,,kwan ,,y94 ,,e5 ,,boek ,,van ,,de ,,god5 ,,en ,,de ,,hel4 ,,door ,,h5ri ,,borel4 ,,am/]dam ,p4 ,n4 ,,van ,,kamp5 ,,zoon4 ,,voorwoord4 ,eig5lijk heb ik het l& aan voorr$es4 ,ma> ik v9d het to* heus* noodig ev5 iets vraan dit boek te zegg54 ,to5 mijn ,wij%eid en ,s*oonheid uit ,*9a0 0 uitgekom51 heb ik da> zoo nu en dan iets ov] moet5 hoor54 ,dat kon niet &]s4 ,ik hoorde het uit rec5sies1 ov] het algeme5 wat m5 noemt gun/ige1 en uit briev5 en gesprekk54 ,e5 mijn] gewez5 collega's1 als s9oloog e5 gele]de van groote beteek5is1 zeide3 ,e5 mooi boek heb je da> ges*rev51 e5 mooi boek1--ma> niet wet5s*appelijk04 ,en 9 de wijze1 wa>op hij dat niet-wet5s*appelijk0 uitsprak1 0 te voel5 hoeveel hoog] hij wet5s*appelijk /elde dan mooi4 ,dat _h ik wel voorzi54 ,mijn boek 0 4444 mooi 7prettig om te hoor51 nietwa>871 ma> 4444 niet wet5s*appelijk1 niet zuiv] s9ologis*1 en zuiv] e?nografis*4 ,en dat is e5 doodzonde 9 de oog5 d] speciaal wet5s*appelijke w]eld4 ,da>om heb ik e5 bizond] prettige a&o5+ gevoeld bij het lez5 van e5 artikel 9 het ,nieuw ,bataviaas* ,h&elsblad0 #a aan de h& van e5 mij onbek5d geblev5 lit]ator1 die zi* ,lettore0 teek5de4 ,deze rec5s5t zegt precies wat ik zelf heb g$a*t bij het hoor5 van d]gelijke /reel5de v]oordeel+5 van mijn boek door de exacte wet5s*ap-mann54 ,d5 kun/5a>0 zegt hij1 wil m5 altijd v] afh\d5 van de wet5s*ap1 van wat m5 noemt het exacte40 ,lettore v]mo$t dan ook1 dat dit w]k 7dat van mij n4l47 door de wet5s*appelijk5 da>om met wantr\w5 zal word5 aangezi54 ,want ik k5 hun ang/ voor d5 arbeid1 die hun gebi$ betre$t1 enz40 ,en t5 laat/e v]kla>t hij1 dat mijn boek hem e5 duidelijk] inzi*t en e5 geheug5va/] k5nis heeft gegev51 dan e5 kille1 begr5sde v]h&el+ z\ kunn5 do540 ,laat ik ma> e]lijk bek5n51 dat dit e5 satisfactie voor mij 04 ,_h ik e5v\dig e5 logis*1 vormelijk relaas gegev51 e5 exacte opsomm+ ( inv5t>is van de door mij 9 ,*9a gezi5e d+51 all5 behoorlijk 9 hokjes en loketjes1 met papi]tjes er op1 vooral zond] emotie1 en vooral met veel gele]dheid1 9 e5 algeme5 gebruikelijke v]pakk+ van ona&o5lijke taal ge/ok51--ja1 dan _h ik wel kans gehad om k wet5s*appelijk gewee/ te zijn4 ,die heb ik mij dus lat5 ontglipp54 ,ma>1 laat ik dit nu met nadruk zegg51 om v]d]e v]giss+5 te voorkom51 dit heb ik van 't e]/e oog5blik af aan niet gewild1 en dit b5 ik voorloopig niet van plan ook4 ,ik h\d van w>m1 van liefdevol1 en van innig4 ,ik h\d van emotie4 ,zond] emotie z\ ,*9a voor mij e5 dood l& zijn gewee/1 en z\ ik er nooit iets ov] ges*rev5 hebb54 ,de gele]dheid kan mij ge5 zi]tje s*el5 dan alle5 als hulpmiddel om de s*oonheid te le]5 begrijp51 en als uit ha> ge5 emotie wordt1 is zij mij niets wa>d4 ,ik heb 9 dat he]lijke wond]l&1 dat ,*9a heet1 te midd5 van e5 nooit g$roomde maje/eit van zeen en b]g51 de di]ba>/e en zuiv]/e emoties 9 mijn lev5 gevoeld4 ,die emoties tra*t ik we] te gev5 9 mijn w]k1 dat ik alle5 drom s*rijf4 ,ik me5 9 de s*oonheid de ess5tie van de geheele natuur en het geheele m5s*5lev5 9 ,*9a te zi51 en die w]d mij door de emotie geop5ba>d4 ,ik gelo( dat de ziel van e5 volk en van e5 l& niet aan te ro]5 zijn door intellect alln1 door enkel exacte wet5s*ap1 want die ziel1 hun eig5lijke1 ess5tieele ,wez51 is van e5 transc5d5te natuur en kan alle5 b5ad]d word5 9 d5 w>m5 glo$ en op d5 hoog-ga&5 ry?mus van door de s*oonheid gecreerde emotie4 ,dit is nu mijn e?nografie en mijn wet5s*ap4444 ,m5 kan van de d+51 die ik s*rijf1 voorzoov] ze emotie zijn1 onmogelijk zegg51 dat ze niet zoo zijn ( niet zoo z\d5 kunn5 zijn4 ,ik heb ze zoo gevoeld en da>om zijn ze zoo4 ,zek]1 ik heb m5s*5 gesprok51 die k 9 ,*9a zijn gewee/1 die langs de d+5 zijn gegaan1 wa> ik van sprak1 en die mij v]wond]d vroeg51 ( dt nu alles 01 wa> ik zoo ov] uit b51 da> zij er niets 9 gezi5 hadd504 ,dat ligt niet aan die d+51 ma> aan die m5s*54 ,mijn w]k en dat d] exacte gele]d5 ligg5 9 v]s*ill5de sf]54 ,ik e]bi$ig het hunne met e5 heel groot5 e]bi$1 want ik kan het wet5 welk e5 toewijd+ en en]gie het v]eis*t4 ,ma> ik k5 mijzelf het re*t toe1 op mijn eig5 mani] te w]k51 met mijn eig5 middel54 ,en het lu/ mij1 niet de wond]e bloem5 van ,*9a te ontl$5 en te det]m9e]51 ma> mij weg te droom5 9 hun glans en s*oone kleur5 en hun zoet5 honig te pur5 9 blijde zaligheid4 ,ik wilde dit absoluut nog ev5 zegg51 om duidelijk] te mak5 hoe ik mijn ,wij%eid en ,s*oonheid uit ,*9a0 kwam te s*rijv5 en hoe ik ook ?ans tot dit w]k b5 gekom54 ,de pret5sie van s9oloog en e?nograaf te will5 zijn1 9 d5 z9 al?ans di5 de exacte--o6 zoo exacte6--wet5s*ap da>aan geeft1 heb ik hi]m$e voldo5de van mij afgewez54 ,zoo ik die ooit bezet5 _h1 ik z\ &]e1 niet dze boek5 hebb5 ges*rev54 ,en hi]m$e is dan dit voorwoord gesprok54 ,,h5ri ,,borel4 ,,kwan ,,y94 ,,de ,,god9 ,,d] ,,g5ade4 ,,ov] ,,*9ees* ,,bo$dhisme ,,en ,,*9ees*e ,,kun/4 ,het is nu vi] ja> gel$51 dat ik bij ,dr\ot 9 d5 ,haag voor het e]/ bo$dhi/is*e beeldjes zag4 ,ze w>5 van grov5 /e51 en niet bizond] fijn van kleur en lijn1 ma> ik voelde er to* iets liefs van4 ,de kle9]5 /eld5 e5e vr\w voor1 op e5 lotus gezet51 9 wit gewaad met e5 k9dje op d5 arm4 ,de groot]5 dezelfde vr\w1 op e5 zetel 9 e5 rots1 met aan we]szijd5 e5 k9d1 en nog e5 op d5 arm4 ,naa/ ha>1 l9ks1 e5 vaasje met bloem51 ook wel e5s met e5 enkel takje1 wa>m$e zij v]ond]/eld wordt dauw 7,amrta7 te spr5kel51 en re*ts e5 vogel1 t] hoogte van ha> s*\d]4 ,ik vond 9 deze vr\w zulk e5 gelijk5is met beeldjes van de ,heilige ,maagd1 dat ik v]mo$de1 dat zij e5e oo/]s*e ,m>ia 04 ,er 0 iets za*ts en te$]s 91 door de ruwe vorm5 he5s*ijn5d1 dat mij aantrok1 en ik zette zulk e5 beeldje op mijn s*rijftafel1 wa> enkel mooie d+5 mog5 /aan1 opdat ik mij ru/ig en v]tr\wd blijf voel51 ev5 opkijk5d van mijn w]k4 ,hoe he]lijk voor mij te b$5k51 welk s*itt]5d liefs en subliems mij is gekom5 van deze vr\w5figuur2 hoe op dit ruwe1 e5v\dige beeldje l mooi]e en mooi]e zijn gevolgd1 hoe de grove lijn5 van dat we9ig zegg5de gezi*t da>9 zijn geword5 za*t en ae!ris* als geb$51 hoe de h>de1 s*elle /e5 is geword5 e5 fijn1 transp>ant porsele91 e5 mirakel van tot mat]ielooz5 zieleglans pre95de /(1 hoe het e]/ nog m5s*elijke gezi*t is geword5 tot e5 revelatie van ,godheid1 mij aanzi5de met groote1 /ille oog51 van ziel tot ziel6 ,wa> 9 het ,we/5 de geb$5 d] donk]e volk]5 opgaan na> de li*te1 lelieblanke ,mo$]-,maagd1 gekle$ 9 d5 zuiv]5 s*ijn van ha> kuis*heid1 te$] h\d5de bov5 de w]eld het s*uldeloos ,godsk9d1 dat de zond5 d] /]vel+5 met zijn blo$ zal boet52 wa> 9 maje/ueuze paleiz5 van adoratie het eeuwig-glimla*5d beeld d] ,mo$] ,gods troont1 9 ong5aakb>e /aatsie1 op van g\d en juweel5 s*itt]5de alt>51 9 e5 gewijde atmosfe] van wi]ook en geb$51 da> li*t het v5 virg9aal re9e beeld van de ,god9 d] ,g5ade bov5 de dui/]e zond5w]eld d] oo/]s*e ,aziat52 bidd5de s*>5 ligg5 geknield1 prie/]5 9 g\d-omzoomde gewad5 z+5 somb]e ,soetra's met monotone melodien1 /atig als het ruis*5 d] zee1 en zij zweeft hoog 9 de witte wolk51 9 e5 blank gewaad van ae!r1 s*ijn5d van e5 maneglans1 en spr5kelt zoet5 dauw van g5ade 9 d5 *aos d] m5s*elijke sm>t54 ,en vr\w5 op a>de ligg5 geknield 9 het /(1 smeek5d om vru*tba>heid van nieuw lev51 en zij heft e5 za*t-la*5d k9dje op bov5 de devote 9 deemo$1 en belo(t zeg5 aan h>5 s*oot4 ,e5 ,maagd1 9 za*tlu*t gewaad van divi5 li*t1 e5 rayonnant blanke v]s*ijn+ 9 de somb]e rij5 d] ontzaglijk /r5ge bo$dhi/is*e god51 e5 opp]/e op5b>+ van vr\welijke g5ade1 van troo/1 van v]gev+1 ond] de donk]e my/]ien van het onv]biddelijk ,k>ma2 het nerga&e1 neig5de1 za*t-zeg55de 9 het rot%>de1 /r5ge1 re*te2 zoo is 9 het *9ees*e bo$dhisme die figuur van de ,bo$dha van de liefde en het m$elijd51 met di5 za*t zang]ig5 naam als het z+5 van e5 viool1 van ,kwan ,y91 de ,god9 d] ,g5ade4 #b ,het is ze] bizond]1 en nooit voldo5de v]kla>d1 hoe ond] de god5 van het bo$dhi/is*e pan!on e5e vr\welijke figuur 9 ,*9a e5 all]e]/e plaats inneemt1 en e5 figuur1 van welke m5 9 het geheele bo$dhisme van ,azi n]g5s e5e volkom5 gelijk5is t]ugv9dt4 ,de mee/e s9olog5 hebb5 gezegd1 dat zij niets is dan e5e *9ees*e v>ieteit van de indis*e ,avalokites'v>a1 die vooral 9 ,?ibet wordt aangeb$54 ,het is niet mijn doel1 hi] e5e /udie te mak5 ov] de afkom/ van de ,kwan-,y9-figuur 9 het *9ees*e bo$dhisme1 die bet] 9 e5 s9ologis* tijds*rift z\ ?uis behoor51 ma> heel 9 't kort wil ik er to* ev5 enkele d+5 van zegg54 ,volg5s de mee/e s9olog5 en orintali/5 is ,kwan ,y9 7,kwan,zi51 ,y9,geluid1 geb$571 e5e *9ees*e v]tal+ van ,avalokites'v>a1 #c d4i4 de n$] 7ava7- zi5de 7alkia7 vor/ ( ,he] 7is'v>a74 ,volg5s pr(essor de ,groot hebb5 de *9eez5 dit ,avalokites'v>a v]w>d tot ,avalokita-sv>a1 en dit beteek5t die n$]ziet0 7,kwan7 op geluid51 ton5 7,y91 sv>a71 geb$54 ,avalokites'v>a heeft e*t] bij de ,indirs bijna uitsluit5d mannelijke attribut51 zegt pr(essor de ,groot t]e*t1 en hij leidt uit de vr\welijke figuur van ,kwan ,y9 af1 dat zij oorspronkelijk e5 voor-bo$hi/is*e godheid 0 van de oude *9eez54 ,dit komt mij het wa>s*ijnlijk/e voor1 ook om &]e r$554 ,moni] ,williams1 er op wijz5de1 dat i$] d] h9doe-god5 zijn vr\welijk ev5beeld--sakti--_h1 zegt dat ,kwan ,y9 corresponde]t met de figuur van ,siva's vr\w1 #d zoodat dan da>uit ha> vr\w5g$aante z\ v]kla>d zijn4 ,ik zal mij hi]9 niet v]d] v]diep51 da> het tot mijn mooi-v9d5 van de ,kwan-,y9-idee er we9ig toe afdoet ( zij uit ,indi dan wel uit ,*9a afkom/ig is1 en ik me] de s*oonheid en de mij door ha> g$ane emoties van *9ees*e m5s*5 en godsdi5/5 en d+5 wil gev5 dan de wet5s*ap1 die mij sle*ts hulpmiddel is4 ,wat wel het all]v]s*rikkelijk/e is 9 het bo$dhisme is de le] van ,k>ma1 (1 zooals de *9eez5 het noem51 ,y9 ,kwo 7,oorzaak en ,gevolg71 de wet1 dat het go$e en het kwade zi* eeuwiglijk zelf we] produce]51 en die van het m5s*5lev5 e5 noodlot maakt1 vooraf be/emd door dad5 en g$a*t5 uit vorige lev5s4 ,wl wordt hi]door op bizond]e wijze v]kla>d1 dat lles wat voor ons 9 dit lev5 onre*t s*ijnt to* nog re*t kan zijn1 als boete voor vroeg]e zond51 ma> het is zw>t en h>d om de onv]biddelijkheid en het v]gev+looze4 ,da>om is des te me] liefelijk die witte1 za*te vr\w1 9 dat zoet-wuiv5de gewaad1 die van we5+ wordt bevang5 door het ontzaglijk lijd5 d] m5s*51 al is het door hun eig5 ,k>ma zoo be/emd1 en die door de int5se kra*t van h>e tot daad geword5 liefde de v]doemde ziel51 kn>set&5de 9 hellepijn1 met millio55 ov]vo]t na> de re9e gewe/5 d] zondelooz51 glimla*5d van vr$e4 ,de ov]e5kom/ van ,kwan ,y9 met de ,heilige ,mo$] is z treff5d1 dat m5 wel e5s e5e oo/]s*e ,m>ia 9 ha> heeft will5 zi54 #e ,vooral het k9dje1 dat zij op d5 arm draagt1 en h>e geheele g$aante1 gav5 da> aanleid+ toe4 ,bij nad]e /udie blijkt duidelijk1 dat er niet het m9/e v]b&1 be/aat tuss*5 de twee divi5e figur51 voor zoov] hun afkom/ en hun beteek5is aangaat1 ma> dat1 door e5 onv]kla>ba> wond]1 de aanbidd+ van beide e5e kun/ de$ gebor5 word51 die aan beide dezelfde gratie1 hetzelfde all]liefelijk/ vr\welijke1 ess5tieel mo$]lijke en to* onbevlekt virg9ale gaf4 ,ik heb ,kwan ,y9beeld5 gezi51 die1 9 e5e rooms*-ka?olieke k]k geplaat/1 de geloovig5 op de knien z\d5 do5 z9k54 ,ik heb e5 beeldje van oud ivoor1 dat 9 ,itali voor e5 oud ,m>iabeeldje z\ geko*t word5 door k5n]s4 ,de vr\w5figuur /aat heel re*t en /atig1 9 e5 lang5 mantel met geornam5te]de r&51 en h\dt op d5 l9k]>m e5 k9dje1 dat met e5 bloem speelt4 ,het ho(dje van het k9dje is zoo fijn en te$] gemodelle]d1 alles is zoo bezorgd en gevoelig afgew]kt1 dat alle5 e5 diep religieus gevoel de lijntjes en omtrekjes zo1 als bidd5d1 kon uitdroom51 en m5 heeft hi] hetzelfde 9-vr\welijk en mo$]lijk vrome1 dat de be/e ,m>iabeeld5 hebb51 9 e5 zoog5aamd heid5s* beeld1 9 het ,oo/5 van e5 geheel &] w]elddeel gemaakt4 ,wa> 9 het ,we/5 heilige plaats5 zijn met wond]beeldjes1 die ziek5 g5ez5 en mirakel5 do51 heeft m5 9 ,*9a dezelfde b]oemde ,kwan ,y9beeldjes1 die d5 omtrek bes*]m51 die1 door het geweld ontvo]d1 vanzelf we] op hunne oude plaats t]ugkom51 en die bl9d5 het li*t1 doov5 het gehoor1 lamm5 de beweg+ gev54 ,wordt het alta> van ,m>ia met bloem51 g\d en zilv] v]si]d1 9 't midd5 van ka>s5 en wi]ook1 het beeld van ,kwan ,y9 wordt omhang5 met fijne zijd5 mantels1 en krijgt e5 s*itt]5de kroon1 groote1 roode ka>s5 br&5 voor ha>1 droom]ig damp5 wi]ook/okjes hun blauwe wolkjes voor ha> op1 en uit slanke1 ranke vaz5 zi5 groote lotuss5 ha> pe9z5d aan4 ,en1 als om het wond] te volmak51 het ritueel d] bo$dhi/is*e prie/]51 hunne kniebuig+51 hunne processies1 hunne gewad51 tot zelfs hunne gezang5 toe1 v]toon5 de groot/e ov]e5kom/ met de c]emonien 9 de rooms*e k]k54 ,de *9eez5 zijn e5 volk1 dat wel het m9/ van alle mij bek5de volk5 gevoel heeft voor het divi5-vr\welijke1 9 welk de groot/e we/]s*e di*t]s de directe revelatie van het goddelijke zag51 en door het aans*\w5 wa>van zij zi* dat goddelijke niet alle5 van de aangeb$5 vr\w1 ma> van zi*zelf en de geheele m5s*heid bewu/ w]d54 ,zijn er 9 de *9ees*e lit]atuur al a&o5lijke gevall5 te v9d5 van gehe*!id tuss*5 man en vr\w1 het idee ,liefde 9 de all]hoog/e beteek5is is 9 ,*9a onbek5d1 voor zoov] gep]sonifierd 9 e5e vr\w4 ,liefde tuss*5 man en vr\w1 zoo zuiv] gee/elijk en tot pur5 godsdi5/ geword5 als bv4 9 ,dante's ,div9a ,comm$ia1 is e5 idee1 dat 9 ge5 enkel *9ees* h>t +ang z\ v9d51 aangezi5 het geheel buit5 de orde d] 9 ,*9a bek5de ideen ligt4 ,de physieke bekor+1 desnoods sam5 met g5eg5heid1 en altijd sam5 met kuis*heid1 tr\w en gehoorzaamheid1 is wat de *9ees 9 e5e vr\w bege]lijk ziet4 ,ma> het idee van het vr\welijke0 op zi*zelf1 als e5 ab/ract idee1 voor/ell5de iets zoo smetteloos re9s als e5 blauw5 l5tehemel1 e5 blank besneeuwd veld1 e5e dood/ille1 kla>spiegel5de zee1 is 9 ,*9a onbek5d4 ,het vr\welijke 9 ,*9a corresponde]t met het begrip dui/]0 7,y971 het zw>e1 /(felijke1 dat na> de a>de zonk to5 de *aos zi* op5de1 t]wijl het li*t0 7,yang71 wa>toe het mannelijke pr9cipe behoort1 lu*t pzweefde en d5 hemel vormde4 ,het vr\welijke is volg5s *9ees*e begripp5 het inf]ieure1 het bevlekte 9 vijf bevlekk+51 die 9 de hell5 met v]z9k5 9 e5 blo$rivi] word5 geboet2 de vr\w is de 9 pijn en zonde b>5de1 go$ voor de voortbr5g+ van het gesla*t1 en het b]eid5 van vo$sel en kle$]54 #f ,da>om is het wl wond]1 dat de v]beeld+ van dit volk1 dat het divi5 vr\welijke niet begrijpt en da>om inf]ieur is aan de europees*e1 e5 volk1 dat de vr\w voor/elt als de p]sonificatie van het pr9cipe dui/]01 e5 zoo wond]-tere1 van liefelijk-re9e vr\welijkheid glanz5de figuur als ,kwan ,y9 heeft gecreerd4 ,en1 wel het mee/ miraculeuze van alles1 de kun/5a>s van ,*9a1 die ha> beeld 9 /e51 porsele9 ( h\t1 9 krijt ( kleur5 we]gav51 zooals zij ha> 9 hunne aanbidd+ zag51 zij maakt5 e5 vr\w1 die 9 ge5 enkel opzi*t op de typ5 de *9ees*e vr\w gelijkt1 e5 vr\w1 rijzig en re*t-/atig1 s*rijd5de met maje/ueuz5 /ap1 9 e5 kuis*1 za*t-wuiv5d gewaad1 dat ge5 vr\w 9 ,*9a draagt1 ( wel zitt5de 9 wijd-uitvall5de gewade-plooi5 als ,/4 ,b>b>a van ,van ,eyck1 het lijf e5 we9ig voorov]gebog51 als nerneig5de tot het le$ d] m5s*5 b5e1 met blanke1 eff5 bor/1 die niet-ontwikkeld is1 als van e5 heel jong meisje1 en e5 gelaat1 wa>9 l wat fysieke bekor+ heeft volkom5 weg is1 en wa>ov] e5 s*ijn glan/ van zuiv]e ziele-ess5ce4 ,e5 vr\w1 om voor op de knien te vall5 en het ho(d bidd5d te v]b]g5 9 de plooi5 van ha> gewaad1 e5 vr\w met oog51 om de dui/]/e onbewu/h$5 van de ziel te v]re95 en te do5 s*itt]5 van ha> li*t1 e5 vr\w met h&51 om za*t op e5 br&5d ho(d te legg5 en te plooi5 tot e9deloos te$] geba> van v]gev+1 e5 vr\w1 als de v]nietig+ van de fysieke v]lang5s1 die /omgeslag5 t]ugsidd]5 voor ha> heilig blank gewaad1 en de v]he]lijk+ van het zuiv]-gee/elijke1 van ,het ,vr\welijke als de revelatie van ,god4--,heeft 9 de we/]s*e kun/ het beeld van de ,heilige ,m>ia op s*ild]ij5 ( 9 /atun nog dikwijls het te lief-aanvallige1 het te bege]lijke1 dat de adoratie van e5 prie/] onbewu/ v]lang5 van e5 m9na> z\ do5 word51 de mee/e oude ,kwan ,y9beeld5 zijn zoo wond]re9 uitgevo]d1 dat niet de vaag/e g$a*te aan de vlees*elijke vr\w ha> z\ durv5 nad]54 ,zij heeft ge5 mollige1 ronde vorm51 ha> zw>te lokk5 vall5 niet lang uit1 golv5d ov] ha> s*\d]s1 ge5 glimla* b]o]t ha> mond4 ,ha> li*aam is als de pure inc>natie 9 opp]/e op5b>+ van het idee ziel 9 /(1 en e5 kuis*1 blank gewaad omv\wt het za*t1 uitvall5d 9 groote1 wijze plooi54 ,h>e oog5 />5 /r5g en ru/ig na> n punt1 als v]lor5 9 m$itatie2 ha> oor5 zijn lang1 met dikke lobb51 ha> k9 onm]kba> kle91 ha> wang5 ter als bloemeblad54 ,het ha> is opgemaakt 9 e5 wrong1 hoog op het ho(d1 zoo fijn dat i$] ha>tje ap>t glan/ als e5 /raaltje li*t2 het wordt opgeh\d5 door e5 lang5 naald1 en ru/ van vor5 op e5 kroontje met pa>l54 ,9 het voorho(d s*itt]t de zielep>el--,%e ,li ,tsz'--die 9 de int5se m$itatie is omhoog g]ez51 en da> /raalt van zuiv] goddelijk li*t2 op ha> vlakke1 spiegelre9e bor/ s*itt]t het kruis ,sva/ika 9 e5 krans van pa>l54 ,des te wond]lijk] is deze gevoelige1 pure vr\w5figuur 9 e5 l& als ,*9a1 omdat de mee/e tao/is*e #g god51 die gelijk met de bo$dhi/is*e aangeb$5 word51 en wa>ond] de god van d5 ,oorlog--,k\an ,ti--wel de voornaam/e is1 9 't geheel ge5 s]e5e figur5 zijn1 ma> woe/e1 bijna wan/altige g$aant51 met grimmig1 wild gezi*t1 e5 lang5 ba>d en dreig5de oog54 ,de vi] groote wa*t]s1 die aan d5 +ang van i$]5 tempel /aan1 zijn kolossale1 afs*rikwekk5de beeld51 grijnz5d1 en onheilspell5d van geba>4 ,ma> deze zijn dan ook uitv9d+5 van d5 lat]5 tijd en niet me]1 zooals ,%akyamuni zelf zeide1 simpele symbol5 van e5 idee4 ,e5 bo$dhabeeld is oorspronkelijk de pla/iek van de ess5tieele le]4 ,9 de imm5s ru/ige trekk5 van het gelaat is de geheele le] gegev5 van de v]re9+ d] ziel en de bevrijd+ d] h>t/o*t51 en d5 /il-/>5d5 blik d] half-toe oog5 ziet de a&a*tig geloovige g]i*t na> de v]re horizonn5 van het e9deloos ,nirvana4 ,9 de kuis*e nerdal+ van e5 arm en de uitge/rekte h&1 met de palm na> buit51 is 9 zr simpele lijn5 uitg$rukt het m$elijd51 de *>iteit voor de m5s*heid1 9 het sublieme geba> van e5 opgehev5 h&1 met drie v+]s p en de punt5 van duim en wijsv+] sam51 is e5e geheele pr$ik+ van de be/e d+5 d] le] duidelijk te voel54 ,de bo$dhi/is*e beeld5 w>5 oorspronkelijk vol/rekt ge5 afgod51 ma> zuiv]e symbol51 symboli/is*e pla/iek van de ab/racte1 hoog/e realiteit4--,zij w>5 dan ook kun/1 9 d5 hoog/5 z9 van het woord1 want alle kun/ 0 oorspronkelijk symbool1 en w]d gemaakt van adoratie voor het goddelijke4 ,m5 is zoo algeme5 gewoon1 van oude bo$dhi/is*e beeld5 te sprek5 als van afgod51 ( wel van curiositeit51 ( bibelots4 ,ma> na veel--o zoo g5otvol--zi5 van zulke beeld5 heb ik heel duidelijk 9 mij gevoeld1 dat zij e5 bet]5 naam v]di551 want zij zijn e*te1 zuiv]e kun/4 ,zij zijn gemaakt door kun/5a>s1--simpele m5s*51 van eig5 groo!id onbewu/2 i$]e omtrek1 i$] lijntje1 i$] vormpje is gebor5 uit adoratie1 en zij zijn on/]felijk als de be/e oud-egyptis*e beeld5 en de re9/e creaties d] primitiev54--,zij zijn op de uit]/e gr5s van gee/ en /(1 en gev5 9 /( zi*tba> wer de on/(felijke en onzi*tb>e idee van de goddelijke ziel4 ,zoo als het s]e5e1 e9deloos kalme gelaat van e5 oud bo$dhabeeld moet wel het gezi*t zijn van d5 utgel$51 v]re9d5 asceet1 als zijn ziel1 opzwev5de 9 het eeuwig ,nirvana1 nog v5 d5 afglans van ha> li*t s*e5 op het 9 't /( a*t]gelat5 li*aam4 ,het a&a*tig zi5 na> zulke wond]5 van religieuze kun/ als oude bo$dhabeeld5 van brons ( porsele9 le]t veel me] van het bo$dhisme dan het lez5 van vele soetra's4 ,want het onzi*tb>e ziet u hi] aan1 met /il-/>5de oog51 en de mat]ielooze ziel s*ijnt voor u op 9 deze simpele figuur van e5 tot e5 geb$ van /r5ge lijn5 en ae!ris*e vorm5 geword5 li*aam4 ,en dit heeft deze kun/ voor bov5 die d] afbeeld+ van d5 ,*ri/us1 dat zij niet geeft het lijd51 ma> het hoog/e geluk1 niet de blo$5de pijn1 ma> de v]loss+1 niet d5 kruisdood1 ma> de op/&+1 het suprme mom5t1 als de bevrijde ziel wgdroomt 9 het e9delooze4 ,eig5a>dig is het feit1 dat1 volg5s e5 *9ees* w]k uit de zev5ti5de eeuw1 wa>uit ik e5 en &] zal ov]nem51 ,kwan ,y9 voornamelijk zi* op a>de genc>ne]d heeft om het vr\welijk deel d] m5s*heid te kom5 v]loss51 dat sle*t] 0 dan het mannelijke4 ,ik zal uit het curieuze w]k3 ,de oorspronkelijke e*te soetra van het ov]vo]5 van ,kwan ,y90 e5 en &] van de oorspronkelijke leg5de van ,kwan ,y9 aanhal54 ,het is e5 wond]lijk boek1 wa>9 de drie le]51 confucianisme1 bo$dhisme en taosme bro$]lijk naa/ elka> voorkom51 en dat d5 lez] op voorname punt5 dikwijls 9 d5 /eek laat1 jui/ als het er op aankomt1 ma> ze] k>akt]i/iek *9ees*e volksideen ov] godsdi5/ wergeeft4 #h ,zij wordt er 9 voorge/eld1 zwev5de 9 het groote hemelpaleis ,ta ,lo1 9 all]hoog/e zaligheid1 gezet5 9 d5 lotus d] a*t ko/ba>h$54 ,zij 0 9 e9deloos g5iet54 ,ha> one9dig vr-zi5d oog zag1 hoe 9 het ,oo/elijk ,l& de m5s*5 9 bege]te w>5 na> wijn1 s*oonheid en s*att51 zr dwal5de4 ,9 hun h>t 0 opgeslot5 de lu/ na> roem en geld1 en zij w>5 bevlekt van zonde4 ,de groote ,wet w5telt rond1 en /raft en beloont op duiz5d]lei wijz54 ,de m5s*5 lev5 als bes*onk551 9 e5 droom1 en /]v54 ,hunne be5d]5 word5 v]/rooid1 talloos als b]g54 ,het sle*te /raft zi*zelf zond] e9de4 ,de ,e]wa>dige voelde1 voor zij het zelf wi/1 e5 groot m$elijd5 9 ha> liefdevol h>t en sprak3 ,vanaf het op55 van d5 *aos tot op dez5 dag heb ik de m5s*5 geholp51 heb ik het ,oo/elijk ,l& h]vormd1 heb ik ze ov]gevo]d door vele gev>51 en ze tot bewu/zijn gebra*t4 ,?ans1 teg5 het e9de d] ,*[ dyna/ie #i1 is het m5s*elijk h>t 9 groote v]w>r+1 vol doodslag en ov]spel4 ,de hemel ziet het sle*te van al deze lev5d54 ,hoe dit zw>te pr9cipe te v]drijv5 en te v]smelt51 dat opwolkt 9 het l$ig8 ,ik zie ond] de mann5 er wel1 die wet5 en zi* bewu/ zijn van de r$e d] drie ,le]5 #aj1 wi5 het go$e held] is1 en die uit hunn5 ,oorsprong putt54 ,ma> helaas6 de vr\w5 is niet duidelijk de omw5tel+ d] wet1 en wt hun op de w]eld v]bod5 is4 ,zij zijn tot het uit]/e gevall54 ,als ik go$ nad5k ov] de bitt]heid van het /( d] w]eld is het e5 d+ van m$elijd5 en zu*t54 ,ik kan niet bet] do51 dan op a>de nerdal5 9 het li*aam van e5 meisje1 om de ramp d] vijf bevlekk+5 te v]drijv51 e5' &]5 grondslag te legg5 voor het nagesla*t en te mak51 dat ook vr\w5 en meisjes het kwade wet51 en ov] de zond5 he5kom54 ,zo ontkom5 zij ook aan de omw5tel+ des lev5s #aa en wordt hun de /raf van d5 blo$/room d] hell5 bespa>d4 ,dan kunn5 zij d5 weg van de bewu/word+ be/ijg51 en het opp]/e geluk g5iet5 9 de hoog]e region54 ,dit zij mijn w5s*40 ,to5 de$ zij de volg5de b$e aan ,k9 ,mu1 de ,g\d5 ,mo$] van d5 ,jaspis-,vijv]1 #ab de e9delooze en e]wa>dige1 en zeide3 --,ik heb ,u sle*ts dit te zegg51 dat ik h$5 de tallooze m5s*5 op a>de 9 v]leid+ en dwal+ zie4 ,dit moet oph\d51 en zij moet5 op het go$e ,pad kom52 zij moet5 wet51 hoe zi* te beke]51 hoe uit de poort5 van lev5 en dood te tr$51 en uit de bitt]e zee4 ,dit w]k moet ik volbr5g540 ,k9 ,mu zeide3 ,de m5s*5 op a>de zijn v]dwaald van hunn5 ,oorsprong4 #ac ,zij bele$ig5 de drie ,ko/ba>h$54 #ad ,zij slaan de prie/]s1 s*eld5 op de le]1 en v]guiz5 de wett5 d] bo$dha's4 ,hun is het zoet1 zoo diep te vall54 ,het is e5 k>rewei1 ze te v]man5 en te beke]540-- ,ma> ,ts'z' ,fang #ae smeekte s*rei5de3 ,g5adevolle1 g\d5 ,mo$]1 op5 wijd uwe e9delooze liefde4 ,/a mij toe1 op de a>de n$] te dal56 ,ik zal de h>t5 d] m5s*5 volmak54 ,ik zal zwoeg5 om ze te v]man51 totdat zij vanzelf t]ugke]5 en v]&]540 ,to5 sprak de ,g\d5 ,mo$]4 ,als gij dan absoluut wilt n$]dal5 9 het /( en de misre d] tijd51 dan is dat n niet me] dezelfde zaak als vroeg]4 ,gij zult heel precies op uw h>t moet5 pass5 om niet 7zelf7 9 de zee d] bitt]h$5 #af te vall5 en uw vroeg]e ,k>ma niet te b$]v54 ,grif dt met zorg 9 uw h>t6 ,lat] zal ik ,jn ,t5g #ag bevel5 om u het re*te ,pad te wijz51 opdat gij we] tot het ,li*t kunt t]ugke]540 ,to5 boog de ,e]wa>dige diep het ho(d en dankte voor die e9delooze liefde4 ,het viel ha> h>d1 de hemels*e region5 van li*t en ru/ te v]lat51 ma> zij voelde e5 zoo groot m$elijd51 dat zij me] en me] neeg na> het le$ d] m5s*54 ,to5 besloot zij zi* te inc>ne]5 als e5 kon+sdo*t]4 ,ov] het rijk ,h+ ,lim #ah rege]de to5 kon+ ,miao ,tsjoang met zijne vr\w ,peh ,ya1 die hem twee do*t]s _h geba>d1 ,miao ,yu5 en ,miao ,y94 #ai--,op zek]5 na*t zag de kon+9 9 e5' droom e5 groot ,li*t tot ha> n$]dal51 en ha> s*oot _h ontvang54 ,li*t en dui/]nis gaan voorbij1 snel als pijl51 dag5 en ma&5 wikkel5 af als e5 weefget\w1 en weldra 0 de onbevlekte dra*t voldrag51 en ba>de de kon+9 e5 pr9ses4 ,zij w]d g5oemd ,miao ,sj51 de ,s*oone ,deugd4 ,vanaf d5 na*t1 dat de kon+9 ontvang5 _h1 kreeg zij e5 afs*uw van vlees* en onre9e plant54 #bj ,en van jongsaf aan dronk de pr9ses ge5 melk van vr\w5 ( mo$]di]51 die zulke plant5 geget5 hadd54 ,miao ,sj5 groeide op tot vijfti51 ze/i5 ja>1 en _h h>5 ,oorsprong re9 geh\d54 ,ha> h>t 0 vol heilig5 gee/ als dat van gn &]4 ,wat ze ook voor boek5 las1 zij wi/ d5 inh\d uit ha> ho(d als zij ze