public doma9 mat]ial f ! ,google ,books 
project47                     ,,viss]',s
 ,,n$]l&s*-,,indis* ,,veget>is*         
,,kookboek                              
,,door                 ,mevr4 ,j4 ,m4   
,j4 ,,cat5ius--,,van ,,d] ,,meijd54     
,s*rijf/] van de bekroonde w]k53        
,het ,voll$ig ,n$]l&s5-,indis*          
,kookboek1 ,de ,spec]ij5 en             
,+r$int5 d] ,rij/tafel1 ,ons ,huis 9    
,indi1 enz4        ,laurate van het     
,in/itut ,int]national d'alim5tation1 de
                      cuis9e et d'hygine
  ,p>is4                                
,,weltevr$5 - ,,am]sfoort               
,n4,v4 ,,boekh&el ,,viss]  ,co4         
#aiaa4          ,9 #aiji re$s v]s*eid5e 
ma&5 bezig aan de sam5/ell+ van e5      
degelijk ,veget>is* ,kookboek voor de   
trop51 dat tot dusv]re niet be/aat1 w]d 
mijne a&a*t getr(f5 door de vraag no4   
#acb 79 het blauwe g$eelte van het      
,damesweekblad voor ,indi no4 #d1 dd4 #e
 ,aug4 #aiji71 wa>9 gevraagd wordt na>  
zoo'n specifiek ,indis* ,veget>irsboek4 

,to5 0 mijn besluit g5om5 en w]kte ik   
/elselmatig door1 tot ik aan e5         
beproefd1 voll$ig ,veget>is* kookboek   
het lev5 gaf en dat1 na> ik hoop1 9     
antwoord op bov5aangehaalde vraag1 9    
vru*tb>e a>de zal vall51 vooral omdat   
het veget>isme 9 ,indi1 tr\w5s ov]al1   
telk5s me] aanhang]s w9t4 ,voor         
uitsluit5d gebruik 9 ,indi be/emd1 wordt
 ook alles met v]s*e kruid5 b]eid4 ,voor
 ,holl& eis*t e*t] de toepass+ e5       
speciale k5nis d] gemal5 en flauw]      
smak5de spec]ij51 zoodat e5 on]v>5      
kook/] veelal mi/a/ 9 de v]h\d+5 die1   
ook ond]l+1 tuss*5 de spec]ij51 geheel  
&]s word52 wl het voornaam/e bij alle   
b]eid+4  ,mijn bijzond]5 dank betuig ik 
aan d5 ,directeur en d5 ,biblio!c>is van
 het ,koloniaal ,museum te ,ha>lem1 voor
 hunne gewa>de]de hulp en ze]           
belangrijke di5/54   's ,grav5hage1     
,z\tman/r4 #eb4  #aiaa4                 
,j4 ,m4 ,j4 ,c4 v4 d4 ,m4               
,,inh\d4                                
,blz4      ,inleid5d ,woord             

#a      ,de veget>is*e m5u's            
#aj       ,i4 ,de ,holl&s*-,indis*e     
veget>is*e keuk54      ,a4 ,soep5       
7grond/(f57                             
#ac           #a ,a>dappelsoep          
#ad          #b ,biet5- ( kroot5soep    
#ad          #c ,boon5soep 7br4 en witte
 boon57                      #ad        
#d ,bajem- ( sp9aziesoep                
#ae          #e ,*ampignonssoep         
#ae          #f ,duits*-,am]ikaans*e    
soep                            #ae     
#g ,erwt5soep 7katjang-idjoe-soep7      
#af          #h ,gro5tesoep             
#af          #i ,koolsoep               
#ag         #aj ,l9z5soep               
#ag         #aa ,mac>onisoep            
#ag         #ab ,prei- en seld]ijsoep   
#ah         #ac ,sesawiesoep            
#ah         #ad ,tomat5soep             
#ah         #ae ,ui5soep                
#ah         #af ,ui5soep met r\x        
#ai         #ag ,v]micellisoep          
#ai      ,zoete soep54          #ah     
,abrikoz5soep                           

#ai         #ai ,bid>asoep              
#bj         #bj ,*ocoladesoep           
#bj         #ba ,citro5soep             
#bj         #bb ,k>nemelksoep           
#ba         #bc ,zoete zur+soep         
#ba      ,b4 ,voorg]e*t54          #bd  
,a>dappelcroquett5                      
#bb         #be ,bru9e boon5croquett5   
#bb         #bf ,witte boon5croquett5   
#bc         #bg ,erwt5croquett5         
#bc         #bh ,koolcroquett5          
#bc         #bi ,koolcroquett51 gevuld  
met pure                      #bc       
#cj ,l9z5croquett5                      
#bc         #ca ,pa/eitjes1 gevulde     
#bc         #cb ,idem1 idem             
#bd         #cc ,ei]pa/eitjes           
#bd         #cd ,rij/croquett5          
#be         #ce ,s*ijngehakt1 van       
gekookte a>dappel5                #be   
#cf ,s*ijngehakt1 van l9z5 7,katjang    
,kr7               #be         #cg      
,sp9azie- ( bajemcroquett5              
#bf      ,c4 ,ei]g]e*t54          #ch   
,za*t gekookte ei]5                     

#bf         #ci ,h>d gekookte ei]5      
#bf         #dj ,ro]ei]5                
#bg         #da ,gebakk5 ei]5           
#bg         #db ,columbus ei]5          
#bg         #dc ,kamp]/eur              
#bh         #dd ,omelet                 
#bh         #de ,omelet met kaas        
#bh         #df ,frans*e omelet 7omelet 
met pet]selie7               #bh        
#dg ,spiegelei]5                        
#bi         #dh ,v]lor5 ei]5            
#bi         #di ,zwits]s*e ei]5         
#bi      ,d4 ,sauz51 ,vla's1 ,crmes4    
#cj      #a;e ,w>me sauz54          #ej 
,bot]saus                               
#cj         #ea ,gewelde bot]saus       
#cj         #eb ,bru9e bot]saus         
#cj         #ec ,witte bot]saus         
#ca         #ed ,*ampignonsaus          
#ca         #ee ,ei]saus                
#ca         #ef ,kapp]tjessaus          
#cb         #eg ,pet]seliesaus          
#cb         #eh ,tomat5saus             
#cb         #ei ,ui5saus 7witte7        
#cc         #fj ,ui5saus 7bru9e7        

#cc         #fa ,zure saus              
#cc         #fb ,/o(sauz5               
#cc      #b;e ,k\de sauz54          #fc 
,mayonnaise                             
#cd         #fd ,twe$e mayonnaisesaus   
#cd         #fe ,saladesaus             
#cd      #c;e ,zoete sauz54             
,vru*t5sauz54                           
#cd          #ff ,a>dbei5saus           
#ce         #fg ,abrikoz5saus           
#ce         #fh ,gr5ad9esaus 7van       
,gr5ad9esiroop7                   #ce   
#fi ,framboz5saus                       
#ce         #gj ,k]s5saus               
#ce         #ga ,pruim5saus             
#ce         #gb ,framboz5saus           
#ce         #gc ,guavesaus              
#cf         #gd ,t]ra-,cottasaus        
#cf         #ge ,ple-mlesaus            
#cf      #d;e ,melksauz54          #gg  
,am&elsaus                              
#cg         #gh ,citro5saus             
#cg         #gi ,vanillesaus            
#cg      ,vla's4          #hj ,bess5vla 
#ch         #ha ,citro5vla              

#ch         #hb ,vanillevla             
#ci      ,crmes4          #hc ,crme (   
melkvla                                 
#ci         #hd ,crme brle              
#ci         #he ,sago-crme              
#dj         #hf ,vanille-crme           
#dj      ,e4 ,gro5t5 en plant5deel54    
#hg de ,a>dakk] 7,koemeli7              
#dj         #hh ,a>deikels              
7,katjangsoort57                        
#da         #hi ,a>dvru*t5 7obi7        
#da         #ij ,a>dappels              
#da         #ia ,gebakk5 a>dappel5      
#db         #ib ,a>dappel5pure          
#db         #ic ,hutspotsoort5 van      
a>dappel5 7#aa soort57           #db    
#id ,asp]ges                            
#dc         #ie ,&ijvie 7sesawie7       
#dc         #if ,biet5 ( kroot5         
#dc         #ig ,biet5 met g$r4 zure    
appel5                         #dc      
#ih ,bloemkool                          
#dc         #ii ,brusselsl( ( ci*orei   
#dd        #ajj ,bo]ekool 7laboeblad]57 
#dd        #aja ,bombay ui5             

#dd        #ajb ,boon5                  
#dd        #ajc ,bru9e en witte boon5   
7katjang djg7                #de        
#ajd ,boon5 7snij-7                     
#de        #aje ,dop]wt5                
#de        #ajf ,jonge djago5gpitt5     
7mas7                           #de     
#ajg ,erwt5 en capucijnd]s              
#df        #ajh ,knoll5 7lobak7         
#df        #aji ,kool                   
#df        #aaj ,koolrabi               
#df        #aaa ,komkomm]s              
#dg        #aab ,kropsla                
#dg        #aac ,laboe                  
#dg        #aad ,liefdesappels ( tomat5 
#dg        #aae ,palmiet                
#dh        #aaf ,pepaja                 
#dh        #aag ,peul5 7katjang kapri7  
#dh        #aah ,po/ele9 7krokot (      
gllang7                         #dh     
#aai ,pr9sesseboon5                     
#di        #abj ,roode kool 7blikgro5te7
                              #di       
#aba ,seld]ij                           
#di        #abb ,salade 7/o(7           

#di        #abc ,s*ors5e]5              
#di        #abd ,sp9azie 7bajem7        
#di        #abe ,taug                   
#ej        #abf ,walh 7de gele pompo57  
#ej        #abg ,zur+                   
#ej      ,f4 ,slas*otels4         #abh  
,a>dappelsalade                         
#ea        #abi ,&ijviesalade           
#ea        #acj ,boon5sla               
#eb        #aca ,koolsla                
#eb        #acb ,komkomm]sla            
#eb        #acc ,salade itali5ne        
#eb        #acd ,salade v>ie            
#eb        #ace ,taugsla                
#ec        #acf ,salade 7gewone7        
#ec        #acg ,tomat5sla              
#ec        #ach ,palmietsla             
#ed        #aci ,vru*t5sla              
#ed        #adj ,zwits]s*e sla          
#ed      ,g4 ,ge/o(de vru*t51 comptes en
 moez54      #a4 ,ge/o(de vru*t54       
#ada ,abrikoz5 7,g$roogde7              
#ee        #adb ,pruim5 7idem7          
#ee        #adc ,ananas 7/o(7           
#ee        #add ,ge/o(de appeltjes      

#ee        #ade ,ge/o(de banan5 7pisang7
                            #ef         
#adf ,blimb+ assem /o(                  
#ef        #adg ,ge/o(de djamboes       
#ef        #adh ,g5d>ia1 ge/o(de        
#ef        #adi ,pepaja1 ge/o(de        
#eg        #aej ,ramboetans1 ge/o(de    
#eg        #aea ,tj]imj1 ge/o(de        
#ef        #aeb ,wo5ie1 ge/o(de         
#eg        #aec      #b4 ,comptes       
#eh      #c4 ,moez54         #aed       
,advocaat1 rauw                         
#eh        #aee ,kaw/a1   11            
#eh        #aef ,zuurzak1   11          
#ei        #aeg ,tam>9de moes           
7boebo]-assem71 gekookt                 
#ei        #aeh ,dadelmoes1 gekookt     
#ei        #aei ,g5d>iamoes1 gekookt    
#fj        #afj ,k$o5gdo5gmoes1 gekookt 
#fj        #afa ,manggamoes1          11
                               #fj      
#afb ,abrikoz5moes1       11            
#fj        #afc ,appelmoes1           11
                               #fa      
#afd ,pruim5moes1         11            

#fa      ,h4 ,e5ige g]e*t5 9 d5 s*otel (
 pan4         #afe ,appelmoes met brood 
#fa        #aff ,idem met brood en kr5t5
                             #fa        
#afg ,manggamoes met brood              
#fb        #afh ,bloemkool met          
a>dappelpure                            
#fb        #afi ,gro5t5 m4 id           
#fb        #agj ,mac>oni m4 kaas        
#fc        #aga ,tomat5 m4 brood        
#fc        #agb ,ui5 en a>dappel5       
#fc      ,i4 ,nag]e*t54         #agc    
,broodpap                               
#fd        #agd ,boekweitegort m4 melk  
#fd        #age ,gewone gort            
#fd        #agf ,griesmeelpap           
#fe        #agg ,hav]degortpap          
#fe        #agh ,hav]m\t                
#fe        #agi ,de5s*e brij            
#fe        #ahj ,maz5apap               
#ff        #aha ,boebo] soemsoem        
7,holl47                                
#ff        #ahb ,rij/ met kr5t5         
#ff        #ahc ,rij/ met k>nemelk      
#fg        #ahd ,rij/5brij              

#fg        #ahe ,saffraanrij/           
#fg        #ahe;a ,pr9ses ,julian>ij/   
#fh        #ahf ,tapiocapap             
#fh        #ahg ,v]micellipap           
#fh        #ahh ,jan 9 d5 zak ,i        
#fh        #ahi ,jan 9 d5 zak ,,ii      
#fi        #aij ,kno$els                
#gj        #aia ,fl5sjes                
#gj        #aib ,fl5sjes met vulsel     
#gj        #aic ,fl5sje/a>t             
#gj        #aid ,pannekoek5             
#ga        #aie ,p(f]tjes               
#ga      ,k4 ,pudd+51 ta>t5 en v]d]e    
gebakk54      #a4 ,w>me pudd+54         
#aif ,a>dappelpudd+                     
#gb        #aig ,am&elpudd+             
#gc        #aih ,broodpudd+             
#gd        #aii ,laz ,olas              
#gd        #bjj ,mac>onipudd+           
#ge        #bja ,rij/pudd+              
#ge        #bjb ,sagopudd+              
#gf        #bjc ,vru*t5sappudd+         
#gf        #bjd ,zwampudd+              
#gg      #b4 ,k\de pudd+54         #bje 
,abrikoz5pudd+                          

#gg        #bjf ,ag>-ag>                
#gh        #bjg ,am&elpudd+             
#gh        #bjh ,ananaspudd+            
#gi        #bji ,blanc-mang]            
#hj        #baj ,*ocoladepudd+          
#hj        #baa ,citro5pudd+            
#hj        #bab ,citro5rij/pudd+        
#ha        #bac ,griesmeelpudd+         
#ha        #bad ,maz5apudd+             
#hb        #bae ,riz  la ,cond          
#hb        #baf ,rdgrd                  
#hc        #bag ,sucre brl              
#hc      #c4 ,ta>t5 en gebak4           
#bah ,a>dappelta>tjes                   
#hc        #bai ,a>dappelkoekjes        
#hd        #bbj ,a>dappelcroquett5      
7,p>ijs*e7                       #hd    
#bba ,am&elta>t                         
#he        #bbb ,anijskoek 7se$ cake7   
#he        #bbc ,beignets               
#hf        #bbd ,bes*uitta>t            
#hf        #bbe ,biscuits d'anis        
7anijsbes*uitjes7                    #hf
        #bbf ,brillant9e ta>tjes        
#hg        #bbg ,bro$]                  

#hg        #bbh ,klapp]koekjes          
#hh        #bbi ,klapp]macron5 7polo's7 
#hh        #bcj ,klapp]ta>t             
#hh        #bca ,omelet s\ffl           
#hi        #bcb ,moscovis* gebak        
#ij        #bcc ,roomta>t               
#ij        #bcd ,soez5                  
#ia        #bce ,!ebanket               
#ia        #bcf ,tulb&                  
#ib        #bcg ,wafel5                 
#ic        #bcg;a ,w5telteefjes         
#ic        #bch ,z&ta>t                 
#id        #bci ,z&ta>tjes              
#id       ,,ii4 ,indis*e veget>is*e     
keuk54      7,alles met v]s*e spec]ij51 
kruid51 enz47      ,l4 ,de rij/tafel met
 bijg]e*t54                             
#ie         #bdj ,rij/ 7nasi7           
#if        #bda ,nasi go]ie             
#ih        #bdb ,nasi gorng             
#ih        #bdc ,nasi ko5+              
#ii        #bdd ,nasi tim               
#ii        #bde ,ketan 7kleefrij/7      
#ii        #bdf ,gablok                 
#ajj        #bdg ,lemp]                 

#ajj      ,m4 ,sajo]s4         #bdh     
,sajo] assem                            
#ajj        #bdi ,sajo] bajem 7( sajo]  
m5ie7                       #aja        
#bej ,sajo] bbr                         
#aja        #bea ,sajo] bajem djago5g   
#aja        #beb ,sajo] boontjes        
#ajb        #bec ,sajo] bl9djoe         
#ajb        #bed ,sajo] kllor           
#ajb        #bee ,sajo] klntang         
#ajc        #bef ,sajo] kloewak         
7brongks7                               
#ajc        #beg ,sajo] lem5g           
#ajc        #beh ,sajo] loddh           
#ajd        #bei ,pi5dang telor         
#ajd        #bfj ,toemis van gro5t5     
#aje        #bfa ,toemis van &ijvie enz4
                             #aje       
#bfb ,toemis pollong                    
#ajf        #bfc ,toemis boontjes       
#ajf        #bfd ,toemis katjang kapri  
#ajf      ,n4 ,enkele k]riesoort54      
#bfe ,am kemoet                         
#ajf        #bff ,k]rie laksa telor     
#ajf        #bfg ,k]rie trong           

#ajg      ,o4 ,gekookte gro5t5 voor     
lalap's4         #bfh ,lalap &ijvie     
#ajg        #bfi ,v]s*ill5de lalaps 7#h 
soort57                     #ajg        
,p4 ,s*ijnsambalans4      7( gado's47   
#bgj ,gado gorng bawang                 
#ajg        #bga ,gado gorng blimb+     
#ajh        #bgb ,gado gorng boontjes   
#ajh        #bgc ,gado gorng katjang    
p&jang                         #aji     
#bgd ,gado ketimo5                      
#aji        #bge ,gado gorng klappa     
#aji        #bgf ,gado klappa m5tah     
#aaj        #bgg ,gado gorng pepaja     
#aaj        #bgh ,gado gorng peth       
#aaa        #bgi ,gado poja             
#aaa        #bhj ,gado gorng telor      
#aaa        #bha ,gado gorng dad>       
#aab        #bhb ,gado gorng tjeplok    
#aab      ,q4 ,e5ige petjels4           
#bhc ,petjel mangga mo$a 7trantjam7     
#aab        #bhd ,petjel seld]ij        
#aac        #bhe ,petjel taug           
#aac        #bhf ,djanganan             
#aac      ,r4 ,e5ige bebtks4            

#bhg ,bebtk ,betawi                     
#aac        #bhh ,bebtk djantong pisang 
#aad        #bhi ,bebtk djawa 7met      
kool-,b&a7                       #aad   
#bij ,bebtk kool                        
#aae        #bia ,bebtk timbool van     
g]aspt5 klapp]                #aae      
,s4 ,&]e bijg]e*t54         #bib        
,s]o5dng katjang bras                   
#aaf        #bic ,s]o5dng djago5g       
#aaf        #bid ,frikadel djago5g      
#aaf        #bie ,rempah klappa         
#aag        #bif ,gef>ce]de ketimo5s    
#aag        #big ,gef>ce]de trongs      
#aah        #bih ,gep(te trong          
#aah        #bih;a ,kroepoek bl9djoe    
#aai      ,t4 ,ei]g]e*t54         #bii  
,dad> djawa 7omelet7                    
#aai        #cjj ,dad> isi 7kab]        
koeb]toe7                          #aai 
,u4 ,*9ees*4         #cja ,bahmie       
#abj        #cjb ,kiemloh               
#aba        #cjc ,tjoan tahoe           
#aba        #cjd ,laksa tj9a            
#abb      ,v4 ,boebo]s1 ,kw-kws4        

#cje ,boebo] assem                      
#abc        #cjf ,boebo] salak ( tjtj   
#abc        #cjg ,boebo] sant5          
#abc        #cjh ,boebo] soemsoem       
#abd        #cji ,boebo] pieso          
#abd        #caj ,dawet ( tjndol        
#abe      ,kw-kw's4         #caa        
,ananasprol                             
#abe        #cab ,manggamoesprol        
#abf        #cac ,*9ees*e pa/eitjes     
#abf        #cad ,ddl                   
#abg        #cae ,gemblong              
#abg        #caf ,kw assem              
#abh        #caf;a ,kw bid>an           
#abh        #cag ,kw bika               
#abi        #cah ,kw b+ka               
#abi        #cai ,kw boegis             
#abi        #cbj ,kw klepon             
#acj        #cba ,kw lapis djawa        
#aca        #cbb ,kw loempo] sorga      
#aca        #cbc ,kw ond-ond            
#acb        #cbd ,piloos                
#acb        #cbe ,kw pisang 7lambangs>i7
                             #acc       
#cbf ,kw poetoe                         

