,,de ,,*9ees*e ,,filos(ie ,,toegeli*t ,,voor ,,niet-,,s9olog5 ,i4 ,,kh,,o5g ,,foe ,,tsz 7,,confucius7 ,,door ,,h5ri ,,borel ,,am/]dam ,p4 ,n4 ,,van ,,kamp5 ,,zoon ,,deze ,,arbeid ,,is ,,e]bi$ig ,,opg$rag5 ,,aan ,,d5 ,hoog,edelgestrengen ,he] ,w4 ,p4 ,,gro5eveldt1 ,gew4 ,vice-,presid5t van d5 ,raad van ,indi ,,inh\d4 ,bladz4 ,,voorwoord #a ,,inleid+ ,,tot ,,de ,,filos(ie ,,van ,,confucius #g ,,hi/oris*e ,,opheld]+5 #be ,,het ,,lev5 ,,van ,,confucius #cd ,,*o5g ,,yo5g #gi ,,ta ,,hi,h #add ,,fragm5t5 ,,uit ,,de ,,lo5 ,y #agh ,,voorwoord4 ,tot dusv]re zijn 9 de n$]l&s*e taal sle*ts ze] we9ig w]k5 ov] ,*9a en *9ees*e ond]w]p5--lit]atuur1 filos(ie1 e?nografie enz4--ges*rev54 ,de voornaam/e w]k5 van onze s9olog51 de he]5 ,pr(4 ,s*legel1 ,pr(4 de ,groot1 ,gro5eveldt enz4 v]s*55 9 de frans*e ( engels*e taal4 ,het ligt dan ook 9 d5 a>d d] zaak en is niet me] dan natuurlijk dat gele]d51 die ti5tall5 van j>5 aan de /udie van e5 ( &]5 tak van wet5s*ap be/e$d51 er op uit zijn1 hun w]k voor e5 zoo groot mogelijk publiek t] lez+ op5 te /ell5 en de n$]l&s*e taal zull5 zij hi]voor het all]laat/ kiez54 ,alle5 de groote n$]l&s*-*9ees*e dictionnaire van ,pr(4 ,s*legel maakt hi]op e5e uitzond]+1 en dat ,zijn ,hooggele]de de n$]l&s*e taal uitkoos voor e5 w]k1 wa>aan hij e5 tw9tigtal lev5sj>5 be/e$de1 is e5 daad1 wa>voor het n$]l&s*e volk hem altijd dankba> zal moet5 blijv54 ,_h ik e5e /udie gemaakt op e5 nog niet door &]5 betr$5 s9ologis* gebi$1 dan z\ ik die ook v]mo$elijk 9 e5 vreemde taal hebb5 ges*rev54 ,9 het beg9n5 van dit w]k e*t] b5 ik jui/ van het voornem5 uitgegaan1 iets 9 het n$]l&s* te s*rijv51 dat door i$] ,n$]l&] kan word5 gelez51 en ov]al 9 ,n$]l& en ,n$]l&s*-,indi gemakkelijk te v]krijg5 is4 ,vooral _h ik da>bij op het oog de ,n$]l&]s1 en me] speciaal ook de n$]l&s*e ambt5>51 9 onze kolonin1 die dagelijks met *9eez5 9 aanrak+ kom51 en ov] h5 te bevel5 ( re*t te sprek5 hebb54 ,voor dez51 hoopte ik1 z\ dit boek e5 niet onwelkom middel wez5 om de filos(ie d] oude *9eez51 van welke e5 g$eelte ook wet is1 van me] nabij te le]5 k5n5 dan uit de onzek]e m$$eel+5 da>omtr5t van *9ees*e adviseurs en (fici]54 ,wl be/aat e5e uit/ek5de engels*e v]tal+ van de confuciani/is*e en van alle heilige boek5 d] *9eez51 ma> ik weet bij ond]v9d+1 dat m5 er niet ev5 li*t toe ov]gaat die te koop5 en vooraf te be/ell51 als m5 e5zelfde n$]l&s* w]k1 dadelijk bij d5 boekh&ela> v]krijgba>1 z\ aans*aff54 ,en ook zijn er altijd p]son51 die e5e vreemde taal niet zoo vlot lez5 als hun eig51 da> drukke bezigh$5 h5 niet toeliet51 zi* speciaal op die taal toe te blijv5 legg54 ,de filos(ie van ,confucius is onafs*eidelijk van het geheele /aatkundige sy/eem van ,*9a1 en is de basis1 op welke alle in/ell+5 en wett5 eig5lijk gegrondve/ zijn4 ,mo*t dit w]k1 door d5 he] van ,kamp5 zoo b]eidwillig uitgegev51 aan mijne v]wa*t+ beantwoord5 en de ko/5 dekk51 dan z\ dit mij e5e aanspor+ zijn1 9 aansluit+ hi]aan e5 &]1 ov] de *9ees*e /aats9/ell+5 en wett5 te ond]nem54 ,dat e5 speciaal voor niet-s9olog5 ges*rev5 w]k ov] ,confucius wel 9 e5e behoefte voorziet1 bewees ,pr(4 ,legge's speciaal voor niet-s9olog5 uitgegev5 bew]k+ #a van zijn v]tal+ en v]kl>+ d] confuciani/is*e ges*rift51 die ?ans re$s e5 zev5d5 druk heeft beleefd4 ,dat het w5s*elijk is1 zooveel mogelijk te wet5 van de ideen en de moraal van e5 volk als de *9eez51 die zulk e5 gewi*tige--l te gewi*tige--rol spel5 9 onze kolonin1 zal v]d] wel niem& teg5sprek54 ,dit boek bevat e5e korte inleid+ tot de confuciani/is*e filos(ie1 e5e opheld]+ tot go$ begrip van hi/oris*e feit51 e5e lev5sges*i$5is van ,confucius1 de geheele v]tal+ d] ho(dw]k5 ,*o5g ,yo5g0 en ,ta ,hih10 en e5e g$eeltelijke van het w]k ,lo5 ,y10 e5 en &] zooveel mogelijk van besprek+51 v]kl>+5 en not5 voorzi54 ,het gemakkelijk/e w>e natuurlijk voor mij gewee/1 e5v\dig e5e holl&s*e v]tal+ te gev5 van het engels*e w]k van ,pr(4 ,legge4 ,ik heb geme5d1 mij er niet z van af te mog5 mak51 vooral niet1 omdat ik1 met al mijn e]bi$ voor d5 em95t5 arbeid van dez5 ,ne/or d] s9olog51 het op sommige punt51 wa>ond] wel e5s ho(dpunt51 niet met dez5 gele]de e5s kan zijn4 ,ik heb ,pr(4 ,legge's v]tal+1 en &]e v]tal+5 be/ude]d en g]aadpleegd1--en ook wel de v]sie da>91 wa> ik zelf twijfelde1 op vele plaats5 d5 doorslag lat5 gev51 ma> t5 slotte heb ik e5 eig51 onafhankelijke v]tal+ en v]kl>+ van d5 *9ees*5 tek/ gegev54 ,indi5 die v]tal+ op vele plaats5 met de re$s be/a&e v]s*ilt is dit1 omdat ik vr alles op mijn eig5 voel5 afg+ en dit1 zond] one]lijk te word5 9 mijn w]k1 niet aan de autoriteit van &]51 al zijn die ov] 't algeme5 v]re mijn me]d]51 kon op(f]54 ,van gn v]tal+5 zijn ooit zulke veel v]s*ill5de v]sie's gegev5 als van die uit het *9ees*4 ,opm]kelijk is het b4 v4 hoe twee ev5 em95te en onbetwi/ba> kundige gele]d5 als ,pr(4 ,legge en ,s4 ,wells ,williams somtijds van s*ijnba> e5v\dige z9netjes zulke uite5loop5de v]tal+5 kunn5 gev51 en het is niet onmogelijk1 dat tw9tig s9olog5 van ne bladzijde *9ees* tw9tig1 somtijds geheel met elka> 9 /rijd zijnde int]pretaties gev54 ,dat er ook 9 mijne v]tal+ dwal+5 zull5 zijn1 en zij1 ev5als die van wi5 ook1 altijd bloot /aat aan zooveel aanvall51 en te go$] tr\w g$ane1 als er &]e s9olog5 zijn1 is iets1 wa>op ik vooruit voorb]eid b51 en dat na het bov5gezegde wel v]kla>ba> zal wez54 ,dit boek wil e*t] vol/rekt ge5 bizond] +5ieuze en gewild ap>te s9ologis*e v]di5/e zijn2 integ5deel1 het is voor niet-s9olog5 ges*rev5 en mijn e5v\dige b$oel+ is1 de le] van ,confucius op zoo e5v\dig mogelijke wijze 9 ho(dzaak bek5d en begrijpelijk te mak5 voor all51 die uit d5 a>d d] zak5 ge5 geleg5heid hebb5 het *9ees*e orig9eel te lez54 ,is het mij gelukt1 da>door deze le] 9 ho(dzaak bij het groote publiek 9 ruim5 kr+ z bek5d te do5 zijn1 dat het go$ kan begrijp5 de moraal1 de gewoont5 en de gebruik5 van het *9ees*e elem5t 9 onze kolonin1 dan zal mijn doel b]eikt zijn4--,de ho(dideen van ,confucius1 de grondslag van de geheele /aats- en familie-in/ell+5 d] *9eez51 indi5 ik dze met dit w]k duidelijk heb gemaakt1 dan kan ik mij v]d] g]u/ de ap>te f\t5 v]gev51 die ik zek] weet dat1 ondanks ern/ige /udie1 mijne v]tal+ nog zull5 aanklev51 f\t5 9 z9scon/ructie zo[el als 9 het kiez5 van n$]l&s*e equival5t5 voor *9ees*e begripp54 ,zijn de v]tal+5 en besprek+51 zo[el als de bes*\w+5 9 de ,inleid+0 oorspronkelijk van eig5 h&1 9 het ,lev5 van ,confucius0 heb ik1 wat de volgorde d] feit5 aangaat al?ans1 mij ges*ikt na> de me?ode van ,pr(4 ,legge en van ,rob]t ,k4 ,d\glas 7,confucianism & ,taosm071 e5e me?ode1 welke deze gele]d5 hebb5 geput uit de ev5e5s door mij g]aadpleegde w]k5 ,% ,ki0 van d5 ges*i$s*rijv] ,sz ,ma ,tsi51 ,kiang ,yo5gs ,lev5 van ,confucius0 en e5ige &]54--,ik heb1 dezelfde volgorde van gebeurt5iss5 da>uit nem5de1 hi] en da> iets bijgevoegd en uitgelat51 en eig5 bes*\w+5 er +elas*t4--,ga>ne _h ik van het w]k ,lo5 ,y01 ev5als ik van de ,*o5g ,yo5g0 en ,ta ,hih0 de$1 het geheel v]taald1 ma> ik wilde dit boek niet van te groot5 omvang mak54 ,da>om heb ik voor de beknop!id enkel de voor mij het mee/ m]kwa>dige en tot go$ begrip van ,confucius hoog/ noodige fragm5t5 g5om5 uit deze ,lo5 ,y04 ,ik voel mij v]e]d1 dit boek1 wa>9 e5 ideale rege]+svorm wordt bes*rev51 te mog5 opdrag5 aan e5 gele]de en e5 /aatsman als de he] ,gro5eveldt1 aan wi5 onze kolonin zooveel te dank5 hebb51 en na> all5 hop51 nog altijd me] te dank5 zll5 hebb5 9 de toekom/4 #h ,ma>t #ahif4 ,,inleid+ ,,tot ,,de ,,filos(ie ,,van ,,confucius4 #b ,de mee/e v]tal]s van ,confucius1 ook de em95te pr(essor ,legge1 hebb5 zi* beijv]d om ov]al1 wa> dit ma> e5igsz9s mogelijk is1 de confuciani/is*e filos(ie te v]gelijk5 met het *ri/5dom1 om dan het laat/e te v]heff51 en de e]/e als gebrekkig en inf]ieur te do5 uitkom54 ,ik gelo( dat het bet] is1 dit geheel na te lat51 en enkel de ho(dpr9cipes van ,confucius' filos(ie op zi* zelf aan te gev54 ,uit de v]tal+ van het w]k1 dat ik ov]al met ap>te not5 heb duidelijk gemaakt1 vorme de ontwikkelde lez] zi* dan zelf e5 oordeel4 ,to5 ,confucius e5s1 omr+d van zijne discipel51 aan 't ore]5 01 zeide hij aan zijn le]l+ ,ts5g3 ,mijn ,le] is e5 nheid1 die alles sam5h\dt40 ,en hi]m$e gaf hij de ess5ce aan van zijn geheele filos(ie4 ,die nheid1 van welke hij uitg+1 0 de goddelijke natuur 9 d5 m5s*1 die hij de ,s+ noemde4 ,dat1 wat de ,hemel als natuur aan d5 m5s* heeft v]le5d1 0 de ,s+4 ,deze ,s+ 01 hemels* zijnde1 absoluut re91 en 0 9 alle m5s*54 ,het hoog/e lev5s-beweg51 dat d5 m5s* 9 d5 oorspronkelijk51 re95 /aat kon beh\d51 0 het altijd volgzaam zijn aan de ,s+1 en dit lev5s-beweg51 dit ,pad van het go$e lev51 noemde ,confucius ,tao4 ,het begaan van ,tao 0 dus ook vanzelf het beoef55 van alle deugd51 die uit d5 a>d d] ,s+ aan d5 m5s* eig5 w>51 als b4 v4 opre*!id1 re*tva>digheid1 pli*tmatigheid1 m5s*liev5dheid1 enz4 enz41 die all5 hun wortel hadd5 9 de ho(ddeugd1 die hij ,hiao noemde1 dat is de liefde1 de e]bi$ en de gehoorzaamheid van het k9d voor de oud]s1 en vooral d5 vad]4 ,aan het hebb5 van al deze deugd5 te zam5 gaf hij d5 naam ,jn40 ,dit woord ,jn01 9 *9ees* k>akt] voorge/eld door e5 teek5 dat m5s*0 is1 gecomb9e]d met e5 dat twee0 is 7alzoo twee m5s*51 v]e5igd 9 n07 beteek5t mee/al 9 't *9ees* m5s*liev5dheid01 vooral 9 bo$dhi/is*e w]k51 #c ma> 9 de mee/e gevall5 beteek5t het 9 ,confucius1 zooals de wijze comm5tator ,*oe ,hie dat zoo jui/ uitdrukte de volmaakte deugd van het oorspronkelijke h>t40 ,ik heb dit woord ,jn10 om het idee m5s* er 9 te beh\d51 dat grafis* 9 't *9ees*e k>akt] is uitg$rukt1 v]taald door m5s*elijkheid10 #d en wa>s*uw d5 lez] vooruit1 dit to* vooral 9 dez5 *9ees*5 z9 op te vatt51 en niet als humaniteit1 ( m5s*liev5dheid4 ,de toepass+ van ,confucius' filos(ie van het ene1 dat alles sam5h\dt1 ond]s*eidde hij 9 twee deel51 die 9 't *9ees* al dadelijk uit de s*rijfwijze d] k>akt]s kan gevoeld word54 ,het e5e n4l41 *ung0 wordt we]gegev5 door e5 sam5ge/eld k>akt]1 dat be/aat uit het k>akt] midd50 met het k>akt] h>t0 er ond] 7dus het c5trumh>t1 het eig5 h>t1 ik zelf71 het &]e %oe0 wordt uitg$rukt door e5 ev5e5s sam5ge/eld k>akt]1 n4l4 uit e51 dat ev5als0 beteek5t1 en hetzelfde h>t0 er ond] 7wa>m$e b$oeld wordt ik 9 sympa?ie met &]51 die ev5als ik zijn074 ,het e5e *ung0 duidt aan1 dat de m5s* zijn eig5 k>akt] moet v]zorg51 zijn eig5 ,s+ re9h\d51 het &]e %oe0 dat hij /e$s moet b$5k51 dat &]5 ev5als hij0 zijn1 en hij dus ook die &]5 9 dat v]zorg5 moet help54 ,9 v]b& hi]m$e /aat het gezegde uit de ,*o5g ,yo5g03 ,wat gij niet wilt dat aan ,u zelv5 g$aan wordt1 doe dat aan &]5 niet40 ,de m5s* moet dus niet alle5 ,tao begaan1 ma> ook &]5 help5 om ,tao te begaan4 ,het volg5 van de ,s+1 d4 i4 het gaan 9 d5 lev5sweg ,tao1 is voor het groot/e g$eelte d] m5s*5 niet te do5 zond] e5e bepaalde regel+1 zond] ond]ri*t4 ,dit ond]ri*t aan de m5s*51 dat h5 9 /aat /elt1 ,tao te begaan1 noemde ,confucius ,kiao4 ,deze drie d+51 ,s+1 de hemels*e natuur1--,tao1 het volg5 van de ,s+1--en ,kiao1 het ond]ri*t1 het regel5 van ,tao1 vorm5 de basis van het w]k ,*o5g ,yo5g4 ,alle m5s*elijke zonde en misre volgt uit het afwijk5 van ,tao1 7dus ev5e5s van de ,s+71 le]t ,confucius v]d]4 ,de s*itt]5de deugd1 die uit d5 a>d van de ,s+ aan d5 m5s* eig5 is1 wordt 9 het lev5 v]dui/]d1 en wel vooral door het egosme en de bege]t54 ,de regel+ van ,tao1 ( het ,ond]ri*t 7de ,kiao71 br5gt dus vanzelf m$e1 dat die oorspronkelijke1 s*itt]5de deugd aan het volk wordt duidelijk gemaakt en held] getoond1 zoodat het ha> kan beseff51 en het1 als oud geword5 als het 01 da>door wordt opgewekt tot e5 nieuw lev5 9 ,tao4 ,v]d] z\ het resultaat hi]van zijn dat het niet me] afweek1 ma> eeuwig bleef lev5 9 het opp]/e ,go$e4 ,dit held]mak5 van de s*itt]5de deugd1 deze h]nieuw+ van het volk1 en deze ru/ 9 het opp]/e ,go$e 7d4 i4 9 de goddelijke natuur1 de ,s+7 is de basis van het twe$e1 groote confuciani/is*e w]k1 de ,ta ,hih 7lett4 v]taald3 ,de groote ,le]+074 ,confucius geeft v]d] ge5 bes*rijv+ van de ,s+1 en gaat niet v]d] dan de bepal+1 dat zij van d5 ,hemel0 aan de m5s*5 is gegev51 zond] ook zijn idee de ,hemel0 nad] te oms*rijv54 ,het komt mij heel wa>s*ijnlijk voor1 dat de wijsge] hi] wel veel me] ov] _h kunn5 zegg51 ma> dat hij het met opzet niet de$4 ,want het k>akt]i/ieke van ,confucius' filos(ie is1 dat zij enkel beh&elt het lev5 d] m5s*51 en hun voors*rijft hoe zij moet5 beweg51 en 9 welke orde zij zi* moet5 s*ikk51 om g$ur5de hun lev5 de ,s+ te volg51 d4 i4 ,tao te begaan2--ma> dat zij /elselmatig blijft zwijg5 ov] zulke d+5 als d5 dood1 en het lev5 na d5 dood4 ,confucius leefde dus vooral voor zijn m$em5s*51 en wel om h5 te le]51 het lev5 9 ,tao door te gaan4 #e ,ma> ov] d+5 buit5 het lev5 sprak hij niet1 wa>uit m51 me5 ik1 nog niet de gevolgtrekk+ mag mak51 dat hij er niets van wi/1 ( v]mo$de4 ,confucius' w]k v]s*ilt hi]9 ess5tieel van dat van ,lao ,tsz1 ,*uang ,tsz1 ,lieh ,tsz1 en &]e filos(51 die 9 my/]in van metaphysica doordr+5de1 hoog bov5 het gewone lev5 uit1 zi* wegdroomd5 9 e9delooze m$itaties4 ,het ligt voor de h&1 dat ,confucius1 het lev5 van de m5s*5 bes*\w5de 9 d5 tijd tuss*5 geboorte en dood1 zi* vanzelf z\ wijd5 aan de /udie d] inri*t+ van het groote geheel1 dat zij te zam5 vormd51 d5 ,/aat4 ,zijne filos(ie w]d da>door1 behalve e5 moreel1 9 de e]/e plaats e5 politiek sy/eem1 en zij w]d de v]glorieng van e5e ideale rege]+1 gevo]d door e5 ideaal vor/4 ,wie &]s dan de vor/ moe/ het volk leid51 moe/ hun v]dui/]de deugd we] h]nieuw5 tot re9heid1 moe/ hun le]51 ,tao te begaan8 ,van dit ho(didee uitga&e1 dat de vor/ de ,le]a> moe/ zijn1 op wi5 de pli*t van ,kiao1--le]+ ru/te1 v]kla>de hij v]d]1 dat de vor/ 9 de e]/e plaats zelf zijn ,s+1 en dus ook zijn ,jn--volmaakte deugd--re9 moe/ h\d51 en ,tao begaan4 ,als voorbeeld5 van zulke ideaal-vor/5 bes*\wde hij de oude keiz]s ,ya\1 ,%o51 ,yu en ,?ang1 de kon+5 ,wn en ,woe van ,*[1 en &]51 zoodat zijn w]k5 vol zijn van toespel+5 op die ge/orv5 s\v]e951 die zijn ideaal hadd5 beli*aamd4 ,zijne v]he]lijk+ van dit ideaal g+ z v]1 dat hij bij deze geleg5h$5 dikwijls buit5 zijn bep]kte plan g+ om alle5 van het gewone lev5 te le]51 en op de on/]felijke natuur van d5 m5s* toespeelde door te zegg51 dat deze oude ,wijz5 n w>5 met d5 ,hemel1 en met ,hem deelnam5 aan al ,zijne acties en op]aties1 zoodat zij op alles en all5 e5 trans=me]5d5 invlo$ kond5 uitoef554--,ook v]kla>de hij1 dat zij het ,al-,wet5 bezat54 ,da> de regel+ van d5 ,tao1 van de opwekk+ van het volk tot het volg5 van zijn goddelijke natuur dus1 het all]gewi*tig/e d+ 0 voor e5 vor/1 0 ook vanzelf het all]gewi*tig/e1 dat hij voor zijne m9i/]s en ambt5>5 ook m5s*5 uitkoos1 die zelf hun ,s+ volgd51 en ,tao beg+54 ,de ho(dpli*t 0 dus1 volg5s het oordeel van ,confucius1 voor d5 vor/ het kiez5 van de go$e ambt5>51 en het ontslaan van de sle*te4 ,e5 inbreuk hi]op 0 e5 d] groot/e f\t51 die e5 vor/ kon begaan1 omdat hij dan de ,le]+ aan het volk onmogelijk maakte1 en dus hun oorspronkelijke deugd v]dui/]d z\ blijv51 iets wa>m$e hij zi* tegelijk s*uldig maakte aan het niet betra*t5 van %oe01 de pli*t1 om niet alle5 de eig5 natuur1 ma> ook die van &]5 te v]zorg54 ,de vor/ 01 volg5s ,confucius1 ge5 vor/ om zijn enkel5 rang1 ma> om zijn volmaakte deugd1 de re9h\d+ en het volg5 van de hemels*e ,s+1 het begaan van ,tao4 ,de rege]+ _h dus ha> basis 9 de ,s+1 en da>om w>5 alle in/ell+5 van e5e go$e rege]+ heilig1 en 9 ov]e5/emm+ met het pr9cipe van d5 ,hemel4 ,zooals ,confucius het ideaal bes*reef van e5 vor/1 zoo gaf hij ook 9 al zijne le]+5 het ideaal1 van wat wij 9 europees* begrip e5 go$ m5s*0 z\d5 kunn5 noem51 en hij gaf dez5 de b5am+ van ,kin ,tsz 7lett]lijk v]kla>d3 de pr9selijke m5s*074 ,de m5s*1 zooals hij wez5 moe/ volg5s ,confucius1 van d5 laag/e tot d5 hoog/e1 e5maal ,kin ,tsz g5oemd zijnde1 vond ik het bet]1 het *9ees*e woord niet te v]tal51 en het orig9eele ,kin ,tsz te beh\d54 ,de ,kin ,tsz 0 wel het ideaal1 ma> niet het hoog/e ideaal van e5 m5s*1 dat ,confucius zi* voor/elde1 want de all]hoog/e m5s* 0 voor hem de ,%+ ,j501 d4 i4 de ,wijze1 die de gelijke 0 van d5 ,hemel1 en met d5 hemel gelijk age]de en trans=me]de4 ,zijne conceptie van d5 ,wijze is het vooral1 die d5 a&a*tig5 lez] doet v]mo$51 dat ,confucius van veel hoog] d+5 voorgevoel5s _h1 dan de inri*t+ van de rege]+1 en het regel5 van het m5s*5lev5 en de m5s*elijke betrekk+5 9 d5 kort5 tijd tuss*5 gebor5 word5 en /]v54 ,zijn ,kin ,tsz 0 het model en het ideaal van d5 m5s* 9 het lev5 d] maats*appij1 ,zijn ,wijze1 dunkt mij1 0 da>bij ook nog het ideaal van d5 m5s* met zijn hoog]e lev5 9 betrekk+ tot wat hij de ,hemel0 noemde4 ,iets lag] nog dan de ,%+ ,j50 ( ,wijze1 /aat nog de ,hj5 ,j501 wat wij z\d5 kunn5 v]tal5 door ,e]wa>dige ,m5s*04 ,tot deze ,hj5 ,j50 behoor5 o4 a4 de discipel5 ,y5 ,y\5 7,hwoey71 ,tsz ,loe1 de filoso( ,*oe ,hie1 e4 a4 ,de ,kin ,tsz01 de ,hj5 ,j50 en de ,%+ ,j50 zijn alzoo de drie hoog/e klass5 van m5s*54 ,de m9d]e m5s*5 duidde ,confucius aan met d5 naam ,siao ,jn01 d4 i41 kle9e m5s*01 wa>9 kle9 9 d5 z9 van geme51 v]a*telijk is te nem54 ,ov]al 9 ,confucius' w]k v9d5 wij de contra/5 tuss*5 d5 ,kin ,tsz0 en d5 ,siao ,jn10 wa>9 hij d5 e]/e als ideaal1 en d5 twe$e als afs*rikwekk5d voorbeeld /elde4 ,de groot/e moeilijkheid1 die e5e v]tal+ van oude *9ees*e klassiek5 oplev]t1 is de onmogelijkheid om sommige ap>t *9ees*e begripp5 9 e5 europees* equival5t we] te gev54 ,er zijn *9ees*e begripp5 9 n k>akt]1 die 9 n europees* woord absoluut onv]taalba> zijn1 en die met oms*rijv+ wel di*t te b5ad]51 ma> nooit geheel te b]eik5 zijn4 #f ,de mee/e v]tal]s hebb5 voor zulke begripp5 dan ook de woord5 gegev51 die er het di*t/ bijkwam54 ,ik heb geme5d1 bet] te do51 door die *9ees*e woord5 9 't geheel niet te v]tal5 ( zeldzaam1 en dan telk5s1 door het idee te oms*rijv5 en te ontwikkel51 het zoodo5de langzam]h& d5 lez] te do5 voel51 zooals de *9ees het voelt4 ,ond] deze begripp5 zijn wel de moeilijk/e ,tao en ,l4 ,het k>akt] ,tao1 9 alle drie le]5 op dezelfde wijze ges*rev51 heeft namelijk 9 de confuciani/is*e1 tao/is*e en bo$dhi/is*e w]k5 e5 geheel v]s*ill5de beteek5is4 ,door dit ,tao met e5 europees* woord te v]tal5 gaat m5 deze v]tal+ alli*t 9 de drie v]s*ill5de filos(ien gebruik51 wat tot v]w>r+ en v]m9k+ leidt4 ,ik wa>s*uw er dus uitdrukkelijk voor1 dat de lez] 9 dit w]k het begrip ,tao alle5 9 d5 confuciani/is*5 vorm moet opvatt51 en da>bij moet b$5k51 dat het iets &]s is dan 9 de w]k5 van ,lao ,tsz ( van de bo$dhi/is*e s*ol54 ,het k>akt] ,l dat m9d] geva>lijk is1 dan het vorige1 da> zijn beteek5is 9 de geheele litt]atuur ongeve] dezelfde is1 lev]t enkel de moeilijkheid op1 dat het onv]taalba> is4 ,het woord ,decorum0 komt er het di*t/e bij1 ma> sluit het begrip niet geheel 9 zi*4 ,want beteek5t bij ons ,decorum e5v\dig e5e ina*tnem+ van e5 zek] c]emonieel1 en van beleefdheidsvorm51 zooals die 9 de maats*appij met door d5 tijd telk5s v]&]5de wett5 is aang5om51 9 het *9ees* beteek5t de ,l iets veel heilig]s1 iets dat eig5 is aan en voortspruit uit het hemels*e pr9cipe 9 d5 m5s*4 ,zooals ,*oe ,hie zegt de ,l is de kuis*e bes*av+ van het pr9cipe van d5 ,hemel40 ,aan de /udie van deze ,l is e5 ap>t heilig boek gewijd1 de ,l ,ki0 die tot de vijf groote ,k+s behoort4 ,van zveel gewi*t is de ,l1 dat d ,tao1 de deugd1 de m5s*liev5dheid en de pli*tmatigheid zond] ,l niet volmaakt zijn1 na> de ,l ,ki v]kla>t2 en dat het niet hebb5 van ,l niets &]s is dan het egosme van het zelf40 ,wel e5 bewijs1 dat de ,l iets veel hoog]s is dan ons ,decorum4 ,da> ,*oe ,hie de ,l noemde de bes*av+0 7w57 van het hemels*e pr9cipe1 b$oelde hij met dit bes*av+0 we] het zi*tba> te voors*ijn kom5 van d5 ,tao01 zoodat m51 al deze d+5 te zam5 bes*\w5de1 wel kan zegg5 dat de ,l ha> oorsprong heeft 9 de ,s+1 de goddelijke natuur1 en e5 soort div9e /ijl is1 wa>9 de ,kin ,tsz leeft en beweegt1 9 welk5 m5 de hemels*e ,s+ kan h]k5n51 als 9 e5 go?ieke k]k de adoratie voor ,god4 ,m5 z\ ,l dus miss*i5 wel kunn5 v]tal5 met de rev]5te /ijl van het lev5s-beweg5 volg5s de hemels*e natuur1 inw5dig 9 d5 m5s* zelf1 en uitw5dig na> buit51 9 de geme5s*ap40 ,ook de titel van het w]k ,*o5g ,yo5g0 lev]t groote moeilijkheid op voor e5e v]tal+4 ,het is door v]s*ill5de gele]d5 v]taald1 b4 v4 door l',inv>iable ,milieu0 7,rmusat71 door ,gold5 ,m$ium0 7,collie71 door ,con/ant ,m$ium0 7,morrison71 door ,m$ium con/ans vel sempit]num0 7,intorcetta71 enz4 enz4 ,ik heb d5 *9ees*5 titel beh\d51 da> uit het w]k g5oegzaam blijkt1 welke de beteek5is da>van is4 ,*o5g ,yo5g is n4l4 e5 toe/& van d5 m5s*1 ik z\ bijna zegg5 van de m5s*5ziel1 wa>9 ,*o5g beteek5t zond] 7ov]7neig+ zijn na> e5 ( &]e zijde0 en ,yo5g zond] v]&]+ zijn40 ,de toe/& van ,*o5g is natuurlijk de hoog/e /aat1 di5 de m5s*1 die dan e5 ,wijze is1 kan b]eik51 e5 /aat1 wa>9 ge5 beweg5 9 hem is van pleizi]1 toorn1 droefheid ( vreugde1 en deze toe/& is alle5 te v]krijg5 door het begaan van ,tao1 het precies volg5 van de ,s+4 ,v&a>1 dat ,tao ge5 enkel oog5blikje mag v]lat5 word5 7wat ov]neig+1 afwijk+ z\ zijn71 &]s1 is er uitdrukkelijk bij gezegd1 z\ het ge5 ,tao zijn04 ,als wij e5 filos(is* sy/eem will5 bes*\w51 om er dat van ,confucius1 wa> het e5 politiek is1 m$e te v]gelijk51 do5 wij1 me5 ik1 het be/e1 de politieke ideen 9 ,plato's filos(ie da>voor te nem54 ,dit niet om d5 vorm e*t]1 die 9 ,plato's w]k5 volmaakt is1 en 9 ,confucius' w]k51 al?ans zooals zij ov]gelev]d zijn1 als geheel vol hiat54 ,9 ,plato is e5 kl>e1 held]e logica1 die ons geleidelijk /ap voor /ap van het e5e punt na> het &]e vo]t1 9 ,confucius gaat het dikwijls ov] groote leegt5 met sprong5 vooruit1 en is de /udie veelal e5 ta/5 en giss5 na> wat hij met zijne z9spel+5 eig5lijk b$oelt4 ,ook is ,plato h>monis*]1 en v]heft zijne filos(ie zi* op veel re9] ideenvlu*t 9 pure subliemheid hoog] en hoog] na> ,gods eig5 wez54 ,to* is er naa/ ze] groote v]s*ill5 op vele punt5 ov]e5kom/ tuss*5 ,confucius en ,plato4 ,zegt ,confucius1 dit alle m5s*51 van d5 ,hemel de ,s+ als natuur hebb5de1 oorspronkelijk go$ zijn1 en dat deze1 v]dui/]d zijnde1 door ,le]+ we] moet v]re9d word52 dus dat deze ,s+ de bron is van alle m5s*elijke deugd51 ook ,plato le]de dat de m5s*elijke ziel bem9t van nature die volmaakte vorm5 van go$heid1 wa>heid en s*oonheid1 wanne] zij ze aans*\wt2 ma> deze liefde kan door opvo$+ hetzij ontwikkeld word51 hetzij uitgeblus*t40 #g ,zegt ,confucius1 dat dus de /aat z moet +]i*t zijn1 dat de vor/ en zijne m9i/]s vr alles m5s*5 moet5 zijn1 wi] ,s+ zelf re9 is1 ,plato le]de ev5e5s dat het dan da>om ook behoort dat 9 e5 volmaakt5 /aat de opvo$+ van alle burg]s moet g]egeld word5 door h51 die re$s liefde koe/]5 voor de volmaakte en hoog]e vorm5 en moet da> alles uitgeslot5 word51 dat aan die liefde afbreuk kan do540#g ,beid51 ,confucius en ,plato1 hebb5 dan ook niet alle5 d5 goddelijk5 oorsprong van d5 m5s* aang5om51 ma> k e5' ideal5 /aat v]he]lijkt1 op di5 oorsprong gebase]d4 ,e5 d] ho(dpr9cipes van ,plato uitg$rukt 9 zijn ,wett503 ,het is ook de ziel op de mee/ reele en complete mani] onte]5 door de s*oonheid te v]kiez5 bov5 de deugd10 uit zi* ev5e5s 9 ,confucius' kla*t ,het is g$aan6 ,ik heb er nog niet e5 gezi51 die de deugd bem9t zooals hij de s*oonheid bem9t60 #h ,ev5als ,confucius neemt ,plato aan dat de oud]lijke liefde1 de liefde en e]bi$ voor de oud]s1 de ,hiao dus1 9 't *9ees* gezegd1 e5 d] all]e]/e pli*t5 is1 en mt ,confucius v]kla>t hij1 dat het all]re*tva>dig/e re*t van sup]ioriteit ov] &]5 is dat1 hetwelk aan d5 onwet5de beveelt om te gehoorzam51 en aan d5 ,wijze om te rege]5 en te bevel54 #i ,dit ho(dpr9cipe voor de rege]+ en de inri*t+ van e5 /aat is dus bij ,plato en ,confucius hetzelfde1 t]wijl beid5 bov5di5 dikwijls de inri*t+ van e5e familie met die van d5 /aat v]gelijk54 ,en het ess5tieele *9ees*e idee1 dat van de geheele *9ees*e moraal de basis is1 kon niet zuiv]d] *9ees* zijn uitg$rukt dan 9 ,plato's ,v]volg5s moet5 wij de mak]s van onze dag5 v]e]5 g$ur5de hun lev52 dit is de e]/e1 de groot/e1 de mee/ onmisb>e van alle s*uld52 m5 moet zi* ov]tuig51 dat al de go$]51 die m5 bezit1 behoor5 aan h51 van wie wij de geboorte en de opvo$+ hebb5 ontvang51 en dat het pa/ die zond] voorbeh\d te wijd5 aan hn di5/1 te beg9n5 met de go$]5 van het =tu91 v&a> kom5d op die van het li*aam1 en e9delijk op die van de ziel2 hun met woek] t]uggev5de de zorg51 de moeite1 en de w]k51 die onze jeugd hun e]tijds heeft geko/1 en onze att5ties v]dubbel5de na>mate de gebrek5 van d5 oud]dom die me] noodzakelijk mak540 #aj ,ook omtr5t het w>e wez5 d] (f]+5 is veel analoogs 9 beide wijsge]5 te v9d54 ,en gelo(de ,confucius1 dat e5maal de ideaal-/aat1 di5 hij v]he]lijkte1 w]kelijk _h be/aan ond] de keiz]s ,ya\ en ,%o51 die hij dan ook als ,wijz5 bes*\wde1 als m5s*51 absoluut sup]ieur aan alle &]51 m5s*5 die l-wet5d w>5 en gelijk5 van d5 ,hemel1 ook ,plato nam aan1 dat er t5 tijde van ,saturnus1 vl eeuw5 vr de bek5de rege]+51 e5 rege]+ 01 e5 volmaakte adm9i/ratie1 wa>van het be/e g\v]nem5t van h$5 sle*ts e5 imitatie is10#aj en die dan ook w]d be/uurd1 niet door gewone m5s*51 ma> ,intellig5ties van e5 fijn]e en divi5] natuur dan de onze10#aj die hij demon5 noemde4 ,zooals ,ya\ en ,%o5 d$51 gav5 deze demon5 dan ook aan het volk vr$e1 kuis*heid1 vrijheid en re*t40 ,precies 9 het sy/eem van ,confucius pass5 dan ook ,plato's v]d]e woord5 dat onze pli*t is1 om het di*t/ mogelijk te nad]5 tot de rege]+ van ,saturnus 7lees 9 't *9ees* ,ya\ en ,%o507 en de leid+ van ons publieke en private lev5 toe te v]tr\w5 aan het on/]felijke deel 7lees3 ,s+7 van ons wez5 en d5 naam wett50 te gev5 aan de voors*rift5 uitgevloeid uit onze ,r$e1 en die voor gids5 te nem5 9 de regel+ 7rege]+7 van de families en d5 /aat40 ,e5 d] ho(dpli*t5 van ,confucius' ,kin ,tsz1 e5 f]mheid te bew>51 ma> tev5s za*!id1 v]draagzaamheid1 is ook bij ,plato t]ug te v9d51 wa> hij zegt ,m5 moet vl za*!id v]b9d5 met e5 groote f]mheid10 en ev5e5s bes*\wd5 beid5 e5 groot m$elijd5 voor de sle*t5 noodzakelijk4 ,ma> de v]gelijk+ is het he*t/e 9 het idee1 dat hij1 die aan het ho(d van de rege]+ /aat1 all]e]/ aan de v]eis*te moet voldo51 vanzelf re9 en wijs te zijn1 en dat1 wa> dit niet het geval is1 ge5 &]e eig5s*app5 hem re*t gev5 op d5 troon4 ,dat dit e5 ultra-democratis* idee is1 behoeft nauwelijks hi]aan toegevoegd te word54 ,als m5 ,confucius be/ude]t1 mag m5 vooral niet d5 naam van ,*oe ,tsz ( ,*oe ,hie v]get54 #aa ,hij 0 het1 die de v]spreide tablett5 d] confuciani/is*e w]k5 tot n geheel heeft g]angs*ikt1 en van comm5t>5 voorzag1 die de be/e zijn geblev5 van all51 die vr en n hem zijn gemaakt4 ,*oe ,hie 0 tev5s zelf s*rijv] van e5 aantal filos(is*e w]k54 ,*oe ,hie's rangs*ikk+ en comm5ta> 0 e5 voortzett+ van het w]k van zek]5 ,*+ ,heu54 ,zek]e ,*+ ,hau en ,*+ ,ie hebb5 zi* tev5s v]di5/elijk gemaakt 9 het uitgev5 van de confuciani/is*e w]k54 ,me]mal5 spreekt ,*oe ,hie dan ook van ,*+ ,ie als ,mijn ,mee/]1 de filoso( ,*+40 ,deze nam5 heeft m5 dus onafs*eidelijk te v]b9d5 aan d5 naam van ,confucius4 ,de edities1 die nu ov] geheel ,*9a gelez5 word51 zijn bijna all5 het w]k van ,*oe ,hie1 wat rangs*ikk+ en comm5ta> betreft4 ,ik besluit dit korte ov]zi*t van ,confucius' w]k met nog e5s op te noem51 9 we/]s*e begripp51 de grondbeg9sel51 wa>op zijne filos(ie gebase]d is4 --,de m5s* is oorspronkelijk go$1 en heeft 9 zi* e5e natuur van d5 ,hemel40 --,alle m5s*51 deze natuur 9 zi* hebb5de1 zijn dus oorspronkelijk gelijk40 --,de m5s* moet niet alle5 zijn eig5 hemels*e natuur re9h\d51 ma> ook zijne m$em5s*51 die zijne gelijk5 zijn1 help51 om hunne hemels*e natuur re9 te h\d540 --,alle m5s*5 zijn bro$]s40 #ab --,de ,/aat moet gefondam5te]d zijn op de hemels*e natuur van d5 m5s*1 en de vor/ van e5 /aat en zijne m9i/]s moet5 absoluut 9 de all]e]/e plaats zelf m5s*5 zijn1 die hun hemels*e natuur re9h\d51 omdat het van h5 afhangt1 ( het volk zi* ook 9 di5 re95 /aat zal kunn5 beh\d540 --,het is niet zooze] de bizond]e slu:eid ( knapheid1 die ges*ikt maakt voor d5 /aatsdi5/1 ma> vr alles gaat de inn]lijke wa>de1 de re9heid van de ,s+1 zond] welke al het &]e sle*t en v]d]felijk age]t40 7,9 de ,lo5 ,y0 me]mal5 uitg$rukt47 --,er is e5 volmaakte ideaal-/aat mogelijk1 9 welk5 e5 groote vr$e is ov] e5 volmaakt gelukkig volk1 als de vor/ en zijne m9i/]s hun rege]+ grondve/5 9 hun eig5 hemels*e natuur1 de ,s+1 die 9 h>e zuiv]e actie ev5 zek] age]t als de ,hemel40 ,ik heb mij1 e5 oordeel aan d5 lez] ov]lat5de1 on?\d5 van e5e critiek4 ,ma> ik kan niet nalat51 t5 slotte nog de vraag te /ell51 na de /udie van dit boek te beantwoord51 ( m5 ,confucius' filos(ie1 zooals vele em95te en bes*aafde m5s*5 hebb5 g$aan1 die van e5 heid5 mag noem51 #ac e5 dwaalle]1 die1 desnoods met geweld van repete]gew]5 en kanonn5 moet word5 uitg]oeid1 ( wel1 ( de bes*aafde europees*e volk]5 miss*i5 niet go$ z\d5 do51 wat van de voornaam/e pr9cipes van ,confucius aanga&e de rege]+ en de inri*t+ van d5 /aat ov] te nem58 ,,hi/oris*e ,,opheld]+54 #ad ,da> 9 ,confucius' w]k5 h]haaldelijk gewez5 wordt op3 de ,oud50 is het absoluut noodzakelijk om1 alvor5s zijne filos(ie te be/ude]51 e5 kort ov]zi*t te hebb5 van de ges*i$5is van ,*9a vr zijn tijd4 ,de e]/e he]s*] ov] ,*9a1 zooals het to5 01 van wi5 m5 kan aannem51 dat hij niet gehl tot de my?ologis*e ges*i$5is behoort is ,foeh ,hie1 die 9 #bheb v4 ,c4 op d5 troon kwam4 ,na hem zijn de voornaam/e keiz]s ,%9 ,nung en ,hwang ,ti 7de ,gele ,keiz]72 de e]/e ond]s*eidde zi* bizond] op het gebi$ van agricultuur en van het b]eid5 van g5eesmiddel5 uit kruid51 de laat/e vormde de *9ees*e kal5d]4 ,na ,hwang ,ti kwam5 nog drie &]e rege]+51 wa>na de b]oemde keiz] ,ya\ op d5 troon kwam4 ,van af ,ya\ 7#bcef v4 ,c47 beg9t de ,%oe ,k+1 de ,canon d] ,hi/orie1 beg9t de *9ees*e ges*i$5is e5 groot]5 s*ijn van wa>heid aan te nem54 ,9 de vroeg]e tijd5 w]d5 de keiz]s door het volk uit het volk gekoz51 en 0 het keiz]s*ap niet erfelijk4 ,ya\ 0 e5 gewone l&b\w]4 ,hij is het1 die door ,confucius als de ideaal-vor/ w]d bes*\wd4 ,ond] zijne rege]+ s*ijnt het rijk e5 tijdp]k van bloei doorleefd te hebb51 wa> m5 zi* eig5lijk 9 deze tijd5 ge5 begrip me] van kan mak54 ,zoolang nog n zijn] k9d]50 7ond]dan57 9 nood v]ke]de1 0 deze keiz] niet gelukkig1 zoo luidt de leg5de4 ,de ,%oe ,k+0 bevat het v]haal van ,ya\'s groote deugd51 die altijd het ideaal van alle *9ees*e filos(5 zijn geblev54 ,ya\1 zegt de ,%oe ,k+1 0 alwet5d40 ,9 de ,*o5g ,yo5g0 zal de lez] zi51 wat dit l-wet5d zijn beteek5t1 en hoe de ideaal-vor/ de gelijke 0 van d5 ,hemel4 ,e5 van de e]/e zorg5 van ,ya\ 01 om voor zijne m9i/]s en ambt5>5 wa>dige m5s*5 uit te kiez51 en de onwa>dig5 te ontslaan4 ,hij b5oemde a/ronom5 om de beweg+5 en v]s*ijn+5 van de zon na te gaan1 en van de v]s*ill5de hemelli*am51 en bepaalde de vi] seizo55 en de l5gte van het ja>4 ,hij vo]de de s*rikkelma&5 9 en regelde e5 nieuw5 kal5d]1 die nu nog 9 ,*9a 9 gebruik is4 ,9 #bbic v4 ,c4 gebeurde ond] zijne rege]+ e5 groote ov]/room+4 ,%o51 k e5 gewoon man uit het volk1 ond]s*eidde zi* bizond] 9 het b$w+5 d] vlo$51 door uitdiep5 van rivi]5 en het aanlegg5 van kanal51 en w]d hi]9 kra*tig bijge/aan door zek]5 ,y4 ,ya\1 de groote v]di5/5 van ,%o5 zi5de1 de$ hem de rege]+ met hem deel51 en to5 hij /i]f gaf hij de rege]+ aan ,%o5 ov]1 die met zijn do*t] 0 gehuwd4 ,nietteg5/a&e zijn voorgang] re$s zooveel roem _h behaald door zijne deugd51 de$ ,%o5 9 het geheel niet voor hem ond]1 en w]d zijn naam voor 't nagesla*t onafs*eidelijk aan di5 van ,ya\ v]bond54 ,met ,%o5 begon de v]e]+ voor ,%ang ,ti1 het ,suprme ,wez51 de oud/e godheid d] *9eez51 die zij veelal met d5 ,hemel0 v]w>r54 ,%ang ,ti 0 n opp]/e ,god1 #ae die ov] het lot d] m5s*5 bes*ikte1 die lev5 en dood bepaalde1 de go$5 zeg5de1 en de sle*t5 /rafte4 ,%o5 v]deelde het rijk 9 twaalf prov9cin1 en b5oemde m9i/]s voor agricultuur1 ju/itie1 op5b>e w]k51 w\dontg9n+1 e]$i5/ en muziek4 ,de moraliteit van het volk ond] zijne rege]+ moet voorbeeldig zijn gewee/4 ,wij zull5 uit ,confucius' le] zi51 dat hij dan ook de deugd van d5 vor/ voor e5 trans=me]5de ma*t hield4 ,%o5 nam ,y als zijn ond]kon+ aan1 en na zijn' dood volgde ,y hem op4 ,(s*oon het voor dez5 ev5e5s bijna onmogelijk 01 zijn voorgang]s te ov]treff51 wi/ hij zi* tot hun gelijke te mak51 en de ideaal-/aat bleef ond] zijn rege]+ be/aan4 ,ya\1 ,%o5 en ,y zijn de drie ideaal-keiz]s d] *9ees*e hi/orie1 als bes*rev5 /aat 9 de ,%oe ,k+4 ,na ,y's dood begon het v]d]f 9 d5 /aat te kom54 ,y1 de /i*t] d] ,hia dyna/ie1 w]d opgevolgd door zijn' zoon ,tai ,kang1 die 9 e5 losb&ig lev5 zijne pli*t5 als vor/ geheel v]wa>loosde4 ,met ,tai ,kang begon e5 tijdp]k van v]w>r+1 oorlog en ell5de--met tuss*5pooz5 afgewisseld door de rege]+ van e5ige go$e vor/51 als b4 v4 ,%au ,kang en ,ti ,*oe--dat e5 e9d nam met d5 tyran ,kjeh ,kwei1 d5 laat/5 he]s*] d] ,hia dyna/ie4 ,deze ,kjeh hield er o4 a4 e5 vijv] op na1 wa> e5 geheele boot 9 kon v>51 en die gevuld 0 met wijn4 ,drie duiz5d m5s*5 kond5 er tegelijk uit dr9k54 ,deze vijv] 0 omr+d door geheele pyramid5 van fijne vlees*spijz51 en de walgelijk/e orgin hadd5 da> plaats4 ,t5 laat/e w]d de v]drukk+ van dez5 tyran onh\dba>1 en het volk /ond op ond] aanvo]+ van zek]5 ,*+ ,?ang1 e5 af/ammel+ van ,hwang ,ti4 ,kjeh ,kwei vlu*tte1 en ,*+ ,?ang be/eeg d5 troon1 en /i*tte e5 nieuwe dyna/ie1 de ,%ang dyna/ie4 ,hij is de b]oemde ,?ang1 di5 wij 9 ,confucius' w]k5 dikwijls v9d5 aangehaald4 ,?ang zeide3 ,niet ik1 het kle9e k9d1 b5 het1 die durf te do5 wat e5 ond]nem+ van rebellie lijkt1 ma> om de vele misdad5 van d5 s\v]e9 van ,hia heeft de ,hemel mij bevol51 hem te v]nietig540 ,?ang s*e5 e5 w$]geboorte te zijn van ,ya\ ( ,%o51 z gelukkig 0 hij 9 de rege]+ van het rijk1 dat we] tot zijn vorig5 bloei t]ugke]de4 ,?ang v]e]de1 ev5als zijn groote voorgang]s1 ,%ang ,ti als opp]/5 ,god4 ,to5 er e5s e5 groote droogte he]s*te1 die d5 oog/ dreigde te do5 mislukk5 en hong]snood te do5 ont/aan1 s*reef hij d5 toorn van ,%ang ,ti aan zijn eig5 gebrek aan deugd toe en bad ,hem1 to* niet om de zonde van n m5s* als hijzelf1 e5 geheel volk te dood54 ,hij _h zijn geb$ nog niet geheel geindigd1 to5 de reg5 re$s ov]vlo$ig ne]viel4 #af ,het guld5 tijdp]k van ,?ang e9digde met zijn' dood1 want na hem w]d5 de vor/5 al sle*t] en sle*t]1 en w]d het rijk op het laat/ t5 prooi aan blo$ige oorlog5 van a*t en tw9tig pr9s51 die elka> a*t]e5volg5s met geweld v]drev5 en d5 troon usurpe]d54 ,ev5als ,kjeh de ,hia dyna/ie e9digde als e5 tyran1 zoo e9digde de ,%ang dyna/ie--die van af zek]5 vor/ ,pan ,k5g ,y9 dyna/ie w]d geheet51 na> de nieuwe ho(dplaats ,y9--met d5 tyran ,*eu ,s91 die om zijn mon/]a*tige wre$heid de ,n]o van ,*9a wordt g5oemd 7#aaed v4 ,c4-#aaab v4 ,c474 ,met hem als ,n]o heeft zi* zijn bijzit ,tan ,ki als de *9ees*e ,messal9a on/]felijk gemaakt4 ,de w&ad51 door deze twee b$rev51 zijn ongelo(elijk van v]fijnde b>ba>s*heid4 ,to5 ,*eu ,s9 b4 v4 e5s e5ige vr\w5 blootsvoets aan d5 oev] van e5 rivi] zag loop51 liet hij ha> de be55 afsnijd51 enkel om te zi51 wat voor m]g die m5s*5 hadd51 die de k\de zoo go$ kond5 we]/aan4 ,e5 zwang]e vr\w liet hij e5s op5hakk51 om te zi51 hoe e5 ongebor5 k9d er wel uitzag4 ,hij _h e5 rivi] met blo$ van g$oode ond]dan51 omdat hij de roode kleur da>van zoo mooi vond1 enz4 enz4 ,e5 zijn] grill5 z\ zijn ond]gang zijn4 ,hij _h n4l4 e5s1 enkel om zijn ma*t aan zijn bijzit te toon51 de buskruitse95 lat5 ontbr&51 wa>na zijn groot leg] van m&>ijn5 9 all]ijl op zijn noodsignal5 afkwam4 ,to5 hij e*t] lat] w]kelijk 9 nood 01 en we] de se95 ontbr&de1 daagde het leg] niet op1 dat het we] voor e5 a>digheid hield4 ,ond]hoorig aan ,%ang be/ond 9 die tijd5 e5 kon9krijk ,*[4 ,aan het ho(d van dez5 /aat /ond ,wn ,wang1 kon+ ,wn1 e5 d] groote1 wijze mann5 uit de *9ees*e ges*i$5is1 e5 ideaal-vor/ van ,confucius4 ,wn ,wang tra*tte ,*eu ,s9 door e]bi$ige raadgev+5 te wa>s*uw51 ma> w]d da>voor 9 de gevang5is geworp51 en niet dan met groote (f]s we] door zijn zon5 bevrijd4 ,wn ,wang 0 voor zijn rijk wat ,ya\ en ,%o5 voor het keiz]rijk w>5 gewee/1 e5 toonbeeld van re*tva>digheid en toewijd+ voor zijn volk4 ,hij w]d da>9 ond]/eund door e5 ,wijze1 ,kiang ,tai ,ko5g1 di5 hij als e5' ta*tigj>ig51 arm5 grijsa>d1 9 e5 bos* _h gevond54 ,ge5 wond]1 dat ,wn ,wang t5 laat/e de tyrannie van ,*eu ,s9 niet lang] kon aanzi51 en besloot1 teg5 hem op te /aan en het rijk te bevrijd54 ,vr hij dit plan kon volvo]5 /i]f hij4 ,zijn oud/e zoon ,woe ,wang 7de ,krijg%aftige ,kon+7 volgde hem op4 ,woe ,wang 0 het ev5beeld van zijn' vad] 9 vor/elijke deugd51 en bov5di5 e5 groot veldhe]4 ,ev5als vroeg] ,?ang1 bes*\wde ,woe ,wang het als e5 bevel van d5 hemel1 dat hij het rijk van d5 tyran moe/ bevrijd54 ,niet alle5 het volk van ,*[1 ma> ook dat van de naburige /at5 viel hem bij4 ,met e5 groot leg] trok hij teg5 ,*eu ,s9 op1 en v]sloeg hem 9 e5 veldslag4 ,*eu ,s9 vlu*tte 9 zijn eig5 luxueuze paleis1 dat hij 9 br& /ak1 en /i]f d5 glorieuz5 dood1 di5 driehond]d j>5 lat] ook ,s>danapalus z\ /]v54 ,woe ,wang nam nu bezit van d5 troon1 en w]d de e]/e keiz] d] ,*[ dyna/ie 7#aabb v4 ,c74 ,deze tijd van ,*eu ,s91 ,wn ,wang1 ,kiang ,tai ,ko5g1 en ,woe ,wang lev]de de /( voor de mooi/e romans en leg5d5 d] *9ees*e middeleeuw51 zooals de ,to5g ,*[ ,ljeh ,kwoh10 de ,fung ,%50 enz4 en hunne held5dad5 en oorlog5 word5 dagelijks ov] geheel ,*9a op het *9ees*e tooneel voorge/eld4 ,9 de ,%oe ,k+ v9dt m5 er de getr\we ges*i$5is bov5di5 van opgeteek5d4 ,9 de ,%i ,k+ 7de ,canon d] ,odes7 v9d5 wij ,wn en ,woe ev5e5s v]he]lijkt4 ,deze e]/e ,*[ vor/5 w]d5 het model voor het nagesla*t 9 al hun dad5 en beweg+54 ,het decorum1 dat zij 9 a*t nam5 9 het dagelijks* lev5 w]d 9 de ,l ,ki 7,annal5 van het ,decorum7 v]eeuwigd en als wet ge/eld4 ,gelijk met ,wn en ,woe behoort ,woe's jong]e bro$] te word5 g5oemd1 die d5 titel droeg van ,*[ ,ko5g1 ( de h]tog van ,*[4 ,deze h]tog van ,*[ 0 zulk e5 ideaal voor ,confucius1 dat hij bezorgd en onru/ig 01 als hij 9 lang5 tijd niet van hem g$roomd _h4 ,to5 zijn oud]e bro$] ,woe ern/ig ziek w]d1 twee j>5 na zijn ov]w9n+ op ,*eu ,s91 liet de h]tog van ,*[ drie a>d5 alt>5 mak51 n voor zijn vad]1 n voor zijn grootvad] en n voor zijn ov]grootvad]1 en smeekte h5 om van d5 ,hemel uit ,woe te bew>51 en liev] hem zelf 9 zijn plaats te do5 /]v54 ,woe w]d ind]daad g5ez54 ,de h]tog van ,*[ di5de zijn bro$] als raadsman 9 alles1 en het rijk kwam w$]om 9 d5 bloeitijd1 als 9 de tijd5 van ,ya\ en ,%o54 ,behalve om vele go$e in/ell+51 is de h]tog van ,*[ ook b]oemd om het uitv9d5 van het kompas4 n maatregel nam ,woe1 die tot groot v]d]f van het rijk z\ leid54 ,hij v]deelde namelijk het rijk 9 e5 groot aantal kle9e /aatjes1 met ,*[ als ho(d/aat4 ,aan