e5s gelez5 _h4 ,op zek]5 dag zeide kon+ ,tsjoang tot zijne vr\w3 ,miao ,y9 en ,miao ,yu5 hebb5 nu re$s e5' e*tg5oot gekoz54 ,miao ,sj5 is nu ze/i5 ja>1 en moet dus d5 gelukkig5 huwelijksdag gaan bepal54 ,zij moet de huwelijk/rapp5 #ba lat5 g]e$mak5 om e5' man te kiez51 op wi5 zij ha> geheele lev5 kan /eun540 ,de bruidsmeisjes g+5 nu ,miao ,sj5 roep51 en ha> vad] zeide ha>1 wat hij van ha> w5s*te4 ,ma> de pr9ses antwoordde--9 v]z5--met de volg5de woord53 ,het is heel moeilijk voor mij1 de liefde te beloon51 die ,u mij ti5 ma&5 ond] het h>t de$ drag54 ,drie j>5 hebt gij mij vol toewijd+ gezoogd en gevo$4 ,gij hebt mij h&el en w&el gele]d4 ,e5 voor e5 hebt gij mij de drie gehoorzaamh$5 #bb en de vi] go$e eig5s*app5 #bc ond]wez54 ,ik heb gezi51 dat deze roode a>de van het /( sle*t en vals* is4 ,de m5s*5 behoor5 als ond]dan5 getr\w1 als k9d oud]liev5d te zijn4 ,ma> dag aan dag gaan voorbij dat zij zi* bevlekk54 ,ik gelo( dat alles op a>de 9 /ukk5 ligt gebrok54 ,ik wil ge5 e*tg5oot kiez54 ,ik wil mijn ziel v]re951 mijn ,k>ma v]zorg51 en uit de zee d] ell5d5 ontkom540 ,kon+ ,tsjoang keek vreemd op to5 hij zijne do*t] zoo hoorde sprek5 en antwoordde3 ,gij moogt niet zoo dui/] d5k54 ,alle m5s*5 moet5 zi* vlijtig toelegg5 op het 9 /& h\d5 d] vijf betrekk+54 #bd ,hoe z\d5 zij dan tegelijk veget>isme en zielev]re9+ kunn5 betra*t580 ,ma> ,miao ,sj5 sprak w$]3 ,wat gij da> zegt gaat niet bov5 de vulgaire le] d] gewone m5s*54 ,ik b5 zu*t5de1 dat alles op a>de e5 *aos is geword54 ,de ,oorsprong d] m5s*5 0 go$1 ma> we9ig zijn de re+eblev551 de held]54 ,de m5s*5 bege]5 wijn1 en vr\w51 en rijkdom1 en dwal5 af van hunn5 ,oorsprong4 ,om d] wille van mond en maag sla*t5 zij lev5de bee/54 ,hoe kunn5 zij dan het go$e van d5 hemel bew>58 ,b$5k to*1 dat gij 9 uw vroeg] lev5 go$e dad5 hebt opge/apeld #be2 ga dit nu niet we] b$]v56 ,vrees to*1 dat e5maal het geluk v]gaat1 en gij ,j5 ,kin zult zi54 #bf ,de hooge spiegel van het kwaad zal al uwe sle*te dad5 9 e5 oogw5k werspiegel54 ,is uw g$rag go$1 dan zult gij volg5s het go$e beloond word54 ,zijn uwe dad5 sle*t dan wordt gij volg5s het sle*te ge/raft4 ,ik wil ge5 e*tg5oot kiez51 ma> mij toelegg5 op het v]re95 mijn] ziel4 ,hond]d j>5 lev5s zijn als de droom van e5 oog5blik4 ,als ik mij niet ga v]re95 zal ik wer 9 de omw5tel+ des lev5s v]vall54--,mijne oud]s1 die oorspronkelijk vol liefde en g5ade zijt1 doet nu uw k9d ge5 droef5is aan6 ,van oud%] w]d5 dieg55 bo$dha's ( gee/51 die van e5 gewoon m5s* af e5 heilige le]d5 word540 ,ma> kon+ ,tsjoang wilde er nets van wet51 en s*old ha> uit met v]a*telijke nam54 ,hij beval ha>1 alle vor/elijke gewad51 die zij aanhad1 uit te trekk51 en alle5 n /uk go$ aan te h\d5 om het lijf te b$ekk54 ,hij v]laagde ha> tot e5 di5/maagd1 die 9 d5 bloem5tu9 wat] moe/ drag5 en de bloem5 v]zorg54--,de pr9ses we5de ze]1 ma> de$ h>e gewad5 uit1 en g+ gehoorzaam na> d5 tu94 ,helaas60 roept de s*rijv] van het v]haal naef uit1 oorspronkelijk 0 zij het li*aam d] edel/e55 blad51 #bg hoe kan die nu wat] drag5 en tu9w]k do580 ,en nu volgt de ges*i$5is van lijd51 en hoe zij 9 de sm>t jui/ h>e ziel l\t]de en re9 maakte van alle a>ds*e v]lang5s4 ,hoe zij 9 d5 tu9 met gekrui/e be55 zat1 9 int5ze m$itatie4 ,hoe de bloem5 bloeid5 als nooit te vor51 doordat gee/5 het zw>e w]k voor ha> d$54 ,hoe de bo$dha ,jn ,t5g ha> kwam beproev5 9 de g$aante van e5' prie/]1 ma> zi5de1 dat zij niet wankelde1 ha> de esot]is*e le] on?ulde4 ,hoe h>e zu/]s ha> kwam5 v]man51 ma> door h>e pr$ik+ w]d5 beke]d4 ,hoe ha> vad]1 9 groote wo$e ov] h>e h>dnekkigheid1 ha> v]b&e na> het kloo/] de ,witte ,mus*1 ma> hoe zij da> jui/ e5 welkom ?uis vond1 en e5' oud5 wijze ontmoette1 met wi5 zij diepz9nige gesprekk5 ov] de le] hield2 hoe zij tot het bewu/zijn kwam1 dat ne ziel het l doordrong1 en alles we] tot dat pr9cipe t]ugke]de 7want de ,oud5 zegg51 dat ti5duiz5d d+5 all5 n zelfde d+ zijn 7van oorsprong771 en de diepe beteek5is begreep van die twee simpele k>akt]s die bov5 tempeldeur5 /aan3 ,wu ,ngo10 ,niet-,ik1 gn-,ik1 die z9spel5 op de algeheele ov]gave en v]nietig+ van de ,ikheid en absorptie 9 het univ]seel ,nirvana4 ,de oude wijze1 di5 zij 9 het kloo/] ontmoette1 zat 9 e5 donk]e kam]1 en to5 zij hem vroeg1 wa>om het zoo we9ig li*t 01 antwoordde hij3 doe nu nog deze twee bewegelijke1 klepp]5de deur5 di*t en sluit het buit5li*t geheel af4 ,dan zal het e]/ re*t e5 groot ,li*t word540 ,zoo le]de hij ha> de m$itatie met geslot5 oog51 de v]w]p+ van het dagli*t van buit51 en d5 e9delooz5 glans van het zieleli*t van b9n54-- ,kon+ ,tsjoang1 9 wo$e ontbr& door d5 /]k5 wil van zijne do*t]1 en v]ontwa>digd1 to5 kwade gee/5 hem b]i*tt51 dat ,miao ,sj5 met d5 oud5 wijze 9 ongeoorlo(de betrekk+ /ond1 /uurde e5 leg] soldat5 uit1 die het kloo/] met de vijfhond]d bewon]s v]br&d54 ,ma> ,miao ,sj51 9 de ,zaal d] drie ,re9h$5 op e5 ko/b>5 zetel gezet51 bleef ong$e]d4 ,to5 liet de kon+ ha> na> het s*avot br5g51 en beval zijn veldhe] ,k9 ,*ao1 de ,g\d5 ,klauw1 ha> te on?o(d54 ,ma> de bo$dha ,k9 ,mu1 9 de hooge region51 zond h>e di5>5 ,k9 ,tong1 het ,g\d5 ,jongetje1 en ,y ,n1 het ,edel/e55 ,meisje #bh met tal van gee/5 om ha> te bes*]m54 ,de veldhe] sloeg eig5h&ig na> het ho(d d] pr9ses1 ma> de gee/5 hield5 de ,diamant5 ,bijl #bi bes*]m5d bov5 ha>1 en het beulszwa>d viel 9 /ukk54 ,kon+ ,tsjoang1 dit niet begrijp5de1 v]da*t zijn' g5]aal van ontr\w1 en liet hem on?o(d54 ,to5 ,miao ,sj5 zag1 dat e5 &] moe/ boet5 omdat de hemel ha> bes*]mde1 smeekte zij de gee/51 ha> niet me] te help51 en ha> te lat5 /]v54 ,zij sprak e5e pr$ik+ uit1 die zoo heilig 01 dat zij door d5 hemelkon+ 9 e5 groot boek w]d opgeteek5d1 en zeide3 ,er is e5 tijd van lev5 en e5 tijd van /]v54 ,ik heb het s*ijnb>e 7lev57 gele5d om het w>e te v]krijg54 ,het s*]pe zwa>d kan moeilijk mijn e*te ,zijn kwets540 ,de twe$e beul kwam met e5 rood koord1 en nu liet zij zi* gewillig worg54 ,e5 dond]slag we]klonk door de hemel54 ,zij gilde en 0 ge/ikt4 ,ma> ha> ziel1 ha> eig5lijke ,oorsprong1 zweefde door de poort5 d] dui/]nis na> de ,e9deloo%eid des ,li*ts4 ,en la*5d zeide de pr9ses3 ,gn vorm hebb5 is nu eig5lijk e]/ re*t e5 vorm hebb51 en n krijg ik mijn w>e ,g$aante te zi54 ,nu het li*aam d] h>t/o*t5 door het roode koord geworgd is1 komt het e9delooze li*t te voors*ijn40 ,to5 hief zij de h&5 op en aans*\wde de on/]felijke bo$dha's1 9 d5 g\d5 lotus1 van aangezi*t4 ,ma> h>e taak 0 nog niet volbra*t4 ,de ,g\d5 ,mo$] beval ha>1 e5 to*t te mak5 door de ti5 hellegebi$5 d] ond]w]eld4 ,de gee/ ,hwang ,lung1 ,de ,gele ,draak1 en de beide gee/5k9d]51 het ,g\d5 ,jongetje en het ,edel/e55 ,meisje1 v]gezeld5 ha>4 ,9 de hell5 zag zij de tallooze zond>5 9 groote ell5de1 boet5de met afs*uwelijke pijn5 voor ev5veel zond5 als zij nu /raff5 ontv+54 ,het 0 e5 geheele w]eld van kn>set&5de sla*t(f]s2 het blo$ /roomde 9 rivi]51 en de lu*t we]klonk van k]m5 en s*rei54 ,hun lijd5 0 onv]biddelijk bepaald door hun eig5 ,k>ma1 en na gel$5 /raf w]d5 de uitgepijnigde ziel5 we] door de omw5tel+ van e5 rad 9 het lev5 t]uggew5teld1 om f als m5s* f als di] genc>ne]d te word51 en nieuwe ell5de te lijd54 ,ma>--treff5d en zr bizond]1 die witte1 tere meisjesfiguur1 hi] za*ts*rijd5de door de rot%>de onv]biddelijkheid van het idee van ,k>ma--,miao ,sj5 v\wde de h&5 saam1 en sprak 9 int5ze extaze van liefde e5e pr$ik+ met zulke gee/volle1 divi5e woord51 dat door n wond] al de hell5 w]d5 v]li*t van het goddelijk li*t1 wolk5 van g\d5 lotusbloem5 viel5 ne]1 en de v]lo/e ziel51 gepurifie]d door de v]re9+ van ha> goddelijk ,woord1 zweefd5 p 9 volmaakt zuiv]5 /aat1 vr bov5 de omw5tel+ des lev5s1 en droomd5 het e9deloos ,nirvana b9n54 ,to5 zij h>5 to*t volbra*t _h1 daalde ,miao ,sj5 w$] na> de a>de n$]1 wa> ha> li*aam door e5 gee/5-tijg] na> het heilig ,cypress5w\d #cj 0 gebra*t1 zoodat het niet v]gaan kon4 ,zij ontwaakte als uit e5 droom1 9 ha> oude li*aam4 ,ma> de ,gele ,draak en de gee/5k9d]5 kwam5 ha> 9 m5s*5g$aante wer te hulp1 en geleidd5 ha> na> e5 oud kloo/] op d5 b]g ,hiang ,%an #ca4 ,kon+ ,tsjoang 0 door d5 hoog/5 hemelkon+ ge/raft met ev5-zooveel booze zw]5 als hij m5s*5 9 het kloo/] de ,witte ,mus* _h do5 v]br&54 ,e5 oude prie/] zeide hem1 dat alle5 e5 po$]1 gemaakt uit de l9k]h& en het l9k]oog van e5 zijn] k9d]51 hem kon r$d54 ,zijne twee do*t]s wild5 zi* niet op(f]51 en hij z\ ond] de vreeselijk/e pijn5 ge/orv5 zijn1 als ,miao ,sj5 niet van zijne ziekte _h gehoord4 ,zij _h vor di5 tijd al e5s ha> li*aam aan e5 hong]ig5 tijg] aangebod5 #cb1 om di5s lev5 te r$d51 en het 0 e5 heel kle9e op(f]+ voor ha>1 ha> l9k]oog en l9k]h& te gev5 voor ha> vad]4 ,en hi]9 ligt1 gelo( ik1 e5 van de oorzak5 van de popul>iteit van ,kwan ,y94 ,de ,hiao to*1 de liefde voor de oud]s1 is de voornaam/e ho(ddeugd van de *9eez51 door ,confucius ov]al v]hev51 en hi] doet e5 ,bo$dha e5 all]s*oon/e daad van ,hiao1 door zi*zelf te v]m9k51 om h>5 vad] te r$d54 ,to5 l9k]h& en oog niet g5oeg w>5 gaf zij ook nog de re*t]4 ,door deze daad van liefde w]d de zonde van d5 kon+ geboet1 en kwam hij tot inke]4 ,al de l$5 d] kon9klijke familie legd5 zi* t5 laat/e op v]re9+ d] ziel toe1 en w]d5 bo$dha's4 ,door de ,hiao van het k9d kond5 dus de oud]s en zu/]s de on/]felijkheid v]krijg54 ,dit is wel het mooi/e 9 de &]s zoo somb]e le] van het bo$dhisme1 dat aan de liefde1 van e5 m5s* uitga&e1 zulk e5 int5ze kra*t wordt toegek5d1 dat zij invlo$ heeft op het ,k>ma van &]e m5s*51 ja1 het kwaad van duiz5d5 zond>5 kan neutralise]51 en die alzoo bevrijde ziel5 op h>5 adem m$e kan vo]5 na> ,nirvana4 #cc ,z gaat van ,kwan ,y9 e5 emanatie uit van liefde1 die za*t nerdroomt op het woel5de noodlot d] m5s*5 als s]e5 maanli*t op e5 wild-/orm5de zee1 dat de golv5 e9delijk tot e5e vlakke1 ru/ige /room+ eff5t4 ,en e5 van de e]bi$wa>dig/e figur5 9 de godsdi5/5 van alle tijd5 is /ellig wel deze ,kwan ,y91 die de e9delooze zaligheid van ,nirvana _h kunn5 b]eik51 ma> ge5 eeuwigheid van geluk wilde1 zoolang de w]eld nog 9 zonde en droefheid 01 en e5 heilig5 e$ zwo]1 niet te zull5 ru/51 zoolang nog n m5s*elijke ziel v]lor5 moe/ a*t]blijv54 #cd ,ha> ijv] 9 het heilige r$d+sw]k is wond]ba>lijk1 en ru/ nooit4 ,eeuwiglijk w]kt de liefde1 die zij uit/raalt1 op de zond5 d] w]eld4 ,alle m5s*5 zijn k9d]5 van deze blanke mo$] van g5ade1 die1 9 de hemel5 troon5d op e5e witte wolk1 zi* za*t-neig5d voorov] buigt om te lui/]5 na> d] zond>5 geb$4 ,zij wordt aang]oep5 als ,ta ,ts'z' ,ta ,pei03 ,de groote ,g5ade1 het ,groote ,m$elijd54 ,zij is de ,oceaan van ,m$$oog501 de ,bes*]m] d] ,w]eld01 de ,v]loss] van ,vrees04 ,de plaats1 wa> zij1 na h>5 to*t door de hell51 neg5 j>5 woonde 9 gepe9z51 is de b$eva>tplaats voor millio55 uit ,*9a1 ,?ibet en ,japan4 ,het is het eil& ,phu-,?o1 9 d5 ,*usan-ar*ipel4 #ce ,hi] 0 vroeg] de b]g van wi]ook1 geheel wit1 hi] 0 het gras wit1 de hooge bamboeboss*5 wit1 en 0 de zee wit van de s*itt]5de blankheid van ,kwan ,y91 die da> troonde 9 ha> wit gewaad4 ,de uit+5 van v]e]+ aan ,kwan ,y9 zijn naef en simpel als die van de we/]s*e vr\w uit het volk voor ha> ,m>iabeeld4 ,het ,kwan ,y9beeld wordt opgetooid en v]si]d als e5 lievel+sk9d2 het krijgt e5 mooi zijd5 baadje1 en e5 ho$ met pluim5 en bl9k5de pa>l54 ,kle9e k9d]5 drag5 e5 kle9 ,kwan ,y9beeldje van g\d ( kop] op het ho(d1 en loop5 met vlaggetjes1 wa>op ha> roem /aat ges*rev54 ,op de drie groote fee/dag5 van ,kwan ,y91 op d5 #ai;en van de twe$e1 zesde en neg5de *9ees*e ma&3 d5 dag van h>e geboorte als ,miao ,sj51 d5 dag1 wa>op zij w]d geworgd1 en d5 dag1 wa>op zij1 na h>5 vad] g]$ en h>e geheele familie beke]d te hebb51 voor go$ t5 hemel /eeg1 word5 de publieke (f]&5 en c]emonien voor ha> v]ri*t1 ma> bov5di5 wijd5 voorl de vr\w5 ha> e55 di5/ van elk5 dag4 ,de mann5 hebb5 niet zulk e5e groote v]e]+ voor ,kwan ,y91 en di55 liev] de woe/e god5 van het taosme1 met de dreig5de geb>5 en de blo$dor/ige gezi*t54 ,en dit is jui/ e5e bizond]e terheid voor mij 9 de figuur van ,kwan ,y91 dat zij alle5 door het vr\welijke gevoel1 dat altijd naef en intutief is1 wordt begrep51 en zij als 't w>e s*ijnt te brek5 voor m9d] gevoelige bes*\w+4 ,al wat ,*9a mi/ aan ess5tiel vr\welijks1 al wat de *9ees*e vr\w mi/ 9 h>e omgev+1 om ha> onbegrep5 gevoel aan te wijd51 is gep]sonifierd 9 die wond]re9e vr\w5figuur van ,kwan ,y94 ,de mooi/e tempel van ,amoy1 ,nam ,phu ,?o1 het zuidelijk ,phu ,?o1 is voornamelijk aan d5 di5/ van ,kwan ,y9 gewijd4 ,hoe dikwijls heb ik niet 9 dat b$ehuis van ,kwan ,y9 gezet51 dat zoo he]lijk aan d5 voet van hooge rots5 is geleg51 met e5 v]gezi*t ov] gro5e rij/veld51 b]g5 en zee6 ,want de mod]ne tempels van ,kwan ,y91 als die van alle &]e *9ees*e bo$dha's1 zijn ge5 heilige monum5t5 van adoratie1 ge5 paleiz5 van /atie en maje/eit zooals de ,notre ,dame ( de ,/e ,gudule2 zij zijn e5 veilig ?uis1 e5 toevlu*tsoord1 e5 ru/plaats voor mo$e reizig]s4 ,zij zijn als het huis van e5 mo$]1 wa> de k9d]5 altijd veilig en welkom zijn1 en wa> zij kunn5 spel51 et5 en slap54 ,zelfs bee/5 weig]t m5 d5 toegang niet1 en dikwijls b5 ik te pa>d d5 geheel5 tempel rond g]$51 voor de oog5 van de vi] reusa*tige wa*t]s ,k9 ,kang1 zond] dat dit door de prie/]s bizond] vreemd w]d gevond54 ,er word5 zelfs viss*51 hond5 en rund]5 gevo$ en v]zorgd1 uit m$elijd54 ,en to* doet dit familja>-v]tr\welijke niets af tot de ple*tigheid van de plaats4 ,want bij e5 *9ees*5 tempel is niet de tempel zelf e5 alle5-/a& geb\w1 dat ook 9 e5 /raat ( aan e5 gra*t z\ kunn5 /aan1 ma> het is vooral de omgev+1 de kun/ van ,fung ,%ui #cf1 die ha> wa>de bepaalt4 ,en ik weet dan nu ook de s*oonheid van di5 tempel onafs*eidelijk van d5 somb]51 maje/ueuz5 rots5muur1 die zi* grijs-zw>t a*t] hem v]heft1 van de groote1 trots*e bo$dhaboom5 9 de b9n5plaats1 van de wijde1 bl9k5de rij/veld51 van de tergelijnde b]g5 9 de v]te1 en vooral van het uitzi*t op de groote1 groote zee4 ,want e5 tempel1 om e5 /&plaats te hebb51 die heilig g5oeg is voor de won+ van e5 ,bo$dha1 moet altijd met het front g]i*t zijn na> de op5 zee1 zooals e5 m5s*5ziel uitziet 9 de e9deloo%eid4 ,en middag zal ik nooit v]get54 ,het 0 e5 donk]e1 somb]e ,novemb]namiddag1 teg5 vijf uur4 ,zw>te wolk5 h+5 dreig5d om de rots51 to5 ik van e5 rit t]ugke]de2 en zi5de1 dat het geva>lijk 01 met d5 nad]5d5 /orm1 9 e5 sampan de zee ov] te /ek5 na> mijn eil&1 zo*t ik e5 s*uilplaats 9 d5 tempel4 ,het 0 dui/] 9 het d]de paviljo51 wa> het kolossale beeld troont van ,kwan ,y94 ,het oude g\d glom 9 het donk] van e5 my/iek rood5 glans4 ,groote s*aduw5 weifeld5 aan de w&5 en 9 hoek51 en glimplekk5 beefd5 vreemd 9 het rond4 ,er 0 e5 vaag1 somb] li*t om de bo$dha4 ,jui/ to5 e5 ratel5de dond]slag door de lu*t we]klonk1 sonoor voortdav]5d ov] de b]g51 kwam e5 grijze prie/] b9n51 die voor het groote beeld bleef /aan1 en e5 monotoon gezang aanhief4 ,somtijds sloeg hij op e5 h\t5 voorw]p1 met d(f5 slag van g$empt geluid1 ( de$ hij e5 kle9e s*el zilv]ig t9kel54 ,hij /ond onbewegelijk4 ,het gezang werklonk hol 9 het paviljo51 l somb]d] en somb]d]4 ,de reg5 klett]de ne]1 de dond] sloeg met fatale slag51 de w9d brulde om de deur51 en felle bliksem/ral5 li*tt5 blauwgeel wer ov] het bidd5d-gebog5 ho(d4 ,ma> d5 prie/] bewoog het met ge5 enkel vreez51 en hij zag no* hoorde4 ,/e$s klonk zijn somb] gezang1 e5 e5tonig1 ple*tig z+5 als van e5 ziel1 die1 9 de diep/e dui/]niss5 v]lor51 om li*t bidt en erb>m54 ,de ro]looze prie/]1 /il1 als enkel e5 ziel1 z+5de zoo somb]-droef gezang1 het vreemd-li*t5de beeld van ,kwan ,y91 zoo hoog-/atig en s]e5 9 het dui/]2 de brull5de /orm1 de dav]5de dond]1 het hel-bliksem5de li*t1 het 0 als het diepe my/]ie van het geheele bo$dhisme gesymbolize]d1 de droef-v]lor51 ma> ru/ig-bidd5de ziel1 e9deloos kalm 9 d5 wo$5d5 passie/orm van het lev54444 ,geeft deze leg5de van ,miao ,sj5 e5 v]haal van e5 d] voornaam/e inc>naties van ,kwan ,y9 en van h>e lotgevall5 als m5s*1 er be/aan nog tallooze &]e sprookjes en v]tell+5 ov] h>e dad5 van liefde als bo$dha4 ,op de mee/e plat51 die ,kwan ,y9 voor/ell51 ziet m5 ha> met e5 k9dje aan elke zijde4 ,de e5 is e5 jongetje1 ,%5 ,ts'ai1 de &] e5 meisje ,lung ,n4 ,om de beteek5is van deze twee di5>5 te v]kl>51 moet5 wij zoek5 9 het w]k ,see ,yi03 ,zw]fto*t5 9 het ,we/54 ,dit wond]lijke boek1 dat niet 9 d5 oud5 /ijl d] ,k+s0 ma> 9 d5 v]hal5d5 trant is ges*rev51 en dat e5e v]zamel+ van sprookjes is van e5e zoo rijke en weeld]ige fantasie1 dat alle5 de ,mr*5 van ,grimm er m$e kunn5 v]gelek5 word51 en wel e5 van de all]populair/e boek5 is van de *9eez51 bij oud en jong geliefd1 en ov]al 9 !at]s v]toond1--dit s*ijnba> k9d]lijke w]k is van e5 veel diep]e beteek5is1 dan de mee/e we/]s*e lez]s wel hebb5 v]mo$4 ,en de ,kwan ,y9figuur speelt er e5 ho(drol 94 ,de b]oemde kon+ ,t'ai ,tsung 7#fbg-fdi n4 ,c47 van de ,?ang dyna/ie1 die door e5e onvoorzi*tigheid zijn g5]aal ,wei ,t+ geleg5heid _h gegev51 ,lung ,wang1 d5 ,rivi]-,drak5-,kon+1 te dood51 en die deze s*uld alle5 volkom5 kon boet5 door e5 my/]ieuz5 ,k+0 7soetra7 te v]krijg51 die de ma*t _h1 de ziel5 uit de hell5 te v]loss51 liet e5 prie/] oproep51 die d5 mo$ _h1 dez5 soetra 9 het onbek5de ,we/5 te gaan zoek54 ,to5 bood zi* e5 prie/] aan1 ,saan ,tsang geheet51 die op zi* nam1 het heilige boek te v9d54 ,deze prie/] /ond ond] de bes*]m+ van ,kwan ,y91 die hem1 met &]e gav51 het ko/b>e1 van g\d s*itt]5de gewaad ,kia ,%a de$ gev51 afkom/ig van ,%akyamuni4 ,tev5s gaf ,kwan ,y9 hem vi] di5>5 m$e4 ,de voornaam/e van deze 0 e5 reusa*tige aap1 ,sun ,wu ,k'ung geheet51 die ind]tijd van e5 adept de diep/e geheim5 d] esot]is*e le] _h gele]d1 en de zw>te kun/ v]/ond1 van g$aante kon v]wissel51 en e5 onov]w9lijk wap5 _h1 e5 g\d5 pila>1 die hij van d5 drak5kon+ _h gekreg54 ,deze aap--die het m5s*elijk h>t symbolise]t--0 oorspronkelijk door d5 hemel gebor5 uit e5 rots1 en _h zi* tr\w toegelegd op de v]re9+ d] ziel1 ma> zijn ap5natuur 0 altijd we] bov5gekom54 ,als hij de heilig/e d+5 hoorde kon hij niet nalat51 all]lei r>e gezi*t5 te trekk5 en de dol/e grimass5 te mak51 en hij gebruikte zijn kun/ alle5 om er m$e te pronk5 en grapp5 m$e te v]toon54 ,om van dez5 la/ig5 ap5gee/ af te kom5 _h de opp]/e hemelgod ,y ,ti hem 9 d5 hemel bij zi* g5om51 ma> ,sun ,wu ,k'ung 0 er niet tevr$51 omdat hij er ge5 groote rol speelde1 totdat hem e9delijk w]d opg$rag5 het veld d] p]zikk5 te bewak54 ,da> deze de p]zikk5 d] on/]felijkheid w>51 0 het e5 gewi*tige taak2 ma> de aap1 die altijd e5 aap bleef1 e9digde met ze all5 op te et51 omdat hij dol 0 op zoete p]zikk54 ,to5 lev]de hij e5 groot geve*t met de hemelbewon]s1 die hem e*t] niet kond5 dood51 omdat de p]zikk5 hem on/]felijk hadd5 gemaakt4 ,t5 laat/e w]d hij ov]wonn5 door ,%akyamuni1 die hem op zijn h& zette en wegblies 9 e5 diep5 afgrond1 wa> hij ond] e5 rotsblok bleef gevang54 ,zo _h hij da> al vijfhond]d ja> geleg51 zond] zi* te kunn5 v]ro]51 to5 ,kwan ,y9--ov]al de r$d5de uit het noodlot1 de v]gev+ van /raf en het m$elijd5--hem kwam v]loss54 ,zij belo(de1 dat hij lat] we] 9 d5 ,hemel z\ mog5 t]ugke]51 op voorwa>de1 dat hij zijn s*uld z\ uitwiss*5 door ,saan ,tsang te help5 als di5a> op zijn5 to*t na> het ,we/5 om de soetra te v9d51 die de ziel5 kon v]loss5 en na> ,nirvana ov]vo]54 ,sun ,wu ,k'ung belo(de zijn be/ te do51 ma> voor alle zek]heid1 omdat hij nu e5maal e5 aap 01 de$ zij hem nog e5 ijz]5 b& om het ho(d1 die hem pijn kon do5 zoodra zij e5ige toov]woord5 uitsprak4 ,de twe$e di5a> 0 oorspronkelijk e5 k9d van d5 we/elijk5 ,zee-,drak5-,kon+ #cg1 die weg5s zond5 uit d5 hemel v]bann5 01 en 9 de lu*t zwev5de als booze gee/1 lev5de van ro(1 e5 ell5dig lev5 leidde4 ,ook hij w]d door de m$elijd5de ,kwan ,y9 bevrijd1 op voorwa>de1 dat zij hem 9 e5 wit pa>d z\ v]&]51 om d5 prie/] ,saan ,tsang als rijdi] te di554 ,e5 d]de 0 ,*u ,puh ,kiai1 ook oorspronkelijk e5 v]bann5 hemell+1 die tot /raf 9 e5 v>k5 0 v]&]d1 en ev5e5s door ,kwan ,y9 w]d g]$1 als hij ,saan ,tsang wilde volg54 ,de vi]de 0 ,%a ,sang1 e5 &]e uitg$rev5 hemell+1 die door ,kwan ,y9 w]d beke]d4 ,met deze vi] di5>5 trekt ,saan ,tsang na> het ,we/51 om de ko/b>e soetra te zoek54 ,en nu volgt e5 wond]ba> v]haal van de lotgevall5 di] vijf reizig]s1 van e5e s*itt]5de1 ma> wilde fantasie1 die het boek tot e5 d] mee/]/ukk5 van fictie 9 de w]eldlit]atuur maakt4 ,vor de soetra wordt gevond5 moet de prie/] door twee en zev5tig gev>5 gaan4 ,geheele leg]s van mon/]s1 duivels en gee/5 /aan hem 9 d5 weg1 b]g5 van vuur1 diepe afgrond51 e9delooze zeen moet hij ov]1 om het boek te w9n51 en de dood dreigt hem bij i$]e s*r$e4 ,dit bonte v]haal van toov]b]g51 wilde duivels en geve*t5 is e*t] geheel en al symboliek4 #ch ,saan ,tsang is niets &]s dan de m5s*elijke ,s+01 de hemels*e oorsprong1 die e*t] hulpeloos is1 als het li*aam niet helpt4 ,de aap1 dat zond]l+e bee/1 dat nooit zijn natuur v]loo*5t1 en altijd grimass5 maakt1 is het m5s*elijk h>t4 ,het pa>d1 dat1 zond] teugel1 9 het wilde doordraaft1 en altijd vooruit wil1 is de m5s*elijke i01 de bege]te4 ,het v>k5 zijn de d+5 van de buik1 de maag en de +ew&51 altijd hong]ig4 ,en ,%a ,sang is het m5s*elijk g]aamte1 de be5d]51 die het vlees* drag54 ,zond] zijne di5>5 z\ ,saan ,tsang er nooit gekom5 zijn4 ,want hij is altijd ma> lijdzaam en willoos1 hij loopt bl9del+s 9 de gev>51 laat zi* opsluit51 geeft zi* ov] zond] ern/ig5 we]/&1 uit gebrek aan en]gie4 ,ma> de aap1 dol en bewegelijk als hij is1 slaat er bij de m9/e geleg5heid op los1 gebruikt zijn esot]is*e geheim5 om d5 vij& te b$rieg51 v]&]t zi* 9 duiz5d]lei g$aant51 en laat zi* door niets uit het veld slaan4 ,ook de &]e di5>5 do5 het hunne1 al is het 9 't wild en zond] wij%eid4 ,en to* z\d5 ook de vi] dapp]e di5>5 gelijk met ,saan ,tsang op jamm]lijke wijze zijn omgekom51 indi5 niet altijd op het suprme mom5t ,kwan ,y91 de god9 d] g5ade1 die d5 arm5 prie/] bezorgd heeft gevolgd1 en zelf het heilige boek voor hem g]e$ heeft1 op h>e witte wolk n$]daalde om hem te r$d54 ,pra*tig van terheid is de ,kwan ,y9figuur 9 dit boek wergegev54 ,als de /rijd 9 de wild/e v]w>r+ is1 en geheele zeen en vuurb]g51 door e5 booz5 gee/ getoov]d1 de reizig]s dreig5 te v]zwelg51 is n za*t geba> van ha> h& g5oeg1 om alles 9 e5 groote kalmte te do5 v]dwijn51 en de v]s*rikkelijke duivel wordt v]&]d 9 e5 za*t1 ons*uldig k9dje1 dat 9 diepe adoratie de h&5 tot ha> opv\wt4 ,kwan ,y9 alle5 /elde ,saan ,tsang 9 /aat1 het heilige boek te v9d51 dat de ziel5 de zaligheid van ,nirvana kan do5 v]krijg54 ,als ,saan ,tsang op het laat/ het ko/b>e boek v9dt is het niets dan s*oon papi]1 onbes*rev52 want k>akt]s kunn5 die opp]/e wa>heid d] esot]is*e le] niet uitdrukk54 ,na int5ze m$itatie1 van zev5 dag5 en na*t5 lang1 l ma> door/>5de op het papi]1 w]d hem e9delijk die wa>heid bewu/ van de soetra zond] k>akt]s01 die alle5 de ziel2 niet de oog51 kan lez54 ,e5 van de vele gev>51 die ,saan ,tsang moe/ ov]kom51 0 e5 booze gee/1 het ,vuur-,k9d1 ,hwo ,hai',rh1 die 9 e5 atmosfe] van vuur 0 gehuld1 en /room5 vuur braakte4 ,deze booze demon nam d5 prie/] gevang51 en wilde hem aan ha> vad]1 e5 gee/5kon+1 als vo$sel gev54 ,de dapp]e ,sun ,wu ,k'ung liet zijn mee/] niet 9 d5 /eek1 ma> viel zijn vij& aan met al de wap551 wa>ov] hij kon bes*ikk51 d5 g\d5 pila>1 di5 de drak5kon+ hem gegev5 _h1 en /e$s zijne h>5 uittrekk5de1 die hij 9 ev5veel krijg]s kon do5 v]&]54 ,ma> de h>5 w]d5 door het vuur ges*roeid1 en de]lijk gebr& moe/ de aap d5 /rijd opgev54 ,to5 s*e5 ,saan ,tsang voor go$ v]lor51 indi5 niet tijdig ,kwan ,y9 w>e ne]g$aald op h>e wolk1 en d5 demon _h ond]worp54 ,door h>e toov]ma*t v]&]de de vuurduivel e5sklaps 9 e5 kle9 jongetje1 dat e]bi$ig het ho(dje neeg1 en de h&jes bidd5d tot ha> ophief4 ,van nu af aan kreeg de beke]de duivel ook e5 &]5 naam3 ,%5 ,ts'ai01 ,het ,go$e ,tal5t1 en volgde hij ov]al ,kwan ,y9 als discipel4 ,en dit nu is het bidd5de k9dje1 dat op zoovele plat5 en beeld5 t] l9k]zijde van ,kwan ,y9 /aat4 ,e5 d] &]e gev>5 0 e5 reusa*tige vis*1 met d5 kop van e5 draak1 die de g$aante van e5 s*oone vr\w _h aang5om51 en hem 9 ha> paleis-grot op d5 bodem d] zee _h gelokt4 ,l ,y ,ts+1 zoo 0 ha> naam1 liet e5 groot fee/ aanri*t51 da> zij ,saan ,tsang met all]lei fee/elijkh$5 tot e*tg5oot wilde nem54 ,de aap en het v>k5 kwam5 9 all]ijl te hulp1 ma> w]d5 door h>e tallooze leg]s van viss*51 g>nal51 krabb5 en kreeft5 v]slag5 en gevang54 ,het v>k5 w]d be/emd om voor het ga/maal gesla*t te word51 en de aap om met zijne grimass5 de vroolijkheid ond] de g5oodigd5 te v]hoog54 ,het witte pa>d en ,%a ,sang zo*t5 tev]geefs hunn5 mee/]4 ,e9delijk1 op het critieke oog5blik1 v]s*e5 ,kwan ,y91 en v]&]de d5 viss*5gee/ 9 e5 kle9 meisje1 ,lung ,n1 het drak5meisje1 dat zi* beke]de1 en ha> voortaan ov]al volgde4 ,en dit is het meisje1 dat afgebeeld /aat aan de re*t]h& van ,kwan ,y94 #ci ,de vogel1 di5 m5 ook veelal 9 afbeeld+5 bij ,kwan ,y9 ziet is volg5s sommig5 e5 reuz5vogel1 die het keiz] ,jn ,tsung #dj van de ,s\ng-dyna/ie de]lijk la/ig maakte1 door zi* 9 zijn sprek5d ev5beeld te v]&]51 