#acc        #cbg ,kw s]abi              
#acd        #cbh ,kw soemp+             
#ace        #cbi ,kw talam              
#ace        #ccj ,kw talam djago5g      
#acf        #cca ,kw wadjiek            
#acf        #ccb ,tangkoew              
#acf        #ccc ,tntng                 
#acg        #ccd ,timoes                
#acg        #cce ,pisang gorng          
#ach      ,w4 ,indis*e confitur5        
7manisans74         #ccf ,kolang-kal+   
#ach        #ccg ,v]s*ill5de manisans 9 
#f soort5                  #aci         
,ov] natuurlijke en planta>dige         
kleur/(f5               #adj      ,iets 
ov] de vru*t5                           
#adb      ,t5 slotte                    
#adf          ,,inleid5d ,,woord4   ,wat
 is e5 veget>ir8 ,iem&1 die zi* on?\dt  
van vo$+s- en g5otmiddel51 tot welk]    
voortbr5g+ ( b]eid+ di]5 moet5 word5    
g$ood4  ,de veget>ir gebruikt e*t] wel  
de di]lijke product51 als melk1 ei]51 en
 al wat da>van kan word5 gemaakt1 als   
kaas1 bot] enz4  ,de b5am+ veget>ir is  

ontle5d aan het ,latijns*e woord        
vegetus1 dat gezond1 opgewekt1 kra*tig1 
beteek5t4  ,de afleid+ is dus niet      
ont/aan door1 no* afgeleid van          
vegetabilis dat plant5ko/ beteek5t4     
,smal5d word5 de veget>irs wel e5s      
graset]s g5oemd1 t]wijl de gee/ige1     
monotone li$jes van ,spe5h(f e5 loopje  
tra*t5 te nem5 met de volg]s van het    
gezond/e leef- en eetrgime t] w]eld4    
,zijn li$je3                     ,ma&ag 
boon5                     ,d9sdag boon5 
enz4 enz4 enz4  is ze] bek5d2 m5 s*at]t 
het uit van 't la*51 ma> vele la*]s zijn
 re$s beke]d en mak5 we]1 op hun beurt1 
beke]l+54  ,m5 kan met al de ,indis*e   
plant51 gro5t5 en vru*t51 bot] en ei]51 
g]e*t5 g5oeg b]eid51 zond] vlees*1 vis* 
en gevogelte4 ,en vooral 9 het plant5-  
en vru*t5rijke ,indi geldt het          
veget>is*e lev5 me] nog dan 9 de k\de   
l&54  ,m5 wordt e]d] ziek van           
vlees*gebruik dan omgeke]d1 t]wijl      
da>bij de matigheid 9 elk gebruik--m$e  
e5 veget>is*e eis*1 die all5gs is       

geword5 e5 gewoonte--van alle vo$+ wl   
gezonde do* ge5 zieke m5s*5 maakt4 ,m5  
b$5ke dat1 zelfs bij vru*tgebruik1      
,ov]maat                         ,altijd
 s*aadt4   ,twee ho(dbeg9sel5 hebb5 de  
veget>irs er toe gebra*t1 aldus matig en
 zond] gebruik van vlees* te lev54  ,het
 e5e ho(dbeg9sel b]u/ op het ,zesde     
,gebod3 ,gij zult niet doodslaan4 ,maak 
ge5 lev5d s*epsel dood1 e5e vlieg ev5m9 
als e5 s*aap1 e5 rund ( e5 duif4 ,gij   
kunt e5 s*epsel het lev5 niet gev51     
ontneem het dan ook zijn lev5 niet6     
,vel51 dit gebod /r5g doorvo]5d1 v9d5   
het gebruik van koemelk e5e ro(1        
gepleegd op de kalv]51 wi5 de mo$]melk  
wordt on?\d54 ,ergo3 ge5 melk2 da>uit   
volgt3 ge5 bot]1 ge5 kaas1 enz4 ,die op 
dit sy/eem voortb\w51 gebruik51 /r5g    
g5om51 ook ge5 ei]51 omdat er lev51     
al?ans de lev5skiem5 van kuik5s 9 zitt54
  ,zulke /r5ge veget>irs nem5 sle*ts    
planta>dige vo$sels tot zi*1 die op     
vel]lei wijz5 b]eid word51 hetzij       
gekookt dan wel gebakk51 ( ook wel rauw 

word5 g5uttigd4  ,vel5 e*t] v]smad5 di5 
/r5g5 vorm en gebruik51 9 ruim]5 z9 de  
vo$+skwe/ie opvatt5de1 wel ei]51 ook    
melk en bot]1 hoewel ze] vele g]e*t5 en 
sauz51 9 plaats van met bot]1 met       
7,g5ua7-slaolie word5 b]eid4 ,ook       
gebruik5 zij kaas en &]e melkproduct54  
,hi]1 9 ,indi1 wa> de klapp]olie go$koop
 en v]s* is en bij de b]eid+ van de     
rij/tafel e5 s*i] onmisba> artikel      
vormt1 is zij het aangewez5 surrogaat   
voor de bot]1 omdat deze 9 het          
veelvuldig gebruik duur is4  ,da> vele  
,european5 ev5wel niet teg5 de v]s*e1   
zoetige lu*t d] klapp]olie kunn51 wordt 
h5 aang]ad51 de ze] bek5de en ov]al     
v]krijgb>e ,g5uaolie 7,g5u9e ,oil7 te   
nem54 ,deze wordt niet van de katjangs  
gemaakt1 do* van de fijn/e olijv54  ,m5 
weet1 uit erv>+1 hoe de inl&]s--onze    
inheems*e bevolk+--weg5s de go$koopte   
katjangolie 9 /$e van klapp]olie        
gebruik51 welke laat/e soort zij liev]  
t] m>kt br5g54  ,m5 neme d]halve bot] ( 
olijfolie1 onze bek5de slaolie4    ,tot 

zoov]re1 9 algeme55 z91 het veget>is*e  
vo$sel1 bes*\wd uit het e]/e oogpunt3   
dood ge5 di]6  ,het &]e ho(dbeg9sel1    
gegrond op de natuurkundige k5nis van d5
 m5s*1 zijn b\w1 zijn gebit1 zijn       
v]t]+sorgan51 mijdt alle vlees* 9 welk5 
vorm ook1 omdat1 9 de e]/e plaats1 de   
m5s* van nature e5 vru*t5- en plant5et] 
is4  ,zijn gebit namelijk1 is voorzi5   
van snij- en maal- ( kauwt&5 7de kiez571
 niet van slagt&51 bijt- en trekt&51    
zooals de vi]voetige ro(di]54 ,bov5di5  
heeft het m5s*elijk gebit de mal5de     
beweg+1 ev5als de graset5de rund]51 enz4
 d4 w4 z4 de kak5 7kiez57 beweg5 zi* na>
 l9ks en re*ts ov] elk&] en kunn5 dus   
het gekauwde v]mal54 ,ro(di]5 mal5 het  
vlees* niet2 zij rukk5 het /uk1 v]sl9d5 
het da>na 7bijt- en trekt&574  ,het     
m5s*elijk li*aam is--ik wees er re$s op 
9 mijn w]k3 ,ons ,huis 9 ,indi afdeel+  
vo$+--ho(d/uk ,,vi lett] b4 pag4        
#eg--;ev5als e5e ma*9e1 die ond]h\d5    
moet word5 door to$i5+ van br&/(1 welke 
wij1 voor ons li*aam1 ons vo$sel noem54 

,dat vo$sel be/aat uit eiwitt51         
koolhydrat51 zetmeel1 /ik/(1 vett51 enz4
 welke alle bij het spijsv]t]+sproces   
hun a&eel hebb5 9 de v]w]k+ en *emis*e  
omzett+ di] m5s*-br&/(f54 ,ook ons      
speeksel oef5t da>bij invlo$ uit op het 
vo$sel en maakt dit ges*ikt tot opname 9
 de maag4  ,de eiwitt5 nu1 van het      
vlees* afkom/ig1 kunn51 zond] e5ig      
nadeel voor de in/&h\d+ van e5 gezond en
 kra*tig ge/el1 door de plant5eiwitt5   
word5 v]vang54  ,m5 ziet het aan de     
ap5soort5 die1 9 de natuur1 niets &]s   
zijn dan fructivor5 7vru*t5et]s7 bij    
uitnem5dheid4 ,zijn zij da>om m9d] /]k 9
 kra*tsontwikkel+ en li*aamsb\w dan de  
m5s*58 ,imm]s ne56 ,integ5deel4 ,ma>    
wij1 m5s*51 hebb51 van de vroeg/e tijd5 
af1 ons onoordeelkundig gevo$ met alles1
 wat de a>de oplev]de en nog oplev]t1   
ook met vlees*1 dat 9 all]lei vorm5 en  
op hond]de wijz5 toeb]eid t] tafel komt4
 ,alles groepe]t zi* 9 d5 regel om de   
vlees*spijz5 als ho(ds*otels4  ,de mee/e
 g5ee%e]5 hebb5 zi* re$s lang van de ide

 en het begrip losgemaakt1 dat vlees*   
noodig is1 dat vlees* vlees* maakt en   
s*rijv5 teg5woordig zwakk5 en h]/ell5d5 
we9ig ( heelemaal ge5 bief/uk1 b\illons1
 enz4 me] voor4    ,al na>mate van hun  
opname van v]s*ill5de vo$+s/(f5 en      
vo$selsoort51 word5 alle di]5 d] s*epp+1
 ook het r$elijke di] de m5s*1 v]deeld 9
 drie ho(dgroep53  #a;e4 de c>nivor5    
7vlees*v]sl9d]s7 d4 z4 de vi]voetige    
ro(di]5 en hunne familin3 hond51 wolv51 
katt51 enz4  #b;e4 de omnivor51 d4 z4 de
 di]51 die alles et51 de m5s* vooraan6  
#c;e4 de fructivor5 #a d4 z4 de ap5 en  
alles wat sle*ts ( voornamelijk leeft   
van vru*t51 plant51 plant5deel51 gras1  
enz4  ,wat nu de b]eid+ d] vo$+s/(f5    
betreft1 is deze v]deeld 93  #a;e4      
fruit>isme d4w4z4 het gebruik van       
uitsluit5d plant5 en vru*t5 9 rauw5     
toe/&4 ,dus niets gekookt ( v]d] b]eid4 
#b;e4 vgtalisme1 dezelfde vo$+s/(f51 do*
 na> v]kiez+ rauw ( gekookt en v]d]     
b]eid4  #c;e4 vgt>isme1 dat1 naa/ de    
vru*t5 en plant51 ook ei]51 melk1 bot]1 

kaas enz4 toelaat1 met kok5 en bakk5 en 
rauw1 wa> m5 zulks v]kie/ ( noodig a*t4 
,dit laat/e1 vgt>isme1 wordt 9 dit w]k  
beh&eld4 ,het is wel e5 teek5 des tijds1
 dat ov]al--nu zelfs 9 ,indi--gevraagd  
wordt na> veget>is*e recept54 ,het e5e  
7de recept51 het kok5 en b]eid57 hangt  
nauw sam5 met het &]e g$eelte van het   
veget>is* beg9sel1 n4l4 het veget>is*   
lev54 ,jamm]1 dat het veget>isme we9ig  
ern/ige navolg+ v9dt4  ,9 d5 beg9ne is  
de navolg+ dan ook ze] moeilijk en moet 
m5 geleidelijk er toe ov]gaan1 en nooit1
 abrupt1 9 e5s4 ,de ov]gang is te groot 
en z\ /ellig /oorniss5 teweeg br5g5 9   
onze gezondheid1 9 onze j>5lange        
gevolgde gewoont54  ,dat nu en dan      
da>bij e5 brokje vlees* wordt gebruikt1 
zal zelfs d5 veget>ir niet s*ad51 zegt  
de bek5de doctor ,j4 ,s*rijv] 9 di5s    
w]kje3 ,de ,keuk5 7pag4 #ce-dh74  ,ik   
geef d5 raad3 ^w veget>ir ( ^w het niet1
 ma> ls ge 't wordt1 ^w het dan go$ en  
/r5g1 zond] uitsluit5d fructivoor te    
zijn4  ,gebruik bot] ( olijfolie en     

b]eid1 wa> het noodig is1 uw vo$sel door
 kok51 bakk51 enz4 ,wa> het niet noodig 
is 7slasoort57 wordt van zelf1 ev5als   
bij vru*t5gebruik1 niet gekookt1 ge/oomd
 ( gebakk51 hoewel m5 het wl kan do54   
,e9delijk worde hi]bij nog aangeteek5d  
dat de w>e veget>ir1 behalve het vlees*1
 het gevogelte en vis*1 zooveel mogelijk
 7( geheel7 mijdt het gebruik van z\t1  
alle s*]pe en /]ke spec]ij51 azijn1     
k(fie1 !e1 alle alcoholica1 alle gi/5de1
 ( bet] gegi/e product51 zooals de tap1 
de sagoewir1 s*adelijke1 we9ig vo$5de en
 zwa> op de maag ligg5de vru*t5         
7nangka71 enz4 ,hij dr9kt zoo we9ig     
mogelijk1 zelfs wat] 9 g]+e hoeveelheid4
 ,z\t v]wekt dor/2 z\t nalat5d zal m5   
we9ig dor/ behoev5 te less*54           
,alvor5s tot de recept5 ov] te gaan1    
volg5 hi] nog enkele raadgev+5 van      
algeme55 a>d1 voor het veget>is*e lev51 
voor de inri*t+ d] veget>is*e keuk5 en  
de oordeelkundige b]eid+ d] spijz54     
,de w5k5 voor het veget>is*e lev51 die  
ev5go$ voor niet-veget>irs geld51 zijn 9

 ho(dzaak de volg5de3  #a;e4 ,m5 ete    
nooit haa/ig1 ma> neme er d5 noodig5    
tijd voor1 zoodat m5 het vo$sel go$     
kauwt1  #b;e4 ,m5 ond]h\de go$ zijn     
gebit1 omdat da>van de go$e spijsv]t]+  
afhangt1  #c;e4 ,oud5 van dag5 en zij   
die ge5 ( e5 sle*t gebit hebb51 moet5   
zooveel mogelijk za*te ko/5 en spijz5   
gebruik51  #d;e4 ,m5 geve de kauw- en   
v]duw+sorgan5 7o4 a4 bij oude1 t&elooze 
m5s*51 hun kakebe5 en tong7 de noodige  
ru/1  #e;e4 ,ond]h\d go$ d5 mond en de  
t&51 door ze re9 te h\d5 7c>iolspoel+ en
 bor/el+71 7zie punt #b71  #f;e4 ,spijz5
 mog5 nooit te heet ( te k\d zijn4 ,als 
de veget>ir drank gebruikt1 zij deze ook
 nimm] te k\d ( te heet1 wijl het       
glazuur d] t&5 er spo$ig door wordt     
aangeta/ en b>/jes zal v]toon51  #g;e4  
,m5 zij matig en ete nooit te veel aan  
d5 maaltijd1  #h;e4 ,er moet m9/5s #e   
#f uur v]loop5 tuss*5 twee maaltijd51   
onv]s*illig op welk5 tijd van d5 dag die
 maaltijd5 word5 geh\d51  #i;e4 ,de     
veget>ir zal niet et51 als hij er ge5   

behoefte aan voelt2 d]halve va/ hij van 
tijd tot tijd vrijwillig en slaat n     
maaltijd ov]4 ,zoodo5de geeft hij zijn  
v]t]+sorgan5 e5 poosje ru/ 7zie punt    
#d74    ,wat de keuk5 en de b]eid+ d]   
vo$+ aangaat1 geld5 de volg5de          
voors*rift53  #a;e4 ,z9delijkheid op    
alle vaatw]k en op de te b]eid5 spijz54 
,veel spoel5 en s*oonmak54 ,bet] is     
wat]v]mors dan spa>zaamheid en          
gemakzu*t4 ,het wat] ko/ to* niets4     
#b;e4 ,ge5 pott51 pann5 en vaatw]k      
gebruik51 die aanleid+ tot v]giftig+    
z\d5 kunn5 gev54 ,ge5 kop]5 ( infrieur  
gemaille]d vaatw]k4  #c;e4 ,de b]eid+ d]
 spijz5 moet zoo zijn1 dat deze1 zelfs  
zond] z\t1 met smaak word5 g5uttigd4    
#d;e4 ,m5 lette er op1 dat ge5e d]      
spijz5 te h>d kok5 7op e5 te heet vuur  
te snel kok57 omdat de mee/ smakelijke  
vlu*tige deel5 op deze wijze zi* door de
 lu*t v]spreid54  #e;e4 ,weekwat] w]pe  
m5 niet weg2 ev5m9 koke m5 gro5t5 ( &]e 
spijz5 af1 omdat m5 met het wat] de voor
 de gezondheid zoo belangrijke vo$+sz\t5

 roekeloos onnad5k5d wegw]pt4  #f4 ,m5  
make nooit de spijz5 smakelijk] door    
toevoeg+ van /]ke kruid5 ( v]d]e        
bijvoegsels1 omdat deze de v]t]+sorgan5 
prikkel51 tot ov]matig gebruik van dr9k5
 en et5 aanzett5 en dikwijls giftige    
/(f5--9 alle geval nadeelige            
/(f5--bevatt51 die 9 onze organ5        
voorbijga&e ( *ronis*e onge/eldh$5 kunn5
 v]oorzak54  #g;e4 ,bij het kok5 sluite 
m5 de pott5 en pann5 go$ di*t2 dan      
blijft de damp 7/oom7 9 d5 pot1 doordr+t
 de spijs en maakt deze go$ ga>4 ,m5    
gebruike da>bij ge5 h>d ge/ookt1 do* e5 
regelmatig za*t vuur4 ,aanbevel5swa>dig 
zijn voor deze beh&el+--vooral van      
a>dappel5 en gro5t5--de go$ sluit5de    
/oomkok]s1 wa>van v]s*ill5de go$e soort5
 bijzond] v]krijgba> en te be/ell5 zijn 
bij v]s*ill5de ,holl&s*e h&el>5 9       
hui%\delijke artikel5 en ijz]w>51 o4a4  
de /oomkok] ,bev]idge en de /oomkok]    
,v+]hoets en nog &]e sy/em51 welke kok]s
 niet door de d&ang ( wat ook zijn te   
v]vang54  ,familin 9 ,holl&1 die1 na>   

,indi t]ugke]5d1 alda> veget>is* will5  
gaan lev51 raad ik t5 ze]/e aan1 zi* bij
 zoo'n h&ela> te voorzi5 van e5 ov51    
wa>9 h\tblokjes ( ar5g wordt ge/ookt1 dr
 tev5s e5 d] /oomkok]s van de bek5de    
sy/em5 te koop5 en zi* v]d] op de hoogte
 te /ell5 van de zoog5aamde hooiki/1    
wa>9 het g$eeltelijk g>e et5 geheel ga> 
wordt1 met beh\d van kra*t1 geur en nat4
 ,ook zulk e5 hooiki/ kan m51 naa/ tal  
van &]e hui%\delijke zak5 voor de keuk5 
en go$ang1 bij v]s*ill5de firma's       
bekom54 ,ik voorzie mij ov]al van alles1
 billijk en tot mijne bijzond]e         
tevr$5heid4        ,,de ,,veget>is*e    
,,m5u',s4   ,uit d5 a>d d] zaak zal e5  
m5u voor veget>irs niet en nooit zoo    
uitgebreid zijn als dat1 wa>9 alle      
mogelijke vo$+smiddel5 en vo$+s/(f5     
voorkom54 ,e5 gevolg van de om/&igheid1 
dat de e*te1 w>e veget>ir het gebruik   
v]mijdt van vlees*1 9 all5 vorm en      
soort1 van azijn1 van vele prikkel5de   
middel5 7dus van vele indis*e spec]ij571
 zelfs1 zooveel mogelijk1 van z\t1 dat  

e*t] wel op tafel /aat4 ,dat het        
veget>is*e maal iem&1 die er niet aan   
gew5d is1 e5igsz9s teg5valt1 zal ge5    
v]wond]+ b>52 ma> weldra wordt het      
gebruik gewoonte en zal hij er zi* niet 
ov] te beklag5 hebb5 en er zi* gezond1  
fris* en /]k 7spi]kra*tig7 bij bev9d54  
,het veget>isme heeft 9 de laat/e tw9tig
 j>5 zoodanige uitbreid+ gekreg51 dat   
ov]al 9 ,europa veget>is*e keuk5s en    
re/aurants zijn v]rez51 ja1 dat zelfs1  
om tegemoet te kom5 aan m5s*51 die      
ze]eiz5 ond]nem5 na> ,am]ika en na>     
,indi en het v]d]e ,azi1 aan boord van  
v]s*eid5e passagi]sboot5 7b4 v4 die d]  
,rott]dams*e ,lloyd3 s4 s4 ,s9doro7     
veget>is*e vo$+ wordt v]/rekt4  ,m5s*51 
die het veget>is* rgime volg51 do5      
altijd go$1 om1 e] zij passage na>- (   
van ,indi nem5 ( besprek51 zi* te       
v]gewiss51 dat aan boord ook veget>is*  
zal word5 voorg$i5d2 voor h51 die er aan
 gew5d zijn1 is zulks e5e kwe/ie van    
groot belang4  ,de indeel+ d] recept5 9 
dit boek is na> de volgorde g]angs*ikt1 

zooals m5 gewoonlijk het maal gebruikt4 
,de veget>ir wijkt e*t] dikwijls af van 
die volgorde omdat we9ig1 zo[el 9       
v]s*eid5heid van g]e*t5 als 9           
hoeveelh$51 bij hem op d5 voorgrond     
/aat4  ,het neemt niet weg1 dat e5      
recept5boek de vrije en ruime keuze moet
 aanbi$5 die hi] a*t] 9 de volgorde     
voorkom5 van3 soep51 voorg]e*t51 7hors  
d'oeuvres71 ei]g]e*t51 sauz51 vla's1    
crmes1 gro5t5 en plant5deel51 vru*t5 en 
comptes1 slas*otels1 panspijz5 ( g]e*t5 
9 vuurva/5 s*otel1 nag]e*t51 pudd+51    
ta>t5 en enkele gebakk5 b5ev5s de       
,indis*e veget>is*e keuk5  9 de volgorde
 van3 ,rij/1 ketan1 sajo]s1 k]rie's1    
lalaps1 s*ijnsambalans ( gado en        
gado-gado1 petjels1 bebtks1 v]d]e       
bijg]e*t51 ei]g]e*t51 *9ees*e g]e*t51   
boebo]s1 kw-kw's en manisans4           
,voorbeeld5 van ,veget>is*e m5u's4      
,prij- en seld]ijsoep                   
,boon5 croquett5                        
,hutspot 3 a>dappel5          ,holl4    
,ind4 m5u  met e5 ( &]e gro5te          

rij/s*oteltje                           
pudd+                           vru*t54 
,rij/                           sajo]   
gado-gado          ,indis* m5u          
s*ijngehakt                             
omelet 7,indis*e7                       
kw-kw                           pisang4 
,i4  ,,de ,,holl&s*-,,indis*e           
,,veget>is*e ,,keuk54   ,a4 ,,soep54    
7,,grond/(f574   ,hoewel de soep5 niet  
behoor5 tot de g]e*t51 die              
/r5g-veget>irs gebruik51 mog5 enkele    
da>van niet onv]meld blijv51 vooral     
omdat de zoete soep5 wa>ond] de         
vru*t5soep51 zoo 9 het vgt>is*e kad]    
vall54  ,het bezwa> dat soep niet voor  
de spijsv]t]+ bevord]lijk is1 al?ans dat
 voor e5 degelijke spijsv]t]+ het kauw5 
d] spijz51 zond] nat1 do* met eig5      
speeksel1 noodzakelijk is1 is niet van  
zoo ov]weg5d5 a>d1 om dit m5ug$eelte te 
bann54  ,m5 beg9t de maaltijd5 met e5e (
 &]e soep4  ,voor de soep5 zijn de      
grond/(f53 bot] met meel- ( olie met    
meel en wat]4  #a ons bot] op #b lepels 

meel word5 go$ v]m5gd en met kok5d wat]1
 ond] ge/adig omro]51 tot e5 lijmige r\x
 gemaakt1 die m51 op all]lei wijz5 en   
met v]s*ill5de be/&deel51 v]d] kan      
b]eid5 tot soep5 en zelfs tot sauz54    
,voor bru9e soep5 en bru9e sauz5 moet   
het meel te vor5 word5 gefruit d4i4 bru9
 ( li*tbru9 gebr&4    #a4               
,a>dappel5soep4  ,e5 ti5tal /uks        
ov]ges*ot5 a>dappel5 maakt m51 met heet 
wat]1 fijn en zift dit4 ,v]volg5s hakt  
m5 e5 pa> worteltjes en wat pet]selie   
fijn en voegt dit bij het vorige nat4   
,nu neemt m51 volg5s eig5 idee1 wat     
bru9e r\x1 l5gt dit met e5 we9ig wat]   
aan1 voegt er het nat bij1 en laat alles
 sam5 kok51 tot de worteltjes--en       
pet]selie ga> zijn4  ,n4 ,b4 ,m5 kan ook
 rauwe a>dappel5 rasp5 en ze da>na met  
ze] we9ig z\t en wat] kok54 ,de v]d]e   
b]eid+ en toevoeg+ van de bru9e r\x     
blijv5 dezelfde4    #b4 ,biet5- (       
krot5soep4  ,m5 kookt e5ige 7#aj  #ab   
tal kle9e7 biet5 9 ruim wat]1 wa>na m5  
ze s*ilt ( af/roopt en 9 ze] kle9e      