het ho(d van deze /aatjes /elde hij zijne eig5 familiel$5 aan1 zijne gun/el+51 en af/ammel+5 d] oude kon+54 ,dit _h lat] het noodlottige gevolg1 dat de vor/5 di] /aatjes zi* als geheel onafhankelijk bes*\wd51 zi* niet me] om d5 kon+ van ,*[ bekomm]d51 en ond]l+ onoph\delijk oorlog vo]d54 ,de feudale vor/5 w>5 /e$s bege]ig op elk&]s go$4 ,9 ,confucius' tijd 7d4 i4 #ff ja> na de troonsbe/ijg+ van ,woe71 w>5 er twee en vijftig4 ,z g+ door di5 maatregel van ,woe t5 laat/e de oude1 pure mon>*ie v]lor54 ,woe rege]de niet lang4 ,na zijn dood w]d het rijk 9 twee groote deel5 v]deeld1 wa>van de h]tog van ,*[ er n kreeg4 ,na d5 h]tog van ,*[ rege]d5 a*t]e5volg5s ,kioe ,*9 en ,k+ ,*+1 ond] welk5 het rijk /e$s 9 e5 p]iode van bloei bleef tot #ajgi v4 ,c4 ,met ,k+ ,kang begon het rijk te v]vall51 en de suprematie van ,*[ v]zwakte al me] en me] ond] di5s opvolg]s ,*a\ en ,muh ,wang4 ,9 d5 tijd van ,confucius be/ond het he]s*]s*ap van ,*[ ov] de &]e /at5 feitelijk alle5 nog ma> 9 naam4 ,de ho(d/ad van ,*[1 die door ,woe 9 het teg5woordige ,s9 ,an ,toe 0 geve/igd 79 de teg5woordige prov9cie ,%5 ,si7 0 9 ,confucius' tijd v]plaat/ na> ,l 79 de teg5woordige prov9cie ,ho ,nan1 en wel 9 het dep>tem5t1 dat di5zelfd5 naam draagt74 ,de vor/1 die 9 ,confucius' tijd rege]de1 heette ,k+1 en het rijk be/ond 9 zijn tijd1 zooals ik re$s zeide1 uit twee en vijftig /at51 ond] welke d]ti5 groote4 ,k+ 0 9 naam he]s*] ov] het geheele rijk1 ma> _h bijna ge5 ma*t me] buit5 ,*[4 ,confucius leefde dus 9 e5 tijd van uit]/ v]val1 to5 de glorie van het huis ,*[ re$s lang voorbij 01 en het rijk geheel en al v]w>r+ en deg5]atie 04 ,,het ,,lev5 ,,van ,,confucius4 ,9 d5 tijd van ,confucius 0 ,*9a niet1 zooals nu1 n groot keiz]rijk1 v]deeld 9 door ond]kon+5 onmiddellijk aan d5 keiz] ond]danige prov9cin1 ma> het be/ond uit v]s*ill5de /at51 welk] kon+5 en h]tog5 vrij wel opp]ma*tig w>5 9 hun eig5 l&4 ,de voornaam/e van deze /at5 0 ,*[1 geleg5 9 e5 g$eelte van de teg5woordige prov9cie ,honan4 ,9 't ,noord5 gr5sde het aan het ma*tige ,ts91 be/a&e uit de teg5woordige prov9cie ,%an ,si en e5 g$eelte van ,*ihli2 9 't ,zuid5 aan ,tsoe1 en 9 't ,oo/5 w>5 e5 aantal kle9]e /at51 wa>ond] ,tsi1 ,loe1 ,wei1 ,so5g en ,*+2 en aan de ,we/zijde van de ,gele ,rivi] 0 ,ts94 ,bij de /i*t+ van de ,*[ dyna/ie1 _h kon+ ,woe al die v]s*ill5de /at5 wet5 te br5g5 ond] het behe] van zijne blo$v]want51 zijn aanhang]s1 en de nakomel+5 d] oude kon+54 ,zoolang kon+ ,woe rege]de g+ alles go$1 en _h ,*[ e5e suprematie ov] de &]e rijk51 ma> to5 ond] zijne opvolg]s ,*[ zelf v]zwakte1 ont/ond er tuss*5 de v]s*ill5de /at5 e5 e9delooze /rijd4 ,to5 ,confucius w]d gebor51 9 #eea v4 ,c41 0 ,*9a dan ook 9 e5 toe/& van wanorde zooals nooit te vor5 gehe]s*t _h4 ,hij leefde 9 het zw>t/e1 ongelukkig/e tijdp]k van zijn l&4 ,volg5s oude s*rijv]s /amde hij af van keiz] ,hwang ,ti 7#bfcg v4 ,c471 ma> volg5s de nieuw]5 leefde de /amvad] van zijn gesla*t 9 het beg9 van de ,*[ dyna/ie 7#aaba v4 ,c474 ,zijn vad] 0 ,%oeh ,liang ,heih1 e5 militair m&>ijn1 om zijn dapp]heid en kra*t #ag 9 di5 tijd ze] b]oemd4 ,de e]/e vr\w van ,%oeh ,liang ,heih ba>de hem ge5 zon51 wa>om hij op zev5tigj>ig5 leeftijd e5 &]e vr\w nam1 uit de familie ,y51 g5aamd ,*+ ,tsai4 ,ev5als bij de mee/e geboort5 van wijz5 en god51 b4 v4 bij die van ,lao ,tsz en ,kwan ,y91 heeft m5 de geboorte van ,confucius aan wond]5 toeges*rev54 ,zoo wil m51 dat ,*+ ,tsai 9 e5 droom vijf oude mann5 zag nad]51 die e5 di] leidd51 gelijk5de op e5 kle9e koe1 met n hoorn1 en b$ekt met s*ubb51 als e5 draak4 ,dit bee/1 e5 ,ki ,l9--e5 d] vele wond]di]5 uit de *9ees*e oudheid1 als de draak1 en de f5iks--knielde voor ,*+ ,tsai n$]1 en liet e5 juweel uit d5 bek vall5 met de inscriptie3 ,de zoon van de ess5ce van het ,wat] zal de v]dorr5de ,*[dyna/ie opvolg5 en e5 kon+ zijn zond] troon04 ,ook w]d ,*+ ,tsai gezegd1 na> e5 grot te gaan1 g5aamd ,de holle mo]bezieboom04 ,9 d5 na*t1 dat zij da> het k9d ba>de1 hield5 twee drak5 de wa*t t] re*t]- en l9k]zijde en twee vr\welijke gee/5 bespr5keld5 het k9d met geurige wat]54 ,op d5 top van het ho(d _h het k9dje e5 bizond]e uitgroei+ 9 vorm gelijk5d op d5 b]g ,kioe wa>om het ,kioe0 #ah w]d g5oemd4 ,de geheele naam 0 ,kioe ,*o5g ,ni4 ,de geboort$ag 0 d5 #ba;en van de #aj;e ma& van het #ba;e rege]+sja> van d5 h]tog ,siang van ,loe1 d4 i4 het #bj/e ja> van keiz] ,l+1 ( #eea v4 ,c4 ,confucius w]d gebor5 9 het di/rict ,ts[ van d5 /aat ,loe1 wa> zijn vad] ,heih g\v]neur van 04 ,deze plaats corresponde]t ongeve] met het dep>tem5t ,y5 ,*[1 9 het teg5woordige ,%an ,to5g4 ,van zijn e]/e jeugd is we9ig bek5d4 ,uit e5 van hem gecite]d gezegde 9 het #b;e ho(d/uk van 't w]k ,lo5 ,y0 wet5 wij1 dat hij op zijn #ae;e ja> met s]ieuze /udie begon1 en uit e5 &]1 9 het #i;e ho(d/uk van dat w]k1 dat hij1 to5 hij jong 01 ook wel 9 veel d+5 bekwaam 01 ma> 9 ord9aire4 ,to5 hij #ai ja> 0 tr\wde hij met e5 meisje van de ,ki5 ,kwan familie1 uit d5 /aat ,so5g1 die hem e5 ja> da>na e5 zoon s*onk4 ,h]tog ,*a\ zond hem als felicitaties twee k>p]s4 ,da>om gaf hij dit k9d d5 naam ,li ,poh ,yu 7,k>p] ,vis* primus74 ,het huwelijk van ,confucius 0 zoo ongelukkig1 dat hij t5 laat/e van zijne vr\w s*eidde4 ,dit is e5 ze] vreemd geval als m5 weet1 hoe ideaal hij zi* 9 zijn geheele filos(ie de betrekk+ tuss*5 man en vr\w voor/elde4 ,ook blijkt n]g5s iets van e5e me] dan gewone gehe*!id aan zijn zoon4 ,en to* 0 de ,hiao--de oud]lijke en k9d]lijke liefde--de basis1 wa>op hij de rege]+ van het geheele rijk wilde grondve/54 ,door vel5 wordt de koelheid van ,confucius teg5 zijn zoon e*t] aan e5 bizond]e1 g]es]ve]de wa>digheid toeges*rev54 ,op zijn #bj;e ja> g+ ,confucius 9 e5e (ficieele betrekk+1 en wel als bewa>d] van de graans*ur51 en n ja> da>na w]d hij bevord]d tot opzi*t] ov] de publieke l&]ij54 ,hij a*tte deze ambt5 zelf niet bizond] hoog1 en volg5s ,m5cius zeide hij hi]omtr5t3 ,de oss5 en s*ap5 moet5 vet en /]k en uit/ek5d zijn2 dat is alles1 wa> ik voor heb te zorg540 ,op zijn #bb;e ja> g+ hij uit d5 di5/1 en w]d e5 publiek ond]wijz]4 ,dadelijk kreeg hij e5 groot aantal le]l+54 ,hoe kle9 het sal>is ook 01 dat zijn pupill5 kond5 gev51 nooit weig]de hij zijn ond]wijs4 ,ma> met domme en onwillige le]l+5 wilde hij niets te do5 hebb51 en hij zeide3 ,ik op5 de wa>heid niet voor e51 die ge5 bege]ig5 ijv] toont4 ,als ik n hoek van e5 ond]w]p heb aangetoond en mijn toehoord] kan da> de drie &]e niet uit begrijp51 dan h]haal ik mijn les niet40 #ai ,dit laat/e moet elke lez] van ,confucius go$ 9 het oog h\d54 ,want bij de /udie van de confuciani/is*e w]k5 is het veel me] wat er niet /aat dan wat er /aat1 dat hij moet begrijp54 ,confucius' gezegd5 w>5 9 de hoog/e mate laconiek4 ,hoewel niet zoo /]k als bij ,lao ,tsz1 v9dt m5 9 de gezegd5 van ,confucius me] de ho(dwa>h$5 van zijne filos(ie1--die dan ook g$rukt zijn1--dan d5 geheel5 gecomplice]d5 g$a*t5gang van die filos(ie zelve1 di5 m5 zi* er bij moet d5k54 ,de lectuur d] oude *9ees*e klassiek5 is niet1 zooals b4 v4 die van ,plato1 e5 gewillig1 oplett5d volg5 van e5e 9 lett]s duidelijk te volg5 logica1 ma> e5 voortdur5d voel5 na> de onzi*tb>e ideen1 a*t] de 9 de *9ees*e k>akt]s uitg$rukte volz9n54--,z be/aat het e]/e ho(d/uk van het w]k ,*o5g ,yo5g sle*ts uit #aji *9ees*e k>akt]s1 wa>91 ( bet] wa>a*t] de geheele filos(ie van dat w]k 9 ess5ce moet gevoeld word54 ,de &]e ho(d/ukk5 zijn sle*ts v]duidelijk+51 ma> het diepe0 zooals de *9ees het noemt1 de ess5ce van alles1 ligt 9 het e]/e ho(d/uk4 ,z ligt ook de geheele filos(ie van ,lao ,tszs ,tao ,teh ,k+0 9 de #ei k>akt]s van het e]/e ho(d/uk4 ,het lez5 van *9ees*e klassiek5 is heel dikwijls da>door e5 intutief voel51 sle*ts geleid door enkele zek]h$5 en zi*tba>h$5 9 de zoo uit]/ we9ige k>akt]s4 ,en ur5 aan ur5 e5zame /udie zijn mee/al noodig om de geheele porte te doorgrond5 van 9 we9ige second5 op te lez5 k>akt]reeks54 ,e5 groote moeilijkheid is da>bij nog dikwijls1 de z9n5 behoorlijk af te rond51 die no* door komma's1 no* door punt5 zijn aangegev51 en wa>van de jui/e ry?mus enkel door het beweg5 van de idee kan word5 bepaald4 ,to5 ,confucius #bh ja> oud 01 le]de hij boogs*iet51 e5 9 die tijd5 e]vol b$rijf4 ,e5 ja> da>na kreeg hij less5 9 muziek van d5 b]oemd5 musicus ,siang4 ,da> hij altijd e5e bizond]e v]e]+ _h gehad voor de /i*t]s d] ,*[ dyna/ie1 0 het e5 zijn] lief/e w5s*51 e5 reis na> d5 /aat ,*[ te do54 ,t5 laat/e kwam die w5s* tot v]vull+4 ,de roem van zijne wij%eid 0 to5 blijkba> v] v]breid1 want to5 de h]tog van ,*[ van zijn voorg5om5 bezoek hoorde1 zond hij hem e5 wag5 met pa>d54 ,twee d+5 w>5 het1 die hem tot ,l1 de ho(d/ad van ,*[1 zoo /]k aantrokk54 ,t5 e]/e1 de /udie van d5 rege]+svorm1 de inri*t+ d] paleiz5 en d5 a>d d] c]emonin van de oude keiz]s d] ,*[ dyna/ie1 en t5 twe$e de aanwezigheid 9 die plaats van ,lao ,tan1 me] bek5d als ,lao ,tsz1 die da> bewa>d] van het ar*ief 04 ,e5 bizond] curieuze gebeurt5is1 die ontmoet+ van de twee groot/e mann5 van de *9ees*e oudheid1 die de ho(d5 zijn van twee groote filos(is*e sy/em51 en zoo ess5tieel van elka> v]s*ild56 ,zij geeft dan ook 9 de gesprekk51 die de wijz5 met elk&] hield51 precies dat v]s*il aan4 #bj ,confucius 0 opgetog5 ov] wat hij 9 ,*[ zag1 en na alles gezi5 te hebb5 riep hij uit3 ,n begrijp ik de wij%eid van d5 h]tog van ,*[1 en hoe zijn huis e5s tot het keiz]s*ap kwam60 ,en aan zijn volgel+5 zeide hij3 ,zooals wij e5 glas gebruik5 om de vorm5 d] d+5 te ond]zoek51 z moet5 wij de oudheid be/ude]5 om het teg5woordige te begrijp540 ,9 de zaal van d5 voorvad]lijk5 tempel 0 e5 metal5 beeld van e5 man met drie kramm5 op d5 mond4 ,op de a*t]zijde da>van 0 gegrift3 ,de oud5 waakt5 ov] hun spraak1 en ev5als zij moet5 wij praatzu*tigheid v]mijd540 ,to5 ke]de ,confucius zi* tot zijne discipel5 en zeide3 ,m]kt dit op1 mijne k9d]56 ,deze woord5 zijn wa>1 en sprek5 tot onze r$e04 ,hij sprak ook veel ov] muziek met d5 ,*['s*5 gele]de ,*ang ,wang1 en m5 wil dat deze van hem gezegd heeft3 ,ik heb bij ,*o5g-,ni m5ig k5teek5 van e5 wijze opgem]kt4 ,hij heeft rivi]-oog5 en e5 drak5-voorho(d--de e*te k5teek55 van ,hwang ,ti4 ,zijn arm5 zijn lang1 zijn rug is als e5 s*ildpad1 en hij is neg5 voet zes duim hoog--de e*te gelijk5is van ,?ang d5 gelukvolle4 #ba ,als hij spreekt prij/ hij de oude kon+54 ,hij gaat het pad d] n$]igheid en h(felijkheid4 ,hij heeft van i$] ond]w]p gehoord1 en on?\dt met e5 /]k geheug54 ,zijn k5nis van d+5 lijkt onuitputtelijk4 ,hebb5 wij niet 9 hem de rijz5is van e5 wijze80 ,hetzelfde ja> ke]de ,confucius t]ug na> ,loe1 wa> hij spo$ig e5 gevolg kreeg van dri$uiz5d discipel54 ,kort na zijn t]ugkom/ brak e5 op/& uit4 ,de drie clans van ,kie1 ,%oeh en ,m5g1 die vroeg] ond] elka> ge/r$5 hadd51 viel5 h]tog ,*a\ van ,loe aan 7#eaf v4 ,c471 die g5oodzaakt 01 na> het naburige rijk ,tsi te vlu*t54 ,confucius1 die d5 h]tog tr\w 01 en de wanorde 9 zijn l& niet kon aanzi51 volgde hem4 ,9 het w]k ,ko5g ,tsz ,kia ,y0 /aat het volg5de incid5t v]meld1 dat voorviel op zijn reis na> ,tsi3 ,to5 hij langs d5 groot5 weg g+1 ontmoette hij e5e vr\w1 die we5de bij e5 graf1 en1 m$elijd5 met ha> gevoel5de1 zond hij zijn discipel ,tsz ,loe om na> de oorzaak van ha> v]driet te vrag54 ,gij we5t ( gij v]driet na v]driet hebt ond]vond540--,dat is ook zoo10 antwoordde de vr\w4 ,mijn s*oonvad] is hi] g$ood door e5 tijg]1 en mijn man ook2 en nu heeft mijn zoon hetzelfde lot getr(f540 ,to5 vroeg ,confucius3 ,wa>om gaat gij dan niet van deze plaats he580--,omdat hi] ge5 tyrannieke rege]+ is10 antwoordde de vr\w4 ,to5 ,confucius dat hoorde zeide hij tot zijne discipel53 ,mijne k9d]51 on?\dt dit4 ,e5 tyrannieke rege]+ is woe/] dan e5 tijg]40 ,9 het boek ,l ,ki1 de ,canon van het ,decorum1 wordt dit v]haal beve/igd4 ,9 ,tsi1 wa> e5 h]tog1 lat] kon+ rege]de1 van wi5 ,confucius lat] zeide3 hij _h duiz5d spann51 elk van vi] pa>d51 ma> op d5 dag van zijn' dood prees het volk hem om ge5 enkele deugd10 ma> wa> e5 e]/e m9i/] 0 van uit/ek5de bekwaamheid ,gan ,y+1 w]d aan het h( nog de muziek van d5 oud51 wijz5 keiz] ,%o5 #bb gespeeld4 ,to5 ,confucius 9 ,tsi aankwam1 en die muziek hoorde1 w]d hij er zoo door aang$aan1 dat hij 9 drie ma&5 ge5 vlees* kon et54 ,ik _h niet g$a*t10 zeide hij1 dat muziek ooit zoo uit/ek5d als deze gemaakt kon word540 ,de h]tog ,k+1 die ,confucius v]s*eid5e mal5 raadpleegde1 0 z met hem +5om51 dat hij hem de /ad ,l9-kjoe wilde gev51 die rijke inkom/5 oplev]de4 ,confucius1 die1 blijk5s het bov5 aangehaalde gezegde uit de ,lo5 ,y01 we9ig met d5 h]tog ophad1 sloeg dit ges*5k af1 en zeide tot zijne discipel53 ,e5 sup]ieur m5s* neemt alle5 beloon+ aan voor door hem bewez5 di5/54 ,ik heb advies gegev5 aan h]tog ,k+1 ma> hij heeft er niet aan gehoorzaamd2 en nu wil hij mij die /ad gev56 ,hoe v] is hij er van1 mij te begrijp560 ,e5s vroeg de h]tog hem ov] rege]+1 en kreeg het m]kwa>dige antwoord3 ,er is rege]+ als de vor/ vor/ is1 en de m9i/] m9i/]2 als de vad] vad] is1 en de zoon zoon40 #bc ,de h]tog w]d me] en me] met hem +5om51 en wilde hem voorgo$ aan zi* v]b9d51 ma> de m9i/] ,gan ,y+ bra*t hem hi] van af1 zegg5de3 ,die gele]d5 zijn onh&elba> en kunn5 niet nagevolgd word54 ,zij zijn trots* en lekk] met hun eig5 inzi*t51 zoodat zij niet tevr$5 zijn met inf]ieure betrekk+540 ,hoewel de h]tog 9 zijn h>t ,confucius mee/al gelijk moe/ gev51 vond hij het--zooals dat ook n nog ov]al gaat--eig5lijk la/ig1 zulk e5 ,m5tor bij zi* te hebb51 en zeide3 ,ik b5 oud2 ik kan deze le] niet gebruik540 #bd ,to5 ke]de ,confucius t]ug na> zijn vad]l& ,loe4 ,g$ur5de vijf j>5 bleef ,loe t5 prooi aan blo$ige oorlog54 ,h]tog ,*a\ bleef 9 ,tsi1 en na zijn' dood kwam niet zijn re*tmatige erfg5aam1 ma> e5 &] lid zijn] familie1 g5aamd ,t+1 9 zijne plaats4 ,zijne rege]+ beteek5de we9ig1 da> de drie clans ,kie1 ,%oeh en ,m5g doorg+5 ond] elka> en met hunne ond]hoorig5 te ve*t54 ,confucius g+ g$ur5de die vijfti5 j>5 niet 9 /aatsdi5/1 ma> wijdde zi* geheel aan de /udie van de ,%i ,k+01 het ,boek d] ,odes1 en de ,%oe ,k+ ,het ,boek d] ,hi/orie01 en aan het vorm5 van discipel54 ,9 het ja> #eja v4 ,c4 w]d de orde nag5oeg h]/eld1 en to5 aan ,confucius de magi/ratuur van de /ad ,*o5g-,toe w]d aangebod51 nam hij ha> aan4 ,dit 0 de e]/e geleg5heid1 die hij _h1 om zijne pr9cipes van e5e ideale rege]+ 9 toepass+ te br5g51 en de resultat5 w>5 s*itt]5d4 ,hij nam afdo5de maatregel5 tot behoorlijke vo$+ van het volk1 en voor de betra*t+ d] c]emonin voor de dood54 ,aan oud5 en jong5 w]d v]s*ill5d vo$sel aangewez51 en de la/5 voor oude en jonge koelies moe/5 v]s*ill5d zijn4 ,mann5 en vr\w5 moe/5 ges*eid5 gaan op /raat4 ,iets1 dat op /raat 0 gevall51 w]d niet opg]aapt4 ,de b9n5/e doodki/5 moe/5 vi] duim dik zijn1 de buit5/e vijf4 ,grav5 moe/5 op hoogt5 geleg5 zijn2 er mo*t5 ge5 wall5 bov5 opg]i*t word51 en ge5 boom5 er om he54 ,op de m>kt5 0 ge5 lov5 en bi$51 ma> n va/e prijs4 ,enz4 ,enz4 ,b9n5 e5 ja> tijds 0 zijn naam hi]door zoo b]oemd1 dat alle vor/5 van de omligg5de /at5 zijne maatregel5 wild5 ov]nem54 ,de h]tog ,t+1 ze] v]ra/ ov] d5 buit5gewon5 bloei van ,*o5g ,toe1 vroeg aan ,confucius1 ( op die mani] ook het geheele l& kon g]ege]d word54 ,en ,confucius antwoordde3 ,wel zek]2 en niet alle5 de /aat ,loe1 ma> het geheele keiz]rijk40 ,to5 w]d hij bevord]d tot twe$5 ,sup]9t5d5t van op5b>e w]k51 9 welke betrekk+ hij zi* bizond] ond]s*eidde op het gebi$ van agricultuur4 ,t5 laat/e w]d hij m9i/] van ,ju/itie4 ,deze enkele b5oem+ 0 re$s voldo5de1 om de misdaad te v]nietig54 ,het 0 als 9 de gelukkige tijd5 van ,yiau en ,%o54 ,er w>5 ge5 misdadig]s1 en de /rafwet 0 ov]bodig4 ,dat ,confucius e5 buit5gewoon mo$ig man 01 die d5 dood durfde trotse]51 toonde hij 9 #dii4 ,er z\ e5e vri5ds*appelijke sam5kom/ plaats hebb5 tuss*5 de h]tog5 van ,loe en ,tsi1 9 het plaatsje ,%ih ki4 ,confucius 0 c]emoniemee/]4 ,het doel van de sam5kom/ 0 het sluit5 van e5 v]bond4 ,ma> de h]tog van ,tsi _h e5 v]rad]lijk5 ov]val b]aamd1 en op e5 gegev5 teek5 viel e5 b5de d] halfwilde bewon]s van ,%ih ki d5 h]tog van ,loe aan4 ,confucius _h dit e*t] voorzi54 ,hij snelde toe1 sprak d5 h]tog van ,tsi aan met zulke wa>dige woord51 dat deze vol s*aamte zijne huurl+5 t]ugriep1 en slaagde er 91 zijn' vor/ 9 veiligheid te br5g54 ,t5 laat/e kwam51 door ,confucius' wijze bemiddel+1 de twee rijk5 to* nog tot e5 v]drag1 wa>bij ,loe al de ind]tijd door ,tsi v]ov]de l&5 t]ugkreeg4 ,twee j>5 bleef ,confucius m9i/] van ,ju/itie4 ,hij 0 altijd ze] bes*eid51 en s*aamde zi* niet1 9 ern/ige gevall5 /e$s de adviez5 van &]5 te vrag54 ,/e$s 0 de publieke op9ie met hem 9 al zijne uitsprak54 ,e5 b]oemd geval1 dat zi* 9 die tijd5 voorde$1 0 het volg5de3 ,e5 vad] bra*t e5 aankla*t 9 teg5 zijn' zoon4 ,confucius liet da>op beid5 9 de gevang5is opsluit54 ,to5 m5 hem hi]ov] int]pelle]de1 en m5 hem vroeg1 wa>om hij1 die de ,hiao 7oud]liev5dheid7 als e]/e deugd van d5 m5s* noemde1 d5 onta>d5 zoon niet /r5g] /rafte1 antwoordde hij3 ,als de me]d]5 7zelf7 hun pli*t niet do5 en to* hunne m9d]5 t] dood br5g51 is dat onre*t4 ,deze vad] heeft zijn' zoon niet gele]d1 om ,hiao te hebb52 als ik na> zijn aankla*t lui/]de z\ ik dus d5 ons*uldige dood54 ,misdaad is niet eig5 aan de m5s*elijke natuur1 en da>om zijn de vad] van e5 gez9 en de rege]+ van d5 /aat v]antwoordelijk voor de misdad5 teg5 de ,hiao en de op5b>e wett54 ,als e5 kon+ slordig is 9 het uitva>dig5 van wett51 en dan absoluut /raft na> de lett]1 dan speelt hij de rol van e5 zw5dela>2 als hij de bela/+ willekeurig v]ga>t zond] wa>s*uw+ te gev51 is hij s*uldig aan v]drukk+2 en als hij het volk t] dood br5gt zond] het ond]wez5 te hebb51 begaat hij e5 wre$heid40 ,het 0 dan ook ,confucius' ho(ddoel1 het volk te le]5 en te ond]ri*t5 door voorbeeld1 wijze less5 en re*tva>dige wett54 ,bij het b]e*t5 van ov]tr$+5 b$a*t hij altijd1 dat de /aat s$]t zoovele j>5 9 groote wanorde 0 gewee/1 en het volk dus ge5 geleg5heid _h gehad tot le]54 ,hij h&haafde d5 9 ,*9a ?ans nog he]s*5d5 regel3 ,9 het mak5 d] wett5 kan m5 niet /r5g g5oeg zijn1 9 h>e toepass+ niet za*t g5oeg04 ,hij /elde bov5di5 zi* zelf altijd t5 voorbeeld aan het geheele volk4 ,dit maakte hem bij vel5 gehaat1 die dit v]wa& en trots* vond51 en dit 0 e5 van de r$551 wa>om ,lao ,tsz hem niet bizond] hoog a*tte1 ma> het _h to* /ellig zijn go$e zijde4 ,9 de teg5woordigheid van zijn vor/ 0 hij vol e]bi$ en rev]5tie1 (s*oon niet v]leg54 ,als hij voorbij d5 troon g+1 al 0 deze l$ig1 bog5 zijn be55 ond] hem1 en v]&]de zijn gelaatskleur4 ,als hij d5 kon9klijk5 s*ept] moe/ drag51 boog zijn li*aam1 als( het zulk e5 ko/b>5 la/ moeilijk kon drag54 ,als hij ziek 01 en de pr9s kwam hem bezoek51 lag hij met het ho(d na> het ,oo/51 9 zijne /aatsiekle$]51 met d5 gordel4 ,als hem e5 gave 9 gekookt vlees* w]d gegev5 door zijn vor/ maakte hij e]/ zijn mat netjes 9 orde1 en proefde v5 van het et52 als het ongekookt 0 (f]de hij het aan de gee/5 zijn] voorvad]52 als het ges*5k be/ond uit lev5de di]5 hield hij ze 9 lev54 ,9 alles1 tot 9 de kle9/e bizond]h$5 van zijn lev5 h&haafde hij e5 /atig decorum4 ,al zijne beweg+5 w>5 om zoo te zegg5 ge/yle]d4 ,en dit alles de$ hij ze] /ellig1 opdat het volk het vooral z\ zi54 ,e5 m5s*1 de drag] van het pr9cipe van d5 hemel1 moe/ zi* ook beweg5 met wa>dige beweg+5 en /atige geb>54 ,er is dan ook op de geheele a>de ge5 volk1 dat zoo volle]d is 9 decorum als het *9ees*e4 ,de /udie van het *9ees*e decorum is e5e /udie ap>t1 wa> j>5 voor noodig zijn4 ,de drie groot/e oorzak5 van de nog /e$s niet geheel v]bet]de wanorde 9 het rijk1 telk5s uitbrek5d1 w>5 de drie ho(d5 van de clans ,kie1 ,m5g en ,%oeh4 ,e9delijk1 door fijn beleid1 en vooral ge/eund door de raadgev+5 van e5 zijn] discipel51 ,tsz ,loe1 slaagde ,confucius er 91 de /$5 ,pe1 van de clan ,kie1 en ,h[1 van de clan ,%oeh1 tot ond]w]p+ te br5g54 ,tot op di5 tijd w>5 deze /$5 als de onneemb>e ka/eel5 van ro(ridd]s gewee/1 wa>9 zij1 na gepleegde w&ad51 altijd e5 veilig toevlu*tsoord vond54 ,alle5 ,*+1 de /ad d] ,mngs1 bleef zi* v]zett54 ,het geheele volk w]d1 t5 tijde van ,confucius' rege]+1 t5 go$e v]&]d4 ,tr\w en v]tr\wba>heid w]d5 de k>akt]trekk5 d] mann51 kuis*heid en za*!id die d] vr\w54 ,de /aat ,loe w]d zoo bloei5d en ma*tig1 dat van he9de en v] vreemdel+5 toe/roomd5 om ond] zulk e5e gelukkige rege]+ te lev54 ,t5 laat/e wekte de rege]+ van ,loe de jaloezie en de bezorgdheid op van d5 h]tog van het naburige ,tsi4 ,met ,confucius aan het ho(d van het g\v]nem5t10 zeide hij1 zal ,loe de suprematie hebb5 ov] de /at51 en ,tsi1 dat het di*t/e bij is1 zal opgeslokt word54 ,lat5 wij het gun/ig /emm5 door e5 af/& van t]ritorium40 ,ma> e5 zijn] m9i/]s begreep1 dat de ho(dzaak 01 9 ,loe e5 breuk tuss*5 ,confucius en h]tog ,t+ te v]oorzak54 ,de wijze1 wa>op dit w]d beproefd1 bewees1 dat de ,tsis*e m9i/] e5 bizond] held]5 blik en heel wat m5s*5k5nis bezat4 ,ta*tig mooie meisjes1 b$rev5 9 zang en dans1 w]d5 uitgekoz51 en met hond]d tw9tig van de be/e pa>d51 die 9 het rijk kond5 word5 gevond51 als e5 ges*5k aan h]tog ,t+ aangebod54 ,zij w]d5 e]/ ges*a>d buit5 de /ad1 en het ho(d van de zoo invlo$rijke ,kie familie g+ v]momd uit om h5 te zi54 ,bij het aans*\w5 van zooveel s*oonheid v]gat ,kie ,hwan de wijze less5 van ,confucius1 en haalde d5 h]tog om na> die tractatie te kom5 zi54 ,ook deze w]d er door v]bij/]d4 ,de vr\w5 w]d5 9 de /ad geleid1 en hi]m$e 0 de wij%eid voorgo$ v]lor54 ,9 drie dag5 gaf de h]tog niet e5s audintie aan zijne m9i/]s4 #be ,mee/]60 zeide ,confucius' discipel ,tsz ,loe1 het is uw tijd om te gaan40 ,ma> ,confucius kn het nog niet geloov51 dat z li*t zijne wij%eid door vr\w5la*5 0 v]slag51 en hij hoopte1 d5 h]tog nog tot inke] te br5g54 ,b9n5kort z\ namelijk de groote c]emonie van de (f]+ aan d5 ,hemel plaats hebb54 ,ma> to5 bij die ple*tigheid h]tog ,t+ 9 zijn haa/ om er doorhe5 te wez5 op all]lei wijz5 het decorum--de ,l--s*ond1 zag ,confucius 91 dat het rijk 0 v]lor54 ,en a>zel5d1 met kle9e pass51 als( hij nog telk5s e5 afgezant wa*tte om hem t]ug te roep51 g+ hij he54 ,dit moet het groote tragis*e mom5t 9 ,confucius' lev5 zijn gewee/1 het mom5t1 wa>9 de innig/e1 heilig/e wij%eid van e5 m5s* f voorgo$ uit elk&] breekt tot />r5 dood1 f zi* bov5 de misre van het lev5 eeuwigli*t5d v]heft1 en gewijd wordt tot on/]felijkheid4 ,en al w>e de geheele filos(ie van ,confucius ne absurde dwal+ gewee/--wat zij niet 0--( n sy/eem van diep-v]dorv5 sle*!id1 dan z\ hij ng e5 groot man zijn gewee/1 e5 groote ond] de groot5 d] w]eld1 omdat hij 9 di5 m]kwa>dig5 tijd1 to5 het w]k1 wa>aan hij j>5 en j>5 _h ge>beid1 v]lor5 g+1 en hij e5zaam en vreemd /ond 9 de k\de w]eld1 die hem v]guisde1 en die hij groot _h will5 mak51 t* ook zelfs ge5 oog5blik aan zijn eig5 zielewij%eid twijfelde1 en ze] wl doorzag1 dat het on/]felijke niet kon zijn v]slag5 door w]eld en m5s*54 ,dit sublieme gelo( 9 de wij%eid van eig5 ziel is het gelo( van m>tel>5 en heilig51 en 9 elk5 godsdi5/1 welke ook1 gewijd en adorabel4 ,confucius bleef onwankelba> 9 het gelo( aan zijn le]4 ,als e5ig5 ond] de vor/5 mij wild5 gebruik510 zeide hij1 z\ ik 9 d5 loop van twaalf ma&5 iets belangrijks hebb5 kunn5 do51 en 9 drie ja> z\ de rege]+ volmaakt zijn40 ,zijn discipel ,tsz ,ko5g _h al e5s teg5 hem gezegd3 ,uw pr9cipes zijn uit/ek5d1 ma> zij zijn onaannemelijk 7onuitvo]ba>7 9 het keiz]rijk2 z\ het da>om niet go$ zijn1 ze wat te v]m9d]580 ,e5 go$ l&b\w]10 antwoordde ,confucius1 kan zaai51 ma> hij kan ge5 oog/ v]zek]54 ,e5 h&w]ksman kan uit/ek5d zijn 9 zijn h&w]k1 ma> hij kan ge5 m>kt voor zijn go$]5 bezorg54 ,en op dezelfde wijze kan e5 ,kin ,tsz zijne pr9cipes cultive]51 ma> hij kan ze niet aannemelijk mak540 7,% ,ki047 ,to5 ,confucius ,loe v]liet g+ hij na> d5 /aat ,wei 7geleg51 wa> nu de prov9cies ,*ih-li en ,honan sam5kom574 ,hij 0 to5 zes en vijftig ja>4 ,kiang ,yo5g 9 zijn ,lev5 van ,confucius0 v]haalt1 hoe hij zijne melan*olie en zijn droefheid uitte 9 de volg5de v]z53 ,de w9d huilt door de vallei52 de motreg5 valt dik en snel4 ,de jeugdige bruid gaat huiswa>ts door de veld51 omr+d door de m5igte4 ,hoe is het1 o6 azur5 ,hemel1 dat ik aldus ^w voortg$rev51 om door het l& e5 weg te v9d51 zond] va/e woonplaats8 ,dui/]1 dui/] zijn de ziel5 d] m5s*56 ,woord5 kom5 v]geefs tot hun gesla*t6 ,mijn leeftijd haa/ t5 e9de4 ,oud]dom v]s*ijnt1 troo/eloos40 ,to5 ,confucius1 v]gezeld van e5 aantal zijn] discipel51 9 de /ad ,ie kwam1 op de gr5z5 van ,wei1 kwam de gr5swa*t] hun tegemoet en zeide1 als v]meld /aat 9 de ,lo5 ,y01 op troo/5d5 toon3 ,mijne vri5d51 wa>om zijt gij zoo b$roefd dat uw ,mee/] zijn betrekk+ v]lor5 heeft8 ,het keiz]rijk is lang zond] ,tao gewee/2 de ,hemel gaat uw ,mee/] gebruik5 als e5 bel met h\t5 tong40 ,to5 ,confucius 9 ,wei kwam1 w]d hij go$ ontvang51 kreeg huisve/+ 9 de ho(d/ad bij e5' m&>ijn1 en de rege]5de h]tog1 die ev5wel e5 b&eloos vor/ 01 gaf hem e5 va/ inkom5 van #fjjjj mat5 graan1 hetzelfde dat hij 9 ,loe _h g5ot54 ,hij bleef sle*ts #aj ma&51 en wilde to5 na> de /aat ,*9 gaan4 ,confucius leek bizond] veel op d5 b]u*t5 ,yang ,hoe1 die ind]tijd ro(to*t5 9 het l& _h ond]nom51 en to5 hij 9 de /ad ,kwang 9 ,kee ,fo5g kwam1 w]d hij voor di5 vij& aangezi5 en door het v]wo$e volk aangevall54 ,zijne discipel5 w>5 ze] ont/eld1 ma> ,confucius /elde h5 g]u/ met de kalme woord53 ,01 na d5 dood van kon+ ,wn1 de wa>heid niet hi] 9 mij gehuisve/8 ,als de hemel _h gewild dat deze zaak d] wa>heid z\ te niet gaan1 z\ ik1 e5 toekom/ige /]vel+1 niet 9 zulk e5e betrekk+ tot ha> zijn gekom54 ,als de ,hemel de wa>heid nog niet laat ond]gaan1 wat kan het volk van ,kwang mij dan do580 ,hij slaagde er dan ook 9 te ontvlu*t54 ,dit incid5t gaf hem e*t] aanleid+1 zijn reis na> ,*9 op te gev5 en na> ,wei t]ug te ke]54 ,alda> t]uggekom5 woonde hij bij d5 m&>ijn ,kioe ,pih ,yuh4 ,h]tog ,l+ _h 9 di5 tuss*5tijd e5 vr\w getr\wd uit het huis van ,so5g1 g5aamd ,nan ,tsz4 ,deze vr\w1 b]u*t als zij 0 om ha> sle*!id en ha> intrigues1 0 zoo v]lang5d ,confucius te zi51 dat zij hem bij zi* liet ontbi$54 ,confucius weig]de ha> v]zoek niet1 en bezo*t ha>4 ,volg5s de regel5 van het decorum 0 zij v]borg5 a*t] e5 s*]m4 ,zijn discipel ,tsz ,loe 0 hevig v]ontwa>digd1 dat ,confucius zi* met zulk e5 b]u*te vr\w _h afgegev54 ,9 de ,lo5 ,y0 /aat v]meld1 dat hij d5 ,mee/] hi]ov] int]pelle]de4 ,en ,confucius antwoordde met d5 s$]t b]oemd geword5 e$3 ,indi5 ik hi]9 iets sle*ts heb g$aan1 moge de ,hemel mij v]nietig56 moge de ,hemel mij v]nietig560 ,confucius kon op d5 duur aan e5 h( als dat van ,wei niet lang met beh\d van zijn wa>digheid blijv54 ,op zek]5 dag re$ de h]tog met de vr\w ,nan ,tsz 9 't op5ba> door de /rat5 van de ho(d/ad1 en beval ,confucius 9 e5 wag5 a*t] hem te volg54 ,het volk begreep dadelijk1 wat de vor/ hi]m$e b$oelde1 en welke positie hij aan d5 wijze toek5de1 en het riep ontevr$5 uit3 ,lu/ vrop1 en de deugd a*t]aan60 ,to5 0 ,confucius bes*aamd1 en hij zeide sm>telijk3 ,ik heb nog niem& gezi51 die de deugd ev5 liefheeft als de s*oonheid40 #bf ,to5 zag hij 91 dat hij niet 9 ,wei kon blijv51 en g+ op weg na> ,*91 e5 /aat t5 ,zuid5 van ,wei4 ,op zijn gewone reiz5 v]gat hij nooit1 c]emonin te v]ri*t54 ,z v]ri*tte hij e5e c]emonie ond] de s*aduw van e5 pruimeboom op d5 weg 9 het /aatje ,so5g1 dat hij door moe/ trekk54 ,9 ,so5g leefde to5 e5 m&>ijn1 ,hwan ,toey1 die re$s lang vij&ig 0 aan ,confucius en zijn le]4 ,deze zond nu e5 b5de op hem af1 om d5 boom te vell5 en d5 wijze te dood54 ,de discipel5 w>5 hevig v]s*rikt1 ma> ,confucius bleef kalm1 en sprak de s*oone1 lat] 9 de ,lo5 ,y0 v]eeuwigde woord53 ,de ,hemel heeft de deugd 9 mij voortgebra*t2 ,hwan ,toey6--,wat kan hij mij 7dan7 do580 ,to* 0 hij met zijn discipel5 g5oodzaakt te vlu*t5 na> d5 /aat ,*+1 en 9 die vlu*t w]d hij van zijne discipel5 ges*eid54 ,zijn discipel ,tsz ,ko5g kwam vr hem 9 ,*+ aan1 en to5 hij da> ov]al na> zijn' ,mee/] vroeg1 antwoordde iem& hem1 met de voor ,confucius' p]soonlijkheid k>akt]i/ieke woord53 ,er 0 e5 man1 /a&e bij de oo/elijke poort1 met e5 voorho(d als ,ya\1 e5 nek als ,ka\ ,ya\1 zijn s*\d]s ev5 hoog als die van ,tsz ,*an1 ma> b5$5 het middel drie duim lag] dan de l5gte van ,yu1 en met geheel en al het troo/elooze voorkom5 van e5 v]dwaald5 hond40 ,tsz ,ko5g vond da>na zijn ,mee/] spo$ig uit1 en to5 ,confucius hoorde1 hoe hij 0 bes*rev51 _h hij er veel pleizi] ov]1 en zeide3 ,de li*amelijke ge/alte is ma> e5 d+ van we9ig belang1 ma> te zegg5 dat ik als e5 v]dwaalde hond 0--die is go$6 die is go$60 ,(s*oon m5 hem 9 ,*+ niets 9 d5 weg legde1 0 de rege]+ vol/rekt niet van plan hem te ond]s*eid5 en te gebruik54 ,na v]loop van kort5 tijd1 9 #dic v4 ,c41 0 ,confucius we] 9 ,*94 ,9 ,*9 0 het e*t] niet ru/ig1 da> de troep5 van d5 /aat ,woe da> g$urig invall5 d$54 ,da>om besloot ,confucius t5 laat/e ma> we] na> ,wei t]ug te gaan4 ,er is 9 zijn geheele ges*i$5is1 en ook aan sommige zijn] gezegd5 9 de ,lo5 ,y0 te bem]k51 dat hij e5 onv]kla>b>e voorliefde voor h]tog ,l+ en d5 /aat ,wei _h1 nietteg5/a&e de v]n$]+1 die hij da> _h ond]gaan4 ,hij _h e5 soort ide fixe dat ,wei door d5 hemel 0 voorbe/emd om zijn model/aat te word51 hoewel da> ge5 enkele r$5 voor be/ond4 ,to* heeft hij tot op het laat/e dat voorgevoel beh\d51 en hij is ge/orv5 zond] er ook ma> e5 s*ijn van v]wez5lijk+ van te hebb5 gezi54 ,wl t]e*t zei hij dan ook e5s van zi* zelf3 ,ik heb de getr\:eid van e5 hond1 en als e5 hond ^w ik beh&eld4 ,ma> wat doet de ondankba>heid d] m5s*5 er toe8 ,zij zal mij niet belett51 al het go$ te do5 dat ik kan4 ,als mijne less5 onvru*tba> blijv5 zal ik t5 m9/e 9 mij zelf d5 troo/ hebb51 dat ik tr\w mijn pli*t heb g$aan40 ,op zijn to*t na> ,wei w]d ,confucius 9 de plaats ,poe teg5geh\d5 en niet losgelat51 dan to5 hij zijn woord gegev5 _h1 nooit me] na> ,wei te gaan4 ,dat hij e5 &]e opvatt+ van e5 e$ _h dan de we/]s*e bleek uit de woord51 die hij to5 tot zijne discipel5 sprak3 ,het 0 e5 g$wong5 e$4 ,de gee/5 hoor5 di5 niet40 ,hij g+ da>om to* door na> ,wei4 ,h]tog ,l+ ontv+ hem heel beleefd1 ma> lui/]de ev5m9 na> hem als te vor54--,9 d5 /aat ,ts9 0 9 di5 tijd e5 op/& uitgebrok54 ,de m&>ijn ,peih ,heih _h zi* mee/] gemaakt van de /ad ,*\ng ,m[1 en v]d$igde die teg5 zijn wettig5 he]4 ,peih ,heih liet ,confucius bij zi* ontbi$51 en hi] w]d hij voor 't e]/ aan 't wankel5 gebra*t4 ,da> hij 9 ,wei to* niet geapprecie]d w]d1 en ge5 v]wez5lijk+ vond van zijn ideal51 wilde hij dan ma> na> d5 opro]ig5 ,peih ,heih gaan1 bij wi5 hij zek] 01 wa>de]+ en voldo5+ te v9d54 ,_h hij aan zijn plan gevolg gegev51 dan z\ hij zijn eig5 pr9cipes v]zaakt hebb54 ,ma> hij zelf _h ind]tijd aan zijn discipel5 gele]d1 dat de le]l+1 die vr alles e]bi$ en gehoorzaamheid 0 v]s*uldigd1 to* v]pli*t 01 hem1 wa> noodig1 gepa/ op zijne f\t5 te wijz51 en ,tsz ,loe r$de hem4 ,hij zeide tot zijn ,mee/]3 ,mee/]1 ik heb u hoor5 zegg51 dat als e5 man 9 eig5 p]soon s*uldig is aan kwaad do51 de ,kin ,tsz niet met hem kan sam5gaan4 ,peih ,heih is 9 rebellie2 wat zal m5 er van zegg51 als gij tot hem gaat80 ,en 9 het antwoord van ,confucius 0 al de opgekropte teleur/ell+ van zijn lev53 ,ja1 die woord5 gebruikte ik4 ,ma> zegt m5 niet1 dat als e5 d+ w]kelijk h>d is1 het gemal5 kan word5 zond] fijn te word52 en dat als het w]kelijk wit is1 het 9 e5 donk]e vloei/( kan g$ompeld word5 zond] zw>t te word5 gemaakt4 ,b5 ik e5 bitt]e pompo58 ,moet ik erg5s langs d5 weg word5 opgehang5 zond] geget5 te word580 7,lo5 ,y047 ,ma> het e9d er van 01 dat hij zijn drogr$5 inzag1 en niet na> ,peih ,heih g+4 ,9 ,wei g+ het hem ma> niet bet]4 ,h]tog ,l+ raadpleegde hem nooit 9 zak51 wa> hij zoo ga>ne 9 wilde gek5d word51 ma> altijd ov] krijgskunde4 ,9 de ,lo5 ,y0 7,boek ,,xv7 wordt v]haald1 hoe hij da>om ,wei we] v]liet3 ,de h]tog ,l+ van ,wei vroeg ,confucius ov] tactiek4 ,confucius antwoordde3 ,ik heb alles gehoord 7ik weet alles7 van (f]vaz51 ma> militaire zak5 heb ik niet gele]d40 ,hi]na aanva>dde hij d5 volg5d5 dag zijn v]trek40 ,de /aat wa> hij nu we] he5trok 0 ,*94 ,confucius 0 to5 ze/ig ja>4 ,hij bleef niet lang 9 ,*91 zi5de dat m5 hem da> ev5m9 wa>de]de4 ,9 zijn vad]l& ,loe1 wa> hij s9ds al die j>5 niet 0 t]ug gewee/1 0 intuss*5 n h]tog ,t+ n het ma*tige ho(d van de ,kie clan1 ,kie ,hwan1 ge/orv54 ,kie ,hwan1 die ind]tijd ,confucius v]loo*5d _h1 door de van ,tsi gekom5 vr\w5 niet t]ug te z5d51 ma> er d5 h]tog m$e _h do5 v]leid51 voelde op zijn /]fb$ b]\w1 en droeg zijn opvolg] ,kie ,kang op1 om ,confucius t]ug te roep54 ,w>e dit gebeurd1 dan z\ ,confucius zijn vad]l& t5 laat/e nog groot hebb5 gemaakt1 ma> ,kie ,kang1 na> d5 raad van e5 zijn] m&>ijn5 lui/]5d1 zond niet om ,confucius zelf1 ma> om ,y5 ,kioe1 e5 zijn] discipel54 ,confucius1 v]lang5de na> zijn vad]l&1 en wet5de dat ,y5 ,kioe nog niet v] g5oeg 0 om e5e go$e rege]+ te leid51 riep sm>telijk uit3 ,laat mij t]ugke]56 ,laat mij t]ugke]56 ,de kle9e k9d]5 van mijn s*ool zijn te wild en onbezonn54 ,zij zijn wl volmaakt volle]d 9 de s*oone kun/51 ma> zij wet5 zi* niet te v]bet]5 en te vorm540 7,lo5 ,y047 ,9 #dij v4 ,c4 g+ hij we] uit ,*9 na> ,tsae1 e5 kle9 /aatje1 afhankelijk van het rijk ,tsoe4 ,die reis is vol komm] en gebrek gewee/1 en e5s 0 zijn voorraad lev5smiddel5 geheel op4 ,zijn discipel5 w>5 geheel op van v]moei5is en ,tsz ,loe riep uit3 ,moet de ,kin ,tsz w]kelijk z 7ell5de7 v]dur580 ,ma> wa>dig antwoordde ,confucius3 ,de ,kin ,tsz kan w]kelijk gebrek te v]dur5 hebb51 ma> de kle9e m5s*1 als hij 9 gebrek is1 geeft zi* ov] aan toomelooze buit5sporigheid 7,lo5 ,y074 ,9 de ,ko5g ,tsz ,kia ,y0 /aat v]meld1 dat deze ell5de zev5 dag5 duurde1 en ,confucius al di5 tijd ev5 wa>dig bleef1 ja zelfs vroolijk 01 op zijn luit speelde en zong4 ,hij bleef ongeve] e5 ja> 9 ,tsae1 en trok to5 na> ,%ie1 e5 &] di/rict van ,tsoe1 wa> de di/rict-m&>ijn d5 titel van h]tog _h aang5om54 ,deze h]tog1 niet wet5de wat hij van zijn' vreemd5 bezoek] moe/ d5k51 in=me]de na> hem bij ,tsz ,loe4 ,to5 ,confucius lat] hoorde1 dat ,tsz ,loe niet _h durv5 antwoord51 zeide hij3 ,wa>om zeidet gij niet3 hij is e5 man1 die 9 zijn ijv]ig zoek5 7na> wij%eid7 zijn vo$sel v]geet1 die 9 de vreugde 7van het v]krijg57 zijn sm>t v]geet1 en niet bem]kt dat de oud]dom nad]5de is80 7,lo5 ,y047 ,de h]tog vroeg ,confucius ov] rege]+1 en kreeg we] e5 zijn] typis*e1 k]na*tige antwoord53 7,er is e5 go$e rege]+ als7 zij die nabij zijn gelukkig zijn en zij1 die v] zijn1 kom5 7word5 aangetrokk5740 ,van ,%ie g+ hij we] t]ug na> ,tsai4 ,op di5 t]ugto*t _h ,confucius twee ontmoet+51 die 9 de ,lo5 ,y0 7,ho(d/uk #ah4 ,no #e7 zijn v]eeuwigd1 en wa>9 hij1 niet voor d5 e]/5 ke]1 v]ma& w]d om zijn hopelooze pog+5 op te gev54 ,ik v]taal da>om deze ontmoet+5 hi]ond]3 ,de krankz9nige van ,tsoe1 ,tsieh ,y1 #bg g+ z+5de voorbij ,confucius3 ,o ,f5iks6 ,o ,f5iks6 ,hoe is uw deugd zoo v]gaan8 ,wat v]l$5 is kan u niet me] v]ma& word51 ma> voor de toekom/ kan gezorgd word54 ,h\dt op6 ,h\dt op6 ,wie nu aan de rege]+ me$o5 loop5 geva>40 ,confucius /eeg uit en wilde met hem sprek54 ,ma> 7,tsieh ,y7 g+ ijl+s weg1 zoodat hij niet met hem kon sprek54 ,onmiddellijk hi]op volgt 9 de ,lo5 ,y0 de volg5de ontmoet+1 wa>9 hem ongeve] hetzelfde w]d gezegd3 ,*ang ,ts en ,kieh ',neih w>5 aan 't w]k op het veld4 ,confucius g+ voorbij en /uurde ,tsz ,loe op h5 af om na> het ve] te vrag54 ,*ang ,ts zeide3 ,wie is het1 die d5 wag5 da> be/uurt80--,tsz ,loe zeide3 ,het is ,ko5g ,kioe40 #bh--,ko5g ,kioe van ,loe80 7vroeg ,*ang ,ts74--,die is hij0 7zeide ,tsz ,loe74--,die weet het ve] wel40 70 het antwoord47 #bi ,to5 vroeg 7,tsz ,loe7 aan ,kieh ,neih4 ,kieh ,neih zeide3 ,wie zijt gij80--,ik b5 ,*o5g ,yioe0 #cj 70 het antwoord74--,zijt gij niet de discipel van ,ko5g ,kioe van ,loe80 7vroeg de &]e74--,dat b5 ik0 7antwoordde ,tsz ,loe74 7,wa>op ,kieh ,neih7 zeide3 ,het geheele rijk is 79 wanorde als7 e5 zwell5de /room en wie zal dat v]&]58 ,en dan volgt gij nog wel e5 ,mee/]1 die 7van de e5e plaats na> de &] trekk5d telk5s v]s*ill5de7 m5s*5 ontwijkt6 ,de$ gij niet bet] met deg55 na te volg51 die zi* geheel hebb5 t]uggetrokk5 van de w]eld80 #ca 7,da>na7 b$ekte hij het zaad en hield niet 7w$]7 op4 ,tsz ,loe g+ het aan ,confucius v]tell54 ,deze zeide1 met e5 zu*t3 ,ik kan niet met vogels en bee/5 9 e5zelfde kudde 7( vlu*t7 zijn4 ,als ik niet sam5ga1 met deze m5s*5 7het volk71 met wi5 dan8 ,als er re*t 9 het rijk 0 z\ ik het niet 7behoev5 te7 v]&]5400 ,de kon+ van ,tsoe1 die veel van ,confucius gehoord _h1 liet hem t5 laat/e bij zi* ontbi$54 ,het s*e5 wel1 ( nu e9delijk de uitvo]+ van ,confucius' plann5 nabij 01 want de kon+1 die hem e]/ als raadsman _h gebruikt1 wilde hem zelfs e5 eig5 grondgebi$ gev54 ,zijn e]/e m9i/] bra*t d5 kon+ e*t] van dit voornem5 af1 door hem te do5 geloov51 dat e5 /aat 9 d5 /aat met zulke uit/ek5de m9i/]s en m&>ijn5 als ,confucius' discipel5 en zulk e5 ho(d als ,confucius geva>lijk voor ,tsoe z\ word54 ,hi]door argwaan gekreg5 hebb5d1 hield nu de kon+ geheel op1 d5 wijze om advies te vrag54 ,to5 kort hi]op de kon+ /i]f wilde ,confucius niet lang] 9 ,tsoe blijv51 en g+ we] na> ,wei4 ,da> 0 s9ds ,confucius' laat/e v]blijf veel v]&]d4 ,h]tog ,l+ 0 ge/orv51 en zijn kle9zoon ,*oeh _h de rege]+ gesurpe]d en moe/ die v]d$ig5 teg5 zijn eig5 vad]1 ,l+'s zoon4 ,dit 0 wel het erg/e1 wat1 volg5s ,confucius' eig5 le]1 kon gebeurd zijn1 want ge5 oud]liev5dheid hebb5 0 de groot/e zonde die ma> mogelijk 04 ,ge5 wond] dan ook dat ,confucius1 to5 ,*oeh hem als raadsman bij zi* liet roep51 die betrekk+ weig]de1 (s*oon ,*oeh 9 dez5 zijn grootmo$] ,nan ,tsz _h geholp51 die door ha> zoon1 dus zijn vad]1 bijna v]moord 04 ,welk e5 toe/& voor ,confucius 9 zijn vad]l&6 ,e5 zoon1 die getra*t _h1 zijn eig5 mo$] te v]moord51 en e5 zoon1 die met zijn grootmo$] oorlog vo]de teg5 zijn' vad] en onre*tmatig d5 troon 9 bezit _h g5om56 ,en dat nadat hij zooveel j>5 en j>5 zijn le] _h v]kondigd6 ,hij bleef to5 vijf j>5 9 ,wei zond] betrekk+4 ,9 het e]/e ja> /i]f zijn mee/ geliefde discipel ,y5 ,hwoey4 ,to5 hij /i]f riep ,confucius zu*t5d uit3 ,de ,hemel v]laat mij6 ,de ,hemel v]laat mij60 ,hij _h g$a*t1 dat na zijn' dood ,y5 ,hwoey zijn le] z\ v]spreid51 di5 hij voor de be/e zijn] discipel5 hield1 en to5 hij nu /i]f1 0 hij bang1 dat zijn pr9cipes niet z\d5 ov]gelev]d word54 ,zijne discipel5 wild5 ,y5 e5 s*itt]5de begraf5is gev51 ma> ,confucius he*tte z aan de ,l 7't ,decorum7 dat hij dit v]bood1 omdat ,y51 die uit e5e arme familie 01 da> ge5 re*t op _h4 ,confucius1 oud als hij nu 01 z\ to* niet /]v51 vr zijn vad]l& te hebb5 t]uggezi54 ,9 #dhc w]d hij1 op aanrad5 van zijn da> v]toev5d5 discipel ,y5 ,yioe1 t]ugg]oep54 ,y5 ,yioe _h zi* namelijk ze] v]di5/elijk gemaakt 9 e5 oorlog teg5 ,tsi en to5 hij aan ,kie ,kang _h v]kla>d1 dat hij ook zijne militaire bekwaamh$5 aan ,confucius _h te dank51 besloot ,kie hem t]ug te do5 roep54 ,de rege]5de h]tog zelf1 to5 ,ngai1 nam hi]toe het initiatief4 ,confucius 0 to5 #fi ja>4 ,hoewel hij nu met de groot/e voorkom5dheid aan het h( w]d ontvang51 nam hij to* ge5 deel aan de /aatszak54 ,hij hield zi* v]d] uitsluit5d bezig met lit]air5 arbeid1 het be/ude]5 en bew]k5 d] ,%oe ,k+ 7,canon d] ,hi/orie7 en de ,%i ,k+ 7,canon d] ,pozie72 voor de e]/e s*reef hij e5 voorr$e4 ,ma> zijn geliefkoosde /udie 0 de ,yih ,k+4 ,als nog e5ige j>5 bij mijn lev5 w]d5 gevoegd1 z\ ik er vijftig wijd5 aan de /udie van de ,yih ,k+ en dan z\ ik miss*i5 zond] groote f\t5 kom5 te zijn40 ,ook gaf hij aan d5 filoso( ,ts5g ,s9 de gegev5s voor de ,hiao ,k+1 het lat] klassiek geword5 ,boek d] ,oud]liev5dheid4 ,9 het voorja> van #dhj v4 ,c4 w]d op e5 ja*t e5 vreemd di] gevang51 dat niem& nog ooit gezi5 _h4 ,to5 het voor ,confucius gebra*t 01 zag hij dat het e5 ki l90 01 hetzelfde di]1 dat bij zijne geboorte aan zijne mo$] 0 v]s*551 en het droeg dan ook op zijn hoorns het /uk l9t1 door zijn mo$] ind]tijd da>op gehe*t4 ,to5 wi/ hij1 dat zijn e9de nabij 0 en hij riep uit3 ,dit is het e9de van mijn ,le]6 #cb ,dit is het e9de van mijn ,le]60 ,to* /i]f hij niet onmiddellijk na de v]s*ijn+ van de ki l90 ma> bleef hij nog twee ja> 9 het lev54 ,9 di5 tijd hield hij zi* druk bezig niet zijn w]k ,*o5 ,*ioe10 ,l5te en ,h]f/ 7annal571 het e5ige1 dat hij zelf geheel en al heeft ges*rev54 ,al de &]e confuciani/is*e w]k5 heeft hij wel gezegd1 9 gesprekk5 en le]+5 aan zijn discipel51 ma> zijn niet door hem n$]ges*rev54 ,hij zeide van de ,*o5 ,*ioe03 ,het is de ,*o5 ,*ioe1 die zal mak51 dat de m5s*5 mij k5n5 en het is de ,*o5 ,*ioe1 die zal mak51 dat de m5s*5 mij v]oordeel540 ,en ,m5g ,tsz 7,m5cius7 getuigde lat]3 ,confucius voltooide de ,*o5 ,*ioe1 en opro]ige m9i/]s en sle*te zon5 w>5 geslag5 van ang/40 ,de ,*o5 ,*ioe0 kan opgevat word5 als e5 v]volg op de ,%oe ,k+1 en bevat de ges*i$5is van ,loe 7,confucius' geboorte/aat7 9 v]b& met die d] &]e /at5 ond] ,*[1 van #gbb-dhd v4 ,c4 ,het moet wl h>d voor hem zijn gewee/1 die ges*i$5is van v]val en v]w>r+ te s*rijv51 hij1 die zelf zulke droom5 van e5 ideaal-/aat _h4 ,voor d5 liefhebb] d] hi/orie is zijn w]k ze] gewi*tig1 ma> voor het begrijp5 zijn] filos(ie kan het ev5go$ gemi/ word54 ,ook durfde hij er niet de volle wa>heid 9 zegg54 ,nog sle*ts nmaal tra*tte ,confucius invlo$ op de rege]+ uit te oef551 to5 de h]tog van ,tsi door e5 zijn] ambt5>5 0 g$ood1 en hij d5 h]tog van ,loe bezwo]1 deze daad te wrek54 ,deze pog+ bleef e*t] zond] gevolg4 ,9 #dgi ontviel hem zijn tr\we discipel ,y5 ,yioe1 ( ,tsz ,loe4 ,to5 ,confucius uit ,wei na> ,loe 0 gegaan1 _h hij ,tsz ,loe met e5 &]5 discipel1 ,tsz ,ka\1 da> a*t]gelat51 wa> dez5 e5 ambt hadd5 gekreg54 ,confucius _h vroeg] al voorspeld1 dat ,tsz ,loe1 de dapp]e1 nog e5s z\ word5 g$ood4 ,yioe da>6 ,hij zal ge5 natuurlijk5 dood /]v560 is e5 zijn] gezegd5 uit de ,lo5 ,y04 ,to5 er lat] 9 ,wei e5 op/& uitbrak en de zak5 hopeloos /ond51 wi/ ,tsz ,ka\ te ontvlu*t54 ,tsz ,loe wilde d5 vor/ niet 9 het ongeluk v]lat51 die hem zoo ond]s*eid5 _h1 en kwam om 9 d5 /rijd4 ,op zek]5 morg5 voelde ,confucius zi* ziek1 en g+ voor zijn deur zitt54 ,tsz ,ko5g kwam bij hem en hoorde hem zu*t5d de s9ds b]oemd geword5 woord5 sprek54 ,de groote b]g valt 9 pu94 ,de /utbalk breekt4 ,de wijze /]ft weg als e5 plant40 ,zooals te v]wa*t5 0 van iem& als ,confucius1 die zijn geheele lev5 lang het ,decorum zoo hoog _h geh\d51 w>5 zijne laat/e bes*ikk+5 ov] de ,li0 die m5 bij zijn' dood moe/ 9 a*t nem53 ,volg5s de 7regel5 d]7 m5s*5 van de ,hia dyna/ie w]d het lijk geki/ op de we/elijke trapp51 volg5s die d] ,*[ dyna/ie op de oo/elijke trapp51 volg5s die d] ,y9 dyna/ie tuss*5 de twee pil>54 ,gi/]5 na*t droomde ik1 dat ik met (f]+5 voor mij tuss*5 de twee pil>5 zat4 ,ik b5 van 't beg9 af e5 man van ,y9 gewee/4 ,zev5 dag5 da>na /i]f hij0 7,% ,ki074 ,zijn dood 0 op d5 #aa;en dag van de #d;e ma& van #dgh v4 ,c4 #cc a*t ja> vr de geboorte van ,socrates4 ,hij 0 to5 #ga ja>4 ,uit dit v]slag van zijn lev5sloop1 zooals wij di5 vooral uit ,kiang ,yo5g's ,lev5 van ,confucius en ,sz ,ma ,tsi5's ,% ,ki0 met nauwkeurigheid kunn5 nagaan1 blijkt duidelijk1 dat zijn lev5 ne teleur/ell+ is gewee/1 ook zijn huiselijk lev54 ,hij trok van l& tot l&1 en w]d ov]al afgewez54 ,wl de$ zijn treurig lev5 hem dikwijls wanhopige uitroep5 do5 als3 ,ik b5 to* ge5 rh9oc]os ( ge5 tijg]1 dat ik zoo 9 't wild moet lev54 ,mijn ,le] is to* niet onta>d1 wa>om moet het dan z met mij zijn60 7,% ,ki071 ma> mee/al bleef hij /]k1 en rees hij bov5 zijn sm>t op4 ,en dan liet zijn hooge b]u/+ en wijze zek]heid hem gr&ioze woord5 zegg51 die z\d5 v]eeuwigd word51 en me] dan twe$uiz5d j>5 da>na nog door e5 volk van hond]d millio55 met e]bi$ aangehoord uit zijne w]k53 ,ik murmure] niet teg5 d5 ,hemel4 ,ik toorn niet op de m5s*54 ,laag beg9t mijn /udie en hoog doordr+t zij d5 ,hemel4 ,wie mij k5t1 dat is de ,hemel40 7,% ,ki0 en ,lo5 ,y047 ,dat zijn ,le] ge5 opgang maakte 0 omdat zij veel te hoog 0 voor d5 ell5dig5 toe/& van het rijk en zijne tijd5 eeuw5 vooruit 04 ,wl voelde dit zijn discipel ,y5 ,hwoey to5 hij zeide3 ,als de ,tao niet begaan wordt is dat mijn s*&e4 ,ma> als de ,tao e5maal begaan is en het niet wordt gebruikt 7re$s dat voorbeeld hebb5de7 is dat de s*&e van de w]eld0 7,% ,ki074 ,en dat zijne discipel5 zulk e5 onbegr5sd gelo( 9 hem hadd51 dat zij het e5e onmogelijkheid a*tt51 dat ,tao w]d begaan zond] 9 ,confucius het voorbeeld te e]51 blijkt uit het gezegde van ,tsz ,ko5g3 ,lang kan ,tao niet begaan word5 9 het rijk1 want m5 kan d5 ,mee/] niet v]e]560 7,% ,ki047 ,confucius w]d begrav5 aan de oev]s van de rivi] ,szi1 t5 ,noord5 van ,loe4 ,e5 zijn] discipel5 plantte op zijn graf d5 boom kiai04 ,e5 tronk van dez5 boom is nog blijv5 /aan1 en e5 teek5+ van deze reliquie is onmisba> geword5 9 de /ude]kam] van lit]ati4 ,zijne discipel5 droeg5 drie j>5 r\w voor hem4 ,zooals het met alle groote mann5 is gegaan1 g+ het ook met ,confucius4 ,m5 wa*t sle*ts op hunn5 dood om h5 te v]e]5 en te v]afgod54 ,h]tog ,ngai van ,loe1 die ,confucius nooit de volle e] _h bewez5 die hem toekwam1 besefte na zijn dood op e5s wat hij 9 hem _h v]lor51 en riep uit3 ,de ,hemel heeft d5 oud5 man niet aan mij gelat56 ,nu is er niem& om mij op d5 troon te /eun54 ,wee mij6 ,helaas6 ,o e]wa>dige ,ni60 ,wat wij van ,confucius' wij%eid ov]hebb5 is1 zoo als ik re$s zeide1 alle5 wat de ,*o5 ,*ioe0 en de voorr$es en bew]k+ d] ,k+s0 aangaat van zijne eig5 h&4 ,de drie voornaam/e w]k51 wa>9 zijn le] zuiv] is bewa>d zijn #ao de ,*o5g ,yo5g01 dat gewoonlijk1 do* niet geheel correct met ,de ,le] van het ,midd501 ,het ,g\d5 ,midd501 ,het ,onv]&]lijke ,midd50 enz4 wordt v]taald1 #bo de ,ta ,hih01 v]taald met ,de ,groote ,le]+01 en #co de ,lo5 ,y01 ( ,confuciani/is*e ,fragm5t540 #cd ,de ,*o5g ,yo5g0 is ges*rev5 door ,confucius' kle9zoon1 dus ,li's zoon1 g5aamd ,ko5g ,keih1 do* gewoonlijk bij zijn /udi5aam ,tsz ,sz g5oemd4 ,deze ,tsz ,sz _h van jongs af aan veel van zijn' grootvad] gele]d1 en het volg5de incid5t doet zi51 dat ,confucius veel hoop op hem geve/igd _h1 en als e5 voorgevoel _h1 dat door hem zijn le] z\ word5 v]eeuwigd3 ,e5s1 to5 ,tsz ,sz alle5 met zijn' grootvad] 01 en hem hoorde zu*t51 vroeg hij hem1 na driemaal te hebb5 gebog53 ,is het omdat gij d5kt1 dat uwe af/ammel+51 door hun k>akt] niet te v]zorg51 u onwa>dig zull5 zijn8 ,( is het1 dat gij 9 uwe bewond]+ voor de weg5 van ,ya\ en ,%o5 b$roefd zijt1 dat gij er 9 te kort komt80--,k9d10 antwoordde ,confucius1 hoe k5t gij zoo mijne g$a*t580--,ik heb dikwijls van u de les gehoord10 zeide ,tsz ,sz1 dat als de vad] het br&h\t heeft v]zameld en b]eid1 en de zoon d5 bundel niet kan drag51 die zoon onta>d en onwa>dig wordt v]kla>d4 ,die opm]k+ heb ik dikwijls 9 mijne g$a*t51 en v]vult mij met vrees40 ,to5 zeide ,confucius v]heugd1 met e5 glimla*3 ,nu behoef ik voorwa> niet me] bezorgd te zijn4 ,mijn ond]nem+ zal niet op niets uitloop54 ,zij zal word5 voortgezet en bloei540 ,de toekom/ heeft gele]d1 dat ,tsz ,sz ind]daad d5 bundel heeft g$rag54 ,na ,confucius' dood w]d ,tsz ,sz e5 le]l+ van ,ts5g4 ,hij leefde 9 groote armo$e4 ,alle5 graan wilde hij aannem5 als m5 hem wilde help51 ma> wijn en &]e weeld]ige spijz5 weig]de hij4 ,er wordt van hem v]haald1 dat hij e5s 9 d]tig dag5 sle*ts neg5 maaltijd5 gebruikte4 ,hij droeg s*amele kle]51 en to5 m5 hem e5 pels aanbood1 wees hij di5 af4 ,eig5a>dig is het1 dat ook hij1 ev5als zijn grootvad]1 9 zijn huiselijk lev5 ze] ongelukkig 01 en zi* t5 laat/e van zijne vr\w liet s*eid54 ,9 teg5/ell+ met het lot1 dat zijn' grootvad] tr(1 0 hij ov]al 9 hoog aanzi51 en w]d hij 9 ,loe1 zo[el als 9 ,wei1 ,so5g en ,pie met groote e] ontvang54 ,zijn e5v\d en armo$e behield hij e*t] tr\w4 ,dat hij e5 democraat 0 9 d5 grond van zijn h>t en teg5 de vor/5 rond voor zijne me5+ uit durfde kom51 blijkt uit het volg5de geval1 wa>uit m5 tev5s kan zi51 hoe hij de beg9sel5 van zijn' grootvad] wi/ te h&hav54 ,to5 de h]tog van ,wei hem b$ankte voor de e]1 dat hij uit ,loe na> hem toe 0 gekom5 en hem v]zo*t1 hem met raad en daad van di5/ te zijn1 sprak hij3 ,als ik uw vor/elijke gun/ z\ will5 w9n5 met geld en zijde1 dan z\d5 uwe s*atkam]s er to* re$s vol van zijn1 en ik b5 arm4 ,als ik ha> z\ will5 w9n5 met go$e woord51 b5 ik bang dat zij niet met uwe ideen z\d5 /rook51 zoodat ik tev]geefs z\ sprek5 en niet aangehoord word54 ,de e5ige wijze om ha> te w9n5 is om m5s*5 van wa>de ond] uw' a&a*t te br5g540 ,de h]tog zeide3 ,m5s*5 van wa>de is jui/ wat ik hebb5 moet40--,ma>10 zeide ,keih 7,tsz ,sz7 gij kunt ze niet apprecie]540--,ik z\ to* wel will5 wet5 wi5 gij d5kt dat di5 naam 7mann5 van wa>de7 v]di5510 zeide de h]tog4 ,tsz ,sz antwoordde3 ,wilt gij uwe ambt5>5 kiez5 om d5 naam di5 zij hebb5 ( om hun w]kelijke wa>de80--,natuurlijk om hun w]kelijke wa>de10 antwoordde de h]tog4 ,to5 zeide zijn ga/3 ,op de oo/elijke gr5z5 van uw /aat is e5 zek]e ,lie ,y91 die e5 man van w]kelijke wa>de is40--,wat w>5 zijn grootvad] en zijn vad]80 vroeg de h]tog4 ,zij w>5 l&b\w]s10 0 het antwoord2 wa>op de h]tog 9 luid la*5 uitb>/te en zeide3 ,ik h\d niet van het l&b\wvak4 ,de zoon van e5' l&b\w] kan niet ges*ikt voor e5e betrekk+ zijn4 ,ik geef zelfs niet al de jong]5 van families wi] ambt5 erfelijk zijn1 e5e betrekk+40 ,tsz ,sz m]kte op3 ,ik noem ,lie ,y9 om zijne bekwaamh$52 wat heeft het feit1 dat zijne voorvad]5 l&b\w]s w>51 te mak5 met dit geval8 ,en bov5di5 0 de h]tog van ,*[ e5 groote wijze en ,kang ,%oeh e5 wa>dig man4 ,to*1 als gij hun beg9 nagaat1 zult gij zi51 dat zij van het l&b\wvak afkom5de /i*t]s van d5 /aat w]d54 ,ik twijfel er nu /ellig aan1 ( gij 9 de keuze van uwe ambt5>5 wel het oog hebt op hun w]kelijk k>akt] en hunne bekwaamh$540 ,hi]m$e 0 het gesprek uit4 ,en de h]tog zweeg4 ,tsz ,sz b]eisde vele l&51 en sleet de laat/e j>5 van zijn lev5 9 ,loe4 ,treff5d is zijne uitlat+ omtr5t de bek5dword+ van de ,le] van groote mann54 ,to5 de h]tog van ,loe hem e5s vroeg1 ( hij go$ de$ zond] da>voor e5ig5 l( van m5s*5 te will5 ontvang51 antwoordde hij3 ,ne51 dat is niet mijn s5tim5t4 ,als ik betra*t wat go$ is w5s* ik1 dat de m5s*5 dit wet51 want als zij het wet5 en mij prijz5 voel ik mij aangemo$igd om nog ijv]ig] 9 die betra*t+ te zijn4 ,dit is wat ik wil1 en 7ma>7 niet v]krijg5 kan4 ,als ik betra*t wat go$ is1 en de m5s*5 wet5 het niet1 is het wa>s*ijnlijk1 dat zij 9 hun onwet5dheid kwaad van mij zull5 sprek54 ,zoo ^w ik door al mijn go$ do5 ma> kwaad besprok54 ,dit is1 wat ik niet wil1 ma> niet kan v]mijd54 ,als iem& op/a&e met het han5gekraai beg9t te betra*t5 wat go$ is1 en volh>d5d met die pog+ doorgaat tot midd]na*t1 en tegelijk]tijd zegt dat hij niet wil1 dat de m5s*5 het wet51 z\ ik van zoo iem& zegg5 dat hij zoo niet b$riegelijk dan to* dom is40 ,tsz ,sz gaf 9 de ,*o5g ,yo5g0 e5 w]k van e5' pra*tig51 /atig5 /ijl1 dat na me] dan tw9tig eeuw5 ng e5 d] groote /&a>dw]k5 van de *9ees*e litt]atuur is4 ,kort en laconiek geeft zijn /ijl sle*ts de ess5ce van de b$oel+1 zond] noodelooze uitweid+4 ,de ideen /aan on/]felijk 9 hun simpel/e g$aante1 met het h>t d] div9e wa>heid bloot1 zond] gewad5 van da>omhe5 zwev5de en golv5de woord51 9 de naak!id van het ess5tieele ,wez54 ,van de ,ta ,hih0 weet m5 d5 auteur niet met zooveel zek]heid als van de ,*o5g ,yo5g40 ,volg5s e5e oude traditie z\ ook dt w]k van ,tsz ,sz zijn1 ma> door vel5 wordt dit betwi/4 ,hoe het ook zij1 dat het e5 w]k uit de s*ool van ,confucius is1 en geheel en al 9 d5 gee/ en volg5s de le] van ,confucius is1 enkel opgeb\wd uit zijne pr9cipes1 is zek]4 ,de ,lo5 ,y01 r$5e]+5 en gezegd50 zijn niets dan aanhal+5 van ,confucius' eig5 gezegd51 van /ukk5 van gesprekk51 die hij met zijne discipel5 _h1 en gezegd5 van zijne discipel5 ond]l+4 ,het is niet n logis* geheel1 ma> e5 v]zamel+ fragm5t54 ,v]mo$elijk is het niet door ,confucius' discipel5 ges*rev51 (s*oon vel5 dit geloov51 ma> door de discipel5 van zijne discipel51 en wel op het e9de van de vi]de eeuw vr ,*ri/us4 ,de au!ntiekheid /aat va/1 en niem& twijfelt er aan1 ( het bevat de orig9eele gezegd5 van ,confucius1 door zijne discipel5 tr\w ov]gelev]d4 ,van groote wa>de is de uitgave en de comm5t>5 en inleid+5 van d5 filoso( ,*oe ,hie1 die de ,*o5g ,yo5g0 en de ,ta ,hih0 be/ude]de4 ,de teg5woordig ov]al 9 gebruik zijnde edities zijn all5 voorzi5 van ,*oe ,hie's aanteek5+5 en door hem g]angs*ikt4 ,deze filoso( leefde 9 de ,so5g dyna/ie4 #ce ,zond] ,*oe ,hie z\ welli*t alles v]lor5 zijn gegaan ( v]ke]d opgevat4 ,de klassiek5 zijn 9 groot geva> gewee/ 9 d5 tijd d] e]/e ,tsi5 dyna/ie4 ,to5 de v]zwakte ,*[ dyna/ie 0 gevall5 voor de ma*t d] ,tsi5 vor/51 brak ond] de rege]+ van ,*ie ,hwang ,ti1 7d4 i4 de ,e]/e ,keiz]07 voor de ,confuciani/5 e5 tijd van v]volg+ aan4 ,deze keiz]1 wi5s e5ige v]di5/e is1 dat hij d5 groot5 muur liet b\w51 en die door geweld zijn ma*t _h v]kreg5 en moe/ h&hav51 vreesde t]e*t1 dat de le] van ,confucius e5 blijv5de bes*uldig+ teg5 hem z\ word54 ,het 0 dan ook wa>1 dat zijne wett5 en v]ord5+5 door de litt]ati w]d5 getoet/ aan de le] van ,confucius1 en da>door vanzelf v]oordeeld4 ,to5 e9delijk zijn e]/e m9i/]1 om hem te vlei51 v]kla>de1 dat niet hm e5 nieuwe era z\ beg9n51 en dus al het oude moe/ word5 wegg$aan1 en het voor/el de$1 aan all51 uitgezond]d het hoog/e litt]>is*e ,college1 het bezitt5 van de ,confuciani/is*e boek51 de ,%i ,k+ 7,canon d] ,pozie7 en de ,%oe ,k+ 7,canon d] ,hi/orie7 te v]bi$51 volvo]de ,*ie ,hwang ,ti dit plan met g5oeg54 ,all51 die zelfs ma> ov] deze boek5 durfd5 sprek51 z\d5 met d5 dood word5 ge/raft4 ,v]d] w]d aan i$]1 op /raffe van br&m]k+ en vi] ja> dwang>beid aan d5 groot5 muur1 bevol51 de 9 zijn bezit zijnde boek5 onmiddellijk te v]br&54 ,e5 ja> na di5 br& vlu*tt5 twee gele]d5 van het keiz]lijke h(4 ,de keiz]1 voorzi5de1 dat het hun te do5 01 om de v]bod5 litt]atuur we] te do5 h]lev51 en het volk tot op/& aan te zett51 liet h5 v]volg5 en door de ,c5sor5 e5e inquisitie in/ell54 ,deze inquisitie _h t5 gevolge1 dat vi]hond]d en ze/ig gele]d5 en /ud5t5 w]d5 betrapt op ov]tr$+ van het v]bod1 en als afs*rikk5d voorbeeld lev5d w]d5 v]br&4 ,tot ov]maat van ramp w]d 9 d5 /rijd1 die lat] ont/ond to5 de ,han's de ,tsi5 dyna/ie aanviel51 de ho(d/ad 7to5 ,hi5 ,yang7 door ,hiang ,yu1 d5 groot/5 vij& d] ,han's1 v]br&4 ,drie ma&5 lang duurde de br& van de paleiz5 en geb\w54 ,lioe ,p+1 e5 b]oemd veldhe] d] ,han's1 slaagde er 91 de ,tsi5 dyna/ie te v]drijv5 en v]hief zi* tot keiz]1 ond] d5 naam ,kao ,tsoe4 ,met de ,han #cf dyna/ie begon e5 g\d5 tijdp]k voor ,*9a1 wa>9 kun/5 en wet5s*app5 e5 ongek5d5 bloei b]eikt54 ,ond] de ,han dyna/ie w]d de oude litt]atuur we] 9 e] h]/eld4 ,natuurlijk w>51 nietteg5/a&e de felle maatregel5 d] ,tsi5s1 niet alle copien van de boek5 v]lor5 gegaan1 die niet op papi]1 ma> op bamboe-tablett5 w>5 ges*rev5 ( gegrave]d4 ,de a*t]e5volg5de keiz]s d] ,han dyna/ie beijv]d5 zi* ze] voor de h]lev+ d] litt]atuur4 ,hond]d5 v]s*ill5de edities d] oude w]k5 w]d5 nog gaaf gevond51 en door bekwame h&5 g]angs*ikt en gecatalogise]d4 ,de ?ans 9 ons bezit zijnde boek51 zooals die door geheel ,*9a word5 gelez51 zijn zond] e5ig5 twijfel de au!ntieke4 ,alle5 aan de e*!id van de ,*o5 ,*ioe0 wordt wel e5s getwijfeld4 ,het is wel nag5oeg aan i$]e5 bek5d1 dat ,confucius ?ans door geheel ,*9a als zijn groot/e wijze v]e]d wordt4 ,van af #eg n4 ,c4 v]spreidde zi* de aanbidd+ van ,confucius1 die e]/ uitsluit5d 9 ,loe w]d betra*t1 ov] het geheele rijk1 en w]d er bepaald1 dat 9 het keiz]lijke college en alle colleges van het rijk (f]+5 aan hem moe/5 word5 g$aan4 ,en op dez5 tijd zijn 9 ,*9a bijna twee duiz5d tempels voor hem opg]i*t4 ,vroeg] w]d5 9 deze tempels beeld5 van hem aangeb$51 ma> deze zijn ?ans bijna ov]al v]vang5 door tablett51 zooals die nu ook voor de afge/orv55 bij het geheele volk 9 gebruik zijn4 ,9 die tempels zijn niet alle5 de tablett5 van ,confucius1 ma> ook die van zijne voorvad]5 en al zijne discipel51 en wel 9 e5 zaal a*t] die1 wa> de tablet van hemzelf is4 ,op d5 #a;en dag van elke ma& word5 er (f]+5 van vru*t5 en gro5t5 aangebod51 en op d5 #ae;en van wi]ook4 ,tweemaal 9 het ja>1 9 de midd5/e ma&5 van l5te en h]f/1 gebeurt de groot/e1 ple*tig/e c]emonie4 ,9 ,pek+ wordt deze door d5 keiz] zelf geleid1 die1 na tweemaal geknield en zesmaal het ho(d gebog5 te hebb51 d5 gee/ van ,confucius aanroept met de woord53 ,groot zijt ,gij1 o volmaakte ,wijze6 ,uw deugd is volkom51 uw le] is volmaakt4 ,alle kon+5 e]5 ,u4 ,uwe /atut5 en wett5 zijn 9 glorie ov]gelev]d4 ,gij zijt het voorbeeld 9 deze keiz]lijke s*ool4 ,e]bi$iglijk zijn de (f]vaz5 uitgezet4 ,vol van e]bi$ig5 ang/ slaan wij onze tromm5 en bell560 ,9 de ple*tige aanspraak na het aanbi$5 d] (f]+5 word5 ook zijne discipel5 h]da*t met de woord53 ,met ,u zijn saamv]bond5 de filoso( ,y5 7,hwoey71 voortzett] van ,u2 de filoso( ,ts5g 7,s971 uitlegg] van uwe fondam5teele pr9cipes2 de filoso( ,tsz ,sz1 uw ov]lev]a>2 en de filoso( ,m5g1 #cg de twe$e na ,u60 ,het graf van ,confucius is ?ans nog te zi51 en wordt door ,dr4 ,williamson die het 9 #ahfe bezo*t1 aldus bes*rev53 ,e5 mooie av5ue van cypress5 leidt noordelijk van de noordelijke poort 7van de vroeg]e ho(d/ad van ,loe7 na> de begraafplaats4 ,het graf ligt 9 e5 bos* van eik51 cypress51 en &]e boom51 omr+d door e5 hoog5 muur4 ,het k]kh( b9n5tr$5d1 g+5 wij door e5 mooi geornam5te]de poort1 en to5 door e5 twe$e laan1 met leeuw5 en &]5 bee/51 9 /e51 aan elke h&1 en de onv]mijdelijke cypresboom5 #ch bov5 onze ho(d54 ,bij het graf /aan twee /e55 beeld51 groot] dan lev5sgroot teg5ov] elka>1 wijz51 met ple*tig gezi*t4 ,voorbij het huis ga&e1 wa> de (f]+5 word5 b]eid1 en de aanbidd]s kom5 ru/51 w]d ons e5 boom gewez51 ind]tijd geplant door zijn discipel ,tsz ,ko5g1 en e5 paviljo51 opg]i*t door keiz] ,ki5 ,lo5g4 ,het graf van ,confucius is e5 kolossale wal1 ov]groeid door boom5 en /ruik51 met de gebruikelijke geleg5h$5 voor (f]+ 9 het front4 ,naa/ het graf /aat e5 tablet1 #be voet hoog bij #f voet bre$1 wa>op de nam5 van d5 wijze en zijne dad5 zijn gegrave]d4--,t5 ,we/5 van het graf van d5 wijze is dat van zijn' zoon ,l1 en ov]al 9 't rond de grav5 van de ho(d5 van zijn clan40 #ci ,behalve uit de ,confuciani/is*e w]k51 hebb5 wij va/e en corresponde]5de gegev5s omtr5t zijn lev5sloop 9 het w]k ,% ,ki0 7,hi/oris*e ,annal57 van d5 b]oemd5 hi/ories*rijv] ,sz ,ma ,tsi51 #dj het lev5 van ,confucius door ,kiang ,yo5g1 de ,ko5g ,tsz ,kia ,y0 7,familiegezegd5 van ,confucius71 en de w]k5 van ,ko5g ,toe1 ,ko5g ,tso5g ,tsz01 e5 af/ammel+ van ,confucius1 die bij de uitva>dig+ van het gebod tot v]br&+ de w]k5 van ,confucius 9 d5 muur van zijn huis v]borg4 ,het zijn deze w]k51 vooral de ,% ,ki0 79 het ho(d/uk ov] ,confucius ,ko5g ,tsz ,%i ,kia071 die door de we/]s*e gele]d51 o4 a4 ,james ,legge1 als voorbeeld en bron voor hunne bes*rijv+ van ,confucius' lev5 zijn gebruikt4 ,,*o5g ,,yo5g4 ,,inleid+4 ,mijn ,mee/]1 de filoso( ,*+ zegt3 ,zond] ov]neig+ zijn is ,*o5g2 zond] v]&]+ zijn is ,yo5g40 ,*o5g is de re*te ,tao van alles ond] d5 ,hemel2 ,yo5g is het va/e pr9cipe van alles ond] d5 ,hemel4 ,dit ,boek is de ov]gelev]de wet van het h>t #da uit de s*ool van ,confucius4 ,tsz ,sz1 vreez5de dat zij op d5 duur v]ke]d z\ 7ov]gebra*t7 word51 s*reef ha> ne] 9 e5 ,boek1 dat hij aan ,m5g ,tsz #db ov]h&igde4 ,dit ,boek spreekt e]/ van het ne pr9cipe2 dan spreidt het dit uit1 en het omvat alle d+52 t5 laat/e ke]t het t]ug en v]e5igt ze 7we]7 tot n pr9cipe4 ,ontrol het1 en het vult het ,heelal2 rol het op1 en het ke]t t]ug1 en v]b]gt zi* 9 my/]ie4 ,het g5ot er van is onuitputtelijk4 ,het is alles wa>a*tige le]+4 ,als de a&a*tige le]l+ het met g5ot heeft gelez5 en begrep51 zal hij hebb51 wat niet kan word5 uitgeput4 ,,ho(d/uk ,i4 #a4 ,wat de ,hemel 7als natuur7 v]le5d heeft1 wordt g5oemd ,s+4 ,het volg5 van de ,s+ wordt g5oemd ,tao4 ,het regel5 van ,tao wordt g5oemd ,kiao 7ond]wijs74 #b4 ,tao mag ge5 oog5blikje v]lat5 word52 kon ,tao v]lat5 word51 dan z\ het ,tao niet zijn4 ,da>om is de ,kin ,tsz #dc waakzaam al ziet hij niet1 en 9 vreeze al hoort hij niet4 #c4 ,er is niets zi*tba>d]s dan wat dui/] is1 niets op5ba>d]s dan wat kle9 is4 ,da>om is de ,kin ,tsz waakzaam ov] zijne e5zaamheid4 #d4 ,als pleizi]1 toorn1 sm>t ( geluk niet beweg51 noemt m5 dat ,ev5wi*t2 als zij beweg51 ma> 9 de jui/e midd5maat1 noemt m5 dat ,h>monie4 ,dit ,ev5wi*t nu is de groote ,oorsprong van alles ond] d5 ,hemel4 ,deze ,h>monie nu is de manife/atie van ,tao4 #e4 ,als m5 de /at5 van ,ev5wi*t en ,h>monie tot het uit]/e heeft opgevo]d1 zijn ,hemel en ,a>de geve/igd1 en alle d+5 zijn 7ov]vlo$iglijk7 gevo$ en bloei5d4 ,dit ne ho(d/uk bevat de ess5ce van het geheele boek ,*o5g ,yo5g4 ,het is niet do5lijk1 met europees*e woord5 de veelbeteek55de *9ees*e k>akt]s precies met equival5t5 we] te gev54 ,m5 kan de begripp5 wel nad]51 en met vage omtrekk5 we]gev51 ma> niet geheel met europees*e woord5 omvatt54 ,da>om is e5e besprek+ altijd noodzakelijk4 ,het komt mij voor1 dat de mee/e v]tal]s1 die dit ho(d/uk v]taald51 d5 inh\d te veel bep]kt hebb51 da> zij de begripp5 ,s+ en ,tao exclusief op m5s*5 toepa/51 en dit to* /ellig op de geheele natuur1 di]5 en d+5 moet g$aan word54 ,het is1 ( m5 bang gewee/ is voor e5 s*ijnba> pan!sme1 dat m5 er door krijg5 z\4 ,to* v]kla>de ,*oe ,hie ze] /ellig1 dat de ,s+ 9 alles en all5 is4 ,wat ik uit dit ho(d/uk voel--9 de mee/e gevall5 sam5voel5de met ,*oe ,hie1 is het volg5de3 ,er be/aat 9 alles en all5 als oorsprong en natuur e5 ess5ce van d5 ,hemel4 ,deze noemde ,confucius ,s+4 ,het volg5 van1 het zi* volkom5 ri*t5 na> die ,s+1 met &]e woord5 het w>e1 aan de ,s+ aangepa/e lev5sbeweg51 noemde hij ,tao4 ,dit ,tao z\--7al?ans 9 ,confucius' w]k57 met de ,weg1 het ,pad kunn5 v]taald word54 ,aan d5 m5s* kan de regel+ van dat pad gele]d word5 door ,kiao1 ond]ri*t1 le]+1 en dieg551 die dit kunn5 do51 heette ,confucius ,wijz54 ,tao kan ge5 oog5blik v]lat5 word51 &]s z\ het de w>e ,tao niet zijn4 ,imm]s ,tao is aangepa/ aan de eeuwige1 e9delooze ,s+1 en kan dus ev5m9 als de ,s+ ooit v]&]51 ( afwijk+ g$oog54 ,de w>e ,tao is dus e5 weg1 /r5g en re*t als e5 re*te lijn1 die ge5 kromm+ g$oogt1 uit d5 a>d van ha> re*!id4 ,ma> ,tao is niet alle5 het pad1 dat de m5s* moet begaan2 het is ook de natuurlijke 7d4 i4 aan de ,s+ aangepa/e7 gang van de geheele w]eld1 m5s*51 di]5 en d+51 zooals ook de ,s+ niet alle5 aan de m5s*51 ma> 9 de geheele creatie is gegev54 ,omdat ,tao ge5 oog5blik kan v]lat5 word51 en niet gebond5 is aan met de z9n5 wa>neemb>e d+51 ev5m9 als de ,s+ zelve1 zal de ,kin ,tsz niet wa*t5 tot hij iets met de oog5 ziet1 om /e$s er voor te wak51 dat hij ,tao to* vooral volgt1 no* zal hij wa*t5 met er voor 9 vreeze te zijn dat hij miss*i5 z\ afwijk51 tot hij met de oor5 iets hoort4 ,want zijn ,s+1 zijn natuur van d5 ,hemel1 is niet e5 uitw5dige s*ijn1 ma> ligt v]borg5 9 my/]ie1 en d ,tao doordr+t to* alles2 hij is 9 het all]kle9/e gemanife/e]d1 en zijn ,weg gaat 9 het all]dui/]/e ev5go$4 ,da>om is de ,kin ,tsz /e$s wak5de als hij e5zaam is1 want1 (s*oon s*ijnba> alle51 heeft hij to* als wa>a*tige wez5 de ,s+ 9 zi*1 die hij aldoor moet blijv5 volg5 9 ,tao4 ,het zond] ov]neig+ zijn na> e5e ( &]e zijde1 noemde ,confucius ,*o5g1 met e5 hiroglyphis* k>akt]1 dat het midd50 v]beeldt 7n4l4 e5 vi]kant1 dat precies 9 het midd5 door e5 re*te lijn 9 twee gelijke deel5 wordt gesn$574 ,dit ,*o5g drukt uit de ri*t+ van ,tao1 het aan de ,s+ aangepa/e lev5sbeweg51 dat alles ond] d5 ,hemel moet volg51 en dat 7ev5m9 als het jui/e midd57 nooit e5 oog5blik v]lat5 kan word51 ( afwijk+ g$oogt4 ,wat onv]&]lijk is--1 dus3 9 zi* zelf eeuwig be/aat1 noemde ,confucius ,yo5g1 en dit 0 het pr9cipe1 dat alles ond] d5 ,hemel regelt4 ,als gn emoties van pleizi]1 toorn1 sm>t1 ( geluk beweg51 noemde ,confucius dit e5 toe/& van ,ev5wi*t4 ,dit ,ev5wi*t 0 de groote ,oorsprong van alles ond] d5 ,hemel4 ,is het noodig te zegg51 dat dit ,ev5wi*t dus de toe/& is1 wa>9 de ,s+ oorspronkelijk v]ke]t8 ,als deze emoties wl word5 bewog51 ma> 9 e5 jui/e maat1 zond] bruuskheid ( s*okk51 dan is er e5 toe/& van ,h>monie 9 d5 m5s*4 ,deze ,h>monie is het bewijs1 dat de m5s* zi* inspant om de ,s+ te volg51 is dus de manife/atie van zijn ,tao1 en het is alle5 mogelijk ,tao te begaan als er ,h>monie is4 ,en nu nog ov] die gewi*tige woord5 aan het e9d van het vijfde artikel3 ,als de m5s* zi* door groote inspann+ we] kan br5g5 tot d5 toe/& van ,*o5g ,yo5g1--zond] neig+ na> e5e ( &]e zijde zijn1 9 /abiel ev5wi*t1 en onv]&]lijk1 zooals de ,s+ oorspronkelijk is--dan z\ hij n zijn met ,hemel en ,a>de en met lle d+54 ,*oe ,hie voegt er 9 zijn comm5ta> bij3 7dan zijn7 ,hemel en ,a>de en alle d+5 met mij n li*aam4 ,is mijn h>t 7hi] 9 d5 z9 van ziel7 re*t1 dan is dat van ,hemel en ,a>de ook re*t40 ,als de m5s* het tot ,*o5g heeft gebra*t1 zal hij ,hemel en ,a>de en alle d+5 zi5 zooals zij zijn1 zull5 zij dus1 wat de *9ees*e filoso( noemt1 geve/igd0 zijn1 en wel n met hem4 ,de op dit e]/e ho(d/uk volg5de ho(d/ukk5 zijn ge5 voortgaan op het da>9 va/ge/elde1 ma> e]d] e5e v]duidelijk+ en oms*rijv+1 mee/al met voorbeeld5 uit de ges*i$5is4 ,de volz9n5 beg9n5de met ,de ,mee/] zeide0 zijn oorspronkelijke gezegd5 van ,confucius1 de &]e zijn wa>s*ijnlijk van ,tsz ,sz4 ,vel5 geloov51 dat de ,*o5g ,yo5g oorspronkelijk van ,tsz ,sz is zond] dat hij de ho(dideen alle van ,confucius _h1 en 9 dat geval z\d5 de ideen als van de ,s+ enz4 niet van ,confucius ma> van ,tsz ,sz zijn4 ,wij zull5 ons hi] niet 9 v]diep54 ,op d5 ho(dtek/ volgt nog het3 ,,nawoord4 ,9 dit e]/e ho(d/uk publice]t ,tsz ,sz de aan hem ov]gelev]de b$oel+51 als basis van zijne woord54 ,e]/ maakt het duidelijk1 dat de ,oorsprong van ,tao 9 d5 ,hemel is1 dat ,tao onv]&]lijk is1 en beli*aamd is 9 ons eig5 li*aam1 en ge5 oog5blik kan word5 v]lat54 ,dan spreekt het van het noodzakelijke om 7het van d5 ,hemel gegev5e7 7go$7 te bew>5 en te ond]h\d51 en om /e$s 7waakzaam7 ond]zoek 79 ons zelv57 te do54 ,t5 laat/e spreekt het van de v]di5/5 en d5 7t5 go$e7 v]&]5d5 invlo$ van de ,wijz5 en spiritueele m5s*51 tot het uit]/e opgevo]d4 ,die dit alzoo will5 le]5 moet5 het 9 zi* zelf zoek51 en zull5 het 7dan7 vanzelf 79 zi*7 v]krijg54 ,dan zull5 zij alle uitw5dige v]leid+1 die op hun egosme w]k5de is1 van zi* wegdo51 en hun natuurlijke ,go$heid zal v]vuld zijn4 ,dit ho(d/uk is wat de s*rijv] ,yang het noemde3 ,het li*aam 7hi]3 ,wez57 van het geheele ,boek40 ,9 de ti5 volg5de ho(d/ukk5 haalt ,tsz ,sz des ,mee/]s woord5 aan1 om de b$oel+ compleet te mak54 ,,ho(d/uk ,,ii4 #a4 ,*o5g ,ni 7,confucius7 zeide3 ,de ,kin ,tsz is ,*o5g ,yo5g2 de kle9e m5s* is teg5ov]ge/eld aan ,*o5g ,yo5g4 #b4 ,dat de ,kin ,tsz ,*o5g ,yo5g is1 is omdat hij e5 ,kin ,tsz is1 en altijd 9 ,*o5g is4 ,dat de kle9e m5s* teg5ov]ge/eld aan ,*o5g ,yo5g is1 is omdat hij e5 kle9 m5s* is1 en niet 9 vreeze40 ,,ho(d/uk ,,iii4 ,de ,mee/] zeide3 ,hoe uit/ek5d is ,*o5g ,yo5g6 7,ma>7 zeldzaam zijn er ond] het volk die het lang kunn5 7h&hav5740 ,,ho(d/uk ,,iv4 ,de ,mee/] zeide3 ,ik weet hoe het is1 dat ,tao niet wordt begaan6 ,die wet5 ov]s*rijd5 het1 die dom zijn kom5 er niet aan toe6 ,ik weet hoe het is1 dat ,tao niet held] is6 ,die wa>dig 7en deugdzaam7 zijn ov]s*rijd5 het1 die onwa>dig zijn kom5 er niet aan toe6 #b4 ,er zijn ge5 m5s*51 die niet dr9k5 en et54 7,ma>7 we9ig5 k5n5 d5 7w>57 smaak60 ,,ho(d/uk ,v4 ,de ,mee/] zeide3 ,helaas6 ,hoe is ,tao onbegaan60 ,,ho(d/uk ,,vi4 ,de ,mee/] zeide3 ,%o56 ,hij 0 e5 wijs m5s*6 ,%o5 hield er van om &]5 te vrag51 en ond]zo*t 7s*ijnba>7 opp]vlakkige woord54 ,het kwade 7er 97 v]borg hij1 het go$e spreidde hij uit4 ,hij greep de twee uit]/51 nam er het ,midd5 7,*o5g7 van1 en gebruikte dat 79 de rege]+74 ,da>door 0 hij 7jui/7 ,%o560 ,9 bov5/a&e ho(d/ukk5 wordt gez9speeld op het feit dat ,tao1 en dus ook het b]eik5 van ,*o5g ,yo5g1 ge5 oog5blik uit het oog moet word5 v]lor51 en de m5s* altijd door1 9 waakzaamheid en vrees1 op zijn g$rag moet pass54 ,alle5 door niet-nad5k5 ov]s*rijdt de go$e m5s* ,*o5g1 en de domme komt er niet e5s aan toe4 ,i$]e5 dr9kt en eet1 ma> we9ig5 k5n5 d5 smaak1 z ligt ,*o5g ev5e5s 9 al de d+5 en dad5 van het lev51 ma> we9ig5 beseff5 het1 en d5k5 niet om het gewi*t van al die s*ijnba> gewone acties en d+54 ,volg5s gewoonte haalt ,confucius hi] e5 ,wijze uit de ,oudheid aan1 keiz] ,%o51 die 9 de mee/ gewone woord51 9 de b5d5 hem /a&e m5s*5 to* door het bepal5 van het ,midd5 het go$e ontdekte1 en dat ook aanw5dde 9 de rege]+4 ,,ho(d/uk ,,vii4 ,de ,mee/] zeide3 ,de m5s*5 zegg5 all53 ,wij wet510 ma> voortg$rev51 en gevang5 9 e5 net1 e5 val1 ( e5 kuil1 wet5 zij niet hoe er uit te kom54 ,de m5s*5 zegg5 all53 ,wij wet510 ma> als zij ,*o5g ,yo5g uitkiez5 kunn5 zij er zi* niet voor d5 tijd van e5 ma& 9 h&hav540 ,,ho(d/uk ,,viii4 ,de ,mee/] zeide3 ,het m5s*zijn van ,hwoey #dd be/ond da>91 dat hij ,*o5g ,yo5g uitkoos4 ,als hij iets go$s v]kreeg hield hij het /ijf va/1 als droeg hij het op zijn bor/1 en v]loor het niet 7we]740 ,,ho(d/uk ,,ix4 ,de ,mee/] zeide3 ,het keiz]rijk1 de /at5 en de families kunn5 go$ g]ege]d word52 wa>digh$5 en ja>w$d5 kunn5 geweig]d word52 blanke wap55 kunn5 word5 v]tr$54 ,ma> ,*o5g ,yo5g kan niet b]eikt word560 ,*oe ,hie zegt hi]van1 dat de drie bov5b$oelde d+51 hoe moeilijk ook1 to* nog li*t zijn 9 v]gelijk+ met het v]krijg5 van ,*o5g ,yo5g4 ,want om dit te b]eik5 mag de m5s* ge5 gre9tje egosme en bege]t50 7dus ov]neig+7 hebb51 en dit is het all]moeilijk/e1 en s*i] onmogelijk4 ,,ho(d/uk ,x4 #a4 ,tsz ,loe #de vroeg wat geweldigheid 04 #b4 ,de ,mee/] zeide3 ,me5t gij de geweldigheid van het ,zuid51 die van het ,noord51 ( die van ,u zelf80 #c4 ,g$uldigheid en za*!id 9 't ond]wijz51 ge5 onre*t met onre*t beantwoord52 dit is de geweldigheid van het ,zuid51 en hi]9 woont de ,kin ,tsz4 #d4 ,ond] de wap55 zijn en d5 dood v9d5 zond] morr52 dit is de geweldigheid van het ,noord51 en hi]9 woont de geweldige4 #e4 ,da>om betra*t de ,kin ,tsz ,h>monie1 zond] week te zijn4 ,hoe re*t is zijne geweldigheid6 ,hij /aat re*top 9 ,*o5g 7het ,midd57 en neigt niet ov]6 ,hoe re*t is zijn geweldigheid6 ,als er re*t is 9 de rege]+ van het rijk v]&]t hij niet van wat hij 0 to5 hij nog p>ticuli] 04 ,hoe fl9k is zijn geweldigheid6 ,als er ge5 re*t is 9 de rege]+ van het rijk v]&]t hij niet1 tot 9 d5 dood4 ,hoe fl9k is zijn geweldigheid6 ,beide soort5 geweldigheid01 die van 't ,zuid5 en ,noord5 7genflu5ce]d door het klimaat71 de ne v]ke]delijk za*t- en weekheid1 de twe$e woe/heid g+5 v] van het jui/e ,midd54 ,da>om betra*t de ,kin ,tsz het ,midd5 er van2 hij betra*t h>monie1 dus zoov] het kon vri5ds*ap met /at5 en m5s*51 ma> blijft tegelijk]tijd va/ op zijn /uk4 ,( er re*t ( niet 9 het rijk is 7lett4 /aat er1 ( het rijk ,tao heeft ( niet71 dus go$e pr9cipes aangepa/ aan de ,s+ ( niet1 hij laat er zi*zelf niet door v]&]51 en /aat pal4 ,dit 0 volg5s ,confucius de w>e geweldigheid4 ,,ho(d/uk ,,xi4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,9 dui/]nis te lev51 en wond]5 te do5 opdat het nagesla*t die zal v]tell51 dit is1 wat ik niet doe4 #b4 ,de ,kin ,tsz gaat volg5s d5 gang van ,tao1 ma> halv]weg wijkt hij er van af2 dit is1 wat ik niet doe4 #c4 ,de ,kin ,tsz voegt zi* aan ,*o5g ,yo5g4 ,(s*oon hij onbek5d is1 en de w]eld hem niet ziet1 voelt hij ge5 v]driet4 ,alle5 de ,wijze is hi]toe 9 /aat40 ,hi] is de toepass+ van ,kin ,tsz ietwat v]w>d4 ,met d5 e]/51 9 ,no #b1 b$oelt hij me] d5 gewon51 go$5 m5s*1 met d5 twe$5 d5 hoog]5 ,wijze4 ,,ho(d/uk ,,xii4 #a4 ,de ,tao van d5 ,kin ,tsz is e9deloos1 en 7to*7 v]borg54 #b4 ,gewone mann5 en vr\w51 9 hun domheid1 kunn5 met de k5nis er van iets te mak5 hebb52 ma> wat betreft het opp]/e er van1 al is iem& e5 ,wijze is er iets 91 wat hij niet weet4 ,gewone mann5 en vr\w51 9 hun onwa>digheid1 kunn5 er iets van begaan2 ma> wat betreft het opp]/e 7van ,tao71 is er 7altijd7 iets1 wat zelfs e5 ,wijze niet kan4 7,zelfs7 9 de groo!id van ,hemel en ,a>de is iets wat d5 m5s*5 7nog7 hatelijk is4 ,da>om1 als de ,kin ,tsz de groo!id 7van ,tao7 wilde zegg51 z\ er niets ond] d5 ,hemel zijn1 dat het kan omvatt52 als hij de kle9heid 7er van7 wilde zegg51 z\ er niets ond] d5 ,hemel zijn1 dat het kan splijt54 ,de mee/e v]tal]s zijn het e5s1 dat dit twe$e artikel ze] dui/] is4 ,legge o4 a4 is zoo e]lijk om ronduit te v]kl>5 ,i confess to be all at sea 9 ! /udy ( ?is p>agraph40 ,ook met de comm5ta> van ,*oe ,hie kan ik 9 dez5 niet meegaan4 ,mijn bes*eid5 me5+--die ik ga>ne voor e5 bet]e geef--is de volg5de3 ,de ,tao 7d4 i4 lev5sweg aangepa/ aan de ,s+7 van d5 ,kin ,tsz is e9deloos en to* v]borg510 beg9t ,tsz ,sz 7want hi] is het niet me] ,confucius' die spreekt74 ,de ,tao n4l4 gaat tot 9 het one9dige 7n4l4 n zijn met ,hemel en ,a>de en alle d+51 zie ,besprek+ ,hfd/ ,i ,no4 #e74 ,ma> ,tao moet ook gevolgd word5 9 het all]kle9/e1 v]borg5/e4 ,gewone m5s*5 do5 ook wel e5s zoo iets aan ,tao1 ma> aan het opp]/e1 one9dige er van kom5 zelfs ,wijz5 wel e5s niet toe4 ,want er is altijd nog iets1 zelfs 9 de groo!id van ,hemel en ,a>de1 dat d5 m5s* hatelijk is 7omdat hij 't niet kan begrijp571 en ook dus 9 de groo!id van ,tao4 ,da>om wijk5 zij er dan we] van af1 t]wijl het ge5 oog5blik mag v]lat5 word54 ,wil iem& de one9dige groo!id van ,tao zegg51 de e9deloo%eid wa> ,tao toe leidt1 hij z\ ge5 woord5 v9d51 die het omvatt54 ,wilde hij de kle9heid zegg5--want de all]kle9/e d+5 hebb5 e5 ,tao1 9 het all]m9iem/e en g]+/e en dui/]/e is altijd nog e5 ,tao te volg5--hij z\ het z kle9 moet5 v9d51 dat het door niets nog te splijt5 7d4 i4 nog kle9] gemaakt7 z\ kunn5 zijn4 #c4 ,de ,%i ,k+ #df zegt3 ,de havik vliegt op 9 d5 ,hemel2 de viss*5 spr+5 9 de diepte40 ,dit zegt1 hoe 7,tao ov]al7 bov5 en ond] 7alles7 doordr+t4 #d4 ,de ,tao van d5 ,kin ,tsz beg9t met 7d5 gewon5 omgang1 het gewone lev5 van7 mann5 en vr\w54 ,ma>1 aan het opp]/e er van gekom51 /rekt ,tao zi* uit ov] ,hemel en ,a>de4 ,de twee artikel5 s*ijn5 mij jui/ aan te pass5 aan mijne opvatt+ van het vorige4 ,zoo hoog als havik5 vlieg51 z reikt ook ,tao hoog1 en het is ev5e5s diep en laag1 zooals viss*5 spr+5 na> d5 bodem van het wat]4 ,de ,tao beg9t met het heel gewone lev51 het huiselijk lev51 d5 gewon5 omgang met m5s*51 ma> het opp]/e er van is e9deloos1 en doordr+t en omvat het ,heelal4 ,imm]s1 zooals ,*oe ,hie zeide1 wordt ,tao gans*elijk begaan1 en is ,*o5g ,yo5g geheel b]eikt1 dan zijn ,hemel en ,a>de 9 mij040 ,dit twaalfde ho(d/uk e9digt met het3 ,,nawoord4 ,dit twaalfde ,ho(d/uk bevat de woord5 van ,tsz ,sz1 di55de om het e]/e te do5 uitkom5 en duidelijk te mak51 namelijk dat ,tao niet mag v]lat5 word540 ,9 de a*t ho(d/ukk5 hi]ond] haalt hij door elka> woord5 van ,confucius aan1 om het 7v]d]7 te illu/re]54 ,,ho(d/uk ,,xiii4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,tao is niet v] van de m5s*540 ,als m5s*5 ,tao 7tra*t5 te7 begaan1 en v] gaan van de m5s*51 kan het 7de w>e7 ,tao niet zijn4 ,confucius b$oelde1 dat ,tao beg9t met het in/&h\d5 d] vijf m5s*elijke betrekk+5 ( z4 g4 ,lo50 7die van vad] tot zoon1 oud]5 bro$] tot jong]5 bro$]1 vor/ tot m9i/]1 man tot vr\w1 vri5d tot vri5d1 en omgeke]d74 ,tao1 is re$s gezegd1 ligt 9 het kle9/e zo[el als 9 het groot/e1 en mag ge5 oog5blik v]lat5 word54 ,9 d5 gewon5 omgang d] m5s*51 9 al het m5s*elijke is ,tao te betra*t54 ,wie ,tao wil begaan buit5 de m5s*5 en het m5s*elijke om1 heeft d5 w>5 ,tao re$s v]lat54 #b4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,9 't hakk5 van e5 bijl-h&vatsel1 9 het hakk5 van e5 bijl-h&vatsel is het model niet v] weg40 ,wij grijp5 n h&vatsel om het &]e te hakk51 en 7to*7 als wij t]loops van het e5e na> het &]e kijk5 is het ( zij ap>t zijn4 ,da>om1 de ,kin ,tsz rege]t de m5s*5 na> wat aan m5s*5 eig5 is1 en zoodra zij v]&]5 h\dt hij op4 ,heel duidelijk is mij dit bov5/a&e niet4 ,legge teek5t 9 zijne v]tal+ aan 7ma> zegt er ev5e5s bij ! object ( ?is p>agraph seems to be0 enz47 dat ,tsz ,sz het volg5de b$oelde3 ,de regel1 om m5s*5 te beh&el51 volg5s de pr9cipes van het ,midd5 7,*o5g7 is nad] tot ons dan de bijl 9 de h& tot d5g5e1 die er m$e uitgeh\w5 moet word51 en na> hr gemodelle]d4 ,de tak is geh\w5 en de vorm v]&]d van d5 natuurlijk5 vorm4 ,niet zoo met d5 m5s*4 ,de v]&]+ br5gt hem sle*ts tot d5 gepa/5 /aat4 ,m5 moet dadelijk met die beh&el+ oph\d5 als hij v]&]t40 #c4 ,als iem& tot het uit]/e zijn eig5 pr9cipes van de ,s+ v]zorgt1 en tegelijk bes*\wt dat &]e m5s*5 zijn als hij1 dan is hij niet v] van ,tao4 ,wat gij niet wilt dat aan ,u zelv5 g$aan wordt1 doe dat 7ook7 aan &]5 niet4 ,hi] hebb5 wij de k>akt]s *ung0 en %oe01 wa>van ik 9 't beg9 van mijne ,inleid+ tot de ,filos(ie van ,confucius0 heb gesprok54 ,zooals ik da>9 re$s zeide1 w>5 deze woord5 niet met precies tw equival5te holl&s*e woord5 te v]tal54 ,pr(4 ,legge noemt %oe0 ze] jui/ het pr9cipe van reciprociteit10 het beg9sel van w$]ke]igheid4 ,het e]/e *ung0 noemt hij het zijn pli*t do5 met het oog op zi* zelv540 ,ik zal deze v]tal+ bijwijl5 ov]nem54 #d4 ,9 ,tao van d5 ,kin ,tsz zijn vi] d+51 die ik nog niet gekund heb3 ,mijn vad] te di55 zooals ik z\ will51 dat mijn zoon mij di5de1 dat heb ik nog niet gekund4 ,mijn vor/ te di551 zooals ik z\ will51 dat mijn m9i/] mij di5de1 dat heb ik nog niet gekund4 ,mijn oud]5 bro$] te di551 zooals ik z\ will51 dat mijn jong]e bro$] mij di5de1 dit heb ik nog niet gekund4 ,mijn' vri5d t5 voorbeeld zijn 9 beh&el+1 zooals ik z\ will51 dat hij mij beh&elde1 dat heb ik nog niet gekund40 ,ern/ig 9 't betra*t5 d] deugd1 altijd er van sprek5de met zorgzaamheid als hij 9 iets te kort s*iet1 durft 7de ,kin ,tsz7 niet nalat51 zi* 9 te spann51 