en hem d5 troon te betwi/54 ,het geheele rijk g]aakte da>door 9 de groot/e v]w>r+1 en blo$ige oorlog5 brak5 uit tuss*5 de twee keiz]s4 ,t5 laat/e toov]de ,kwan ,y9 e5 onmetelijke zee1 wa> zij met ha> waai] d5 reuz5vogel 9 wegzwaaide4 ,zoo zwi]f de vogel dag5 en na*t5 bov5 de zee1 tot e9delijk ,kwan ,y9 9 e5 b]g v]&]de1 wa> hij e5 toevlu*t op zo*t1 en gevang5 w]d4 ,volg5s &]5 0 het e5 d] vij&5 van ,saan ,tsang1 die hem gevang5 nam en opsloot4 ,kwan ,y9 lokte dez5 geva>lijk5 vogel 9 e5 h]b]g1 wa> hij zooveel at1 dat hij 9 slaap viel en we]loos w]d4 ,hij braakte to5 zelf de kett+ uit1 wa>aan ,kwan ,y9 hem gevang5 hield4 ,s$]t di5 tijd beke]de hij zi* en bleef ha> tr\we di5a>4 ,moge m5 glimla*5 bij al deze wond]lijke v]hal51 er blijkt to* duidelijk uit1 dat ,kwan ,y9 wordt v]e]d als de r$d5de uit d5 nood1 de behe]s*]es d] booze gee/51 de bes*]mheilige1 die d5 prie/] het heilige boek de$ v9d51 dat millio55 ziel5 uit de hell5 kon v]loss54 ,zij is niet alle5 de bes*]m/]1 ma> zelfs de ,voorzi5igheid1 9 de g$aante van e5e vr\w 9 wit gewaad4 ,nooit ru/ zij van h>5 arbeid zoolang nog n geva> d5 prie/] dreigt1 die het boek d] on/]felijkheid zoekt4 ,talloos zijn de vele &]e v]hal5 en leg5d51 omtr5t ,kwan ,y9 9 omloop4 ,niet alle5 als vr\w1 ook als man inc>ne]t zij zi*1 9 de g$aante van e5 prie/]4 ,zij r$t t] dood v]oordeeld51 door hun e5 soetra te le]51 die1 op het s*avot uitgesprok51 het zwa>d ro]loos bov5 het b$reigde ho(d doet zwev54 ,zij neemt duiz5d]lei g$aant5 en vorm5 aan1 om de m5s*5 te help5 en de duivels d] zonde te be/rijd54 ,zij wordt dan ook dikwijls afgebeeld met a*tti5 en me] arm51 die zij all5 tegelijk aanw5dt om de booze gee/5 te v]nietig54 ,deze beeld5 met a*tti5 arm5 hebb5 vanzelf niet het s]e5e en ru/ige van de &]e1 ma> kunn5 to* ze] indrukwekk5d zijn4 ,i$]e h& h\dt e5 voorw]p va/1 de re*t] bov5 het ho(d v]ticaal uitge/rekt e5 zon1 de l9k] e5 maan1 de &]e e5 zwa>d1 e5 soetra1 e5 bel1 e5 sno] pa>l51 e5 rad1 e5 bal1 e5 vaas1 e5 discus1 e5 p]zik1 e5 koord1 enz41 all5 attribut51 wa>m$e zij1 volg5s de *9eez51 mirakel5 kan do54 ,bov5 het ho(d van dit beeld1 met twee arm5 opgeh\d51 zweeft mee/al nog e5 kle9 bo$dhak9dje1 dat ha> bevrijde ziel voor/elt4 ,en als e5e mo$] zorgt voor de laf5is van h>e k9d]51 zorgt zij voor de laf5is d] a>de4 ,zij is de reg5geef/]1 die a&rijft op witte wolk5 bov5 het sma*t5de1 heete l&4 ,fu ,tsu lai03 de ,o]mo$]-,bo$dha is gekom510 is e5e *9ees*e uitdrukk+ voor de reg5 valt40 ,op de witte wolk51 die bov5 de heete a>de a&rijv51 ru/5 lu*t de za*te voet5 van ,kwan ,y91 en dra zal de zoete1 lav5de reg5 ne]zeg551 die vru*tba>heid geeft aan d5 grond en v]koel+ aan de sma*t5de m5s*54 ,de al di*t] en di*t] samdrijv5de wolk5massa's zijn de wijd en wijd uitvall5de plooi5 van ha> gewaad4 ,ma> de ,kwan ,y9figuur1 hoe liefelijk en ter wij ha> ook voor ons op zi5 droom5 uit soetra's en leg5d51 9 h>e re9/e op5b>+ is zij alle5 gegev5 9 de kun/1 vooral 9 die d] beeld51 h\t51 bronz51 porsele954 ,to5 9 de laat/e eeuw1 door d5 invlo$ d] european51 de *9ees*e kun/ v]ba/]de en v]zwakte1 is ook de tere opvatt+ van e5e ,kwan ,y9 bij de kun/5a>s gebrok54 ,de mod]ne beeld5 hebb5 het opp]/e mom5t van expressie v]lor51 en de goddelijkheid van het gelaat en de vorm5 is me] mat]iali/is* geword54 ,de nieuw]e tempelbeeld5 van ,kwan ,y91 met hunne s*elle kleur5 en veel te grove vorm51 hebb5 het /r5g virg9ale v]lor51 dat 9 de oude is te zi54 ,het zelfde is te zegg5 van de porsele95 en bronz54 ,het is heel moeilijk1 9 ,*9a specim5 van oude kun/ te krijg54 ,ik heb door geheel ,canton gew&eld1 zond] 9 n antiquairsw9kel iets bizond] moois te zi51 en de v]lang5de koop] zal zi* bij zijne e]/e bezoek5 9 *9ees*e w9kels1 wa> ook1 ,canton1 ,hongkong1 ,amoy1 ze] teleurge/eld zi54 ,ma> de *9ees*e antiquair heeft dan ook e5e soort kuis*heid1 die v]fijnd arti/iek is4 ,als hij e5 heel mooi d+ heeft zet hij het niet 9 zijn w9kel1 ma> bewa>t het als e5 s*at 9 zijn a*t]kam]1 9 e5 donk] hoekje4 ,hij moet e]/ zijn klant k5n51 zijn gezi*t1 zijn h&5 hebb5 gezi51 hoe die door beweg+ aangev5 wat ze van e5 voorw]p voel54 ,heeft hij de zek]heid1 dat zijn klant het wa>d is1 dan neemt hij hem m$e na> b9n51 zet zwijg5d het kle9ood op tafel1 en laat het hem zi54 ,da>na b]gt hij het zorgvuldig weg1 s*5kt e5 kopje !e 91 en spreekt er 9 't geheel niet me] ov]4 ,hij heeft al aan zijn oog51 zijn mond1 zijn geheele h\d+ gezi51 wat hij gevoeld heeft4 ,het koop5 komt dan e]/ veel lat]4 ,als hij aan hem gezi5 heeft1 dat hij het niet begreep1 beg9t hij er ook nooit we] ov]4 ,to* zijn zulke oude voorw]p5 9 de hav5/$5 zeldzaam4 ,ma> de kun/ om ze te krijg5 is niet zoo heel moeilijk1 want m5 behoeft sle*ts ag5t5 te hebb51 arme *9eez51 die de kans s*oon zi5 iets te v]di551 en wi5 gij vooruit reisgeld geeft4 ,deze mak5 lange dagreiz5 9 het b9n5l&1 zoek5 niet bij antiquairs alle51 ma> vooral bij deftige1 arm geword5 families1 die li*t nog e5 oud /uk uit d5 go$5 tijd hebb5 bewa>d1 en1 zelf eig5lijk de wa>de niet k5n5de1 het voor e5 spotprijs v]koop54 ,en er is 9 het b9n5l& van ,*9a nog vl me]1 dan m5 wel z\ v]mo$54 ,wat de antiquairsw9kels zoo gewoonlijk uit/all5 is alles mod]n1 imitatie bronz5 wi]ookvat5 met het vals*e m]k ,san ,tih1 #da go$koope vaz5 uit ,kang ,sai1 en mod]ne beeldjes uit ,tik ,hoa4 ,het zi5 en voel5 van *9ees*e ,kwan ,y9beeld5 gaat niet 9ns1 en voor vel5 lijk5 zij op het e]/e gezi*t te vreemd om mooi te zijn4 ,het lange1 ellipsvormige gezi*t is dat van gn *9ees*e vr\w1 de s*u9 opwa>ts welv5de oog5 lijk5 onnatuurlijk1 de lange oors*elp5 te ongewoon4 ,ma> m5 moet e]/ het idee van zi* afzett51 9 die beeld5 e5 natuurlijke gelijk5is van e5 gewone vr\w te zi54 ,m5 moet go$ begrijp51 dat de kun/5a> 9 't geheel niet aan e5 vr\w5model is gebond51 en hij alle hulpmiddel5 mag gebruik51 die de expressie van zijn beeld v]hoog54 ,als m5 ma> dikwijls en a&a*tig ziet1 wordt zulk e5 gezi*t me] en me] expressief1 en e9delijk li*t voor u op die kl>e zielevr$e1 die e9delooze kalmte1 die /ille uitdrukk+ van goddelijkheid1 die de kun/5a> met zijn beeld b$oelde4 ,me] dan ne bo$dhi/is*e s*ool le]t1 dat bo$dha niets &]s is dan de m5s*elijke ziel1 #db en zoo is e5 oud ,kwan-,y9beeld van e5 groot kun/5a> ook niets dan de afbeeld+ van de m5s*elijke ziel1 9 de g$aante van die vr\w4 ,de ziel 9 mat]ie wer te gev5 lijkt wel onmogelijk1 ma> to* hebb5 de *9eez5 9 deze d5 s*ijn zoo di*t mogelijk bij het reele gebra*t1 en1 wat 9 h\t ( brons nog zoo moeilijk gelukte1 w]d tot het hoog/e opgevo]d 9 de kun/ d] porsele951 wa>9 de mat]ie 9 ha> lu*tig/e1 all]e]/e uit+ is gegev51 broos en breekba> als e5 droom4 ,brons is e5 zooveel grov]e mat]ie dan porsele91 ma> brons is to* e5 wond]he]lijke /( geword5 9 die bew]k+--van wa> en door wi5 is mij onbek5d geblev5--die het de za*te kleur geeft van het ,%ih ,seu0 fabricaat4 ,e5 van de mooi/e exempl>5 van ,%ih ,seu brons1 die ik gezi5 heb1 is e5 /uk1 voor/ell5de ,kwan ,y9 op d5 b]g ,hiang ,%an1 afkom/ig uit ,su*au4 ,( het oud 01 weet ik niet1 de gave glans en de pure /aat do5 niet v]mo$5 dat het re$s eeuw5 oud is1 ma> die kwe/ie van oud ( mod]n1 wa> de v]zamela>s zi* zulk e5 gewet5szaak van mak51 doet er al heel we9ig toe af4 ,is het e5 feit1 dat ik nog nooit veel ev5 mooi mod]n porsele9 ( brons heb gezi5 als het oude1 to* is het ze] go$ mogelijk dat dit e5e /uk mod]n 04 ,het /uk w]d van d5 grond opgehev5 door tere1 lage pootjes ond] r&5 van kantfijn h\tsnijw]k1 en 0 omgev5 door e5 glaz5 ka/1 met d5 a*t]w& van donk]blauwe zijde4 ,op e5 t]ras1 van hetzelfde h\tsnijw]k en ivor5 pila>tjes1 /ond1 uit bru9zw>t1 gesn$5 h\t1 e5 rots4 ,pra*tig is het rotsige wergegev51 met dezelfde ruwe vorm5 als 9 de natuur1 zond] gemaak!id4 ,op de rots zit de bronz5 ,kwan ,y91 e5 koraaltakje 9 het ha>1 e5 ivor5 boek 9 de h&1 e5 zilv]5 p>el 9 het voorho(d4 ,zij zit 9 e5e h\d+1 die aan de beeld5 van ,ho ,*ao ,tsung #dc h]9n]t1 met opgetrokk5 re*t]be51 en het l9k] er ond] gev\w51 9 het bo$dhagewaad ,kia ,%a4 #dd ,het beeld is van e5 donk] *ocoladekleurig brons1 van za*t5 glans4 ,het lijf is--als dat van bijna alle ,kwan-,y9beeld51--met re*t]s*\d] en bor/ e5 we9ig a*t]ov] gebog51 en de l9k] na> vor51 zoodat het is1 ( zij zi* onm]kba> za*t n$]buigt1 als lui/]5de na> geb$51 en neig5de tot het le$ d] w]eld4 ,dit geba> is zoo vaag en za*t1 dat het somtijds bijna niet te zi5 is1 en dn het beeld als 't w>e we] heel ev5 beweegt4 ,de r&5 van het d(-bru9e ,kia ,%a gewaad zijn fijn bew]kt met zilv]5 lotuss51 als get/ 9 het brons4 ,ov]al wa> de gewade-r&5 uitplooi5 s*itt]t die ornam5tatie van zilv]5 bloem54 ,zoo is e5 b& van za*t s*itt]5d li*t he5g$roomd om het donk]e beeld1 dat het omgeeft met e5 my/iek5 glans4 ,en1 als( dit nog niet g5oeg w>e om het te v]he]lijk51 droomt tot het beeld p e5 zoete1 heilige geur van wi]ook1 da> de geheele rots uit wi]ookh\t is gemaakt4 ,het fijne ho(d van de bo$dha /aat teg5 e5 rank51 lang5 bamboetak1 die zijn tere1 spitse blad5 van za*tgro5e kleur5 da>a*t] ontv\wt4 ,die fijne blaadjes /aan zi* heel /il te gev5 a*t] het wijze vr\w5ho(d4 ,zoo zal ik ha> nop dikwijls zi51 die donk]bronz5 ,kwan ,y91 die neig5de1 lief-lui/]5de1 9 die kuis*e1 wijze kalmte van ha> gewaad1 za*t oms*itt]d van zilv]5 lotuss51 9 d5 droom]ig5 geur van de heilige wi]ook1 met die tere1 spitse bamboeblaadjes a*t] het /ille ho(d4444 ,ook uit h\t gesn$5 heb ik mooie beeld5 van ,kwan ,y9 gezi54 ,e5 bizond] fraai exempla>1 9 mijn bezit1 is van za*tbru9 reukh\t1 van zoet5 geur4 ,het voet/ukje alle5 is van e5 zw>te reuklooze h\tsoort1 en is e5 zee met opsla&e1 krull5de golv54 ,uit de zee rij/ e5 welige groei van lotusbloem51 met tere1 gevoelige /5geltjes en half uitgekom51 half nog di*tgev\w5 blaadjes4 ,e5 groot]e bloem is ontlok51 en naa/ deze twee knopp54 ,alles zoo simpel natuurlijk1 als lev5d1 met de geheele za*!id en rankheid van /5gels en ontplooi5de blr5 all]e]/ wergegev5 9 de h>de mat]ie4 ,bov5 de bloem en de knopp5 spreidt e5 groot1 fijn g5]fd blad zi* wijd uit1 om de ,kwan ,y9 te drag51 e5 rank beeldje1 van ruim e5 decimet] hoogte1 met e5 gewaadje1 zoo za*t en lu*t als e5 bloem1 keurig afgew]kte h&jes1 en e5 fijn1 wijs gezi*tje4 ,en op het kle9e ho(d de ha>tjes n voor n getrokk51 e5 golv+ van tere1 ev5wijdige lijntjes1 p 9 e5 wrong4 ,hoe te$] moet de h& zijn gewee/1 die met e5 m9iatuur1 s*]p mesje zoo voorzi*tigjes en gevoelig die vr\w5h>5 uitdroomde uit de mat]ie6 ,die ranke /5gels en bloem51 dat wuiv5de gewaadje1 die fijne h>51 die kle9e1 wijs pr$ik5de h&jes1 wat moet die artie/ e5 lief1 gevoelig m5s* zijn gewee/1 en hoe ru/ig en doodkalm moet zoo iets gemaakt zijn1 zond] de m9/e z5uwa*tigheid1 met welke /ille1 a&a*tige1 za*t-/>5de oog5 moet hij zi* he5gebog5 hebb5 ov] zijn w]k6 ,van de kle9e beeldjes van de go$koop/e soort zijn die uit de /ad ,tik ,hoa 9 de ,hokki5prov9cie wel de be/e4 ,zij zijn niet van porsele91 ma> van /e54 ,ze zijn voor d5 ongelo(elijk lag5 prijs--van vijf tot ti5 c5ts--v]wond]lijk tere d+54 ,gevoelig van lijn1 en blank van kleur1 zond] h>dheid4 ,de mee/e /ell5 ,kwan ,y9 voor s*rijd5de ov] de zee1 die met opsla&e golv5 is aangegev54 ,het witte gewaadje omwuift ha> lu*tig1 het 9 e5 wrong opgemaakte1 met e5 speld va/geh\d5 ha> is keurig g$aan1 en ond] de rok komt e5 kle9 voetje te voors*ijn4 ,ma> het mooi/e van het beeldje zijn de h&jes1 die ap>t word5 gemaakt1 en uitg5om5 kunn5 word51 sup]be1 tere h&jes1 met si]lijk spitse v+]tjes1 de re*t] e5 p>el va/h\d5de1 de &] wijz5de met e5 gracieus geba>tje1 als( die puntige1 fijne nagels de diep/e my/]ien van de le] met e5 vlugge gratie van kalmte lu*tig kwam5 uitduid54 ,op &]e beeldjes zit zij 9 e5 lotus1 e5 k9dje 9 d5 arm drag5de1 9 v]s*ill5de h\d+54 ,de groot]e gev5 ha> op de rots5 van d5 b]g ,hiang ,%an1 naa/ ha> ,%5 ,ts'ai en ,lung ,n en e5 k9dje 9 d5 arm1 met e5 vaasje bloem5 en d5 vogel1 nerge/rek5 bij h>5 s*\d]4 ,ma>1 hoe liefelijk en gracieus ook1 en hoe adorabel naef ook door d5 e5v\dig5 w]kman g$aan1 deze mod]ne /e55 beeldjes1 die hoog/5s *>mante bruidjes z\d5 kunn5 voor/ell51 gev5 niet het hoog-s]e5e1 imm5s g5adige en /r5g-kuis*e van de ,kwan ,y9figuur1 de voor/ell+ van het hoog/e vr\welijke1 dat re9heid is en liefde4 ,ik weet niet1 wie de s*epp] is van de oude porsele95 beeld51 wi5s naam 0 ,ho ,*ao ,tsung1 da> ik nooit de ges*i$5is van zijn lev5 heb kunn5 v9d51 ma> s$]t ik zijne /atige kun/ heb gezi51 zal ik hem ev5m9 kunn5 v]get5 als die groote kun/5a>s van het ,we/51 wi] w]k niet van e5e p]iode1 ma> van de eeuw5 is4 ,e5 ,kwan ,y9beeld als van ,ho ,*ao ,tsung is mr dan e5e afbeeld+ van e5 god5figuur1 het is e5 geheele filos(ie1 niet 9 h>e word+ en ontwikkel+1 ma> 9 ha> opp]/e mom5t van wet51 simpel gr&ioos als al het e9delooze4 ,ik kan mij niet voor/ell51 dat iem& zulke beeld5 kon mak5 die ond] zijn w]k niet als e5 wijze en e5 heilige voelde4 ,want het gezi*t van ,ho ,*ao ,tsung's ,kwan-,y9beeld5 is ge5 m5s*5gezi*t me]1 ma> e5e op5b>+ 9 di5 s*ijnb>5 vorm van divi5e w]eldwij%eid2 het ziet met die droom5de1 half-gelok5 oog5 9 het e9delooze2 het is zoo ro]loos en za*t van d5 vr$e van d5 pur5 god-m5s*2 het is de goddelijke ziel1 die er 9 s*ijnt en het v]he]lijkt tot e5 revelatie4 ,de mooi/e ,ho ,*ao ,tsung1 die ik bezit1 is e5 beeld van ongeve] vi] decimet] hoogte1 #de van e5 wit porsele91 met e5 li*tblauwe t9t1 als wel e5s op melk ligt4 ,zij is 9 zitt5de h\d+1 niet1 zooals bij de mee/e &]e beeld51 met gekrui/e be551 ma> met het re*t]be5 opgetrokk51 en het l9k] er ond] gev\w54 ,de be55 zijn niet te zi51 ev5m9 de arm5 en h&51 want ha> enorme wijde1 witte gewaad b$ekt ha> gans*e li*aam1 behalve het gezi*t en de bor/4 ,het gaat hl voorzi*tig-za*t ov] de h>51 zo lu*t1 dat het niet drukt1 ma> als e5 dons is bov5 het ho(d1 valt heel gevoelig langs hals en s*\d]s1 met diezelfde int5ze terheid1 wa>m$e op oude s*ild]ij5 d] primitiev5 blanke slui]5 droom5 langs fijne maagdeslap51 gaat 9 we9ige1 /atige lijn5 langs rug en bor/1 en valt dan wijd uit om heup5 en be55 9 e5 triomf van vrome1 wijze plooi54 ,die bizond] tere en to* /r5ge gewadeplooi5 zijn e5 ap>t k5m]k voor e5 ,ho ,*ao ,tsung4 ,gn &] kun/5a> heeft hem ooit ov]tr(f5 9 het modelle]5 van e5 gewaad en rijkheid van drap]ie4 ,zo h]k5de ik lat] e5 &] beeld1 voor/ell5de d5 heilig5 prie/] ,tat ,mo ,tsu ,su dadelijk als e5 ,ho ,*ao ,tsung1 voor ik zijn m]k gezi5 _h1 enkel aan de sublieme /aatsie1 wa>m$e hij zijn gewaad optilt op beide arm51 en dn 9 e5 glorie van groote plooi5 wijd om zi* uit laat vall51 als golfde al zijne wij%eid da>m$e van hem af4 ,het porsele91 imm]s zelf zoo mooi glanz5d wit van mat]ie1 is zoo fijn en gevoelig bew]kt1 dat de illusie volkom5 is van e5 e*t vr\w5kle$ 9 alle blank- en za*!id4 ,al de ondulaties van die plooi5 zijn door de ziel van d5 kun/5a> gevormd1 enkel zr zuiv]e ziele-emotie kon ze zoo /atig-/r5g en to* e9deloos liefelijk do5 opgolv51 en uitwijk51 en wer nerdroom51 dat het gewaad van transp>ant porsele9 wordt als de ziel van d5 adore]5d5 artie/1 die om het li*aam van de god9 he5droomt4 ,en dan bij al dat /r5ge en wijze1 dat van e5 oud1 grijs man lijkt te kom51 die kle9e1 innige liefh$51 als het hl fijn bew]k5 van de h>51 n voor n getrokk51 en het plooi5 van e5 rozet op de bor/1 als g$aan door e5 meisje%& en die diadeem van bloem5 en p>eltjes op het ho(d1 en de fijn afgew]kte p>el51 all5 ev5 rond1 van het kruis op de bor/4 ,en1--om te kuss5 van liefelijke gevoeligheid1--ond] de plooi5 van het gewaad komt e5 g$eelte van e5 bloote voet te voors*ijn1 tot 9 de kle9/e fijnh$5 gemodelle]d1 en met gladde ronde nageltjes als bloemeblad51 zooals e5 k9dje wel heeft4 ,wat moet het e5 geluk zijn1 zooiets langzaam1 langzaam aan gemaakt te hebb51 het te hebb5 bew]kt met tere1 gevoelige h&51 het voorzi*tig aanrak5d als w>e het e5 droom1 die elk oog5blik kon brek56 ,en dan e9delijk de ang/1 als het weeke d+ 9 het =nuis w]d gezet1 9 de hitte van het vuur6 ,en oog5blik bov5 het v]eis*te1 en het w]k van ma&5 b>/te 9 /ukk54 #df ,ma> het geluk1 als het gaaf uit de hitte kwam1 en v]koelde1 als het weeke glanz5d en h>d 0 geword51 en da> /ond het beeld lev5d1 onaanta/ba> door de lu*t en /(1 en het zag d5 kun/5a> aan1 zooals het uit zijn eig5 ziel 0 gebor56 ,beeld5 als de oude porsele95 van ,ho ,*ao ,tsung en &]5 zijn niet om 9 dagli*t te zett54 ,zij hebb5 e5e ap>te omgev+ noodig van kleur4 ,da>om zet e5 *9ees ze altijd 9 e5 nis4 ,de nis is vi]kant1 met van a*t]5 e5 fond van zijde1--bij ,ho ,*ao ,tsung doet mooi li*troze--1 de zijw&5 half van h\t1 wa>op we] dezelfde zijde1 en de bov5helft van glas1 en van vor5 e5 raam van glas1 zoo mogelijk de /ijltjes besn$5 met lotuss51 en aan we]skant5 van bov5 e5 draak ( e5 f5iks4 ,de nis ru/ niet op d5 bodem--wat te gr( z\ /aan1--ma> /aat f op e5 w]k van uit h\t gezaagde bloem51 fijn als kant1 f op gracieuze1 kle9e pootjes1 die het met e5 ter geba>tje lu*t opli*t5 van d5 grond4 ,bov5 e5 mijn] niss5 /aat met g\d5 k>akt]tjes ,de wolk van liefde01 e5 e]5aam voor ,kwan ,y91 en hang5 aan we]szijd5 tabletjes af met 9 g\d5 k>akt]s3 ,de wijze ,ta?agata van het witte lotus t]ras0 en ,de ,9-zi*zelf-be/a&e van het s*oone bamboebos*40 ,da> voor de *9eez5 k>akt]s heilige d+5 zijn wordt de e]wa>digheid van zulk e5 beeld door dit ops*rift nog v]hoogd4 ,en het z\ heiligs*5nis zijn na te lat51 op d5 #a;en en #ae;en d] *9ees*e ma&1 er wi]ook/okjes voor te br&54 ,het /aat dan ook heel mooi1 de tere blauwe wi]ookwolkjes te zi5 opdamp51 langzaam rijz5d1 en droom5d1 voor het /ille1 glanz5de beeld4 ,uit de beeld5 van zulke kun/5a>s is de ,kwan ,y9figuur 9 hoog/e uit+ voelba>1 vl zuiv]d] dan uit al de leg5d5 en dubieuze ,soetra's4 ,kwan ,y9 is dan ook ge5 hoog/e ideaalfiguur voor mij geword5 vr ik die oude kun/ _h gezi54 ,en ik weet nog zoo go$ d5 tijd1 en de /raat1 en de omgev+1 to5 ik voor het e]/ dat sublieme vr\w5beeld zag1 als( ik op di5 dag de vr\w _h gevond51 die ik liefhad4 ,de smalle1 donk]e /raat 9 de *9ees*e /ad1 armo$ig en vuil1 en het onaanzi5lijke w9keltje1 met het grove1 grijnz5de gezi*t van d5 oud5 sja*]a> die het voor mij _h opgespoord4 ,en da>1 op die sm]ige toonbank1 9 die omgev+1 zond] nis1 0 het blanke beeld1 wond] glanz5de4 ,dan het lov51 en het bi$51 en het groote1 groote v]lang5 om het aan te vatt5 met heel za*te v+]s1 en weg te drag51 v] weg van deze misre1 na> mijn v]tr\wde kam]1 bij mijn boek5 en al mijn intieme d+56 ,en dit bijna religieuze v]lang51 bang1 bev5d voor de slimme1 ongevoelige tronie van d5 kwansela>1 wet5d dat hij let op i$]5 trek van mijn gezi*t1 i$]e trill+ van mijne h&56 ,en dan het weggaan1 met klopp5d h>t1 bijna s*rei5d1 omdat hij me] wil hebb5 dan ik met de groot/e moeite kan miss54 ,dan e5 ma&1 9 z5uwa*tige spann+1 zond] nieuws1 tot e9delijk de antiquair zelf bij mij komt1 om we] te beg9n5 met het ignobele gebi$1 en dan e9delijk accoord1 en na> zijn w9kel aan d5 ov]kant1 wa> ik het lang-v]langde krijg4 ,en nu zie ik mij we] 9 mijn' groot5 draag/oel zitt51 op de s*\d]s g$rag5 van mag]e1 naakte koelies1 het beeld voorzi*tig tuss*5 mijne knien1 zoo door d5 g\dmi/1 die 9 w9t]s*em]+5 ov] de dui/]e1 *9ees*e /rat5 droomt1 door de vreemde woel+ van gele m5s*5 he51 met ov]al g]uis* en ges*reeuw1 en het bomm5 van gongs 9 de v]te4 ,en dan het uit/app5 aan de kade1 en haa/ig 9 d5 sampan1 van ,amoy t]ug na> het mooie eil&je ,ku-,lang-,su1 wa> mijn huis /aat4 ,ik zie nog de zee1 9 het weifel5d li*t van d5 vall5d5 avond1 zoo ru/ig en s]e54 ,ik zie nog de b]g5 van het va/el&1 t5 ,we/51 met hun roodg\d5 glans1 wa>langs vage wolk5 droom54 ,ik zie de hooge rots5 van het eil&1 /atig-/om oprijz5d 9 de lu*t4 ,ik zie de b]g5 9 het ,oo/5 za*t wegnevel5 9 grijz5d5 mi/1 en vage1 d(g\d5 zeiltjes w5k5de en wuiv5de ov] het wat]1 en het droevige1 roode li*tje erg5s1 van e5 vuurtor51 en heel vr die wond]e my/]ien van mijm]5d li*t en /]v5de lijn5 aan de horizonn5 d] zee4 ,en o6 hoe duidelijk zie ik het nog1 zooals het nu voor mij /aat1 ev5 held]1 hoe ik het blanke1 blanke beeld hield 9 mijne h&51 hoe ik het aan/a>de en /a>de1 en voel ik hoe gelukkig ik 01 dat ik dit li*te wez5 _h g]$ uit die dui/]e /ad4 ,en die b]g51 die rots51 die zee1 die vage horizonn51 zij zull5 altijd voor mij blijv51 zooals ik ze zag op di5 avond1 to5 ik ha> met mij m$5am na> mijn eig5 huis1 die li*te god9 van liefde en g5ade1 ,kwan ,y94 ,hebb5 de porsele95 van ,ho ,*ao ,tsung het /atige van lijn en het bizond] pra*tige d] drap]ie1 en gev5 zij 9 uitdrukk+ van gelaat de 9 het e9delooze v]lor5 zaligheid van de ziel1 als porsele9mat]ie do5 zij ond] voor het wond]e ,peh ,t+1 wa> ik met groote moeite n exempla> van b5 ma*tig geword54 ,het /uk is puh ts' en03 niet volmaakt1 want van de a*tti5 arm51 die de ,kwan ,y9 hi]op oorspronkelijk _h1 zijn er ze/i5 v]lor5 #dg1 ma> het is met zulk e5 m9utieuze zorg g]ep>e]d1 zooals alle5 e5 *9ees kan do51 dat de on+ewijde er niets van ziet4 #dh ,uit e5 wilde zee1 met opkrull5d s*uim1 rij/ de re*te1 ge/yle]de /5gel van e5 lotusbloem4 ,de lotus op5t zi* wijd1 met twee rij5 fijne blaadjes1 ges*eid5 door e5 krans pa>l54 ,9 di5 blank5 kelk zit de bo$dha ,kwan ,y91 met ov] elka> gekrui/e be551 de zol5 na> bov54 ,de beide h&5 zijn opgehev5 en saamgev\w51 en op de topp5 van de opge/ok5 wijsv+]s bloeit e5 bloem van rood koraal1 wa> de />5de blik d] oog5 op is g]i*t4 ,aan we]szijd5 van d5 /5gel /aat e5 figuur op e5 s*ubbig51 kronkel5d5 draak1 met op5gesp]d5 muil1 de e5 de bo$dha ,jn ,t+1 ,miao ,sj5's bes*]m]1 de &] ,hwang ,lung1 de ,gele ,draak1 die ha> door de hell5 geleidde4 ,dit beeldje is wel e5 van de groot/e wond]5 van kun/1 gemaakt uit mat]ie1 die ik ooit heb gezi54 ,het is blank en transp>ant als e5 sneeuwwitte wolk1 wa>a*t] maanli*t s*ijnt4 ,het lijkt gekri/allise]d uit li*t5 ae!r en /]r5glans4 ,het heeft e5 za*t1 puur s*itt]5d li*t1 als s*e5 w]kelijk door dat broze porsele9 die goddelijke ziel1 die van ,kwan ,y9 is4 ,het zit zoo lu*t op de blanke blad5 van d5 lotus als w>e het enkel li*te s*ijn1 zond] zwa>te1 als maneglans op e5 lelie4 ,9 het doorzi*tige porsele9 beeft hl ev5 e5 vaag weifel5d1 te] rose li*t1 als op het mom5t1 als het e]/e morg5li*t zi* za*t beweegt 9 d5 na*t4 ,de dunne armpjes lijk5 wel /5gels van lotuss51 zoo fijn1 het gewaadje is om de knien en langs de be55 geplooid met tere v\wtjes1 re9-wit1 en lu*t als golfjes li*t4 ,dit wond]e beeldje heeft e5 eig5 lev5 van my/]ieuze ess5ce2 er s*ijnt door zijn pure vorm5 e5 li*t als van manes*ijn en /]r5glans1 droom5d door ijl-blanke wolk54 ,het is e5 sublieme b5ad]+ van mat]ie tot zuiv] zieleli*t1 het is op de gr5s van de v]droom+ d] ess5ce4 ,dit ,peh ,t+ porsele9 is als van ziel gemaakt4 #di ,deze broze1 te$]e d+5 zijn om te zett5 9 e5 /ille1 v]tr\wde kam]1 met zw>e gordijn5 van za*te c\leur1 temp]5d het h>de1 s*elle dagli*t1 wa>9 ze /aan als vreemd en k\d4 ,ze zijn om te zi5 's avonds1 ?uisgekom51 vrij van het lege gepraat ov] m5s*5 en zak51 mo van het zi5 9 de wissel5de bleekheid d] altijd v]&]5de d+54 ,ge5 hevig li*t van gas ( gele olie4 ,dr /aan de lotuslamp5 van za*t-bl9k5d t91 de wijze1 /ille bloem51 die ha> groote1 blanke blad5 ontv\w5 9 kuis*e e]wa>digheid4 ,zij drag5 de ballonn5 van donk]rood en li*t lilas1 wa>9 de heilige ka>s5 word5 ont/ok54 ,en 9 dit re9e bloem5li*t1 9 de niss5 van roze en blauwe zijde1 9 dat za*te1 vaag-droom5de li*t1 s*ijn5 de beeld5 p 9 hun all]re9/5 /aat2 hun innig/e1 pure lev51 als dood 9 d5 h>d5 dag1 s*itt]t n op 9 zuiv]5 zieleglans4 ,9 de bleeke realiteit van d5 dag do5 zij hun lev5 niet zi51 die tere1 kuis*e1 als maagd51 hun ziel ontbloeit alle5 9 het za*te li*t van e5 s*em]5d5 droom4 ,dn bl9kt hun blanke li*aam van wond]5 glans1 en ro]loos zijn ze1 hun ziel van li*t s*ijn5de om h5 he51 want hunne oog5 zi5 de horizonn5 van het e9delooze4444 ,,e5 ,,bruid4 #ej ,ik 0 uitg5oodigd1 de bruid te zi5 9 het huis van ,oei ,*o ,tsia1 e5 d] aanzi5lijk/e *9eez5 van ,amoy4 ,en ik weet nog zoo go$1 hoe to5 alles gegaan is6 ,de poort-deur5 w>5 op5gegaan1 en ik /ond op het b9n5ple94 ,het is1 ( ik alles we] voor mij zie1 nu ik er ov] s*rijf4 ,ik blijf /il/aan1 da> buit5 9 het donk]1 /il van bewond]+1 9 li*tgroet+4 ,ik zie 9 de op5/a&e ontvangzaal4 ,e5 lange1 doorloop5de hal1 donk] voor1 en *t] s*itt]+ van li*t1 fee/ van li*t1 wa> vreemde lamp5 s*ijn51 en kuis*e ka>svlamm51 en wi]ook droomt4 ,dui/] vooraan1 en *t] opbloei5 van li*trood1 lapp5 van rood1 vlagg5 van vlamm5d rood1 wa>9 fonkel+ van g\d en zijde1 galakleur 9 /aatsie van li*t4 ,en 9 dat v]re li*t beweeg van m5s*51 van li*tblauw en geelgro5 en pa>s*1 za*t-ga&e kleur5 van fee/gewad51 voornaam van weelde4--,als het beweeg 9 e5 k]k1 gezi5 van v]re4 ,ik tre$ de deur b9n51 en hef de h&5 samgev\w5 op de bor/1 en dan we] ner1 t5 groet4 ,en e5 s*a> rijkgekle$e *9eez5 komt mij tegemoet1 met ev5wijdige nijg+ van lijv51 en wa>dig5 /ap4 ,ik zeg op hoog5 toon3 ,kiong ,hi6 ,kiong ,hi60 #ea en ik geba> vreugde1 en li*t5 w5s*4 ,de