,,crito4                            ,,e5
 ,,dialoog ,,van ,,plato4               
,,v]taald ,,en ,,opgeheld]d             
,,door                            ,dr4  
,m4 ,j4 ,,noordewi]1           ,rector  
van 't ,plaatselijk ,gymnasium te       
,w9s*ot54                               
,illu/ratie                             
,,te ,,gron+51 ,,bij                    
,j4 ,b4 ,,wolt]s4                       
#ahdf4                                  
,g$rukt bij ,p4 ,s4 ,b>ghoorn4          
,,voorr$e4                              
,illu/ratie      ,met d5 h>telijk/5 dank
 aan die vel51 die door hunne inteek5+  
ons doel wel hebb5 will5 bevord]51 bi$5 
wij hun en onze v]d]e  l&g5oot5 ,plato's
 boekje aan4    ,wat wij t] inleid+ (   
opheld]+ er bijvoegd51 ontle5d5 wij zoo 
veel mogelijk aan de ,oud51 en mee/al   
woordelijk4 ,bov5di5 hebb5 wij          
natuurlijk gebruik gemaakt van 't ge5   
&]5 ons aanbod54    ,mogt onze bew]k+ de
 go$keur+ van bevoegde beoordeel>5      
v]w]v51 dan hop5 wij ev5e5s d5 ,pha$o1  

d5 ,protagoras en nog e5  pa> /ukk5 van 
,plato te do5 volg54                    
,n4                                     
,illu/ratie                             
,,inleid+4                              
,illu/ratie      ,de inval d] aziatis*e 
vreemdel+5 9 ,griek5l& 0 t]uggeslag5    
niet alle51 ma> de p]zis*e kon+ ook tot 
e5' s*&elijk5  vr$e g5oodzaakt1 en wel  
voornamelijk door a!5s*e ve]kra*t en    
held5mo$4 ,zulke tijd5 van dreig5d geva>
 zijn het1 die held5  s*epp5 en alle    
g5in do5 ontwak53 dan1 vooral wanne] e5 
bange  /rijd de zege heeft aangebragt1  
dan klopt de boezem van e5 hoog  gevoel1
 en er ont/aan mee/]/ukk51 die lat]e1   
kalm]e1 ma> ook  v]slapte tijd5         
bewond]51 ma> niet me] ev5>54 ,zoo 0 te 
,a!ne door ,aes*ylus1 ,sophocles en     
,euripides het treurspel1--door         
,crat9us1 ,eupolis en ,ari/ophanes het  
blijspel ges*ap51 ontwikkeld1           
volmaakt1--door &]e mee/]s &]e s*oone   
kun/gewro*t5  da>ge/eld4    ,op de      
s*epp+5 d] fantasie volg5 de ontwikkel+5

 des v]/&s3  ,h]odotus en ,?ucydides1   
,plato en ,x5ophon1 ,lysias en          
,isocrates  s*iep5 het welligt nooit    
gev5a>de attis*e proza1 weldra1  buit5  
de pozij1 de e5ige he]s*5de taal4 ,door 
deze en &]e  om/&igh$5 0 en bleef ,a!ne 
het middelpunt van grieks*e  bes*av+ en 
grieks*e wij%eid4                       
99       99       99       99       99  
,d] ,griek5 nad5k5 0 e]/ g]igt gewee/ op
 de natuur1 en  hunne wijsbege]te 0     
bloot natuurkunde4 ,lat] tot het        
bewu/zijn  g]aakt1 dat de m5s*elijke r$e
 iets &]s is en hoog] /aat dan          
natuurkra*t1 hadd5 zij nag$a*t ov] de   
z$ewet2 die zij1 bevang51  gelijk ze    
w>51 door hun nad5k5 ov] de natuur1 nog 
van deze niet  kond5 s*eid54 ,ma> nieuwe
 d5k]s trad5 op1 en ontwikkeld5 de      
z$ele] 9 s*]p contra/ teg5ov] de le] d] 
natuur1 totdat het  eeuwige /rev5 van d5
 m5s*elijk5 gee/1 het /rev5 na> nheid  9
 wet5 en d5k51 e5e bemiddel+ tuss*5     
beide zi5swijz5  vond1 e5 b& tuss*5     
natuur- en z$ele]3 de zam5/ell+5 en     

ontl$+5 des v]/&s4    ,de man1 die1 het 
mee/ van all51 tijdg5oot en nakomel+ di5
 b&  de$ beseff51 die eis*te1 dat1 wie  
iets wi/ ( de$1 van zijn wet5  ( do5    
voll$ige rek5s*ap kon gev52 die v]/&ige 
d5k]1 die zoo  vele &]5 tot d5k]s       
vormde1--die man 0 ,socrates4           
,socrates 0 gebor5 9 #dfh vr onze       
ja>tell+4 ,sophroniscus1 zijn  vad]1 0  
beeldh\w]2 ,pha5>ete1 zijne mo$]1       
vro$vr\w4 ,zijne  jeugd bragt hij door 9
 de uitoef5+ van zijns vad]s b]oep3 nog 
vijf eeuw5 lat] zag m5 te ,a!ne door hem
 gebeitelde gesluij]de  gratin4         
,hoewel hij ge5 opzettelijk ond]wijs 9  
de wijsbege]te ontv+1  moe/5 ev5wel     
mann51 als welke wij 9 d5 aanvang van   
ons op/el  v]meldd51 e5' magtig5 invlo$ 
uitoef55 op e5 d5k5d ho(d  gelijk       
,socrates1 die de tijdg5oot 0 van de    
mee/5 hunn]4 ,bov5di5  maakte hij zi* de
 rijke geleg5heid te nutte1 die ,a!ne   
voor all]lei  ontwikkel+ aanbood4    ,9 
't b$rijvige lev5 0 hij e5 voorbeeld van
 /&va/ige  vad]l&sliefde en e5          

onv]s*rokk5 h&hav] van wa>heid en regt4 
,als burg] zijn] vad]/ad woonde hij drie
 krijg/ogt5 bij4 ,e]/ t]  zee teg5      
,potidaea3 bij die geleg5heid r$de hij  
,alcibiades met zijn  s*ild1 v]wi]f d5  
prijs d] dapp]heid1 ma> /ond di5        
vrijwillig  af aan ,alcibiades1 die het 
zelf v]haalt 9 ,plato's ,ga/maal4 ,ma>  
me] 0 het de moeite wa>d10 zoo gaat hij 
voort1 ,socrates te zi51  to5 bij       
,delium 7#dbd1 9 ,boeoti7 ons leg]      
vlugt5de aftrok4 ,bij geval  0 ik er te 
pa>d teg5woordig1 en hij 9 zw>e ru/+ te 
voet4  ,to5 de m5igte re$s v]/rooid 01  
trok ,socrates1 met d5 veldhe]  ,la*es1 
t]ug2 ik tref h5 aan en h5 h]k5n5de1    
spreek ik hun  beid5 mo$ 91 en belo(de  
h5 niet te zull5 v]lat54 ,da> zag ik    
,socrates bet] dan bij ,potidaea2 7ik 0 
namelijk me] g]u/1 da>  ik te pa>d zat27
 voore]/ ov]tr( hij ,la*es v]re 9 kalm  
beleid2  v]d] trad hij trots* da>he51 en
 zag rond na> vri5d en vij&2  't 0      
duidelijk voor i$]1 ook van v]re1 dat1  
wie dez5 man mogt  aanvall51 e5e g$u*te 

teg5we] z\ v9d54 ,da>om kwam hij zelf en
  de &] er beh\d5 af0#a4    ,ev5 e]vol  
/re$ hij bij de n$]laag d] ,a!n]s bij   
,amphipolis4    ,behalve e55 fee/togt   
na> d5 ,i/hmus en de v]melde krijg/ogt51
  v]liet hij ,a!ne niet1 wa>aan hij     
bijzond] gehe*t 01 vooral om  de da>    
he]s*5de vrijheid van lev51 die voor hem
 bijzond]e wa>de  bezat4 ,uit zu*t na>  
onafhankelijke vrijheid v]koos hij arm  
te zijn1  en bemoeide hij zi* niet met  
het /aatsbe/uur3 onmogelijk kon hem ook 
de wufte onbe/5digheid d] a!5s*e        
volksreg]+ behag54 ,da>om  bekle$de hij 
nooit e5ige wa>digheid1 behalve dat hij 
e5s lid van  d5 raad w]d4 ,bij toeval 0 
to5 de phyle ( afdeel+ ,antio*is1       
wa>toe ,socrates behoorde1 aan de beurt 
om 't beleid d] zak5 te  vo]54 ,jui/ _h 
het volk beslot5 om a*t opp]bevelhebb]s1
  die1 door /orm v]h9d]d1 de lijk5 van  
de1 9 d5 zeeslag bij  de arg9usis*e     
eil&51 gesneuveld5 de laat/e e] niet    
hadd5  kunn5 bewijz51 all5 te gelijk te 
v]oordeel51 geheel onwettig1  gelijk i$]

 lat] inzag4 ,to5 0 ,socrates ond] de   
gezagvo]d]s de  e5ige1 die zi* teg5 di5 
gruwel v]zette2 en hoewel de volksm5n]s 
g]e$ w>5 hem zelv5 aan te klag51 en 't  
volk luide d5 dood d]  ongelukkig5      
eis*te1--da*t het d5 /&va/ig5 man bet]1 
om1  getr\w aan wet en regt1 het geva>  
te trots]51 dan te deel5 9 't  onregt1  
uit vrees voor k]k] ( dood4--,voor 't   
ov]ige bleek bij deze  geleg5heid zijne 
we9ige ges*ik!id voor de beh&el+ d]     
op5b>e  zak52 to5 hij de /emm5 moe/     
opnem5 w]d hij uitgelag*54 ,dit         
gebeurde ond] de democratie4    ,to5    
deze voor de reg]+ van we9ig5 _h moet5  
wijk51 ontbod5 de  d]tig tirann5        
,socrates met vi] &]51 en beval5 hun1   
e5' zek]5  ,leon1 e5 ze] rijk man en    
a!5s* burg]1 ma> om de tirann5          
uitgewek5 na> ,salamis1 van da> te hal51
 om hem te ,a!ne t] dood  te br5g52     
gelijk zij dan ook vele &]5 d]gelijke   
geweld5>ij5  beval51 om vel5 9 hunne    
s*uld te do5 deel54 ,to5 bewees         
,socrates  w$]1 dat hij niet 9 't m9/e  

d5 dood vreesde1 ma> het pleg5 van      
onregt bov5 alles4 ,op hem v]mogt het   
s*rikbew9d1 hoe gewelddadig  ook1 en    
buit5di5 op hem v]bitt]d1 niet g5oeg1 om
 hem tot e5'  misdadig5 /ap te v]leid54 
,de vi] g+5 na> ,salamis en bragt5      
,leon2 en ,socrates g+ na> huis4        
,d5kelijk z\ ook hij v]moord zijn1  w>e 
het s*rikbew9d niet spo$ig gevall54     
,zoo 0 het geheele lev5 van ,socrates e5
 bewijs van liefde voor zijn  vad]l& en 
voor 't regt4 ,dat hij nu niets de$1 om 
invlo$ te krijg5  op het be/uur1 da>van 
ligt de grond 9 zijne ov]tuig+1 dat het 
zijne roep+ 03 het opkom5de gesla*t te  
vorm5 en op te vo$54  ,wanne]10 zeide   
hij1 gelo(t gij1 dat ik me] deel neem   
aan de  /aatszak51 indi5 ik alle5 er    
deel aan neem1 ( wanne] ik zorg zoo     
vel5 mogelijk ges*ikt te mak5 tot       
d]zelv] beh&el+80    ,wa>s*ijnlijk _h   
,socrates e]/ op ve]tigj>ig5 oud]dom e5 
me] duidelijk inzigt 9 deze zijne roep+ 
gekreg53 hij w]d er  all5gsk5s me] van  
ov]tuigd1 da> hij zag1 dat zijn omgang  

de jonge  m5s*5 wez5lijk bet] maakte4   
,zond] zi* aan iem& op te dr+51         
v]oorlo(de hij i$]1 't zij jong ( oud1 9
 zijn' omgang te deel54    ,zoo ont/ond 
't ge5 &]5 zijne s*ool noemd51 namelijk 
de gewoonte  van vel5 om zoo veel       
mogelijk met hem te v]ke]5 en hem te    
hoor54  ,ook moe/ zijn geheele wez5 wel 
de a&a*t trekk53 zijne ge/alte  0 v]re  
van s*oon2 ,alcibiades v]gelijkt hem1 om
 zijn5 +ebog5'  wipneus1 uitpuil5de oog5
 en dikk5 buik1 met ,sil5us4 ,zijne     
kle$+  01 gelijk hij zelf1 arm en g]+2  
voeg hi]bij veel ongewoons 9  zijne     
mani]51--dikwijls zag hij rond ( bleef  
hij e5sklaps /aan4  ,ma> hij de$ me] dan
 bloot de a&a*t wekk53 zijn omgang      
boeide  vel51 die hij 9 moeijelijke     
om/&igh$5 met raad en daad wi/ bij  te  
/aan4 ,en vooral lag er 9 't ge5 hij    
zeide1 e5e onwe]/aanb>e  kra*t4 ,zijn   
ond]h\d liep veelal ov] huisselijk en   
op5ba> lev51  wa>bij hij i$] tot nad5k5 
bragt1 ma> voornamelijk i$]5  vals*5    
waan van wij%eid1 van wi5 dan ook1 9    

zijne naak!id  onv]biddelijk t5 toon    
/elde4 ,wat geme5 0 en onre91 dat       
v]volgde  hij met bijt5d51 soms ruw5    
spot4--,zijne jong]e vri5d5 boot/5      
ga>ne de luimige s*]ts na1 met welke hij
 zelf zi* het voorkom5  gaf van ga>ne   
bet] ond]rigt te word5 door hem1 di5 hij
 me5de te  moet5 bes*am54    ,9 de      
hoog/e mate bezat hij het v]mog5 om zi* 
geheel na> de  zi5swijze en de begripp5 
van &]5 te s*ikk51 en met v]zwijg5  van 
eig5e zi5swijze1 dikwijls met e5e enkele
 aanwijz+1 i$]  sle*ts datg5e te zegg51 
wat hij begrijp5 kon1 en alle5 z als hij
  het begrijp5 kon#b4    ,da> hij zelf  
niets s*reef1 en 9 zijn sprek5 /e$s     
s*]ts en  ern/ v]e5igde1 zond] zijne    
me5+ voluit te zegg51--kon het bijna    
niet &]s1 ( hij moe/ wel s*eef en       
e5zijdig word5 beoordeeld4    ,da>bij   
deelde hij 9 de me5+ van vroeg]e d5k]s1 
dat n hoog/e  wez5 het al be/uurt10     
hoewel hij 9 le] en lev5 de volksgod5   
e]bi$igde4 ,ma> vele ruwe d5kbeeld5 ov] 
't wez5 d] godheid  moe/ hij wel        

be/rijd53 v]h9d]5 kon hij niet1 dat er  
ond] zijne  le]l+5 w>51 die de          
volksgodsdi5/ v]a*tt54 ,zoo ont/ond er  
ze] natuurlijk e5e v]d5k+ teg5 ,socrates
 e]bi$ jeg5s de god54    ,da>bij kwam1  
dat hij op e5e e5igz9s raadsela*tige    
wijze sprak  van e5e soort van          
goddelijke +ev+1 die m5 niet begreep (  
v]ke]d uitleide4 ,ov] dez5 bek5d5 ,g5ius
 van ,socrates is veel  ges*rev53 wij   
h\d5 het1 met ,ritt]1 voor e5           
uitvloeisel van  e5 ze] prikkelba>      
gevoel 9 hem1 e5e soort van voorgevoel1 
e5  bijgelo(1 dat hij deels van zijn    
volk _h ov]gerfd1 deels uit  eig5e      
inw5dige erv>+ _h opgevat4 ,socrates    
me5de namelijk1 dat  de god5 met hunn5  
bij/& de gebrekkige kra*t5 van d5 brave 
te  hulpe kwam52 da>bij lette hij       
naauwkeurig op zijne gewa>word+51  van  
welke vele hem niet &]s dan door        
bov5natuurlijke +ev+  v]kla>ba> w>54    
,aan i$]1 da*t hij1 die 't wez5lijk wl  
me5de1  gav5 de god5 d]gelijke teek551  
hoewel niet aan i$] op dezelfde         

wijze4--,voorzek] zal de lez]1 die zi*  
zijn] zwakheid bewu/  is1 ma> ook zijne 
kra*t t5 go$e niet misk5t met d5 bij/&  
,gods10--die zal ,socrates gevoel5      
e]bi$ig54    ,zoo begrijp5 wij nog bet]1
 hoe de edele man zoo geheel en         
onv]deeld  kon lev5 voor 't ge5 hij als 
zijne roep+ bes*\wde3 het v]/&  zijn]   
tijdg5oot51 vooral d] jong]51 te ve/ig5 
op des m5s*5  wez5lijke belang51 door h5
 tot nad5k5 op te wekk54    ,socrates   
tijdg5oot5 begrep5 zijn daemonium niet4 
,hi]bij kwam1 dat er 9 zijn' tijd e5    
/rijd 0 ont/aan tuss*5  het oude gelo(  
aan d] god5 g$u*te magt1 dat vroeg] door
 s*rik  en vreeze het volk 9 b$wang _h  
geh\d51 dat1 zond] betwijfeld te  word51
 _h gehe]s*t 9 de dag5 d]               
held5kra*t2--en tuss*5 e5e  nieuwe wijze
 van bes*\w51 door wijsge]ig            
natuurond]zoek en door  d5 ru/elooz5    
voortgang van des m5s*5 gee/ gebor53 d] 
vad]5  god5 waggeld5 op hunne troon52 de
 m5s*elijke deugd moe/ voortaan  uit    
z$elijke ov]tuig+ word5 afgeleid1 op    

wijsge]ige ontwikkel+  van d5 gee/      
geb\wd3 z z\ v]/&ige1 z$elijke kra*t het
  go$e h&hav54 ,behalve d5 onv]poosd5   
tr$ des tijds1 _h de  ontz5uw+ van het  
nationaal k>akt] en de z$elijke v]woe/+5
  van e5' langdurig5 burg]oorlog di5    
/rijd aangewakk]d4 ,er w>5  vele        
welme55de voor/&]s van het oude1 dat1   
v]ja>d1 zijne kra*t  _h v]lor53         
,socrates gevoelde de onloo*5b>e        
behoefte aan de  v]go$+ van dat gemis1  
en de onmogelijkheid van de h]lev5dig+  
d] d5kbeeld5 van me] k9d]lijke1 vroeg]e 
dag54    ,zijne ov]tuig+ ko/te hem het  
lev54    ,tot deze treurige ontknoop+   
van het drama bragt ook deze  om/&igheid
 het h>e bij3 twee mann51 die ov] ,a!ne 
d5 mee/5  jamm] hadd5 gebragt1 ,critias 
en ,alcibiades1 hadd5 geme5zaam met     
,socrates geleefd4 ,na d5 t]ugke] van de
 vorige orde d] d+51  ov]da*t de gee/ de
 v]l$5e ramp53 om h>5 t]ugke] te        
v]ho$51 _h m5 ga>ne d5 bekromp5 blik d] 
dag5 van ouds will5  t]ugroep54    ,9   
het algeme5 0 da>5bov5 de op5b>e me5+   