7en7 als hij 9 zijne woord5 iets te veel heeft1 durft hij ze niet all5 uit te putt5 7d4 i4 te sprek574 ,zoo corresponde]5 zijne woord5 met zijne dad51 en zijne dad5 met zijne woord54 ,is de ,kin ,tsz dus niet geheel e]lijk en wa>a*tig8 ,,ho(d/uk ,,xiv4 #a4 ,de ,kin ,tsz doet wat gepa/ is aan zijne positie1 en w5s*t da> niet buit5 te gaan4 #b4 ,9 e5 positie van weelde en aanzi5 doet hij wat gepa/ is aan e5 positie van weelde en aanzi54 ,9 e5 positie van armo$e en lag5 /& doet hij wat gepa/ is aan e5e positie van armo$e en lag5 /&4 ,ond] b>ba>s*e /amm5 doet hij wat gepa/ is aan b>ba>s*e /amm54 ,9 e5 toe/& van droefheid en moeilijkh$5 doet hij wat gepa/ is aan droefheid en moeilijkh$54 ,de ,kin ,tsz kan nooit 9 e5 toe/& kom51 wa>9 hij niet zelf 7het wet5 van hoe te moet5 do57 v]krijgt4 #c4 ,is hij 9 e5 hooge positie1 dan v]gui/ hij niet zijne inf]ieur54 ,is hij 9 e5 lage positie1 dan vleit hij niet zijne sup]ieur54 ,hij maakt zi* zelf re*t1 en zoekt het niet bij &]51 zoodat hij ge5 teleur/ell+5 heeft4 ,hij murmure]t niet teg5 d5 ,hemel en mort niet op de m5s*54 #d4 ,da>om woont #dg de ,kin ,tsz 9 de ru/1 wa*t5de op wat 7de ,hemel7 bes*ikk5 zal1 en de kle9e m5s* gaat op geva>lijke pad51 en hoopt op de =tu94 #e4 ,de ,mee/] zeide3 ,met boogs*iet5 hebb5 wij iets als met 7de h&elwijze van7 d5 ,kin ,tsz4 ,als de s*utt] de s*ijf mi/ ke]t hij zi* om en zoekt de f\t 9 zi* zelf40 ,,ho(d/uk ,,xv4 #a4 ,de ,tao van d5 ,kin ,tsz kan v]gelek5 word5 met reiz54 ,m5 moet /ellig e]/ het nabij b]eik5 om tot het vrafgeleg5e te kom54 ,ook is het er m$e als met het be/ijg5 van e5 hoogte4 ,m5 moet /ellig e]/ het lage begaan om tot het hooge te kom54 #b4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,de go$e v]e5ig+ met vr\w en k9d]5 is als de muziek van h>p5 en luit54 ,als er e5dra*t is ond] bro$]s1 is de h>monie gelukkig en langdurig4 ,z behoort gij uwe familie te regel5 en te g5iet5 van uwe vr\w en k9d]54 #c4 ,de ,mee/] zeide3 ,en wat zull5 uwe oud]s dan ru/ig en gelukkig zijn60 ,9 bov5/a&e ho(d/ukk5 ziet m51 dat ,confucius ,tao aanwees 9 de gewone v]h\d+5 d] m5s*54 ,de ,kin ,tsz1 wet5de dat de ,s+ 9 hem is1 zal1 wa> hij ook is1 /e$s ,tao begaan1 9 armo$e1 ( rijkdom1 ( ond] b>b>54 ,hij maakt zi* zelf re*t04 ,dit re*t1 lett4 v]taald1 is hi] het engels*e "r01 go$1 zooals het behoort1 puur en re9 als e5 re*topga&e lijn4 ,ook 9 de familie moet ,tao begaan word51 en moet er dus ,h>monie zijn4 ,,ho(d/uk ,,xvi4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,hoe ov]vlo$ig is de deugd1 die de gee/5 t5 toon spreid560 #b4 ,wij zi5 na> h5 uit1 ma> zi5 h5 niet2 wij lui/]5 na> h51 ma> hoor5 h5 niet4 ,zij zijn 9 alle d+5 beli*aamd4 ,er is niets zond] h54 #c4 ,zij mak51 dat de m5s*5 ond] d5 ,hemel e]bi$ig zijn1 zi* re9 mak51 zi* volmak51 aan h5 ond]worp5 zijn1 t5 e9de hun (f]+5 te br5g54 ,zij zijn ov]al 9 ov]vlo$1 en het is1 ( zij ov]al bov51 en l9ks en re*ts zijn6 #d4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,gij kunt niet zek] zijn 79 't d5k5 ov]7 het kom5 d] gee/52 des te me] moogt gij er niet li*tva>dig ov] d5k560 #e4 ,het wa>a*tige wez5 van de manife/atie van het kle9e1 kunt gij ma> z niet v]b]g56 ,confucius hield zi* niet veel op met bes*\w+5 ov] gee/51 dit blijkt uit al zijne gezegd54 ,9 de ,lo5 ,y0 zegt hij o4 a41 dat m5 de gee/5 moet e]51 ma> altijd op e5 af/& van h5 blijv54 ,to5 hij v]d] e5s door zek]5 ,kie ,loe 7,zie ,lo5 ,y0 ,boek ,,xi7 w]d gevraagd1 hoe m5 de gee/5 moet di551 antwoordde hij3 ,t]wijl gij niet 9 /aat zijt m5s*5 te di551 hoe kunt gij dan hunne gee/5 di5580 ,ik s*aam mij niet1--wa> zoo vele v]tal]s hi] 9 twijfel w>51 en o4 a4 ,legge e]lijk v]kla>de 7van ,no4 #b7 dat de jui/e b$oel+ hi] niet te bepal5 is--te zegg51 dat ik van mijne v]tal+ niet zek] b51 no* van mijne uitlegg+4 ,vooral weet ik niet zek] ( hij de gee/5 van afge/orv55 b$oelt dan wel &]54 ,gee/5 is 9 't *9ees* kwei %904 ,kwei is de gee/1 corresponde]5de met het pr9cipe ,y90 7dui/]71 %90 is de gee/1 corresponde]5de met het pr9cipe ,yang0 7li*t74 ,deze twee pr9cipes1 ,y9 het vr\welijke en ,yang het mannelijke1 zijn ont/aan uit het op5s*eur5 van d5 ,*aos1 en alle m5s*5 en wez5s en d+51 alle lev51 is ont/aan door het sam5kom5 van ,y9 en ,yang4 ,als het lev5 /]ft gaan ,y9 en ,yang we] uit elka>4 ,da>om1 ook kwei en %9 zijn 9 alles wat leeft4 ,de *9eez5 hebb5 e5 v]baz5de vrees voor kwei %910 ma> wet5 eig5lijk zelf niet wat da>m$e b$oeld wordt4 ,volg5s dit ho(d/uk z\d5 zij 9 alles en all5 zijn1 altijd vlak bij en om en 9 de m5s*51 onzi*tba>4 ,m5 is nooit zek]1 wanne] die van om ons he5 bij ons zull5 kom54 ,e5 oude *9ees*e lit]ator1 met wi5 ik ov] dit onduidelijke ho(d/uk--dat mij voorkomt te onpas 9 ,*o5g ,yo5g0 te zijn opg5om5--sprak1 gaf mij als zijne me5+1 dat het e5 voorzi*tige twijfel en e5 fijne ironie uitdrukte4 ,confucius z\ zelf wel e5s aan het be/aan van kwei %90 getwijfeld hebb51 da> hij het voor zi* zelf hi]ov] nog niet e5s 01 g]ad5 hebb51 9 elk geval respect voor h5 te hebb5 omdat m5 nooit kan wet504 ,en dan z\d5 ,no4 #a en #b di5 twijfel ze] fijn uitdrukk54 ,dit klopt ook wel met de bov5 aangehaalde gezegd5 uit de ,lo5 ,y04 ,ook e5 d] *9ees*e comm5tators 9 mijne editie zegt dat ,confucius li*tva>dig0 van de kwei %90 sprak4 ,op dit ho(d/uk volg5 we] e5ige ov] oude vor/5 en wijz51 en ov] familie en rege]+4 ,,ho(d/uk ,,xvii #dh4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,hoe groot 0 de ,hiao van ,%o56 ,zijn deugd 0 die van d5 wijze4 ,zijn e]wa>digheid 0 die van d5 keiz]4 ,zijn rijkdom die 7welke bevat 0 b9n5 al7 de vi] zeen4 ,hij de$ zijne (f]+5 9 d5 voorvad]lijk5 tempel1 en zijne k9d]5 en kle9k9d]5 zorgd5 /e$s voor de (f]+5 aan hem4 #b4 ,da>om1 de groote deugd krijgt /ellig ha> 7v]di5de7 positie1 /ellig ha> ja>w$de1 /ellig ha> roem1 /ellig e5 lang lev54 #c4 ,aldus is het1 dat de ,hemel 9 het voortbr5g5 d] d+5 mild is volg5s hun natuur 7ho$anigh$574 ,de 7gezaaide7 bloei5de 7boom57 ond]/eunt ,hij4 ,de t5 val neig5d5 w]pt ,hij om4 #d4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,de e]bi$wa>dige1 gelukwa>dige pr9s6 ,hij de$ e]wa>diglijk zijn groote deugd zi51 hij regelde het volk en regelde zijne ambt5>51 hij kreeg zijne ja>w$de van d5 ,hemel4 ,de ,hemel bes*]mde hem1 /ond hem bij en bes*ikte dat hij d5 troon z\ krijg52 z5d5de h]haaldelijk deze gun/5 van d5 ,hemel40 #e4 ,da>om1 zij die de groote deugd hebb51 krijg5 /ellig de beloon+ van d5 ,hemel4 ,het ja>w$de0 dat 9 dit ho(d/uk 9 't holl&s* e5igsz9s vreemd kl9kt is 9 't *9ees* loeh0 en dit woord is e5 d] drie heilige en gelukaanbr5g5de k>akt]s foeh0 7geluk71 loeh0 7ja>w$de van m&>ijn571 en sjoe0 7lang lev574 ,dit loeh0 wordt ev5e5s uitgesprok5 als loeh0 h]t1 en v&a>1 dat m5 9 *9ees*e decoraties op zijde1 9 b\w/ijl enz4 veel e5 h]t ziet gebezigd1 wat dan ja>w$de beteek5t4 ,zoo ziet m5 voor foeh0 dikwijls e5 reig]1 da> deze ev5e5s e5 gelijkluid5d5 naam draagt4 ,met d5 pr9s0 9 ,no4 #d wordt kon+ ,wn1 van ,*[ b$oeld4 ,het is curieus1 ,confucius1 wi5s deugd nooit beloond w]d1 zulke optimi/is*e woord5 als hi]bov5 te hoor5 uitsprek54 ,%o5 w]d #ajj ja> oud1 v&a> ook de toespel+ op het lange lev54 ,,ho(d/uk ,,xviii #di4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,het is alle5 kon+ ,wn1 die ge5 v]driet _h4 ,zijn vad] 0 kon+ ,kie en zijn zoon 0 kon+ ,woe4 ,zijn vad] maakte 7zijne wa>digheid71 zijn zoon lev]de 7ha>7 ov]40 #b4 ,kon+ ,woe zette het w]k van de kon+5 ,ta1 ,kie en ,wn voort4 ,hij gordde 7sle*ts7 ns zijne wap5ru/+ aan1 en v]kreeg het keiz]rijk4 ,hij v]loor zijn uit/ek5d5 naam 9 het keiz]rijk niet4 ,zijne e]wa>digheid 0 die van d5 keiz]4 ,zijn rijkdom 0 die 7welke bevat is b9n57 de vi] zeen4 ,hij de$ zijne (f]+5 9 d5 voorvad]lijk5 tempel1 en zijne k9d]5 en kle9k9d]5 zorgd5 /e$s voor de (f]+ aan hem4 #c4 ,het 0 aan het e9d van zijn lev5 dat kon+ ,woe de bes*ikk+ 7van d5 ,hemel7 kreeg 7ov] d5 troon71 en de h]tog van ,*[ volmaakte de deugd van ,wn en ,woe4 ,hij vo]de het kon+s*ap op tot ,ta en ,kie1 en (f]de aan alle h]tog5 bov5 h5 met de keiz]lijke c]emonien4 ,en dez5 regel v]breidde hij ov] alle vor/5 van het rijk1 de hooge ambt5>51 de gele]d51 en het gewone volk4 ,0 de vad] e5 hoog m&>ijn en de zoon e5 gele]de1 dan 0 de begraf5is die van e5 hoog m&>ijn1 de (f]+ die van e5 gele]de4 ,0 de vad] e5 gele]de en de zoon e5 hoog m&>ijn1 dan 0 de begraf5is die van e5 gele]de1 en de (f]+ die van e5 hoog m&>ijn4 ,de r\wtijd van n ja> w]d uitgebreid 7tot gebruik7 enkel bij hooge m&>ijn54 ,de r\wtijd van drie j>5 w]d alle5 uitge/rekt tot d5 keiz]4 ,9 d5 r\w om vad] en mo$] w]d ge5 v]s*il gemaakt tuss*5 aanzi5lijk5 en m9d]54 ,het v]b& tuss*5 deze oude vor/5 en het 9 vorige ho(d/ukk5 beh&elde is niet heel duidelijk4 ,de *9ees*e filoso( gaat niet van n punt uit1 dat hij dan /r5g logis* bes*\wt en ontwikkelt1 zooals b4 v4 ,plato de$4 ,z hebb5 wij hi] e5 v]he]lijk+ van e5ige in/ell+5 ov] ,l 7,decorum7 die eig5lijk met ,*o5g ,yo5g niet 9 logis* v]b& /aan4 ,het bizond]e geluk van kon+ ,wn 01 dat hij n e5 go$5 vad] _h n e5 go$5 zoon 7iets wat b4 v4 met ,yau en ,%o51 die ze] sle*te zoons hadd5 en e5' ord9air5 vad]1 en met ,yu1 niet het geval 0 gewee/74 ,deze om/&igheid v]hoogt 9 *9ees*e oog5 de glorie van kon+ ,wn4 ,e5 groote v]di5/e van d5 h]tog van ,*[ 01 dat hij ook zijne voorvad]5 9 de glorie van ,*[ de$ deel51 en h5 met keiz]lijke c]emonien v]e]de1 als( ook zij keiz]lijke vor/5 w>5 gewee/4 ,kie1 ( ,kie ,leih1 de h]tog van ,*[ de/ijds 7niet te v]w>r5 met d5 h]tog van ,*[1 ,woe's bro$]1 die ,tan heette van zi* zelf7 0 ,wn's vad]1 en ,kie ,leih's vad] 0 ,ta4 ,to5 ,woe ,wang keiz] w]d1 0 hij #hg ja>4 ,,ho(d/uk ,,xix4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,hoe vr reikte de ,hiao #ej van kon+ ,woe en d5 h]tog van ,*[60 #b4 ,nu1 de ,hiao is het go$ voortzett5 van de w5s*5 d] voorvad]51 het go$ voortzett5 van de zak5 d] voorvad]54 #c4 ,9 de l5te en 9 d5 h]f/ h]/eld5 zij de voorvad]lijke tempels1 rangs*ikt5 zij de voorvad]lijke (f]vaz51 maakt5 zij de gebruikelijke gewad5 9 orde1 en (f]d5 de (f]+5 d] seizo554 #d4 ,door de c]emonin van d5 voorvad]lijk5 tempel ond]s*eidd5 zij de 7keiz]lijke7 blo$v]want5 volg5s hun af/amm+4 ,door het regel5 volg5s d5 adellijk5 rang ond]s*eidd5 zij aanzi5lijk5 en m9d]54 ,bij het regel5 d] di5/5 ond]s*eidd5 zij tal5t en bekwaamheid4 ,bij de c]emonie van het dr9k5 bod5 de lag]5 d5 bek] aan de hoog]5 en kreg5 7dus7 k iets 79 die c]emonie7 te do54 ,bij het 7tot besluit aang]i*te7 fee/ w]d5 de plaats5 g]egeld volg5s het ha>1 en zoo w]d5 de j>5 7van leeftijd7 ond]s*eid54 #e4 ,zij nam5 de plaats 9 van hun voorvad]51 v]ri*tt5 hunne c]emonin1 speeld5 hun muziek4 ,zij v]e]d5 dieg551 die hun voorvad]5 hadd5 v]e]d1 hadd5 dieg55 lief1 die hun voorvad]5 hadd5 liefgehad4 ,z di5d5 zij de dood51 zooals zij de lev5d5 z\d5 g$i5d hebb52 zij di5d5 de v]s*5551 zooals zij h5 z\d5 g$i5d hebb5 indi5 zij bij h5 w>5 geblev54 ,dit is de opp]/e ,hiao4 #f4 ,met de c]emonin aan d5 ,hemel en de ,a>de di5d5 zij ,%ang ,ti1 en met de c]emonin van d5 voorvad]lijk5 tempel di5d5 zij hun voorvad]54 ,hij1 die de c]emonin van de (f]+5 aan ,hemel en ,a>de1 en de b$oel+ van de v]s*ill5de (f]+5 aan de voorvad]5 begreep1 z\ de rege]+ van e5 kon9krijk ev5 gemakkelijk v9d5 als het kijk5 9 zijn h&palm4 ,wij zi5 uit e5 en &] dat de ,hiao niet enkel be/aat uit het liefhebb5 en e]bi$ig5 van de oud]s1 ma> ook uit het navolg5 van hun lev51 het tr$5 9 hun voetspoor4 ,z /aat 9 de ,lo5 ,y0 dat m5 e]/ van iem& zegg5 kan dat hij ,hiao heeft als hij drie j>5 na zijn's vad]s dood niet afgewek5 is van di5s g$ragslijn4 ,het buit5gewoon gewi*t1 dat ,confucius aan c]emonin van de ,l he*tte1 s*ijnt wel wat ov]drev51 ma> m5 v]gete hi]bij vooral niet1 dat hij het begaan van ,tao da>van onafs*eidelijk a*tte1 en het hem niet om d5 uit]lijk5 s*ijn te do5 01 ma> om het w>e wez5 er van1 de rev]5tie1 die er m$e w]d uitg$rukt4 ,zoo zegt hij 7,lo5 ,y10 ,boek ,,xvii7 ze] t]e*t3 ,zijn edel/e55 en zijde 7die bij c]emonin word5 g$rag57 dan alles wat b$oeld wordt met de ,l80 ,z opgevat1 als symboliek van de rev]5tie voor het divi5e1 wordt ,confucius' hooge opvatt+ van de ,l begrijpelijk]4 ,het e]bi$ig5 d] familiebetrekk+5 en d] rang5 en /&5 0 ev5e5s voor hem niet zooze] bekromp5heid als wel e]bi$ voor de hemels*e orde d] d+540 ,,ho(d/uk ,,xx4 #a4 ,de h]tog ,n-gai 7van ,loe7 vroeg ov] rege]+4 #b4 ,de ,mee/] zeide3 ,de rege]+ van ,wn en ,woe is 7te v9d57 9 de tablett5 van h\t en bamboe 7de annal574 ,als er 7w>e7 m5s*5 zijn zal de rege]+ bloei52 als er ge5 7w>e7 m5s*5 zijn zal de rege]+ v]gaan en oph\d540 #c4 ,met de w>e m5s*5 gaat de rege]+ vlug1 zooals met de w>e a>de de boom5 bloei51 ja1 hun rege]+ mag g5oemd word5 e5 ov]vlo$ig groei5d riet4 #d4 ,da>om1 de rege]+ be/aat uit 7het wet5 te krijg57 van de 7w>e1 ges*ikte7 m5s*54 ,het kiez5 van de 7w>e1 ges*ikte7 m5s*5 ligt 9 het zelf 7k>akt] van d5 rege]d]74 ,het v]zorg5 van het zelf 7k>akt]7 be/aat uit het do5 van pli*t en re*t4 ,het betra*t5 van pli*t en re*t ligt 9 7het betra*t5 van7 m5s*liev5dheid4 #e4 ,m5s*liev5dheid is 7eig5 aan7 d5 m5s*4 ,het voornaam/e da>van is1 zijn blo$v]want5 lief te hebb54 ,re*tmatigheid is do5 wat behoort g$aan te word54 ,het voornaam/e da>van is het e]5 van de e]wa>dig54 ,/e$s me] en me] zijn blo$v]want5 lief te hebb5 en de grad5 van het e]5 van de e]wa>dig51 is wat uit de ,l gebor5 wordt4 #f4 ,als de lag]5 79 positie7 het v]tr\w5 7van hun ,he]7 niet v]krijg5 kunn5 zij er niet 9 slag51 het volk 7go$7 te rege]54 ,deze tek/ ,no4 #f1 neemt m5 algeme5 aan1 is hi] abusievelijk +elas*t en behoort bij ,no4 #ag4 #g4 ,da>om mag 7de ,vor/ die7 e5 ,kin ,tsz 7is7 niet v]zuim51 zijn eig5 k>akt] te v]zorg54 ,wil hij zijn eig5 k>akt] v]zorg51 dan mag hij niet v]zuim51 zijn oud]s te di554 ,wil hij zijn oud]s di551 dan mag hij niet v]zuim51 de m5s*5 te k5n54 ,wil hij de m5s*5 k5n51 dan mag hij niet v]zuim51 d5 ,hemel te k5n54 ,het directe1 logis*e v]b& tuss*5 deze grad5 van k5n5 is niet heel duidelijk1 ook bij de comm5tators niet4 #h4 ,de ,weg51 te begaan door all5 ond] d5 ,hemel 7zijn7 vijf2 de 7deugd571 wa>m$e ze begaan word51 7zijn7 drie4 7,het betra*t5 van de pli*t5 tuss*57 ,vor/ en m9i/]1 vad] en zoon1 man en vr\w1 oud]5 bro$] en jong]5 bro$] en die 7van d57 omgang van vri5d51 dit zijn de vijf weg51 door all5 ond] d5 ,hemel te begaan4 ,k5nis1 m5s*elijkheid #ea en en]gie1 dit zijn de drie deugd5 van all5 ond] d5 ,hemel4 ,dat1 wa>door ze word5 toegepa/1 is nheid4 ,m5 h]9n]e1 dat aan dit m5s*elijkheid0 eig5 is1 het gehl zond] egosme zijn4 ,wat dat e5e is1 zal nad] uit dit w]k blijk51 wa> ov] ,*+0 wordt gesprok54 ,wij z\d5 d5 e]/5 z9 ook vrij] kunn5 v]tal5 door ,de univ]seele pli*t5 zijn vijf 79 getal7 enz40 ,9 ,no4 #c heb ik met de v]tal+3 met de w>e m5s*50 niet lett]lijk v]taald1 omdat ik 9 twijfel 04 ,ik heb da>om de door &]5 o4 a4 ,legge g5om5 v]sie g5om51 die vrij en niet lett]lijk is v]taald4 #i4 ,sommig5 word5 met de k5nis 7di] pli*t5 en deugd57 gebor52 sommig5 le]5 ha> lat]2 sommig5 k5n5 ha> 7e]/7 na e5 sm>telijk besef van hun onwet5dheid4 ,ma> als ze ha> 7e5maal7 wet5 is het 't zelfde4 ,sommig5 betra*t5 ha> gemakkelijk 7uit d5 a>d hunn] natuur72 sommig5 om het voordeel 7van het go$e1 er m$e te do572 sommig5 door kra*tdadige pog+54 ,ma> als het 7w]k e5maal7 volmaakt is1 is het 7resultaat7 't zelfde40 ,hi]9 wordt ,no4 #h nad] toegeli*t4 ,m5 lette hi] op het v]b& tuss*5 de k5nis--corresponde]5de met het met die k5nis gebor5 word5 en het 7uit d5 a>d d] natuur7 gemakkelijk betra*t5--de m5s*elijkheid1 corresponde]5de met het voordeel 7van het go$e1 er m$e te do57--en de en]gie--corresponde]5de met het kra*tdadig pog54 ,het resultaat is n4 ,het volg5de numm] gaat hi]op logis* door3 #aj4 ,de ,mee/] zeide3 ,h\d5 van de /udie is di*t bij k5nis zijn4 ,kra*tdadig beoef55 is di*t bij m5s*elijkheid zijn4 ,s*aamte k5n5 is di*t bij en]gie zijn4 #aa4 ,wie deze drie k5t weet hoe hij zijn k>akt] heeft te v]zorg54 ,wie weet1 hoe zijn k>akt] te v]zorg51 weet hoe hij 7&]e7 m5s*5 kan rege]54 ,wie weet1 hoe 7&]e7 m5s*5 te rege]51 weet hoe de /at5 en families van het geheele rijk te rege]54 #ab4 ,all51 die het rijk rege]51 hebb5 7zi* te h\d5 aan7 neg5 fondam5tale regels2 de v]zorg+ van het 7eig57 k>akt]1 het e]5 van de e]wa>dig51 liefhebb5 7en nabijkom57 van blo$v]want51 e]bi$ hebb5 voor hooge ambt5>51 beleefde welwill5dheid teg5ov] alle &]e ambt5>51 het geheele volk bes*\w5 als k9d]51 het aanmo$ig5 van de v]s*ill5de amba*t51 7vri5delijk en7 za*t zijn teg5 v]afwon5d51 liefd]ijk zijn teg5 de vor/5 d] 7ond]hoorige7 /at540 #ac4 ,v]zorgt 7de opp]he]1 de rege]d]7 het eig5 k>akt]1 dan zijn de univ]seele pli*t5 gegrondve/4 ,e]t hij de e]wa>dig51 dan wordt v]giss+ 79 't beoordeel5 en b5oem57 voorkom54 ,heeft hij zijne blo$v]want5 lief1 dan is er ge5 onaang5aamheid tuss*5 zijne ooms en bro$]s ov] en we]4 ,e]bi$igt hij de hooge ambt5>51 dan is er ge5 v]w>r+4 ,is hij beleefd en welwill5d teg5ov] alle 7&]e7 ambt5>51 dan beantwoord5 zij dit met dankba>heid4 ,bes*\wt hij het geheele volk als k9d]51 dan zal het zi* ond]l+ v]man5 7tot het go$e74 ,mo$igt hij de amba*t5 aan1 dan heeft hij nut van zijne uitgav54 ,is hij 7vri5delijk en7 za*t teg5 v]afwon5d51 dan kom5 zij van alle vi] w9d/rek5 79 zijn rijk74 ,is hij liefd]ijk teg5 de vor/5 d] /at51 dan wordt hij v]e]d 9 het geheele rijk4 #ad4 ,zelfbehe]s*+ en held] doorzi*t1 het v]zorg5 van zijn kle$+1 en ge5 beweg+ mak51 die niet gepa/ aan de ,l is1--dat is de mani] 7voor d5 ,rege]d]7 om zijn eig5 k>akt] te v]zorg54 ,la/] van zi* af/oot51 zi* v]wijd]d h\d5 van de s*oonheid1 rijkdom g]+ s*att51 de deugd hooga*t51--dat is1 hoe hij de e]wa>dig5 moet aanmo$ig54 ,hun e5 e]volle positie te gev5 en hun traktem5t va/ te /ell51 met h5 gelijk op lief te hebb5 en te hat51--dat is de mani] om tot liefhebb5 van blo$v]want5 aan te mo$ig54 ,hun volop ambt5>5 te gev5 om hunne bevel5 en opdra*t5 te volvo]51--dat is de mani]1 om groote m9i/]s aan te mo$ig54 ,hun e5 loyaal v]tr\w5 te s*5k51 en hun traktem5t solide te mak51--dat is de mani] om alle 7&]e7 ambt5>5 aan te mo$ig54 ,het sle*ts op 7gepa/e7 tijd5 7voor di5/57 te gebruik51 en li*te bela/+5 heff51--dat is de mani] om het volk aan te mo$ig54 ,dagelijks hun w]k te ond]zoek5 en ma&elijks*e proefw]k5 te do5 h\d51 en hunne rantso55 9 ov]e5/emm+ met hun arbeid te mak51--dat is de mani]1 om de hond]d 7v]s*ill5de soort5 van7 amba*tsli$5 aan te mo$ig54 ,h5 bij hun v]trek e5 uitgeleide te gev51 en h5 bij hun aankom/ tegemoet te gaan1 de go$5 7ond] h57 geluk te w5s*51 en de onbekwam5 te bem$elijd51--dat is de mani] om de v]afwon5d5 7vri5delijk en7 za*t te beh&el54 ,families1 welk] lijn van af/amm+ v]brok5 is1 7we]7 te h]/ell51 de orde te h&hav5 9 /at51 wa> v]w>r+ is1 en te help51 wie 9 geva> zijn1 op va/e tijd5 audinties te gev5 en h5 te ontvang51 ruime ges*5k5 te gev5 bij hun v]trek1 en 7sle*ts7 g]+e aan te nem5 bij hun kom/1--dat is de mani] om de vor/5 van de /at5 liefd]ijk te beh&el54 ,met die amba*tsli$51 die proefw]k5 do51 zull5 wel b$oeld zijn1 die welke door het g\v]nem5t word5 gebruikt4 ,het we]-h]/ell5 d] families wordt g$aan1 door z4 g4 /amh\d]s0 te b5oem54 #ae4 ,all51 die de rege]+ ov] het rijk vo]5 met zijn /at5 en families1 hebb5 deze neg5 fondam5teele regels4 ,dat1 wa>door ze word5 toegepa/1 is nheid4 ,m5 ziet hi]1 ev5als 9 ,no4 #i1 dat telk5s na de opsomm+ van pli*t51 deugd5 ( d]gelijk5 wordt gezegd1 dat hetg5e1 wa>door ze word5 toegepa/1 n is4 ,9 de voorr$e heeft de filoso( ,*+ al gezegd1 dat het boek spreekt van het ne pr9cipe dat uitgespreid ti5 duiz5d 7d4 i4 9 't *9ees*3 alle7 d+5 omvat4 ,de geheele ,*o5g ,yo5g0 is de v]he]lijk+ van die e5heid4 ,de bov5b$oelde e5heid1 wa> alles door wordt toegepa/1 gaf ,confucius 7( miss*i5 ,tsz ,sz7 d5 naam ,*+01 alwe] e5 absoluut onv]taalba> woord1 van z my/ieke beteek5is1 dat geheele s*ol5 van *9ees*e gele]d5 er de mee/ v]s*ill5de uitlegg+5 van gav54 ,ik me51 dat de drie begripp5 te zam53 absolute wa>heid1 absolute puurheid1 absolute opre*!id0 het ongeve] omvatt54 ,ik zal e*t] het *9ees*e woord beh\d54 ,samuel ,johnson 7,ori5tal ,religions3 ,*9a7 zegt er van3 ,& ! *9ese ,*+ is confess$ly no less ?an ! ideal ( p]sonal :ol5ess or integrity z ! motive ( conduct or /eadfa/ culture ( ! %oots ( goodness 9 "o's own be+40 ,pr(4 ,legge1 ook v]kl>5d1 dat het eig5lijk onv]taalba> is1 v]taalt het door s9c]ity10 en geeft de volg5de ho(ddef9ities op3 ,m5 zegt ons1 dat de gele]d5 d] ,han dyna/ie geheel onwet5d w>5 van zijn 7,*+'s7 b$oel+40 ,ond] de ,so5g dyna/ie kwam e]/ ,lie ,pang ,*ih1 die het def9ie]de ,vrij zijn van alle b$rog04 ,na hem zeide ,sioe ,*o5g ,kioe dat het beteek5de altijddur5dheid04 ,to5 noemde e5 d] ,*+s het vrij zijn van alle moreele dwal+01 en e9delijk voegde ,*oe ,hie hi] het positieve elem5t bij van wa>heid en realiteit01 wa>m$e de def9itie van d5 t]m compleet 04 ,e5v\d ( nheid van ziel s*ijnt te zijn wat voornamelijk met d5 t]m b$oeld wordt2 de dispositie tot en capaciteit voor wat go$ is1 zond] e5ig b$]v5d elem5t1 met ge5 gebrek van v]/&1 ( invoeg+ van zelfzu*tige g$a*t54 ,dit 7,*+07 hoort bij d5 ,hemel1 bij ,hemel en ,a>de1 en bij d5 ,wijze40 ,ik z\ bij deze bes*rijv+5 van ,pr(4 ,legge nog dit will5 voeg51 dat ik dus gelo( dat ,*+ beteek5t de oorspronkelijke toe/& van de ,s+01 zooals die volmaakt puur en re9 is1 de zuiv]e1 divi5e /aat d] natuur4 ,dit dan v]want aan ,yo5g04 ,uit e5 en &] volgt tev5s nog deze ho(didee van de confuciani/is*e le]1 die m5 to* vooral on?\de3 dat alle deugd5 natuurlijk voortvloei5 uit de ,s+1 en dus ge5 toevallige door de m5s*5 gemaakte begripp5 zijn1 ma> 9 de natuurlijke orde d] d+5 ligg540 #af4 ,ov] 't algeme51 als d+5 vooraf voorb]eid zijn1 zijn zij 7va/7 gegrondve/2 als ze niet voorb]eid zijn gaan ze te niet4 ,als woord5 vooraf va/ge/eld zijn1 heeft er ge5 /ruikel5 plaats2 als zak5 vooraf ge/eld zijn1 is er ge5 moeilijkheid4 ,als dad5 vooraf va/ge/eld zijn1 is er ge5 ell5de4 ,is de ,tao vooraf va/ge/eld1 dan is het nut da>van onuitputtelijk4 #ag4 ,als lag]5 79 positie7 7het v]tr\w5 van hun ,he]7 niet v]krijg51 kunn5 zij er niet 9 slag51 het volk 7go$7 te rege]54 ,er is e5 weg om het v]tr\w5 van zijn' ,he] te v]krijg53 als m5 het v]tr\w5 van zijn vri5d5 niet v]krijgt1 zal m5 het ook niet v]krijg5 van zijn' ,he]4 ,er is e5 weg1 om het v]tr\w5 van zijn' vri5d5 te v]krijg53 als m5 niet gehoorzaam is aan zijn oud]s zal m5 7ook7 niet 7loyaal en7 opre*t zijn teg5 zijn vri5d54 ,er is e5 weg1 om gehoorzaam te zijn aan zijn oud]s3 als1 zi* 9 zi* zelf ke]5de1 m5 gebrek aan ,*+0 7ziet71 zal m5 ook niet gehoorzaam zijn aan zijn oud]s4 ,er is e5 weg om ,*+0 te hebb53 als m5 niet held] weet wat ,go$ is1 zal m5 zijn zelf ook niet tot ,*+0 kunn5 br5g54 ,m5 leze to* vooral go$1 wat 9 het ,no4 #ae van dit ho(d/uk bij de besprek+ ov] ,*+0 gezegd is1 da> dit *9ees*e woord v]d] h]haaldelijk voorkomt4 ,ik heb de oorspronkelijke con/ructie er is e5 weg0 beh\d51 hoewel die niet positief ma> negatief wordt aang$uid1 wat 9 we/]s*e logica 9 dez5 niet heel mooi is4 ,blijkba> is dit lange ho(d/uk ,,xx als 't w>e e5 g5esis van pli*t5 en deugd51 all5 nauw v]want1 en uit n5 ,oorsprong1 de ,s+1 en all5 9 d5 weg ligg5de van ,tao1 die ev5m9 n oog5blikje v]lat5 kan word51 als de volmaakte toe/& ,*+01 absoluut puur zijnde1 n vlekje toelaat4 #ah4 ,*+0 is de ,tao van d5 ,hemel4 ,het b]eik5 van ,*+0 is de ,tao van de m5s*54 ,zij1 die ,*+0 hebb5 treff5 precies 7het w>e7 zond] zi* 7te behoev57 9 te spann51 en v]krijg5 7het wet57 zond] 7te behoev57 te d5k52 die natuurlijk]wijze vanzelf de ,tao 7precies7 treft1 is de ,wijze4 ,zij1 die ,*+0 b]eik51 zijn zij1 die het ,go$e kiez51 en het /evig va/h\d54 ,hi] v9dt m5 dus het idee van e5 ideaal m5s*1 d5 ,wijze1 die geheel vanzelf1 zond] dat hij zi* behoeft 9 te spann51 d5 w>5 ,tao weet en precies treft4 ,hoe geva>lijk het is1 ,tao p] se met ,weg te v]tal5 blijkt uit d5 e]/5 z9 hi]1 wa>9 het e5 toe/& is1 die van absolute re9heid en puurheid4 #ai4 ,zij1 die v] 7door7 /ude]51 nauwkeurig ond]zoek5 7wat go$ is7 en er navrag51 met zorgzaamheid er ov] nad5k5 en held] ond]s*eid51 betra*t5 ern/ig 7het b]eik5 van ,*+074 #bj4 ,als er iets is1 wat hij niet be/ude]d heeft1 ( er is iets1 wat hij niet kan begrijp51 zal 7de ,kin ,tsz die ,*+0 wil v]krijg57 niet zijn arbeid /ak54 ,als er iets is1 wa>ov] hij niet gevraagd heeft1 ( er iets is1 wa>ov] hij gevraagd heeft1 dat hij niet weet1 zal hij zijn arbeid niet /ak54 ,als er iets is1 wa>ov] hij niet heeft nag$a*t1 ( er iets is1 wa>ov] hij heeft nag$a*t1 7ma>7 dat hij niet te wet5 is gekom51 zal hij zijn arbeid niet /ak54 ,als er iets is1 wat hij niet ond]s*eid5 heeft1 ( er iets is 9 wat hij ond]s*eid5 heeft 7en7 dat hem niet held] is1 zal hij zijn arbeid niet /ak54 ,als er iets is1 wat hij niet betra*t heeft1 ( er iets is1 wat hij betra*t heeft1 7ma>7 wa>9 hij te kort komt aan ern/1 zal hij zijn arbeid niet /ak54 ,als e5 &] het 9 n 7pog+7 kan 7do571 doet hij het 9 ti54 ,als e5 &] het 9 hond]d kan 7do571 doet hij het 9 duiz5d4 ,e5 comm5tator wij/ er op1 dat wij hi]bov5 e5 illu/ratie hebb5 van het begrip en]gie0 9 ,no4 #h van dit ho(d/uk4 #ba4 ,kan m5 dus dez5 weg begaan1 dan zal m51 (s*oon 7e]/7 traag van begrip 7zijnde71 held]wet5d word51 (s*oon 7e]/7 zwak 7zijnde71 en]giek word54 ,,ho(d/uk ,,xxi4 ,als er held]heid 7van wet57 is als gevolg van ,*+0 is dat 7uit de natuur van7 de ,s+4 ,als er ,*+0 is als gevolg van held]heid 7van wet57 is dat 7door de7 ,kiao1 ,le]+4 ,als er ,*+0 is1 is er held]heid 7van wet574 ,als er held]heid 7van wet57 is1 is er ,*+04 ,hi] v9d5 wij dus nog e5s beve/igd1 dat het resultaat hetzelfde is1 ( m51 als de ,wijze1 al met ,*+ gebor5 is en het altijd van to5 af heeft beh\d51 ( wel1 ( m5 door /udie en ond]wijs de held]heid van wet5 v]krijgt1 en da>door ,*+40 ,,nawoord4 ,het bov5/a&e is het e5 en tw9tig/e ho(d/uk4 ,tsz ,sz noemt er de ond]w]p5 van ,confucius de ,tao van d5 ,hemel0 en de ,tao van de m5s*50 91 9 het vorige ho(d/uk opg5oemd1 en grondve/ da>op zijne woord54 ,de twaalf volg5de ho(d/ukk5 zijn all5 van ,tsz ,sz1 en h]hal51 v]duidelijk5 en breid5 uit de b$oel+ van dit 7e5 en tw9tig/e74 ,,ho(d/uk ,,xxii4 ,sle*ts hij1 die de opp]/e ,*+0 heeft1 kan zijn ,s+ tot d5 re95 /aat volmak54 ,kan hij zijn ,s+ tot d5 re95 /aat volmak51 dan kan hij ook de ,s+ van &]e m5s*5 tot d5 re95 /aat volmak54 ,kan hij de ,s+ van &]e m5s*5 tot d5 re95 /aat volmak51 dan kan hij ook de ,s+ van 7alle7 d+5 tot d5 re95 /aat volmak54 ,kan hij de ,s+ van 7alle7 d+5 tot d5 re95 /aat volmak51 dan kan hij ,hemel en ,a>de help5 9 't v]vorm5 en vo$52 dan is hij met ,hemel en ,a>de n orde van drien4 ,lett]lijk /aat er kan zijn ,s+ uitputt5 7ts9740 ,de b$oel+ is als 9 de v]tal+4 7,legge geeft to give ! full developm5t to 8 nature0 wat 9 d5 grond op hetzelfde ne]komt47 ,wij kom5 met dit ho(d/uk 9 de my/iek van de ,*o5g ,yo5g01 en het komt mij niet onwa>s*ijnlijk voor1 dat wij hi] met filos(ie enkel van ,tsz ,sz te do5 hebb51 die hi] v]d] g+ dan zijn mee/] ,confucius4 ,uit ,ho(d/uk ,i van dit w]k hebb5 wij gezi51 dat de ,s+ is dat wat de ,hemel 7als natuur7 v]le5d heeft40 ,go$ lev5 is volg5 aan de ,s+01 dus lev5 9 ,tao4 ,alle zonde en ongeluk ont/aat door bevlekk+1 v]dui/]+ van de ,s+4 ,ik heb dus geme5d1 hi] ts90 te moet5 v]tal5 door de ,s+ tot d5 re95 7oorspronkelijk57 /aat volmak540 ,*oe ,hie zegt er bij ,het ts90 van de ,s+ is1 als de deugd reel is40 ,en de deugd kan natuurlijk alle5 reel zijn1 als de ,s+ volmaakt re9 is4 ,hij1 wi5s ,s+ re9 is1 en die dus ,tao begaat1 is vanzelf held]-wet5d en begaafd met de hoog/e deugd54 ,zoo iem& zal door zijn voorbeeld en zijn moreel5 invlo$ ook &]e m5s*5 kunn5 v]re954 ,niet alle5 door de pog+5 van zijne door m5s*5liefde g$rev5 wil1 ma> omdat--en hi] hebb5 wij e5 ook 9 't bo$dhisme voorkom5d idee--omdat de ma*t van zijn deugd als e5 natuurlijke kra*t is1 van hem uitga&e1 die trans=me]5d w]kt4 ,en nu komt het idee--ook re$s 9 de oude filos(ie d] ,v$anta's te v9d5--dat alle d+5 7dus niet alle5 de m5s*57 9 de creatie e5 ,s+ hebb54 ,*oe ,hie zegt er duidelijk bij1 dat1 (s*oon de vorm en het animale lev5 niet hetzelfde zijn de ,s+ van 7&]e7 m5s*5 en d+5 is ook mijn ,s+40 ,de filos(ie van de ,*o5g ,yo5g01 die tot nu toe ang/vallig bij de me] enkel m5s*elijke d+5 bleef1 rij/ hi] op tot de bes*\w+ van de all]hoog/e orde d] natuur4 ,niet alle5 v]kla>t ,tsz ,sz1 dat m5s*5 n d+5 de ,s+ hebb51 ma> ook1 dat de volmaakte m5s*--d4 i4 de m5s* die zijn ,s+ onbevlekt puur 9 zi* heeft--de gelijke is van d5 ,hemel4 ,9 we/]s* begrip ov]gebra*t1 hij beve/igt de goddelijkheid van d5 m5s* en e5 mogelijke v]e5ig+ met het goddelijke40 ,jamm] alle51 dat hij de begripp5 ,hemel en ,a>de niet nad] oms*rijft4 7,wie omtr5t de v]e]+ van ,hemel en ,a>de me] wil wet51 leze het ,ho(d/uk ,e]/e ,ma&1 ,neg5de ,dag0 9 ,pr(4 de ,groot's ,ja>lijks*e ,fee/5 en ,gebruik5 van de ,emoy-,*9eez5047 ,v]d] zegt ,tsz ,sz1 dat de m5s*1 wi5s ,s+ 9 d5 re95 /aat is1 niet alle5 &]e m5s*51 ma> ook alle d+5 kan v]re95 en tot hun hoog/e volkom5heid br5g51 aldus age]5de en influ5ce]5de als de ,hemel en de ,a>de 7de ,natuur74 ,en deze m5s* is dan ook n met ,hemel en ,a>de4 ,deze *9ees*e drieenheid heet ,saan ,tsai01 de drie ,s*att53 ,hemel1 ,a>de1 ,m5s*40 7,?'i5 ,ti ,j547 ,,ho(d/uk ,,xxiii4 ,hi]op 7n4l4 op hem1 die re$s de opp]/e ,*+0 bezit7 volgt hij1 die het kromme cultive]t 7d4 i4 het onvolmaakte 9 hem volmaakt74 ,van kromheid kan ,*+0 kom54 ,deze ,*+0 wordt 7als 9 vorm7 zi*tba>4 ,van 7als 9 vorm7 zi*tba> wordt zij gemanife/e]d4 ,van gemanife/e]d wordt zij s*itt]5d4 ,s*itt]5d zijnde beweegt zij 7&]e m5s*5 en d+574 ,beweg5de doet zij v]&]54 ,do5de v]&]5 trans=me]t zij4 ,alle5 hij1 die de opp]/e ,*+ heeft ond] d5 ,hemel1 kan 7&]e m5s*5 en d+57 trans=me]54 ,heeft ,tsz ,sz het 9 ,ho(d/uk ,,xxii gehad ov] deg551 die re$s van nature de opp]/e ,*+0 hadd5 7,v]gelijk ook ,hfd/4 ,,xx4 ,no #i71 9 dit ho(d/uk beh&elt hij deg551 die e]/ het kromme 7onvolmaakte7 9 zi* nog re*t 7volmaakt7 moet5 mak54 ,is dat kromme e5maal re*t gemaakt1 dan is ev5e5s de ,*+0 b]eikt1 die de ,wijze al _h 7,zie ,hfd/4 ,,xx4 ,no #i3 ,ma> als het w]k volmaakt is1 is het resultaat 't zelfde074 ,,ho(d/uk ,,xxiv4 ,het is de natuurlijke eig5s*ap van de opp]/e ,*+0 om 7de toekom/7 vooruit te wet54 ,zal e5 /aat ( e5e familie bloei51 dan zijn er /ellig go$e voorteek554 ,zal e5 /aat ( e5e familie ond]gaan1 dan zijn er /ellig kwade voorteek554 ,e5 en &] is te zi5 aan het duiz5dblad en de s*ildpad1 en het beweegt de vi] l$emat54 ,als geluk ( ramp nad]bij komt zal 7hij1 die ,*+0 heeft7 het go$e /ellig vooruit wet51 en het kwade ook4 ,da>om1 hij1 die de opp]/e ,*+ heeft1 is als e5 gee/4 ,dat de volmaakte m5s* alwet5d is1 en de toekom/ vooruit kan wet5 is e5 idee1 dat m5 9 oud-indis*e sy/em5 van filos(ie kan t]ugv9d51 en niet zoo absurd is1 als het opp]vlakkig wel s*ijnt4 ,ma> de wijze1 wa>op dit idee hi] 9 de practijk wordt voorge/eld1 n4l4 door middel van wi*el>ij1 is bela*elijk1 en geheel uit d5 toon van deze s]ie ho(d/ukk54 ,het duiz5dblad 7volg5s ,wells ,williams z\ ,%01 hi] e5 *9ees*e1 9 ,europa onbek5de plant zijn1 gelijk5de op ,an!mis ( ,ptormica ,sibirica71 en de s*ildpad word5 gebruikt 9 de *9ees*e wi*el>ij4 ,met de vi] l$emat50 word5 b$oeld de vi] poot5 van de s*ildpad1 die elk 9 e5 &] seizo5 voor het wi*el5 di554 ,,ho(d/uk ,,xxv4 #a4 ,*+0 wordt voortgebra*t door zelfvolmak+4 ,tao is dat1 wa>na> m5 zi* moet ri*t54 #b4 ,*+0 is het e9de en het beg9 d] d+54 ,als er ge5 ,*+0 01 z\ er niets be/aan4 ,da>om bes*\wt de ,kin ,tsz ,*+0 als zijn groot/5 s*at4 ,de oorsprong1 de ,s+ d] d+5 is natuurlijk absoluut wa> 7reel7 en puur4 ,het e5ige1 w>e lev5 is dat van de ,s+4 ,w>e deze niet ,*+10 niet absoluut reel en puur1 dan z\ er ook niets reel kunn5 be/aan4 #c4 ,hij1 die ,*+0 heeft1 volmaakt niet enkel zi*zelf1 7ma>7 hij volmaakt er 7ook &]e7 d+5 7en m5s*57 m$e4 ,het volmak5 van zi*zelf 7is te dank5 aan7 zijn ,m5s*elijkheid4 #eb ,het volmak5 van 7&]e7 d+5 7en m5s*57 7is te dank5 aan7 zijn ,wet54 ,deze 7,m5s*elijkheid en ,wet57 zijn de deugd51 7eig57 aan de ,s+1 en dit is de wijze1 wa>op het uitw5dige en inw5dige wordt v]e5igd4 ,da>om1 wannr ook 7deg5e1 die ,*+0 heeft7 ha> aanw5dt1 w]k5 zij zooals 't behoort4 ,m5 h]9n]e zi* dat met m5s*elijkheid ge5 humaniteit ma> de volmaakte deugd van het m5s*elijk h>t0 b$oeld wordt4 ,door m5s*elijkheid en wet5 7l-wet51 k5n57 is er gn v]s*il me] tuss*5 inw5dige d+5 7van ons zelv57 en uitw5dige 7van &]574 ,zie 9 de ,besprek+ ond] ,hfd/4 ,,xxii het gezegde van ,*oe ,hie3 de ,s+ van 7&]e7 m5s*5 en d+5 is ook mjn ,s+40 ,,ho(d/uk ,,xxvi4 #a4 ,da>om1 de opp]/e ,*+0 h\dt niet op4 ,*oe ,hie legt dit op de volg5de wijze uit3 da> ,*+ ge5 legheid ( s*ijn heeft1 heeft het vanzelf ge5 oph\d+ ( afbrek+40 #b4 ,niet oph\d5de1 duurt het lang4 ,langdur5de geeft het bewijs van zijn be/aan4 #c4 ,bewijs gev5d van zijn be/aan reikt het v]4 ,v]-reik5de wordt het groot en 7als /(felijk7 sub/antieel4 ,groot en sub/antieel1 wordt het hoog en s*itt]5d4 #d4 ,groot en sub/antieel1 aldus bevat het alle d+54 ,hoog en s*itt]5d1 aldus ov]welft het alle d+54 ,v]-reik5de en langdurig1 aldus volmaakt het alle d+54 #e4 7,*+ aldus7 groot en sub/antieel 7zijnde7 is hij 7die het b]eikt heeft7 de gelijke van de ,a>de2 7,*+ aldus7 hoog en s*itt]5d 7zijnde7 is hij 7die het b]eikt heeft7 de gelijke van d5 ,hemel2 7,*+ aldus7 v]-reik5de en langdurig 7zijnde7 is hij 7die het b]eikt heeft7 e9deloos4 ,hi] gaat de filoso( v]lor5 9 my/iek bij zijne apo?ose van d5 ideal5 m5s*4 ,niet alle51 dat de m5s*1 die ,*+0 heeft b]eikt1 l-wet5d is1 ma> ook lomteg5woordig1 en 9 all5 en alles4 ,dit heeft veel van e5e absorptie 9 de univ]seele ,natuur1 z\ ik bijna zegg54 #f4 ,aldus is de ,*+ zond] zi* 7zi*tba>7 te v]toon5 7vanzelf7 held] gemanife/e]d2 zond] te beweg5 v]oorzaakt het 7vanzelf7 v]&]+52 vanzelf1 uit d5 a>d zijn] natuur1 volmaakt het4 #g4 ,de ,tao van ,hemel en ,a>de kan met n z9 uitgezegd word53 hij is n-9-zi*-zelf1 en ba>t de d+5 op e5 ondoorgrondelijke wijze4 ,hi] ziet m5 we]1 dat ,tao 9 sommige gevall5 mr dan ,weg moet beteek551 en me] 9 d5 z9 het pr9cipe van actie10 indi5 het niet volkom5 onv]taalba> 04 ,*oe ,hie m]kt hi]bij op dat ,*+0 vanzelf dat n-9-zi*-zelf zijn0 van ,tao m$ebr5gt4 ,lett]lijk /aat er niet n-9-zi*-zelf1 ma> zond] twe$e01 zond] dubbel04 #h4 ,de ,tao van ,hemel en ,a>de is groot en sub/antieel1 hoog en s*itt]5d1 v]-reik5d en langdur5d4 ,dezelfde eig5s*app5 dus als van ,*+04 ,dat het hi] niet zma> ,weg0 kan beteek55 is duidelijk4 ,het is ondo5lijk1 precies die n-*9ees*e begripp5 als ,*+0 en ,tao0 te doorvoel5 en dan uit te drukk5 9 e5 europees* woord4 #i4 ,de ,hemel van nu 7bov5 ons7 is ma> wat s*itt]+2 ma> 9 al ,zijn e9deloo%eid bes*\wd1 zijn zon1 maan1 /]r5 en /]r5beeld5 er 9 opgehang51 en ov]dekt ,hij alle d+54 ,de ,a>de van nu 7vr ons7 is sle*ts e5 h&vol a>de1 ma> 9 al ,h>e uitgebreidheid en dikte bes*\wd1 /eunt ,zij b]g5 als de ,hwa ,yoh1 zond] hun zwa>te te voel51 beweegt rivi]5 en zeen1 zond] te lekk51 en bevat ti5duiz5d 7alle7 d+54 ,de b]g nu 7vr ons7 is sle*ts e5 /uk /e52 ma> 9 al de uitge/rek!id van zijn grootte bes*\wd1 br5gt hij gras en boom5 voort1 vogels en bee/5 won5 er op1 en ko/ba>h$5 zijn er 9 v]borg54 ,het wat] nu 7vr ons7 is sle*ts e5 lepel vol1 ma> 9 zijn onpeilb>e diept5 word5 er de groot/e s*ildpadd51 krokodill51 drak51 viss*5 en zees*ildpadd5 9 voortgebra*t1 en bevat het koopw>5 en d+5 van wa>de 9 ov]vlo$4 ,het v]b& tuss*5 dit numm] en de vorige is niet heel direct4 ,het komt mij voor1 e5 symbool te gev5 van de tallooze d+51 die door de ,*+0 van ,hemel en ,a>de word5 voortgebra*t1 de imm5se v]s*eid5heid1 geproduce]d door het ne4 ,ma> dan z\ hi] die zuiv] /(felijke w]k+ als symbool moet5 di55 ook voor de spiritueele1 en het is lang niet met zek]heid te bepal51 ( ,tsz ,sz dit wel b$oelde4 #aj4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,hoe maje/ueus en e9deloos zijn de bes*ikk+5 des ,hemels60 ,de b$oel+ is1 dat drom 7jui/7 de ,hemel de ,hemel is4 7,en ook zegt de ,%i ,k+37 ,o6 hoe doorlu*tig 0 de puurheid van kon+ ,wn's deugd60 ,de b$oel+ is1 dat drom 7jui/7 kon+ ,wn ,wn 04 ,puurheid is ev5e5s zond] oph\d5 7e9deloos74 ,m5 ziet hi]1 hoe opzettelijk e5 d] oude ,wijz51 kon+ ,wn van ,*[1 met d5 ,hemel v]gelek5 wordt4 ,hi] komt 9 d5 tek/ e5 k>akt] %o50 voor1 dat eig5lijk beteek5t re91 puur als witte zijde40 ,met die puurheid0 is vanzelf ook b$oeld volmaak!id0 van de ,s+1 d5 n51 re95 /aat van oorsprong d] ,s+4 ,,ho(d/uk ,,xxvii4 #a4 ,hoe groot is de ,tao van d5 ,wijze6 #b4 ,e9deloos als e5 oceaan 7zijnde7 doet het #ec alle d+5 pkom5 en vo$t het h51 en het rij/ p tot de opp]/e hoogte van d5 ,hemel6 #c4 ,volmaakt is zijn groo!id4 ,het omvat de driehond]d regels van de ,l en de dri$uiz5d regels van g$rag4 #d4 ,het wa*t op d5 7re*t57 m5s*1 en da>na wordt het begaan4 #e4 ,da>om zegt m53 ,als het niet door de opp]/e deugd is1 kan de opp]/e ,tao niet v]wez5lijkt word540 #f4 ,da>om e]t de ,kin ,tsz zijn deugd en zijn ,s+1 en zal hij /e$s ond]zoek do5 en /ude]51 totdat hij het 9 al zijn uitgebreidheid en groo!id k5t1 van het gr(/e tot het fijn/e1 het do5de oprijz5 tot die hoogte en die held]heid1 totdat hij 9 ,*o5g ,yo5g0 gaat4 ,hij oef5t 7door h]hal+7 het oude1 en 7maakt dat hij7 het nieuwe weet4 ,hij betra*t e5 7absolut57 ern/ om de ,l hoog te h\d54 ,m5 lette er op1 hoe 9 ,no #b het begrip van ,tao nog my/iek is1 en 9 ,no #c we] t]ugke]t tot de gewone d+5 en v]ri*t+5 d] m5s*51 als b4 v4 de ,l4 ,ook blijkt hi] we] uit1 welke divi5e wa>de aan de ,l wordt gehe*t1 da> zij onafs*eidelijk van ,tao is4 #g4 ,da>om1 9 e5 hooge positie is de ,kin ,tsz niet trots*1 en 9 e5 lage positie niet one]bi$ig4 ,als het rijk wordt g]ege]d volg5s re*t zull5 zijn woord5 voldo5de zijn om hem hoog te do5 rijz52 als het rijk wordt g]ege]d niet volg5s re*t zal zijn /ilzwijg5 voldo5de zijn het hem te do5 v]drag54 ,de ,%i ,k+ z+t3 ,v]/&ig is hij en s*r&]1 en zoo beho$t hij zijn p]soon40 ,is dit niet zoo8 ,,ho(d/uk ,,xxviii4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 domme1 die ga>ne zijn eig5 z9 volgt2 iem& van inf]ieur5 rang1 die zi*zelf ga>ne be/uurt2 iem& van teg5woordig1 die /rijdig doet aan de weg5 d] ,oud52 ov] dezulk51 die aldus do51 zull5 /ellig ramp5 kom540 ,9 dit ho(d/uk daalt ,tsz ,sz w$] ne] uit zijn my/is*e bespiegel+51 om we] e5v\dig de woord5 van ,confucius aan te hal54 #b4 ,alle5 de ,keiz] mag de ,l regel51 de afmet+5 va//ell51 en de k>akt]s bepal54 #c4 ,teg5woordig hebb5 ov] het geheele rijk de wag5s dezelfde wiel51 het s*rift dezelfde k>akt]s1 het g$rag dezelfde regels4 #d4 ,m5 moge 7al7 d5 7vor/elijk57 rang bezitt51 als m5 