,transcriber's ,note3 ,whilst the publishers of the original text intended it as a facsimile reproduction1 this was not considered practical for an e-text4 ,the original used1 for example1 scribal abbreviations and the long s1 making it unnecessarily difficult to read4 ,these have been converted4 ,in addition the mistakes noted in the ,,index ,,erratorvm have been addressed1 and a number of other errors 7listed at the end7 were picked up on and changed1 based on a comparison with another edition of the same work printed in ,paris in #aebc4 ,,galeni ,,pergamensis ,,de ,,temperamentis1 ,,et ,,de ,,inaeqvali ,,intemperie ,illustration ,,galeni ,,pergamensis ,,de ,,temperamentis1 ,,et ,,de ,,inaeqvali ,,intemperie ,,libri ,,tres ,,thoma ,,linacro ,,anglo ,,interprete4 ,opus non medicis modo1 sed et philosophis oppido quam necessarium nunc primum prodit in lucem ,,cvm ,,gratia ,priuilegio4 ,impressum apud praeclaram ,cantabrigiam per ,joannem ,siberch1 anno ,,mdxxi4 ,reproduced in exact ,facsimile ,,with ,,an ,,introduction ,,by ,,joseph ,,frank ,,payne1 ,m4,d41 ,f4,r4,c4,p4 ,,fellow ,,of ,,magdalen ,,college1 ,,oxford ,,and ,a ,,portrait ,,of ,,thomas ,,linacre ,printed by ,c4 ,j4 ,,clay1 ,m4,a4 ,printer to the ,university of ,cambridge for ,,alexander ,,macmillan and ,,robert ,,bowes1 ,booksellers ,no4 #a ,trinity ,street1 over against ,saint ,mary's ,church ,,mdccclxxxi ,,publishers' ,,note4 ,the present reproduction of ,linacre's translation of two treatises by ,galen is issued as a specimen of early typography1 being the sixth in order of the seven books printed by ,john ,siberch1 the first ,cambridge printer1 in #aeba4 ,besides these seven1 one appeared in #aebb1 after which date no book is known to have been printed in ,cambridge till #aehd4 ,the books printed by ,siberch are all very scarce2 of one but a single copy is known1 and of three of the books there is not a single specimen in ,cambridge4 ,in #ahgh1 the publishers of the present volume proposed to issue the whole of the eight books1 and the following are now ready1 and will shortly be published3 #a4 ,bullock1 ,henry4 ,oratio habita ,cantabrigiae4 #aeba4 #b4 ,cujusdam fidelis ,christiani ,epistola ad ,christianos omnes4 ,subsequitur et ,divi ,augustini de miseria ''' vit sermo4 #aeba4 #h4 ,papyrii ,gemini ,eleatis ,hermathena1 seu de ,eloquentiae victoria4 #aebb4 ,mr ,bradshaw1 ,university ,librarian1 has compared the eight books side by side1 and has thus been able to determine their relative order4 ,he kindly allows his notes to be printed1 and they will be issued with the first of the above three volumes4 ,the ,publishers are desirous of gaining information about the printer1 ,john ,siberch1 before #aeba1 when he commenced to print in ,cambridge1 and after #aebb when he discontinued printing there4 ,herbert suggests that he may be the ,john ,sibert1 who was printing at ,lyons in #adih1 and mentions a book of that date being in the ,cambridge ,university ,library4 ,but this book1 ,henrici ,bouhic ,distinctiones super libros quinque ,decretalium1 consists of two large folio volumes1 and the printer calls himself #8,magister ,johannes ,siberti2' both of which facts make it unreasonable to identify him with the plain ,johannes ,siberch who printed little books at ,cambridge so many years afterwards4 ,,cambridge1 ,july #a1 #ahha4 ,,introduction4 ,thomas ,linacre1 known to his contemporaries as one of the most learned scholars of an epoch when learning was highly prized1 but in after times chiefly as the founder of the ,college of ,physicians in ,london1 was born at ,canterbury1 probably about the year #adfj4 ,of his parentage and descent nothing certain is known1 though some of his biographers have assumed1 apparently without any evidence except the name1 that he was connected with the family of ,linacre in ,derbyshire4 ,it is clear from a passage in ,linacre's will that he had a brother1 sisters1 and other relatives 7the brother strange to say1 bearing the same baptismal name--,thomas7 but further the family history cannot be traced4 ,this fact will appear less surprising1 if we remember that ,linacre like many scholars of his time1 was never married1 and lived for many years an almost monastic life1 little influenced by family or social ties4 ,more important than his descent was his education1 and in this ,linacre was unusually happy2 for not a little of the success and eminence of his after life may be traced to the bias which the young scholar's mind received from his earliest teacher4 ,the ,cathedral school of ,canterbury within the monastery of ,christ ,church where ,linacre became a pupil was at that time under the direction of ,william ,tilly1 otherwise called ,william of ,selling1 an ,augustinian monk1 and a scholar of a type at that time rare in ,england4 ,originally educated at ,oxford1 elected a ,fellow of the newly founded ,college of ,all ,souls1 and afterwards received as a monk in the ,monastery of ,christ ,church1 ,canterbury1 ,selling found the means to travel in ,italy1 where he not only studied the ,canon ,law1 but1 what is more to the present purpose1 during a stay at ,bologna1 studied ,greek and became the pupil of ,angelo ,politiano4 ,after two years' stay in ,italy1 he returned home1 became ,prior of ,christ ,church1 and later on was sent as ,envoy from ,henry ,,vii4 to the papal court2 an event which proved of great importance to ,linacre4 ,at the time of which we are now speaking1 he was only ,master of the ,grammar ,school1 whether appointed before or after his first journey to ,italy we do not know4 ,in any case it is clear that he had already those tastes and pursuits from which his pupil ,linacre derived not only his determining impulse to the life of a scholar1 but especially that love of ,greek literature which runs like a thread through the great physician's life and is the clue to much of his versatile literary activity4 ,at the mature age 7especially according to the customs of the day7 of twenty1 ,linacre was sent to ,oxford4 ,at what ,college or ,hall he studied is uncertain1 though it is assumed1 on trivial grounds that he must have entered at ,canterbury ,hall4 ,the only fact which is certain is that after four years' residence at the ,university1 in #adhd1 he was elected a fellow of ,all ,souls' ,college4 ,it has been thought by ,dr ,noble ,johnson1 the best biographer of ,linacre1 that this election must have implied relationship to ,archbishop ,chichele1 the founder1 and thus also to ,selling1 assuming that the latter owed his preferment also to family connexions4 ,but the entry in the ,college books 7which though not contemporary is a copy thought to have been made about #aega of the original record7 has no indication of his being of founder's kin4 ,it is simply 8,thomas ,lynaker1 medicus insignis40 ,the omission to specify kinship to the founder is regarded by ,dr ,leighton the present ,warden of ,all ,souls 7he was himself good enough to inform me7 as decisive that no such kinship existed1 and the supposition of any family tie between ,linacre and ,chichele or ,selling must therefore be regarded as entirely baseless#a4 ,the time of ,linacre's residence at ,oxford was one of much moment in the history of the ,university1 already stirred by the earliest movements of the revival of learning4 ,the first ,oxford printing press was already issuing those few volumes1 now become so rare1 which must have been of startling interest to the world of scholars4 ,the study of the new learning1 ,greek1 had been introduced by ,cornelio ,vitali1 an ,italian1 said to have been the first teacher of that language in ,england1 and it is stated that ,linacre became his pupil4 ,at the same time he doubtless formed the acquaintance of two scholars who shared his devotion to the #8new learning1' ,william ,grocyn and ,william ,latimer1 the former of whom survived to form part1 with ,linacre himself1 of the brilliant circle of ,oxford scholars1 who a few years later excited the admiration of ,erasmus4 ,but ,linacre was soon to have the privilege which he must have long coveted1 of perfecting his knowledge of ,greek at what was then the fountain-head of that learning1 in the schools of ,italy4 ,the opportunity came through his old friend and teacher1 ,william of ,selling1 who was sent by ,henry the ,seventh as his envoy to the ,papal ,court4 ,it is not clear that ,linacre had any official position in the embassy2 he accompanied his patron however1 as far as ,bologna1 but not in his further journey to ,rome4 ,at ,bologna ,linacre is stated by ,leland to have been introduced to ,angelo ,politiano1 and to have remained there in order to become a pupil of this great scholar4 ,his stay in ,bologna appears to have been short1 and we next hear of him at ,florence1 having perhaps followed thither ,politiano1 who along with ,demetrius ,chalcondylas had now been charged with the instruction of the two sons of ,lorenzo de ,medici1 ,piero and ,giovanni4 ,linacre seems to have been favoured with the patronage of ,lorenzo1 who allowed him to share the instructions given to the young princes4 ,it is not easy to understand precisely what was the position ,linacre now occupied at the ,court of ,florence1 for though his fellow pupils were boys and he himself a man of twenty-five and already a considerable scholar1 he is not spoken of as in any sense their tutor4 ,the connexion however must have been in after years valuable to him1 as the dedication of the work now reprinted clearly shews3 the pope ,leo the ,tenth1 being the younger of the two ,medici princes4 ,it will be evident from the dedication itself that the privilege accorded to ,linacre was shared by others1 and it was therefore perhaps not so important as it has been regarded4 ,it is enough to know that he studied under such eminent scholars as ,politiano and ,chalcondylas1 and thus laid the foundation of the elegance in ,latin scholarship and profundity in ,greek learning for which he was afterwards distinguished4 ,after a year thus spent in ,florence1 ,linacre proceeded to ,rome1 where his studies in the ,vatican library procured him the acquaintance of another great scholar1 ,hermolaus ,barbarus4 ,it is possible that this acquaintance may have given ,linacre's studies a bias in the direction of medicine2 for ,barbarus1 though not a physician1 had devoted himself specially to the study of ,dioscorides1 whose works he translated into ,latin1 and illustrated with commentaries1 more than once reprinted4 ,it is suggested by ,dr ,noble ,johnson that the example and arguments of ,hermolaus ,barbarus may have given ,linacre's mind a bias of a different kind1 namely towards a single life2 for the ,italian scholar1 we are told1 wrote a treatise in favour of celibacy at the age of eighteen1 and never afterwards deviated either in practice or theory from the principles there advocated4 ,barbarus was also a great ,aristotelian scholar1 and in this direction also he may have influenced the mind of ,linacre2 who afterwards undertook and partly carried out a plan which had also been among the projects of the elder scholar1 of a complete translation of the works of ,aristotle4 ,in other less important matters1 the influence of ,hermolaus ,barbarus seems traceable1 and if ,linacre took as his model in a learned life any of the great scholars with whom he studied1 it was certainly rather ,hermolaus than any other4 ,from ,rome ,linacre went to ,venice1 and here made the valuable acquaintance of the great printer1 ,aldus ,manutius ,romanus1 who was then engaged in bringing out some of the most important editions of the classics1 by which he earned the gratitude of scholars4 ,aldus appears to have treated the ,english scholar with great kindness1 which is acknowledged1 as a personal favour1 by ,william ,grocyn1 in a letter to ,aldus1 which must have been written shortly after ,linacre's return from ,italy4 ,after acknowledging the kindness shewn to his friend ,linacre1 ,grocyn goes on to thank ,aldus1 in the name of ,english scholars especially for his editions of the ,greek classics1 and commends his preference for ,aristotle to ,plato4 ,the rest of this letter1 the style of which is praised by ,erasmus1 is interesting1 especially as the only extant composition1 except two trifling epigrams1 of this once celebrated scholar1 but has no further reference to our subject4 ,aldus prefixed it to ,linacre's translation of ,proclus ,on the ,sphere1 printed by him in the year #adiib1 in order 7as he says in his dedication of this work to ,albertus ,pius1 prince of ,carpi7 to make the ,italian philosophers ashamed of their bad ,latin1 and lead them to rival the ,englishmen4 ,in the dedication just named ,aldus pays a high compliment to ,linacre's scholarship1 which may be quoted here1 though written later4 8,linacre10 he says1 8has translated this work with elegance and learning4 8,qui utinam et ,simplicium in ,aristotelis ,physica1 et in ejusdem meteora ,alexandrum quos nunc summ cur ,latinos facit1 ad me dedisset1 ut et illos un cum ,proclo ad te mitterem4 ,quanquam 7ut spero7 eosque et alios in ,philosophi1 medicinque perutiles libros aliquando dabit4 ut ex edem ,britanni unde olim barbar et indoct liter ad nos profect ,italiam occuparunt1 et adhuc arces tenent1 latine et docte loquentes bonas artes accipiamus1 ac britannicis adjutoribus fugat barbarie1 arces nostras recipiamus1 ut edem hast sanetur a qu illatum est vulnus40 ,he also implies that an intimate friendship existed between ,linacre and the prince of ,carpi1 on which account the work will be more welcome to his patron4 ,the ,aldine editio princeps of ,aristotle contains also an interesting allusion to ,linacre1 which seems to shew that he had something to do with the editing or correcting of that great work4 ,it may even not be without some significance that a splendid copy of this edition1 printed on vellum 7and as complete in this state1 according to ,dibdin1 of the highest rarity71 once belonged to ,linacre1 and is now1 bearing his autograph1 in the library of ,new ,college1 ,oxford4 ,in the dedication prefixed to the second volume of this work1 ,aldus boasts of the pains he had taken to secure a correct text1 8,ut tum querendis optimis et antiquis libris atque edem in re multiplicibus tum conferendis castigandisque exemplaribus qu dilaceranda impressoribus traderentur1 perirentque ut pariens vipera1 in manus hominum venirent emendatissima4 ,id ita sit necne sunt mihi gravissimi testes in tot fere ,itali1 et prcipue in ,venetiis ,thomas ,anglicus1 homo et grce et latine peritissimus prcellensque in doctrinarum omnium disciplinis40 ,this volume is dated ,february1 #adig1 the first volume #adie1 dates which are quite reconcilable with the time when ,linacre is believed to have been at ,venice4 ,on leaving ,venice1 ,linacre went to ,padua and probably made some stay there3 since it was here that he graduated as ,doctor of ,medicine1 and here he must have acquired the greatest part of his medical knowledge4 ,padua was at that time one of the chief seats of medical knowledge in ,europe1 and became shortly afterwards one of the first schools of anatomy4 ,its reputation in both departments was long preserved under the enlightened patronage of the ,venetian ,senate4 ,many students from ,northern ,europe naturally flocked thither1 and among them a few from ,england and ,scotland4 ,linacre was not the first eminent ,english scholar who graduated in medicine at ,padua2 the once celebrated ,phreas ,wells1 who left ,balliol for ,italy1 and died at ,rome1 having preceded him by half a century or more2 but he was followed by a long roll of ,english and ,scottish students the names and escutcheons of some of whom may still be seen in the gallery of the ,university quadrangle4 ,though ,linacre is said to have taken the degree of ,doctor of ,medicine with great distinction1 there is no foundation for the assertion that he was ever ,professor of ,medicine in the ,university4 ,the story rests on an obvious confusion of the titles of ,doctor and ,professor which were then and long afterwards equivalent and interchangeable in the ,european ,universities4 ,the tradition of ,linacre's successful disputation at ,padua is preserved in a dialogue by ,richard ,pacey 7quoted in ,johnson's life7 where ,grammar and ,rhetoric are made to dispute as to the respective merits of ,theodore ,gaza and ,thomas ,linacre4 ,grammar first claims ,linacre as her own1 ,rhetoric contends that he was by right her son1 and that ,grammar was only the occupation of his leisure moments4 ,on one occasion 7says ,rhetoric7 he condescended to dispute with some ,grammarian on certain minuti connected with the vocative case1 but gained a more brilliant victory when he defended his theses for graduation at ,padua1 8,nam quum in gymnasio ,patavino1 professionis artis medic ei 7ut nunc moris est7 darentur insignia1 public non sine summ laude disputavit1 et seniorum medicorum adversaria argumenta accuratissime refellit0#c4 ,linacre's route after leaving ,padua1 may1 ,dr ,johnson tells us1 be accurately and precisely traced through ,vicenza1 ,verona1 ,brescia1 ,bergamo and ,milan2 but the authority for this statement is not given4 ,it may however be permissible to delay for a moment at ,vicenza1 since it is pretty certain that ,linacre did pass there1 and highly probable that his stay had some influence on his literary life4 ,this city was the home of a celebrated physician and scholar1 ,nicolaus ,leonicenus1 best known as the author of the earliest treatise on ,syphilis1 the fearful malady at that time beginning to be known2 but also celebrated for having translated several works of ,galen from the ,greek4 ,one of these versions1 that of the treatise ,de mot musculorum was afterwards published by ,linacre with some of his own4 ,leonicenus was much older than ,linacre 7though he survived him7 and in after years1 as we know from a letter of ,croke to ,henry ,,viii41 spoke of ,linacre as his pupil#d4 ,the reputation of this now almost forgotten scholar was very high among his contemporaries4 ,aldus ,romanus1 in the dedication of the ,aristotle already spoken of to ,albertus ,pius1 ,prince of ,carpi1 speaks of ,leonicenus as #8philosophorum tatis nostr medicorumque facile princeps'4 ,a correspondence which has been preserved between ,leonicenus and ,angelus ,politianus is full of mutual compliments2 and shews that the two scholars regarded themselves as allies in the common warfare against #8barbarism' a foe that had to be expelled from the fields of philosophy and medicine as well as from that of letters#e4 ,it is certain that the example of such a man could not have been without effect on so apt a pupil as ,linacre1 and the influence of ,vicenza is clearly apparent in some of his later work4 ,on leaving ,italy1 ,linacre is said to have indulged in an antiquarian caprice which seems little in harmony with what we afterwards hear of his staid character1 though in his hot youth and under the influence of the classical sentiment it may have been possible1 and even natural4 ,the story is that on bidding farewell to ,italy at some mountain pass he indulged his fancy in building a cairn of stones1 which he crowned with flowers1 and dedicated to ,italy1 as sancta mater studiorum4 ,all that is known about this transaction comes from two ,latin poems1 by ,janus ,vitalis and by ,joannes ,latomus1 one of which it may be sufficient to quote4 ,,janus ,,vitales ,,in ,,thom ,,linacri ,,angli ,,italia ,,discessum4 ,dum ,linacrus adit ,morinos1 patriosque ,britannos1 ,artibus egregiis dives ab ,itali1 ,ingentem molem saxorum in rupibus altis1 ,congerit ad fauces ante ,gebenna tuas1 ,floribus hinc1 viridique struem dum fronde coronat1 ,et sacer ,assyrias pascitur ignis opes3 8,hoc tibi0 ait 8mater studiorum1 sancta meorum ,templum ,linacrus dedicat1 ,italia2 ,tu mod cui doct assurgunt cum ,pallade ,athen ,hoc de me pretium sedulitatis habe40 ,the second poem is by ,joannes ,latomus1 and entitled ,arnidis querela in ,thomam ,linacrum ,anglum ,itali discessurum4 ,it represents the nymph of the ,arno expostulating with ,linacre while engaged in erecting his altar1 on his fixed resolution to return home4 ,it is highly laudatory1 but too long for quotation#f4 ,in both copies of verses the name ,gebenna occurs in connexion with this incident1 and as this usually means1 in classical ,latin1 the mountain district called the ,cevennes1 ,dr ,johnson concludes that ,linacre before pursuing his journey to ,paris stayed in this district4 ,it does not seem necessary to suppose that he took so circuitous a route1 or visited a part of the country which must at that time have been wild and little traversed1 and where a scholar1 uninfluenced by modern love of the picturesque can have found nothing to attract him4 ,but ,civitas ,gebennensis is the name given1 almost universally1 by the printers of ,linacre's time1 to the city of ,geneva1 and ,stephanus3--,dictionarium nominum propriorum gives an interpretation apparently identical4 ,we can well believe that1 in crossing the pass of the great ,st ,bernard on his way down to ,geneva1 ,linacre would not bid farewell to the southern side of the ,alps without some expression of emotion4 ,but too much importance must not be attached to a story which probably rested only on some trifling incident of travel in crossing the ,alps1 related by ,linacre himself in writing to his ,italian friends4 ,the name ,morinos in the verses quoted above sufficiently indicates that ,linacre returned home1 or was expected to return by way of ,calais4 ,he must doubtless have passed through ,paris1 but we have no record of any acquaintanceship there1 though certainly at a later time ,linacre had literary correspondents and friends in that city4 ,on his return to ,england ,linacre seems to have resumed his residence in ,all ,souls' ,college4 ,his position in the ,university must have been one of considerable eminence1 since a knowledge of ,greek was still confined to a few scholars1 and great respect was paid to those who had acquired this new accomplishment in ,italy4 ,there were about this time or a little later but four such scholars in ,oxford4 ,grocyn and ,latimer were a little older than ,linacre4 ,colet was younger1 or1 at least1 visited ,italy later1 and the date of his stay in ,florence gave his studies a somewhat different complexion from what we see in ,linacre4 ,it has been well pointed out by ,mr ,seebohm1 in his work on the ,oxford ,reformers#g1 that ,colet was at ,florence during the agitation and enthusiasm aroused by the preaching of ,savonarola1 and doubtless derived from him that new spirit in theology which his after life displayed1 and which has caused him to be reckoned among the precursors of the reformation4 ,grocyn and ,linacre shew nothing of this4 ,they knew ,florence when the literary renaissance was at its height1 and when the spirit of the learned world was more pagan than ,christian4 ,we shall notice afterwards what bearing this had upon ,linacre's literary and theological position4 ,the dissertation which the newly-returned scholar read for his degree in medicine is said to have attracted attention1 but he does not seem to have taught publicly2--at least ,grocyn and ,latimer are the only names we hear of as public lecturers on ,greek4 ,it was1 however1 ,linacre's good fortune1 at this time1 to meet with a pupil whose subsequent eminence was enough to make his teacher distinguished1 with whom he formed the most important literary friendship of his life1 and who has left us the brightest and most life-like pictures of ,linacre himself4 ,this pupil was ,erasmus1 whose long-cherished plans of going to ,italy to learn ,greek were1 as is well known1 deferred1 in order that he might visit ,england with the same object4 ,the story of ,erasmus' stay in ,oxford has often been told1 though never before so fully and clearly as in ,mr ,seebohm's volume already referred to4 ,it is very likely that he may have derived from ,colet some of the ideas which afterwards influenced his literary and theological activity4 ,to ,linacre he owed1 undoubtedly1 the foundation of his ,greek scholarship1 and his respect for the ability and character of his teacher are shewn in many well-known passages from his letters4 ,in one of the best known he writes as follows3 8,in ,colet ,i hear ,plato himself4 ,who does not admire the perfect compass of science in ,grocyn8 ,what can be more acute1 more profound1 or more refined than the judgment of ,linacre80 ,there are many similar passages1 and1 though eulogy was the fashion of the age1 we feel at once that1 at least in speaking of ,linacre1 ,erasmus meant what he said4 ,the same impression must be derived1 ,i think1 from an amusing passage in the 8,encomium ,mori10 though some of ,linacre's biographers seem to have omitted it as if derogatory to his reputation4 ,it is1 however1 written in a strain of good-natured banter1 which shews that there was a foundation of good feeling and mutual respect between the two scholars4 8,novi quendam ,grcum1 ,latinum1 ,mathematicum1 philosophum medicum jam sexagenarium qui cteris rebus omissis annis plus viginti se torquet et discruciat in ,grammatic1 prorsus felicem se fore ratus si tamdiu licet vivere1 donec certo statuat1 quomodo distinguend sint octo partes orationis1 quod hactenus nemo ,grcorum aut ,latinorum ad plenum prstare valuit4 ,proinde quasi res sit bello quoque vindicanda1 si quis conjunctionem faciat dictionem ad adverbiorum jus pertinentem#h40 ,there is no record of ,linacre's practice in his profession at ,oxford4 ,a new direction was given to his life by the call which he received about the year #aeja to come to court1 and direct the studies of the young ,prince ,arthur4 ,this mark of court favour appears to have been in some way connected with the visit of ,prince ,arthur to the ,university where he resided in ,magdalen ,college4 ,the appointment lasted till the prince's death in #aejc1 but the only record of it which remains is the ,latin translation of the treatise of ,proclus ,on the ,sphere1 dedicated to ,prince ,arthur1 which has been already referred to4 ,this was ,linacre's earliest published work4 ,after the prince's death ,linacre appears to have stayed in ,london1 and probably to have practised medicine1 but there is no satisfactory evidence as to this period of his life4 ,the accession of ,henry ,,viii4 must have raised the hopes of ,linacre1 as it did those of all the scholars and enlightened men in ,england at that time4 ,the young king1 known to be learned himself and a favourer of learning1 was expected to give a powerful stimulus to the progress of the new studies4 ,erasmus was urged by his friends to return to ,england to share the prosperity and splendour of the new reign4 ,a new epoch of enlightenment was to commence1 and a final blow was to be given to all those evils and abuses which the scholars summed up in the word barbarism4 ,it is well known that these hopes were not at all1 or very imperfectly1 realized1 but ,linacre himself had no reason for disappointment4 ,he was made the royal physician1 a post1 in those days1 of great influence and importance in other than professional matters1 as is shewn by a curious letter addressed to ,linacre by the ,university of ,oxford4 ,from this1 as from other events1 it is clear that ,linacre did not1 while at court1 forget his old mistress1 learning1 but used his influence as far as possible for her advancement4 ,he is described by a contemporary and friend ,george ,lilly1 as conspicuous among the chief persons of the court in a purple robe and a hood of black silk#i4 ,among his other patients are mentioned the great prelates ,wolsey1 ,warham1 and ,fox4 ,after some years of professional activity1 and when he was about fifty years of age1 ,linacre appears to have taken holy orders2 or possibly at this time merely proceeded to priest's orders1 having been previously deacon4 ,the simplest explanation of this step is that which is given by himself in the dedication of his translation of ,galen de ,naturalibus ,facultatibus to ,archbishop ,warham1 namely1 that he hoped to get more leisure for literary work4 ,it is supposed that he prepared himself for the sacred office by entering1 in mature life1 upon the study of theology1 and a curious story is told in connexion with his first reading of the ,new ,testament1 which1 as it has been strangely misunderstood1 may be worth giving in detail4 ,the story rests solely on the authority of ,sir ,john ,cheke1 ,professor of ,greek at ,cambridge1 in his letters on the pronunciation of ,greek1 addressed to ,bishop ,gardiner1 at that time ,chancellor of the ,university4 ,cheke seems to have been anxious to conciliate the ,bishop1 and at the same time1 for some reason or other1 to depreciate ,linacre4 ,he speaks of him as a learned person and a good physician1 but one who should not venture out of his own province1 and1 he says1 in power of rhetoric and popular expression far inferior to the episcopal correspondent to whom ,cheke's letters were addressed#aj4 ,he then tells the following story4 ,linacre when advanced in life1 his health broken by study and disease1 and near his end1 took the ,new ,testament in his hand for the first time1 7although he was a priest17 and read the ,gospel of ,st ,matthew to the end of the #gth ,chapter 7that is to the end of the ,sermon on the ,mount74 ,having read it1 he threw the volume away with all the strength he could muster1 swearing 8either this is not the ,gospel or we are not ,christians40 ,it is probable that the striking contrast between the teaching of the ,sermon on the ,mount and the practice of the ,christian ,world has inspired many readers with the same feeling1 and it will continue to have the same effect on many more1 though they may not happen to give vent to their surprise with the same petulance4 ,cheke seems to argue that it shewed some scepticism in ,linacre or want of respect for the ,scriptures4 ,selden has misunderstood the story still more strangely1 imagining that ,linacre referred only or chiefly to the prohibition of swearing4 ,but looked at without prejudice ,linacre's exclamation seems natural enough4 ,it is well known that the ,scholars of the renaissance1 before the time of ,erasmus at least1 were very little acquainted with the ,scriptures in the original text1 or even in the ,latin ,vulgate ,version1 which is said to have been avoided on account of its non-classical idioms4 ,now ,linacre was a scholar and not a theologian4 ,a theologian by profession either passes lightly over discrepancies such as these or else has already found such an explanation of them as is possible4 ,but the spirit of scholarship and criticism is to take words in their true meaning and to view ideas by uncoloured light4 ,linacre's remark needs no other explanation than that he read the passage with the unbiassed judgment of a scholar4 ,although it is clear that ,linacre entered the ,church under the patronage of ,archbishop ,warham he is said to have been ordained priest by the ,bishop of ,london on ,dec #bb #aebj4 ,the date of his entrance into deacon's orders is unknown4 ,it has been conjectured that he received from ,pope ,leo the ,tenth1 his old schoolfellow1 a dispensation from the necessity of passing through the inferior clerical degrees1 and that this may have been the kindness for which he expresses his gratitude in the dedication of the present volume4 ,be this as it may1 he received from ,warham in #aeji his first preferment to the ,rectory of ,merstham in ,kent1 which he resigned in a little more than a month from his collation4 ,in the same year he received the ,prebend of ,easton in ,gardano in the ,cathedral of ,wells1 and in the same year the living of ,hawkhurst1 in ,kent1 which he held till the year #aebd4 ,further marks of favour were bestowed upon him in #aeag1 when he was made ,canon and ,prebendary of ,westminster1 and in #aeah when he acquired the ,prebend of ,south ,newbold in the ,cathedral of ,york4 ,he resigned the latter preferment on receiving the important appointment of ,precentor in the same ,york ,cathedral1 but resigned this also in the same year4 ,two other benefices are recorded as having been bestowed upon him1 the ,rectory of ,holworthy in ,devonshire by the ,king1 in #aeah1 and in #aebj the ,rectory of ,wigan1 in ,lancashire1 on the title of which he received priest's orders1 ,dec4 #bb1 #aebj1 and which he held till his death#aa4 ,there is no evidence that ,linacre resided at any one of the benefices or ,cathedral appointments which he received4 ,in fact it is most probable1 though not absolutely certain1 that he continued to live in his ,london house4 ,his biographers then have been somewhat puzzled to account for his accepting so many preferments and resigning most of them so soon4 ,but it is probable that a physician and scholar did not hold more rigid notions respecting the evils of pluralism than his more strictly clerical contemporaries and that he saw no harm in holding a benefice of which he could not discharge the duty or only did so by deputy4 ,the speedy resignation of a benefice is no evidence that the preferment was unprofitable4 ,it is probable that in accordance with the common custom he resigned only in favour of a consideration paid by an aspirant who desired to be presented to the office1 and was willing to pay the holder to vacate it4 ,such a practice has lasted in regard to secular offices almost to our own time#ab4 ,linacre must be judged not by the system which1 whatever its faults1 gave him leisure for literary work and plans of public usefulness1 but by the manner in which he employed the wealth which these benefices placed at his disposal4 ,it must have been from this source that he obtained funds for his munificent endowments4 ,the firstfruits of his renewed literary activity did not appear till the year #aeag1 eighteen years after his first work1 when he published his translation into ,latin of the six ,books of ,galen1 ,de ,sanitate ,tuend4 ,this version was printed in a fine folio by ,rubeus1 of ,paris1 and dedicated to ,henry ,,viii4 ,the dedication of this work shews the reverence in which the writings of ,galen were held1 a point of which we shall have to speak again4 ,it is also interesting since it tells us that many scholars of ,italy1 ,france1 and ,germany1 but especially the two great lights of the age1 ,erasmus and ,budus1 had repeatedly urged him to publish this work4 ,the ,preface addressed to the reader contains a great many ,greek words1 which may perhaps be the reason why the work was not printed in ,england1 where no ,greek type probably existed at this time1 as will be seen from ,siberch's introduction to the work now reprinted4 ,a vellum copy of this book presented to ,cardinal ,wolsey is still preserved in the ,british ,museum with the original letter which accompanied it4 ,another copy presented to ,bishop ,fox is now in the library of the ,college of ,physicians1 and has a dedicatory letter written at the beginning1 but ,i cannot think it to be ,linacre's own handwriting4 ,two years later appeared the translation of ,galen's ,methodus ,medendi1 in bulk one of the greatest of his works1 and in substance one of the most obscure4 ,it is not now easy to understand the admiration and gratitude with which scholars received his translation4 ,the work itself was known by name only to most1 and perhaps on that account was the more respected4 ,the judgment of ,dr ,johnson1 ,linacre's biographer1 is as follows3--8,not less formidable in its length than incomprehensible in many of the theories contained in it4 ,the sentence pronounced by the ,mufti on the verses of the ,turkish poet ,missi1 whose meaning he declared to be intelligible to none save to ,god and to him by whom they were composed1 may with equal truth be applied to the doctrine which this book inculcates40 ,this translation also was dedicated to ,henry #hth and it is curious that ,linacre speaks of it as the third work published under the protection of the ,royal name1 though no other is known than that already mentioned1 unless the allusion be to the dedication of his translation of ,proclus to the ,king's elder brother1 ,prince ,arthur4 ,it is further introduced by some commendatory verses from the pen of ,janus ,lascaris4 ,it was beautifully printed in folio by ,desiderius ,maheu1 at ,paris1 in #aeai4 ,a presentation copy sent to ,cardinal ,wolsey with the complimentary letter which accompanied it is still preserved in the ,british ,museum4 ,both the above-mentioned versions have been frequently reprinted at ,paris and elsewhere1 and1 with a few alterations1 have been accepted as the standard translations of those works of ,galen4 ,the next work published by ,linacre was the translation now reproduced of which we need not speak further at this point4 ,the dedication to ,pope ,leo the ,tenth is1 as will be seen1 inspired by a recollection of the writer's early friendship with the great ,pontiff1 when they were fellow-pupils of ,politian and ,chalcondylas4 ,one passage in this letter is still obscure1 that in which he refers to some recent and striking proof of the ,pontiff's munificence1 shared in common with others1 who had been also his schoolfellows at ,florence4 ,it has been suggested that this act of kindness may have been some dispensation which facilitated ,linacre's entrance into ,holy ,orders4 ,if there were any such dispensation1 it is more likely that it was one enabling him to hold a benefice1 while still a deacon1 or perhaps even a layman1 since we find that ,linacre's first clerical preferment was given him in the year of ,henry the ,eighth's accession1 which must also have been that of ,linacre's appointment as ,court ,physician1 and it seems highly improbable that his ordination should have taken place almost simultaneously with this appointment4 ,but there is no proof that any dispensation whatever was referred to1 and it is quite possible that the ,pope's generosity may have been shewn in some other way1 such as by some valuable present1 since this might have been1 what a dispensation could not have been1 bestowed alike on his other old schoolfellows4 ,two other translations from ,galen1 were published by ,linacre during his lifetime1 one the treatise ,de ,naturalibus ,facultatibus in the year #aebc by ,pynson1 in ,london1 and a short tract ,de ,pulsuum ,us1 either in the same year or in the next1 which was the last year of ,linacre's life4 ,two other translations1 ,de ,symptomatum ,differentiis and ,de ,symptomatum ,causis1 were printed by ,pynson after the writer's death4 ,two grammatical works must also be mentioned as occupying some part of ,linacre's later years2 the ,rudimenta ,grammatices was composed for the use of the ,princess ,mary1 and is in ,english1 though its title is ,latin4 ,it was afterwards translated into ,latin by ,george ,buchanan1 and in this form published at ,paris4 ,a more elaborate work entitled ,de ,emendat structur was not printed until the year #aebd1 but from the history of its composition must have been written about #ad years earlier4 ,linacre's old friend ,dean ,colet1 the founder of ,st ,paul's ,school1 desiring to have for the use of his school a better grammar than any which already existed1 appears to have asked ,linacre to compose a suitable work4 ,the treatise of which we are now speaking resulted1 but when produced it was thought to be1 in bulk and difficulty1 quite beyond the comprehension of young pupils4 ,colet accordingly thought himself obliged to decline it1 and substituted a much shorter compendium written by himself1 or ,william ,lily1 or by both jointly1 which was afterwards revised by ,erasmus and reprinted by ,cardinal ,wolsey for the use of ,ipswich ,school4 ,this was the foundation of the well-known ,lily's ,grammar4 ,linacre appears to have been annoyed at the rejection of his ,grammar1 and a breach was thus made in his friendship with ,colet1 which never appears to have been healed4 ,erasmus vainly endeavoured to bring about a reconciliation4 ,this was the best known work published by ,linacre in the domain of scholarship2 several editions were printed by ,estienne at ,paris1 and many others in other ,european cities4 ,to some is prefixed a laudatory preface by ,melanchthon4 ,it is not quite clear whether it was published before or immediately after the author's death4 ,the works now mentioned were1 in combination with medical practice1 the occupation of the last #ad years of ,linacre's life4 ,it is impossible to say exactly at what time he gave up the active practice of his profession4 ,the only passage which might be supposed to throw any light on the subject1 is one in the dedication of the translation of ,de ,naturalibus ,facultatibus to ,archbishop ,warham1 where he speaks gratefully of the leisure afforded by the assumption of the priestly office conferred on him by ,warham#ac4 ,but as the only certain instance of his receiving a benefice from the ,archbishop1 was that of the rectory of ,merstham1 in #aeji1 the year in which ,linacre entered upon his duties as ,court ,physician1 it seems that some later preferment or else ordination1 must be referred to4 ,it is possible therefore1 that he may have only gradually given up practice4 ,but ,linacre rendered a service to medicine far more important than any of his writings1 by the foundation of the ,college of ,physicians and it is for this that he has been and will continue to be held in grateful remembrance4 ,in order to understand the importance and utility of ,linacre's conception we must remember that up to this time medicine could not be said to have existed as a distinct profession in ,england4 ,the two classes of physicians and surgeons were very widely separated4 ,the former were chiefly ecclesiastics and so far as any authorization was necessary to allow them to practice they received their authority from the ,bishops or ,archbishops4 ,a statute passed in the #crd year of ,henry ,,viii4 7#c ,henry ,,viii4 ,cap4 #aa47 exhibits a first attempt to remedy this deficiency4 ,it is there recited that 8forasmuch as the science and cunning of physic and chirurgy to the perfect knowledge whereof be requisite both great learning and ready experience is daily in this realm exercised by great multitudes of ignorant persons of whom the greater part have no manner of insight in the same nor in any other kind of learning2 some also can know no letters on the book1 so far that common artificers as smiths1 weavers1 and women boldly and customarily take upon them great cures of things of great difficulty in the which they partly use sorcery and witchcraft1 and partly apply such medicines unto the disease as be very noyous and are not meet therefor1 to the high displeasure of ,god1 great infamy to the faculty1 and the grievous hurt1 damage1 and destruction of many of the ,king's liege people1 most especially of them that cannot discern the uncunning from the cunning40 ,it is then provided that no one should practise as a physician or surgeon within the ,city of ,london or seven miles from the same except he be examined and proved by the ,bishop of ,london or by the ,dean of ,paul's with the aid of doctors of ,physic and experts in surgery4 ,in other parts of the country the duty of proving medical practitioners was assigned to the ,bishop of the ,diocese4 ,we do not know whether ,linacre's influence was in any way concerned in getting this ,statute passed4 ,a few years afterwards1 in the year #aeah1 ,royal letters patent were granted for the carrying out of the scheme in which ,linacre was concerned and which was in all probability framed by him4 ,the letters were addressed to ,john ,chambre1 ,thomas ,linacre1 and ,fernandus de ,victoria1 together with three other physicians also named1 and all men of the same faculty in ,london4 ,these were to be incorporated as one perpetual commonalty or ,college1 to have the power of electing a ,president1 the use of a common seal1 the liberty of holding lands in fee and of purchasing lands whose annual value did not exceed #ab4 ,they were permitted to make statutes for regulating the practice of physic in ,london and for seven miles round1 and received the important privilege of punishing offenders by fine or imprisonment4 ,these letters were dated #bcrd ,september in the #ajth year of ,henry ,,viii4 ,four years after the privileges thereby granted were confirmed and extended by a ,statute 7#ad #ae ,henry ,,viii4 ,cap4 #e74 ,by this ,statute the privileges of the ,college were extended over the whole of ,england1 no person being allowed to practise physic without having been examined and licensed by the ,president of the ,college and three of the elect4 ,the reason given for this extension of privilege was the difficulty of finding in each diocese men able to sufficiently examine those who were to be admitted physicians4 ,the graduates of ,oxford or ,cambridge who had accomplished all their exercises in due form without any grace were alone allowed to practise without a licence4 ,the privileges of the ,college were confirmed and enlarged by several subsequent ,statutes and ,letters ,patent in the reign of ,king ,james the ,first1 in the ,protectorate of ,cromwell1 and at other times4 ,among other powers conferred by ,james the ,first was that of examining into the purity and goodness of all apothecaries' wares kept in the houses of apothecaries and druggists in ,london4 ,this right was exercised up till the beginning of this century and a similar inspection or visitation of drugs is still performed by ,government ,assessors in ,germany4 ,comparing the ,college of ,physicians with the bodies which exercised the same rights in other countries in the sixteenth century we see that the chief justification for its existence was the fact that no ,university or ,faculty of ,medicine existed in ,london4 ,in ,paris1 for instance1 and in other ,university cities very similar privileges were given to the ,faculty1 that is to say1 to the ,doctors of ,medicine of the ,university4 ,it would have been a serious curtailment of ,university privileges to have founded in those cities any body like the ,college of ,physicians4 ,linacre1 who was so well acquainted with the learned bodies of ,italy and ,france1 must doubtless have felt the want in ,london of a learned body with the name and dignity of the ,university4 ,his ,college was doubtless intended to take the place of the ,university so far as medicine was concerned4 ,there is1 however1 no hint of any provision for teaching4 ,beside the ostensible object of preventing the practice of medicine by ignorant persons1 the foundation of the ,college effected another equally important reform which may possibly have been foreseen and intended by its founders1 although the intention was not avowed4 ,this was nothing else than the liberation of medicine and the medical profession from the control of the ,church4 ,the ,bishops1 it is said1 notwithstanding the formal abolition of their privileges1 continued to license physicians for #ahj years after the foundation of the ,college1 but never since has any ecclesiastical authority controlled the status or the practice of the medical profession in ,england4 ,this liberty could hardly have been so complete had medicine been as completely as in other countries a department of ,university teaching4 ,linacre's foundation must have the credit of preserving medicine both from the immediate domination of clerics and from future subjection to the leaden rule of orthodoxy1 which swayed for several centuries the ,english ,universities4 ,the conditions of the new ,college and the mode of admission into it were clearly designed1 and were calculated to give a very definite stamp to the ,english physician4 ,he was to be in the first place a man of learning1 and in this respect the standard of the ,college was certainly higher than that of the ,universities1 as is clear from the history of certain controversies that arose between these authorities4 ,considering too that it was scarcely possible to obtain in this country the particular kind of learning required1 a strong inducement was held out to physicians to study at the ,universities of the ,continent1 especially in ,italy4 ,hence physicians were not only learned but very often travelled persons2 and the names of foreigners are found rather frequently in the early rolls of the ,college4 ,moreover as the number of physicians practising in ,london was not large1 and the difficulties of obtaining a licence were so considerable1 a physician had no doubt a social position very much above that of the surgeon1 and perhaps relatively higher than at the present day4 ,it must be admitted also that the standing of an ,english physician has been made more definite and further removed from any association with trade than in any other ,european country4 ,we see then pretty clearly what was the ideal that ,linacre had framed2--a grave and learned person1 well read in ,galen1 respecting1 but not bowing down to1 the prestige of the ,universities1 claiming for his own science a dignity apart from1 but not conflicting with1 that of theology1 looking upon surgeons and apothecaries with charity1 but not without a sense of his own superiority4 ,such was to be the ,english ,physician1 and ,linacre succeeded1 if such was his object1 in moulding a definite type of character which lasted for two centuries at least4 ,but the physician of ,linacre's school is no more2--his epitaph was written nearly a hundred years ago by no less a person than ,samuel ,johnson4 ,the great lexicographer was asked upon his death-bed for what physician he had sent4 8,i have sent10 he said1 8for ,heberden1 ultimum ,romanorum1 the last of our learned physicians40 ,the further history of the ,college of ,physicians need not be written here2 but something must be said of two other foundations also due to the public spirit and far-seeing benevolence of ,linacre4 ,these were his readerships at ,oxford and ,cambridge4 ,in order to provide for the public teaching of medicine in the ,university and more especially for the reading of the works of ,hippocrates and ,galen1 ,linacre shortly before his death transferred to trustees considerable landed estates producing about #cj a year1 which it was no doubt intended should be conveyed directly to the ,universities for the foundation of ,readerships4 ,but the manner in which his purpose was carried out was unsatisfactory1 and the subsequent history of the foundations is a melancholy chapter in ,university annals4 ,the four trustees were ,sir ,thomas ,more1 ,tunstall1 ,bishop of ,london1 ,stokesley1 himself afterwards a bishop and a certain ,sheriff1 a lawyer4 ,for reasons which it is difficult to understand1 unless simply negligence and procrastination were responsible1 nothing was done with these funds till the reign of ,edward ,,vi41 when ,tunstall1 the surviving trustee1 transferred part of the estate to ,merton ,college1 ,oxford1 for the foundation of two ,readers1 and another part to ,st ,john's ,college1 ,cambridge1 for the establishment of a ,readership there4 ,it is quite clear that ,linacre intended these to be ,university and not college foundations4 ,his intention is sufficiently established by a letter addressed to him by the ,university of ,oxford which has been published by ,dr ,johnson4 ,the ,university acknowledges 8that peculiar affection towards our commonwealth by which you have rendered yourself specially eminent10 and speaks of the splendid lectures 8which you have appointed to be read here at your expense as wisely devoted to the study of medicine40 ,this might seem to refer to a foundation already established1 but for the concluding words of the letter1 8,lastly1 we earnestly and again and again implore you not to abandon the resolution you have undertaken1 and that your intentions may never be so many and varied as to divert or overcrowd this project4 ,let us certainly hope that the restoration of these1 as well as all other studies to their pristine dignity may be effected during your life1 and if aught in our power can promote this most excellent design1 believe us prepared to second your wishes4 ,farewell1 and may you long enjoy life1 chief patron of learning60 ,according to ,anthony ,wood1 ,linacre's foundation was settled in ,merton ,college instead of in the ,university1 on account of the great decay of the ,university in the reign of ,edward ,,vi41 and through the persuasion of ,dr ,reynolds1 warden of ,merton ,college4 ,this ,college was moreover for some reason specially frequented by the students of medicine4 ,the appointment of readers1 originally the duty of the trustees1 was now transferred to the ,college4 ,members of the ,college had a preference for the appointment2 though if none were found properly qualified1 a member of another ,college or ,hall might be appointed4 ,the appointment was for three years only4 ,with our present experience of ,university history1 it is easy to see that no system could have been better calculated to reduce ,linacre's great foundation to uselessness and obscurity4 ,the names of a few of the earlier readers are given by ,wood2 that of one only1 ,dr ,robert ,barnes1 emerges from total obscurity4 ,the ,readerships soon became sinecures1 and their stipends were regarded as nothing more than an agreeable addition to the incomes of two of the ,fellows4 ,among the many similar instances of the misapplication of endowments we shall not easily find a grosser abuse4 ,twenty years ago1 as is well known1 the ,oxford ,commissioners revived the name of the ,founder in the present flourishing ,linacre ,professorship of ,anatomy so ably filled1 so important in the history of science in ,oxford1 and provided for its endowment by ,merton ,college1 as an equivalent for the income which the ,college still derives from ,linacre's estates4 ,at ,cambridge the history of the corresponding ,readership was even more unfortunate4 ,the appointment was given to ,st ,john's ,college1 and though it was at first provided that the lectures of ,linacre's ,reader should be delivered in the ,schools of the ,university1 the office soon came to be regarded as nothing more than a college sinecure4 ,moreover1 through bad management of the funds1 or chiefly1 ,i believe1 through an imprudent exchange of the estate originally settled by ,linacre for one which has turned out to be of less value1 the income originally intended for the ,readership seems to have been lost4 ,but for the sake of other than ,cambridge men it ought to be here stated that the present ,linacre ,reader of ,pathology fills with credit a chair most inadequately endowed1 and has revived in ,cambridge the public teachings of a study perfectly congruous with1 though different from that which was intended by the founder4 ,it is impossible to doubt that ,linacre looked forward to founding what should essentially be a school of medicine in each ,university4 ,and it is a strange instance of the irony of fate1 that ,cambridge at the present day comes far nearer to carrying out the plans of the great scholar than his own ,university of ,oxford1 to which he always shewed the loyalty of an affectionate son1 and on which he conferred the largest share of his munificent bounty4 ,in the year #aebd it became evident to ,linacre that his health was breaking1 and in ,june of that year he executed his will4 ,he appears to have suffered much from the painful disease1 stone in the bladder1 which finally carried him off on the #bjth ,october1 #aebd1 at the age1 as is supposed1 of sixty-four4 ,his death was a great loss to the cause of learning in ,england1 and many passages in the letters of contemporary scholars will shew that it was not less felt in all learned circles throughout ,europe4 ,he was buried in the ,old ,cathedral of ,st ,paul1 but for more than thirty years no memorial appears to have marked his grave4 ,this strange neglect was only supplied in the year #aeeg by the great physician ,john ,caius1 a name memorable in ,cambridge annals1 who if not personally a pupil of ,linacre was in the most complete sense the inheritor of his spirit1 and the most perfect type of a physician1 such as the founder of our ,college wished to see4 ,the ,latin epitaph1 written no doubt by ,caius himself1 perished in the great fire of ,london1 but has been preserved by ,dugdale4 ,after an enumeration of the learned works and public services of ,linacre it sketches in a few words a fine character1 8,fraudes dolosque mire perosus2 fidus amicis2 omnibus ordinibus juxta carus40 ,it will hardly be necessary to supplement the terse eulogium pronounced by ,caius1 by any attempt to sum up ,linacre's moral excellences4 ,but it may be worth while to form some estimate of the talents and accomplishments which gave him so high a reputation among his contemporaries4 ,no original writing of ,linacre's has been preserved1 except his grammatical works and a few dedications and letters1 on the strength of which it would be absurd to hazard any generalization as to his intellectual power4 ,his reputation rested and still rests upon his translations2 together with the undefined1 but unmistakably strong impression which he produced upon his friends and literary contemporaries4 ,from them we should gather that it was to the multifariousness of ,linacre's attainments as well as his excellence in each1 that he owed his renown4 ,to his literary faculty there are many testimonies4 ,his ,latin writing was thought to be so good that according to the friendly eulogium of ,erasmus1 the works of ,galen as interpreted by ,linacre1 spoke better ,latin than they had before spoken ,greek4 ,other opinions not less laudatory were expressed both by ,erasmus himself in other places and by other scholars not less sensitive in the matter of style4 ,linacre was not1 however1 a slavish imitator of any master4 ,erasmus among others has preserved the tradition of his slight regard for ,cicero4 ,he would rather have been thought to write like ,quinctilian4 ,the only complaint however which ,erasmus makes against his friend is for his excessive elaboration in polishing and correcting his writings1 from which it resulted that much of his work was reserved as not sufficiently perfect to be published3 and in many cases ultimately lost#ad4 ,it is disappointing to hear that ,linacre had translated ,aristotle in such a way that ,erasmus says #8sic ,latine legitur ,aristoteles ut1 licet ,atticus1 vix in suo sermone parem habeat gratiam'3 and of his other versions #8sunt illi permulta in scriniis1 magno usui futura studiosis4' ,beside the excellence of his style1 ,linacre was famed for his critical judgment1 #8vir non exacti tantum sed severi judicii'1 says ,erasmus1 while in ,grammar and ,rhetoric1 as shewn in the curious little fable of ,richard ,pacey formerly quoted1 he was regarded as no less a master4 ,moreover he was what was called in those days an eminent #8philosopher1' that is1 profoundly read in the works of the ancient naturalists and philosophers1 such as ,aristotle1 ,plato and ,pliny4 ,it is not easy to form any distinct notion of ,linacre's skill in his own profession4 ,little more was expected of a physician in those days than to apply with proper care the maxims of the books4 ,we do not even know whether in his practice ,linacre made more use of the ancient medical classics whom he was endeavouring to rescue from neglect than of the #8,neoterics' who were the ruling spirits of the day1 and whose doctrines were derived from the ,arab physicians or from ,european schools sprung out of the ,arab learning4 ,some have taken for granted that a man so great in book learning could not be good in practice4 ,but the few notices which remain give no countenance to this assumption4 ,erasmus commemorates in two or three places his friend's medical skill4 ,in one he deplores ,linacre's absence1 and laments 7with curious modernism7 that his servant had left the physician's last prescription at the druggist's1 and begs for another copy4 ,in one instance a record of ,linacre's treatment of ,erasmus's complaint remains1 and appears to have been as sensible and practical1 as if the physician had known not a word of ,greek1 and had passed his life as a country apothecary4 ,he is also recorded to have advised his friend ,william ,lily not to consent to an operation for the removal of a tumour of the hip2 but the operation undertaken against ,linacre's advice1 unfortunately proved fatal4 ,it was not ,linacre's fortune to contribute anything to the science of medicine1 or to any of its collateral sciences4 ,his age was not one of research as now understood4 ,the first original work on medicine produced in ,england was done by his successor ,caius1 whose treatise on the sweating sickness published twenty years after ,linacre's death is still esteemed4 ,this and other great epidemics must have passed before the eyes of ,linacre1 but no record remains to shew us in what light he regarded them4 ,nor is there any evidence that he appreciated the importance of the revival of ,anatomy and ,botany2 sciences on which the subsequent development of medicine in ,europe has so largely been based4 ,though evidently eagerly desirous to assist in the renovation of medical science1 he looked to other means to accomplish this end4 ,what these means were it may be worth while to state somewhat more in detail4 ,the aim which ,linacre and other scholars set before them in translating or publishing the works of ,galen can only be understood by a consideration of the state of medical learning and scholarship at the time4 ,the student of medicine in those days1 like the student of theology or philosophy1 had to derive his knowledge almost entirely from books4 ,there was indeed one school of practical anatomy in ,italy1 that founded by ,mundinus at ,bologna in the #adth century1 and continued in ,linacre's time by ,berengarius ,carpus1 who is said to have dissected one hundred bodies with his own hand1 but in other parts of ,europe only a literary knowledge of anatomy was possible4 ,there was no such thing as hospital instruction1 and what would be called in modern times ,materia ,medica was represented only by the empirical knowledge of humble collectors of simples1 and by the works of scholars learned only in books who gave descriptions borrowed at second or third hand from the ,arabian physicians1 or at a still greater distance from ,aristotle4 ,medical learning1 thus understood1 received like all other learning the stimulus of two great movements1 the revival of ,greek literature1 with the consequent higher estimation of the classical ,latin writers1 on the one hand1 and on the other hand the readier diffusion of books through the invention of printing4 ,how the classical revival affected letters in general1 theology and philosophy1 is well known4 ,everywhere men became aware more or less distinctly that there was a new world of knowledge within their reach1 but concealed from them by a mass of commentary and compilation1 barbarous in language1 and corrupt in substance1 though professedly founded on the works of those great authors who were little more than names to the medival scholars4 ,gradually the great figures of antiquity became more distinct1 as the followers of the new learning tore off the barbarous wrappings which had so long hidden or distorted them4 ,it was in this spirit that the scholars set to work in their great task of restoring antiquity4 ,there were doubtless many other aims1 and some of them higher1 which animated the more ardent spirits of the ,renaissance1 but of these we cannot pretend to speak4 ,what alone concerns us here is their resolute endeavour to get at the real ,aristotle1 ,plato or ,homer1 instead of the reflections and shadows of them which had long been reverenced4 ,it was this spirit which made the printing of the first edition of ,homer by ,chalcondylas and ,demetrius ,cretensis in #adhh1 seem to them1 as it has indeed seemed to later generations1 an epoch in literature4 ,it was this which in the next generation led ,erasmus to devote years of labour to bringing out the ,novum ,testamentum1 and it was in this spirit too1 that ,linacre the pupil of ,chalcondylas and the teacher of ,erasmus1 standing between the literary and the religious revival1 conceived the two great projects of his life1 the publication of ,aristotle and ,galen in a form accessible to the whole learned world4 ,the first scheme indeed he scarcely commenced1 of the latter he did but little1 though as he says 8nihil magis in votis erat40 ,to discover the genuine text of an ancient author and make it known may seem to us a useful task1 though not among the greatest1 but to the scholars of the ,renaissance it was a matter of supreme importance4 ,linacre and his fellow workers doubtless expected that medicine would profit as much by the rediscovery of the ,greek medical writings as letters and philosophy had gained from the masterpieces of ,greek poetry and speculation2 and it was with such hopes that they undertook to revive and make known the works of ,galen4 ,galen1 like ,aristotle1 had been very imperfectly known1 even to those who most implicitly acknowledged his authority4 ,with regard to ,aristotle ,sir ,alexander ,grant has pointed out that thousands of scholars who considered themselves staunch ,aristotelians1 knew not a word of the master beyond the two first treatises in the ,organon2 and in the same way1 many who reverenced ,galen as the source of all medical knowledge1 knew him only through imperfect ,latin versions1 the compilations of medival scholars1 or of the ,arabians1 whose works were chiefly based on ,galen1 and who had in this case as in that of ,aristotle the credit of making a ,greek author in large measure known to the modern world4 ,the works of ,avicenna1 ,mesua and others were the chief medical text-books in ,europe before1 and even for a long time after1 the revival of learning4 ,the ,jewish teachers1 who had founded schools of surgery in many ,european cities1 7among others in ,oxford1 before the rise of the ,university7 were versed in ,arabian learning1 and thus it came to pass that medicine presented itself to the medival world in an ,arabian dress4 ,from these sources and from the teachers of the school of ,salerno1 were compiled the manuals of the 8,arabist0 or 8,neoterici10 which under such names as ,articella1 ,practica1 ,lilium ,medicin1 ,rosa ,anglica were the daily guides of the medical practitioner4 ,when the ,arabian writers fell into disrepute1 partly through being condemned as heretical1 and partly as being barbarous in style1 it was regarded1 if one may say so1 as a sort of indignity that ,medical ,science should still be so much beholden to the infidel sages4 ,those physicians who were also scholars felt this to be a reproach which must be wiped out4 ,this feeling1 fantastic as it may seem1 was apparently wide-spread through the little world of scholars1 and has been expressed by one of them in a manner so strange that ,i cannot forbear to quote it both for the sake of the grain of truth which it contains1 and for its unconscious reflection of the fantastic ideas of the age4 ,the author ,symphorien ,champier was a physician of ,lyons1 a voluminous writer as well as a liberal and wealthy patron of letters4 ,the extract is from a short tract ,symphonia ,galeni ad ,hippocratem1 ,cornelii ,celsi ad ,avicennam1 una cum sectis antiquorum medicorum ac recentium1 forming the introduction to a little work on ,clysters1 ,clysteriorum campi contra ,arabum opinionem pro ,galeni sententi1 etc41 which is known in literature as the original of the 8,treatise on ,clysters1 by ,s4 ,c401 placed by ,rabelais in the catalogue of books forming the library of ,st ,victor4 ,after lamenting that for so many centuries pure literature1 that is ,greek and ,roman1 should have been neglected1 and instead the mean ditties 7neni7 of certain pretenders should have been cultivated4 ,indignum facinus1 says ,champier1 7ita me deus amet7 nullis bobus1 nullisque victimis expiandum4 ,next1 passing to the subjects of philosophy and medicine1 he represents a war as arising between the ,arabians and the ,classics1 which might have ended disastrously for the latter1 but for the interposition of divine providence4 8,jam eo insolenti ac temeritatis devenerant ,arabi principes1 ut nobis medicam artem funditus auferre audacissime conarentur2 quandoquidem castra solventes in ,grcos ac ,latinos omnem belli impetum convertebant1 multaque millia processerant1 cum deus ,opt4 ,max4 7cujus est hominum repente et consilia et animos immutare7 ut auguror sanctissimi ,luc precibus et orationibus flexus1 auxiliarios milites demisit1 qui obsidione miseros1 ,hippocratem1 ,galenum1 ,dioscoridem1 ,paulum ,aeginetam et nostrum ,celsum ,cornelium1 jam deditionem cogitantes eriperent et liberarent2 idque quant sit confectum diligenti1 in confesso est4 ,hippocrati non pauci auxilio fuere1 ,galeno ab ,arabum principe oppresso strennue sic adfuit ,vicentinorum dux ,nicolaus ,leonicenus1 prterea ex ,galli ,copus1 ex ,angli ,linacrus1 bone deus quo studio1 qu alacritate4 ,porro ,dioscoridi ,gallorum virtus et ferocia1 ,venetorum prudentia1 ,florentinorum diviti opem tulerunt40 ,this passage only puts in an extravagant form the same ideas about the value of ancient learning in relation to medicine which we have already quoted from the letters of ,leonicenus1 and of ,aldus4 ,a more serious scholar than ,symphorien ,champier1 ,janus ,cornarius1 has left a very clear statement of the position which ,galen and the ancient medical writers were considered to occupy at this critical epoch in the history of learning4 ,he says that medicine1 like all good arts and disciplines1 comes from the ,greeks1 and is to be learnt from their works alone4 ,as to the ,arabs1 ,avicenna1 ,rhazes and others1 who now-a-days reign in nearly all our schools1 and the numerous ,italian or ,french physicians1 who have become celebrated by writing so many of the books called #8,practica1' they are physicians only in name4 ,it were to be wished1 he says1 that all public schools would acknowledge their errors and repudiate the barbarian physicians1 as the ,florentine academy had done4 8,at vero non penitus desperandum quando nuper adeo una ,florentina ,academia resipiscendo aliquando etiam aliis spem nobis exhibuit1 qu excusso ,arabic et barbar servitutis medic jugo1 ex professo se ,galenicam appellavit et profligato barbarorum exercit1 unum totum et solum ,galenum1 ut optimum artis medic authorem1 in omnibus se sequuturum pollicita est#ae40 ,the above extracts will shew far more vividly than any generalized statements in what light ,galen and the ancients appeared to scholars at the time of the revival of learning4 ,before considering what was the actual effect of the revival of the ancient medicine on modern science and practice1 it may be well to clear away a certain amount of misconception which has been prevalent on the subject4 ,it is often assumed that the study of ,galen introduced the habit of relying implicitly on authority and dogma1 and thus retarded the progress of medicine4 ,but in reality the habits of submission to authority and blind acceptance of tradition were already prevalent1 and had been so long before the revival of learning4 ,never were men more ready to bow down to authority than in the middle ages2 and1 in name at least1 they reverenced even the ancient rulers of thought1 ,aristotle1 ,galen and ,hippocrates1 though it was to distorted images of these heroic personages that their homage was paid4 ,the names of ,galen and ,hippocrates were associated with corrupt and often spurious treatises1 of which the style was as barbarous as the matter was worthless4 ,the aphorisms of ,hippocrates were known in ,latin versions as the ,amphorismi1 a barbarism perpetuated even by ,symphorien ,champier4 ,galen was chiefly known by a little treatise1 often copied and printed with the title ,liber ,tegni ,galieni1 afterwards known as the ,ars ,parva to distinguish it from the great ,methodus ,medendi1 translated by ,linacre4 ,the quaint title of this work is a history and a commentary in itself2 a scholar might well be puzzled with the word ,tegni1 which seems to suggest an imaginary author1 ,tegnus ,galienus4 ,but this word is simply a corruption of the ,greek 1 handed down by a succession of scribes ignorant of ,greek4 ,moreover1 as in the case of ,aristotle1 not only were the works ascribed to ,galen and ,hippocrates corrupted and misunderstood2 but their best works were unknown4 ,if men were to bow down to canonical authority it was better they should have the best works of the writers regarded as canonical1 and have them unadulterated4 ,on the lowest view then the change was rather the substitution of one dogma for another than the introduction of the dogmatic habit2 but in reality a much wider and more salutary reform was involved4 ,in the first place1 the new authorities were actually much more valuable than the old1 and in the second place the new dogma1 instead of being merely conservative and petrifying1 was found to be innovating and inspiriting in its tendency4 ,galen himself was not so strictly a ,galenist as his followers4 ,his works shew 7in spite of his undeniable and fatal love of system and formula7 enterprise and originality1 with frequent reference to observation1 and even experiment4 ,they led also inevitably to a study of ,hippocrates1 a writer far more unsystematic1 and free from the vice of formalism1 whose sagacity and power of observation give his works a perennial freshness4 ,finally1 the revival of the ancient classics led to the revival also of the sciences on which modern medicine rests1 and which were destined to overthrow all the dogmatic systems1 viz4 ,anatomy and the knowledge of ,drugs4 ,haller1 speaking of the progress of anatomy in the #afth century1 attributes it to two chief causes1 the revival of the works of ,galen1 and the invention of printing4 ,not less did ,botany and ,pharmacology take a new departure from the works of ,dioscorides4 ,it would thus appear that the task of ,linacre and the scholars1 really though not in appearance1 contributed to the scientific movement which was the turning-point in modern medicine4 ,this movement was the special work of the #afth century4 ,the time had not yet come for the reform in practical medicine which the progress of the sciences rendered possible1 and which was reserved to be the special glory of the next age4 ,but a definite and brilliant service was rendered to the progress of medicine by the scholars of the ,renaissance1 among whom no name is better entitled to be held in grateful remembrance than that of ,thomas ,linacre4 ,it would be out of place here to enter into any general estimate of the value of ,galen's writings4 ,they are of immense bulk1 and few persons in modern times can claim to have done more than dip into them4 ,but this massiveness and bulk were perhaps even among the features which caused his works to be held in such high estimation4 ,they formed a vast encyclopdia in which all the ancient medical lore was comprised4 ,a very large part of the works even of ,hippocrates may be said to be contained in ,galen1 and many older writers are now only known through the account which ,galen has given of them4 ,the ,galenical collection embraces anatomy1 physiology1 practical medicine1 and what we should now call ,hygiene1 as well as dissertations on the history and sects of medicine1 with many curious anecdotes and allusions to the manners and opinions of his time4 ,we hear also of works on logic and philosophy which are almost entirely lost4 ,this encyclopdic knowledge was classified with a systematic minuteness and a delusive appearance of scientific precision which especially fitted ,galen to be a ruler of thought in ages when men were willing to accept an intellectual despotism4 ,the disciple of ,galen had a formula to explain every disease1 and a rule for the treatment of every case4 ,what his general principles were is shewn very clearly in the work now reprinted1 which is rather physiological or physical than strictly medical4 ,in it we find developed the theory of humours and temperaments1 which formed the physiological basis of ,galen's system of medicine2 and which1 conveyed through many popular medical works to the lay public1 entered largely into the current philosophy of the time4 ,hence ,linacre speaks of this work as not less necessary to philosophers than to physicians4 ,some knowledge of these ideas is indispensable for understanding many allusions and metaphors in ,english writers of the ,elizabethan age4 ,nay more1 a great part of it has passed into our common language4 ,such words as #8humour' in its many acceptations1 and many compounds1 temperament1 temper1 choler1 melancholy and others derived all their original significance from the place which they held in the ,galenical system4 ,it is perhaps not too much to suppose that this very version may have been among the sources whence such writers as ,elyot 7who was a pupil of ,linacre7 in his ,castell of ,helth1 ,bright1 the predecessor of ,burton1 in his ,treatise of ,melancholie1 and later1 ,walkington1 in the fantastic book called ,the ,optick ,glasse of ,humors1 obtained the ideas which1 popularized by them1 became the common property of scholars and literary men4 ,from this point of view1 our treatise is not without importance in the history of ,english literature4 ,the little treatise at the end1 ,de ,inquali intemperie1 is no part of the work which precedes it2 but is apparently appended by ,linacre to shew ,galen's application of his physiological system to certain points in pathology or the theory of disease4 ,it is only necessary to say in conclusion that this version of the ,de ,temperamentis appears to have been the first ever made in ,latin1 or at least published4 ,orlandi 7in #agbb7 speaks of a previous edition with ,linacre's name1 published at ,venice in the year #adih1 but this statement is certainly erroneous4 ,all the enquiries of ,linacre's learned biographer1 ,dr ,noble ,johnson1 and of the present editor1 have failed to establish the existence of any such edition1 and indeed the