ze] +5om5  teg5 de wijsge]54 ,behalve   
&]e grond51 die ook wel 9 hunne  p]son5 
kunn5 geleg5 hebb51 zal er wel altijd   
bij de vel51 die  lev5 van d5 waan van  
+ebeelde wa>de en v]di5/e1 e5e nu me]   
geheim geword5e v]bitt]+ blijv5 be/aan  
teg5 de we9ig51 die ze  ops*udd5 uit d5 
dommel4    ,socrates wekte zijne        
tijdg5oot53 hij moe/ /]v54    ,meletos1 
e5 jong di*t]1 bragt 7#cii v4 ,c47 teg5 
,socrates de  bes*uldig+ 91 dat hij 9   
twee punt5 _h misdaan3 #a4 door de god5 
van d5 /aat niet aan te nem5 en nieuwe  
daemon5 9 te vo]52 #b4  door de jongel+5
 te b$]v54    ,anytos1 e5 volksm5n]1 en 
,lycon1 e5 r$5a>1 ond]/eund5 als        
m$ebes*uldig]s de aanklagt1 wa>bij1     
volg5s he]s*5d gebruik1 de  /raf w]d    
gevoegd1 die de klag] teg5 't misdrijf  
me5de te moet5  eis*53 hi] de dood4     
,om de aangevo]de r$55 s*e5 de aanklagt 
9 't oog d] volksregt]s  niet van grond 
ontbloot4    ,da> tre$t de aangeklaagde 
op4    ,bes*uldigd5 plagt5 te ,a!ne1    
door alle--ook lage en                  

onkies*e--middel51 d] regt]5 m$elijd5   
ga&e te mak54    ,geheel &]s ,socrates3 
fi] is zijne taal1 diep v]n$]5d voor    
aanklag]s en regt]s2 en to* wordt hij   
sle*ts met e5e ze] g]+e  me]d]heid      
s*uldig v]kla>d4 ,da>op wordt hem1 m$e  
volg5s  a!5s*e gewoonte1 gevraagd1 welke
 /raf hij me5de v]di5d te  hebb54       
,zijn antwoord 0 zoo hoogh>tig1 als 't  
gevoel van ons*uld ma> imm]  kan +ev54  
,en ta*tig van die regt]s1 die zoo ev5  
zijne ons*uld hadd5  v]kla>d1 voegd5 zi*
 v]toornd bij de me]d]heid6--,welke     
regtspraak6    ,het is10--met deze      
woord5 s*eidde ,socrates van zijne      
regt]s1--het  is tijd om he5 te gaan1   
voor mij om te /]v51 voor u om te lev52 
de  ,god weet alle51 wat het be/e is40  
,socrates bleef nog d]tig dag5 9 d5 k]k]
 7,aant4 #f74 ,dez5 tijd  bragt hij mee/
 door 9 gesprekk5 met ,crito en &]e     
zijn] vri5d54  ,crito bood aan1 om hem  
buit5 de gevang5is 9 veiligheid te      
br5g53  hij wees dit aanbod van de h&4  
,en to5 de tijd da> 01 dronk hij  met   

onv]s*rokk5 gemo$ d5 gifbek] en /i]f1   
kalm1 gelat51 held]  van gee/2 en 0     
g5ez51 en gezond geword5 9 d5 hoog/5 z9 
des  woords1 gezond voor eeuwig0#c4     
,crito 0 de oud/e en e5 d] rijk/e vri5d5
 van d5 v]oordeelde4  ,drie dag5 vr de  
voltrekk+ van het vonnis _h hij zi* 9 de
  vroege morg5s*em]+ na> d5 k]k] begev51
 om ,socrates ov] te  hal5 zi* door de  
vlugt te r$d54 ,plato heeft hun gesprek 
bij die  geleg5heid v]eeuwigd4 ,volg5s  
zijne voor/ell+ ligt ,socrates bij      
,crito's b9n5tr$5 9 e5' g]u/5 slaap4    
,crito is zwijg5d naa/  hem gaan zitt51 
en bewond]t de kalmte van zijn5 slaap4  
,socrates  ontwaakt1 en vraagt zijn'    
vri5d1 wa>om hij zoo vroeg is gekom54   
,crito zegt hem1 wat hem met bewond]+   
v]vult1 en b]igt hem1 dat  hij hem de   
treurige tijd+ br5gt van de op h&5      
zijnde t]ugkom/  van het heilige s*ip   
uit ,delos2 en dan z\ hij moet5 /]v54   
,en  da>om smeekt hij ,socrates met de  
te$]/e liefde en d5 h>telijk/5  a&rang1 
om to* gebruik te mak5 van de geleg5heid

 om te ontvlugt53  hij en zijne vri5d5  
hadd5 da>toe alles voorb]eid4    ,ma>   
,socrates blijft zi* zelv5 gelijk4      
,g$ur5de zijn gans*e lev5  heeft hij    
alle5 gevraagd na> pligt en regt--hij   
doet het ook nu4  ,b$a>d lui/]t hij na> 
de r$551 door ,crito aangevo]d2 hij     
beg9t zijn antwoord met zijn' vri5d te  
h]9n]51 dat het 9 dez5  bloot aankomt op
 de vraag1 ( zijne vlugt /rookt met regt
 en pligt4  ,dan volgt er e5e           
all]belangrijk/e uite5zett+ van de wa>de
 d]  op5b>e me5+1 van de e5ige          
g$ragslijn1 door d5 brave 9 het  oog te 
h\d52 en vooral van de gehoorzaamheid1  
die i$] burg] is  v]s*uldigd aan de     
wett5 van d5 /aat4--,crito moet e9delijk
 zelf  afkeur51 wat hij e]/ heeft       
aang]ad54    ,let m5 op de inrigt+ en   
beh&el+ d] zam5spraak1 zegt e5  b]oemd  
uitgev]1 dan blijkt ze e5 onb]ispelijk  
mee/]/uk te  zijn4 ,het tooneel pa/     
uitnem5d voor de zaak2 de h&el+  loopt  
g]egeld af2 de e5heid wordt n]g5s       
ge/oord1 zoodat i$]  t5 slotte ziet1 dat

 des s*rijv]s oogm]k is b]eikt3 #a4 de  
ond]ges*ikte b$oel+1 om door ,socrates  
voorbeeld te bewijz51 dat  de brave man 
altijd regtva>dig is en gehoorzaam aan  
de wet2 en #b4 de  ho(db$oel+1 ,socrates
 te v]d$ig5 teg5 de bes*uldig+1 dat hij 
de jeugd z\ b$]v54 ,en beide heeft hij  
zoo innig v]bond51 dat ze  niet van     
elk&] te s*eid5 zijn1 en zond] dat de   
e5heid 9 't  m9/e wordt b5adeeld4--,de  
k>akt]s zijn mee/]lijk geteek5d3        
,crito's edele vri5ds*ap ro]t ev5ze] d5 
lez] als de /&va/ige  deugd van         
,socrates en zijn vrome e]bi$ voor 's   
l&s wett54 ,beide  sprek5 en h&el5 zoo1 
dat n de weig]+ van ,socrates1 n 't     
v]lang5 van ,crito u ev5 edel s*ijn54   
,de /ijl is no* gezwoll51  no* te       
all$aags*1 en zoo duidelijk1 dat de     
dialoog voor i$]  v]/aanba> is1 en      
da>door beantwoordt aan ,plato's doel1  
om door  het groot]e publiek begrep5 te 
word51 en zoo zijn' onv]getelijk5       
le]mee/] te regtva>dig54                
,voetnot5    ,voetnoot #a3 ,volg5s      

,diog5es van ,la]te1 r$de hij hi] ook   
,x5ophon1  die van het pa>d gevall5 04  
,zie voor het ov]ige ov] de  veldtogt51 
door ,socrates bijgewoond1 ,casaubonus  
ad ,a!naeum1 lib4 ,v1  #bae sq4         
,voetnoot #b3 ,veel bet]1 dan wij dat   
v]mog51 is ,socrates le]wijze  ges*ild]d
 door ,pr(4 ,p4 ,h(/$e de ,groot1 9 het 
,tijds*rift3  ,wa>heid 9 ,liefde10 ,jan4
 #ahde1 ,no4 #a4 ,na> dat voortreffelijk
 /uk  me55 wij d5 lez] ook te moet5     
v]wijz5 aanga&e ,socrates  onv]getelijk 
/]v54    ,voetnoot #c3 ,woord5 van ,pr(4
 de ,groot 9 bov5aangehaalde  ,v]h&el+4 
,illu/ratie                             
,,crito4                                
,,dialoog ,,van ,,plato4                
,illu/ratie                             
,p]son53 ,,socrates en ,,crito4         
,tooneel3 ,de k]k]4                     
,i4     7,socrates ligt 9 e5' diep5     
slaap2 ,crito is b9n5gekom51 en zit     
zwijg5de hem te bewond]52 ,socrates     
ontwaakt47    ,socrates4 ,wa>om zijt gij
 zoo vroeg gekom51 ,crito8 ,( is 't niet

 nog  vroeg8    ,crito4 ,ja1 wel zek]4  
,socrates4 ,hoe vroeg dan wel8          
,crito4 't ,is 't e]/e kriek54          
,socrates4 't ,v]wond]t mij1 hoe 't     
komt1 dat de wa*t] d]  gevang5is u heeft
 will5 b9n5lat5#a4    ,crito4 ,hij is   
re$s aan mij gew5d1 ,socrates6 omdat ik 
dikwijls hi]  kom2 en ik heb hem ook    
re$s wat go$s g$aan4    ,socrates4 ,komt
 gij zoo ev5 e]/1 ( zijt gij re$s lang  
hi]8    ,crito4 ,re$s vrij lang4        
,socrates4 ,wel1 wa>om hebt gij mij dan 
to* niet t]/ond gewekt1  ma> zijt gij   
zwijg5d blijv5 zitt58    ,crito4 ,ik kon
 't niet van mij v]krijg5 uwe ru/ te    
/or51  ,socrates6 ,ik z\ zelf niet ga>ne
 9 e5e zoo sm>telijke slapeloo%eid  en  
r\we will5 v]ke]5#b4 ,bov5di5 v]wond] ik
 mij re$s lang1  da> ik m]k1 dat gij zoo
 he]lijk slaapt4 ,en opzettelijk heb ik 
u niet  gewekt1 opdat gij zoo zoet      
mogelijk z\dt sluim]54 ,dikwijls heb ik 
u  ook re$s vroeg] 9 uw geheele lev5    
gelukkig geprez5#c om uwe d5k-  en      
h&elwijze2 ma> v]re weg het mee/e 9 het 

teg5woordig ongeluk1  dat gij er zoo    
za*t en kalm ond] zijt4    ,socrates4   
,het z\ imm]s ong]ijmd zijn1 ,crito6 en 
buit5 de wijs#d1  dat iem& op mijne j>5 
v]drietig w>e1 omdat hij re$s moe/      
/]v5#e4    ,crito4 ,ook &]51 o1         
,socrates6 treft op deze j>5 e5 d]gelijk
  lot2 ma> hun leeftijd bevrijdt h5 niet
 van mismo$igheid ov] de  om/&igheid1   
wa>9 zij v]ke]54    ,socrates4 ,dat is  
zoo4 ,ma>--om op mijne vraag t]ug te    
kom51 wa>om  zijt gij to* zoo vroeg     
gekom58    ,crito4 ,om e5e tijd+ te     
br5g51 ,socrates2 e5e treurige2 niet    
voor  u1 gelijk mij blijkt1 ma> voor mij
 en uwe vri5d5 alle1 treurig en  h>d2 en
 die mij1 dunkt me1 het zwa>/e van alle 
moet vall54    ,socrates4 ,wat is dat   
dan voor e5e tijd+8 ,( is het va>tuig   
uit  ,delos#f aangekom51 na welks       
t]ugke] ik moet /]v58    ,crito4 ,nog is
 't wel niet aangekom52 ma> het zal1 d5k
 ik1 h$5  kom51 na> 't zegg5 van        
sommig51 die van ,sunium#g gekom5 zijn  
en  het da> gelat5 hebb54 ,uit die      

b]igt5 blijkt het d]halve1 dat het  van 
daag zal kom52 en dan moet gij morg5    
re$s1 o1 ,socrates6 uw lev5  e9dig54    
,,ii4    ,socrates4 ,nu dan1 ,crito6    
heil ons#h6 ,indi5 het zoo d5 god5      
behaagt1 dan zij het zoo4 ,en to* gelo( 
ik niet1 dat het van daag zal  kom54    
,crito4 ,wa>uit gi/ gij dat8            
,socrates4 ,dat zal ik u zegg54 ,daags  
na de aankom/ van het s*ip1  d5k ik1    
moet ik /]v54    ,crito4 ,zoo zegg5     
al?ans die er ov] te besliss5 hebb5#i4  
,socrates4 ,to* gelo( ik niet1 dat het  
op d5 nu aanbrek5d5 dag zal  kom51 ma>  
op d5 e]/volg5d54 ,ik maak dat op uit e5
 droomgezigt1  dat ik zoo ev5#aj 9 dez5 
na*t gehad heb2 gij s*ijnt wl g$aan te  
hebb5 met mij niet te wekk54    ,crito4 
,wat 0 dat voor e5' droom8    ,socrates4
 ,mij da*t1 er nad]de mij e5e vr\w1     
s*oon van gelaat  en ge/alte1 9 e5      
hel-wit gewaad#aa2 zij riep mij1 en     
zeide3  ov]morg51 o ,socrates#ab6 kunt  
gij welligt 9 het vru*tb>e ,ph?ia       
kom540    ,crito4 ,wat vreemde droom1   

,socrates6    ,socrates4 ,ma> t5 m9/e   
to* duidelijk1 dunkt mij1 ,crito6       
,,iii4    ,crito4 ,al te ze]1 zoo 't    
s*ijnt4 ,ma>1 o wa>de ,socrates6 lui/]  
nu nog#ac na> mij1 en laat u r$d54 ,voor
 mij zal uw dood niet  n1 niet e5 enkel 
ongeluk zijn2 ma>1 behalve het v]lies   
van  e5' zoo he]lijk vri5d1 als ik er   
ge5' ooit we] zal v9d5#ad1  zal ik      
da>5bov5 bij vel51 die u en mij niet    
nad] k5n51 d5  s*ijn hebb51 dat ik1     
hoewel 9 /aat om u te r$d51 indi5 ik    
geld _h will5 be/$51 het _h v]zuimd4 ,en
 to*1 welke blaam z\  wel s*&elijk]     
wez51 dan d5 naam te hebb5 het geld     
hoog] te  a*t5#ae1 dan zijne vri5d58    
,geloov5 to* zal de groote hoop het     
niet1 dat gij zelf niet van hi] hebt    
will5 gaan1 s*oon wij het  ern/ig       
v]langd54    ,socrates4 ,ma> wat gaat   
ons1 mijn be/e ,crito6 zoo ze] de me5+  
van d5 groot5 hoop#af aan8 ,de v]/&ig/5 
to*1 aan welke het  me] d] moeite wa>d  
is zi* te /or51 zull5 oordeel51 dat het 
zoo  is ges*i$1 als het ges*i$ is4      

,crito4 ,ev5wel ziet gij1 ,socrates1 dat
 m5 zi* ook aan de me5+  van d5 groot5  
hoop moet /or54 ,uit de plaats hebb5de  
om/&igh$5  zelve blijkt het1 dat het 9  
de magt is van d5 groot5 hoop1 om niet  
het g]+/e1 ma> bijna het erg/e kwaad te 
do51 wanne] m5 bij h5  9 kwad5 naam is  
gebragt4    ,socrates4 ,mogt to*1 o     
,crito6 de groote hoop 9 /aat zijn1 om  
het  erg/e kwaad#ag aan te do51 opdat ze
 aan d5 &]5 kant ook 9  /aat mogt5 zijn 
het mee/e go$ te do52 dan z\ het he]lijk
 /aan3  nu kunn5 ze ge5 van beide3 no*  
v]/&ig1 no* onv]/&ig kunn5  ze mak52 zij
 do5 zoo als 't valt4                   
,,iv4    ,crito4 ,dat moge nu wel zoo   
zijn2 ma> zeg mij dit e5s1 o ,socrates6 
,gij zijt to* voor mij niet bekomm]d en 
voor uwe &]e vri5d51  dat1 wanne] gij   
hi]uit komt1 de ,sycophant5#ah ons      
moeite zull5  v]oorzak51 omdat wij u    
heimelijk van hi] v]wijd]d hadd52--en   
dat  wij onv]mijdelijk f zelfs ons      
geheele v]mog51 f e5e groote som  gelds 
zull5 v]liez51 f nog iets &]s bov5di5   

zull5 ond]gaan8  ,vree/ gij to* iets van
 di5 a>d1 laat dan die bezorgdheid v>54 
,het  is imm]s billijk1 dat wij voor uwe
 r$d+ dit geva> loop51 en1 is  't       
noodig1 nog groot] dan dit4 ,gelo( mij  
dan1 en doe niet &]s1 dan  ik u aanraad4
    ,socrates4 ,en hi]ov] b5 ik bezorgd1
 ,crito6 en ov] vele &]e  d+54          
,crito4 ,vrees da>voor dan to* niet4    
,want het is niet veel geld1  wa>voor   
sommig5 u will5 r$d5 en van hi] br5g54  
,da>5bov51  ziet gij niet1 hoe go$koop  
die ,sycophant5 zijn1 en dat er vol/rekt
  niet veel geld voor h5 behoeft be/e$  
te word58 ,e5sdeels /aat u  mijn geld t5
 di5/e1 en dat is1 gelo( ik1 g5oegzaam2 
&]deels1  indi5 gij1 uit bezorgdheid    
voor mij1 van me5+ zijt1 het mijne niet 
te moet5 be/$51 dan zijn de             
vreemdel+5#ai hi] b]eid1 om de  onko/5  
go$ te mak54 ,en enkele heeft hi]toe    
geld g5oeg v]s*aft1  ,simmias van ,!be2 
g]e$ is ook ,cebes en ze] vele &]52     
da>om1  zoo als ik zeg1 geef#bj1 uit    
vreeze hi]voor1 uwe r$d+ niet op4 ,ook  

moet1 't g5e gij voor 't g]igt gezegd   
hebt#ba1 ge5 bezwa> voor  u zijn1 dat   
gij1 9 geval gij wegg+t1 niet z\dt wet51
 wat met u  zelv5 aan te vang54 ,op     
vel]lei plaats5 to*1 en wa> gij ook     
eld]s  he5 gaat1 zal m5 u ga>ne         
ontvang54--,wanne] gij na> ,!ssali#bb   
wilt gaan1 ik heb da> ga/vri5d51 die u  
hoog zull5 s*att5 en voor  uwe          
veiligheid zorg51 zoodat u niem& 9      
,!ssali le$ a&oet4                      
,v4    ,nog me]1 ,socrates6 ,niet e5s   
regtva>dig s*ijnt mij toe1 wat gij      
ond]neemt1 u zelv5 t5 v]d]ve ov] te     
gev51 t]wijl gij u kunt  r$d54 ,en gij  
maakt er uw w]k van1 dat u iets ov]kome1
 wat uwe  vij&5 will5 bew]k51 en re$s   
bew]kt hebb5 om u ongelukkig te         
mak54--,da>5bov5 s*ijnt gij mij al?ans  
ook uwe eig5e zon5#bc  prijs te gev51   
welke gij1 t]wijl het 9 uwe magt /aat h5
 te  ond]h\d5 en op te vo$51 u haa/ te  
v]lat52 en1 voor zoo v] 't  van u       
afhangt1 zal1 wat het toeval aanbr5gt1  
hun lot zijn4 ,ov]kom5  zal hun         

wa>s*ijnlijk1 wat gewoonlijk d] weez5   
lot#bd wordt4 ,(  m5 moe/ to* ge5e k9d]5
 v]wekk51 f t5 e9de toe het le$  m$e    
drag5 voor hun ond]h\d en opvo$+4 ,ma>  
gij s*ijnt mij het  gemakkelijk/e te    
kiez54 ,nu moet wat e5 braaf en mo$ig   
man z\  kiez51 de keuze zijn al?ans van 
iem&1 die jui/ bewe]t de deugd  zijn    
gans*e lev5 door t] h>te te hebb5       
g5om54--,zoo b5 ik n  ov] u1 n ov] ons1 
uwe vri5d51 bes*aamd en bezorgd1 dat het
 d5  s*ijn zal hebb51 als ( de geheele  
zaak met u door zek]e lafheid  van onze 
zijde is voorgevall52 en de +ang van 't 
g$+ voor 't  g]igt1--hoe gij zijt       
opgekom5#be1 t]wijl 't u vrij /ond niet 
te  v]s*ijn52 en het pleit zelf1 zoo als
 't heeft plaats gehad2 en dan  jui/    
deze uitslag1 gelijk e5e belag*elijke   
ontknoop+ van het /uk1  dat het uit     
zek]e lafheid en gebrek aan mann5mo$ van
 onz5 kant1  zond] dat wij het m]kt51   
zoo s*ijnt gekom5 te zijn1 da> wij u    
niet hebb5 g]$1 ev5m9 als gij u         
zelv5#bf1 t]wijl het mogelijk  0 en     