de deugd 7da>toe behoor5de7 niet heeft1 mag m5 het niet wag51 ,l ( ,muziek te mak54 ,m5 moge al de deugd bezitt51 als m5 d5 vor/elijk5 rang niet 7da>bij7 heeft1 mag m5 het niet wag51 ,l ( ,muziek te mak54 #e4 ,de ,mee/] zeide3 ,ik v]tel van de ,l d] ,hia dyna/ie1 ma> ,kie kan da> niet g5oeg getuig5is van gev54 ,ik heb de ,l van de ,y9 dyna/ie gele]d1 die 9 ,so5g ov]geblev5 is4 ,ik heb de ,l van ,*[ gele]d1 die nu 9 gebruik is1 en ik volg ,*[40 ,legge m]kt hi] ze] jui/ bij aan1 dat uit dit ho(d/uk blijkt1 hoe drie d+5 noodig zijn om de wet aan het keiz]rijk te gev53 de deugd1 de rang1 en de ges*ikte tijd40 ,9 ,no #b wordt met de ,l b$oeld3 de c]emonin 9 godsdi5/ige bije5kom/5 en 9 gezels*ap01 met afmet+53 de voors*rift5 omtr5t het b\w5 van huiz51 d5 vorm van wag5s1 van kle$]50 enz4 enz4 ,bij ,no #e zij aangeteek5d1 dat ,kie e5 kle9 /aatje 01 wa> de ,hia's*e c]emonin nog 9 gebruik w>54 ,zo[el 9 ,kie als 9 ,so5g w>5 de s*oone kun/5 en bes*aafde vorm5 en gebruik5 niet me] geerd1 en voor e5 groot deel v]lor5 gegaan1 en er leefd5 ge5 wijze mann51 zoodat ,confucius niem& _h kunn5 v9d5 om voldo5de voor de wa>heid zijn] bes*rijv+ van de c]emonin d] oude ,hia dyna/ie te kunn5 getuig54 ,da>om gebruikte hij gewillig de nieuw]e ,l van ,*[4 ,,ho(d/uk ,,xxix4 #a4 ,hij1 die tot het opp]he]s*ap ov] het rijk komt1 en deze drie gewi*tige d+5 heeft1 zal we9ig f\t5 mak54 ,de *9ees*e gele]d5 zijn het niet e5s1 wat met deze drie gewi*tige d+50 wordt b$oeld4 ,ik me5 dat ,legge1 7die deze uitlegg+ ov]nam van d5 comm5tator ,loeh1 uit de ,?ang dyna/ie7 de jui/e v]kl>+ geeft als te zijn de deugd1 de rang en de ges*ikte tijd40 #b4 ,de ,l van vroeg]e tijd51 (s*oon 7ng zoo7 go$1 kan niet door getuig5is beve/igd word54 ,niet beve/igd1 wordt er niet 9 gelo(d1 en niet gelo(d1 volgt het volk ha> niet4 ,de ,l van iem& van lag]5 rang1 (s*oon 7ng zoo7 go$1 wordt niet geerbi$igd 7door di5 lag5 rang74 ,niet geerbi$igd1 wordt er niet 9 gelo(d1 en niet gelo(d1 volgt het volk ha> niet4 #c4 ,da>om1 de in/ell+5 en wett5 van d5 7,vor/ die e57 ,kin ,tsz 7is71 hebb5 hun ,oorsprong 9 zijn eig5 k>akt]1 en de beve/ig+ er van gebeurt door de groote massa van het volk4 ,hij toet/ ze aan die d] drie ,kon+51 en bev9dt 7dan7 dat ze vlekkeloos zijn4 ,hij /elt ze op voor 7het gezi*t van7 ,hemel en ,a>de1 en v9dt er 7dan7 niets 9 teg5 de natuur4 ,hij h\dt ze d5 gee/5 voor1 zond] er aan te twijfel54 ,hij 7is voorb]eid te wa*t57 hond]d eeuw5 da>na tot 7de oprijz+ van7 e5 ,wijze1 en weet dat er ge5 dwal+5 9 zijn4 #d4 ,dat hij ze d5 gee/5 voorh\dt1 zond] er aan te twijfel51 bewij/1 dat hij d5 ,hemel k5t4 ,dat hij 7voorb]eid is te7 wa*t51 hond]d eeuw5 da>na1 tot de oprijz+ van e5 ,wijze1 en weet dat er ge5 dwal+5 9 zijn1 bewij/1 dat hij de m5s*5 k5t4 ,dit is e5 d] ho(dideen van ,confucius1 dat de rege]+ van d5 vor/ ha> ,oorsprong heeft 9 zijn eig5 k>akt]4 ,de ,s+ van d5 ,vor/ de oorsprong van de geheele rege]+4 ,is die re91 dan zull5 zijne wett5 niets bevatt5 wat /rijdig is teg5 d5 ,hemel4 ,de drie b$oelde kon+5 zijn ,y1 ,?ang en ,wn 7met ,woe74 #e4 ,dit aldus zijnde1 zijn de beweg+5 van d5 ,vor/ van invlo$ op het geheele rijk1 voor eeuw54 ,zijn dad5 zijn wet voor het geheele rijk1 voor eeuw54 ,zijn woord5 zijn regel voor het geheele rijk1 voor eeuw54 ,die v] van hem zijn1 zi5 bewond]5d na> hem op1 die di*t bij hem zijn1 zijn hem nooit mo$e4 #f4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,hi] niet gehaat1 dr niet b5ijd1 zal m5 zijn l( dag en na*t roem540 ,er is nog nooit e5 ,vor/ gewee/1 die niet hi]aan beantwoordde1 en vroeg door het geheele rijk b]oemd 04 ,,ho(d/uk ,,xxx4 #a4 ,*o5g ,ni 7,confucius7 lev]de de le] van ,ya\ en ,%o5 ov]1 als w>5 zij zijne voorvad]51 en h&haafde de wett5 van ,wn en ,woe als zijn model4 ,hij h>monie]de met de tijd5 des ,hemels bv51 en 0 aangepa/ aan de 7natuur7 van het wat] en het l& b5$54 ,de tijd5 des ,hemels0 is de onoph\delijke1 regelmatige beweg+ van d5 ,hemel01 en het wat] en het l&0 hi] 9 teg5/ell+ met d5 ,hemel1 is gebruikt1 omdat die massief en onbewegelijk zijn4 ,aldus ,*oe ,hie1 en op di5s gezag ,legge4 ,heel held] is het voor europees* begrip niet4 #b4 ,hij 0 als de ,hemel en de ,a>de 9 hun /eun5 en omvatt51 hun ov]s*aduw5 en ov]huiv5 van alle d+54 ,hij 0 als de vi] seizo551 9 hun afwissel5d5 gang1 als de zon en de maan1 9 hun successievelijk s*ijn54 ,de hoog/e v]glorieng van d5 ,wijze1 hi] ,confucius1 is dus het gelijk zijn 9 wez5 en actie aan de natuur1 da> deze dan ook precies 9 ,tao is4 #c4 ,alle d+5 word5 te zam5 gevo$1 zond] elka> te kwets54 ,de ,tao van alle d+5 gaat d5zelfd5 weg1 zond] bots+ ond]l+4 ,de kle9]e deugd5 zijn als /room5 van e5 rivi]1 de groot]e zijn ma*tig trans=me]5d4 ,dit is 7jui/7 wat ,hemel en ,a>de zoo groot maakt4 ,w]d dus de ,s+ ma> re9 bewa>d1 zoodat alles 9 ,tao g+1 dan z\ alles naa/ elka> vr$ig kunn5 be/aan1 zond] kwets+ en bots+ ond]l+4 ,als m5 diep doord5kt1 zal m5 zi5 dat ,tao1 het precies volg5 van de ,s+1 de hemels*e natuur1 ook ze] g]u/ z\ kunn5 g5oemd word5 ,de natuurlijke gang d] d+506 ,9 het beg9 is het volg5 van ,tao e5v\dig als het /room5 van rivi]/roompjes1 lat] wordt het e5 hoog] lev5 van ma*tige trans=maties4 7,zie ook ,hfd/4 ,,xxii en ,,xxiii47 ,,ho(d/uk ,,xxxi4 #a4 ,alle5 hij1 die de opp]/e wij%eid heeft ond] d5 ,hemel1 kan voldo5de vlug van bevatt+1 held] van doorzi*t1 van vr-reik5de intellig5tie1 lomvatt5d van k5nis zijn1 om de rege]+ uit te oef552 voldo5de grootmo$ig1 edela>dig1 vri5delijk en za*t om v]draagzaam te zijn2 voldo5de impulsief1 kra*tig1 f]m en resoluut om zi* te h&hav52 g5oeg zelfbehe]s*+ hebb51 ern/ig zijn1 9 ,*o5g0 blijv5 en correct zijn1 om rev]5tie af te dw+52 g5oeg algeme5 ontwikkeld zijn1 oordeel hebb51 doordr+5 9 7het wez5 d]7 d+51 om te kunn5 ond]s*eid5 7wat re*t en onre*t1 go$ en sle*t is74 #b4 ,alles-omvatt5d en one9dig groot is hij1 en diep als e5 spr+bron1 en z5dt zijne deugd5 voort 9 de jui/e seizo554 #c4 ,alles-omvatt5d en one9dig groot is hij1 als de ,hemel4 ,onpeilba> als e5 spr+bron1 is hij als e5 afgrond4 ,hij wordt gezi51 en het geheele volk v]e]t hem2 hij spreekt1 en het geheele volk gelo(t hem2 hij h&elt1 en het geheele volk v]blijdt 9 hem4 ,z\ da>om e5 bron en e5 afgrond als symbool zijn g5om5 als v]gelijk+ met de ,s+8 ,hij wordt gezi50 als hij zi* 9 /aatsiegewaad en muts v]toont1 hij spreekt0 als hij zijne wett51 bepal+51 bevel5 enz4 uitva>digt1 hij h&elt0 9 de c]emonin1 de muziek1 de be/raff+51 en rege]+sdad54 7,legge47 #d4 ,da>om1 zijn roem ov]vloeit het geheele ,rijk van het ,midd51 en /rekt zi* uit tot alle b>ba>s*e /amm54 ,wr s*ep5 en wag55 kom51 wr de m5s*elijke kra*t doordr+t1 wr de ,hemel ov]welft en de ,a>de draagt1 wr zon en maan s*ijn51 wr rijp en dauw vall51 e]bi$ig5 hem all51 die blo$ en lev5spr9cipe hebb51 en volg5 all5 hem na4 ,da>om zegt m5 ,hij is de gelijke van d5 ,hemel40 ,,ho(d/uk ,,xxxii4 #a4 ,alle5 hij1 die de opp]/e ,*+0 heeft ond] d5 ,hemel1 kan de hoog/e1 natuurlijke betrekk+5 d] m5s*5 ond] d5 ,hemel regel51 kan de groote1 oorspronkelijke deugd5 van d5 ,hemel grondve/51 kan de trans=me]5de en vo$5de acties van d5 ,hemel wet54 ,hoe z\ hij iets buit5 zi* zelf kunn5 hebb51 om op te /eun58 ,hi]uit blijkt alwe] duidelijk1 dat de ,vor/ 9 zi* zelf alles moet hebb51 wat voor e5 go$e rege]+ noodig is4 ,ond] die betrekk+50 wordt hi] voornamelijk v]/aan de te vor5 9 dit w]k re$s besprok5 vijf ,lo504 #b4 ,ontwijfelba> is zijn m5s*elijkheid6 ,onpeilba> is hij1 als e5 afgrond6 ,hoe e9deloos1 als de ,hemel6 #c4 ,niem& kan hem k5n5 dan hij1 die w]kelijk vlug is van bevatt+1 held] van doorzi*t1 wijs en allesomvatt5d 7van v]/&71 en die de deugd5 van d5 ,hemel heeft4 ,alle5 de ,wijze kan d5 ,wijze k5n510 m]kt de comm5tator ,*+ ,su hi]bij op4 ,,ho(d/uk ,,xxxiii4 #a4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,om ha> beborduurd5 pels doet zij e5 e5v\dig kle$ aan10 om aan te duid5 e5 afke] van v]toon van het mooie4 ,da>om is het de ,tao van d5 ,kin ,tsz om 7zijn deugd7 te v]b]g51 die dan met d5 dag 7jui/7 mooi] uitkomt2 de ,tao van d5 kle95 m5s* is v]toon1 en hij wordt met d5 dag m9d]4 ,de ,tao van d5 ,kin ,tsz 7gelijkt7 smakeloos1 ma> m5 wordt hem nooit mo$e2 hij lijkt kortaf1 ma> is volkom5 bes*aafd2 hij is e5v\dig1 ma> volg5s de r$e4 ,hij weet dat wat v]af is geworteld is 9 't nabij4 ,hij weet van wa> de w9d komt4 ,hij weet het 7groot-7 gemanife/e]de van het 7s*ijnba>7 kle9e4 ,hi]m$e zal hij de deugd kunn5 b9n5tr$51 na> ik me54 #b4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,(s*oon de vis* z9kt en ligt op d5 bodem1 wordt zij to* duidelijk gezi540 ,da>om ond]zoekt de ,kin ,tsz zijn b9n5/e1 opdat er da> niets v]ke]ds zij1 en hij niets hatelijks zie 9 zijne neig+54 ,dit is het onb]eikb>e 7voor ons7 9 d5 ,kin ,tsz3 dat1 wat &]e m5s*5 niet kunn5 zi540 #c4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,wee/ vrij van 7d+5 van7 s*aamte 9 uw kam]1 wa> li*t doorkomt4 ,da>om1 7zelfs7 al beweegt hij niet1 is de ,kin ,tsz 7to*7 9 rev]5tie1 al spreekt hij niet1 is hij 7to*7 vol opre*!id40 ,v]gelijk voor ,no #b hi]bov5 ,hfd/4 ,i4 ,no #c4 ,de b$oel+ van ,no #c is1 dat de ,kin ,tsz vooral 9 het private lev51 al is hij alle5 9 zijn kam]1 wa> het li*t 7van d5 ,hemel7 hem to* altijd ziet1 het gevoel van rev]5tie moet hebb51 en volkom5 opre*!id4 #d4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,9 e]bi$ige /ilte wordt ge(f]d1 en wordt 7d5 gee/7 g5ad]d2 er is ge5 oog5blikje wanklank 7/rijd740 ,da>om1 de ,kin ,tsz geeft ge5 beloon+5 en 7to*7 is het volk 7tot de deugd7 v]ma&4 ,hij toont ge5 toorn1 en het volk vree/ voor hem als voor bijl5 en /rijdak/54 #e4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,wat ge5 v]toon behoeft1 is de deugd40 ,alle vor/5 mak5 er hun voorbeeld van4 ,da>om1 als de ,kin ,tsz 7die ,vor/ is7 ern/ig en rev]5t is1 is er ru/ en vr$e ov] het geheele rijk4 #f4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,ik zie met blijds*ap uw held]e deugd1 die ge5 v]toon maakt met klank5 en kleur540 ,de ,mee/] zeide3 ,klank5 en kleur5 zijn ma> kle9igh$5 voor de h]vorm+ van het volk40 ,de ,%i ,k+ zegt 7ook73 ,de deugd is li*t als e5 ha>40 ,ma> h>5 zijn nog te v]gelijk5 met elka> 7na> de grootte74 ,de v]ri*t+5 van d5 ,hemel hebb5 ge5 geluid en ge5 reuk4 ,dt is de opp]/e deugd4 ,,besluit4 ,het bov5/a&e is het drie en d]tig/e ho(d/uk4 ,tsz ,sz1 na zijne bes*rijv+5 tot het opp]/e gebra*t te hebb5 9 de vorige ho(d/ukk51 ke]t 9 dit ho(d/uk we] t]ug en bes*\wt 7het punt van7 oorsprong 7van zijn ond]w]p72 dan we]1 van het lag]e w]k 7van de /udie7 af1 vrij van alle egosme1 en wak5de ov] zijn e5zaamheid1 zet hij zijne woord5 7zijn r$e7 voort1 tot het 7v]krijg5 van7 d5 /r5g5 ern/ en de rev]5tie1 wa>m$e het geheele rijk tot de volmak+ van ru/ en vr$e komt4 ,hij roemt v]d] de my/iek er van1 tot hij er op het laat/ 7van spreekt7 als 7te zijn7 zond] geluid ( reuk4 ,hi]na neemt hij d5 total5 7inh\d7 van het geheele ,w]k1 en beh&elt dat 9 het kort4 ,9 dit telk5s h]hal51 t]e*twijz5 en ond]ri*t5 van de m5s*5 0 zijne b$oel+ all]diep/ en ern/ig4 ,zal hij1 die dit /ude]t1 niet zijn uit]/e be/ moet5 do58 ,,ta ,,hi,h4 ,,inleid+4 ,mijn ,mee/]1 de filoso( ,*+ zegt3 ,de ,ta ,hih is e5 nagelat5 boek van ,confucius1 en is de poort d] deugd van de e]/e le]l+54 #ed ,het is enkel te dank5 aan de bew>+ van dit w]k1 dat wij nu de orde kunn5 zi5 9 welke de ,oud5 /ude]d52 de ,lo5 7,y7 en ,m5cius kom5 hi]n4 ,le]l+5 moet5 van hi]uit hunne /udie beg9n51 en dan is het te v]wez5lijk51 dat zij ge5 dwal+5 mak54 ,,de ,,tek/ ,,van ,,confucius4 #a4 ,de ,le] van ,ta ,hih is3 de s*itt]5de deugd held] te mak51 het volk te h]nieuw51 en te ru/5 9 het opp]/e ,go$e4 ,met de s*itt]5de deugd0 wordt b$oeld1 datg5e1 die deugdelijke natuur1 die de m5s* oorspronkelijk van d5 ,hemel heeft v]kreg54 7,v]gelijk ,*o5g ,yo5g074 ,door de sle*te lu/5 en bege]t5 van d5 m5s* wordt die s*itt]5de deugd dikwijls v]dui/]d4 ,de wijze m5s*1 die zijn eig5 oorspronkelijke s*itt]5de deugd held] maakt en h\dt1 maakt ook door zijn ,le]1 zijne wijze less51 en zijn voorbeeld1 de deugd van &]e m5s*5 we] held]1 we] nieuw4 ,nieuw is hi] te v]/aan 9 d5 z9 van re91 na v]dui/]d te zijn1 dus we] held]1 we] nieuw geword540 ,/e$s zal het volk zijn oorspronkelijke deugd door lu/ en bege]te we] v]dui/]d zi51 ma> door de ,le] van de wijz5 wordt zij v]nieuwd1 h]re9d4 ,met het ru/5 9 het opp]/e ,go$e0 wordt b$oeld n te blijv5 volg5 het uitmunt5d/e g$rag1 n het opvo]5 van de twee hi]bov5 b$oelde zak5 7n4l4 het v]held]5 van zi*zelv5 en h]nieuw5 van 't volk7 tot d5 hoog/5 graad van volkom5heid4 ,deze drie d+5 word5 g5oemd de drie ho(d50 van de ,ta ,hih4 #b4 ,weet m51 wr te moet5 ru/5 79 het opp]/e ,go$e7 dan is 7het doel van ons lev5s/rev57 va/ge/eld4 ,is dit e5maal va/ge/eld1 dan kan er kalmte zijn4 ,is er kalmte1 dan kan er 7/abiele7 ru/ zijn4 ,is er 7/abiele7 ru/ dan kan er 7ern/ige7 m$itatie zijn4 ,is er 7ern/ige7 m$itatie1 dan zal 7het e9ddoel7 word5 v]kreg54 ,het ho(didee van dez5 tek/ is dus3 uit het wet5 wr te moet5 ru/5 9 het opp]/e ,go$e volgt ook het v]krijg5 van die ru/ 9 het opp]/e ,go$e40 ,weet m5 het e5maal1 dan is het lev5sdoel va/ge/eld1 en is m5 dus zek] van het feit1 dat het lev5 niet nutteloos is1 ma> na> e5 hoog doel leidt4 ,dit zal d5 m5s* kalmte gev51 d4 w4 z4 dat de g$a*t5 op het inn]lijk lev5 zull5 g]i*t zijn en niet lang] na> d+5 van buit51 na> d+5 van bege]te4 ,is die kalmte v]kreg51 dan is er ook ru/1 dus ge5 weifel+ en v]w>r+2 is die ru/ 9 ons1 dan is het ook mogelijk1 zuiv] na te d5k5 zond] afdwal+2 en 9 die zuiv]e1 re9e ov]pe9z+ wordt gevond5 de ru/ 91 het blijv5 9 het opp]/e ,go$e4 #c4 ,d+5 hebb5 e5 oorsprong en e5 e9de4 ,zak5 hebb5 e5 e9de en e5 beg94 ,wet5 wt e]/ en wt laat/ is1 is di*t bij ,tao zijn4 #ee ,het held] mak5 van de deugd is de oorsprong1 het h]nieuw5 van het volk is het e9de4 ,te wet5 wr te ru/5 9 het opp]/e ,go$e is het beg91 het v]krijg5 da>van is het e9de4 #d4 ,de oud51 die de s*itt]5de deugd door het geheele keiz]rijk wild5 held]mak51 rege]d5 e]/ hun rijk 7go$74 ,wild5 zij hun rijk rege]51 dan regeld5 zij e]/ hunne families4 ,wild5 zij hunne families regel51 dan v]zorgd5 zij e]/ zi*zelv5 7hun eig5 k>akt]74 ,wild5 zij zi*zelf 7hun eig5 k>akt]7 v]zorg51 dan maakt5 zij e]/ hunne b$oel+5 en g$a*t5 ern/ig en opre*t2 wild5 zij hunne b$oel+5 en g$a*t5 ern/ig en opre*t mak51 dan vo]d5 zij hun k5nis tot het all]hoog/e op4 ,de k5nis tot het hoog/e opvo]5 be/aat 9 het doorgrond5 van de d+54 ,deze a*t d+5 heet5 ,de a*t dtails40 ,voor b$oel+5 en g$a*t50 /aat 9 d5 tek/ n woord1 i02 voor ern/ig en opre*t ook n1 ,*+04 ,ik vreesde met n enkel begrip te we9ig van de w>e beteek5is te gev54 ,het laat/e het doorgrond5 d] d+501 dat ik me5 te kunn5 do5 equivale]5 met het doorgrond5 van het w>e ,wez5 van alle d+5 en v]s*ijn+50 lijkt mij toe1 e5e geheele1 my/ieke filos(ie ap>t te wez54 ,dit sluit zi* aan met de my/iek van de ,*o5g ,yo5g0 wa>9 de ,wijze n met ,hemel en ,a>de wordt g5oemd en zelfs v]ond]/eld met dez5 9 h>e op]aties en acties sam5 te w]k54 ,ev5als 9 de ,*o5g ,yo5g0 zi5 we dus hi] het rege]5 van e5 /aat en trans=me]5 van het volk sle*ts als e5 uitvloeisel van en onv]mijdelijk v]bond5 aan de cultivatie van het ,zelf4 #e4 ,w]d5 de d+5 doorgrond1 dan w]d de k5nis tot het hoog/e opgevo]d4 ,w]d de k5nis tot het hoog/e opgevo]d1 dan w]d5 de b$oel+5 en g$a*t5 opre*t en ern/ig4 ,w]d5 de b$oel+5 en g$a*t5 opre*t en ern/ig dan w]d5 de m5s*5 zelv5 7hun k>akt]7 v]zorgd4 ,w]d hun k>akt] v]zorgd1 dan w]d5 hunne families g]egeld4 ,w]d5 de families g]egeld1 dan w]d5 de /at5 7go$7 g]ege]d4 ,w]d5 de /at5 7go$7 g]ege]d1 dan 0 er vr$e en ru/ ov] het geheele rijk4 #f4 ,van d5 ,keiz] af tot de massa van het volk toe moet5 all5 het v]zorg5 van zi*zelf 7zijn eig5 k>akt]7 als de ,oorsprong 7van al het &]e7 bes*\w54 #g4 ,wordt de ,oorsprong v]w>d1 dan kan er niets wat da>uit voortkomt tot go$e orde word5 gebra*t4 ,het is nog nooit gebeurd1 dat wat van groot gewi*t 01 li*t w]d gea*t en tegelijk]tijd dat wat van ge5 belang 01 van groot gewi*t w]d gea*t4 ,,nawoord 7,,van ,,*oe ,,hie74 ,het voorga&e ho(d/uk be/aat uit de woord5 van ,confucius1 ov]gelev]d door d5 filoso( ,tsng4 ,de volg5de ti5 ho(d/ukk51 die het v]duidelijk51 zijn de opvatt+ van ,tsng1 zooals die ne]ges*rev5 is door zijne discipel54 ,9 oude exempl>5 van dit w]k zijn nogal e5s de tablett5 v]w>d4 #ef 7en is dus v]w>r+ 9 de ho(d/ukk54 ,v]t47 ,nu heb ik1 volg5s wat de filoso( ,*+ heeft va/ge/eld1 en na nog e5s d5 klassiek5 tek/ te hebb5 be/ude]d1 het w]k als volgt g]angs*ikt3 ,ev5als bij ,*o5g ,yo5g0 zi5 wij ook hi] w$]1 dat het e]/e ho(d/uk eig5lijk re$s de geheele ,le] 9 ess5tieel5 vorm is4 ,e5e geheele filos(ie 9 #bjd *9ees*e k>akt]s6 ,de volg5de ho(d/ukk51 niet ne aane5ges*akelde logica vorm5de1 zijn sle*ts fragm5t5 en toespel+5 t] v]duidelijk+4 ,,comm5ta> ,,van ,,d5 ,,filoso( ,,ts,,ng4 ,,ho(d/uk ,i4 #a4 ,9 de ,kang ,kao wordt gezegd3 ,hij kon zijn deugd held] mak540 #b4 ,9 de ,tai ,ki wordt gezegd3 ,hij bes*\wde en be/ude]de de held]e decret5 van d5 ,hemel40 #c4 ,9 de ,canon van keiz] ,ya\ wordt gezegd3 ,hij kon zijne v]hev5 deugd held] mak540 #d4 ,al deze 7artikel57 loop5 ov] het held]mak5 van zi*zelf4 ,,nawoord4 ,dit bov5 ges*rev5 ho(d/uk van comm5ta> legt de held]mak+ uit d] s*itt]5de deugd4 ,ik b5 het niet met de v]kl>+ 9 dit ,nawoord e5s4 ,9 /$e van e5e uitlegg+ hebb5 wij hi] enkel e5 aanhal+ van e5 pa> oude tek/51 die m5 z\ kunn5 toepass5 op het vorige ho(d/uk van ,confucius4 ,de ,kang ,kao ( ,aankondig+0 aan ,kang is4 e5 boek uit de ,*[ dyna/ie4 ,de aangehaalde woord5 w]d5 door kon+ ,woe gesprok5 ov] zijn' vad] ,wn en g]i*t teg5 zijn bro$] ,fo5g4 ,de ,tai ,kia is e5 boek uit de ,%ang dyna/ie1 en 9 de aangehaalde woord5 is de hij0 de b]oemde kon+ ,?ang4 ,de hij0 9 ,no #c is keiz] ,ya\ zelf4 ,veel van e5 comm5ta>1 d4 i4 e5e uitlegg+1 heeft dit ho(d/uk nu jui/ niet4 ,,ho(d/uk ,,ii4 ,op de badkuip van ,?ang /aat gegrave]d3 ,als gij u zelf w]kelijk i$]5 dag kunt h]nieuw51 h]nieuw u dan dag aan dag1 en ng we] e5s h]nieuw u lk5 dag40 #b4 ,9 de ,kang ,kao wordt gezegd3 ,wek het volk op tot h]nieuw+40 #c4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,(s*oon ,*[ e5 oude /aat 01 w>5 to* zijn v]ord5+5 nieuw40 #d4 ,da>om1 er is niets1 wa>9 de ,kin ,tsz niet zijne uit]/e kra*t inspant4 ,,nawoord4 ,bov5/a& twe$e ho(d/uk van comm5ta> legt de h]nieuw+ van het volk uit4 ,ov] die uitlegg+0 kan hetzelfde gezegd word5 als 9 de besprek+ van het vorige ho(d/uk4 ,eig5a>dig is 9 ,no #a1 dat die regels op e5 badkuip gegrift w]d51 want hi]bij v]geleek m5 het wass*5 van het li*aam met het wass*51 dus v]re951 h]nieuw5 van de ziel4 ,,ho(d/uk ,,iii4 #a4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,het kon9klijke dome9 van duiz5d l #eg is da> wa> het volk ru/40 ,hi]m$e wordt b$oeld3 ,i$] m5s* en d+ heeft e5 eig5 plaats wa> hij moet ru/540 #b4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,het z+5de gele vogeltje ru/ op d5 hoek van d5 heuvel40 ,de ,mee/] zeide3 ,als het ru/ weet het wr te te ru/54 ,kan het zijn1 dat m5 e5 m5s* is en niet gelijk aan het vogeltje80 #c4 ,de diepe en onb]eikb>e kon+ ,wn6 ,hoe altijddur5d en s*itt]5d v]e]de hij zijne ru/plaats56 ,als vor/ ru/te hij 9 m5s*elijkheid4 ,als ond]daan ru/te hij 9 rev]5tie4 ,als zoon ru/te hij 9 de ,hiao 7oud]liev5dheid74 ,als vad] ru/te hij 9 liefde4 ,9 d5 omgang met zijn ond]dan5 ru/te hij 9 wa>heidliev5dheid4 #d4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,ziet na> d5 kronkel5d5 loop van de ,kie6 ,o6 ,hoe s*oon en fris* zijn de gro5e bamboes6 ,hi] is onze elegante en welopgevo$e pr9s6 ,zooals wij snijd51 zooals wij 7da>na7 vijl51 zooals wij beitel51 zooals wij 7da>na7 slijp56 ,hoe wa>dig1 hoe /r5g6 ,hoe maje/ueus1 hoe g$i/+e]d6 ,onze elegante en welopgevo$e pr9s1 wij zull5 hem nooit v]get560--,zooals wij snijd51 zooals wij 7da>na7 vijl50 beteek5t het w]k van le]54 ,zooals wij beitel51 zooals wij 7da>na7 slijp50 beteek5t het v]zorg5 van zijn ,zelf 7zijn eig5 k>akt]74 ,hoe wa>dig en /r5g60 beteek5t indrukwekk5d en impone]5d4 ,hoe maje/ueus6 hoe g$i/+e]d60 beteek5t e5 met 7e]bi$ige7 ontzett+ sla& g$rag4 ,onze elegante en welopgevo$e pr9s1 wij zull5 hem nooit v]get560 beteek5t1 dat als de ,tao volmaakt is1 en de deugd tot ha> uit]/e volmaakt1 het volk die niet kan v]get54 ,de v]gelijk+ van de rivi] ,kie 7e5 zijtak van de rivi] ,wei 9 ,n4-,o4 ,honan7 met e5' vor/1 dunkt mij niet bizond] zuiv]1 al is de b$oel+ dat e5 kon+1 wi5s g$rag 9 de go$e ri*t+ loopt1 het rijk om zi* he5 vru*tba> maakt1 zooals de rivi] dat het l& doet4 ,de 9 dit numm] v]he]lijkte vor/ 0 h]tog ,woe van ,wei4 #e4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,o6 ,de vroeg]e kon+5 zijn niet v]get560 7,de lat]e7 vor/5 en wijz5 v]e]d5 wat zij v]e]d51 volgd5 na en hadd5 lief wat zij liefhadd54 ,en het gewone volk v]heugde zi* 9 datg5e1 wa>9 zij zi* v]heugd51 en va>d5 wel 9 dat1 wat zij tot hun welva>t hadd5 g$aan4 ,dit is1 hoe de vroeg]e kon+5 na hunn5 dood niet w]d5 v]get54 ,met de vroeg]e kon+51 hi]9 v]he]lijkt1 word5 b$oeld kon+ ,wn en zijn zoon1 kon+ ,woe1 van ,*[4 ,,nawoord4 ,het bov5/a&e d]de ho(d/uk van comm5ta> legt uit het ru/5 9 het opp]/e ,go$e4 ,ook voor deze v]kl>+ geldt wat ik voor de nawoord5 d] vorige ho(d/ukk5 zeide4 ,9 /$e van uitlegg+51 d4 i4 bre$ oms*rijv5 van het idee 9 d5 ho(dtek/1 zijn het e]d] toepass+5 en toespel+54 ,ik zal deze aanteek5+ voor de ho(d/ukk51 die nog volg51 niet telk5s we] mak51 en nu voortaan als bek5d bes*\w54 ,,ho(d/uk ,,iv4 ,de ,mee/] zeide3 ,9 het hoor5 van process5 b5 ik als alle m5s*54 ,moet niet 7de ,wijze7 /ellig mak5 dat er ge5 process5 zijn8 ,dan zull5 de m5s*5 zond] pr9cipes hun r$5e]+5 niet kunn5 t5 e9de br5g51 en e5 groote vreeze zijn 9 de neig+5 van het volk4 ,dit is het wet5 van d5 ,oorsprong4 ,,nawoord4 ,het bov5/a&e vi]de ho(d/uk legt uit d5 ,oorsprong en het e9de4 7,zie ,no4 #c van d5 ho(dtek/47 ,hi] wordt dus t]e*t gezegd1 dat het bet] is1 het volk zelf bet] te mak5 7te h]nieuw57 dan re*t te sprek5 9 de ges*ill5 en process54 ,als de held]e deugd van het volk niet lang] v]dui/]d is1 zal het vanzelf go$ zijn1 en ge5 process5 vo]54 ,is de oorsprong1 het volk hi] dus1 zlf go$1 dan is het e9de1 het resultaat ook go$4 ,de oorsprong d] process5 zit niet 9 de process5 zelve1 ma> 9 het volk dat ze vo]t en dat door d5 ,wijze v]bet]d1 h]nieuwd moet word54 ,,ho(d/uk ,v4 #a4 ,dit noemt m5 het wet5 van d5 ,oorsprong4 #b4 ,dit noemt m5 het opp]/e van het ,wet5 7de k5nis74 ,,nawoord 7,,van ,,*oe ,,hie74 ,het bov5/a&e vijfde ho(d/uk van comm5ta> legt uit het doorgrond5 van de d+5 en de k5nis tot het hoog/e opvo]50 7,zie ,ho(dtek/ ,no4 #d en #e71 ma> is nu v]lor54 ,ik heb gewaagd1 de b$oel+ van d5 filoso( ,*+ te nem5 om dit aan te vull5 als volgt3 ,wat m5 noemt de k5nis tot het hoog/e opvo]5 be/aat uit het doorgrond5 van de d+510 beteek5t3 ,als wij onze k5nis tot het hoog/e will5 opvo]51 moet5 wij de d+5 doorgrond5 tot wij aan hunne pr9cipes kom52 want de gee/ van d5 m5s* is /ellig 7van e5e natuur7 om te 7kunn57 wet51 en er is ge5 d+ ond] d5 ,hemel1 dat ge5 pr9cipe heeft4 ,ma> als de pr9cipes niet doorgrond zijn1 is de k5nis niet volmaakt4 ,da>om beg9t de ,ta ,hih zijn le] met d5 le]l+1 met betrekk+ op alle d+5 ond] d5 ,hemel1 te le]5 om van de k5nis hunn] pr9cipes uit te gaan1 en ze dn v]d] te doorgrond51 tot hij het hoog/e 7wet57 b]eikt heeft4 ,als hij zlang zijne kra*t5 inspant zal hij op e5s e5 reele1 alles doordr+5de k5nis hebb54 ,dan zal hij aan het uitw5dige en inw5dige1 aan het fijne en grove van alle d+5 toe kom51 en zal zijn gee/ 9 zijn geheele wez5 en zijne betrekk+5 tot de d+5 dan niet held] wez58 ,dit noemt m5 het doorgrond5 van de d+54 ,dit noemt m5 de k5nis tot het hoog/e opvo]54 ,de uitlegg+1 9 dit ,nawoord door ,*oe ,hie gegev51 wordt door &]5 betwi/1 die hunne eig5 v]kl>+ er van gev54 ,ik heb ,*oe ,hie hi] gevolgd1 omdat de zijne mij het be/e toes*ijnt4 ,ik kan niet nalat51 dit ho(d/uk 9 v]b& te br5g5 met de ,*o5g ,yo5g0 7,bespr4 ,hfd/4 ,,xxii71 wa>9 gezegd wordt1 dat alle d+5 ond] d5 ,hemel e5 ,s+ hebb54 ,niet d5 uitw5dig5 s*ijn1 d5 vorm1 de g$aante d] d+5 moet5 wij als basis nem5 voor onze doorgrond+1 le]t dus de ,confuciani/is*e filos(ie1 ma> hun ,oorsprong1 hun fondam5teele pr9cipes1 die voortvloei5 uit de ,s+1 en ov] deze ,s+ wordt 9 de ,*o5g ,yo5g0 gele]d4 ,,ho(d/uk ,,vi4 #a4 ,wat wordt g5oemd de b$oel+5 en g$a*t5 opre*t en ern/ig mak50 is het w]5 van zelfb$rog1 zooals wij hat5 e5 sle*t5 geur en liefhebb5 e5 s*oone kleur4 ,dit noemt m5 zelf-voldo5+4 ,da>om moet de ,kin ,tsz /ellig waakzaam zijn ov] zijn e5zaamheid4 #b4 ,voor d5 9 l$igheid won5d5 kle95 m5s* is er niets sle*ts1 wa> hij niet toe zal kom54 ,als hij e5 ,kin ,tsz ziet1 zal hij dadelijk da>na1 van s*aamte zi* v]momm5de1 zijn sle*t v]/opp51 en zijn go$ t5 toon spreid54 ,de &]e m5s* ziet hem1 als( hij zijn long en lev] zag1 en wa> di5de 7dat v]b]g57 dan voor8 ,dit noemt m53 ,wat w]kelijk van b9n5 is manife/e]t zi* na> buit540 ,da>om moet de ,kin ,tsz /ellig waakzaam zijn ov] zijne e5zaamheid4 ,de laat/e regels van ,no4's #a en #b hi]bov5 v9dt m5 t]ug 9 ,*o5g ,yo5g0 ,hfd/4 ,i1 ,no4 #c4 ,v]gelijk ook voor ,no4 #b de ,lo5 ,y0 fragm5t51 ond] ,boek ,,ii 7,kijk na> iem&s dad50 enz474 #c4 ,de filoso( ,tsng zeide3 ,wat ti5 oog5 zi51 wa> ti5 h&5 na> wijz51 moet 9 hooge maje/eit word5 geh\d540 ,wat de filoso( hi] b$oelt is e5e illu/ratie van ,no4 #b4 ,het b9n5/e van d5 m5s*1 dat hij to* niet kan v]b]g51 en wa> de wijz5 en de gee/5 om hem he5 9 kunn5 zi51 en na> wijz51 moet 9 hooge e]e word5 geh\d5 en altijd vol maje/eit zijn4 ,altijd moet hij er ov] wak54 #d4 ,rijkdom si]t e5 huis1 de deugd si]t e5 p]soon 7e5 k>akt]74 ,het h>t is v]ruimd en het li*aam is 9 ru/4 ,da>om maakt de ,kin ,tsz /ellig zijn b$oel+5 en g$a*t5 ern/ig en opre*t4 ,,nawoord4 ,het bov5/a&e zesde ho(d/uk van comm5ta> legt uit het ern/ig en opre*t mak5 d] b$oel+5 en g$a*t540 ,,ho(d/uk ,,vii4 #a4 ,wat b$oeld wordt met3 ,het v]zorg5 van het zelf 7het k>akt]7 be/aat uit het re*tmak5 van het h>t10 7beteek5t het volg5de37 ,als iem& 9 wo$e is1 zal hij het re*tzijn niet v]krijg54 ,als iem& 9 vreeze is1 zal hij het re*tzijn niet v]krijg54 ,als iem& ond] d5 invlo$ van liefde is1 zal hij het re*tzijn niet v]krijg54 ,als iem& ond] d5 invlo$ van sm>t is1 zal hij het re*tzijn niet v]krijg54 ,met re*t b$oel ik hi] me] 't engels*e "r01 het absoluut re9 en zuiv] zijn als e5 re*te lijn1 zond] afwijk+ ( buig51 absoluut re*tva>dig1 absoluut puur4 #b4 ,als het h>t er niet bij is kijk5 wij1 en zi5 niets1 lui/]5 wij en hoor5 niets1 et5 wij1 en proev5 d5 smaak niet4 #c4 ,dit is de b$oel+ van3 ,het v]zorg5 van het zelf be/aat uit het re*tmak5 van het h>t40 ,,nawoord4 ,het bov5/a&e zev5de ho(d/uk van comm5ta> legt uit het re*tmak5 van het h>t en v]zorg5 van het zelf4 ,,ho(d/uk ,,viii4 #a4 ,wat b$oeld wordt met3 ,het regel5 van de familie be/aat 9 het v]zorg5 van zijn k>akt]10 7beteek5t het volg5de37 ,als m5s*5 g5eg5heid en liefde voel51 zijn zij p>tijdig2 als zij v]a*t5 en hat51 zijn zij p>tijdig2 als zij 9 vreeze en 9 e]bi$ zijn1 zijn zij p>tijdig2 als zij 9 droefheid en m$elijd5 zijn1 zijn zij p>tijdig2 als zij hoogh>tig en onv]s*illig zijn1 zijn zij p>tijdig4 ,zij1 die liefhebb5 en 7to*7 het sle*te 7van wat zij liefhebb57 k5n51 en zij1 die hat5 en 7to*7 het go$e 7van wat zij hat57 k5n5 zijn we9ig5 ond] d5 ,hemel6 #b4 ,da>om luidt e5 zegswijze3 ,e5 m5s* k5t niet de sle*!id van zijn zoon1 en k5t niet de rijpheid van zijn groei5d graan40 #c4 ,dit wordt b$oeld met3 ,als het zelf 7k>akt]7 niet wordt v]zorgd1 kan m5 er de familie niet m$e regel540 ,,nawoord4 ,het bov5/a&e a*t/e ho(d/uk van comm5ta> legt uit het v]zorg5 van het zelf en het regel5 d] familie4 ,,ho(d/uk ,,ix4 #a4 ,wat b$oeld wordt met3 ,om het rijk te rege]5 moet m5 /ellig e]/ zijne familie regel510 beteek5t3 ,als m5 zijne familie niet kan le]51 kan m5 7ook7 &]e m5s*5 niet le]54 ,da>om behoeft de 7,vor/ die e57 ,kin ,tsz is1 niet buit5 zijne familie te gaan om zijn le] voor d5 /aat te volmak54 ,de ,hiao1 da>m$e moet m5 zijn' vor/ di554 ,de ,ti 7liefde en e]bi$ voor d5 oud]5 bro$]71 da>m$e moet m5 zijne sup]ieur5 di554 ,de ,tsz 7compassie71 da>m$e moet m5 de m5igte beh&el54 #b4 ,9 de ,kang ,kao /aat3 ,als wak5de ov] e5 k9d04 ,als het h>t er ern/ig en opre*t na> /reeft1 (s*oon het niet altijd het precies jui/e zal do51 zal het er to* niet v] van af zijn4 ,er is nog ge5 7meisje7 gewee/1 die 7e]/7 opvo$5 le]de1 om lat] te huw54 ,dit artikel wil uitdrukk51 dat ,hiao1 ,ti1 en ,tsz 7,compassie71 zie ,no4 #a hi]bov51 ge5 d+5 zijn1 die m5 met geweld expresselijk moet krijg51 ma> dat zij +ebor5 en natuurlijk zijn en 9 het m5s*elijk h>t hun oorsprong hebb54 ,de vor/ moet ov] het volk wak5 als e5 mo$] wak5de ov] ha> k9d40 ,het k9d kan niet sprek5 en zegg5 wat het noodig heeft1 ma> als de mo$] ern/ig /reeft na> zijn welzijn1 zal zij wel niet altijd precies alles do5 wat het noodig heeft1 ma> er to* ook niet v] van af zijn4 ,dit is de groo!id van e5 liefhebb5d h>t1 dat het vanzelf doet wat voor het voorw]p di] liefde go$ is4 ,z wordt e5 meisje niet vooraf gele]d1 hoe e5 k9d op te vo$51 en to* weet zij het na ha> huwelijk vanzelf4 ,z ook met d5 vor/4 ,de ,hiao1 de ,ti en de ,tsz1 wa>m$e hij het volk bewak5 en rege]5 moet1 zijn eig5 aan zijne natuur en 9 zijn h>t geworteld4 #c4 ,heeft ne familie m5s*elijkheid1 dan wordt de geheele /aat m5s*elijk1 heeft ne familie wellev5dheid1 dan wordt de geheele /aat wellev5d4 ,is n m5s* e]zu*tig en v]dorv51 dan wordt de geheele /aat v]w>d en opro]ig4 ,z is het met 7d5 invlo$7 d] om/&igh$54 ,dit is wa>om m5 zegt3 ,en woord kan e5 zaak b$]v51 n m5s* kan het rijk ve/ig5 79 go$ ( kwaad740 ,met die ne familie wordt hi] /ellig de familie van d5 vor/1 met di5 n5 m5s* de vor/ zelf b$oeld4 ,de vor/ heeft d5 voorspo$ ( het v]d]f van d5 /aat 9 zijne h&4 #d4 ,ya\ en ,%o5 leidd5 het keiz]rijk met m5s*elijkheid1 en het volk volgde h54 ,kjeh en ,*eu leidd5 het keiz]rijk met geweld en het volk volgde h54 ,wat zij beval5 7van wett57 0 teg5ov]ge/eld aan wa> zij van hield5 7van bege]t57 en het volk volgde 7hunne bevel57 niet4 ,da>om moet de 7,vor/ die e5 ,kin ,tsz7 is1 alles 7e]/7 zelf hebb5 en drna van het volk v]lang5 dat het zelf 7ook7 heeft1 en moet alles 7e]/7 zelf niet hebb5 en drna van het volk v]lang51 dat het dit zelf k niet heeft4 ,e5 m5s*1 die zi*zelf wegcijf]t en 7alles7 niet w$]ke]ig op zi*zelf doet slaan1 en 7to*7 het volk v]mo*t te le]51 heeft nog niet be/aan4 ,kjeh 0 de laat/e keiz] d] ,hia dyna/ie1 die door zijn wang$rag de dyna/ie t5 val bra*t 7#ahah v4 ,c74 ,*eu1 ( ,*eu ,s9 0 de *9ees*e ,n]o1 de laat/e keiz] d] ,y9 dyna/ie1 #eh die1 door kon+ ,wns zoon ,woe1 van d5 troon v]jaagd1 zi*zelf met zijn paleis v]br&de 7#aabb v4 ,c474--,de vor/1 wordt 9 dit artikel b$oeld1 moet alles wat hij als wet ( le] uitva>digt1 all]e]/ op zi*zelf do5 slaan1 en mag zi*zelf da>9 niet wegcijf]5 als da>buit5 /a&e4 ,want van hm gaat jui/ alles uit4 ,met het e]/e alles0 wordt natuurlijk b$oeld alle go$e d+50 en niet het twe$e alle sle*te d+540 #e4 ,da>om1 het rege]5 van d5 /aat be/aat 9 het regel5 van zijne familie4 #f4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,hoe te$] is die p]zikboom6 ,hoe ov]vlo$ig is zijn geblad]te6 ,het meisje gaat na> het huis van ha> e*tg5oot6 ,zij zal ha> familie 7hui%\d57 behoorlijk regel54 ,is de familie g]egeld zooals het behoort1 dan kan m5 de m5s*5 van d5 /aat le]54 #g4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,zij di55 hun oud]e bro$]s zooals het behoort1 zij do5 hun pli*t teg5ov] hun jong]e bro$]s zooals het behoort40 ,di5t 7de ,vor/7 zijn oud]e bro$]s en doet hij zijn pli*t teg5ov] zijn jong]e bro$]s zooals het behoort1 dan kan hij lat] da>m$e de m5s*5 van d5 /aat le]54 #h4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,er is niets v]ke]ds 9 zijn h\d+40 ,hij maakt het volk d] /at5 alom re*t4--,als 7de ,vor/7 als vad]1 als k9d1 als oud]e bro$]1 als jong]e bro$] geheel aan de wett5 7van die kwaliteit57 voldoet1 dan maakt lat] het volk da> hun wet van4 ,de laat/e z9 z\1 m9d] getr\w aan d5 orig9eel5 tek/1 ma> duidelijk] uitg$rukt1 ook kunn5 v]taald word53 ,als 7de vor/7 als vad]1 als zoon1 als oud]e bro$]1 als jong]e bro$] 9 al die kwaliteit5 volmaakt is1 dan maakt het volk hem lat] tot hun voorbeeld40 #i4 ,dit is de b$oel+ van ,het rege]5 van d5 /aat be/aat 9 het regel5 van zijne familie40 ,,nawoord4 ,het bov5/a&e neg5de ho(d/uk van comm5ta> legt uit3 ,het regel5 van de familie en het rege]5 van d5 /aat40 ,,ho(d/uk ,x4 #a4 ,wat m5 noemt3 ,het keiz]rijk tot vr$e br5g5 be/aat uit het rege]5 van zijn' /aat0 beteek5t3 ,als 7de ,vor/7 d5 ,oud5 7d5 e]bi$7 geeft die d5 ,oud5 toekomt1 dan zal het volk ,hiao krijg54 ,als 7de ,vor/7 zijn' sup]ieur5 geeft wat d5 sup]ieur5 toekomt1 dan zal het volk ,ti 7bro$]liefde7 hebb54 ,als 7de ,vor/7 m$elijd5d weez5 en hulpelooz5 beh&elt1 zal het volk hetzelfde do54 ,da>om1 de ,kin ,tsz heeft e5 pr9cipe van bep]k+1 wa>na> hij zijn g$rag kan afmet54 ,ik heb mij 7ev5als ,wells ,williams 9 zijn dictionnaire de$ ond] kieh07 e5 vrijheid v]oorlo(d met d5 tek/1 t] v]duidelijk+4 ,lett]lijk /aat er1 dat de ,kin ,tsz e5 pr9cipe heeft 9 d5 vorm van e5 vi]kant1 wa>m$e hij kan met54 ,de b$oel+ is3 e5 pr9cipe1 wa>na> hij zi* moet ri*t540 ,ond] ,oud50 is hi] te v]/aan oud]s en oud5 van dag51 ond] sup]ieur5 oud]e bro$]s en oude v]want54 #b4 ,wat m5 haat 9 zijn sup]ieur5 mag m5 niet do5 aan zijn inf]ieur52 wat m5 haat 9 zijn inf]ieur5 mag m5 niet gebruik5 9 't di55 van zijn sup]ieur54 ,wat m5 haat 9 dieg551 die voor ons zijn1 da>m$e mag m5 niet dieg551 die n ons kom51 voorgaan2 wat m5 haat 9 dieg551 die n ons kom51 da>m$e mag m5 niet volg5 dieg551 die vr ons zijn4 ,wat m5 haat1 van re*ts te ontvang51 mag m5 niet na> l9ks uitdeel52 wat m5 haat1 van l9ks te ontvang51 mag m5 niet na> re*ts uitdeel54 ,dit is wat m5 noemt het pr9cipe van bep]k+1 na> welk 7de ,vor/7 zijn g$rag kan afmet54 #c4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,hoe blij zijn wij met deze pr9s51 de oud]s van het volk40 ,als 7de ,vor/57 liefhebb51 wat het volk liefheeft1 en hat51 wat het volk haat1 dan word5 zij de oud]s van het volk g5oemd4 ,ook dit1 ev5als ,no4 #a en #b1 geeft dus aan1 wa>uit het pr9cipe van bep]k+ be/aat4 #d4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,hoe v]hev5 is die zuidelijke b]g met zijn ruige rots56 ,hoe maje/ueus zijt gij1 onze ,mee/] ,y92 het geheele volk ziet teg5 u op60 ,zij1 die d5 /aat rege]51 mog5 niet zorgeloos zijn4 ,als zij afwijk5 7van het va/e pr9cipe7 kom5 zij 9 het geheele rijk tot s*&e4 #e4 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,to5 de keiz]s d] ,y9 dyna/ie nog niet 7de liefde van7 het volk hadd5 v]lor51 w>5 zij de gelijk5 van ,%ang ,ti4 ,ziet 9 uw h\d+ na> ,y9 als 7afs*rikwekk5d7 voorbeeld6 ,het groote ,lot 7van d5 ,hemel7 is niet gemakkelijk 7te beh\d574 ,hi]uit blijkt als regel1 dat als 7de ,vor/7 de liefde d] massa v]krijgt1 hij ook d5 /aat v]krijgt1 en als hij de liefde d] massa v]lie/1 hij ook d5 /aat v]lie/4 ,%ang ,ti is e5 d] all]\d/e godh$5 d] *9eez51 van lang vr ,confucianisme1 ,bo$dhisme1 en ,taosme1 e5 suprme he]s*] 9 d5 ,hemel4 ,sommig5 p]sonifie]5 hem met d5 ,hemel4 ,dit w]k1 enkel e5 w]k ov] ,confucianisme zijnde1 kan ik hi] niet uitvo]ig ov] ,%ang ,ti uitweid51 wa>voor e5 geheel nieuw w]k z\ noodig zijn4 ,de prote/ants*e z5del+5 hebb5 de onvoorzi*tigheid begaan1 ons ,god 9 ,%ang ,ti te v]tal51 wat tot groote v]w>r+ aanleid+ geeft4 ,met m+01 door mij v]taald het ,lot1 en dat ook het ,noodlot kan beteek551 wordt hi] b$oeld ,het go$e ,lot1 door d5 ,hemel tot geluk aan het rijk bes*or540 ,omtr5t het uite9de van d5 laat/5 keiz] d] ,y9 dyna/ie zie m5 ,no4 #d4 7,besprek+47 ,ik wil deze geleg5heid gebruik5 om dus nog ev5 te resume]51 wat wordt b$oeld met het pr9cipe van bep]k+1 wa>na> de vor/ zijn g$rag moet afmet54 ,t5 e]/e dus1 hij moet zijne oud]s en de oud5 van dag51 en ook zijne sup]ieur5 d5 gepa/5 e]bi$ betuig51 t5 twe$e moet hij niet do5 aan inf]ieur5 wat hij haat 9 inf]ieur5 en omgeke]d1 enz4 7zie ,no4 #b71 t5 d]de moet hij liefhebb5 en hat5 wat het volk liefheeft en haat1 dus met het volk n h>t hebb51 t5 vi]de moet hij er om d5k51 dat hij altijd door te zorg5 heeft voor zijn eig5 g$rag1 niet enkel voor dat van het volk1 t5 vijfde moet hij begrijp51 dat met de liefde van zijn volk het rijk voor hem /aat ( valt4 #f4 ,da>om zal de ,vor/ all]e]/ zorg drag5 voor 7eig57 deugd4 ,als hij de deugd heeft1 heeft hij 7ook7 de 7liefde d]7 m5s*54 ,als hij de 7liefde d]7 m5s*5 heeft1 heeft hij 7ook7 het grondgebi$4 ,als hij het grondgebi$ heeft1 heeft hij 7ook7 bezitt+54 ,heeft hij bezitt+51 dan heeft hij 7ook7 middel5 voor zijne uitgav54 #g4 ,de deugd is de ,oorsprong4 ,de bezitt+5 zijn het e9de 7het gevolg74 ,hi] heeft m5 de toepass+ van d5 ,ho(dtek/ ,no4 #c4 #h4 ,de ,vor/1 die d5 ,oorsprong bijzaak maakt1 en het e9de ho(dzaak1 zal met het volk 9 /rijd kom51 en mak5 dat ov]al ro( gebeurt4 #i4 ,da>om1 als de bezitt+5 zi* v]zamel5 7bij d5 ,vor/71 dan zal het volk zi* v]spreid52 als de bezitt+5 zi* v]spreid51 dan zal het volk zi* v]zamel54 #aj4 ,da>om1 als de woord5 7van d5 ,vor/7 uitgaan teg5 re*t 91 dan zull5 zij ook teg5 re*t 9 we] tot hem inkom54 ,als de bezitt+5 7van d5 ,vor/7 teg5 re*t 9 bij hem inkom51 dan zull5 zij ook teg5 re*t 9 7we]7 van hem uitgaan4 #aa4 ,de ,kang ,kao zegt3 ,wa>lijk1 het ,lot kan niet altijddur5d 7blijv5701 dat wil zegg51 go$heid v]krijgt het1 sle*!id v]lie/ het4 ,lot0 hi] we] als ,besluit des ,hemels omtr5t het heil des l&s1 welks besluit door go$heid voor zi* gewonn51 door sle*!id voor zi* v]lor5 gaat4 #ab4 ,9 het ,boek van ,tsoe /aat3 ,de /aat van ,tsoe bes*\wt dit niet als e5 ko/ba>heid4 ,het bes*\wt alle5 het ,go$e als e5 ko/ba>heid40 ,to5 e5 afgezant van ,tsoe 9 d5 /aat ,ts9 01 vroeg e5 ,ts9s* m&>ijn hem1 wat de ko/b>e gordel wa>d 01 di5 hij droeg1 en de afgezant uit ,tsoe antwoordde met deze b]oemd geword5 woord54 ,dit ,no4 ev5als het volg5de illu/re]t het gezegde 9 ,no4 #g4 ,deugd is de ,oorsprong1 bezitt+ is het e9de 7het gevolg74 #ac4 ,faan1 7h]tog ,wn's7 oom1 zeide3 ,deze wa>delooze m5s* bes*\wt dat niet als e5 ko/ba>heid2 hij bes*\wt liefde voor zijne oud]s als e5 ko/ba>heid40 ,met dit dt0 wordt b$oeld het v]krijg5 van d5 /aat40 ,faan 0 e5 neef van h]tog ,*[ ,wn ,k\ng van ,ts91 die uit zijn rijk 0 v]jaagd4 ,to5 er sprake van 01 om dat rijk we] te h]ov]51 gaf ,faan deze woord5 v]man5d aan zijn' oom t5 be/e1 zi*zelf n$]ig wa>deloos m5s*0 noem5d4 #ad4 ,9 de ,ts9 ,%i4 /aat3 ,als ik kon hebb5 n m9i/]1 die puur en opre*t 01 zond] 7pret5tie op7 &]e tal5t51 sob] en s]e51 en als hebb5de v]draagzaamheid2 als &]5 tal5t5 hebb51 dat het voor hem 01 als( hij ze zlf _h2 die als hij uit/ek5de en welopgevo$e m5s*5 7ontmoet71 van h5 me] h\dt 9 zijn h>t dan zijn mond het uitspreekt1 en h5 kan v]drag52 zlk e5 m9i/] z\ mijn k9d]5 en kle9k9d]5 kunn5 beho$5 en het zw>?