/ukjes hakt4 ,m5 kan ook--en dat is     
bet]--de biet e]/ s*ill51 wass*51 9     
s*ijfjes snijd5 en ze da>na 9 ruim wat] 
op e5 za*t vuur kok54  ,da>na fruit m5  
bloem en n fijngesn$5 uitje 9 bot]      
li*tbru91 doet er wat biet5nat bij1     
v]volg5s we] wat1 en dit h]hal51 tot de 
soep de gew5s*te dikte heeft4  ,hi]na   
voegt m5 er de fijngehakte biet bij met 
wat bot]1 e5 s*eutje soja en e5 tikje   
z\t na> smaak4  ,m5 laat de soep dan nog
 e5 oog5blikje doorkok5 en di5t er      
g]oo/]de /ukjes brood bij4    #c4       
,boon5soep4  7,bru9e en witte boon547   
,katjang-djg 7,ind4 bru9e boon572 e5    
ov]ges*ot5 hoeveelheid van d5 vorig5 dag
 wrijft m5 met e5 bordje vol gefruite   
ui5 en wat kok5d wat] door e5e zeef     
fijn4 ,m5 doet er dan1 na> smaak1 wat   
soja en bot] bij en laat dit sam5 nog e5
 kw>ti]tje kok51 tot de soep de gew5s*te
 dikte heeft4    #d4 ,bajem- (          
,sp9aziesoep4  ,de bajem wordt go$      
s*oongemaakt1 gekookt zond] wat]1 ond]  
toevoeg+ van ze] we9ig z\t4 ,da>na neemt

 m51 9 plaats van meel1 ze]             
fijnkorrelige gebrok5 rij/ 7de z4 g4    
m5ir71 kookt dit met de bajem en e5     
we9ig bot] na> smaak1 tot e5e dikke     
soep4 ,voor d5 smaak zondigt m5 als     
veget>ir niet1 als m5 e5 kle9 /ukje     
foelie 9 de soep laat m$ekok54    #e4   
,*ampignonssoep4  7djamo]--koep+        
tikoes74  ,de *ampignons 7e*te1 uit e5  
flaconnetje7 word5 aan /ukjes gesn$5 en 
met het eig5 wat] en gewoon wat] da>bij1
 nog wat opgekookt4 ,v]volg5s neemt m5  
wat gefruite uitjes1 e5 we9ig bru9e r\x1
 maakt dit aan met wat *ampignon-nat1   
tot het dik wordt1 doet er e5 we9ig     
bot]1 soja1 z\t en de *ampignons bij en 
laat da>na alles nog #aj m9ut5 go$      
doorkok54  ,bij djamo]- en              
koep+-tikoessoep hakt m5 deze +r$int5   
fijn en voegt er wat laksa ( sn1 zoom$e 
wat seld]ij ( koetja bij4 ,v]volg5s de  
b]eid+ 7o4 a4 met bru9e r\x7 als        
hi]bov54    #f4 ,duits*-,am]ikaans*e    
soep4  ,ov]ges*ot5 oud brood en re/ant  
worteltjes 7uit blik7 van d5 vorig5 dag 

word5 sam5 met wat z\t 9 wat] gekookt4  
,dan1 als het ga> is1 alles door e5e    
zeef wr+5 en dit ev5 opkok5 met wat     
bot]4 ,de soep moet w>m word5 voorg$i5d4
    #g4 ,erwt5soep4                     
7katjang-idjoesoep74  ,gro5e ( grauwe   
erwt51 dan wel split]wt5 ( de gewone    
katjang-idjoe4  ,deze boon5soort wordt 9
 wat] met wat z\t en #d ( #e rauwe1     
ges*ilde a>dappel5 9 ruim k\d wat] ga>  
gekookt4  7,g$roogde erwt51 ook de      
katjang-idjoe1 word5 d5 avond te vor5   
s*oongemaakt en te week5 gezet4 ,d5     
volg5d5 dag kookt m5 ze--als hi]bov5--9 
datzelfde weekwat] ga>74  ,op #a_/b lit]
 erwt5 ( katjang neemt m5  #b  #c       
fless*5 wat] en #d-e a>dappel54  ,zijn  
de boon5 ga>1 dan word5 zij met de      
a>dappel5 door e5e zeef gewrev54 ,m5    
voegt er da>na e5 pa> lepels fijngehakte
 seld]ij en prij bij en laat ze op e5   
za*t vuur nog e5 go$ half uur doorkok54 
,voor d5 smaak kan m5 er wat bot] 7c4 q4
 ook wat z\t7 aan toevoeg54  ,m5        
pres5te]t /ukjes g]oo/]d brood bij de   

erwt5soep1 en1 na> v]kiez+1 ook 9       
slaolie gebakk5 ui54    #h4 ,gro5tesoep4
  ,v]s*ill5de v]s*e ( g$roogde gro5t51  
met ( zond] toevoeg+ van #a  #a #a_/b   
kopje rij/1 7seld]ij1 boontjes1         
worteltjes1 sp9azie1 po/ele91 enz47     
,alle gro5t5 word5 fijngehakt en met de 
rij/ en e5 we9ig z\t1 9 #a #a_/b lit]   
wat] gekookt4  ,m5 voegt1 als de rij/   
ga> is1 wat bot]1 soja en nog wat z\t   
bij deze soep en laat ze da>na nog e5ige
 m9ut5 doorkok51 tot ze wat dik wordt4  
,m5 kan ook gro5tesoep mak5 met /ukjes  
rauwe a>dappel5 en deze1 na kok51 b9d5  
met wat v]micelli1 griesmeel1 dan wel   
met wat maz5a 7met wat] aangemaakt7 (   
met wat witte r\x4 7,zie hi]vor53       
grond/(f5 pag4 #aa74  ,g$roogde gro5t5  
moet5 natuurlijk s*oongemaakt en da>na  
e5ig5 tijd te week5 word5 gezet4    #i4 
,koolsoep4  ,rauwe kool wordt fijngesn$5
 en 9 bot] gefruit2 da>na wordt ze met  
kok5d wat] opgezet1 ond] toevoeg+ van   
wat gebakk5 ui54 ,is de kool ga>1 dan   
wordt de soep gebond5 met wat bloem en  

laat m5 ha>1 bov5 e5 za*t vuur1 nog     
e5ig5 tijd doorkok54  ,m5 di5t bij deze 
soep /ukjes g]oo/]d brood voor4    #aj4 
,l9z5soep  maakt m5 ev5als de boon5soep4
 ,voor de l9z5 gebruikt m5 de g$opte    
erwt5 van de katjang kr ( -kr4    #aa4  
,mac>onisoep4  ,e5 ons mac>oni2 m5 kookt
 ze 9 #a #a_/b fles* wat] met wat z\t4  
,m5 breekt da>toe de /ang5 mac>oni 9    
/ukjes1 doet deze op 9 kok5d wat] en    
ro]t er nu en dan 94  ,m5 b9dt de soep  
met wat witte r\x en voegt er1 voor d5  
smaak1 e5 pa> /ukjes foelie bij4 ,m5 kan
 ook1 9 plaats van de foelie1 wat       
gehakte pet]selie en e5 we9ig soja bij  
deze soep voeg54    #ab4 ,prei- en      
seld]ij soep4  ,prei en seld]ij word5   
s*oongemaakt1 9 /ukk5 gesn$5 en met wat 
z\t 9 wat] gekookt4 ,m5 kan deze soep   
b9d5 met rij/ ( met witte r\x4 ,m5 kan  
er e5 we9ig z\t na> smaak bijvoeg5 en   
di5t deze soep voor met /ukjes g]oo/]d  
brood4    #ac4 ,sesawie soep4  ,de      
sesawie wordt go$ gewass*51 s*oon       
gemaakt1 gesn$5 en 9 ruim wat] met wat  

z\t ga> gekookt4 ,dan voegt m5 er wat   
z\t1 soja en e5 kluitje bot] bij en     
braadt da>na deze soep met e5 we9ig     
bru9e r\x1 tot zij de gew5s*te dikte    
heeft4    #ad4 ,tomat5soep4  ,zes  a*t  
tomat5 word5 9 wat] ga> gekookt en da>na
 door e5e zeef gewrev54  ,v]volg5s fruit
 m5 e5 pa> fijngesn$5 uitjes 9 wat bot] 
en zift ook deze1 die m5 bij de         
tomat5pure doet4 ,dan kookt m5 dit alles
 sam5 op met nog e5 we9ig bot] en b9dt  
ze v]d] met wat maz5a ( wat bru9e r\x4  
,m5 di5t bij de tomat5soep kle9e /ukjes 
g]oo/]d brood voor4  ,n4,b4 ,sommig5    
voeg5 bij de tomat5 wat gekookte 9      
/ukjes gebrok5 mac>oni f gekookte       
seld]ij1 dan wel worteltjes ( pet]selie 
en soja1 w$]om &]5 voeg5 er fijn        
gemaakte a>dappel5--met wat soja--bij4  
#ae4 ,ui5soep4  #f-h ui5 van            
middelmatige grootte maakt m5 go$ s*oon1
 snijdt ze aan /ukk5 en zet ze met wat  
wat] en bot] 7ond] toevoeg+ van e5      
we9igje z\t7 op en laat alles go$ kok51 
tot de ui5 ga> zijn4 ,m5 giet er dan    

zooveel kok5d wat] bij1 als m5 soep     
noodig heeft1 voor #b  #c--;hoog/5s #e  
p]son54  ,om deze soep dik te krijg5    
gebruikt m5 wat aangemaakte maz5a en    
voegt er /ukjes li*tbru9 g]oo/]d brood  
bij en laat dit sam5 nog ev5 opkok54    
#af4 ,ui5soep met r\x4  ,deze soep wordt
 b]eid met gefruite ui51 meel en wat    
bot]2 giet er kok5d wat] op en laat     
alles dan e5 half uur kok54  ,om d5     
smaak te v]hoog51 voegt m5 er e5 beetje 
citro5sap na> smaak bij4 ,is de soep    
niet g5oeg gebond51 dan doet m5 er wat  
ge/ampte bes*uit bij1 ( nog e5 lepel    
meel1 met wat] aangel5gd4  ,m5 kan er   
g]oo/]d brood bij pres5te]54    #ag4    
,v]micellisoep  wordt op dezelfde wijze 
b]eid en met dezelfde +r$int5 als de    
mac>onisoep1 met di5 v]/&e natuurlijk1  
dat nu1 9 plaats van mac>oni1 v]micelli 
wordt g5om54      ,,zoete ,,soep54      
#ah4 ,abrikoz5soep4  #c_/d  #a ons      
g$roogde abrikoz5 7die m5 teg5woordig   
ook 9 ,indi kan krijg57 was*t m5 af en  
zet ze e5 na*t 9 het wat]4  ,nu neemt m5

 e5 kopje vol p>elgort1 die m5 weekt en 
ze ruim n uur kookt2 voeg er dan de     
abrikoz5 met het wat] en suik] na> smaak
 bij en laat dit sam5 nog #a  #b ur51 op
 e5 matig vuur1 za*tjes kok54  ,abrikoz5
 9 flacons behoev5 natuurlijk niet te   
word5 geweekt2 m5 ontdoet ze van de     
pitt5 en voegt ze1 met het nat en zond] 
suik] bij de gekookte p>elgort4    #ai4 
,bid>asoep4  #bj  #cj rijpe bid>a's1 van
 de pitt5 ontdaan1 word5 go$            
s*oongewass*5 en met k\d wat] opgezet4  
,als ze ga> zijn1 word5 ze door e5e zeef
 gewrev51 da>na met zooveel heet ( kok5d
 wat] aangel5gd1 tot de soep de v]eis*te
 dikte heeft1 doet er wat suik] en      
citro5sap bij en /ort de soep dan ov] 9 
de t]r9e4    #bj4 ,*ocoladesoep4  ,op #a
 fles* melk neemt m5 e5 volle lepel     
*ocoladepo$] en #c  #d lepels suik]4 ,m5
 ro]t e]/ de *ocolade en de suik] sam5  
met e5 we9igje wat] aan1 kookt v]volg5s 
de melk1 doet er e5 /ukje vanille 91    
ro]t er de aangel5gde *ocolade met suik]
 door en b9dt dit alles met #a ( #b     

lepels aangemaakte maz5a4  ,m5 di5t deze
 soep k\d (1 na> v]kiez+1 w>m voor en   
pres5te]t er ronde bes*uit5 bij4    #ba4
 ,citro5soep4  ,sago-bidji wordt met k\d
 wat] ruim opgezet en g$ur5de twee ur5  
gekookt2 doet er het sap van #b citro55 
en suik] bij1 t] v]hoog+ van d5 smaak4  
,om de soep te kleur51 raspt m5 de s*il 
van #a dj]oek nipis en van #a           
dj]oek-keprok er 94 ,m5 laat deze soep  
dan nog ev5 opkok5 en di5t ze w>m voor1 
wa>bij m51 na> v]kiez+1 bes*uit kan rond
 lat5 gaan4    #bb4 ,k>nemelksoep4  #a  
lit] k>nemelk1 #a ei1 meel1 suik] en    
wittebrood4 7,m5 kan er ook grutt5 (    
p>elgort 9 kok5--dan wordt deze soep met
 keuk5/roop geget547  ,de k>nemelk      
wordt1 ond] g$urig ro]51 v]w>md4 ,hi]na 
maakt m5 meel met wat k\de melk aan1    
klut/ e5 ei1 ro]t dit er door he5 en    
ro]t dit alles door de heete k>nemelk4  
,m5 kan de soep nu met suik] aanmak51   
go$ ro]5de1 en w>m t] tafel br5g54      
,gewoonlijk gebruikt m5 er wittebrood   
bij1 dat 9 het soepbord gebrokkeld is en

 wa>ov] de soep wordt g$aan4    #bc4    
,zoete zur+soep4  ,de zur+1 9 ,indi ook 
bek5d als so]+1 moet go$ word5          
s*oongemaakt en gewass*51 niet van de   
/el5 afg]i/ en met we9ig wat] opgezet1  
zoo dat ze1 kok5de1 insmelt4  ,als ze   
v]smolt5 is1 wordt ze door e5e zeef fijn
 gewrev52 da>na voegt m5 er kr5t51      
rozijn5 en suik] na> smaak bij en b9dt  
ze met wat maz5a met wat] aangel5gd4 ,de
 kr5t5 en rozijn5 moet5 natuurlijk e]/  
van de /eeltjes en vuil1 afval en /(    
word5 ontdaan en go$ 9 heet wat]        
geweekt4 ,zijn ze go$ uitgezet1 dan     
voegt m5 ze pas bij de zur+4  ,m5 laat  
alles nog e5 go$ kw>ti] doorkok5 en ro]t
 er1 vr het opdi551 e5 we9igje bot]     
door4        ,b4 ,,voorg]e*t54   #bd4   
,a>dappelcroquett54  ,ov]ges*ot5 ( v]s* 
gekookte k\de a>dappel5 moet5 door e5e  
zeef fijngewrev51 da>na v]m5gd met e5   
pa> rauwe ei]51 e5 we9ig melk1 e5 lepel 
gehakte pet]selie en e5 we9ig z\t4  ,m5 
ro]t dit alles go$ sam5 door elk&] tot  
e5 /evig deeg4 ,dan neemt m5 met e5     

lepel /ukk5 van het deeg af en rolt die 
/ukk5 langw]pig uit1 tot er             
langw]pig-ronde balletjes van zijn      
gemaakt4 ,deze word5 dan g$oopt 9       
geklopt eiwit1 dan door pane]meel       
gew5teld en e9delijk 9 ,g5uaolie        
gebakk51 ev5als olieboll54  ,n4,b4 ,m5  
bes*\wt1 ov] het algeme51 deze          
croquett5soort5 als e5 uit/ek5de ov]gang
 voor vlees*et]s tot het veget>isme4    
#be4 ,bru9e boon5-croquett54  ,gekookte 
bru9e boon5 word5 door e5e zeef         
fijngewrev51 da>na met e5 pa> rauwe ei]5
 en 9 bot] gefruite gesn$5 ui5 en       
zooveel bes*uitkruim ( fijngemaakte     
a>dappel51 als noodig blijkt1 v]m5gd en 
gekne$1 tot het e5 dik deeg wordt4 ,m5  
voegt door het deeg e5ig z\t4 ,de v]d]e 
beh&el+ ges*i$t als bij                 
a>dappelcroquett54  ,m5 neme ook hi]voor
 ,g5uaolie4    #bf4 ,witte              
boon5croquett5  word5 met dezelfde      
be/&deel5 en op dezelfde wijze b]eid als
 de bru9e boon5croquett54    #bg4       
,erwt5croquett5  word5 ev5als de beide  

vorige soort5 beh&eld1 zo[el wat        
be/&deel5 als bakk5 betreft4    #bh4    
,koolcroquett54  ,jonge kool fijngehakt 
en ga> gekookt2 #a pa> rauwe en #a pa>  
gekookte ei]5 v]m5gd met fijngemaakte   
gekookte a>dappel52 e5 we9ig z\t4  ,v]d]
 is de beh&el+1 na go$e v]m5g+ van al   
deze be/&deel51 als die van de          
a>dappelcroquett54 7,g5uaolie74    #bi4 
,koolcroquett51 gevuld met pure4  ,m5   
kookt de kool niet te ga>1 neemt de kool
 p] blad af en doet 9 elk blad e5 pure  
7ne lepel7 van erwt51 boon51 l9z51 rolt 
het di*t en /eekt het v]d] met e5 biet+ 
va/4 ,dan doet m5 de koolcroquett5 9    
geslag5 eiwit1 w5telt ze v]volg5s 9     
bes*uitkruim ( pane]meel en bakt ze v]d]
 9 bot] ( ,g5uaolie li*tbru9 9 de       
koekepan4    #cj4 ,l9z5croquett54  ,de  
g$opte erwt5 van de katjang-kr word5    
gekookt en v]d] beh&eld1 g]old1 enz4 als
 de bru9e boon5-croquett54    #ca4      
,pa/eitjes met *ampignons gevuld4  ,m5  
kne$t e]/ e5 deeg van #bej gram bloem en
 #bej gram bot]--( m9d]1 ma> altijd     

ev5veel bloem als bot]--en rolt het deeg
 uit tot #a c,m4 dikte1 wa>na m5 met e5 
bi]glas ( iets &]s1 ronde vormpjes uit  
het deeg /eekt4  ,van de *ampignons     
maakt m5 e5e ragot 7witte dikke saus zie
 no4 #ed7 en vult hi]m$e de ronde       
vormpjes deeg1 die dan word5 di*tgemaakt
 met e5 deegdekseltje4 ,op het dekseltje
 sme]t m5 wat geslag5 ei]dooi] en bakt  
dan de pa/eitjes 9 d5 heet5 ov5         
li*tbru94    #cb4 ,pa/eitjes met        
ka/anjes gevuld4  ,dezelfde pa/eitjes1  
wat be/&deel5 en b]eid+ betreft4 ,van de
 ka/anjes1 die gewass*51 gekrui/ en     
gekookt1 da>na uitgehaald zijn1 maakt m5
 met wat bot] e5 pure--is deze pure te  
va/1 dan v]dunt ( v]m5gt m5 ze met e5   
geklut/ ei en /o(t de ka/anjepure op4   
,met deze pure word5 de                 
pa/eitjes--ev5als 9 no4 #ca1 gevuld4    
,da>na dezelfde beh&el+ als 9 no4 #ca4  
#cc4 ,ei]-pa/eitjes4  #d ( #e           
h>dgekookte ei]51 9 vi]de p>t5 gesn$51  
bot]1 bloem1 melk1 fijngehakte          
pet]selie1 e5 we9ig z\t en e5 tikje     

suik]2 #ab pa/eivormpjes van deeg4      
,bloem en bot] word51 op e5 za*t vuur1  
met melk sam5g]o]d tot alles gebond5 is4
  ,da>na doet m5 er e5 lepel fijngehakte
 pet]selie door1 v]volg5s1 ze]          
voorzi*tig1 de 9 vi]de p>t5 gesn$5 h>d  
gekookte ei]54 ,nog g$ur5de e5 kw>ti]   
laat m5 dit bov5 e5 za*t vuur door/ov5  
en vult dan hi]m$e de pa/eitjes1 die m5 
gemaakt heeft als 9 bov5 bes*rev5       
recept5 re$s is aangegev54  ,v]d]       
ges*i$t het bakk5 9 d5 ov5 als hi]bov5  
v]meld4    #cd4 ,rij/croquett54  ,droog 
gekookte rij/1 #a ( #b ei]51 #a kluitje 
bot]1 #a lepel fijngehakte pet]selie (  
koetja1 #a lepel soja1 e5 we9igje z\t4  
,van alle +r$int5 bij elk&] wordt e5    
deeg gemaakt en van dit deeg /eekt m5   
/ukk5 af1 die m5 tot langw]pige         
balletjes kne$t4 ,v]d] ges*i$t de       
beh&el+ als bij de a>dappelcroquett54   
#ce4 ,s*ijngehakt van gekookte          
a>dappel54  #bj gekookte a>dappel51 #c  
ge/ampte bes*uit51 #a lepel fijngehakte 
pet]selie1 #b lepels ze] fijngehakte    

sjalotjes1 #a rauw en #a h>d gekookt ei1
 bot]1 heet wat]4  ,van de a>dappel51   
ei]51 bes*uit1 pet]selie en sjalotjes   
maakt m5 e5 deeg en e5 groot5 bal2      
braadt dez5 9 bot]4 ,nu en dan b$ruipt  
m5 d5 bal en bakt ze om-en-om1 totdat ze
 ov]al li*tbru9 is4 ,als de bot] bru9 is
 geword51 voegt m5 er1 nu en dan1 e5    
we9ig heet wat] aan toe1 voor de        
jusb]eid+4    #cf4 ,s*ijngehakt van     
l9z54 7katjang kr74  ,ze] ga> gekookte  
katjang kr 7g$opte71 e5 pa> lepels ze]  
fijn gehakte1 bru9 gefruite uitjes1 #a  
lepel fijngehakte pet]selie ( prei1 #a  
pa> rauwe en #a pa> h>d gekookte ei]51  
e5 we9ig z\t1 geklut/ eiwit             
7afzond]lijk71 ge/ampt bes*uitkruim1    
bot] ( ,g5uaolie4  ,de katjangs word51  
als ze ga> zijn1 door e5e zeef fijn     
gewrev54 ,de gekookte ei]5 word5 ze]    
fijn gehakt en met de rauwe ei]51 de    
uitjes1 pet]selie 7prei7 en de          
katjangpure tot e5 deeg v]w]kt en go$   
gekne$4  ,m5 kan nu dit deeg als e5     
groote bal beh&el5 ( 9 kle9e balletjes  