uitvo]ba>1 indi5 wij sle*ts e5 we9igje  
wa>de bezat54  ,zie d]halve toe1 o      
,socrates1 dat dit niet1 tegelijk met de
 s*ade ook  tot s*&e worde voor u en    
voor ons2 ov]leg dan1 ( liev]1 er is    
ge5 tijd me] om te ov]legg52 het besluit
 moet re$s g5om5 zijn4  ,er is sle*ts n 
te nem53 want 9 d5 nu volg5d5 na*t moet 
alles  ges*i$ zijn4 ,a>zel5 wij nog1 dan
 is 't onmogelijk en ondo5lijk4  ,da>om1
 om alles bid ik u1 ,socrates6 lui/] na>
 mij en doe niet  &]s4                  
,,vi4    ,socrates4 ,be/e ,crito6 uw    
go$willig ijv]5 is mij veel wa>d1  indi5
 het met de pligtmatigheid is ov]e5 te  
br5g52 zoo niet1 dan  is het1 hoe       
groot]1 ook des te bezwa>lijk]#bg4 ,wij 
moet5 d]halve  zi51 ( wij dit moet5 do5 
( niet4 ,niet alle5 nu to*1 ma> altijd  
heb ik het zoo ov] mij1 dat1 van al wat 
mij aangaat1 ik aan niets  &]s gehoor   
geef1 dan aan het inzigt#bh1 't welk mij
 bij r$5]+  het be/e voorkomt4 ,de      
inzigt5 dan1 welke ik vroeg] heb        
uitg$rukt1  kan ik nu niet v]bann51     

nadat mij dit ongeval is ov]gekom52 ma> 
zij s*ijn5 mij t5 naa/ebij gelijk2      
dezelfde inzigt5#bi a*t en  v]e] ik1 als
 vroeg]4 ,kunn5 wij niets bet] voor     
dezelve zegg5 9  d5 teg5woordig5 tijd1  
wees dan ov]tuigd1 dat ik u vol/rekt    
niet  zal toegev51 zelfs dan niet1 indi5
 ons1 als k9d]51 vreesselijk]           
s*rikbeeld5#cj dan nu door de magt van  
d5 groot5 hoop word5  voorgeh\d51 die   
boei en dood en v]beurdv]kl>+ van go$]5 
teg5  ons loslaat4 ,en hoe kunn5 wij dit
 het doelmatig/e nagaan8#ca    ,indi5   
wij e]/ diezelfde r$5]+ we] opvatt51 die
 gij te  b]de br5gt1 ov] de me5+52 ( de 
bew]+ altijd geldig is1 (  niet#cb3 dat 
m5 op sommige me5+5 a*t moet gev51 op   
&]e niet2  en (1 voordat ik /]v5 moe/1  
dat wel g]$5e]d 02 ma> het nu  duidelijk
 blijkt1 dat het zoo ma> he51 om d5     
s*ijn w]d gezegd1  ma> ind]daad         
k9d]a*tige beuzelpraat 04    ,ik w5s*   
dan1 ,crito6 geme5s*appelijk met u na te
 gaan1 ( dat inzigt  mij1 9 mijne       
teg5woordige om/&igh$51 e5igz9s &]s zal 

voorkom51 en ( 't hetzelfde is geblev53 
dan zull5 wij het lat5  v>51 ( di5      
ov]e5kom/ig h&el54    ,telk5s kwam1     
gelo( ik1 de r$5]+ van h51 die me5d5    
iets te  zegg51 ne] op 't g5e ik re$s   
zeide3 dat van de me5+51 welke de  m5s*5
 zi* vorm51 m5 sommige hoog moet s*att5 
en &]e niet4  ,s*ijnt u1 bij de god56   
dit bewe]de1 o ,crito6 gegrond8 ,gij    
zijt to*1  m5s*elijk] wijze gesprok51   
buit5 het geva> van morg5 te /]v51  en u
 kan het teg5woordige ongeval niet      
misleid54 ,ond]zoek het dan3  dunkt u   
niet1 dat m5 te regt bewe]t1 niet alle  
me5+5 d] m5s*5  te moet5 ontzi52 ma>    
sommige wel1 en &]e niet8 en ook niet   
van  alle m5s*51 ma> van sommige wel1 en
 van &]e niet8 ,wat zegt gij8  ,bewe]t  
m5 dit niet te regt8    ,crito4 ,ja1 te 
regt4    ,socrates4 ,d]halve1 de v]/&ige
 me5+5 moet m5 ontzi51 en de  v]ke]de   
niet8    ,crito4 ,wel zek]4             
,socrates4 ,v]/&ige me5+51 zijn dat niet
 die van v]/&ige  m5s*58 en de v]ke]de  
die van onv]/&ig58    ,crito4 ,hoe kan  

dat &]s zijn8                           
,,vii4    ,socrates4 ,welaan dan3 9     
welk5 z9 w]d dit bewe]d8 ,e5 man1 die   
zi* ern/ig op lig*aamsoef5+5#cc toelegt1
 zal die lett5 op  i$]s l( ( blaam (    
me5+1 ( sle*ts van di5 n51 die d5       
leefregel voors*rijft ( opzi5] is bij   
die oef5+51 ( wie hij  zijn mag8        
,crito4 ,van d5 n5 sle*ts4    ,socrates4
 ,d]halve3 vreez5 moet hij d5 blaam1 en 
/rev5 na> d5  l( van di5 n51 en niet van
 d5 groot5 hoop8    ,crito4 ,dat is     
duidelijk4    ,socrates4 ,zoo moet hij  
d]halve h&el5 en zi* oef551 en et5 en   
dr9k51 als het die ne eis*t1 de opzi5]  
en deskundige1 me] dan  gelijk alle &]5 
te zam5 het w5s*58    ,crito4 ,dat is   
wa>4    ,socrates4 ,dat h\d5 we dus voor
 uitgemaakt4 ,ma>--is hij  ongehoorzaam 
aan d5 n51 en v]smaadt hij di5s inzigt  
en l(spraak1  en ontziet hij die d]     
m5igte1 welke er ge5e k5nis van heeft1  
zal  hem er dan ge5 kwaad van ov]kom58  
,crito4 ,hoe kan dat &]s8    ,socrates4 
,wat is dat voor e5 kwaad8 en wa>op     

heeft het betrekk+1  en wa>aan zal het  
zigtba> word5 bij hem1 die ongehoorzaam 
is8    ,crito4 ,natuurlijk aan zijn     
lig*aam2 want dit v]woe/ hij4           
,socrates4 ,wel gesprok54 ,zoo gaat het 
dan ev5e5s met het ov]ige1  om niet     
alles te doorloop54 ,en met "n ook t5   
opzigte van regt  en onregt1 van s*&e en
 e]1 van go$ en kwaad1 wa>ov] wij nu    
b]aadslag52--moet5 wij da>9 de me5+ van 
d5 groot5 hoop volg5  en ze vreez51 (   
die des ,e55#cd1 indi5 er e5 k5n]       
be/aat1  welk5 wij en e]bi$ig5 en vreez5
 moet51 me] dan alle &]5 te  zam58--door
 welk5 niet te gehoorzam5 wij datg5e    
zull5 v]d]v5  en v]lag51 't welk door   
regtva>digheid bet] w]d en door onregt  
v]lor5 g+8 ,( be/aat er niets zoodanigs8
    ,crito4 ,ik gelo( ja1 ,socrates6    
,,viii4    ,socrates4 ,wel nu1 indi5 wij
 't g5e door gezondheid bet] wordt en   
door ziekte v]gaat1 indi5 we dat        
v]woe/51 door gehoor te gev5  niet aan  
de me5+ van deskundig51 ma> aan die van 
onv]/&ig52  heeft het lev5 dan wel iets 

aanlokkelijks voor ons1 wanne] dat is   
v]woe/8 ,en is dat welligt het lig*aam (
 niet8    ,crito4 ,wel zek]4            
,socrates4 ,heeft dan het lev5 met e5   
ell5dig en v]woe/ lig*aam  nog iets     
bekoorlijks8#ce    ,crito4 ,ge5sz9s4    
,socrates4 ,ma> hebb5 wij wel g5ot van  
't lev51 wanne] datg5e  b$orv5 is1 't   
welk door onregt b5adeeld1 door         
regtva>digheid  bevoordeeld wordt8 ,(   
h\d5 wij1 welk deel van ons wez5 't ook 
zijn  moge1 dat met regt en onregt 9    
betrekk+ /aat1 voor g]+] dan het        
lig*aam8    ,crito4 ,ge5sz9s4           
,socrates4 ,dus voor ko/elijk]#cf4      
,crito4 ,v]re weg4    ,socrates4 ,dus   
hebb5 wij ons1 mijn be/e1 9 't geheel   
zoo niet te  bekreun5 om 't g5e de      
groote hoop van ons zal zegg52 ma> om 't
  g5e de k5n] van regt en onregt1 de    
,ene1 en de wa>heid zelve zegt3  zoodat 
gij dadelijk van 't beg9 af1 van e5e    
v]ke]de /ell+ zijt  uitgegaan1 door te  
beg9n5 met de bew]+1 dat wij ons moe/5  
/or5  aan de me5+ van d5 groot5 hoop ov]

 regt1 en e]1 en deugd1 en het          
teg5deel4    ,ma>1 z\ m5 kunn5 zegg51   
het /aat to* 9 de magt van d5 groot5    
hoop om ons te dood58    ,crito4 ,ook   
dat voorwa> blijkt2 wel z\ m5 dat kunn5 
zegg51  ,socrates6    ,socrates4 ,gij   
zegt de wa>heid4 ,ma>1 mijn wond]lijke  
vri5d6 deze  r$5]+1 die wij hebb5       
doorgeloop51 s*ijnt mij al?ans nog      
dezelfde als de vorige#cg4--;,ga nu ook 
deze e5s w$] na1 ( ze voor  ons geldig  
blijft ( niet3 dat wij niet het lev5 het
 hoog/e moet5  s*att51 ma> wl te lev540 
,crito4 ,wel1 ze blijft geldig4         
,socrates4 ,dat wl te lev51 en edel en  
regtva>dig te lev51 dat  dit hetzelfde  
is1 blijft dat geldig ( niet8    ,crito4
 ,dat blijft geldig4                    
,,ix4    ,socrates4 ,na> 't g5e wij     
toegev51 moet5 wij dus zi51 ( het       
regtva>dig is1 dat ik1 zond] toe/emm+ d]
 ,a!n]s1 tra*t hi]  uit te kom51 ( niet 
regtva>dig2 en indi5 het regtva>dig     
blijkt te  zijn1 dan will5 wij het      
beproev52 en zoo niet1 dan will5 wij het

  lat54    ,de b$5k+51 die gij t] bane  
hebt gebragt ov] 't be/$5 van  geld1 en 
ov] go$5 naam1 en ov] k9d]opvo$+1 die   
vrees ik dat  ind]daad b$5k+5 zijn van  
li$51 die u ligtelijk z\d5 will5  dood51
 en 9 hun eig5 belang 9 't lev5         
t]ugroep51 indi5 zij  kond51 zond] e5ig5
 grond2 namelijk van di5 groot5 hoop4   
,voor ons  da>5teg51 da> de r$e het zoo 
eis*t1 valt d5kelijk niets &]s  te      
ov]weg51 dan 't g5e wij nu re$s zeid53 (
 wij regtva>dig  zull5 h&el51 door geld 
te betal5 aan wie mij hi]uit zull5      
br5g51 en dank2 ( we wl zull5 do51 zoo  
wel die zelve mij uit d5  k]k] will5    
vo]51 als ik1 die mij er uit z\ lat5    
br5g52--en1 (  wij w]kelijk onregtva>dig
 zull5 h&el51 door dit alles te do54 ,en
  zoo het blijkt1 dat het onregtva>dig  
van ons geh&eld is1 dan moet5  wij      
d5kelijk niet 9 aanm]k+ nem51 no* ( wij 
moet5 /]v5 door  hi] te blijv5 en ons   
/il te h\d51 no* ( wij1 wat dan ook1    
zull5  lijd51 vr wij hebb5 gezi5 ( wij  
ook miss*i5 onregt do54    ,crito4      

,he]lijk gesprok51 dunkt mij1 ,socrates6
 ,zie nu1 wat wij  zull5 do54           
,socrates4 ,ond]zoek5 wij dat           
geme5s*appelijk1 mijn be/e6 en hebt  gij
 erg5s iets teg5 9 te br5g51 t]wijl ik  
spreek1 spreek mij dan  teg51 en ik zal 
na> u lui/]52 zoo niet1 h\d dan op1 o   
gelukkige6  mij dikw]f hetzelfde te     
zegg51 dat ik1 teg5 d5 wil d] ,a!n]s1   
van hi] moet gaan4 ,ik rek5 het to* van 
veel belang1 dat gij mij  ov]re$t dit te
 do51 ma> niet teg5 mijn5 z9#ch4        
,beoordeel dan het beg9 van het         
ond]zoek1 ( gij er m$e tevr$5  zijt1 en 
tra*t op mijne vrag5 te antwoord51 zoo  
als u het be/e  dunkt4    ,crito4 ,dat  
zal ik tra*t5 te do54                   
,x4    ,socrates4 ,zegg5 wij1 dat m5 op 
ge5]lei wijze will5s en wet5s  onregt   
mag do52--( op de e5e wijze wel1 en op  
de &]e niet8--( is  het pleg5 van onregt
 op ge5]lei wijze no* go$1 no* s*oon1   
gelijk  door ons me]mal5 ook vroeg] is  
toegegev51 en ook nog onlangs gezegd    
is8 ,( is ons dat alles1 wat wij te vor5

 toege/emd hebb51 9 deze  we9ige dag5   
ontvloeid8 en hebb5 wij1 ,crito6 zoo    
beja>de mann51  bij onze ern/ige        
gesprekk51 s$]t lang1 zond] het zelve te
 wet51  niets hoog] ge/aan dan k9d]58--(
 is het allesz9s zoo als to5  door ons  
gezegd w]d3 is1 het zij de groote hoop  
het zegt1 ( niet1  het zij wij e5 nog   
zwa>d]1 ( ook e5 za*t] lot dan dit hebb5
 te  ond]gaan1 ev5wel het pleg5 van     
onregt1 voor wie 't doet1 n sle*t  n    
s*&elijk 9 i$] opzigt8 ,zegg5 wij dat1 (
 niet8    ,crito4 ,wij zegg5 het4       
,socrates4 ,op ge5]lei wijze d]halve mag
 m5 onregt do54    ,crito4 ,voorzek]    
niet4    ,socrates4 ,ev5m9 mag1 wie     
onregt lijdt1 het we]om do5#ci1 zoo als 
de groote hoop me5t1 dewijl m5 to* 9 ge5
 geval onregt mag do54    ,crito4 ,ne52 
dat is kla>blijkelijk4    ,socrates4 ,en
 hoe nu8 ,mag m5 kwaad do51 ,crito1 (   
niet8    ,crito4 ,ne51 zek] niet1       
,socrates4    ,socrates4 ,wat dan8      
aang$aan kwaad met kwaad v]geld51 zoo   
als de  groote hoop zegt1 is dat        

regtva>dig ( niet8    ,crito4 ,op       
ge5]lei wijze4    ,socrates4 ,d5kelijk  
v]s*ilt het niets d5 m5s*5 kwaad te do51
  en onregt te pleg54    ,crito4 ,gij   
hebt gelijk4    ,socrates4 ,dus mag m5  
ind]daad ge5e v]ongelijk+5 v]geld51  no*
 e5ig m5s* kwaad do51 zelfs niet1 wanne]
 m51 wat dan ook1  van h5 lijdt4 ,zie   
wel toe1 ,crito6 dat gij1 door dit toe  
te /emm51  het niet teg5 uwe me5+       
toegeeft4 ,ik weet imm]s1 dat we9ig5 zoo
  d5k5 en d5k5 zull52 en voor h51 die   
zoo d5k51 en voor wie 't  &]s bes*\w51  
be/aat er ge5 geme5s*appelijk           
b]aadslag52  ma> noodw5dig moet5 zij    
elk&] v]a*t51 wanne] zij elk&]s  inzigt5
 le]5 k5n54 ,ov]weeg d]halve ook gij to*
 wel1 ( gij  met mij ov]e5/emt 9 inzigt1
 en laat ons met deze bew]+ ons         
b]aadslag5 beg9n51 dat het nooit regt is
 onregt te do51 no*  het te v]geld52 no*
 mi%&el+5 af te w]5 door zelf w$]  te   
mi%&el52--( ziet gij van dat            
grondbeg9sel af1 en deelt gij  er niet  
98--,ik voor mij heb re$s lang zoo      

g$a*t1 en d5k nog  zoo2 is uw inzigt    
e5igz9s v]&]d1 zeg het mij dan1 en      
ond]rigt  mij4 ,blijft gij ev5wel bij   
uwe vorige gevoel5s1 hoor dan de        
gevolgtrekk+51 die er uit voortvloeij54 
,crito4 ,wel1 ik blijf er bij1 en b5 't 
met u e5s4 ,spreek dan4    ,socrates4   
,ik zeg dan wat er uit voortvloeit1 (   
liev]1 ik vraag u3  moet m51 wat m5 iem&
 heeft belo(d1 omdat het regtva>dig     
0#dj1  moet m5 dat do51 ( b$riegelijk   
v]brek58    ,crito4 ,m5 moet het do54   
,,xi4    ,socrates4 ,zie dan naauwkeurig
 toe1 wat er van uit dit /&punt volgt4  
,wanne] wij van hi] gaan1 zond] d5 /aat 
te ov]r$51 do5 wij dan  niet iem& kwaad1
 en wel wi5 dat het all]m9/e pa/1 ( do5 
we 't  niet8 ,en blijv5 wij dan getr\w  
aan 't g5e wij hebb5 belo(d1 omdat  het 
regtva>dig 01 ( niet8    ,crito4 ,ik heb
 ge5 antwoord op uwe vraag1 ,socrates1  
want ik begrijp  ze niet4    ,socrates4 
,bes*\w het dan zoo4 ,ge/eld3 wanne] wij
 voornem5s w>5  van hi] weg te loop51 ( 
hoe m5 't dan noem5 moet2 en de wett5 en

  de /aat kwam5 bij ons1 en vroeg5#da3  
zeg1 ,socrates6 wat hebt gij  9 d5 z9 te
 do58 ,dwal5 wij1 ( zijt gij voornem5s  
door 't g5e  gij ond]neemt1 ons1 de     
wett5 en d5 geheel5 /aat te v]nietig51  
voor zoo v] 't 9 uwe magt /aat8 ,( me5t 
gij1 dat e5 /aat nog  kan blijv5 be/aan1
 en niet ond]/bov5 geke]d ligt1 9 welk5 
de  gevelde vonniss5 ge5]lei kra*t      
hebb51 ma> door enkele burg]s           
kra*teloos word51 en v]nietigd80--,wat  
zull5 wij1 o ,crito6 op deze  en        
d]gelijke r$55 zegg58 ,veel z\ m5ige51  
voornamelijk e5  r$5a>1 kunn5 zegg5 ov] 
't v]nietig5 d] wet1 die bepaalt1 dat   
gewez5 vonniss5 van kra*t zull5 zijn4 ,(
 zull5 wij er miss*i5 op  antwoord53 de 
/aat beh&elde ons imm]s onregtva>dig en 
besli/e  het g$+ v]ke]d80 ,zull5 wij dit
 zegg51 ( iets &]s8    ,crito4 ,dit     
voorwa>1 o ,socrates6                   
,,xii4    ,socrates4 ,wat dan80 z\d5 de 
wett5 zegg52 behoort voorwa> ook  dit   
regt5 ov] d5 /aat tot het v]drag tuss*5 
ons en u#db1 (  br5gt dat v]drag m$e1   