>ige volk1 en bov5di5 van voordeel zijn voor het rijk4 ,ma> 7als de m9i/] er e5 is die71 als hij 7&]e7 m5s*5 van tal5t ziet1 jalo]s* op h5 is1 en h5 haat1 en als hij uit/ek5de en welopgevo$e m5s*5 7ontmoet7 zi* teg5 h5 ke]t en niet toelaat1 dat zij bevord]d word51 en h5 dus wez5lijk niet kan v]drag52 zulk e5 m9i/] z\ mijne k9d]5 en kle9k9d]5 en het zw>?>ige volk niet kunn5 beho$51 en ook geva>lijk 7voor d5 /aat7 word5 g5oemd4 ,de ,ts9 ,%i ( ,decl>atie van ,ts9 is het laat/e boek van de ,%oe ,k+4 ,ik zie hi]9 de b$oel+1 dat e5 m9i/]1 die e5 simpel en opre*t m5s* 0 vr alles1 al _h hij niet all]lei bizond]e1 uit/ek5de tal5t51 de man 01 wa>aan m5 behoefte _h4 ,iem& zond] jalo]s*heid1 die het v]heugd kon aanzi5 als er bizond] tal5tvolle mann5 9 het rijk w>54 ,het zw>?>ige volk0 is e5 veel voorkom5de uitdrukk+ voor het *9ees*e volk40 ,het volg5de ,no4 gaat hi]op door4 #ae4 ,alle5 de 7w]kelijk7 m5s*elijke m5s* kan z e55 wegz5d5 en hem v]bann5 na> de b>b>5 9 de vi] w9d/rek51 hem niet met zi* sam5 lat5de won5 9 het ,rijk van het ,midd54 ,dit wordt b$oeld met het gezegde3 ,alle5 de m5s*elijke m5s* kan 7&]e7 m5s*5 liefhebb51 ( kan 7&]e7 m5s*5 hat540 #af4 ,m5s*5 van tal5t en wa>digheid zi5 en ze niet kunn5 bevord]52 ze wel bevord]51 ma> dit niet spo$ig 7g5oeg7 kunn5 do51 dit is imp]t95t2 sle*te m5s*5 zi5 en ze niet kunn5 wegz5d52 ze wegz5d51 ma> dit niet spo$ig g5oeg kunn5 do51 dit is e5 f\t4 ,met bevord]50 b$oel ik hi]1 hun e5 ambt gev51 (1 als ze er al e5 hebb51 h5 promotie te do5 mak54 ,confucius bes*\wde het als e5 hoog/5 pli*t1 m5s*5 van wa>digheid en tal5t onmiddellijk 9 de rege]+ te gebruik54 7,zie ook b4 v4 ,*o5g ,yo5g ,,xx4 ,no4 #d71 en dit nalat5 /ond gelijk met e5 misdaad4--,ev5e5s 0 het e5 ho(dpli*t1 op /a&5 voet sle*te ambt5>5 9 /$e van ze t\t prix te h&hav51 onmiddellijk te v]wijd]54 ,want de rege]5de ambt5>5 moe/5 zijn de vad]s van het volk01 die het1 ook door voorbeeld1 moe/5 le]5 h]nieuw51 en het bewak5 en v]zorg5 als e5 mo$]1 wak5de ov] ha> k9d40--,confucius' le] 01 dat de rege]+ niet all]e]/ moe/ /raff51 ma> dat misdad5 van het volk vooral drdoor voorkwam51 dat het niet w]d gele]d en voorgegaan 9 het go$e4 ,niet de (ficieel gegev5 rang maakte d5 be/uursambt5a> uitsluit5d1 ma> zijn eig5 h&el en w&el w>5 de ho(dzaak1 de oorsprong4 ,van 9 hem te h&hav5 pre/ige 0 ge5 sprake1 want de be/uursambt5a> maakte zijn pre/ige zelf met zijn eig5 deugd1 zijn eig5 m5s*elijkheid4 #ag4 ,lief te hebb5 wat de m5s*5 hat51 te hat5 wat de m5s*5 liefhebb51 dit noem ik teg5 de m5s*elijke natuur +aan4 ,/ellig zull5 ov] het ho(d 7lett4 het li*aam7 van dezulk5 7die zoo do57 ramp5 kom54 #ah4 ,da>om heeft de 7,vor/ die e57 ,kin ,tsz is e5 groot5 ,weg 7van b$rag7 te volg54 ,met zelfvolmak+ en wa>a*tigheid v]krijgt hij het 7re*te da>van74 ,met hoogmo$ en buit5sporigheid v]lie/ hij het4 #ai4 ,het voortbr5g5 van s*att5 heeft 7ook7 e5 groot5 ,tao4 #ei ,zijn zij1 die produce]51 vel5 en zij die et5 we9ig51 zijn zij1 die mak51 actief en zij die gebruik5 zu9ig1 dan zal de weelde altijd voldo5de zijn4 ,dit s*att51 ts'oi0 te v]/aan door alles wat van nut is1 dus zo[el bezitt+1 weelde1 als alle vo$+smiddel540 #bj4 ,hij1 die m5s*elijk is1 komt vooruit door 7de mani] wa>op hij7 zijne s*att5 7krijgt en door wat hij er m$e doet72 hij1 die niet m5s*elijk is1 v]krijgt s*att5 door 7het v]wa>looz5 van7 zijn zelf-k>akt] 7lett4 zijn li*aam74 ,de tek/ z\ li*t aanleid+ gev5 tot misv]/&1 want da> /aat lett]lijk3 ,hij1 die m5s*elijk is1 bevord]t zi*zelf door zijne s*att5 7wat z\ beteek553 heeft zijn rang geko*t met zijn geld7 en hij1 die niet m5s*elijk is1 v]krijgt s*att5 door zijn zelf40 ,*oe ,hie legt het 9 zijn comm5ta> uit 9 d5 z91 di5 ik hi] geef4 #ba4 ,het is nog niet voorgekom51 dat als de ,vor/ m5s*liev5dheid liefhad1 het volk pli*tmatigheid niet liefhad2 het is nog niet voorgekom51 dat 7het volk7 pli*tmatigheid liefhad en de zak5 7van d5 ,vor/7 niet tot het 7go$e7 e9d kwam54 ,en het is nog niet voorgekom5 79 e5 /aat als deze7 dat de s*att5 9 de dpots en s*atkam]s niet de s*att5 7van di5 ,vor/7 blv54 ,voortdur5d ziet m5 aldus 9 de ,ta ,hih gele]d1 dat als de ,vor/ ma> zelf vrgaat 9 deugd en m5s*elijkheid1 hij niet alle5 maakt dat het volk zijn pli*t doet1 ma> ook zijn eig5 geluk en welzijn da>m$e bevord]t4 #bb4 ,m5g ,hi5 zeide3 ,die pa>d5 en rijtuig5 h\dt gaat niet na ( hij wel kipp5 en v>k5s heeft4 ,e5 familie1 die ijsmagazijn5 h\dt fokt ge5 koei5 en s*ap54 ,e5 familie van hond]d wag5s h\dt er ge5 m9i/] op na1 die bege]ig is op bela/+ oplegg54 ,bet] dan zulk e5 m9i/] te hebb51 die bege]ig is op bela/+ oplegg51 z\ het voor die familie zijn om diev5 te hebb5 7die ha> zelve b]oov574 ,dit wordt b$oeld met het gezegde3 ,e5 /aat moet ge5 w9/ als voordeel bes*\w51 ma> moet pli*tmatigheid als voordeel bes*\w540 ,mng ,hi5 0 e5 b]oemd m9i/] van d5 /aat ,loe1 die rege]de vr ,confucius leefde4 ,legge teek5t bij dez5 tek/ aan1 dat als e5 ambt5a> zijn po/ voor het e]/ g+ bekle$51 hij vroeg]1 9 ,mng ,hi5s tijd1 van d5 vor/ e5 wag5 met vi] pa>d5 kreeg om te belett51 dat hij op &]e1 one]lijke mani]5 zi* z\ v]rijk54 ,i,js w]d door hooge m&>ijn5 9 magazijn5 geh\d5 om 9 r\wc]emonin te gebruik54 ,e5 *9ees* comm5tator geeft als b$oel+--die ik voor ze] jui/ h\d--dat de /aat moet zorg51 dat de ambt5>5 g5oeg traktem5t hebb51 zoodat zij niet g$wong5 word5 het volk te be/el5 tot 9 hun kipp5 en rund]5 toe4 ,ma> als zij van d5 /aat voldo5de traktem5t kreg51 w>5 zij ook geh\d51 na> pli*t en re*t te h&el540 #bc4 ,als hij1 die aan het ho(d van e5' /aat is1 zijn s*att5 7weelde7 tot zijn ho(dzaak maakt1 dan komt dat /ellig door e5' geme55 7kle957 m5s* 7die hem influ5ce]t71 na> ik me54 ,hj bes*\wt hem dan als e5 go$ m5s*4 ,als 7deze7 geme5e m5s* gebruikt wordt 9 de actie 7van rege]57 van e5 /aat1 dan zull5 er tegelijk]tijd ramp5 en gev>5 nerkom54 ,al is 7er dan lat]7 e5 go$ m5s* 7voor 9 de plaats gekom57 dan zal het niet me] z als behoort kunn5 word51 na> ik me54 ,dit wordt b$oeld met ,e5 ,/aat moet ge5 w9/ als voordeel bes*\w5 ma> pli*tmatigheid als voordeel bes*\w540 ,e5 comm5ta> wij/ er op1 dat het dus de pli*t is van d5 ,vor/ niet z ma> argeloos zijn m9i/]s 7al zijne ambt5>57 als go$e m5s*5 te bes*\w51 ma> dat hij wel degelijk voortdur5d moet ond]zoek54 ,zulk e5 geme5 m5s*1 9 de rege]+ gebruikt1 zal n d5 toorn van d5 ,hemel opwekk51 die dan ramp5 doet gebeur51 n het h>t van het volk v]liez51 wat dan geva> van op/& geeft4 ,wordt dan lat] 9 zijn plaats e5 go$ m5s* tot zijn' rang bevord]d1 die alles wil tra*t5 te r$d51 dan zal hij to* niet me] r$d5 knn54 ,,nawoord4 ,het bov5/e ti5de ho(d/uk van comm5ta> legt uit1 het rege]5 van d5 /aat en het tot 7ru/ en7 vr$e br5g5 van het geheele rijk4 ,er zijn alzoo ti5 ho(d/ukk5 van comm5ta>4 ,de e]/e vi] ho(d/ukk5 besprek5 9 't algeme5 de 7drie7 ,ho(d5 7van het w]k7 en gev5 er de ess5ce 7lett43 de geur7 van aan2 de 7ov]ige7 zes ho(d/ukk5 besprek5 nauwkeurig de a*t dtails en hun w]k+4 ,het vijfde ho(d/uk bevat de noodzakelijkheid van de held]mak+ van het go$e1 en het zesde ho(d/uk bevat d5 oorsprong van het kom5 tot ,*+4 ,deze vorige ho(d/ukk5 moet5 door d5 le]l+ van het groot/e gewi*t word5 bes*\wd4 ,laat de lez] ze niet m9a*t5 om hun 7s*ijnb>e7 e5v\digheid4 ,,fragm5t5 ,,uit ,,de ,,lo5 ,y4 ,,uit ,,boek ,i4 ,de ,mee/] zeide3 ,mooie woord5 en e5 mooi 7gemaakt7 gezi*t gaan zeld5 sam5 met m5s*elijkheid40 ,de filoso( ,tseng zeide3 ,ik doe dagelijks drie ond]zoek+5 9 mijn k>akt]3 ( ik 9 mijn h&el voor &]e m5s*5 wel loyaal b5 gewee/2 ( ik 9 mijn' omgang met vri5d5 wel opre*t b5 gewee/2 ( ik de less5 7van mijn' ,mee/]7 wel heb opgevolgd40 ,de ,mee/] zeide3 ,om ov] e5 rijk van duiz5d wag5s te rege]51 moet m5 e]bi$ige toewijd+ aan d5 di5/ hebb51 en getr\w zijn2 moet m5 zu9ig zijn 9 de uitgav52 moet m5 het volk liefhebb5 en op 7gepa/e7 tijd5 gebruik540 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 jongel+ moet ?uis oud]liev5d zijn en buit5%uis e]bi$ hebb5 voor zijn me]d]52 hij moet ern/ig zijn en de wa>heid sprek52 hij moet alle m5s*5 ov]vlo$ig liefhebb51 en met de m5s*liev5d5 omgaan4 ,als hij da>na nog kra*t ov] heeft moet hij die gebruik5 voor de /udie van de litt]atuur40 ,tsz ,hia zeide3 ,als e5 m5s* de deugd e]t en zijn g$a*t5 van de s*oonheid aftrekt2 als hij zijne oud]s di5t met uit]/e inspann+ van kra*t52 als hij zijn vor/ di5t met op(f]+ van zijn eig5 lev52 als hij 9 zijne woord5 wa> is 9 d5 omgang met zijne vri5d52 (s*oon m5 van dez5 zegt1 dat hij niet gele]d heeft1 noem ik dat to* /ellig gele]d hebb540 ,de ,mee/] zeide3 ,als de ,kin ,tsz niet ern/ig is1 zal hij ge5 e]bi$ inboezem51 en is zijne /udie niet degelijk40 ,bes*\w loyauteit en opre*!id als uw ho(dpli*t4 ,hebt ge5 vri5d5 die uwe gelijk5 niet zijn4 ,hebt gij f\t51 wees dan niet bang ze te v]&]54 ,tsz ,k9 vroeg aan ,tsz ,ko5g3 ,als onze ,mee/] erg5s 9 e5 /aat komt1 dan hoort hij /ellig alles ov] de rege]+ da>4 ,is het doordat hij er na> vraagt1 ( geeft m5 hem 7vanzelf7 die inli*t+580 ,tsz ,ko5g zeide3 ,onze ,mee/] is za*t1 opre*t1 rev]5t1 gematigd en bes*eid51 en da>m$e v]krijgt hij het4 ,de mani] wa>op onze ,mee/] inli*t+ vraagt1 is dat niet iets geheel &]s dan als &]e m5s*5 inli*t+5 vrag580 ,de ,mee/] zeide3 ,als iem&s vad] 9 lev5 is1 kijk dan na> zijn neig+52 als zijn vad] ge/orv5 is1 kijk dan na> zijn g$rag4 ,als hij na drie j>5 niet afwijkt van d5 weg zijns vad]s kan m5 zegg51 dat hij ,hiao heeft40 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz zoekt met et5 ge5 v]zadig+ 7van zijn eetlu/71 en zoekt 9 zijne won+ niet na> gemak4 ,hij is actief 9 zijn zak51 en voorzi*tig 9 zijn sprek54 ,hij zoekt het gezels*ap van m5s*5 van re*te pr9cipes om er door v]bet]d te word54 ,dit mag met re*t liefde voor de /udie word5 g5oemd40 ,tsz ,ko5g zeide3 ,wat d5kt gij wel van iem&1 die arm is en 7to*7 niet vleit2 van iem&1 die rijk is en to* niet trots*80 ,de ,mee/] zeide3 ,die mog5 er wez52 ma> dat is t* nog niet 7zoo mooi7 als iem& die arm is1 en 7to*7 gelukkig2 als iem&1 die rijk is en van het ,decorum h\dt40 ,de ,mee/] zeide3 ,het b$roeft mij niet1 dat de m5s*5 mij niet k5n52 het b$roeft mij1 dat ik de m5s*5 niet k540 ,,uit ,,boek ,,ii4 ,de ,mee/] zeide3 ,hij die de rege]+ uitoef5t met zijn deugd is te v]gelijk5 met de noordelijke pool/]1 #fj die ha> 7va/e7 plaats h\dt1 en alle /]r5 draai5 er om he504 ,deze v]gelijk+ is drom vooral zoo mooi1 omdat er 9 ligt opgeslot5--ev5als ik 9 de besprek+ van ,ho(d/uk ,,xxii d] ,*o5g ,yo5g0 heb gezegd--dat de deugd e5 ma*t is1 die vanzelf influ5ce]t en trans=me]t4 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,%i ,k+ heeft driehond]d /ukk51 ma> alles kan word5 v]vat 9 n woord3 ,hebt ge5 lage g$a*t540 #fa ,de ,mee/] zeide3 ,als m5 het volk leidt met wett51 en tot e5heid br5gt met /rafwett5 zal het 7s*5d+ da>van en dus /raf7 v]mijd51 ma> ge5 s*aamte 7k5n574 ,als m5 het volk leidt met deugd en tot e5heid br5gt met de ,l 7't ,decorum7 zal het s*aamte 7k5n57 en tot het uit]/e go$e kom540 ,de ,mee/] zeide3 ,to5 ik vijfti5 ja> 0 kreeg ik neig+ tot de /udie4 ,to5 ik d]tig 01 0 7mijn doel7 geve/igd 7wi/ ik1 wa>he5 mij te ri*t574 ,to5 ik ve]tig 01 _h ik ge5 twijfel4 ,to5 ik vijftig 01 wi/ ik de besluit5 des ,hemels4 ,to5 ik ze/ig 01 _h ik e5 gewillig oor 7voor het go$e74 ,to5 ik zev5tig 01 kon ik mijne neig+5 volg5 zond] de wett5 7des ,hemels7 te ov]s*rijd540 ,hi]m$e gaf ,confucius e5 bewijs1 hoe e5 geheel lev5 noodig is1 om zi* te volmak5 9 die volkom5heid1 dat t5 laat/e onze neig+5 z re9 zijn1 dat we ze g]u/ mog5 volg51 omdat zij de go$e zijn4 ,to5 hij vijfti5 ja> 0 kreeg hij lu/ 9 le]52 to5 hij d]tig 0 wi/ hij1 wat zijn lev5sdoel 01 en wa> hij zi* dus aan te h\d5 _h2 to5 hij ve]tig 0 twijfelde en dwaalde hij niet2 to5 hij vijftig 0 wi/ hij wat de ,hemel va/ge/eld _h2 to5 hij ze/ig 0 lui/]de hij volgzaam na> het go$e1 zond] dat zi* trots ( twijfel da>teg5 v]zett52 to5 hij zev5tig 0 w>5 al zijne neig+5 beweg+ 9 ,tao1 volg5 van d5 ,s+ dus1 dus lag5 zij 9 de goddelijke beweg+ d] natuur4 ,m5g ,ie #fb vroeg1 wat ,hiao 04 ,de ,mee/] zeide3 niet ongehoorzaam zijn40 ,to5 ,faan ,*i #fc zijn wag5 m5de v]telde de ,mee/] hem3 ,m5g ,so5 vroeg mij1 wat ,hiao 01 en ik antwoordde hem3 niet ongehoorzaam zijn040 ,faan ,*i zeide3 ,hoe b$oeldet gij dat80 ,de ,mee/] zeide3 ,h5 7de oud]s7 9 hun lev5 te di55 volg5s het ,decorum2 h5 na hun dood te begrav5 volg5s het ,decorum2 hun te (f]5 volg5s het ,decorum40 ,m5g ,woe #fd vroeg1 wat ,hiao 04 ,de ,mee/] zeide3 ,de oud]s zijn to* zoo bezorgd1 dat hunne k9d]5 e5s ziek z\d5 word540 ,tsz ,yioe #fe vroeg1 wat ,hiao 04 ,de ,mee/] zeide3 ,de teg5woordige ,hiao noemt m5 het kunn5 ond]h\d5 van zijne oud]s4 ,ma> hond5 en pa>d5 kunn5 ook wel zoo iets do54 ,zond] rev]5tie is tuss*5 die beide soort5 ge5 v]s*il40 ,de ,mee/] zeide3 ,ik heb d5 geheel5 dag met ,hwoey gesprok51 en hij heeft mij niet teg5gesprok51 als( hij dom 04 ,hij is he5gegaan1 en ik heb zijn eig5 h&el en w&el nagegaan en voldo5de bevond5 om mijn le] te beli*am54 ,hwoey6 ,hij is niet dom60 #ff ,de ,mee/] zeide3 ,kijk na> iem&s dad560 ,kijk nu 7nauwkeurig]7 na> wa> zijn dad5 uit voortkom56 ,ond]zoek ( hij er 9 te v]tr\w5 is6 7lett4 ( hij er 9 woont1 ( hij niet we] v]&]5 zal dus47 ,hoe kan iem& 7zijn k>akt]7 v]b]g56 ,hoe kan iem& 7zijn k>akt]7 v]b]g56 ,hi]m$e b$oelt ,confucius1 dat de ,wijze de m5s*5 moet k5n51 al hun motiev5 en dad5 ond]zoek54 ,voor d5 ,wijze slaagt niem& er ooit 91 zijn k>akt] te v]b]g51 da> hij to* alles ziet4 ,de ,mee/] zeide3 ,als iem& het oude oef5t en het nieuwe weet kan m5 zegg5 dat hij e5 ,mee/] is van &]540 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 ,kin ,tsz is ge5 /uk g]e$s*ap0 7dat i$]e5 ma> gebruik5 kan74 ,tsz ,ko5g vroeg3 ,wat is e5 ,kin ,tsz80 ,de ,mee/] zeide3 ,hij h&elt vr hij spreekt en spreekt dan lat] volg5s die h&el+540 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz is ka?oliek en niet p>tijdig2 de kle9e m5s* is p>tijdig en niet ka?oliek40 ,de ,mee/] zeide3 ,zi* toelegg5 op e5 vreemde le] is w]kelijk geva>lijk60 ,de ,mee/] zeide3 ,yioe1 #fg ik zal ,u le]51 wat wet5 is4 ,als gij iets weet ook vol te h\d5 dat gij het weet1 en als gij iets niet weet ook te bek5n5 dat gij het niet weet4 ,dt is wet540 ,de h]tog ,ngai #fh vroeg3 ,wat moet g$aan word5 om het volk te ond]w]p580 ,de ,mee/] zeide3 ,bevord] de opre*t51 en zet de heimelijk5 aan d5 wal1 dan zal het volk zi* ond]w]p54 ,bevord] de heimelijk5 en zet de opre*t5 aan d5 wal1 dan zal het volk zi* niet ond]w]p540 ,kie ,kang vroeg3 ,wat moet er g$aan word5 om te mak5 dat het volk 7zijn ,vor/7 e]t1 hem getr\w is1 en elka> v]maant 7tot de deugd780 ,de ,mee/] zeide3 ,laat hem ov] h5 rege]5 met wa>digheid 7ern/71 dan zull5 zij hem v]e]52 laat hij ,hiao hebb5 en m5s*5liefde1 dan zull5 zij hem getr\w zijn2 laat hem de go$5 bevord]5 en de onbekwam5 le]51 dan zull5 zij elka> 7tot de deugd7 v]man540 ,hi] zegt ,confucius we]1 ev5als 9 de ,*o5g ,yo5g0 dat de rege]+ 9 het eig5 k>akt] van d5 vor/ moet zijn geworteld4 ,de ,mee/] zeide3 ,ik weet niet hoe e5 m5s* zond] wa>heidliev5dheid kan voortkom54 ,e5 groote wag5 zond] dw>%\t 7om de oss5 aan te spann571 ( e5 kle9e wag5 zond] koppel 7voor de pa>d571 hoe moet5 die 7ooit7 vooruitkom580 ,de ,mee/] zeide3 ,aan e5 gee/ te (f]5 die niet van ons is1 is vlei]ij40 ,hi]bij b$oelde ,confucius1 dat m5 alle5 aan de gee/5 zijn] voorvad]5 mo*t (f]54 ,hij z\ dus het teg5woordige (f]5 aan alle mogelijk gee/5 /r5g afgekeurd hebb54 7,de ,mee/] zeide37 ,te zi5 wat re*t 7go$7 is1 en het niet te do51 is ge5 mo$ hebb540 ,,uit ,,boek ,,iii4 ,de ,mee/] zeide3 ,als e5 m5s* ge5 m5s*elijkheid heeft1 wat heeft hij dan met het ,decorum te mak58 ,als e5 m5s* ge5 m5s*elijkheid heeft1 wat heeft hij dan met muziek te mak580 ,l9 ,fang vroeg1 wat het gewi*tig/e van het ,decorum 7de ,l7 04 ,de ,mee/] zeide3 ,dat is ind]daad e5 groote vraag6 ,9 7fee/elijke7 c]emonin is het bet] zu9ig te zijn dan v]kwi/5d4 ,9 c]emonies van r\w is het bet] 7w>e7 sm>t te gevoel5 dan precies 7accuraat7 te zijn 9 de c]emonie40 ,de ,mee/] zeide3 ,zijn' vor/ te di55 met de volle ,l 7het volle ,decorum7 wordt door het volk voor vlei]ij geh\d540 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kwan ,tsioe is vreugdevol en 7to* niet7 buit5sporig1 en sm>tvol zond] te kwets5 7door ov]maat740 ,de ,kwan ,tsioe is de naam van de e]/e ode 9 de ,%i ,k+4 ,confucius wilde hi]m$e zegg51 dat n 9 vreugde n 9 sm>t h>monie--,h--moet zijn1 en m5 9 ge5 van beide losb&ig mag wez51 en 9 uit]/5 mo*t v]vall54 ,de gr5swa*t] van ,ie v]zo*t d5 7,mee/]7 te mog5 zi51 zegg5de3 ,als ,kin ,tszs hi] gekom5 zijn w]d mij nog nooit het g5ot geweig]d h5 te zi540 ,zijne volgel+5 leidd5 hem b9n51 en to5 hij 7we]7 buit5kwam zeide hij tot h53 ,mijne vri5d51 wa>om zijt gij zoo b$roefd dat 7uw ,mee/]7 zijne betrekk+ heeft v]lor58 ,het keiz]rijk is lang zond] ,tao gewee/4 ,de ,hemel gaat uw ,mee/] gebruik5 als e5 bel met h\t5 tong40 ,de toh0 is e5 ijz]5 bel met h\t5 tong4 ,de b$oel+ van d5 gr5swa*t] 01 dat de ,hemel ,confucius gebruikte om ov]al 9 het rijk ,tao te v]kondig54 ,de ,mee/] noemde de ,%au volmaakt mooi en volmaakt go$1 en noemde de ,woe volmaakt mooi1 ma> nog niet volmaakt go$4 ,de ,%au 0 de muziek van keiz] ,%o51 de ,woe de muziek van kon+ ,woe4 ,wat klank en melodie aangaat w>5 beide volmaakt4 ,ma>1 zooals ,*oe ,hie dat ze] s*oon zegt 9 zijn comm5ta>3 ,het ,go$e is het w>e ,wez5 van het ,s*oone40 ,de muziek van ,%o5 0 s*oon1 omdat hij de rege]+ v]kreeg door de kra*t d] deugd5 van zijn ,s+4 ,kon+ ,woe1 #fi de zoon van kon+ ,wn1 moe/ om op d5 keiz]lijk5 troon te kom5 e]/ d5 tyran ,*eu ,s9 d] ,%ang dyna/ie v]slaan met geweld van wap554 ,dit geweldige 0 ook 9 zijn muziek1 t]wijl 9 ,%o5's muziek alles ru/ en vr$e 04 ,dit ho(d/uk is e5 ze] gewi*tig punt voor de k5nis d] *9ees*e pr9cipes van ae/hetiek4 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 hooge positie zond] v]gev+sgez9dheid2 ,decorum zond] rev]5tie2 r\w 9 a*t g5om5 zond] sm>t1 hoe moet ik deze d+5 bes*\w580 ,,boek ,,iv4 ,i4 ,het s*oone van e5 dorp 7buurt7 is de m5s*elijkheid4 ,als iem& er e5 om te won5 uitkie/1 wa> ge5 m5s*elijkheid is1 hoe kan hij dan wij%eid v]krijg58 ,ik wijs er nog e5s uitdrukkelijk op dat j501 9 bo$dhi/is*e w]k5 enkel g5ade1 liefde en m$elijd5 beteek55d1 9 ,confucius niet alle5 die liefde uitdrukt1 ma> ook alle deugd51 die aan e5 m5s* eig51 die m5s*elijk zijn4 ,,ii4 ,de ,mee/] zeide3 ,m5s*5 zond] m5s*elijkheid kunn5 niet lang 9 e5 toe/& van ell5de zijn1 en niet 9 e5 toe/& van pleizi]4 ,de m5s*elijk5 ru/5 9 m5s*elijkheid4 ,de wijz5 bege]5 m5s*elijkheid40 ,de b$oel+ is1 dat m5s*5 zond] m5s*elijkheid 9 armo$e ov]slaan tot onwettige d+51 als dief/al enz4 en 9 pleizi] tot losb&igheid4--,v]gelijk voor de re/ dit artikel met de ,*o5g ,yo5g01 ,hfd/4 ,,xiv1 ,nos4 #a en #b4 ,,iii4 ,de ,mee/] zeide3 ,alle5 zij1 die m5s*elijk zijn1 kunn5 &]5 liefhebb51 ( &]5 hat540 ,,iv4 ,de ,mee/] zeide3 ,als de wil ern/ig g]i*t is op m5s*elijkheid1 is er ge5 sle*ts 79 ons740 ,v4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,rijkdom en aanzi5 zijn wat de m5s*5 bege]54 ,als zij niet 9 ,tao v]kreg5 kunn5 word5 moet m5 niet 79 dat v]lang57 won5 7ru/574 ,armo$e en lage /& is wat de m5s*5 hat54 ,als het niet 9 ,tao kan v]kreg5 word5 7dat m5 da>van bevrijd blijft7 moet m5 er niet van weggaan4 #b4 ,als de ,kin ,tsz van m5s*elijkheid weggaat1 hoe kan hij dan di5 naam 7van ,kin ,tsz7 volmaakt v]di558 #c4 ,de ,kin ,tsz gaat niet voor d5 tijd van n maaltijd teg5 m5s*elijkheid 94 ,9 haa/ zijnde blijft hij er 91 9 geva> blijft hij er 940 ,v]gelijk hi]m$e ,*o5g ,yo5g0 ,hfd/4 ,i4 ,no4 #b4 ,m5s*elijkheid ligt natuurlijk 9 ,tao1 d4 i4 9 het volg5 van de ,s+1 en kan dus k nooit word5 v]lat54 ,,vi4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,ik heb nog niet iem& gezi51 die m5s*elijkheid liefhad1 en niet-m5s*elijkheid haatte4 ,voor iem& die m5s*elijkheid liefheeft1 gaat niets da> bov54 ,iem&1 die niet-m5s*elijkheid haat1 z\ wat niet-m5s*elijk is nooit tot zi* lat5 nad]54 #b4 ,is er iem&1 die n dag lang zijne kra*t5 inspant tot 7het v]krijg5 van7 m5s*elijkheid8 ,ik heb nog niet gezi51 dat die kra*t niet to]eik5d z\ zijn4 #c4 ,als er al e5s zoo'n geval gewee/ w>e1 ik heb het nog niet gezi540 ,,vii4 ,de ,mee/] zeide3 ,de f\t5 van de m5s*5 zijn eig5 aan hun soort 7klasse74 ,zi5de na> iem&s f\t5 kan m5 zijn m5s*elijkheid wet540 ,e5 comm5tator zegt o4 a4 ,om iem&s f\t5 kan m5 zijn h>t doorgrond51 en dan kan m5 ook zijn m5s*elijkheid zi54 ,hoe z\ het aangaan te zegg51 dat iem& ge5 m5s*elijkheid heeft omdat hij f\t5 heeft80 ,jui/ aan de f\t51 die iem& heeft1 en die eig5 zijn aan zijn klasse1 en als zoodanig dikwijls v]gefelijk1 kan m5 dus zijn m5s*elijkheid veelal zi54 ,,viii4 ,de ,mee/] zeide3 ,als m5 's morg5s d5 re*t5 ,weg 7,tao7 hoort kan m5 's avonds wel /]v540 ,,ix4 ,e5 gele]de1 wi5s wil g]i*t is op ,tao1 ma> die zi* s*aamt voor sle*te kle]5 en sle*t vo$sel1 die is niet ges*ikt om m$e te r$5e]54 ,x4 ,de ,kin ,tsz ond] d5 ,hemel heeft ge5 voor+5om5heid vr1 ( vooroordeel teg5 d+54 ,hij doet wat re*t is4 ,het *9ees*e woord i01 e5 d] ho(ddeugd51 9 dez5 z9 wa> het te pas komt door re*t0 v]taald en eld]s door pli*tmatigheid0 beteek5t jui/] oms*rev5 het volg5 van de r$e van d5 ,hemel40 ,,xi4 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz d5kt aan de deugd1 de kle9e m5s* aan zijn gemak4 ,de ,kin ,tsz d5kt aan de wett51 de kle9e m5s* aan gun/40 ,,xii4 ,de ,mee/] zeide3 ,teg5 hem1 die 79 alles7 zijn voordeel volgt zal ov] zijn g$rag veel gemurmure]d word540 ,,xiii4 ,de ,mee/] zeide3 ,als 7e5 ,vor/7 met het w>e wez5 van het ,decorum zijn /aat kan rege]51 wat zal er dan moeilijk voor hem 7kunn57 zijn8 ,als hij d5 /aat niet met het w>e wez5 van het ,decorum kan rege]51 wat heeft hij dan met het ,decorum te mak580 ,9 d5 tek/ /aat het woord %ang0 dat we] heel moeilijk door n holl&s* equival5t te v]tal5 is4 ,het beteek5t zo[el welwill5dheid1 bes*eid5heid1 n$]igheid1 kies*heid als beleefdheid4--,*oe ,hie zegt 9 zijn comm5ta>3 %ang0 is het w>e wez5 van de ,l 7het ,decorum70 en dit heb ik dan ook 9 mijne v]tal+ gebruikt4--,l mag dus niet alle5 9 ijdel5 uitw5dig5 vorm be/aan1 ma> moet ha> w>e wez51 de %ang0 9 zi* hebb54 ,,xiv4 ,de ,mee/] zeide3 ,m5 moet niet bezorgd zijn dat m5 ge5 plaats 7rang1 betrekk+7 heeft1 7ma>7 m5 moet bezorgd zijn ( m5 er wel e5 kan v]vull54 ,m5 moet niet bezorgd zijn1 dat m5 niet bek5d is1 7ma>7 m5 moet er voor zorg51 dat m5 bek5d kn wez540 ,,xv4 #a4 ,de ,mee/] zeide3 ,tsan1 #gj mijn ,le] is e5e e5heid1 die alles sam5h\dt40 ,de filoso( ,ts5g zeide3 ,ja40 ,m5 zegt1 dat to5 ,confucius deze woord5 uitte1 hij e5 waai] 9 di*t gev\w5 vorm aan zijne le]l+5 voorhield1 en di5 to5 uitspreidde1 en da>na we] di*t v\wde1 zegg5de3 begrijpt gij wat ik hi]m$e b$oel1 ,tsan80 ,dit v]gelijke m5 met de ,*o5g ,yo5g0 en wel de ,inleid+ da>van1 wa>9 gesprok5 wordt van het ne pr9cipe1 dat uitgespreid wordt en dan we] t]ugke]t1 dat wordt ontrold en we] opgev\w54 ,dat ne pr9cipe is hi] natuurlijk niets &]s dan de ,s+1 de bron en oorsprong van alles1 dat1 wat de ,hemel als natuur heeft v]le5d40 7,*o5g ,yo5g1 ,hfd/4 ,i4 ,no4 #a47 ,ik heb het *9ees*e kwan0 v]taald door sam5h\dt40 ,lett]lijk beteek5t het het rijg5 van vele pa>l5 aan n draad1 hi] dus te v]gelijk5 met n pr9cipe1 dat door alles en all5 he5 gaat4 #b4 ,de ,mee/] g+ de deur uit1 en de &]e 7discipel57 vroeg53 ,hoe b$oelt hij dat80 ,de filoso( ,ts5g zeide3 ,de ,le] van mijn' ,mee/] is3 ,de pr9cipes van zijn eig5 ,s+ 7natuur1 zie ,*o5g ,yo5g7 te cultive]5 en d5 pli*t van w$]ke]igheid te betra*t502 dit is het1 en niets &]s40 ,dit w$]ke]igheid0 7uitg$rukt door e5 h>t0 met gelijk als01 er bov51 dus3 ev5als mijn h>t07 te begrijp5 als &]5 te help51 op te wekk51 om ook de ,s+ te ontwikkel51 en hun niet te do5 wat wij zelv5 niet w5s*5 g$aan te word540 ,het ,ene is dus de ,s+1 de goddelijke natuur1 die 9 all5 dezelfde is4 ,,xvi4 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz h\dt zi* aan pli*tmatigheid1 de kle9e m5s* h\dt zi* aan w9/40 ,met pli*tmatigheid wordt hi] b$oeld dat wat behoorlijk is volg5s de r$e van d5 ,hemel10 met w9/ dat wat de h>t/o*t5 bege]50 dus rijkdom1 lu/1 aanzi5 enz4 ,er /aat 9 d5 tek/ niet zi* h\d5 aan0 ma> 9 gesprek zijn met1 sprek5 met40 ,,xvii4 ,de ,mee/] zeide3 ,als m5 e5 e]wa>dig m5s* ziet1 moet m5 hem 7tra*t5 te7 ev5>52 als m5 e5 niet e]wa>dig m5s* ziet1 moet m5 zi*zelv5 van b9n5 ond]zoek5 7( wij ook niet als hij zijn miss*i5740 ,,xviii4 ,de ,mee/] zeide3 ,9 het di55 van onze oud]s moet5 wij h51 als de geleg5heid dat v]eis*t1 v]man52 als wij zi51 dat het hun neig+ niet is om 7onz5 raad7 te volg51 moet5 wij hun rev]5tie 7blijv57 betoon51 ma> het 7to*7 niet opgev52 als het ons groote moeite geeft moet5 wij er niet ov] murmure]540 ,hi]uit ziet m51 dat de ,hiao niet enkel be/aat 9 het liefhebb5 en v]e]5 van de oud]s1 ma> dat het ook de pli*t d] k9d]5 is1 om h51 als ze dwal51 te v]man54 ,lui/]5 de oud]s er niet na>1 dan moet5 zij jui/ hun liefde en rev]5tie v]dubbel51 om h5 9 h5 te do5 geloov5 en zoo invlo$ op h5 te krijg54 ,de v]man+10 zegt e5 *9ees* comm5tator1 moet gebeur5 met e5 9 h>monie ru/ig gezi*t1 e5 v]heugde gelaatskleur1 e5 za*te /em1 en e5 n$]ig humeur40 ,al ko/ het ng zooveel moeite en v]driet1 to* mog5 de k9d]5 da>ov] niet murmure]54 ,hetzelfde geldt voor jong]5 bro$] teg5ov] oud]5 bro$]1 voor vri5d teg5ov] vri5d1 voor le]l+ teg5ov] le]mee/] en1 9 uitgebreid5 z91 voor ond]daan teg5ov] vor/ ( g\v]nem5t4 ,de hooge ambt5>5 heet5 n4l4 9 't *9ees* oud]s-m&>ijn540 ,,xix4 ,de ,mee/] zeide3 ,als de vad] en de mo$] nog 9 lev5 zijn mag 7het k9d7 niet v]af 79 d5 vreemde7 zw]v54 7,als hij gaat7 moet hij na> e5 7bepaalde7 va/e plaats gaan40 ,,xx4 ,de ,mee/] zeide3 ,als 7de zoon7 9 drie j>5 niet afwijkt van d5 weg zijns vad]s1 dan kan m5 dat ,hiao noem540 ,dit punt is door lat]e gele]d5 en filos(5 druk betwi/ en be/r$54 ,imm]s de vraag doet zi* voor4 ,als de vad] zelf nu e5s net d5 go$51 ma> d5 v]ke]d5 weg beg+80 ,,xxi4 ,de ,mee/] zeide3 ,de oud]dom van vad] en mo$] mag niet v]get5 word51 n niet 7als r$57 voor vreugde1 n niet 7als r$57 voor vrees4 ,als r$5 voor vreugde1 omdat bij de ,*9eez5 hooge oud]dom e5 e]wa>dig d+ is1 e5 gun/ van d5 ,hemel1 en als r$5 voor vrees1 omdat de k9d]5 altijd moet5 vreez51 hunne oud]s te v]liez54 ,,xxii4 ,de ,mee/] zeide3 ,dat de ,oud5 ge5 7bet]3 zoo we9ig7 woord5 uitt51 0 omdat zij zi* s*aamd5 dat hunne dad5 er niet aan toe z\d5 kom540 ,,xxiii4 ,de ,mee/] zeide3 ,de /&va/ig5 v]liez5 zeld5 iets40 ,het *9ees*e woord yoh0 9 d5 tek/ beteek5t feitelijk sam5b9d51 en ook bij contract iets aannem51 ma> kan hi] alle5 beteek55 va/beslot5 zijn1 /&va/ig zijn40 ,de comm5ta> van ,*oe ,hie zegt dan ook yoh is niet buit5sporig 7losb&ig7 zijn en niet loslat540--,v]liez5 hi] ook 9 d5 z9 van dwal50 te nem54 ,,xxiv4 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz wil langzaam-voorzi*tig zijn 9 zijne woord5 en vlug-prompt 9 zijne dad540 ,,xxv4 ,de ,mee/] zeide3 ,de deugd is niet alle51 ma> heeft /ellig bur540 ,de b$oel+ is3 de deugd trekt de deugd aan1 en e5 deugdzaam m5s* zal spo$ig &]e deugdzam5 tot vri5d5 hebb540 ,,xxvi4 ,tsz ,yoe zeide3 ,9 het di55 van e5 ,vor/ leid5 veel v]man+5 tot ong5ade2 ond] vri5d5 leid5 veel v]man+5 tot v]wijd]+40 ,t5zij dit als e5e v]zu*t+ en niet als e5 les b$oeld is1 komt dit ho(d/uk mij voor1 niet be/ te corresponde]5 met ,,xviii4 ,ik heb dit ,boek ,,iv 9 zijn geheel v]taald1 om d5 lez] e5 idee te gev51 hoe zulk e5 boek 9 elka> zit4 ,9 't v]volg bepaal ik mij w$] tot fragm5t54 ,,uit ,,boek ,v4 ,iem& zeide3 ,"y heeft m5s*elijkheid1 ma> is niet va>dig met d5 mond40 ,de ,mee/] zeide3 ,wat voor nut heeft va>digheid met d5 mond8 ,zij1 die de m5s*5 we]/aan met d5 mond1 zull5 voortdur5d d5 haat van de m5s*5 opwekk54 ,ik weet niet ( hij m5s*elijk is4 7,ma>7 wat is het nut van va>digheid met d5 mond80 ,de ,mee/] zeide3 ,mijn ,le] wordt niet begaan4 ,ik zal op e5 vlot ov] de zee gaan drijv54 ,die mij v]gezell5 zal1 zal ,tsz ,loe zijn1 durf ik zegg540 ,to5 ,tsz ,loe dit hoorde 0 hij v]heugd4 ,de ,mee/] zeide3 ,yioe h\dt van dapp]heid en ov]treft mij 7da>971 hij heeft 7e*t]7 ge5 tal5t 7van doorzi*t 9 zak5740 ,tsz ,loe1 ( ,yioe1 0 bek5d om zijn dapp]heid en zijn tr\w4 ,hij viel dan ook 9 d5 /rijd1 to5 hij lat] zijn vor/1 van ,wei1 niet wilde v]lat54 ,confucius wi/ dan ook1 dat hij op hem v]tr\w5 kon1 ma> vond het noodig1 hem to* de wa>heid te zegg51 to5 hij zoo blij 0 met di5 l(4 ,woe vroeg ov] ,tsz ,loe1 ( hij m5s*elijk 04 ,de ,mee/] zeide3 ,ik weet het niet40 ,to5 vroeg hij het nog e5s4 ,en de ,mee/] zeide3 ,9 e5 /aat van duiz5d wag5s1 z\ ,yioe kunn5 gebruikt word5 om het bela/+/elsel te behe]54 7,ma>7 ik weet niet ( hij m5s*elijk is40 ,en hoe is het met ,kioe80 7w]d we] gevraagd74 ,de ,mee/] zeide3 ,9 e5 /ad van duiz5d families1 ( e5 ,huis van hond]d wag5s1 z\ ,kioe kunn5 gebruikt word5 als g\v]neur4 7,ma>7 ik weet niet ( hij m5s*elijk is40 ,en hoe is het met ,*ih80 7w]d we] gevraagd47 ,de ,mee/] zeide3 ,*ih met zijn gordel om en /a&e aan het h( z\ gebruikt kunn5 word5 om het gesprek te vo]5 met bezoek]s en ga/54 7,ma>7 ik weet niet ( hij m5s*elijk is40 ,hi]uit blijkt1 welk e5 groote wa>de ,confucius toek5de aan zijn begrip m5s*elijkheid0 d4 i4 het bezitt5 van alle deugd51 aan d5 m5s* uit d5 a>d van zijn ,s+ eig54 ,al 0 iem& om zijne deugd5 re$s ges*ikt om hooge po/5 te bekle$51 dan ng 0 het niet zek]1 dat hij de volmaakte m5s*elijkheid bezat4 ,en m5s*5 als ,yioe 7,tsz ,loe71 ,*ih enz4 w>5 nog wel de be/5 uit het l&1 zijn eig5 discipel56 ,e5 /aat van hond]d wag5s 0 het twe$]angsle5go$ 7,legge71 behoor5de tot de hoog/e edel5 van d5 /aat1 en bevatt5de duiz5d families4 ,e5 /aat van duiz5d wag5s 0 het e]/]angsle5go$4 ,*ih1 met d5 famili5aam ,ko5g ,si1 en d5 titel ,tsz ,hwa1 0 e5 van ,confucius' discipel51 die bizond] uitmuntte door zijn k5nis van de c]emonin4 ,kioe 0 ev5e5s e5 le]l+ van ,confucius4 ,de ,mee/] vroeg aan ,tsz ,ko5g3 ,wie d5kt gij dat me] is1 gij ( ,hwoey80 7,tsz ,ko5g7 antwoordde3 ,hoe z\ ik mij durv5 v]gelijk5 met ,hwoey8 ,hwoey hoort n 7punt7 en weet er dan 7re$s7 ti54 ,ik hoor er n1 en weet er dan 7sle*ts7 twee40 ,de ,mee/] zeide3 ,gij zijt niet als hij1 ik geef het u toe1 gij zijt niet als hij40 ,uit deze1 zo[el als uit nog me] episodes uit de ,lo5 ,y0 blijkt1 dat ,y5 ,hwoey de mee/ geliefde le]l+ van ,confucius 04 ,de ,mee/] zeide3 ,e]/ 0 mijn me?ode 79 d5 omgang7 met m5s*5 om hunne woord5 aan te hoor5 en dan 9 hun g$rag te geloov54 ,nu is het mijn me?ode 79 d5 omgang7 met m5s*5 om hun woord5 aan te hoor5 en na> hun g$rag te zi54 ,door ,yu heb ik dat 7le]57 v]&]540 ,y ( ,tsae ,yu 0 e5 van ,confucius' le]l+51 wel opre*t en van go$5 wil1 ma> buit5gewoon bot van v]/&4 ,de ,mee/] zeide3 ,ik heb nog nooit e5 /&va/ig1 onbuigba> m5s* gezi540 ,m5 antwoordde3 ,%9 ,*ang 7dan780 ,de ,mee/] zeide3 ,*ang66 ,met zijn bege]t5 en lu/566 ,hoe w\ die /&va/igheid v]krijg560 ,het ne k>akt] kang01 sam5ge/eld uit twee deel51 wa>van het e5 heuvel01 het &]e mes0 beteek5t1 is zo[el metaal/]k en massief1 als /&va/ig en onbuigba>1 solide en /]k1 zooals die deel5 a&uid54 ,tsz ,ko5g zeide3 ,wat ik niet wil dat de m5s*5 mj do51 dat doe ik ook niet aan de m5s*540 ,de ,mee/] zeide3 ,tsz1 da> zijt gj nog niet aan toe40 ,iets van di5 a>d v9dt m5 ook 9 de ,*o5g ,yo5g0 7,hfd/4 ,,xiii4 ,no4 #c47 ,confucius zag 91 dat al wi/ m5 de wa>heid van dez5 guld5 regel1 het da>om nog zr moeilijk 01 hem altijd toe te pass51 en er geheel aan toe te zijn4 ,to5 de ,mee/] 9 ,*9 01 zeide hij3 ,laat mij t]uggaan6 ,laat mij t]uggaan6 ,de kle9e k9d]5 7discipel57 van mijn s*ool zijn te wild en onbezonn54 ,zij zijn wel volmaakt volle]d 9 de s*oone kun/5 #ga ma> zij wet5 zi* niet te v]bet]5 7en te vorm5740 ,to5 ,y5 ,yoen en ,kie ,loe aan zijne zijde /ond51 zeide de ,mee/]3 ,wel1 laat elk van u e5s zijne w5s*5 zegg560 ,tsz ,loe zeide3 ,ik z\ w5s*5 wag5s en pa>d5 en fijne bontkle$]5 om met mijne vri5d5 sam5 te deel51 en ik z\ niet boos zijn als zij die b$i]v540 ,y5 ,yoen zeide3 ,ik w5s* niet te roem5 ov] mijn go$heid1 en ge5 v]toon te mak5 van mijne dad540 ,tsz ,loe zeide3 ,ik w5s* te hoor5 de w5s*5 van mijn' ,mee/]40 7,en7 de ,mee/] zeide3 7,die zijn37 ,aan de oud5 van dag5 ru/ te gev51 aan vri5d5 opre*!id te toon51 en de jeugdig5 te koe/]540 ,,boek ,,vi4 ,de ,h]tog ,ngai vroeg 7aan ,confucius7 welke zijn] discipel5 hield van de /udie4 ,confucius antwoordde3 ,y5 ,hwoey6 ,hij hield van le]54 ,hij 0 ge5 tweemaal v]toornd ov] hetzelfde1 hij h]haalde ge5 f\t4 ,ongelukkig]wijze 0 zijn 7voorbe/emde7 lev5/ijd kort1 en hij /i]f2 en n is er gn me] als hij4 ,ik heb nog niet gehoord van e5'1 die 7z als hij7 van de /udie hield40 ,de ,mee/]1 sprek5de ov] ,*o5g ,ko5g1 zeide3 ,als het jong van e5 bonte koe rood is en met wijde hoorns1--(s*oon de m5s*5 het niet van nut z\d5 v9d51 z\d5 7de gee/5 van7 de b]g5 en de /room5 het weig]5 7als (f]780 ,e5 bonte koe w]d bes*\wd als onges*ikt voor de (f]+4 ,confucius b$oelt hi] blijkba>1 dat de f\t5 van d5 vad]--,*o5g ,ko5g 0 n4l4 e5 b]u*t sle*t m5s*--niet aan het k9d mo*t5 v]wet5 word54 ,de ,mee/] zeide3 ,het h>t van ,hwoey 0 zoo1 dat er drie ma&5 lang niets 9 hem 0 dat teg5 m5s*elijkheid ++4 ,&]5 mog5 dat al e5s e5maal p] dag ( p] ma& hebb51 ma> da>m$e is het dan ook uit40 ,*oe ,hie teek5t hi]bij aan1 dat als er niets teg5 m5s*elijk 9 is1 er ge5 enkel ha>tje ( gre9tje heimelijke bege]te0 mag zijn4 ,de ,mee/] zeide3 ,de e]wa>dige ,hwoey6 ,met n bamboe-korfje rij/1 n kalebas wat]1 won5de 9 e5 ell5dige buurt1 wa> &]5 de misre niet z\d5 ui?