preface to this edition is of itself enough to refute the story4 ,the treatise ,de inquali intemperie on the other hand had been previously translated into ,latin1 though not by ,linacre4 ,it is included in a collection of ,latin versions of many of the works of ,galen and others1 translated by ,georgius ,valla1 of ,piacenza4 ,this was printed at ,venice in #adih2 and hence1 no doubt1 the source of the confusion between ,valla's translation of this treatise and ,linacre's translation of this and the ,de ,temperamentis4 ,i have seen the third edition of ,valla's collection published at ,pavia #aeaf2 the version of this treatise there given is quite different from ,linacre's4 ,dr ,johnson is responsible for the statement that a second edition of both was published during ,linacre's lifetime1 of which a presentation copy on vellum given to ,henry ,,viii4 is in the ,bodleian ,library4 ,but an examination of this copy has convinced me that it is of the same edition1 though an error in the printing of the last six leaves makes it appear different4 ,according to the ,british ,museum ,catalogue a second edition in #bdmo4 was printed at ,london in #aebg4 ,the version was frequently reprinted on the continent1 either alone or as a part of the collected ,latin editions of ,galen's works2 but no subsequent edition has appeared in this country4 ,j4 ,f4 ,,payne4 ,,list ,,of ,,linacre',s ,,published ,,works4 #a4 ,translation of ,proclus de ,sphr4 ,venice1 by ,aldus ,romanus1 #adii4 ,folio4 #b4 ,translation of ,galen1 ,de ,sanitate tuend4 ,paris1 ,gulielmus ,rubeus1 #aeag4 ,folio4 #c4 ,translation of ,galen1 ,methodus ,medendi4 ,paris1 ,desiderius ,maheu1 #aeai4 ,folio4 #d4 ,translation of ,galen1 ,de ,temperamentis et de inquali intemperie4 ,cambridge1 ,siberch1 #aeba4 #dto4 #e4 ,translation of ,galen1 ,de ,naturalibus ,facultatibus4 ,london1 ,richard ,pynson1 #aebc4 #dto4 #f4 ,translation of ,galen1 ,de ,pulsuum us4 ,london1 #8in dibus pinsonianis1' sine anno4 #dto4 #g4 ,translation of ,galen1 ,de ,symptomatum ,differentiis et causis4 ,london1 ,pynson1 #aebd4 #dto4 #h4 ,rudimenta ,grammatices4 ,london1 #8in dibus pinsonianis1' sine anno4 #dto4 #i4 ,de emendat structur ,latini sermonis4 ,london1 ,pynson1 #aebd4 #dto4 ,,notes4 ,,sources ,,of ,,the ,,biography ,,of ,,linacre4 ,the only separate biography of ,linacre is that by ,dr ,noble ,johnson1 a fellow of the ,college of ,physicians1 published1 in #ahce after the author's death1 under the editorship of ,mr ,robert ,graves4 ,from this the biographical part of the short sketch here given has been chiefly derived4 ,dr ,johnson collected with great learning and industry the contemporary notices of ,linacre1 as well as all that has appeared in later writers1 and investigated many manuscript authorities4 ,it would be ungrateful here to point out the few errors into which he has fallen1 especially as they are probably partly due to his work having been published without the author's personal revision4 ,the earliest life is either that contained in the ,elogia contributed by ,george ,lily to the ,descriptio ,britanni of ,paulus ,jovius1 ,venetiis1 #aedh 7also ,basile #aegh71 or that given in ,bale's ,illustrium majoris ,britanni scriptorum summarium4 ,gippeswici1 #aedh4 ,further materials are contained in ,leland 7,principum ''' et eruditorum etc4 encomia4 ,london #aehi7 ,pits 7,de ,illustribus ,angli scriptoribus72 ,freind's ,history of ,physic2 the ,biographia ,britannica2 ,wood's ,athen ,oxonienses1 ,bishop ,tanner's ,bibliotheca ,britannico-,hibernica1 etc4 ,later biographical collections1 such as ,aitken's ,biographical ,memoirs of ,medicine1 the ,lives of the ,british ,physicians1 and ,dr ,munk's learned ,roll of the ,royal ,college of ,physicians1 have added little or nothing4 ,the present ,editor has carefully verified most of ,dr ,johnson's references2 and corrected or added a few facts1 but has found little to glean after so exhaustive a worker4 ,the latter part1 however1 of this short introduction owes little to ,dr ,johnson4 ,i have to thank ,mr ,bradshaw1 the ,university ,librarian1 for some valuable hints4 ,,notes 7referred to in text74 #a4 7,page #g74 ,there is no reference to ,linacre or ,selling in the ,stemmata ,chicheleana or in the ,,ms4 additions made to the copy in the library of ,all ,souls' ,college4 #b4 7,p4 #aj74 ,procli de ,sphr1 in the ,collection called ,astronomici ,veteres1 ,venetiis cur ,aldi ,romani #adii4 #c4 7,p4 #ab74 ,dr ,johnson quotes ,pacey's ,de ,fruct qui ex ,doctrin percipitur4 ,basile ,froben #aeag1 p4 #gf4 #d4 7,p4 #ac74 ,calendar of ,letters and ,papers relating to the reign of ,henry ,,viii1 edited by ,brewer1 ,vol4 ,,iv41 part #c1 page #bhgd1 no4 #fdjc4 #e4 7,p4 #ac74 ,nicolai ,leoniceni1 ,de ,plinii ac plurium aliorum in medicin erroribus liber ad doctissimum virum ,angelum ,politianum4 ,ferrari #adib4 ,also in ,angeli ,politiani et aliorum epistol4 ,lib4 ,,ii41 epist4 #c1 #d et seq4 7,ed4 ,hanovi #afbb1 page #df74 #f4 7,p4 #ad74 ,johnson's ,life of ,linacre1 page #adg4 ,it does not appear whence these verses are quoted1 as no reference is given by ,dr ,johnson4 #g4 7,p4 #ae74 ,seebohm4 ,the ,oxford ,reformers3 ,colet1 ,erasmus1 and ,more4 #bnd edition4 ,london #ahfi1 page #ag4 #h4 7,p4 #ag74 ,erasmi ,roterodami ,mori encomium4 ,basile1 ,froben #aeba1 page #bea4 7,is this passage the foundation of ,mr ,browning's fine poem1 8,the ,grammarian's funeral087 #i4 7,p4 #ah74 ,pauli ,jovii ,novocomensis episcopi ,descriptio ,britanni4 ,basile #aega1 p4 #dj4 ,elogia virorum per ,georgium ,lilium ,britannum exarata4 #aj4 7,p4 #ai74 ,sir ,john ,cheke3 ,joannis ,cheki ,angli de pronuntiatione ,grc potissimum lingu disputationes cum ,stephano ,wintoniensi ,episcopo4 ,basile #aeee1 p4 #agf and #bha1 etc4 ,linacre's name is brought in as follows4 ,bishop ,gardiner finds fault with ,cheke for too ,ciceronian a style of writing 7,ciceronis grandiloquentiam ad sententias de rebus levibus atque ridiculis inconcinne additam et accommodatam71 and quotes to him ,erasmus in ,ciceronianos and also ,linacre1 who he says never admired the style of ,cicero and could not listen to it without disgust4 ,cheke retorts in the manner we have quoted1 8,si de acumine et celeritate ingenii disputatur etc4--in eo si nunc viveret1 tibi laudem concederet10 and makes the curious remark that it is strange ,linacre could not listen to ,cicero without disgust1 when his work ,de structur abounds with examples taken from ,cicero4 ,perhaps1 ,cheke suggests1 he had not really neglected the study of that writer1 but through some perversity wished to be thought to have neglected him1 8ut non tam fortasse rever neglexerit1 quam animi qudam morositate videri voluit neglexisse40 #aa4 7,p4 #ba74 ,the phrase quoted from ,tanner1 ,bibliotheca ,britannico-,hibernica1 seems to refer clearly to ordination1 not merely to collation to a benefice4 #ab4 7,p4 #ba74 ,see ,dr ,munk4 ,roll of the ,college of ,physicians4 #bnd edition #ahgh1 page #af4 #ac4 7,p4 #be74 8pro ocio in quod me 7honorifico collato sacerdotio7 ex negocio primus vindicasti40 ,introduction to ,galen1 ,de ,naturalibus ,facultatibus4 ,london1 #aebc4 #ad4 7,p4 #cd74 ,this foible of over-elaboration is discussed at great length by ,bayle in his article on ,linacre in the ,dictionary4 ,he remarks that though this is not a common fault with authors1 it has often operated to the prejudice of the best1 and to the consequent loss of the public4 #ae4 7,p4 #da74 ,janus ,cornarius1 in his introduction 7dated #aece7 to ,marcellus de ,medicamentis1 published in the ,collection called ,medic ,artis ,principes4 ,paris1 ,henr4 ,stephanus1 #aefg4 ,illustration3 ,,galeni ,,pergamensis ,,de ,,temperamentis1 ,,et ,,de ,,inaeqvali ,,intemperie ,,libri ,,tres ,,thoma ,,linacro ,,anglo ,,interprete ,opus non medicis modo1 sed et philosophis oppido quam necessarium nunc primum prodit in lucem ,,cvm ,,gratia ,priuilegio4 ,,sanctissimo ,,domino ,,nostro ,,papae ,,leoni ,,decimo1 ,thomas ,linacer ,medicorum ,minimus4 ,s4 ,d4 ,non hanc tibi lucubratiunculam meam ,beatissime ,pater quasi tuis aptam studiis dignamve offero1 quem totum totius christianae ,reip4 gubernaculis incumbere omnes scimus1 sed quod studiosis eam futuram non ingratam sperem4 quibus quidquid vsui esse potest1 tibi quoque fore iucundum non dubito4 ,accedit quod quum recens in me collatae non vulgaris munificentiae tuae1 qua me quoque sicut reliquos quicunque te olim comitabamur in ludum beare es dignatus1 non immemorem me aliquo saltem officii genere declarare volui3 vnum hoc inter facultates meas quo id efficere conarer literarium perspexi genus4 quod et mihi cui pene praeter literas nihil est1 et tibi qui in literis es eminentissimus maxime visum sit congruens4 ,in quo genere ,galeni hic1 se obtulit libellus1 breuis omnino1 sed non minus philosophis quam medicis necessarius4 ,qui breuitate sua simul officium meum minus erat moraturus1 simul meae in uertendo1 quantulaecunque1 certe tenuis facultatis gustum aliquem tibi praebiturus4 ,perexigua 7fateor7 res1 nimisque impar quae pro tante benignitatis vel ,mnemosyno ad sacram presertim ,celsitudinem tuam mittatur4 ,verum et cuius ipse vicem in terris geris pauperculae mulieris duo minuta probauit3 et mola salsa litare eos1 qui thura non haberent1 proditum non ignoras4 ,sunt sane mihi plura maioraque in manibus1 quae vt primum per valetudinem et ministerii mei officia licebit1 si tibi haec non displicere intelligam1 sub nomine tuo 7modo id non graueris7 aedentur4 ,non quo iis operae precium tibi vllum me facturum autumem1 quod scilicet mihi de meo ingeniolo sperare non licet1 sed quo iis ex praefatione nominis tui1 quod merito literatis omnibus est charissimum1 gratiam aliquam autoritatemque captem4 ,permultum sane si qui erunt qui ex vigiliis meis fructum aliquem percipient1 ,sanctitati tuae debituris1 qui tam insigni beneficentia studiorum meorum ocio consulueris4 ,deum opt4 ,max4 precor diu te nobis seruet atque incoepta tua omnia secundet4 ,londini4 ,anno ,christianae salutis4 ,m4 ,d4 ,,xxi4 ,nonis ,septembris4 ,,elenchvs ,,seqventis ,,operis4 ,pro ,elenchi huius intelligentia1 scire licet1 quum in singulis huius codicis pagellis viginti septem versus contineantur3 diuisis iis in tres nouenarios3 per ,a significatur eorum primus4 per ,b4 secundus4 et per ,c tertius4 ,sic intra nouem semper versus lector quod ex ,elencho requiret1 non difficulter inueniet4 ,modo qui breuissimus labor erit1 singulis libri chartis numerum adscribere velit4 ,a ,animans in summo calidum humidum frigidum aut siccum nullum esse4 folio primo1 pagina4 i4 ,c ,autumni incommodum4 fo4 vii4 i4 ,b ,autumni qualitas4 fo4 eodem4 i4 ,c ,autumni et veris collatio4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,animalia quomodo veteribus calida et humida sint dicta4 fo4 x4 ii4 ,a ,atrae bilis temperies4 fo4 xxxiii4 i4 ,c ,animal calidum et humidum cur dixerint ueteres4 fo4 eodem4 ii4 ,c ,adipis et carnis variae causae4 fo4 xxxiiii4 ii4 ,b ,anatomica speculatio4 fo4 xlii4 ii4 ,c ,aristotelem de substantia formatricis virtutis dubitasse4 fo4 xliiii4 ii4 ,a ,ab exiguo momento magnam fieri interdum mutationem1 et eius rei exemplum4 fo4 li4 i4 ,c ,archimedes4 folio lii4 i4 ,b ,attendendum in sicco et humi4 quid per se tale sit quid per accidens4 fo4 lv4 ii4 ,b ,aliqua pati a nostro corpore magis quam agere aliqua magis agere quam pati4 omnia vero tum agere tum pati4 fo4 lviii4 i4 ,c 4 folio lviii4 ii4 ,c ,aliqua primo statim vsu alterationem suam ostendere4 fo4 lix4 i4 ,a ,abs quibus externis iudicandum4 fo4 lxi4 ii4 ,b ,ad aliquid esse quicquid potestate dicitur4 fo4 lxiiii4 ii4 ,c ,arterias et venas partes esse compositas4 fo4 lxvi4 ,aliter simplicem carnem aliter vniuersum musculum inaequali temperie affectum esse4 fo4 lxvi4 ,abscessio que melior sit que deterior4 fo4 lxvii4 ,alterationis varietates in phlegmonis1 ex quinque generibus accidere4 fo4 lxviii4 ,animalium quaedam conuenientes1 quaedam contrarios inter se succos habere4 fo4 lxx4 i4 ,b ,aliquos rigere nec tamen febricitare4 ,rarumque id4 fo4 lxxii4 ,b ,biliosum quod in uentriculo gignitur quo sit colore1 et quo quod in iocinore4 fo4 xliii4 ii4 ,a ,c ,calidum1 humidum1 frigidum1 siccum multifariam dici ,aristotelem censuisse4 fo4 ix4 ii4 ,c ,calidum et frigidum1 humidum et siccum dici idem corpus multis modis4 fo4 xiii4 i4 ,b ,calidum frigidum non de corporibus modo1 sed etiam de qualitatibus interdum dici4 eodem4 ii4 ,c ,calida1 fri4 hu4 sic4 vt substantiae1 quae4 fo4 xv4 i4 ,b ,calida4 frig4 humi4 sic4 absolute quae4 fo4 xvi4 ii4 ,b ,cutem in calore frigore medium optinere statum4 fo4 xxi4 i4 ,b4 ,chondrosyndesmos4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,calidum in aetatibus qualiter tactu sit discernendum4 folio xxix4 i4 ,a ,calorem in pueris florentibus parem esse4 fo4 xxxi4 i4 ,b ,carnosi genereris species4 fo4 xxxii4 i4 ,a ,caro proprie1 quae4 folio eodem4 i4 ,a ,carnem iocinoris1 lienis1 pulmonis1 renum4 simplicis naturae esse4 fo4 eodem4 ii4 ,b ,cordis carnem non esse simplicem4 fo4 eodem4 ii4 ,b ,carnem ventriculi1 vteri1 vesicarum propriam quandam esse4 folio eodem4 ii4 ,c ,carnis temperies4 fo4 xxxiii4 i4 ,a ,cartilaginis temperamentum4 fo4 xxxiii4 i4 ,b ,calcarium temperies4 folio eodem4 i4 ,b ,carnosi qui4 folio xxxiiii4 ii4 ,b ,consuetudinem esse acquisititiam naturam4 fo4 eo4 ii4 ,b ,calui cur4 folio xxxix4 i4 ,b ,cani cur4 folio eodem4 ii4 ,a ,cur calui a sincipite cani a temporibus magis fiant4 fo4 eodem4 ii4 ,b ,cui maxime attendendum cum corporis temperiem iudicabimus4 fo4 eodem4 ii4 ,b ,cur quibus hirtus est thorax ob idipsum aliquando reliquis partibus dissimili sint temperamento4 fo4 xl4 ii4 ,c ,cutis quando sub se positarum partium temperiem indicet1 quarum4 folio xli4 i4 ,c ,considerandum etiam si quid raro accidit4 fo4 xlii4 ii4 ,a ,cerebri ipsius temperamentum ex quibus dignoscatur4 fo4 xliiii4 i4 ,a ,causa quaedam humiditatis in carne4 fo4 xlvi4 i4 ,a ,considerandum esse ex quibus in quae mutationes sint factae4 folio eodem i4 ,b ,cur aliqua protinus1 aliqua interposito tempore calefaciant4 folio l4 ii4 ,b ,calefacere omnis esse alimenti communem effectum4 fo4 lii4 ii4 ,a ,cur aliqua eorum quae ut alimenta comeduntur1 cuti imposita exulcerent4 folio liii4 ii4 ,a ,corpora calida4 frigida4 hu4 sic4 quaedam per se talia esse1 quedam ex accidenti4 fo4 lv4 i4 ,b ,cantharidas vesicam exulcerare4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,commune iudicium in omnibus quae potestate sunt ex alterationis celeritate4 folio lvi4 i4 ,b ,contrarietas naturae vnde iudicanda4 fo4 eodem4 ii4 ,c ,cedendum aliquando esse non exactissime loquentibus4 folio lviii4 ii4 ,b ,cibi pariter medicamenta1 que4 fo4 lix4 i4 ,b ,calidi4 frigidi4 humidi4 sicci4 respectu nostri iudicium a nobis certum esse posse4 folio lxi4 ii4 ,a ,calor quomodo ex accidenti refrigeret4 fo4 lxiii4 ii4 ,b ,calidum reuma quemadmodum musculi partes inuadat4 fo4 lxvi4 ,corporis temperies quando extrinsecus1 et quando interne alteretur4 fo4 lxxi4 ,cur aliqui simul rigeant et febricitent4 fo4 eodem4 ,concoctionem phlegmonis duo sequi4 fo4 lxvii4 ,d ,demonstrationis omnis principia esse quae sensui et quae intellectui sint manifesta4 fo4 xxviii4 ii4 ,b ,durum et molle cum mediocriter calent iudicanda4 fo4 xxxi4 ii4 ,c ,dubitatio de nonnullis quomodo calida frigida ue appellentur4 fo4 xlix4 i4 ,a ,diuersorum ex medicamentis effectuum causae4 fo4 liiii4 i4 ,c ,diacantharidon4 fo4 lv4 ii4 ,a ,deleterion4 folio lvi4 ii4 ,a ,deleteria vnde iudicanda4 fo4 eodem4 ii4 ,c ,dubitatio de iis quae sub calore applicata1 tamen refrigerant4 fo4 lvii4 i4 ,c ,dupliciter fieri aliquid calidius4 fo4 lix4 ii4 ,a ,dupliciter fieri aliquid frigidius4 fo4 eodem4 ii4 ,b ,diuisio partium maiorum in sibi proximas4 fo4 lxvi4 ,digestionem in phlegmone maxime optandam esse curationem4 fo4 lxvii4 ,dolor quando desinat4 fo4 eodem4 ,doloris in febri spacium et eius terminus4 fo4 lxix4 ,e ,eusarcos4 folio xii4 i4 ,a ,eucraton corpus quod dicatur4 fo4 xvii4 ii4 ,b ,ex siccitate de solo naso iudicandum4 fo4 xlv4 i4 ,a ,error alius in iudicandis temperamentis4 fo4 xlvi4 ii4 ,b ,f ,frigidam temperiem nec humidam necessario esse nec siccam4 folio xvii4 i4 ,c ,florescentis etatis temperies4 fo4 xxv4 i4 ,a ,fibrae temperies4 folio eodem4 i4 ,a ,fibrae variae4 folio xxxii4 ii4 ,c ,flauae bilis temperies4 folio xxxiii4 i4 ,c ,formatricem vim artificem facultatem esse4 fo4 xliiii4 ii4 ,a ,frigida per naturam immodice calefacta vim suam amittere4 folio lviii4 i4 ,a ,h ,humidum calidum temperamentum esse pessimum4 fo4 viii4 i4 ,a ,hominis cutem medium esse in calido fri4 humore sicc4 proprieque eam quae in manu est4 fo4 xix4 ii4 ,b ,habitus hirsutus glaber quam temperiem comitentur4 folio xxxvi4 i4 ,b ,hypophora de pilorum generatione4 folio eo4 i4 ,c ,hippocrates4 folio lxvii4 ,hipophora ,solutio4 folio lxix4 ,hippocratis dictum1 eiusdem nonnulla probabilitas4 folio eodem4 ,hepialos quae vocetur4 folio lxxi4 ,i ,iusticia quid4 folio xiiii4 i4 ,b ,intemperies quae in altera tantum oppositione excedunt1 quo loco ponendae4 fo4 xvii4 ii4 ,c ,intemperies duplex4 fo4 xxxv4 i4 ,c ,intemperamenti quod intra sanitatem sit1 nota4 f4 eo4 ii4 ,a ,internarum particularum temperiem ex functionibus dignoscendam1 tum ex continentium eas partium affectu4 fo4 xli4 i4 ,c ,inaequales esse temperies in regionibus intemperatis4 fo4 eo4 ii4 ,a ,inaequalem esse temperiem partium quae phlegmone laborant4 fo4 xlvii4 i4 ,c ,in iis quae potestate calida1 frigidave sunt1 tria genera spectanda4 fo4 lv4 ii4 ,a ,iuniores medici in quo fuerint falsi4 fo4 lix4 ii4 ,a ,in explorando medicamento aliud quiddam obseruandum4 fo4 lxii4 i4 ,c ,in phlegmone duplicem esse affectum4 fo4 lxiii4 ii4 ,b ,in explorando medicamento aliud obseruandum folio eodem4 fo4 ii4 ,c ,in phlegmone quis sanguis primum calefiat quis deinceps4 fo4 lxviii ,in corpore quod phlegmone laboret quid maxime inflammetur quid deinde4 fo4 eodem ,indolescentiae in hecticis causa4 fo4 lxix4 ,inaequalitas temperamenti in sanis indolens est4 fo4 eo4 ,inaequalis intemperamenti generandi varie rationes4 f4 lxx ,in hepialis cur frigus et calor simul sentiantur4 fo4 lxxi ,in accessionum inuasione febricitantes aliquos frigus et calorem simul sentire4 fo4 eodem4 ,in lipyriis vtrunque perpetuo ita vt in accessionibus sentiri4 fo4 eodem4 ,l ,lactuca cur somno conducat4 fo4 lix4 i4 ,a ,lactucae succum liberalius sumptum1 similem vim habere cum papaueris succo4 fo4 lx4 i4 ,a ,m ,molles et durae manus ad quid aptae4 fo4 xxi4 i4 ,a ,membranae temperies4 fo4 xxxiii4 i4 ,a ,medius siue eusarcos1 quis4 fo4 xii4 i4 ,a ,medium in toto animalium genere4 fo4 xi4 ii4 ,c ,medium in hominum specie4 fo4 eodem4 ii4 ,c ,mediocriter calens sit oportet1 quod siccum humidumve iudicabis4 fo4 xix4 i4 ,b ,miningon siue membranarum cerebri temperies4 folio xxxiii4 i4 ,a ,medii cartilaginis et ligamenti corporis1 temperies4 fo4 eodem4 i4 ,b ,melancholica temperamenta vnde4 fo4 xlvi4 i4 ,c ,melancholicus1 quis4 fo4 xlvii4 i4 ,a ,melancholici futuri1 qui4 fo4 xlvi4 ii4 ,a ,medicamentorum natura duplex4 fo4 li4 ii4 ,b ,medicamentorum tertia quedam species4 fo4 eo4 ii4 ,b ,medicamentorum quarta species4 fo4 eo4 ii4 ,c ,medicamentum ,medeae4 fo4 lii4 i4 ,b ,medicamenta tantum1 quae sint4 fo4 lvi4 ii4 ,a ,medicamentum quando tepidum applicandum sit1 quando frigidum4 fo4 lxiiii4 i4 ,b ,miscere simplicia corpora humani facultatis non esse1 sed dei uel naturae4 fo4 xix4 i4 ,c ,n ,neruorum temperies4 folio xxxii4 ii4 ,a ,notae discernendi a ventriculo ne1 an aliunde4 f4 xliii4 i4 ,b ,nihil nutrire nisi quod tota substantia rei alendae mutauit4 folio li4 i4 ,a ,nutritionem esse assimilationem perfectam4 fo4 li4 i4 ,b ,nutrimentum triplex4 folio liii4 i4 ,a ,nutrimentum corpus calefacit4 fo4 eodem4 i4 ,a ,nomine naturae quid intelligat ,galenus4 fo4 lviii4 i4 ,b ,o ,opiniones de temperamentis4 folio i4 ii4 ,a ,opinio quaedam4 fo4 eo4 ii4 ,a4 ,opinio alia4 fo4 eo4 ii4 ,c ,opinionis rationes4 folio ii4 i4 ,a ,opinionis alterius rationes4 folio iii4 ii4 ,a ,opiniones quo peccent4 folio iiii4 i4 ,b ,opinio sectatorum ,athenei4 folio v4 i4 ,c ,opinionis ,athenei sectatorum error4 fo4 vi4 i4 ,a ,os siccum quemadmodum absoluto sermone dicatur4 f4 xii4 ii4 ,a ,occasio erroris circa senum temperiem4 fo4 xxv4 i4 ,b ,ossis temperies4 folio xxxiii4 i4 ,b ,opiniones de notis ab oculis4 fo4 xliiii4 i4 ,c ,omnem cibum tam agere in nostrum corpus quam pati4 f4 lx4 i4 ,c ,obseruandum in explorando medicamento4 fo4 lxii4 i4 ,c ,omnem immodicum excessum ad aliquid esse4 fo4 lxx4 ,omnem febrem preter hecticem a laborante sentiri4 fo4 eo4 ,p ,planta vel animal quando optime se habere dicatur4 fo4 xiiii4 i4 ,a ,polycleti statua4 folio xx4 ii4 ,b ,particularum omnium temperamenta4 fo4 xxxiii4 i4 ,a ,parenchyma4 f4 xxxii4 i4 ,b4 ,pili temperies4 f4 xxxiii4 i4 ,b ,pituitae temperies4 folio eodem4 i4 ,c ,pinguis macerue1 consuetudinis alicuius ratione quis4 fo4 xxxiiii4 i4 ,a ,pilorum generandorum ratio4 fo4 xxxvii4 i4 ,b ,pili nigri vnde4 fo4 eo4 ii4 ,b ,pili flaui vnde4 fo4 eo4 ii4 ,c ,pili albi vnde4 fo4 eo4 ii4 ,c ,pili rufi vnde4 fo4 eo4 ii4 ,c ,pili crispi vnde4 folio eodem4 ii4 ,c ,pili in capite superciliis ciliisque cur nobiscum congeniti4 fo4 xxxviii4 ii4 ,c ,pili capitis et superciliorum cur subrufi4 f4 xxxix4 i4 ,a ,pili cur boni sint incrementi crassi4 fo4 eo4 i4 ,a ,pituitam ex cibis esse non ex corpore4 fo4 xlvi4 ii4 ,c ,pituitosus ab excrementis quis4 fo4 eo4 ii4 ,c ,potestate esse quid sit4 folio xlviii4 i4 ,b ,potestatis aliud genus4 folio xlix4 i4 ,a ,pituitam etiam cum a uenis detrahitur frigidam sentiri4 folio lvii4 ii4 ,b ,potestate calida1 in duplici statu ventris examinata4 folio lx4 ii4 ,c ,proprietatem quandam temperamenti cuique naturae esse1 quae cum aliis naturis consentiat1 ab aliis dissentiat4 folio lxi4 i4 ,a ,per se1 primum1 nullo intercedente idem significare4 folio lxiiii4 i4 ,c ,propriam probationem vnam esse in singulis4 fo4 eo4 ii4 ,c ,q ,quomodo respondendum ad interrogationem cuius temperamenti sit homo vel bos4 fo4 xiiii4 ii4 ,a ,quae temperamenta comitentur ut duricies1 mollicies1 crassitudo1 gracilitas4 fo4 xxxiii4 ii4 ,a ,qui famem melius ferant et qui difficilius4 fo4 xxxiiii4 i4 ,b ,quae hieme delitescunt1 cur pinguia4 fo4 eo4 ii4 ,a ,quibus adeps caroque pari modo aucti1 qua sint temperie4 fo4 xxxv4 i4 ,a ,quibus adipis plus1 qua sint temperie4 fo4 eo4 i4 ,a ,quibus carnis plus1 qua sint temperie4 fo4 eo4 i4 ,b ,quae temperamentis in pilorum differentia pro etate1 regione1 et corporis natura contingant4 fo4 xxxviii4 i4 ,c ,quales sint calidum tractum habitantium pili4 fo4 eo4 i4 ,c ,quales humidum incolentium pili4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,quales temperatam plagam incolentium pili4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,quales infantium pili4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,quales epheborum et puerorum pili4 fo4 eo4 ii4 ,b ,quales pro corporum naturis pili4 fo4 eo4 ii4 ,b ,quales in frigida regione homines4 fo4 xli4 ii4 ,b ,quae putrescunt1 quo calore caleant4 fo4 xlii4 i4 ,a ,qui meridianam plagam incolunt adsciticio calore1 calere1 proprio frigere4 fo4 eodem4 i4 ,a ,quid in uentriculi temperamento noscendo aduertendum4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,quod calefacit non omnino siccare4 fo4 xlvii4 i4 ,b ,quod actu est1 perfectum esse1 quod potestate imperfectum4 fo4 xlviii4 i4 ,c ,quae maxime proprie potestate esse dicantur4 fo4 eo4 ii4 ,a ,quae secunda ratione potestate esse dicantur4 fo4 eo4 ii4 ,b ,quatuor esse totius corporis facultates4 fo4 l4 ii4 ,c ,quatuor corporis facultates a tota substantia manare4 fo4 eo4 ii4 ,c ,quod nutriet necesse est in concoquendi instrumentis aliquandiu sit moratum4 f4 li4 i4 ,c ,quae assimilentur nutrimenta1 reliqua medicamenta vocari4 fo4 eodem4 ii4 ,a ,qui morbi immodicum vini potum comitentur4 fo4 liii4 i4 ,b ,quae corpus nostrum non calefaciunt sed refrigerant1 haec e corpore non vinci4 fo4 lv4 i4 ,b ,quaedam dum concoquuntur refrigerare1 postquam sunt percocta calfacere4 fo4 lix4 i4 ,c ,quando nutrimentum aliquid sit1 et quando medicamentum1 et quo genere nutrimentum4 fo4 lx4 ii4 ,b ,quando a nobis et quando ab externis faciendum sit iudicium4 fo4 lxi4 ii4 ,a ,qua ratione frigidum calefaciat4 fo4 xliii4 i4 ,b ,quemadmodum 4i4 nunquam deficientis affectionis dogma uideri verum possit4 fo4 lviii4 ii4 ,b ,quorum interposita spacia non cernantur4 fo4 lxvi4 ,quando doleant corpora quid citius1 et quid tardius alteretur tum generatim tum membratim4 fo4 lxviii4 ,s ,sustantia simpliciter quomodo eucratos dicatur4 fo4 xiii4 ii4 ,b ,stirps vel animal quomodo dicatur eucraton4 fo4 eodem4 ii4 ,c ,senium frigidissimum esse4 fo4 xxv4 ii4 ,c ,siccum esse senium4 fo4 eodem4 ii4 ,c ,t ,temperaturae aequalitas in animalibus plantis quae sit4 folio xiiii4 i4 ,c ,temperatissimi hominis notae4 fo4 xx4 i4 ,b ,temperatissimum hominem eusarcon omnino esse4 fo4 eo4 ii4 ,c ,tactus exercitandi ad calorem in varia materia discernendum1 ratio4 folio xxx4 i4 ,c ,temperamentum cerebri pulmonis4 fo4 xxxii4 i4 ,b ,temperamentum ossis medullae4 fo4 eo4 i4 ,c ,temperamentum partium cerebri4 fo4 eo4 i4 ,c ,temperatos habitus si modice exercitentur eusarcos esse4 fo4 xxxiiii4 ii4 ,a ,tota substantia quae sit4 f4 li4 i4 ,a ,tactum eum qui iudicaturus sit1 omnis acquisititii caloris vel frigoris expertem esse debere4 fo4 lxv4 ,terminus alterationis quis statuendus4 fo4 lxix4 ,v ,ver calidum et humidum vnde putatum4 fo4 ix4 ii4 ,a ,vt vermis siccus1 cum similibus loquelis1 quomodo accipiendum4 folio xi4 ii4 ,b ,venae latae1 caloris signum1 angustae contra4 fo4 xxxiii4 ii4 ,c ,ventriculi temperamenti notae4 fo4 xlii4 i4 ,c ,vinum celerrime nutrire ac roborare4 fo4 li4 i4 ,c ,vinum cur valenter corpus calefaciat4 fo4 lii4 i4 ,c ,vlcerum sponte nascentium causae4 fo4 liiii4 i4 ,b ,venas et arterias in phlegmone preter caetera varie dolere4 folio lxvi4 ,victa fluxione quae deinde curatio4 folio lxvii4 ,,finis4 ,,galeni ,,pergamensis ,de temperamentis1 ,liber primus4 ,thoma ,linacro ,anglo interprete4 ,constare animalium corpora ex calidi1 frigidi1 sicci1 humidique mixtura1 nec esse horum omnium parem in temperatura portionem1 demonstratum antiquis abunde est1 tum philosophorum1 tum medicorum praecipuis4 ,diximus autem nos de iis1 ea quae probabilia sunt uisa alio opere4 ,in quo de iis1 quae ,hyppocrates constituit elementis1 egimus4 ,hoc opere1 quod illi proxime succedit1 omnium temperamentorum differentias1 quot hae1 qualesque sint1 siue generatim quis1 siue membratim diuidat1 inuenire docebo4 ,sumamque ab ipsa nominum interpretatione principium4 ,cum nanque ex calidi1 frigidi1 sicci1 humidi1 temperatura conflari corpora dicunt1 de iis1 quae summo gradu sic se habent1 ipsis scilicet elementis1 are1 igni1 aqua1 terra1 intelligendum aiunt4 ,cum uero animal1 stirpemue calidam1 humidam1 frigidam1 uel siccam esse1 non item4 ,neque enim ullum animal1 aut calidum in summo esse posse1 ut est ignis1 aut in summo humidum1 sicut est aqua3 pari modo nec frigidum1 siccumue in summo4 ,sed ab eo quod in mixtura pollet1 appellationem sortiri1 uocantibus nobis id humidum1 in quo maior est humiditatis portio1 siccum1 in quo siccitatis4 ,ita uero calidum1 in quo calidum frigido plus ualet1 frigidum uero in quo frigidum calido praestat4 ,atque hic quidem nominum usus est4 ,nunc de temperamentis ipsis agendum4 ,eorum igitur1 qui tum medicorum1 tum philosophorum maxime illustres fuere1 plurimi sane opinati sunt humidum aliquod calidumque temperamentum ab humido frigido diuersum esse4 ,ac tertium ab hiis siccum frigidum1 diuersum a sicco calido4 ,nonnulli tamen eorum humidum simul ac frigidum temperamentum quoddam esse concedunt1 atque etiam ab hoc alterum calidum siccumque4 ,non tamen aut humidum simul calidum1 aut frigidum pariter siccum temperamentum esse4 ,neque enim posse aut humiditatem cum abundante calore1 consistere1 aut cum frigiditate siccitatem3 quippe absumi a calido1 cum superat1 humiditatem4 ,itaque fieri1 ut calidum simul siccum corpus euadat1 ,eandem ubi imbecillus in corpore calor est1 incoctam1 imperfectamque manere1 quo fieri1 ut calido uincente1 sequatur siccitas1 frigido superante1 humiditas4 ,atque hii quidem his rationibus nixi1 duas tantum esse temperamentorum differentias opinantur4 ,qui uero ea quatuor autumant1 bifariam his contradicunt4 ,alii statim id quod primum petunt negantes1 nempe quod necesse sit humorem a calido superante digeri4 ,alii contra id quidem assentiuntur1 sed alia ratione dissentiunt4 ,ac priores quidem calidi munus esse1 ut calefaciat1 asseuerant1 frigidi ut refrigeret1 sicuti rursus sicci1 ut siccet1 humidi1 ut humectet4 ,proinde corpora1 quae calida siccaque natura sint1 quemadmodum ignis1 ea quatenus calida sunt1 excalfacere1 quatenus sicca siccare4 ,quae humida calidaque sunt1 uelut calens aqua1 haec non humectare modo1 sed etiam calefacere posse1 utraque qualitate hic quoque unum opus1 idque proprium obtinente4 ,haudquaquam igitur concedere se1 si quid calefaciat1 idem protinus siccare1 immo si calori humiditas sit adiuncta1 non calfacere modo1 sed etiam humectare4 ,quemadmodum balneum dulcis aquae4 ,sin sicuti calidum1 ita etiam siccum corpus sit1 ueluti ignis1 statim id tum calfacere1 tum uero siccare4 ,non tamen id calori referendum acceptum1 sed siccitati1 quae simul est coniuncta4 ,admonent autem hoc loco nos de his1 qui sub estiuo sole diutius sunt uersati1 atque ita1 ut credibile est arefacti1 ac totum corpus siccum1 squallidumque habent1 intolerabiliterque sitiunt4 ,quippe remedium his expeditum1 facile dicunt1 non utique si biberint1 sed si calidae1 dulcis aquae balneo utantur1 tanquam humiditate1 siue ea cum frigore sit1 siue cum calore1 suum munus obire ualente4 ,quippe humectare ea quae contingat4 ,ad eundem modum siccitatem semper aiunt siccare1 boream enim qui siccus frigidus sit uentus1 omnia siccare ac refrigerare1 idque esse dictum ab ,homero1 ut uero humentem desiccat protinus agrum autumni boreas4 ,pari modo papaueris lachrymam1 alia sexcenta pharmaca siccare pariter refrigerare4 ,itaque non esse necessarium1 siquid frigidum est1 idem protinus humidum esse4 ,nec siquid calidum1 idem statim siccum4 ,neque igitur calidum temperamentum necessario esse siccum1 immo posse aliquando in animalis temperamento calidum quidem plus ualere1 quam frigidum1 humidum1 quam siccum4 ,quin etiam tum generationem1 tum alterationem1 tum mutationem1 ex contrariis in contraria fieri4 ,quis enim est1 qui si dixerit album alteratum1 demutatumque esse1 propterea quod factum sit calidum1 non sit ridiculus8 ,cum postulet ea oratio1 non eam1 quae est in calido frigido1 sed quae est in colore1 oppositionem4 ,mutatur enim quod album est1 in nigrum1 quod nigrum est1 in album4 ,rursus quod calidum est1 in frigidum1 quod frigidum est1 in calidum4 ,ad eundem modum1 quod humidum est1 in siccum1 quod siccum est1 in humidum4 ,quippe si dicas alteratum corpus esse1 propterea quod cum prius esset humidum1 nunc sit album1 uel cum prius esset siccum1 nunc sit nigrum1 parum compos mentis uidearis4 ,sin quod prius erat humidum1 nunc factum esse siccum1 aut quod prius erat nigrum1 nunc effectum album1 aut etiam ex calido frigidum1 aut ex frigido calidum1 utique sapere conuenientia dicere censearis4 ,quod enim mutatur1 quatenus mutatur1 eatenus cedere in contrarium debet4 ,siquidem fiebat hic1 aut fit musicus1 ex non musico dicimus3 grammaticus1 ex non grammatico3 rhetor1 ex non rhetore4 ,ex musico uero grammaticum1 aut ex grammatico musicum1 aut ex alio quod diuersi sit generis1 fieri aliquid dicere1 sane est absurdum4 ,potest enim qui prius erat grammaticus1 nunc musicus esse1 utique si musicen grammaticae adiecit1 nec grammaticam abiecit4 ,at qui siquid acquisiuit1 priore etiam manente1 cui non patet1 non esse alteratum in eo quod manet8 ,ita non ex grammatico factus est musicus4 ,quippe nunc etiam grammaticus est1 sed ex non musico1 musicus4 ,non enim potest postquam musicus est factus1 etiam non musicus manere4 ,cum igitur omnis mutatio1 ab contrariis1 ex contrariis fiat in contraria1 manifestum est etiam humidum si quatenus humidum est1 mutetur1 tum ipsum siccatum iri1 tum quod id siccet1 siccum dicendum esse4 ,desinant igitur inquiunt dicere1 non posse calidum1 humidum temperamentum esse4 ,quippe calidum simul frigidum esse idem temperamentum1 aut humidum1 siccum non potest4 ,cum fieri nequeat1 ut in eodem corpore contrariae qualitates una consistant3 humidum uero simul calidum1 praeterea frigidum simul ac siccum1 profecto in eodem consistere possunt3 sicuti tum ratio ipsa monstrauit1 tum quae paulo supra proposita sunt exempla4 ,ac talis quidem est prioris propositarum partium oratio4 ,altera pars negat alienum a ratione esse1 etiam si calidum efficacissimum e quatuor sit1 ita ut non in frigidum modo1 sed etiam in humidum agere possit3 esse tamen temperamentum1 quod calidum sit1 humidum1 utique cum in primo statim animantis ortu humoris simul1 calorisque copia in idem coeant4 ,ratio uero horum non illud efficit1 quod nequeat aliquando in eodem corpore humidi plus esse1 quam sicci1 calidi1 quam frigidi4 ,sed quod sub eiusmodi statu durare perpetuo non possit4 ,quippe digesto semper per calidum humore1 spatio etiam siccum corpus effici4 ,atque pro calido humido1 calidum siccumque reddi4 ,iam hoc ipsum quod calidum siccum est redditum1 procedente tempore frigidum siccumque fore3 ubi enim omnem eiusmodi corporis humorem calor absumpsit1 ipse quoque 7inquiunt7 marcescere incipit1 destitutus scilicet alimento1 quod ipsum accenderat4 ,neque igitur mirum putant tum inter initia1 statim ut gignitur animal conuenire in idem1 aut humidum plus sicco1 aut calidum plus frigido1 tum temporis processu1 quod prius erat calidum humidum1 postea posse calidum esse siccum1 aeque ut postea quae sicca erat1 calidaque temperies1 ubi calor ipse extinctus est1 frigidam siccamque euadere4 ,ergo esse quidem aliquod temperamentum1 quod calidum sit humidum1 ac rursus aliud quod frigidum sit siccum1 ex istis confirmant3 ,non posse autem temperamentorum differentias plures esse1 quam quatuor1 ex his docere conantur4 ,cum enim quatuor statuuntur qualitates1 quae in se agere inuicem patique possint4 ,nempe calor1 frigus1 siccitas1 humiditas1 oppositiones existere duas1 alteram in qua calidum aduersatur frigido1 alteram in qua humidum pugnat cum sicco4 ,eoque quatuor non amplius effici coniugationes4 ,quippe sex fieri1 ex quatuor inter se copulatis1 coniugia4 ,quorum duo subsistere non posse4 ,cum neque humidum pariter siccum1 nec calidum simul frigidum dari corpus possit4 ,reliquas igitur esse quatuor temperamentorum coniugationes1 duas humidas1 duas siccas4 ,atque has calore1 frigoreque diuisas1 haec sunt quae elegantissimi eorum1 qui ante nos fuere1 tum medicorum1 tum philosophorum de his dixere4 ,quae uero mihi praetermisisse uidentur1 nunc adiiciendum reor1 unum igitur primum id est1 quod temperatam naturam1 quae tamen non uirtute modo1 sed etiam uiribus reliquis praestat1 non aduerterunt4 ,immo tanquam nulla sit1 prorsus omiserunt4 ,quanquam ne loqui quidem de reliquis aliquid sine hac potuerunt4 ,quippe quod uel in calida temperie calidum praeualeat frigido1 uel in frigida temperie1 frigidum praestet calido1 id ne intellexisse quidem est1 nisi prius ponatur eucratos siue temperata1 neque enim alio quam ad hanc temperatam naturam sunt intenti cum sanitatis tuendae uictum inuestigant1 calidius iusto corpus iubentes refrigerare1 uel frigidius excalfacere1 uel rursus humidius siccare1 uel siccius humectare4 ,scilicet quo temperatum quendam mediocremque statum efficiant1 id quod minus est ei1 quod exuperat semper aequantes4 ,ergo quem assidue sectantur1 quo semper respicientes intemperatos status corrigunt1 hunc ego quidem primum omnium statui censuerim4 ,hi uero tantum abest1 ut eius uel meminerint1 ut etiam totum praetereant4 ,at non praeterimus inquiunt ex his aliqui4 ,in calido enim humido comprehenditur4 ,et quomodo non quinque esse in totum temperamenta dixistis3 sed quatuor1 si modo optimum non omisistis8 ,quippe duorum alterum1 aut ex intemperatis statibus necesse est unum esse omissum1 aut ipsum temperatum4 ,atque ego quidem ex his1 quae statuunt1 temperatum ipsis praetermissum certo scio3 ubi enim calidum siccum1 uel frigidum humidum1 uel aliud quoduis temperamentum nominant1 non utique summas a nobis intelligi qualitates postulant4 ,immo ex iis1 quae superant fieri appellationes uolunt4 ,quod si temperatum statum omitti nolunt1 certe reliquorum aliquem omisisse conuincentur4 ,sit enim sicut ipsi uolunt1 temperatus status1 is qui calidus est1 humidus4 ,omissus igitur illis plane est1 is qui frigido intemperamento aduersetur1 sicco4 ,nempe in quo humidum pollet calidum4 ,at idem inquiunt is est4 ,at qui fieri potest1 ut simul exuperet calidum1 non exuperet8 superetur frigidum1 non superetur8 ,si enim temperatus status est1 neutrum alterum immodice exuperat4 ,sin intemperatus1 necesse est exuperet altera oppositionum pars4 ,at hoc ipsum inquiunt temperati status proprium est1 ut in eo calidum praestet frigido1 humidum sicco4 ,quippe si frigidum modice quidem uincat1 non esse commodum temperamentum4 ,sin amplius exuperet1 iam utique morbum existere3 aeque ut si uehementer exuperet1 mortem4 ,ad eundem modum de sicco iudicandum4 ,in principio quidem existere intemperiem4 ,si amplius augeatur1 aegritudinem1 si plurimum exuperet1 mortem4 ,ceu uero de calido humido non idem sit iudicium4 ,quis enim non dicat1 ubi uel calidum frigido1 uel humidum sicco paulo quidem plus ualet1 intemperiem ita fieri1 ubi ampliter exuperat1 morbum1 ubi plurimum1 mortem8 ,si quidem eadem est utrobique ratio4 ,alioqui nec qui calidi humidique immodice status sunt1 eos uitio demus3 nec qui calidi morbi cum humore immodico consistunt1 eos esse morbos fateamur4 ,huic sententiae aduersantes quidam ,attalensis ,athenei sectatores1 negant aut calidum humidumque statum uitio dandum1 aut morbum ullum inueniri1 qui calidus sit humidus4 ,sed omnino qui uel calidus sit siccus1 ut febris1 uel frigidus humidus1 ut aqua intercus1 uel frigidus siccus1 ut melancolia4 ,faciunt hic de anni temporibus mentionem4 ,quorum hiemem frigidam esse atque humidam dicunt4 ,estatem calidam siccam4 ,autumnum frigidum siccum4 ,ver autem tum temperatum1 tum uero calidum humidumque appellant4 ,ad eundem modum1 ex aetatibus puerilem quidem temperatam esse1 tum uero calidam humidamque3 porro indicare autumant eorum temperiem ex naturalibus actionibus1 quae illa aetate maxime sint firmae4 ,sed mortem aiunt animantium corpora ad frigidum siccumque perducere1 ,quippe mortuos ,graece 1 uocari1 quasi nihil humecti in se habentes4 ,vtpote tum caloris abitione eo exhaustos tum frigore rigentes4 ,quod si1 inquiunt1 mors talis est naturae1 certe uita1 cum sit illi contraria1 calida est humida4 ,at uero si uita calidum quiddam atque humidum est1 omnino quod illi simillimum temperamentum est1 id optimum necessario est4 ,quod si est1 neminem latere1 idem quoque temperatissimum esse4 ,sic in idem recidere calidum humidumque statum1 cum temperato1 nec aliud esse temperatum1 siue eucraton statum1 quam caliditatem simul humiditatem pollentes4 ,atque ,athenei quidem sequatium hae sunt rationes1 uideturque ,aristotelis philosophi1 post eum ,theophrasti1 ,stoicorum eadem esse quodamodo sententia4 ,ita testium quoque numero nos territant4 ,ego uero quemadmodum ,aristoteles de calida humidaque temperie senserit1 in progressu si res postulet1 fortasse explicabo1 uidentur enim eum non recte accipere4 ,nunc id agam1 ut eos qui sic sentiunt1 in quo seipsos fallant1 doceam4 ,mox rem totam in unum coactam caput demonstrem4 ,cum enim calidum1 humidum1 atque etiam eucraton existimant uer esse1 hic se manifeste decipiunt4 ,nam neque humidum est sicut hiems1 neque calidum sicut aestas1 quare neutrum immodice4 ,cum tamen ipsis autoribus excessum quendam indicet quoduis talium nominum4 ,bifariam autem sunt decepti1 primum quidem quod in quatuor anni temporibus1 quartam temperamentorum coniugationem inuentam omnino uolunt4 ,deinde quod id ea ratione concludunt1 quod sit hieme quidem calidius1 aestate uero humidius1 uerum nec quartam in temporibus anni statuere temperamenti coniugationem est necesse1 nisi etiam talis appareret1 contulisse id cum temporibus vtrinque positis1 non magis id humidum calidum1 quam frigidum probat siccum4 ,si enim calidum humidumque excessus cuiusdam nomina sunt1 non potest1 nec ipsis quidem autoribus1 uerum esse quod uer in omnibus mediocre sit4 ,si autem eo quod aestate humidius est1 hieme uero calidius1 idcirco humidum est calidum4 ,quid causae est1 quo minus frigidum id siccumque putes1 propterea quod aestate est frigidius1 hieme siccius8 uel quam sibi facit sortitionem1 ut unam parte oppositionis ab hieme1 alteram ab aestate accipiat4 ,quippe cum ab utroque in utraque oppositionum parte dissideat1 non ex dimidio collationem1 sed ex toto habere debebat4 ,atqui si ita fiat contraria illi inesse dicemus4 ,nam calidum erit siccum1 si conferatur cum hieme1 frigidum humidum1 si cum aestate4 ,ex neutra igitur collatione1 si modo integra est1 calidum humidum erit4 ,sed si illis licet ex utraque oppositione sumpto dimidio1 calidum id humidumque asserere1 nobis quoque ad alterum dimidium transire1 atque id frigidum siccum dicere1 quidni licebit4 ,scilicet siccum1 ut ad hiemem1 frigidum1 ut ad aestatem4 ,omnia igitur hac ratione uer erit1 humidum1 siccum1 calidum frigidum4 ,atqui illorum ipsorum sententia1 non possunt quatuor qualitates in vna eademque re pollere4 ,ergo neque aestati1 neque hiemi uer comparare est aequum4 ,sed potius ipsum per se estimare4 ,neque enim hiemem ipsam ea de causa humidam esse1 frigidam dicimus1 quod reliquis temporibus humidior frigidiorque sit4 ,immo id illi alia quoque ratione accidit4 ,sed quod humiditas in ea superet siccitatem1 frigiditas calorem1 propterea frigida dicitur1 atque humida4 ,ad eundem modum aestas1 quum in ea humor uincitur a sicco1 frigidum a calido1 ipsa quoque calida dicitur sicca4 ,siquidem aequum censeo quatuor anni temporum quodlibet ex suapte estimatum natura1 non ex alterius comparatione calidum1 frigidum1 humidum1 siccum ue nominari debere4 ,quin etiam si ad hanc formulam estimes1 apparebit tibi uer esse omnis excessus plane in medio4 ,cum neque sicut in hieme plus ualeat in eo frigidum quam calidum4 neque sicut in aestate1 minus4 ,ad eundem modum siccitatis humiditatisque aequabilitatem in eo spectes4 ,neque scilicet in eo sicut in aestate praeualente sicco1 neque sicut in hieme1 exuperante humido4 ,proinde recte ab ,hyppocrate est dictum3 uer esse saluberrimum1 ac minime morbis1 qui mortem afferant1 obnoxium4 ,est autumnus ut quam aestas minus calidus1 sic utique quam hiems minus frigidus4 ,quare hac ratione nec calidus absoluto sermone est1 nec frigidus4 ,quippe cum ambo sit1 ac neutrum ad summum4 ,caeterum alterum in eo est incommodum4 ,quod etiam ,hyppocratis illa sententia significauit3 ,cum eodem die modo frigus nos afficit1 modo calor urget1 autumnales expectandi morbi sunt4 ,atque ea res est1 quae maxime autumnum morbiferum facit1 inequalis ipsa temperies4 ,itaque non recte frigidus1 siccusque dicitur4 ,non enim frigidus est1 si ipse per se spectetur1 quod tamen hiems est4 ,sed ubi cum aestate confertur1 utique illa frigidior3 sed nec aequabiliter temperatus1 sicut uer4 ,immo in hoc maxime ab illo tempore dissidet1 quod mediam temperiem equalitatem perpetuo parem non seruat4 ,quippe meridie multo est calidior1 quam mane aut uesperi4 ,nec in humido sicco medium omnino statum optinet1 quemadmodum uer4 ,sed ad siccius deuergit4 ,ab aestate uero etiam in hoc uincitur4 ,non tamen tanto interuallo1 quanto in calore4 ,ergo patere arbitror1 nec autumnum absoluto sermone1 citra exceptionem frigidum siccum1 sicut illis placet1 dicendum esse4 ,cum neutrum ad summum sit1 sed uincat in eo siccitas humiditatem4 ,quare ratione merito siccus appelletur4 ,in calore uero frigore1 mixtum quiddam ex ambobus1 inequale statuatur4 ,proinde si quatuor temperamentorum coniugationes in quatuor anni tempora distribui uolunt1 sciant se non solum ueri1 calidum1 humidumque statum male assignasse1 sed etiam autumno frigidum siccum4 ,quanquam si hunc quoque concedamus frigidum siccum esse1 non erit statim necesse uer humidum calidumque esse4 ,non enim si quatuor intemperature coniugationes in totum sunt1 iam omnes eas in quatuor anni tempora dispensari necessum est4 ,sed si quis hoc in mundo est ordo1 ac prout melius est1 non prout peius omnia sunt disposita1 probabilius sit plura quidem ex anni temporibus temperata esse facta1 unum uero1 si modo aliquod1 intemperatum1 hi uero contra ostendere conantur1 nullum eorum esse temperatum4 ,sed necessario in ipsis exuperare alias calidum1 alias frigidum4 ,et nunc si ita fors tulit1 siccum1 nunc humidum4 ,ego uero tantum abest1 ut aut uer1 aut si quid temperatum est calidum atque humidum dicam1 ut quod plane contrarium est1 id affirmem1 omnium aeris temperamentorum pessimum id esse1 quod humidum est calidum4 ,quod sane temperamentum1 in quatuor anni temporibus inuenire nequeas4 ,in graui pestilenti aeris statu1 interdum incidit1 ueluti quodam loco ,hyppocrates commemorat his uerbis3 pluebat per aestum imber largus assidue4 ,id nanque est humidi calidi status proprium1 ut in aestu assidue pluat4 ,quod si uel tantum aestus sit1 quemadmodum in naturaliter se habente aestate1 uel pluat4 ,sed in frigore1 ueluti hieme solet1 fieri nequit1 ut is status calidus sit humidus4 ,an igitur sine morbis erat aestas illa1 in qua pluisse dicit in caloribus assidue largum imbrem8 ,atqui carbunculos in ea fuisse narrat1 putrescentibus scilicet in corpore excrementis1 ac saniem quandam1 quae calida humidaque immodice fuerat gignentibus4 ,intelliges id ex ipsa dictione1 si totam tibi ascripsero ea sic habet3 ,erant in cranone carbunculi estiui1 pluerat per estum largo imbri1 idque assidue4 ,acciderant autem magis austro4 ,ac suberat quidem sub cute sanies1 quae conclusa incaluit1 ac pruritum excitauit4 mox pusule ueluti ambustis sunt obortae1 urique sub cute sunt uisae3 uerum hic minus utpote uno tantum e quatuor temporibus mutato1 malum fuit4 ,quod si duo1 tria ue sint mutata1 aut etiam totus annus calidus1 humidusque fuerit1 necesse est1 magna pestilentia succedat4 ,cuiusmodi in tertio epidemion1 id est1 grassantium publice morborum narrat4 ,apponam autem primum1 quae de temporum intempestiuo statu scripsit3 deinde de hominum1 quae subsecuta est corruptela4 ,aduertas autem animum in omnibus uelim1 estimesque primum cuiusmodi res sit calida1 humidaque temperies1 quanque ueri quae temperata res est dissimile3 deinde quam necessario in ea omnia putrescant4 ,incipit igitur ,hyppocratis narratio in hunc modum3 ,annus ,austrinus pluuius a uentis in totum silens1 deinde totius status particularem rationem subiicit1 crebros imbres in calido austrino statu fuisse scribens4 ,mox uniuersum sermonem in unam summam conferens4 ,cum fuisset1 inquit1 totus annus austrinus humidus1 mollis1 haec haec inciderunt1 quae utique omnia in hoc libro scripsisse sit longum1 licet autem cui libuerit in tertio epidemion membratim ea legere1 ac in unum caput omnia redacta uidere3 nempe putredinem maximam4 ,cuius etiam ipsius ,hyppocrates non raro nominatim meminit4 ,alias sic scribens3 ,erat autem fluxio ipsa collecta1 haud similis puri4 ,sed alia quaedam putredo ac fluxio multa uariaque4 ,alias sic3 ,et in pudendis carbunculi aestiui1 tum alia quae putredines appellantur4 ,et quod ex hac putredine multis quidem brachium1 cubitus totus deciderit3 multis femur uel sura est nudata1 totusque pes4 ,quin etiam magni ossium carnium1 neruorum1 articulorumque prolapsus inciderunt4 ,denique nullum ex affectibus1 quos scripsit1 inuenias1 qui soboles putredinis non sit4 ,quippe cum nec a sicco putrefieri quicquam sit aptum1 nec a frigido4 ,intelligas id si carnes reliqua quaecunque asseruari ab hominibus solent1 obserues haec sale1 haec muria1 haec aceto1 haec alio quopiam ex iis1 quae siccant1 commode praeparari4 ,deprehendas ,borea1 qui siccus natura frigidus uentus est1 omnia quam diutissime imputria durare4 ,contra putrescere facillime ,austrino statu4 ,est enim is uentus calidus humidus4 ,adeo nos totum contra1 quam hi1 qui calidum humidum uer autumant decernimus4 ,cum neque tale sit1 neque si esset1 utique salubre esset1 aut sanitati accommodum3 hi autem tale esse uolunt1 propterea etiam salutiferum scilicet utrobique peccantes1 tum in hiis quae sensu percipere tum quae ratione est intelligere4 ,cum sensu id manifeste liceat plane temperatum aduertere4 ,nec minus ratione illud inuenire1 quod propterea est aptum sanitati1 quod e quatuor nulla in eo qualitatum exuperet4 ,quod si uel caliditas eius frigiditatem multo excederet1 uel humiditas siccitatem1 ut uariis putredinibus obnoxium4 ,sic omnium anni temporum morbis esset maxime oportunum4 ,nunc quatuor qualitatum mixtionis aequalitas1 mediae temperaturae eius1 salubritatis sunt causae4 ,quid igitur medicis1 ac philosophis quibusdam persuasit1 ut calidum humidumque uer esse iudicarent8 ,nempe quod quatuor temperamentorum coniugia quatuor anni temporibus adaptare uoluerunt4 ,porro id inde accidit1 quod primum omnium temperamentorum1 id est1 medium ipsum praetermiserunt4 ,quin etiam uictuum1 medicamentorum1 omnium denique rerum differentias1 in has quatuor coniugationes reducunt1 ex quo manifestum est1 quantopere parum rectae1 fallacesque de hominis natura rationes1 medicationibus obsint4 ,satiusque erat duorum alterum1 aut prorsus eiusmodi rationes non attigisse3 sed totum experientiae concedere1 aut prius in logica speculatione exercitatum fuisse4 ,quippe qui nec experientiae est attentus1 naturalia theoremata aggreditur1 priusque rationem1 qua haec inueniat conuenienter exercuit1 necesse est in eiusmodi cauilla sit perductus1 ac de euidentibus1 ceu is1 qui sensu careat1 disputet4 ,tum ,aristotelem testem aduocet1 male scilicet accipiendo ea quae praecipit4 ,hic enim calidum1 frigidum1 humidum1 siccum1 multipliciter dici nouit4 ,illi non quasi multipliciter1 sed quasi ad eundem perpetuo modum dici uelit1 accipiunt4 ,quin etiam is quod aliquid suo naturali calore1 aut alieno1 acquisititio calidum sit1 non esse idem indicauit4 ,illi hoc quoque perperam accipiunt4 ,ad haec ,aristoteles1 itemque ,theophrastus1 quo respicientes temperatam intemperatam ue naturam esse1 iudicare oporteat1 diligenter prodiderunt4 ,illi ne id quidem intelligunt4 ,sed cum hos audiunt animal calidum humidumque dicere1 aut puelli temperiem humidam1 calidamque esse1 nec quemadmodum ea dicta sint1 intelligunt1 stupidi ad quatuor anni tempora rationem transferunt4 ,ceu uero idem sit1 ac non longo interuallo dissidens propriam alicuius temperiem humidam1 calidamque esse1 aut circundati nobis aeris4 ,neque enim aut idem est1 aut similiter dicitur animalis temperies calida humida1 sicut aeris temperamentum calidum dicitur humidum4 ,quae igitur sit omnium horum occasio iam dicam1 clareque ostendam1 his praesertim1 qui intenti esse uolunt1 exiguum errorem in iis1 quae inter initia logicae speculationis traduntur1 maximorum errorum occasionem fieri1 fortasseque omnibus1 quae uel in cunctis artibus1 uel in uitae actionibus perperam geruntur1 sophismata succedunt4 ,atque haec quidem sophismata illi uitio succedunt1 quod utique non recte definitum est de calidi significationibus4 ,sed duobus tantum modis dici id putatum4 ,quorum altero significetur1 quod syncerum immixtum simplex est4 ,altero1 quod in mixtione cum suo contrario1 id superat4 ,quod autem alteram temperiem cum altera conferentes1 subinde alteram earum calidam pro eo1 quod est calidiorem pronunciamus1 id non meminerunt4 ,atqui ad eum modum animantia ueteribus calida humida sunt dicta4 ,non proprie temperaturae gratia1 sermone absoluto4 ,immo ad stirpes1 demortua collata4 ,quippe demortuis stirpibus1 animantia calidiora1 humidioraque sunt4 ,quin etiam ex animantibus ipsis speciatim inter se collatis1 canis siccior est1 homo humidior4 ,at si formicae uel api canem conferas1 illas sicciores1 hunc humidiorem inuenies4 ,ita idem animans praeut homo siccum1 praeut apicula humidum fuerit4 ,rursus ad hominem collatum calidum1 ad leonem frigidum erit4 ,nec mirum1 si ad aliud atque aliud comparatum1 contraria simul dici de se patitur4 ,neque id alienum est1 si idem corpus simul calidum1 frigidumque dixeris4 ,nisi ad idem conferens sic dixeris4 ,quod enim incommodum1 si eundem hominem dextrum1 sinistrumque dicas8 nisi ad eundem conferens ita dicas8 ,cum ad alterum dextrum esse1 ad alterum sinistrum1 nihil sit absoni4 ,sic igitur canis humidus pariter siccus1 praeterea calidus simul frigidus est1 non tamen ad idem collatus4 ,quippe ad hominem si conferas1 siccus est1 ad formicam1 humidus4 ,rursus hominis respectu calidus est1 leonis frigidus4 ,quin etiam calidus est1 ut uiuens1 cum mortuus non amplius sit calidus4 ,non calidus1 ut ad alterum 7si ita uis7 canem comparatus4 ,atque haec quidem omnia per collationem inter se dicuntur4 ,quae uero ut in animantium genere conferuntur4 ,alia ratione1 sicuti etiam quaecunque in aliqua animalium specie4 ,canis nanque ad formicam apim est humidus1 in animantium genere est siccus4 ,rursus ipsorum speciatim canum1 hic siccus1 ille humidus1 alius 7ut fas est cani7 temperatus4 ,ac dictum quidem a nobis est1 in secundo de pulsuum agnitione de tali nominum usu diffusissime4 ,necesse tamen uidetur nunc quoque summatim aliquid1 quod ad rem propositam sit utile1 dicendum4 ,quod absoluto sermone1 nec ad aliud ullum collatum1 siccum uocatur1 id in solis elementis est1 igni1 terraque4 ,sicut humidum in aqua aere4 ,ad eundem modum de calido1 frigidoque sentiendum4 ,nullum enim caeterorum corporum prorsus calidum frigidum ue est1 sed sola elementa1 quicquid praeter haec ceperis1 ex his mixtis constat4 ,eoque secundo significationum genere1 calidum1 frigidum ue est1 non absoluta ratione1 ueluti syncerum1 a mixtione alienum4 ,immo ueluti uel calidum largius1 frigidum partius1 uel frigidum largius1 calidum partius sit sortitum reliquorum quiduis calidum1 frigidum ue dicitur4 ,ac duo quidem significata calidi1 frigidi1 humidi1 sicci1 haec sunt3 alterum absoluto sermone loquentium1 mixtura carens1 syncerum3 alterum ex contrariis quidem mixtis constans1 caeterum ex pollentis in mixtura nomine appellatum4 ,hoc genere sanguis1 pituita1 adeps1 uinum1 oleum1 mel1 quicquid his simile est1 humidum dicitur4 ,os1 cartilago1 unguis1 ungula1 cornu1 pilus1 lignum1 harena1 later1 minorem portionem humidi sunt sortita1 maiorem sicci4 ,eoque eiusmodi omnia sicca dicuntur4 ,formica uero sicca est1 uermis humidus3 scilicet ut sunt animalia4 ,rursus inter ipsos uermes1 alius siccus1 alius humidus4 ,idque uel absolute loquendo1 ut uermis1 uel alteri cuipiam uermi comparatus4 ,caeterum hoc ipsum quod dicimus1 ut uermis siccus1 ut homo calidus1 ut canis frigidus3 nisi quis recte accipiat1 prius intelligit quid sibi uelit1 necesse est omnem sermonem confundat4 ,est autem recte accipere1 id quod in secundo de pulsibus agnoscendis dicitur1 unumquodque secundum genus1 uel speciem non modo calidum1 frigidum1 humidum1 siccum ue3 sed etiam magnum1 paruum1 celere1 tardum1 aliaque id genus tunc nominari1 cum supra mediocre1 mediumque sit4 ,verbi gratia1 animal calidum cum supra medium temperie sit animal1 equum calidum cum supra medium temperie sit equum4 ,porro in quoque genere specie ue media sunt ea1 quae ,graece symmetra dicuntur4 ,quippe quae a summis in eo genere specie finibus aequaliter distant4 ,ac genus quidem est animal3 species equus1 bos1 canis4 ,medium temperie in toto animalium genere1 homo est4 ,id enim in sequentibus demonstrabitur4 ,medium uero1 ut in hominum specie est1 quem ,graece eusarcon uocant1 ,latine1 puto1 quadratum4 ,is porro est1 quem nec gracilem dicere1 nec crassum possis3 sed nec calidum1 nec frigidum1 nec alio quouis nomine ex iis1 quae excessum defectum ue indicant appellare4 ,quisquis super hunc fuerit1 is prorsus calidior1 frigidior1 humidior1 sicciorue est4 ,nominatur autem talis partim absoluto sermone1 partim non absoluto4 ,absolute quidem loquenti1 quoniam calidus1 frigidus1 siccus1 humidus ue esse1 minime uni alicui priuatim collatus dicitur4 ,ita enim canis absoluto quidem sermone1 prout uidelicet cuipiam opinio est1 animal siccum dicitur4 ,non utique alicui comparatus1 uerbi gratia formicae4 ,non absoluto uero1 una quidem ratione1 quod scilicet symmetro1 id est1 coequali1 medio totius speciei comparatur4 ,altera uero1 quod cum eo quod inter omnia animalia coequale1 media temperie est1 quicquid id statuas1 confertur4 ,ergo iam palam fit1 quod unumquodque eorum1 quae sic dicuntur1 nos id uel uni cuicunque comparantes1 calidum1 frigidum1 humidum ue1 aut siccum1 ut ad illud dicimus1 uel in quocunque genere specie ue sit dictum1 ad eius medium referentes4 ,in specie quidem1 ut equo1 cane1 boue1 platano1 cupresso1 ficu4 ,genere uero1 ut animali1 uel planta1 his accedit tertium significatum1 eorum scilicet1 quae absoluto sermone dicuntur1 quae impermixtas summasque habere qualitates diximus ac elementa uocari4 ,quin etiam qualitates ipsas est quando corporibus iis1 quae affecta qualitate sunt similiter appellamus4 ,verum de hoc mox agetur4 ,sed ad rem propositam1 cum qualitate affecta corpora trifariam dicantur1 consyderandum arbitror in quaque dictione1 quemadmodum utamur appellationibus1 utrum ne ut simplex aliquid immixtum iudicantes1 an ueluti ad symmetron eiusdem generis1 uel speciei conferentes1 an ueluti ad rem quamlibet1 sicut cum os siccum dicimus1 aut frigidum1 absoluto ita sermone nominantes1 non adiecto leonis1 canis1 aut hominis4 ,palam nanque est1 quod ad uniuersam naturam omnium quae sunt in mundo corporum respicientes aliquid concipimus medium1 cum quo conferentes1 ipsum siccum dicimus4 ,at si quis leonis1 uel canis1 uel hominis os siccum esse dicit1 liquet hunc rursus ei quod in ipsis animalium ossibus medium est id comparare4 ,estque quoniam uniuersorum animalium1 aliis magis1 aliis minus sicca ossa sunt hic quoque os aliquod in aliquo animalium genere intelligendum1 quod media temperie sit1 uerbi causa hominis1 atque huic reliqua collata1 alia humida1 alia sicca appellanda4 ,iam in ipsis hominibus alius os siccum1 alius humidum habere dicetur1 utique ei1 qui medius est1 ut in hominibus collatus4 ,quod uero in omnibus quae sunt1 quod medium inter extrema est1 id symmetron1 atque in illo genere1 uel specie temperatum sit1 in omni mihi sermone subaudiendum perpetuo est1 quanquam sit in dictione omissum4 ,atque cum haec quidem sic se habeant1 ubi aliquis hanc1 uel illam humidam1 calidam ue temperiem affirmat1 rogandus est quemadmodum dixerit1 utrum ne hunc quempiam uni definito comparans ,platoni uerbi gratia ,theophrastum1 an secundum genus quodlibet1 speciem ue collationem faciens4 ,quippe uel ut hominem1 uel ut animal1 uel ut substantiam absolute1 tertium enim significatum cuiusuis talium nominum1 quod simplex esse impermixtumque diximus1 id in mixtis substantiis non est4 ,sed in ipsis primis1 quae etiam uocamus elementa4 ,ita cum quodque affectorum qualitate corporum trifariam dicat nobis ad propositam de temperamentis tractationem1 duobus tantum est opus1 ut qui uel ad unum quodlibet1 uel ad medium eiusdem generis comparemus4 ,quoniam autem multa genera sunt1 quemadmodum utique indiuidua1 poterit multis modis idem corpus1 calidum1 frigidum1 humidum1 siccum esse4 ,verum cum uni cuilibet comparatur admodum manifestum est contraria de eodem dicere licere4 ,veluti ,dionem ,theone quidem1 ,mennone sicciorem ,aristone1 ,glaucone humidiorem4 ,at cum ad medium eiusdem generis1 uel speciei fit collatio1 hic iam confundi1 conturbarique1 qui parum exercitati sunt1 solent4 ,idem nanque homo humidus simul calidus esse potest1 sed non minus siccus frigidus4 ,verum siccus quidem frigidus ad mediocris temperamenti hominem collatus1 humidus autem calidus1 ad aliud quoduis animal stirpem ue1 aut substantiam comparatus1 uerbi gratia ad animal1 ut apem formicam3 ad stirpem1 ut oleam1 uel ficum1 uel laurum4 ,ad aliam uero quampiam substantiam1 quae nec animal sit1 nec planta1 ut lapidem1 ferrum1 uel aes4 ,in his uero collationem1 quae ad hominem fit1 ad rem eiusdem speciei dixeris4 ,quae ad apem1 uel formicam est1 ad aliquid eiusdem generis4 ,simili modo quae ad stirpem fit quamlibet4 ,est enim supra animal stirpis genus1 quemadmodum sane superioris1 quam stirpium generis sunt lapis1 ferrum1 aes3 uocetur tamen pro docendi compendio ad omogenes1 id est1 rem eiusdem generis1 omnis eiusmodi comparatio4 ,illud modo in ea determinantibus nobis quod ubi simpliciter substantia quaepiam eucratos1 siue temperata dicitur1 tum hac alia siccior1 alia humidior1 alia frigidior1 alia calidior1 eo loco eam quae ex contrariis aequa prorsus inter se portione coeuntibus constet1 eucraton1 siue temperatam nominari4 ,quaecunque uero ab hac deficiunt1 superantque aliquo ea superantis nomine uocari3 ubi uero stirpem1 animans ue ullum eucraton dicimus1 nequaquam in ea dictione simpliciter contraria inter se comparamus4 ,sed ad naturam uel animalis1 uel stirpis referimus4 ,ficum uerbi gratia temperatam dicentes1 cum talis sit1 qualis maxime ficus esse natura debeat4 ,rursus canem1 suem1 equum1 hominem1 cum eorum quisque pro sua natura optime se habeat3 optime uero se habere aliquid pro sua natura ex ipsis functionibus intelligitur4 ,quippe animal1 ac stirpem quamlibet1 tum optime se habere dicimus1 cum optime suam functionem obeunt4 ,ficus enim uirtus1 bonitasque est1 optimos1 plurimosque ficos afferre4 ,ad eundem modum uitis1 plurimas optimasque uuas pendere4 ,equi uero1 quam uelocissime currere4 ,canis1 ad uenationes quidem1 tutelam quam animosissimum1 ad domesticos quam mitissimum esse4 ,haec igitur omnia1 animalia dico stirpes1 optimam1 mediamque habere in suo genere temperiem dicemus1 non utique absoluto sermone1 cum paritas exacta contrariorum in iis sit4 ,sed cum ea mediocritas1 quae ad potestatem refertur1 his adsit4 ,eiusmodi aliquid1 iustitiam esse dicimus1 non quae pondere1 mensura4 ,sed quae eo quod pro dignitate conuenit aequalitatem explorat4 ,est igitur temperaturae aequalitas in omnibus temperatis animalibus1 stirpibusque1 non ea1 quae ex pari elementorum commixtorum spectatur mole1 sed quae tum animalis1 tum stirpis naturae conuenit4 ,conuenit autem alias1 ut humidum sicco1 frigidum calido praeponderet4 ,neque enim similem habere temperaturam debent1 homo1 leo1 apis1 canis4 ,ergo ad quaerentem cuius sit temperamenti1 homo1 equus1 bos1 canis1 aliud ue quodlibet1 non est absoluto sermone respondendum4 ,non enim fieri potest1 ut qui ad ea1 quae multis modis sunt dicta1 uno modo respondet1 non coarguatur4 ,oportet igitur duorum alterum1 aut omnes percensere differentias1 aut percontatum prius1 de qua rogauerit1 illam solam dicere4 ,nam si ut in animalibus1 cuius esset temperamenti rogabat1 ad id quod medio est inter omnia animalia temperamento respicientes1 respondere oportet4 ,si absolute1 atque ut ad omnem substantiam4 ,sic iam contraria1 quae sunt in eo comparare inter se oportet atque aestimare1 haud quaquam ad actionem temperiem referentes1 sed ad elementorum portiones1 sin huic cuipiam singulatim comparans1 rogabat1 utique ad illud solum conferendo est respondendum4 ,iam minus etiam1 si indiuiduorum cuiuslibet ,dionis1 uerbi gratia uel huius canis1 rogemur1 quae nam sit substantiae temperatura1 est simplex danda responsio4 ,dabit enim hinc sophistis1 ad calumniam occasio non parua4 ,nam si calidi esse temperamenti1 sicci ,dionem dicat1 facile licebit illis1 partim hominem quemlibet1 qui calidioris quam ,dion sit1 siccioris temperamenti proponentibus1 ut ad illum humidum1 frigidumque ,dionem dicere1 partim aliud quoduis animans stirpemue1 uerbi gratia leonem1 aut canem1 atque his humidiorem1 ac frigidiorem asserere ,dionem4 ,quisquis igitur nec ipse sese fallere1 nec ab alio falli uolet1 huic opus est ab his substantiis1 quae simpliciter calidae1 frigidae1 humidae1 siccae dicunt incipere1 atque ita transire ad reliquas4 ,ac primum quidem illud ipsum in iis exploratum habere1 ne has quidem tametsi maxime uidentur absoluto sermone dici1 quo minus ad mediocre eiusdem generis comparentur effugere1 ueluti enim canem medio temperamento esse omnium canum dicimus1 cum pari spatio distat ab extremis1 ita substantiam medio esse temperamento dicemus1 cum pari modo ab extremis abest1 quae scilicet prima omnium sunt elementa4 ,porro aberit pars modo ab extremis1 cum ea continet aequaliter inter se mixta4 ,ergo quae supra citra ue hanc1 temperies erit1 eam calidam1 frigidam1 humidam1 uel siccam dicemus1 simul ei1 quae media est1 conferentes1 simul contrariorum elementorum examen in ea facientes4 ,qua nimirum ratione simpliciter eam calidam1 frigidam1 humidam1 siccam ue pronunciabimus3 ubi uero cum medio temperamento conferimus1 non simpliciter1 sed quod ad mediocre eiusdem generis sic se habet4 ,porro genus earum substantia est1 omnia enim sub hac1 ut superiori sunt genere1 tum animata1 tum inanima4 ,estque haec hominis1 canis1 platani1 ficus1 aeris1 ferri1 aliorum denique omnium1 commune genus4 ,sub ea uero sunt alia genera permulta4 ,animal quidem1 auis1 piscis3 stirps arboris herbae3 auis1 aquilae corui3 piscis1 lupi rombi4 ,simili modo oleae ficus1 genus est arbor3 anagallidos peoniae1 herba4 ,iam haec ultima sunt genera1 eoque species appellantur1 coruus1 rombus1 ficus1 anagallis1 similiter homo bos4 ,ac supernae quidem descendentibus1 haec ultima sunt genera1 proinde species dictae4 ,inferne uero ascendentibus1 ab indiuiduis scilicet substantiis1 prima sunt4 ,indicatumque alio opere est1 merito omnia quae media sunt inter prima indiuidua genera1 simul genera species a ueteribus nominari4 ,ergo cum definita significata iam sint1 ac clare indicatum1 quemadmodum tum absoluto1 tum non absoluto sermone calidum1 frigidum1 humidum1 siccum ue corpus aliquod pronunciandum sit1 quaerendae nobis deinceps eorum sunt notae4 ,quanquam hic quoque decernere prius de nominibus oportet quae in habendo nobis sermone1 necessario incident1 simul explicare rem quandam1 quae potestate iam monstrata prius est1 non tamen ab omnibus1 qui hos commentarios euoluent1 facile saltem intelligi potest4 ,itaque de nominibus prius locutus1 mox ad rem reuertar4 ,quod calidum1 frigidum1 humidum1 siccum non unum aliquid simpliciter significent1 ubi de corporibus dicuntur1 prius est indicatum4 ,quod autem solae ipsae in corporibus qualitates1 citra corpora1 quae eas suscipiunt1 sic interim nominentur1 id quidem1 ut nondum est dictum1 ita nunc dici est tempestiuum4 ,quemadmodum nomen albi tum de colore enunciant1 cum ita loquuntur1 contrarius est albus color nigro1 tum de corpore1 quod colorem suscipit1 cum scilicet oloris corpus album dicunt4 ,ita calidi nomen1 tum de qualitate affirmant ipsa1 tanquam si caliditatem appellarent1 tum uero de corpore quod caliditatem sustinet4 ,quippe caliditatem a corpore quod eam suscipit diuersam habere naturam1 propriam existimare oportet1 ueluti in opere de elementis est indicatum4 ,et caliditas quidem qualitas est1 eadem uero calidum dicitur1 ueluti albedo album4 ,ipsum uero corpus calidum1 unum hoc nomen tantummodo optinet1 calidum1 sicuti album4 ,nunquam tamen caliditas1 uel albedo1 corpus ipsum dicitur4 ,ad eundem modum siccum1 frigidum1 humidum1 nominantur tum ipsum corpus1 tum qualitas4 ,non tamen corpus frigiditas1 humiditas1 uel siccitas appellatur1 quemadmodum quae in eo est qualitas1 haec cum sic se habeant1 non alienum est1 cum uel caliditatem1 uel frigiditatem disputans quis profert1 nullam exoriri captionem4 ,quod solae qualitates his indicentur nominibus4 ,at calidum1 frigidum ue cum dicitur1 quando qualitas ita1 quod eam suscipit1 corpus nominatur1 facile fit ei1 qui redarguere studet1 ut quod a loquente non significatur1 id quo possit reprehendere1 accipiat4 ,eiusmodi enim rem faciunt1 qui sententiam illam1 qua dicit ,hyppocrates augescentia corpora plurimum habere innatum calidum1 oppugnant4 ,neque enim esse corpus aliquod calidum1 ipsum innatum animali calidum intelligentes1 neque id quid sit usquam quaerentes1 sed de sola qualitate1 quam scilicet caliditatem appellamus nomen id dici praesumentes1 sic dictum eius refellere parant4 ,et iam apparet1 quod de homonymia distinguere1 tametsi sit res parua1 tamen in rerum usu non leuis experitur momenti1 uerum cum hoc quoque abunde sit definitum1 rursum id quod superest1 repetamus4 ,cum humiditas1 siccitas1 caliditas1 frigiditas1 syncerae quaedam1 impermixtae qualitates sunt1 quaecunque has suscipere corpora ea calida1 frigida1 sicca1 humida1 prorsus exactaeque sunt4 ,atque haec mihi genitorum1 pereuntium elementa intellige4 ,reliqua corpora uel animalium1 uel stirpium1 uel inanimorum omnium1 ueluti aeris1 ferri1 lapidum1 lignorum1 in medio primorum illorum collocata esse4 ,nullum enim aliorum uel ad summum calidum1 uel ad summum frigidum1 uel ad summum humidum1 uel ad summum siccum est4 ,sed uel medium prorsus contrariorum1 ita ut nihilo magis sit calidum1 quam frigidum1 aut humidum quam siccum1 uel ad alterum contrariorum est propensum1 ita ut magis sit calidum1 quam frigidum1 uel magis sit humidum quam siccum1 ac siquidem medium plane sit in utroque contrariorum genere1 ita ut non magis sit calidum quam frigidum1 aut humidum quam siccum1 eucraton id siue temperatum omnino dicetur4 ,sin alterum contrariorum superet1 siue in altera oppositione1 siue in utraque id sit1 non etiam dicetur eucraton4 ,ac si calidum magis sit quam frigidum1 quod magis est1 id appellabitur4 ,idem statuendum de sicco1 humido4 ,ad eundem modum si frigidum magis sit1 nominabitur frigidum4 ,at si in utraque oppositione alterum superet1 siue calidum una cum humido1 siue calidum simul cum sicco1 siue frigidum simul cum humido1 siue frigidum una cum sicco1 utique pro uincenti sortietur id corpus appellationem4 ,et has quidem quatuor intemperies1 ut supra diximus1 plurimi norunt1 tum medici1 tum philosophi4 ,reliquas quatuor1 quae ex dimidio harum constitutae sunt1 nescio quomodo derelinquunt1 sicut etiam eam1 quae prima omnium1 optimaque est4 ,caeterum quod superante calido liceat nihilo magis humidam esse1 quam siccam temperiem3 quod utique ad hanc spectet coniugationem1 id uel ex iis1 quae iam dicta sunt1 manifestum arbitror1 facileque est etiam si nihil esset praedictum1 id colligere4 ,concedentibus semel illud saltem1 alteram esse temperiem humidam calidam1 alteram siccam calidam4 ,si nanque necessarium omnino non est siccam esse1 quae calida sit1 sed licet eam humidam esse1 licebit utique mediam esse3 propior nanque siccae temperaturae media est1 quam humida4 ,ad eundem modum est frigida quaedam temperies altera1 in qua nimirum frigidum pollet3 hanc tamen nec humidam esse1 nec siccam1 est necesse4 ,sed potest inter has media esse4 ,rursus enim hic quoque eandem afferes rationem4 ,nempe si necesse non est frigidam temperiem esse humidam3 sed licet siccam eam fieri manifestum est1 mediam quoque esse posse4 ,quippe quae uicinior humidae est quam sicca4 ,ergo ueluti duae intemperies in altera oppositione sunt monstratae1 altera calida tantum1 altera frigida4 ,sic in altera oppositione duae aliae statuantur1 altera sicca tantum1 altera humida1 mediocriter scilicet sese habentibus calido frigido4 ,iterum nanque dicemus hic quoque1 sicuti necesse non est1 si qua temperies sicca est1 hanc protinus calidam quoque esse4 ,sed fieri posse1 ut etiam frigida sit1 ita fieri potest1 ut quaepiam nec calida sit nec frigida4 ,sed in hac quidem oppositione eucratos1 siue temperata1 in altera1 sicca4 ,simili modo nec humidam temperiem necesse est calidam1 frigidam ue esse4 ,sed eam mediam esse inter huius oppositionis extrema licet4 ,si igitur necesse non est1 ut uel intemperiem1 quae in calido est frigido1 sequatur ea quae est in altera oppositione intemperies1 uel hanc1 quae in illa1 licebit aliquando naturam1 quae in caliditate frigiditate temperata sit1 uel siccam esse1 uel humidam4 ,inuicemque quae in his temperata sit1 uel calidam esse1 uel frigidam1 quare sunt hae ab iis1 quas priores tum medici1 tum philosophi nobis tradiderunt quatuor diuersae intemperies4 ,medioque loco positae inter temperatos habitus1 eos qui in utraque oppositione sunt intemperati4 ,qui nanque in summo est temperatus1 is neutram oppositionem habet superantem4 ,qui uero aduersus huic est intemperatus1 utramque habet uitiosam4 ,medium sortitur locum1 qui in altera quidem est temperatus1 in altera intemperatus1 qui utique ex dimidio eucratos1 ex dimidio intemperatus cum sit1 merito medius dici potest inter eum1 qui ex toto est temperatus1 eum qui ex toto est intemperatus4 ,et si quidem haec sic se habent1 sicut certe se habent1 cur nouem dicere uniuersas temperamentorum differentias dubitemus4 ,temperatam quidem unam1 non temperatas octo1 quarum quatuor simplices sint1 humida1 sicca1 calida1 frigida1 quatuor compositae humida simul calida1 sicca pariter calida1 frigida simul humida1 frigida simul sicca4 ,in quolibet uero iam dictorum temperamentorum permagnus est excessus1 defectusque modus non in iis modo quae simplicia sunt4 ,sed etiam in compositis4 ,idque tum in tota substantia4 ,tum uero in unoquoque genere4 ,si cui igitur agnoscendorum temperamentorum cura est1 incipiat exercitationem oportet ab iis in quolibet genere naturis1 quae temperatae1 mediaeque sunt4 ,quippe cum si his alias comparet facile quod in quauis superet deficiat ue inuenerit4 ,ergo primum de iis1 quae simpliciter loquentibus1 temperata1 intemperataque dicuntur1 agendum1 quae scilicet in omni generata substantia1 non in solis animalibus stirpibus disquirenda diximus4 ,porro hic quoque tantillum saltem distinguere de nominibus conueniet1 quod calida temperies1 alia iam energia1 siue1 ut loquuntur actu sit1 alia potestate1 tum quod potestate ea esse dicamus1 quae quod dicuntur1 id nondum sint3 sed facile id fieri possint4 ,quoniam naturalem1 ut id fiant facultatem sint adepta4 ,igitur primum de iis1 quae actu calida1 frigida1 humida1 sicca sunt1 disseramus1 auspicati ab uniuersa substantia4 ,mox ad animalia stirpes discensuri4 ,ita enim consummationem habebit1 quod institutum nobis est4 ,quoniam igitur quod in omnium genere1 maximeque in uniuersa substantia medium est1 id ex mixtione extremorum conflatur1 utique conueniet1 ut tum noticia eius tum agnitio ex illis sumatur4 ,ac noticia quidem facillima est4 ,quippe a calidissimo omnium1 quae sub sensum ueniunt1 ueluti igni1 aut quapiam aqua1 quae ad summum sit feruens ad id1 quod omnium1 quae nobis apparent1 est frigidissimum1 ueluti glaciem1 niuem uenientes1 aestimato interea interuallo1 in medio ad unguem id diducimus4 ,sic enim symmetron1 quod scilicet ab utroque extremorum pari abest spacio1 intellectu comprehendemus4 ,quin etiam id nobis praeparare licet4 ,miscentibus aquae feruenti parem modum glaciei4 ,quod enim ex ambobus est mixtum pari interuallo ab utroque extremorum aberit1 eo quod urit1 eo quod frigore stupefacit4 ,non est igitur difficile ei1 qui ita mixtum tetigerit1 medium uniuersae substantiae in calidi frigidique oppositione habere1 eiusque meminisse1 atque alia omnia illi ueluti norme adaptata iudicare4 ,quin etiam si terram1 quae sicca sit1 uel cinerem1 uel tale aliquid quod plane sit aridum1 pari aquae modo imbueris1 medium in sicci humidique oppositione effeceris4 ,ergo ne hic quidem difficile est ubi uisu pariter1 tactuque eiusmodi corpus noueris memoriae id infigere1 eoque ad humidorum1 ac siccorum1 quae deficiant1 superent ue agnitionem pro norma1 exemplarique uti4 ,porro corpus de quo iudicandum est1 mediocriter calens est4 ,nam hoc ipsum humidi1 siccique medium corpus si ad summum id calorem frigus ue sit perductum1 falsam interim imaginationem excitabit1 uidebiturque quam sit mediocre1 aliquando humidius1 aliquando siccius4 ,quippe si liberalius calefiat1 liquatum iam1 ac fluxile1 humidioris substantiae phantasiam de se praebebit contra refrigeratum plus iusto1 consistit1 ac cogitur1 immobileque redditur1 durum tangenti apparet4 ,vnde etiam falsam siccitatis imaginationem exhibet4 ,quod si ueluti humidi siccique parem modum habet1 sic caloris1 ac frigoris sit in medio1 nec durum1 nec molle tangenti apparebit id corpus4 ,atque tota quidem eiusmodi corpora per tota se miscendi1 calidum1 inquam1 frigidum1 siccum1 humidum1 homini facultas non est4 ,terra enim aquae confusa1 miscetur quidem 7quatenus scilicet uideri cuipiam possit7 atque ita tota toti contemperatur4 ,caeterum appositio exiguarum partium ea est1 nequaquam totorum per tota mixtio4 ,sed ambo ea per tota miscere1 dei1 uel naturae est opus1 magisque etiam si calidum1 ac frigidum inter se tota per tota miscenda sint4 ,attamen appositionem eiusmodi efficere1 ut sensum effugiant singula simplicium corporum1 non solum naturae opus dei ue est4 ,sed etiam nostrum4 ,neque enim difficile est tali mixtione1 lutum1 quod medium sicci1 humidique sit1 moliri4 ,simili modo quod calidi ac frigidi sit medium1 uidebiturque tibi eiusmodi corpus in calore frigore temperatum3 immo etiam in duricie1 mollicieque medio statu esse4 ,id autem genus est hominis cutis1 utpote omnium extremorum calidi1 frigidi1 humidi1 sicci uere media4 ,maximeque ea1 quae est in manu1 haec enim omnium sensibilium ueluti norma futura erat prudentissimo1 nimirum animantium tactus instrumentum ab ipsa natura praeparata4 ,quo magis eam ab omnibus extremis calido inquam1 frigido1 sicco1 humido pari abesse interuallo oportuit4 ,iam utique constat ex horum omnium equis portionibus1 non compositis modo1 sed etiam per totas se mixtis1 quod nostrum plane nemo efficere potest3 ,sed est naturae opus4 ,quaecunque igitur partes cute sunt duriores1 ueluti ossa cartilagines1 cornua1 pili1 ungues1 ligamenta1 ungulae1 calcaria1 in his omnibus siccum praeualet4 ,quaecunque uero molliores sunt1 sicuti sanguis1 pituita1 seuum1 adeps1 cerebrum1 medulla tum spinalis1 tum altera1 in his humidi plus est1 quam sicci4 ,quin etiam quanto siccissima omnium quae sunt in homine pars cutem siccitate superat1 tanto rursus acute superatur1 quod est humidissimum1 porro uidetur nunc disceptatio nostra1 ea quae utilissima sunt attingere1 ac docere simul quod tum animalium1 tum uero omnium corporum temperatissimus sit homo4 ,simul quod omnium1 quae in eo sunt particularum cutis1 quae intra manum habetur omnis excessus plane sit expers4 ,insistentes igitur hoc loco1 estimemus quisnam sit optime temperatus homo1 quem scilicet totius substantiae1 uel potius tum hominum1 tum reliquorum animalium medium1 ueluti regulam normam statuentes1 reliquos