dat gij u z\dt h\d5 aan de gewijsd5 van 
d5 /aat80--,v]wond]d5 wij ons dan ov]   
h>e taal1 dan z\d5 zij  d5kelijk zegg53 
,socrates6 v]wond] u niet ov] 't g5e wij
 zegg52  ma> antwoord2 gij zijt imm]s   
gewoon aan het vrag5 en antwoord54      
,welaan dan6 wat hebt gij teg5 ons en d5
 /aat 9 te br5g51 dat  gij tra*t ons te 
v]nietig58 ,hebb5 wij niet 9 de e]/e    
plaats  u het aanzijn gegev58 en heeft  
niet uw vad] door onze bemiddel+  uwe   
mo$] t5 huwelijk g5om51 en u v]wekt8    
,ov]weeg d]halve3  b]ispt gij iets 9 die
 wett5 ond] ons1 die ov] 't huwelijk    
zijn  va/ge/eld1 dat ze niet go$ zijn80 
,ik b]isp ze niet10--z\ ik  zegg54--,dan
 op de bepal+51 op de opvo$+ en de vorm+
 van het  kroo/1 volg5s welke gij ook   
zijt opgevo$8 ,( hebb5 dieg5e onz]1  de 
wett5 op dit /uk gegev51 die uw5 vad]   
gebi$5 u 9 de muzijk  en gymna/iek#dc op
 te vo$51 dit niet go$ g]egeld80--,go$10
 z\  ik zegg54 ,dat dan da> gelat52     
nadat gij gebor5 en groot gebragt  en   
opgevo$ wa>t1 z\dt gij t5 e]/5 kunn5    

bew]51 dat gij niet  onze nakomel+ en   
lijfeig5e#dd wa>t1 gij zelf en uwe      
voorvad]58  ,en indi5 dit zoo is1 gelo(t
 gij dan1 dat hetzelfde regt geldt voor 
u  en voor ons8 en me5t gij1 dat1 al wat
 wij ond]nem5 u te do51 gij  het met    
hetzelfde regt werom moogt do58 ( hadt  
gij ge5 gelijk regt  jeg5s uw' vad]1 en 
jeg5s uw5 he]1 indi5 gij er e55 hadt1   
zoodat  ge1 al wat ge ond]g+t1 dat niet 
ook werom mogt do51 no* teg5  te sprek51
 wanne] gij h>de woord5 hoor5 moe/1 no* 
ontvang5e  slag5 werom te gev51 en ev5m9
 9 &]e d]gelijke gevall52 ma>  z\ het   
wel vrij/aan jeg5s het vad]l& en de     
wett51 zoodat1 indi5  wij ond]nem51 u t]
 dood te br5g51 omdat wij 't voor       
regtva>dig  h\d51 ook gij ons1 de wett5 
en het vad]l&1 voor zoo v] ge  kunt1    
zult beproev5 op uwe beurt te           
v]nietig52--en zult ge zegg5  door dat  
te do51 go$ te h&el51 gij1 die ind]daad 
w]k maakt van  de deugd8 ,( zijt ge wijs
 9 di5 z91 dat ge niet weet1 dat1 me]   
dan uwe mo$] en uw vad] en al uwe       

voorvad]51 het vad]l& iets  ko/elijks   
is1 me] e]bi$wa>dig en heilig en van    
hoog]e wa>de 9  't oog van god5 en van  
v]/&ige m5s*58 ,en dat m5 me] v]e]+  en 
gehoorzaamheid en ond]danigheid moet    
hebb5 voor 't vad]l&1  wanne] het       
toornig is8 ,en dat gij het f bet] moe/ 
inli*t51 f  do51 wat het beveelt1 en    
ond]gaan1 wat het u gebi$t te ond]gaan1 
en  kalm zelfs slag5 en boeij5 moet     
v]drag58 ,indi5 het u t5 oorloge  drijft
 om wond5 te ontvang5 ( d5 dood te      
lijd51 dat gij dit do5  moet1 en dat dit
 billijk is8 en m5 niet mag wijk51 no*  
t]ugtr$51  no* zijn' po/ v]lat52 ma> n 9
 d5 oorlog n voor 't g]igt1 en  ov]al   
moet do51 wat de /aat gebi$t en het     
vad]l&1 ( het &]s  te ov]tuig5 van d5   
eig5lijk5 a>d van het regt8 ,dat geweld 
te  gebruik5#de no* geoorlo(d is jeg5s  
uwe mo$]1 no* jeg5s uw5  vad]1 en nog   
veel m9d] jeg5s het vad]l&80 ,wat zull5 
we hi]op  zegg51 ,crito6 dat de wett5   
wa>heid sprek5 ( niet8    ,crito4 ,mij  
dunkt1 ja6                              

,,xiii4    ,socrates4 ,zie nu e5s1      
,socrates60 z\d5 welligt de wett5 zegg51
  ( wij ook 9 deze bew]+ gelijk hebb51  
dat gij onregtva>dig  jeg5s ons tra*t te
 h&el51 9 't g5e gij nu ond]neemt4 ,wij 
namelijk1 na u 9 het lev5 g]oep5 en     
geh\d51 en u opgevo$1 en u  a&eel gegev5
 te hebb5 aan al het go$e1 dat 9 onze   
magt /ond1  aan u en al de &]e burg]s2  
wij v]kl>5 e*t]1--door 't v]l(1  dat wij
 v]le55 aan i$]' ,a!n]1 die wil1 nadat  
hij burg]  is geword5#df1 en d5 /aat van
 zak5 en ons1 de wett51 heeft           
gezi52--dat1 wi5 wij niet mogt5 behag51 
het hem vrij/aat1 om met  het zijne he5 
te gaan1 w]wa>ts hij wil4 ,en ge5e van  
ons1 de wett51  v]h9d]t no* v]bi$t iem& 
uw]1 indi5 wij en de /aat hem niet      
behag51 na> e5e van 's l&s volkplant+5  
te v]huiz51 ( wanne]  hij ond] vreemd5  
zi* erg5s eld]s wil gaan nerzett51 met  
zijne  bezitt+5 da> he5 te gaan1 w]wa>ts
 hij wil4 ,ma> wie uw] blijft1  t]wijl  
hij de wijze ziet1 op welke wij g$+5    
besliss5 en voor  't ov]ige d5 /aat     

regel52--dan zegg5 wij1 dat deze        
ind]daad e5  v]drag met ons heeft       
aangegaan1 te zull5 do51 wat wij ook    
mog5  gebi$52 en wie niet gehoorzaamt1  
di5 bew]5 wij1 dat driev\dig            
misdoet#dg3 door niet te gehoorzam5 aan 
ons1 die hem 9 het lev5  hebb5          
g]oep51--aan ons1 die hem hebb5         
opgevo$2--en dat hij1 bij  v]drag belo(d
 hebb5de ze] zek] te gehoorzam51 no*    
gehoorzaamt1  no* ook tra*t ons te      
ov]tuig51 indi5 wij iets v]ke]ds do52   
t]wijl wij sle*ts voor/ell51 en niet    
woe/ gebi$51 te do51 wat  wij bevel51   
ma> van twee het e5e lat5 kiez53 f ons  
te ov]tuig51  f te gehoorzam51 wa>van   
hij ge5 van beide doet40                
,,xiv4    ,ond] deze s*uld dan1 v]kl>5  
wij1 zult gij ligg51 o ,socrates6 en    
niet het m9/1 ma> van alle ,a!n]s het   
mee/1 indi5 gij al?ans  doet1 wat gij   
voor hebt40    ,indi5 ik dan zeide3 hoe 
dat dan80 z\d5 zij met regt mij lak51 en
  zegg51 dat ik e5 van die ,a!n]s b51   
die het nadrukkelijk/ dit  v]drag heb   

aangegaan4 ,zij z\d5 to* zegg53 o       
,socrates6 gewigtige  bewijz5 hebb5 wij 
er voor1 dat wij u beviel51 wij en de   
/aat4  ,nooit z\dt gij to* met me]      
voorkeur dan alle &]e ,a!n]s er uw      
v]blijf geh\d5 hebb51 indi5 hij u niet  
bij uitnem5dheid beviel2  en gij zijt   
nooit1 zelfs t] bijwon+ van spel5 en    
fee/51 uit de  /ad gewee/#dh1 behalve   
e5s na> d5 ,i/hmus2 no* erg5s eld]s     
he51 behalve weg5s e5' ( &] veldtogt3   
ook hebt gij ge5]lei  &]e reis g$aan zoo
 als de &]e m5s*52 ook bev+ u niet de   
lu/ na> e5' &]5 /aat ( na> &]e wett5 om 
ze te le]5  k5n52 ma> wij en onze /aat  
w>5 u g5oegzaam3 zoo ze] gaaft  gij ons 
de voorkeur1 en belo(det gij1 als bij   
v]drag u volg5s  ons 9 d5 /aat te       
g$rag52 dat blijkt ond] &]5 da>uit1 dat 
gij k9d]5 9 d5zelv5 hebt v]wekt1 t5     
bewijze1 dat de /aat u                  
beviel4--,da>5bov5 /ond het u ond] 't   
g$+ zelf vrij1 u tot  ball+s*ap te      
v]oordeel5#di1 wanne] gij wildet1 en1   
wat gij nu  teg5 d5 wil des /aats       

ond]neemt1 to5 met zijne toe/emm+ te    
do54 ,gij hebt u to5 wel is wa> groot   
geh\d51 als ( gij niet  b$roefd wa>t1   
indi5 gij moe/ /]v52 ma> gij v]koo/1 zoo
 als  gij zeidet1 bov5 de ball+s*ap d5  
dood4 ,nu da>5teg5 s*aamt  gij u niet   
ov] die bew]+51 ev5m9 als gij u bekreunt
 om ons1  de wett51 die gij tra*t te    
niet te do51 en gij h&elt1 gelijk  de   
geme5/e slaaf z\ do52 da> gij tra*t weg 
te loop51 teg5  ov]e5kom/ en v]drag aan1
 wa>na> gij met ons zijt ov]e5gekom5  u 
9 d5 /aat te g$rag54 ,antwoord 9 de e]/e
 plaats d]halve  hi]op1 ( wij de wa>heid
 zegg51 wanne] wij bew]51 dat gij1      
ind]daad en niet voor de leus1 bij      
v]drag hebt belo(d u als burg]  aan ons 
te h\d52 ( is 't niet wa>80 ,wat zull5  
wij hi]op zegg51  ,crito6 ,moet5 wij 't 
niet vol/rekt toe/emm58    ,crito4      
,vol/rekt1 o ,socrates6    ,socrates4   
,ov]tre$t gij dus niet wez5lijk10 z\d5  
zij zegg51 de  ov]e5kom/5 en de v]drag5 
met ons zelve8 hoewel gij die no* uit   
nood#ej hebt aangegaan1 no* omdat gij   

misleid zijt1 no* g5oodzaakt  b9n5 e5'  
kort5 t]mijn u te b$5k52 zev5tig j>5    
hebt gij voor  u gehad1 9 welke het u   
vrij /ond weg te gaan1 indi5 wij u niet 
beviel51 en 't u bleek1 dat de v]drag5  
niet billijk w>54 ,ma> gij  gaaft no*   
aan ,lac$aemon de voorkeur1 no* aan     
,creta#ea1 die gij to*  telk5s wl       
g]egeld noemt2 no* aan e5' d] grieks*e (
 vreemde  /at52 9 teg5deel1 m9d] hebt   
gij u uit d5zelv5 v]wijd]d dan          
kreupel51 en bl9d5 en &]e v]m9kt54 ,zoo 
uitnem5d beviel u  kla>blijkelijk1 me]  
dan de ov]ige ,a!n]s1 de /aat1 en wij1  
de  wett54 ,wi5 to* z\ e5 /aat bevall5  
zond] de wett58 ,zult gij nu  ev5wel u  
niet aan de v]drag5 h\d58--,ja1 gij zult
 het1 indi5 gij  ons gehoor geeft1 o    
,socrates6 en dan zult gij niet         
belag*elijk zijn  door de /ad te        
v]lat540                                
,,xv4    ,b$5k to* e5s1 wanne] gij die  
v]drag5 ov]tre$t1 en u hi]9  misgaat1   
wat voordeel gij zult bew]k5 voor u     
zelv51 ( voor uwe  vri5d54 ,dat deze to*

 geva> zull5 loop5 van zelve v]bann5 te 
word51 en v]/ok5 van 't v]blijf 9 d5    
/aat1 ( hun v]mog5 te  v]liez51 dat is  
t5 naa/ebij kla>blijkelijk4 ,ma> gij    
zelf 9 de  e]/e plaats3--wanne] gij na> 
e5e d] naa/bijgeleg5e /$5 gaat1  ( na>  
,!be ( na> ,meg>a--want beide zij wl    
g]egeld--2 dan zult  gij1 o ,socrates6  
als e5 vij& van hunne /aatsregel+ kom51 
en  all51 die 't belang hunn] /$5 t]    
h>te nem51 zull5 u v]d5k51  da> ze u    
zull5 h\d5 voor e5' v]nietig] van de    
wett52--en voor  de regt]s zult gij de  
op5b>e me5+ beve/ig51 dat ze regtva>dig 
hebb5 gevonnisd4 ,al wie to* de wett5 om
 v]re w]pt1 die moet  ook noodw5dig     
doorgaan voor e5' b$]v] van jonge en    
onbezonn5e  m5s*54--,zult gij d]halve de
 wl +]igte /at5 en de zam5lev+  d]      
braaf/e m5s*5 v]mijd58 ,en zal zoo do5de
 het lev5 nog  iets bekoorlijks voor u  
beh\d58--,( zult gij u bij h5 v]voeg51  
en1 onbes*eid5 g5oeg zijn om 9 gesprek  
te tr$58 ,en wa>ov]1  ,socrates8 ov] de 
ond]w]p51 die gij hi] 9 d5 mond hadt1   

dat deugd  en regtva>digheid de mee/e   
wa>de hebb5 voor de m5s*58 en wat       
wettig is1 en de wett58 ,en gelo(t gij  
niet1 dat dan de h&elwijze  van         
,socrates on$el zal s*ijn58 ,m5 moet het
 al?ans geloov54    ,ma>1 uit die       
plaats5 zult gij u v]wijd]5 en na>      
,!ssali  gaan1 na> ,crito's ga/vri5d54  
,da> he]s*t namelijk de mee/e           
ordeloo%eid en losb&igheid2 en d5kelijk 
z\d5 zij ga>ne van u  hoor51 hoe        
belag*elijk gij uit de gevang5is wa>t   
weggeloop5 9  e5e ( &]e v]momm+2 e5     
h]d]skle$ ( iets &]s1 't welk  wegloop]s
 pleg5 9 het w]k te /ell51 g5om5 en zoo 
uw voorkom5  v]&]d hebb5de4    ,ma> dat 
gij1 e5 oud man1 nu gij wa>s*ijnlijk nog
 sle*ts we9ig  tijds te lev5 hebt1 het  
van u kondt v]krijg51 om1 met ov]tr$+   
d] gewigtig/e wett51 zoo v]kleefd aan   
het lev5 te hang51 zal  da>ov] niem&    
sprek58 ,miss*i5 niet1 wanne] gij niem& 
kr5kt2  &]s zult gij1 o ,socrates6 veel 
hoor51 en dat uw] onwa>dig is3  kruip5de
 voor alle m5s*5 zult gij lev5 als hun  

slaaf4 ,wat zult  gij 9 ,!ssali &]s do5 
dan smull58 ev5 als ( gij om e5  ga/maal
 na> ,!ssali wa>t v]huisd4--,en uwe     
r$5]+5 ov]  regtva>digheid en de ov]ige 
deugd51 wa> zull5 die blijv58    ,ma>1  
zult gij zegg51 om mijn] k9d]5 wille wil
 ik lev51  om h5 groot te br5g5 en op te
 vo$58--,hoe8 wilt gij h5 na>  ,!ssali  
vo]51 en h5 dr groot br5g5 en opvo$51 en
 h5 tot  vreemdel+5 mak51 opdat ze u ook
 dit te dank5 hebb58--,(1 dit zal  nu   
wel niet plaats hebb53 ma> zull5 zij1   
hi] opgevo$1 t]wijl gij  leeft1 bet]    
gevormd en opgeleid word51 hoewel gij   
niet bij h5 zijt8  ,uwe naa/e betrekk+5 
zull5 imm]s voor h5 zorg56--,( zull5    
zij1  wanne] gij na> ,!ssali v]hui/1 h5 
v]zorg51 ma> v]hui/ gij  na> ,hades     
won+5#eb1 zull5 zij h5 dan niet v]zorg58
 ,indi5 zij  al?ans e5ige wa>de bezitt51
 die zi* uwe vri5d5 noem51 dan moet  m5 
het wel geloov540                       
,,xvi4    ,ne51 ,socrates6 gehoorzaam   
ons1 uwe vo$/]s1 en a*t no* uwe  k9d]51 
no* het lev51 no* iets &]s1 hoog] dan 't

 ge5 regt  is4 ,zoo kunt gij1 9 ,hades  
won+5 gekom51 dit alles bij h51 die  da>
 't gebi$ vo]51 t] uw] v]d$ig+ inbr5g54 
,want1 wanne]  gij dat doet1 dan is uwe 
daad1 zoo als blijkt1 no* hi] bet] voor 
u1  ( regtva>dig] ( vrom]1 ev5m9 als    
voor iem& d] uw52--no*  zal het1 wanne] 
gij g9d] komt1 bet] voor u zijn4 ,nu    
da>5teg5  gaat gij1 indi5 gij he5 gaat1 
v]ongelijkt he51 niet door ons1 de      
wett51 ma> door de m5s*54 ,gaat gij e*t]
 van hi]1 met e5e zoo  s*&elijke        
w$]v]geld+ van onregt en boo%eid2 met   
ov]tr$+  van uwe eig5e ov]e5kom/5 en    
v]drag51 met ons aangegaan2 als e5      
booswi*t jeg5s welke het all]m9/        
betaamt1 u zelv5 namelijk1 en  uwe      
vri5d5 en 't vad]l&1 en ons3 dan zull5  
wij op u v]toornd  zijn1 zoo lang gij   
leeft2 en g9d] zull5 onze zu/]s1 de     
wett5 9  d5 ,hades1 u niet go$gun/ig    
ontvang51 wet5de1 dat gij hebt beproefd 
ook ons te v]nietig51 voor zoo v] 't 9  
uwe magt 04    ,laat dus ,crito u niet  
ov]hal51 om te do5 wat hij zegt1 ma>    

veele]  wij40                           
,,xvii4    ,dit1 o lieve vri5d ,crito6  
moet gij wet51 dat ik me5 te hoor51 ev5 
als wie de oor5 suiz5#ec1 fluit5-muzijk 
me55 te hoor54 ,en 9  mijn b9n5/e kl9kt 
de galm dez] taal1 en maakt1 dat ik ge5e
 &]e  kan hoor54 ,weet dan1 al?ans1 zoo 
als ik het nu inzie1 dat1 indi5 gij     
iets hi] teg5 inbr5gt1 gij het te       
v]geefs zult zegg54 ,spreek niet  te m91
 wanne] gij me5t iets me] te weeg te    
zull5 br5g54    ,crito4 ,a*1 ,socrates6 
ik weet niets te zegg54    ,socrates4   
,laat het dan da>1 o ,crito6 en laat ons
 d] god5 bevel  opvolg5#ed4             
,illu/ratie                             
,,aanteek5+54                           
,,aanteek5+54                           
,illu/ratie      ,voetnoot #a3 ,u heeft 
will5 b9n5lat54 444 ,socrates v]wond]t  
zi*1 dat ,crito door d5 wa*t] zoo vroeg 
is b9n5gelat51 omdat er  niet vroeg     
op5g$aan w]d4    ,voetnoot #b3 ,ik      
z\--niet--will5 v]ke]5 444 namelijk1    
indi5  ges*i$5 kon1 wat nu niet kan2    