\d51 liet ,hwoey zijn geluk 7da>door to*7 niet v]&]54 ,de e]wa>dige ,hwoey60 ,de ,mee/] zeide3 ,mng ,*i ,fan roemt niet 7op zijn deugd74 ,op e5 vlu*t1 9 de a*t]ho$e zijnde1 to5 m5 aan 't b9n5gaan van de poort 01 zweepte hij zijn pa>d aan1 en zeide3 ,niet dat ik de laat/e durf zijn1 7ma>7 mijn pa>d wilde niet vooruit40 ,het is h9d]lijk te zi51 hoe ,pr(4 ,legge1 uit/ek5d gele]de als hij is1 9 zijne v]tal+ ov]al tort et trav]s ,confucius tra*t af te brek51 om op deze vreemde wijze het ,*ri/5dom te v]heff54 ,z zegt hij1 ook na> aanleid+ hi]van3 ,b :]e 0 8 virtue 9 deviat+ f ! tru?8 7ma> wa> 0 7hi]7 zijn deugd 9 het afwijk5 van de wa>heid870 ,op die mani] z\ natuurlijk alle bes*eid5heid onmogelijk kunn5 word5 gemaakt4 ,de ,mee/] zeide3 ,aan h51 die bov5 het gemiddelde peil zijn1 mog5 de hoog7ere7 d+5 v]kondigd word54 ,aan h51 die b5$5 het gemiddelde peil zijn1 mog5 de hoog7ere7 d+5 niet v]kondigd word540 ,fan ,*i vroeg wat wij%eid 04 ,de ,mee/] zeide3 ,zi* ern/ig toelegg5 op de pli*t5 van de m5s*5 7het volk7 en1 de kwei-%9 7gee/57 e]bi$ig5de1 zi* op e5 af/& van h5 h\d51 dat mag wij%eid g5oemd word540 7,to57 vroeg 7hij7 wat m5s*elijkheid 04 7,en de ,mee/]7 zeide3 7,het ov]kom5 van7 de moeilijkheid als de ho(dzaak te bes*\w51 en het v]krijg5 7van het succes7 als het lat] kom5de 7de bijzaak71 dat mag m5s*elijk g5oemd word540 ,hi] hebb5 wij er w$] e5 voorbeeld van1 hoe bevreesd ,confucius 01 ov] gee/5 te sprek54 ,zie voor v]gelijk+ ook de ,*o5g-,yo5g1 ,hfd/4 ,,xvi ov] kwei-%940 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 hoekige kelk zond] hoek56 ,wat e5 7r>e7 hoekige kelk6 ,wat e5 7r>e7 hoekige kelk60 ,volg5s het k>akt] ku0 wa>9 e5 hoorn 7hoekig1 puntig dus7 voorkomt1 0 de gebruikelijke wijnkelk van e5 hoekig5 vorm1 wat 9 de grafis*e beteek5+ van het k>akt] ligt opgeslot54 ,lat]1 9 ,confucius' tijd1 maakte m5 ze zond] hoek51 ma> behield to* het k>akt] ku0 er voor1 wa>9 het begrip hoekig 0 opgeslot54 ,confucius b$oelde er m$e1 dat de rege]+ en h>e wett5 de nam5 van het vroeg]e go$e behield51 ma> de ho(deig5s*ap1 het w>e wez5 er van mi/54 ,de mee/] bezo*t ,nan ,tsz4 ,tsz ,loe 0 hi]ov] niet v]heugd4 ,de ,mee/] zwo]1 en zeide3 ,als ik hi]9 iets sle*ts heb g$aan1 moge de ,hemel mij v]nietig56 moge de ,hemel mij v]nietig560 ,zie hi]ov] 9 het ,lev5 van ,confucius0 de door mij v]haalde om/&igh$51 n4l4 het bezoek van ,confucius aan ,nan ,tsz1 de vr\w van d5 h]tog ,l+ van ,wei4 ,de ,mee/] zeide3 ,de deugd1 die van ,*o5g ,yo5g1 is 7aan ,*o5g ,yo5g eig571 hoe uit/ek5d is zij6 ,zeld5 betra*t het volk ha> lang60 ,v]gelijk ,*o5g ,yo5g01 ,hfd/4 ,,ii4 ,no4 #c4 ,,boek ,,vii4 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 ov]lev]a>1 en ge5 mak]1 gelo( hebb5de 9 de ,oud5 en h5 liefhebb5de1 v]gelijk ik mij n$]ig met d5 oud5 ,pang40 ,dit is e5 gewi*tig punt1 want hi]uit zi5 wij1 dat ,confucius zelf heel go$ wi/1 dat hij ge5 geheel nieuwe d+5 v]kondigde1 ma> die d] ,oud5--wa>ond] vooral ,ya\1 ,%o51 kon+ ,wn en de h]tog van ,*[--w$] ov]lev]de en h]nieuwde4 ,pang 01 volg5s ,*oe ,hie1 e5 tal5tvol m&>ijn uit de ,%ang dyna/ie4 ,de ,mee/] zeide3 ,het /ilzwijg5d k5nis 7v]zamel572 het /ude]5 zond] 7het7 moe te word52 de m5s*5 ond]ri*t5 zond] luiheid2 wt da>van is aan mij80 ,hi] bewond]t de *9ees*e lez] ,confucius' n$]igheid4 ,de ,mee/] zeide3 ,erg is mijn v]zwakk+4 ,9 lang heb ik niet w$] g$roomd dat ik ,*[ ,ko5g zag40 ,hi] v9dt m5 e5 d] bijgeloovige zwakh$5 van ,confucius4 ,als hij niet me] van ,*[ ,ko5g1 d5 h]tog van ,*[ droomde1 bes*\wde hij dat als e5 sle*t voorteek54 ,de ,mee/] zeide3 ,van af hem1 die mij zijn bundeltje g$roogd vlees* bra*t tot dieg551 die hoog] 7gav5 s*onk57 heb ik nooit iem& mijn ond]ri*t geweig]d40 ,het 0 de gewoonte1 om bij e5 bezoek voor d5 ,mee/] iets m$e te br5g5 t5 ges*5ke4 ,confucius 0 met wat g$roogd vlees* tevr$51 als hij ern/ig5 wil tot le]5 zag4 ,de ,mee/] zeide3 ,aan dieg551 die ge5 bege]ig5 ijv] 7toon57 op5 ik 7de wa>heid7 niet2 dieg551 bij wie de go$e wil niet is1 help ik er niet uit4 ,als ik n hoek 7punt van e5 zaak7 heb aangetoond1 en m5 er dan niet de 7&]e7 drie uit grijpt1 h]haal ik mijn les niet40 ,als de ,mee/] at aan de zijde van e5 r\w5de1 at hij zi* niet v]zadigd4 ,als de ,mee/] op e5' dag gewe5d _h1 zong hij 7di5 dag7 niet4 ,de ,mee/] zeide tot ,y5 ,yoen3 ,als m5 gebruikt wordt 79 d5 /aatsdi5/7 de pli*t5 7da>aan v]bond57 do52 als m5 7da>van7 uitge/oot5 is1 v]borg5 7onbek5d7 7te lev57--1 dit is1 wat alle5 ik en gij kunn5 zijn40 ,dit corresponde]t met ,boek ,,iv4 ,hfd/4 ,,xiv4 ,me]mal5 doet ,confucius voel51 dat de ,/aat het zelve moet wet51 ( hij hem di5/ laat do5 ( niet1 ma> dat hj zi* altijd tevr$5 zal voel54 ,tsz ,loe zeide3 ,als gij drie kin0 troep5 te leid5 hadt1 wi5 z\dt gij dan met u sam5 do5 age]5 7als veldhe]780 ,de ,mee/] zeide3 ,hem1 die als e5 wilde tijg] is1 die e5 rivi] ov]/eekt en dan /]ft zond] dat hij er spijt ov] heeft1 di5 z\ ik /ellig niet nem51 ma> 7wl7 hem1 die vol zorgzame vrees is bij het aanva>d5 d] zak51 die go$ zijn plann5 v]z9t en ze volvo]t4 ,m5 ziet hi]uit1 ev5als m5 zal zi5 uit mijn laat/e fragm5t uit ,boek ,,xiii1 dat het het *9ees*e volk niet ontbrok5 heeft aan go$e less5 uit de oudheid1 om het te wa>s*uw5 vr d5 oorlog met ,japan4 ,e5 kin0 troep5 is #abejj man4 ,e5 groote /aat _h er drie4--,de v]gelijk+ van d5 enkel woe/51 ma> niet v]/&ig5 man met d5 tijg]1 die1 niet kunn5de zwemm51 zijn vij& 9 het wat] aanvalt ( v]volgt1 lijkt mij ze] jui/4 ,to5 de ,mee/] 9 ,tsi 01 hoorde hij de ,%au1 en 9 drie ma&5 k5de hij niet d5 smaak van vlees*4 ,hij zeide3 ,ik _h niet g$a*t1 dat muziek z uit/ek5d kon word5 gemaakt40 ,re$s 9 ,het ,lev5 van ,confucius0 aangehaald4 ,zie ook het voorlaat/e door mij aangehaalde fragm5t uit ,boek ,,ii4 ,de ,mee/] zeide3 ,grove rij/ om te et51 wat] dr9k51 mijn gebog5 arm als kuss5--te midd5 van deze d+5 is k geluk4 ,op onpli*tmatige wijze v]kreg5 rijkdom en aanzi5 is voor mij als drijv5de wolk540 ,de h]tog van ,%ie vroeg ,tsz ,loe ov] ,confucius4 ,tsz ,loe antwoordde niet4 ,de ,mee/] zeide 7to5 hij dit lat] hoorde73 ,wa>om zeidet gij niet1 hij is e5 man die 9 zijn ijv]ig zoek5 7na> wij%eid7 zijn vo$sel v]geet1 die 9 de vreugde 7van het v]krijg57 zijn sm>t v]geet1 en niet weet 7en bem]kt7 dat de oud]dom nad]5de is80 ,de ,mee/] zeide3 ,ik b5 niet e51 die bij zijne geboorte het wet5 7re$s7 _h2 ik b5 er e5 die 7enkel7 de ,oud5 liefheeft en het da> ern/ig zoekt40 ,zie ov] de ,wijz51 die re$s bij de geboorte het lwet5 bezitt51 de ,*o5g ,yo5g4 ,confucius 0 te n$]ig om zi* da> zelf ond] te rek554 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,hemel heeft de deugd 9 mij voortgebra*t4 ,hwan ,toey1--wat kan hj mij 7dan7 do580 ,9 het ,lev5 van ,confucius0 heb ik dit re$s besprok54 ,het volk van ,hoe ,hiang 0 moeilijk om m$e te sprek54 ,to5 e5 jong5tje 7da>van7 d5 ,mee/] kreeg te zi5 9 e5 ond]h\d twijfelde m5 7( hij da>aan wel go$ de$74 ,de ,mee/] zeide3 ,ik heb te do5 met zijne nad]+ tot mij1 ik heb niet te mak5 met zijn alle5 zijn 7en wat hij dan doet72 wa>om z erg 7/r5g7 zijn8 ,als iem& zi* v]re9t om bij mij te kom51 heb ik 7enkel7 met zijn v]re9d zijn te mak51 zond] te wa>borg5 wat zijn v]l$5 7gewee/ is740 ,het volk ,hoe ,hiang 0 b]u*t om zijn sle*!id4 ,dit fragm5t geeft e5 s*oon blijk van ,confucius' grootmo$igheid en zijn lib]aal oordeel4 ,de ,mee/] zeide3 ,9 de lit]atuur b5 ik niet m9d] en wel gelijk aan &]e m5s*52 ma> zlf mij g$rag5 als e5 ,kin ,tsz1 dt heb ik nog niet v]kreg540 ,m5 ziet hi]uit1 hoe ,confucius d5 sup]ieur5 m5s*1 d5 opp]/5 go$5 m5s*1 di5 hij ,kin ,tsz noemde1 bov5 d5 lit]ator /elde4 ,de ,mee/] 0 za*t en 7to*7 /r5g1 maje/ueus en 7to*7 niet woe/2 vol e]bi$1 en 7to*7 ru/ig4 ,,boek ,,viii4 ,to5 de filoso( ,tsng ziek 01 riep hij de discipel5 van zijn s*ool1 en zeide3 ,ontbloot mijne voet52 ontbloot mijne h&54 ,de ,%i ,k+ zegt3 ,vreez5de1 vreez5de1 bezorgd1 bezorgd1 als aan d5 r& van e5 afgrond1 als ga&e ov] dun ijs 7moet5 wij zijn740 ,nu en hi]namaals weet ik1 hoe te ontkom5 7aan wond57 o6 mijn kle9e k9d]560 ,de ,hiao br5gt m$e1 dat het li*aam1 dat m5 van de oud]s gekreg5 heeft1 ook 9 gav5 /aat1 zond] wond51 wordt beh\d5 tot d5 dood4 ,da>om de$ ,ts5g h&5 en voet5 ontbloot5 om te lat5 zi51 dat zij nog gaaf w>54 ,om dit li*aam zoo te kunn5 beh\d5 behoort het lev5 9 e]bi$ige vrees en met groote bezorgdheid te word5 doorgegaan1 als( het langs afgrond5 g+1 ( ov] broos ijs4 ,to5 de filoso( ,tsng ziek 0 vroeg de filoso( ,m5g ,k+ 7hoe het met hem g+74 ,de filoso( ,tsng zeide3 ,als de vogel zal gaan /]v5 is zijn gezang droef4 ,als de m5s* zal gaan /]v5 zijn zijne woord5 go$40 ,de filoso( ,tsng zeide3 ,met zelf-knn5 7to*7 vrag5 aan wie niet kunn52 met zelf vl bezitt5 vrag5 aan wie we9ig bezitt52 hebb5de als( hij niet _h2 vol zijnde en to* zijn als( hij l$ig 02 bele$igd1 en er zi* niet m$e bemoei52 ik _h vroeg] e5 vri5d1 die dit alles volgde40 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 m5s*1 die h\dt van dapp]heid en mo$eloos wordt door armo$e zal opro]ig word54 ,e5 m5s* zond] m5s*elijkheid1 als gij uw afke] van hem int5s doet zijn1 zal opro]ig word540 ,de ,mee/] zeide3 ,al heeft iem& het s*oone van de tal5t5 van d5 h]tog van ,*[2 als hij trots* en gi]ig is1 zull5 de &]e d+5 niet g5oeg wa>d zijn om na> te zi540 7,de ,mee/] zeide37 ,als de /aat ,tao heeft1 zijn armo$e en e5 lage positie d+5 van s*aamte4 ,als de /aat ge5 ,tao heeft zijn rijkdom en aanzi5 d+5 van s*aamte60 ,ik v]taal tuss*5beide ,tao expres niet1 om het begrip go$ te do5 voel54 ,er /aat ook lett]lijk ,yiu ,tao01 ,tao heeft4 ,b$oeld is natuurlijk als de /aat e5 rege]+ heeft volg5de aan1 9 ov]e5/emm+ met de goddelijke natuur1 dat wat volg5s d5 ,hemel is1 dus als de /aat go$1 re*tva>dig g]ege]d wordt40 ,de ,mee/] zeide3 ,le] 7altijd7 als( gij het 7wet57 to* niet kondt b]eik51 als( gij 7altijd7 vreesdet het te zull5 v]liez540 ,de ,mee/] zeide3 ,v]hev5 0 het1 hoe ,%o5 en ,y het keiz]rijk bezat51 als( het niets voor h5 060 ,de ,mee/] zeide3 ,groot ind]daad 0 ,yiao als ,vor/6 ,hoe v]hev56 ,alle5 de ,hemel is groot1 alle5 ,ya\ 0 zijn gelijke4 ,hoe e9deloos6 ,het volk kon het niet met e5 naam 7noem5740 ,zie de ,*o5g ,yo5g10 ,hfd/4 ,,xxii4 ,,boek ,,ix4 ,de ,mee/] 0 9 vrees 7voor zijn lev57 9 ,kwang4 ,en hij zeide3 ,0 na d5 dood van kon+ ,wn de wa>heid niet 9 mij gehuisve/8 ,als de ,hemel _h gewild1 dat de wa>heid z\ te niet gaan1 z\ ik1 lat]e /]vel+1 niet 9 zulk e5e betrekk+ tot ha> zijn gekom54 ,als de ,hemel de wa>heid nog niet laat ond]gaan1 wat kan het volk van ,kwang mij dan do580 ,het woord w50 dat eig5lijk lett]51 lit]atuur enz4 beteek5t1 heb ik hi]1 ev5als &]e v]tal]s1 door wa>heid0 v]taald1 omdat dit nog het di*t/e bij komt aan ,*oe ,hie's v]kl>+ da>van3 ,het zi*tba> 7te voors*ijn7 kom5de van d5 ,tao is wn10 dus de manife/atie van d5 ,tao40 ,y5 ,yoen zu*tte klag5d en zeide3 ,ik zag teg5 7de ,le] van mijn' ,mee/]7 op en des te hoog] 7s*e5 zij72 ik tra*tte er door hn te dr+5 en des te massiev] 7w]d zij72 ik keek er na> vr mij1 en plotsel+ 0 zij a*t] mij40 ,de ,mee/] wilde gaan won5 ond] de neg5 b>b>5 7/amm57 9 het ,oo/54 ,iem& zeide3 ,zij zijn ruw 7en onwet5d74 ,hoe kunt gij dat do580 7,de ,mee/]7 zeide3 ,als er e5 ,kin ,tsz 7ond] h57 woont1 wat voor ru:eid kan er dan zijn80 ,de ,mee/]1 bij e5 /room /a&e1 zeide3 ,het gaat voorbij jui/ als dit1 het h\dt niet op1 dag no* na*t60 ,*oe ,hie zegt1 en ik gelo( dat hij het jui/ heeft gezi51 dat hi] b$oeld wordt de loop d] ,natuur40 ,de ,mee/] zeide3 ,ik heb nog niem& gezi51 die de deugd ev5 lief heeft als de s*oonheid40 ,de ,mee/] zeide3 ,het gebeurt1 dat er spruitjes zijn1 ma> dat zij niet 9 bloei kom52 het gebeurt1 dat er bloesems zijn1 ma> er ge5 vru*t5 kom540 ,de ,mee/] zeide3 ,de aanvo]d] van drie kin's0 troep5 kan wegg]ukt word54 ,de ,wil 7zelfs7 van d5 geme55 man kan niet wegg]ukt word540 ,*oe ,hie voegt hi]aan 9 zijn comm5ta> t]e*t toe3 ,als de wil kon wegg]ukt word51 dan 0 het ge5 voldo5de wil40 ,de ,mee/] zeide3 ,zelf gekle$ 9 e5 ontrafeld1 lang gewaad1 bij m5s*51 die 9 bont5 zijn gekle$1 en zi* 7to*7 niet s*am5de1--dit is zooals ,yioe is40 ,m5 ziet1 dat ,confucius1 die d5 dapp]51 on/uimig5 ,tsz ,loe zoo dikwijls b]ispte om zijn gebrek aan kalm doorzi*t1 ook wel degelijk zijne &]e go$e eig5s*app51 b4 v4 hi] zijne wa>digheid 9 de armo$e1 erk5de4 ,de ,mee/] zeide3 ,als het ja> k\d wordt1 dan wet5 wij dat de pijnboom en de cypres het laat/ hunne bl>5 v]liez540 ,9 d5 nood le]t m5 zijne vri5d5 k5n510 z\ hi] wel e5igsz9s op gelijk54 ,de pijnboom en de cypres zijn1 da> zij zoo lang go$ blijv51 de symbol5 9 ,*9a van langdurigheid1 tr\w1 oud]dom4 ,,boek ,x4 ,,voorwoord4 ,dit ,boek h&elt geheel ov] de k>akt]i/iek van ,confucius4 ,yang ,%i zegt hi]ov] o4 a43 ,wat de ,wijz5 ,tao noem5 is niet iets buit5 wat elk5 dag noodig is4 ,da>om hebb5 de le]l+5 van ,confucius' s*ool nauwkeurig ond]zo*t en gezi5 na> zijn beweg5 en ru/5 van elk5 dag1 en het opgeteek5d40 ,iets v]d] zegt ,yang ,%i3 ,als het nagesla*t nu hun boek lee/ zal het vanzelf zijn1 ( zij d5 ,wijze voor hunne oog5 zi540 7,v]t47 ,confucius zag er 9 zijn dorp opre*t en ern/ig uit1 en als iem&1 die niet kan sprek5 7zoo e5v\dig74 ,als hij 9 d5 voorvad]lijk5 tempel 01 ( aan het h(1 sprak hij gemakkelijk1 ma> zorgzaam4 ,als hij aan het h( 01 sprak hij met de m&>ijn5 van m9d]5 rang e5v\dig1 en sprak hij met de m&>ijn5 van hoog]5 rang e]bi$ig4 ,ik heb 9 dez5 de *9ees*e k>akt]s k'an0 en y90 met n woord elk v]taald1 ma> dan ook niet de preciese b$oel+ gekreg54 ,ond] het e]/e k'an0 met e5v\dig0 v]taald1 behoort tegelijk opre*t1 ronduit0 te word5 v]/aan4 ,9 het *9ees* is dit aan 't k>akt] zlve te zi51 dat sam5ge/eld is uit twee &]e1 wa>van het e5 wa>heid0 beteek5t1 het &]e vloei50 7e5v\dig als e5 /room74 ,z is ook y90 niet alle5 e]bi$ig1 ma> ook za*t1 n$]ig01 hetge5 't k>akt] ev5e5s uitdrukt1 dat be/aat uit twee &]e1 wa>van het ne1 dat sprek50 beteek5t1 is geplaat/ 9 e5 &]1 dat deur0 is1 dus sprek5 als iem& die aan de deur iets vraagt40 ,zulke uit zi* zelf sprek5de k>akt]s zijn natuurlijk niet precies we] te gev5 9 n holl&s* woord4 ,als de ,vor/ aanwezig 0 drukte zijn gezi*t de groot/ mogelijke rev]5te zorg uit1 en 0 hij van e]bi$ geslag54 ,dit heb ik vrij moet5 v]tal54 ,de woord5 tik tsih0 a*t] elka> beteek55 het heel voorzi*tig /app51 als bang op iets te trapp51 en met gelijkmatig5 /ap40 ,dit1 v]gelek5 met de uitdrukk+ van e5 gezi*t1 bra*t mij tot mijne v]tal+4 ,*oe ,hie geeft k als synoniem v]e]5 en vrees0 dus e]bi$40 ,voor het &]e 0 geeft de gele]de ,*ang ,tsz niet v]get5 dat de ,vor/ voor u is0 en ,*oe ,hie e]bi$ige vrees01 wa>uit ik mijne v]tal+ putte4 ,e5 en &] kan d5 lez] e5 idee gev5 van de moeilijkheid om hl enkele *9ees*e k>akt]s we] te gev54 ,legge geeft voor het e]/e respectful uneas9ess0 en voor het twe$e grave1 b self-possess$40 ,als de ,vor/ hem riep om e5' hoog5 edele te ontvang5 v]&]de zijn gelaatskleur en bog5 zijne be55 7als om te kniel574 ,confucius' e]bi$ voor e5 bevel wordt hi]9 bes*rev54 ,hij boog 7dan7 teg5 de 7&]e m&>ijn57 ond] welke hij /ond1 da>bij zijn re*t]- ( l9k]>m beweg5de 7al na> gelang zij /ond571 ma> maakte dat de p&5 van zijn gewaad voor en a*t] re*t blev54 ,het wordt als onopgevo$ bes*\wd als bij het buig5 het gewaad s*eef gaat zitt54 7,dan7 ijlde hij vooruit als op wiek5 van e5 vogel vlieg5d4 ,dit drukt de e]bi$ uit1 om haa/ig aan het bevel te voldo54 ,/atig ijlde hij vooruit1 als e5 vogel die zijn vlu*t neemt 7d5 ga/ tegemoet74 ,als de ga/ 7w$]7 weg 01 gaf hij het b]i*t t]ug 7aan d5 ,vor/73 ,de ga/ ziet niet me] om 7en ik zie hm niet me]740 ,als hij de groote 7paleis7deur b9n5kwam1 boog hij zijn li*aam1 als( hij er eig5lijk niet door mo*t4 ,dit drukte zijn e]bi$ voor d5 ,vor/ uit4 ,zelfs voor de paleisdeur moe/ hij buig51 als( hij eig5lijk niet wa>d 01 er b9n5 te kom54 ,ik moet hi]bij aanteek551 dat het *9ees*e kh kung0 door de mee/e v]tal]s door het li*aam buig50 v]taald1 en ook door ,*oe ,hie als zoodanig aangegev51 teg5woordig veel wordt gebruikt voor3 de arm5 bij elka> br5g501 hetzij met de h&5 9 de m\w5 7als wj do5 bij k\d we]1 voor de w>mte71 hetzij met de h&5 ov] elka>1 t] hoogte van de bor/1 zoodat vel5 bew]51 dat van buig50 9 dez5 z9 bij ,confucius ge5 sprake 04 ,als hij /ond1 /ond hij niet 9 het midd5 van de poort2 als hij liep trapte hij niet op d5 drempel4 ,alle5 de ,vor/ mo*t 9 het midd5 /aan en op d5 drempel tr$54 ,als hij voorbij de 7l$ige7 plaats 7van d5 ,vor/7 g+1 v]s*oot hij van kleur1 en bog5 zijne be55 ond] hem2 en de woord5 7die hij sprak7 w>5 als die van e5' die nauwelijks g5oeg kon sprek54 ,zelfs voor de l$ige plaats van d5 ,vor/ moe/ groote e]bi$ word5 betuigd4 ,hij hield zijn gewaad op1 bij het nad]5 tot d5 vor/elijk5 zetel1 zijn li*aam boog1 en hij hield zijn adem 91 als( hij ge5 adem 7durfde7 hal54 ,als hij van de audintie t]ugkwam1 ontsp&e zi* zijn gezi*t op d5 e]/5 /ap 7a*t]wa>ts7 #gb en zag tevr$5 en v]heugd4 ,als hij op de b5$5/e plaats 0 gekom51 ijlde hij vooruit als op wiek5 van e5 vogel vlieg5d en als hij op zijn plaats 0 gekom51 drukte zijn gezi*t de groot/ mogelijke rev]5te zorg uit4 ,bij het nad]5 tot d5 ,vor/ moe/ de groot/ mogelijke e]bi$ word5 betuigd1 en als 9 vrees1 met buig5de knien1 nauwelijks ademhal5de1 g+ ,confucius tot hem4 ,ma> bij het v]lat51--wat ook de antwoord5 ( gezegd5 van d5 ,vor/ mo*t5 gewee/ zijn--moe/ e5 gezi*t word5 v]toond1 blij 9 de vreugde van d5 ,vor/ te hebb5 aans*\wd4 ,m5 moet hi]bij altijd go$ on?\d51 hoe hoog ,confucius ov] het vor/-zijn da*t1 &]s z\ dit alles slaafs*heid zijn4 ,als hij d5 /af 7van d5 ,vor/ gekreg57 droeg1 boog zijn li*aam1 als( hij het gewi*t niet mee/] 04 ,hooggeh\d5 hield hij hem 7t] hoogte van de bor/7 als bij het buig51 laaggeh\d5 hield hij hem 7niet lag] dan7 als( hij iem& iets gaf4 ,zijn gelaat v]s*oot1 als van vrees1 en hij liep s*uifel5d1 en nog nauwkeurig ond]zoek5d na> i$]5 /ap di5 hij de$4 ,9 di5 oud5 tijd kreg5 de hooge edel5 van d5 ,vor/ e5' kort51 kle95 /af ( scept] t5 ges*5ke als teek5 van hun wa>digheid1 di5 zij 9 de beide h&5 omhoog droeg51 t] hoogte van de bor/4 ,hij 0 van ko/b>5 /e51 b4 v4 jaspis4 ,ook teg5woordig drag5 de hooge m&>ijn5 di5 /af aan het h(1 ma> s*aff5 zi* di5 zelf aan4 ,behalve van jaspis zijn ze ook van &]e /(f51 b4 v4 ivoor1 /ukk5 olifantsslagt&4 ,deze /af wordt ev5e5s t] hoogte van de bor/ geh\d51 en bij groet5is met de h&5 m$e op en n$] bewog54 ,de ,kin ,tsz 7,confucius7 droeg ge5 violet ( donk]purp]1 en ge5 roodbru9 als v]si]+ van zijn gewaad4 ,ook als hij ongekle$ #gc 7alle57 01 droeg hij ge5 purp]a*tige kleur4 ,deze kleur5 w>5 n4l4 alle5 go$ voor vr\w5 ( meisjes1 die zi* op moet5 s*ikk54 ,ov] s*aapsbont droeg hij e5 zw>t zijd5 kle$2 ov] h]t5bont e5 van wit2 ov] voss5bont e5 van geel4 ,het bonte gewaad van zijn huisdra*t 0 lang1 met de re*t]m\w kort 7voor het gemak 9 het s*rijv5 en zak5 beh&el574 ,zijn slaapgewaad moe/ /ellig e5 halve l5gte lang] zijn dan zijn li*aam4 ,sommig5 zegg51 dat dit alle5 gold voor als hij va/te4 ,hij droeg ge5 s*ap5bont1 ( e5 zw>te muts1 als hij op r\wbezoek g+4 ,omdat bru9-geela*tig wit de kleur d] r\w5d5 is1 die hi] dus alle5 pa/e4 ,op d5 e]/5 dag van de ma& trok hij zijne /aatsiekle$]5 aan en pres5te]de zi* aan het h(4 ,to5 hij ge5 (ficieel ambt me] bekle$de1 bleef dit zijne gewoonte4 ,m5 ontv+ hem altijd met groote e]1 al liet m5 hem niet 9 d5 /aatsdi5/ toe4 ,hij vond het niet onaang5aam als zijn rij/ nauwkeurig s*oongemaakt 01 en vond het niet onaang5aam als zijn gehakt vlees* 7heel7 fijn 04 ,rij/1 die dampig 0 geword5 en zuur1 en vis* ( vlees*1 die b$orv5 w>51 at hij niet4 ,wat v]kleurd 01 at hij niet4 ,wat e5 sle*t5 reuk _h1 at hij niet4 ,wat sle*t gekookt 01 at hij niet4 ,dat wat niet tot het seizo5 behoorde1 at hij niet4 ,wat niet go$ afgesn$5 01 at hij niet1 wat niet zijn 7da>bij behoor5de7 saus kreeg1 at hij niet4 ,(s*oon er veel vlees* mo*t zijn1 liet hij1 wat hij er van nam1 niet me] zijn dan 9 de jui/e v]h\d+ met de rij/4 ,alle5 voor wijn _h hij ge5 maat1 ma> nam nooit tot hij er v]w>d van 04 ,wijn ( g$roogd vlees* van de m>kt at hij niet4 ,hij at nooit zond] gemb]4 ,van gemb] wordt de ziel held]10 zegt ,*oe ,hie hi]bij4 ,de *9eez5 zegg51 dat zij alle5 vr #ab uur 's middags mag geget5 word54 ,hij at niet veel4 ,als hij at conv]se]de hij niet1 als hij te b$ lag sprak hij niet4 ,als zijn mat niet re*t 0 g+ hij niet zitt54 ,als de dorpel+5 aan het wijn dr9k5 w>5 en zij1 die lange /av5 droeg5 uitg+51 g+ hij er a*t]4 ,vanaf d5 leeftijd van ze/ig j>5 droeg5 de oud5 van dag5 lange h\t5 ( bamboe/av5 om op te /eun51 wat n ook nog veel wordt g$aan4 ,confucius g+ nooit1 uit respect voor d5 oud]dom1 vr de oud51 altijd a*t] h54 ,als hij om in=maties zond na> e5' &]5 /aat1 boog hij tweemal5 als hij d5 7boods*app]7 uitgeleide de$4 ,dit buig5 0 niet teg5 d5 boods*app]1 ma> teg5 d5 /aat4 ,als hij ziek 0 en de ,vor/ kwam na> hem zi51 lag hij met het ho(d na> het ,oo/51 _h hij zijne /aatsiekle$]5 aan1 en trok d5 gordel er ov] he54 ,hoe ongemakkelijk dit ook voor e5' zieke mo*t zijn1 het ,decorum g+ bij ,confucius vr alles4 ,als e5 bevel van d5 ,vor/ hem ontbood1 wa*tte hij niet tot zijn wag5 kla> 01 ma> g+ 7dadelijk74 ,als e5 vri5d /i]f1 zond] betrekk+5 te hebb5 7die voor de begraf5is kond5 zorg57 zeide hij3 ,het is aan mij1 hem te begrav540 ,als e5 vri5d hem e5 cadeau zond1 al 0 het pa>d ( wag51 als het ge5 vlees* voor (f]+ 01 boog hij er niet voor4 ,als hij sliep lag hij niet als e5 lijk4 ,voor iem& 9 r\wkle$]5 boog hij tot het dw>%\t van zijn wag52 hij boog 7ev5e5s7 tot het dw>%\t van zijn wag5 teg5 e5'1 die de tafels d] bevolk+ droeg4 ,als het op e5s dond]de1 ( er e5 hevige w9d 01 v]s*oot hij van gelaatskleur4 ,dit drukte zijn vrees en zijn e]bi$ uit voor wat hij de toorn des hemels0 da*t te zijn4 ,als hij zijn wag5 be/eeg /ond hij re*t1 het koord va/h\d5de4 ,als hij 9 zijn wag5 /ond1 draaide hij zijn ho(d niet om1 praatte hij niet gejaagd1 en wees niet met zijne h&54 ,kor!id%alve heb ik wel e5 groot deel1 ma> niet het geheele ho(d/uk dez] k>akt]i/iek van ,confucius v]taald4 ,het bov5/a&e zal1 hoop ik1 g5oeg zijn4 ,de wag5s 9 di5 tijd w>5 me] k>r5 op twee wiel51 wel e5igsz9s gelijk5de op die d] griek51 wa>9 m5 /ond naa/ e5 m5n]4 ,,boek ,,xi4 ,de ,mee/] zeide3 ,de m5s*5 van vroeg] w>5 9 ,decorum en ,muziek l&elijke m5s*502 die van lat]e tijd5 zijn 9 ,decorum en ,muziek ,kin ,tsz4 ,als ik deze d+5 gebruik volg ik die van vroeg]40 ,met l&elijk0 wordt hi] e5v\dig1 primitief 79 d5 go$5 z97 b$oeld4 ,met ,kin ,tsz niet zooze] de ov]al door ,confucius v]he]lijkte ideaal-m5s*1 ma> me] de accompli%$ g5tleman01 wa>m$e o4 a4 ,legge het hi] heeft v]taald4 ,de b$oel+ is1 dat muziek en decorum vroeg] me] simpel van groote1 e5v\dige wa>heid w>51 en de lat]e m5s*51 door deze l te bes*aafd en gepolij/ te will5 mak51 het w>e wez5 er van te veel op(f]d5 aan mooi5 s*ijn4 ,om hun deugdzaam g$rag w>5 ond]s*eid5 ,y5 ,yu51 ,m9 ,tsz ,ki51 ,y5 ,pih ,nioe1 en ,*o5g ,ko5g2 om hun tal5t van sprek5 ,tsae ,woe en ,tsz ,ko5g2 om hunne va>digheid 9 het behe]5 van zak5 ,y5 ,yioe en ,kie ,loe2 om hunne /udie van lit]atuur ,tsz ,yioe en ,tsz ,tsz ,hia4 ,deze vi] soort5--deugdzaam g$rag1 tal5t van sprek51 va>digheid 9 behe]51 en /udie van lit]atuur word5 g5oemd de vi] klass50 van discipel5 en die ti5 bov5g5oemde volgel+5 de ti5 wijz540 ,to5 ,y5 ,yu5 ge/orv5 01 riep de ,mee/] uit3 ,helaas6 ,de ,hemel v]nietigt mij6 ,de ,hemel v]nietigt mij60 ,to5 ,y5 ,yu5 7,y5 ,hwoey7 ge/orv5 01 we5de hij van sm>t4 ,zijne volgel+5 vroeg53 ,is uw sm>t zoo bov5matig80 7,en de ,mee/] zeide37 ,is mijn sm>t bov5matig8 7,ik weet dat niet e5s67 ,als ik om dez5 m5s* niet ontro]d w>e van sm>t1 om wi5 z\ ik het dn zijn80 ,kie ,loe vroeg 7d5 ,mee/]7 ov] het di55 van de kwei-%9 7gee/5 d] dood574 ,de ,mee/] zeide3 ,als gij de m5s*5 nog niet kunt di551 hoe kunt gij dan de gee/5 7van m5s*57 di5580 7,to57 vroeg 7,kie ,loe7 ov] d5 dood4 7,en de ,mee/]7 zeide3 ,gij k5t nog niet het lev52 hoe z\dt gij dan d5 dood k5n580 ,dit gezegde is ze] k>akt]i/iek voor de filos(ie van ,confucius1 die van d5 dood en e5 hi]namaals0 bijna nooit sprak1 en enkel ov] het lev5 en de lev5d5 filos(e]de4 ,v]gelijk ook ,boek ,,vi ,pan ,*i vroeg enz40 en v]gelijk ,besprek+ van ,*o5g ,yo5g01 ,,xvi4 ,m5 ziet hi]uit1 dat de ov]matige1 bela*elijke v]e]+ d] dood5--zooals wij die 9 de kle9/e bizond]h$5 9 ,pr(4 de ,groots /&a>dw]k ,! religi\s sy/em ( ,*9a0 hebb5 le]5 k5n5--absoluut 9 /rijd is met de ,confuciani/is*e le]1 en deze misbruik5 dus all]m9/ aan hr moet5 word5 toeges*rev54 ,m9 ,tsz /ond aan zijne zijde1 za*t en h(felijk2 ,tsz ,loe /\t en en]giek2 ,y5 ,yioe en ,tsz ,ko5g opre*t en op54 ,de ,mee/] 0 v]heugd4 ,dit is als e5 s*ild]ijtje1 voor/ell5de ,confucius met zijne vi] discipel51 die all5 9 simpele trekk5 hun k>akt]i/iek v]toon54 ,9 het *9ees* is het nog simpel]1 da> voor de door mij gebruikte twee v]s*ill5de woord5 9 het orig9eel n *9ees* k>akt] voldoet4 ,zie de ,besprek+ bij het #a;e fragm5t 9 ,boek ,x4 ,tsz ,ko5g vroeg3 ,szi ( ,%ang1 wie is de wa>dig/e80 ,de ,mee/] zeide3 ,szi gaat er naa/1 ,%ang komt er niet aan toe40 7,tsz ,ko5g7 zeide3 ,dan is ,szi de be/e1 d5k ik40 ,de ,mee/] zeide3 ,er naa/ gaan is 7ev5 v]ke]d7 als er niet aan toe kom540 ,hi] wordt het afwijk5 ( niet b]eik5 van ,*o5g ,yo5g0 b$oeld4 ,v]gelijk ook ,*o5g ,yo5g01 ,hfd/4 ,,iv4 ,de ,mee/] zeide3 ,hwoey6 ,hij 0 er bjna6 7,en7 hij 0 voortdur5d 9 armo$e40 ,b$oeld is3 ,hwoey 0 bijna geheel toe aan ,tao1 het volg5 van de ,s+4 ,en dan kon hij 9 armo$e ook be/ ru/ hebb54 ,tsz ,loe vroeg3 ,wat ik gehoord heb1 moet ik dat dadelijk uitvo]580 ,de ,mee/] zeide3 ,uw vad] en uwe oud]e bro$]s zijn er bijvoorbeeld nog 7wie gij kunt raadpleg574 ,wa>om wat gij hoort dadelijk uitvo]580 ,y5 ,yioe vroeg3 ,wat ik gehoord heb1 moet ik dat dadelijk uitvo]580 ,de ,mee/] zeide3 ,vo] het dadelijk uit40 ,ko5g ,si ,hwa zeide3 ,yioe vroeg1 ( hij dadelijk moe/ uitvo]5 wat hij gehoord _h en gij zeidet3 ,uw vad] en uw oud]e bro$]s zijn er 7wie gij kunt raadpleg5704--,kioe vroeg1 ( hij dadelijk moe/ uitvo]5 wat hij gehoord _h1 en gij zeidet3 ,vo] het dadelijk uit60--,*ih is v]w>d1 en durft u vrag5 7hoe het hi]m$e is740 ,de ,mee/] zeide3 ,kioe is dral]ig1 da>om laat ik hem vooruit gaan4 ,yioe is me] dan &]51 da>om laat ik hem a*t]uit gaan40 ,m5 v]gete niet dat ,tsz ,loe ,yioe1 ,y5 ,yioe ,kioe1 en ,ko5g ,si ,hwa ,*ih is4 ,tsz1 die 9 en]gie en dapp]heid mr 0 dan &]e m5s*51 _h gebrek aan doorzi*t en correc!id1 ,kioe 0 te v]leg5 om te age]54 ,confucius lette dus bij zijn antwoord op hun beid] k>akt]s1 en gaf hi]door blijk van zijn m5s*5k5nis4 ,,boek ,,xii4 ,y5 ,yu5 vroeg ov] m5s*elijkheid4 ,de ,mee/] zeide3 ,zi*zelf ond]w]p51 en t]ugke]5 tot de ,l1 is m5s*elijkheid4 ,als iem& zi*zelf voor n dag ond]w]pt1 zull5 all5 ond] d5 ,hemel zijne m5s*elijkheid roem54 ,komt m5s*elijkheid uit het zelf ( uit &]e m5s*580 ,*oe ,hie geeft 9 zijn comm5ta> t] v]duidelijk+ nog e5s de def9itie3 ,j5 7m5s*elijkheid7 is de volmaakte deugd van het oorspronkelijke h>t0 en ,l 7decorum7 is de kuis*e bes*av+ van het pr9cipe van d5 ,hemel40 ,m5 ziet ook aan dit fragm5t we]1 dat het ,decorum niet bes*\wd w]d als enkel beleefdheidsvorm51 ma> als iets divi5s1 e5 bes*av+ van z$51 die alle5 door de goddelijke deugd w]d v]kreg54 ,zi*zelf ond]w]p50 is volg5s ,*oe ,hie al zijne heimelijke lu/5 en bege]t5 b$w+50 en volg5s &]5 ook nog alle egosme40 ,y5 ,yu5 zeide3 ,ik v]zoek ,u1 mij da> de 7v]s*ill5de7 /app5 7artikel57 toe te zegg540 ,de ,mee/] zeide3 ,wat ge5 ,l is1 zie da> niet na>4 ,wat ge5 ,l is1 lui/] da> niet na>2 wat ge5 ,l is1 spreek da> niet ov]2 wat ge5 ,l is1 maak da> ge5 7enkele7 beweg+ van40 ,y5 ,yo5 zeide3 ,(s*oon ik niet actief en knap b51 zal ik tra*t5 mijne zaak van deze woord5 7less57 te mak540 ,alwe] e5 bewijs1 dat ,l vol/rekt niet enkel e5 uitw5dig beleefdheidsv]toon 01 ma> ook e5 re9e /aat van inw5dige z$elijkheid1 geeft ,*oe ,hie we]1 door o4 a4 9 zijn comm5ta> te zegg53 ,ge5 ,l is het egosme van het zelf 7met de heimelijke bege]t5740 ,*o5g ,ko5g vroeg ov] m5s*elijkheid4 ,de ,mee/] zeide3 ,als gij 9 d5 vreemde gaat1 7te do57 als( gij 9 alle 7vreemd57 hooge ga/5 ziet2 het volk te gebruik51 als( gij deelnaamt aan e5 groote (f]+2 wat gij zelf niet w5s*t g$aan te word51 dat niet aan &]5 do51 9 d5 /aat ge5 gemurmure] teg5 u te hebb52 9 uwe familie ge5 gemurmure] teg5 u te hebb540 ,*o5g ,ko5g zeide3 ,(s*oon ik niet actief en knap b51 zal ik tra*t5 mijne zaak van deze woord5 7less57 te mak540 ,szi ,ma ,nioe zeide bezorgd3 ,de 7&]e7 m5s*5 hebb5 all5 bro$]s1 7ma>7 ik alle5 heb er ge540 ,tsz ,hia zeide3 ,ik heb het volg5de hoor5 zegg53 ,de dood en het lev5 hebb5 hun va/ lot 7van d5 ,hemel72 rijkdom en aanzi5 zijn 9 d5 ,hemel 7va/ge/eld74 ,laat e5 ,kin ,tsz rev]5t zijn en niet fal51 laat hem teg5ov] de m5s*5 e]bi$ig zijn1 en ,l hebb51 dan zull5 all5 tuss*5 de vi] zeen zijne bro$]s zijn4 ,wa>om z\ de ,kin ,tsz b$roefd zijn1 omdat hij ge5 bro$]s heeft80 ,zo[el 9 dit fragm5t als 9 ,*o5g ,yo5g0 zal m5 e5e analogie met g\d5 spreuk5 uit d5 bijbel zi54 ,*oe ,hie geeft aan1 dat ,tsz ,hia dit we] van ,confucius heeft gehoord1 die dus de eig5lijke zegsman is4 ,tsz ,ko5g vroeg ov] rege]+4 ,de ,mee/] zeide3 7,die be/aat daruit dat zij moet zorg5 dat er7 g5oeg et5 7is71 g5oeg uitru/+ voor soldat51 en dat het volk v]tr\w5 heeft 79 d5 ,vor/740 ,tsz ,ko5g zeide3 ,als er /ellig niets aan te do5 is ( n moet er weg1 welke van deze drie d+5 z\ m5 dan het e]/ weg moet5 do580 7,de ,mee/]7 zeide3 ,de uitru/+ van soldat5 7moet dan e]/7 weg40 ,tsz ,ko5g zeide3 ,als er /ellig niets aan te do5 is ( n moet er weg1 welke van de twee 7ov]ige7 d+5 z\ m5 dan het e]/ weg moet5 do580 7,de ,mee/]7 zeide3 ,het et5 7moet dan e]/7 weg4 7,want7 van ouds moet5 all5 t* dood4 ,ma> als het volk ge5 v]tr\w5 heeft 79 d5 ,vor/7 is 7de ,/aat7 niet geve/igd40 ,de h]tog ,k+ van ,tsi vroeg aan ,confucius ov] rege]+4 ,confucius antwoordde3 ,als de ,vor/ ,vor/ is1 de m9i/] m9i/] is1 de vad] vad] is en de zoon zoon is1 7dan is er e5e go$e rege]+740 ,*oe ,hie zegt er bij3 ,dit is de wortel 7oorsprong7 van rege]+40 ,to5 t] tijde 0 er 9 ,tsi groote wanorde1 da> ,k+ zi* liet ov]he]s*5 door zijn m9i/]s1 en er ov] da*t1 zijn' oud/5 zoon van het erfs*ap uit te sluit54 ,confucius 0 b]oemd om zijne treff5de1 laconieke antwoord51 die altijd d5 spijk] op d5 kop tr(f54 ,de ,mee/] zeide3 ,wie met e5 half woord process5 kan besle*t51 dat is ,yioe60 ,tsz ,loe draalde niet na e5 bel(te40 ,hi] wordt ,yioe w$]om geprez5 om zijne va>digheid 9 het bemiddel51 en het besle*t5 van g$+51 en om de tr\w aan zijn woord4 ,lett]lijk /aat 9 d5 twe$5 z9 ,tsz ,loe sliep niet ov] e5 bel(te0 ma> ,*oe ,hie geeft dral540 ,kie ,kang vroeg ov] rege]+ aan ,confucius4 ,confucius antwoordde3 ,rege]51 is re*t mak54 ,als de ,le]mee/] 7de ,vor/7 het volk voorgaat 9 het re*te1 wie zal dan niet re*t durv5 zijn80 ,ik heb expresselijk het *9ees*e woord1 dat re*t0 beteek5t1 ook met re*t0 v]taald1 het engels*e "r40 ,re*t1 dat is correct1 zuiv] als e5 re*te lijn 9 het go$e4 ,onmiddellijk hi]m$e 9 v]b& /aat het volg5de4 ,kie ,kang 0 bezorgd ov] de 7vele7 diev5 en ond]vroeg da>ov] ,confucius4 ,confucius antwoordde3 ,als gij zelf1 ,he]1 niet zoo bege]ig wa>t1 al w]d5 zij er voor beloond1 zij z\d5 niet /el540 ,alwe] e5 voorbeeld van ,confucius' treff5de1 onbewimpelde wijze van antwoord54 ,kie ,kang1 het ho(d van d5 ma*tig5 ,kie clan 9 ,loe1 0 zelf e5 usurpator1 die het wettige /amho(d1 e5 jong5 neef1 _h v]jaagd1 en vol bege]t5 04 ,want ,confucius' grondbeg9sel 0 nu e5maal1 dat de vor/5 en ho(d5 zlf moe/5 voorgaan 9 het go$e1 dat hun deugd het volk tot de deugd bra*t1 ev5 zek] als hun ondeugd het tot zonde leidde4 ,kie ,kang1 ov] rege]+ aan ,confucius vrag5de1 zeide3 ,zij1 die ge5 ,tao hebb5 te dood5 voor het go$ van dieg551 die wl ,tao hebb51 hoe is het da>m$e 7d5kt gij780 ,de ,mee/] zeide3 ,wat voor nut is er om te dood51 als gj1 ,he]1 de rege]+ uitoef5t8 ,bege]t gij1 ,he]1 na> het ,go$e1 dan is het volk 7vanzelf ook7 go$4 ,de deugd5 van d5 ,kin ,tsz 7de sup]ieur57 zijn als de w9d1 de deugd5 van de kle9e m5s*5 7de inf]ieur57 als het gras4 ,het gras moet /ellig buig5 als de w9d er ov] he5 gaat40 ,ik heb expresselijk we] het woord ,tao beh\d54 ,ge5 ,tao hebb50 is dus niet de ,s+ volg501 dus ook vanzelf niet het pr9cipe van d5 ,hemel volg540 ,legge v]taalt het met ! unpr9cipl$0 wat da> ev5e5s uit volgt4 ,ik h\d ga>ne het woord ,tao 9 zijne beteek5iss51 die 9 het ,bo$dhisme en ,taosme we] zoo geheel &]s zijn4 ,fan ,*i vroeg ov] m5s*liev5dheid4 ,de ,mee/] zeide3 7dat is7 de m5s*5 liefhebb540 7,fan ,*i7 vroeg ov] wet54 ,de ,mee/] zeide3 7dat is7 de m5s*5 k5n540 ,hi] is e5 voorbeeld dat ,jn0 eld]s 9 dit w]k m5s*elijkheid0 79 d5 z9 van de m5s*elijke deugd5 hebb5d7 beteek55d1 ?ans de m5s*5 liefhebb50 beteek5t1 zooals 9 bo$dhi/is*e w]k54 ,fan ,*i begreep het nog niet4 7,to57 zeide de ,mee/]3 ,gebruik de re*t51 en zet de kromm5 aan d5 kant2 dan kunn5 de kromm5 re*t word540 ,fan ,*i trok zi* t]ug1 zag ,tsz ,hia1 en zeide3 ,he]1 7zooev57 _h ik e5 ond]h\d met d5 ,mee/]1 en vroeg hem ov] wet51 en de ,mee/] zeide3 ,gebruik de re*t5 en zet de kromm5 aan d5 kant1 dan kunn5 de kromm5 re*t word540 ,wat kan hij da>m$e b$oeld hebb580 ,tsz ,hia zeide3 ,hoe rijk zijn deze woord56 ,to5 ,%o5 het rijk bezat koos hij uit all51 en gebruikte ,ka\ ,yan1 en zij1 die ge5 m5s*elijkheid hadd5 w>5 v] 7te zoek574 ,to5 ,tang het keiz]rijk bezat koos hij uit all51 en gebruikte ,ie ,y9 en zij1 die ge5 m5s*elijkheid hadd51 w>5 v] 7te zoek5740 ,de w>e m5s*elijkheid van e5' vor/1 zo[el als zijn w>e k5nis1 be/aat dus1 volg5s ,confucius1 uit het kiez5 van de ges*ikte m9i/]s en ambt5>54 ,de re*t51 d4 i4 de opre*t5 moet5 gebruikt word5 7lett4 /aat er opgehev5 word507 9 d5 /aatsdi5/1 en de kromm51 d4 i4 de heimelijk51 vals*51 aan wal gezet4 ,want dan alle5 be/aat er geleg5heid1 dat de kromm5 ond] het volk door het voorbeeld d] rege]+sambt5>51 en d5 van h5 uitga&5 trans=me]5d5 invlo$1 ook re*t word54 ,tsz ,hia vroeg ov] vri5ds*ap4 ,de ,mee/] zeide3 ,v]maan 7uw vri5d7 tr\welijk en leid hem go$4 ,als 7gij ziet7 dat het niet kan1 s*ei dn uit4 ,br5g uzelf niet tot s*&e40 ,als voorbeeld van de veelvuldig v]s*ill5de beteek5is van het k>akt] ,tao di5e1 dat het hi] voorkomt 9 d5 z9 van leid504 ,niet alle5 kan het dus beteek55 weg0 ma> zelfs leid50 7op e5 weg74 ,,boek ,,xiii4 ,fan ,*i vroeg 7d5 ,mee/]7 om hem l&b\wkunde te le]54 7,de ,mee/]7 zeide3 ,ik b5 niet zoo go$ da>voor als e5 oude l&b\w]40 7,fan ,*i7 vroeg 7d5 ,mee/]7 om hem tu9i]5 te le]54 7,de ,mee/]7 zeide3 ,ik b5 niet zoo go$ da>voor als e5 oude tu9man40 ,to5 ,fan ,*i uitgegaan 01 zeide de ,mee/]3 ,wat e5 kle9 m5s*1 die ,fan ,s6 #gd ,als die van bov5 de ,l 7het ,decorum7 liefheeft1 dan zal het volk niet one]bi$ig durv5 zijn4 ,als die van bov5 de pli*tmatigheid liefheeft1 dan zal het volk het niet durv51 zi* niet 7aan hem7 te ond]w]p54 ,als die van bov5 de opre*!id en tr\w liefheeft zal het volk niet durv51 niet opre*t te zijn4 ,welnu1 als het z is1 zal het volk uit alle vi] w9d/rek5 na> hem toe kom51 hunne k9d]5 op d5 rug drag5d4 ,van wat voor nut z\ dan l&b\wkunde 7voor hem7 zijn80 ,confucius vond dus1 dat d+5 als l&b\wkunde1 tu9i]5 enz4 voor het volk w>51 ma> dat die van bov501 d4 i4 de ,kin ,tsz1 de m9i/] en de vor/ de hoog]e d+5 hadd5 te k5n54 ,*oe ,hie zegt dan ook ,l1 ,i en ,s9 zijn de zak5 van d5 groot5 m5s*40 ,ik wijs er nog e5s op dat m5 ,l v]tal5de door ,decorum1 ,i door pli*tmatigheid 7(1 zooals ,legge geeft1 righte\sness71 en ,s9 door opre*!id en tr\w1 wel heel di*t bij het *9ees*e begrip is1 ma> het niet gehl omvat4 ,l heb ik re$s oms*rev5 door ,*oe ,hie's gezegde3 ,de kuis*e bes*av+ van het pr9cipe van d5 ,hemel10 voor ,i geeft ,wells ,williams dat1 wat het h>t 9 /aat /elt1 zi*zelf te rege]51 en de d+5 om op hun jui/e plaats te zijn10 en ook dat wat p] se gepa/ en jui/ is40 ,s9 is zo[el opre*!id1 wa>heid1 integriteit en tr\w1 volg5s ,wells ,williams4 ,de ,mee/] zeide3 ,als iem& 7al7 driehond]d ,odes kan opzegg51 7ma>7 als hij 9 de rege]+ met iets bela/ wordt1 niet b$rev5 is1 7(7 als hij na> e5 d] vi] w9d/rek5 met e5 opdra*t wordt gezond51 niet 7zelf7 alle5 kan antwoord51 al 7le]de hij7 ook ng zooveel1 wat pre/e]t hij er m$e80 ,de ,odes van de ,%i ,k+ zijn van di5 a>d1 dat1 als m5 ze go$ be/ude]d en gevoeld _h1 m5 vanzelf van rege]+szak5 en opdra*t5 af moe/ wet51 zveel /aat er van 94 ,het opzegg5 van de ,odes zond] ze practis* te kunn5 toepass5 vond ,confucius e*t] van ge5 nut4 ,de ,mee/] zeide3 ,als zijn eig5 k>akt] re*t is1 zal de rege]+ 7van d5 ,vor/7 go$ gaan zond] 7het uitva>dig5 van7 bevel54 ,als zijn eig5 k>akt] niet re*t is1 al 7va>digt de ,vor/7 bevel5 uit1 m5 zal ze niet opvolg540 ,de ,mee/] zeide3 ,als e5ig5 ond] de ,vor/5 mij wild5 gebruik51 z\ ik 9 twaalf ma&5 iets 7belangrijks7 hebb5 kunn5 do54 ,9 drie j>5 7z\ de rege]+7 volmaakt zijn40 ,de ,mee/] zeide3 ,als go$e m5s*5 e5' /aat hond]d j>5 a*t]e5 rege]d51 z\d5 zij ook de all]sle*t/5 kunn5 v]vorm5 7tot go$57 en de dood/raf afs*aff54 ,hoe volmaakt wa> zijn deze woord560 ,de ,mee/] zeide3 ,als er e5s e5 7e*te7 kon+ 01 z\d5 er /ellig d]tig ja> v]loop5 en da>na z\ er m5s*elijkheid zijn40 ,*oe ,hie wij/ er op1 dat deze kon+ e5 heilige wijze z\ moet5 zijn4 ,*+ ,tsoe wij/ hi]bij op het feit1 hoe ond] de rege]+ van kon+ ,woe 7de e]/e rege]d] d] ,*[ dyna/ie7 de ,l en de ,muziek g+5 bloei54 ,de ,mee/] zeide3 ,als e5 m9i/] zijn eig5 k>akt] re*t maakt1 wat zal er dan 7moeilijks7 voor hem zijn 9 het deelnem5 aan de rege]+8 ,als hij zijn eig5 k>akt] niet re*t maakt1 wat heeft hij dan 7&]e7 m5s*5 re*t te mak580 ,de h]tog ,ngai vroeg ov] rege]+4 ,de ,mee/] zeide3 7,e5e go$e rege]+ be/aat7 als zij die nabij zijn gelukkig zijn1 en zij die v]af zijn 7nad]bij7 kom540 ,fan ,*i vroeg ov] m5s*elijkheid4 ,de ,mee/] zeide3 7,dat is7 ?uis zijnde b$a>d en ern/ig zijn1 9 het beh&el5 van zak5 e5 e]bi$ige nauwgeze!id hebb51 en 9 d5 omgang met &]5 loyaal zijn4 ,al mo*t gij ond] b>ba>s*e /amm5 zijn1 mo*t gij deze d+5 niet v]ona*tzam540 ,tsz ,ko5g zeide1 vrag5d3 ,hoe moet iem& zijn1 om ambt5a> te mog5 g5oemd word580 ,de ,mee/] zeide3 ,hij1 die 9 zijn eig5 g$rag 7gevoel voor7 s*aamte heeft en erg5s 9 de vi] w9d/rek5 gezond51 d5 la/ van zijn' ,vor/ ge5 one] a&oet1 mag e5 ambt5a> word5 g5oemd40 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz is wa>dig en niet trots*4 ,de kle9e m5s* is trots* en niet wa>dig40 ,de ,mee/] zeide3 ,als e5 go$ m5s* het volk zev5 j>5 ond]wij/1 dan kan m5 het ook 9 d5 oorlog gebruik540 ,het volk1 om moreel ges*ikt te zijn1 zijn vad]l& te v]d$ig51 moet e]/ ond]wez5 zijn 9 de deugd5 die zijn l& groot mak54 ,oud]lijke liefde1 bro$]lijke liefde1 loyauteit en tr\w0 noemt ,*oe ,hie ond] dez5 op4 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 niet-ond]wez5 volk voor d5 oorlog gebruik5 is het weggooi540 ,de laat/e *9ees*-japans*e oorlog heeft de wa>heid dez] woord5 nog e5s bewez54 ,m5 ziet1 dat het d5 *9eez5 niet aan go$5 raad heeft ontbrok54 ,,boek ,,xiv4 ,hj5 vroeg1 wat s*aamte 04 ,de ,mee/] zeide3 ,als er go$e rege]+ 9 d5 /aat is 7alle5 om7 traktem5t te d5k51 en als er ge5 go$e rege]+ 9 d5 /aat is 7ook alle5 om7 traktem5t te d5k51 dat is om s*aamte ov] te hebb540 ,er /aat we] lett]lijk ,als de /aat ,tao heeft0 enz4 ,e5 go$e rege]+ is n4l4 k volg5 van de hemels*e natuur4 ,hj5 ( ,yu5 ,szi 0 e5 d] discipel5 van ,confucius1 die zi* bizond] ond]s*eidde door zijn onv]s*illigheid voor rijkdom en w]elds*e d+51 en 9 groote armo$e leefde4 ,hij bekle$de e]/ het ambt van g\v]neur e5] /ad1 ma> na ,confucius' dood trok hij zi* geheel t]ug4 ,de ,mee/] zeide3 ,e5 gele]de1 die veel van gemak h\dt1 is niet g5oeg wa>d om e5 gele]de te zijn40 ,de ,mee/] zeide3 ,als er e5 go$e rege]+ 9 d5 /aat is 7mog57 de woord5 hoog-v]hev5 en de dad5 hoog-v]hev5 zijn2 als er ge5 go$e rege]+ 9 d5 /aat is 7mog57 de dad5 hoog-v]hev5 zijn1 ma> de woord5 bes*eid540 ,de ,mee/] zeide3 ,kin ,tszs1 die to* niet 7altijd7 m5s*elijkheid hadd51 zijn er gewee/1 ma> er zijn nog ge5 kle9e m5s*5 gewee/1 die m5s*elijkheid hadd540 ,de ,mee/] sprak er ov] dat h]tog ,l+ van ,wei ge5 ,tao _h4 ,kie ,kang zeide3 ,als het z met hem 01 hoe komt het dan1 dat hij het rijk niet v]loor80 ,confucius zeide3 ,y1 de ,*o5g ,*oeh1 0 de sup]9t5d5t voor 7de ontvang/ van7 ga/5 en vreemd52 ,to1 de litani/1 _h het behe] ov] d5 voorvad]lijk5 tempel1 en ,wang ,so5 ,kia _h het behe] ov] het leg]2 welnu1 dit aldus zijnde1 hoe z\ hij het rijk v]liez580 ,de go$e1 hooge /aatsdi5>5 behield5 het rijk1 wa> de vor/ alle5 het z\de v]liez54 ,*o5g ,*oeh0 is e5 naam voor zek]5 familiegraad4 ,de ,mee/] zeide3 ,als iem&s woord5 niet bes*eid5 zijn1 zal het uitvo]5 7da>van7 moeilijk zijn40 ,k ,pih ,yuh zond e5 bode na> ,confucius4 ,confucius zat met hem1 en vroeg3 ,wat doet uw ,mee/] 7alzoo780 7,de bode7 antwoordde3 ,mijn ,mee/] bege]t zijne f\t5 we9ig5 te mak51 ma> heeft het nog niet gekund40 ,de bode g+ uit1 en de ,mee/] zeide3 ,wat e5 bode6 ,wat e5 bode60 ,dit bewij/1 dat ,confucius ook k]na*tige antwoord5 9 &]5 apprecie]de4 ,k ,pih ,yuh 0 e5 m&>ijn van d5 /aat ,wei1 en e5 van ,confucius' discipel54 ,iem& zeide3 ,hoe d5kt gij ov] het met vri5delijkheid beantwoord5 van bele$ig+80 ,de ,mee/] zeide3 ,wa>m$e moet m5 dan vri5delijkheid beantwoord58 ,beantwoordt bele$ig+ met re*t1 beantwoordt vri5delijkheid met vri5delijkheid40 ,het met vri5delijkheid bele$ig+ beantwoord50 is e5 d] tek/5 uit de ,tao ,teh ,k+ van ,lao ,tsz4 ,uit dit enkele fragm5tje kan m5 re$s zi51 hoe vl v]d] en hoog] ,lao ,tsz g+ dan ,confucius4 ,de ,mee/] zeide3 ,helaas1 er is niem&1 die mij k5t60 ,tsz ,ko5g zeide3 ,wat b$oelt gij met dat m5 u niet k5t80 ,de ,mee/] antwoordde3 ,ik murmure] niet teg5 d5 ,hemel4 ,ik toorn niet op de m5s*54 ,laag 7beg9t7 mijne /udie en hoog doordr+t zij d5 ,hemel4 ,wie mj k5t1 dat is de ,hemel60 ,confucius' /udie begon dus laag1 bij de e5v\dig/e d+51 om da>na d5 ,hemel te doordr+51 te omvatt54 ,tsz ,loe vroeg ov] d5 ,kin ,tsz4 ,de ,mee/] zeide3 7,de ,kin ,tsz betra*t7 cultivatie van zijn ,zelf1 9 rev]5tie40 7,tsz ,loe7 zeide3 ,en is het hi]m$e uit80 7,de ,mee/]7 zeide3 7,de ,kin ,tsz7 betra*t de cultivatie van zijn ,zelf om &]5 tot ru/ te br5g540 7,tsz ,loe7 zeide3 ,en is het hi]m$e uit80 7,de ,mee/]7 zeide3 7,hij7 cultive]t zijn ,zelf om het geheele volk tot ru/ te br5g54 7,hij7 cultive]t zijn ,zelf om het geheele volk tot ru/ te br5g54 7,zelfs7 ,ya\ en ,%o5 w>5 hi] nog bege]ig na>40 ,,boek ,,xv4 ,de h]tog ,l+ van ,wei vroeg ,confucius ov] tactiek4 ,confucius antwoordde3 ,ik heb alles gehoord van (f]vaz51 ma> militaire zak5 heb ik niet gele]d40 ,d5 volg5d5 dag aanva>dde hij zijn v]trek4 ,de ,mee/] zeide3 ,tsze1 gij ziet mij me5 ik aan voor iem&1 die veel le]t en dat on?