v]deel54  ,deze word5 door het eiwit    
7geklut/e7 gehaald1 9 bes*uitkruim      
gew5teld en 9 bot] 7( ,g5uaolie7 aan    
alle kant5 li*tbru9 gebakk54  ,dit deeg 
kan m5 ook gebruik5 voor vulsel van     
pa/eitjes2 7zie de nos4 #ca en #cb74    
#cg4 ,sp9azie- ( bajemcroquett54        
,gekookte sp9azie1 fijngemaakte gekookte
 a>dappel5 7pure71 #a pa> rauwe en #a   
pa> gekookte ei]51 e5 we9ig z\t na>     
smaak1 bot]1 ,g5uaolie4  ,de sp9azie    
fijnhakk5 en met de a>dappel51 ei]51 z\t
 en bot] tot e5 deeg bew]kt en gekne$4  
,m5 maakt er da>na kle9e balletjes (    
croquetjes van en bakt ze dan1 ev5als de
 a>dappelcroquett51 9 bot] ( ,g5uaolie4 
,c4 ,,ei]g]e*t54   #ch4 ,za*t gekookte  
ei]54  ,de ei]5 moet5 g$ur5de #c m9ut5 9
 kok5d wat] word5 gelat54 ,m5 b]ek5t1   
als va/e maat/af1 dat de tijd wordt     
g5om51 van af dat de ei]5 9 het kok5d   
wat] zijn g$ompeld4    #ci4 ,h>d        
gekookte ei]54  ,als hi]bov54 ,de       
kooktijd duurt dan #f volle m9ut54      
#dj4 ,ro]ei]5 ( g]o]de ei]54  ,9 e5     

koekepan laat m5 wat bot] smelt5 ( olie 
v]w>m54 ,v]volg5s klopt m5 e5ige ei]5   
met e5 we9ig z\t1 /ort ze op de heete   
bot] 7( ,g5uaolie71 ro]t er met e5 h\t5 
lepel langzaam door1 tot alles e5       
behoorlijke dikte v]krijgt en /ort d5   
inh\d da>na ov] 9 e5 s*aal4  ,m5        
gebruikt deze ei]5 bij brood4    #da4   
,gebakk5 ei]54  ,ei]51 bot] en e5 we9ig 
z\t4  ,m5 laat de bot] 9 e5 pan smelt5  
en heet word51 breekt1 drie aan drie1 de
 ei]5 9 de bot]1 voegt er bov5 op wat   
z\t1 laat ze aan we]szijd5 li*tbru9     
bakk54    #db4 ,columbus ei]54  #h ei]51
 e5 pa> lepels citro5sap1 drie lepels   
olijfolie1 e5 pa> truffels1 pet]selie4  
,van #b ei]dooi]s maakt m5 met het      
citro5sap en de olie e5                 
mayonnaisesausje4  ,de zes ov]ige ei]5  
word5 h>d gekookt1 gepeld en1 van elk1  
e5 d] punt5 gelijk afgesn$54 ,dan doet  
m5 de mayonnaise op e5 plat s*aaltje en 
plaat/1 da>op /a&e1 de ei]51 met 't     
afgesn$5 puntje na> b5$54 ,op elk ei e5 
uitge/ok5 figuurtje van truffel legg5 en

 v]d] de s*otel g>ne]5 met takjes en    
blaadjes pet]selie4 ,m5 kan bij dit     
g]e*t gewone salade 7no4 #acf7 pres5te]5
 en ook kan m5 de s*otel met blaadjes   
kropsla g>ne]54    #dc4 ,kamp]/eur4     
7smakelijke ei]s*otel74  #h ei]51       
gebakk51 gesn$5 ui51 witte r\x van bot]1
 melk1 meel en e5 tikje z\t4  ,de ei]5  
word5 h>dgekookt1 gepeld1 aan s*ijfjes  
gesn$51 be/rooid met gebakk5 ui5 en dit 
alles 9 e5 vuurva/ s*aaltje g$aan4 ,m5  
maakt e5 witte r\x van de opgegev5      
be/&deel5 en giet deze ov] d5 inh\d van 
het s*aaltje4  ,w>m t] tafel br5g54     
#dd4 ,omelet4  #d ei]51 op elk ei n     
lepel melk ( wat]1 bot] ( ,g5uaolie4    
,de ei]5 word5 gebrok5 go$ geklut/ en de
 melk 7( het wat]7 er ook m$e geklopt4  
,9 e5 koekepan heeft m5 de bot] ( olie  
g$aan en als deze v]hit is1 word5 de    
geklut/e ei]5 er 9 ge/ort en de omelet  
gebakk54 ,aan beide kant5 zorge m5 dat  
ze li*tbru9 van kleur wordt4    #de4    
,omelet met kaas4  ,dezelfde be/&deel5  
als hi]bov5 7no4 #dd74 ,m5 voegt e*t]   

bij het beslag g]aspte kaas ( deze aan  
kle9e dobbel/e5tjes gesn$54  ,ov]ig5s   
ges*i$t het bakk5 op dezelfde wijze als 
ond] no4 #dd4    #df4 ,frans*e omelet4  
7omelet met pet]selie74  ,dezelfde      
be/&deel5 als no4 #dd1 ond] bijvoeg+ van
 e5 lepel fijngehakte pet]selie4        
,b]eid+ als hi]bov54 ,beg9t de omelet te
 /oll51 dan /rooit m5 er de fijngehakte 
pet]selie ov] en bakt ze v]d] ga>1 aan  
we]szijd5 li*tbru94    #dg4             
,spiegelei]54  #f ei]51 e5 pa> lepels   
bot] 7( ,g5uaolie71 e5 we9igje z\t4  ,m5
 w>mt de bot] 9 de koekepan2 is ze go$  
heet1 dan word5 de ei]5 gebrok5 en 9 de 
heete bot] ge/ort4 ,m5 bakt ze tot het  
eiwit is ge/old4  ,de ei]5 word5 op e5  
s*aaltje g$aan en er e5 ze] kle9 tikje  
z\t vlugweg ov] he5 ge/rooid4 7,(       
heelemaal ge5 z\t74    #dh4 ,v]lor5 ei]5
 ( ei]5 met zure saus4  ,m5 zet wat] op 
met e5 kle9 beetje z\t4 ,als het kookt  
breekt m5 er voorzi*tig de ei]5 n voor n
 94 ,laat ze op e5 za*t vuur langzaam   
ga> word5 7 #e tot #h m9ut574 ,m5 doet  

nu de ei]5 voorzi*tig op e5 s*otel ( e5 
s*aaltje en giet da>op zure saus 7zie   
hi]a*t] no4 #fa3 r\x met citro5sap74    
#di4 ,zwits]s*e ei]54  #d ( #e ei]51    
bot]1 melk ( room1 g]aspte kaas4  ,m5   
doet de bot] 9 e5 vuurva/ s*aaltje1 dat 
er go$ m$e besme]d wordt1 breekt da>na 9
 het s*aaltje de ei]5 ze] voorzi*tig1   
zoo1 dat zij 9 hun geheel blijv5 en giet
 hi]ov] de melk 7( room7 met de pa>     
lepels g]aspte kaas v]m5gd4  ,m5 laat   
dit g]e*tje g$ur5de e5 kw>ti] 9 d5 ov5  
ga> word54        ,d4 ,,sauz51 ,,vla',s1
 ,,cr,,mes4   ,het ho(dbe/&deel van de  
sauz5 d] veget>is*e keuk5 is wel het nat
 d] gro5t54 ,bij de vru*t5sauz5 dom9e]t 
natuurlijk vru*t5nat4 ,het groote boek  
van ,valk-,he9sdijk zegt hi]omtr5t3     
,vru*t5saus en vla's moet5 niet zooze]  
vru*t5 v]vang5 dan wel d5 weg b]eid5 tot
 e5 groot] gebruik van o(t4      #a4    
,,w>me ,,sauz54   #ej4 ,bot]saus4  ,e5  
pa> lepels bot] smelt5 op e5 za*t vuur4 
,deze heet3 gesmolt5 bot]saus4    #ea4  
,gewelde bot]saus4  ,m5 kookt wat] en   

neemt b4 v4 op #a ons bot] #a kopje     
kok5d wat]4 ,m5 slaat de bot] tot s*uim 
( room en doet er1 /e$s langzaam ro]5de1
 het kok5de wat] door4 ,deze gewelde    
bot] moet er ze] gebond5 uitzi54    #eb4
 ,bru9e bot]saus4  ,e5 lepel bot] en e5 
lepel meel4 7,voor n p]soon2 na> het    
aantal p]son5 neemt m5 natuurlijk me]   
bot] en meel74  ,m5 laat de bot] bru9   
word5 9 e5 pan1 laat ze ev5 afkoel51    
doet er e5 we9ig heet wat]1 al ro]5de   
bij en1 om de saus dik te mak51 voegt m5
 er het meel bij1 dat met wat] is       
aangel5gd4 ,m5 ro]t dan v]d] deze saus1 
tot ze dik wordt4  ,sommig5 voeg5 e5    
s*eutje soja aan deze saus toe4    #ec4 
,witte bot]saus4  ,bloem1 bot] en kok5d 
wat]4  ,van bloem en bot] wordt e5 dik  
deeg gemaakt1 dat m5 v]volg5s door kok5d
 wat] ro]t1 tot alles e5 witte1 dikke   
gebond5 saus wordt4    #ed4             
,*ampignonsaus4  ,bot]1 bloem1 gebakk5  
uitjes1 citro5sap ( pet]selie1 z\t na>  
smaak1 het nat d] *ampignons uit blik4  
,het meel 7bloem7 wordt 9 bot] bru9     

gefruit2 da>na doet m5 er langzaam aan  
het opgew>mde *ampignonsnat bij2 nu hakt
 m5 de helft van d5 inh\d van het blik  
zoo ragfijn mogelijk en ro]t deze       
gehakte *ampignons met de fijngehakte   
gebakk5 uitjes go$ door elk&] en voegt  
dit1 al ro]5de door de saus4  ,deze saus
 giet m5 ov] het g]e*t1 dat b]eid wordt1
 t]wijl de &]e helft d] *ampignons 9    
bot] wordt ge/o(d en als v]si]+ di5t van
 het g]e*t4 ,9 de rondte er om he5      
ges*ikt4    #ee4 ,ei]saus4  #d ei]51 #b 
lepels bot]1 op elk ei #a lepel wat]1   
7hi] dus #d lepels wat]71 z\t na>       
v]kiez+1 en citro5sap na> smaak4  ,n4   
,b4 ,9 plaats van #d ei]5 kan m5 #b ei]5
 en #a lepel maz5a ( bloem nem51 die met
 k\d wat] is aangemaakt4  ,de ei]5 #e   
m9ut5 klopp52 da>na doet m5 er e5 tikje 
z\t 91 dan het wat] en1 't laat/1 het   
citro5sap4 ,/e$s klopp54  ,deze saus    
doet m51 al ro]5de 9 e5 pan en deze1    
door blijv5de ro]51 au ba9 ,m>ie1 tot de
 saus is gebond5 en het s*uim is        
opgelo/4  ,nu neemt m5 de pan uit d5 ba9

 ,m>ie en ro]t voorzi*tig de bot] door  
deze saus1 tot zij geheel is v]smolt54  
#ef4 ,kapp]tjessaus4  #b  #d eetlepels  
kapp]tjes en het nat d] kapp]tjes4      
,dezelfde b]eid+ als de *ampignonssaus4 
,alle5 behoev5 de kapp]tjes niet--als de
 *ampignons--te word5 fijngemaakt (     
gehakt4    #eg4 ,pet]seliesaus4  ,e5    
lepel gehakte pet]selie1 w>me           
witte-bot]saus4  ,de w>me bot]saus      
wordt1 ev5 vr het opdi551 v]m5gd met de 
fijngehakte pet]selie1 die m5 er door   
he5 ro]t4    #eh4 ,tomat5saus4  #d ( #f 
tomat51 bloem1 bot]1 fijngesn$5 gebakk5 
uitjes 7f citro5sap74  ,de tomat5       
wass*51 9 vi]5 snijd5 en 9 zooveel wat] 
opzett51 dat zij precies ond] wat] /aan4
 ,als ze ga> zijn1 word5 ze door e5e    
zeef fijngemaakt4 7,het wat] w]pe m5    
niet weg--kan voor soep di5567  ,nu     
fruit m5 bot] en bloem bru91 doet er de 
gezifte tomat51 de ui5 en e5 we9ig      
tomat5nat bij en ro]t alles go$ doore51 
op e5 za*t vuurtje1 tot de saus gebond5 
is4  ,wil m5 deze saus rood ( rose lat5 

zijn1 dan late m5 de uitjes a*t]wege en 
gebruikt citro5sap1 t]wijl m5 bot] en   
bloem wit 7niet bru97 fruit4    #ei4    
,ui5saus 7witte74  ,witte bot]saus1     
ge/o(de ui51 bot]4 7,bombay ui574  ,ui5 
s*ill51 aan s*ijfjes snijd5 en met bot] 
en e5 we9ig wat] /ov54 ,da>na maakt m5  
witte bot]saus 7no4 #ec7 en ro]t er de  
ge/o(de ui5 door he54    #fj4 ,ui5saus  
7bru9e74  ,bru9e bot]saus en gebakk51   
fijngesn$5 ui54  ,m5 voegt de gebakk5   
ui5 bij de gemaakte bru9e bot]saus 7no4 
#eb7 en ro]t dit sam51 al kok5de1 door  
elk&]4    #fa4 ,zure saus4  ,zie ei]saus
 7no4 #ee74    #fb4 ,/o(sauz5  9 het    
algeme51 word5 b]eid door de sam5voeg+  
en v]d]e b]eid+ van bot]1 bloem en het  
nat van e5 ( &]e gro5te4  ,het hangt er 
natuurlijk van af1 voor welk g]e*t deze 
saussoort moet word5 gebruikt4 ,bij     
witte sauz51 b4v4 voor knolletjes1      
bloemkool1 s*ors5e]51 zorge m51 dat het 
meel ( de bloem niet bru9 wordt gefruit4
 ,bij bru9e boon5 wordt de saus dus     
natuurlijk bru9 gefruit4      #b4 ,,k\de

 ,,sauz54   #fc4 ,mayonnaise4  #d       
ei]dooi]s1 #b kopjes sla- ( olijfolie   
7d4 i4 ,g5uaolie71 citro5sap4  ,de #d   
ei]dooi]s word5 g$ur5de #a_/d uur       
geklopt en dan langzaam1 lepelsgewijze1 
/e$s ro]5de1 toegevoegd aan de slaolie1 
wa>na m5 er1 aanh\d5d ro]5de1           
druppelsgewijze het citro5sap bij voegt4
    #fd4 ,twe$e mayonnaisesaus4  ,e5    
ei]dooi]1 #c_/d lepel bloem1 #a kle9    
kopje wat]1 #a kle9 kopje melk1 #b      
lepels ,g5uaolie1 citro5sap1 gehakte    
pet]selie4  ,m5 klopt d5 dooi] fl9k met 
de bloem en voegt er1 langzaam aan1 het 
wat]1 de melk en n lepel ,g5uaolie1 al  
ro]5de1 bij4 ,ond] ge/adig ro]5 op e5   
za*t vuur kok51 tot alles gebond5 is4   
,is deze saus da>na k\d geword51 dan    
doet m5 er de &]e lepel slaolie1 het    
citro5sap en de gehakte pet]selie1 al   
ro]5de1 bij4    #fe4 ,saladesaus4  #a   
h>dgekookt ei1 #a rauw ei1 #b kopjes    
melk1 #b lepels citro5sap4  ,m5 wrijft  
het gekookte ei fijn1 lief/ door e5e    
zeef1 en v]m5gt het met het rauwe ei en 

de melk4 ,da>na v]w>mt m5 dit m5gsel    
bov5 e5 za*t vuurtje1 al ro]5de1 tot het
 dik wordt4 ,het mag niet kok54  ,met   
/ort v]volg5s deze saus 9 e5 s*aal1 laat
 ze bekoel5 en ro]t er1 k\d geword51 de 
#b lepels citro5sap door4      #c4      
,,zoete ,,sauz54   ,vru*t5sauz54  ,deze 
sauz5 kan m5 van alle v]s*e vru*t51 jams
 ( m>melades mak51 b4v4 van ananas1     
enkele dj]oeksoort54 7,de mee/e ,indis*e
 vru*t5 le55 er zi* helaas niet toe1    
omdat zij1 hoewel rijp en zoet1 niet    
veel smaak hebb5 en ge5 geur voor sauz51
 zooals de ,europees*e vru*t574 ,hoe    
z\de e5 sirikaja-1 e5 namnam-1 e5       
doekoe-1 e5 ramboetan-1 e5 papajasaus   
smak58 ,m5 z\ to* altijd zijn toevlu*t  
moet5 nem5 tot e5ige ess5ce1 b4v4       
m>asqu9o1 oranjebloesemwat] enz4 ,da>om 
word5 vele sauz5 door de veget>irs      
gemaakt van jams1 m>melades en vru*t5 op
 wat]1 ook van sapp5 en sirop54 ,en zoo 
heeft m53    #ff4 ,a>dbei5saus4  #a_/a (
 #a_/b blik ( potje a>dbei5jam1 #a kopje
 wat]1 #a lepel aangemaakte sago (      

maz5a4 ,e5 we9igje citro5sap4  ,m5 ro]t1
 op e5 za*t vuur1 de jam met het wat] en
 het citro5sap sam51 b9dt het1 zoo      
noodig1 met de aangemaakte sago ( maz5a4
  ,op dezelfde wijze maakt m53    #fg4  
,abrikoz5saus1    #fh4 ,gr5ad9esaus 7van
 siroop71    #fi4 ,framboz5saus1    #gj4
 ,k]s5saus en    #ga4 ,pruim5saus4      
,dezelfde be/&deel5 7als de sausnaam    
aangeeft7 en b]eid+4  ,zoo maakt m5 ook 
van de vru*t5sapp5 sauz51 b4 v4    #gb4 
,framboz5saus1 enz4    #gc4 ,guavesaus4 
#d ( #e rijpe djamboe-bidji1 e5 pa>     
lepels suik]1 wat]1 e5 pa> lepels       
aangemaakte maz5a1 citro5sap4  ,de gele 
7rijpe7 djamboe-bidji's word5 ze] dun   
ges*ild1 da>na met suik] en wat] ge/o(d1
 tot ze ga> zijn4 ,hi]na zeeft m5 de    
vru*t51 met het nat1 door de zeef4  ,het
 gezifte wordt dan opgekookt met het    
citro5sap en1 na> v]kiez+1 met de maz5a 
gebond54  ,bij za*tgekookte rij/ smaakt 
deze saus ze] go$4    #gd4              
,t]ra-cotta-saus4  7van bess5sap        
gemaakt74  ,e5 splitglas bess5sap1 #a_/b

 splitglas wat]1 #a  #b lepels          
aangemaakte maz5a1 #c  #d lepels suik]1 
#a /ukje kaneel1 7v+]l5gte74  ,het      
bess5sap wordt met het wat]1 de suik] en
 het kaneel gekookt1 da>na met de       
aangemaakte maz5a aangel5gd en dit sam5 
g]o]d1 tot de saus dik wordt4    #ge4   
,c>amelsaus4  #d  #e lepels witte suik]1
 #b lepels wat]1 #a_/c fles* melk1 #b   
lepels maz5a f #c geklut/e ei]dooi]s4   
,m5 braadt de suik] droog 9 e5 wadjan1  
tot ze li*tbru9 ziet1 voegt er za*tjes1 
al ro]5de1 het wat] bij en da>na de     
ei]dooi]s en de melk4 ,doorro]5 tot de  
saus gebond5 is4    #gf4 ,ple-mle-saus4 
7,vru*t5saus74  #a_/d fles*             
framboz5/roop1 #a_/d fles* bess5sap1    
#a_/d pond suik]1 #a pijpje kaneel1 e5  
half liqueurglaasje citro5sap1 #b lepels
 aangemaakte sago ( maz5a4  ,m5 kookt te
 zam5 op de framboz5/roop1 het bess5sap1
 de suik] en het kaneel4  ,als dit      
gekookte beg9t op te borrel51 b9dt m5   
het met de aangemaakte sago ( maz5a en  
voegt er1 al ro]5de1 het liqueurglaasje 

citro5sap bij4      #d4 ,,melksauz54    
#gg4 ,am&elsaus4  ,e5 halve fles* melk1 
e5 lepel maz5a1 e5 rolletje am&elp]s 7( 
e5 h&vol g]aspte ( fijnge/ampte zoete   
am&el51 k5>i's ( ketapang7 suik] na>    
smaak4  ,m5 breekt ( ontbol/]t de k5>i's
 ( de ketapang1 haalt er de s*illetjes  
7velletjes7 af en /ampt ze fijn 9 e5    
loempang batoe4  ,nu kookt m5 de melk   
met de am&elp]s 7( met de ge/ampte      
k5>i's7 ond] toevoeg+ van e5 lepel      
aangemaakte maz5a1 tot de saus dik is   
geword54 ,laat deze dan bekoel5 en ro]t 
er v]volg5s na> smaak1 zooveel suik]    
bij1 als m5 v]kie/4    #gh4 ,citro5saus4
  ,de g]aspte s*il van e5 dj]oek-nipis (
 dj]oek-keprok4 ,e5 halve fles* melk1   
suik] na> smaak en #a  #a #a_/b lepel   
aangemaakte maz5a4  ,de g]aspte s*il    
wordt met de melk gekookt1 da>na        
gezeefd2 m5 doet er dan suik] na> smaak 
bij en b9dt de saus met de aangemaakte  
maz5a4    #gi4 ,vanillesaus4  #a /okje  
vanille1 #a_/b fles* melk1 #d  #f lepels
 suik]1 #c ei]dooi]s1 #a  #a #a_/b lepel

 aangemaakte maz5a4  ,de melk kok5 met  
de vanille en de suik]4 ,m5 klopt       
intuss*5 de ei]dooi]s1 ro]t de maz5a    
door de kok5de melk en als deze dik     
beg9t te word51 voegt m5 er1 al ro]5de1 
de ei]dooi]s bij4      ,,vla',s4   #hj4 
,bess5vla4  #a_/b fles* bess5sap1 #c    
geklopte ei]dooi]s1 #a #a_/b eetlepel   
aangemaakte maz5a1 #b ons rozijn51 suik]
 na> smaak4  ,de rozijn5 word5 go$      
gewass*5 en e5 na*t geweekt2 de #a_/b   
fles* bess5sap wordt da>na met het      
rozijn5wat] te vuur gezet4 ,da>na word51
 ond] het kok51 de ei]dooi]s en de maz5a
 met e5 pa> lepels suik]1 er door g]o]d4
 ,als deze vla dik beg9t te word51 voegt
 m5 er de rozijn51 al ro]5de1 bij4      
#ha4 ,citro5vla4  #e ei]51 #a #a_/b ons 
suik]1 #a_/d lit] wat]1 het sap van #c  
citro551 geklopt eiwit4  ,m5 klopt de   
vijf ei]dooi]s met de suik] tot e5 witte
 massa1 doet da>na het wat] er bij en   
kookt dit 9 e5 pannetje au ba9 ,m>ie4   
,als deze vla w>m beg9t te word51 doet  
m5 er1 al ro]5de1 het citro5sap bij en1 

als de vla dik beg9t te word51 de helft 
van het /ijfgeklopte eiwit4 ,doorro]56  
,is de vla dik geword51 dan wordt ze op 
e5 vlas*otel ge/ort en de &]e helft van 
het /ijfgeklopte eiwit er netjes om he5 
ges*ikt4    #hb4 ,vanillevla4  ,dezelfde
 b]eid+ als de vanillesaus1 ma>1 om     
dikk] te mak51 gebruikt m5 me] ei]51    
melk1 suik] en maz5a1 b4 v4 #a fles*    
melk1 #d  #f ei]dooi]s1 e5 pa> lepels   
suik] en #d  #e lepels maz5a4           
,,cr,,mes4   #hc4 ,crme ( melkvla4      
#a_/b fles* melk1 #a_/b /okje vanille1  
#a #a_/b ons suik]1 #b lepels rozewat]1 
#h ei]dooi]s4  ,de melk met de vanille  
kok52 de ei]dooi]s met de suik] klopp52 
da>na het rozewat] er bij do5 en dit    
sam51 bij de melk1 al ro]5de1 voeg5 en  
alles au ba9 ,m>ie beh&el54 ,dik kok54  
,is de crme gebond51 dan /ort m5 ha> 9  
e5 vo*tig gemaakt5 crmes*otel ov]4      
#hd4 ,crme brle4  #a_/b lit] melk1 #e   
ei]dooi]s1 #b #a_/d ons suik]4  ,van    
#ajj gram 7#a ons7 suik] maakt m5       
c>amel4 ,de ei]dooi]s word5 met de      

re/e]5de #a #a_/d ons suik] wit geklopt4
  ,m5 w>mt deze witgeklopte massa au ba9
 ,m>ie en ro]t ze tot ze dik wordt4  ,m5
 kookt intuss*5 de melk en voegt deze1  
langzaam ro]5de1 bij de dik geword5     
massa1 zoom$e de c>amel4  ,m5 blijft dan
 doorro]51 tot alles e5 gebond5 massa   
wordt4  ,de vla ov]/ort5 9 e5 glaz5     
s*aal en g>ne]5 met geklopt eiwit4      
#he4 ,sago-crme4  #a_/b fles* melk1 e5  
pa> lepels suik]1 e5 /ukje fijngehakt   
citro5s*il1 e5 eetlepel sago1 #b        
ei]dooi]s4  ,de melk wordt met de suik] 
en de fijngehakte citro5s*il gekookt en 
da>na gezeefd4  ,de sago wordt dan met  
'n pa> lepels van deze melk aangemaakt1 
da>na met al de melk opgekookt1 tot ze  
doors*ijn5d beg9t te word51 wa>na m5 er 
de #b geklopte ei]dooi]s door he5 ro]t1 
erbij zorg5de1 dat het niet s*ift4      
,alles ov]/ort5 9 e5 vlas*otel en w>m   
opdi554    #hf4 ,vanille-crme  is       
precies gelijk als de vanillevla4  ,ov] 
het algeme5 zijn de crmes en de vla's   
geheel aan elk&] gelijk4        ,e4     