da>om kon ik het niet van mij  v]krijg54
    ,voetnoot #c3 ,gelukkig geprez54 444
 ,zoo zegt ook ,pha$o3 gelukkig  s*e5   
mij de man om zijn gemo$ en om zijne    
taal1 dat hij zoo zond]  vrees1 zoo edel
 /i]f4 ,de g$a*te kwam bij mij op1 dat  
hij niet  zond] goddelijk be/el na> de  
ond]w]eld afdaalde1 en dat hij da>      
zalig word5 moe/40--,en ,socrates zelf 9
 hetzelfde gesprek3 ,koe/]de  ik niet de
 hoop1 bij wijze en go$ige god5 te kom51
 en bij ge/orv5e  m5s*51 die bet] zijn1 
dan hi]1 dan w>e 't niet go$1 dat ik    
niet  treurde ov] d5 dood4 ,nu da>5teg5 
heb ik de blijde v]wa*t+1 dat  er ook   
nog voor ge/orv55 e5 lev5 is1 en wel    
voor go$5 e5 bet]  dan voor sle*t540    
,en 9 zijne ,v]d$ig+3 dit e5e moet gij  
b$5k5 als ontwijfelba>  zek]1 dat er    
voor d5 edel5 ge5 kwaad be/aat1 no* bij 
zijn lev51  no* na d5 dood2 en dat zijne
 zaak ge5sz9s door de god5 wordt uit    
het oog v]lor54 ,ook mijn teg5woordig   
lot komt niet zoo van zelf2 9  teg5deel1
 't is mij kla>blijkelijk1 dat /]v5 mij 

gew9 is40    ,voetnoot #d3 ,buit5 de    
wijs4 444 ,plato zegt eig5lijk3 teg5  de
 melodie0--,het lev5 des brav5 is als   
e5e muzijk1 9 welke  ov]e5/emm+ en      
welluid5dheid he]s*51 en zelfs s*ijnb>e 
dissonant5 zi* oploss5 9 h>monie4 ,de   
grond/ell+51 voor hem  uit zijne inzigt5
 van wa> en go$ en s*oon voortgevloeid1 
zijn  het !ma1 dat als 9 zuiv]e v>iatin1
 zijn lev5 9 lief en le$  doorgalmt4    
,zoo zegt ,socrates3 ik h\d het voor    
bet]1 dat mijne li]  ont/emd w>e1 en    
wanklank de$ hoor5 met het koor1 dat ik 
be/uurde1  en dat de mee/e m5s*5 niet   
met mij ov]e5/emd51 ma> mij  teg5sprak52
 dan dat ik alle5 met mij zelv5 niet 9  
h>monie w>e en  mij teg5sprak40         
,voetnoot #e3 ,op mijne j>5--moe/ /]v54 
444 ,socrates 0 9 zijn  zev5tig/e ja>4  
,voetnoot #f3 ,het va>tuig uit ,delos4  
444 ,9 d5 b]oemd5 dialoog  ov] de       
,on/]felijkheid betuigt ,e*ecrates aan  
,pha$o zijne  v]wond]+1 dat ,socrates   
zoo lang na zijne v]oordeel+ d5  dood   
heeft ond]gaan4 ,pha$o4 ,dat kwam door  

e5e bijzond]e  om/&igheid4 ,d5 dag      
namelijk vr het vonnis 0 jui/ de        
a*t]/ev5 bekran/ van het va>tuig1 dat de
 ,a!n]s ja>lijks  na> ,delos z5d54      
,e*ecr4 ,wat is dat dan8 ,ph4 ,dat is1  
volg5s  de ,a!n]s1 het s*ip1 met hetwelk
 ,!seus e5s na> ,creta vo]1 om  er de   
ve]ti5,a he5 te br5g51 die hij r$de en  
zi* zelv5 ook4  ,aan ,apollo d$5 zij to5
 de gel(te1 zegt m51 om1 zoo zij beh\d5 
blev51 t'elk5 j>e e5 plegtig gezants*ap 
t] bijwon+ d] fee/5  te zull5 z5d5 t]   
zijn] e]e op ,delos4 ,dit gezants*ap dan
 z5d5  zij ook nu nog s$]t di5 tijd     
t'elk5 j>e t] e]e van d5 god4  ,nadat nu
 die z5d+ begonn5 is1 is 't bij h5 wet1 
g$ur5de di5  tijd de /ad re9 te h\d51 en
 van /aatswege niem& t] dood te  br5g51 
vrdat het va>tuig 9 ,delos is gekom51 en
 van da> we]  hi]4 ,dit h\dt somwijl5   
e5' g]uim5 tijd aan1 wanne] bij toeval  
de w9d5 h5 oph\d54 ,het beg9 d] z5d+    
wordt g]ek5d van het  oog5blik af1 dat  
de prie/] van ,apollo d5 a*t]/ev5 van   
het  va>tuig heeft bekran/4 ,dit _h jui/

 plaats gehad daags vr het  vell5 van   
het vonnis1 en da>om bleef ,socrates    
lang 9 de gevang5is  tuss*5 zijn vonnis 
en zijn' dood0,b4--7,d]tig dag547       
,voetnoot #g3 ,sunium1 e5 voorgeb]gte   
van ,attica1 ?ans ,cabo di  ,colonna4   
,het _h op de kru9 e5' tempel van       
,m9]va1 en ond] aan de  ku/ e5e hav54   
,ook /ond hi] e5 ka/eel1 't welk door   
opge/ane  slav5 e5' tijd lang w]d bezet 
geh\d51 die ,attica plund]d54           
7,a!naeus74    ,voetnoot #h3 ,heil ons6 
,de oorspronkelijke uitdrukk+ gebruikt5 
de ,griek5 veel 9 d5 z9 van e5 go$      
voorteek54 ,zoo m9 vree/  ,socrates d5  
dood1 dat hij1 bij de tijd+1 dat hij ze 
moet ond]gaan1  het /]v5 als e5         
w5s*elijk go$ bes*\wt4 ,de volg5de      
woord53  zoo het d5 god5 enz41 heeft    
,epictetus ov]g5om5 ond] de  spreuk51   
wa>m$e hij zijn ,h&boek besluit4        
,voetnoot #i3 ,die er ov] te besliss5   
hebb54 ,crito beaamt hi]m$e  het gezegde
 van ,socrates niet1 dewijl hij nog /e$s
 de /ille hope  koe/]t1 hem te zull5    

r$d53 zoo zegg5 al?ans1 die 444  ,voor  
het ov]ige word5 hi] b$oeld de          
,elfmann51 die te ,a!ne het  opzigt     
hadd5 ov] alle gevang554 't ,is miss*i5 
niet onbelangrijk  bij dit lig*aam      
e5igz9s lang] /il te /aan4    ,hoogelijk
 w]d te ,a!ne de ons*5dba>heid d] burg]s
 geerbi$igd3  lijfsdwang w]d alle5 jeg5s
 slav5 voor oirba> geh\d51 zoodat het   
op5ba> e]gevoel iem&1 teg5 wi5 het      
aangew5d 01 niet me]  als e5' burg] van 
gelijk5 /& bes*\wde4 ,de raad           
moe/--dewijl  atimie1 met onze          
e]loosv]kl>+ te v]gelijk51 het lot w]d  
van  d5 e5s tot gevang5is               
v]oordeelde--zw]51 ge5' burg] 9 boeij5  
te zull5 slaan1 behalve wie iets teg5 d5
 /aat misde$4    ,spo$ig regt v]eis*t5  
intuss*5 de zak5 van kooph&el2 ev5e5s   
teg5 all]lei woek]a>s4 ,buit5di5 moe/ de
 gevang5is/raf wel  toegepa/ word5 teg5 
misdrijv51 die 't algeme5e belang en de 
op5b>e veiligheid 9 geva> s*55 te br5g53
 i$] burg] mogt dan  ook als wrek] van  
de ges*ond5 regt5 des /aats optr$51     

wa>bij  p]soonlijke vij&s*ap dikwijls   
h>e rek5+ vond1 en de ,elfmann5  drukke 
bezigheid4 ,het gevang5zett51 wa>bij de 
bes*uldigde geboeid  w]d1 di5de f tot   
/raf1 f tot wa>borg teg5 v]oordeeld51   
he5  t] tijde aan het vonnis voldaan1 en
 teg5 bes*uldigd51 totdat hunne  zaak z\
 uitgemaakt zijn4 ,ma> bijna altijd kon 
de v]oordeelde met  e5e geldboete vrij1 
die m51 om de atimie te ontgaan1 liev]  
betaalde4  ,t] v]zw>+ e*t] d] boete w]d 
ook de gevang5is/raf toegepa/1  vooral  
teg5 s*uld5>5 van d5 /aat2 zij blev5    
geboeid1 totdat de  s*uld 0 voldaan4    
,het behe] e5] zoodanige inrigt+ met h>e
 vel]h&e ond]ges*ikte  b$i5d5 v]eis*te  
re$s veel w]kzaamheid4 ,gewigtig] ev5wel
 0 de  taak d] ,elfmann51 jeg5s de      
gevang55 zelve te v]vull54 ,deze w>5    
geheel 9 hunne magt gegev51 9 zek]      
opzigt hunne slav54 ,zij w>5  voor h5   
v]antwoordelijk4 ,wa>s*ijnlijk hield5   
zij aanteek5+  van wie gevang5 gewee/ 01
 dewijl &]s di5s atimie met d] tijd     
onbewijsba> kon word54--,aan d5 t] dood 

v]oordeelde liet5 zij zoo  spo$ig       
mogelijk het vonnis voltrekk51 behalve  
wanne] de wet d5 tijd  bepaalde1 (      
godsdi5/ige gebruik5 het v]h9d]d54 ,de  
vorm bragt  m$e1 dat zij telk5s 9 p]soon
 d5 v]oordeelde van de ov]h$5  ov]nam51 
en hem na> de gevang5is geleidd54 ,nu   
behe]s*t5 zij  hem geheel en al2 ( hij  
al dan niet 9 bijzijn van vri5d ( maag  
z\  /]v51 h+ van h5 af4 ,0 de dag       
bepaald1 dan begav5 zij zi* tot  d5     
v]oordeelde1 nam5 hem de boeij5 af1 en  
zeid5 hem d5 dood aan4    ,de oprigt+   
van het lig*aam d] ,elfmann51 zoo als   
wij het g$ur5de  d5 bloei d] democratie 
te ,a!ne k5n51 s*ijnt te vall5 9 d5     
tijd van ,ari/ides en ,!mi/ocles1 en    
g$uurd te hebb5 tot kort na  d5 dood van
 ,alex&] d5 ,groote4 ,zij w]d5 bij 't   
lot gekoz51  n uit i$]5 /am2 e5 elfde   
w]d hun--als secret>is1 z\d5 wij        
zegg5--toegevoegd4 ,vr de aanva>d+ van  
hun ambt moe/5 zij e5  ond]zoek         
ond]gaan1 en na de aftr$+ rek5s*ap      
aflegg54 ,ze]  wa>s*ijnlijk ontv+5 zij  

e5e aanzi5lijke ja>w$de4    ,voetnoot   
#aj3 ,e5 droomgezigt1--zoo ev5 9 dez5   
na*t 444 ,re$s  bij ,hom]us wordt aan de
 droom5 e5 voorspell5d gewigt gehe*t3   
ook  de droom to* komt van              
,zeus60--,bek5d is 't1 hoe e5 droom1 van
 ,zeus  gezond51 ,agamemnon misleidt2 en
 hoe e5 &]1 op la/ van ,a!ne1  ,p5elope 
mo$ inspreekt4 ,ook de treurspeldi*t]s  
sprek5 van droom51  als niet zond]      
voorb$uid5de kra*t4 ,b$5kt m5 nu1 hoe   
ze] de  bes*aafde ,griek v]tr\wd 0 met  
zijne held5- en treurspeldi*t]s1  dan   
bevreemdt ons de droom van ,socrates en 
zijne g$a*te da>ov]  niet2 om niet te   
sprek5 van d5 bijzond]5 toe/&1 wa>9 de  
edele  man zi* bev9dt4    ,e5           
droomgezigt1 zoo ev5 444 ,de ,oud5      
hield5 de droom5 na  midd]na*t voor de  
belangrijk/e2 en niet zond] psy*ologis*5
  grond2 de droom5 9 d5 voorna*t        
betreff5 mee/ 't g5e de ziel  g$ur5de d5
 dag heeft bezig geh\d52 da>om hield5   
zij me] die na  midd]na*t voor          
goddelijke +ev+ en on?ull+ d] toekom/4  

,voetnoot #aa3 ,9 e5 hel-wit gewaad 444 
,droomge/alt5 w]d5 voor  goddelijk      
geh\d53 da>om da*t m5 ze s*oon]1 groot] 
en v]hev5]  dan d5 m5s*1 en 9 bl9k5d    
witte kle$]54 ,zoo ook de bijbels*e     
v]s*ijn+54    ,voetnoot #ab3 ,ov]morg51 
o ,socrates6 444 ,woord5 van ,a*illes1  
die1  door ,agamemnon bele$igd1 van     
,troje na> huis t]ug wil ke]54 ,indi5   
mij welligt10 zegt hij tot ,ulysses1 de 
doorlu*tige a>ds*udd]1  ,poseidon e5e   
gelukkige va>t wil v]le551 dan kan ik 9 
drie  dag5 het vru*tb>e ,ph?ia b]eik510 
d4 i4 zijn vad]l&4 ,socrates  v]/aat    
ond] ,ph?ia de woonplaats d] ziel na h>e
 slak+ uit d5  k]k] des /(s1 de oord51  
die des m5s*5 eig5lijk vad]l& zijn4     
,bevreemd5d is het10 zegt ,nssl9 t] dez]
 plaatse1 dat ge5  uitlegg] er op let1  
hoe de jeugdige held5ge/alte van        
,a*illes1  die uit vrije keuze e5 kort1 
ma> roemvol lev5 v]koos bov5 e5  lang   
lev5 vol g5iet+51 ,socrates hi] voor    
oog5 zweeft1 en hem  als tot gelijke    
gez9dheid bezielt4 ,dit is imm]s het    

troo/rijke 9  't ontzag*elijke treurspel
 d] ges*i$5is1 dat de m5s*5 niet  alle5 
bij elk&] zijn1 wanne] zij 't zijn1 dat 
ook de van ons  v]wijd]de1 de ov]l$5e   
voor ons leeft1 en zijn lev5 en /]v5    
ons t5 spiegel wordt1 wa>9 wij ons ga>ne
 bes*\w540--,socrates  zelf zegt 9 zijne
 ,v]d$ig+3 m5 z\ kunn5 zegg53 bloo/ gij 
niet1 ,socrates6 ov] de keuze van e5    
b$rijf1 wa>door gij nu geva>  loopt van 
te /]v5800 ,met grond z\ ik antwoord53  
niet s*oon is  dat gesprok51 man6 indi5 
gij me5t1 dat e5 man1 die nog e5 we9ig  
wa>de bezit1 het geva> van lev5 ( /]v5 9
 aanm]k+ moet nem54  ,niet da>op alle5  
moet m5 zi51 wat m5 ond]neemt1 ma> ( m5 
iets  regtva>digs doet1 ( het teg5deel2 
het w]k van e5' braaf1 ( van  e5' sle*t 
m5s*4 ,laag z\d51 na> uwe r$5]+1 de     
halve god5  zijn1 die bij ,troja        
sneuveld51 ook ,!tis' zoon2 en die      
v]a*tte zoo  ze] het geva>1 9 v]gelijk+ 
van e5e s*&elijke h&elwijze1  dat1--to5 
hij w5s*te ,hector te dood51 en zijne   
mo$]1 e5e god91  hem zoo ongeve]1 gelo( 

ik1 toesprak3 mijn zoon1 wreekt gij d5  
dood  van uw5 vri5d ,patroclus1 en doodt
 gij ,hector1 dan zult gij /]v52  7want 
t]/ond na ,hector is uw /]flot          
bepaald700--hij dood en geva>           
v]a*tte4----,t]/ond100 zeide hij1 z\ ik 
will5 /]v51 na d5  onv]laat te hebb5 do5
 boet51 opdat ik niet hi] blijf1 bij de 
hooge /ev5s d] s*ep51 om uitgelag*5 te  
word51 als e5 nutteloos  pak d] a>de400 
,voetnoot #ac3 ,lui/] nu nog na> mij 444
 ,d]halve _h ,crito vroeg]  re$s        
vru*teloos getra*t1 ,socrates ov] te    
hal51 om zi* door de  vlugt te r$d54    
,voetnoot #ad3 ,er ge5' ooit we] zal    
v9d5 444 ,cic]o _h deze  plaats voor    
oog5 9 zijn w]kje ov] de ,vri5ds*ap1 wa>
 hij ,laelius  ov] ,scipio laat zegg53  
het doet mij aan1 dat ik van e5' zoo    
he]lijk vri5d b]o(d b51 als1 na> mijn   
oordeel1 er niem& ooit  we] zal be/aan40
    ,voetnoot #ae3 ,het geld hoog] te   
a*t5 444 ,niem& z\10 zegt  ,demo/h5es 9 
zijne r$evo]+ ov] d5 ,vr$e1 kunn5 zegg51
 dat  mijne h&el+5 als /aatsman e5ige   

w9/ b$oel54 ,en da>om toont  zi* mij    
zuiv] en gelijk het is1 het belang van  
d5 /aat1 't welk  imm] uit de zak5      
voortvloeit4 ,ma>1 wanne] m5 aan de &]e 
zijde1  als op e5e s*aal1 er geld       
bijlegt1 dan slaat het op e5s door1 en  
trekt de bewijsgrond5 m$e na> b5$52 en  
wie dit doet1 kan niet  me]1 no* iets   
wa>s1 no* iets gezonds me] d5k51 ov]    
ge5e enkele  zaak40    ,voetnoot #af3   
,d5 groot5 hoop 444 ,die tallooze1      
one5ige1 opro]ige  m5igte1 nooit zi*    
zelve magtig1 met gelijke onb]ad5heid   
g]e$ tot  eig5 ( tot e5s &]s            
ongeluk10--zegt ,s5eca--is door vele    
oud5  na> wa>de gegispt4--,wie z\ zi*   
gelukkig gevoel510 zegt ,plato  erg5s1  
met te lev5 na> d5 groot5 hoop1 om te   
word5 toegejui*t  en gevi]d1 als e5     
speelbal van 't volk gesl+]d1           
uitgeflot51  ge/raft1 g$ood en          
beklaagd80--,vraagt mij 7,horatius7 het 
volk1  wa>om ik niet zoek ( mijd1 wat   
het zelf bem9t ( haat2 dan wil ik       
antwoord51 gelijk e]tijds de sluwe vos  

d5 ziek5 leeuw3 omdat ik  s*rik van de  
voet/app51 alle na> u toe g]igt1 en ge5e
 t]ug4 ,gij  zijt e5 veelkoppig mon/]3  
wa>aan to* zal ik mij h\d51 ( aan       
wi5800    ,voetnoot #ag3 ,het erg/e     
kwaad 444 ,er is volg5s ,plato sle*ts n 
kwaad3 gebrek aan inzigt1 en sle*ts n   
go$3 v]/&4 ,t5  bewijze e5 pa> plaats5  
van de door ,nssl9 v]zamelde3 wa>9  iem&
 v]/&ig is1 da>9 is hij go$2 wa>9 iem&  
onv]/&ig  is1 da>9 is hij sle*t4--,alle 
pog5 en volh>d5 d] ziel1 door  v]/&     
be/uurd1 br5gt zeg52 met onv]/& het     
teg5deel40--,met  ,plato h\d5 voorzek]  
de onbekromp5-v]li*te ond] onze l&g5oot5
  gebrek aan inzigt voor het hoog/e     
kwaad2 want ind]daad1 de m5s*  wil wel  
het go$e1 zoodra hij sle*ts va/elijk    
ov]tuigd is1 dat  het wez5lijk go$ is4  
,e5e w>e /ell+6 ma> die door sommige ook
  welme55de ,*ri/55 niet wordt          
toegegev56    ,voetnoot #ah3 ,sycophant5
 444 eig5lijk3 vijg5aangev]s1 v]klikk]s 
van wie vijg5 uitvo]t1 't welk 9 ,attica
 v]bod5 04 7,a!naeus47  ,9 't algeme53  

wie vals*e g]u*t5 van &]5 v]breidt1 en  
&]5 teg5 elk&] ophit/1 ( uit w9zu*t &]5 
aanklaagt1  *icaneur4 ,fe/us geeft e5e  
&]e v]kl>+4 ,zie ook ,c4 ,sigon4 de     
republ4 ,a!n41 en ,suidas4    ,voetnoot 
#ai3 ,de vreemdel+5 444 ,om niem& te    
,a!ne aan e5ig  geva> bloot te /ell5 van
 bes*uldigd te word5 ,socrates uit de   
gevang5is te hebb5 will5 ontvo]51       
v]meldt ,plato hi] alle5  vreemdel+54   
,crito zelf 0 door zijne positie en     
zijn' oud]dom  het mee/ teg5 onaang5ame 
gevolg5 beveiligd1 en is d5kelijk  kort 
na ,socrates ov]l$54 ,cebes1 die hi]    
g5oemd wordt1 heet  doorgaans1 ma> zond]
 g5oegzam5 grond1 de s*rijv] te zijn van
 e5e  z$ekundige v]h&el+3 de ,s*ild]ij4 
,wie ev5wel de s*rijv] moge  zijn1 m5   
v9dt er d5 hoog5 ern/ en de w>mte van   
,socrates4    ,simmias van ,!be1 gelijk 
ook ,cebes1 w>5 beide le]l+5 van        
,critolaus1 e5 b]oemd ,py?agorer1 en    
beide w>me vri5d5 van  ,socrates4       
,ond] de hi] v]meld5 kunn5 ook behoord  
hebb53 ,pha$ondes1  ev5e5s van ,!be1 en 