omnes huic collatos calidos frigidos1 humidos1 siccos ue dicere oportet4 ,concurrant ergo oportet in hoc homine multae notae1 quippe cum uniuersa substantia collatus1 medius apparere in ea debet1 magis etiam cum hominibus bestiis4 ,ac medii quidem in uniuersa substantia1 communes notae dictae iam sunt4 ,quae uero in animalium speciebus notantur1 actionis perfectione quae cuique sit conueniens iudicantur4 ,conuenit autem homini1 ut sit sapientissimus1 cani1 ut mitissimus pariter sit fortissimus1 leoni1 ut tantum sit fortissimus4 ,sicuti oui1 ut sit tantum mitissima4 ,iam uero quod corporis actiones consentientes esse animi moribus oporteat1 tum ,aristoteli in his1 quae de partibus animalium scripsit1 tum uero nobis alibi nihilominus est monstratum4 ,ac methodus quidem haec est4 ,exercitari uero1 ut non in singulis modo animalium generibus1 sed etiam in uniuersis medium in promptu quis noscat1 id cuiuslibet hominis non est3 sed diligentis imprimis1 qui per longam experientiam1 multam omnium particularium peritiam1 inuenire medium queat4 ,quippe ad eundem modum plastae1 pictores1 statuarii1 alii denique fictores1 quae pulcherrima in omni specie sunt1 tum pingunt1 tum fingunt1 ueluti hominem1 equum1 bouem1 leonem formosissimum1 ad id quod medium est in illa specie collineantes1 laudantque homines quandam ,polycleti statuam canonem appellatam4 ,inde adeo id nomen sortitum1 quod partium inter se omnium competentiam ad unguem habeat3 habet autem quem nunc quaerimus1 plus aliquid1 quam ,canon ille4 ,quum non solum humoris ac siccitatis in medio consistat1 is qui eusarcos1 siue quadratus est homo3 sed etiam optimam formationem sit adeptus4 ,quae fortasse bonam quatuor elementorum temperiem est comitata1 fortasse diuiniorem aliquam superne originem habet4 ,caeterum prorsus eusarcon saltem esse eiusmodi hominem1 id uero est necessarium4 ,quippe mediocritas in carne1 ex mediocritate temperamenti prouenit3 protinus autem adsequitur tale corpus1 ut optime ad actiones sit comparatum4 ,tum in mollicie1 duritia praeterea calore ac frigore mediocriter se habeat1 atque haec omnia insint cuti1 huiusque maxime illi parti1 quae est intra manum4 ,scilicet quae callum eiusmodi non contraxit1 qualis in remigibus fossoribus cernitur4 ,cum enim gemini usus causa manus sunt factae1 tactu discernendi1 rem quampiam comprehendendi utique quae molles sunt ad exquisitius tangendum1 durae ad aliquid maiore ui capiendum magis sunt idoneae4 ,quin etiam cutis1 quae non solum omnium hominis partium1 sed etiam uniuersae1 quae generationi1 corruptionique subiicitur substantiae media est1 ea nec callosa1 nec dura lapidea ue est1 sed secundum naturam se habens1 quo scilicet cutis genere maxime perfectum esse tactum censemus4 ,ac quod in duritia mollicie medium omnium particularum locum sit sortita1 abunde liquet4 ,quod autem in calore1 ac frigore similiter se habeat1 ex eius substantia maxime intelligas licet4 ,est enim ueluti sanguine praeditus neruus1 qui sit inter neruum1 carnem quiddam plane medium4 ,ac si ex mixtis utrisque constitueretur4 ,caeterum neruus1 omnis exanguis est frigidus4 ,caro multisanguinis calida4 ,media inter utrunque est cutis4 ,nec plane exanguis ut neruus1 nec sanguine abundans1 ut caro1 si igitur hanc omnium animalis partium1 ueluti normam4 ,iudicemque proponens1 reliqua illi conferas1 atque ad eam examines1 octo diuersas intemperies in eis inuenies4 ,iamque membratim tibi de omnibus deinceps disseram1 humidissimum1 frigidissimumque in corpore pituita est4 ,calidissimum sanguis1 non tamen est is perinde humidus1 ut pituita4 ,siccissimum ac frigidissimum est pilus4 ,minus eo frigidum siccum est os1 hoc uero minus siccum est cartilago4 ,proxime hanc sequitur1 quem ,graeci ex cartilagine ligamento composito nomine1 chondrosyndesmon uocant1 post hunc tendo1 deinceps membrana1 arteria1 uena1 ipsa scilicet corpora uasorum4 ,succedunt deinde nerui duri3 molles autem nerui in humiditate siccitate1 mediam naturam1 sicuti cutis optinent4 ,nam in altera oppositione1 quae est calidi frigidi neruus mollis in medio non est4 ,sed tantum ei defit de calore1 quantum de sanguine4 ,ita uero reliqua omnia prius dicta1 tanto sunt cute frigidiora1 quanto minus habent sanguinis4 ,etiam tunicae ipsae1 maxime sanguineorum uasorum1 arteriarum1 dico uenarum1 non solum exangues sunt1 sed etiam frigidae natura contactu tamen sanguinis calefiunt1 atque ad medium temperamenti statum ueniunt4 ,sanguis uero ipse1 a corde suum accipit calorem4 ,quippe id uiscus natura tum omnium animalis particularum maxime sanguineum1 tum uero calidissimum est3 proximum illi iecur est1 uerum cor paulo quam cutis minus est durum1 iecur multo4 ,itaque etiam humidius quam cutis cor est1 quanto scilicet est mollius4 ,iam uero caro humidior cute est1 eadem tamen calidior4 ,spinalis autem medulla cute est humidior1 atque etiam frigidior4 ,sicuti hac rursus humidius est cerebrum3 cerebro autem ipso adeps cui concretio contingit1 propterea quod membranis adiacet4 ,crasso nanque oleo est simile4 ,eoque congelatur1 ubi cum frigidis1 exanguibus particulis coniungitur4 ,at neque circa iecur coire adeps potest1 neque circa arterias1 uenas ue1 aut cor4 ,sed nec circa aliam ullam praecalidam particulam4 ,quoniam autem cogitur per id1 quod ualde est frigidum1 idcirco calefacta liquatur1 caeterorum congelatorum ritu4 ,at cerebrum calefactum minime liquatur1 eoque adipe minus est humidum4 ,porro minus humida quam adeps1 est pulmonum caro4 ,vt quae nec ipsa calefacta liquescat4 ,iam longe etiam quam haec adipe minus humida est1 tum lienis1 tum renum caro4 ,omnia tamen cute sunt humidiora1 harum rerum demonstrationes proximo libro tradam1 sicuti omnia quae ad uniuersam de temperamentis disputationem pertinent1 duobus deinceps comentariis exponam4 ,galeni de temperamentis1 ,thoma ,linacro ,anglo interprete1 libri primi1 finis4 ,,galeni ,,de ,,temperamentis1 liber secundus4 ,thoma ,linacro interprete4 ,ac quod multifariam quidem dicatur1 humidum1 siccum1 calidum1 frigidum corpus in proximo definitum est libro1 demonstratum praeterea est1 nouem esse temperamentorum differentias1 unam quidem quae mediocris sit eucratos1 quam etiam temperatam uocamus4 ,reliquas omnes intemperatas quatuor simplices1 unica scilicet in quaque pollente qualitate1 calore1 frigore1 siccitate1 uel humiditate3 quatuor ab his diuersas1 in quibus utriusque oppositionis altera qualitas exuperat1 dico autem duas oppositiones1 alteram quae est calidi frigidi1 alteram quae est humidi et sicci4 ,ab his ad notas earum digressi1 de temperata natura disceptauimus1 quoniam haec omnium prima uirtute1 potentia cognitionisque ordine sit4 ,at cum temperatum aliud absolute dictum inueniatur in uniuersa rerum natura4 ,aliud in singulis generibus1 principio uisum est de eo consyderandum esse1 quod communiter in uniuersa natura estimatur1 huius norma1 inditiumque erat1 elementorum portionis aequalitas4 ,cuius rei gratia extremorum omnium medium ad unguem redditum1 eucraton symmetron1 siue temperatum mediocre mauis1 dicitur4 ,reliqua quae in singulis generibus temperata dicuntur propriis corporum functionibus usibusque iudicantur4 ,eoque fit1 ut idem animalis cuiuspiam stirpis ue corpus1 omnium quae in eodem sunt genere1 medium esse possit1 id est1 in illo genere eucraton mediocre4 ,alteri cuipiam comparatum1 uel stirpium1 uel animalium1 uel inanimorum generi1 discraton1 siue intemperatum4 ,quippe uiuentis corpus cum demortui collatum1 humidius eo1 calidiusque est1 uerbi gratia1 leo uiuens1 leone mortuo1 tum ipse seipso1 tum alter altero calidior1 humidiorque est4 ,atque inde adeo dictum ueteribus est1 animal calidum humidum esse4 ,non absoluto sermone1 quod humiditas in eo1 calor ue1 exuperet 7,sic enim inuenire est animalia sicca1 frigidaque complura1 ueluti culices1 muscas1 apes1 formicas7 sed ut ad mortua collata3 uiua enim apes calidior humidiorque quam mortua est1 formica uiua1 quam mortua4 ,cum homine tamen1 equo1 boue ue collata1 tum aliis sanguine praeditis animalibus1 omnia id genus frigida1 siccaque temperie sunt4 ,quin si ad uniuersam naturam spectans ea expendas1 ne sic quidem quo minus frigida1 siccaque sint1 elabantur4 ,tanquam enim in unoquoque genere1 ubi quid a mediocritate recessit1 ab eo quod uincit1 nomen accipit4 ,itidem in uniuersa substantia1 cum aliquid medium transierit1 non amplius eucraton1 sed uel calidum1 uel frigidum1 uel humidum1 uel siccum nominabitur4 ,monstratum enim supra est hominem non solum animalium1 stirpium ue3 sed etiam reliquorum omnium maxime esse temperatum4 ,quoniam autem ex multis dissidentibus is conditus est partibus1 manifestum est quae pars medio omnium sit temperamento1 eam esse maxime eucraton1 siue temperatam4 ,quae nanque animalis eius quod medii sit temperamenti1 media particula est1 haec omnium simpliciter est temperatissima4 ,monstratum uero est id esse in homine cutem4 ,atque huius eam maxime partem1 quae in manu est interna4 ,si tamen qualem eam natura est molita1 talis perstiterit4 ,iam uero quod nec cuiusque hominis cutis medium absolute loquendo sit uniuersae substantiae4 ,sed eius qui maxime est temperatus1 dictum prius est4 ,plurimam enim esse ipsis quoque hominibus inter se differentiam1 uerum maxime temperatus is est1 qui corporis habitu1 medius horum extremorum ad unguem apparet1 gracilitatis1 crassitudinis1 duricie1 molliciei itemque caloris1 frigoris4 ,inuenias enim cuiuslibet hominis tangendo corpus1 uel mitem halituosum calorem1 uel igneum1 acrem1 uel horum neutrum1 ,immo frigiditatem quandam pollentem1 frigiditatem autem pollere ut in hominis corpore intelligere oportet4 ,eoque tum sanguineo1 tum humido4 ,ac corpore quidem talis est temperatissimus homo4 ,idem animo quoque medius omnino est1 audaciae timoris4 ,cunctationis praecipitationis1 misericordiae1 inuidiae3 fuerit uero talis alacer amicorum amans1 humanus1 prudens4 ,et temperatissimus quidem homo ex his primum1 potissimumque agnoscitur4 ,accedunt non pauca eorum1 quae ex necessitate haec sequuntur4 ,quippe edit1 bibitque in modo1 nutrimenta non solum in uentre1 sed etiam in uenis1 tota corporis mole1 probe concoquit4 ,omnesque 7ut semel dicam7 tum naturales1 tum animales uirtutes inculpatas habet4 ,cum sensuum facultatibus1 membrorum motibus optimis sit praeditus1 tum uiuido colore semper sit1 tum ad perspiratum excrementorum bene comparatus4 ,idem medius inter somnolentum peruigilem1 inter glabrum hirtum1 inter nigrum colorem album1 pilosque habeat cum puer est magis rufos quam nigros1 cum in flore est contra4 ,at quoniam differentiarum1 quae ex aetate eius spectantur1 mentionem feci1 non alienum sit1 aliquid iam de iis quoque apponere4 ,porro uolebam unius cuiusque praedictarum notarum causas persequi1 uerum cum ad ea1 quae nunc sunt proposita magis urgeat aetatum consyderatio1 quae etiam maximam nobis ad causarum inuentionem facultatem suggerit1 huic nunc insistamus4 ,intelligamus igitur recens formatum animal in utero matris1 quo sciamus qua ratione humidissimum1 calidissimumque sit1 prima enim eius constitutio ex semine sanguine est1 quae humidae calidae res sunt1 his autem magis semper siccescentibus1 primum quidem formantur membranae1 tunicae1 item uiscera sanguis uasa1 ultima uero perficiuntur ossa1 ungues1 cartilagines1 concreta scilicet eorum substantia4 ,ante enim quam uel tendi possit subiecta substantia1 uel concrescere1 nihil fieri memoratorum potest4 ,et tunicae quidem1 ac membranae1 arteriaeque1 nerui1 uenae1 tensa ea1 ossa1 cartilagines1 ungues1 ungulae1 uiscera1 coagulata ea perficiuntur4 ,his uero in utero perfectis ita deinde paritur infans4 ,est uero adhuc in summo humidus1 ueluti maris alga4 ,idque non in sanguinis uasis modo uisceribus1 ac carne1 sed etiam ipsis ossibus1 quae scilicet siccissima sunt omnium quae in nobis sunt1 partium4 ,verum tum haec1 tum reliqua tota una cum his membra quasi cerea sint1 infantium nutrices fingunt1 formantque4 ,tanta est in toto puellorum corpore humiditas4 ,quin si recens editum porcellum1 uel esse1 uel dissectum inspicere uelis3 carnem quidem eius muccosam1 praehumidamque inuenies4 ,osseum uero genus uniuersum1 caseo qui modo sit coagulatus ad simile4 ,adeo1 ut nuper nati animalis corpus propter redundantem in eo humorem libens non comedas4 ,quod maxime tum suilli1 tum ouilli foetus corpori accidit1 propterea quod ea maxime sunt humida4 ,caprinum1 quod siccius sit1 melius esui est iucundius4 ,contra uero quam in nouellis procellis1 quaecunque iam senuerunt1 haec ossa quidem omnia ligamenta uniuersa1 praesicca1 sine succo1 insipida possident4 ,carnem uero neruosam duram4 ,arterias quoque uenas1 neruos1 aetatis culpa lori uice1 insuaues1 sine succo4 ,quae medio statu horum1 ac nuper natorum sunt1 quae utique iam aetate processerunt quantum a senio absunt1 tantum ab extrema siccitate sunt remota4 ,quae minora sunt1 atque adhuc augescunt1 tantum ea quoque ab gestati etiamnum foetus humore absunt1 quantum processerunt aetate4 ,florescens uero aetas omnium animalium maxime in medio extremorum est1 neque sicut senium ad summam perducta siccitatem1 neque ueluti infantium aetas in humore multo uuido mersa4 ,cur igitur aliqui celebrium medicorum humidum esse senium1 prodiderunt4 ,an uidelicet quod excrementorum abundantia sunt decepti4 ,quippe tum oculi his lacrimis suffunduntur tum nares destillatione manant4 ,tum in ore eorum saliuae copia exuberat4 ,ad haec tum tussiunt1 tum excreant pituitam4 ,scilicet pulmones quoque hac esse refertos iudicantes1 uenter quoque illis pituita est plenus4 ,tum singuli articuli quodamodo muccosi4 ,caeterum nihil horum obstat1 quo minus senum corpora sicca censeantur4 ,vt quorum neruos arterias1 uenas1 membranas1 omnium instrumentorum tunicas1 multo quam prius erant1 sicciores inuenias4 ,circumfundi autem illis extrinsecus1 intrinsecus ue1 aut pituitosum quendam humorem1 ut muccosum4 ,verum tantum abest1 ut eiusmodi signa uniuersa senilem aetatem humidam confirment1 ut etiam siccam esse prope testentur4 ,idcirco nanque particula quaeuis siccior1 quam ante uidetur1 quod per caloris imbecillitatem1 similiter non nutritur1 foris enim copia illi1 humidi excrementi superfluitat4 ,corpus autem cuiusque intrinsecus1 siccum est1 quod nec trahere intro nutrimentum ualeat1 nec eo sufficienter frui4 ,est ergo humidus senex1 non propriis suis particulis1 sed excrementis4 ,rursum siccus1 non excrementis1 sed particulis ipsis4 ,ita nimirum alio genere siccus1 alio humidus4 ,verum non est ad praesens de excrementis eius1 sed de propriis partibus disceptatio1 quarum propriae actiones uitam eius complent3 his igitur siccus senex est1 quibus scilicet puer est humidus4 ,ipsis nimirum solidis corporis particulis1 ossibus1 membranis1 ligamentis1 arteriis1 uenis1 neruis1 tunicis1 carnibusque4 ,meritoque ,aristoteles senium marcenti stirpi adsimilat4 ,quippe stirpes nouellae dum sunt1 molles1 humidaeque cernuntur1 senescentes assidue magis siccescere uidentur4 ,ad postremum siccae prorsus redduntur4 ,idque ipsis mors est4 ,ac quod siccissima aetatum senilis sit1 ex iam dictis liquet4 ,quod autem frigidissima sit1 id uel magis est euidens4 ,ita ut de eo nemo dubitauerit4 ,nam tangenti senes frigidi apparent1 facile in frigidum statum mutantur4 ,et nigri1 liuidi fiunt1 frigidis morbis facile capiuntur4 ,apoplexia neruorum resolutione1 stupore1 tremore1 conuulsione1 destillatione1 raucedine4 ,porro periit eorum omnis paulo minus sanguis4 ,eoque una periit coloris rubor4 ,iam uero concoctio his1 digestio1 sanguificatio1 appositio1 nutritio1 appetentia1 sensus1 motus1 oblaesa omnia sunt1 uitioseque administrata4 ,et quid1 quaeso1 aliud est senium1 quam uia ad interitum8 ,ita si mors naturalis caloris est extinctio1 utique senium ueluti tabes quaedam eius fuerit4 ,verum non perinde de puerorum1 florentium aetate inter medicos conuenit4 ,sed nec dirimere inter eos litem est promptum1 probabiles enim sunt utrorumque rationes1 tum eorum1 qui pueros calidiores esse1 quam florentes aetate censent4 ,tum eorum1 qui contra1 florentes calidiores pueris esse contendunt4 ,alteri nanque ex eo quod sanguinis humor omnium1 quae in animalis habentur corpore calidissimum natura sit1 tum quod foetus in utero propemodum sanguis tantum sit post enim fingendis utique iam particulis1 aliud os efficitur1 aliud arteria1 aliud uena1 aliud diuersum ab his aliquid3 omnia tamen rubra1 tum quod sanguinem syncerissimum1 calidissimumque optineat3 colligunt calidissimum esse gestatum in utero foetum4 ,quod si est etiam pueros quanto gestatis in utero propiores sunt1 tanto esse florentibus aetate calidiores4 ,alteri quod etiam plurimus sit in florentibus sanguis1 ac copiosior quam in pueris4 ,ita ut eius occasione crebro his sanguis profluat4 ,quin etiam quod flauae bilis succus1 qui sanguine multo est calidior1 plurimus his sit1 propterea calidiores esse florentes1 quam pueros1 confirmant4 ,rursus illi ab ipsis functionibus quod tum augeantur1 tum plura1 quam pro corporis sui portione1 alimenta tum appetant1 tum conficiant1 ualidum esse in pueris calorem asserunt4 ,hi contra humiditatis occasione1 potius1 quam caloris ui1 augeri illos contendunt4 ,at concoctione non modo florentes non uincere1 sed etiam longe ab iis pueros uinci4 ,nam uomitiones iis ex incoctis cibis accidere1 deiectiones humidas1 asperasque1 ac a succo alienas4 ,quod si appetunt plura1 nihil id facere ad caloris robur4 ,primum enim id non accidere caloris copia1 ut animal appetat plura4 ,immo contra1 refrigeratis scilicet his partibus1 quibus appetentia debetur4 ,deinde quoniam non tantum ad nutritionem1 sed etiam incrementum1 alimentum moliuntur4 ,idcirco etiam pluribus nutrimentis iis esse opus4 ,iam uero reliquis functionibus uniuersis1 etiam non obscure1 inferiores esse pueros his1 qui florenti sunt aetate1 ut qui nec ingredi1 nec currere1 nec portare1 nec quicquam in summa agendorum operum similiter obire queant4 ,cum florentibus1 tum sensum omnem1 tum intellectum ad summam perfectionem1 bonitatemque peruenisse dicant4 ,in summa puerum adhuc imperfectum esse florentem1 animal perfectum4 ,in perfectis rationabile esse1 maxime actiuum maximeque princeps elementum pollere4 ,quin somno quoque plurimo deditos pueros uidere licet1 contra minimo florentes esse contentos4 ,quanquam hunc quoque1 aliter accidere1 ne insanum quidem hominem censere aiunt1 quam calido uicto quodammodo grauatoque humoris copia1 ueluti tum ex temulentis intelligere licet1 tum iis1 qui balneo liberalius sint usi4 ,ita uero papauer somnificum esse1 mandragoram1 lactucam1 omnia quae humidiore1 frigidioreque temperie sunt4 ,ac tales quidem de propositarum aetatum temperie rationes utrinque afferuntur4 ,omnes enim recensere1 superuacuum uidetur4 ,cum formula ipsa epicherematum1 uel ex iis1 quae retulimus1 satis clare perspici possit4 ,eminus enim utrique1 fermeque a secundis priora colligunt4 ,ac tanquam iam sciat auditor quemadmodum auctio1 quemadmodum concoctio1 quemadmodum nutritio fiat1 uerba faciunt4 ,simili modo de sensu1 de motu1 de functionibus1 tum naturalibus1 tum quae agi sunt idoneae1 disputant4 ,de somni quoque generatione ciborum natura1 mentionem faciunt1 quorum nullum simplex promptumque cognitu est4 ,sed multam disquisitionem requirit1 nec potest fortasse ulli compertum esse1 nisi qui prius humidam1 siccam1 calidam1 frigidamque temperiem sciat agnoscere4 ,quicquid enim eorum ueluti scientes dicunt1 id si docere eos cogas1 prorsus disputationem de temperamentis1 hanc scilicet cui nunc insistimus1 desyderabunt4 ,quare per mutua ex mutuis1 fiunt iis demonstrationes4 ,ex iis quidem quae nunc quaerimus1 ceu iam sint cognita1 cum de actionibus disputant1 ciborum ac medicamentorum facultates inuestigant1 ac de somno1 aliis id genus disserunt4 ,rursus autem quae nunc sunt proposita per illa1 ueluti prius iam nota demonstrant4 ,ego uero eiusmodi demonstrationes non probo1 quin si fateri uerum oportet1 nec demonstrationes eas censeo1 ueluti diffusius in aliis ostendi1 satiusque esse in omni docendi genere existimo1 ordinem conceptionum diffinire4 ,si igitur principium omnis quae de temperamentis suscipitur disputationis1 tractatio de elementis est1 sint ne ea impatibilia prorsusque mutationis expertia1 an alterari1 mutarique potentia1 ab illorum uero cognitione1 secunda deinceps est1 proposita nunc disputatio1 non utique sumenda est istorum fides ex iis1 quae nondum sciuntur1 sed sicuti tum rectum est1 tum uero iustum1 quod sumendum ad demonstrationem est1 uel euidens aliquid sit oportet1 uel quod prius fuit demonstratum4 ,non est igitur neque de somni generatione mentio facienda1 neque de concoctione1 neque auctione1 neque de alio id genus ullo1 sed ab ipsa sola1 nudaque subiectarum rerum substantia1 disquisitio ineunda1 sicuti in primo libro fecimus4 ,quippe statuentes aliud esse1 quod energia1 siue actu sit1 aliud quod potestate1 de eo quod actu iam calidum1 frigidum1 humidum1 siccum ue sit1 prius disserendum esse diximus1 subinde ad ea quae potestate sint ueniendum4 ,porro eorum1 quae actu1 calida1 frigida1 humida1 sicca1 ue sunt1 obuia1 promptaque omnibus cognitio est1 utpote quae tactu discerni queant4 ,qui scilicet1 ignem ipsum calidum esse docuit1 glaciem frigidam4 ,quod si alia quapiam ratione notionem1 agnitionemque calidi1 frigidi ue habent1 dicant hanc nobis4 ,inauditam enim ac nullius effectus sapientiam promittunt4 ,immo si uerum fateri licebit stuporem potius1 si rerum sensibilium alium quempiam habere se iudicem meliorem putant1 quam ipse sit sensus4 ,atqui si eorum1 quae actu calida sunt1 alius esse iudex quam tactus1 nullus potest1 tangant iam deinceps multos uiros1 tum senes1 tum adolescentes1 tum pueros1 tum infantes4 ,ita enim inuenient1 qui magis1 minus ue calidi sint4 ,sin de rebus sensibilibus rationales demonstrationes quaerunt1 iam de niue ipsa inquirendum est1 censenda ne sit1 sicut omnibus hominibus apparet1 candida1 an sicut ,anaxagoras asseuerauit1 non candida4 ,iam uero de pice simili modo coruoque1 ac reliquis omnibus estimandum4 ,neque enim si non habenda est oculis fides de albo quod uident1 de nigro sine demonstratione fides est habenda4 ,omnia igitur quae sensui apparent1 si iam fide carere dicunt1 nec olorem album esse dicant1 nisi prius id uiderint ratione4 ,immo nec calcem1 nec diem1 nec solem4 ,ad eundem modum de uoce1 auribus fidem abrogent1 de odore1 naribus1 de omni tangibili1 ipsi tactus sensui4 ,et nonne haec sunt pyronis hesitatio1 nugae immensae8 ,sane equum fuerat1 eos qui optimam sectam in philosophia elegissent1 quae scilicet calidum1 frigidum1 humidum1 siccum principia elementa statuit1 non intantum desciuisse a uiris qui haec posuerunt1 ut quod omnis demonstrationis principia sunt1 quaeque sensui1 quaeque intellectui sunt manifesta non cognoscerent4 ,et profecto quisquis de his addubitat1 frustra de aliis inquirit4 ,vtpote ne unde quidem sit incepturus quicquam sibi relinquens4 ,vnde igitur in tam diuersam uiam diuerterunt1 ac sensibilium rerum cognitionem ratione consequi tentarunt8 ,ego ne cogitare quidem possum4 ,eoque quod actu calidum est1 tactu iudico4 ,siquid autem adhuc calidum non est1 sed ut tale fiat est idoneum1 quod utique potestate calidum appellamus1 id ratione inuestigare conor3 hii uero omnia nescio quo pacto subuertunt1 in argumentis prolixe retoricantur4 ,sed hos mittamus4 ,illius tamen nunc minime obliti quod unum prauorum dogmatum principium sit1 nihil de demonstratione prius meditatum simul res ipsas inquirere1 simul ueluti scientem quidnam demonstratio sit1 demonstrare tentare4 ,denuo igitur ad propositum reuersi1 calidum quod in aetatibus cognoscere cupimus1 primum maxime1 tactu iudicemus4 ,erit autem optimum iudicium in uno1 eodemque unius infantis corpore1 potest enim qualis calor illi ante biennium fuerit1 in memoria reponi4 ,et qualis nunc sit post duos forte uel tris interpositos annos4 ,si nanque mutatio omnino ulla ad calidum1 frigidum ue infanti facta uidebitur1 nullum praeterea negotium erit1 qui usque ad florentem aetatem futurus excessus sit colligere4 ,quod si plures puellos pluribus conferre florentibus aetate uelis1 graciles gracilibus1 quadratos quadratis1 crassa crassis conferes1 aeque uero qui colore1 reliquis omnibus 7quoad fieri potest7 similiter se habeant4 ,quippe si differentiam in aetatibus inuenire studeas1 in similibus quam maxime licet naturis1 eam inquisitionem tutius facies4 ,porro in contrariis naturis hanc disquirere non parui erroris est occasio4 ,cum interim non tam exploratorum corporum aetatis1 quam naturalis temperamenti gratia differentia existat4 ,ad eundem modum1 tum uictu uniuerso tum temporum1 quibus exploratur statu1 pari modo se habentia corpora eliges1 non exercitatum1 requieto comparans1 non balneo usum1 ei qui eo non sit usus1 non ieiunium1 saturo1 non sicientem1 ebrio3 non eum qui sole incaluit1 ei qui ex frigore riget1 non eum qui uigilauit1 ei qui dormiuit1 nec denique eos quibus contraria est uel natura1 uel uictus ratio1 uel quaelibet rerum circunstantia4 ,sed reliqua omnia sint quam fieri licet paria1 una aetate excepta3 pari modo si unum eundemque puellum cum seipso conferes1 omnes eius externas circunstantias similes ad unguem seruabis3 quo scilicet1 si qua harum alicuius causa in calore frigore differentia contigit1 aetatis mutationi non imputetur4 ,longam tibi experiendi rationem fortasse tradere uideor4 ,sed plane uerissimam1 atque ex ipsa rei quaesitae essentia desumptam4 ,sicut in his1 quae de demonstratione scripsimus1 a nobis est proditum4 ,tu uero fortasse compendiariam uoles minime curans1 si falsa sit4 ,scito ergo non solum falsam te1 sed etiam longam ingressurum uiam4 ,neque tribus1 quatuor ue annis1 quod requiris1 inuenturum1 sed tota uita in ignorantia uersandum4 ,quantum enim accipi ex memoratorum uirorum controuersia licet1 non est1 quod putemus clare aliquid demonstrari posse4 ,sed nec rationabile omnino est1 ex iis quae posteriora sint1 ea probari quae sunt priora4 ,ergo calidum1 frigidumque corpus quod saltem actu1 nec adhuc potestate tale sit1 sensu iudicemus1 misso nunc tum priorum iudicio tum reliquis omnibus notis4 ,et te iam ceu recte iudicaturum1 ad ipsam experientiam remitto4 ,meum autem iudicium ipse interpretabor4 ,complura enim deinceps corpora1 non puerorum modo uerum etiam infantium1 adolescentium1 aetate florentium1 curiose tangens1 neutros uera locutos inueni1 nec eos qui absoluto sermone calidiorem1 nec eos qui frigidiorem esse florentem etatem1 quam puerilem dixerunt4 ,si enim reliquis omnibus quae extrinsecus adueniunt alterationibus circumcisis1 eas quae ex sola aetate proueniunt1 differentias estimaueris1 neuter absolute loquenti uidebitur tibi calidior4 ,quippe dissident eorum calores qualitate1 quae ex imparitate difflatus creatur4 ,cuius rei occasione nonnulli uel eos1 qui secum uersentur1 uel seipsos fallentes1 alii puerorum1 alii iuuenum1 ualentiorem esse calorem autumant4 ,est enim puerorum1 calor magis halituosus1 copiosus1 tangenti blandior1 florentium calor subacre quiddam habet1 ac non suaue4 ,haec igitur tangenti occursus differentia1 plures inducit1 ut florentium corpus calidius esse pronuncient4 ,res uero aliter se habet4 ,quippe qui in uaria materia tactum suum ad calorem1 tum ualentiorem1 tum imbecilliorem1 tum parem discernendum exercuerit1 huic non dubito puerorum calorem1 florentium calori1 uel parem uel ampliorem uisum iri4 ,est porro exercendi ratio haec4 ,incipiendum enim ab eo quod euidens maxime est4 ,balinearum aer ita est aliquando calens1 ut nemo eum ferat4 ,sed uri in eo uersatus uideatur4 ,aliquando ita est frigidus1 ut sudare in eo non sit4 ,iam tertium quoque ab his diuersum1 quem utique maxime requirimus1 temperatum aeris statum1 quid refert dicere8 ,idem tres caloris status1 in solii quoque apparent aqua4 ,quippe quae calida adeo ut urat1 frigida adeo1 ut ne calefaciat quidem1 temperata adeo1 ut calefaciat modice1 saepe cernitur4 ,ergo si te uter sit calidior perconter1 aqua ne temperata1 an aer temperatus1 neutrum dicere possis4 ,cum enim ambo similiter corpori blanda sint1 mediocri aeri temperie1 alterum eorum dicere calidius esse1 alterum frigidius1 nulla dici ratione uidetur4 ,iam si intelligas aquam labri1 ea esse caliditate ut ferueat1 aut aerem balnei prorsus inflammatum1 ab utroque te pari modo deurendum constat4 ,rursus si aquam ita intelliges frigidam1 ut procul a glaciando non absit1 aut aerem prorsus refrigeratum1 sic ut cum ningit1 conspicitur1 patet1 quod utriusuis occursu pari modo refrigeraberis1 rigebisque4 ,ergo summum tum calorem1 tum frigus similiter in aqua1 similiterque in aere finge praeterea medium amborum extremorum statum1 simili modo in utroque constitue1 hoc casu quod in medio interuallo extremorum1 medii status tum in aere est1 tum aqua1 easdem excessus distantiaeque rationes habebit4 ,tantoque dices alterum mediocri esse calidius1 quanto alterum4 ,ad eundem modum frigidius quam mediocre1 tanto esse aquam aliquando dices1 quanto aerem4 ,tametsi suus utriusque occursus tangenti1 idem non sit utrique4 ,neque enim simili modo aqua temperata sicut aer temperatus tactum afficit4 ,et quid opus est in tam dissimilibus exemplum proponam4 ,cum ipse aer qui simili sit calore1 uarie tangenti occurrat1 prout alias ueluti caliginosus halituosus1 alias ueluti fuliginosus fumosus3 interim purus omnino est4 ,igitur in pluribus iisdemque differentibus aequalitas caloris consistit4 ,quae in consyderatis quasi inequalis sit1 imponit1 propterea scilicet quod non undequaque similis apparet4 ,caeterum homo1 qui rationes1 quas proposui expenderit1 sensum in multa particularium experientia exercuerit1 is nimirum aequalitatem caloris in pueris florentibusque inueniet1 nec eo falletur1 quod alter in humida1 alter in sicca substantia representetur4 ,quippe lapis aliquando pari cum aqua calore esse potest1 nullum eo faciente discrimen1 quod lapis siccus sit1 aqua humida4 ,ita igitur mihi cum pueros iuuenes adolescentes millies consyderassem1 praeterea eundem infantem1 puerum1 adolescentemque factum nihilo calidior uisus est4 ,nec puer quam aetate florens1 nec aetate florens quam puer4 ,sed tantum quemadmodum dixi in pueris magis halituosus1 multus1 suauis3 in florentibus exiguus1 siccus1 nec similiter suauis esse caloris occursus4 ,siquidem puerorum substantiae1 utpote humidae1 multum foras effluit1 florentium substantiae parum utpote siccae4 ,itaque neuter eorum simpliciter uidetur calidior4 ,sed alter multitudine eius quod difflatur3 alter acrimonia4 ,quippe insiti caloris puer plus habet1 eiusque blandioris1 si modo ex sanguine semine ortum habet4 ,in florentibus aetate1 exiguus siccus1 nec similiter suauis calor tangenti occurrit4 ,ergo calidi1 frigidique corporis solus tactus est iudex3 humidi autem sicci una cum tactu1 ratio4 ,quippe quod siccum est1 durum prorsus est4 ,at hoc tactu omnino dignoscitur4 ,non tamen si quid durum est1 idem statim siccum est4 ,etenim inseparabilis a sicco corpore duritia est4 ,non tamen eius unius propria4 ,nam quod a frigore concretum est1 durum cernitur sicut glaties4 ,quo utique minus sicci1 humidique adeunda statim discretio est1 ante scilicet quam estimatum sit1 quemadmodum se in calore habeant frigore4 ,neque enim siquid cum summo frigore representatur durum1 id etiam siccum est4 ,nec si quid cum uehementi calore est molle1 idem statim est humidum4 ,verum cum mediocriter est calidum1 tum estimare durum ne an molle sit oportet4 ,si enim molle sit1 humidum est3 si durum1 siccum4 ,verum si haec ita se habent partium1 quae in humano corpore sunt durae1 nulla est humida4 ,neque enim tanta esse in eo frigiditas potest1 ut aliquid in ipso concrescere in duriciem queat4 ,potest enim quod prius fuit fluxile1 aliquando concrescere ueluti adeps4 ,quod enim oleosum in sanguine1 fluxileque pingue est1 ubi in frigidum uenit locum1 cogitur3 durum tamen ne sic quidem efficitur4 ,commode igitur dictum ueteribus est1 humidissimam esse adipem4 ,secundo post eam loco carnosum genus4 ,eius plures sunt species1 prima quidem quae proprie caro appellatur1 quam scilicet nusquam in corpore per se inuenies1 sed est perpetuo musculi pars4 ,ab hac cuiusque uiscerum propria substantia est4 ,eam ,erasistratus parenchyma uocat4 ,quasique pro re parua1 leuique habet1 parum intelligens cuiusque uisceris actionem1 huic carni acceptam referri3 sed horum non est nunc tempus4 ,quod autem ipsum cerebri pulmonisque proprium corpus proximum adipi humiditatis ratione sit1 ex mollicie eius coniectare licet4 ,non enim a frigido congelatur1 cum nec calore fundatur1 propinquam iis naturam habet ossium medulla4 ,non est tamen eiusdem generis cum cerebro spinali medulla1 ea quae in quolibet habetur osse4 ,sed cerebrum spinae medulla eiusdem sunt generis4 ,reliquae omnes medullae alterius naturae sunt4 ,est tamen humidius ac calidius cerebrum1 quam spinalis medulla4 ,eoque etiam mollius1 praeterea ipsius cerebri priores partes tanto sunt humidiores1 quanto molliores3 omnia tamen haec cute non humidiora modo sunt1 sed etiam frigidiora1 unoque uerbo omne exangue frigidius sanguine praedito est4 ,proxima cuti est mollium neruorum natura4 ,duriores autem in humido sicco1 secundum cutis naturam se habent4 ,calore ab eius natura tantum absunt1 quantum consentiens est exangue corpus a sanguine praedito abesse3 lienis autem renum1 iecinoris caro1 tanto cute est humidior1 quanto est mollior4 ,calidior autem quanto magis abundat sanguine4 ,iam cordis caro omnibus hiis tanto est siccior1 quanto est durior4 ,calidior uero non modo his1 sed etiam omnibus plane corporis particulis4 ,quod etiam sensu clare deprehendas licet1 in pectoris animalis dissectione1 si digitum in sinistrum eius sinum immiseris4 ,inuenies enim locum hunc omnium1 quae in animali sunt non paulo calidissimum4 ,at iecinoris1 lienis1 renum1 pulmonis caro1 simplicis cuiusdam naturae est1 circa cuiusque uisceris uenas1 arterias1 neruos crescens4 ,cordis1 simplex carnis natura non est3 sed sunt in eo fibrae1 quales in musculis cernimus1 quibus caro circumheret4 ,caeterum non est idem fibrarum genus1 sed quae in musculis habentur neruorum1 ligamentorum sunt particulae4 ,cordis propria quaedam fibrarum est species1 aeque scilicet ut uenarum1 tunicae1 atque arteriarum4 ,itemque intestinorum1 uentriculi uteri1 uesicae utriusque1 licet enim in his quoque instrumentis propriam quandam uidere carnem1 suis ipsorum fibris circumnascentem4 ,atque hae quidem carnes1 cute sunt calidiores3 fibrae uero quam cutis partim paulo magis1 partim paulo minus1 tum frigidae1 tum siccae sunt1 partim similes omnino cutis substantiae4 ,porro omnes membranae cute sunt sicciores1 ueluti cerebri1 spinalis medullae inuolucra1 quae mininges dicuntur4 ,sunt enim hae quoque membranae4 ,iam ligamenta omnia quanto cute sunt duriora1 tanto sunt sicciora4 ,tendones quoque tametsi ligamentis sunt molliores1 at tamen cute luculenter sunt duriores4 ,cartilago uero post ligamentum deinceps est1 praeterea medium quoddam inter ea corpus4 ,appellant id anatomici quidam 1 quasi uero cartilagineum ligamentum dicas4 ,est autem id durum1 cartilaginosumque ligamentum4 ,os uero omnium quae cutis operit1 durissimum est4 ,at eorum quae ex cute extant siccissimus est pilus4 ,deinde cornu mox ungues1 ungulae1 calcaria1 rostra1 quaeque his in singulis animalium ratione carentium similes sunt partes4 ,succorum optimus1 maxime proprius1 ac domesticus sanguis est1 huius ueluti sedimentum1 ac fex1 atra bilis est4 ,quae idcirco tum frigidior1 tum crassior sanguine est4 ,sicut flaua bilis longe calidior1 frigidissimum uero ac humidissimum omnium1 quae in animali habentur1 pituita est4 ,instrumentum autem quo id cognoscitur1 ipse est tactus4 ,veluti ,hyppocrates in libello de hominis natura monstrauit4 ,caeterum quod frigida sit1 unus tactus discernit4 ,quod uero humida quoque1 pariter tactus1 uisus1 ratio iudicant4 ,et tactus quidem ac uisus1 quod talis iis cernitur4 ,ratio uero1 ubi non caloris copia1 sed naturali humorem talem esse definiuit4 ,ac particulae quidem succi corporis1 adhunc modum se habent4 ,de iis1 quae temperamenta comitantur deinceps agendum4 ,comitantur enim ea quae dicta iam sunt3 immo potius inseparabilia omnino sunt4 ,a sicco quidem corpore duritia1 ab humido mollicies4 ,si tamen cum tepido calore est3 sed crassitudo habitus1 gracilitas1 temperamenta sequuntur4 ,non ea modo quae naturalia sunt1 sed etiam si qua ex longa consuetudine sunt contracta4 ,multos siquidem qui natura graciles fuerant1 pingues redditos uidi1 contraque qui pingues fuerant1 graciles4 ,illis quidem ex otiosa delicata uita1 toto temperamento ad humidius mutato4 ,his uero multa tollerantia1 curis1 tenui uictu persiccatis4 ,dicemus uero horum discernendorum notas4 ,satius enim est talis ne quispiam natura sit1 an ex consuetudine redditus nosmet per aliquot signa discernere posse1 quam ab alio id quaerere4 ,sane eiusmodi signorum autor1 aeque ut reliquorum omnium1 mirus est ,hyppocrates4 ,siquidem quibuscunque latiores uenae sunt1 hi calidiores natura sunt4 ,quibus angustiores1 contra magis frigidi4 ,caloris nanque opus est has dilatare1 flatuque extendere4 ,ita rationabiliter in idem fere recidit uenarum angustia1 cum habitu pingui1 crassiore1 habitus gracilis cum uenarum laxitate4 ,quod si quis simul pinguis1 crassusque est1 ac uenas laxas habet1 is consuetudinis alicuius occasione non natura pinguis est redditus4 ,sicut ediuerso1 si quis angustas habet uenas1 gracilis est1 ne hunc quidem talem esse natura necesse est4 ,quin cum fames urget mediocritatem ex laxitate uenarum1 angustia1 non a caetero totius corporis habitu spectandam esse ait4 ,quippe qui angustas habent uenas1 exigui sunt sanguinis1 nec longam inediam ferunt4 ,quibus latae1 his copia sanguinis est1 citra noxam cibo abstinentur4 ,causae horum euidentes iam sunt1 iis qui animum aduerterint1 tametsi a me non referantur4 ,sed quoniam non omnes aduertunt1 necessum fortasse erit aliquid eorum causa dixisse4 ,quicquid in sanguine pingue1 leue1 tenue est1 id in calidioribus corporibus alimentum quoddam calido fit4 ,in frigidioribus seruatur4 ,cunque id uenae extra se transmiserint ubi in frigidas particulas incidit1 quod genus membranae sunt in iis concrescit4 ,in partibus uero natura calidioribus1 cuiusmodi carnosae sunt1 a calore ipso absumitur1 ac digeritur4 ,nisi sicubi frigiditati temperamenti etiam vita indulgentior accedens1 ipsis carnosis particulis adipis aliquid allinat4 ,qua ratione etiam quae hieme delitescunt animalia1 non raro inueniuntur adipe obesa4 ,et foeminae uiris sunt pinguiores4 ,quod scilicet foemina mari est frigidior plurimum domi uersatur4 ,ac quicunque corporum habitus temperamenti natura sunt mediocri exercitatione utuntur1 hos necesse est eusarcos esse1 id uero est mediocri omnino corporis habitu4 ,quibus uero humidum abundat1 calor a mediocritate summa non longe abest1 hi corpulenti1 siue carnosi fiunt4 ,corpulenti rursus fiunt1 qui natura sunt temperati4 ,caeterum desides otiosi uiuunt4 ,quippe dictum a ueteribus commodissime est1 consuetudinem acquisititiam esse naturam4 ,nec fortasse oportebit cum id iam semel dixerimus1 in quouis etiam capite definire natura ne frigidior1 an ex consuetudine quispiam sit redditus4 ,sed illud legentibus remittere4 ,me autem compendii causa proprios cuique temperamento corporis habitus persequi4 ,sunt igitur nonnulli qui graciles sint1 uenas paruas habeant4 ,sed si ex iis quempiam incidas1 adeps