,,gro5t5 ,,en ,,plant5deel54   ,zo[el   
voor de ,europees*e1 als voor de        
,indis*e tafel di55 alle1 al?ans de     
mee/e gro5t5 en plant5deel54  ,welk e5  
rijke v]s*eid5heid lev]t ,indi niet op8 
,de w]k5 van ,hassk>l1 ,gre%(f en       
,hekmeij] gev5 tal van eetb>e vru*t51   
gro5t5 en plant5deel5 op4    #hg4 ,de   
a>dakk]4  7,koemeli (                   
koemeli-k5tong--,javaans*e a>dappel74   
,deze zw>te1 kle9e knola*tige gewass5   
7de wortels7 word5 9 hun s*il gekookt1  
dan gepeld en1 als de a>dappel51 door de
 inboorl+5 geget54 ,ook ,european5 lu/5 
deze inl&s*e a>dappel54    #hh4         
,a>deikels4  7,katjang tj9a en k4       
tanah74  ,word5 gekookt en gepeld1 ook  
g]oo/]d en gepeld4 ,ze zijn ze] vo$zaam 
en zijn bek5d als de katjang-gorng4     
#hi4 ,a>dvru*t54  7,obi dangdo]1 (      
ketlla pohon1 obi djawa ( ketlla47      
,deze knolgewass5 maakt m5 s*oon en     
kookt ze 9 de s*il4 ,de ketlla pohon    
wordt ev5wel e]/ ges*ild4 ,deze soort is
 de zoete cassave1 9 teg5/ell+ van de   

bitt]e cassave1 die1 ongekookt1 v]giftig
 is4 ,bij kok5 v]dwijn5 h>e v]giftige   
eig5s*app54  ,uit de cassave wordt1 9   
,zuid ,am]ika1 7ook op ,sumatra7 meel   
b]eid1 bek5d als de tapioca4  ,de obi   
djawa ( ketlla zijn langw]pig van vorm  
en kunn5 vrij groot word54 ,zij word5 9 
de s*il gekookt4 ,m5 heeft de roode en  
de witte obi4 ,de roode is zoet] van    
smaak en ziet er van b9n5 geel uit4  ,de
 inboorl+5 nuttig5 ze als a>dappels en  
mak5 er ook1 met goeladjawa1 zoete      
v]snap]+5 van4 7,de kollak74    #ij4    
,a>dappels4  7,k5tang47  ,deze welbek5de
 knolsoort wordt gewass*5 en al ( niet  
ges*ild gekookt4 ,mee/al word5 zij      
ges*ild4  ,m5 zet de ges*ilde a>dappel51
 met e5 we9ig z\t1 9 k\d ( 9 kok5d wat] 
op4 ,na  #bj m9ut5 kok51 prikt m5 er met
 e5 vork 91 om te ond]zoek5 ( zij za*t  
en ga> zijn geword54  ,m5 zet ze dan af1
 giet het wat] af en laat ze1 zond]     
wat]1 ev5 uitdamp54 ,m5 moet d5 pot nu  
en dan s*udd51 dan word5 zij kruimig4   
,van gekookte1 9 s*ijfjes gesn$51       

a>dappel5 maakt m5    #ia4 ,gebakk5     
a>dappel5  door ze1 9 bot] ( ,g5uaolie1 
aan beide zijd5 li*tbru9 te bakk54  ,m5 
zorge1 dat de a>dappel5 9 kok5d-heete   
bot] ( ,g5uaolie word5 gebakk54    #ib4 
,a>dappel5pure  wordt gemaakt van       
fijngewrev5 gekookte a>dappel51 heete   
melk met ( zond] bot]4    #ic4          
,hutspotsoort5 van a>dappel5  met       
v]s*ill5de gro5t5 ( plant5deel51 maakt  
m5 door de gekookte 7( rauwe7 a>dappel5 
met e5 ( &]e gro5te te v]m5g51 als3     
a4 ,a>dappel5 met knoll51       b4      
11      11  kool1       c4     11       
11  koolrabi1       d4     11      11   
biet51       e4     11      11          
worteltjes1       f4     11      11     
pet]selie1       g4     11      11      
seld]ie1       h4     11      11  ui51  
dan word5 de rauwe a>dappel5 met de     
ui5 sam5 gekookt1       i4     11       
11  laboeblad]5 7als bo]ekool71       k4
     11      11  laboe 7zoetig71        
l4     11      11  pisang 7e*t          
veget>is*71          enz4 enz4 enz4     

#id4 ,asp]ges  uit blik ( b]eid met     
/o(saus1 welke saus m5 uit het          
asp]ge-nat b]eidt met bot]1 pala en wat 
meel4    #ie4 ,&ijvie ( sesawie4  ,wordt
 op dezelfde wijze gemaakt4 ,m5 snijdt  
de &ijvie ( sesawie aan /ukk5 en kookt  
ze dan af met ( zond] z\t4 ,deze gro5te 
moet 9 ha> eig5 vo*t 7het aanhang5de    
wat]7 kok54  ,da>na /o(t m5 de &ijvie ( 
sesawie1 na ze op e5 v]giet te hebb5    
lat5 uitlekk51 met e5 we9igje bot] en   
bloem 7desnoods ook met wat melk er bij7
 op4    #if4 ,biet5 ( krot54  ,e5 ( twee
 bosjes biet51 maz5a1 bot]1 citro5sap1  
wat]1 e5 we9igje suik]4  ,m5 s*ilt de   
biet51 snijdt ze 9 s*ijv51 zet ze met e5
 we9ig wat] en bot] op1 bov5 e5 za*t    
vuur1 tot ze ga> zijn en b9dt ze dan met
 de aangemaakte maz5a1 t]wijl er wat    
suik] en e5 we9ig citro5sap1 voor d5    
smaak1 wordt bijgevoegd4    #ig4 ,biet5 
met g$roogde zure appel54  ,de zure     
appel5 word5 e5 na*t 9 lauw wat] geweekt
 en 9 datzelfde wat] gekookt1 met wat   
suik] na> smaak en n citro5s*illetje4   

,dan word5 zij v]m5gd met de biet51 die 
re$s1 als ond] no4 #if1 gekookt zijn en 
door elk&] ges*ud en da>na 9 de s*aal t]
 tafel gebra*t4    #ih4 ,bloemkool1     
wordt 9 ,indi 9 flacons aangevo]d4 ,m5  
giet het wat] af uit de flacons1 kookt  
nog ev5 de bloemkool op en giet er e5   
witte bloemkoolsaus ov]4 ,deze saus kan 
m5 mak5 van melk1 meel1 bot]1 n geklut/ 
ei]dooi] en het bloemkoolnat4    #ii4   
,brusselsl( ( ci*orei4  ,wordt ook uit  
blik ( fles* g5om5 en1 ev5als de        
bloemkool1 met e5 witte saus b]eid4 ,m5 
kan ze ook enkel met bot] beh&el54      
#ajj4 ,bo]ekool1 7van jonge             
laboeblad]574  ,m5 ri/ de lange blad]5  
van de vrij dikke /5gels af en kookt ze 
op met wat] en e5 tikje z\t4 ,m5 kan er 
dan1 met a>dappel51 hutspot van mak54   
7,zie no4 #ic74    #aja4 ,bombay-ui54   
,de ui5 word5 ges*ild1 e5e kruis er dw>s
 ov] gesn$51 ge/o(d 9 wat]1 bot] en e5  
we9ig z\t1 tot ze ga> zijn en da>na     
gebond5 met meel1 dat 9 wat] is         
aangel5gd4 ,m5 kan er e5 we9ig citro5sap

 bij gebruik54  ,het meel worde bij     
voorkeur met het ui5nat 7't gekookte    
wat]7 aangel5gd4    #ajb4 ,boon5  9     
v]s*ill5de b5am+51 als he]5-1 pr9sesse-1
 sla- ( sp]sieboon54  ,word5 alle op    
dezelfde wijze b]eid4 ,m5 haalt ze af1  
breekt ze en v]wijd]t er alle draadjes  
van1 dan was*t m5 ze en zet ze met wat] 
en wat z\t op1 bov5 e5 za*t vuur4 ,als  
ze ga> zijn1 is het wat] gewoonlijk     
+ekookt4 ,dan word5 ze met wat bot]1    
g$ur5de e5 pa> m9ut5 opge/o(d en nu en  
dan 9 d5 pot ges*ud4    #ajc4 ,bru9e en 
witte boon54  7katjang djg74  ,de boon5 
word5 geweekt en da>na 9 't zelfde wat] 
gekookt4 ,v]s*e boon5 behoev5 niet te   
word5 geweekt4 ,het wat] moet  #b v+]s  
bre$te bov5 de boon5 /aan4 ,zijn de     
boon5 half ga>1 dan voegt m5 er e5 we9ig
 z\t bij4 ,m5 laat ze dan v]d] ga> kok54
  ,witte boon5 7g$roogde7 word5 geweekt 
en ond]gaan ov]ig5s dezelfde b]eid+4    
,voor maaglijd]s1 to* liefhebb]s van    
bru9e boon51 wordt de raad gegev51 de   
boon5 niet 9 hun geheel te lat51 ma> ze 

te plett51 te zeev5 ( zift5 en er1 met  
e5 kluitje bot]1 pure van te mak54      
#ajd4 ,boon54 7,snij-7  7katjang        
boontjies74  ,word5 met het             
snijboonmesje fijngesn$5 7ges*aafd7 en1 
na> de hoeveelheid1 opgezet met 'n pa>  
kopjes wat]1 'n pa> lepels bot] en e5   
we9ig z\t en suik]1 na> smaak4 ,m5 laat 
ze dan1 di*tg$ekt1 ga>/ov54 ,nu en dan  
moet5 zij 79 d5 pot7 word5 omges*ud4    
#aje4 ,dop]wt54  ,gewoonlijk uit blik4  
,de fijn/e en jonge ,indis*e dop]wt51 b4
 v4 die uit ,tjipanas1 zijn nog vrij    
h>d4 ,zij word5 met e5 we9ig van het    
eig5 nat en wat bot] ga>ge/o(d1 g$ur5de 
e5ige m9ut54 ,liefhebb]s van jonge      
erwtjes do5 er dan nog e5 we9igje suik] 
bij4    #ajf4 ,jonge ,djago5gpitt54     
7mas47  ,van e5ige jonge djago5gs snijdt
 m5 de pitjes af van de kolv5 en word5  
deze pitjes 9 e5 we9ig wat] gekookt (   
ge/oomd en da>na met bot]1 suik] en e5  
we9ig z\t opge/o(d4    #ajg4 ,erwt5 en  
capucijn]s1  word51 ev5als de bru9e en  
witte boon51 geweekt en v]d] gekookt en 

b]eid4  ,9 d5 regel maakt m5 van de     
erwt5 e5 pure4 ,van de erwt5 maakt m5 de
 sn]t ( erwt5soep4    #ajh4 ,knoll54    
7lobak74  ,m5 s*ilt de lobaks1 snijdt ze
 da>na aan s*ijfjes ( reepjes1 was*t ze 
en zet ze met we9ig wat] op e5 za*t     
vuur4  ,m5 gebruikt deze knoll5 met e5e 
melksaus4 7witte bloemkoolsaus1 zie bij 
no4 #ih2 ook no4 #fb74    #aji4 ,kool4  
,de kool wordt s*oongemaakt1 van de     
buit5/e blad]5 ontdaan1 9 vi]5 gesn$5 en
 met wat] en e5 we9ig z\t1 op e5 za*t   
vuur gekookt1 tot ze bijna ga> is4  ,als
 de kool bijna ga> is1 wordt ze er      
uitgehaald en laat m5 ze op e5 v]giet   
uitdruip54 ,da>na wordt ze gehakt en    
v]d] ge/o(d 9 met bot] li*tgeel gefruite
 bloem en melk 7( 9 het eig5 kooknat74  
,m5 laat ze dan nog go$ ga>/ov54        
#aaj4 ,kool rabi ( raba4  ,koolrap51 e5 
soort knolraap1 die na s*oongemaakt te  
zijn tot gro5te wordt aangew5d4 #b ( #c 
koolrabi1 witte melksaus 7no4 #fb71     
bot]4  ,koolrap5 word5 ges*ild1 9 lange 
/ukjes gesn$5 en 9 bot] ge/o(d4 ,met    

melksaus gebruikt1 als de knoll5 7no4   
#ajh74    #aaa4 ,komkomm]s4  7ketimo5 ( 
bont5g74  ,de komkomm]s word5 ges*ild1  
aan /ukk5 gesn$5 7de h>t5 7pitjes7 er   
uitgehaald7 en ga>ge/oomd 9 e5 we9ig    
wat] met e5 we9ig z\t4 ,als ze ga> zijn1
 /o(t m5 ze v]d] op met e5 ei]saus1 7zie
 no4 #ee7 en laat ze zoo nog e5ige m9ut5
 op e5 za*t vuurtje sutt]54  ,ze word5  
e*t] we9ig als ge/o(de gro5t5 bij       
a>dappel5 gebruikt4    #aab4 ,kropsla4  
,de kropp5 word5 van de buit5/e h>de    
blad]5 ontdaan1 v]volg5s go$ met fris*  
wat] s*oongemaakt en er fl9k doorhe5    
gehaald1 om z& en di]tjes 7slakk57 te   
v]wijd]54 ,zijn ze s*oon1 dan word5 ze  
gekookt 9 ruim wat] met wat z\t2        
v]volg5s laat m5 ze op e5 v]giet        
uitlekk5 en /o(t m5 ze 9 e5 vuurva/5    
s*otel met bot] en bov5op wat           
bes*uitkruim4 ,m5 kan er na> v]kiez+ e5 
we9igje z\t aan toevoeg54    #aac4      
,laboe4  ,de laboe wordt ges*ild1 9     
/ukjes gesn$5 en v]d] b]eid als knoll5  
7no4 #ajh7 ( als de komkomm]s 7no4      

#aaa74    #aad4 ,liefdesappels ( tomat54
  7e5 ze] gezo*t veget>is* et574        
,groote1 rijpe tomat5 word5 9 w>m wat]  
ev5 opgekookt1 da>na van het dunne      
s*illetje ontdaan en v]d] ge/o(d 9 e5   
pan met bot]4 ,di*tg$ekt4  ,m5 kan ze1  
desgewild1 met wat aangemaakte maz5a1   
b9d54    #aae4 ,palmiet4 7de top d] arn-
 en klapp]boom547  ,de jonge1 za*te     
7witte7 palmiet wordt ev5 s*oongemaakt1 
aan /ukjes gesn$5 en v]d] gekookt1      
ge/o(d en b]eid als de knolletjes 7no4  
#ajh74    #aaf4 ,pepaja4  ,jonge        
pepaja's word5 ges*ild1 aan reep5       
gesn$51 9 wat] en we9ig z\t gekookt en  
da>na met e5 bloemkoolsaus 7no4 #ih7    
begot5 en zoo voorg$i5d4 7,gelijk5 op de
 holl4 knolletjes47    #aag4 ,peul54    
7katjang kapri74  ,peul5 uit blik /o(t  
m5 met bot] en e5 tikje suik] op4       
,v]s*e peul5 word5 als sla- en          
pr9sesseboon5 7no4 #ajb7 beh&eld4 ,m5   
zet ze op met e5 we9ig wat]1 bot]1 suik]
 en z\t1 en s*udt d5 pot nu en dan om4  
#aah4 ,po/ele94  7krokot ( gllang74     

,wordt gewass*5 en zond] wat] opgezet4  
,m5 moet ze vooral e]/ t]dege van al het
 onkruid zuiv]54 ,na het wass*5 laat m5 
de po/ele9 op e5 v]giet go$ uitlekk51   
wa>na m5 ze pas1 zond] wat]1 opzet4 ,op 
e5 za*t vuur zal de po/ele9 gaan smelt54
 ,als ze ga> is1 wordt ze wer op het    
v]giet g$aan en van het nat met 9 bot]  
li*tgeel gefruite bloem1 maakt m5 e5    
saus1 wa>9 dan de po/ele9 v]d] wordt    
ga>ge/o(d4    #aai4 ,pr9sesseboon54     
,zie boon5 7no4 #ajb74    #abj4 ,roode  
kool4 7blikgro5te74  ,wordt met bot]1   
bess5sap1 suik] en e5 we9ig z\t sam5    
opge/o(d4 ,9 de plaats van bess5sap kan 
m5 citro5sap gebruik54    #aba4         
,seld]ij4  ,m5 was*t de seld]ij en      
snijdt ze 9 /ukk5 van e5 v+] l5gte4  ,m5
 zet ze op met we9ig wat] en we9ig z\t1 
bov5 e5 za*t vuur4 ,na e5 groot kw>ti]  
is ze ga> en legt m5 ze op e5 v]giet4   
,van het nat maakt m5 e5 sausje van bot]
 en bloem1 wa>9 m5 de seld]ij v]d] laat 
ga>/ov54    #abb4 ,salade4 7als         
/o(gro5te74  ,de salade go$ s*oonmak5   

van vuil en di]tjes1 ook van de buit5/e 
h>de blad]5 ontdo5 en ze da>na kok51    
/ov5 en v]d] beh&el5 als de &ijvie 7no4 
#ie74    #abc4 ,s*ors5]54 7blikgro5te74 
,word5 als de knoll5 beh&eld1 ge/o(d en 
met e5 witte /o(saus 7no4 #ih7 ov]got5  
en aldus voorg$i5d4    #abd4 ,sp9azie4  
7bajem74  ,moet go$ word5 s*oongemaakt1 
van alle vuil1 di]tjes en onkruid       
ontdaan en v]d] zond] wat]1 ma> met e5  
we9igje z\t word5 opgezet4 ,de v]d]e    
beh&el+ ges*i$t als bij de po/ele9 7no4 
#aah74  ,9 plaats van bloem 9 bot]      
gefruit neemt m5 wel e5s bes*uitkruim ( 
/ukjes brood1 die m5 met het sp9azi5at  
fijnmaakt4  ,als de sp9azie wordt       
voorg$i5d1 g>ne]t m5 het g]e*t met      
/ukjes bru+efruit brood en 9 vi]de p>t5 
gesn$5 gepelde gekookte ei]54    #abe4  
,taug4  7uitspruitsels van de katjang   
idjoe74  ,hoewel niet direct als gro5te 
9 het dagelijks* lev5 gebruikt1 speelt  
zij e5 voorname rol 9 de indis*e 7en als
 salade7 9 de europees*e keuk54 ,ze     
wordt met e5 we9ig z\t opgezet en half  

ga> gekookt1 zoo1 dat de spruitsels nog 
knapp54  ,ook de ,*9eez5 mak5 bij hunne 
recept5 7met en zond] v>k5svlees*1      
bahmie1 kiemloh1 enz47 veel gebruik van 
de zoo ze] gezo*te taug4 ,bij de        
veget>irs kan ze als salade go$5 di5/   
do54 7zie no4 #ace74    #abf4 ,walh4    
7de gele pompo574  ,m5 neemt van de walh
 e5 /uk af als m5 noodig a*t1 haalt er  
het zaad uit en snijdt het afgesn$5 deel
 9 kle9e /ukjes4  ,deze word51 g$ur5de  
kort5 tijd1 9 we9ig wat]1 bov5 e5 za*t  
vuur1 spo$ig ga>4 ,van het nat maakt m5 
met citro5sap1 bot] en meel e5 /o(saus  
en /o(t de /ukjes walh hi]9 nog e5ige   
m9ut5 op4    #abg4 ,zur+4  ,na het      
afriss5 d] blaadjes van de n]v51 was*t  
m5 ze go$ en laat ze op e5 v]giet       
uitlekk54 ,v]d] wordt ze als de po/ele9 
7no4 #aah7 beh&eld4 ,m5 kan de zur+ d5  
zoet5 smaak gev51 door toevoeg+ van     
suik] ( /roop4 ,er zijn vel51 die er ook
 kr5t5 en rozijn5 bijvoeg51 ( pruim5--9 
dit laat/e geval b9dt m5 de zur+ met    
maz5a 9 wat] aangemaakt4        ,f4     