vad] van d5 bruidegom zegt zijn beleefd5 dank1 9 /atig-ge/yle]de taal1 wa>9 rijke woord5 bl9k54 ,hij draagt za*t1 li*t gro51 bijna geel1 om zijn voornaam lijf4 ,hij is de ,he] van dit groote huis vol kleur5 en li*t1 en de g\d5 k>akt]s op de roode lapp5 en tablett5 aan d5 w& roem5 zijn deugd en zijn geluk4 ,bre$e lapp51 van e5 sup]ieur rood1 s*itt]5d van int5ze kleur1 met het g\d 9 ov]dadige luxe4 ,hij /aat kalm en wa>dig 9 die glorie1 uit/ral5d van de w&54 ,teg5 d5 a*t]grond van de zaal /aat het familie-alta>1 e5 wond]e creatie van li*t1 pa>s*-rood li*t1 helwit li*t1 en geel li*t1 re*te vlamm5 van ka>s5 en bl9k5de glaz5 kapp54 ,9 de heilige lotuslamp5 met roodhoorn5 ballonn51 donk]e wijngloei+1 vlamloos 9 bloemekelk54 ,en uit tere bundels wi]ook/okjes1 v5 ops*iet5d1 gaan my/ieke vonk5 omhoog4 ,er waait e5 za*te geur van af1 op /ill5 adem4 ,ik wilde wel lang1 lang zi5 9 die li*t51 ma> de kleur5 van m5s*5 kom5 er telk5s we] voor4 ,de ,bruidegom4--,e5 deftige *9ees1 met e5 gezi*t van veel /udie1 en zi* zelf aanzi5lijk en sup]ieur wet54 ,kalm ond] het ple*tige fee/1 met de emotie v]bloemd 9 voorname ru/1 en met e5v\dige geb>5 beweg5d n zijn gewaad van weelde4 ,hij draagt e5 donk]brons co/uum1 met wijde m\w51 en wijde broek1 wa>ov] op de bor/ e5 ov]gewaad1 zond] arm51 van li*tblauw4 ,za*te kleur van gebro*e]d zijde-satijn1 e5 gala van li*te liefdekleur1 met ge/yle]de figur54 ,e5 bloei van /ijlvolle bloem5 op zijn bor/1 wond] glanz5d1 met fijne omtrekk51 li*te buig+ van lijn4 ,zij zijn za*te geheim5 om zijn huw5d lijf4 ,ik buig diep1 met d5 e]bi$ van h&5heff+ en dal+4 ,dn zeg ik mijne gelukw5s*51 met hoog-opga&e woord51 na> d5 roem van zijn huis1 en de deugd zijn] bruid4 ,ik spreek moeilijk het z+5de *9ees*1 want ik zie te veel d5 s*ijn van zijn wez5 da> vr mij4 ,ik zie na> d5 glanz5d5 bloei van bloem5 ov] zijn h>t4 ,dn zie ik we] ov]al 9 't rond de groote lapp5 kleur1 luid fee/gejubel van rood1 met de s*itt]+ van 't rijke g\d d] k>akt]s4 ,de *9eez5 beweg5 voor mijn oog5 als /ukk5 za*t-waai5de kleur1 langzaam-wuiv5de /oet van blauw1 pa>s*1 en geel1 en het tervibre]5d geur5 van d5 wi]ook doet om mijn ho(d e5 droom gaan4 ,ik gevoel mij onwillekeurig beweg5 en geb>51 onbewu/ megevo]d 9 het do5 d] *9eez54 ,ik kom te zitt5 9 e5 ebb5h\t5 zetel1 rijk +elegd met pa>lemo]1 t] l9k]zijde van het alta>1 en ik ruik e5 fijn5 geur4 ,het is naa/ mij1 op e5 laag tafeltje1 e5 kopje !e1 za*t wit porsele91 met gro5e en roode figur54 ,de !e da>9 is van het geel d] bleeke blad]5 9 d5 h]f/4 ,en t]wijl ik zond] wet5 gebruikelijke woord5 spreek1 kijk ik na> de alta>-tafel4 ,de li*t5 br&5 za*t voor de ziele-tablett5 d] vad]54 ,ik zie twee lamp5 als bloem54 ,e5 ranke1 zilv]5 /5gel1 lu*t rijz5d omhoog1 uitbloei5d 9 e5 lotuskelk1 met ge/yle]de blad54 ,za*t bolt uit d5 kelk e5 donk]roode bloem-ballon1 wa>9 li*t droomt4 ,donk]e gloei+ als van heilig5 wijn 9 transp>ant5 kelk4 ,deze bloeme-lamp br&t vlamloos bov5 de tafel1 te] g$rag5 door d5 lu*t5 /eel1 op de rijke blad5 van zilv]4 ,aan het &]e e9de br&t e5 zelfde bloem tweel+-li*t4 ,en tuss*5 die twee lotus-lamp5 /aan vaz5 met vreemde bloem51 van het donk] g\d-en-geel van b]g5 9 zonneglans1 en het purp] van avondrood bov5 de zee4 ,zij zijn za*te my/]ien van bloem1 wond]e poem5 van kleur1 e5 wijd+ 9 dez5 hoogtijd4 ,da>a*t] /aan re*te1 roode ka>s51 met de fijne am&elvlam1 die somtijds beeft4 ,en 9 bl9k5de wi]ookvat5 met s&elpo$] rijz5 de dunne wi]ook/okjes1 my/ieke vonk5 drag5d van donk]rood1 die ro]loos gloei54 ,hi] en da> dampt e5 wolkje rook op1 9 kuis*e golv+1 droom]ig en /il444 ,en de gewad5 wuiv5 /e$s vr mij1 wuiv5 blauw1 wuiv5 za*t1 za*t voor mijn oog5444 ,vr\w5 en meisjes zijn niet te zi54 ,die word5 v]borg5 voor mann5-oog51 des te me] voor b>b>5 uit het ,we/54 ,ma> *t] het alta>1 wa> het v] doorloopt1 wuift somtijds e5 gordijn weg1 gaat erg5s e5 deurtje op51 ev51 hlf-op5 ma>1 en dn pgekleur van rood vr\w5gewaad1 ges*itt] van oog51 g$empt la*51 en g]u*t van flui/]5de /emm5444 ,fonkel+ van e5 /e5 9 het donk]1 en g]uis* als van armb&51 en s*uiv5de sno]5 koraal ( jaspis444 ,vaag en za*t is het v]lang51 om die vr\w5 te zi5444 ,nu ^w ik uitg5oodigd om na> de bruid te gaan4 ,en e5 pa> *9eez5 gaan mij vor1 op za*t5 /ap van hun vilt5 zol51 mooie figur5 zoo van a*t]5 gezi51 met de wijd-uitgolv5de m\w51 rijk van val4 ,de lange /a>t51 re*t ov] d5 rug1 +evlo*t5 met roode zijde1 glanz5de op hun gewaad4 ,l9ks van de groote voordeur e5 kle9e kam]4 ,veel li*t1 en we] s*itt]+ van kleur en g\d4 ,ik krijg e5 lag5 zetel1 vr 9 die kam]1 en om mij he5 blijv5 de *9eez5 /aan4 ,en ik zie het e]/ e5 beeld1 lev5sgroot1 naa/ e5 tafeltje met li*t en porsele91 en da>a*t] wak5de e5 oude1 oude vr\w4 ,het beeld z s*itt]5d1 dat ik niets &]s zie4 ,het is van rood en g\d1 van z int5z5 glans1 dat het li*t van zi* uit/raalt1 als e5 /]4 ,het is het beeld van e5 maagd4 ,het draagt e5 ko/b>51 rood5 mantel1 wijd van arm51 met re*t5 val van bre$e m\w54 ,het hooge rood draagt e5 li*t5 bloei van g\d4 ,e5 draak van g\d1 rijz5de uit g\d5 golv51 /rev5de omhoog bov5 e5 wilde zee1 9 e5 atmosfe] van g\d5 wolk51 lekk5d met opgesp]d5 muil na> e5 zon van g\d4 ,de oog5 zijn twee blauwe /e551 fonkel5d van e5 vreemd5 glo$4 ,en rijk er omhe5 bl9k5 g\d5 bloem51 /]r5 en k>akt]s1 en s*itt]5de f5ix5 vlieg5 op wijd gespreide wiek5 9 het helle rood4 ,e5 creatie van g\d en li*t1 met sup]be lijn51 9 he]lijk-/atig beweg54 ,het /raalt e5 emanatie van g\d na> alle zijd51 rayonne]5d uit het felle gala-rood4 ,da>ond] t9telt li*tgro5 van wijde ond]gewad51 rokk5 van fonkel5d gro51 met za*troze bloem51 en g\d5 vogels en vreemde di]51 e5 h]t1 e5 s*ildpad1 e5 reig]1 e5 vle]muis4 ,vage h]9n]+5 gaan door mijn ho(d van gewet5 hebb5 wa>m die figur51 en welke symbolis*e beteek5is1 ma> niet me] wet51 niet me] will5 wet51 veel te gelukkig van al dat g\d1 te blijde 9 de ontvang5is van al het li*t4 ,mijn oog5 beweg5de me met al die lijn5 en cont\r51 v]ga&e 9 die w]eld van g\d4 ,lang1 lang da>9 tur54 ,en dan opkijk51 hoog] aangetrokk5 door ng me] glans4 ,e5 ho(dtooi van groote s*itt]+4 ,het beeld heeft e5 hooge ti>a1 als e5 papale kroon zond] kruis1 ma> met vi] hoog uit/ek5de fonkel/5gels1 drag5de blad51 wa>op g\d5 k>akt]s4 ,op die kroon we] e5 rijke bloei van bloem51 wa>bov5 zwev5d lu*te kapell54 ,somtijds1 op e5 li*t5 to*t-adem1 trill5 hun transp>ante vleugels4 ,en aan we]szijd5 zw>e g\d5 si]ad51 met re*te1 laag nerdal5de franjes4 ,kuis*e neig+ van g\d5 lijn5 langs e5 ho(d1 ne]kom5de met zeg55d geba>1 als de lu*twortels van d5 heilig5 bo$dha-boom4 ,en nu1 n$]ga&e met de g\d5 lijn51 zie ik het ho(d1 het ho(d van za*t-geel1 van ter bloz]ood omdroomd4 ,het neigt za*t1 za*t na> b5e1 9 ro]looze ru/4 ,de oog5 zijn gelok51 hun kleur is niet te zi51 door de lange1 fijne wimp]s d] half-toe oogl$51 die ze kuis* b$ekk54 ,da>bov5 gaan tere w5kbrauw5 vr omhoog1 met e5 vaag geba>1 als de lijn+ van avondb]g5 9 man$room4 ,de mond met e5 va/heid van wil 9 de uitdrukk+1 als( hij 9 hoog/e int5siteit zoo is geword51 en niet me] te sprek5 behoeft1 z volmaakt4 ,zoo /aat het beeld1 als e5 li*t wez5 van rood en g\d1 rijk van kleur en lijn+1 met het ho(d za*t gebog51 neig5de met het geba> van e5 e9deloos geluk1 ( e5 e9deloos le$1 dat ro]loos is 9 hoog/e expressie4 ,het suprme leef-mom5t van e5 m5s*1 als de wissel5de vorm e5 eeuwig ideaal wordt1 v5 ops*itt]5d 9 d5 ru/elooz5 gang d] v]s*ijn+51 z li*tte voor mij p dit maagdelijk gezi*t4444 ,mijn oog5 zijn nu mo van 't zi51 mijn oog5 van het ,we/51 die z de kleur niet k5d51 en het li*t4 ,en zij dwal5 af4 ,e5 tafel met br&5de lamp51 en ka>s51 en wi]ook1 en da>bij ook s*otels met vru*t51 gebak en wild4 ,vreemd1 dit v]toon van spijz51 en onwillig ruik ik d5 geur van het gebraad4 ,ma> we] mooi het g$empte li*t van de lamp54 ,l9ks zie ik e5 b$1 e5 praalb$1 ook van rood en g\d1 met rijke1 opgeslag5 gordijn51 va/geh\d5 met g\d5 b&51 en bew]kt met glanz5de borduursels4 ,de /ijl5 van het b$ zijn wond]5 van h\tsnijkun/1 fijn uitgesn$51 en van bov5 door e5 bre$e /rook van dat cantillew]k v]bond54 ,het is e5 mle van m5s*51 en pa>d5 en wag551 ijl5d door vlakt5 en dorp51 en vlot5 van jonk51 9 wild-golv5de zee4 ,en ik h]k5 het1 van di*tbij4 ,de sprookjes1 de sag5 van de ,saam ,kok ,tsi1 dat he]lijke boek d] *9ees*e midd5eeuw56 ,gezi5 op het tooneel van af de e]/e jeugd1 en e9delijk zoo n met d5 *9ees1 dat hij dat alles laat uitsnijd5 9 zijn eig5 slaap/$e1 als om er 's na*ts van te kunn5 droom56 ,op de mat 9 het b$ ligg5 fijne1 dunne dek5s van za*troode zijde1 /reel+ voor v]moeide l$54 ,want dit b$ van gala is de heilige sponde van huw+4 ,en ik zie we] na> het beeld4 ,wat is het /il1 zoo /il6 ,ik kijk a&a*tig1 a&a*tig1 met half-di*te oog54444 ,z\ het wel e5 beeld zijn84444 ,totdat het za*tjes beweegt4 ,de bloem5 op de kroon trill51 ond] adem van w9d4 ,lu*tjes wiegel5 de kapell54444 ,het beeld draagt e5 m&je op de h&51 met geba> als van (f]+4 ,de oude vr\w /eunt het ond] de arm51 bang ( het z\ vall54 ,za*t1 za*t beweegt het1 op /ill5 /ap van kle9e1 o6 zoo kle9e voet54 ,het nad]t mij1 langzaam4 ,ma> ge5 lid van het bov5lijf beweegt4 ,het gezi*t blijft ro]loos g5eg51 de oog5 blijv5 laag gelok51 en dezelfde wijd+ glan/ ov] dat ho(d4 ,re9e ru/ 9 d5 val d] m\w51 9 de lijn+ d] gewadeplooi51 die /il blijv5 van ongebrok5 boog4 ,za*t ruis*5 de g\d5 si]ad54 ,bloem5 trill5 op lu*te wuiv+4 ,en de ,bruid nad]t mij za*tjes1 wa> ik e]bi$ig b5 gezet54 ,ma> het is e5 bo$dhabeeld1 dat ro]loos s*rijdt na> adore]5d51 de inc>natie van e5 hoog ziele-mom5t1 op lu*t5 adem zwev5d van e5 mirakel44444 ,o ja1 ik heb e5 kle9 ges*5k m$egebra*t 9 rood papi]1 dat moet ik legg5 9 dat m&je1 en buig54 ,en ik moet wat van de lekk]nij5 da>9 van n vak ov]legg5 9 e5 &]1 en zelf niets nem54 ,dat is mij zoo gele]d4 ,gelukkig1 dat ik er nog ev5 om heb g$a*t4444 ,de ,bruid is vr mij1 en /aat /ille4 ,ik grijp voorzi*tig 9 het m&je1 v]wissel de suik]tjes1 en leg er za*tjes mijn ges*5k 9 ner4 ,op/a&e1 heb ik het ho(d gebog51 diep4 ,en nu zie ik di*t]bij het za*t-geel gezi*t1 wa>ov] droom]ig roze4 ,het blijft ro]loos1 en g5eg54 ,en ik zie er het /]v5 van de ,maagd1 dood van broze my/]ien1 wat e9deloos droef is1 en ik zie er d5 droom van li*t ,v]lang51 de kuis*e rijz5is van de ,vr\w1 wat e9deloos blij4 ,en de oog5 zijn /il toegegaan1 9 dat suprme mom5t van di5 dood en die op/&+ van het ,lev51 dat zoo hoog ov] dat tere ho(d g+4444 ,nu gaat de ,bruid za*t1 za*t we] he51 op d5zelfd5 lu*t5 adem4 ,ik voel het1 hoe zij weggaat1 het gaat v]1 v] van mij4 ,het 0 te s*oon om lang te blijv54 ,ma> ik heb gezi5 het opp]/e mom5t van lev5 9 d5 wissel5d5 gang d] vage m5s*5vorm51 e5 goddelijk droomgezi*t1 bev5de op die gr5s van ,maagd en ,vr\w1 wa> de we]glans s*ijnt van e5 eeuwig li*t4 ,het is gekom51 als alles wat heel broos is1 en te ter om lang te wijl51 /il1 /il gekom51 het toefde ev51 en is to5 za*t we] he5gegaan van mijn oog54444 ,,de ,,*9ees*e ,,hel4 ,i4 ,zooals algeme5 bek5d is1 neemt de ,noordelijke bo$dhi/is*e s*ool1 die m5 gewoonlijk de ,mahyana noemt1 het be/aan aan van e5 hel1 9 welke de ziel5 voor de op a>de begane zond5 moet5 boet54 ,de *9ees*e hel is uit het indis*e bo$dhisme ov]g5om51 ma> heeft e5 geheel eig5a>dig *9ees* k>akt] gekreg54 ,zij is v]deeld 9 ti5 gebi$5--tj5--1 elk met e5 kon+ aan het ho(d4 ,elke tj50 is we] v]deeld 9 a*tti5 groote en ze/i5 kle9e afdeel+54 ,zij ligg5 ond] d5 bodem d] ocean51 9 het rijk d] dui/]nis4 ,9 die hell5 he]s*t1 als op a>de1 e5 m&>ijn5rege]+4 ,de kon+ heeft zijne hooge en lage ambt5>51 9 v]s*ill5de gewad51 met v]s*ill5de teek55 van wa>digheid4 ,hij zit behoorlijk voor de m&>ijn5tafel1 en de ziel51 door soldat5 opgebra*t1 kom5 kniel5de b9n5 om hun vonnis aan te hoor54 ,k>akt]i/iek is de bes*rijv+ d] hel 9 ,de oorspronkelijke1 e*te ,soetra van het ov]vo]5 van ,kwan ,y901 e5 totnutoe onv]taald w]k4 #eb ,kwan ,y91 de ,god9 d] ,g5ade1 bezo*t na h>5 dood1 als pr9ses ,miao ,sj51 met d5 gee/ ,hwang ,lung1 d5 ,gel5 ,draak1 en de beide gee/5k9d]51 het ,g\d5 ,jongetje en het ,edel/e55 ,meisje1 de hell54 ,to5 het e]wa>dige gezels*ap aan de gr5z5 van het ,rijk d] ,dui/]nis 0 gekom51 g+ het ,g\d5 ,jongetje voorop1 na> d5 duivel die voor de poort de wa*t hield4 ,to5 deze die van li*t s*itt]5de v]s*ijn+ zag aankom51 da*t hij3 dit is zek] e5 ( &]e gee/ uit de we/elijke region501 en vroeg dus heel beleefd3 ,groote ,gee/1 wat vo]t ,u h]wa>ts80 ,het ,g\d5 ,jongetje zeide3 ,ik b5 het ,g\d5 ,jongetje1 dat 9 het ,paleis van d5 ,jaspis-,vijv] voor d5 zetel van de ,g\d5 ,mo$]1 ,k9 ,mu1 /aat1 en ik b5 uitgezond5 met d5 ,gel5 ,draak en het ,edel/e55 ,meisje1 om de pr9ses ,miao ,sj5 de hel te lat5 zi54 ,wee/ dus zoo go$1 dit te gaan b]i*t540 ,de duivel bra*t dit b]i*t ov] aan d5 m&>ijn ,saan ,tso ,fah1 die dit gr5sgebi$ rege]de4 ,to5 deze zulke aanzi5lijke ga/5 hoorde a&i551 liet hij direct de tafel met wi]ook g]e$ mak51 en beval zijn gevolg1 de /aatsiekle$]5 aan te trekk54 ,to5 liet hij de pr9ses 9 de voor-b9n5zaal1 en v]ri*tte hij voor zijne ga/5 de hooge beleefdheidsc]emonien4 ,de pr9ses vroeg3 ,wa>voor di5t to* de poort op deze plaats80 --,hi] wordt de naam d] m5s*5 opges*rev51 die ge/orv5 zijn10 antwoordde de m&>ijn4 ,van hun go$ en kwaad1 dat hi] ond]zo*t wordt1 maak ik e5 v]slag op4 ,zij1 die hun ziel v]re9d hebb51 en wi] deugd5 en w]k5 volmaakt zijn1 gaan na> de hemels*e gewe/5 om da> e5e betrekk+ te krijg54 ,volg5s de oorzaak1 door hun w]k gecreerd1 ontvang5 zij de albewu/heid d] gee/5 en wordt er voor h5 op a>de wi]ook gebr&4 ,deg551 wi] go$ w]k wel be/aat1 ma> nog niet geheel volmaakt is1 gaan van het e]/e hellegebi$ direct na> het ti5de1 en behoev5 niet door de a*t &]54 ,zijn zij 9 het ti5de hellegebi$ gekom51 dan wordt1 volg5s hun vroeg]e v]di5/51 hun kle$+ en tractem5t va/ge/eld1 en word5 zij we] 9 het lev5 als m5s* gebor51 f rijk f arm4 ,het go$ wordt1 als het m9d] is1 van het kwaad afgetrokk51 en volg5s het ov]blijv5de kwaad wordt dan ge/raft4 ,en omgeke]d40 ,de pr9ses zeide hi]op3 ,deze betrekk+ van ,u lijkt mij nogal ell5dig toe4 ,kunt ,u ook promotie mak580 ,de m&>ijn antwoordde hi]op beve/ig5d1 da> ,%ang ,ti1 de opp]/e ,god1 wel het kwaad /rafte1 ma> ook het go$e beloonde4 ,als hij dus ma> go$ oppa/e kon hij hoog]op kom54 ,to5 vroeg hem de pr9ses3 ,ik heb gehoord1 dat hi] e5 ,spiegel d] ,zonde is1 wa>9 de d+51 die de m5s*5 g$aan hebb51 word5 we]spiegeld1 en die go$ en kwaad werkaat/4 ,is dat w]kelijk zoo80 --f het10 antwoordde de m&>ijn4 ,dat zijn heus* ge5 lege praatjes60 ,da>op g+ het gezels*ap v]d]1 en zag5 zij e5 &] hoog ambt5a>1 d5 ,besliss]-,m&>ijn0 g5aamd1 die op la/ van d5 kon+ van het e]/e hellegebi$1 de pr9ses kwam begroet54 ,deze ,besliss] bra*t ha> bij e5 hoog5 spiegel1 op e5 voet/uk4 ,e5 roodgeba>de duivel1 met gro5 gezi*t1 en slagt&51 _h jui/ e5 m5s* gegrep51 en hem g$wong51 voor d5 spiegel ne] te kniel54 ,t] zijde /ond e5 m&>ijn die1 met het ho(d knikk5de1 zijne bev9d+ met e5 p5seel ops*reef 9 e5 boek4 ,de pr9ses vroeg1 wat dit to* wel moe/ beteek551 en de ,besliss] antwoordde1 dat deze m5s* op a>de veel zonde _h g$aan1 en die ma> niet wilde bek5n54 ,da>om w]d hij nu voor d5 alles we]kaats5d5 spiegel gebra*t4 ,de m&>ijn die t] zijde /ond1 s*reef alles op1 om de /raf te kunn5 bepal51 die de zonda> moe/ ond]gaan4 ,zo sprek5de1 w&elde het illuu/] gezels*ap v]d] op1 tot voor d5 zetel van d5 hellekon+ ,tseu ,kwang4 ,de kon+ excuse]de zi*1 dat hij de pr9ses niet re$s e]d] 0 kom5 begroet51 en bewees ha> de gebruikelijke beleefdh$54 ,hij geleidde de pr9ses en ha> gevolg nu v]d] 9 zijn gebi$4 ,twee s*>5 m5s*5 w>5 elk aan e5e zijde van d5 weg v]zameld4 ,de e5e s*a> la*te en s*e5 v]g5oegd1 de &]e 0 9 groote vreeze1 en lag geknield4 ,to5 de pr9ses nad] om zi* he5 keek zag zij e5 h\t5 tablet bov5 d5 kon9klijk5 zetel1 wa>op ges*rev5 /ond3 ,het ,e]/e ,helle-,gebi$10 en e5 rol nerhang5d papi] met het ops*rift3 ,de ,spiegel d] ,zonde is held]4 ,duiz5d booze plann5 kunn5 hi] niet v]borg5 blijv540 ,miao ,sj5 vroeg1 wat de m5s*5 da> d$51 en hoe het kwam1 dat sommig5 la*t51 en &]5 s*reid54 ,en de kon+ antwoordde3 ,die da>1 met die blauwe kle$]51 heeft d5 famili5aam ,lao en d5 eig5naam ,poe ,si54 ,hij _h e5 h>t als de go$e ,oorsprong van ,hemel en ,a>de4 ,hij deelde ov]al aalmoez5 uit aan arm5 en ell5dig54 ,die da> met het gro5e kle$ heet ,kang ,siu ,tik4 ,deze heeft zijn geheele lev5 lang het bes*rev5 papi] v]e]d en v]zorgd1 soetra's en /ukk5 uit de heilige ,k+s opgezegd1 nooit vlees* geget51 en de m5s*5 v]ma& teg5 het dood5 van lev5de s*epsel54 ,hij heeft brugg5 en weg5 h]/eld1 en 0 ge5 dag van zijn lev5 9 l$igheid4 ,die da> met het gebloemde kle$ is ,t9 ,ti ,g4 ,de e]/e d]tig j>5 van zijn lev5 wi/ hij niet wat go$ en kwaad 01 en zijne zond5 w>5 vel54 ,op zijn e5 en d]tig/e ja> ontmoette hij iem&1 die hem tot bewu/zijn riep en hem de$ ontwak54 ,to5 de$ hij e5 gel(te om d5 heilig5 ,tao ,teh ,k+ van ,lao ,tsz' op te zegg51 en zi* uit te putt5 9 gav5 voor de arm5 en ell5dig54 ,door zijn g$rag en zijn w]k5 maakte hij alles w$] go$4 ,nu is hij ge/orv51 twee en zev5tig j>5 oud4 ,die da> met dat &]e gro5e kle$1 het ges*eurde1 is ,t%i ,lip ,tsi1 die van jongs af aan alle5 planta>dig vo$sel at4 ,zijn geheele familie 0 arm en le$ altijd gebrek1 ma> to* bleef hij go$1 hetzelfde m5s* tot aan zijn dood toe4 ,die vr\w da> 9 het blauw is ,hong ,si1 gehuwd met zek]5 ,ang4 ,ha> man le]de het vak van v>k5ssla*t]4 ,zij bad van 's morg5s vroeg tot 's avonds laat d5 ,hemel1 om hem tot inzi*t te do5 kom54 ,zij smeekte hem1 to* niet te dood51 en e9delijk v]liet hij de zonde en volgde het go$e4 ,man en vr\w1 en hunne geheele familie w]d5 veget>irs4 ,ov] deze vijf m5s*5 wordt volg5s de wet besli/4 ,ik heb re$s e5 rekwe/ voor h5 opgezond51 en als hi]op e5 gun/ige bes*ikk+ komt1 geleid ik ze de hel uit1 d5 weg op na> de hemels*e paleiz540 ,eig5a>dig is deze epizode voor de k>akt]ize]+ d] *9ees*e ideen omtr5t de hel4 ,z +egroeid is bij de *9eez5 het idee van e5 m&>ijn5-rege]+1 en z innig is het g5ot en het v]lang5 om m&>ijn te zijn1 dat zij zi* ge5 hel1 en ook ge5 hemel1 kunn5 voor/ell51 wa> het niet ev5zoo z\ toegaan als op a>de4 ,er word5 missives en rekwe/5 opgezond5 na> de opp]/e ,godheid1 er kom5 gun/ige bes*ikk+51 er zijn regi/]s en boek51 wa>9 nam5 word5 opgeteek5d1 er is promotie en degradatie1 9 n woord1 er he]s*t dezelfde autocratie1 en ook dezelfde bureaucratie1 als 9 het ond]maans*e4 ,zond] dat is er nu e5maal ge5 plezi] aan4--,( er ook omgeko*t en geknoeid kan word51 /aat niet v]meld1 ma> dat is wel wa>s*ijnlijk4 ,e5 *9ees 9 de hel ( 9 d5 hemel blijft nu e5maal e5 *9ees4 ,en 9 het v]volg van dit /uk1 als ik van kon+ ,t'ai ,tsung v]tel1 zal de lez] zi5 hoe go$ het 9 elk geval is kruiwag5tjes te hebb5 9 de hel4 ,de hellekon+ g+ voort3 ,die da> met dat vuile kle$1 die da> knielt en s*reit1 heet ,ho ,h9 ,j54 ,9 e5 vorig lev5 w]d hij arm en ell5dig gebor51 ma> zijn h>t en zijn ,oorsprong w>5 go$4 ,vol liefde gehoorzaamde hij /e$s zijn oud]s1 en twee-en-ve]tig ja> lang 0 hij veget>ir4 ,hij deelde aan de arm5 driehond]d drie-en-zev5tig pa> /rooi5 s*o55 uit1 en leefde zelf 9 gebrek4 ,hij h]/elde op vi] plaats5 hobbelige1 sle*te weg54 ,to5 /i]f hij1 zooals hij geleefd _h4 ,hij de$ het h>t van d5 ,hemel ontro]51 zoodat hij 9 e5 volg5de inc>natie w]d gebor5 9 de familie van e5 hoog m&>ijn1 en zijn lev5sduur w]d va/ge/eld op zes-en-ta*tig j>54 ,wie _h g$a*t dat hij1 e5maal rijk en geerd1 van zijn oorsprong z\ afdwal58 ,van af e5 gewoon m&>ijn klom hij op tot m9i/]4 ,hij bespotte zijn opp]he] en v]guisde het volk4 ,hij misbruikte zijn ma*t om m5s*5 t5 ond] te br5g54 ,hij v]nietigde het lev5 van neg5ti5 m5s*51 en sloeg twee zijn] huisg5oot5 dood4 ,hij b]o(de drie-en-ze/ig huisgez9n5 van hun go$4 ,hij 0 bege]ig na> s*att5 en lekk] op et51 en doodde da>voor me] dan driehond]d en zev5tig duiz5d lev5de s*epsel54 ,to5 nam de ,hemel vi]-en-tw9tig j>5 van zijn lev5sduur af1 en tot /raf g+ bov5di5 van zijn vroeg]e v]di5/e e5 geheele graad weg4 ,da>om is hij nu op twee-en-ze/igj>ig5 leeftijd ge/orv54 ,die da> knielt1 9 het blauwe kle$1 en zoo we5t1 is ,li ,bo ,t+4 ,hij behoorde tot de lit]ator51 ma> beoef5de niet de re*te ,le]4 ,met zijn p5seel #ec wondde hij m5s*5 als met e5 mes4 ,hij _h m5s*liev5dheid no* pli*tmatigheid1 oud]liev5dheid no* opre*!id4 ,zijn mond sprak als e5 ,bo$dha1 ma> zijn h>t 0 dat van e5 slang4 ,deze twee m5s*5 hebb5 misdad5 begaan4 ,b9n5kort zull5 zij na> het twe$e gebi$ word5 gevo]d1 om da> te boet5 voor hunne zond540 ,de pr9ses1 wi] h>t e5 groote g5ade 01 die ov] lle zond5 he5vloeide1 w]d van we$om bevang5 bij het zi5 van zveel le$4 ,zij sprak e5e pr$ik+ uit van zoo transc5d5te kra*t1 dat zij de zonde all] zond>5 zuiv]de1 en de ziel5 d] lijd5d5 9 het e]/e hellegebi$ ov]vo]de na> d5 ,hemel4 ,to5 s*re$ ,miao ,sj5 met ha> gevolg na> het twe$e gebi$1 wa> kon+ ,*'u ,kiang rege]de4 ,de kon+ ontv+ ha> ze] deftig1 en begon met ha> te v]tell51 dat het hi] eig5lijk de bodem van e5 groot5 oceaan 01 ond] e5 gloei5d5 /e5 geleg51 en dat zijn hel 9 a*tti5 groote en ze/i5 kle9e afdeel+5 0 v]deeld4 ,de pr9ses zag bov5 zijn zetel e5 h\t5 tablet met het ops*rift3 ,voel na> uw h>t1 en vraag dan ,u zelf af01 en da>naa/ e5 rolpr5t1 wa>op 0 ges*rev53 ,het h>t is als e5 pijl4 ,de la* v]b]gt e5 mes4 ,hi] kan m5 precies de ell5de te wet5 kom5 van pijl5 en mess540 ,de ,gele ,draak v]zo*t d5 kon+ e]bi$ig1 ( ,zijne ,maje/eit zoo go$ wilde zijn1 de hell5 te lat5 zi51 wa>op de vor/ beleefd antwoordde1 dat hij dit bevel dadelijk z\ gehoorzam54 ,da>op g+ de kon+ het gezels*ap voor4 ,e]/ kwam de ,b]g d] ,mess5 en ,lans54 ,dit 0 e5 b]g1 beplant met mess5 en lans51 als met bamboe1 wa> mann5 en vr\w5 op w]d5 ne]gesmet5 door duivels4 ,de kon+ legde ,miao ,sj5 uit1 dat dit m5s*5 w>51 die met v]giftige praatjes hadd5 gela/]d1 familiel$5 van elk&] hadd5 v]vreemd1 en &]5 geld hadd5 afgezet en ongelukkig gemaakt4 ,e5 twe$e afdeel+ 0 e5 /eile b]g1 met olie be/rek51 wa>ond] diepe afgrond54 ,hi] w]d5 zond>5 met geweld door duivels afgeworp54 ,zij /oott5 en klett]d5 9 hun val teg5 de s*]pe /e551 dat het blo$ als e5 rivi] van d5 b]g /roomde4 ,het 0 e5 afgrijselijk gezi*t1 en vol afs*uw vroeg de pr9ses1 wat dit to* moe/ b$uid54 ,en de kon+ zeide onbewog51 dat dit de g]e*te /raf d] m5s*5 01 die de le] d] ,bo$dha's hadd5 v]guisd1 en de wett5 des ,hemels ges*ond54 ,to5 kwam de afdeel+ d] sla*t]ij4 ,het werklonk er van e5 oorv]doov5d gehuil4 ,de kon+ v]telde1 dat hi] de vr\w5 gesla*t w]d51 die1 onbewu/ van hun ,oorsprong1 niet van hun e*tg5oot hield5 en van hun s*oonmo$]1 voork9d]5 van hun man v]wa>loosd51 en e5 h>t vol v]gif hadd54 ,e5 volg5de afdeel+ 0 de hel d] on?o(d+4 ,hi] w]d5 m5s*5 met koord5 va/gebond51 en da>na on?o(d1 onv]s*illig ( het arm5 ( rijk5 w>54 ,en z nog vele &]e afdeel+51 ov]al gevloei van blo$ en tran51 en gek]m en gehuil van gepijnigde zond>54 ,we] w]d het ,miao ,sj5 zoo droef te mo$e1 dat zij 9 extaze van m$elijd5 e5 innig liefdevolle pr$ik+ uitsprak en de ,dhyni-,bo$dha ,amitbha te hulp riep1 om de v]doemde ziel5 te v]loss54 ,en ziet6 ,e5 dond]slag dav]de1 e5 bliksem/raal flit/e1 en e5 mirakel v]&]de de hel 9 e5 g\d-rossige wolk van lotusbloem54 ,e5 groot ,li*t vo]de de zond>5 t5 ,hemel4 ,to5 dit w]k volbra*t 0 s*re$ ,kwan ,y9 na> het d]de gebi$4 ,kon+ ,so5g ,ti1 die hi] rege]de1 ontv+ ha> met muziek en gezang1 en veel c]emonieel4 ,bov5 zijn zetel prijkte e5 h\t5 tablet met de woord53 ,het kle9/e heeft nog altijd ma*t1 zelfs e5 kle9igheid zult gij niet v]ke]d do54 ,als het ongeluk ov] u hangt1 hoop dan ma> niet op r$d+1 want de v]geld+ komt voor i$] na> zijn a&eel04 ,ev5als de vorige pot5tat5 geleidde ,so5g ,ti zijne ga/5 welwill5d door de hell54 ,9 e5 van dez5 w]d5 de zond>5 door duivels met e5 zw>t t\w aan de re*t]h& en de l9k]voet opgehang54 ,dit w>5 m5s*51 die op a>de de zwakk5 v]drukt hadd51 en h5 b]o(d van grond5 en eig5domm54 ,9 e5 &]e w]d5 de zond>5 aan ijz]5 pil>5 gebond51 en dan door duivels met mess5 de oog5 uitge/ok54 ,dez5 hadd5 het ges*rev5 papi] v]wa>loosd1 en grav5 ges*ond54 ,met e5 sle*t h>t en lage g$a*t5 hadd5 zij vr\w5 en meisjes van &]5 bege]d4 ,9 e5 d]de hel w]d5 de v]doemd5 9 weegs*al5 gewog51 t]wijl e5 m&>ijn nauwkeurig de gewi*t5 van hun go$ en kwaad opteek5de4 ,dit w>5 de koopli$51 die op a>de vals*e gewi*t5 hadd5 gebruikt1 en nu op hun beurt ok w]d5 gewog51 t] bepal+ van hun /raf4 ,9 wer e5 &]e afdeel+ w]d5 de sla*t(f]s aan pal5 gebond51 wa>na duivels hun de huid afs*eurd5 en lev5d vild54 ,dit w>5 de misdadig]s1 die &]e m5s*5 hadd5 gewond en v]moord op a>de4 ,wer w]d het lijd5 te zwa> voor de oog5 van de ,god9 d] ,g5ade4 ,zij sprak vol gee/drift e5 nieuwe pr$ik+ uit1 en e5 groot ,li*t h]s*iep de hel 9 e5 wit lotu/]ras1 en vo]de de v]lo/e ziel5 na> de eeuwige gewe/5 ov]4 ,to5 g+ de e]wa>dige ,kwan ,y9 met ha> gevolg na> de vi]de hel1 wa> kon+ ,wu ,kwan rege]de4 ,en z a*t]e5volg5s door al de ov]ige hellegebi$51 wa> de kon+5 ,y5 ,lo1 #ed ,pi5 ,*'+1 ,t'ai ,%an1 ,tu ,%i1 ,p+ ,t+ en ,*'w5 ,lun ha> met dezelfde beleefdh$5 ontv+51 en met de mee/e b]eidwilligheid door de v]s*rikk+5 van hun kon9krijk5 leidd51 als w>5 het ev5 zooveel pleizi]tu954 ,de m>tel+5 w>5 talloos als de zond5 d] m5s*51 door welke zij w]d5 gecreerd4 ,zond>5 w]d5 h&5 en voet5 afges*roeid bov5 e5 vuur1 omdat zij ind]tijd vals*e g5eesmiddel5 hadd5 v]ko*t1 en vogels ges*ot52 zij w]d5 aan pil>5 gebond51 en door duivels de ad]5 doorgesn$51 omdat zij 9 hun lev5 hadd5 geproc$e]d en g$obbeld1 en na> vr\w5 w>5 geloop52 zij w]d5 ond] /e55 begrav51 omdat zij op a>de1 m&>ijn zijnde1 geld voor e5 publiek doel hadd5 v]zameld1 en t5 eig5 bate gebruikt2 en wer &]5 w]d5 blootge/eld aan ijsk\de w9d51 die h5 v]/ijfd54 ,grimmige duivels smet5 de zond>5 9 vijv]s van ijswat]1 /ak5 hun dor5s 9 d5 mond1 en got5 gloei5d gesmolt5 ijz] 9 hun keel4 ,dit w>5 de la/]a>s1 die door hun praatjes huwelijk5 d$5 mislukk51 ( one5igheid tuss*5 e*tg5oot5 hadd5 ge/ookt4 ,&]e zond>5 w]d5 na> e5 hoog t]ras gesleept1 vanwa> zij de a>de kond5 ov]zi51 wa> hunne k9d]5 op het sle*te pad w>51 de nag$a*t5is hunn] oud]s v]guisd51 en tot d5 b$el/af w]d5 gebra*t1 ( wel1 duivels rukt5 di5 v]doemd5 lev] en long5 uit1 en hakt5 h5 door de l5d55 9 tween4 ,deg551 die ind]tijd meisjes en vr\w5 hadd5 v]leid1 zag5 zi* de tong en het h>t uitgesn$51 om lat] als kipp5 ( hond5 we] genc>ne]d te word54 ,m&>ijn51 die vroeg] van hun ma*t misbruik hadd5 gemaakt om het volk te be/el51 w]d5 als rij/ door duivels met groote morti]5 9 e5 vijzel fijnge/ampt4 ,taoi/is*e en bo$dhi/is*e prie/]s1 die de ind]tijd door v]re9+ d] ziel v]kreg5 k5nis d] natuurgeheim5 t5 kwade aangew5d hadd5 om &]e m5s*5 9 't v]d]f te /ort51 w]d5 op e5 plank he5 en we] ges*uurd1 tot de be5d]5 v]gruisd5 en het blo$ /roomde4 ,&]e zond>5 w]d5 door duivels met hak5 9 afgrond5 van vuur gesleurd1 omdat zij vroeg] boss*5 9 br& hadd5 ge/ok5 en zoo de da>9 won5de bee/5 hadd5 g$ood1 ( wel door duivels met roode ba>d5 en gro5e gezi*t5 op e5 ijz]5 spijk]b$ geworp5 en dan ond] ijz]5 plank5 gesmoord4 ,wer &]5 w]d5 9 e5 vijv] gesmet51 wa> v]giftige slang5 kronkeld51--dez5 hadd5 er op a>de pleizi] 9 gehad om slang5 en s*ildpadd5 dood te slaan1 en viss*5 en g>nal5 te et52--( wel1 zij w]d5 9 e5 vuurkuil g$rong51 omdat zij vroeg] huiz5 9 br& hadd5 ge/ok5 en da>van gebruik gemaakt hadd5 om te /el54 ,ook w]d5 er op plank5 gebond5 en met zag5 doorgezaagd4 ,e5 &]e v]s*rikk+ 0 e5 brug1 twee-en-zev5tig vadem5 lang en ma> zev5 en twee ti5de duim bre$4 ,aan we]szijd5 van de brug zweefd5 duivels met /okk5 en hak51 en 9 de rivi] b5$5 zwomm5 slang5 en hond54 ,de v]doemd5 moe/5 9 all]ijl ov] de brug1 en v]lor5 hun ev5wi*t door de op h5 g]i*te hak54 ,er w>5 er ma> we9ig5 die veilig ov]kwam52 de mee/5 viel5 9 het wat]1 sommig5 nog op het laat/e e9dje1 en w]d5 da> door de bee/5 v]s*eurd4 ,ook hi] r$de ,kwan ,y9's geb$ alle zond>5 uit deze v]s*rikk+5 en vo]de h5 na> de hemels*e gewe/5 ov]4 ,t5 laat/e kwam de pr9ses 9 het ti5de hellegebi$1 wa> kon+ ,*'w5 ,lun1 de ,wiel-,draai]1 rege]de4 ,hi] w]d ov] het lot d] m5s*5 9 e5e volg5de inc>natie bes*ikt4 ,op vi] wijz5 kond5 zij w$]gebor5 word53 uit e5 ba>mo$]1 uit e5 ei1 uit wat]1 ( uit g$aantev]wissel+1 dat is1 als zoogdi]51 als vogels1 als viss*51 ( als insect5 #ee4 ,als m5s* op zes mani]53 met lang lev51 met kort lev51 rijk1 geerd1 behoeftig en v]a*telijk1 en deze ond]l+ gecomb9e]d4 ,de pr9ses vroeg d5 kon+ hoe het mogelijk 01 dat de ziel5 door al die pijnig+5 9 de hel niet geheel v]gruizeld en v]nietigd w>51 ma> ,*'w5 ,lun antwoordde1 dat dit heel e5v\dig 04 ,telk5s als er geva> 0 voor v]nietig+1 v]fris*te e5 g5eeskra*tige1 weldadige w9d de gehav5de ziel5 zoodanig1 dat zij we] nieuwe pijnig+5 kond5 v]dur54 ,to5 maakte de pr9ses de opm]k+1 dat 9 de w]eld de sle*te m5s*5 jui/ met voorspo$ beloond w]d51 en de go$e met ell5de4 ,dit 0 to* niet 9 d5 haak1 vond zij4 ,ma> dit 0 wel degelijk 9 d5 haak1 zeide de kon+1 want die voorspo$ en ell5de w>5 gecreerd door deugd ( zonde uit vorige lev5s1 en die hadd5 deze m5s*5 dan nog te go$4 ,voor wat zij n d$5 z\d5 zij 9 e5 volg5d lev5 wel we] beloond ( ge/raft word54 ,dat kon niet uitblijv54 ,zoodat t5 slotte alles zoo re*tva>dig 01 als 't ma> e5igsz9s wez5 kon4 ,ma> hoe dan1 als die m5s*51 al w]d5 zij e5s gelukkig h]bor51 met de h]9n]+ aan al die doorge/ane folt]+5 9 de hel1 moe/5 lev58 ,ook dr 0 behoorlijk voor gezorgd1 zeide de kon+4 ,en hij geleidde de pr9ses na> e5 !ehuis1 wa> de zond>5 bij massa's door duivels w]d5 +$rev5 om !e te dr9k54 ,hi] w]d hun de !e d] v]getelheid +es*onk51 en wie deze ns g$ronk5 _h1 wi/ van al de doorge/ane sm>t5 niets me] af4 ,voorbij het !ehuis /ond e5 kolossaal wiel4 ,dit wiel droeg zes wag5s1 en draaide langs zes weg54 ,de duivels w>5 druk bezig1 e5 s*a> voor nieuwe geboorte be/emde ziel5 9 de wag5s te leid51 en to5 deze vol w>51 begon het rad langs de zes weg5 te draai54 ,de e]/e weg 0 van g\d1 de twe$e van zilv]1 de d]de van jaspis1 de vi]de van /e51 de vijfde van kop] en de zesde van h\t4 ,de ziel5 die d5 e]/5 weg opg+5 w]d5 hooge m&>ijn51 rijke li$5 9 zijd5 kle$]51 die van d5 twe$5 w]d5 onbemiddelde m5s*51 van gewone klass51 die van d5 d]d5 arm51 ziek5 en gebrekkig54 ,die van d5 vi]d5 weg w]d5 vogels1 die van d5 vijfd5 vi]voetige di]51 die van d5 zesd5 viss*51 s*ildpadd51 g>nal5 en krabb5 #ef4 ,ook dit gezi*t 0 te1 ov]weldig5d voor de za*te z9n5 d] ,maagd van ,g5ade4 ,en door e5 nieuwe1 innige pr$ik+1 w]d ook het ti5de hellegebi$ door het mirakel van h>e ,liefde getrans=me]d 9 e5 geurig lotusp>adijs1 en /eg5 de ziel51 voor go$ ontkom5 aan de omw5tel+ des ,lev5s1 9 all]zuiv]/5 /aat p na> de gewe/5 d] gelukzalige ,bo$dha's4 ,z v] kunn5 de *9eez5 het teg5woordig niet me] br5g54 ,zoo 9 e5s lle ziel5 uit de hell5 voor go$ v]loss5 is ook wl wat vl4 ,ma>1 la* niet1 be/e lez]1 want het is heus* adorabel van naefheid1 d5 arm5 /akk]ts e5 ma& vacantie bezorg5 uit het hellevuur1 dt kan er nog wel me door1 en dt gebeurt dan ook6 ,na zonsond]gang op d5 laat/5 d] zesde *9ees*e ma& word5 de poort5 d] hel geop5d1 en mog5 de gepijnigde ziel5 e5 ma& lang rondw>5 op de a>de4 ,deze gun/ is alwe] voornamelijk e5 gave van de bo$dha ,kwan ,y91 wi] m$elijd5d h>t nooit uitgeput raakt van weldad54 ,door het lang aangeh\d5 op-bidd5 van toov]geb$51 ,tantra's1 aan alle ,boddhissatva's en ,bo$dha's t] w]eld1 ma> vooral aan ,kwan ,y91 slag5 de prie/]s er 91 de hellepoort5 te op551 en de ziel5 /room5 met millio55 t]ug na> de a>de #eg4 ,da> de hell5 tot het gebi$ d] dui/]nis behoor51 vanwa> de weg 9 het donk] na> de a>de niet zoo gemakkelijk te v9d5 is1 /ek5 de *9eez5 ov]al voor hun huis br&5de ka>s5 en lant>5s aan1 om h5 bij te li*t54 ,en da> de gee/5 9 de hel e5 alles behalve lekk] lev5tje hebb51 word5 zij1 nu zij dan e5s voor e5 ma& uit0 zijn1 behoorlijk van alles voorzi54 ,papi]51 wa>op kle$+/ukk5 en geld zijn afgebeeld1 word5 v]br&1 om d5 gee/5 go$e kle]5 en zakgeld te gev51 en voor de deur zet m5 all]lei lekk]nij51 om h5 e5s t]dege te do5 smull54 ,en om h5 wat op te vroolijk5 en te v]/rooi5 word5 de geheele ma& door1 dag en na*t1 tooneelvoor/ell+5 gegev54 ,op d5 dag van de groote1 algeme5e (f]&e is het 9 de buurt van de tempels e5 wa> ,luilekk]l&4 ,geheele /rat5 door word5 /ellages opgeslag51 wa>op e5 ov]daad van vo$sel1 wa> de ,rij/5brij-b]g niets bij is4 #eh ,geheele v>k5s1 s*ap5 en geit51 lad+5 e5d5 en kipp51 op all]lei wijz5 toeb]eid en v]si]d1 m&5 aan m&5 met o(t en vru*t51 pakjes opium1 sig>51 sig>ett51 tabak1 sirih1 alles wat de gee/5 ma> met mogelijkheid z\d5 kunn5 w5s*51 wordt da> rijkelijk voor h5 uitge/ald1 en alles smaakvol en keurig1 zooals alle5 e5 *9ees dat kan4 ,m5 kan er om la*51 en het volk dat zoo iets doet e5 volk van dwaz5 v9d51 van domme bijgeloovig54 ,zek]1 dat kan m51 en dat doet m5 dan ook4 ,ma> naef zijn ze1 die *9eez51 naef als k9d]51 en da>om1--ik wil het niet go$ wet51 aldoor zie ik me] sle*ts en leelijks 9 h51--da>om h\d ik to* eig5lijk dol van dit volk1 zooals ik h\d van dwaze1 lieve vr\w51 en van k9d]51 die gekke d+5 do51--v]beeld je1 hoe bespottelijk1 h1 hoe kan-je n\ zoo iets do56--ma> d+51 die k aanbiddelijk en *>mant zijn van naefheid1 van simpele1 zuiv]e b$oel+1 en au fond to* zoo hl1 hl go$ geme5d6 ,uit die voor ons1 v]/&ige m5s*51 nietwa>8 zoo tamelijk ridicule opvatt+ van de hel--wa> bijna alle *9eez5 va/ aan geloov5--zijn heel gemakkelijk e5ig5 d] voornaam/e pr9cipes van het oorspronkelijke bo$dhisme te hal54 ,ze zijn heus* nog zoo gek niet1 die v]haaltjes4 ,en wat er aan t5 grondslag ligt1 is alles behalve bela*elijk4 ,t5 e]/e de le] van ,y9 ,kwo01 van ,oorzaak en ,gevolg1 dat wat de indis*e bo$dhi/5 ,k>ma noem54 ,de le] dus1 dat de m5s* zi*zelf met het go$e t5 laat/e beloont1 en met het kwade /raft1 zi*zelf1 en niet &]52 dat zijn geluk ( ongeluk van nu het produkt is van zijn go$ en kwaad 9 e5 vorig lev51 zooals hij nu bezig is1 zijn volg5d lev5 te creer54 ,t5 twe$e1 de le] d] transmigratie door w$]geboorte4 ,t5 d]de1 de le] d] v]re9+1 de le] dus1 dat m5 door /e$s het spiritueel go$e te do5 en zi* van het kwade te bevrijd51 door dus zijn ,k>ma te v]zorg51 aan de renc>natie kan ontkom51 en het eeuwige zielelev5 kan v]krijg54 ,en t5 vi]de1 de le]1 die wond]e le]1 die e5 zoo subliem re9e vr\w5figuur s*iep als ,kwan ,y91 de blanke ,god9 van ,g5ade1--dat int5ze liefde de ma*t heeft1 om zelfs &]e m5s*5 te r$d51 en te re9ig5 van zond54 ,ik hoop1 dat deze ze] s]ieuze ideen d5 lez] e5igsz9s het k9d]a*tige en eng-griezelige van die helle-v]s*rikk+5 zull5 v]go$51 en speciaal d5 lez] 9 ,indi1 die g$ur5de de vacantie d] gee/5 door de *9ees*e kamp5 moet1 wa> op lange /ellages de v>k5s1 en s*ap51 en geit51 en all]lei v]da*te *9ees*e manisans ligg5 te /9k51 9 d5 afs*uwelijk5 rook van walm5de olielampjes en br&5d (f]papi]4 ,van d5 *9ees1 die 9 al de bov5v]haalde v]s*rikk+5 gelo(t1 is het e*t] te begrijp51 dat hij de arme1 v]hong]de gee/5 e5s e5 lekk] beetje gunt1 vooral als het t5 slotte1--wat w]kelijk het geval is1 nadat zij er onzi*tba> de ess5ce van hebb5 v]orb]d1--9 zijn eig5 maag v]dwijnt6 ,,ii4 ,ik kan nog ma> niet uits*eid5 ov] de *9ees*e hel4 ,ik h\d to* zoo van zulke v]telseltjes6 ,ik h\d to* zoo van d+51 die niet wa> kunn5 zijn1 wa> all]lei vreemde wond]5 9 gebeur52 ik h\d to* zoo van e5 beetje dwaas en onpractis*1 en van e5 beetje wild en onmogelijk1 van d5 hak op d5 tak1 en van dolle fantasien en p>adox54 ,en da>om h\d ik zek] zoo van dat aanbiddelijke1 dolle sprookjesboek de ,zw]fto*t5 9 het ,we/501 ,see ,y01 e5 fabel5boek van e5 *9ees*5 ,grimm1 dat 9 ,*9a bijna elke gewone koelie k5t1 en wa> ik nog zoo dikwijls 9 zit te lez51 9 gespann5 v]wa*t+ van de nieuwe mirakel51 die er n we] zull5 kom51 vooral als ik we] voor e5 tijdje g5oeg heb van het gekriebel en g$oe 9 onze lieve vad]l&s*e lit]atuur4 ,de taal 9 de ,see ,y0 lijkt wel wat op ge/amel1 het boek is niet ges*rev5 9 d5 klassiek5 /ijl d] ,k+s1 ma> 9 het colloquial1 zooals de lui prat5 9 huis1 en de sprookjesv]tell]s op d5 hoek van de /raat4 ,de gele]d5 zi5 er op ne]4 ,ma> wat e5 v]beeld+skra*t1 wat e5 naef prat51 wat e5 voor 't vad]l& weg doorgallope]51 door 't wilde he51 en altijd we] erg5s onv]wa*ts t]e*tkom56 ,ik z\ zoo gauw niet kla> zijn1 als ik al de wond]5 9 dit ko/elijke boekje wilde ov]v]tell54 ,ma> dat van de *9ees*e hel1 hoe de groote kon+ ,t'ai ,tsung da> t] v]antwoord+ wordt g]oep51 en hoe hij da> e5 kruiwag5tje heeft1 net precies zooals je er e5 noodig hebt 9 ,indi1 en hoe hij da> b]5 maakt1 en1 wat nog mooi] is1 die e]lijk t]ugbetaalt ook1 dt z\ miss*i5 nog wel gaan4 ,da> zal ik dan tev5s mee kunn5 aantoon51 dat de *9ees niet alle5 met d5 hemel1 ma> ook met de hel des racommodem5ts0 kan hebb51 en dat het altijd go$ is1 hooge ambt5>5 te vri5d te h\d51 want die kunn5 na hun dood nog invlo$rijke po/5 9 de ,hel bekle$51 al is het dan ook niet 9 d5 ,hemel4 ,het 0 t5 tijde van keiz] ,t'ai ,tsung1 dat 9 de to5malige ho(d/ad van ,*9a1 ,*'ang ,ngan1 twee go$e vri5d5 woond54 ,de e5 0 e5 viss*]1 g5aamd ,*'ang ,%au1 de &] e5 h\?akk]1 die ,li ,t+ heette4 ,op e5 go$5 morg5 zat5 zij 9 e5 wijnhuis wat te et5 en te dr9k54 ,to5 zij da>na e5 e9dje langs de rivi] opw&eld5 vroeg ,li ,t+3 ,zeg1 bro$] ,*'ang ,%au1 je vangt i$]5 dag zoo'n hoop mooie viss*5 en g>nal51 welk geheim middeltje heb je da> to* voor80 ,wat z\ ik voor e5 geheim middeltje kunn5 hebb580 antwoordde ,*'ang ,%au4 ,aan de we/elijke poort /aat op /raat e5 gele]d wa>zegg] die wi*el/okjes v]koopt4 ,di5 geef ik elk5 dag e5 mooi5 k>p] cadeau1 en da>voor wij/ hij mij het go$e plekje aan om mijn vis*t\w 9 ner te lat54 ,zoo is het v&aag k gegaan1 en ik heb volop gevang54 ,morg5 zal ik wat wijn koop5 en je e5s tracte]540 ,toevallig kwam op dat oog5blik e5 van de op inspectie uitzijnde gee/5 van ,lung ,wang1 d5 ,rivi]-,drak5-,kon+ #ei1 voorbij1 die het geheele gesprek hoorde1 en het ijl+s aan zijn mee/] g+ ov]br5g54 ,lung ,wang 0 wo$5d1 en wilde er direct op uit1 om d5 wi*ela> dood te slaan4 ,ma> zijne k9d]5 en kle9k9d]5 bra*t5 hem hi]van af door te zegg53 ,groote ,kon+1 b$a> uw toorn6 ,als gij zo he5gaat zull5 /ellig de wolk5 en de reg5 ,u volg5 en help51 en dan zult ,u het arme volk van ,*'ang ,ngan e5 doodelijke vrees op het lijf jag51 tot erg]nis van d5 ,hemel4 ,het is veel bet]1 ,u 9 e5 ,siu ,ts'ai #fj te v]&]51 en zelf na> de /ad te gaan1 om deze zaak e5s te ond]zoek540 ,de ,drak5-,kon+ volgde dez5 raad op1 v]&]de zi* 9 e5 deftig51 9 't wit gekle$5 ,siu ,ts'ai en g+ na> de we/elijke poort van ,*'ang ,ngan4 ,dr in=me]de hij na> de won+ van d5 wi*ela>1 klopte aan1 en w]d door dez5 heel beleefd ontvang5 en uitg5oodigd om te gaan zitt54 ,z\dt u mij ook kunn5 zegg510 vroeg de kon+1 wanne] er reg5 zal vall580 ,da>op begon de wi*ela> met zijn wi*el/okjes te w]k5 en zeide het volg5de v]sje op3 ,de wolk5 dwal5 bov5 de b]g51 ,mi/damp5 b$ekk5 het w\d en het graan2 ,als ik wi*el wanne] de reg5 zal ne]zeg551 ,is het antwoord3 op morg5400 ,to5 vroeg de ,zee-,drak5-,kon+3 ,op welk uur dan morg51 en hoeveel reg5 zal er zo[at vall580 ,de wi*ela> antwoordde3 ,morg5 op het uur ,*'an zull5 de wolk5 bije5kom51 op het uur ,sz' zal de dond] kom5 opzett51 op het uur ,wu zal de reg5 ne]vall51 en op het uur ,wei #fa zal die oph\d54 ,er zal 9 't geheel vall5 drie voet en drie duim reg51 en laat/e na-droppels a*t en ve]tig40 ,de ,zee-,drak5-,kon+ zeide la*5de3 ,zulke woord5 mag je niet uit gekheid uitsprek51 mannetje6 ,als morg5 jui/ op de tijd51 die gij bepaald hebt1 precies zooveel reg5 valt1 zal ik u vijftig ons g\d gev5 tot beloon+4 ,ma> als er ge5 reg5 komt1 f niet op d5 bepaald5 tijd en 9 de bepaalde hoeveelheid1 dan zal ik uw voordeur kapot trapp51 uw ui?angbord v]niel51 u uit ,*'ang ,ngan jag51 en u niet me] toe/aan1 hi] de m5s*5 te b$rieg540 ,zooals u wilt10 zeide de wi*ela> kalmpjes4 ,hai ,lung ,wang1 die niets wi/ van reg55 op morg51 g+ v]heugd na> zijn rijk 9 de wat]5 t]ug1 9 het vooruitzi*t1 d5 gehat5 wi*ela> d5 volg5d5 dag zijn wraak te do5 gevoel54 ,hij v]telde de leug5a*tige voorspell+ omtr5t d5 reg5 aan zijne volgel+5 ov]1 en all5 la*t5 d5 wi*ela> uit1 en riep53 ,hoe durft hij zulke vals*e praatjes te v]koop560 ,plotsel+ riep e5 /em uit de lu*t3 ,drak5-,kon+1 ontvang het bevel60 ,all5 kek5 omhoog1 en zag5 e5 9 g\d5 kle$]5 g$os*t5 afgezant van d5 opp]/5 ,hemelgod ,y ,ti1 die e5 bevels*rift uit de hooge region5 kwam br5g54 ,de afgezant daalde 9 het wat] n$]1 ov]h&igde de missive1 en v]dwe5 w$] omhoog1 de wolk5 94 ,en wa>lijk6 ,het bevels*rift bevatte de /rikte ord]1 om d5 volg5d5 dag reg5 te do5 vall51 precies op d5zelfd5 tijd1 9 dezelfde hoeveelheid als de wa>zegg] _h voorspeld6 ,er manke]de niets aan4 ,hevig v]s*rikt riep de ,drak5-,kon+ uit3 ,wa> moet het op die mani] he51 als zoo'n /uk m5s* de geheim5 weet van ,hemel en ,a>de8 ,dan blijft er niets ov] dan mij aan hem te ond]w]p560 ,ma> zijn v]tr\wde m9i/] zeide3 ,wat voor moeite z\ het ko/51 hem te ov]w9n58 ,laat1 o groote kon+1 wl reg5 vall51 ma> v]&] de tijd5 en de hoeveelh$5 e5 beetje1 dan zal die s*avuit van e5 wi*ela> wel 9 zijn s*ulp kruip560 ,zoo gezegd zoo g$aan4 ,d5 volg5d5 dag kwam e5 onw$] bov5 de /ad ,*'ang ,ngan opzett51 met dond]1 bliksem en reg54 ,ma> op het uur ,sz' en niet op het voorspelde uur ,*'an v]zameld5 zi* de wolk51 e]/ op het uur ,wu kwam de dond] op1 op het uur ,wei viel pas de reg5 ne]1 en op het uur ,%an #fb hield hij op4 ,er viel ook ma> drie voet reg51 en niet me] dan ve]tig na-droppels4 ,to5 de ,drak5-,kon+ met dit w]k g]e$ 01 v]&]de hij zi* we] 9 d5 9 't wit gekle$5 ,siu ,ts'ai en g+ na> het huis van d5 wi*ela>4 ,dr gekom5 begon hij dadelijk het ui?angbord1 de p5seel5 en d5 inkt/e5 9 /ukk5 te slaan1 en riep s*imp5d3 ,wel1 durf jij de m5s*5 te b$rieg5 met je geleut]6 ,het is nu e5s lekk] niet uitgekom51 en nu maak je ma> als de werga dat je uitknijpt1 dan zal ik je deze misdaad v]gev51 wa> de dood op /aat60 ,ma> de wi*ela> glimla*te e5s kalmpjes en zeide3 ,ik b5 niet /rafba> met d5 dood1 ma> ik b5 bang dat gij het wl zijt4 ,gij zijt ge5 ,siu ,ts'ai1 gij zijt de ,rivi]-,drak5-,kon+1 en gij zijt ongehoorzaam gewee/ aan het bevel van d5 ,hemel-,god1 en hebt op uw eig5 h\tje de tijd5 en de mat5 v]&]d1 en dus de ,wett5 des ,hemels wer/aan4 ,ik vrees dat gij moeilijk aan het zwa>d zult ontkom51 en nu komt gij wa>a*tig mij nog uits*eld560 ,to5 sloeg de ang/ d5 arm5 ,drak5-,kon+ om het h>t1 en zijn geheele li*aam begon te bev54 ,hij knielde voor d5 wi*ela> n$] en smeekte hem1 to* niet boos me] te zijn1 en hem e5 r$middel aan de h& te do54 ,de wa>zegg] kreeg m$elijd5 met hem4 ,ik kan u zelf er niet uit help510 zeide hij1 ma> ik weet1 dat deg5e1 die u dood5 moet1 ,wei ,t+ zal zijn1 de opp]re*t] van kon+ ,t'ai ,tsung4 ,ik kan u dus aanrad5 ,t'ai ,tsung om hulp te vrag540 ,de ,drak5-,kon+ volgde dez5 go$5 raad dadelijk op4 ,hij g+ niet e5s na> zijne wat]5 t]ug1 ma> /eeg op e5 wolk1 en zweefde na> het paleis4 ,t'ai ,tsung #fc lag jui/ te slap51 en 9 zijn droom g+ zijn ziel het li*aam uit1 en g+ wat 9 d5 manes*ijn w&el54 ,de ,drak5-,kon+ v]&]de zi* we] 9 e5 m5s*1 en viel voor d5 kon+ op de knien1 roep5de3 ,r$ mij1 r$ mij1 ,uwe ,maje/eit60 ,de kon+ vroeg hem wie hij 01 en nu v]telde ,lung ,wang hem1 dat hij de ,drak5-,kon+ 01 dat hij gezondigd _h teg5 d5 ,hemel1 en nu z\ moet5 /]v5 door de h& van d5 opp]re*t] ,wei ,t+1 als de kon+ dit niet v]h9d]de4 ,to5 kreeg kon+ ,t'ai ,tsung m$elijd5 en zeide v]troo/5d3 ,als 't alle5 ma> die kwe/ie met ,wei ,t+ is1 wees dan ma> g]u/1 hoor1 ik zal u er wel uit help504 ,vol vreugde g+ de ,drak5-,kon+ weg1 na zijn weldo5] innig te hebb5 b$ankt4 ,to5 ,t'ai ,tsung wakk] w]d1 da*t hij ern/ig na ov] zijn droom4 ,het 0 e5 gewi*tig geval4 ,hij _h zijn woord gegev5 aan d5 ,drak5-,kon+ dat hij hem r$d5 z\1 en dat moe/ hij tot elk5 prijs h\d51 wilde di5s dood niet op hem zelv5 nerkom54 ,da>om besloot hij1 alle civiele en militaire m&>ijn5 op te roep5 aan zijn h(4 ,hoe s*rikte hij1 to5 hij zag1 dat ,wei ,t+ niet 0 opgekom56 ,dadelijk zond hij nog e5 speciaal bevels*rift na> d5 opp]re*t]1 om op /a&e voet te v]s*ijn54 ,als hij ma> e5maal b9n5 is1 laat ik hem er niet me] uit10 da*t hij4 ,wei ,t+ _h jui/ di5 na*t e5 droom gehad4 ,9 di5 droom 0 hem e5 hemelgee/ v]s*55 met e5 ord] van ,y ,ti1 d5 opp]/5 ,hemelgod1 wa>9 ges*rev5 /ond1 dat hij n het d]de kw>ti] van het uur ,wu d5 ,rivi]-,drak5-,kon+ moe/ on?o(d54 ,da>om 0 ,wei ,t+ niet na> het h( gegaan1 ma> ?uis geblev5 om zijn groot tweesnijd5d zwa>d op te poets5 en te s*]p54 ,to5 e*t] het speciale bevel van d5 kon+ kwam1 moe/ hij wel gehoorzam51 en g+ 9 all]ijl t5 hove4 ,hij smeekte ,t'ai ,tsung1 hem zijne ongehoorzaamheid te v]gev51 wat g5adig w]d toege/aan4 ,nu zond ,t'ai ,tsung al de &]e hovel+5 weg1 en liet alle5 d5 opp]re*t] blijv54 ,om d5 tijd te kort5 /elde hij hem voor1 e5 p>tijtje te s*ak54 ,het w]d e5 int]essant spel1 to51 jui/ 9 het d]de kw>ti] van het uur ,wu1 de opp]re*t] plotsel+ met het ho(d op de arm5 9 slaap viel4 ,de kon+ 0 hi] 9 't geheel niet boos ov]1 da> hij nu zek] 01 dat de geva>lijke re*t] niet het paleis uit kon4 ,langzam]h& begon ,wei ,t+ /]k te zweet51 en zijn gezi*t v]toonde e5 uitdrukk+ van wo$e1 t]wijl hij all]lei z5uwa*tige trekk+5 met arm5 en be55 begon te mak51 zooals e5 hond die droomt dat hij op de ja*t is4 ,t'ai ,tsung kreeg m$elijd5 met hem1 en d5k5de dat hij aan na*tm]rie le$1 begon hij hem met zijn zijd5 waai] koelte toe te wuiv54 ,dit bra*t blijkba> v]friss*+ aan1 want da>na w]d de slap5de ru/ig]4 ,ma> o wee6 wat _h de kon+ g$aan6 ,wei ,t+'s ziel 0 9 zijn droom uit het li*aam gegaan om d5 ,drak5-,kon+ te zoek54 ,to5 deze hem zag aankom5 zette hij het op e5 loop51 en er volgde e5 ja*t op lev5 en dood4 ,de rivi]god 0 e5 fameus loop]1 en ,wei ,t+1 hoeveel moeite hij ook de$1 z\ hem niet +ehaald hebb51 en w]d op 't laat/ z afgemat1 dat hij t5 a*t] raakte4 ,ma> het 0 jui/ op dat oog5blik1 dat kon+ ,t'ai ,tsung d5 droom5de begon te bewaai]54 ,deze koelte gaf ,wei ,t+'s li*aam1 en dus ook zijn ziel nieuwe kra*t51 en spo$ig _h nu de opp]re*t] zijn sla*t(f] +ehaald en hem het ho(d afgeh\w56 ,to5 de ziel ha> pli*t g$aan _h1 ke]de zij 9 het li*aam t]ug1 en ,wei ,t+ w]d wakk]4 ,hoe s*aamde hij zi*1 to5 hij zag1 hoe one]bi$ig hij 0 gewee/6 ,ma> de go$e kon+ v]gaf hem ga>ne1 en /elde voor1 het p>tijtje s*aak uit te spel54 ,jui/ wild5 zij beg9n51 to5 de twee grootvizi]5 des kon+s1 de hooge m&>ijn5 ,s ,meu ,kung en ,tseu ,%uh ,pao b9n5trad5 met e5 van blo$ druip5d drak5ho(d 9 de h&51 en dat voor ,t'ai ,tsung n$]legd54 ,zij v]teld5 hem vol s*rik1 dat dit ho(d zooev5 uit de wolk5 0 kom5 vall54 ,t'ai ,tsung vroeg 9 groot5 ang/ aan d5 opp]re*t]1 wat dit moe/ beteek554 ,en to5 bie*tte ,wei ,t+ e]lijk alles op1 hoe hij van ,y ,ti het bevel _h ontvang5 om d5 ,drak5-,kon+ te on?o(d51 en hoe hij dat zoo jui/ 9 zijn' droom _h t5 uitvo] gebra*t4 ,to5 v]s*oot ,t'ai ,tsung van kleur1 en voelde1 dat hij voor di5 dood z\ moet5 boet54 ,en de /raf z\ niet lang uitblijv54 ,to5 de kon+ d5 na*t da>op te b$ lag1 hoorde hij plotsel+ voor zijn deur e5 klag5d gek]m1 en da> trad de ,drak5-,kon+ b9n51 met zijn blo$5d ho(d 9 de h&56 ,op hoog5 toon riep het spook uit3 ,kon+ d] ,?angs1 geef mij mijn lev5 t]ug6 ,gi/]5 na*t hebt gij mij belo(d1 mij te r$d51 en hoe durfdet gij nu uw opp]re*t] uitz5d5 om mij te on?o(d58 ,ik zal deze zaak met u uitmak5 voor ,y5 ,kin1 d5 ,hellekon+60 ,t'ai ,tsung we5de tran5 bij tuit51 en kn>set&de van ang/4 ,to5 v]s*e5 e5 9 't wit gekle$e vr\w1 die met e5 s*ept] het spook gebood he5 te gaan1 dat da>op ijl+s v]dwe54 ,is het noodig te zegg51 dat dit ,kwan ,y9 01 de ,god9 d] ,g5ade1 die met kon+ ,t'ai ,tsung nog zooveel nd]e groote plann5 voorhad8 ,nu wilde de kon+ niet me] slap5 zond] wa*t54 ,i$]5 na*t waakt5 9 het paleis de dapp]/e krijg]s1 en voor zijn deur /ond5 de twee b]oemd/e held5-g5]aals1 met ontbloote zwa>d54 ,het spook kwam niet me] t]ug1 ma> de kon+ w]d elk5 dag zwakk] en zwakk]1 en voelde t5 laat/e dat hij /]v5 g+4 ,de geheele kon9klijke familie 0 aan het /]fb$ v]gad]d4 ,de kon+ 0 raz5d van wanhoop1 want hij wi/ dat de doode ,rivi]-,god hem 9 de hel _h aangeklaagd en hem da> opwa*tte4 ,ma> op het laat/e oog5blik kreeg de opp]re*t] ,wei ,t+ nog e5 gelukkige +ev+4 ,wees g]u/1 ,uwe ,maje/eit10 zeide hij4 ,uw gehoorzame ond]daan heeft e5 uit/ek5d middeltje1 om ,u nog e5 lang lev5 te v]zek]54 ,uw vroeg]e ond]daan1 wijl5 mijn vri5d de ,m9i/] van ,e]$i5/1 is op 't oog5blik ,besliss]-,m&>ijn 9 de ond]w]eld4 ,hij heeft mij jui/ lat5 wet51 dat hij nu ook bela/ is met het bijh\d5 van het ,lev5-en-,dood ,regi/]4 ,ik zal ,u dez5 brief voor hem m$egev51 en als ,u hem di5 ma> ov]h&igt1 b5 ik zek]1 dat hij ,u we] na> de a>de zal do5 t]ugke]540 ,kort da>op /i]f de kon+4 ,zijn ziel g+ uit het li*aam1 en ontmoette e5 s*a> ruit]s1 die hem e5 pa>d gav51 en 9 wilde ja*t met ontzett5de snelheid met hem voortr5d54 ,plotsel+ w>5 ruit]s en pa>d5 v]dw551 en hij /ond op e5 woe/e vlakte1 wa> hij nog nooit gewee/ 04 ,hij voelde zi* alles behalve op zijn gemak1 to5 gelukkig e5 9 't zw>t gekle$1 heel voornaam m&>ijn v]s*e51 die voor hem n$]knielde1 en hem v]zo*t1 zijn geleide te will5 aannem54 #fd ,wie zijt gij80 vroeg de kon+4 ,vroeg] op a>de 0 ik ,m9i/] van ,e]$i5/10 antwoordde de beleefde wegwijz]1 ma> nu b5 ik ,besliss]-,m&>ijn hi] 9 het hellegebi$4 ,ik heb al ,uw zaak met d5 ,drak5-,kon+ ond]zo*t1 en b5 nu expres hi] gekom5 om ,u d5 weg te wijz540 ,t'ai ,tsung voelde zi* nu heel wat prettig]1 en riep v]heugd uit3 ,dan heb ik hi] e5 brief voor u1 van mijn opp]re*t] ,wei ,t+60 ,de ,besliss] las d5 brief1 en begreep da>uit1 hoe wond]lijk alles zi* op a>de _h toeg$rag51 en hoe de arme kon+ er 0 +eloop54 ,wees ma> g]u/1 ,uwe ,maje/eit10 zeide hij4 ,ik zal ,u wel we] op a>de t]ug krijg54 ,als ,u nu ma> e5s m$e wilt gaan40 ,en hij geleidde d5 kon+ na> de hell54 ,t'ai ,tsung w]d na> e5 kolossal5 zetel gevo]d1 wa> de ti5 kon+5 d] ti5 hellegebi$5 w>5 gezet54 ,de hellekon+5 kwam5 behoorlijk van hun' zetel af om d5 m5s*5-kon+ te begroet51 en met hem de gebruikelijke beleefdheidsc]emonien te v]ri*t54 ,to5 zeide ,tseu ,kwang1 de kon+ van het e]/e hellegebi$3 ,de ,rivi]-,drak5-,kon+ heeft ,u hi] aangeklaagd1 dat ,u hem belo(d _h1 zijn lev5 te r$d51 en hem to5 jui/ hebt lat5 dood54 ,wat is hi] van aan80 ,to5 v]telde ,t'ai ,tsung e]lijk1 hoe alles gebeurd 01 precies volg5s de wa>heid4 ,de hellekon+5--die het alre$s wi/5 natuurlijk--gelo(d5 hem1 en zeid53 ,het 0 t* al lang gel$5 beslot51 en 9 het ,lev5-en-,dood ,regi/] opgeteek5d1 dat de ,drak5-,kon+ 9 dez5 tijd door de h& van e5' opp]re*t] z\ moet5 /]v54 ,nu zull5 wij hem we] 9 het ,wiel d] ,omw5tel+ zett51 en 9 't lev5 nieuw gebor5 do5 word54 ,ma> hoe is het met ,uw lev5sduur ge/eld8 ,besliss]-,m&>ijn1 haal e5s ev5 het ,regi/]60 ,en de ,besliss] haalde het regi/]1 wa> de lev5sduur1 en 9 geval het vor/5 zijn1 de rege]+sduur d] /]vel+5 nauwkeurig w>5 opgeteek5d4 ,de ,besliss] zo*t d5 naam ,t'ai ,tsung op1 en o wee6 er /ond voor zijn rege]+sduur niet me] dan d]ti5 j>51 jui/ de tijd1 di5 hij re$s kon+ 0 gewee/4 ,fluks smokkelde hij zijn p5seel te voors*ijn1 v]&]de het bov5/e ntje 9 e5 drietje1 en nu /ond er drie en d]tig #fe4 ,en met e5 doodleuk gezi*t liet hij d5 hellekon+5 zi51 dat ,t'ai ,tsung drie en d]tig j>5 rege]5 mo*t1 en dus nog tw9tig ja> lev5s te go$ _h4 ,de ti5 hellekon+5 kond5 to5 niet &]s dan ,t'ai ,tsung v]gunn+ gev51 na> de a>de t]ug te ke]54 ,onze kon+1 die om alles da*t1 vond nu1 dat hij van deze zeldzame geleg5heid moe/ gebruik mak51 om nog e5s mr te wet5 te kom51 en vroeg beleefd1 ( m5 hem ook z\ will5 zegg51 hoe het met d5 lev5sduur van de l$5 zijn] familie /ond4 ,het regi/] w]d ev5 g]aadpleegd1 en er w]d hem geantwoord3 ,da> /aat het be/ me4 ,ma> alle5 ,uw keiz]lijke zu/] ,li ,y ,y+ zal het niet lang me] mak51 vreez5 wij40 ,to5 vroeg ,t'ai ,tsung1 wat hij d5 hellekon+5 z\ mog5 aanbi$51 om h5 voor hun go$heid te b$ank54 ,en de ti5 kon+5 antwoordd53 ,wij hebb5 hi] gebrek aan melo55 uit het ,zuid540 ,als wij op a>de t]ug zijn1 zull5 wij ,u melo55 z5d510 belo(de de kon+4 ,da>op boog hij e]bi$ig4 ,e5 duivel met e5 vlag g+ hem to5 voor1 om hem d5 weg te wijz51 en de ,besliss]-,m&>ijn volgde hem4 ,en nu w]d ,t'ai ,tsung e5 to*tje door de v]s*ill5de hell5 aangebod51 wa> hij al de v]s*rikk+5 zag1 die de zond>5 hadd5 te door/aan4 ,de kon+ voelde zi* allesbehalve op zijn gemak1 en beefde van ang/ ov] al zijne l$54 ,e9delijk 0 hij met zijne geleid]s door e5ige hellegebi$5 gekom54 ,na e5 poos geloop5 te hebb5 kwam5 zij bij e5 /ad1 de ,/ad d] onre*tva>dig g$ood504 ,hi] woond5 de gee/5 d] m5s*51 die eig5lijk nog niet moe/5 ge/orv5 zijn1 volg5s het regi/]1 ma> door onvoorzi5e ong]e*tigh$5 d] m5s*5 g$ood w>54 ,met deze gee/5 zat5 de hellekon+5 v]leg51 want zij behoord5 eig5lijk nog niet 9 de hel1 da> zij niet vr hun tijd kond5 ov]gevo]d word51 en ook niet op de a>de1 da> zij dood w>54 ,to5 die gee/5 d5 kon+ hoord5 aankom5 liep5 zij 9 groote s*>5 uit1 en v]sp]d5 d5 weg4 ,het w>5 s9ie/]e ge/alt51 sommig5 zond] ho(d4 ,t'ai ,tsung10 s*reeuwd5 zij1 geef ons het lev5 t]ug60 ,de kon+ klapp]t&de van ang/ en riep3 ,besliss]1 toe1 r$ mij60 ,de ,besliss] antwoordde3 ,ik heb niet veel ov] h5 te zegg51 ma> als ,u hun wat geld geeft1 zull5 ze ,u wel doorlat540 ,ma> ongelukkig _h ,t'ai ,tsung ge5 c5t op zak4 ,hij _h wel e5 brief m$eg5om5 na> de hel1 ma> aan geld _h hij niet g$a*t4 ,hoe kom ik nu aan geld60 riep hij 9 wanhoop uit4 ,gelukkig wi/ de ,besliss] raad4 ,op a>de1 9 de prov9cie ,ho ,lam1 9 't di/rict ,k'ai ,fung1 woont e5 zek]e ,siang ,liang4 ,deze heeft d]ti5 s*atkam]s g\d/ukk5 na> hi] gezond54 ,als ,uwe ,maje/eit e5 s*uldbek5t5is wil ond]teek551 zal ik er ,u met g5oeg5 e5 s*atkam] van le554 ,als ,u op a>de zijt w$]geke]d1 z5dt ,u het geld aan ,siang ,liang zelf t]ug4 ,dan /rooit gij nu de g\d/ukk5 ma> all5 ond] deze hong]ige gee/51 en zij zull5 ,u /ellig doorlat540 ,de kon+ teek5de haa/ig het v]langde /uk1 en /rooide het geld ond] de gretig grabbel5de gee/54 ,en de ,besliss] riep hun nog toe3 ,al dit geld is voor u1 om d5 dag g5oegelijk door te br5g54 ,als de kon+ ,t'ai ,tsung op a>de is t]uggeke]d1 zal ik hem opdrag51 e5 weg voor u te mak51 die u ov] zal leid5 na> de gewe/5 d] on/]felijkheid4 #ff0 ,zond] v]d]e ongelukk5 kwam de kon+ nu buit5 het t]ritorium d] hel4 ,de ,besliss] wees hem e5 groot pa>d1 dat voor hem g]e$ /ond1 en raadde hem aan1 zi* ma> door dit bee/ te do5 leid51 dan z\ hij van zelf wel we] 9 zijn eig5 rijk t]e*tkom54 ,t'ai ,tsung b$ankte zijn welwill5d5 ,m5tor1 sprong 9 het zadel1 en44444 rrrrt6 da> vloog het wilde pa>d 9 pijlsnelle va>t vooruit1 met duizel+wekk5de snelheid ov] veld5 en boss*51 en to5 plotsel+ met e5 plons halsov]kop 9 e5 diepe zee4 ,to5 v]loor de kon+ het bewu/zijn44444 ,inmiddels /ond 9 het paleis de doodki/ met zijn lijk 9 de groote /aatsiezaal4 ,de vr\w5 en v]want5 weeklaagd5 en jamm]d5 bij de ba>1 en re$s wilde m5 d5 kroonpr9s tot kon+ uitroep51 to5 ope5s uit de doodki/ e5 /em w]d gehoord1 roep5de3 ,dat s*eelde we9ig ( ik 0 dood60 ,alle aanwezig5 s*rikt5 om het h>d/1 en e5 pa> vr\w5 viel5 flauw1 d5k5de e5 spook te hoor54 ,de grootvizi]1 die e5 dapp] man 01 boog zi* ov] de ki/ en riep3 ,wat kan er zijn1 dat het h>t van ,uwe ,maje/eit v]ontru/4 ,zeg het ons dan1 ma> laat niet ,uw gee/ hi] kom5 spok5 en s*rik v]spreid560 ,ma> de /em antwoordde3 ,het is mijn gee/ niet1 ik b5 het zelf60 ,de doodki/ w]d op5gebrok51 en ziet6 de kon+ sloeg de oog5 op1 en leefde we]6 ,als ik ma> e5 gee/ 0 gewee/ z\ ik dat ongeluk 9 de zee niet ov]leefd hebb510 zeide de kon+4 ,e5 ongeluk 9 de zee8 ,welk ongeluk80 vroeg m5 hem v]baasd4 ,en nu v]telde de kon+1 hoe het pa>d hem 9 d5 oceaan _h geworp51 en wa> hij v&aan kwam4 ,di5 na*t sliep ,t'ai ,tsung heel ru/ig1 zoodat hij zi* d5 volg5d5 dag we] geheel h]/eld voelde en vol lev5skra*t4 ,met groote vreugde hoorde het volk de tijd+ van zijn h]lev51 en er w>5 groote fee/5 ov] het geheele l&4 ,de kon+ s*onk amne/ie aan alle misdadig]s1 ri*tte wee%uiz5 op1 en s*onk promotie aan vel5 zijn] ambt5>51 t] e]e van het heuglijke feit4 ,zoodra de e]/e drukt5 wat ov] w>51 begon ,t'ai ,tsung te d5k5 ov] het v]vull5 d] bel(te1 en het betal5 d] s*uld1 die hij 9 de hel gemaakt _h4 ,het laat/e 0 het gemakkelijk/e4 ,hij zond d5 h]tog van ,ngoh na> het di/rict ,k'ai ,fung om ,siang ,liang op te zoek51 en gaf hem de wa>de van e5 s*atkam] g\ds m$e1 om de s*uld e]lijk af te do54 ,to5 de h]tog 9 het di/rict 0 aangekom51 hoorde hij tot zijn v]baz+1 dat ,siang ,liang ma> e5 heel arme man 01 die met zijn vr\w 9 e5 s*amel hutje woonde1 en leefde van d5 v]koop van dr9kwat] en /e55 pott5 en pann54 ,ma> deze arme /akk]t 0 tegelijk e5 heel go$ en vroom m5s*1 die zi* tevr$5 /elde met het hoog/ noodige et51 en de re/ van zijn we9igje geld gebruikte voor aalmoez5 aan monnik51 en vooral voor het koop5 van (f]papi]1 dat hij tr\w v]br&de voor de gee/54 ,nu 0 de zaak duidelijk4 ,dat (f]papi]1 s*ijfjes gr( geel papi]1 met zilv]- en g\dgeld er op geteek5d1 /ijgt imm]s op1 en wordt door e5 wond] 9 w]kelijk geld v]&]d1 duiz5d1 hond]dduiz5dv\dig1 na> gelang van de int5siteit d] deugd die ha> v]br&de1 d] oorzaak1 die dat mirakel creerde6 ,en zond] a>zel5 g+ de h]tog van ,ngoh na> de hut van ,siang ,liang4 ,to5 de deugdzame man d5 s*itt]5d5 h]tog met zijn gevolg zag aankom51 viel hij met zijne vr\w voor hem op de knien1 en sloeg met het ho(d op d5 grond4 ,/a op1 e]wa>de grijsa>d10 sprak de h]tog4 ,ik b5 de afgezant van d5 kon+1 en kom u de g\d/ukk5 t]ugbetal540 ,hevig v]s*rikt vroeg ,siang ,liang3 ,wat z\ ik1 v]a*telijk wez51 voor g\d/ukk5 uit hebb5 /aan8 ,en hoe z\ ik dan deze s*att5 durv5 aannem51 wa> ik de afkom/ niet van weet80 ,to5 antwoordde de h]tog3 ,ik heb ook gehoord1 dat gij ma> e5 arme drommel zijt4 ,ma> gij hebt altijd aalmoez5 gegev5 aan monnik51 en (f]papi] v]br&1 en dat is nu 9 de hel al e5 groote s*at geword54 ,to5 onze kon+ 9 de hel 01 heeft de ,besliss]-,m&>ijn hem da>van e5 s*atkam] gele5d1 om aan de gee/5 te gev51 op voorwa>de1 dat hij het lat] op a>de we] aan u z\ t]uggev54 ,gij kunt het dus g]u/ aannem540 ,to5 bog5 ,siang ,liang en zijne vr\w e]bi$ig voor ,hemel en ,a>de en zeid53 ,als dat geld afkom/ig is van (f]papi]1 dan blijft de zaak to* dui/] en van e5 &]e w]eld4 ,wij kunn5 het onmogelijk aannem540 ,en hi] blev5 zij bij4 ,de h]tog slaagde er niet 91 h5 te ov]r$51 en rapporte]de dit aan d5 kon+4 ,to5 gela/te ,t'ai ,tsung hem1 om met dat geld op die plaats e5 groot kloo/] op te ri*t54 ,aan we]szijd5 van d5 tempel w]d e5 lev5sgroot beeld geplaat/1 het e5e van ,siang ,liang en het &]e van zijn vr\w4 ,die beeld5 w]d5 nog g$ur5de hun lev5 door i$] bezoek] aangeb$54 ,en het kloo/] /ond ov]al 9 d5 omtrek 9 e5 reuk van groote heiligheid4 ,z 0 de s*uld 9 geld behoorlijk door d5 kon+ voldaan4 ,ma> nu de twe$e1 de bel(te4 ,hoe woord te h\d51 en de melo55 na> de hellekon+5 te z5d58 ,dit 0 e5 moeilijk geval4 ,hij liet ov]al plakkat5 aanplakk51 door het geheele rijk1 wa>9 hij li$5 uitnoodigde1 die g5eg5 w>5 voor d5 keiz] melo55 te br5g5 na> de hel4 ,en gelukkig meldde zi* kort da>op iem& aan4 ,hij 0 e5 s*atrijk man uit ,kin ,*[1 g5aamd ,lao ,ts'en4 ,deze ,lao ,ts'en 0 getr\wd met e5 beelds*oone vr\w1 ,li ,ts'ui ,li51 van wie hij innig veel hield1 ma> wie hij het lev5 erg la/ig maakte door zijne ov]drev5 jalo]s*heid4 ,op e5 go$5 dag 0 er e5 monnik kom5 b$el51 die er heel hong]ig en haveloos uitzag1 en de go$e ,ts'ui ,li51 die e5 m$elijd5d h>t bezat1 s*onk hem e5 g\d5 ha>naald uit ha> kapsel4 ,to5 0 ,lao ,ts'en wo$5d geword51 en _h ha> v]wet51 dat zij /ellig e5 oogje op di5 monnik _h en ov]spel met hem pleegde4 ,dit 0 te veel voor de e]zame vr\w4 ,zij g+ onmiddellijk na> ha> kam]1 en h+ zi* op4 ,lao ,ts'en 0 niet te troo/51 en to5 hij de oproep+ van d5 keiz] las1 0 hij blij1 zulk e5e go$e geleg5heid te v9d5 om zijn vr\w 9 de hel t]ug te zi54 ,de kon+ 0 erg 9 zijn s*ik to5 hij zi* aanbood1 en wees hem e5 zijn] paleiz51 het ,g\d5 ,priel1 wa> melo55 9 ov]vlo$ w>54 ,lao ,ts'en g+ da>he51 at met smaak e5 p>tijtje mooie melo551 nam da>op v]gif 91 en /i]f4 ,zijn ziel toog uit het li*aam1 en g+1 behoorlijk voorzi5 van de pas v]orb]de melo551 die nu we] gaaf en bl9k5d w>51 na> de hel4 ,hij w]d aan de poort uit]/ beleefd door e5 duivel ontvang51 die hem na> d5 zetel leidde van d5 hellekon+ ,y5 ,lo ,kin4 ,lao ,ts'en knielde n$]1 en bood d5 kon+ e]bi$ig de melo55 aan4 ,y5 ,kin 0 ze] v]heugd1 en zeide tevr$53 ,dat is me nu e]/ e5s e5 keiz] die zijn woord h\dt1 die ,t'ai ,tsung60 ,da>na in=me]de hij na> d5 naam van d5 afgezant4 ,en ,lao ,ts'en v]telde hem1 hoe hij heette1 hoe hij zijn vr\w v]lor5 _h1 ,li ,ts'ui ,li51 en hoe hij1 zond] ha> niet kunn5de lev51 ook ma> ge/orv5 04 ,en de hellekon+ vond deze ges*i$5is z a&o5lijk1 dat hij dadelijk e5 duivel gela/te1 ,ts'ui ,li5 9 de ti5 gebi$5 op te zoek51 en bij hem te br5g54 ,voor de securiteit liet hij zi* mete5 ev5 door d5 ,besliss] het ,regi/] van ,lev5-en-,dood aanreik54 ,en dat 0 volkom5 9 orde1 want zo[el ,lao ,ts'en als zijne vr\w blek5 be/emd te zijn om lat] wijze ,gee/5 te word51 en d5 eeuwig5 lev5sduur di] uitv]kor55 te g5iet54 ,kort da>op kwam ,ts'ui ,li5 veilig en wel aan1 en viel ha> man 9 de arm54 ,alles 0 v]gev5 en v]get54 ,y5 ,kin gela/te da>op e5 duivel1 om de beide ziel5 we] op de a>de t]ug te br5g54 ,ma> de duivel antwoordde3 ,dat zal met ,ts'ui ,li5 moeilijk gaan1 vrees ik4 ,want ha> li*aam is al te lang gel$5 dood gegaan1 en door het ophang5 is het ho(d van d5 romp ges*eid540 ,da> _h de hellekon+ zoo gauw niet aan g$a*t6 ,en e5 vr\w zond] ho(d1 da> _h ,lao ,ts'en niet veel aan6 ,to* wi/ hij er spo$ig iets op te v9d54 ,er /ond namelijk 9 het ,regi/]1 dat ,t'ai ,tsung's jong]e zu/]1 ,li ,y ,y+1 jui/ om dez5 tijd /]v5 moe/4 ,wat nu e5v\dig]1 dan de ziel van ,li ,ts'ui ,li5 9 het li*aam van de pr9ses ,li ,y ,y+ we] te do5 h]lev58 ,en de hellekon+ gela/te twee duivels om het e*tpa> we] 9 het lev5 t]ug te geleid51 ,lao ,ts'en na> het ,g\d5 ,priel1 wa> zijn lijk nog lag1 en ,ts'ui ,li5 na> het kon9klijk paleis4 ,en z gebeurde het1 dat to5 de pr9ses ,li ,y ,y+ wat 9 d5 tu9 van het paleis liep te kui]51 zij plotsel+ door e5 duivel w]d aangegrep5 en g$ood1 zoodat ha> ziel het li*aam ontvlood1 dat als e5 lijk bleef ligg54 ,z vond5 de kam]juffr\w5 hun mee/]es dood 9 d5 tu91 en 9 all]ijl liep5 zij na> d5 kon+1 om de treurm>e m$e te deel54 ,ma> wat zij niet wi/5 01 dat to5 de ziel d] pr9ses uit het li*aam 0 getog51 de duivel gauw de ziel van ,ts'ui ,li51 ,lao ,ts'ens vr\w1 er voor 9 de plaats _h gezet4 ,t'ai ,tsung riep bij het hoor5 d] job/ijd+ uit3 ,helaas6 wat de hellekon+5 mij voorspeld hadd5 is dan to* uitgekom5601 en spo$de zi* na> d5 tu91 om de geliefde zu/] nog e5s te zi54 ,en kijk6 zij s*e5 to* niet dood te zijn1 want het h>t klopte nog zwakjes1 en er 0 nog e5 beetje ademhal+ zi*tba>4 ,de kon+ beurde ha> met de h& op en riep3 ,keiz]lijke zu/]1 ontwaak6 ontwaak60 ,de pr9ses1 t5 m9/e het li*aam d] pr9ses ma> met de ziel van ,ts'ui ,li5 er 91 ri*tte zi* op1 en riep3 ,lieve e*tg5oot1 loop to* wat langzam]1 en wa*t e5 beetje op mij60 ,t'ai ,tsung zeide3 ,ik b5 hi] bij ,u1 keiz]lijke zu/]60 ,het li*aam sloeg de oog5 op en zeide3 ,wie zijt gij1 die mij durft aan te rak580 ,en de kon+3 ik b5 uw oud]e bro$]1 de keiz]04 ,wat80 riep de pr9ses1 wat z\ ik voor e5 keiz]lijk5 bro$] hebb58 ,ik b5 e5 vr\w uit het volk1 mijn famili5aam is ,li1 en mijn eig5 naam ,ts'ui ,li51 en mijn man heet ,lao ,ts'en1 uit ,kin ,*[4 ,ik heb mij opgehang51 omdat hij aan mijn e] twijfelde1 en to5 w]d hij door d5 kon+ d] ,?angs na> de hel gezond51 om melo55 cadeau te gev54 ,y5 ,kin1 de hellekon+1 _h m$elijd5 met ons1 en heeft ons we] 9 't lev5 do5 t]ugke]54 ,ma> ,lao ,ts'en heeft e5 beetje h>d] geloop51 en da>om b5 ik nu hi] alle51 en is hij vooruit40 ,ma> de kon+ wilde er niets van geloov54 ,want het li*aam 0 precies dat van de pr9ses1 zijn zu/]1 dezelfde gelaat/rekk51 dezelfde oog51 hetzelfde ha>4 ,totdat plotsel+ ,lao ,ts'en zelf v]s*e51 9 lev5d5 lijve4 ,de pr9ses h]k5de hem dadelijk en vloog1 tot groote v]baz+ van d5 keiz]1 9 zijn arm54 ,to5 de$ ,lao ,ts'en e5 uitvo]ig v]haal van zijn lotgevall5 9 de hel1 en e9digde met uit te legg51 hoe ,y5 ,kin1 de hellekon+1 beslot5 _h1 de ziel zijn] vr\w 9 het li*aam van de keiz]lijke pr9ses te renc>ne]54 ,nu moe/ ,t'ai ,tsung het wel geloov54 ,hij s*onk ,ts'ui ,li5 al de bezitt+5 en ko/ba>h$5 van de pr9ses1 en gaf ha> aan ,lao ,ts'en tot vr\w4 ,eig5lijk 0 het ook nog zoo erg niet4 ,want1 al 0 ,li ,y ,y+'s ziel v]s*eid51 ,t'ai ,tsung kon to* altijd ha> liefelijk li*aam zi51 als( zij nog /e$s leefde4 ,en wat ,lao ,ts'en betreft1 al 0 het /(felijke omhulsel zijn] geliefde e*tg5oote v]lor51 hij bezat to* nog altijd ha> ziel1 wat to* het voornaam/e is van e5 vr\w1 en ,li ,y ,y+1 de pr9ses1 wi] li*aam die ziel _h opg5om51 0 k e5 heel mooi meisje1 wa> hij ev5 dol v]liefd op raakte als vroeg] op zijn bruid4 ,en van zijn jalo]s*heid 0 hij nu voor go$ g5ez54 ,het is onmogelijk1 ov] *9ees*e sprookjes en leg5d5 te sprek51 zond] vanzelf bij het *9ees*e tooneel t]e*t te kom54 ,want voornamelijk door het tooneel word5 zij bij de *9eez5 zoo bem9d4 ,als kle9e kleut]1 vr hij nog lez5 kan1 /aat de *9ees al met op5 mond en roode oor5 van inspann+ ur5 voor het tooneel al die wond]5 te aans*\w51 en e]/ lat] lee/ hij er van 9 de go$koope volksboekjes van e5ige ca%1 die zi* gemakkelijk lat5 lez51 omdat zij 9 de volk/aal zijn ges*rev54 ,het lijkt nog al eng01 voor ons ,we/]l+51 die *9ees*e hel met al die afgrijselijkh$54 ,wij z\d5 er 's na*ts liev] niet van droom54 ,en wij z\d5 het afs*uwelijk v9d51 aan zoo iets te d5k5 bij d5 dood van onze oud]s1 ( onze vri5d51 en bij geleg5heid hunn] begraf5is ons hun ziel voor te /ell5 9 de hel1 ov]gelev]d aan de v]fijnde m>tel+5 d] woe/e duivels4 ,het is om van te rill51 dat idee1 nietwa>8 ,ma> e5 *9ees is veel me] v]tr\wd met d5 dood en het donk] my/]ie da>a*t] dan wij4 ,e5 *9ees w&elt langs de grav51 die zijn geheele l& ov] v]spreid ligg51 zond] ooit n bev9kje van de rill+ te voel51 die ons 's na*ts z\ ov]vall51 als wij ons v]dwaald zag5 op e5 k]kh(1 lief/ precies om twaalf uur4 ,e5 *9ees krijgt van zijn eig5 k9d]5 e5 doodki/ cadeau1 zooals wij e5 kop en s*otel voor uw v]ja>dag01 en zet die op e5 plek 9 huis1 die hij i$]5 dag voorbijgaat4 ,hij is zelfs e5 bevoorre*t wez51 als hij het zoov] gebra*t heeft 9 de kun/ van ,fung ,%ui1 dat hij e5 ges*ikte plaats kan gaan uitzoek5 voor zijn eig5 graf4 ,en hij heeft elk5 dag geme5s*ap met alle mogelijke gee/5 van voorvad]5 en oud]e v]want51 en is heilig ov]tuigd1 dat de geheele atmosfe] bevolkt is door hond]dduiz5d5 spok5 van all]lei a>d4 ,wa>om z\ hij zi* dan ook niet v]diep5 9 de somb]e my/]ien d] hel1 als zijn vad] ( zijn mo$] dood is8 ,het is dan namelijk de gewoonte1 om tooneelvoor/ell+5 te gev51 die de hel 9 geur5 en kleur5 voor de treur5de a*t]blijv5d5 v]toon54 ,als zoo iets wordt gespeeld is het publiek nog veel groot] dan &]s4 ,vreemd volk6 ,/el u voor1 dat e5 *9ees zijn mo$] v]lor5 heeft1 van wie hij innig veel hield1 zooals *9eez5 do51 zoo go$ als ,european54 ,hij weet1 dat ha> ziel na> de hel gaat1 ev5 zek] als hij weet1 hoeveel ca% er 9 e5 doll> gaan4 ,en /el u dan v]d] voor1 dat hij1 t]wijl het lijk nog bov5 a>de /aat1 kalmpjes e5 kom$ie-troep engage]t1 en die vlak voor zijn deur de hel laat v]toon51 wa> zijn mo$] nu jui/ na> toe is6 ,m5 moet ma> /]ke z5uw5 hebb51 ( 9 't gehl ge5 z5uw56 ,ond] de vele /ukk51 die bij die geleg5heid word5 gespeeld1 is de ges*i$5is van ,lao ,ts'en1 die de melo55 gaat br5g51 e5 d] populair/e4 ,de hel wordt da>9 voorge/eld 9 ti5 taf]eel51 corresponde]5de met de ti5 hellegebi$51 wa>van ik v]teld heb bij het bezoek van ,kwan ,y9 met ha> gevolg aan de ond]w]eld4 ,het e]/e taf]eel1 zooals ik het voor het laat/ 9 ,*9a v]toond zag1 /elt voor ,lao ,ts'en1 die voor de poort d] ,hel wordt opgewa*t door d5 ,besliss]4 ,deze ziet er 9 het geheel niet s9ie/] uit1 ma> is e5 hoog m&>ijn1 9 e5 pra*tig donk]bru9 zijd5 gewaad1 met d5 bre$5 jaspisgordel om1 en e5 lang5 witt5 ba>d4 ,ook ,lao ,ts'en ziet er keurig uit1 en dat moet dan ook1 want hij is e5 afgezant van d5 keiz]4 ,deftig /apt hij1 9 e5 gro5 gewaad met g\d5 drak51 met heel wijde m\w51 en nu en dan zijn lang5 ba>d ev5 uit/rijk5d1 wat e5 *9ees* tooneelspel] met e5 gratie doet1 wa>m$e ik nog nooit e5 ,europeaan aan zijn ba>d heb zi5 kom54 ,zij buig5 heel diep voor elka>1 de twee e]wa>de mann51 en z+5 heel vreemde melodien op biz>re muziek1 wa>van m5 de beteek5is wet5 moet1 om alles go$ te begrijp54 ,twee duiveltjes1 jongetjes met zw>t gemaakte gezi*t5 en roode lipp51 drag5 e5 m& met enorme melo55 a*t] ,lao ,ts'en aan4 ,hi]na br5g5 koelies twee bamboe/okk5 en e5 t\w1 en 9 e5 m9imum van tijd is hi]ov] e5 wit doek gespann51 dat fluks di*t wordt ges*ov54 ,dit is niets me] ( m9d] dan de poort van de hel4 ,de muziek beg9t e5 heid5s* lawaai te mak51 om het lev5 te ov]/emm51 dat de koelies mak51 die a*t] het doek de hel aan 't opslaan zijn4 ,lao ,ts'en en zijn begeleid] blijv5 doorz+54 ,totdat ope5s het doek op5gaat1 en e5 fanta/is*1 lugub] tooneel te voors*ijn komt4 ,a*t] e5 tafel met br&5de ka>s5 zit de hellekon+1 e5 reusa*tige pot5taat1 met vuurrood gezi*t vol witte figur51 9 e5 van g\d s*itt]5d vuurrood gewaad1 wa>ov] e5 sneeuwwitte ba>d hangt4 ,naa/ hem1 t] re*t]zijde1 /aat e5 duivel met e5 enorm5 pa>d5kop1 en t] l9k]zijde e5 met e5 koei5kop1 die er beid5 niet te zegg5 s9ie/] uitzi54 ,zij zijn met lange lans5 gewap5d4 ,e5 s*a> di5/do5de duivels loopt somb] ov] het tooneel4 ,er zijn pikzw>te1 en gro5e1 en gele1 en roode1 met klauw5 en /a>t51 en met vuil en blo$ bevlekt4 ,nooit heb ik zulk e5 uitgelez5 troep ongure wez5s bij elka> gezi51 en ik hoop ma>1 dat de go$e lez] er niet van droom5 zal4 ,vraan /aat e5 soort ov51 wa> de vlamm5 uit op/ijg51 en wa> e5ige duivels1 door e5 op5+1 met blaaspijp5 lu/ig 9 blaz51 grijnz5de van de pret4 ,plotsel+ kl9kt e5 oorv]s*eur5d gejamm]4 ,e5 half naakt1 beblo$ m5s*1 met van ang/ v]wrong5 trekk51 wordt door vi] grimmige duivels vooruit gesleurd4 ,9 zijn doodsang/ trekt hij zijn belag]s soms t]ug1 wordt dn we] vooruit g]ukt1 vlu*t we]1 wordt we] +ehaald1 en wor/elt 9 wanhoop4 ,het publiek is ademloos van spann+4 ,e9delijk is het arme zieltje voor d5 ov5 gesleept4 ,zijn spi]5 zijn gezwoll5 van de wor/el+1 zijn gelaat is afs*uwelijk v]wrong51 zijn h>5 hang5 los ov] d5 rug1 en hij k]mt met ontzett5de jamm]kret54 ,ma> 9 de hel is ge5 g5ade4 ,met ijz]5 driet&5 wordt hij opgepikt en 9 d5 ov5 g$epone]d1 wa>uit zijn afs*uwelijk gebrul nog ev5 op/ijgt1 en de vlamm5 ope5s hoog] opslaan4 ,en kort5 tijd da>na wordt uit d5 vuurpoel met e5 groote vork e5 gans* v]koold klompje gehaald1 en aan het publiek v]toond6 ,en dan1 roef6 het gordijn di*t1 en we] e5 &] hellegebi$ kla>gemaakt4 ,z word5 alle ti5 gebi$5 v]toond4 ,vooral het vijfde 0 de moeite wa>d4 ,dr he]s*t ,y5 ,lo ,kin1 de v]s*rikkelijk/e van all54 ,hij _h e5 pikzw>t gezi*t1 met roode1 grimmige w5kbrauw51 en e5 vuurrood5 ba>d1 en rood5 neus4 ,zijn gewaad 0 van zw>te zijde1 met e5 creatie van g\d5 drak54 ,hij noodigde ,lao ,ts'en uit om te gaan zitt5 met e5 afgrijselijk gegil1 ( hij eig5lijk van plan 0 om hem subiet d5 nek om te draai54 ,zijn w5kbrauw5 bewog5 woe/1 en zijn vurige oog5 rold5 v]va>lijk4 ,voor op het tooneel /ond e5 blok bij e5 paal1 wa>naa/ e5 enorme zaag4 ,en ond] e5 h>tv]s*eur5d gebrul w]d e5 ontzaglijk dikke vr\w aangesleept1 die zi* 9 de afs*uwelijk/e /uip5 wrong van pijn4 ,zond] complim5t5 w]d zij op het blok gebond51 en twee gro5e duivels met roode ba>d51 gr9nik5d van plezi]1 en dans5d van de jool1 begonn5 ha> buik op5 te zag54 ,ssjjt6 sssjut6 g+ de zaag1 en m5 hoorde de be5d]5 krak54 ,en met groote /room5 vloeide het blo$ ov] het tooneel4 ,ha> vreeselijk gill5 s*eurde door de lu*t4444 ,ook de smalle ,brug d] ,v]s*rikk+5 0 ko/elijk4 ,e5 lange1 smalle plank1 ov] twee /oel54 ,en aan we]szijd5 twee ki/51 met duivels er op1 &]s niet4 ,e5 *9ees heeft nu e5maal ge5 dcors noodig4 ,zijn gloei5de fantazie toov]t hem de s*oon/e dcors voor met de primitief/e gegev5s4 ,b5$5 op d5 grond1 die e5 rivi] moet v]beeld51 kruip5 twee somb]e p]sonages1 e5 zw>te duivel met e5 enorm5 krokodill5kop vol s*]pe t&51 en e5 groote slang4 ,e5 voor e5 gaan de zondige zieltjes ov] de brug2 de mee/5 v]liez5 het ev5wi*t1 bang gemaakt door de driet&5 d] duivels aan we]szijd51 en vall5 9 het wat]1 wa> zij door de slang en d5 krokodil word5 v]s*eurd4 ,heel enkel5 kom5 veilig de brug ov]1 kijk5 de duivels op zijde met e5 kwaada>dig5 sne] aan1 en gaan kalmpjes hun weg4 ,ma> het mooi/e van alles 0 nog het ti5de gebi$1 wa> het ,wiel d] ,omw5tel+ is1 dat de ziel5 zal renc>ne]54 ,dit gebi$ w]d e5v\dig voorge/eld door e5 wit doek met twee deurop5+51 dat ov] bamboe/okk5 0 gespann54 ,dit doek deelde het tooneel 9 twee helft51 zoodat het publiek zi5 kon1 wat er a*t] en vr gebeurde4 ,en het groote ,rad d] ,omw5tel+ 0 e5 gewoon h\t5 wieltje op e5 /ok1 dat lu/ig aan e5 t\wtje w]d rondgesnord4 ,m5 v]gete hi]bij niet1 dat dit ge5 monte]+ voor/elt1 ma> enkel het aangev5 van het idee4 ,het publiek moet zijn eig5 fantazie lat5 w]k5 om alles w]kelijk te zi5 zooals het zijn moet4 ,de zieltjes g+5 nu heel e5v\dig n deurtje 91 het wieltje draaide ev51 rrrt6 en uit het &]e deurtje /apte de renc>natie te voors*ijn4 ,ma> wat 9 het e5e deurtje ++ 0 hl wat &]s dan wat aan het &]e deurtje uit/apte4 ,dat s*eelde nog al wat4 ,bijvoorbeeld e5 rijke s9jeur1 9 e5 pra*tig co/uum1 s*itt]5d van g\d en edelge/e5t51 die met e5 voornaam1 trots* air de e5e deur b9n5/apte1 kwam er aan d5 &]5 kant als e5 havelooze s*ooi] we] uit1 die ond] e5 zw>5 la/ liep te zwoeg51 om e5 pa> ca% te v]di554 ,e5 po5]ig europeaantje1 met e5 monkey-jacket aan1 e5 hoog5 ho$ op1 en e5 lorgnet op zijn neus1 die1 met e5 fatt]ig geba> zijn opgewipte kneveltjes op/rijk5d1 het e5e deurtje b9n5flane]de1 kwam er aan het &]e uit als44444 e5 goor zwijntje1 dat knorr5de en bromm5de met bamboeslag5 door e5 *9ees*5 koelie w]d voortg$rev56 ,e5 arme /akk]t van e5 dagloon]1 die nauwelijks loop5 kon van v]moeidheid1 kwam da>5teg5 wer te voors*ijn als e5 heel deftig he]s*ap1 e5 p]sonage van het ,h(1 die 9 e5 sup]be galagewaad1 e5 jaspis /af 9 de h&51 wa>dig voort/apte1 met e5 aplomb als( hij al zijn vorige lev5s lang nooit iets &]s g$aan _h4 ,en e5 rijk-uitg$o/1 dik geget5 m&>ijn1 die zi* vetgeme/ _h met de ge/ol5 geld5 van het volk1 en die met e5 v]wa& gezi*t de e5e deur b9n5kui]de1 ( hij k 9 de hel ov] lev5 en dood te bes*ikk5 _h1 /rompelde behoorlijk het &]e deurtje uit1 g]enc>ne]d als e5 b$ela> op krukk51 die