excidet4 ,quam constat cuti1 ad internam eius membranam subnasci4 ,et raro id quidem in uiris conspicitur3 in foeminis saepissime inuenitur4 ,est nanque tum frigidioris naturae1 tum uitae magis desidiosae eiusmodi nota4 ,si quidem adeps ex habitus frigiditate gignitur4 ,corpulentia1 siue carnis abundantia ex sanguinis copia nascitur4 ,mediocritas temperatae naturae est nota4 ,et corpulenti quidem1 omnino plus adipis habent quam temperati4 ,nec tamen pro carnis semper portione adeps simul augetur4 ,sed alios habere plus carnis1 alios plus adipis uideas1 aliis ambo pari modo sunt adaucta4 ,et quibus quidem ambo pari modo sunt aucta1 his tantum supra temperatam naturam humoris est1 quantum frigoris4 ,quibus autem plus est adipis1 in his frigidi plus est1 quam humidi4 ,eque ut quibus caro est plenior1 his humoris plus iusto est4 ,non tamen etiam frigoris4 ,cum enim calori intra debitos fines manenti1 boni sanguinis accedit copia1 necesse est corpulentia sequatur4 ,quantum autem supra mediocritatem esse sanguis debeat1 id quidem mensura pondere1 ostendere non est4 ,ratione tradere licet4 ,quippe ubi nullum adhuc morbosum symptoma1 crassato corpori incidit1 humoris abundantia intra sanitatis interim est fines4 ,monstratum enim nobis in aliis est1 non paruam in eo statu1 quae sanitas dicitur1 necessario statuendam esse latitudinem4 ,quin nunc quoque in omni fere sermone nostro apparet4 ,qui temperatam1 mediamque naturam1 reliquarum ueluti canonem semper statuamus4 ,quae uero ex huius utraque sunt parte1 intemperatas censeamus4 ,quod utique non faceremus1 nisi in sanitatis statu1 maioris1 minorisque ratio inueniretur4 ,est enim alia sanitatis1 alia morbi intemperies4 ,morbi quidem ea quae a media temperie longissime abest4 ,sanitatis quae paulum4 definire autem modum ne hic quidem mensura1 pondere licet4 ,caeterum intemperamenti1 quod intra sanitatem habetur sufficiens nota est3 quod nulla functio animalis manifeste sit adhuc laesa4 ,quantum igitur interuallum est inter id1 quod perfectissime functionem obit1 id quod manifeste actionem aliquam habet oblaesam1 tanta est profecto sanitatis1 distemperantiae1 quae intra sanitatem consistit latitudo4 ,ab hac proxima est intemperies morbosa1 cum scilicet animal intemperamenti uitio aegrotat4 ,non enim huius tantum noxa laborat3 sed etiam aliis affectibus non paucis1 de quibus in iis1 quae de morborum differentiis scribemus1 diffusius agetur4 ,nunc redeundum ad diuerticulum est4 ,sicuti enim naturali calore optimam seruante temperiem1 humidum quod intra sanitatis terminos est auctum1 non adipem modo in homine1 sed etiam corpulentiam gignit1 adipem quidem partius adiicit1 carnem uero multo liberalius auget4 ,ita rursus1 si humidum siccum mediocritatem ad unguem inter se seruent1 calor autem in homine sit minor1 necesse est huius corpus adipe1 quam carnis copia magis abundet4 ,at uero si calor augeatur1 seruetque mediocritatem altera contrarietas1 minus erit ei animali adipis quam carnis4 ,sicut ediuerso si quando pollet siccum1 altera contrarietate medium modum seruante1 gracilius durius1 corpus euadet4 ,haec a me dicta sunt1 patetque non solum ratione monstratum esse quod simplices in animalium corporibus intemperies habeantur1 sed etiam quod singularum manifeste sint notae4 ,nec eae modo in calore1 frigore1 mollitie1 duritie3 sed etiam in reliquis omnibus habituum corporis differentiis4 ,quarum de iis1 quae ex gracilitate crassitudine spectantur mox diximus1 de reliquis nunc dicamus4 ,calida igitur sicca intemperies hirsuta est1 uerum ea in summo4 ,mediocriter autem quae calida quidem est1 sed in altera contrarietate mediocritatem habet4 ,similiter quae sicca quidem est1 sed in calido frigido media est temperie4 ,est enim ea quoque modice hirta4 ,nuda pilis sunt frigida omnia temperamenta1 siue ea mediocriter se habent in humiditate1 siue immodice4 ,caeterum ad summum glabra est frigida temperies humida4 ,minus hac1 quae frigida est1 sed in altera contrarietate temperata4 ,ad huc minus1 quae frigida est sicca4 ,quanquam putet aliquis sicut fieri non potest1 ut in terra sicca herbae nascantur1 nutriantur1 incrementum capiant1 sic nec pili in sicca cute4 ,est autem secus4 ,quippe terra1 ut terra sicca dicitur4 ,cutis1 ut cutis3 itaque siccitas1 quae in terra est1 maxime sine humore est4 ,quae uero in hominis est corpore1 eius similium animalium1 nec humoris est expers1 maxime omnium ad pilorum generationem est idonea4 ,siquidem nec ex iis quae silicea testa intecta sunt1 nec crustatis1 ueluti ostreis1 locustis1 cancris3 sed nec ex iis1 quae in cauernis delitescunt1 quales sunt serpentes1 nec quae squamata sunt1 cuiusmodi sunt pisces1 oriri pili possunt4 ,sunt enim horum cutes uere1 atque in totum siccae ritu testae1 uel petrae4 ,caeterum ex his1 quae molli sunt cute1 ut homo1 quanto utique siccior calidiorque cutis fuerit1 tanto magis potest pilos gignere4 ,nam ut ab exemplo terrae1 quod illi proponunt1 non recedamus3 herbae nec in sicca squalente admodum terra nasci possunt1 nec in humida lacustri3 uerum cum absumi ceperit1 redundantia humoris1 tum enascuntur e terra4 ,augentur autem largius1 ubi haec quoque siccescit3 modice quidem in uere1 celerrime uero plurimum ineunte aestate4 ,siccantur autem omnino1 arefacta terra1 aestate iam media1 licetque tibi 7si placet7 nunc quoque1 sicuti in priore libro demonstratum est1 uer ipsum1 propterea quod ex temporibus anni temperatum est1 temperati corporis id assimilare cuti1 potissimumque huius temporis medium4 ,tum enim terra quoque ipsa1 medio quodam statu humoris1 siccitatisque est4 ,quod autem ueris aestati est proximum1 id iam sicciorem iusto reddidit terram1 hoc etiam amplius1 aestas inchoata4 ,quam igitur dico calidam1 siccam cutem hanc maxime terrae statui assimiles quae abeunte sit uere1 uel ineunte aestate4 ,nam media aestate in summo est sicca perinde ut testa intectorum animalium tegmen non ut hominum1 suum1 asinorum1 equorum1 aut alterius cuiusquam eorum1 quae pilis uestiuntur4 ,quare si cutem terrae comparare uolunt1 hactenus quoque rem consentire cum iis1 quae prius diximus inuenient4 ,ipsi uero sese ex omonymia non animaduersa fallunt4 ,in sicca enim calida cute multos magnosque nasci pilos diximus4 ,nimirum ut de homine uel animali pilis praedito1 non de ostreis1 aut cancris uerba facientes4 ,quippe per omnem cutem digeritur semper aliquid a calido1 quod secum etiam interni humoris nonnihil aufert1 uerum in quibus humida cutis est1 plane mollis1 qualis modo concrescens caseus1 in his eorum quae exciderunt1 uiae per cutem non manent1 partibus scilicet eius1 quae prius dissidebant1 rursus inter se unitis4 ,at in quibus dura est1 non absimilis caseo iam coacto1 perforatur quidem eorum quae exeunt transfluxu4 ,cum autem rursus uniri per siccitatem nequeat1 meatus ipsos immutatos seruat4 ,qui etiam perpetuo transfluentium ictu assidue magis fistulantur4 ,si igitur quod transfluit uel halitus uel humor purus sit1 halitui certe celer1 minimeque impeditus transitus est1 humor in exilioribus spiramentis nonnunquam haeret4 ,aliquid etiam intro recurrere ad profundum cogitur4 ,sin ueluti fuliginosus1 crassusque1 et terreus uapor sit1 subinde contingit ut in angustis spiramentis impactus3 nec facile rursum intro redeat1 nec uacuari possit4 ,hunc igitur alius rursum e profundo subiens ferit1 prorsumque impellit1 tum hunc rursus alter1 atque illum alius4 ,ac multos mihi eiusmodi uapores1 fuliginosos alium super alium impactos1 tempore complicari1 coniungique intellige1 ac unum eiusmodi efficere corpus1 quale est ea1 quae foris cernitur fuligo1 nisi quod hic quantum spissatum est1 tantum etiam per transitus angustiam stipatum1 in angustam prorsus redactum est formam4 ,vbi autem tale corpus totum obstruxerit meatum deinceps iam uiolenter ictum1 a similibus sui quibus exitus non est excrementis1 totum interim propellitur4 ,adeo ut cute exire cogatur1 iam lori formam adeptum4 ,ad similes autem1 quod in meatu est impactum1 herbae1 stirpis ue ueluti radici4 ,quod uero ex cute extat1 ipsi ueluti stirpi1 fit autem niger pilus1 cum deusto ui caloris uapore1 excrementum in exactam fuliginem mutatur1 flauus uero1 cum uapor minus torretur4 ,quippe quod tum est impactum flauae bilis1 non nigrae feculentum excrementum est4 ,albus uero pilus ex pituita nascitur4 ,rufus sicuti coloris flaui albique est medius1 sic eius generatio ex pituitosae1 biliosaeque fecis media quadam natura prouenit4 ,crispi pili fiunt uel propter siccitatem temperamenti uel propter meatum1 in quo radicantur4 ,et propter siccitatem quidem1 ad eum modum quo corigiae1 quae igni plus iusto siccantur4 ,et quid corigiarum meminisse est opus1 cum ipsos pilos1 ubi igni propius sunt admoti1 protinus intorqueri uideas4 ,atque ita quidem omnes ,aethiopes sunt crispi4 ,at propter meatuum in quibus radicantur naturam1 ad hunc modum4 ,cum exhalatio saepe imbecillior est1 quam ut rectam uiam sibi moliri possit1 pro modo quo inflectitur1 etiam meatum suum figurat4 ,interim uero exhalatio satis ualens est4 ,sed duriore cutis natura1 recta ferri regione prohibita1 in latus flectitur3 ita ut extrinsecus uidere licet1 non halitum modo1 aut fumum1 sed etiam flammam ipsam cum sursum agi uetatur1 diuisam utroque uersus in obliquum agi4 ,sic igitur corporis exhalatio1 ubi prorsum agi prohibetur1 obliquum sibi transitum sub cute molitur4 ,donec longiore spatio collectam1 aliquid eam urgeat1 foras flatu agat4 ,est quando ambobus coeuntibus1 prima exhalationis1 quae meatum finxit imbecillitate1 cutis siccitate1 obliquitas pilorum radicibus contingit4 ,quales autem in radice finguntur1 tales rationabile est perpetuo fore4 ,neque enim durorum siccorum corporum quippiam1 nisi prius molliatur1 fingi in rectum potest4 ,atque haec quidem est pilorum generatio4 ,sequens est1 ut causas omnium1 quae temperamentis in pilorum pro aetate regione1 corporis natura differentiis contingunt1 dicamus4 ,ergo ,aegyptii1 ,arabes1 ,indi1 omnes denique qui calidam siccam regionem incolunt1 nigros1 exiguique incrementi1 siccos1 crispos1 fragiles pilos habent4 ,contra qui humidam1 frigidamque regionem habitant1 ,illyrii1 ,germani1 ,sarmatae1 omnis ,scytica plaga1 modice auctiles1 graciles1 rectos1 rufos optinent4 ,qui uero inter hos temperatum colunt tractum1 hi pilos plurimi incrementi1 robustissimos1 modice nigros1 mediocriter crassos1 tum nec prorsus crispos1 nec omnino rectos edunt4 ,et in aetatibus ad eundem modum infantium quidem pili ,germanis ,florentium aetate1 ,aethiopibus1 ,epheborum1 puerorum1 iis qui temperatum locum incolunt1 in robore1 crassitudine1 magnitudine1 colore1 ad portionem se habent4 ,in corporum quoque naturis ad aetatum1 regionum portionem pili se habent4 ,pueri enim admodum parui nudi sunt pilis4 ,quod utique nec meatus adhuc ullus illis in cute est3 nec fuliginosum excrementum4 ,incipientes autem pubescere1 paruos1 imbecillos exigunt4 ,at qui iam florent ualentiores1 multos magnos1 nigros habent4 ,quod frequentes iam meatus iis sint facti4 ,et fuliginosis excrementis1 prae siccitate1 calore abundent4 ,caeterum pili1 qui in capite superciliis1 ciliis habentur1 etiam pueris nobis innascuntur4 ,siquidem generatio iis est1 non qualis herbis1 sed qualis stirpibus1 prima ratione a natura conditis1 non temperamentum ex necessitate sequentibus4 ,sicuti in libris de usu particulatum est monstratum3 uerum hi quoque quod quidem sint1 id naturae arti acceptum ferunt4 ,quod nigri1 rufi ue1 uel alio quouis sint colore1 id aetatis temperamento omnino debent4 ,subrufi enim fere sunt1 quoniam quod in meatibus est impactum1 nondum totum est nigrum4 ,quippe cum humiditas multa sit1 transitus facilis deustio imbecilla4 ,boni uero incrementi1 modice crassi sunt1 propter excrementorum quibus aluntur1 copiam4 ,quippe ipsa pars corporis in qua fiunt1 sicca est4 ,tota nanque calua ossea est4 ,cutis uero1 quae illi est circundata1 tanto reliqua totius corporis cute est siccior1 quanto etiam est durior4 ,ascendit tamen tum ab iis1 quae circa cerebrum sunt1 tum uero ex toto corpore1 fuliginosi excrementi non parua uis4 ,quo fit1 ut quale1 aetate florentibus1 totum est corpus1 eiusmodi iam infantibus sit capitis cutis4 ,eoque rationabilius nonnulli procedente tempore calui redduntur4 ,quibus scilicet a primo durior cutis erat4 ,quippe monstratum prius est senescentium partes omnes siccescere4 ,fit autem cutis non paucis ueluti testacea1 ubi supra iustum fuerit siccata4 ,in ea uero sicut ex prioribus constat nihil nasci potest4 ,itaque etiam interna manuum1 inferna pedum1 semper glabra1 pilorum expertia sunt1 quod siccissimus1 densissimusque sit tendo is1 qui sub cute habetur4 ,quibus autem ad summam siccitatem1 cutis capitis non peruenit1 imbecilli his omnino1 albique pili fiunt1 quos uulgo1 canos appellant4 ,imbecilli quidem1 conuenientis alimenti penuria1 albi uero propterea quod alimentum quo aluntur1 ueluti situs est pituitae1 quae spatio computruit4 ,vbi enim meatus etiamnum manet1 excrementum uero exiguum est1 lentum1 ac languide a calore propellitur1 non dissimiliter putredini afficitur1 iam calui fiunt homines1 cum senescunt1 a sincipite magis4 ,canescunt magis a temporibus1 quoniam illud omnium capitis partium est siccissimum4 ,haeret enim cutis illic ossi nudo1 tempora uero humidiora sunt4 ,quod in his musculi magni sub cute habeantur4 ,omnis autem musculus carnosus sit4 ,caro1 tum osse1 tum cute humidior4 ,est autem ei quod dicimus diligenter attendendum1 ne imprudentes nosmetipsos fallamus4 ,sicuti se fallunt multi ex iis1 qui optimi uisi sunt medici4 ,qui si quem caluum uiderint1 statim huic siccum esse totius corporis temperamentum putant4 ,neque enim simpliciter ita coniectari oportebat4 ,sed prius illud definire praestiterat1 humanum corpus in aliis aequabili per totum temperamento esse1 in aliis1 nec iis paucis inequabiliter esse affectum4 ,cum eorum aliae particulae mediocri iusto sint humidiores3 aliae frigidiores1 aliae sicciores1 aliae calidiores1 aliae prorsus temperatae1 ac mediocres4 ,porro huic maxime esse attentos conuenit1 ubi corporis temperiem estimamus4 ,quippe si totum corpus aequabiliter conditum sit1 omnemque partium inter se competentiam in latitudine1 longitudine1 altitudine seruet3 potest utique aequabiliter attemperatum esse id corpus4 ,at si cui corpori ,thorax collum1 humeri maximi sunt1 lumbi parui1 angustique1 crura gracilia atque sicca1 quomodo id dixeris omnibus particulis similiter affectum8 ,quin si crura ei crassa sint1 lumbi lati4 ,thorax uero angustus1 ne id quidem omnibus partibus equabiliter est temperatum4 ,sunt alia corpora1 quibus maximum est caput3 alia quibus paruum1 quale passeribus4 ,iam crura aliis blesa1 aliis vara4 ,artuum quoque extrema aliis gracilia sunt1 aliis crassa4 ,et thorax aliis ut dictum est1 latus aliis tabulae ritu angustus1 quos ,graeci uocant4 ,vbi uero opertae scoptulae illis1 siue carne nudaeque plane sunt alarum more pronae1 nominantur a medicis eiusmodi naturae ,graece 4 ,quantopere autem hae sint uiciatae deperdito his paulo minus omni interno spatio1 quo pulmo1 cor sunt sita1 neminem latet4 ,innumerae uero aliae particularum corporis plane affectiones sunt4 ,vbi id a naturali analogia1 protinus in utero matris ad inaequalem intemperiem est mutatum4 ,minime igitur in corporibus id genus1 ex unica particula coniectandum de toto est4 ,neque enim hi qui mores ex ingenio corporis docere profitentur1 simpliciter de omnibus pronunciant4 ,verum ipsi quoque experientia docti1 si quis impense hirto est pectore4 ,hunc audacem iudicant1 sin cruribus est hirtis1 salacem4 ,non tamen causam etiam adiiciunt3 neque enim cum pectus habere leoni simile dicunt4 ,crura uero hirco1 iam primam causam inuenerunt4 ,siquidem cur leo quidem audax1 hircus uero salax sit1 ratio etiam inuestigandum exigit1 hactenus enim quod in re fieri cernitur dixere4 ,causam tamen eius omisere4 ,caeterum is1 qui naturali speculatione est exercitatus1 sicuti aliorum omnium1 ita horum quoque causas inuenire tentat4 ,propterea enim quod inequali partium temperamento sunt1 non leo modo hircus1 sed etiam caeterorum pleraque animalium1 idcirco ad alias actiones aliud est pronum4 ,ac de his quidem ,aristoteles commode tractauit4 ,sed quod ad re propositam est utile1 id iam apparet4 ,hominum scilicet temperamenta consyderantibus1 singulas partium per se examinandas esse4 ,nec si cui thorax hirsutus est1 huic totum corpus calidius1 sicciusque ex necessitate putandum4 ,sed plurimum in corde caloris esse4 ,eoque audacem3 posse uero aliquando etiam huius ipsius rei occasione accidere1 quo minus totum his corpus similiter calidum siccumque sit3 quod scilicet plurimum caloris sursum huc spirauerit1 atque in ambientem abierit4 ,nam si tota corporis temperies est aequalis erit his statim thorax ipse uniuersus latissimus1 uenae amplae1 arteriae magnae1 eaedem maxime1 uehementissimeque pulsantes1 tum plurimi per totum corpus pili4 ,atque hi quidem in capite plurimi incrementi1 nigri1 crispi4 ,vtique in prima aetate procedente uero tempore caluities excipiet4 ,quin etiam eiusmodi hominibus cum aequaliter sunt attemperati1 robustum1 exacte deliniatum1 musculosum totum corpus erit4 ,tum cutis nigrior1 durior1 atque hirsutior4 ,ad eundem modum1 si contraria omnia in thorace sint1 ac aequalis in toto corpore temperies uigeat1 id est1 si humidiores frigidiores uniuersae corporis partes sint1 thorax quidem angustus1 glaber erit4 ,sicuti etiam totum corpus pilis nudum4 ,cutis uero mollis alba1 capilli subrufi1 potissimum in iuuentute1 hi in senectute non caluescunt1 timidique statim ignaui1 segnes1 adde etiam paruis uenis1 ac minime conspicuis1 adiposi fiunt4 ,iidem neruis1 musculisque imbecillis1 artubus1 parum exacte deliniatis1 blesis4 ,at ubi uaria partium temperies est1 ex una earum pronunciare de toto corpore non licet1 sed adeundae singulae sunt3 estimandumque1 quo temperamento uentriculus1 quo pulmo1 quo cerebrum1 ac reliquarum per se unaqueque seorsum sit4 ,atque haec quidem ex functionibus noscenda4 ,cum nec manuum contrectatione1 nec oculorum inspectione inuenisse temperiem eorum sit4 ,simul autem pensitandus1 continentium ea partium affectus est1 quarum omnium extrema est cutis4 ,haec in nostra regione1 quae utique temperata est subiectarum partium naturam prodit4 ,quanquam nec in ea simpliciter loquenti omnium4 ,sed duntaxat earum1 quae similem habent cuti temperiem4 ,at in his quae sub ursa sub meridie sunt locis1 quoniam corporum quae in altero sunt1 calor in altum a circundante extrinsecus uincente frigore est fugatus4 ,alterorum in cutem1 ab externo calore attractus prodiit1 non potest ex eo affectu1 qui in cute cernitur1 internarum particularum temperies clare discerni4 ,quippe corporis temperies in regionibus1 iis quae a temperie recesserunt1 inequalis uisitur1 externis scilicet1 internisque partibus ad eundem se modum non habentibus4 ,gallis enim ,germanis1 omni ,thracio1 ac ,scithico generi frigida1 humidaque cutis est4 ,ideoque etiam mollis1 alba1 pilis nuda4 ,omnis uero naturalis his calor in uiscera una cum sanguine confugit1 ubi dum agitatur1 premitur feruet1 iracundi1 audaces1 praecipitis consilii redduntur4 ,ethiopibus uero ,arabibus1 omnibus denique iis1 qui ad meridiem incolunt1 natura cutis ex ambientis aestu naturali calore foras acto1 usta1 dura1 sicca1 nigra redditur4 ,toto corpore naturalis quidem caloris exiguam optinente portionem4 ,sed alieno1 atque adscito incalescente4 ,quippe id quoque ab ,aristotele in multis est traditum4 ,estque illi1 si alteri ulli attendendum1 ac in singulis corporibus estimandum suo ne proprio1 an ascititio calore incaleant4 ,quae enim putrescunt1 omnia adscititio calore sunt calida1 proprio frigent4 ,qui meridianam plagam incolunt adscititio calore sunt calidi1 proprio frigidi4 ,iam apud nos quoque naturalis calor hieme est uberior1 adscititius minor4 ,aestate contra adscititius maior1 naturalis minor4 ,omnia nanque haec definiat oportet1 qui recte temperamentum est cogniturus4 ,neque enim omnino si cutis nigrior apparet1 iam totus homo calidior est4 ,sed si ita est1 caeteris omnibus simili modo se habentibus4 ,siquidem si alter in sole uersatus diutius est4 ,alter in umbra1 illi nigrior1 huic albidior cutis erit4 ,verum hoc ad totius temperamenti alterationem nihil facit4 ,ipsa nanque cutis sub sole diutius habita siccior1 in umbra1 humidior euadet4 ,non tamen naturalis temperies1 uel iocinoris1 uel cordis1 uel alterius cuiusquam uisceris1 statim mutabitur4 ,optimum igitur fuerit1 sicuti prius est dictum1 cuiusque seorsum particulae temperamenti notas comparasse4 ,verbi gratia uentriculi1 si is bene concoquit quod temperatus sit4 ,sin non bene concoquit1 intemperatus1 si nidorosos1 uel fumosos edit ructus1 quod igneus in eo calor sit4 ,sin acidos1 imbecillus infirmus4 ,simili modo1 si qui bubulam1 omnia quae concoctu difficilia sunt3 concoquunt1 quod eorum calor immodicus sit4 ,si qui haec concoquere non ualent1 sed saxatiles pisces1 talia concoquunt1 infirmus4 ,videndum autem hic rursum1 num succi alicuius1 qui aliunde confluat1 culpa eiusmodi symptoma uentriculo accidat4 ,aliis enim ex capite pituita1 aliis flaua ex iecinore bilis1 in uentriculum confluit4 ,rarum tamen hoc cernitur paucissimis contingere4 ,at compluribus a capite defluit pituita4 ,atque id maxime ,romae1 ac locis perinde humidis4 ,caeterum quod raro accidit consyderandum4 ,nihilque pro superfluo habendum1 aut negligendum4 ,siquidem ipse uidi1 quibusdam perquam pituitosis hominibus1 multam tamen in uentriculo colligi flauam bilem1 quam cum ante cibum aqua uino ue epoto1 euomere debuissent1 si quid ciborum priusquam uomerent1 gustassent1 hos corrumperent1 capite dolerent4 ,cum hos quidam natura biliosos esse crederent4 ,quanquam essent toto corpore molles1 candidi1 glabri1 adiposi1 uenis1 ac musculis parum conspicuis1 praeterea exangues1 nec tangentibus admodum calidi4 ,vidi qui bilem nunquam uomuerunt1 qui tamen graciles1 hirsuti1 musculosi1 nigri1 uenosi fuerunt1 affatimque calidi1 si quis tangeret1 uidebantur4 ,cuiusmodi habitu ,eudemus philosophus erat4 ,sed incidit hoc loco speculatio quaedam anatomica id est1 quae ad corporum dissectionem pertinet1 quam aliqui medicorum1 ignorantes1 ex symptomatum dissonantia1 magnopere anguntur1 dum parum intelligunt meatum illum1 per quem iecur bilem in uentriculum euomit1 aliis geminum esse1 aliis unicum1 id quod in quadrupedum dissectionibus uidere licet4 ,ac plurimum quidem unicus is est1 in id intestinum quod pylori1 id est1 exitus fundi uentris1 ieiuni medium est1 insertus4 ,graeci medium id 1 quasi quiddam e uentre enatum uocant4 ,vel si geminus meatus sit1 in ecphysin illam maior inseritur1 minor in fundum uentriculi paulo supra pyloron4 ,inuenitur1 sed tamen in paucissimis1 superior pars maior1 inferior minor4 ,caeterum quibus est maior1 his in uentrem quotidie non exiguum bilis effunditur4 ,quam euomant ante cibos oportet1 nisi id faciant1 laeduntur4 ,quibus autem unicus est omnino meatus1 his tota bilis confluit in ieiunum4 ,quanam igitur ratione dignoscere hos licebit8 ,neque enim dissecandos esse uiuos censeo1 primum certe totius corporis temperamento1 ueluti paulo supra est propositum4 ,deinde iis quae infra excernuntur4 ,eudemus enim biliosa mera1 perpetuo per sedem excernebat3 utpote1 qui multam collegit bilem1 cuius nihil in superiorem uentrem peruenit4 ,reliquis1 qui scilicet pituitoso erant corporis habitu1 bilem uomebant1 his haudquaquam erat aluus biliosa4 ,quippe cum minimum flauae bilis gignerent1 eius plurima portio in superiorem uentrem perueniret4 ,tertium notae genus in ipsis est uacuatis4 ,nam quibus in uentre biliosum excrementum gignitur1 id porri uirorem praefert4 ,at quibus ex iocinore descendit1 his uel plane flauum est1 uel omnino saltem pallidum4 ,praeterea quibus in uentriculo bilis illa gignitur1 quae porri colorem imitatur1 debet omnino his cibus fuisse1 non panis1 non suilla caro1 simile ue aliquid1 sed necessario aliquid1 quod his calidius fuit1 neque id boni succi4 ,quibus autem ex iocinore in uentrem defluxit1 his flaua ea1 pallida ue euomitur1 etiam si boni imprimis succi fuit1 quod sumpserunt4 ,etiam si ad summum fuit concoctum4 ,imo uero magis ipsis qui ad unguem concoxerunt1 flaua uomuntur4 ,atque etiam magis his qui diutius cibo abstinuerunt4 ,quae uero bilis porrum refert1 iis solis gignitur in uentre1 qui utique concoxerunt male4 ,quin etiam sollicitudo1 ira1 dolor1 labor1 exercitatio1 uigilia1 abstinentia1 inedia1 succi flauae bilis plus aceruant4 ,propterea quod plus eius succi in iocinore gignunt4 ,sunt igitur tum haec certa indicia1 tum ad haec1 quod ubi siccum igneum uentricoli calorem1 conuersio ad biliosum sequitur1 panis1 suilla1 bubula caro1 commodius quam saxatiles pisces concoquentur4 ,cum si ex iecinore bilis affluat1 ex comestorum mutatione nulla secutura sit concoctionis diuersitas4 ,atque his quidem discernitur1 quod non temperamenti1 sed alterius cuiusquam gratia prouenit4 ,ad eundem modum si defluens a capite in uentrem pituita acidi ructus causa est1 conueniet simili ratione hic quoque a uentris proprio affectu hanc discernere4 ,aeque uero capitis dolores ex propria ne eius intemperie1 an propter uentris aliqua excrementa incidant discernendi4 ,iam cerebrum ipsum cuius sit temperamenti1 per se estimare est satius1 quam ex corporis totius affectu4 ,ipsius autem per se consyderatio1 ex canitie1 catarris1 tussi1 distillatione1 saliuae copia initur4 ,quippe quae omnia id frigidius1 humidiusque esse doceant4 ,atque his amplius si ex leui qualibet occasione1 in hos deuenit affectus4 ,at caluities ex siccitate prouenit4 ,nigrorum autem frequentium pilorum prouentus1 equalis in cerebro temperamenti nota est4 ,ergo ad hunc modum de temperamentis ineunda nobis consyderatio est4 ,quanque scilicet particulam seorsum perpendentibus1 nec ausis ex una pronunciare de omnibus4 ,quod utique nonnulli fecerunt1 qui resimos1 humidos1 aduncos1 siccos esse dixerunt4 ,et quibus parui sunt oculi siccos4 ,quibus magni humidos4 ,atque de hoc quidem parum inter eos conuenit4 ,alii nanque eorum1 qui scilicet humidis particulis oculos adnumerant1 ubi eos maiores uident1 in iis humiditatem temperamenti pollere existimant4 ,alii caloris uehementia1 qui in prima formatione sursum confertim magis copiosiorque ferebatur1 non oculos modo1 uerum etiam os ipsum et reliquos omnes meatus ampliores factos aiunt1 ita non humiditatis id1 sed caloris indicium esse4 ,verum ambo a ueritate aberrant1 uno modo1 eoque communi1 quod unius particulae occasione de toto corpore pronunciare sunt ausi4 ,altero quod formatricis in natura uirtutis1 quae artifex facultas est1 particulas secundum animi mores effingit1 parum meminerunt4 ,de hac nanque ,aristoteles dubitauit3 nunquid diuinioris originis sit1 atque a calido1 frigido1 humido1 sicco1 res diuersa1 quo mihi minus recte facere uidentur1 qui tam temere de rebus maximis pronunciant1 solis qualitatibus formandarum partium causam assignant4 ,rationabile enim est1 haec organa esse1 formatorem alium4 ,sed citra tam arduas quaestiones1 inuenire licet1 sicut ostendimus1 humidam1 siccam1 frigidam1 calidamque temperiem4 ,errant igitur qui propriis indiciis neglectis1 ad ea quae longe posita sunt1 magnae quaestioni fuerunt1 atque ad hunc usque diem optimis philosophorum dubitata sunt conuertuntur4 ,neque enim propterea quod pueri nasis magis sunt resimis1 florentes aetate magis aduncis1 idcirco rationabile est resimos omnes humidos censere1 aduncos siccos4 ,sed fieri potest1 ut formatricis uirtutis eiusmodi opus sit1 potius quam temperamenti4 ,quod si temperamenti est nota1 at certe eius quod in naso tantum habetur1 non eius quod in toto corpore nota fuerit4 ,quare frustra illud praedicant1 in siccis natura temperamentis nasum acutum1 oculos cauos1 tempora collapsa4 ,quod scilicet in affectibus iis1 quae corpora liquant1 atque supra quam par est1 inaniunt1 haec contingant4 ,saepe nanque sic accidit3 sepe non ita4 ,sed uidere licet totius corporis habitum1 mollem1 pinguem1 album1 carnosum1 cum tamen oculi sunt parui1 nasus acutus4 ,rursus siccum1 macilentum1 nigrum1 hirsutum1 ubi magni sunt oculi1 nasus resimus1 praestat igitur1 siquidem de solo agitur naso1 ut ex eo resimo1 humiditatem1 ex eo adunco siccitatem coniectes4 ,nec de totius animantis temperie ex his particulis pronuncies4 ,pari modo oculorum1 alterius cuiuslibet partis proprium temperamentum ex propriis indiciis estimare est satius4 ,ergo de totius corporis temperie non recte ab una quapiam particula iudicium sumitur4 ,cum siue humoris uincentis1 siue caloris1 siue etiam amborum1 cesios oculos indicium statuere oportet1 utique proprii ipsorum sic1 non omnium totius corporis partium1 temperamenti documentum erunt4 ,neque enim si dura macra crura sunt1 omnino siccum est totius corporis temperamentum4 ,alii nanque affatim carnosi1 pingues1 crassi1 prominenti uentre1 molles1 candidi etiam cum eiusmodi cruribus cernuntur4 ,verum si totius corporis temperies1 pari ratione se habeat1 sicci omnino sunt1 quibus macra sunt crura4 ,humidi1 quibus crassa1 praeterea quibus acutus est nasus1 aut aduncus4 ,hi sicci1 quibus resimus humidi4 ,ad eundem modum de oculis1 temporibus1 caeteris denique omnibus particulis1 iudicandum4 ,quibus impar temperamentum est1 nec omnium particularum idem1 alienum a ratione est1 ex unicae particulae natura1 de omnibus sententiam ferre4 ,porro tale quippiam plurimis eorum imposuit1 cum non de hominum modo1 sed etiam aliorum animalium totius corporis temperamento1 ex indiciis1 quae in cute tantum spectantur1 iudicium ferre sunt ausi4 ,neque enim si dura cutis est1 necessario siccum est animans4 ,sed fieri potest1 ut tantum cutis sic sit affecta4 ,sed nec si nigra haec hirta ue est4 ,simili modo1 nec si mollis haec1 depilis ue est1 humidum ex necessitate totum est animal4 ,verum si per totum aequabiliter est attemperatum1 ratio est1 ut qualis sit cutis1 talis sit reliquarum partium unaquaeque4 ,sin inequaliter1 non item4 ,quippe ostrearum totum corpus humidissimum est1 cutis ipsa siccissima4 ,est enim iis qua teguntur testa1 cuiusmodi est nobis cutis4 ,atque hinc illis ,graece nomen enim nominantur omnia eiusmodi animantia1 propterea quod cutis iis ostraco 4i4 testae est adsimilis4 ,iam malacostraca1 id est quae molli testa integuntur1 ueluti marinae locustae camari1 cancri1 cutem quidem habent siccam1 reliquam uniuersam temperiem humidam4 ,immo uero illud ipsum humiditatis in carne nonnunquam animalibus causa est1 quod siccam1 terrenamque portionem natura his uniuersam circa cutem reponit4 ,non est igitur putandum1 nec quod cutis ostreis sicca est1 illico carnem quoque esse siccam4 ,nec quod haec praehumida1 muccosaque est1 iam cutem quoque eiusmodi esse4 ,quippe equum est quanque particulam ex seipsa dignosci4 ,ergo tum in his peccant1 ii qui commentarios de temperamentis nobis reliquerunt1 tum quod id omittunt1 quod ,hyppocrates rectissime admonuit1 spectandum esse ex quibus1 in quae mutationes sunt factae4 ,fit enim non raro1 ut praesens nota prioris temperamenti sit1 non eius quod in corpore nunc habeat1 ueluti si quis annos natus sexaginta denso pilo sit1 non quod calidus siccus nunc sit1 sed quod ante talis fuerit1 consistant autem ei prius geniti pili4 ,ad eum modum1 quo herbae1 quae uere sunt enatae1 nonnunquam perseuerant aestate4 ,aliis enim spacio paulatim1 contigit a plurima illa hirtitate mutari4 ,labentibus scilicet pre nimia siccitate pilis1 aliis diutissime pili permanent utique qui nec in processu temporis admodum siccantur1 et a primo ualentem habuerunt originem4 ,arborum ritu1 quarum radices in terra ualenter comprehenderunt4 ,caue igitur si quemadmodum pilosum uideas1 hunc statim melancholicum putes4 ,sed si quidem floret adhuc aetas1 nondum esse talem4 ,sin iam declinat1 melancholicum existima4 ,at si senex est1 non item4 ,fiunt nanque melancholica temperamenta1 ex sanguinis adustione3 ,caeterum cum id pati incipit1 non statim est percoctus1 uerum hirtus abunde1 qui calidus siccus est1 celeriter erit4 ,si modo eorum1 quae proposita sunt1 meminimus4 ,non illico melancholicus4 ,quippe cutis densitas1 crassiorum excrementorum transitum remorans in temperamentis1 quae calida in summo sunt1 comburi ea cogit4 ,ita fit1 ut tale iis nunc sit excrementum1 quod pilos creat1 quale olim procedente tempore in uasis sanguinis est futurum4 ,tum haec igitur omissa prioribus sunt4 ,tum praeter haec quod ex natura excrementorum1 indefinite de temperamentis pronunciant4 ,putant enim particularum temperiem1 similem esse cum excrementorum natura4 ,id uero usquequaque uerum non est4 ,sed fieri interim potest1 ut pituitosa excrementa colligantur1 nec tamen humida sit particula1 immo frigida omnino3 humida uero non omnino4 ,quippe cum siccam quoque esse liceat4 ,quod autem eis imposuit1 facile animaduertitur4 ,non enim norunt quod ex cibis1 nequaquam ex ipso corpore nostro1 pituita fit4 ,quare nihil miri est1 si ubi ingestos cibos 7qui humidi fortasse natura sint7 non uincit1 simile iis1 ipsum quoque excrementum creet4 ,non est igitur quod opinentur1 tanquam corpus siccum est1 itidem excrementum quoque esse siccum4 ,etenim si quis ab initio sicciore1 frigidioreque temperamento statim fuit1 is non melancholicus est1 sed utique ab excrementis pituitosus4 ,quod si ex habitus mutatione1 frigidus1 siccusque est redditus1 necessario hic talis iam etiam melancholicus est uerbi gratia3 ,si quis ante calidus siccus1 ex sanguine urendo plurimam generauit atram bilem4 ,est enim is praeterquam quod siccus est frigidus1 protinus etiam melancholicus4 ,sin a principio frigidus siccus fuit4 ,habitus quidem corporis eius albus1 mollis1 depilis1 uenis1 articulisque parum expressis1 gracilis1 tangenti frigidus1 animus uero minime audax1 timens1 tristis1 non tamen excrementa huic melancholica sunt4 ,in his igitur omnibus peccant plerique medicorum ex eo quod proprias notas respuunt1 atque ad ea quae non perpetuo1 sed frequenter accidunt1 conuertuntur4 ,eiusdem erroris occasione1 quod excalfacit1 id etiam siccare omnino putant4 ,hoc enim ueluti coronide summaque uniuersi sermonis addito1 secundum iam librum finire statui4 ,quippe phlegmone obsessas partes calida perfundentes aqua1 atque ita uacuari ab iis humorem cernentes1 clare indicatum arbitrantur1 siccitatem omnino calori succedere4 ,neque id modo ubi cum siccitate is1 uerum etiam ubi cum humore est coniunctus4 ,caeterum non est idem uel uacuasse ab aliquo humorem1 qui locis quibusdam sit dispersus1 uel propriam particulae alicuius temperiem sicciorem reddidisse4 ,siquidem inequalis quaedam in his1 quae phlegmone laborant partibus1 intemperies est1 similaribus scilicet corporibus a proprio temperamento nondum amotis1 sed assidue adhuc in mutatione atque alteratione uersatis1 omnibus nimirum interpositis inter eas spaciolis1 fluxione refertis4 ,quaecunque igitur calida humidaque natura sunt1 cum sic affectis admouentur1 ipsa quidem superuacanea quae media similarium spacia occuparunt1 euocant4 ,corpora tamen ipsa tantum abest1 ut siccent1 ut etiam illis humorem adiiciant4 ,ac ipsa quidem ueritas ita se habet4 ,demonstratio tamen euidens dictis requiritur4 ,verum eam cum longiorem existimem1 quam ut huic libro inseratur1 auditorem desyderet1 qui medicamentorum facultatis sit non ignarus1 in praesens differo4 ,caeterum ubi in tertio libro de omni temperamentorum genere tractauero1 ac de iis1 quae potestate calida1 frigida1 humida1 siccaque sunt omnem methodum indicauero1 mox integrum libellum scribere de inequali intemperie decreui4 ,quippe si absoluetur a nobis uniuersa de temperamentis disceptatio1 tum ad libros de medicamentis1 tum ad medendi methodum non parum adferet commodi4 ,galeni de temperamentis1 ,thoma ,linacro ,anglo interprete1 ,libri secundi1 finis4 ,,galeni ,,de ,,temperamentis1 ,thoma ,linacro ,anglo interprete ,liber tertius4 ,ac quod energia1 siue actu calidorum1 frigidorum1 humidorum1 siccorum unumquodque tale esse dicatur1 uel quod summam habet eiusmodi qualitatem1 uel quod uincit in eo id genus qualitatum aliqua1 uel quod ad cognati generis mediocre aliquid1 uel ad unum quodlibet nobis sit collatum1 prius est traditum4 ,monstratum praeterea est quemadmodum ea quis agnoscere exacte possit4 ,reliquum est1 ut de iis1 quae talia potestate sunt disseramus1 si tamen prius explicuerimus1 quid ipso potestatis nomine significetur4 ,est autem breuis eius facillima1 clara explicatio4 ,quippe quod quale dicitur1 tale nondum est1 sed potest tale esse1 id hoc esse potestate dicimus4 ,hominem uerbi gratia1 qui modo natus fuit1 rationalem1 auem uolatilem1 canem uenaticum1 equum celerem4 ,scilicet quod eorum unum quodque futurum omnino est1 si nihil id extrinsecus impediat1 hoc ceu iam id sit1 appellantes4 ,vnde arbitror haec esse potestate1 non actu dicimus1 perfectum nanque est1 ac iam praesens1 ipsa energia1 siue quod actu est4 ,quod uero potestate est1 imperfectum1 adhuc futurum1 atque ut fiat quidem id quod dicitur1 ueluti habile1 non tamen adhuc subsistens4 ,siquidem nec infans rationalis iam est1 sed talis futuros4 ,nec qui modo aeditus est canis1 uenator1 qui scilicet adhuc non uideat1 sed quod uenari queat si ad iustum perueniat incrementum1 sic nominatur4 ,ac maxime quidem proprie sola ea potestate esse dicimus1 in quibus natura ipsa suopte impetu ad absolutionem uenit4 ,vtique si nihil ei extrinsecus impedimento sit4 ,praeterea quaecunque fientium 7ut sic dicam7 continentes materiae sunt4 ,nec refert continentes1 an conuenientes1 an proprias dicas4 ,quippe cum ex omnibus indicetur1 quod propinquum est1 quodque nec alia intercedente mutatione sic dicitur1 uerbi1 gratia cum sanguinem potestate carnem appellas1 quoniam minimam mutationem ad carnis generationem requirat4 ,at non qui in uentriculo habetur concoctus cibus1 continens carnis materia est4 ,sed prius sit sanguis oportet1 longius etiam absunt1 maza panis4 ,quippe quae ut caro fiant1 certas sui mutationes requirant4 ,caeterum haec quoque omnia1 potestate caro dicuntur4 ,etiam ante haec ignis1 aer1 aqua1 terra4 ,etiam horum ipsorum communis materia4 ,atque haec quidem omnia magis1 minusue abusiue loquentibus nobis dicuntur4 ,primus autem modus eorum1 quae potestate esse aliquid dicuntur1 maxime est proprius4 ,proximus huic est eorum1 quae sunt propinqua materia1 ueluti si fumidam exhalationem flammam esse1 aut halitum aerem dixeris4 ,dicitur potestate esse1 quod ei quod ex accidenti dicitur1 est ex aduerso positum1 ut si carnosi quis iuuenis in frigida lauationem1 corpus eius ex accidenti1 non ex propria potestate calefacere dicat4 ,ergo tot modis etiam potestate calida1 frigida1 humida1 sicca dicentur4 ,dubitabitur quoque non absurde1 cur ,castoreum1 uel ,euphorbium1 uel ,pyrethrum1 uel ,struthion1 uel ,nitrum1 uel ,misy1 calida esse dicamus4 ,rursus lactucam1 uel cicutam1 uel mandragoram1 uel salamandram1 uel papauer1 frigida4 ,vtrum ne sub praedictis iam modis comprehendantur1 an alia quapiam ratione dicantur1 quae dicta nondum sit4 ,bitumen nanque resina1 saeuum oleum1 pix1 calida potestate sunt1 quod utique energia calida celerrime fiant4 ,etenim celerrime inflammantur4 ,praeterea cum corporibus nostris admouentur1 ea manifeste calefaciunt4 ,at ,calcitis1 ,misy1 ,synapi1 ,nitrum1 ,acoron1 ,meon1 ,costus1 ,pyrethrum cum nobis sunt admota1 calida uidentur4 ,alia magis1 alia minus4 ,non tamen sunt idonea1 quae in flammam uertantur4 ,an igitur seipsos