,,slas*otels4   #abh4 ,a>dappelsalade4  
,ov]ges*ot5 ( v]s*gekookte ma> k\de     
a>dappel5 word5 aan s*ijfjes gesn$5 en  
da>na go$ g]o]d 7gefatigue]d7 met de    
volg5de saus3 op het sap van #a kle9e   
dj]oek nipis #b !elepels slaolie--op #a 
groote ( #b kle9e dj]oek nipis #c  #d   
!elepels slaolie b5ev5s e5 we9igje suik]
 na> smaak4 ,met deze olie maakt m5 het 
kruim van e5 pa> a>dappels fijn1 door   
alles go$ te m5g54  ,die saus wordt door
 de a>dappel5 g]o]d4  ,m5 kan ook de    
saladesaus no4 #fe1 ( e5 d]             
mayonnaisesauz5 no4 #fc ( no4 #fd nem54 
#abi4 ,&ijviesla4  ,ze] mals*e &ijvie   
wordt go$ gewass*51 s*oongemaakt en van 
alle onzuiv]h$5 7slakk51 enz47 ontdaan  
en ze] dun gesn$5 7iris7 als de rampj4  
,de v]d]e beh&el+ en v]w]k+ tot sla is  
het door elk&] ro]5 van de fijne &ijvie 
met de saus no4 #fe ( met e5 d] beide   
mayonnaisesauz54    #acj4 ,boon5sla4    
7,van he]5-1 sp]sie-1 pr9sesse- (       
slaboon574  ,gekookte boontjes word5    
ev5als de &ijviesalade b]eid4 ,m5 kan   

door de saus e5 pa> gekookte a>dappel5  
he5wrijv5 ( e5 d] mayonnaisesauz5       
gebruik54 7,no4 #fc ( #fd7    #aca4     
,koolsla4  ,de h>tjes van e5ige kle9e   
kol5 word5 ze] fijn gesn$5 7iris7 als de
 rampj en da>na aangemaakt met olie en  
citro5sap 9 de opgegev5 v]h\d+ 7no4     
#abh74 ,m5 ro]t alles go$ door elk&] en 
laat deze sla1 vr ze te gebruik51 e5 go$
 half uur /aan4    #acb4 ,komkomm]- (   
ketimo5sla4  ,e5 pa> rijpe ketimo5s     
word5 met e5 komkomm]s*aaf fijnges*aafd 
aan ze] dunne s*ijfjes--f m5 snijdt ze  
met e5 mes aan ze] dunne                
s*ijfjes1--wa>na m5 ze go$ door elk&]   
ro]t met e5 d] opgegev5 mayonnaisesauz5 
7no4 #fc ( no4 #fd74    #acc4 ,salade   
itali5ne4  ,gekookte knolletjes 7lobak71
 worteltjes 7uit blik71 biet51 word5 9  
v]s*ill5de figuurtjes gesn$5 7/]r51     
enz47 en alles 9 vakk5 ges*ikt1 rondom  
e5 pyramide van e5ige a>dappel5pure4 ,om
 de v]s*ill5de gro5tevakk5 /ort m5 e5 d]
 uitgekoz5 mayonnaisesauz54    #acd4    
,salade v>ie4  ,worteltjes1 dop]wtjes1  

lobakjes1 snijboon51 asp]gepunt5 en     
mayonnaisesaus4  ,m5 maakt 9 e5 s*otel  
e5 laag van snijboon5 en plaat/ da>op--9
 het midd5--de dop]wtjes en asp]gepunt51
 wa>ov]he5 m5 e5 pa> lepels             
mayonnaisesaus /ort4 ,de ov]ige opgegev5
 gro5t5 kom5 er 9 v]s*ill5de vakk5 om   
he54 ,v]d] wordt er1 bij het voordi55   
van deze salade1 nog mayonnaisesaus     
gepres5te]d1 na> v]kiez+ van h51 die me]
 saus w5s*54    #ace4 ,taugsla4  ,de    
taug wordt half ga> 7/5gah mat5g7       
gekookt en als gewone salade v]w]kt met 
e5 saus van citro5sap en ,g5uaolie en1  
na> v]kiez+1 e5 gekookt ei er door fijn 
gewrev54    #acf4 ,salade 7gewone74     
,kropsla4 ,van deze de buit5/e blad]5   
v]wijd]51 de sla v]d] go$ s*oonmak51 de 
blaadjes van de h>de n]v5 afriss51 ze   
lat5 uitlekk5 op e5 v]giet--( met de h& 
go$ uitp]s5 7m]es7 en v]d] met de       
veget>is*e saus van citro5sap1 slaolie  
en e5 fijngewrev5 a>dappel b]eid5 en    
door elk&] ro]54 ,m5 kan ook            
mayonnaisesaus gebruik54    #acg4       

,tomat5sla4  ,na de rijpe tomat5 te     
hebb5 gewass*51 snijdt m5 ze aan dunne  
s*ijv5 en b$ekt deze met e5 d]          
v]s*ill5de opgegev5 sauz54 ,m5 laat de  
aangemaakte sla e5 go$ uur /aan1 vr het 
gebruik4  ,m5 di5t deze salade voor met 
kle9e1 uitgezo*te kropjes salade1 om de 
tomat5 ges*ikt4  ,nog e5 voor ,indi     
bijzond] ges*ikte salade is de    #ach4 
,palmietsla4  ,de jonge palmiet wordt   
aan kle9e /ukjes en reepjes gesn$5 en   
v]d] geheel beh&eld als de taugsla 7no4 
#ace74  ,n4,b4 ,t] v]si]+ van al deze   
v]s*ill5de slasoort5 kan m5 e5 ( twee   
gekookte1 gepelde ei]5 9 #d;e ( #f;e    
p>t5 deel5 en deze ov] de salade netjes 
arrange]54  ,bij    #aci4 ,vru*t5sla    
word5 ge5 s*ijfjes ei]5 t] v]si]+       
gebruikt4 ,m5 kie/ da>toe de volg5de    
vru*t53 tomat51 mangga en ananas4  ,de  
tomat5 word5 aan ze] dunne s*ijfjes     
gesn$5 en deze b$ruppeld met citro5sap4 
,v]volg5s word5 de ges*ilde mangga's en 
ananas aan ze] kle9e /ukjes gesn$5 en   
door de tomat5 he5 g]o]d4  ,van vele    

,indis*e vru*t5 kan m5 go$e veget>is*e  
salad5 mak53 mangga1 ananas1 dj]oeks    
7keprok1 matjan enz471 djamblang 7zond] 
pitt51 ma> met z\t7 roekem1 lobi-lobi1  
g5d>ia1 djamboesoort51 enz4    #adj4    
,zwits]s*e sla4  ,kropsla1 zwits]s*e    
g]aspte kaas en mayonnaisesaus4  ,m5    
ro]t de kaas g$ur5de #aj m9ut5 go$ met  
de mayonnaisesaus door elk&] en fatige]t
 hi]m$e de kropslaatjes4        ,g4     
,,ge/o(de ,,vru*t51 ,,comp,,tes ,,en    
,,moez54   7boebo]s74   #a4 ,,ge/o(de   
,,vru*t54   #ada4 ,abrikoz54 7g$roogde74
  ,de abrikoz5 word5 gewass*5 en 9 wat] 
geweekt4 ,m5 /o(t ze op 9 hetzelfde     
weekwat] en voegt er suik] na> smaak    
bij4 ,wil m5 ze rood ge/o(d hebb51 dan  
voegt m5 er e5 heel ( half              
splitglas--na> de hoeveelheid           
abrikoz5--bess5sap aan toe4  ,ook de    
#adb4 ,pruim5 7g$roogde71  ond]gaan     
dezelfde b]eid+2 het bess5sap wordt er1 
voor d5 aang5am]5 smaak en voor de jus1 
bijgevoegd4    #adc4 ,ananas-/o(4  #a ( 
#b rijpe ananass51 het sap van #a dj]oek

 nipis1 suik] en wat]4  ,de vru*t5 word5
 go$ ges*ild1 s*oongemaakt en aan /ukk5 
gesn$52 reep5 van #a_/b v+]l5gte4 ,dan  
p]/ m5 er het citro5sap ov]1 kookt ze   
met wat wat] en suik] go$ ga>4    #add4 
,ge/o(de appeltjes4  ,g$roogde zure     
appel5 word5 go$ s*oongemaakt1 zoo      
noodig de enkel5 van de re/ant          
klokk5huisjes en s*ilf]s ontdaan en e5  
na*t 9 wat] geweekt4 ,9 datzelfde wat]  
moet5 zij word5 ge/o(d met suik] en e5  
citro5s*illetje4  ,m5 b9dt ze met wat   
maz5a1 met wat] aangemaakt4    #ade4    
,ge/o(de banan5 7pisang74  ,e5ige /uks  
pisang-radja 7#a_/b ( #a_/a sisir7 word5
 ges*ild1 aan /ukk5 s*u9 gesn$5 en met  
e5 we9ig suik]1 bess5sap en wat         
citro5sap ge/o(d4  ,m5 kan ze b9d5 met  
wat met wat] aangel5gde maz5a4    #adf4 
,blimb+-assem4 ,/o(4  ,gro5e1 ge5 rijpe 
blimb+s word5 go$ geprikt1 met suik]    
be/rooid--laag om laag--en e5 na*t zoo  
gelat54  ,da>na /o(t m5 ze met het eig5 
wat]1 wat er af is gekom51 met nog wat  
wat] er bij en suik] na> smaak4  ,m5    

voegt er #a_/d glas ananas/roop bij1    
laat het zoo za*tjes door/ov51 tot de   
blimb+s ga> zijn4 ,m5 kan ze met wat    
aangemaakte maz5a b9d54    #adg4        
,ge/o(de djamboe's4  ,voornamelijk de   
djamboe-bol en de djamboe-bidji4 ,van   
deze laat/e haalt m5 de pitjes e]/ go$  
weg en snijdt dan de djamboes aan       
/ukjes4 ,bij de djamboe-bol doet m5     
suik] en1 voor de kleur1 e5 we9ig       
bess5sap en kookt ze 9 wat] v]d] ga>4   
,m5 kan ze b9d5 met arr[root ( maz5a4   
,de djamboe-bidji ( ,guave wordt        
ges*ild--van de pitjes ontdaan 7na>     
v]kiez+7 en 9 wat] met suik]--desnoods  
ook met wat bess5sap--ga>ge/o(d4 ,ook   
deze djamboe/o( kan m5 dik mak5 ( b9d51 
zooals ov]al eld]s re$s is aangegev54   
#adh4 ,g5d>ia1 ge/o(de4  ,deze ,indis*e 
wilde pruim5soort wordt go$ s*oongemaakt
 en1 met de s*il en pit gekookt 9 we9ig 
wat] en suik] na> smaak4 ,ze word5 te   
vor5 geprikt en mog5 niet lang kok51 da>
 ze spo$ig ga> zijn4    #adi4 ,pepaja1  
ge/o(de4  ,halfrijpe pepaja's 7m5gkel7  

word5 ges*ild1 gehalve]d1 van de pitjes 
ontdaan en met wat wat]1 suik] en       
citro5sap1 bov5 e5 niet te h>d vuur1 ga>
 ge/o(d4    #aej4 ,ramboetans1 ge/o(de4 
,de be/e soort ramboetans voor dit g]e*t
 is de ramboetan-atjh4 ,ook de          
ramboetan-boeloe kan m5 /ov54 ,m5 s*ilt 
de ramboetans en /o(t ze 9 hun geheel1  
met de pit er 91 ga>1 9 wat wat]1 suik] 
en citro5sap f bess5sap4  ,m5 kan ze1   
na> v]kiez+1 b9d5 met wat aangemaakte   
arr[root ( maz5a4    #aea4 ,tj]imj1     
ge/o(de4  ,rijpe tj]imj's word5 go$     
s*oongemaakt1 gewass*5 en met wat]1     
suik] en e5 we9ig citro5sap ga> ge/o(d4 
,m5 kan ze met maz5a b9d5 ( v]dikk54    
#aeb4 ,wo5ie1 ge/o(de4  ,de ,indis*e    
zw>te bess51 7wo5ie's7 word5 gewass*5 en
 ga> ge/o(d 9 we9ig wat] met suik]4 ,na>
 v]kiez+ kan m5 ze b9d5 en er voor d5   
smaak citro5sap 7( ook kaneel7 bijvoeg54
  ,de w>e veget>irs gebruik5 bij de     
/o(vru*t51 bij voorkeur het eig5 wat]   
wa>9 de vru*t5 zijn gewass*5 en geweekt 
en do5 er zoo we9ig mogelijk suik] (    

e5ig &]e zoetigheid bij1 om d5          
natuurlijk5 vru*t5smaak niet te lat5    
v]lor5 gaan4 ,zij nem5 om te zur51 nooit
 *emis*e1 do* altijd plant5zur5 zooals  
citro5- ( bess5sap4    #aec4 #b4        
,,comp,,tes  zijn1 9 't algeme51 al deze
 zelfde ge/o(de vru*t51 ma> dikk]       
gemaakt door mr arr[root1 gelat9e1      
ag>-ag> ( maz5a2 de vru*t5g]e*t5 kom5   
e*t] dan k\d op tafel4  ,p]zik51        
abrikoz51 re9e claudes1 a>dbei51 pruim51
 mo]bei51 all5 op wat]1 word5 z uit de  
flacons 9 glaz5 comptes*aaltjes         
ov]ge/ort en voorg$i5d4      #c4        
,,moez54  boebo]s ( papsoort5  7van     
gekookte en rauwe vru*t547    #aed4     
,advocaat1 rauwe1 k\de moes4  ,rijpe    
advocat5 word5 ges*ild1 s*oongemaakt1   
van de pit ontdaan en het vlees* d]     
vru*t5 door e5e zeef fijn gewrev54 ,m5  
v]m5gt ze da>na met suik] en citro5sap4 
#aee4 ,kaw/a ( madja1 rauwe1 k\de moes4 
,de vru*t5 slaat m5 /uk en haalt het    
b9n5/e met e5 lepel uit de h>de s*aal4  
,dat b9n5/e ziet er geelbru9 en zw>tbru9

 uit1 gelijkt veel op e5 bru9e moes met 
vele kle9e pitjes4 ,dit vru*t5vlees*    
l5gt m5 met wat] aan en b]eidt ze v]d]  
met goela djawa tot e5 rauwe moes4      
#aef4 ,zuurzak1 rauwe1 k\de moes4  ,de  
groote1 rijpe vru*t wordt 9 dikke moot5 
gesn$51 de s*il er van afgehaald en     
da>na het vlees*1 dat m5 als groote     
dikke vlokk5 af kan hal51 van de zw>te  
pitt5 ontdaan en door e5e zeef fijn     
gewrev54  ,m5 v]m5gt deze vru*t5pap met 
citro5sap en suik] en ro]t alles go$    
door elk&]4    #aeg4 ,tam>9de moes4  de 
bek5de boebo]-assem 7gekookte moes47    
,e5ige plakk5 rijpe tam>9de 7assem7     
zooals die op de pass>s v]krijgba> zijn1
 7dan wel v]s*e oude assem7 word5 go$   
uit elk&] gehaald1 van de onzuiv]h$5 en 
pitt5 ontdaan en met wat] tot moes ga>  
gekookt4 ,het moes wordt dan door e5    
zeef gewrev5 en v]d] opgekookt met de   
noodige goela djawa4 ,is het moes niet  
dik g5oeg1 dan kan m5 het b9d5 met      
aangemaakte maz5a4  ,de boebo]-assem is 
9 vele hui%\d+5 e5 ze] gezo*t en gezond 

nag]e*t4  ,9 vele inri*t+51 s*ol5 enz4 9
 ,indi komt deze boebo] vaak des avonds 
op tafel als e5 toetje1 zooals 9 ,europa
 de k>nemelk met /roop4    #aeh4        
,dadelmoes4  7boebo]-korma74  ,rijpe1   
gesuik]de ( geconfijte dadels1 7korma71 
zooals m5 die op de pass>s aantreft1    
word5 uit elk&] gehaald1 gezuiv]d1 van  
de langw]pige pitt5 ontdaan en met wat] 
opgekookt1 da>na gezift 7door e5        
tanggok7 en met aangemaakte maz5a wat   
gebond54 ,na> smaak kan m5 er wat       
goela-djawa bij kok54    #aei4          
,g5d>iamoes4  7,indis*e pruim5moes74    
,rijpe geela*tige g5d>ia's word5 go$    
s*oongemaakt1 van de /eeltjes ontdaan en
 dan kortop met wat] opgezet1 wa>bij m51
 ond] het kok51 witte suik] voegt4 ,als 
ze ga> zijn1 laat m5 ze wat afkoel51    
haalt er de pitjes uit en wrijft het    
vlees* d] vru*t5 door e5 zeef fijn4     
,da>na kan m5 dit moes nog e5s met wat  
goela djawa opkok54    #afj4            
,k$o5gdo5gmoes4  ,e5ige rijpe k$o5gdo5gs
 word5 ges*ild1 s*oongemaakt en 9 heet  

wat] te week5 gelegd1 desnoods za*tjes  
ge/o(d4 ,m5 zift ze da>na fijn en maakt 
van het moes e5 pap met wat dikke assem-
 ( ananassiroop en suik] na> smaak4     
#afa4 ,manggamoes4  7boebo]-mangga74  #h
  #aj half rijpe mangga's 7m5gkel7 wat]1
 suik]1 e5 we9ig dj]oeksap en arr[root (
 maz5a 7aangemaakte7 om te b9d54  ,de   
mangga's 7lief/ mangga wangie7 word5 go$
 s*oongemaakt1 ges*ild1 9 de helft      
gesn$51 de groote pit 7pelem7 v]wijd]d  
en da>na opgezet met wat]1 tot ze ga>   
zijn gekookt4 ,da>na word5 de /ukk5     
mangga door e5 zeef fijngewrev5 en met  
suik] en citro5sap opgekookt en1 zoo    
noodig1 gebond5 met de aangemaakte      
arr[root ( maz5a4    #afb4              
,abrikoz5moes4  ,hetzelfde als hi]vor5  
7no4 #afa7 mak5 en alles door e5 zeef   
fijnwrijv54    #afc4 ,appelmoes4        
,hetzelfde als ond] no4 #afa mak5 en    
da>na de ge/o(de /ukjes appel5 door e5  
zeef fijnwrijv54  ,vel5 gev5 de voorkeur
 aan manggamoes--de ,indis*e appelmoes4 
#afd4 ,pruim5moes4  ,m5 doet ev5als met 

de g$roogde pruim5 7zie no4 #adb7 en    
wrijft alles door e5e zeef fijn1 zoodat 
de pitt5 a*t]blijv54        ,h4 ,,e5ige 
,,sam5ge/elde ,,g]e*t5 ,,9 ,,vuurva/5   
,,s*otel4   #afe4 ,appelmoes met brood4 
,m5 doet1 9 e5 vuurva/5 s*otel1 laag om 
laag1 met e5 we9ig bot] op d5 bodem1    
brood1 dan appelmoes1 da>na we] brood   
dan e5 laagje moes1 de bov5/e laag      
brood4 ,m5 laat d5 s*otel #c_/d uur 9 d5
 niet te heet5 ov5 bru9 word54  ,het    
brood kan v]s* zijn1 do* bij voorkeur   
neemt m5 oudbakk51 tot kruim ge/ampt    
brood4  ,dez5 s*otel kan m5 v>ie]5 b4 v4
    #aff4 ,appelmoes met brood en kr5t54
  ,m5 neemt dan dunne sne$jes wit brood1
 welke m5 ev5 met wat] vo*tig maakt1    
7bespr5kelt71 legt deze sne$jes ond] 9  
d5 vuurva/5 s*otel1 welks bodem met wat 
bot] is be/rek5 en doet op het brood e5 
laagje appelmoes en da>op e5 laagje go$ 
geweekte gekookte kr5t54 ,da>op w$]om   
brood1 dan wat appelmoes1 kr5t51 enz4   
afwissel5d4 ,bov5/e laag moet brood     
zijn4 ,m5 kan ook de sne$jes brood 9    

vanillesaus week54  ,9 d5 ov5 lat51 tot 
het brood bov5op e5 mooie li*tbru9e     
kleur heeft4  ,op dezelfde wijze kan m5 
#afg4 ,manggamoes met brood  mak54 ,9   
plaats van appelmoes neemt m5 dan       
boebo]-mangga4    #afh4 ,bloemkool met  
a>dappelpure4  ,gekookte bloemkool 7uit 
de flacon ( fles*71 het wat] worde niet 
weggeworp54 ,a>dappelpure4  ,9 d5       
vuurva/5 s*otel doet m5 e5 laagje bot]1 
da>op e5 laagje pure1 welke v]m5gd is   
met bloemkoolnat1 da>op de /ukjes       
gekookte bloemkool1 dan we] de b]eide   
pure en zoo voort1 laag om laag4 ,bov5op
 wat pure en hi]ov] wat ge/ampt         
bes*uitkruim met e5 we9igje bot]4 ,m5   
plaat/ d5 b]eid5 s*otel 9 d5 ov51 laat  
ze ga> word51 tot de bov5kor/ er bru9 ( 
li*tbru9 uitziet4    #afi4 ,gro5t5 met  
a>dappelpure4  ,all]lei ov]ges*ot5      
gro5t5 7behalve kool7 en a>dappelpure4  
,9 e5 vuurva/5 s*otel1 met op d5 bodem  
e5 we9ig bot]1 doet m5 e5 laag          
a>dappelpure1 die met wat] en bot] is   
b]eid4 ,de gekookte gro5t5 7pe5tjes1    

dop]wtjes1 peul51 snijboontjes1         
asp]gepuntjes enz47 word5 sam5 gevoegd1 
fijngehakt en met bot] en citro5sap     
v]m5gd en deze1 laag om laag1 op de pure
 g$aan d4 i4 pure1 gro5t51 pure1 enz4   
,op de bov5/e laag1 pure1 doet m5 wat   
bes*uitkruim met e5 kluitje bot]4 ,9 d5 
ov5 d5 kor/ bru9 ( li*tbru9 lat5 word54 
#agj4 ,mac>oni met kaas4  ,m5 kookt de  
mac>oni1 die gewass*5 en 9 /ukk5 is     
gebrok51 niet te ga> 9 wat] met e5      
we9igje z\t4 ,dan laat m5 de halfg>e    
mac>oni 9 e5 v]giet go$ uitlekk5 en doet
 da>van n laag--de ond]/e--9 e5 vuurva/5
 s*otel1 wa>1 op d5 bodem1 e5 we9igje   
bot] is g$aan4 ,dan neemt m5 de ov]ige  
mac>oni1 snijdt deze aan /ukjes en      
v]m5gt dit met g]aspte kaas en #b ( me] 
geklut/e ei]dooi]s4 ,deze massa doet m5 
op de ond]/e laag mac>oni1 klut/ het wit
 van de ei]5 /ijf en plaat/ dit op de   
massa4 ,laat dan alles 9 d5 ov5 ga>     
word5 tot er zi* e5 gele kor/ bov5op    
heeft gevormd4    #aga4 ,tomat5 met     
brood4  ,de tomat5 word51 na gewass*5 te

 zijn1 9 kok5d wat] gelegd4 ,als zij    
bijna week zijn1 word5 zij er uit       
gehaald en1 ov] de bre$te1 9 tween      
g$eeld4  ,nu doet m5 9 e5 met bot]      
besme]d5 vuurva/5 s*otel r/ e5 laagje   
sne$jes wittebrood 7de kor/5 afgesn$57  
en da>op de gehalve]de tomat51 dan wer  
brood1 enz4 bov5/e laag brood4 ,hi]op e5
 we9ig bot] en dan het g]e*t 9 d5 ov5   
v]d] lat5 ga> word54 ,er moet zi* bov5op
 e5 li*tbru9 kor/je v]toon54    #agb4   
,ui5 en a>dappel54  ,de ui5 word5       
fijngesn$51 9 bot] gefruit en1 laag om  
laag1 afwissel5d met plakjes ( s*ijfjes 
a>dappel51 9 d5 vuurva/5 s*otel g$aan1  
wa>1 op d5 bodem1 bot] is ge/rek54 ,de  
ond]laag moet a>dappel5 zijn1 ook de    
bov5/e laag4 ,hi]ov] bes*uitkruim1 met  
wat bot]4  ,m5 plaat/ d5 s*otel 9 d5 ov5
 en laat het g]e*t ga> word54 ,de       
bov5kor/ moet er li*tbru9 uitzi54       
,i4 ,,nag]e*t54   #agc4 ,broodpap4  #a  
,lit] melk op #a ons brood1 aan /ukjes  
gesn$54 ,deze is de /&va/ige v]h\d+4    
,m5 zet de melk met e5 we9ig wat] op en 