,euclides van ,meg>a1 niet met d5       
alex&rijn] te v]w>r52 en ,t]psion2 en   
,e*ecrates van ,phlius1  9 ,sicyoni2 en 
,pha$o1 uit ,elis4    ,voetnoot #bj3    
,geef--uwe r$d+ niet op 444 ,wel weet   
,crito1 hoe  ,socrates ov] het /]v5     
d5kt2 ma> 9 zijne w>me vri5ds*ap d5kt   
hij1 al te ov]ijld1 dat de liefde tot   
het lev51 die al wat leeft1 is          
aangebor51 zi* ook nog bij ,socrates    
kra*tig doet geld54    ,voetnoot #ba3 't
 ,g5e gij voor 't g]igt gezegd hebt 444 
,z\  ik0--dit 01 volg5s ,plato1 zijne   
taal--mij v]bann+ wa>dig  keur58 ,da>m$e
 z\dt gij welligt g5oeg5 nem54 ,ma> veel
 liefde z\  ik voor het lev5 moet5      
hebb51 o ,a!n]s6 indi5 ik zoo onv]/&ig  
w>e1 om niet te kunn5 b]ek551 dat gij1  
mijne m$eburg]s1 mijne  leefwijze en    
mijne taal niet kondt v]drag51 ma> ze u 
bezwa>lijk en  hatelijk zijn geword51   
zoodat gij tra*t er af te kom52 en zull5
  voorwa> &]5 ze gemakkelijk duld58     
,v]re van da>1 o a!5s*e  mann56 ,e5     
he]lijk lev5 z\ het d]halve voor mij    

zijn1 wanne]  ik1 zoo beja>d1 uit de /ad
 g+1 om1 telk5s v]jaagd1 de e5e /ad  met
 de &]e te v]wissel54 ,want ik weet va/1
 dat1 wa> ik kom1 de  jong]e m5s*5 na>  
mijne taal zull5 hoor51 gelijk hi]4 ,en 
wijs ik  h5 van de h&1 dan zull5 zij mij
 v]drijv5 en de oud]5 da>toe  ov]r$540  
,voetnoot #bb3 ,na> ,!ssali 444         
,onb$a*tzaam noemt ,crito jui/  ,!ssali4
 ,zie ho(d/uk #ae4 ,dat l& /ond 9 kwaad 
g]u*te1 als  het l& van sluwe li/ en    
b$rog en ongebond5heid1 wa>van ,j4 ,c4  
,scalig] e5 voorbeeld aanhaalt4 ,bij    
,a!naeus hebb5 zij altijd  hong]2 hunne 
vraatzu*t wordt bij wijze van           
spreekwoord aangehaald4  ,zij z\d5 de   
,p]z51 ev5 weeld]ig als zij zelve1 na>  
,griek5l&  hebb5 uitg5oodigd2 en lat]   
door ,philippus met ga/mal5 zijn        
gewonn54 ,x5ophon s*rijft de v]dorv5heid
 van ,critias1 het ho(d d]  d]tig       
tirann51 m$e toe aan zijn v]blijf als   
ball+ 9 ,!ssali4  ,t5 tijde van         
,horatius 0 het b]u*t weg5s zijne       
giftm5g]s en  toov5a>s4    ,voetnoot    

#bc3 ,uwe zon5 444 ,m5 v9dt er drie     
v]meld3 ,lamprocles1  ,sophroniscus en  
,m5ex5us1 de twee laat/e v]wekt bij     
,myrto1 de  do*t] van ,ari/ides d5      
regtva>dige4--,zoo lang m5 de           
beantwoord+  van ,crito's b$5k+5 door   
,socrates niet heeft gehoord1 weet m5   
niet1 wat deze zal aanvo]5 teg5 't g5e  
hi] zoo ro]5d en met  zoo veel a&rang   
wordt bijgebragt1 om ,socrates' vad]lijk
 gevoel te  s*okk51 en om zijne         
eig5liefde 9 beweg+ te br5g54 ,crito's  
al  te dr+5de1 bijna onbes*eid5e taal   
v9dt h>e v]onts*uldig+ 9  zijne w>me    
vri5ds*ap en zijn vurig v]lang5 om      
,socrates te r$d54    ,voetnoot #bd3 ,d]
 weez5 lot 444 ,de dag1 die 't k9d tot  
e5 wees  maakt1 b]o(t hem van al zijne  
speelg5oot52 ov]al slaat hij de  oog5   
n$]2 tran5 biggel5 langs zijne wang54 ,9
 zijne behoefte gaat  het k9d na> zijns 
vad]s vri5d51 en trekt h5 bij het kle$2 
van  dieg5e ond] h51 die m$elijd5 met   
hem hebb51 reikt hem iem& e5'  kle95    
bek]2 en zoo bevo*tigt hij wel zijne    

lipp51 ma> niet zijn  gehemelte4 ,de    
knaap1 wi5s beide oud]s nog 9 lev5 zijn1
 jaagt hem  van het ga/maal1 en slaat   
hem1 en graauwt hem toe3 ga zoo he56 uw 
vad] eet imm]s niet met ons600          
7,hom]us47    ,voetnoot #be3 ,voor 't   
g]igt--zijt opgekom5 444 ,=/]1 bij      
,buttmann aangehaald1 zegt1 dat hi]     
miss*i5 b$oeld wordt e5e wet  bij       
,lysias v]meld3 dat het d5 beklaagde1   
die zijne zaak wantr\wde1  vrij/ond1 zi*
 door de vlugt aan de gevolg5 van       
d]zelv] beh&el+  te onttrekk540 ,( m5   
moet het op ,anytos toepass51 die1      
volg5s  ,libanius1 9 zijne ,v]d$ig+ van 
,socrates1 na de door hem +e/elde       
bes*uldig+1 met d5 beklaagde zi* wilde  
v]zo554 ,ma> dit is ze]  twijfela*tig2  
wa> is het1 dat1 wanne] p>tij51 vr de   
besliss+  van het pleit1 zi* met elk&]  
v]zo5d51 9 v]s*ill5de gevall5  de zaak  
w]d bijgelegd4 ,de aanklag] _h dan      
duiz5d dra*m5 boete te  betal54         
7,wa*smu?1 ,,ii1 #a1 #bhe47    ,9 het   
volg5de wordt de loop van het regtsg$+  

v]gelek5 met de  drie ho(ddeel5 van e5  
drama3 het v]s*ijn5 voor 't g]igt met de
  inleid+ en de opgave van 't           
ond]w]p2--het vo]5 van 't g$+ met  de   
h&el+ en h>e v]wikkel+52--en de         
uitspraak van het vonnis  met de        
ontknoop+4 ,wat ,crito laakt1 is het    
v]s*ijn5 van ,socrates  voor d5 regt]2  
wat hem grieft1 is de uitslag van het   
treurspel1 di5  hij aan gebrek aan      
inzigt bij hem zelv5 en zijne vri5d5    
toes*rijft4    ,voetnoot #bf3 ,ev5 m9   
als gij u zelv5 444 ,dit bijvoegsel     
v]wa*t  m5 hi] niet bij ,crito's klag5  
ov] de a*teloo%eid en lafheid  van de   
vri5d5 van ,socrates1 en niet van       
,socrates zelv54 ,ma> als  onwillekeurig
 ontsnapt hem da>bij e5e ligte b]isp+   
teg5 d5  le]mee/] zelv52 dat komt voort 
uit e5e edele v]ontwa>dig+1 dat         
,socrates niet is g]$1 en zi* nu niet   
wil lat5 r$d54    ,voetnoot #bg3 ,des te
 bezwa>lijk] 444 ,volg5s ,leo is de me5+
 van  ,socrates3 des te m9d] kan ik uwe 
zorg go$keur5 en er gebruik van  mak510 

9 teg5/ell+ met3 uw ijv]5 is mij veel   
wa>d1 dewijl  het als l(wa>dig ze]      
aannemelijk is40--,ons s*ijnt ,socrates 
toe te  will5 zegg53 de a&rang1 met     
welk5 gij mij tot de vlugt aanspoort1   
ontro]t mij als e5 blijk uw] w>me       
liefde2 en uit onwillekeurig5  afke] van
 d5 dood1 die 9 i$] s*epsel leeft1 z\ ik
 uwe voorslag5  gehoor gev51 indi5      
sle*ts mijn pligt het toelaat3 ma> zoo  
niet1  dan ko/ het mij n om uwe liefde1 
n om di5 afke]1 sle*ts te me]  moeite1  
uw5 a&rang te we]/aan en /&va/ig te     
blijv5 /]v540    ,voetnoot #bh3 ,aan    
niets &]s gehoor geef1 dan aan het      
inzigt 444  ,want10 zegt ,socrates eld]s
 bij ,plato1 de man1 voor wi5 al wat    
tot geluk vo]t1 alle5 van hem zelv5     
afhangt1 voor wi5 het niet1  v]kno*t aan
 voor- ( teg5spo$1 van &]5 noodw5dig    
afhankelijk  wordt en geheel onzek]2 die
 man heeft zi* d5 be/5 lev5sweg  b]eid3 
die is de zelf/&ige1 de dapp]e1 de      
wijze2 di5 zal m51  bij 't v]w]v5 (     
v]liez5 van k9d]51 ( van geld en go$1   

zi*  no* te ze] zi5 v]blijd5 no*        
b$roev51 dewijl hij al zijne hoop  /elt 
op zi* zelv540--,en die zelf/&ige man10 
zegt ,epictetus1 0  ,socrates1 die van  
al wat hem voorkwam1 op niets &]s lette 
dan op de  r$e1 d4 i4 op zijne heilige1 
innige ov]tuig+ van pligt40    ,voetnoot
 #bi3 ,dezelfde inzigt5 444 ,namelijk   
ov] burg]pligt en  v]a*t+ van d5 dood4  
,voetnoot #cj3 ,s*rikbeeld5 444 ,de     
oorspronkelijke uitdrukk+  beteek5t3 e5 
k9d met zek]e geb>5 en ond] het         
uitsprek5 van het  woord ,mormo bang    
mak52 dan3 iem& bang mak5 door          
s*rikbeeld51 en  9 't algeme53 iem& 7e5'
 mee/ ongegrond57 s*rik aanjag540       
,voetnoot #ca3 ,hoe kunn5 wij 444       
,buttmann1 ,leo en de mee/e &]e         
uitlegg]s legg5 ,crito deze vraag 9 d5  
mond4 ,wij volgd5 ,/allbaum3  de r$e    
wordt er te vurig] door4    ,voetnoot   
#cb3 ,( de bew]+ altijd geldig is1 (    
niet 444 ,namelijk  ( niet geldig4      
,driev\dig is de vraag3 #a4 ( de bew]+  
gegrond  is2 #b4 ( ze ongegrond is2 #c4 

( ze vroeg] gegrond 01 ma> nu  niet me]4
 7,buttmann47    ,voetnoot #cc3 ,zi*    
ern/ig op lig*aamsoef5+5 toelegt 444    
,bek5d  is 't1 hoe veel w]k de ,griek5  
van deze oef5+5 maakt51 hoe hunne       
nationale fee/5 voor e5 gewigtig deel 9 
dezelve be/ond51 en ha>  zoo e5 bijzond]
 gewigt bijzett5 9 de oog5 des volks4   
,lev5dig  begrep5 zij1 hoe veel de      
gezondheid en de voll$ige ontwikkel+ van
  de kra*t des lig*aams toebr5gt tot die
 d] ziel4 ,v]g4 aant4 #ec4    ,voetnoot 
#cd3 ,die des ,e55 444 't ,is           
duidelijk10 zegt ,nssl9 t]  dez]        
plaatse1 dat ,socrates hi] ,god me5t40  
,e5ige plaats5 bij  ,plato1 die hij t5  
bewijze aanvo]t1 lat5 wij hi] volg53    
,e5 is wijz] dan alle2 die alle5 is de  
maat/af4--,god zij onze regel  9 alles1 
me] dan e5ig m5s*4--,niem& is wijs1 dan 
7de7 ,god2 de  m5s*elijke wij%eid is    
we9ig wa>d2 en ond] de m5s*5 is hij  de 
wijs/e1 die dit met ,socrates heeft     
+ezi54--,m5 moet ,gode zoo  veel        
mogelijk gelijkvormig word52 die        

gelijkvormigheid be/aat 9  v]/&ig1 braaf
 en vroom te zijn4--,twee voorbeeld5    
hebb5 wij3 het  goddelijke1 dat van het 
hoog/e geluk2 het niet-goddelijke1 dat  
d]  rampzaligheid40    ,voetnoot #ce3   
,heeft--het lev5--iets bekoorlijks8 444 
,m5 wane  niet--zoo als bij e5zijdige   
gevolgtrekk+ welligt het geval z\  kunn5
 zijn1--dat ,socrates hi] zijl+s d5     
zelfmoord v]d$igt4 ,9  teg5deel3 volg5s 
hem /aat i$] m5s* hi] op e55 po/1 hem   
door  ,god aangewez51 en di5 hij zond]  
het hoog/ bevel niet mag v]lat54        
,voetnoot #cf3 7,wij h\d57 dus 7de ziel7
 voor ko/elijk]4 ,ond]  alles1 wat wij  
hebb510 zegt ,socrates eld]s1 is naa/   
,god onze ziel  het goddelijk/e40 ,en3  
hoe veel g]+] e5 ongeluk is het met e5  
ziekelijk lig*aam te lev51 dan met e5e  
b$orv5e1 onheilige ziel60  ,me]         
gelijkluid5de plaats5 heeft ,nssl9      
bije5gebragt4    ,voetnoot #cg3 ,de     
vorige 444 ,de r$5]+1 welke wij hebb5   
doorgeloop510 namelijk ov] 't oordeel   
van d5 groot5 hoop1 s*ijnt  nog         

dezelfde10 v]s*ilt niets van die1 welke 
wij vroeg] hebb5  uite5gezet1 to5 ik nog
 niet 0 aangeklaagd4 ,hi]op s*ijn5 de   
woord5 de vorige te doel54 ,&]5 vatt5 de
 plaats &]s op4    ,voetnoot #ch3 ,niet 
teg5 mijn5 z9 444 ,de edele vri5ds*ap1  
met  welke gij mij h]haaldelijk aanraadt
 te vlugt51 a*t ik allesz9s  hoog2 ma>1 
da> ik mij door ge5' invlo$ van buit5   
laat leid51  moet gij to* mijn inzigt   
behoorlijk lat5 geld54    ,voetnoot #ci3
 ,wie onregt lijdt1 het we]om do5 444   
,nssl9 trekt  uit deze plaats1 wa>bij   
hij ettelijke &]5 voegt1 het gevolg1 dat
  m5 te ov]ijld d5 ,oud5 alle begrip van
 liefde jeg5s vij&5  heeft ontzegd2 en  
dat 9 de mee/e plaats5 hunn] s*rift51   
wa>  haat jeg5s vij&5 wordt gebillijkt1 
de vij& 9 d5 oorlog wordt               
b$oeld4--,alle begrip 444 dit is te veel
 gezegd2 ma> alle5 ,socrates  en de     
zijn5 /ond5 met enkele edel5 hoog] dan  
de groote hoop2 en  ,socrates zelf is 9 
zijne ,v]d$ig+ zoo s*amp]1 zijne taal   
zoo  v]n$]5d voor regt]s en teg5p>tij1  

dat da>bij het d5k5 aan  wraak          
natuurlijk bij u opkomt4 ,buit5di5 moet 
m5 niet v]get51 hoe  we9ig algeme55     
invlo$ bij de ,oud5 de wijsge]ige s*ool 
_h op de  praktiek des lev5s4 7,v]g4    
onze inleid+47 ,deze spreekt veele] bij 
de dramatis*e di*t]s3 het tooneel en het
 lev5 d] ,oud5 /ond 9  veel naauw] v]b& 
dan bij ons4 ,en uit deze blijkt1 dat   
wraak bij de  ,oud5 niet alle5 geoorlo(d
 01 ma> zelfs e5e zaak van e]4 ,e5e     
groote zaak v]/a ik10 zegt ,ar*ilo*us1  
hem1 die mij kwaad g$aan  heeft1 met    
vreesselijk kwaad te v]geld540 ,dat bij 
't volk wraak de  leuze 01 blijkt ev5e5s
 uit vele plaats5 bij de                
treurspeldi*t]s2  9 't algeme5 eis*t5 de
 ,griek5 van d5 man 9 /aat te zijn om   
zijn vad]l& nuttig1 zijn' vij& g$u*t te 
zijn4 ,zij k5n5 d5  man1 d5 burg]2 aan  
het goddelijke ,*ri/5dom 0 en blijft het
  voorbeh\d5 d5 m5s* te le]5 zeg551 wie 
hem vloekt4    ,voetnoot #dj3 ,belo(d1  
omdat het regtva>dig 0 444 ,het niet    
nakom5  van e5e vrijwillige bel(te      

b]okk5de--bij de ,rome95 al?ans--9      
zek]e mate e]loo%eid4    ,voetnoot #da3 
,en de wett5 -- -- vroeg5 444 ,dit      
welsprek5d le55  van ziel en spraak aan 
iets onbezields is me]mal5 nagevolgd4   
,bij  ,buttmann v9dt m5 e5e d]gelijke   
plaats aangehaald uit de3 ,oeuvres  de  
,frdric ,,ii1 publies du vivant de      
l'auteur40    ,voetnoot #db3 ,tot het   
v]drag tuss*5 ons en u 444 ,leo gelo(t1 
dat  ,socrates hi] ook b$oelt3 d5 e$1   
di5 de a!5s*e burg]s moe/5  aflegg51 van
 dez5 inh\d3 aan de wett51 die va/ge/eld
 word51 zal  ik gehoorzam51 en aan alle 
&]e1 welke het volk met geme5 ov]leg    
zal va//ell52--en indi5 iem& de wett5   
v]nietigt1 ( ze niet  gehoorzaamt1 dat  
zal ik niet toelat51 ma> teg5gaan1 zoo  
wel alle51  als met all540    ,voetnoot 
#dc3 ,muzijk en gymna/iek 444 ,voll$ige 
ontwikkel+ na>  ziel en lig*aam4 ,gelijk
 namelijk bij ons de gymna/iek 9 ruim5  
z9 de beoef5+ bevat van al wat het      
lig*aam kra*t1 vlugheid en  bevalligheid
 kan bijzett52 zoo v]/ond5 de ,griek5   