fallunt1 qui id solum estimant4 ,nunquid aliqua non facile in flammam transmutentur1 quos utique non sic4 ,sed an non uertantur in prunam estimare oportebat4 ,cum sit pruna ignis non minus1 quam flamma4 ,hoc tamen discrimine1 quod aere1 uel aereo quopiam in ignem mutato flamma1 terra1 uel terrea re aliqua accensa1 fit pruna4 ,atque hactenus quidem consentire secum sermo omnino uidetur4 ,siquidem uidentur medicamenta ea1 quae ubi ignem attigerint facile accenduntur1 nos quoque excalfacere1 nisi si quod propter crassitiem intra corpus non facile assumitur4 ,disseretur enim de iis latius in libris de medicamentorum uiribus4 ,quaecunque tamen medicamenta nostrum corpus excalfacere uidentur1 ea prompte uertuntur in ignem4 ,at quomodo igitur inquiunt tangentibus non sentiuntur calida1 hoc haud scio cur dicant4 ,nam si energia1 iamque calidum1 esse praedictorum quidque diceremus profecto mirari liceret1 quomodo tangentibus non appareant calida4 ,nunc quod possint facile calida esse1 idcirco ea potestate talia uocamus4 ,itaque nihil miri1 si eos1 qui se tangunt nondum calefaciant4 ,veluti enim nec ignis ipse augetur1 priusquam uicta ab eo ligna sint mutata1 quod aliquo temporis spatio omnino fit4 ,ita nec animantium calor a medicamentis1 nisi illa prius ab ipso sint mutata4 ,quippe alio genere calefit is qui ab igne uel sole intempescit4 ,alio is qui a praedictorum quouis medicamentorum4 ,illa nanque actu sunt calida1 medicamenta nequaquam4 ,itaque nec calefacere nos ualent priusquam actu talia fiant4 ,at quod actu talia sint1 id a nobis accipiunt1 ueluti sicci calami ab igne4 ,ita uero ligna ex sua quidem natura frigida sunt uniuersa4 ,sed quae sicciora sunt1 gracilia1 ea facile mutantur in ignem4 ,quae humidiora sunt crassa1 spacio egent maiore4 ,nihil igitur miri est1 si medicamenta quoque primum quidem in parua tenuia frangi postulant1 secundo loco1 ut tempore aliquo tametsi minimo1 corpori nostro quo calida fiant sint adiuncta4 ,tu uero si ea nec comminuta1 nec prius calefacta1 calida tamen iam fieri censes1 quid significet1 quod potestate calidum dicimus1 parum mihi meminisse uideris4 ,sic enim ea exploras1 tanquam energia sint calida4 ,sed nec illud mirum1 si quo recalfaciant1 calefieri ipsa prius postulent4 ,cum idem fieri cernatur1 in lignorum exemplo4 ,quippe haec uanescentem alias1 morientemque flammam tum seruant1 tum uero augent dum ab hac1 ipsa prius calefiunt4 ,non est igitur alienum1 calorem1 qui in animantibus habetur1 eiusmodi medicamentis quasi alimento quodam uti quemadmodum ignis ligno4 ,quippe id ita quoque fieri cernimus4 ,si uero perfrigerato corpori eorum quoduis quantumuis diligenter comminutum inspergas1 prorsus non calefit4 ,proinde quae refrigeratae partes sunt1 eas eiusmodi medicamentis plurimum perfricamus1 una calorem perfricando excitantes1 una rarum1 quod prius frigore fuit densum1 reddentes4 ,quo scilicet tum introrsus pharmacum penetret1 tum naturali animantis calori coniunctum mutetur1 ac calefiat4 ,quippe cuius si particula quaepiam uel minima1 calorem energia concipiat1 hunc deinde in totum propter continuitatem porrigat1 perinde ac si ex parua scintilla tedam summo tenus accendas4 ,siquidem hanc uniuersam facile depascitur ignis1 nihilo amplius scintillam requirens4 ,ac quidquid quidem potestate calidum est1 huic nondum in natura sua calidum frigido praepollet1 sed in propinquo est1 ut praepolleat1 adeo ut breuem opem quo uincat extrinsecus requirat4 ,hanc illi modo frictio abunde praestare potest1 modo uel ignis1 uel corporis alicuius natura calidi contactus4 ,non est igitur tam arduum rationem reddere1 quid causae sit1 cur alia protinus ut corpus nostrum contigere1 recalfacere id possint4 ,alia post longius id efficere spacium4 ,quippe ex iis1 quae igni appropinquant4 ,alia statim accenduntur1 ueluti elychnium1 tenuis teda1 pix1 siccus calamus4 ,alia nisi diutius sunt admota1 non uincuntur1 sicut uiride lignum4 ,illud potius definiamus1 cuius utique demonstratio cum de naturalibus potentiis agemus1 tradetur4 ,ex hypothesi nunc quoque propositorum causa1 eo utemur1 quatuor nimirum dicentes totius corporis proprias facultates esse4 ,vnam idoneorum tractricem1 alteram eorum omnium retentricem1 tertiam alteratricem1 quartam quae alieni sit segregatrix1 easdemque facultates effectus esse totius in quouis corpore substantiae4 ,quam etiam constare ex calido1 frigido1 humido1 sicco inter se mixtis dicimus4 ,vbi igitur corpus una qualibet earum1 quas in se habet qualitatum1 id quod sibi admouetur1 demutat1 nec ipsum hoc casu tota sua substantia existimandum est agere1 nec quod ab ipso mutatur posse ei assimilari4 ,quare nec unquam nutriet1 quod ita mutatum est1 id quod se mutauit4 ,at si illud mutet1 id est tota sua substantia operetur1 utique tum sibi assimilabit id quod mutatur1 tum ab eo nutrietur4 ,neque enim aliud nutritio est1 quam adsimilatio perfecta4 ,quoniam autem hoc definitum est1 inde rursus incipiendum4 ,omne animal conueniente sibi nutritur alimento3 conueniens autem cuique alimentum est quicquid assimilari corpori quod nutritur1 potest4 ,oportet igitur toti nutrientis substantiae1 cum tota nutriti natura communio aliqua1 similitudoque sit3 prorsus hic quoque non paruo excessus1 defectusque subsistente in ipsis discrimine1 cum alia magis consentientia1 similiaque sint1 alia minus4 ,proinde etiam alia conficiendi opere ualentiore1 ac diuturniore1 alia minore1 ac breuiore egent3 auium caro minore1 suilla maiore1 bubula etiam hac maiore4 ,vinum uero ut assimiletur opus desyderat minimum4 ,quo fit1 ut tum nutriat1 tum roboret celerrime4 ,porro id quoque in concoquendi instrumentis1 uentriculo1 iocinore1 uenis1 prorsus aliquamdiu traxerit oportet4 ,quibus scilicet praeparatum1 nutrire corpus iam queat4 ,ante uero quam in his sit demutatum fieri non potest1 ut animalis corpori sit nutrimentum4 ,ne si per totum diem1 ac noctem extrinsecus super corpus sit impositum4 ,multoque minus panis1 uel beta1 uel maza1 foris imposita nutriat4 ,at quae quidem adsimilantur1 omnia nutrimenta uocantur4 ,reliqua omnia medicamenta1 est porro horum natura duplex4 ,quippe uel cuiusmodi sunt adsumpta1 eiusmodi etiam permanentia1 uincunt1 corpusque mutant1 ad eum modum1 quo id cibos1 atque haec prorsus tum uenenosa1 tum natura animalis corruptricia medicamenta sunt1 uel mutationis initium ab animalis corpore consecuta1 deinceps iam putrescunt1 ac corrumpuntur1 deinde corpus quoque una corrumpunt ac putrefaciunt4 ,sunt autem haec quoque noxia uenena4 ,est his etiam amplius tertia medicamentorum species1 eorum nimirum1 quae corpus recalfaciunt quidem1 mali tamen nihil adferunt4 ,est quarta eorum species1 quae agunt patiuntur aliquid3 sed spatio uincuntur1 planeque adsimilantur4 ,accidit porro his1 ut tam medicamenta sint1 quam nutrimenta4 ,nihil autem miri est1 si exiguum consecuta momentum1 aliqua maximam a priore natura mutationem habent4 ,cernuntur enim eiusmodi multa in his1 quae extra nos sunt4 ,siquidem in ea ,mysia1 quae est ,asiae pars1 domus hac aliquando ratione conflagrauit4 ,erat proiectum columbinum stercus1 cui iam putri excalfacto1 ac uaporem edenti1 tangentibus admodum calido in propinquo fenestra fuerat1 ita ut iam contingeret eius ligna1 quae large nuper illita resina fuerant4 ,media igitur aestate1 cum sol plurimus incidisset1 accendit tum resinam1 tum ligna4 ,hinc autem fores quaedam aliae1 quae prope fuerant1 fenestrae nuper etiam resina illite1 facile ignem conceperant1 atque ad tectum usque summiserant4 ,vbi autem excepta semel a tecto est flamma1 celeriter in totam domum est grassata4 ,hoc arbitror modo aiunt ,archimedem hostium triremes urentibus speculis incendisse4 ,porro succenditur his prompte1 lana1 stupa1 elychnium1 ferula4 ,quicquid denique similiter his siccum1 rarumque est4 ,flammam edunt1 lapides attriti1 atque hoc magis1 si quis sulphure illos illeuerit4 ,eiusmodi erat medicamentum ,medeae4 ,quippe quod quibus est illitum1 omnia ubi in id incidit1 calor accendit4 ,constat id ex sulphure1 humido bitumine4 ,iam illud ceu rem mirandam quidam ostentauit4 ,extinxit lucernam1 ac rursus muro admouens1 accendit4 ,alter lapidi eam admouit4 ,fuerant autem tum murus1 tum lapis sulphure contacti4 ,quod ubi deprehensum est1 desiit mirum uideri1 quod ostentabatur4 ,ergo omnia id genus medicamina1 perfecte1 atque ad consummationem calida adhuc non sunt1 aptissima tamen ut calida fiant4 ,atque idcirco potestate calida dicuntur4 ,ac de iis quidem nulla est dubitatio4 ,sed nec cur uinum bibitum ualenter corpus calefaciat4 ,monstratum enim supra paulo est1 id non utique ut calidum medicamentum4 ,immo ut conueniens nutrimentum calefacere animal4 ,tanquam enim ignis idoneum alimentum1 ignem ipsum auget1 ita quicquid corporum natura calidorum proprium naturale est nutrimentum1 id ea semper non solum roborabit1 sed etiam insitum eorum calorem augebit4 ,atque id quidem omnis nutrimenti communis effectus est4 ,vino praeter caetera proprium1 ac suum est mutationis celeritas4 ,ita utique1 ut tedae1 elychnii1 stuppae1 picis4 ,iam uero ab ignis exemplo non digressi3 admoneamus rursum de lignis uiridibus1 quae ipsa quoque ignis nutrimentum sunt4 ,caeterum non statim1 aut continuo1 eoque saepenumero igni iniecta1 non solum flammam quasi sopiunt1 sed etiam si imbecilla est parua1 corrumpendae quoque eius periculum afferunt4 ,sic profecto in animalibus cibi1 qui uti prorsus adsimilentur1 corpus nutriant spatio egent1 hi frigus uniuersi1 potius quam calorem afferre in praesenti uidentur4 ,caeterum calefaciunt hi quoque spatio1 non secus1 ac reliqui cibi1 si semel ut corpus nutriant1 sint consecuti4 ,omne enim nutrimentum1 quatenus nutrimentum est1 animalis calorem auget4 ,at si deuoretur quidem ut nutrimentum1 nec tamen superetur1 id erit quod ,hyppocrates dixit1 nomine quidem nutrimentum1 re autem minime4 ,quippe cum trifariam nutrimentum dicatur1 sicut ipse docuit his uerbis4 ,nutrimentum est1 quod nutrit1 quod ueluti nutrimentum est1 quod futurum nutrimentum est1 quod utique iam nutrit1 corpori adiungitur1 nec amplius futurum est1 id proprie nutrimentum nominatur4 ,idem uero corpus quod nutrit1 excalfacit1 quod reliquorum neutrum facit4 ,quod scilicet proprie nutrimenta non sint4 ,sed alterum eorum ueluti nutrimentum1 alterum tale futurum4 ,proinde nec uinum ipsum semper animal calefacit1 aeque1 ut nec oleum flammam accendit1 tametsi aptissimum est ignis nutrimentum4 ,immo si imbecille exigue flammae1 confertim multum oleum infundas1 suffocabis eam1 prorsusque extingues1 potiusquam augebis4 ,sic igitur uinum1 ubi plus bibitur1 quam ut uinci possit1 tantum abest1 ut animal calefaciat1 ut etiam frigidiora uitia gignat4 ,quippe apoplexiae1 paraplegiae1 quae ,graece caros1 comata uocamus1 neruorum resolutio1 comitiales conuulsiones1 tetani1 immodicum uini potum comitantur4 ,quorum unumquodque frigidum est uitium1 generatim enim quaecunque assumpta in corpus1 ut nutrimentum calefaciunt1 haec interim frigefacere deprehendas4 ,eque scilicet1 ut flammam ab eadem materia1 non augeri modo1 uerum etiam aliquando extingui4 ,atque haec quidem omnia1 tum iis1 quae de elementis1 tum iis quae de temperamentis sunt prodita consentiunt4 ,illud fortasse dissonare uidebitur1 quod ex iis1 quae ut nutrimentum comeduntur1 aliqua cuti imposita1 hanc erodunt1 atque exulcerant4 ,sicut sinapi1 muria1 allia1 cepe4 ,verum hoc quoque cum positis a principio hypothesibus concordat4 ,etenim propterea1 quod tum in uentre concocta1 tum in uenis in sanguinem uersa mutantur1 alteranturque1 praeterea quod uno loco non permanent3 sed in multas partes diuisa1 undequaque ferunt1 adde quod non solum multis succis miscentur1 sed etiam cibis1 cum quibus sumuntur1 adhaec quod celeriter eorum concoctio1 partium separatio perficitur1 ita ut quod conueniens in eis est adsimiletur1 quod superuacaneum acre1 per aluum urinas1 sudorem excernatur3 propter haec inquam1 omnia quod foris impositum exulcerat1 id comestum non exulcerat4 ,quamuis si uel unum quodlibet horum accederet1 satis esset ad ea quae foris sunt integra seruanda1 uerbi causa mutatio ipsa4 ,si nanque non maneat sinapi1 quale extrinsecus fuit1 cum est adsumptum1 manifestum est1 nec uim eius manere censendum4 ,quod si tum dirimuntur eius partes1 tum purgantur1 multo utique magis sic censendum4 ,iam satis erat quod nec eodem loci manet4 ,cum nec circa cutim aliquid efficere posse uideatur1 nisi diutius immoretur4 ,sed nec mixtio ipsa cum multis cibis parum momenti habet4 ,si enim id citra alium cibum solum assumas1 facile intelliges quantum molestiae1 rosionis uentriculo sit allaturum4 ,quin etiam1 si plurimo dulci admixtum succo1 cuti id imponas1 quam nihil adferat incommodi4 ,cum igitur praedictorum unum quodlibet per se1 satis prohibere possit1 quo minus sinapi1 quod foris facit1 idem facere intus possit1 multo arbitror magis1 ubi multa simul coierint4 ,nam coquendo alteratur1 expurgatur1 cum multis aliis miscetur1 uarie distribuitur1 in omnem partem fertur1 nec in ulla moratur4 ,quod autem si acrimoniam suam seruaret1 interna quoque omnino exulceraret1 ex iis1 quae sponte accidunt ulceribus1 intelligas4 ,gignitur enim non raro aliis ex uitioso cibo1 aliis ex quapiam in ipso corpore corruptela1 putredine1 uitiosus succus1 quam cacochymian uocant4 ,iis aliquando interiorum quoque aliquid exulceratur4 ,magna tamen ex parte1 cutis quoniam in hanc excrementa quae in habitum corporis colliguntur1 natura expellit1 multis assiduis ulceribus afficitur4 ,quippe cancri phagedene1 herpetes erodentes1 carbunculi1 quae chyronia1 ,telephia uocantur1 milleque aliae ulcerum generationes1 ab eiusmodi cacochymia nascuntur4 ,neque igitur talium quicquam est dubitandum4 ,sed nec cur medicamentorum nonnulla1 cum nihil nos extrinsecus offendunt1 intro assumpta magnum afferant malum4 ,aliqua rursus intro assumpta1 nonnunquam laedant1 nonnunquam conferant4 ,aliqua non solum intro assumpta1 sed etiam extrinsecus applicita offendant4 ,quippe ut semel dicam1 nihil foris1 intusque parem agendi facultatem habet4 ,neque enim aut uipere uenenum1 aut rabidi canis spuma1 ut aspidis uirus1 quae tamen si extrinsecus corpori occurrant1 offendere creduntur1 parem uim habent1 uel soli cuti applicita1 uel intro assumpta4 ,sed nec illud est mirandum1 si certorum medicamentorum uis1 ad profundum non peruenit4 ,neque enim necesse est1 ut omnia parem habeant uim4 ,quod si ex iis1 quae intro sumuntur non pauca1 certo tempore1 certa quantitate1 in mixtura1 cum certis accepta1 conferunt4 ,intempestiue autem largius1 nec cum aliis admixta laedunt1 ne id quidem dubitationem ullam disputationi pariat4 ,siquidem id tum cibis1 tum igni1 tum uero omnibus1 ut sic dicam quae corpori occurrunt1 accidere solet4 ,nam mediocri nobis flamma nonnunquam opus est1 eaque usi1 plurimum ex ea iuuamur4 ,cum tamen immodica flamma nos urat4 ,ad eundem modum frigide potio quae mediocris est1 confert quae immodica est1 maximam affert lesionem4 ,quid igitur miri est1 esse medicamen aliquod1 adeo calidum potestate1 ut si multum eius sumatur1 ac in uacuum corpus inferatur1 erodat prorsus1 uratque4 ,sin exiguum sit1 cum iis1 quae uehementiam eius remittant1 conuinctum1 non modo nihil incommodi adferat1 uerum etiam calefaciendo iuuet4 ,lacrimam enim1 uel ,cyrenaicam1 uel medicam1 uel particham ipsam quidem per se1 citra incommodum sumere non est4 ,at si omnino exigua1 uel cum aliis tempore congruente sit sumpta1 magnopere conducit4 ,atque ad hunc quidem modum1 quaecunque corpus excalfaciunt1 ubi mutationis principium in ipso sicut dictum prius est accepere1 recalfacere illud sunt apta4 ,quae uero refrigerant1 ueluti papaueris succus1 haec a nostro corpore1 ne uel paulum quidem demutantur1 sed ipsum statim uincunt1 ac mutant1 etiam si calefacta prius dederis4 ,est enim eorum natura frigida1 quemadmodum aqua4 ,quare illud recte ,aristoteli1 sicut alia multa1 dictum est4 ,calidorum1 frigidorum1 siccorum1 humidorum corporum1 quaedam esse talia per se1 quaedam ex accidenti4 ,sicut aqua per se quidem frigida est1 ex accidenti uero aliquando calida3 uerum acquisititius eius calor breui perit1 naturalis frigiditas manet4 ,tanquam igitur calida aqua flammae iniecta1 eam extinguit4 ,sic meconium si id quantumuis calefactum dederis1 calorem animalis perfrigerabis1 necis periculum afferes4 ,omnia igitur id genus medicamenta1 si exigue sint data1 una cum iis1 quae uehementiam frigoris eorum castigare ualeant1 nonnunquam usum aliquem corporibus nostris praestant1 quemadmodum in opere de medicamentis dicetur4 ,siquidem medicamen id quod ,cantharidas recipit1 hydericis prodest4 ,tametsi cantharis ipsa1 uesicam omnino exulcerat4 ,verum ubi per ea1 quae admiscentur castigata est1 ac corpori1 quod plurimo humore grauatur1 tum offertur1 illum per urinas expellit4 ,maxime igitur est attendendum in omnibus1 quae potestate calida1 frigida ue dicuntur1 sint ne ex natura eorum1 quae nutrire corpus possunt1 an eiusmodi1 quae exiguum alterationis momentum nacta1 deinde secundum propriam naturam alterata1 corpus ipsum aliquo modo afficiunt4 ,tertio loco an nullo pacto ab eo1 quicquam alterentur4 ,si nanque ex nutrientium sunt genere1 siquidem uincantur1 calefaciunt4 ,si non uincantur1 refrigerant4 ,sin ex iis sunt quae exiguum quippiam alterantur1 omnino calefaciunt4 ,si uero ex iis1 quae omnino non alterantur1 maxime refrigerant4 ,attendere autem1 ut dictum est quam maxime oportet1 ac discernere1 quae per se sunt1 ab iis1 quae per accidens1 non in calidis frigidis modo1 sed nihilo etiam setius in siccis humidis4 ,quippe aliqua talium1 cum siccam substantiam sint sortita1 ubi largo calore sunt liquata1 humiditatis phantasiam praebent1 ueluti aes1 ferrum4 ,quaedam per se humida1 ubi in syncero frigore sunt morata1 apparent sicca sicut glacies4 ,minime igitur de iis omnibus faciendum absoluto1 sine ulla exceptione iudicium est1 sicut in superioribus monuimus4 ,sed cum eo1 ut quemadmodum sese in calore1 frigoreque habeant1 consyderentur4 ,siquidem si exiguo praedita calore1 nihilominus humida cernuntur1 talia esse ex propria natura sunt censenda1 tametsi cum copioso calore sint sicca4 ,quae uero uel sub feruenti calore fluunt1 uel sub puro rigore sunt concreta1 ne horum quidem altera per se humida1 altera per se sicca sunt existimanda4 ,ergo tum adhunc modum distinguere conueniet1 quae per se sunt1 ab iis1 quae per accidens1 tum ad haec ipsa spectantibus1 eorum quae potestate calida1 frigida1 humida1 sicca ue sunt1 iudicium faciendum4 ,non enim ad id quod secundum accidens est1 respicientibus3 sed ad id1 quod secundum se est1 id quod potestate est1 iudicari debebit4 ,porro communis in omnibus1 unaque iudicandi ratio est1 alterationis celeritas4 ,at cum calidum1 frigidum1 humidum1 siccum dicantur1 1 quod scilicet alia per id1 quod exuperat1 alia quod eam qualitatem a qua sunt denominata1 summam habeant1 in utrumcunque horum prompte uertitur1 de quo agitur iudicium1 tale potestate fuerit4 ,oleum nanque calidum potestate est1 nimirum quod flamma facile fiat4 ,eodem modo resina1 bitumen1 pix4 ,vinum autem1 quod facile fiat sanguis4 ,pari modo mel1 caro1 lac4 ,atque haec quidem totis ipsorum alteratis substantiis1 nutrimenta se alterantium sunt4 ,quae uero una qualibet qualitate1 alterantur ac mutantur1 ea medicamenta tantum sunt4 ,medicamenta itidem sunt1 quae nulla substantiae suae mutata parte1 sed tota seruata integra1 corpus ipsum afficiunt4 ,caeterum grauia naturae animalis corrumpentia4 ,vnde totum eorum genus deleterion pestilens dici reor4 ,quippe haec non eo minus genere deleteria sunt dicenda1 quod ubi plane minima exhibentur1 nullam inferunt sensibilem noxam4 ,sic nanque neque ignis ipse calidus sit1 neque nix frigida4 ,nam horum quoque si quid prorsus exiguum est1 nullum euidens in corporibus nostris excitat affectum4 ,quippe centesima unius scintillae pars1 est quidem omnino genere ignis4 ,caeterum adeo nos non urat excalfaciatue1 ut corpori incidens1 ne sensum quidem ullum sui excitet4 ,ad eundem modum frigidae asperginis centesima portio non modo nihil offendat1 aut refrigeret1 sed nec sensum sui ullum praebeat4 ,nequaquam igitur sic iudicanda deleteria sunt4 ,immo totius naturae suae contrarietate4 ,porro iudicabitur contrarietas1 ex ea quae media intercedit mutatione4 ,in elementis uerbi gratia1 neque aqua mutari potest in ignem1 neque ignis in aquam3 sed ambo in aerem1 is uero in utraque4 ,at illa in alterutrum nullo modo4 ,ergo continens1 sine medio est aquae mutatio in aerem1 itemque ignis4 ,non continens1 ignis aquae in alterutrum3 haec igitur inter se contraria pugnantiaque sunt4 ,non dissimili ratione papaueris succus1 hominis corpori prorsus est contrarius ut quod in eum quicquam agere ne una quidem qualitate possit1 multo minus tota sua substantia possit4 ,atque unum quidem deleteriorum genus eiusmodi est1 alterum est eorum1 quae ex nostro calore momentum aliquod mutationis accipiunt1 ac deinde in multifarias alterationes uertuntur1 quibus corrumpi naturam nostram accidit4 ,eiusmodi enim omnia deleteria genere sunt1 etiam si propter exiguitatem nonnunquam nihil quod sentiatur efficiant4 ,ac quae corporis naturam rodunt putrefaciunt1 liquant1 merito potestate calida nominantur4 ,contra quae refrigerant1 sensum auferunt1 torporemque notabilem afferunt1 frigida4 ,et priora quidem nihil non rationi consonum1 nec ipsa pati1 nec in corporibus nostris efficere uidentur4 ,siquidem calido corpori applicita1 mutationis momentum aliquod hinc adepta1 partim eorum ad summam caliditatem1 partim proueniunt ad putredinem4 ,iure igitur pro affectu quem ipsa consecuta sunt1 etiam corpus animalis afficiunt4 ,at quae corpus tametsi ipsa calida sunt1 applicata1 tamen refrigerant1 non paruam dubitationem afferunt1 utrius potius naturae sint4 ,nam si energia semel calida sunt reddita1 cur animal non calefaciunt8 ,sin nondum sunt calefacta1 quomodo apparent calida4 ,soluetur dubitatio si distinguatur1 quod per se frigidum est1 ab eo quod est ex accidenti4 ,ita uti ,aristoteles docuit4 ,perit nanque celeriter eorum1 quae ex accidenti sunt calida1 acquisititius affectus4 ,ita ut in priorem naturae suae statum facile reuertantur4 ,porro in applicandis iis nobis1 quae natura quidem sunt frigida1 sed per accidens calida1 duo haec contingere est necesse1 ut acquisititius eorum calor pereat1 propria eorum temperies1 a nostra nihil immutata1 frigida perstet4 ,et quid miri si papaueris succus1 mandragora1 uel cicuta1 uel similium aliquid1 quamuis exhibeantur calefacta1 paulo post euadunt frigida8 ,cum idem patiantur1 ptisana1 lac1 far1 panis4 ,vbi in imbecillum uentrem demissa1 ab eo non superantur4 ,euomuntur enim non raro abunde frigida4 ,et quod iis maius est1 quodque ,hyppocrates notauit1 pituita ipsa quamuis iam succus sit1 atque ex cibis in uentre iam concoctis nata1 nihilominus frigida tangentibus sentitur1 neque id modo dum in uentre consistit1 sed postquam a uenis ipsis1 purgantis1 cuiuspiam medicamenti ui1 est detracta4 ,tametsi enim quam tenacissima est1 ac per uim ducitur1 attamen ne ipsa quidem tractus uiolentia calefieri potest4 ,quid igitur miri1 si etiam papaueris succus1 quod naturae nostrae tam contrarium medicamentum est1 quam celerrime refrigeretur1 etiam si calefactus sit exhibitus8 refrigeret autem una secum corpus8 ,quippe acquisititium calorem non seruat1 propterea quod natura frigidus est4 ,at quia eius substantia a nobis non alteratur4 ,immo potius nos alterat1 mutat1 idcirco nec a nobis quicquam recipit caloris1 pro sua natura nos afficit4 ,itaque cum frigidus natura sit1 nos utique refrigerat4 ,nihil igitur in dictione nostra est dubitationis reliquum4 ,enimuero quod horum omnium1 quae frigida per naturam sunt1 quicquid plus iusto calefeceris1 ex propria id natura recedat1 praeterquam quod nullam dubitationem habet etiam praedictis a nobis1 affert testimonium4 ,sicut enim salamandra ad certum usque terminum ab igni nihil patitur1 uritur autem1 si longiore spatio igni sit admota4 ,sic mandragora1 cicuta1 psillium1 breui spatio igni admota1 proprium adhuc temperamentum seruant1 largius autem excalefacta1 illico corrumpuntur1 nec quicquam efficere1 quae prius poterant1 ualent4 ,ac talium quidem omnium natura1 hominibus maxime est contraria4 ,sane naturam cum dico1 uniuersam substantiam1 ac temperiem1 quae ex primis elementis conflat1 significo1 calido1 frigido1 humido1 sicco4 ,eorum uero1 quae celerrime nutriunt conuenientissima4 ,reliqua omnia media inter haec sunt1 quorum alia magis1 alia minus agere1 ac pati a corpore nostro possunt4 ,siquidem castoreum1 piper agere magis in corpus nostrum quam pati ab eo ualent4 ,vinum1 mel1 ptisana1 pati magis1 quam agere4 ,ergo haec omnia tum agunt circa corpus aliquid1 tum uero patiunt4 ,omnino enim ubi duo corpora inter se commissa1 aliquam multo tempore pugnant1 certantque de alterando1 utrunque eorum tum agere1 tum pati est necesse4 ,fortasse autem si non multo tempore id fiat1 attamen agit etiam id quod uincitur1 in id quod uincit3 uerum ita exiguum1 ut sensum effugiat4 ,neque enim si acutissimo ferro mollissimam caeram toto die ac nocte incidas1 fieri potest1 ut non fiat1 manifeste obtusius4 ,ita nimirum illud comode dici uidetur4 ,assiduo illisu durum cauat undula saxum4 ,quippe ita quoque factum cernitur4 ,caeterum uno1 aut altero ictu nihil adhuc euidens uidere in talibus licet4 ,ex quo factum arbitror1 ut quaedam ab admotis sibi1 nihil prorsus pati1 opinati nonnulli sint4 ,et cedendum quidem est ita loquentibus4 ,saepe uero nobis quoque ipsis ita plerunque loquendum est1 nisi sicubi ad ultimum examen1 disputationem perducimus1 quemadmodum in praesentia facimus4 ,sic igitur 1 id est1 nunquam deficientis affectionis dogma1 iis utique qui ratione solum id estimant1 ualente demonstratione non caret4 ,non est tamen eius ad priuatas singulatim obeundas actiones ullus usus4 ,si nanque adeo exigui affectus sint1 quibus assidue afficimur1 ut nulli actioni sensibile1 manifestum incommodum afferant1 facile profecto contemnendi sunt1 atque ei qui affectus id genus nullos esse dicit non repugnandum4 ,perinde igitur habet1 in iis1 quae nutriunt1 prope dixerim omnibus4 ,quippe quae ipsa quoque in corpore hominis aliquid faciunt4 ,sed nec sensibile aliquid prorsus1 nec euidens1 diuturna tamen eorum exhibitio1 magnopere alterat1 mutatque iam corpora4 ,sunt enim quae primo statim usu1 manifestam alterationem suam indicent1 ueluti lactuca1 quae eos1 quibus uenter aestuat1 manifeste refrigerat4 ,atque a siti uindicat quibus refrigeratum est1 manifeste laedit4 ,conducit uero ad somnum non parum1 neque id alia ratione ulla quam quod frigido temperamento humido est4 ,verum sic est humida1 frigida ad hominem1 alia quae nutriri sunt apta1 sicut uiridia ligna ad ignem4 ,quare rationabiliter cibi1 id genus utrumque praestant1 quod ueluti medicamenta corpus nostrum afficiunt1 quod nutriunt4 ,toto quidem concoquendi sui tempore1 ut medicamenta4 ,vbi iam nutriunt ac prorsus sunt adsimilata1 ut quae nihil in nos agant1 sed naturalem calorem augeant1 ceu prius est dictum4 ,quippe id omnium quae nutriant commune est4 ,nec est quod miremur1 si modo exempli uiridium lignorum non sumus immemores1 esse aliqua1 quae priusquam adsimilentur1 nutriant1 dum adhuc concoquuntur1 refrigerent1 cum adsimilata sunt1 ac iam nutriunt1 calefaciant4 ,itaque usus quoque talium omnium duplex medicis suppetit1 tum ut ciborum1 tum ut medicamentorum4 ,fac nanque mutata sit alicui optima uentriculi temperies1 ad calidiorem4 ,is profecto quamdiu lactucam concoquit1 refrigerabitur mediocritatem temperamenti assequetur4 ,vbi uero ex ea iam nutritus est1 insiti caloris substantiam augebit4 ,in eo igitur uel maxime sese fallere uidetur4 ,iuniorum medicorum uulgus1 quod ignorat in nobis aliquando quantitatem caloris intendi1 aliquando substantiam eius augeri4 ,tum quod utroque genere ueteres calidius factum animal dicant4 ,quando etiam calidius fit1 siue calorem eius intendas1 siue substantiam1 in qua prima consistit1 inaugeas1 finge nanque ex iis1 quae in animalis corpore continentur1 sanguinem esse per se calidum1 aut si magis placet flauam bilem1 reliqua omnia ex accidenti esse calida4 ,vtique quod huius aliquam habeant partem1 nunquid necesse erit animal bifariam calidius esse1 uel quod plus calidorum succorum sit sortitum1 uel quod calidiores eos habeat quam ante4 ,mihi plane ita uidetur4 ,ad eundem modum arbitror1 frigidius erit bifariam1 uel quod plures illi succreuerint frigidi succi1 ceu pituita1 nigra bilis1 uel quod eorum omnium modo non mutato sola qualitas sit intenta4 ,an igitur miri quicquam est1 si corpus quoad concoquit1 qui frigidus natura cibus est1 sicut portulaca1 lactuca1 frigidae qualitatis non parum percipiat1 percocto autem1 ac iam in bonum sanguinem uerso3 calidi succi accessione1 calidius quam prius euadat4 ,atqui si nihil horum1 aut eiusmodi est1 quod fieri nequeat aut etiam adhuc mirum1 desinant iam obstrepere1 qui unum eundemque cibum1 tum nutrimenti1 tum medicamenti usum corpori praestare negant4 ,tanquam enim si omnino non percoqueretur1 perpetuo maneret medicamentum1 sic cum iam est percoctum1 ambo efficitur4 ,pone enim prorsus non concoquatur lactuca1 uel si mauis succus ipsius1 quando is si liberalius sumatur1 similem in homine cum papaueris succo effectum habet4 ,nunquid hoc casu medicamentum tantum erit1 nec aliud quicquam8 ,nemo arbitror de ea re dubitet4 ,ergo habet omnino lactuca medicamenti facultatem4 ,at uero habebat et nutrimenti3 quippe que persepe nutriit4 ,ambas igitur facultates simul in se continet1 non tamen similiter ambas ostendit4 ,verum ubi plus egit in homine1 quam sit passa1 medicamenti potius indicat facultatem1 ubi passa plus est quam egit1 nutrimenti4 ,nec mirum ullum est1 si lactucae tum agere1 tum pati contingit1 quando ensi quoque1 ceu paulo ante diximus1 non solum in ceram agere1 sed etiam ab ea pati accidit4 ,caeterum eo quod multo amplius est quod agit1 quam quod patitur1 alterum latet4 ,at si durissimum illi ferrum admoueas1 contra magis pati1 quam agere tibi uidebitur4 ,tametsi agit aliquid tum quoque4 ,sed negligitur prae exiguitate eius uis4 ,itaque de omnibus prorsus cibis1 illud pronunciare non dubitamus1 quod non solum a nostris corporibus pati1 sed etiam agere aliquid in ea possunt4 ,iam uero de quibusdam1 quae plane scilicet luculenter uidemus agere1 quod non tantum cibi sint1 sed etiam medicamenta4 ,et lactuca quidem tam cibus1 quam medicamentum frigidum est4 ,eruca tam cibus1 quam medicamentum calidum4 ,quod si castoreum quoque spatio concoquitur1 erit id quoque simul nutrimentum1 simul medicamentum calidum4 ,ad eundem modum sinapi piper4 ,ex herbis quoque anethum1 ruta1 origanum1 pulegium1 calamynthe1 thymbra1 thymum4 ,quippe haec omnia1 tum cibi1 tum medicamenta calida sunt1 prius enim quam in sanguinem sunt mutata1 dum scilicet adhuc concoquuntur1 medicamenta4 ,mutata uero in sanguinem1 non utique iam medicamenta1 sed nutrimenta4 ,secunda nimirum nutrimenti significatione1 qua id significatur1 quod nondum est alimentum1 sed ueluti alimentum4 ,ergo sicut de lactuca paulo supra fecimus1 cum duos uentres1 alterum iusto frigidiorem1 alterum iusto calidiorem finximus4 ,ita nunc quoque pro contemplandis iis1 quae potestate calida sunt1 proponamus eosdem uentres4 ,ergo eum qui frigidior iusto est1 quoad in eo continentur1 ac concoquuntur omnes id genus herbae calefaciunt1 atque ad temperamenti aequalitatem reuocant1 prosuntque ut medicamenta4 ,alterum uero qui calidus est1 inflammabunt1 ac magnopere laedent4 ,atque has quidem alterationes qualitate sua inducent4 ,nam omnino percocta1 mutata1 ac in sanguinem bonum iam uersa1 naturalis in animali caloris substantiam augebunt1 non qualitatem intendent4 ,in totum enim siue frigidus1 siue calidus potestate cibus sit1 posteaquam in sanguinem conuersus est1 naturalem calorem similiter augebit4 ,quoad autem ad sanguinis formam tendit1 nec dum plane sanguis est redditus1 refrigerat1 excalfacit ue animal medicamenti ritu4 ,sane omnis haec disceptatio ab uno principio pendet4 ,quo magis seruandum id1 memoriaque tenendum perpetuo est4 ,cuilibet corpori proprietatem quandam temperamenti esse1 quae huic quidem naturae sit consentiens1 ab hac uero sit dissentiens4 ,tum si quod conueniens sibi est1 in suam naturam transmutet1 eo pacto caloris sui substantiam augere4 ,sin ipsum sit mutatum1 duorum alterum illi contingere1 uel ut calorem quendam conquirat1 utique si id a quo mutatur1 calefacit1 uel proprium calorem amittat1 si id non calefacit4 ,liquet igitur ex iis1 quod eiusmodi omnia1 ex eorum sunt numero1 quae relata ad aliquid dicantur8 ,cum ad proprietatem mutantis naturae1 quicquid assumitur1 uel nutrimenti1 uel medicamenti1 uel utriusque rationem sortiatur1 uerbi gratia4 ,cicuta1 sturno nutrimentum est1 homini medicamentum4 ,rursus coturnici1 ueratrum nutrimentum est1 hominibus medicamen4 ,si quidem coturnicum temperies assimilare sibi ueratrum potest1 quod hominum temperies non potest4 ,ergo manifestum iam arbitror factum1 quod iudicium eius quod respectu nostri calidum1 frigidum1 humidum1 siccum dicitur1 non ex iis1 quae extrinsecus sunt posita4 ,sed ex iis1 quibus ipsi afficimur1 certum exactumque fieri possit4 ,atque id tanquam primum1 ac maxime sit spectandum4 ,deinde si res exigit1 etiam quod ab externis petitur4 ,nam si euidens ad sentiendum1 clarus sit adhibiti medicamenti affectus1 huic reliquis notis omnibus posthabitis credendum4 ,sin confusus1 obscurus1 aut etiam mixtus1 aut ullam omnino dubitationem sit exhibens1 tum utique ad externa omnia conferentes1 de eo iudicandum4 ,ac neque horum quidem ad ea1 quae longius absunt1 sed quae ab ipsa quaesitae rei substantia sunt desumpta4 ,verbi gratia4 ,si oleum calidum est1 non id inde spectabitur1 quod glutinosum1 aut pallidum1 aut leue est3 sed quod facile inflammatur4 ,id nanque erat illi calidum potestate esse1 quod celeriter in energia calidum mutatur4 ,ad eundem modum in corporibus nostris1 non utique id expendendum1 an crassarum partium1 aut tenuium1 aut humidum1 aut leue1 aut glutinosum1 aut pallidum3 sed an calefaciat admotum4 ,eque uero nec an dulce sit1 an aluum deiiciat1 an sanguinem1 si instilletur1 faciat in missione fluxilem4 ,quippe haec quoque superuacua sunt1 cum estimare liceat1 an calefaciat cum admouetur1 ,ergo si notabiliter id1 ualenterque faceret1 quemadmodum piper1 utique clarum id proculque dubio esset4 ,nunc cum minime ualenter1 id praestet1 merito in quaestionem uenit4 ,multo uero magis de rosaceo1 aceto dubitatur a medicis1 atque ambigitur calida ne haec1 an frigida potestate sint4 ,agendum igitur id est1 ut in omnibus1 quae potestate calida1 frigida1 humida1 sicca ue dicuntur1 exactas aliquas1 clarasque discretiones inueniamus4 ,sicut ante de energia sic dictis fecimus4 ,porro incipiendum arbitror ab iis1 quae euidentissima sunt4 ,quando in iis exercitatus1 facile consequetur ea1 quae minus sunt euidentia4 ,ergo statim ut corpori hoc1 uel illud medicamentum1 cibus ue admouetur1 expers esto omnis acquisititii caloris1 frigoris4 ,quam enim in superioribus determinationem iniuimus1 cum sicca humida corpora dignoscenda proposuimus1 eadem nobis nunc quoque in iis1 quae potestate calida frigidaque sunt1 non minus erit utilis4 ,nam siue potestate frigidum1 cum id applicas1 manifeste calefacias1 siue calidum refrigeres1 corpus primo occursu1 qualitatis acquisitae1 non eius1 quae propria est rei admotae1 sensu afficietur4 ,vt ergo admotae rei uera1 synceraque natura exploretur1 tepidum quoad fieri maxime potest1 esto1 nec ullam extrinsecus notabilem alterationem ualentis caloris1 frigoris ue ceperit4 ,ac prima quidem admoti medicamenti praeparatio talis esto4 ,applicetur autem cum eius uim exploras1 non cuilibet corporis affectui1 sed simplicissimo1 et quoad fieri maxime potest1 summo4 ,at si summi quidem caloris affectioni admotum frigoris sensum excitet1 erit profecto sic frigidum4 ,pari modo si frigido affectui applicatum1 calidum statim appareat1 id quoque erit calidum4 ,sin uel calide affectioni calidum1 uel frigide frigidum sentiatur1 non est quod hoc calidum1 illud frigidum omnino pronuncies4 ,est enim aliquando summi caloris affectus1 quem mediocriter frigidum medicamen adeo non alterat1 ut refrigerando1 densandoque summum extrinsecus corpus1 calorem intro concludat1 ac difflari uetet4 ,indeque affectum magis accendat4 ,ita uero etsi quod frigido affectui admouetur1 nullum afferat calorem1 uidendum est4 ,num id cum sit aliquid mediocriter calidum1 nihil egit in affectum qui summi indiguit caloris4 ,ergo nec sic1 admoti medicaminis exploranda uis est1 nec si ex accidenti aliquid efficiat1 non per se4 ,iudicabis autem quod ex accidenti aliquid facit1 tum ex affectu ipso1 tum tempore4 ,ex affectu1 si is simplex est1 unus4 ,at a tempore determinabitur iudicium ad hunc modum4 ,quod protinus ut admotum est1 calefacere1 uel refrigerare manifeste cernitur1 id utique ex se1 per se tale fuerit4 ,quod tempore id facit1 fortasse ex aliquo accidenti huc est actum1 ueluti iuueni quadrati corporis4 ,tetano aestate media laboranti1 frigida liberaliter affusa caloris repercussum facit4 ,caeterum quod aqua frigida per se non calefaciat1 ex primo eius occursu patet4 ,sensum nanque inuehit frigoris4 ,praeterea cutim quoad ei affunditur1 frigefacit4 ,tum calorem nec in omni corpore1 nec dum affunditur inuehit4 ,imo tantum in iuuene1 quadrati corporis1 aestate media1 postquam a perfundendo est cessatum4 ,sicut igitur frigida quibus incidit1 haec illico perfrigerat1 siue animata corpora sunt1 siue non animata1 siue calida1 siue frigida1 ita si quod esset tempus1 uel corporis natura1 uel affectus ullus1 in quo frigida1 primo statim occursu caloris sensum inueheret1 iure queri posset1 calefacere ne1 an frigefacere per se nata esset4 ,nunc cum omnia tum animata1 tum inanimata protinus1 perpetuo frigefieri ab ea cernamus4 ,quibus autem insitus calor1 ueluti fons quidam ignis in uisceribus est1 his occurrens repercussum aliquando caloris facit1 rationabile arbitror ex accidenti1 non per se talia calefacere4 ,sed nec latet qua ratione illud accidat4 ,siquidem stipata1 clusaque corporis summa facie1 repercussus1 refractusque sit caloris eius1 qui a profundo ascendit1 quique simul propter difflatus inopiam est aceruatus4 ,simul propter frigidi circumstantis uiolentiam in altum recedit4 ,simul ex succis isthic habitis nutritur4 ,quippe ubi collectus1 nutritusque calor ad summa corporis uiolentius ruit1 fit quidem caloris repercussus1 indicium uero ac documentum quod frigida haud quaquam per se calorem auxit4 ,nam per se quidem cutim perfrigerauit frigus uero eius1 densitas1 reditus caloris ad profundum sunt consecuti4 ,rursus horum1 densitatem quidem difflatus prohibitio4 ,reditum uero ad interiora1 concoctio1 consummatioque1 qui isthic sunt succorum1 est adsecuta4 ,horum uero difflatus prohibitio1 caloris colligendi1 succorum concoctio1 eiusdem generandi fuit occasio4 ,porro horum utrunque natiui1 caloris sequitur auctio4 ,ergo intercedentibus1 mediis utrisque1 frigida in animalis corpore1 caloris aliquando excitat incrementum1 per se nunquam4 ,sed non minus calor1 est quando ex accidenti perfrigerat4 ,vtique intercedente uacuatione4 ,sicut perfusio phlegmonen4 ,cum enim ex calida fluxione phlegmone consistat1 propria quidem eius curatio1 uacuatio superuacui est4 ,vacuationi autem particulae1 quae per phlegmonen excalfacta est1 omnino succedit refrigeratio4 ,ergo