laat ze kok54  ,als ze kookt1 doet m5 er
 het brood bij en blijft er aanh\d5d 9  
ro]51 tot de pap dik wordt4    #agd4    
,boekweitegort met melk4  #a ,lit] melk 
op #a #a_/d ons boekweitegort1 e5 ze]   
kle9 we9igje z\t4  ,m5 zet de melk op en
 laat ze kok54 ,als ze kookt1 wordt1 bij
 kle9e beetjes1 nu en dan e5 h&je vol1  
de gort en het z\t er 9 g$aan en de melk
 aanh\d5d g]o]d1 tot ze dik is4 ,als de 
pap dik is1 wordt ze afg5om5 en         
voorg$i5d met /roop ( suik]4    #age4   
,gewone gort4  #a ,lit] k>nemelk 7(     
melk7 op #a ons gort4 ,de gort wordt e5 
na*t van te vor51 desnoods e5ige ur5 van
 te vor51 9 de k>nemelk ( 9 de melk te  
week5 gezet1 wa>9 ze moet word5 gekookt4
  ,m5 br5gt dan v]d] de gort 9 die melk 
aan d5 kook en laat ze zoo doorkok51 tot
 de korrels gort go$ zijn uitg$ijd4     
,twee  drie ur5 za*tjes kok54  ,m5 eet  
deze gort met /roop ( suik]4    #agf4   
,griesmeelpap4  #a ,lit] melk op #a ons 
griesmeel1 e5 kle9 we9igje z\t4 7,m5 kan
 er1 na> v]kiez+1 suik] bijkok574  ,de  

melk wordt gekookt en da>na wordt1      
beetje bij beetje1 het griesmeel er door
 g]o]d4  ,m5 blijft er 9 doorro]5 tot   
het meel ga> is en dik wordt4  ,deze pap
 wordt met /roop ( suik] gebruikt4      
#agg4 ,hav]degortpap4  ,dezelfde v]h\d+ 
en dezelfde b]eid+ als de boekweitegort 
7no4 #agd74  ,ze moet op e5 za*t vuur   
lang] doorkok5 dan de boekweitegort4    
#agh4 ,hav]m\t4  ,ev5zoo dezelfde v]h\d+
 en b]eid+ als no4 #agd4 ,om klont]5 te 
voorkom51 wordt de m\t ook bij beetjes 9
 de kok5de melk g$aan en doorg]o]d4 ,dik
 geword5 is de pap g]e$4 ,m5 kan aan de 
hav]m\t e5 eig5a>dig5 lekk]5 smaak gev51
 door er e5 we9ig saffraan aan toe te   
voeg54    #agi4 ,de5s*e brij4  #a #a_/d 
,lit] kok5d wat]1 #a ons p>elgort1 #c_/d
 splitglas bess5sap1 #d  #e lepels kr5t5
 en ev5veel rozijn51 #b  #c lepels witte
 suik]4  ,de p>elgort wordt go$ gewass*5
 en bij het kok5de wat] g$aan4 ,m5 laat 
ze za*tjes #a  #a #a_/b uur kok54 ,de   
rozijn5 en kr5t5 word5 go$ gewass*5 en  
met het bess5sap en de suik] er doorhe5 

g]o]d4 ,wordt de brij te dik1 dan doet  
m5 er heet wat] bij4    #ahj4 ,maz5apap4
  #a ,lit] melk op #a_/b ons maz5a 7#d  
#e lepels7--va/e v]h\d+1 &]s wordt de   
pap te dik4  ,m5 kookt e]/ de melk4 ,dan
 maakt m5 de maz5a aan1 met e5 we9ig    
7van dezelfde7 k\de melk en voegt ze    
da>na bij de geheele hoeveelheid kok5de 
melk4 ,m5 blijve aanh\d5d ro]54 ,9 e5ige
 m9ut5 is de maz5a ga> en dik4  ,m5 eet 
deze pap met suik]1 /roop (             
goeladjawa/roop4  ,voegt m5 e5 we9igje  
z\t bij de pap1 die m5 dan wat dunn]    
moet kok51 dan heeft m5 e5 go$e v]vang/]
 7surrogaat7 voor de zoo ze] 9 ,indi    
gewilde    #aha4 ,boebo] soemsoem1  die 
m5 altijd met goeladjawa/roop moet      
gebruik54    #ahb4 ,rij/ met kr5t54  ,e5
 half pond rij/1 e5 ons kr5t51 #b       
!elepels z\t4  ,m5 neemt1 om de rij/ go$
 tot pap ga> te kok51 op ne hoeveelheid 
rij/1 drie maal dezelfde hoeveelheid    
wat]1 b4v4 #a kopje rij/ op #c kopjes   
wat]4  ,moet de rij/ ga> en korrelig    
zijn 7ge5 pap7 dan is de v]h\d+ #a rij/ 

op #b wat]4  ,het halve pond rij/ wordt1
 na go$ te zijn gewass*51 met z\t en    
wat] opgezet 9 de v]h\d+ als hi]bov5    
opgegev53 #a rij/ op #c wat]4  ,de kr5t5
 word5 gewass*5 en #aj m9ut5 met we9ig  
wat] gekookt4 ,is de rij/ ga>1 dan voegt
 m5 er de gekookte kr5t5 bij en ro]t    
alles go$ door elk&]4 ,m5 eet deze      
rij/epap met suik] 7ook wat kaneel er   
bij1 na> v]kiez+47    #ahc4 ,rij/ met   
k>nemelk4  #a #a_/b ons rij/1 #a lit]   
k>nemelk4  ,de rij/ wordt s*oongewass*51
 da>na opgezet met k\de k>nemelk4       
,langzaam doorro]51 tot alles kookt4 ,m5
 laat da>na de rij/ nog e5ig5 tijd      
uitdij54  ,m5 gebruikt deze pap met     
witte suik]4    #ahd4 ,rij/5brij4  ,op  
#a #a_/d lit] melk #aej gram rij/ 7voor 
matig dikke brij47 ,wil m5 dunne brij   
hebb51 #ajj gram en dikke brij1 #bjj    
gram rij/ op dezelfde hoeveelheid melk4 
,de melk wordt gekookt 9 e5 s*oone pan1 
die e]/ met held] v]s* wat] is          
omgespoeld en de rij/1 die go$ is       
gewass*51 wordt er dan1 al ro]5de1      

+e/ort4  ,m5 blijft doorro]51 tot de    
melk is doorgekookt1 wa>na m5 de rij/ en
 melk nog #a #a_/b uur sam5 za*t laat   
kok54  ,m5 gebruikt de rij/5brij met    
witte suik]4    #ahe4 ,saffraanrij/4    
,dezelfde v]h\d+ als hi]bov5 en voor #aj
 c5ts saffraan 7bij d5 apo!k] te        
ontbi$547  ,dezelfde b]eid+ als hi]bov51
 no4 #ahd1 t]wijl m5 bij de 9 de melk   
ge/orte rij/ de saffraan voegt en deze  
laat m$ekok54  ,deze gele rij/epap wordt
 met witte suik] gebruikt4    #ahe;a4   
,pr9ses ,julian>ij/4  ,hetzelfde ma>    
roode kleur/( bij de gele saffraan m5g51
 voor de oranjekleur4    #ahf4          
,tapiocapap4  #a #a_/d ,lit] melk op #a 
ons tapioca4  ,de tapioca wordt         
gewass*51 9 de melk te week5 gezet en   
da>na 9 diezelfde melk gekookt4 ,nu en  
dan moet m5 ro]51 t] voorkom+ dat de    
tapioca aanzet4 ,is ze ga>1 dan laat m5 
het g]e*t nog e5  #a #a_/b uur bov5 e5  
za*t vuurtje doorkok51 opdat de tapioca 
zi* behoorlijk kan uitzett54  ,ze is1   
ga> zijnde1 doors*ijn5d-glazig4  ,m5    

gebruikt ze met witte suik]4    #ahg4   
,v]micellipap4  #a ,lit] melk1 v]micelli
 na> eig5 bev9d+ 7 #a ons47  ,m5 laat de
 melk kok51 breekt er de v]micelli 9 en 
al za*t ro]5de1 lat5 ga> word54 7 #c_/d 
uur  #a uur47  ,wordt met witte suik]   
gebruikt4    #ahh4 ,jan 9 d5 zak ,i4  #a
 ,pond bloem1 #a_/b pond kr5t51 #a_/b   
pond rozijn51 #c ei]51 #a_/b ons gi/ 7( 
'n pa> lepels legn71 #a_/b fles* melk1  
e5 we9ig z\t4 ,na> v]kiez+ #a_/b ons ze]
 fijngehakt sucade1 lauw-w>m wat]4  ,m5 
maakt van al de +r$int5 e5 beslag1 als  
volgt3 de bloem wordt 9 e5e kom g$aan1  
e5 kuiltje er 92 ei]5 geklut/ en 9 het  
kuiltje ge/ort4 ,de gi/ wordt met wat   
lauww>me melk aangemaakt en da>bij      
g$aan--( m5 voegt er de legn bij--4 ,nu 
gaat m5 deze massa1 van het midd5 uit1  
ro]51 zelfd5 kant om1 en zoo lang ro]51 
ond] telk5s toevoeg+ van wat melk1 tot  
deze op is en alles e5 glad1 gelijk deeg
 is geword54  ,da>na ro]t m5 het z\t1 de
 kr5t51 rozijn5 en /ukjes sucade door   
het beslag1 dat m5 dan #c_/d  #a uur op 

e5 w>me plaats laat rijz54  ,is ze go$  
g]ez51 dan doet m5 het beslag 9 e5      
s*oon5 l9n5 doek ( zak1 7s>ong-bantal71 
die m5 van b9n5 met bot] heeft besme]d4 
,d5 zak b9dt m5 e5 h&bre$ 7( iets me]7  
bov5 het beslag1 toe1 om dat te lat5    
uitzett54 ,d5 zak 9 e5 pan met lauww>m  
wat] do5 en zoo lat5 kok54 ,na #a #a_/b 
uur omke]5 en op dez5 kant ook lat5     
kok54 ,ond] het kok5 moet de zak        
dikwijls word5 opgehaald1 opdat hij     
drijv5 blijft en niet op d5 bodem van d5
 kookketel 7( de pan7 gaat ru/54  ,m5   
haalt1 als hij ga> is1 d5 ,jan uit d5   
ketel n uit d5 zak en gebruikt hem met  
keuk5/roop4  ,e5 &]e wijze van    #ahi4 
,jan 9 d5 zak ,,ii  is3 het deeg 9 e5   
met bot] +esme]d5 en met pane]meel      
be/rooid5 pudd+vorm te do5 en ze dan    
g$ur5de #c ur5 au ba9 ,m>ie te kok54    
,natuurlijk neemt m5 dan de helft van de
 9 het vorige numm] opgegev5 hoeveelh$54
  ,ook deze koek wordt1 hoewel          
oneig5a>dig1 ketelkoek ( zakkoek g5oemd4
  ,m5 eet ze ook met keuk5/roop ( met   

bot] en suik]4    #aij4 ,kno$els4  #ajj 
gram meel1 #a ei1 suik] en melk4  ,het  
ei wordt geklut/ tot s*uim en met het   
meel go$ door elk&] gew]kt tot e5 dik   
deeg4 ,is dit deeg te dun ( slap1 dan   
voegt m5 er nog wat meel bij4  ,v]volg5s
 legt m5 dit deeg op e5 met meel be/rek5
 plank1 /rijkt het go$ uit1 rolt het nog
 e5s op en neemt er hoeveelh$5 van af1  
die m5 tot balletjes 7kepel7 kne$t4 ,de 
balletjes kookt m5 9 kok5de melk op1 tot
 ze ga> en dik word54 ,m5 voegt er1 ond]
 het opkok51 suik] bij4  ,deze kno$els  
word51 met suik] be/rooid1 g5uttigd4 ,9 
de melk kan m5 wat vanille m$ekok54     
#aia4 ,fl5sjes4  #a ons bloem1 #c ei]51 
e5 pa> kopjes melk1 e5 we9ig z\t1 bot]4 
,m5 klut/ de #c ei]5 g$ur5de #e m9ut5   
met z\t en voegt er de bloem1 al ro]5de 
lepel voor lepel1 bij1 zoodat het beslag
 niet klont]t4 ,v]volg5s ro]t m5 er1    
langzaam aan1 de melk bij4 ,van dit     
beslag bakt m51 9 bot]1 ze] dunne       
pannekoek51 fl5sjes g5aamd1 en zorgt dat
 ze aan beide zijd5 li*tbru9 zi54       

#aib4 ,fl5sjes met vulsel4  7gelei1     
ge/o(de vru*t51 enz474  ,hetzelfde      
beslag1 dezelfde b]eid+2 zijn de fl5sjes
 ga>1 dan doet m5 er wat vulsel 9 en    
v\wt ( rolt ze op4    #aic4 ,fl5sje/a>t4
  ,dezelfde gevulde en g]e$ gemaakte    
fl5sjes word5 9 e5 met bot] besme]d5    
basi-kas> 9 rij51 kruisel+s1 op elk&]   
geplaat/1 met wat vanillevla ov]got51   
dan met pane]meel be/rooid1 wa>bij e5   
kluitje bot] er bov5op2 da>na 9 d5 ov5  
7pan-bkr7 van bov5 li*tgeel lat5 bakk54 
#aid4 ,pannekoek54  #a pond bloem1 #d   
#e ei]51 #a #a_/d fles* melk1 'n pa>    
lepels legn1 z\t1 bot]4  ,m5 doet de    
bloem 9 e5 kom2 de ei]5 word5 geklut/ en
 langzaam aan door de bloem g]o]d2      
v]volg5s wordt hi]door de melk g]o]d1   
met de legn4 7,dooi]s en wit kan m5 ook 
elk afzond]lijk klopp5 ( kluts547  ,m5  
laat nu dit beslag e5ig5 tijd 7 #a_/b   
uur7 rijz5 en bakt da>na de pannekoek5 9
 e5 platte1 pan1 wa>9 bot] ( g5uaolie   
go$ heet is gemaakt4  ,m5 kan ook1 om de
 pannekoek5 smakelijk] en lu*tig] te    

krijg51 gesmolt5 bot] door het beslag   
m$]o]54  ,m5 gebruikt de pannekoek5 met 
suik] ( /roop4  ,van de pannekoek5 kan  
m5 tal van v>iatin b]eid51 na>mate van  
hetge5 er 9 het beslag bij wordt        
gevoegd3 als               a4 pannekoek5
 met kr5t51             b4      11      
11  sucade1             c4      11      
11  kaneel g]o]d1 enz41 enz4    #aie4   
,p(f]tjes4  ,e5 halfpond t>webloem1 #c  
ei]51 #a_/b !elepeltje z\t1 #a kopje    
gesmolt5 bot]1 7voor gi/ neme m5 #a  #b 
lepels legn7 en zooveel lauwe melk1 dat 
m5 van dit alles e5 deeg maakt1 als( m5 
pannekoek5 zal bakk54  ,m5 klut/ e]/ de 
#c ei]dooi]s /evig1 wa>na m5 er het     
meel1 de bot]1 het z\t en de melk       
doorhe5 ro]t2 is dit go$ v]m5gd1 dat    
doet m5 er de legn bij en het tot s*uim 
geklopte wit d] #c ei]52 alles w$]om go$
 door elk&] ro]5 en het dan #a_/b uur op
 e5 w>me plaats lat5 rijz54  ,is het    
g5oegzaam g]ez51 dan bakt m5 dit beslag 
9 e5 fl9k met bot] be/rek5 en heet5     
p(f]tjespan4 ,aan beide kant5 ga> bakk54

  ,m5 eet ze met bot] en suik] be/rooid4
    ,en zoo komt m5 geleidelijk tot de  
,k4 ,,pudd+51 ,,ta>t5 ,,en ,,v]d]e      
,,gebakk54   ,pudd+5 word5 met e5 ( &]e 
saus g5uttigd en kom5 w>m ( k\d op      
tafel4      #a4 ,,w>me ,,pudd+54   #aif4
 ,a>dappelpudd+4  #bj groote a>dappel51 
#e ei]dooi]s1 #f lepels bot]1 #a ons    
fijnge/ampte am&el5 7( k5>ies71 #e      
lepels suik]1 #b lepels honig1 #a  #b   
lepels legn1 #d ( #e ge/ampte           
bitt]koekjes1 het tot sneeuw geklopte   
wit d] #e ei]51 gr5ad9e- f              
vru*t5sapsaus4  ,de a>dappel5 s*ill5 en 
met e5 we9ig z\t ga> kok51 da>na fijn   
mak5 tot pure en v]m5g5 met de bot]1 de 
am&el5 en de bitt]koekjes4 ,dan klut/ m5
 de ei]dooi]s met de suik] en de legn   
sam5 op en ro]t dit door bov5gemaakt    
a>dappelbeslag2 het laat/ ro]t m5 er het
 tot sneeuw geklopte eiwit door4 ,e5    
kw>ti] lang alles toeg$ekt lat5 rijz54  
,nu neemt m5 e5 pudd+vorm1 besme]t di5  
aan de w&5 en ond] met bot] en be/rooit 
di5 met bes*uitkruim4 ,deze vorm wordt  

voor #b_/c met het a>dappelbeslag       
gevuld1 da>na #a #a_/b  #b uur au ba9   
,m>ie gekookt4 ,is ze ga>1 dan wordt de 
pudd+ uit d5 vorm ge/ort1 op e5 vuurva/e
 s*aal geplaat/ en 9 d5 ov5 v]w>md1 tot 
ze wat droog en da>bij bru9 is geword54 
,m5 di5t er gr5ad9e- ( framboz5sapsaus  
bij voor4  ,n4,b4 ,9 plaats van         
bitt]koekjes kan m5 ook g]aspte         
citro5s*ill5 nem54    #aig4 ,am&elpudd+4
  #a_/b pond bloem1 #a_/b ,l4 melk1     
#a_/b ,l4 wat]1 #c lepels bot]1 #c ( #d 
lepels suik]1 #a g]aspte citro5s*il1 #d 
ons gepelde fijngesn$5 am&el5 7(        
k5>ies71 #a kopje ge/ampte bes*uit1 #d (
 #e geklut/e ei]dooi]s en het           
afzond]lijk geklopte eiwit1 bot] ( olie1
 bes*uitkruim4  ,m5 maakt de bloem aan  
met wat]4 ,dan wordt de melk gekookt en 
da>na de aangemaakte bloem en de bot] er
 door he5 g]o]d2 v]volg5s voegt m5 er de
 suik] en de g]aspte citro5s*il bij1    
t]wijl m51 al ro]5de1 de melk  #a_/d uur
 laat doorkok51 tot het meel ga> is4 ,nu
 zet m5 dit m5gsel af en laat het wat   

bekoel52 ro]t er v]volg5s het ge/ampte  
bes*uit1 de fijngesn$5 am&el5 en de     
geklut/e ei]dooi]s door en1 als alles   
go$ is v]m5gd1 e9delijk ook het tot     
sneeuw geklopte eiwit4  ,dit deeg doet  
m5 9 e5 met bot] ( olie be/rek5 en met  
bes*uitkruim be/rooid5 pudd+vorm en laat
 het #a #a_/b uur kok54    #aih4        
,broodpudd+4  ,oudbakk5 brood1 #c  #d   
ei]51 #a kopje suik]1 e5 ze] we9igje z\t
 7#a_/d !elepeltje71 #a_/b /okje        
vanille1 #a !elepel kaneel 9 po$]1 7#c  
#d lepels gepelde am&el571 #a ons       
rozijn51 #b lepels bot] n #a kopje      
gesmolt5 bot]1 bes*uitkruim1 melk4  ,het
 brood weekt m5 9 de w>me melk4 ,m5     
klut/ de ei]5 en ro]t deze1 met de suik]
 en het z\t1 door het geweekte brood1   
t]wijl m5 er ook de kaneel en het /ukje 
vanille en het kopje gesmolt5 bot] v]d] 
doorhe5 ro]t4 ,da>na voegt m5 er de     
rozijn5 7zoom$e de gepelde am&el57 bij1 
al ro]5de4  ,alles 9 e5 pudd+vorm do51  
die bebot]d en bekruimd is en  twee ur5 
lat5 kok54  ,met suik]1 vanille- (      

vru*t5saus te gebruik54    #aii4        
,laz-,olas4  #a #a_/d fles* melk1 #f    
lepels maz5a1 #c  #d lepels suik]1 #a_/d
 /okje vanille1 #c ei]51 e5 tikje z\t1  
#a lepel bot]1 gelei ( vru*t5moes4  ,de 
e5e fles* melk wordt met de suik] en de 
vanille gekookt4 ,de maz5a maakt m5 met 
de #a_/d fles* melk aan1 ro]t er het    
tikje z\t door en #c geklut/e ei]dooi]s 
en /ort dit alles1 al ro]5de1 door de   
kok5de melk4 ,m5 maakt te vor5 de       
vuurva/e s*aal g]e$1 met de lepel bot]  
er 91 /ort dan e5 g$eelte van het beslag
 9 de s*aal1 doet da>op e5 pa> lepels   
vru*t5moes1 die m5 er ov] v]deelt en dan
 we] e5 laag beslag1 zoo laag om laag   
voortga&e1 tot het beslag is v]bruikt4  
,m5 br5gt het w>m op tafel4 7,m5 kan ook
 ,m>ie-bes*uit5 nem5 en da>op het moes1 
dan we] beslag1 enz474    #bjj4         
,mac>oni- 7( v]micelli7 pudd+4  #a #a_/b
 ons mac>oni 7f v]micelli71 #f ei]51 #a 
,l4 melk1 #b  #c lepels bot]1 #b  #c    
lepels suik]1 #a_/b ons ge/ampte zoete  
am&el5 7( am&elp]s71 citro5s*il4  ,n4,b4