\dt80 ,tsz ,ko5g antwoordde3 ,ja1 ( is het niet zoo80 ,de ,mee/] zeide3 ,ne51--ik br5g het 7alles7 tot n 7t]ug740 ,zie ,boek ,,iv4 ,no4 ,,xv met de ,besprek+4 ,lett]lijk /aat er ik rijg het 7alles7 met n aan elka>40 ,tsz ,*ang vroeg ov] het g$rag 7van d5 ,kin ,tsz zoodat hij ov]al geapprecie]d z\ word574 ,de ,mee/] zeide3 ,zijn woord5 7moet57 opre*t en wa> 7zijn71 zijn dad5 e]lijk en rev]5t2 al is m5 ond] de wilde b>b>5/amm5 van 't ,zuid5 ( ,noord51 moet m5 zi* zoo g$rag54 ,zijn zijne woord5 niet opre*t en wa>1 en zijne dad5 niet e]lijk en rev]5t1 al is hij 9 7zijn eig57 *eu01 hoe zal zulk e5 g$rag geapprecie]d word580 ,als hij /aat1 laat hem 7dan7 die twee d+5 zi51 als( ze vr hem w>54 ,als hij 9 zijn wag5 is1 laat hem ze dan zi5 7als7 aan zijn juk gehe*t4 ,dan zal hij ze lat] ook 9 practijk kunn5 br5g540 ,tsz ,*ang s*reef deze raadgev+5 op zijn gordel4 ,e5 *eu0 is e5 /reek van #bejj families4 ,de ,mee/] zeide3 ,de va/beslot5 gele]de en de m5s* van volmaakte deugd will5 niet lev5 als zij hun m5s*elijkheid er door b5adeel54 ,zij will5 hun li*aam dood5 om hun m5s*elijkheid te volmak540 ,confucius le]de dus1 dat1 liev] dan te lev5 t5 ko/e zijn] m5s*elijkheid1 de gele]de 7( de deugdzame7 zijn lev5 op(f]de om zijn m5s*elijkheid te r$d54 ,de ,mee/] zeide3 ,als e5 m5s* niet bezorgd d5kt om wat v]af is1 zal het v]driet nabij zijn40 ,de ,mee/] zeide3 ,het is g$aan6 ,ik heb nog gn gezi51 die de deugd liefheeft als de s*oonheid40 ,de ,mee/] zeide3 ,hij1 die van zi*zelf vl v]gt1 en van &]5 we9ig1 zal wrok vr van zi* hebb540 ,de ,mee/] zeide3 ,als e5 m5s* niet 7gewoon is7 te zegg53 ,wat moet ik hi] van d5k58 ,wat moet ik hi] van d5k580 z\ ik niet wet5 wat ik van hem moe/ d5k540 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz is 9 nood ov] zijn 7eig57 onkunde2 hij is niet 9 nood omdat de m5s*5 hem niet k5n540 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz heeft er e5 afke] van dat na zijn' dood zijn naam niet 7me]7 g5oemd zal word540 ,hi]9 v]s*ilt ,confucius geheel van ,lao ,tsz die le]de1 dat als het w]k ma> ov]bleef1 de naam van d5 m5s* er niets me] toe de$4 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz zoekt 7het7 9 zi* zelv54 ,de kle9e m5s* zoekt 7het7 9 &]540 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz /eekt ge5 m5s* 9 de hoogte 7enkel7 om zijn woord51 7ma>7 v]w]pt 7ook7 ge5 woord5 om d5 m5s* 7die ze uitspreekt740 ,de ,mee/] zeide3 ,als alle m5s*5 iem& hat51 moet m5 da> /ellig ond]zoek 9 do54 ,als alle m5s*5 iem& liefhebb51 moet m5 da> /ellig ond]zoek 9 do540 ,tsz ,ko5g vroeg ov] deugd4 ,de ,mee/] zeide3 ,de h&w]ksman1 die zijn zak5 go$ wil do51 moet /ellig e]/ zijne g]e$s*app5 s*]p54 ,als gij 9 e5 /aat leeft1 neem dan di5/ met de mee/ e]wa>dig5 ond] de hooge ambt5>51 en wees vri5d5 met de m5s*elijk5 ond] de gele]d540 ,de mee/] zeide3 ,f\t5 hebb5 en ze niet v]bet]51 dit is 7e]/ re*t7 f\t5 hebb5 te noem540 ,de ,mee/] zeide3 ,voor het volk is m5s*elijkheid mr dan wat] ( vuur4 ,ik heb gezi51 dat wie op wat] ( vuur trad5 /i]v51 7ma>7 ik heb nooit gezi51 dat wie 9 7het pad van7 de m5s*elijkheid trad5 /i]v540 ,de ,mee/] zeide3 7,i$]7 moet de m5s*elijkheid op zi*zelf nem54 ,m5 mag ha> niet aan zijn' ,mee/] ov]lat540 ,de ,mee/] zeide3 ,9 't di55 van zijn' ,vor/ doet 7de ,kin ,tsz7 zijn di5/zak5 9 rev]5tie1 en zijn et5 bes*\wt hij als e5 lat]e zaak40 ,dit sloeg op de bege]igheid d] ambt5>51 die hun traktem5t als de ho(dzaak bes*\w54 ,de ,mee/] zeide3 ,is er ond]ri*t dan zijn er ge5 klass5 7van m5s*5740 ,confucius 0 alzoo het lib]ale en democratis*e beg9sel toeg$aan1 dat door go$ ond]ri*t alle m5s*51 van welk5 rang ( /& ook1 gelijk5 kond5 word54 ,de ,mee/] zeide3 ,zijn hunne pr9cipes niet gelijk1 dan kunn5 m5s*5 niet sam5 plann5 mak540 ,lett]lijk /aat er ,is de ,tao niet gelijk10 wat ik me5 hi] met pr9cipes0 te mog5 v]tal54 ,confucius b$oelde1 dat als de grondbeg9sel51 de fundam5teele ideen van wat go$ ( sle*t is10 zooals ,*oe ,hie 9 zijn comm5ta> zegt1 niet gelijk zijn1 er ook v]d] ge5 r$5e]+ ( sam5w]k+ mogelijk is4 ,twee m5s*5 kunn5 elk van hun /&punt gelijk hebb51 ma> de kwe/ie is1 welke die pr9cipieele /&punt5 zijn4 ,wij z\d5 deze gelijkheid van pr9cipes g]u/elijke e5e sympa?ie0 kunn5 noem54 ,wa> die tuss*5 m5s*5 ontbreekt is sam5w]k5 en begrijp5 onmogelijk4 ,de ,mee/] zeide3 ,de taal moet 7de b$oel+7 ov]br5g51 da>m$e h\dt het op40 ,e5v\d1 le]de ,confucius dus1 moet het k5m]k van de taal zijn1 die simpel de me5+ moet uitdrukk51 &]s niets4 ,*oe ,hie voegt er 9 zijn comm5ta> aan toe3 ,m5 moet ge5 w]k mak5 van rijkheid ( mooigheid 7van taal740 ,,boek ,,xvi4 7,de ,mee/] zeide37 ,ik heb gehoord1 dat zij1 die het ho(d van e5 rijk ( e5e familie zijn1 er niet bezorgd ov] zijn1 dat hun volk we9ig 9 getal z\de zijn1 ma> wel1 dat elk niet zijn deel z\de krijg52 dat zij er niet bezorgd ov] zijn1 dat 7hun volk7 arm z\de zijn1 ma> wel1 dat 7het7 ge5 ru/ z\de hebb54 7,want7 als elk zijn deel heeft1 is er ge5 armo$e1 als 7het volk7 ru/ heeft1 is er ge5 rebellie40 ,het elk zijn deel hebb510 (1 zooals het me] voorkomt1 elk zijn oorspronkelijk deel hebb50 is e5 typis* *9ees*e uitdrukk+4 ,de *9eez5 geloov5 dat elk1 van arm tot rijk1 e5 hem voorbes*ikt deel0 heeft1 dat hij niet ov]s*rijd5 kan4 ,v&a> miss*i5 die tevr$5heid en gelat5heid van *9eez5 9 de groot/e misre4 ,*oe ,hie geeft voor ru/ hebb5 dat hoog5 en lag5 met elka> 9 ru/ zijn40 ,onmiddellijk hi]op volgt3 ,ja1 z is het4 ,da>om1 als het volk van vraf zi* niet ond]w]pt1 dan moet de cultivatie van de bes*av+ en de deugd het 7tot ons7 do5 kom54 ,en als het tot kom5 is aangetrokk51 dan is het 7ook7 tot ru/ gebra*t40 ,deze woord5 zeide ,confucius tot ,y5 ,yioe en ,kie ,loe1 to5 zij hem b]i*tt51 dat hun vor/1 het ho(d d] ,kie clan1 teg5 het /aatje ,*oen ,yu wilde te velde trekk54 ,niet door geweld van wap551 zeide dus ,confucius1 ma> door de aantrekk+skra*t van bes*av+ en deugd1 moet5 vreemde volk5 ond]worp5 word54 ,m]kwa>dig is te wet5 dat het k>akt] w501 dat mee/al lit]atuur0 beteek5t1 ook wordt gebruikt voor bes*av+04 7,de ,mee/] zeide37 ,als er ,tao is 79 de rege]+7 van het rijk zull5 er ge5 7heimelijke7 r$5e]+5 zijn ond] het gewone volk40 ,confucius zeide3 ,er zijn drie d+51 wa> de ,kin ,tsz zi* voor ho$t3 ,9 d5 tijd d] jeugd1 als zijn fysieke natuur nog niet va/ge/eld is1 ho$t hij zi* voor s*oonheid4 ,als hij zijne 7voll$ige7 /]kte b]eikt heeft en zijne fysieke natuur 9 volle kra*t is1 ho$t hij zi* voor ve*tlu/igheid4 ,als hij d5 hoog5 oud]dom heeft b]eikt1 en zijne fysieke natuur v]kwijnd is1 ho$t hij zi* voor bege]igheid40 ,met fysieke natuur0 is het *9ees*e heh ki0 onvoll$ig v]taald4 ,heh0 is lett4 v]taald het blo$0 en ki0 is1 wat ,wells ,williams t]e*t noemt n]v\s matt] or ! /am9a ( a be+01 e5 soort vital fluid0 dat de *9ees*e filoso( 9 d5 m5s* ond]/elt4 ,heh0 is van ,y901 het vr\welijke ( dui/]e pr9cipe1 ki0 is van ,yang01 het mannelijke ( li*te pr9cipe4 ,ond] s*oonheid0 heeft m5 natuurlijk we] te v]/aan s*oonheid van vr\w501 die lu/ opwekt1 niet de ideale s*oonheid4 ,confucius zeide3 ,de ,kin ,tsz heeft drie 7e]bi$ige7 vreez54 ,hij vree/ de besluit5 van d5 ,hemel4 ,hij vree/ groote mann54 ,hij vree/ de woord5 d] heilig540 ,de kle9e m5s* weet de besluit5 van d5 ,hemel niet1 en vree/ ze 7dus7 niet4 ,hij is one]bi$ig teg5 groote mann54 ,hij v]maakt zi* ov] de woord5 d] ,wijz540 ,de gele]de ,y9 ,%i teek5t hi]bij aan1 dat deze drie vreez50 zijn de volmak+ d] cultivatie van het eig5 k>akt]4 ,confucius zeide3 ,zij1 die gebor5 zijn met het 7l7 wet5 zijn de hoog/5 7ond] de m5s*574 ,zij1 die 7e]/7 le]51 en dan wet5 volg5 hi]op4 ,zij1 die ell5dig zijn1 en het 7to*7 le]5 volg5 hi] w$] op4 ,zij1 die ell5dig zijn1 en 7to*7 niet le]51 zijn de laag/5 7ond] de m5s*5740 ,met ell5dig0 wordt hi] natuurlijk b$oeld bot en dom4 ,het *9ees*e k>akt]1 voor/ell5de e5 boom1 opgeslot5 9 e5 omr+5d vi]kant1 geeft symbolis* de beteek5is kwijn5d1 uit gebrek aan ruimte40 ,v]gelijk met dit ho(d/uk ook de ,*o5g ,yo5g01 ,hfd/4 ,,xx4 ,no4 #c4 ,confucius zeide3 ,de ,kin ,tsz heeft neg5 d+51 wa>9 hij 7a&a*tig7 nad5kt4 ,9 't zi5 d5kt hij er om1 dat hij held] moet zi54 ,9 't hoor5 d5kt hij er om1 dat hij duidelijk moet hoor54 7,met betrekk+ op7 zijn gelaatsuitdrukk+ d5kt hij er om1 dat zij vri5delijk moet zijn4 7,met betrekk+ op7 zijne h\d+ d5kt hij er om1 dat zij e]bi$ig moet zijn4 7,9 het sprek5 van7 zijne woord5 d5kt hij er om1 dat zij opre*t moet5 zijn4 ,9 7het do5 van7 zijne zak5 d5kt hij er om1 dat hij rev]5t moet zijn4 ,9 zijn twijfel5 d5kt hij er om1 dat hij 7&]57 moet vrag54 ,9 zijn toorn d5kt hij om de moeilijkh$5 7die er door kunn5 ont/aan74 ,als hij ziet dat er w9/ te behal5 is1 d5kt hij om re*tmatigheid40 ,het rev]5t0 zijn 9 zak5 do5 is het e]bi$ hebb5 voor de pr9cipes van e]lijkheid en pli*t1 en die met vreeze 9 het oog h\d54 ,de h]tog ,k+ van ,tsi _h duiz5d span van vi] pa>d51 ma> op d5 dag van zijn' dood prees het volk hem voor ge5 enkele deugd4 ,poh ,ie en ,%oe ,tsi /i]v5 van hong] aan d5 voet van d5 ,%au ,yang b]g1 en het volk prees h5 tot d5 huidig5 dag4 ,poh ,ie en ,%oeh ,tsi w>5 twee bro$]s1 en zon5 van d5 kon+ ,koe ,*oeh1 erg5s geleg5 9 de teg5woordige prov9cie ,pe*ili4 ,zij leefd5 9 de laat/e p]iode d] ,%angdyna/ie4 ,da> de oude kon+ d5 jong/5 zoon1 met voorbijgang van d5 oud/5 tot opvolg] b5oemde1 weig]de deze uit bro$]liefde1 en v]liet5 beid5 het rijk1 om 9 afzond]+ te lev54 ,to5 kon+ ,woe van ,*[ teg5 d5 tyran ,*eu ,s9 optrok en hem ov]won1 wild5 zij niet ond] de nieuwe dyna/ie di551 en /i]v5 liev] van hong] ond] e5 boom4 ,s$]t w]d5 zij v]e]d om hun bro$]liefde en hun tr\w4 ,*9 ,kang vroeg aan ,poh ,y3 ,hebt gij ook iets &]s gehoord 7van uw' vad]7 dan wat hij tot ons heeft gesprok580 7,poh ,y7 antwoordde3 ,nog niet6 ,hij /ond e5s alle5 to5 ik haa/ig b5$5 de zaal doorg+1 en zeide3 ,hebt gij de ,odes be/ude]d80 ,ik antwoordde3 ,nog niet40 7,to5 zeide hij37 ,als gij de ,odes niet hebt be/ude]d valt er met u niet te conv]se]540 ,to5 g+ ik he5 en be/ude]de de ,odes4 ,op e5' &]5 dag /ond hij 7w$]7 alle54 ,ik g+ door de zaal voorbij en hij zeide3 ,hebt gij de ,l be/ude]d80 ,ik antwoordde3 ,nog niet40 ,als gij de ,l niet hebt be/ude]d0 7zeide hij7 is uw deugd nog niet geve/igd40 ,to5 g+ ik he5 en be/ude]de de ,l4 ,deze twee d+5 heb ik 7alle57 gehoord40 ,*9 ,kang g+ he5 en zeide v]heugd3 ,ik vroeg n d+ en kreeg er drie4 ,ik heb gehoord van de ,odes4 ,ik heb gehoord van de ,l4 ,ik heb bov5di5 gehoord1 dat de ,kin ,tsz zijn' zoon v] van zi* h\dt40 ,m5 h]9n]e zi*1 dat ,poh ,y ,confucius' zoon 04 ,*9 ,kang ( ,tsz ,k91 o4 a4 ook voorkom5de 9 het #g;e4 door mij aangehaalde fragm5t uit ,boek ,i1 0 e5 d] m9d]e discipel5 van ,confucius4 ,het v] van zi* h\d50 is door vel5 bes*\wd1 als( ,confucius niet bizond] van zijn' zoon hield4 ,ma> ,*oe ,hie neemt 9 zijn comm5ta> de uitlegg+ op van d5 gele]de ,y9 ,%ih1 die v]kla>de1 dat dit niet &]s beteek5de dan dat ,confucius aan zijn' zoon niet &]s le]de1 dan wat hij zijn discipel5 le]de40 ,dus ook1 dat ,confucius zijne discipel5 bes*\wde als zijne k9d]54 ,9 dit li*t gezi5 wordt het s*ijnba> onsympa?ieke van dit geval jui/ sympa?iek4 ,,boek ,,xvii4 ,de ,mee/] zeide3 ,door hunne natuur zijn de m5s*5 elka> nabij4 ,9 de practijk gaan zij v] van elka>40 ,*oe ,hie teek5t hi]bij aan1 dat hi] niet de ,s+0 wordt b$oeld 7uit de ,*o5g ,yo5g07 ma> de complexe1 actueele natuur1 met ha> elem5t5 van het mat]ieele1 het animale1 en het intellectueele40 ,de ,mee/] zeide3 ,alle5 de opp]/e wijz5 en de laag/e domm5 7kunn5 niet7 v]&]d 7word5740 ,de ,mee/] zeide tot ,poh ,y3 ,maak w]k van de ,*[ ,nan en de ,%a\ ,nan4 ,de m5s*1 die ge5 w]k maakt van de ,*[ ,nan en de ,%a\ ,nan is als iem& die re*t teg5ov] e5 muur /aat4 ,is dat niet zoo80 ,de ,*[ ,nan en ,%a\ ,nan zijn de e]/e twee boek5 9 de ,%i ,k+4 ,hij1 die deze boek51 wa>9 zooveel ov] deugd en rege]+ /aat1 niet _h gelez51 kon volg5s ,confucius ev5m9 vooruit als iem&1 die teg5ov] e5 muur /aat4 ,de ,mee/] zeide3 7,het is volg5s7 de ,l1 zegg5 zij4 ,zijn edel/e55 en zijde 7alles7 wat zij b$oel5 met de ,l8 ,muziek1 zegg5 zij4 ,zijn bell5 en tromm5 7alles7 wat zij b$oel5 met muziek80 ,ziehi] dus e5 kla*t van ,confucius1 dat 9 zijn' tijd de m5s*5 alle5 het uitw5dige1 d5 s*ijn van ,decorum en ,muziek hoog a*tt51 ma> het wa>a*tige wez5 da>van v]wa>loosd54 ,de ,mee/] zeide3 ,hij1 die e5 uit]lijk v]toont van ern/ige /r5gheid1 en van b9n5 zwak is1 is als e5 kle9 m5s*2 is hij zelfs niet als e5 dief1 die zi* door e5 muur he5dr+t1 ( er ov]he5 klimt80 7en i$] oog5blik bang is1 betrapt te word587 ,de ,mee/] zeide3 ,het volk van de oudheid _h drie f\t51 die teg5woordig miss*i5 v]lor5 zijn gegaan40 ,het hoogvlieg5 van de oudheid 0 e5 niet a*tslaan op kle9e d+52 het hoogvlieg5 van h$5 is losb&igheid4 ,de /r5ge wa>digheid van de oudheid 0 e5 ern/ige t]uggetrokk5heid2 de /r5ge wa>digheid van h$5 is twi/zieke geme5heid4 ,de domheid van de oudheid 0 opre*!id2 de domheid van teg5woordig is enkel b$rog40 ,eig5a>dig is deze wijze1 om uit het fal5 van de oudheid h>e deugd te bewijz54 ,de ,mee/] zeide3 ,ik z\ w5s*51 niet te sprek540 ,tsz ,ko5g zeide3 ,als de ,mee/] niet spreekt1 hoe moet5 uwe kle9e k9d]5 7discipel57 dan ov]lev]580 ,de ,mee/] zeide3 ,spreekt de ,hemel dan8 ,de vi] ja>getijd5 gaan 7hunn5 loopgang74 ,alle d+5 word5 gebor54 ,ma> spreekt de ,hemel80 ,ziehi] e5 episode1 die e]d] 9 e5 w]k van ,lao ,tsz ( ,*uang ,tsz te v]wa*t5 w>e dan 9 e5 van ,ko5g ,tsz 7,confucius74 ,*+ ,tsz geeft van dez5 tek/ de di*t]lijke v]kl>+3 ,de ,le] van ,confucius _h de held]heid van de zon en de /]r540 ,zijn le] behoefde dus ge5 woord5 om duidelijk te zijn1 ma> /raalde uit van zijn p]soon en al zijne dad54 ,om 9 ,lao ,tszs z9 te sprek51 zijn ,le] 0 ,wu ,wei10 behoefde ge5 actie van woord51 ma> w]kte vanzelf1 zooals ook de natuur doet4 ,de ,mee/] zeide3 ,h>d 7is het geval van7 iem&1 die zi* d5 geheel5 dag zat eet1 zond] zijn gee/ erg5s voor te gebruik54 ,zijn er 7dan7 ge5 spel]s en s*ak]s8 ,da> n van te zijn is 7nog7 wa>dig] dan niets te do540 ,tsz ,loe vroeg3 ,wa>de]t de ,kin ,tsz dapp]heid80 ,de ,mee/] zeide3 ,de ,kin ,tsz h\dt re*tmatigheid voor het hoog/e4 ,de ,kin ,tsz1 die dapp]heid heeft en ge5 re*tmatigheid1 zal insubord95t word52 de kle9e m5s*1 die dapp]heid heeft en ge5 re*tmatigheid zal gaan /el540 ,de ,mee/] zeide3 ,alle5 meisjes en di5/kne*t5 zijn moeilijk te ond]h\d54 ,komt gij di*t bij h5 7dus3 wordt gij familia> met h57 dan zijn zij niet e]bi$ig4 ,h\dt gij u v] van h5 dan zijn zij boos40 ,door sommige v]tal]s is dit meisjes0 ook voor vr\w50 9 't algeme5 g5om54 ,dit meisjes0 beteek5t hi]1 zooals ook ,legge zegt1 me] het engels*e girls01 dus concub954 ,di5/kne*t5 9 d5 *9ees*5 z9 van slav5 hi] te nem54 ,de ,mee/] zeide3 ,yioe1 hebt gij gehoord van de zes woord5 en de zes ov]s*aduw+580 7,tsz ,loe7 antwoordde3 ,ne540 ,ga zitt51 ik zal het ,u zegg50 7zeide ,confucius74 ,h\d5 van m5s*elijkheid en niet h\d5 van de /udie1 deze ov]s*aduw+ 7v]oorzaakt domme7 naeveteit4 ,h\d5 van wij%eid en niet h\d5 van de /udie1 deze ov]s*aduw+ 7v]oorzaakt7 losb&igheid 7van d5 gee/47 ,h\d5 van opre*!id en niet h\d5 van de /udie1 deze ov]s*aduw+ 7v]oorzaakt7 kwets+ 7( b5adeel+74 ,h\d5 van op5heid en niet h\d5 van de /udie1 deze ov]s*aduw+ 7v]oorzaakt7 gr(heid4 ,h\d5 van dapp]heid en niet h\d5 van de /udie1 deze ov]s*aduw+ 7v]oorzaakt7 insubord9atie4 ,h\d5 van onwankelba>heid en niet h\d5 van de /udie1 deze ov]s*aduw+ 7v]oorzaakt7 dolz9nigheid40 ,de ,mee/] zeide3 ,als iem&1 als hij ve]tig ja> is1 met haat wordt aangezi51 zal hij zijn geheele lev5 blijv5 zooals hij is40 ,*oe ,hie m]kt hi]bij aan1 dat ve]tig ja> is de tijd van de volmak+ d] deugd10 de tijd om te v]huiz5 na> het go$e en de f\t5 te v]bet]540 ,de /ell+ dat iem&1 die bij de m5igte gehaat is1 sle*t moet zijn1 en dus ook1 dat iem&1 die bij de m5igte geliefd is1 go$1 komt mij ze] gewaagd voor1 en is lijnre*t 9 /rijd met &]e pr9cipieele uit+5 van ,confucius4 ,_h hij er1 zooals eld]s bijgezegd ,als er ,tao is 9 het rijk0 dan w>e het iets &]s gewee/4 ,,boek ,,xviii4 ,hwoey van ,lioe ,hia 0 /rafre*t]1 en w]d driemaal ontslag54 ,iem& vroeg hem3 ,z\dt gij1 ,he]1 nog niet kunn5 weggaan 7na> eld]s780 7,hwoey7 zeide3 ,als ik op opre*te wijze de m5s*5 di51 wr z\ ik he5 moet5 gaan om niet driemaal ontslag5 te word58 ,als ik de m5s*5 op e5 kromme wijze di51 wa>om z\ ik dan absoluut uit het l& van mijne oud]s gaan80 ,hwoey hi] 0 e5 re*t]lijk ho(dambt5a> 9 ,loe4 ,hij 0 e5 opp]/e /rafre*t]1 bov5 magi/rat5 /a&e1 ma> ond] d5 m9i/] van ,ju/itie4 ,zijn antwoord getuigt van de v]dorv5heid zijn] tijd54 ,ik heb hi] opzettelijk krom0 v]taald om de teg5/ell+ met re*t1 zooals 9 't *9ees* /aat1 wa> one]lijk0 ( onopre*t0 bet] z\ zijn 9 het holl&s*4 ,h]tog ,k+ van ,tsi zeide omtr5t zijne beh&el+ t5 opzi*te van ,confucius3 ,ik kan hem niet beh&el5 als het ho(d d] clan ,kie4 ,ik zal hem beh&el5 als tuss*5 deze en het ho(d d] ,m5g clan 940 7,en hij7 zeide3 ,ik b5 oud4 ,ik kan 7zijn le]7 niet gebruik540 ,en ,confucius g+ 7he574 ,het volk van ,tsi zond meisjes-muzikant5 7na> ,loe72 ,kie ,hwan ontv+ ha> en 9 drie dag5 w]d ge5 audintie geh\d54 ,en ,confucius g+ 7he574 7,9 ,het ,lev5 van ,confucius0 re$s besprok547 ,tsz ,loe1 d5 ,mee/] volg5de1 bleef 7e5s7 a*t] en ontmoette e5 oud man1 die e5 m&je voor onkruid op zijn' s*\d] droeg aan e5 /af4 ,tsz ,loe zeide vrag5d3 ,he]1 hebt gij mijn' ,mee/] gezi580 ,de oude zeide3 ,uwe vi] l$5 7zijn7 niet 7gewoon om te7 beweg54 ,gij kunt de vijf soort5 graan niet ond]s*eid54 ,wie is uw ,mee/]80 ,hij /ak zijn /af 9 d5 grond1 en wi$de4 ,tsz ,loe bra*t zijne h&5 sam5 voor de bor/ en bleef voor hem /aan4 ,de oude hield ,tsz ,loe bij zi* om bij hem te ov]na*t51 sla*tte e5 kip1 b]eidde gi]/1 gaf hem te et51 en de$ hem k5nismak5 met zijn twee zon54 ,d5 volg5d5 dag g+ ,tsz ,loe 7v]d]7 en deelde het 7aan ,confucius7 m$e4 ,de ,mee/] zeide3 ,het is e51 die zi* t]uggetrokk5 heeft0 en zond ,tsz ,loe t]ug om hem we] te ontmoet51 ma> to5 deze 7aan zijn won+7 aangekom5 01 0 hij he5gegaan4 ,tsz ,loe zeide3 ,ge5 ambt aanva>d5 is ge5 pli*tmatigheid4 ,de betrekk+ tuss*5 oud en jong mag niet v]ona*tzaamd word51 hoe z\ dan de betrekk+ tuss*5 ,vor/ en ond]daan v]ona*tzaamd kunn5 word58 ,zi* zelv5 re9 w5s*5de te h\d51 laat 7deze oude7 die groote betrekk+ 9 v]w>r+ kom54 ,de ,kin ,tsz aanva>dt e5 ambt en oef5t het uit met 7de pli*t5 volg5s7 zijn pli*tmatigheid4 ,dat zijn ,le] niet begaan wordt1 dt weet hij al 7vooruit740 ,dit geval sluit zi* aan bij de 9 ,het ,lev5 van ,confucius0 door mij gecite]de van de ontmoet+ met d5 krankz9nige ,tsieh ,y en die met de twee l&b\w]s op het veld1 ,*ang ,ts en ,kieh ,neih1 die 9 hetzelfde ,boek ,,xviii hi] onmiddellijk aan vooraf gaan4 ,de oude man1 hi] b$oeld1 0 oorspronkelijk ge5 l&b\w]1 ma> e5 gele]de ( wijze1 die1 de sle*!id d] tijd5 inzi5de1 zi* wijselijk 9 de e5zaamheid _h t]uggetrokk54 ,de oude man v]weet als 't w>e ,tsz ,loe met zijn antwoord1 dat hij1 9 /$e van zi* ook als gewoon l&b\w] t]ug te trekk5 en zi* met h&5>beid bezig te h\d51 ma> /e$s ov]al met ,confucius m$e rondzwi]f om to* ma> erg5s di5s ,le] als hoog gezagbekle$] +ang te do5 v9d54 ,confucius begreep dit1 en zond ,tsz ,loe t]ug1 om hem te hal54 ,tot wi5 ,tsz ,loe lat] sprak1 to5 de ,oude er niet 01 wordt niet v]meld1 v]mo$elijk teg5 zijn zon54 ,confucius1 die de vijf ,lo51 ( betrekk+5 7vad]-zoon1 vor/-ond]daan1 #ge man-vr\w1 oud]e bro$]-jong]e bro$]1 vri5d-vri5d7 als de door d5 ,hemel +e/elde orde d] d+5 bes*\wde1 vond het e5 zonde teg5 d5 ,hemel1 om niet zijn' vor/ te di551 ook al wi/ m5 vooruit1 dat zijn ,le] ge5 +ang z\ v9d5 7(1 zooals er lett]lijk /aat dat de ,tao niet begaan wordt07 en dat niets dan teleur/ell+ het loon z\ zijn4 ,hi]9 v]s*ilde hij 9 pr9cipe met ,lao ,tsz die1 e5maal ar*iefbewa>d] gewee/ zijnde1 to5 de tijd5 sle*t w>51 v]dwe51 en nooit me] iets van zi* liet hoor54 ,het sam5br5g5 van de h&5 op de bor/ en dan /il/aan1 wat ,tsz ,loe de$1 is e5 betuig+ van e]bi$ volg5s de ,l4 ,de h]tog van ,*[ zeide teg5 d5 h]tog van ,loe3 ,de ,kin ,tsz v]wa>loo/ zijn blo$v]want5 niet4 ,hij maakt1 dat de hooge m9i/]s niet op hem toorn51 doordat hij h5 niet 79 d5 di5/7 z\ gebruik54 ,als er ge5 groote oorzaak voor is1 ontslaat hij niet de ambt5>5 uit oude families4 ,hij zoekt niet na> va>digheid 7voor alle ambt57 9 n m5s*40 ,de h]tog van ,loe 0 de zoon van d5 h]tog van ,*[1 en w]d door zijn vad]1 die zelf re*t _h op de rege]+1 ma> da>toe ge5 tijd _h1 na> ,loe als rege]d] gezond5 met deze wijze les4 ,de gele]de ,koei ,%i zegt hi]ov]3 ,deze vi] d+5 zijn de zak5 van d5 ,kin ,tsz en het opp]/e van de tr\w en de e]lijkheid40 ,,boek ,,xix4 ,de gele]de 7die 9 /aatsdi5/ is7 is1 als hij geva> ziet1 g]e$ zijn lev5 te gev54 ,als hij 7w9/7 te v]krijg5 ziet d5kt hij om re*tmatigheid4 ,9 de (f]+ d5kt hij om rev]5tie4 ,9 het r\w5 d5kt hij om de sm>t4 ,deze is1 zooals hij wez5 moet4 ,tsz ,hia zeide3 ,elk5 dag erk5n51 wat ons 7nog7 ontbreekt1 en elke ma& niet v]get51 wat m5 7re$s7 kan1 kan met re*t liefde voor de /udie heet51 na> ik me540 ,tsz ,hia zeide3 ,h&w]ksli$5 won5 9 hun w9kels om hun w]k te volmak54 ,de ,kin ,tsz /ude]t om zijne pr9cipes tot het hoog/e op te vo]540 ,tsz ,hia zeide3 ,de ,kin ,tsz heeft drie g$aantev]wissel+54 ,van v] af gezi5 is hij /r5g2 nad]bij gekom5 is hij za*t2 als zijne woord5 word5 gehoord is hij besli/ en ern/ig40 ,tsz ,hia zeide3 ,als de ,kin ,tsz 7e]/7 het v]tr\w5 van zijn volk heeft1 kan hij het lat] w]k oplegg54 ,als hij dat v]tr\w5 niet heeft1 zal het voor hem zijn ( hij het v]drukt4 ,als hij e]/ het v]tr\w5 7van zijn' ,vor/7 heeft1 kan hij hem lat] v]man54 ,als hij dat v]tr\w5 niet heeft1 zal 7de ,vor/7 van hem d5k51 dat hij hem bela/]t40 ,met de ,kin ,tsz0 wordt hi] blijkba> b$oeld de ,kin ,tsz1 die e5 m9i/] ( hoog ambt5a> is40 ,als voorbeeld van de uitgebreide en dikwijls geheel met elka> 9 contra/ zijnde beteek5iss51 die n *9ees* k>akt] kan hebb51 di5e1 dat het woord ,l0 dat 9 het vorige fragm5t maje/ueus01 ern/ig0 en besli/0 kon beteek551 hi] v]drukk50 is4 ,tsz ,hia zeide3 ,de ambt5a> 7als zijn di5/ is afg$aan7 moet zijn ov]ige kra*t5 be/$5 aan de /udie2 de 7gele]de7 als zijne /udies 7afg$aan zijn7 moet zijn ov]ige kra*t5 be/$5 aan 7de /udie van7 rege]540 ,tsz ,hia zeide3 ,de r\w moet tot het hoog/e opgevo]d word5 van de sm>t1 en da>m$e uit40 ,ook hi]1 ev5als 9 vele vorige gevall51 zi5 wij1 dat buit5sporig uit]lijk r\wv]toon vol/rekt niet w]d v]eis*t1 ma> het w>e wez5 van d5 r\w1 de sm>t1 het e5ige 0 dat h>e wa>de bepaalde4 ,de filoso( ,ts5g zeide3 ,ik heb onz5 ,mee/] hoor5 zegg53 ,iem& kan nog niet het all]uit]/e wa>toe hij 9 /aat is getoond hebb51 en het dan 7lat]7 toon5 9 d5 r\w voor zijne oud]s40 ,m4 a4 w4 het be/e wat 9 d5 m5s* is komt dikwijls e]/ te voors*ijn als e5 groote sm>t ov] hem is gekom54 ,de filoso( ,ts5g zeide3 ,ik heb onz5 ,mee/] hoor5 zegg53 ,de ,hiao 7oud]liev5dheid7 van ,m5g ,*oeang 0 iets1 wat &]e m5s*5 ook 7wel7 kunn51 ma> zijn niet v]&]5 van de m9i/]s zijns vad]s en van de rege]+ zijns vad]s1 dat 0 iets moeilijks om te kunn5 7do5740 ,m5g ,*oeang 0 het ho(d van de groote clan ,m5g1 en leefde kort voor ,confucius4 ,tsz ,ko5g zeide3 ,de f\t5 van d5 ,kin ,tsz zijn als de zon- en maaneclips54 ,hij faalt1 en alle m5s*5 zi5 het2 hij v]&]t 7we]7 en alle m5s*5 zi5 er teg5 op40 ,%oeh ,so5 ,woe ,%oeh zeide tot de hooge ambt5>5 aan het h(3 ,tsz ,ko5g is e]wa>dig] 7m5s*7 dan ,*o5g ,ni 7,confucius740 ,tsz ,foeh ,k+ ,poh deelde dit m$e aan ,tsz ,ko5g4 ,tsz ,ko5g zeide3 ,laat mij dit v]gelijk5 met e5 huis en zijn ommur+4 ,mijn muur komt 7sle*ts7 tot de s*\d]s4 ,als m5 er 7ov]he57 gluurt ziet m5 wat er voor go$s 9 moge zijn4 ,de muur van mijn' ,mee/] is vele vadem5 hoog4 ,als m5 de deur niet 7te v9d57 krijgt om b9n5 te kom51 ziet m5 niet de s*oonheid van d5 voorvad]lijk5 tempel en de rijke glorie van de vele m&>ijn54 ,ma> er zijn er miss*i5 we9ig51 die de deur v9d54 ,0 7dus7 het gezegde van uw5 ,mee/] 7die imm]s die deur niet wi/7 niet1 wat hij wel me/ zegg580 ,%oe ,so5 ,woeh ,%oeh 0 het ho(d d] groote clan ,%oeh ,so54 ,tsz ,ko5g1 die b]oemd 0 om zijn va>digheid 9 't sprek51 geeft hi] 9 e5 ze] di*t]lijk beeld e5 go$ bewijs van zijne welsprek5dheid4 ,het volg5de sluit hi]bij aan3 ,to5 ,%oeh ,so5 ,woe ,%oeh 7e5s7 bele$ig5d van ,*o5g ,ni 7,confucius7 sprak1 zeide ,tsz ,ko5g3 ,doe ma> ge5 moeite4 ,*o5g ,ni kn niet besmet word54 ,de deugd5 en tal5t5 van &]e m5s*5 zijn 7als7 heuveltjes en walletjes wa> m5 ov]he5 kan /app54 ,*o5g ,ni is 7als7 de zon ( de maan1 wa> m5 niet ov]he5 kan /app54 ,al wil iem& zi* geheel afsnijd5 7van zijn omgang7 hoe kan hij 7ooit7 de zon ( de maan kwets580 ,*an ,tsz ,k9 sprak ,tsz ,ko5g aan1 en zeide3 ,gij zijt 7te7 n$]ig4 ,hoe kan ,*o5g ,ni e]wa>dig] zijn dan gij1 ,he]80 ,tsz ,ko5g zeide3 ,om n woord wordt iem& 7veelal7 voor wijs geh\d51 en om n woord wordt iem& 7veelal7 voor dom geh\d54 ,wij moet5 /ellig voorzi*tig zijn met onze woord54 ,m5 kan niet aan d5 ,mee/] toe kom51 ev5als m5 d5 ,hemel niet langs trapp5 op kan /ijg54 ,als onze ,mee/] e5s 7de rege]+ ov]7 e5 /aat ( e5e familie v]kreeg1 z\ hij wat hij de$ precies do5 zooals het wez5 moe/4 ,hij z\ het volk plant51 en het z\ dadelijk geve/igd zijn4 ,hij z\ het leid5 en het z\ dadelijk 7a*t] hem aan7 gaan4 ,hij z\ het tot ru/ br5g51 en 7uit v]re /rek57 z\ het dadelijk aankom5 7na> zijn /aat74 ,hij z\ het opwekk5 en het z\ dadelijk 9 h>monie zijn4 ,9 zijn lev5 z\ hij b]oemd zijn4 ,bij zijn' dood z\ hij diep betreurd zijn4 ,het aldus zijnde1 hoe z\ hij 7ooit7 te b]eik5 zijn80 ,met het plant50 zal wel b$oeld zijn het volk 9 e5 go$e omgev+ plaats51 elke klasse en soort 9 die voor ha> eig5 positie4 ,,boek ,,xx4 ,ya\ zeide3 ,o ,%o51 de orde van successie van d5 ,hemel ru/ 7nu7 op w li*aam4 ,h\dt ern/ig het ,midd5 7,*o5g7 va/6 ,als er ell5de is b9n5 de vi] zeen zal uw traktem5t van d5 ,hemel tot e5 eeuwig e9de kom540 ,met de hemels*e orde van successie01 wa> lett]lijk /aat3 de voorge/elde en b]ek5de getall5 van d5 hemel0 wordt b$oeld de nalat5s*ap van vorige keiz]s en kon+51 die elka> telk5s opvolgd5 als de seizo55 van d5 hemel40 ,het traktem5t0 van d5 ,hemel1 welk woord hi] e5igsz9s vreemd kl9kt1 is 9 het *9ees* niet zoo leelijk1 omdat v]ond]/eld wordt1 dat het loeh0 van hooge m&>ijn5 hun door d5 ,hemel bes*or5 is1 en het woord loeh0 e5igsz9s e5 heilig woord is4 ,dez5 la/ gaf ook ,%o5 aan ,y4 7,?ang7 zeide3 ,ik1 het kle9e k9d ,l1 durf gebruik5 e5 donk] gekleurd (f]di]1 en durf u aankondig51 all]opp]/e ,%ang ,ti1 dat ik d5 zonda> niet durf v]gev51 en ik uw m9i/]s niet 9 het dui/] zal lat54 ,het ond]zoek van h5 is 9 uw h>t6 ,als ik zelf f\t5 bega1 ligt dat niet aan 7het volk7 d] ti5duiz5d5 /rek54 ,als 7het volk7 9 de ti5duiz5d5 /rek5 f\t5 begaat1 ru/ dat op mjn li*aam40 ,v]tal] moet bek5n51 dat hij hi] niet voor zijne v]sie in/aat1 da> de tek/ hem nog lang niet held] is4 ,?ang uitte deze woord5--e5 mannelijk rund tot (f]+ da>bij gebruik5de--teg5 het volk en de v]s*ill5de edel51 to5 hij h5 opriep teg5 ,kjeh ,wang1 d5 tyran d] ,hia dyna/ie4 ,met d5 zonda> wordt b$oeld ,kjeh4 ,ik v]mo$1 dat zijne aanroep+ tot ,%ang ,ti ges*i$de 7,legge v]taalt het door ,god0 wat ge5 *9ees* idee is71 ma> ik b5 er niet geheel zek] van4 ,wat mij wl duidelijk is1 is1 dat hij belo(de1 de wa>dige m9i/]s niet 9 dui/]nis1 d4 i4 ongebruikt te lat52 dat als hij zelf misdad5 ( f\t5 beg+1 dit niet aan het volk lag1 ma> als het volk f\t5 beg+1 dit aan hem1 d5 vor/ lag1 omdat hij het dan niet go$ g5oeg gele]d _h4 ,dit laat/e w]d ook lat] e5 d] ho(d/ell+5 van ,confucius4 ,de m9i/]s van ,%ang ,ti0 zijn de wa>dig5 en go$51 die dus 9 /aatsdi5/ moet5 zijn4 ,*[ gaf groote gav51 en de go$5 w]d5 v]rijkt4 ,hij droeg nauwlett5d zorg voor mat5 en gewi*t51 ond]zo*t de wett51 h]/elde de t5 onre*te afg$ankte ambt5>5 79 di5/7 en de rege]+ g+ ha> 7go$57 weg4 ,hij de$ uite5gevall5 /at5 we] opbloei51 h]/elde families1 welk] af/amm+sl9ie 0 afgebrok51 hief 9 d5 /aatsdi5/ ambt5>5 w$] op1 die zi* t]uggetrokk5 hadd51 en de h>t5 van het volk 9 het geheele rijk ke]d5 zi* tot hem4 ,wat hij van gewi*t bes*\wde 0 het vo$sel van het volk1 de r\w1 en de (f]+4 ,met zijn edelmo$igheid v]kreeg hij 7de liefde van7 all54 ,door zijn opre*!id v]tr\wde het volk 9 hem4 ,door zijn activiteit v]kreeg hij 7groote7 w]k54 ,door zijn g]e*tigheid w>5 all5 v]heugd4 ,met ,*[ wordt hi] b$oeld ,woe ,wang4 ,tsz ,*ang vroeg aan ,confucius1 en zeide3 ,hoe moet iem& do51 z dat hij de rege]+ 7go$7 kan leid580 ,de ,mee/] antwoordde3 ,laat hem de vijf s*oone d+5 e]bi$ig51 en de vi] sle*te d+5 v]bann52 dan zal hij de rege]+5 7go$7 kunn5 leid540 ,tsz ,*ang zeide3 ,wat is het1 dat gij de vijf s*oone d+5 noemt80 ,de ,mee/] zeide3 ,weldadig zijn en niet v]kwi/5d zijn2 het oplegg5 van w]k 7aan het volk7 zond] dat het mort2 v]lang5 zond] bege]igheid2 wa>dig zijn zond] trots* te wez52 maje/ueus zijn en niet woe/40 ,tsz ,*ang zeide3 ,wat noemt gij weldadig zijn en niet v]kwi/5d80 ,de ,mee/] zeide3 ,de d+51 wa> het volk 7natuurlijk7 voordeel van heeft nog voordeelig] te mak51 is dit niet weldadig zijn en niet v]kwi/5d8 ,uit te kiez5 de w]k5 die knn5 g$aan word51 en die als w]k oplegg51 wie zal 7da>ov]7 morr58 ,zijn v]lang5 zett5 op m5s*liev5de 7rege]+71 en die m5s*liev5dheid 7dan ook7 v]krijg51 wie zal dat bege]igheid noem58 ,zond] er op te lett5 ( hij met all5 ( met we9ig5 te do5 heeft1 met groote ( kle9e zak51 ge5 one]bi$igheid te toon51 is dit ook niet wa>dig zijn en niet trots*8 ,hij zet zijne kle$]5 en zijn muts re*t1 en maakt dat hij wa>digheid heeft 9 zijne blikk51 zoodat hij1 aldus 9 zijne ge/r5gheid1 met ontzag wordt aangezi52 is dit niet maje/ueus zijn en niet woe/80 ,hi] zij ev5 tuss*5gevoegd1 dat met de iem&0 9 de beg9vraag van ,tsz ,*ang natuurlijk wordt b$oeld iem& die e5 hoog5 rege]+spo/ bekle$t1 b4 v4 die van m9i/]40 ,tsz ,*ang zeide3 ,wat is het1 dat gij de vi] sle*te d+5 noemt80 ,de ,mee/] zeide3 ,het niet gele]d hebb5 en 7to*7 het volk t] dood br5g51--dit wordt g5oemd wre$heid4 ,niet 7e]/7 gewa>s*uwd hebb5 en 7direct7 het volmaakte w]k eis*5 7van het volk71--dit wordt g5oemd v]drukk+4 ,zond] a&rang bevel5 uitva>dig5 en1 als de tijd aangebrok5 is 7met de uit]/e ge/r5gheid onmiddellijke opvolg+ eis*571--dit wordt g5oemd mi%&el+4 ,ov] 't algeme51 7beloon+5 ( sal>iss57 gev51 en dat op e5 gi]ige mani] do51 dit is als enkel ma> ambt5a>0 h&el5 7zond] m5s*elijkheid740 ,de ,mee/] zeide3 ,zond] de decret5 van d5 ,hemel te k5n5 kan m5 ge5 ,kin ,tsz zijn4 ,zond] de ,l 7het ,decorum7 te k5n5 is het k>akt] nog niet geve/igd4 ,zond] te wet5 7wat7 woord5 7zijn7 kan m5 de m5s*5 niet k5n540 ,,aanteek5+5 #a ,! ,life & ,tea*+s ( ,confucius10 #g? edition1 ,london4 ,kegan ,paul1 ,tr5*1 ,trbn] ,co4 #b ,de 9 dit w]k voorkom5de *9ees*e woord5 heb ik 9 't zoog5aamde m&>ijn-*9ees*0 gegev54 #c ,9 deze me] het sanskriet dana04 #d ,dus wat d5 m5s* eig5 is1 zooals e5 m5s* 7oorspronkelijk7 is40 #e ,de my/iek hi] en da> 9 de ,*o5g ,yo5g0 is n4l4 hoog/wa>s*ijnlijk van ,tsz ,sz en niet van ,confucius zelf4 #f ,zoo bek5t ev5e5s ,pr(4 ,legge1 die van het 9 de ,*o5g ,yo5g0 voorkom5de ,*+0 t]e*t zegt ,! ideal ( humanity1--! p]fect "* belong+ to ! sage--is indicat$ by a s+le "*1 & we h no s+le t]m 9 ,engli% :i* c be consid]$ z ! complete equival5t ( x40 #g ,dr4 ,h4 ,c4 ,mull]4 ,s*ets d] ,helle5s*e ( ,grieks*e lett]kunde1 blz4 #aff4 ,de cursive]+5 zijn van mij4 #h ,uit ,plato's ,wett501 #e;e boek1 en ,confucius' ,lo5 ,y01 #aa;e boek4 ,s*oonheid hi] 9 d5 z9 van li*amelijke s*oonheid natuurlijk1 niet 9 d5 all]hoog/5 z94 #i ,wett54 ,boek #c1 na> de frans*e v]tal+ van de ,gr\ en ,beck]4 #aj ,wett54 ,boek #d4 #aa ,*oe ,hie leefde van #aacj na ,c4 tot #abjj n4 ,c4 #ab ,lett]lijk /aat er alle m5s*5 b9n5 de vi] zeen0 enz4 7,9 de ,lo5 ,y047 #ac ,pr(4 ,legge zegt o4 a43 ,! answ] to ,confucianism is ,*9a60 ,ma> kan m5 dan niet ev5 go$ 9 ,*9a zegg53 ,het antwoord op ,*ri/5dom is ,europa80--,opium en *ri/5dom zijn 9 ,*9a met geweld van ironclads +evo]d1 en het *ri/5dom h&haaft 9 ,*9a de le] van oog om oog1 t& om t&4 ,m5 kan onmogelijk e5e filos(ie ( e5 godsdi5/ beoordeel5 na> d5 toe/& van het l&1 wa>9 zij ont/ond54 ,ev5m9 als ,confucianisme ,*9a heeft het ,*ri/5dom ,europa re9 gemaakt4 ,ma> niet na> d5 uitslag1 na> de inn]lijke wa>de moet hi] gezi5 word54 #ad ,ik beh&el hi] de *9ees*e ges*i$5is tot ,confucius zoo beknopt en kort mogelijk1 alle5 jui/ g5oeg om te do5 uitkom51 wie de vor/5 w>51 die ,confucius v]he]lijkt4 #ae ,de z5del+5 d] prote/ante missies hebb5 ,god met ,%ang ,ti v]taald4 ,ma> (s*oon deze naam nog de be/e 01 hebb5 de *9eez5 da>door mee/al hun *9ees*5 ,%ang ,ti voor d5 *ri/elijk5 ,god geh\d54 #af ,dat geb$ om reg5 is ook nog teg5woordig 9 gebruik4 #ag ,de famili5aam van dez5 ,%oeh ,liang ,heih 7dat zijn ap>te m&>ijn5naam is7 0 ,kho5g1 di5 dus lat] ook zijn zoon droeg1 di5 m5 ,kho5g ,foe ,tsoe0 g+ noem54 ,foe ,tsoe is e5 titel1 die ongeve] ons ,mee/]0 beteek5t en aan vele gele]d5 w]d gegev54 #ah ,de naam ,kioe0 is heilig geword51 en mag niet uitgesprok5 word5 met di5 klank ma> als moh04 ,moet de *9ees*e gele]de ( /ud5t het k>akt] s*rijv51 dan zet hij het e]bi$ig 9 e5 vi]kantje 1 om het te ond]s*eid54 #ai ,lo5 ,y40 #bj ,9 e5 volg5d deel van dit w]k hoopt de s*rijv] me] speciaal de tao/is*e filos(ie te bes*\w51 en zal hij bij die geleg5heid ook de gesprekk5 tuss*5 ,confucius en ,lao ,tsz beh&el54 #ba ,hwang ,ti 7de ,gele ,keiz]71 e5 keiz] uit de oudheid1 die van af #bfig v4 ,c4 #ajj ja> rege]de4 ,?ang ( ,k+ ,?ang bevrijdde het rijk van d5 tyran ,kjeh ,wang 7#agfe v4 ,c47 ( ,kjeh ,kwei en w]d zelf keiz]4 ,hij is e5 d] b]oemde ,oud501 de e]/e van de ,%ang dyna/ie4 #bb ,yiau en ,%o5 7#bcef v4 ,c4 en lat]7 zijn twee keiz]s1 ond] wi] rege]+ e5 tijd van volmaakt5 bloei moet hebb5 gehe]s*t4 ,zij zijn dan ook het ideaal geblev5 van keiz]s1 die zi* bes*\wd5 als de vad]s van het volk4 #bc ,lo5 ,y0 ,,xii4 #bd ,lo5 ,y0 ,,xviii4 #be ,eig5a>dig is dat de e]wa>de abb ,grosi] hi]van zegt3 ,quel sy/me de philosophie aurait pu t5ir contre un essaim aussi r$\table de jeunes beauts foltres1 empresses de plaire1 et armes de t\s les moy5s de sduction80 ,en dat nog wel e5 abb6 7,zie zijn ,de la ,*9e1 ou ,description ,gnrale de cet ,empire40 ,p>is1 ,pillet4 #ahbj47 #bf ,wa> ik 9 v]tal+5 9 dit w]k s*oonheid0 gebruik1 lett4 kleur01 is dit volg5s de *9ees*e beteek5is van dat woord altijd 9 sle*t5 z9 b4 v4 s*oonheid van vr\w5 als v]leid+ tot lu/ en sle*te h>t/o*t54 #bg ,tsieh ,y 0 niet w]kelijk krankz9nig2 hij hield zi* ma> zoo1 om niet g]oep5 te word5 tot e5 publiek ambt4 ,zijne woord5 z9spel5 er op1 dat ,confucius v]ke]d de$1 zijne pr9cipes 9 zulk e5' tijd van wanorde aldoor ma> tev]geefs1 zond] de m9/e kans op succes1 te v]kondig5 en als weg te w]p54 ,tsieh ,y's e*te naam 0 ,loeh ,to5g4 #bh ,zooals 9 't beg9 van dit ho(d/uk re$s door mij is v]meld heette ,confucius ook ,ko5g ,kioe40 #bi ,de b$oel+ 0 ironis* dat hij 7,confucius71 die zoo voortdur5d van l& na> l& trok1 en zoo ov]al e5 betrekk+ bij de rege]+5 zo*t1 dan ook dat ve] di5de te wet540 #cj ,&]e naam van ,tsz ,loe4 #ca ,d5 z9 heb ik tot go$ begrip niet lett]lijk van d5 tek/ na> de lett] v]taald1 ma> na> de b$oel+1 v]duidelijkt 9 d5 comm5ta>4 #cb ,lett43 mijn ,le] is uitgeput40 #cc ,volg5s &]5 0 ,confucius' dood 9 #dgi v4 ,c4 #cd ,met de w]k5 van ,m5g ,tsz 7,m5cius7 sam5 vat m5 deze w]k5 sam5 ond] d5 naam ,sz ,%oe01 ,de vi] ,boek540 #ce ,deze he]s*te van #ifj-aabg n4 ,c4 #cf ,de *9eez5 noem5 zi* dan ook volga>ne ,han ,j50 d4 i4 ,han-m5s*54 #cg ,m5cius4 #ch ,symbool van tr\w en onv]gankelijkheid4 #ci ,e5 v]re af/ammel+ van ,confucius leeft nog1 en wordt met groote ond]s*eid+ beh&eld en aan het h( toegelat54 #dj ,sz ,ma ,tsi5 is e5 d] b]oemd/e ges*i$s*rijv]s van ,*9a1 wi5 europees*e gele]d5 d5 naam van de ,h]odotus van ,*9a0 hebb5 gegev54 ,9 zijn w]k ,% ,ki0 wordt de ges*i$5is van ,*9a gegev5 van af keiz] ,hwang ,ti tot d5 tijd van ,woe ,wang van ,*[4 #da ,m5 v]/a hi] me] ond] gee/40 ,het *9ees*e hiroglyphis*e k>akt] voor h>t drukt n h>t n gee/ uit4 ,ook wordt het h>t bes*\wd als de zetel d] ziel4 #db ,dit is gelat9ise]d 9 ,m5cius10 zooals ,kho5g ,foe ,tsz 9 ,confucius4 #dc ,zie ,inleid+0 blz4 #ac ov] ,kin ,tsz40-- #dd ,y5 ,hwoey 0 de lievel+sdiscipel van ,confucius4 #de ,tsz ,loe1 ( ,yioe1 0 e5 d] be/e en tr\w/e discipel5 van ,confucius1 die e*t] e5 groote neig+ tot /rijd5 _h en b]oemd 0 me] om zijn groote dapp]heid dan om zijn held] doorzi*t4 ,9 de ,lo5 ,y0 hoor5 wij me] van deze discipel54 #df ,d4 i4 ,het heilige ,boek d] ,odes1 n d] vijf ,k+s40 #dg ,dit won50 7lett4 v]taald7 heb ik beh\d51 da> ik deze *9ees*e uitdrukk+ ze] jui/ v9d voor altijd iets blijv5 betra*t5 zond] v]&]+40 #dh ,m5 zie vooral tot go$ begrip van dit ho(d/uk e]/ de ,hi/oris*e ,opheld]+510 vr 9 dit boek4 #di ,zie ,hi/oris*e ,opheld]+540 #ej ,oud]liev5dheid4 #ea ,zie vooral ,inleid+ blz4 #h ov] m5s*elijkheid1 ,jn04 #eb ,let op blz4 #h 7,inleid+7 ov] wat hi] met m5s*elijkheid0 b$oeld wordt4 n4l4 de volmaakte deugd van het h>t40-- #ec ,ik heb hi] ,tao onzijdig g5om51 wa> eld]s mannelijk1 om v]w>r+ met d5 ,wijze0 te voorkom54 ,/rikt g5om5 kan het ge5]lei gesla*t hebb5 natuurlijk4 #ed ,zooals ik re$s 9 ,het ,lev5 van ,confucius0 zeide1 wordt het betwijfeld1 ( ,confucius wel dez5 tek/ ooit uitsprak en ( ,tsng ,s9 wel de uitlegg] en s*rijv] d] volg5de ho(d/ukk5 01 en be/aat hi]omtr5t ge5 zek]heid4 ,v]tal] geeft e*t] ,*oe ,hie's op9ie er bij1 omdat die nu e5maal 9 bijna alle *9ees*e edities aan d5 tek/ is toegevoegd4 #ee ,dit z\ k volg5s de *9ees*e con/ructie kunn5 beteek553 is di*t bij d5 ,tao 7dan hi] ,le]07 7van d5 ,ta ,hih7 zijn0 en is ook door vel5 zoo opgevat4 #ef ,vroeg] w]d met p5seel5 op tablett5 van bamboe ( zijde ges*rev51 nog niet op papi]4 #eg ,e5 geografis*e l is #adeh1ec voet1 wa>van ti5 e5 frans*e lieu0 uitmak5 7,wells ,williams74 #eh ,het e9de d] ,%ang dyna/ie wordt ook ,y9 dyna/ie g5oemd4 #ei ,m5 z\ kunn5 lez5 e5 groot5 ,weg0 ma> dit is het jui/e to* niet4 ,tao is 9 ,confucius het volg5 van de ,s+0 dus het volg5 van zooals goddelijk is10 ! do+ ( :at is "r40 #fj ,wells ,williams geeft3 ,de /] ,dubhe 9 ,ursus ,major40 #fa ,dit is w]kelijk het geval met de hooge *9ees*e pozie die niet alle5 aan ae/hetis*e1 ma> vooral aan e?is*e v]eis*t5 moet voldo54 #fb ,m5g ,ie 0 e5 hoog m&>ijn 9 ,loe4 ,zijn eig5 naam 0 ,ho ,kie4 #fc ,faan ,*i 0 e5 d] m9d]e discipel5 van ,confucius4 #fd ,m5g ,woe 0 de zoon van ,m5g ,ie4 #fe ,tsz ,yioe 0 e5 van ,confucius' voornaam/e discipel51 b]oemd om zijn k5nis van ,l4 ,zijn naam 0 ,y5 ,yang4 #ff ,deze ,hwoey is de b]oemde ,y5 ,hwoey1 ,confucius' lief/e discipel1 die 9 de ,lo5 ,y0 h]haaldelijk wordt geprez54 #fg ,yioe 0 de famili5aam van ,tsz ,loe4 #fh ,de h]tog van ,loe4 #fi ,kon+ ,woe v]joeg de ,%ang dyna/ie en w]d ond] d5 naam ,kie ,fa de e]/e keiz] d] ,*[ dyna/ie4 #gj ,famili5aam van ,ts5g ,s94 #ga ,vooral hi]m$e b$oeld de lit]atuur0 wat e*t] 9 *9ees*5 z9 vanzelf ook godsdi5/1 e?ica en moraliteit m$ebr5gt4 #gb ,de af/& van de vor/elijke plaats wordt g]ek5d met grad5 ( /app51 na> gelang het aantal hooge /aatsdi5>51 die volg5s rang da> op zijde van /aan4 #gc ,9 d5 z9 van niet 9 gala gekle$01 huisdra*t40 #gd ,&]5 naam van ,fan ,*i4 #ge somtijds me] als vor/ en m9i/]0 op te vatt54