cum duplex in iis1 quae phlegmone laborant particulis1 affectus sit1 unus quidem in quantitate1 ex superuacui naturae modum exeuntis abundantia1 alter in qualitate1 qui ex caloris spectatur ratione1 sequitur prioris eorum curationem1 etiam posterioris curatio3 fiuntque ex accidenti1 quae uacuant1 calentis materiae remedia1 inflammationis particularum refrigeratoria1 ergo tum haec discernere oportet1 tum id agere1 ut pro modo simplicis affectus1 etiam uirium medicamenti inueniatur modus1 uerbi gratia si calidus in summo affectus sit1 frigidum quoque in summo medicamentum paretur4 ,sin affectus a summo paulum recedat1 medicamentum quoque a summo paulum declinet4 ,si plus a summo calore absit affectus1 ad portionem absit a summo frigore medicamen4 ,quippe si auspicatus a tali coniectura examen eorum sis1 facilius propriam1 cuiusque inuenias uim4 ,ad summam enim in omni simplici affectu calido1 quodcunque adhibitum medicamen1 primo statim occursu frigoris sensum intulit1 id frigidum potestate est4 ,ac multo profecto magis1 si post primam exhibitionem tale perpetuo manet4 ,quodsi calidum affectum prorsus sanet1 frigidum id ex necessitate fuerit4 ,adhibendum uero est cum exploratur omnino tepidum1 ut prius testati sumus4 ,vbi iam cognitum est tale esse1 deinde curationis causa petitur1 rectius frigidum sumitur4 ,nisi si medicamen summi sit frigoris1 morbus in summo caloris non sit4 ,atque haec quidem diffusius1 tum in opere de medicamentis1 tum curandi methodo tradentur4 ,ad praesens illud saltem nouisse oportet4 ,si quod calido1 simplici affectui adhibitum medicamentum1 tum protinus1 tum toto deinceps tempore frigoris1 sensum1 ac facilioris tollerantiae1 iuuamentique laboranti affert1 id frigidum necessario est4 ,tametsi in aliis nonnunquam uideatur calidum4 ,deprehendetur enim in illis si diligenter exploretur1 non utique per se1 sed ex accidenti excalfacere4 ,cum per se dicimus1 uel primum1 uel nullo intercedente medio1 omnibus eiusmodi uerbis1 idem potestate significamus4 ,in quibus omnibus lectorem1 in opere de medicamentis propriis exemplis exercitabimus4 ,nunc recensitis iis1 quae ante iam dixi1 proposito libro commodum imponere finem tentabo4 ,cum nanque calidum corpus multifariam dicatur1 nam quod summam eiusmodi habet in se qualitatem1 ipsum scilicet elementum4 ,et quod propter eiusmodi qualitatem pollentem1 nomen est sortitum4 ,ad haec quod colatum ad aliud dicitur1 uel ad id quod mediocre eiusdem sit generis1 uel quicquid fors tulerit1 sic quod potestate calidum est1 energia uero nondum dici potest1 intelligi1 probarique multis modis oportet4 ,quo utique minus recte siquid non statim inflammatur1 id aliqui ne ut ad nos quidem esse calidum potestate putant4 ,nam siue facile concoquitur1 cito nutrit1 erit ut ad nos calidum4 ,siue admotum ueluti medicamentum1 calefacit1 erit id quoque1 ut ad hominem potestate calidum4 ,sic nimirum per singulas animalis species1 ipsum potestate calidum1 siue est1 ut medicamentum1 siue ut nutrimentum1 ad illud tantum animal collatum dicitur4 ,est enim ex iis1 quae ad aliquid referuntur1 quicquid potestate aliquid dicitur4 ,quare probatio1 quae propria est1 melior utique est1 quam quae ab externo petitur4 ,propria uero est una in singulis1 utique si celeriter tale fieri appareat1 quale id esse potestate diximus4 ,est enim potestate ignis1 quicquid celeriter in ignem uertitur3 potestate uero calidum1 ut ad hominem est1 ex speciebus eorum1 quae ex eo quod in ipsis praepollet1 dicuntur1 quidquid homini applicatum1 naturalis eius caloris uel qualitatem auget1 uel substantiam4 ,eadem mihi de aliis censeri dicta uelim1 quaecunque scilicet potestate frigida1 uel sicca1 uel humida dicuntur4 ,quum haec quoque partim ueluti ad ipsa elementa1 partim ueluti ad ea1 quae ex praepollente sunt nominata1 tum intelligi1 tum explorari1 tum doceri conueniat4 ,patet uero eum quoque qui iudicat1 tactum1 omnis acquisititii caloris frigoris expertem esse debere1 sicuti de medicamentis ipsis prius est dictum4 ,sidenote3 ,tactum eum qui iudicaturus sit1 omnis acquisititii caloris uel frigoris expertem debere esse4 ,de temperamentis finis ,thoma ,linacro ,anglo interprete ,,galeni ,,pergamensis ,de inaequali intemperie1 ,thoma ,linacro ,anglo interprete ,inaequalis intemperies alias in toto animalis corpore fit1 ueluti in ea hydropis specie1 quam graeci uocant4 febribus iis1 quas iidem hepialas appellant1 fereque reliquis omnibus1 exceptis1 quas ,hecticas nominant4 ,incidit autem in una qualibet parte1 quum ea uel intumuit1 uel ,phlegmone1 ,gangrena1 ,erisipilate1 ,cancro ue1 est affecta4 ,huc pertinet qui ,elephas dicitur1 ,phagedena1 ,herpes4 ,verum haec omnia cum fluxione consistunt4 ,absque autem materiae affluxu1 solis partium qualitatibus aliquatenus alterandis1 inaequales intemperies fiunt1 vtique refrigeratis iis1 aut deustis1 aut immodice exercitatis1 aut feriatis1 aut aliquid id genus passis4 ,iam ex medicamentis iis1 quae foris corpori occurrunt1 inaequalis intemperies gignitur1 dum id uel frigefit1 uel calefit1 vel siccatur1 uel humectum redditur4 ,quippe hae simplices intemperies sunt1 veluti in iis1 quae de temperamentis scripsimus1 est monstratum4 ,compositae ex iis aliae quatuor sunt1 quum corpus uel calefit simul siccatur1 uel calefit simul humectatur1 uel refrigeratur simul siccescit1 uel refrigeratur pariter madescit4 ,quod autem eiusmodi intemperies ab aequalibus eo distent1 quod in omnibus intemperanter affecti corporis partibus aequaliter non insint3 id clare liquet4 ,ergo quis sit omnis inaequalis intemperaturae generandae modus1 in proposito libello statutum est exequi4 ,admonendi autem sumus1 quo clarior nobis omnis disputatio sit1 de omnibus corporis particulis4 principio a maximis sumpto1 quae scilicet ne vulgo quidem sunt ignotae4 ,si quidem manus1 pedes1 uentrem1 thoracem1 caput nemo est qui ignorat4 ,sidenote3 ,diuisio partium maiorum in sibi proximas4 ,diuidamus autem earum rursus unamquanque in proximas sui1 quae graece dicuntur1 particulas4 ,verbi gratia1 crus in foemur1 tibiam1 pedem4 ,item totum brachium1 in brachium1 cubitum1 summam manum4 ,iam manus ipsius particulae sunt1 uola1 eius pars auersa1 graeci uocant1 digiti4 ,digitorum uero particulae sunt1 ossa1 cartilago1 ligamentum1 arteria1 uena1 membrana1 caro1 tendo1 unguis1 cutis1 adeps4 ,has autem diuisisse in aliam speciem non est4 ,sed sunt similares1 ac primae1 exceptis tamen arteriis et uenis4 ,sidenote3 ,arterias1 uenas partes esse compositas4 ,vacua spatia inter singulas corporis partes intercedere4 ,quorum interposita spatia non cernantur4 ,hae nanque ex fibris membranis sunt conditae1 ueluti in tractandae dissectionis ratione est traditum4 ,quinetiam complura esse spatia inter ipsas primas1 similares particulas1 atque iis etiam plura maioraque inter ipsas instrumentales1 compositas1 aliqua uero et in una qualibet similari particula1 ueluti osse cuteque1 haec quoque omnia in iis1 quae de administrandis dissectionibus scripsimus1 sunt prodita4 ,ac quae mollia quidem sunt corpora1 ea quoniam sibi inuicem incumbunt1 interposita spatia latere conspectum faciunt4 ,quae dura siccaque sunt1 in iis cernere spatia licet1 sicuti ossium cauernulas4 ,continent hae naturaliter multum in sese humoris1 huiusque albi1 in id comparati ut ossa nutriat4 ,quae in cute foramina sunt1 ea1 qua ratione fiant3 in iis quae de temperamentis precepimus1 est dictum4 ,atque haec monuisse necessarium erat claritatis causa eorum quae a nobis deinceps sunt dicenda4 ,de inaequali uero intemperie nunc agendum1 tum quaenam eius natura sit1 tum quot eius generandae modi4 ,ergo quod1 in omnibus particulis1 corporis quod fluxione est affectum1 unica temperies non sit1 prius est dictum4 ,verum id commune omnis intemperamenti inaequalis est4 ,sidenote3 ,aliter simplicem carnem1 ,aliter uniuersum musculum inaequali intemperie affectum esse4 ,differentiae eius1 ipsam corporum affectorum sequuntur naturam1 quum aliter simplex caro aliter uniuersus musculus impari temperamento sit affectus4 ,sidenote3 ,calidum reuma quemadmodum musculi partes inuadat4 ,quippe calida fluxio1 ubi in musculum procubuit1 primum maiores arteriae1 uenaeque opplentur1 ac distenduntur4 ,ab iis minores4 ,atque ita res procedit1 donec ad minimas sit peruentum4 ,in iis1 ubi ualenter impacta fluxio est1 nec adhuc sistitur3 partim eius per ipsarum ora1 partim per tunicas1 ueluti colatum foras transmittitur4 ,tum uero spatia ipsa uacua1 quae inter prima sunt corpora1 fluxione implentur4 ,sic omnia ab humore1 omnique ex parte incalescunt1 ac perfunduntur4 ,sidenote3 ,venas arterias in phlegmone uarie dolore4 ,ea sunt1 nerui1 ligamenta1 membranae1 caro ipsa1 anteque haec arteriae1 uenae4 ,quae scilicet primae1 praeter caetera uario dolore afficiuntur4 ,quippe interius a fluxione tum excalfiunt1 tum distenduntur1 ac diuelluntur1 exterius non modo excalfiunt3 sed etiam premuntur1 ac degrauantur4 ,reliquae particulae aliae comprimendo solum1 uel incalescendo1 aliae utroque genere laborant4 ,appellaturque morbus ipse ,phlegmonae4 ,est autem inaequalis intemperies musculi1 feruet enim iam qui in eo est sanguis4 ,is secum excalfacit primum quidem ac maxime arteriarum1 uenarum tunicas4 ,mox uero omnia quae extra has sunt1 quibus scilicet circumfunditur4 ,ita duorum alterum necesse est sequi1 ut si fluxio uicerit1 corruptio sequatur uictorum corporum1 sin fluxio sit uicta3 ut musculi ad naturalem statum redeant4 ,sidenote3 ,victa fluxione1 quae deinde curatio4 ,esto igitur prius uicta fluxio 7rectius enim a melioribus incipitur74 ,duplex hic incidit curationis genus1 quod uel digeretur quidquid humoris in particulam procubuit1 uel concoquetur4 ,sidenote3 ,digestionem in phlegmone maxime optandam esse curationem4 ,concoctionem phlegmonis duo sequi4 ,spatiorum in quae absceditur uaria genera4 ,abscessionum quae melior sit quae deterior4 ,verum digestio optanda maxime curatio est4 ,concoctionem haec duo necessario sequuntur1 puris generatio1 eius in aliquod spatium abscessio4 ,abscedit aliquando in capacitatum quae propinquae sunt1 tum maximam1 tum minime momentaneam4 ,quod sane abscessionis genus optimum est4 ,alias in non momentaneam quidem1 non tamen maximam4 ,interim in maximam1 non tamen non momentaneam4 ,ac quae in uentriculum incidunt abscessionum1 optima est quae in sinum eius internum abit4 ,in quem etiam plerunque se aperiunt4 ,mala uero quae sub peritoneum4 ,pari modo in iis quae circa cerebrum existunt1 bona est quae in priores eius uentriculos abscedit4 ,mala quae sub inuolucra eius4 ,item quae in posticum eius uentrem se recipit4 ,qui uero circa costas abscessus colliguntur3 hi in capacitates erumpunt pectoris4 ,ac musculorum quidem abscessus sub cutem1 uiscerum uero in arterias uenas1 quas in se continent1 uel in membranam qua operiuntur1 quae ipsis pro cute est4 ,sidenote3 ,si uicta pars a fluxione sit4 ,at si uictae a fluxione particulae fuerint1 in tantam deuenient intemperiem1 unde tum earum pereat actio1 tum ipsae spatio corrumpantur4 ,sidenote3 ,dolor quando desinat4 ,quando doleant corpora4 ,porro desinent tum primum dolere1 quum mutatrici qualitati fuerint adsimilatae4 ,non enim quum mutata particularum temperies iam est1 siue 7ut sic loquar7 in ipso mutatum esse1 dolent1 sed dum mutantur1 siue in ipsa mutatione4 ,sidenote3 ,hippocrates4 ,quemadmodum mirus dixit ,hippocrates4 8,dum alterascit ac corrumpitur natura3 dolores fiunt4 ,alteratur autem1 ac corrumpitur cuiusque natura1 quum uel calefit1 uel frigefit1 uel siccatur1 uel humefit1 uel eius unitas dissoluitur4 ,in iis quidem intemperamentis quae inaequalia sunt1 ex calefaciendo1 uel ex frigefaciendo4 ,quippe quum efficacissimae qualitates hae sint4 ,secundo loco e siccando1 uel humectando4 ,ex esuriendo uero uel sitiendo1 deficiente hic humida1 illic sicca substantia4 ,ex uulnerando1 erodendo1 tendendo1 premendo1 conuellendo3 unitate ipsa soluenda4 ,ergo si calor sanguinis in particula1 quae phlegmone laborat1 mitis est3 tum qui in toto animalis est corpore mediocriter attemperatus3 non facile una cum afflicta particula calefit1 sin uel ille feruet uehementius1 uel qui per totum spargitur animal1 biliosus est3 illico totus ad calorem uertitur4 ,multo uero magis sicubi ambo concurrunt1 ut qui in phlegmone habetur admodum calidus sit1 qui in toto est animante biliosus4 ,sidenote3 ,in phlegmone quis sanguis primum calefiat1 quis deinceps4 ,porro calefit primum qui in arteriis est sanguis1 quod scilicet is tum natura calidior1 tum uero magis spirituosus sit1 post hunc uero etiam qui in uenis est4 ,quod si in propinqua uisceri1 cui plurimus sit sanguis1 obsessa phlegmone particula fuerit3 iam celerius cum hoc uniuersus qui in animali est sanguis calore afficitur4 ,sidenote3 ,quid citius1 quid tardius alteretur tum generatim tum membratim4 ,vnoque uerbo1 quidquid ex facili alterabile est1 aut calidum natura3 id a quouis calefaciente primum excalfit4 ,non secus ab eo quod frigefacit1 quidquid facile alteratu est1 uel natura frigidum3 id primum refrigeratur4 ,ac promptus quidem ad alterandum spiritus est4 ,vtpote ex tenuissimis constans partibus4 ,calidissima naturae merito est flaua bilis4 ,at frigidissima pituita est4 ,reliquorum humorum1 sanguis post flauam bilem maxime est calidus1 sicut nigra bilis post pituitam est frigida4 ,quinetiam alteratur flaua bilis leui momento1 ex quouis in eam agente4 ,nigra aegre alterascit4 ,in summa quidquid tenuium est partium1 id prompte alteratur3 contra cui crassae sunt partes1 aegre4 ,sidenote3 ,alterationis uarietates in phlegmonis1 ex quinque generibus accidere4 ,ita necesse est multifariae phlegmonis alterationes incidant1 propterea quod multifariam affecta sunt corpora4 ,principio nanque succus qui phlegmonen excitat1 magis minusue calidus est1 deinde succi putrefactio1 pro ipsius natura respondet1 non minimum certe prout is magis minusue est impactus4 ,quippe quae perspiratu carent1 celerius putrescunt1 ueluti in externis accidit omnibus4 ,caeterum quum calida temperie sunt humida1 tum utique potissimum4 ,iam ipsa phlegmone laborans particula1 uel prope uel longe sita est1 a multi sanguinis uisceribus1 totusque sanguis uel biliosus est1 uel melancholicus1 uel pituitosus1 uel spirituosus4 ,atque haec omnia magis minusque4 ,quare necesse est multiformes fieri alterationes1 siue alterum alteri sit collatum1 siue idem sibi4 ,sidenote3 ,in corpore quod phlegmone laboret1 quid maxime inflammetur1 quid deinde4 ,fiunt hae omnes inaequales corporis intemperies1 maxime quidem inflammato eo qui in phlegmone est sanguine1 deinde eo qui in uisceribus habetur corde4 ,atque huius maxime eo qui in sinistro eius sinu est4 ,in quem 7sicut in opere de usurpandis manu dissectionibus est dictum7 si uiuo etiam animante1 nec adhuc febre tentato1 dimittere digitum uelis3 uehementissimum deprehendes calorem4 ,quo magis uerisimile est1 ubi totum corpus praeter naturam incalescit3 hunc maxime sinum ad summum peruenire caloris4 ,quippe quum tenuissimum maximeque spirituosum sanguinem habeat1 ac moueatur perpetuo4 ,caeterum in febribus id genus omnibus1 calefit quidem sanguis aliquando uniuersus1 quicunque non naturalem illum calorem1 qui ex humoris putrescentia est obortus1 concoepit4 ,non tamen aut arteriarum1 uenarum ue tunicae1 aut aliud ullum circumiacentium corporum1 prorsus iam temperamentum suum mutauit1 sed adhuc mutatur atque alteratur incalescens1 siue 7ut sic loquar7 calefiens4 ,quod longiore tempore hoc patitur1 etiam uincetur aliquando1 prorsusque mutabitur1 ita ut non amplius calefiat1 sed iam sit praeter naturam calefactum4 ,sidenote3 ,terminus alterationis quis statuendus4 ,porro terminus mutationis est1 cuiusque particulae functionis lesio4 ,ad quem usque terminum omnis alterationis latitudo3 via est in id quod praeter naturam est1 veluti mixtum communeque ac medium quiddam ex contrariis vtrisque compositum1 ipso naturali prorsus affectu1 eo qui iam plane est praeter naturam4 ,sidenote3 ,doloris in febri spatium1 eius terminus4 ,ergo toto hoc tempore corpus incalescens3 pro modo alterationis etiam ad portionem sentit dolorem4 ,quum vero omnes corporis solidae particulae excalfactae ad absolutionem iam sunt1 eiusmodi febrem ,hecticam graeci vocant1 ceu non amplius iam in humoribus spiritu3 sed in corporibus iis quae habitus rationem habent1 comprehensam4 ,sidenote3 ,indolescentiae in hecticis causa4 ,haec doloris est expers1 putantque qui ea febricitant1 omnino se febre carere4 neque enim sentiunt eius calorem4 omnibus scilicet eorum partibus aeque percalfactis4 ,sed conuenit de iis1 inter naturalis scientiae professores in iis quae de sensibus produnt4 ,sidenote3 ,doloris in febribus causa4 ,neque enim citra alterationem est sensus1 neque in iis quae iam ad perfectionem sunt alterata1 dolor4 ,itaque etiam hecticae febres omnes1 tum sine dolore sunt3 tum nec sensu ab his qui ipsis laborant1 perceptae4 ,non enim ex eorum particulis1 haec agit haec patitur4 quum omnes inter se iam similes sint redditae1 ac vnicam habeant consentientem temperiem4 ,sidenote3 ,hypophora solutio4 ,quod si alia earum calidior est1 alia frigidior3 at certe eatenus est frigidior1 ut uicinam nihil offendat4 ,alioqui sic scilicet partes quae pro naturae modo se habent3 mutuo se offenderent1 vtpote qui sic saltem temperamentis dissideant4 ,caro nanque calida particula est1 os frigidum4 ,sidenote3 ,inaequalitas temperamenti in sanis indolens est4 ,caeterum tam harum partium1 quam reliquarum omnium indolens inaequalitas est1 modi excessus merito4 ,sic nanque nec aer qui nos ambit1 prius offendit3 quam ad immodicum calorem frigusue est immutatus4 ,cuius alioqui quae in medio sunt differentias1 tametsi numerosas1 ac manifestum excessum inter se habentes1 citra noxam sentimus4 ,sidenote3 ,hippo4 dictum et eiusdem nonnulla probabilitas4 ,ex iis ergo fortasse nec illud durius dici videatur1 quod ,hippocrates alicubi ait3 8,omnem morbum vlcus esse4 ,quippe vlcus vnitatis est diuisio4 ,immodicus vero calor ac frigus proxime accedunt1 vt vnitatem soluant1 plurimus quidem calor1 dum segregat ac diuidit substantiae continuitatem1 summum vero frigus1 tum stipando tum introrsus pariter trudendo1 quaedam exprimit1 quaedam quassat4 ,atque hunc quispiam immodici caloris ac frigoris terminum statuens1 fortasse non incommode sentiat4 ,sidenote3 ,omnem immodicum excessum ad aliquid esse4 ,seu vero is siue alius immodici excessus terminus est1 certe consistere omnem immoderatum excessum in habitudine ad aliquid1 iam liquet4 ,non enim pari ratione a calidis frigidisque afficitur omne corpus4 ,sidenote3 ,animalium quaedam conuenientes1 quaedam contrarios inter se succos habere4 ,indeque fit ut aliqua animalium conuenientes inter se succos habeant1 aliqua non solum non conuenientes1 sed etiam qui se mutuo corrumpant1 veluti homo atque vipera1 quorum utriusque saliua alteri est pernities4 ,ita vtique scorpium necaueris1 si ieiunus illi inspueris4 ,at non homo hominem morsu interemit1 nec uipera uiperam1 nec aspis aspidem4 ,siquidem quod simile est3 id congruum amicumque est1 quod contrarium est1 inimicum ac noxium4 ,augetur enim quidque ac nutritur a similibus1 perimitur ac corrumpitur a dissimilibus4 ,itaque etiam sanitatis tutela per similia perficitur1 morborum sublatio per contraria4 ,verum de iis alius est sermo4 ,sidenote3 ,omnem febrem praeter hecticem a laborante sentiri4 ,hecticam uero febrem quae iam habitum corporis occupauit1 minime sentit qui ea laborat4 ,reliquarum febrium nulla est quae non a laborante sentiatur4 sed aliae magis aliae minus aegrotanti sunt graues4 ,sunt ex iis quae rigorem ingerant1 sit enim id quoque symptoma1 veluti alia multa1 ab inaequali intemperie4 ,rationem tamen generandi eius in proposito libro tradere non est1 priusquam de naturalibus facultatibus demonstratum fuerit1 quot hae qualesque sint1 tum quid agere quaeque sit nata4 ,verum in libris de symptomatum causis1 de omnibus agetur4 ,sed reuertor ad inaequalis intemperamenti differentias4 ,nam quemadmodum ex phlegmone febris nascatur1 tum quod febris omnis ac phlegmone omnis1 praeter hecticas1 ex morbis sint1 quibus inaequalis sit intemperies3 dictum iam est4 ,sidenote3 ,inaequalis intemperamenti generandi uariae rationes4 ,porro accendi febrem citra phlegmonen ex solis humoribus putrescentibus licet4 ,neque enim ea solum que inculcata sunt1 perspiratu prohibita1 putrescunt4 verum celeriter ea1 maximeque4 ,caeterum putrescunt alia multa1 quae putredini sunt opportuna4 ,dicetur vero de horum opportunitate alio loco4 ,iam alio quoque genere inaequalis oriri intemperies in toto corpore potest1 modo fuliginoso vapore detento1 modo exercitationibus plusculis laboribus calore adaucto1 modo ab ira1 quum sanguis immoderatius feruet1 modo ex deustione quauis externa1 incalescit4 ,porro quod etiam in his omnibus febribus1 non secus quam in phlegmonis supra est dictum1 tum pro uiribus effectricis causae1 tum pro corporis ipsius affectu1 alii magis febricitent1 alii minus1 alii haud quaquam1 apertum esse arbitror4 ,aeque vero et quod intemperies ipsa nonnunquam spirituosam tantum inuadit substantiam1 nonnunquam ipsos etiam succos1 clarum id quoque reor4 ,sed nec minus illud1 quod omnibus huiusmodi febribus si traxerint1 hectica superueniet4 ,iamque sermo noster propemodum ostendit1 inaequalem hanc intemperiem aliquando ex calida1 frigida ve substantia1 quae in particulam aliquam influat1 accidere1 veluti in his fiebat1 quos phlegmonae infestat4 ,sidenote3 ,corporis temperies quando extrinsecus1 et quando interne alteretur4 ,sepe non ita3 sed ipsa corporis temperie in qualitate mutata1 tum quod alterantium eam1 quaedam ortum habeant ab ipso corpore1 quaedam extrinsecus1 vtique quum ex putredine tantum aliqua1 vel phlegmone excitatur febris1 ab ipso corpore1 quum ab vstione vel exercitatione1 extrinsecus4 ,dicetur autem et de his fusius in morborum causis4 ,tanquam autem ex deustione accenditur febris1 alterato videlicet corporis temperamento3 itidem nonnulli sepe ex frigore refrigerati toto corpore vehementer sunt1 aliqui vero etiam perierunt4 ,iam quod hi omnes etiam doleant1 ne id quidem latet4 ,porro dolent et qui ex rigore ingenti vehementer perfrigerati1 celeriter sese excalfacere properarunt1 multique eorum quum subito ac simul manus igni admouerunt1 ingentem circa vnguium radicem sentiunt dolorem4 ,et quisquam quum tam luculenter videat intemperiem inaequalem doloris esse causam3 etiam de internis doloribus dubitet1 aut miretur1 quo pacto citra phlegmonen1 subinde uel laxiore intestino1 quod colon graeci uocant1 uel dentibus1 uel alia quauis particula homines doleant8 ,nam neque talium ullum mirabile est1 nec quemadmodum simul rigeant et febricitent aegrotantium aliqui4 ,sidenote3 ,cur aliqui simul rigeant1 et febricitent4 ,quippe si pituitosus succus qui frigidus est1 quemque ,praxagoras uitreum appellat1 et amara bilis quae calida est1 simul abundent1 ac per sensibilia membra moueantur3 nihil miri est utrumque a cubante pari modo sentiri4 ,neque enim si hominem sub sole feruido statuas1 et aquam illi frigidam infundas1 fieri potest1 ut non simul et a sole calorem1 et ab aqua frigus sentiat4 ,verum hoc casu ambo extrinsecus sunt1 nec paruis portionibus incidunt4 ,sidenote3 ,in hepialis cur frigus et calor simul sentiantur4 ,in febribus quas hepialos uocant1 tum ab interno1 tum exiguis portionibus1 eoque uniuersum corpus ambo sentire uidetur4 ,quum enim tenuissimis portiunculis aspersum per corpus tum calidum sit tum frigidum3 nullam sensilem alterius portiunculam ita paruam desumas1 in qua non alterum sit comprehensum4 ,sidenote3 ,in accessionum inuasione febricitantes aliquos frigus et calorem simul sentire4 ,in ipsa tamen accessionis inuasione1 aliqui febricitantium tum rigent1 tum uero febricitant1 tum ambo sentiunt1 frigus immodicum1 et calorem una4 ,verum non eodem loco4 ,quippe quum possint quae excalfactae sunt partes1 manifeste a refrigeratis discernere4 ,nam intus et in ipsis uisceribus calorem sentiunt4 ,in externis partibus uniuersis frigus4 ,sidenote3 ,in ,lipyriis utrumque perpetuo ita ut in accessionibus sentiri4 ,tales perpetuo febres sunt et quae graece ,lipyriae uocantur4 ,praeterea quoddam ardentium febrium perniciosum genus4 ,quod igitur in his maioribus portionibus accidit1 hoc in hepialis contingit minutis4 ,inaequalis nanque est et harum febrium intemperies1 sed nec minus reliquarum omnium1 exceptis tamen hecticis4 ,sidenote3 ,aliquos rigere nec tamen febricitare ,rarumque id4 ,quinetiam iis qui rigent1 nec tamen febricitant1 inaequale temperamentum est4 ,rarum tamen est id symptoma4 ,caeterum incidit tum mulieribus1 tum quibusdam aliquando uiris4 ,debet autem omnino deses praecessisse uita1 aut certe ciborum copiam longiore spatio homo sumpsisse1 ex quibus tardus1 frigidus1 crudus1 pituitosus nascatur succus1 qualem scilicet ,praxagoras uitreum existimat4 ,sidenote3 ,symptoma priscis 7vt videtur7 ignotum1 et cur4 ,porro antiquitus nemo 7ut uidetur7 ita est affectus1 utqui nec adeo ociosi1 nec in uictus saturitate uiuerent4 ,indeque factum est1 ut scripserint antiqui medici1 rigori febrem necessario superuenire4 ,verumtamen tum nos ipsi1 tum alii iuniorum medicorum non pauci1 sepenumero uidimus rigorem1 quem nulla secuta sit febris4 ,sidenote3 ,hepialos quae vocetur4 ,porro componitur ex hac intemperie1 et ea quae febricitantium est1 ,hepialus4 appello ita febrem illam1 cui ambo semper accidunt4 ,at in qua rigor quidem praecedit1 febris sequitur1 ueluti in tertianis quartanis hanc hepialum non voco4 ,ita ex duplici inaequali intemperie hepialus componitur4 ,etiam aliae febres praeter hecticas fere omnes4 ,simili genere qui particulae alicuius cum tumore morbi sunt1 hi quoque omnes perinde ac phlegmonae1 cum intemperamento inaequali consistunt4 ,cancer1 ,erisipelas1 ,carbunculus1 ,herpes1 ,tumor1 ,phagedena1 ,gangrena4 ,quippe commune iis omnibus est1 vt ex fluxione humorum sint orta4 ,dissident in eo quod alii ex pituitoso1 alii ex bilioso1 vel melancholico succo1 alii ex sanguine vel calido1 vel tenui1 vel bulliente1 vel frigido1 vel crasso1 vel alio quopiam genere affecto fiant4 ,declarabitur enim alio loco de horum membratim differentia diligenter4 ,quod ad propositam disceptationem pertinet1 hoc tantum dixisse abunde est1 quod qualiscunque est fluxio1 eadem ratione1 quemque praedictorum affectuum creat1 qua prius ex calida et sanguinea phlegmonen gigni monstrauimus4 ,sed non minus etiam similarium1 ac simplicium1 primorumque in iis corporum singula1 sic a fluxione affecta1 ad inaequalem intemperiem deuenient4 ,caeterum extrinsecus pro reumatis ratione calefacta1 refrigerata1 siccata1 vel humectata1 penitus et in profundo nondum similiter affecta4 ,quod si tota per tota mutata alterataque sint3 fiunt quidem illico a dolore libera4 ,in difficili tamen sic constituta sunt statu4 ,hec praenouisse his qui opus de medicamentis sunt percepturi1 et post id medendi methodum1 abunde mihi satis videtur4 ,finis ,tertii de ,temperamentis ,thoma ,linacro ,anglo ,interprete4 ,,index ,,erratorvm ,folio4 ,pagina4 ,versu4 ,lege4 ,primo4 scdam4 viii4 humidum aliquod i4 ii4 xviii4 ,itaque ii4 i4 vlti4 papaueris ii4 ii4 xii4 ea oratio ii4 ii4 xiiii4 lore1 oppositionem iii4 i4 xxii4 eodem corpore con4 iii4 ii4 xxiiii4 ,ergo esse quidem iiii4 i4 xxi4 hac potuerunt iiii4 ii4 iiii4 assidue sectantur iiii4 ii4 xiiii4 temperatum4 ,atque iiii4 ii4 xvi4 certo scio v4 i4 v4 in eo cali4 v4 ii4 vii4 porro indicare v4 ii4 xii4 nihil humecti in v4 ii4 xiiii4 talis est naturae vi4 i4 xviii4 appareret1 vi4 i4 xix4 vtrinque po4 vi4 i4 xxv4 humidius est vi4 ii4 xix4 in vna eademque re vii4 ii4 xx4 intemperature con4 viii4 i4 xiiii4 in naturaliter viii4 i4 xviii4 assidue largum viii4 i4 xxvi4 ambustus viii4 ii4 x4 temperies quanque ueri quae temperata res est dissimile ix4 i4 iiii4 articulorumque x4 i4 x4 enim aut idem est1 aut xi4 i4 xiii4 frigidoque xi4 i4 xiiii4 caeterorum corporum xi4 i4 xxiii4 alterum absoluto xi4 ii4 xv4 uel speciem xi4 ii4 xxvii4 quem graece xii4 i4 xxii4 tes4 ,in specie xii4 i4 xxiii4 ,genere vero xii4 ii4 iiii4 fariam dicantur xiii4 ii4 xxiii4 aliquo ea su4 xvi4 ii4 xvi4 enim aliorum uel xviii4 ii4 xii4 et xiii4 noticia xix4 i4 viii4 ad humidorum xix4 i4 xx4 siccitatis imagi4 xix4 ii4 vi4 efficere1 ut xx4 i4 xiiii4 rant ergo opor4 xx4 i4 xviii4 speciebus notantur xx4 ii4 i4 modo animalium ge4 xx4 ii4 vii4 in omni specie xxi4 ii4 xix4 tactu tamen san xxii4 i4 iii4 contingit xxii4 i4 xxi4 pertinent xxii4 ii4 xii4 et xiii4 alteram quae xxii4 ii4 xiii4 est humidi et sicci xxii4 ii4 xxiiii4 inditiumque xxiii4 i4 v4 in eodem sunt4 xxiii4 i4 vii4 inanimorum xxiii4 i4 ix4 demortui4 xxiii4 i4 xvii4 mortua collata xxiii4 ii4 ix4 est temperatissima xxiii4 ii4 xiii4 nec cuiusque4 xxiii4 ii4 xix4 rum ad unguem ap4 xxiiii4 i4 ix4 motibus optimis xxiiii4 i4 xiiii4 nigros1 cum in4 xxiiii4 ii4 vii4 paritur infans xxv4 ii4 i4 confirment4 xxvi4 i4 vi4 et sanguificatio xxvi4 ii4 xv4 ex incoctis ci4 xxvi4 ii4 xxvii4 obire queant xxvii4 ii4 xx4 expertia1 an al4 xxvii4 ii4 xxiii4 est istorum fi4 xxviii4 i4 iii4 disquisitio ineunda4 xxviii4 i4 xviii4 liorem putant xxviii4 i4 xxiii4 sint4 ,sin de xxviii4 ii4 xiii4 desciuisse a xxx4 i4 i4 interpretabor4 xxx4 ii4 xi4 mediocri tem4 xxx4 ii4 xx4 tum calorem4 xxxi4 i4 v4 peratus tactum af xxxi4 ii4 ix4 est iudex xxxi4 ii4 xxv4 sunt durae1 nul4 xxxii4 i4 xviii4 habet ossium xxxiii4 ii4 xii4 temperamenta se4 xxxiii4 ii4 xvi4 qui pingues fu4 xxxiiii4 i4 xix4 leue1 et te xxxiiii4 i4 xxii4 venae extra se xxxiiii4 i4 xxvi4 ,nisi sicubi xxxiiii4 i4 vlti4 vita indulgentior accedens xxxv4 ii4 ix4 tanta est xxxvi4 ii4 i4 ,siquidem nec ex xxxvii4 ii4 v4 tempore compli4 xxxvii4 ii4 viii4 quod hic quantum spissatum est1 tantum xxxvii4 ii4 xxii4 ,rufus sicuti xxxviii4 i4 iii4 protinus xxxviii4 ii4 xviii4 imbecillos xxxix4 i4 xxvii4 non peruenit xxxix4 ii4 vi4 a calore pro xxxix4 ii4 viii4 cum senescunt1 a xxxix4 ii4 xxi4 corpus in aliis xxxix4 ii4 xxii4 esse in aliis xxxix4 ii4 xxiiii4 sint humidiores xl4 i4 xi4 aliis vara4 ,artu4 xl4 i4 xiiii4 scoptulae illis xl4 i4 xv4 nudaeque plane xl4 i4 xvii4 ,quantopere autem xli4 i4 ii4 procedente vero xli4 i4 xiii4 cunt1 timidique xli4 i4 xv4 fiunt4 ,iidem xli4 ii4 vii4 ab externo calore attractus prodiit non potest ex xlii4 ii4 ii4 autem hic rursum xlii4 ii4 iii4 aliunde confluat xliii4 i4 vlti4 perueniret xliii4 ii4 xx4 haec quod vbi xliiii4 i4 xvii4 perpendentibus xlv4 ii4 xxiii4 testae est adsimilis4 ,iam malacostraca xlvi4 i4 xv4 ,ad eum modum4 xlvi4 i4 vlti4 ,caeterum cum id xlvii4 ii4 xxi4 tum ad libros de medicamentis1 tum ad medendi xlviii4 ii4 xii4 indicetur1 quod xlix4 ii4 i4 in ignem mutato xlix4 ii4 iiii4 facile accenduntur l4 i4 vii4 tamen iam fieri l4 i4 xiii4 tem alias1 mo4 l4 ii4 iiii4 tur ignis ni4 li4 i4 ii4 tur corpus vna qualibet li4 i4 iii4 tatum1 id quod4 li4 i4 iiii4 nec ipsum hoc li4 i4 v4 ab ipso mutatur li4 i4 vi4 nec vnquam li4 i4 vii4 si illud mutet liiii4 i4 xxi4 quae liiii4 ii4 x4 si certorum me4 liiii4 ii4 xiiii4 cum certis acce4 liiii4 ii4 xx4 eaque vi lv4 i4 ii4 adferat lv4 i4 iii4 ciendo iuuet lv4 i4 vi4 aliis tempore con4 lvi4 ii4 vii4 non eo minus lvii4 i4 ii4 in eum quicquam lvii4 i4 xx4 quem ipsa4 lviii4 ii4 xviii4 qui ratione so4 lxi4 i4 xv4 calorem quendam lxii4 i4 xviii4 cas manifeste cale4 lxiii4 i4 iiii4 ,imo tantum in lxiii4 i4 v4 a perfundendo est lxiii4 i4 xxiiii4 ad summa cor4 lxiii4 i4 xxvi4 indicium vero ac documentum quod frigida lxiii4 ii4 xxii4 ex accidenti lxiiii4 ii4 xvi4 ve admotum ve4 lxiiii4 ii4 xvii4 hominem potestate calidum ,impressum apud praeclaram ,cantabrigiam per ,ioannem ,siberch4 ,anno4 ,m4,d4,,xxi4 ,illustration ,transcriber's ,note ,a list of substantive changes made to the text follows4 ,page references are given in line with those in the original's ,,index ,,erratorvm 7,folio4 ,pagina47 with a snippet of the surrounding text to aid location4 ,title page4 8,,caleni0 changed to 8,,galeni0 #ag4 80 changed to 80 7,novi quendam 7 ,elenchus4 8treis0 changed to 8tres0 7in tres nouenarios7 ,elenchus4 reference 8fo4 lxx4 i4 ,b0 added for 8,animalium quaedam '''0 ,elenchus4 8,deleterea0 changed to 8,deleteria0 7,deleteria vnde iudicanda47 ,elenchus4 8simitate0 changed to 8siccitate0 7,ex siccitate de solo7 ,elenchus4 8obseruandam0 changed to 8obseruandum0 7medicamento aliud obseruandum7 ,elenchus4 8,athinei0 changed to 8,athenei0 twice 7,opinio sectatorum ,athenei1 and following line7 ,elenchus4 8concoquntur0 changed to 8concoquuntur0 7,quaedam dum concoquuntur7 i4 ii4 8sanc0 changed to 8sane0 7plurimi sane opinati7 ii4 ii4 8liquid0 changed to 8siquid0 7,nec siquid calidum7 v4 i4 8egritudinem0 changed to 8aegritudinem0 7augeatur1 aegritudinem7 viii4 i4 8ambustus0 changed to 8ambustis0 7mox pusule ueluti ambustis7 ix4 i4 8acero0 changed to 8aceto0 7haec muria1 haec aceto7 ix4 i4 8saiubre0 changed to 8salubre0 7utique salubre esset7 ix4 i4 8uarns0 changed to 8uariis0 7ut uariis putredinibus obnoxium7 ix4 i4 8salutiserum0 changed to 8salutiferum0 7propterea etiam salutiferum7 ix4 ii4 8diei0 changed to 8dici0 7multipliciter dici nouit7 x4 i4 8tespicientes0 changed to 8respicientes0 7,theophrastus1 quo respicientes7 x4 i4 8mtelligunt0 changed to 8intelligunt0 7,illi ne id quidem intelligunt47 x4 ii4 8sunndicta0 changed to 8sunt dicta0 7calida humida sunt dicta7 x4 ii4 8dioi0 changed to 8dici0 7dici de se patitur7 x4 ii4 8niss0 changed to 8nisi0 7nisi ad eundem conferens7 xi4 i4 8uomine0 changed to 8nomine0 7in mixtura nomine appellatum7 xi4 ii4 8hatena0 changed to 8harena0 7lignum1 harena1 later7 xii4 ii4 8es0 changed to 8est0 7ossibus medium est id7 xii4 ii4 8it0 changed to 8sit0 7quod media temperie sit7 xiii4 i4 8substantns0 changed to 8substantiis0 7in mixtis substantiis non est7 xiii4 ii4 8collarionem0 changed to 8collationem0 7,in his uero collationem7 xiv4 ii4 ,dion1 ,dionem1 ,dionis capitalised xvi4 ii4 8peremitium0 changed to 8pereuntium0 7genitorum1 pereuntium7 xviii4 ii4 8comsummationem0 changed to 8consummationem0 7,ita enim consummationem habebit7 xx4 ii4 8collimantes0 changed to 8collineantes0 7est in illa specie collineantes7 xxi4 i4 8multisannguinis0 changed to 8multisanguinis0 7,caro multisanguinis calida47 xxi4 i4 8dure0 changed to 8durae0 7durae ad aliquid7 xxii4 i4 8menbranis0 changed to 8membranis0 7quod membranis adiacet7 xxii4 i4 8tempementis0 changed to 8temperamentis0 7quae ad uniuersam de temperamentis7 xxiii4 i4 8siceaque0 changed to 8siccaque0 7siccaque sint1 elabantur47 xxiv4 ii4 8cartilaginee0 changed to 8cartilagines0 7tensa ea1 ossa1 cartilagines7 xxiv4 ii4 8carnae0 changed to 8carne0 7uisceribus1 ac carne7 xxvi4 i4 8resolutionc0 changed to 8resolutione0 7,apoplexia neruorum resolutione7 xxvi4 i4 8comulsione0 changed to 8conuulsione0 7tremore1 conuulsione1 destillatione7 xxvi4 i4 8oblesa0 changed to 8oblaesa0 7oblaesa omnia sunt7 xxvi4 ii4 8non0 changed to 8nec0 7currere1 nec portare7 xxx4 i4 8nee0 changed to 8nec0 7nec eos qui frigidiorem7 xxxi4 ii4 8inseperabilis0 changed to 8inseparabilis0 7,etenim inseparabilis7 xxxiii4 i4 80 changed to 80 7quidam 7 xxxiii4 ii4 8liabent0 changed to 8habent0 7adhunc modum se habent7 xxxiv4 i4 8late0 changed to 8latae0 7,quibus latae7 xxxiv4 ii4 8menbranam0 changed to 8membranam0 7ad internam eius membranam7 xxxv4 ii4 8siceum0 changed to 8siccum0 7si humidum siccum mediocritatem7 xxxviii4 ii4 8innascnntur0 changed to 8innascuntur0 7pueris nobis innascuntur7 xxxix4 i4 8sicci catem0 changed to 8siccitatem0 7,quibus autem ad summam siccitatem7 xl4 i4 8omnem quam0 changed to 8omnemque0 7omnemque partium inter se7 xl4 i4 80 changed to 80 7naturae ,graece 7 xlii4 i4 8putreseunt0 changed to 8putrescunt0 7,quae enim putrescunt7 xliii4 ii4 8uomuntut0 changed to 8uomuntur0 7unguem concoxerunt1 flaua uomuntur7 xliii4 ii4 8ignep0 changed to 8igneum0 7igneum uentricoli calorem7 xliii4 ii4 8altorius0 changed to 8alterius0 7non temperamenti1 sed alterius7 xliv4 i4 8hane0 changed to 8hanc0 7affectu hanc discernere7 xliv4 i4 8,equae0 changed to 8,aeque0 7,aeque uero capitis7 xliv4 i4 8omnea0 changed to 8omnes0 7et reliquos omnes7 xlv4 ii4 8cundem0 changed to 8eundem0 7,ad eundem modum de oculis7 xlv4 ii4 8tempcramento0 changed to 8temperamento0 7totius corporis temperamento7 xlv4 ii4 8cuto0 changed to 8cute0 7quae in cute tantum spectantur7 xlv4 ii4 8marmae0 changed to 8marinae0 7ueluti marinae locustae7 xlvi4 i4 8terrenaturque0 changed to 8terrenamque0 7quod siccam1 terrenamque portionem7 xlvi4 i4 8nonunquam0 changed to 8nonnunquam0 7nonnunquam perseuerant aestate7 xlvi4 i4 8adustimque0 changed to 8adustione0 7ex sanguinis adustione7 xlvi4 ii4 8opinenit0 changed to 8opinentur0 7,non est igitur quod opinentur7 xlix4 i4 8balitum0 changed to 8halitum0 7aut halitum aerem dixeris7 liii4 i4 8exiingui0 changed to 8extingui0 7uerum etiam aliquando extingui7 liv4 i4 8caibunculi0 changed to 8carbunculi0 7herpetes erodentes1 carbunculi7 liv4 i4 8chyromia1 ,celephia0 changed to 8chyronia1 ,telephia0 7quae chyronia1 ,telephia uocantur7 liv4 ii4 8ledant0 changed to 8laedant0 7nonnunquam laedant1 nonnunquam conferant7 lv4 ii4 8non nonnuquam0 changed to 8nonnunquam0 7nonnunquam usum aliquem7 lv4 ii4 8humidatis0 changed to 8humiditatis0 7sunt liquata1 humiditatis7 lvi4 i4 8altreantium0 changed to 8alterantium0 7se alterantium sunt7 lvii4 i4 8at0 changed to 8ac0 7ac deinde in multifarias7 lviii4 i4 8lpatio0 changed to 8spatio0 7si longiore spatio igni sit admota7 lviii4 i4 8ubl0 changed to 8ubi0 7ubi duo corpora7 lviii4 ii4 80 changed to 80 7,sic igitur 7 lix4 i4 8ledit0 changed to 8laedit0 7refrigeratum est1 manifeste laedit7 lix4 i4 8nostinum0 changed to 8nostrum0 7corpus nostrum afficiunt7 lix4 i4 8corum0 changed to 8eorum0 7tamen eorum exhibitio7 lxi4 i4 8emnis0 changed to 8omnis0 7,sane omnis haec disceptatio7 lxiii4 ii4 8,harum0 changed to 8,horum0 7,horum uero difflatus7 lxiii4 ii4 8phleumone0 changed to 8phlegmone0 7quae phlegmone laborant particulis7 lxv4 i4 8medacamentis0 changed to 8medicamentis0 7sicuti de medicamentis7 lxv4 i4 80 changed to 80 7quam graeci uocant7 lxvi4 i4 80 changed to 80 7qua graece dicuntur7 lxvii4 i4 8postieum0 changed to 8posticum0 7,item quae in posticum7 lxviii4 i4 8frigdissima0 changed to 8frigidissima0 7,at frigidissima pituita est47 lxix4 ii4 8eitra0 changed to 8citra0 7citra noxam sentimus47 lxx4 i4 8immedicum0 changed to 8immodicum0 7,omnem immodicum excessum ad aliquid esse47 lxx4 i4 8contaria0 changed to 8contraria0 7sublatio per contaria7 lxx4 ii4 8qaae0 changed to 8quae0 7quae rigorem ingerant7 lxx4 ii4 8sypmtoma0 changed to 8symptoma0 7sit enim id quoque symptoma7 lxx4 ii4 8fit0 changed to 8sit0 7quaeque sit nata7 lxx4 ii4 8seruet0 changed to 8feruet0 7quum sanguis immoderatius feruet7 lxxi4 i4 8sta0 changed to 8ita0 7,sepe non ita3 sed ipsa7 lxxi4 ii4 8frgidam0 changed to 8frigidam0 7aquam illi frigidam infundas7 lxxi4 ii4 8compraehensum0 changed to 8comprehensum0 7non alterum sit comprehensum7 lxxii4 i4 8,dabet0 changed to 8,debet0 7,debet autem omnino7 ,errata767 for xxxix4 ii4 xxiiii4 8humidores0 changed to 8humidiores0 7and also in text7 ,errata767 for xlv4 ii4 xxiii44 8malacostaca0 changed to 8malacostraca0 7and also in text7 ,amended without note3 misprinted scribal abbreviations 7since these are not retained in this e-text71 turned letters 7u_/n2 d_/q_/b_/p71 word spacing1 punctuation1 accents4