jamm]lijk e5 v]m9kt1 met vuile zw]5 b$ekt be5 vooruit/ak44444 ,zoo ziet m54 ,go$ ba>t go$ en kwaad ba>t kwaad4 ,da> is nu e5maal niets aan te do54 ,de oorzaak w]kt1 en het gevolg blijft niet uit1 is het niet nu1 dan 9 e5 lat] lev54 ,en 9 de hel komt loontje om zijn boontje4 ,alle5 e5 all]puur/e1 goddelijke ,liefde kan die onv]biddelijke wet van het ,noodlot v]&]54 ,kwan ,y9 r$de millio55 zond>5 uit de v]s*rikk+5 d] hel1 en ha> geb$ v]brak de onv]breekba> /]ke causale ket5 van hun ,k>ma4 ,en hoe afgrijselijk] de v]s*rikk+51 voorge/eld 9 de *9ees*e hel1 des te s*oon] komt de blanke figuur uit van die kuis*e ,maagd van m$elijd5 en g5ade1 van de liefdevolle bo$dha ,kwan ,y91 die 9 d5 imm5z5 pzwaai van ha> bidd5 de millio55 ziel5 van zonde na> de p>adijz5 ov]vo]de van het e9deloos ,nirvana4 ,,e5 ,,begraf5is4 ,van ,koe-,lang-,soe de zee ov]1 met e5 sampan1 g+ ik na> de rotsvlakte1 oo/elijk van het eil& ,amoy1 de vlakte d] witte graf/e551 wa> de tempel /aat van ,kwan ,y91 de ,god9 d] ,g5ade4 ,9 ,*9a is de dood niet e5 bang geheim1 dat m5 weg/opt1 erg5s 9 e5 hoek1 op e5 k]kh(1 ma> het geheele l& is n groot k]kh(1 wa> de grav5 ov]vlo$ig bloei51 als ro]looze1 somb]e gewass54 ,*9a is e5 l& des doods4 ,het is ( de m5s*5 er alle5 lev5 om begrav5 te word54 ,9 de veld51 9 de tu951 9 de b]g51 vooral 9 de b]g51 ligg5 de grav54 ,het is onmogelijk erg5s lang te loop5 zond] ov] grav5 te gaan4 ,ov]al1 ov]al 9 het rond ligg5 de d+5 des doods4 ,de g$a*te aan d5 dood is altijd bij mij hi]1 e5 d+ van alle dag1 als de lu*t en het li*t4 ,de dood grijn/ met duiz5d gezi*t5 uit de a>de4 ,de dood ligt op5 op het l&1 als de bloem54 ,de li*te zon ziet ov] grav51 de boom5 neig5 met treur5de pluim5 ov] grav51 de vogel5 z+5 hun melodieloos li$ bov5 grav5 en de voet5 d] m5s*5 gaan aldoor ov] kille /e551 voel5d de aanrak+ des doods4 ,aan l& gekom51 /ond ik op e5 wit /r&je1 en volgde e5 weg langs hooge1 witte mur54 ,primitieve v]/]k+51 wat broze wall5 met kanteeltjes en s*ietgat54 ,het idee van veilig te wez5 a*t] e5 muur4 ,9 holt5 lag5 doodki/51 a*teloos ne]gezet4 ,ik li*tte uit nieuwsgi]igheid met e5 /uk h\t e5 deksel op4 ,er lag5 be5d]5 9 de ki/1 en wat vodd5 en zw>te d+54 ,nu v5 l&wa>ts 91 door sawahs met wuiv5d gro51 en da>a*t] lag de vlakte1 voor e5 hoog5 rots5muur1 die als e5 massieve1 zw>te v]s*rikk+ re*t voor de oog5 /ond4 ,zoo v] te zi5 0 lag5 de rotsblokk5 opge/apeld1 en ov]al 9 het grauw-zw>te w>5 de witte plekk5 d] graf/e554 ,g5]aties van eeuw5 ligg5 hi] 9 de rots51 lom4 ,er groei5 hi] enkel grav51 k\d en droef teg5 d5 rots5muur1 zoovr ik ma> kon zi54 ,hoe v]lat5 en des doods1 die naakte rots5 met die grav56 ,het 0 om te d5k5 e5 oud1 oud l&1 e5 l& van fossiel51 e9delijk wer ontdekt1 voor go$ ontvolkt1 en ond] d5 grijz5 hemel1 9 die ijzige ru/ van rots5massa's en kille /e551 leek ,*9a mij e5 ,rijk d] ,dood51 wa> eeuwig droefheid ov] hangt en e5 vloek44444 ,en ope5s1 ter van 9 de v]te aankom51 e5 rij haa/ig nad]5de figur54 ,en1 s*el door de /ilte1 sn]p5de1 piep5de muziek4 ,rood is te zi5 en geelwit4 ,er wordt e5 v]s* lijk aangebra*t voor de b]g54 ,het komt met gele1 somb]e drag]s1 met geklaag van hooge h\t9/rum5t5 en piep5de pijp54 ,met e5 fanta/is* beweeg1 op vreemd5 dood5maat1 g+ de /oet het somb]e l& ov]4 ,nu w>5 zij nad]bij4 ,voorop de vuile1 havelooze muzikant51 de gele gezi*t5 gebold door 't blaz51 en ho(d-s*udd5de met d5 wild5 cadans m$e van hunn5 lijkzang4 ,het 0 ge5 muziek1 hun lawaai4 ,het 0 e5 v]w>d koor van hooge fanssett51 met uitgegilde1 v]s*eur5de jamm]kret51 op e5 wild5 wanhoopsmaat1 onh>monis*1 ma> de droef/e en v]s*rikkelijk/e sm>tgeluid51 die ik ooit hoorde4 ,a*t] de muzikant5 e5 ba>1 g$ekt met e5 rood kle$1 wa>op bloemfigur54 ,e5 helle vlek rood 9 het grijze l&s*ap van rots54 ,a*t mann5 drag5 ha> aan bamboe/okk51 zwoeg5de en gebukt2 ma> to* met het vlugge1 ve]5de gaan d] ,oo/]s*e volk54 ,a*t] de ba> kom5 de v]want51 de r\w5d51 9 sm]ige1 gele lomp51 met vunze doek5 om het ho(d1 krijs*5de en gill5de1 en besnott]d met vieze tran5 en bell5 speeksel4 ,zij loop5 met wankel/app5 en zwaai5 wanhoop om zi* he51 met woe/e geb>54 ,e51 zek] de zoon--want dat de ba> met rood b$ekt is duidt aan1 dat de doode e5 vr\w is1 /ellig e5 mo$]1 d5k ik--waggelt als e5 bes*onk5e1 en wordt ond]/eund door vri5d54 ,ze zijn bang en afs*uwelijk om te zi51 9 die gore lapp5 van vuil zakk5go$1 met lo%ang5de h>51 met hun onbeh\w51 brute sm>t1 als groteske p]siflages op m5s*elijk gevoel1 v]di]lijk+5 van wanhoop4 ,het is ma> e5 heel armo$ige begraf5is1 zond] de pompeuze /aatsie van palankijn5 en vlagg5 en lant>5s d] rijk51 e5 mis]abele troep 9 vuile lapp51 met sm]ige1 gore gezi*t51 ma> da>om jui/ des te somb]d] 9 dat grauwe l&s*ap1 met al die ijzige grav54 ,en de s9ie/]e /oet gaat aan mij voorbij1 dr1 na> de kille rijz5is van rots51 9 het l& d] lijk51 wa> gesla*t5 van eeuw5 v]zonk5 en v]gaan zijn1 9 hun dood ope5gehoopt als 9 hun lev5 9 de opgepropte /$51 sam5gekrioeld als onuitroeiba> ong$i]te4 ,de gill5de cl>9et v]spreidt de nad]+ van het nieuwe aas1 met sn]p5de kret5 door de /ilte4 ,het geluid gaat v]d] en v]d]1 hoog vlamt de blo$vlek van de roode ba> 9 het grijs1 en g]uis*loos snell5 de voet5 d] drag]s ov] het z&4 ,ik volg ze op e5 af/&4 ,e5 somb]e w&el+ a*t] di5 vreemd5 /oet4 ,dat duurt e5 half uur1 en nu kom5 zij bij de rotsige b]g54 ,ik zie nu1 hoe die bijna onbegaanba> zijn door granietblokk51 met s*]pe hoek51 en /eile hell+54 ,ma> plotsel+ zie ik de drag]s en de r\w5d5 al 9 de hoogte4 ,zij zijn vooruitgegaan met d5zelfd5 lu*t5 /ap1 op d5zelfd5 ry?mus1 onge/oord door de /ijg+ op /e54 ,de be55 d] lijkdrag]s zijn nu mooi van fijnheid 9 de hoogte1 en het is zoo ter en vlug als dunne pa>depootjes1 v] op e5 dijk4 ,zij beweg5 regelmatig en haa/ig1 die vreemde m5s*51 en word5 all5gs bijna silh\et1 gevoelig van v]-zijn4 ,en hoe v]d] hij gaat1 de li*t trippel5de /oet1 hoe mooi]4 ,hij gaat de ongeba&e rots5 op als de za*te z&vlakte4 ,de voet5 d] *9eez5 zijn aangepa/ aan dit gruwba> l&1 voet5 gemaakt om ov] grav5 te loop54 ,met e5p>ige1 onges*okte beweg+ zweeft de ba> 9 de hoogte1 met ha> felle blo$kleur1 als e5 vlag van d5 dood4 ,somtijds v]dwijnt alles a*t] e5 hoog rotsblok1 en dan is er niets me] te zi51 tot het rood plotsel+ we] pvlamt1 onv]wa*t lag]1 en wer weg1 en dan wer hoog]4 ,de muziek valt nu vreemd uit de lu*t1 als kret5 van wilde vogels1 gi]5 ( ro(uil51 az5de op e5 lijk4 ,ik ga op e5 groot5 /e5 zitt51 en zie het nu ang/ig nieuwsgi]ig uit de laagte aan4 ,nu blijv5 de drag]s erg5s /aan1 en de r\w5d5 vorm5 e5 kr+1 zek] om e5 graf1 en ik zie koelies met spad54 ,de maat d] muziek is hevig v]sneld1 en de wild] en wild] word5de ry?mus geeft het /ijg5 aan d] emotie4 ,de woe/e sm>tmuziek gilt hoog] ton51 en drijft de wanhoop met groote s*okk5 9 de lu*t4 ,da>tuss*5 e5 jamm]5d brull5 van m5s*5/emm51 s*reeuw5d hun bruut gevoel door de graf/ilte d] b]g54 ,ik zie de mannetjes beweg51 v]1 met vage geb>51 e5 wriemel5d g$oe omhoog4 ,het is niet te zegg5 funbre1 om te rill51 dat dood5w]k da> tuss*5 die rotsgeva>t51 met dat lawaai van s*elle m9eur5 omlaag treur5d4 ,plotsel+ e5 /ilte4 ,de ki/ is afg5om5 van de ba>4 ,e5 buig5 van de v]re mannetjes1 kopp5 omlaag1 en begrijp51 dat de doode 9 het graf z9kt4 ,dn e5 oorv]s*eur5d gehuil en gejamm]1 dat ov]al 9 de rondte wergalmt1 het brull5 van e5 p&emonium vol duivels4 ,en dan plotsel+ ev5 /ilte1 en de kl>9et alle51 e]/ langzaam1 n hooge toon1 dan nog e51 en wer e51 en dan snell]1 snell]1 9 woe/e va>t e5 /room van spitse ton5 omhoog1 e5 fonte9 van kret51 raz5d van ry?mus1 wijd-uitspuit5d 9 felle geluid54 ,en e9delijk n all]hoog/e noot1 egaal en monotoon1 langg]ekt1 wild-opgehaald1 als de lt/e1 woe/-opg$rev5 uit+ van wanhoop1 uit de all]diep/e lag5 van de sm>t omhoog g]ukt1 en met e5 laat/e /uiptrekk+ uitge/oot5 9 de lu*t1 om dan 9 de hoog/e sf]5 e9deloos door te dreun54444 ,de doode ligt 9 het graf van rots4 ,bov5 de rots5 hangt laag e5 zw>tgrijze hemel1 donk] en dreig5d4 ,de donk]e granietmassa's /aan somb]1 onwankelba> opg]ez51 omhoog4 ,en 9 dat ijzig grauwe vlekk5 de witte /e55 van duiz5d5 grav54 ,ma> het graf van de doode1 da> hoog op die rots1 ziet uit bov5 het l&s*ap1 en v] ov] de groote1 groote zee1 z als e5 ziel uitziet 9 de e9deloo%eid4 ,,uit ,,canton4 ,,e5 ,,reis-,,impressie4 ,leemgeel1 za*t v]rood5d 9 avondglans1 lag ,hongkong teg5 het rossige1 /atig-rijz5de rotsgeb]gte4 ,dit somb]e geva>te /ijgt met imm5ze lijn5 omhoog1 hi] en da> vr$ig] golv5d1 met glooi5de dal51 en s*iet dan re*top 9 e5 hoog51 /eil5 piek4 ,de rots5 zijn donk]g\d1 met rood als van fel avondrood1 de /ad is leemgeel van e5 /il1 heilig geel4 ,b5$51 kle9 teg5 het roodg\d5 hooge1 ligt de drukke /ad met e5 front van lang-rij5de1 gele huiz5 teg5 de zee4 ,zij ligt 9 e5 damp van witt5 s*ijn1 op/ijg5d uit de electris* v]li*te /rat51 en er ruis*t rumo] van /emm5 en ratel5de rick%a's4 ,hoog]1 hi] en da>1 teg5 kuis*e hell+51 ru/ig-e5zaam /aan de gele bungal[s1 met hun door de avondzon 9 br& gegloeide ram5 uitzi5de v] ov] de zee4 ,de lange kade/raat is 9 wit li*t van hoog opgehang5 ballons met gloeilamp51 wa>uit melan*olieke1 int5ze mane/ral5 de hooge facades van hotels en (fices doodsbleek slaan 9 het gloei5de geel alom4 ,kle9 en wriemel5d ond] dat witte li*t van bov5 gaan propp5 m5s*51 9 s*elle kleur51 hel rood en blauw1 van de tulb&5 d] ,sikhs1 van de engels*e soldat5jass51 van wuiv5de *9ees*e gewad54 ,ik /ond op het dek van de ,hank[01 de groote rivi]/oomboot na> ,canton4 ,ov]al1 wijd 9 het rond1 de boot5 9 de hav52 met e5 s]e5e kalmte lag5 zij op het vlakke wat]1 heel /il4 ,het tuig om hunne ma/5 /ond ragfijn 9 de ijle atmosfe]1 als tere takjes van dunne boom51 en alles aan h5 0 za*t-duidelijk te zi5 en /ond zi* /il te gev5 9 d5 langzaam dal5d5 avond4 ,zij lag5 v]tr\wd en mo 9 de wijde1 wijde hav51 als( zij1 e9delijk gekom51 da> nooit we] weg z\d5 gaan en alles da> go$ 04 ,op de frans*e mailboot1 vlak ov] ons1 w]d en se9li*tje 9 de voor/e ma/ gehes*52 het wiegelde ev5 zwaai5d omhoog en bleef to5 pe9z5 ov] de zee4 ,alle5 het vage g]uis* van de kade v]brak de heilige zee/ilte1 wa> alle w9de-adem +eh\d54 ,plotsel+ e5 hoog1 droef-klag5d geluid1--dit is 9 e5 /ille hav5 als e5 bange sm>t ov] de ziel1 die huiv]t1--e5 v] e*ond galm5 ov] de b]g5 9 het ,we/51--en langzaam v]dwe5 e5 groote1 donk]e boot1 uitv>5d na> d5 rood5 horizon als e5 somb]e1 zw>te vogel4 ,to5 e5 kn>s5d g]atel van ank]kett+51 en e5 nieuw1 snijd5d fluitgeluid vlak bij mij4 ,nog 9 d5 vr$e van de /ilte vooraf voelde ik pijn van dit felle4 ,langzaam draaide onze boot1 en ook wij /oomd5 de hav5 uit1 na> hooge1 roode b]g5 9 het ,zuidwe/54 ,en ope5s zag ik de /ad als iets moois dat weggaat4--,o6 het roodomgloeide geel1 het heilige geel van die avond/ad teg5 de rossig g\d5 rots6 ,de lant>5vlammetjes flikk]d5 vr-rij5d weg1 de witte ballonn5 /raald5 fel-we55de li*tbundels ov] de zee1 en e5 blanke damp beefde bov5 de huiz54 ,e5 groote wijd+ lag ov] de gele bungal[s1 hoog teg5 hell+54 ,zij /ond5 als matg\d5 tempels 9 d5 avond4 ,v]d] en v]d] /oomde de boot weg na> de ,pa>lrivi]1 en niets me] bleef ov] s*ijn5 van ,hongkong dan e5 droom van geel en rood4 ,9 de v]te van de hav5kom gloeid5 de li*tjes d] boot51 als roode oog5 die ons n-tuurd54 ,de s]e5e1 ru/ig-ruis*5de zee1 wa>9 ik za*t vooruit zweefde4 ,nu w>5 wij 9 d5 mond d] ,pa>lrivi]1 met lom de b]g54 ,de b]g51 de go$e1 v]tr\wde b]g5 van ,*9a1 die de vri5d5 zijn van mijne ziel1 die ik k51 als( zij heel intieme m5s*5 w>5 met oude1 lieve nam51 z innig heb ik gevoeld hun diep/e wez51 zoo e]lijk en opre*t hebb5 zij aan mij gegev5 de lu*tige re9heid van hunne droom5de lijn51 het /atig rijz5 van hun /ijg5d5 wil1 het hoog-deemo$ige van hun ro]looze1 vrome ru/4 ,di*tbij1 aan d5 re*t] oev] /ond5 zij /eil-hoog1 rood-g\d 9 de donk]5de lu*t1 en op hunne topp5 br&d5 vlamm5de vur51 die de hemel5 d$5 bev5 van rossig5 we]s*ijn4 ,/atig rez5 de vlamm5 9 die hooge region54 #fg ,ma> aan d5 l9k]oev] 0 het wez5 d] b]g5 za*t]1 en droomd5 de vr$ige vorm5 liefelijk op 9 de s*em]+1 met de te$]e lijn5 van hunne omtrekk5 bev5de van gevoel 9 de ijle atmosfe]4 ,de avond daalde met za*t-suiz5de s*aduw51 en van uit de zee /eg5 fijne1 ae!ris*e nevel51 wolk5d teg5 de b]g51 /il v]ga& teg5 het rood-g\d1 met groote innigheid4 ,alles begon te wuiv51 te weifel51 te de9z54 ,e5 sneeuwwit zeiltje li*tte erg5s op 9 de v]te1 int5s re91 en 0 we] weg1 ( het te ongelo(lijk 01 z wit-puur4 ,het l&s*ap w]d e5 e9delooze droom4 ,de kleur5 v]vloeid51 g\d gloeide langzaam weg 9 geel-wit1 rood v]s*em]de 9 grijs1 9 de hoog] rijz5de nevel51 die wijd en wijd uitwaaid5 hunne wuiv5de gewad54 ,het za*t-melodieuze ruis*geluid d] golv5 0 zalig-vibre]5de van gevoel4 ,ov]al 0 flui/]51 suiz51 ruizel51 v]droom51 en dat alles 9 e5 absolute ru/4 ,de zee 0 e5 groote1 groote ziel4 ,en 9 e5 wijd+ van kuis* getemp]d avondli*t daalde e5 imm5ze liefde van d5 ,hemel n$]44444 ,ik /ond zwijg5d op het dek4 ,wl k5de ik di5 ple*tig5 tijd van bid/onde 9 de *9ees*e zeen1 als alles luidloos v]glijdt 9 droom51 als de witte nevel puur en blank ov] het wat] gaat1 en de innig/e ess5ce van de natuur v5 kla> op durft s*ijn5 9 de e]wa>dige s*em]+1 vlak voor de oog5 van de v]wante m5s*5ziel1 die 9 ha> wil v]gaan4 ,ik huiv]de4 ,want dit kan e5 m5s* niet lang drag51 het wijd-/rekk5d uitspreid5 van de ziel1 het rekk5d reik5 om 9 e9delooze liefde het ,al te omvatt54 ,dit is de all]uit]/e spann+ van het w]eld-v]lang54 ,en bev5d g+ ik na> b5$51 9 de kajuit4 ,hi] 0 alles we] gewoon4 ,e5 deftige1 g$ekte tafel1 met bl9k5d zilv] en kri/al4 ,roode ru/bank54 ,alles htel-a*tig4 ,heel gewoon ev5 e5 bitt]tje dr9k5 en e5 c\rant lez54 ,en to5 e5 uit/ek5d d9] met e5 all]aang5aam/ cause]5d5 kapite94 ,het _h nu niet heel veel me] van ,*9a4 ,alle51 op d5 a*t]grond1 e5 /a& rek met gew]5 en revolv]s1 met het ops*rift load$10 de$ e5 beetje unheimis* aan4 ,er kond5 e5s ze]oov]s ond] de tuss*5dekspassagi]s zijn1 wat wel e5s gebeurd is4 ,na afloop van het d9] g+ de kapite9 we] na> bov51 op de brug4 ,de kajuit 0 behagelijk w>m1 en hel v]li*t met electris*e gloeilamp54 ,en nu dat speciaal oo/]s*e g5ot te sav\re]51 om na het d9] e5 bizond] fijne ,manila te rook51 half droom5d op e5 za*te ru/bank1 ond] het dreun5 van de ma*9e6 ,zoo veilig1 zoo hlemaal-er-uit1 zoo he]lijk v] van het g$oe en ges*>rel ?uis ov] kun/ en lit]atuur1 zoo ge5 kwe/ie me] van kibbel5 en leut]5 ov] dt is mooi en dat niet1 zoo goddelijk 9 je ntje 9 e5 heel vreemd l& ov]al mooie d+5 te gaan zi51 met m5s*5 9 blauwe en gele zijd5 gewad5 om je he56 ,d+5 van ar*itectuur1 van beeldh\wkun/1 van s*ild]kun/1 en oude1 oude lit]atuur van groote wijz51 die nooit het woord artie/ hebb5 gehoord6 ,en dan dat 9-gezellig ego/is*e1 er niets van behoev5 te zegg51 ma> hl alle5 en vrij te zijn--het gaat hun allemaal niets aan--1 er zoo s*ijnba> onv]s*illig bij te blijv5 en e5 fijne siga> op te /ek51 t]wijl to* 9 de ziel van b9n5 alles 9 uit]/ re95 /aat 9 ess5ce is bewa>d6 ,lat] v]tel je 't dan wel e5s1 zoo bij geleg5heid4 ,er is niets ge5 haa/ bij1 zoo met al die vr$ige b]g5 om je he51 en al dat groote van zee en horizonn54 ,ik heb da> zoo heel lang op die bank ligg5 g5iet51 ond] d5 exquiz5 geur van all]fijn/e sig>51 van tijd tot tijd e5s uitzi5de door e5 raampje1 en dan ov]al omhoog /]r51 /]r51 /]r51 en alom za*te b]g5 9 we9ig1 vaag maanli*t1 wa> alles go$ 0 en tevr$54 ,en e5 bizond] re9e s*itt]+ op heel za*t1 egaal wat]4 ,zoo als( alles zoo hoorde 9 die kalme ru/1 en zoo is het ov]al1 en &]s is er niets 9 de w]eld4 ,en o6 zoo veilig1 want zoo vr van alles1 ong5aakba>44444 ,en to5 ik da>na op mijn b$ lag 9 mijn hut1 0 al het gezi5e van de avonds*em]+ we] voor mijn ziel4 ,zij v]droomde 9 die vage zaligheid1 als de b]g5 en de zee4 ,en1 ik wil het wel bek5n51 dit is voor mij het all]hoog/e g5ot geword51 het niet-uit51 ma> het heel /ille ond]gaan1 het onm]kba> zwev5 tuss*5 bewu/heid en v]get51 e5 ziele/emm+ lu*t en ae!ris*1 als 9 e5 avondl&s*ap1 als de nevel5 hunne wijde1 vage gewad5 spreid5 ov] de slap5de b]g5 en de za*te1 vlakke zee44444 's ,o*t5ds vroeg het ontwak5 9 held] dagli*t1 9 e5 groot geluid van /emm51 hooge1 s*elle keelgeluid5 van sj\w]s en roei]s4 ,de ,hank[0 lag voor ,canton1 vlak aan de kade4 ,e5 nette kade1 europees*1 met /emmige rij5 boompjes1 langs europees*e huiz51 wa>tuss*5 e5 k]kje4 ,ma> v]d]op de donk]e *9ees*e /ad1 e5vormig laag1 met hi] en da> de somb]e1 vi]kante tor5s d] p&je%uiz51 ( de si]lijke oprijz+ van e5 slanke1 smalle pagode1 als e5 vreemde1 hoog-ranke bloem met veel klokjes4 ,aan de &]e zijde de wijde1 bre$e rivi]1 vol sampans en &]e s*uit51 e5 ap>te /ad van bootjes op het wat]1 vol wriemel+ van m5s*51 en rumo] van s*reeuw54 ,l9ks buigt zi* e5 zij/room l&wa>ts 91 e5 enorme zilv]5 /reep1 s*itt]5d vr door de vlakte1 met hi] en da> e5 groot g\d5 zeil glorieus 9 de zon4 ,de rivi] 0 luid lev5d van /emm5 en beweg+2 het lawaai kwam op mij af als e5 w9d4 ,en nu1 9 d5 vroeg5 morg51 e5 li*t blij zijn1 e5 v]lang5 om k hevig me te do51 vooruit te gaan1 k te geb>5 en te sprek54 ,de nevel5 van droom wuiv5 wg van de ziel1 die /il en zwijg5d blijft van b9n52 het gewone1 kra*tige lev5 trilt 9 het li*aam1 gretig ademt de mond de friss*e o*t5dlu*t1 en de z9tuig5 trill5 s*]p1 en voel5 int5s4 ,na e5 uit/ek5d ontbijt /apte ik aan wal1 en bra*t de beleefde purs]0 van de boot mij na> htel ,%ame54 ,e5 donk] htel1 quasi fir/ class1 met muffe kam]s4 ,na e5e kle9e w&el+ door de europees*e n$]zett+5 9 ,%ame5 7het europees*e g$eelte van ,canton71 be/a&e uit e5vormige1 saaie b\lev>ds1 /apte ik vr het htel 9 e5 draag/oel1 e5 nauw1 vuil hokje van bamboe op bamboe/okk51 g$rag5 door drie sm]ige k]els4 ,de gids van 't htel1 e5 po5]ige1 v]europees*te *9ees1 die sle*t engels* sprak1 voorop4 ,en ton de to*t door de *9ees*e /ad ,canton1 e5 /ad als alle &]e 9 ,*9a die ik gezi5 heb1 niet mooi]1 niet leelijk]4 ,de /rat5 eng en smal en donk] door de ov]neig5de dak5 d] huiz51 die elka> van we]szijd5 rak51 en ov]al e5 b5auw+ van onbe/emde1 ma> v]da*te /ank54 ,wie er voor het e]/ komt wordt er geslag5 van walg+1 zoo /]k dat hij niet me] 9 /aat is1 het mooie ov]al te zi54 ,ma> re$s k5de ik di5 s*ijn van b5auw+ en rott+1 van vroeg]1 uit zooveel &]e *9ees*e /$54 ,en er is e5 ze] s*oone ziel 9 die somb]e donk]e *9ees*e /$5 vol vuil en /ank54 ,zij ligg5 treurig en grauw1 als de half-v]gane ophoop+ van e5 v]doemd volk1 en het lijkt er alles slijk en dui/] en sle*!id4 ,ma> ik weet1 ond] al dat hideuze ligg5 s*att5 van s*oonheid v]borg51 en leeft e5 ziel van glans en s*itt]5de kleur4 ,hi] g+ ik we] langs de w9kels van zijde en g\d1 wa> de rijk/e c\leur5 pfonkel5 9 het half-dui/]1 wa> de bl9k5de g\d5 drak5 glorieus uitgloei5 op int5s rood1 wa> a&a*tig1 als vroom gezi5e w]kli$5 /il gebog5 zitt5 ov] lapp5 blauwe1 gele1 gro5e1 roode zijde1 met tere h& het g\d en zilv] bordur5d tot precieuze bloem5 en biz>re vogels1 fijn en gevoelig als trokk5 zij ets54 ,hi] ook wer de w9kels van h\tsnijd]s1 en lakw]k]s1 en antiquairs1 vol d+5 van kun/ en hooge indu/rie1 als wel onbe/aanba> lijk5 9 die omgev+ van /( en modd]4 ,en wa> het zonli*t niet door kan dr+5 vlamt het helle rood van lapp5 en nerhang5de tablett51 en s*itt]t het g\d van /ijlvolle k>akt]s4 ,bee/a*tige1 gekromde koelies loop5 als gevloekt5 ond] zw>e la/51 met s*elle kret51 ma> hi] en da> wuift /atig het langzaam waai5de gewaad van e5 gego$5 *9ees1 die met voorname /app5 van zijn geel zijd5 pant(fels*o55 ov] d5 beslijkt5 grond gaat1 als liep hij ov] roz54 ,z1 door ges*reeuw en gela*1 door dui/]nis en /ank1 door ps*itt]+ van sublieme kleur51 wuiv+ van hemelsblauw en li*tgro5 en vurig pa>s*1 g+ het 9 het b$ompte1 ov]huifde /oeltje e5 kle9 uur lang door de nauwe /rat51 somtijds hooge trapp5 op en af1 op de s*ommel5de beweg+ d] drag]s1 als op e5 de9+ van zee4 ,ik liet ev5 oph\d5 vr d5 w9kel van e5 sja*]a> 9 antiquiteit54 ,de draag/oel met e5 s*ok ne]1 en voorzi*tig uit het nauwe hokje gekrop54 ,e5 hoop volk nieuwsgi]ig a*t] mij aan4 ,e5 beja>de *9ees wa*tte mij voor d5 drempel op1 met diepe buig+1 en groet van op de bor/ samgebra*te h&54 ,ev5 zag ik 9 spann+ door d5 w9kel1 met de mij eig5 geword5 flair van v]zamela>1 en wi/ to5 al direct1 wat ik ook v]wa*tte1 dat de antiquiteit5 hi] ev5zooveel noviteit5 w>54 ,en wer als zooveel ke]5 /ond ik 9 bewond]+ voor de ko/b>e geb>5 van d5 beleefd5 *9ees1 en voor d5 s]e55 ern/ op zijn gezi*t1 to5 hij mij het met zw>e e$5 voorzette1 dat deze--pikspl9t]nieuwe--,kangsai vaas e5 antiquiteit 0 uit de ,h&yna/ie1 van fabela*tige wa>de1 dat dit bl9k5d ges*uurde kop]5 wi]ookvaatje e5 s*at 0 uit de dyna/ie d] ,so5g1 en dat dit gewone !ekopje1 wa>van hij de nig be/a&e vi] exempl>5 bezit1 #fh afkom/ig 0 uit het paleis te ,pek+4 ,want het is eig5lijk niet om boos te word51 het is e]d] om voor te kniel51 die sublieme gave van fantazie1 die de *9ees bezit1 en ik 0 volkom5 zek]1 dat de antiquair op dat mom5t zelf gelo(de wat hij zeide1 zoo liefdevol zag5 zijne oog5 door e5 enorm5 bril al die d+5 aan1 en zoo ter en gevoelig g+ zijn mag]e1 lang-g5agelde h& er /reel5d ov]4 ,o6 die he]lijke gave om de emotie van iets 9 wa>heid te kunn5 doorvoel5 en te geb>5 door de enkele fantazie er van1 hoe zalig moet e5 lev5 da>m$e zijn1 wat e5 imm5s geluk moet zoo'n *9ees zi* da> altijd me kunn5 gev56 ,en dan1 al is alles nieuw1 hoe mooi zijn al die d+5 hi]1 hoeveel voornam] dan bijna alles 9 e5 galant]iew9kel 9 ,holl&6 ,die wi]ookbakjes met hun tere pootjes1 die simpele spek/e5tjes met die kle9e1 ma> gr&ioze lijntjes1 die gracieuze poppetjes met die gevoelige geba>tjes1 die glanz5de witte vaz5 als blanke bloemkelk56 ,en nu dat fijne ,kwan ,y9 beeldje1 dat de sja*]a> mij voorh\dt1 wat is dat wer e5 keurig figuurtje1 hoe mooi is het opg]ez5 uit die fraai ge/yle]de lotusbloem1 hoe lu*t en re9 wuift het li*te gewaadje 9 za*te plooi5 er om he51 hoe subliem is het geba>tje1 wa>mee twee v+]tjes d] l9k]h& pr$ik+ wijz56 ,en ik ko*t het elegante poppetje1 dat hoog/5s vijf en tw9tig c5ts wa>d 01 voor drie doll>s1 omdat ik wi/ dat ik1 9 ,canton onbek5d zijnde1 voor e5 globetrott] w]d aangezi51 en het dus to* niet voor m9d] z\ krijg54 ,en ng zie ik het v]slag5 gezi*t vr mij van d5 *9ees1 die jamm]t1 dat hij er zoo'n s*ade bij heeft1 en op die mani] zijn zaak op de fles* zal gaan4 ,die fantazie1 dat repres5tatie-v]mog51 die ko/elijke mimiek 9 dit l&1 wa> elk wez5 e5 volle]d1 em95t tooneelspel] is1 e5 l& van opp]/e kun/5a>s6 ,is ,*9a miss*i5 niet n imm5s tooneel84444 ,en nu we] v]d]1 door slijk1 modd] en drek1 langs sm]ige1 fielt]ige gezi*t51 door geti] en gevloek1 half ziek van d5 walgelijk5 /ank ov]al1 en 9 b]aad om 9 ,godsnaam ma> liev] t]ug te ke]54444 ,tot dat m5 mij we] nerzet voor e5 tempel4 ,de tempel d] vijfhond]d ,l-,han's4 #fi ,e]/ e5 pa> poort5 door1 wa> m5s*5massa's krioel5 om /alletjes van vru*t5 en /9k5de eetw>51 en dn e5 labyr9? van lange1 re*te alleen4 ,het 0 er vol blauwig5 wi]ookdamp1 en 9 di5 za*t5 s*ijn blonk ov]al donk]rood van oud g\d4 ,aan we]szijd5 9 lange1 lange rij5 zat5 op /e55 t]rass51 di*t naa/ elka>1 kolossale g\d5 beeld51 en de gang5 op5d5 zi* re*ts en l9ks tot &]e1 ov]al uni=me alleen1 wa>9 de ro]looze1 ple*tige sam5kom/ van my/]ieuze1 heilige wez5s4 ,voor elk d] vijfhond]d beeld5 /ond e5 groot wi]ookvat en e5 k&ela>2 wi]ook br&de 9 de vat51 en zo droomde ov]al e5 blauwe damp op1 wa>9 het g\d li*tte van e5 vreemd51 my/iek5 glans4 ,op elk kruispunt van gang5 /ond e5 pagode1 9 d5 vorm van e5 lotu/]ras1 wa>9 e5 oud1 zw>t bo$dhabeeld aan elk d] vi] zijd5 /atig n$]ziet op de e]wa>dige v]gad]+ van wijz5 da> b5$54 ,op de hoek5 bloeid5 slanke porsele95 vaz51 als bloemkelk54 ,vijfhond]d expressieve gezi*t5 van hooge wij%eid1 devoot bidd5d 9 ro]looze ru/1 ( v]droomd 9 zalige m$itatie1 vr van de d+5 d] w]eld1 ( enkel5 v]s*rikkelijk /orm5d1 9 wo$5d5 haat teg5 de doodsvij&51 de passies1 met afs*uwelijk v]wrong5 trekk56 ,het 0 er ple*tig1 van e5 somb]e1 gewijde /ilte4 ,dat kwam plotsel+ uit de b5auw+ en het lev5 van zooev5 als e5 wijd+ van droom4 ,o1 die e9deloos kalme1 g\d5 wijz51 hoe ontzaglijk zat5 zij1 9 e5 sfe] van vreemde zaligheid1 hoe passieloos 0 vel] gelaat1 hoe wond] 0 die roodguld5 glans1 li*t5d 9 die hooge1 k\de /ilte6 ,naa/ mij1 bv51 wa> ik laag ond] /ond1 zag e5 mat-g\d5 ,l-,han vreemd-la*5d mij aan1 zooals ik nooit wer zal v]get51 met e5 la*1 die ov] &]e d+5 9 &]e w]eld5 gaat1 en met e5 subliem geba> wees hij op zijn op5-gegane bor/1 wa> e5 heel kle91 s*itt]5d beeldje zat1 de voetjes op e5 lotus gev\w51 de oog5 />5de op de punt5 van twee opge/ok5 v+]s1 v]lor5 9 imm5ze zaligheid2 zoo wees hij mij met e5 wond]5 la* op zijn bevrijde1 pure ziel van b9n56 ,voor en a*t]1 l9ks en re*ts1 ov]al liep5 de alleen door1 en 9 alle ri*t+51 zoov] ik zi5 kon wa> ik /ond1 w>5 de /atige wijz51 9 onbeweeglijke rij51 pe9z5de donk]g\d 