ond] muzijk--d]  ,muz5 wet5s*ap--de     
s*oone wet5s*app51 pozij1               
welsprek5dheid1  wijsbege]te1 de        
eig5lijke muzijk2 9 n woord1 al wat d5  
smaak voor  't s*oone ontwikkelt en de  
ziel v]$elt4 ,tot e5e opvo$+1 die wij   
fatso5lijk z\d5 noem51 behoord53        
lett]kunde 9 ruim5 z91 muzijk  en       
gymna/iek4 ,wie b4 v4 niet 9 eig5lijke  
muzijk erv>5 01 w]d  niet voor e5'      
bes*aafd man geh\d54    ,protagoras     
s*ild]t de opvo$+ d] a!5s*e jeugd aldus3
 ,van de  te]/e k9ds*heid af aan1 zoo   
lang de naa/e betrekk+5 lev51  ond]wijz5
 en v]man5 zij het k9d4 ,zoodra het1 wat
 er gezegd  wordt1 kan begrijp51 do5 de 
m9ne en de mo$] en de oppass] en  de    
vad] zelf hun be/1 dat het k9d zoo go$  
mogelijk worde1 en  ond]rigt5 hem bij   
i$] woord ( daad1 en toon5 hem1 dat het 
e5e  regtva>dig1 het &]e onregtva>dig   
is1 en s*oon ( niet1 en vroom  (        
goddeloos2 en dat hij het e5e doe1 het  
&]e niet4 ,en gehoorzaamt  hij          
vrijwillig1 dan is 't wl2 zoo niet1 dan 

br5g5 ze hem1 als e5  kromgegroeid      
rijsje1 t]egt door dreig5 en slaan4     
,da>na z5d5 zij  hem na> s*ool1 en      
drukk5 het d5 mee/] veel me] op het h>t1
 om  te zorg5 voor de z$igheid d] k9d]51
 dan voor hun lez5 en hun  spel5 op de  
li]4 ,de mee/]s zorg5 hi]voor2 en wanne]
 zij dan  het lez5 gele]d hebb51 en     
weldra het ges*rev5e zull5 v]/aan1      
gelijk vroeg] d5 toon1 dan gev5 zij hun 
op de bank5 de w]k5 van  voortreffelijke
 di*t]s te lez51 en lat5 ze h5 van buit5
 le]51  welke vele t]egtwijz+5 bevatt51 
en vele v]hal5 van de deugd5  van de    
mann5 van ouds1 die ze roem5 en v]heff52
 opdat de knaap  naijv]ig h5 navolge1 en
 tra*te ev5 zoo voortreffelijk te word54
 ,de  muzijkmee/]s drag5 ev5e5s op      
d]gelijke wijze zorg voor z$igheid1  en 
dat de knap5 ge5 kwaad do52 da>5bov51   
wanne] zij gele]d  hebb5 de li] te      
bespel51 le]5 zij hun w$] g$i*t5 van &]e
  di*t]s1 van li]di*t]s1 die ze op      
muzijk br5g52 en zij dw+5  maat en      
h>monie 9 de ziel d] knap51 opdat zij   

za*t] word51 en1  me] aan maat en regel 
gew5d1 ges*ikt voor woord en daad4 ,want
 het  geheele lev5 van d5 m5s* behoeft  
maat en gepa/5 toon4--,dan z5dt  m5 h5  
nog na> d5 mee/] 9 lig*aamsoef5+51 opdat
 zij met e5  bet] ontwikkeld lig*aam1   
ook e5e edele d5kwijze kunn5 opvolg51   
en niet g5oodzaakt word5 lafh>tig te    
h&el5 weg5s gemis aan  lig*amelijke     
kra*t en vlugheid en 9 oorlog en 9 &]e  
b$rijv54  ,dit do5 de mee/ v]mog5d51 wi]
 k9d]5 het vroeg/ en het lang/  de s*ol5
 bezoek540    ,dus3 huisselijke         
opvo$+2--lez5 en de beg9sel5 d]  muzijk1
 di*t/ukk5 van buit5 le]52--eig5lijke   
muzijk en  li]di*t2--lig*aamsoef5+52    
t]wijl ov]al orde en z$igheid  /r5g w]d 
geis*t2 dit 01 na> ,solons in/ell+51 de 
gang d]  voorb]eid5de vorm+ d] jeugd4   
,wat wij nog me] hebb5 g5oemd1  le]de de
 v]d] gevord]de jongel+ van mann5 als   
,protagoras en  &]54    ,voetnoot #dd3  
,lijfeig5e 444 zoo als ,dem>atus tot    
kon+ ,x]xes  zeide3 ,vrij zijn de       
,sp>tan51 ma> to* niet geheel2 want ov] 

h5  he]s*t de wet1 aan welke zij me] dan
 de uw5 aan u gehoorzam540    ,voetnoot 
#de3 ,geweld te gebruik5 444 ,niet alle5
 dit 0 snood2 ma>  de zoon1 die zijne   
oud]s d5 v]s*uldigd5 e]bi$ niet         
betoonde1  w]d van alle ambt5           
uitgeslot54    ,voetnoot #df3 ,burg] is 
geword5 444 ,de jonge ,a!n]1 die 't     
voll$ig burg]regt v]langde1 w]d         
opgeteek5d 9 de kieslij/2 ma>  e]/ moe/ 
hij e5 ond]zoek ond]gaan ov] afkom/1    
wettige geboorte1  9 n woord ov] 't g5e 
als v]eis*te voor het burg]regt w]d     
aangem]kt4 7,/allbaum1 ,buttmann1       
,s*lei]ma*]4--,ma> ,leo volgt e5e  &]e  
lez+1 die volg5s ,/4 sle*ts 9 e5 hds*4  
voorkomt1 ma>  vroeg] algeme5 w]d       
gevolgd47    ,voetnoot #dg3 ,driev\dig  
misdoet 444 ,jeg5s de wett53 #a4 als de 
oorzak5 van zijn aanwez52 #b4 als zijne 
opvo$/]s2 #c4 als nooit  onr$elijke     
gebi$/]s1 die sle*ts voor/ell5 444      
,keur5 en  wetsbepal+5 w]d51 vr de      
bekra*tig+1 op5lijk t5 toon  ge/eld2 om 
ze door i$] te lat5 lez5 en beoordeel51 

( ook iem&  iets bet]s _h voor te /ell54
    ,voetnoot #dh3 ,nooit -- -- uit de  
/ad gewee/ 444 ,zie de ,inleid+4        
,voetnoot #di3 ,u tot ball+s*ap te      
v]oordeel5 444 ,de aanklag]  gaf1 al?ans
 9 gevalle dit niet bij de wet 0        
bepaald1 de /raf op1  die na> zijn      
inzigt de beklaagde door zijn misdrijf  
_h v]di5d4 ,0  dan de zaak g]egtelijk   
ond]zo*t1 dan vroeg de ov]heid1 9       
gevalle  de beklaagde w]d v]oordeeld1 d5
 v]oordeelde1 welke /raf hij zelf  me5de
 v]di5d te hebb54 ,het antwoord van     
,socrates v9dt de lez] 9  me]gemelde    
v]h&el+ van ,pr(4 ,p4 ,h(/$e de ,groot4 
,voetnoot #ej3 ,no* uit nood 444 ,de    
sprek5d +evo]de wett5  ontz5uw5 hi] alle
 mogelijke exceptin1 die teg5 de        
geldigheid van  e5 aangegaan v]drag     
kunn5 word5 +ebragt4 7,jacobs47         
,voetnoot #ea3 ,lac$aemon -- -- ,creta  
444 ,9 ,plato's w]k3 ,ov]  d5 ,/aat10   
word5 deze /aatsregel+5 door ,socrates  
als de be/e  geprez5 7,,viii1 #edd c471 
en zoo op me] plaats51 bij ,buttmann    

v]zameld4 ,x5ophon1 gelijk bek5d is1 ze]
 met ,lac$aemon +5om51  prij/ h>e       
/aats9rigt+1 ond] &]51 weg5s de         
voorbeeldige  gehoorzaamheid d] burg]s1 
en de hooge a*t+ jeg5s grijsa>ds4       
,plato prij/ als e5e d] voortreffelijk/e
 v]ord5+5 9 ,creta  en ,sp>ta1 dat het  
jonge m5s*5 v]bod5 0 hunne wij%eid uit  
te  kram5 ov] e5ige wet1 ( ze go$ 0 (   
niet4 ,_h e5 beja>d man er  e5ige       
aanm]k+ op te mak51 dan _h hij het d]   
ov]heid m$e te  deel51 mits niet 9      
teg5woordigheid van jonge li$54         
,voetnoot #eb3 ,hades won+5 444 d] dood5
 v]blijf4    ,voetnoot #ec3 ,wie de oor5
 suiz5 444 ,er /aat3 die de             
,corybant5-onge/eldheid hebb540         
,corybant5 w>5 prie/]s1 die1  zoo ze    
da*t51 vol van de godheid1 dan/54       
,corybant5-ziekte1 e5e  +ebeelde        
onge/eldheid1 wa>bij m5 me5de           
fluit5-muzijk te hoor51  en die m5 wa&e 
van de ,corybant5 te kom54 ,de ziek5    
w]d5 da>bij  door geweldige onru/       
gejaagd1 en gekweld door e5e            

slapeloo%eid1 die  door muzijk g5ez5    
w]d4--,s*lei]ma*]'s opvatt+ van deze    
plaats  s*e5 ons de voorkeur te v]di551 
bov5 't ge5 &]5 hebb51 b4  v4 ,corybant5
 9 gee/drift1 de ,corybantia/51 enz4    
,voetnoot #ed3 ,d] god5 bevel opvolg5   
444 ,hoe geheel ,socrates zi*  aan d5   
goddelijk5 wil ov]gaf1 blijkt ov]vlo$ig 
uit e5e reeks van  he]lijke plaats51    
door ,nssl9 bije5gebragt4               
,voetnot5    ,voetnoot ,a3 ,ve]ti5      
k9d]51 die de ,a!n]s ja>lijks aan ,m9os 
van ,creta moe/5 z5d51 tot boete voor d5
 moord1 aan zijn5 zoon  ,&rogeus        
gepleegd4    ,voetnoot ,b3 ,het woord   
!orie1 dat wij hi] hebb5 v]taald door   
gezants*ap1 z5d+1 beteek5t eig5lijk3 e5e
 v]rigt+ t]  v]e]+ van d5 god4          
,illu/ratie                             
,,naamlij/                              
,,d]                                    
,,inteek5>54                            
,illu/ratie       ,z4 ,m4 ,,de ,,kon+   
,,d] ,,n$]l&54 #ab ,expl4     ,z4 ,k4   
,h4 ,,pr9s ,,fr$]ik ,,d] ,,n$]l&54 #aj  

,expl4     ,adriani1 ,n4 van d] ,tuuk1  
pr$ikant te ,brielle4     ,am%(f1 ,m4   
,a41 pr$ikant te ,gron+54     ,bakk]1   
,j41 pr$ikant te ,sappeme]4     ,bakk]1 
,mr4 ,a4 ,c4 ,h41 arr4 direct4 d] bela/4
 te ,w9s*ot54     ,banck1 ,j41 alda>4   
,bank1 ,m4 ,a4 van d]1 pr$4 bij de      
waals*e gem4 te ,utre*t4     ,baz5dijk1 
,p4 ,m41 boekh&ela> te ,rott]dam4 #b    
expl4     ,b]g1 ,p4 ,f4 van d51 alda>4  
,bisdom1 ,mr4 ,d4 ,a41 griffi] te       
,wag5+54     ,blaauw1 ,h41 !ol4 c&4 te  
,gron+54     ,bleij5b]g1 ,h41 pr$ikant  
te ,zwolle4     ,bo] ,ez41 ,j4 de1 te   
,gron+54     ,boom1 ,c41 we?\d] te      
,?ol54     ,borgesius1 ,j4 ,g41 !ol4 c&4
 te ,gron+54     ,bos1 ,w$4 ,n4 ,h41 te 
,w9s*ot54     ,bos*1 ,j4 van d51        
/ads-s*oolond]wijz] te ,?ol54           
,broecke1 ,mr4 ,ph4 van d51             
rijks-advokaat te ,middelburg4          
,broek1 ,p4 ,w4 van d51 pr$ikant te     
,rott]dam4     ,broekman1 ,g4 ,h41      
not>is1 voor het leesgezels*ap3 ,tot    
,nut en   ,uitspann+1 te ,rott]dam4     

,broese  ,comp41 boekh&ela>s te ,br$a4  
,bronsema1 ,r41 /e5- en pannefabrijkant 
te ,w9s*ot54     ,br\w]1 ,g41 boekh&ela>
 te ,dev5t]4     ,brugsma1 ,a4 ,l41     
litt4 hum4 c&4 te ,middel/um4           
,brugsma1 ,b41 ond]wijz] te ,gron+54    
,budd+h1 ,d41 le]a> aan de kon9klijke   
academie te ,delft4     ,bun+1 ,h4 ,c41 
/ud5t te ,gron+54     ,burg]1 ,d41 te   
,rott]dam4     ,burg]h\dt1 ,j4 ,j41 te  
,utre*t4     ,busman1 ,c4 ,/>1 lid van  
de twe$e kam] d] /at5-g5]aal1 pres4   d]
 arr4-regtb4 te ,gron+54     ,buss*]1   
,h41 apo!k] te ,w9s*ot54     ,call5fels1
 ,j4 ,w41 m$4 doct4 te ,vliss+54        
,cannegiet] ,j4 ,jz41 ,d41 pr$ikant te  
,tjum4     ,cannegiet]1 ,mr4 ,t41       
presid5t d] arr4-regtbank te ,w9s*ot54  
,cate1 ,h4 ,iszn4 t51 pr$ikant te       
,piet]zijl4     ,*ateleux1 ,p4 ,a4 de1  
ontv4 d] 9- en uitga&e regt5 te ,ba?4   
,cock1 ,h4 ,g4 de1 bew4 van hypo?4 en   
het kada/] te ,w9s*ot54     ,cock1 ,r4  
,t4 de1 ontvang] d] regi/ratie alda>4   
,coevord51 ,c4 ,n4 ,diep5heim van1 te   

,am/]dam4     ,coh51 ,l4 ,ali1 m$4 doct4
 te ,gron+54     ,corneliss51 ,mr4 ,j41 
te ,/e5wijk4     ,co/]us1 ,dr4 ,p4 ,j41 
rector d] lat4 s*ol5 te ,sneek4         
,croese1 ,r41 boekh&ela> te ,am/]dam4   
,crull1 ,p4 ,h(/$e1 m$4 doct4 te        
,meppel4     ,daal51 ,mr4 ,h4 ,b4 van1  
not>is en secret4 d] /ad ,wag5+54 #b ex4
     ,da5ius1 ,a41 litt4 c&4 te ,ass54  
,dageus1 ,d41 pr$ikant te ,rijsom4      
,dam1 ,h4 ,w4 van1 te ,rott]dam4 #e     
expl4     ,dapp]1 ,l4 ,s4 ,p41 te       
,vian54     ,delprat1 ,g4 ,h4 ,m41      
pr$ikant te ,rott]dam4 #b expl4         
,diephuis1 ,mr4 ,g41 regt] 9 de         
arr4-regtb4 te ,w9s*ot54     ,dikema1   
,l41 in/ituteur te ,hoogez&4            
,dikk]s1 ,h41 rijks-ontvang] te ,deld54 
,doesburgh1 ,h4 ,g4 ,j4 van1 pr$ikant te
 ,rott]dam4     ,doorn1 ,e4 ,c4 ,u4 van1
 te ,utre*t4     ,du951 ,m4 ,j4 van1    
ko/s*oolh\d]es te ,w9s*ot54     ,du951  
,t4 van1 pr$ikant te ,surhui/]ve54      
,dull1 ,mr4 ,c4 ,w41 regt] 9 de         
arr4-regtb4 te ,w9s*ot54 #b expl4       

,dijk1 ,egge van1 logem5?\d] alda>4     
,dijk1 ,w$41 alda>4     ,eb5s1 ,b41     
alda>4     ,edel9k1 ,h41 jur4 c&4 te    
,gron+54     ,eekma1 ,o4 ,j41 te        
,zalt-,bommel4     ,emm51 ,mr4 ,w4 ,r41 
procureur te ,w9s*ot54     ,engelk5s1   
,mr4 ,h4 ,j41 burgemee/] alda>4 #d expl4
     ,eng]s1 ,m4 ,s41 negotiant alda>4  
,eijk1 ,j4 ,p4 ,spr5g] van1 pr$ikant te 
,rott]dam4     ,fabius1 ,a4 ,n41 /ud5t  
te ,gron+54     ,fabius1 ,a4 ,n41 te    
,/e5wijk4     ,faille1 ,j4 ,ba>t de la1 
hoogle]a> te ,gron+54     ,fe5/ra ,pz41 
,p41 pr$ikant te ,sappeme]4     ,fe5/ra 
,t4 ,s41 boekh&ela> te ,sneek4 #b expl4 
,feis1 ,r41 mr1 kle]mak] te ,w9s*ot54   
,feis1 ,rz41 ,w41 koopman 9 manufactur5 
alda>4     ,folk]s1 ,f41 alda>4         
,folk]s1 ,r41 g\d- en zilv]smid alda>4  
,folm]1 ,h4 ,t41 m$4 doct4 te ,ass54    
,frem]y1 ,mr4 ,j4 ,w4 ,f4 de1 advokaat  
te ,gron+54     ,fruiti]1 ,mr4 ,j4 ,a41 
lid d] g$eput4 /at5 van de prov4        
,gron+54     ,g&]heijd51 ,mr4 ,a4 ,a41  
griff4 bij het prov4 g]egt%4 v4         

,gron+54     ,g]l+s1 ,mr4 ,j41 advokaat 
te ,utre*t4     ,gessel]1 ,jhr4 ,mr4 ,?4
 van1 rijks-ontvang] te ,w9s*ot54       
,gev]s1 ,a41 te ,leijd54     ,gev]s     
,deynoot1 ,mr4 ,w4 ,t41 te ,rott]dam4   
,glavimans1 ,g4 ,j41 alda>4     ,gock+a1
 ,mr4 ,j41 presid1 van het prov4 g]egt%4
 van ,gron+54     ,grlitz1 ,c4 ,l41     
litt4 c&4 te ,w9s*ot54     ,grlitz1 ,f4 
,h41 te ,rott]dam4     ,grlitz1 ,p4 ,k41
 frans* /ads-ko/s*oolh\d] te ,rott]dam4 
#b ex4     ,gro5eveld1 ,a4 ,e41         
negotiant te ,w9s*ot54     ,gro5eveld1  
,g4 ,j41 negotiant alda>4     ,gro5i]1  
,u4 ,j41 negotiant alda>4     ,groot1   
,p4 ,h(/$e de1 hoogle]a> enz4 te        
,gron+54     ,gulp51 ,w4 van1 pr$ikant  
te ,b>5dre*t4     ,haanebeek1 ,f4 ,h41  
grossi] te 's ,grav5hage4     ,h>d5b]gh1
 ,w4 ,h4 van1 doctor 9 de lett41        
directeur e5] bijzond]e   inrigt+ te    
,haa/re*t4     ,h>d]wijk1 ,cs4 ,a41     
phil4 /ud4 te ,am]sfoort4     ,haspels1 
,e4 ,j41 po/directeur te ,wag5+54       
,h1 ,a4 t51 te ,am/]dam4     ,hems+1 ,j4