9 e5 droom van za*twolk5d blauw4 ,en het 0 als e5 /uk uit e5 oude ,soetra3 ,alzoo hebbe ik gehoord3 ,to5 d] tijde woonde de ,gezeg5de 7,bo$dha7 9 ,srva/1 9 de allee van ,geta1 9 d5 tu9 van ,ana?ap9dika1 te zam5 met e5 gezels*ap van ,bo$dha's1 d]ti5hond]d1 met oud]51 groote discipel5 en ,arhats1 zooals ,sriputra1 ,mahamaudgalyama1 ,mahakasyapa1 ,mahakapph9a1 ,suddhipan?aka1 ,n&a1 ,an&a1 ,rhula1 ,bh>advga en ,arismuddha4 ,hij woonde te zam5 met dez5 en vele &]e groote discipel5 en vele nobele ,boddhissatva's1 als ,mangrus1 d5 pr9s1 en alle &]54 ,en hij woonde te zam5 met ,sakra1 d5 ,indra1 d5 kon+ d] ,dewa's en met d5 ,brahmaan ,sahrupati4 ,met dez51 en vele &]51 hond]dduiz5d5 ,naguta's #gj van god5k9d]51 woonde ,bhagavat 9 ,srva/4 #ga44440 ,en deze tempel 0 als e5 gezi*t 9 heel oude1 v]vlog5 tijd51 to5 de s]e5e ,%akyamuni zijne on/]felijke pr$ik+5 zeide1 met duiz5d5 vrome discipel5 9 ro]looze rij5 devoot om hem he54 ,hoe groot1 hoe gelukkig1 zoo pas uit al die m5s*52 de m5s*5 lek5 nu als vr uit e5 na*tm]rie1 krioel5de wez5tjes2 wat veilig1 hi] zoo vr van all51 9 die k\de laan met g\d5 god56 ,o-,bi-,t10 zeide e5 s*elle keel/em4 ,e5 sm]ig1 gluip]ig k]eltje1 mis]abel 9 e5 vuil grijs lomp5kle$4 ,e5 puntig diev5snoet1 vr1 vr van b5$54 ,ik wi/ wat hij hebb5 moe/1 en gaf hem e5 kah0 #gb4 ,gretig greep de vieze h& mijn geld/uk4 ,gegroet1 vrome ,bik%u10 zeide ik1 met e5 sne]1 di5 hij voel5 moe/4 ,ma> onv]/oorba> kalm1 zijn vuile snuit 9 e5 plooi van ,nirvna's*e ru/1 antwoordde hij w$]3 ,o-,bi-,t01 ,o-,bi-,t044444 #gc ,amitbha1 de ,dhyni ,bo$dha1 de 9-zi*-zelf be/a&e1 vr de =matie d] w]eld1 ,amitbha1 de ab/racte ,wij%eid06 ,en ik voelde e5 groot5 ang/1 nu deze havelooze s*ooi] di5 subliem5 naam op de lipp5 _h1 zooals ik zelf wel van vl sublieme d+5 spreek1 ik1 die mijzelf van b9n5 nauwelijks durf zi51 9 de dui/]e afgrond5 d] onbewu/h$54 ,is da>om ,*9a mij zoo sympa?iek1 ( liev]1 zoo vreemd v]want1 omdat het e5 symbool is van e5 m5s*5ziel8 ,omdat er van uit het somb]e en droeve van dui/]e onbewu/h$5 de hoog/e wij%eid wordt gezong51 en 9 de gure1 donk]e wijk5 e5 ro]loos1 /atig ,bo$dhabeeld de h&5 bidd5d op de bor/ v\wt1 9 all]diep/e contemplatie8 ,ang/ig pe9z5d g+ het we] door de somb]e /rat51 en ik wi/ niet e5s me] wat ik zoek5 kwam1 ik1 droom5de zw]v]1 v] van de d+5 van mijn l&4 ,het liefs van zonnige du95 0 nu zoo lang re$s weg1 en de weid5 met g\d5 koei51 en de weggetjes wa> e5 wag5 met pa>d aankomt 9 de v]te4 ,het is hi] alles somb] en tragis*1 alles roept hi] van d5 dood1 en mijn groot/e geluk 0 hi] imm]s altijd dood/il ligg5 aan de zee1 met vage nevel5 op het wat]1 en ov]al /]v5de lijn5 en wijk5de horizonn544444 ,tot e5 pl( mij we] wakk] s*rok4 ,ik 0 voor d5 tempel van d5 /]v5d5 ,bo$dha4 #gd ,e5 met onkruid begroeid voorh( ov]2 dn1 langs twee pagodevormige wi]ookbr&]s1 de voordeur van d5 lag51 bre$5 tempel b9n54 ,het is niet 9 e5 /atige1 groote zaal1 9 pra*t van ar*itectuur en kleur51 dat het beeld hi] ligt4 ,e5 pa> gang5 door1 e5 trap op1 en ik kwam 9 e5 kle9e1 vi]kante kam]1 9 donk]1 droef li*t4 ,hi] /ond e5 armo$ig *9ees* b$ met vuile1 gro5e gordijn54 ,ik sloeg ze t]ug en h+ ze ov] de /ijl54 ,en ik zag e5 lev5sgroot1 g\d5 bo$dhabeeld dat--o1 wond]e *9ees*e naeveteit6--met e5 dek5 b$ekt 01 voor de k\de4 ,ook de dek5 trok ik weg4 ,gn beeld van heel fijne afw]k+ als de oude porsele951--e5 dik1 bijna gr( gezi*t1 met groot5 neus1 en lompe1 vette oorlobb54 ,het ha> 9 krullige vlamknopp51 donk]blauw4 ,dikke1 logge lijn5 _h het lijf1 als dat van e5 vleezig51 massal5 w]kman1 die n brute kra*t is4 ,ma> to* zg ik het en 0 het duidelijk1 ik zag het1 en zal het niet li*t v]get544444 ,z moet het zijn10 da*t ik1 z is het gr&ioze1 za*te1 te$]e e9de444440 ,want de g\d5 bo$dha lag met het ho(d z ru/igjes op e5 lu*tig gebog5 arm4444 o6 hoe ru/ig en zalig en 9 s]e5e kalmte1--de be55 z za*tk5s gevleid ov] elka>1 en ov] het slap5de gezi*t lag zulk e5 wijd+ van e9delooz5 vr$e1 dat ik dadelijk voelde1 hoe hi] e5 ziel v]zweefde1 en dit li*aam v]he]lijkte met d5 glans van h>5 s*aduw4 ,za*t1 za*t lag da> de bo$dha vr mij1 hoe zalig 0 hij da> geleg52 ja1 nu wi/ ik het--hoe he]lijk dit te wet56--dit 0 ge5 lijd51 ge5 bange dood1 dit 0 enkel het lu*t-droom5d v]glijd5 van e5 bevrijde ziel44444 ,9 e5 donk]e1 vuile kam] 0 het1 9 somb]geel1 treur5d li*t1 erg5s op e5 v]diep+ van e5 armo$ig5 tempel1 9 de dui/]e /ad van modd] en immondices1 wa> ik zooev5 nog walgde4 ,to5 b5 ik haa/ig weggegaan1 na e]/ de dek5 zelf we] ov] het g\d5 lijf te hebb5 geslag51 en de gro5e gordijn5 di*tg$aan4 ,dit is niet iets om veel van te zegg51 om lang na> te zi54 ,ma> iets om heel /il te bew>5 van b9n51 om voorzi*tig m$e te drag5 door het lev51 en niet me] van te sprek544444 ,en wer g+ het1 e5 uur lang1 door de donk]e /ad1 en 9 mijn moeheid zag ik niets me] dan vage s*aduw54 ,alle5 nog ev5 hl held]1 op e5 bre$e1 op5 plek1 op zij gezi51 e5 blanke pagoda1 e5 blanke bloem1 rank oprijz5d1 hoog bov5 de lage1 s*uitvormige dak51 met zev5 ge/yle]de t]rass5 bov5 rij5 zeskantige blad51 en gekroond door e5 spits van 9 d5 w9d za*t kl+el5de klokjes4 ,e5 wond]e bloem van /e5 en porcele91 opbloei5d uit het vuilbru9e d] huiz5massa's44444 ,to5 heb ik getiff9d1 9 e5 k\de1 leege zaal1 en lat] 9 e5 donk]e htelkam] gezet51 met vreemde /adsg]u*t5 roezemoez5d 9 de v]te1 en ang/ig gill5 van /oomfluit51 di*t bij op de rivi]4 ,moe van w>mte1 lam van b5auwdheid als ik 01 viel ik 9 e5 zw>5 slaap1 donk] en leeg1 e5 groote zw>te onbewu/heid1 als e5 afgrond44444 ,na het d9]1 's avonds1 w]d ik door e5 jong engels* /ud5t van de consul> s]vice01 met wi5 ik aan n tafeltje _h gezet51 genvite]d om de fl[]-boats0 op de ,cantonrivi] te gaan zi51 e5 *9ees*e1 drijv5de buurt van haut plaisir04 ,da> hij ,canton-*9ees* sprak1 e5 dialect wa>van ik ma> heel we9ig ma*tig b51 nam ik die invitatie met graagte aan4 ,en nu g+ het 9 e5 sampan1 ond] e5 riet5 dakje gezet51 ov] e5 bre$e1 donk]e rivi]4 ,voorbij de /ad 0 het alles donk]1 en van e5 vreemde melan*olie1 die ik n]g5s &]s voelde dan op *9ees*e rivi]54 ,e5 za*t drijv5 met korte /ootjes1 ond] het droevig gepiep van riem5 9 de hak51 en van buit5 niets te zi5 dan donk] wat] alom4 ,tot ope5s 9 de v]te e5 rumo] klonk van /emm5 en gezang4 ,en wij kwam5 bij e5 groote1 ope5gehoopte massa1 die ik e]/ voor e5 /ad hield1 ma> die uit hond]d5 naa/ elka> va/geme]de boot5 be/ond4 #ge ,bamboebrugg5 op pal5 vorm5 weg5 tuss*5 de rij5 s*uit51 die all5 /il ligg54 ,met veel moeite liep5 wij op die ruwe weg5 voort4 ,de e]/e s*uit5 die wij voorbijg+5 w>5 kle9 en sle*t v]li*t1 en ik zag vr\w5 9 zw>te jakk5 met e5 sig>et 9 d5 mond4 ,ma> v]d] blonk veel li*t1 en nu kwam5 wij bij wond]lijke huiz5--want op boot5 lijk5 zij niet 9 het dui/]--met fijn h\tsnijw]k van bloem5 en vogels4 ,de deur5 op51 en b9n5 alles hel v]li*t1 veel m5s*5 9 kleurige gewad51 en vreemde vr\w5figur5 9 s*itt]5de zij4 ,9 e5 d] laat/5 g+5 wij b9n54 ,e5 aanzi5lijke ,*9ees1 de secret>is van d5 ond]kon+ van ,canton1 gaf da> e5 fee/4 ,de boot leek wel e5 langw]pige1 smalle1 li*te doos met m5s*54 ,de e]/e indruk 0 rood en g\d4 ,langs de mur5 veel spiegels 9 v]gulde lij/51 en veel roode tablett5 met g\d5 k>akt]s4 ,ov]al europees*e kron5 en lu/res1 met veel glaz5 breloques4 ,ov]al s*itt]de en fonkelde kri/al en li*t4 ,langs de w&51 als 9 *9ees*e ontvangzal51 /oeltjes van zw>tbru9 h\t1 rijk +elegd met p>elmo]1 en rijk besn$54 ,naa/ elk5 /oel e5 laag tafeltje1 voor de !e4 ,9 het midd5 e5 fijn geornam5te]de tafel op drak5poot51 wa>op all]lei porsele95 s*al5 met lekk]nij51 en wa>om rijkgekle$e *9eez5 met wond]e1 frle wez5tjes--bloem58 feen8--van li*te1 t9tel5de c\leur1 met vreemde droomgezi*t51 nog niet gezi54 ,mijn beleefde nieuwe k5nis /elde mij voor aan e5 imm5z51 logg5 *9ees1 met enorm51 vooruit/ek5d5 buik en vuurrood gezi*t1 e5 vette1 lompa*tige vlees*klomp4 ,ik boog zo[at en mompelde iets van het we9ige m&>ijn dialect dat ik k5de--en dat e5 hooggeplaat/ *9ees door het geheele rijk v]/aan moet4 ,ma> ik heb niet gehoord wat hij to5 zeide1 want ik keek na> die vreemde1 ongelo(elijke wez5tjes om de tafel4 ,ze w>5 all5 zoo kle9 en broos 9 de fonkel5de roze en hemelsblauwe gewad5 met tere bloem5 en vogels da>ov] geborduurd1 roze omzoomd met blauw1 en rood met g\d1 en helgro5 met fel geel1 alles s*itt]5d en t9tel5d 9 't int5ze li*t1 wijde korte gewad5 ov] wijde broek51 met vage1 v]mo$e vorm5 er hl ev5 doorkom5d4 ,en dan die gezi*t51 all5 zoo po$]wit en bloem5rood1 en die opga&e w5kbrauwbog5 en die kle9e zw>te am&eloog5 die niet s*ijn5 te zi5 wat er om h5 he5 is1 ma> enkel vage1 v]re my/]ien6 ,de slanke droomwez5tjes van porsele95 vaz5 en van zijd5 waai]s en s*]m5 en biz>re teek5+54 ,en alles ev5 /]k uitkom5d van kleur1 als ges*ild]d op rij/papi]1 z int5s1 kleur5 alle5 9 ,*9a te zi54 ,er /ond er e5 op1 met veel g]uis* en klett]5 van jaspis-si]ad51 en nu zweefde het kleurig s*epseltje na> ons toe1 als op het ry?musje van e5 heel langzame droommuziek4 ,de zijd5 m9iatuurs*o5tjes van e5 hl kle9 k9dje rak5 ma> ev5 d5 grond1 en het to* zoo li*te li*aampje1 te zwa> voor die babyvoetjes1 helt l9ks en re*ts telk5s ov]1 en wiegt 9 het wankel5d ev5wi*t1 met telk5s uit/rekk5 van e5 wijde m\w1 als e5 vlag van e5 quilibri/e4 ,dit kle9e1 zijd5 figuurtje1 als uit e5 droom gekom51 dit heel tere1 frle wez5tje komt bij d5 kolossal5 *9ees /aan1 als zijn k9dje v] b5$5 zijn s*\d] reik5d1 en wil d5 vleezig5 reus1 die ha> ,lief is1 we] metrekk5 na> de tafel1 om te et54 ,ma> hij zeide ha> iets1 wat ik niet v]/ond1 wa>op zij ons met ha> zw>te oogjes aankeek1 e]/ half-bang1 to5 v]wond]d1 to5 guitig1 en ope5s 9 e5 s*el gela* uits*at]de4 ,de dikke *9ees s*e5 e5 hl go$ vri5d van mijn k5nis te wez51 wat deze mij dan ook v]zek]d _h1 want ine5s vroeg hij mij wat 9 gebrok51 ma> to* v]/aanba> engels*3 ,please sit d[n !re1 ) my fri5ds4 ,d y l a mi/ress80 ,en da>na e5 buld]5d gela*4 ,nu zag ik pas dat hij e5 beetje dronk5 04 ,hoe z\ ik durv58 ,hoe z\ ik durv580 riep ik1 dez5 ke] voor de e]/e maal dit 9 ,*9a gebruikelijk antwoord e5s heus*elijk me55d4 ,want die zijd51 kleurige s*epseltjes da> zijn ge5 vr\w51 da*t ik4 ,het zijn ges*ild]de1 met zijde omhang5 automaatjes1 ze zijn broos als vl9d]s1 de kleur zit er 9 fijn po$] op1 ze gev5 /ellig af als je er aankomt4 ,hoe dit ooit aan te ro]5--z\ er ge5 griezelige1 bleeke plek v]blijv5 als bij e5 kapel1--z\ die mooie kleur er niet afgaan8 ,en dan al die he]lijke1 za*te zijde1 z\ het niet kreuk51 z\ het niet s*eur5 en vlekk51 en dan die curieuze1 porsele95 gezi*tjes1 me dunkt ze z\d5 brek5 en 9 s*]v5 vall5 als de poppetjes op zoo'n waai]1 als je er ev5 aan /oot6 ,wat e5 vreemd fe/ijn1 die logge1 groote k]els1 mee/al met dikke buik5 en opgezette tronies1 die da> vreemde vru*t5 et5 en uit m9iatuurkopjes !e en wijn dr9k5 met porsele95 popp51 die dadelijk brek56 ,wij w]d5 opg5om5 9 d5 kr+4 ,naa/ mij zat e5 figuurtje 9 roode zij1 met /]k riek5de bloem5 9 't ha>1 en e5 small5 b& van blauwe ijsvogelve]51 bezet met groote pa>l51 ov] e5 smal1 wit-gepo$]d voorho(d4 ,zij zat mij aan te kijk5 als( ik e5 vreemd1 zw>t mon/] 0 9 mijn europees*e jasje1 en begon telk5s met &]e zulke vr\wtjes uitbundig te la*5 ov] z iets ong]ijmds4 ,onze ga/he] liet de muziek9/rum5t5 kom51 en het wez5tje naa/ mij begon met ha> kle9e1 roodporsele95 v+]tjes 9 iets als e5 guit>e te tokkel54 ,vreemde1 ma> heel zang]ige wijsjes1 en e5 vreemde /em er tuss*51 z+5d 9 heel hooge not5 ongehoorde faussett54 ,het g+ er alles heel netjes toe4 ,niets van de ruwe gr(heid als op europees*e bac*anal51 al 0 het nog e5 ietsje &]s dan 9 e5 europees*e salon4 ,deze vl9d]a*tige dametjes zijn dan ook de mee/ ontwikkelde van ,*9a1 en ond]wez5 9 lit]atuur en muziek4 ,de boot5--ik spreek hi] enkel van de be/51 niet van de kle9]5--zijn ge5 publieke lokal51 ma> word5 door e5 ( me] rijke *9eez5 afgehuurd1 en de fee/vi]5d5 zijn all5 ga/54 ,behalve e5 toiletkam]tje zijn er ge5 &]e v]trekk5 dan de fee/zaal4 ,na het fe/ijn gaan all5 na> huis4 ,mijn nieuwe vri5d 0 9 druk gesprek met de ,*9eez51 ma> ik zeide niet veel1 en zat1 e5 geurig kopje siao*o5g0 !e sav\re]5d1 de porsele95 vr\wtjes aan te />51 die ik nog nooit zoo gezi5 _h4 ,ik k5de alle5 van ,cantonvr\w5 de korte1 dikke girls01 die ov]al 9 ,*9a1 9 de ,/raits en 9 ,indi zijn te v9d51 gekle$ 9 de glimm5de1 zw>t bombazijn5 jakk54 ,ma> dze w>5 de e*te *9ees*e feen uit de oude sprookjes en leg5d51 die op f5iks5 en reig]s door de lu*t zwev51 ( voorbijdrijv5 op wolk51 als ,ho ,si5 ,k\1 het wond]e1 li*te wez51 dat nooit at1 en 9 het volle dagli*t e9delijk t5 hemel vo]1 als te lu*t en te broos voor deze a>de4 ,ik tra*tte te v]geefs mij voor te /ell51 dat die gekleurde1 te]e popp5 c\rtisanes w>51 zoo vaag en vreemd bewog5 ze1 zoo kle9 en t5g] lek5 ze1 zoo curieus automatis* w>5 hun geba>tjes1 als w]d5 ze onzi*tba> door t\wtjes bewog54 ,to5 de dikke secret>is zijn zw>e h& op de fijne1 zijd5 s*\d]tjes van zijn meisje legde1 _h ik e5 gevoel als( ik e5 porsele95 voorw]p zag brek54 ,ma> ze we]de hem af met e5 keurige w5d+ van ha> zijd5 waai]1 en la*te met e5 hoog geluid1 te hoog fausset om natuurlijk te zijn1 ma> dat bizond] mooi wordt gevond5 9 e5 *9ees*e vr\w4--,hoe'n vreemd gevoel 0 het1 to5 lat] zoo'n wez5tje a*t] elk d] ga/5 kwam te /aan1 zooals gebruikelijk is1 om wijn te s*5k56 ,telk5s als het gepo$]de1 roode h&je bij mijn kopje kwam1 en e5 zijd5 wijde m\w ev5 ruizel5d mijn jas effleure]de1 week ik onwillekeurig t]ug1 en keek bezorgd ( er niets 0 afgegev51 en ge5 roode ( witte vlek 0 gekom5 op het zw>te lak544444 ,het 0 laat to5 wij1 na vele /rijkages en buig+51 afs*eid nam5 van de ov]beleefde *9eez5 en hun raadsela*tige s*oon54 ,en to5 ik we] 9 de donk]e sampan zat en ov] de dood/ille1 dui/]e rivi] gle$1 _h ik moeite te geloov51 dat ik de s*itt]5de1 kleurige poppetjes van de oude vaz5 en rij/papi]5 plaatjes w]kelijk lev5d _h gezi51 en dat alles miss*i5 niet enkel e5 v]toon+ ma> gewee/ 0 op dat imm5ze tooneel1 dat ,*9a is4 ,de /ad1 to5 wij nad]d51 lag donk] en somb]1 met hi] en da> e5 s*a>s* li*tje1 e5 groote ope5hoop+ van zw>te vorm51 ond] de dui/]e droefheid1 die ov] alle *9ees*e /$5 ligt1 als e5 vloek4 ,het gezi*t op zoo'n ontzaglijke groote /ad1 dood/il ond] d5 zw>t5 na*t1 vanuit de wijde1 dui/]e rivi]1 is beang/ig5d met e5 vreemde beklemm+4 ,de s*itt]5d roode en blauwe li*tfiguurtjes wek5 weg voor mijn d5k51 en ope5s da*t ik om de vijfhond]d g\d5 wijz51 /atig gezet5 9 d5 damp van blauw5 wi]ook en om d5 heilig51 zalig5 ,bo$dha1 die da> lag te /]v5 9 het donk]e kam]tje1 a*t] armo$ige1 gro5e gordijntjes1 dr erg5s 9 die zw>tgrijze massa1 zoo somb] en dreig5d voor mij1 de my/]ieuze1 fabela*tige /ad van wond]51 die ,canton heet4444 ,,inh\d4 ,blz4 ,kwan ,y94 ,de ,god9 d] g5ade4 ,ov] ,*9ees* bo$dhisme en ,*9ees*e kun/ #a ,e5 ,bruid #gc ,de ,*9ees*e ,hel #he ,e5 ,begraf5is #aeb ,uit ,canton4 ,e5 reisimpressie #afj ,,aanteek5+5 #a #ad ,ma>t #ahif4 ,lett]kundige ,op/ell54 ,,ix4 #b ,de i0 9 ,y9 lang uit te sprek51 de a0 9 ,kwan kort4 #c ,deze 0 gebor5 uit het ho(d van d5 ,dhyna bo$dha ,amitbha1 9 ,*9a de all]hoog/ erk5de bo$dha1 g5aamd ,o-,bi-,t4 #d ,ook deze w]d voorge/eld als zitt5de op e5 b]g1 n$]zi5de na> de w]eld4 #e ,de rooms*-ka?olieke z5del+5 zag5 9 ha> e5 spel van d5 ,satan1 die de ,m>iafiguur wilde namak54 #f ,meisjes word5 dan ook sle*ts bij uitzond]+ 9 ,*9a ond]wez5 9 &]e vakk5 dan vr\welijke h&w]k51 decore]51 hui%\d5 enz4 en kunn5 lez5 no* s*rijv54 #g ,wat m5 taosme0 noemt heeft niets te mak5 met de oorspronkelijke le] ov] ,tao van ,lao ,tsz'4 ,dwaze discipel51 die ,lao ,tsz's boek niet begrep51 haald5 er all]lei absurde d+5 uit1 g+5 d5 /e5 d] wijz5 zoek5 enz4 en creerd5 lat] e5 geheel pan!on van god54 ,geheel t5 onre*te wordt dan ook van taosme0 gesprok54 #h ,het boekje1 dat voorge/eld wordt door ,kwan ,y9 zelf gemaakt te zijn1 is ge5 e*te soetra1 en is ges*rev5 g$eeltelijk 9 proza en g$eeltelijk 9 v]z54 ,het is getiteld2 ,oorspronkelijke1 e*te soetra van het ov]vo]5 7na> ,nirvana7 van ,kwan ,y90 en is veel bet] ges*rev5 en van veel ern/ig] k>akt] dan de ,voll$ige traditien omtr5t de ,kwan ,y9 d] zuidelijke zeen01 wa>uit &]e s*rijv]s wel e5s hebb5 geput4 #i ,de ,*[ dyna/ie bloeide vanaf #aabb v4 ,c4 en v]viel vanaf #ajgi v4 ,c4 #aj ,confucianisme1 taosme en bo$dhisme4 #aa ,zooals bek5d is geloov5 de bo$dhi/5 aan tallooze inc>naties door transmigratie1 en1 zooals ik v]d] 9 dit /uk nad] zal bes*rijv51 wordt door omw5tel+ van e5 wiel de ziel telk5s we] 9 het lev5 gew5teld4 #ab ,e5e niet-bo$dhi/is*e godheid1 v]mo$elijk van oud-*9ees*5 oorsprong1 die 9 all]lei leg5d5 en tao/is*e v]hal5 e5 groote rol speelt4 #ac ,hi]m$e wordt b$oeld de ,s+0 wa>van ,confucius spreekt1 dat wat de hemel als natuur v]le5d heeft40 7,zie ,*ung ,yung047 ,deze ,s+0 is het ess5tieel re9e van d5 hemel 9 d5 m5s*1 en ha> re9 te h\d5 is het geheim van e5 go$ lev54 ,alle zonde komt door v]dui/]+ van de ,s+40 #ad ,bo$dha1 ,dh>ma1 ,sangha1 d4i4 ,bo$dha1 de ,wet1 en de ,prie/]s*ap4 #ae ,het s*ip d] liefde40 ,&]e naam voor ,kwan ,y94 ,met s*ip0 is b$oeld het va>tuig1 dat de ziel5 ov] de zee des lev5s vo]t na> ,nirvana4 #af ,de zee d] bitt]h$510 het roode /(0 enz4 is het lev54 #ag ,jn ,t5g 7sanskriet ,dipank>a7 is e5 oude bo$dha1 die al vr ,%akyamuni's inc>natie als ,siddh>ta dez5 ond] zijne discipel5 telde4 #ah ,volg5s pr(4 de ,groot e5 l& t5 ,z4 van ,siam en t5 ,o4 van ,indi4 #ai ,miao ,y9 het ,s*oone ,geluid1 ,miao ,yu5 het ,s*oone ,beg94 ,tsjoang is de ,s*oone1 ,v]si]de4 #bj ,er zijn vijf plant51 die als onre9 word5 bes*\wd1 7o4 a4 ui57 als zijnde w$]geboorte als plant van e5 hond4 #ba ,op di5 gelukkig5 dag w]d 9 oude tijd5 e5 trap g]e$ gemaakt en met bloem5 v]si]d4 ,de pr9ses /ond op de trap met e5 zijd5 bal 9 de h&1 die zij ne]wi]p4 ,wie de bal opv+ w]d ha> e*tg5oot4 #bb ,de e]/e is de gehoorzaamheid aan d5 vad] 7ongehuwd zijnde71 de twe$e die aan d5 man 7gehuwd zijnde71 de d]de die aan d5 oud/5 zoon 7w$uwe zijnde74 #bc ,go$ g$rag1 gepa/e woord51 n$]igheid1 gepa/e bezigh$54 #bd ,het ho(dpr9cipe van ,confucius' le]4 ,die van vad] tot zoon en omgeke]d1 vor/ tot ond]daan1 e*tg5oot tot e*tg5oot1 oud]e bro$] tot jong]e en omgeke]d1 vri5d tot vri5d1 zijn de vijf betrekk+54--,deze le] heeft g]uim5 tijd het bo$dhisme 9 d5 weg ge/aan dat niet familielev5 ma> ascetisme voor het hoog/e lev5 hield4-- #be ,dat h>e oud]s kon+ en kon+9 w>5 0 de beloon+ voor 9 vroeg]e lev5s g$ane go$e dad54 #bf ,yama10 de kon+ d] hel4 #bg ,naam voor e5e pr9ses4 #bh ,dit zijn dezelfde 79 ,amoy ,kim ,tong en ,giok ,lu g5oemd7 die 9 mijn /uk ov] het *9ees*e tooneel voorkom5 7,zie ,wij%eid en ,s*oonheid uit ,*9a74 #bi ,deze bijl1 oorspronkelijk de scept] van ,indra 7vadjrna71 wordt nu nog door de prie/]s g$rag5 bij c]emonien1 en is e5 symbool van de ma*t van ,bo$dha1 die door wij%eid 7pradjna7 onov]w9lijk is4 #cj ,cypres en pijnboom zijn symbol5 van on/]felijkheid4 #ca ,wi]ook-,b]g4 #cb ,e5e d]gelijke leg5de wordt van ,%akyamuni v]haald4 #cc ,love "h pron\nces itself "l ( ,fate10 zegt ,samuel ,johnson hi]van t]e*t4 7,ori5tal ,religions4 ,india47 #cd ,ook ,avalokite%v>a zwo]3 zi* te manife/e]5 9 elk s*epsel 9 het heelal2 alle m5s*5 van de gevolg5 d] zonde te bevrijd51 en nooit het bo$dhas*ap te b]eik5 tot all5 zijn gebor5 9 de eeuwige ru/ en v]vull+ hebb5 gekreg5 van hunne geb$540 7,beal4 ,cat5a ( ,buddhi/ ,scripture47 #ce ,corresponde]5de met d5 b]g ,potala1 wa> ,avalokite%v>a woonde4 #cf ,fung ,%ui0 z\ m5 de wet5s*ap van de a/ronomis*e en religieuze ligg+ e5] plaats kunn5 noem54 ,uitweid+ z\ hi] te v] vo]54 #cg ,er zijn vi] zulke ,zee-,drak5-,kon+51 ,hai ,lung ,wang1 9 de noordelijke1 we/elijke1 zuidelijke en oo/elijke zee elk n4 ,zij word5 door de ,*9eez5 ze] 9 e]e geh\d5 en krijg5 (f]&5 9 zee geworp54 #ch ,dit is niet 9 het boek v]meld4 ,ma> de veget>irs hebb5 er e5e geheele my/ieke filos(ie op gebase]d1 en v]kl>5 de geheele kun/ van de bevrijd+ d] ziel door ov]w9n+ d] h>t/o*t51 uit dit boek4 ,er be/aan geheele boek5 van veget>irs ov] de z4g4 ziele-v]re9+1 wa>9 alle 9 de ,see ,yi voorkom5de p]son5 als g$eelt5 van het m5s*elijk li*aam word5 voorge/eld4 #ci ,m5 zij niet te veel v]wond]d1 dat deze v]kl>+ van ,%5 ,ts'ai en ,lung ,n zoo geheel en al v]s*ilt met die1 welke ,pr(4 de ,groot ervan geeft 9 zijn ,ja>lijks*e fee/5 en gebruik5 d] ,emoy-*9eez50 7#a;e deel bl4 #aee v4v471 en die hij v]mo$elijk uit tooneelvoor/ell+5 heeft geput4 ,ik heb mij geh\d5 aan mijne editie van ,see ,yi1 ma> teek5 er bij aan1 dat vele edities da>van aanm]kelijk v]s*ill54 #dj #ajbc-ajfc n4 ,c4 #da ,als dit e*t is1 is het uit de #ae;e eeuw1 de rege]+ van ,san ,tsung 7#adbf-adce7 d] ,m+-dyna/ie4 ,het m]k ,san ,teh1 dat de ,gonc\rt 7,cab9et de l'extrme ,orint7 zoo dikwijls aanhaalt1 is e*t] ge5 bewijs van e*!id1 da> het op mod]ne vaz5 en vat5 ook /aat4 #db ,dikwijls ziet m5 dan ook op plat5 ( 9 tempelbeeld5 de ziel afgebeeld 9 het li*aam van e5 beeld1 als e5 kle9 bo$dhaatje1 zitt5de 9 m$itatie4 ,ook zag ik dit bij oude duits*e primitiev51 ma> dan de ziel 9 d5 vorm van e5 engel4 #dc ,hi]ov] lat]1 bij de bes*rijv+ d] porsele954 #dd ,ka*ya0 7sanskriet74 #de ,zie de afbeeld+ teg5ov] d5 titel4 #df ,vr e5 beeld gaaf uit het v]hitt+sproces komt1 zijn mee/al e]/ e5ige exempl>5 gesprong51 wa>na telk5s we] van vor5 af aan moe/ begonn5 word54 #dg ,gelukkig zijn jui/ de gewone arm5 ov]1 die zij op &]e beeld5 heeft1 zoodat het s*ijnt1 ( er niets aan ontbreekt4 #dh ,voor e5 *9ees heeft e5 puh ts' en10 dat is defect1 /uk heel veel van zijn wa>de v]lor51 al is het ma> n kle9 b>/je4 ,groot 0 de v]wond]+ van e5 antiquair wi5 ik v]telde1 dat de ,v5us van ,milo e5 beeld is1 dat niet voor g\d te koop is1 ma> ge5 arm5 me] heeft6 #di ,peh ,t+ porsele9 is zoo ko/ba> 9 ,*9a1 dat zelfs s*]v5 van gebrok5 d+5 duur word5 betaald4 ,m5 d5kt namelijk1 dat het tot po$] gemal51 e5 g5eesmiddel is voor ooglijd]s1 en v]haalt van dit po$]1 dat het bl9d5 het li*t kan t]uggev54 #ej ,het is 9 ,*9a gebruikelijk om g$ur5de de huwelijksdag5 de bruid aan belang/ell5d5 te lat5 zi5 7kh'o s9 nio74 ,deze /aat dan re*top 9 de bruidskam]1 9 groot gala4 #ea ,zooveel als3 ,ik felicite] u60 #eb ,zie het e]/e /uk 9 dez5 bundel3 ,kwan ,y904 #ec ,de *9eez5 s*rijv5 n4l4 niet met e5 p51 ma> met e5 p5seel4 #ed ,y5 ,lo 7,sanskriet3 ,yama7 ( ,y5 ,kin is eig5lijk de algeme5e naam voor alle hellekon+54 #ee ,de *9eez5 da*t5 dat viss*5 uit wat] gebor5 word54 #ef ,de lez] zal opgem]kt hebb51 dat de *9ees*e v]tell] hi] e5 beetje 9 de w> is1 want wa> blijv5 nu de insect5 uit g$aantev]wissel+ gebor508 #eg ,zie voor dtails ,pr(4 de ,groot's ,ja>lijks*e fee/5 en gebruik5 d] ,emoy-*9eez501 #b;e deel1 van af blz4 #ccc4 #eh ,9 ,indi heet dit fee/ reboetan-fee/01 omdat sommige d] tafels lat] door de arm5 mog5 geplund]d word54 ,9 ,t&jong ,p9ang 7,ri\w7 kan m5 b4v4 dit fee/ go$ bijwon54 ,het wordt da> op tamelijk groote s*aal aang]i*t4 #ei ,deze ,rivi]-,drak5-,kon+ heeft de /room5 en rivi]51 met al hunne bevolk+ van viss*5 enz4 tot zijn gebi$1 en v]oorzaakt1 op la/ van d5 ,hemel1 de reg5s4 #fj ,lit]ator van d5 e]/5 graad1 ongeve] ba*elor ( arts04 #fa ,de *9eez5 hebb5 twaalf ur5 9 e5 etmaal4 ,het uur ,*'an corresponde]t met ons #g-i 's m41 het uur ,sz' met ons #i-aa 's m41 het uur ,wu met ons #aa-a 's nam41 en het uur ,wei met ons #a-c 's nam4 #fb ,van #c-e 's nam4 #fc ,t'ai ,tsung 0 to5 nog kon+1 ma> lat] w]d hij keiz]1 de twe$e keiz] d] ,?ang-dyna/ie die rege]de van #fah-iac n4 ,c4--,t'ai ,tsung rege]de van #fbg-fdi n4 ,c4 #fd ,m5 b$5ke hi]bij1 dat e5 keiz] 7lat] w]d ,t'ai ,tsung keiz]7 ook 9 de hel re*t heeft op de noodige g>ds1 als zijnde de ,zoon des ,hemels4 #fe ,dit kon heel gemakkelijk gebeur54 ,d]ti5 s*rijft m5 9 't *9ees* n ti5 drie4 ,de voor/e n1 9 't *9ees* door n ligg5d /reepje3 voorge/eld1 is door toevoeg+ van nog twee /reepjes te v]&]5 9 drie3 4 #ff ,hoe hij dit de$1 door ,saan ,tsang de ,soetra zond] k>akt]s te do5 zoek51 heb ik 9 ,kwan ,y90 v]haald4 #fg ,het 0 9 d5 tijd d] e]/e nieuwe maan na *9ees* nieuwja> 7,febru>i71 wanne] de b]gbewon]s gewoon zijn vur5 9 de b]g5 te ont/ek54 #fh ,e5 *9ees*e set0 van kopjes be/aat uit vi]1 en somtijds ti5 ( a*t1 ma> niet zes ( twaalf4 #fi ,l-,han's ,arhats1 adept54 #gj ,/aat hi] voor3 e9deloos vel540 #ga ,uit d5 aanhef d] ,sukhvat-vynha-mahayana-stra 7iets v]kort 9 dit citaat74 #gb #aj c5ts engels* #ajj *9ees*e ca%4 #gc ,o-,bi-,t 7,amitbha7 is de gewone zegswijze d] prie/]s1 die zij voor alle gevall5 en als antwoord op alle mogelijke gezegd5 gebruik54 ,zij d5k5 dat het e9deloos uitsprek5 van dit heilige woord hun door transc5d5t51 my/iek5 invlo$ tot ,nirvna kan br5g54 #gd ,de *9eez5 9 ,canton noem5 het slap5de bo$dha01 ma> dit is v]ke]d4 ,het beeld komt geheel ov]e5 9 h\d+ met de siamees*e en birmaans*e1 die d5 /]v5d5 bo$dha voor/ell54 #ge ,9 ,septemb] #ahid is deze geheele boot5buurt door br& v]nield4