 ,c41 /ud5t te ,gron+54     ,h5driksz1  
,d41 !ol4 /ud4 alda>4     ,hessel ,jr1  
,f41 m$4 /ud4 alda>4     ,hidd+h1 ,mr4  
,c41 controleur te ,ass54     ,hi5 en   
,dodewa>d1 het dep>t41 d] ,maats*1 tot  
,n4 van 't ,alg4     ,hoekzema1 geb4    
,meuron1 ,mejufvr4 de w$41 frans*e      
ko/s*oolh\d]es   te ,gron+54            
,hoekzema1 ,d41 te ,ass54     ,hoet1 ,c4
 t51 boekh&ela> te ,nijmeg54            
,hovell1 ,mr4 ,j4 ,d4 b>on van1 rector  
te ,dordre*t4     ,h(/$e1 ,mr4 ,p41     
sub/4 (fici] van ju/itie te ,ass54      
,homan1 ,j4 ,l41 jur4 /ud4 te ,gron+54  
,hoog/rat5 ,jz41 ,a4 van1 boekh&ela> te 
's ,grav5hage4     ,horneman-,folk]s1   
,mej4 ,j41 te ,rott]dam4     ,hor/1 ,g4 
t]1 not>is te ,deld54     ,hugu591 ,mr4 
,h4 ,u41 lid d] arrond4-regtbank te     
,sneek4     ,huis+h1 ,h4 ,v41 boekh&ela>
 te ,w9s*ot54 #b expl4     ,hurgronje1  
,j4 ,j4 ,sn\ck1 te ,?ol54     ,huijsman1
 ,mr4 ,a4 ,e41 s*oolopzi5] te ,brielle4 
,imh(f1 ,mr4 ,g4 ,w4 ,h4 b>on van1      
raad%e] 9 het prov4 g]egt%( te          

,gron+54     ,/4 ,jacobi ,p>o*i1 het    
dep>tem5t1 d] ,maats*4 t4 ,n4 v4 't     
,algem4     ,jacobs en ,meij]s1         
boekh&ela>s te ,am]sfoort4     ,jonge1  
,dr4 ,h4 de1 secret>is d] /ad ,meppel4  
,jongsma1 ,mr4 ,hiddema1 presid5t van de
 arrond4-regtbank te ,sneek4     ,kamp51
 ,p4 ,n4 van1 boekh&ela>1 te ,am/]dam4  
#aj ,expl4     ,ko*1 ,j4 ,r4 ,eil]s1    
evang4 lu?4 pr$ikant te ,wild]vank4     
,k]zman1 directeur van het a!naeum te   
,maa/ri*t4     ,kess5s1 ,j4 ,w41 te     
,w9s*ot54     ,klaasesz1 ,j41 te        
,/e5wijk4     ,klund]1 ,j4 ,g41         
ond]wijz] te ,sappeme]4     ,kuottn]us1 
,j41 te ,w9s*ot54     ,kon+1 ,e41 jur4  
/ud4 te ,gron+54     ,kon+1 ,mr4 ,j4 ,s4
 ,g41 procureur te ,w$de4     ,kooiman1 
,j4 ,a41 litt4 hum4 /ud4 te ,gron+54    
,koops ,lz41 ,a41 koopman te ,w9s*ot54  
,korteweg1 ,mr4 ,a4 ,j41 advokaat te 's 
,h]tog5bos*4     ,kram]1 ,j4 ,a41 evang4
 lu?4 pr$ikant te 's ,grav5hage4        
,krem]1 ,h4 ,a41 !ol4 /ud4 te ,gron+54  
,kroese1 ,j4 ,g4 ,/5f]t1 boekh&ela> te  

,arnhem4     ,kymmell1 ,j4 ,h41 te      
,w9s*ot54     ,lag]weij1 ,j41 te        
,wag5+54     ,lange1 ,m4 ,m4 de1 te     
,?ol54     ,le*n]1 ,j41 c&idaat not>is  
te ,s*i$am4     ,l$ebo]1 ,c41 te        
,haa/re*t4     ,leopold1 ,j4 ,h41       
logem5?\d] te ,gron+54     ,leur+h1 ,j41
 te ,w9s*ot54     ,li*t5voort1 ,mr4 ,v4 
,h]+a ,/>1 advokaat te ,kle9eme]4       
,liebau1 ,c41 te ,am/]dam4              
,lodewijks1 ,j41 deurwa>d] te ,w9s*ot54 
,loet]bagh1 ,j4 ,p41 te ,brielle4       
,lohman1 ,jhr4 ,mr4 ,w4 ,h4 de ,savorn91
 rijks-ontv4 te ,gron+54     ,loon1 ,j4 
,m>iss5 van1 !ol4 /ud5t alda>4          
,ludek+1 ,w4 ,e41 te ,brielle4          
,lutteke1 ,l41 koopman 9 manufactur5 te 
,w9s*ot54     ,mansvelt1 44444 van1 te  
,utre*t4     ,manuel1 ,e4 ,c41 jur4     
/ud5t te ,leyd54     ,maurik1 ,ju/us    
van1 te ,am/]dam4     ,m$]1 ,joh41 /ud5t
 te ,gron+54     ,m$]1 ,mr4 ,j4 ,j41    
procureur te ,w9s*ot54     ,mees1 ,b4   
,d41 alda>4     ,mee/]s1 ,j4 ,r41 te    
,/e5wijk4     ,mee/]s1 ,s4 ,tromp1      

alda>4     ,meij]1 ,w4 ,j41 !ol4 c&4 te 
,gron+54     ,m]kes1 ,w41 te ,wag5+54   
,mess*a]t1 ,n41 te ,rott]dam4     ,me/+1
 ,j41 te ,w9s*ot54     ,meuleman1 ,j41  
litt4 hum4 c&4 te ,jellum4              
,meijboom1 ,mej4 ,a4 ,g4 ,c41 te        
,buit5po/4     ,middelb]g1 ,g4 ,a41 te  
,boskoop4     ,midd5dorp1 ,h4 ,j41 te   
,am/]dam4     ,mild]s1 ,mr4 ,a4 ,s41 te 
,rott]dam4     ,m9]vae sacrum1 het      
leesgezels*ap3 te ,br$a4     ,m9ne1 ,a4 
,c4 van d]1 m$4 doct4 te ,brielle4      
,mi\let1 ,a4 ,d4 ,j41 te 's ,grav5hage4 
,modd]man1 ,mr4 ,h4 ,j4 ,h41 lid van de 
twe$e kam] d] /at5-g5]aal   en          
kantonregt] te ,w9s*ot54     ,modd]man  
,hz41 ,t41 phil4 !or4 litt4 hum4 c&4 te 
,gron+54     ,mol5a>1 44444 te          
,ysselmonde4     ,moll1 ,j4 ,g41        
controleur te ,w9s*ot54     ,moreau1    
,d41 presid4 van de directie d] bewa>s*4
 te ,delf%av54     ,m\l91 ,jurriaan1    
deurwa>d] te ,kamp54     ,muld]1 ,hs41  
negotiant te ,w9s*ot54     ,muld]1 ,j4  
,a41 hoogle]a> te ,utre*t4     ,nassau1 

,dr4 ,h4 ,j41 rector enz4 te ,ass54 #c  
expl4     ,nies1 ,a4 ,s41 h]b]gi] te    
,w9s*ot54     ,nolet1 ,j4 ,d41          
boekh&ela> te ,utre*t4 #i expl4         
,numan1 ,a41 hoogle]a> alda>4           
,numan1 ,mr4 ,c4 ,/>1 hoogle]a> te      
,gron+54     ,nijs+h1 ,mr4 ,a4 ,j41     
raad%e] 9 het prov4 g]egt%( van ,dr5!1  
te   ,ass54     ,oo/+1 ,h4 ,j41         
burgemee/] d] /ad ,ass54     ,oo/+1 ,mr4
 ,j41 procureur alda>4     ,ott1 ,j4    
,p41 voor d5 r+ van ,vian54     ,ottema1
 ,dr4 ,j4 ,g41 te ,leeuw>d54            
,ottol&]1 ,corn41 te ,boskoop4          
,panhuijs1 ,jhr4 ,mr4 ,j4 ,e41 lid van  
de twe$e kam] d] /at5-g5]aal   en regt] 
9 de arrond4-regtb4 te ,w9s*ot54        
,p>eau1 ,l41 ,g41 hoogle]a> te ,gron+54 
,pel1 ,c1 ,m4 ,h41 #b;de luit4 bij het  
#b;de reg4 infant]ie te ,maa/ri*t4      
,phaff1 ,j4 ,h41 te ,w9s*ot54           
,picc>dt1 ,mr4 ,h41 advokaat alda>4     
,plant9us1 ,d41 pr$4 bij de doopsgez4   
gem4 te ,ui?uiz54     ,poortman1 ,mr4   
,k4 ,a41 advokaat en not>is te ,s*i$am4 

,po/ ,hz41 ,e41 negotiant te ,w9s*ot54  
,pots1 ,j41 te ,leeuw>d54     ,pott1 ,p4
 ,m41 alda>4     ,pr9s1 ,j4 ,al+h1 !ol4 
c&4 te ,gron+54     ,qu9tus1 ,jhr4 ,mr4 
,j4 ,d4 ,lewe1 griffi] bij het          
kantong]egt te   ,w9s*ot54              
,raadgeep1 ,w4 ,j41 boekh&ela> te       
,doet9*em4     ,rademak]1 ,d4 ,c41      
evang4 lu!rs* pr$ikant te ,w9s*ot54     
,ras1 ,mr4 ,p41 pres4 van het hoog      
militair g]egt%( te ,utre*t4     ,ras1  
,mr4 ,w4 ,j41 pres4 d] arrond4-regtbank 
alda>4     ,r$d+ius1 ,t4 ,folm]1 te     
,w9s*ot54     ,r5g]s1 ,w4 ,f4 ,l4 b>on1 
g\v]neur van de prov4 ,gron+54 #b ex4   
,r5g]s1 ,r4 ,l4 b>on van ,weld]51 te    
,w9s*ot54     ,reijn1 ,g4 van1 te       
,rott]dam4     ,ridd]1 ,c4 ,n4 de1      
rijks-ontvang] te ,wamel4     ,roldanus1
 ,w4 ,j4 ,w41 pr$ikant te ,katwijk aan  
d5 ,rijn4     ,rom5y1 ,h4 ,j41 pr$ikant 
te ,zwolle4     ,rooseboom1 ,w41 adj4   
h\tve/] op het ,munnik5h( bij ,vian54   
,rose1 ,a41 te ,utre*t4     ,rov]s1 ,j41
 hoogle]a> te ,gron+54     ,rijk5s1 ,r4 

,g41 ond]wijz] alda>4     ,s*aap1 ,mr4  
,j4 ,l41 advokaat alda>4     ,s*e]1 ,h4 
,j4 van d]1 te ,w9s*ot54     ,s*ellek5s1
 ,dr4 ,j4 ,a41 m$4 doct4 te ,rott]dam4  
,s*ev5+51 het dep>t4 d] ,maats*4 t4 ,n4 
v4 't ,algem4 #b expl4     ,s*olt51 ,j4 
,g41 te ,ha>lem4     ,s*nfeld1 ,j4 ,f4  
,p41 m$4 doct4 te ,w9s*ot54             
,s*nfeld1 ,j4 ,c41 alda>4     ,s*reud]1 
,b41 inspecteur te ,maa/ri*t4           
,s*ll]1 ,mr4 ,c4 ,l41 advokaat te       
,utre*t4     ,s*ultze1 ,j4 ,b41 pr$ikant
 te ,be]s  ,jellum4     ,selle1 ,f4 ,w41
 directeur van het po/kantoor te        
,utre*t4     ,s]vaas ,jr41 ,m41 koopman 
te ,w9s*ot54     ,siegman1 ,e4 ,l41     
pr$ikant te ,deld54     ,si]tsema1 ,h4  
,s41 ond]wijz] te ,kle9eme]4     ,sitt]1
 ,mr4 ,j4 ,h4 de1 lid d]                
arrond4-regtbank te ,sneek4     ,sitt]1 
,mr4 ,r4 de1 not>is te ,w9s*ot54        
,slot1 ,j4 ,e41 burgemee/] d] /ad       
,meppel4     ,sluit]1 ,j4 ,w41 te       
,rott]dam4 #b expl4     ,smi?1 ,h4 ,f41 
brood-1 koek- en banketbakk] te         

,w9s*ot54     ,smi?1 ,f4 ,h41 brood-1   
koek- en banketbakk] alda>4     ,snoek1 
,h4 ,j41 isralitis* ond]wijz] alda>4    
,spat1 ,c4 ,j41 alda>4     ,sp]w]1 ,c41 
/ads frans*-ko/s*oolh\d]es te ,gron+54  
,spijk]1 ,dr4 ,h4 ,j41 pr$ikant te      
,am/]dam4     ,/heeman ,hz41 ,a4 ,e41   
apo!k] te ,w9s*ot54     ,/irum1 ,o4 ,c4 
,g4 van ,limburg1 alda>4     ,/okhuijz51
 ,w41 boekh&ela> te ,gor9*em4           
,/rauss1 ,mej4 ,h1 ,w41 s*oolh\d]es te  
,gron+54     ,swi]s1 ,j4 ,j41 pr$ikant  
te ,havelte4 #b expl4     ,sw9d]51 ,mr4 
,?4 van1 s*oolopzi5] enz4 te ,gron+54   
,sijpk5s1 ,mr4 ,h41 (fici] van ju/itie  
te ,w9s*ot54     ,tak5s1 ,j4 ,l41 alda>4
     ,t]p/ra1 ,d41 conrector te ,g\da4  
,?ieme1 ,j4 ,f41 boekh&ela> te ,nijmeg54
     ,tidd5s1 ,h41 te ,gron+54          
,tonck5s1 ,mr4 ,w4 ,j41 kantonregt] te  
,meppel4     ,tresl+1 ,j4 ,bosman1 m$4  
doct4 te ,w9s*ot54     ,tresl+1 ,m41 te 
,utre*t4     ,uges1 ,u41 procureur te   
,w9s*ot54     ,uges1 ,h4 ,c4 ,c4        
,dronrijp1 phil4 !ol4 litt4 hum4 c&4 en 

pr$4 bij de   doopsgez9de geme5te van de
 ,noord-,zijpe4     ,ui?uiz51 het       
dep>tem5t1 d] ,maats*4 tot ,n4 v4 't    
,algeme54     ,valk5burg1 het dep>tem5t1
 d] ,maats*4 tot ,n4 v4 't ,algeme54    
,v5ema1 ,j4 ,po/ van1 gem4-ontvang] te  
,w9s*ot54     ,v]n$e1 ,mr4 ,a41 advokaat
 te ,s*i$am4     ,v]weij1 ,w41 pr$ikant 
te ,w9s*ot54     ,v]weij-,mejan1 ,w41 te
 ,ass54     ,vitor1 ,mr4 ,j4            
,fresemann14 lid d] prov4 /at5 van      
,gron+51 te   ,w9s*ot54     ,vitor1 ,mr4
 ,b4 ,haitzema1 not>is alda>4           
,viss*]1 ,l4 ,g41 hoogle]a> te ,utre*t4 
,viss]1 ,c4 de1 pr$ikant te ,?ol54      
,viss]+1 ,j4 ,d41 pr$ikant bij de       
doopsgez4 gem4 te ,gron+54              
,vlieg5?>t1 ,g4 ,w41 te ,brielle4       
,voll5hov51 ,jb4 van1 te ,rott]dam4     
,vos1 ,h4 ,m41 te ,am/]dam4     ,vries1 
,p4 ,draisma de1 fabrikant te ,a*lum4   
,vroom1 ,l41 pr$ikant te ,zwolle4       
,wag5+51 het dep>t41 d] ,maats*4 tot ,n4
 v4 't ,algem4 #c expl4     ,wag?o1 ,t4 
,a41 jur4 /ud4 te ,gron+54     ,wal1 ,e4

 van d]1 voor het dep>t4 ,gnga enz4     
,wal1 ,mr4 ,j4 de1 sub/4 advokaat       
fiskaal bij het hoog militair   g]egt%( 
te ,utre*t4     ,w>femius1 ,w4 ,a41     
koopman te ,w9s*ot54     ,weurd+e1 ,j4  
,j4 ,ehl1 !ol4 /ud5t te ,gron+54        
,weij]s1 ,f4 ,v]m\t51 te ,wag5+54       
,weijt+  v4 d4 ,ha>t1 boekh&el>5 te     
,am/]dam4     ,wi*]s1 ,mr4 ,b41         
vice-presid4 v4 het prov4 g]egt%4 van   
,gron+54     ,wi*]s1 ,j4 ,c4 ,s41 te    
,w9s*ot54     ,wi*]s1 ,j4 ,v4 ,c41 jur4 
/ud5t te ,gron+54     ,wi*]s1 ,l4       
,eijssonius1 /ud5t alda>4     ,wi*]s1   
,s4 ,h41 te ,w9s*ot54     ,wild]vanck1  
,w4 ,h41 alda>4     ,wisseman1 ,s4 ,h41 
logem5?\d] alda>4     ,w9d1 ,mr4 ,s4 de1
 vice-presid5t bij het prov4 g]egt%( 9  
,zeel&1   te ,middelburg4     ,)1 ,j4   
,m4 de1 litt4 hum4 /ud5t te ,gron+54    
,)1 ,v4 de1 te ,w9s*ot54     ,woldr+h1  
,mr4 ,w41 griffi] d] arrond4-regtbank   
alda>4     ,wol!rs1 ,dr4 ,h41 m$4 doct4 
te ,gron+54     ,wijbel+h1 ,r4 ,m4 ,j41 
!ol4 c&4 te ,grijpsk]k4     ,wijbel+h1  

,h41 !ol4 c&4 te ,gron+54     ,wij*gel1 
,a4 ,p4 ,p4 van1 te ,w9s*ot54           
,wijnne1 ,j4 ,a41 te ,ass54             
,wijsman1 ,b41 te ,am/]dam4             
,yssel/eijn1 ,j4 ,l4 van1 opzigt] van 's
 rijks wat]/aat te ,ba?4     ,zee1 ,p4  
,e4 van d]1 pr$ikant te ,&ijk4 #b expl4 
,,nagekom5e ,,inteek5>54     ,alma1 ,a41
 not>is te ,b]gum4     ,alma1 ,l41      
apo!k] te ,am/]dam4     ,&riess51 ,a41  
voorzang] d] evang4 lu?4 geme5te alda>4 
,ba>slag1 ,w41 m$4 doct4 alda>4         
,born1 ,j4 41 m$4 doct4 te ,b]gum4      
,buma1 ,b4 ,h41 /ud5t te ,gron+54       
,fi$eldeij1 ,h4 ,p4 ,g41 te ,am/]dam4   
,f]f1 ,h4 ,nieubuur1 s*oolopz4 van het  
#d;de di/rikt 9 ,friesl&1 te   ,b]gum4  
,frans51 ,f4 ,h41 te ,am/]dam4          
,gav]e1 ,mr4 ,p4 ,l4 de1 te ,gron+54    
,heukelom ,j4 ,p41 te ,am/]dam4         
,ligny1 ,a4 ,d4 ,?uyn de1 !ol4 /ud4 te  
,gron+54     ,boek]51 ,w4 van1          
boekh&ela> te ,gron+54     ,eekh(f ,hz41
 ,h41 boekh&ela> te ,gron+54            
,folk]s1 ,n41 boekdrukk] te ,gron+54    

,meij]1 ,c4 ,p41 boekh&ela> te ,gron+54 
,oomk5s ,jz41 ,j41 boekh&ela> te        
,gron+54 #b expl4     ,s*i]beek1 ,r4    
,j41 boekh&ela> te ,gron+54 #b expl4    
,s*olt5s1 ,a4 ,l41 boekh&ela> te        
,gron+54     ,wilk5s1 ,f41 boekh&ela> te
 ,gron+54     ,w\t]s1 ,g41 boekh&ela> te
 ,gron+54     ,zwe$51 ,p4 van1          
boekh&ela> te ,gron+54                  
,illu/ratie                             
,col(on       ,duidelijke zetf\t5 9 de  
orig9ele tek/ zijn v]bet]d4 ,de ,lij/   
met ,intek5>5 is a*t]aan gezet4 ,da>naa/
 is aangepa/3      ,pag9a  ,orig9eel    
,aangepa/   ix      manufaktur5         
manufactur5   #ed      ,!tis            
,!tis'    #ei      ,socrates            
,socrates'   #ei      miss*ie           
miss*i5   #gj      fluit5muzijk         
fluit5-muzijk