 ,de am&el5 kan m5 door rozijn51 de     
citro5s*il door vanille v]vang54  ,m5   
kookt de melk met de suik] en de        
citro5s*il4 ,de mac>oni heeft m5 te vor5
 9 wat] za*t gekookt en door e5e zeef   
lat5 uitdruip54 ,deze doet m5 door de   
kok5de melk en laat dan alles bekoel54  
,dan voegt m5 er de geklut/e ei]dooi]s1 
wat bot]1 de am&el5 en1 't laat/1 het   
/ijfgeklopte eiwit bij en ro]t alles go$
 door elk&]4  ,m5 doet dit m5gsel 9 e5  
bebot]d5 en met pane]meel be/rooid5     
pudd+vorm en kookt het dan1 #b ur5 lang1
 au ba9 ,m>ie4  ,te gebruik5 met        
bess5sap ( vru*t5saus4    #bja4         
,rij/pudd+4  #a #a_/d ,l4 melk1 #b ons  
rij/1 #b  #c lepels bot]1 #d  #e lepels 
suik]1 #a_/b citro5s*il g]aspt 7(1 9    
plaats van citro5s*il3 #a_/b ons        
am&el571 #b geklut/e ei]dooi]s en het   
geklopte wit da>van1 bes*uitkruim4  ,m5 
kookt rij/5brij van de rij/1 de melk1 de
 citro5s*il 7( de gesn$5 am&el571 da>na 
doet m5 er de suik]1 #b lepels bot]1 de 
geklopte ei]dooi]s bij1 ro]t dit alles  

go$ door elk&] en voegt er1 't laat/1   
het tot s*uim geklopte eiwit bij4  ,m5  
doet v]volg5s de massa 9 e51 met bot]   
be/rek5 en bes*uitkruim be/rooid5       
pudd+vorm en kookt de pudd+ #a #a_/b  #b
 uur au ba9 ,m>ie4  ,m5 eet de pudd+ met
 vanille- ( met vru*t5saus4    #bjb4    
,sagopudd+4  #a ,l4 half wat]--half     
melk1 #a #a_/b ons sago-,ambon1 #b      
lepels bot]1 #c ( #d lepels suik]1 e5   
we9ig oranjebloesemwat] f roz5wat] 7#a  
#b !elepels71 #c ei]dooi]s1             
bes*uitkruim1 e5 zr kle9 we9igje z\t4   
,de sago-,ambon wordt geweekt2 de       
wat]-en-melk wordt kok5d heet gemaakt en
 hi]91 al ro]5de1 de sago1 bot]1 z\t1   
suik] 9 het oranjebloesemwat] g$aan4    
,nadat de sago go$ uitg$ijd is1 neemt m5
 de pan van het vuur1 laat d5 inh\d     
e5igsz9s k\d word5 en ro]t er de        
geklut/e ei]dooi]s door4 ,deze massa 9  
e5 pudd+vorm 7bebot]d en be/rooid7 do5  
en e5 uur kok51 au ba9 ,m>ie4  ,m5      
gebruikt er vru*t5saus bij4    #bjc4    
,vru*t5sap pudd+4  #ab dunne sne$jes    

brood1 de kor/jes afgesn$51 framboz5-1  
wo5ie- f ananas/roop1 #h ei]dooi]s1 #c  
ons groote rozijn51 #a_/b ons           
fijnge/ampte zoete am&el51 #b lepels    
g]aspt brood1 #a ons gesmolt5 bot]1 e5  
pa> lepels suik]1 het tot sneeuw        
geklopte wit d] #h ei]51 meel4  ,m5     
bevo*tigt de sne$jes brood met de /roop1
 zoo1 dat ze zond] uit elk&] te vall51  
er van zijn doortrokk54 ,de rozijn5     
s*oon wass*5 en 9 w>m wat] week54 ,nu   
voegt m51 9 e5e kom1 het brood1 de      
rozijn51 am&el51 de gesmolt5 bot]1 het  
g]aspte brood en de ei]dooi]s bij elk&]1
 ook de suik] 7na> smaak7 en als alles  
go$ door elka> is g]o]d1 't laat/ het   
geklopte eiwit4  ,deze massa 9 e5       
bebot]d5 en met meel be/rooid5 vorm do5 
en e5 uur au ba9 ,m>ie lat5 kok54  ,voor
 m5 de pudd+ uit d5 vorm doet1 deze e]/ 
wat lat5 afkoel51 da> ze &]s moeilijk   
uit d5 vorm gaat4    #bjd4 ,zwampudd+4  
#a ons bloem1 #a ons suik]1 #a ons bot]1
 #g go$ geklopte ei]dooi]s1 #a_/b lit]  
lauwe melk ( lauw wat]4 ,het tot s*uim  

geklopt wit d] #g ei]52 bot] en         
bes*uitkruim voor d5 pudd+vorm4  ,van de
 bloem1 suik]1 bot] en de lauwe melk    
7wat]7 maakt m5 e5 deeg en ro]t hi]door 
de #g geklopte ei]dooi]s2 't laat/ voegt
 m5 er het tot s*uim geklopt eiwit bij  
en ro]t nog e5s alles go$ door elk&]4   
,deze massa /ort5 9 e5 met bot] besme]d5
 vorm4 ,m5 zet d5 vorm 9 lauw wat]1 bov5
 e5 matig vuur1 op en laat alles dan    
#a_/b uur  #c kw>ti] au ba9 ,m>ie kok54 
,m5 gebruikt ze met e5 ( &]e saus b4 v4 
vru*t5saus4      #b4 ,,k\de ,,pudd+54   
#bje4 ,abrikoz5pudd+4  ,m5 weekt        
7g$roogde7 abrikoz5 9 lauw wat] en br5gt
 ze 9 datzelfde wat] aan d5 kook1 met   
zooveel suik] als noodig zal blijk51 om 
ze zoet te mak54 ,als ze ga> zijn1 word5
 zij door e5 zeef gewrev5 en met ag>-ag>
 ( gelat9e gebond51 d4w4z43 de ag>-ag>  
wass*51 9 /ukjes snijd51 9 w>m wat] do5 
en1 ro]5de1 kok5 tot alles v]smolt5 is  
en ze k door d5 zeef wrijv51 van ze met 
d5 abrikoz5moes innig te v]b9d51 sam5   
go$ doorro]5 en 9 e5 natgemaakt5 /e55   

vorm do54 ,m5 laat deze pudd+ afkoel54  
,n4,b4 ,m5 zie ov] ag>-ag> en h>e v]h\d+
 tot gelat9e2 ,nieuw ,voll$ig ,n$]l4    
,ind4 ,kookboek3 gewi*t/afel1 vooraan4  
7,uitgave ,c4 ,g4 ,t4 van ,dorp  ,co1   
,sem>ang47    #bjf4 ,ag>-ag>4  #a #c_/d 
/ang ag>-ag>1 #a bi]glas orgeade1 #d  #e
 kopjes melk1 suik] na> smaak1 wat]4    
,de ag>-ag> wordt go$ s*oongemaakt met  
wat] en 9 we9ig w>m wat] v]smolt54 ,nu  
kookt m5 de melk met de orgeade 9 de    
suik]1 giet da>na de w>me ag>-ag>1 door 
e5e zeef1 al ro]5de da>bij en1 als deze 
massa dik beg9t te word51 giet m5 ha> 9 
e5 natgemaakt5 /e55 vorm en laat ze da>9
 bekoel54  ,m5 /ort1 vr het gebruik1 de 
pudd+ uit d5 vorm op e5e s*aal en       
range]t er vru*t5 op wat] om4    #bjg4  
,am&elpudd+4  #a_/b ons t>webloem1 #a_/b
 ons rij/meel ( #a_/b griesmeel1 #a     
#a_/b ons suik]1 #a ons bot]1 #f ei]51  
#c_/d ons zoete am&el51 melk1           
abrikoz5--79 't algeme57 vru*t5saus1    
g]aspte citro5s*il4  ,bloem1 meel1 suik]
 en #c  #d lepels bot] word5 v]m5gd met 

#c !ekopjes 7van  #a d,l4 inh\d7 lauwe  
melk4 ,m5 ro]t alles go$ door elk&]1    
doet het dan 9 e5 pannetje op het vuur  
en blijft doorro]5 tot de massa van de  
pan loslaat4 ,hi]bij voegt m51 al       
ro]5de1 n voor n1 de #f ei]dooi]s1 dan  
we] e5 pa> lepels bot] en e9delijk de   
fijnge/ampte am&el5 met e5 fijng]aspt   
/ukje citro5s*il4 ,het laat/ klopt m5   
door deze massa het /ijf geklopte eiwit 
van #c ei]51 ro]t alles go$ door elk&]  
en giet dit beslag 9 e5 bebot]d5 en met 
suik] be/rooid5 pudd+vorm4 ,m5 laat ze  
#a #a_/b uur au ba9 ,m>ie kok54  ,m5    
laat de pudd+ k\d word5 en /ort ze uit  
d5 vorm op e5e s*aal4  ,m5 gebruikt deze
 k\de pudd+ met e5 vru*t5saus4    #bjh4 
,ananaspudd+4  ,e5 ananas1 #c_/d fles*  
melk1 #a #a_/d /ang ag>-ag> 7( gelat9e71
 suik] na> smaak1 wat] 7citro5sap1 #a   
!elepel74  ,de ges*ilde1 s*oongemaakte  
ananas wordt aan kle9e vi]kante /ukjes  
gesn$51 die met e5 we9ig suik] en wat]  
word5 afgekookt4 ,dan w>mt m5 de melk   
op2 smelt de ag>-ag> 7( de gelat9e7 en  

doet dit bij de melk en voegt er1 da>na1
 de gekookte /ukjes ananas met het      
wat]--en zoo noodig nog wat suik] na>   
smaak--bij4  ,al ro]5de wordt deze massa
 dik2 m5 /ort ze dan ov] 9 e5           
natgemaakt5 pudd+vorm4 ,lat5 afkoel5 en 
met ( zond] saus gebruik54  ,n4,b4 ,niet
 te h>d kok5 opdat de ananas h>5 smaak  
niet v]lieze4    #bji4 ,blanc-mang]4  #a
 fles* melk1 #a #a_/d /ang ag>-ag>1     
#a_/b /okje vanille1 #a ons             
bitt]koekjes4 #c-e lepels suik]4  ,de   
melk wordt ev5 met de vanille opgekookt2
 da>na ro]t m5 er de suik] en de te vor5
 week-gemaakte bitt]koekjes door4 ,de   
ag>-ag> lo/ m5 op1 zift ze1 ro]t ze door
 de massa en giet dat dan ov] 9 e5      
natgemaakt5 /e55 vorm1 di5 m5 9 de      
ijski/--( op e5 koele plaats--doet4     
,bij gebruik /ort m5 d5 blanc-mang] op  
e5e s*aal en range]t er vru*t5 op wat]  
om he54    #baj4 ,*ocoladepudd+4  #a    
fles* melk1 #e lepels maz5a1 #f lepels  
*ocoladepo$]4 #d  #e lepels suik]4      
,vanillevla4  ,m5 maakt de maz5a en de  

*ocolade sam5 aan met e5 we9ig melk4    
,het ov]ige van de melk w>mt m5 met de  
suik]1 ro]t er het *ocoladem5gsel       
doorhe5 en laat dit1 al ro]5de1 dik     
word54 ,m5 /ort alles v]volg5s 9 e5     
natgemaakt5 /e55 vorm1 laat het bekoel5 
en doet het k\d uit d5 vorm op e5e      
s*aal4 ,m5 gebruikt er vanillevla bij4  
,n4,b4 ,9 plaats van maz5a kan m5 er ook
 #a #a_/d /ang ag>-ag> voor gebruik54   
#baa4 ,citro5pudd+4  ,het sap van #c (  
#d citro55 7dj]oek nipis71 #a #a_/b ons 
suik]1 #a_/d ons bloem1 #c  #d kopjes   
wat]1 #d ei]dooi]s1 bijna #c_/d /ang    
ag>-ag> 7( #ab  #ae blaadjes gelat9e71  
het tot sneeuw geklopte wit van #d ei]54
  ,m5 klopt de #d ei]dooi]s met de      
suik]2 maakt de bloem met wat] aan1     
smelt de ag>-ag> 7( gelat9e7 en ro]t dit
 alles bij en door elk&]4 ,m5 zet dit   
dan 9 e5 pannetje op het vuur en laat   
het1 ond] aanh\d5d ro]51 kok54 ,als het 
dik beg9t te word51 ro]t m5 er e]/ het  
citro5sap en da>na het /ijfgeklopte     
eiwit door4  ,m5 giet dan alles 9 e5    

natgemaakt5 pudd+vorm en laat 't dan    
bekoel54  ,de pudd+ wordt da>na uit d5  
vorm ge/ort1 op e5 s*aal voorg$i5d en   
zond] e5ige saus gebruikt4    #bab4     
,citro5rij/pudd+1 7riz glac74  #a ,lit] 
wat]1 de g]aspte s*ill5 van #b citro551 
#a #a_/d ons rij/1 het sap van #d       
citro551 bijna #a_/b pond suik]4  ,de   
rij/ go$ held] s*oonwass*5 en da>na1    
zond] er 9 te ro]51 ga> kok51 met de    
g]aspte citro5s*ill5 en het wat]4  ,is  
ze ga> dan ro]t m5 er het sap d] #d     
citro55 en de suik] door4 ,v]volg5s /ort
 m5 ze ov] 9 e5 natgemaakt5 s*otel 7niet
 9 e5 pudd+vorm71 di5 m5 go$ di*tdekt en
 laat ze v]d] bekoel5 7op ijs74    #bac4
 ,griesmeelpudd+4  #a fles* melk1 #a_/b 
/okje vanille1 #a #a_/b ons griesmeel1  
#a #a_/b ons suik]2 bess5sap4  ,m5 kookt
 de melk op met de suik] en de vanille4 
,als ze beg9t te kok51 doet m5 er1 al   
ro]5de1 langzaamaan1 het griesmeel bij  
en blijft doorro]51 tot alles e5 dikke  
massa wordt1 welke m5 9 e5 natgemaakt5  
vorm giet en alzoo laat k\d word54  ,de 

pudd+ op e5 s*aal ov]/ort5 en met       
bess5sapsaus voordi554  ,n4,b4 ,wil m5  
deze pudd+ lu*tig mak51 dan ro]t m5 er  
het /ijfgeklopte wit van #c ei]5 door4  
#bad4 ,maz5apudd+ 7ook e5 soort         
blanc-mang]74  #a fles* melk1  #f lepels
 maz5a1 #d lepels suik]1 #c ei]51 #a_/b 
/okje vanille1 vru*t5saus4  ,de melk    
kok5 met de suik] en de vanille4 ,de    
maz5a maakt m5 met wat wat] 7( melk7 aan
 en door de kok5de melk g]o]d4 ,als dit 
sam5 dik beg9t te word51 ro]t m5 er de  
#c te vor5 geklopte ei]dooi]s door en   
/ort da>na alles ov] 9 e5 natgemaakt5   
pudd+vorm4  ,lat5 bekoel51 uit d5 vorm  
/ort5 op e5e s*aal en voordi55 met      
vru*t5saus4  ,n4,b4 ,9 plaats van de    
vanille kan m5 #bj fijnge/ampte         
bitt]koekjes nem5 ( #a kopje vol g]aspte
 klapp]4    #bae4 ,riz  la ,cond4  #a   
#a_/d fles* melk1 #a ons rij/1 #a ons   
suik]1 #a /okje vanille1 #c_/d fles*    
geslag5 room1 #a /ang ag>-ag>4          
,abrikoz5 op wat] ( ge/o(de abrikoz54   
,de rij/ go$ held] s*oonwass*5 en met de

 vanille en de melk ga>kok54 ,m5 ro]t   
da>na de suik] en de opgelo/e ag>-ag> er
 door en wrijft v]volg5s alles door e5  
zeef fijn4  ,nu ro]t m5 er d5 room door 
en doet dit1 laag om laag1 met de       
abrikoz5 omwissel5d1 9 e5 natgemaakt5   
pudd+vorm4  ,9 de ijski/ k\d lat5 word54
  ,m5 eet de riz-cond met e5 vru*t5saus4
  ,n4,b4 ,m5 kan deze rij/5brij ook 9   
kle9e vormpjes 7b4v4 9 *9ees*e kopjes1  
mangkoks7 do5 en lat5 bekoel54 ,de      
pudd9kjes op e5 s*aal ov]/ort5 en       
abrikoz5moes er om he5 do54    #baf4    
,rdgrd4  #a fles* bess5sap1 #c kopjes   
wat]1 #a ons fijn sago 7po$]71 #a #c_/d 
ons suik]1 vanillevla4  ,m5 kookt het   
bess5sap met de suik]1 l5gt de sago aan 
met wat] en1 als het bess5sap kookt1 er 
de sago doorhe5 ro]51 tot alles e5 dikke
 pap wordt4  ,m5 doet deze pap da>na 9  
e5 natgemaakt5 pudd+vorm en laat ze     
bekoel54  ,k\d geword51 uit d5 vorm op  
e5e s*aal /ort5 en ze voordi55 met      
vanillevla4    #bag4 ,sucre brl4  #a    
/ang ag>-ag> 7( #bd blaadjes gelat9e71  

#c_/d fles* melk1 #a /okje vanille1 #d  
ei]dooi]s1 #e lepels suik] tot c>amel   
gekookt 7zie ,nieuw ,voll4 ,n4 ,o4 ,i4  
,kookboek1 #a;e druk1 pag4 #bgc         
ond]aan74 ,vanillesaus4  ,de ag>-ag>    
smelt51 de melk en de vanille da>bij    
voeg5 en sam5 opkok54  ,k\d lat5 word51 
de geklopte ei]dooi]s er doorhe5 ro]5 en
 dan zift54 ,nu moet m5 voorzi*tig de   
c>amel door deze gezifte massa ro]5 en  
alles 9 e5 natgemaakt5 /e55 vorm giet54 
,m5 laat ze k\d word5 en /ort de pudd+  
da>na op e5 s*aal ov]4 ,wordt met       
vanillevla gebruikt4      #c4 ,,ta>t5   
,,en ,,gebak4   #bah4 ,a>dappelta>tjes4 
,pure van a>dappel51 #d lepels g]aspte  
kaas1 #b lepels room ( #c /ijfgeklopte  
eiwitt51 e5 pa> lepels bot]1 melk4  ,m5 
ro]t1 op het vuur1 de pure1 de kaas1    
melk en bot] go$ door elk&] en1 als de  
bot] is v]smolt51 ro]t m5 er1 't laat/1 
het geklopte eiwit door4  ,da>na neemt  
m5 dit beslag van het vuur en vult er   
kle9e ta>t5vormpjes m$e en laat ze e5   
kw>ti] lang 9 d5 heet5 ov5 bakk54       

#bai4 ,a>dappelkoekjes4  #h gekookte    
a>dappel51 #f ei]dooi]s1 #d lepels      
p>mezaankaas1 e5 pa> 9 melk geweekte    
sne$jes brood1 bes*uitkruim en bot]2    
tomat5saus ( witte saus4  ,de a>dappel5 
word5 fijngemaakt en met de dooi]s1 de  
kaas en het brood tot e5 deeg v]w]kt4   
,is het deeg te /ijf1 dan voegt m5 er   
melk aan toe4 ,m5 vult met dit deeg1    
kle9e1 met bot] besme]de vormpjes1      
be/rooit ze met bes*uitkruim en laat ze 
9 d5 ov5  #a_/d uur bakk54  ,w>m1 word5 
de koekjes uit de vormpjes ge/oot5 en op
 e5 langw]pige s*aal 9 e5 kransvorm     
ges*ikt1 met e5 tomat5saus 7( e5 witte  
saus7 9 het midd54 ,m5 v]si]t ze met    
kle9e blaadjes pet]selie4    #bbj4      
,a>dappelcroquett5 7,p>ijs*e74  #f      
groote uitgezo*te gekookte a>dappel51 #c
 ei]51 fleur d'orange1 bot] en wat]1    
po$]suik]1 geklopt eiwit4  ,m5 maakt van
 de a>dappel5 pure1 w>mt ze op met bot] 
en wat]1 zoodat het e5 deeg wordt en    
doet hi]bij e5 pa> !elepels fleur       
d'orange 7oranjebloesemwat]74 ,als 't   

deeg dik g5oeg is1 doet m5 er1 al       
ro]5de1 e5 voor e51 e5 ei]dooi] bij1 tot
 deze alle drie zijn gebruikt1 7voor #b 
a>dappel5 n ei]dooi]74 ,dan zet m5 het  
deeg af1 laat dit bekoel5 en maakt er   
balletjes 7croquett57 van1 die m5 9 't  
geklopt eiwit dompelt4 ,m5 braadt ze 9  
bot] bru91 di5t ze op1 met po$]suik]    
be/rooid4    #bba4 ,am&elta>t4  #b #a_/b
 ons bloem1 #b #a_/b ons bot]           
witgeslag51 #c  #d ei]dooi]s1 #a_/b pond
 suik]1 #a #a_/b ons ge/ampte zoete     
am&el5 ( k5>ies1 het g]aspte s*il van #a
 citro51 het /ijfgeklopte wit d] ei]54  
,m5 maakt de ge/ampte am&el5 7k5>ies7   
aan met de #c  #d ei]dooi]s en de       
g]aspte citro5s*il4  ,da>na ro]t m5 er1 
lepel voor lepel1 de suik] door1 dan het
 meel 7bloem7 dat te vor5 is gezift1    
v]volg5s de witgeklopte bot] en1 't     
laat/1 het /ijfgeklopte eiwit4  ,dit    
deeg giet m5 9 e5 met bot] be/rek5      
spr+vorm1 laat het  #ej m9ut5 9 d5 ov5  
ga> word54 ,m5 ov]tuigt zi*1 door e5    
bre9aald 9 de ta>t te /ek52 als er zi*  

ge5 deeg aan de naald he*t1 is de ta>t  
ga>4    #bbb4 ,anijskoek4  7se$-cake47  
#a_/b pond bloem1 #a_/b pond bot]1 #a_/b
 pond suik]1 #d ei]51 voor #e c5ts adas1
 bes*uitkruim4  ,de ei]5 go$ kluts5 met 
de suik]1 da>na1 al ro]5de1 de bot]1    
bloem en adas 7k>weizaad7 er door he5   
ro]54 ,dan e5 spr+vorm met bot] besm]5  
en met bes*uitkruim be/rooi5 en hi]9 het
 deeg do54 ,m5 bakt deze koek 9 e5 matig
 v]w>md5 ov51 tot de koek van bov5 bru9 
is gebakk5 7 #cj  #ce m9ut547    #bbc4  
,beignets 7van ananas47  ,m5 maakt e5   
dik pannekoekbeslag van3 #a_/b pond     
bloem1 #d ei]dooi]s1 #c_/d lepel        
,g5uaolie1 e5ige lepels wat] 7 #c  #d   
d4,l7 e5 we9igje z\t en het /ijfgeklopte
 wit d] #d ei]54  ,ananass*ijfjes1      
,g5uaolie4  ,m5 dompelt de s*ijfjes     
ananas 9 het beslag en bakt ze v]volg5s 
9 de heete ,g5uaolie4    #bbd4          
,bes*uitta>t4  ,e5 kopje vol            
bes*uitkruim 7( ge/ampt1 g]oo/]d1 oud1  
droog brood7 #a_/b fles* melk1 #a_/b    
/okje vanille1 e5 kopje vol suik]1 #c   

#d lepels bot]1 #d geslag5 ei]dooi]s en 
#d /ijfgeklopte eiwitt52 e5 ze] kle9    
we9igje z\t4  ,m5 kookt de melk op met  
de vanille en de suik]1 zet ze dan van  
het vuur af en1 als ze bijna k\d is1    
ro]t m5 er het z\t1 de bot]1 de dooi]s  
en het bes*uitkruim door4 ,is dit alles 
go$ doore5 g]o]d1 dan ro]t m5 er pas het
 /ijfgeklopte eiwit door4 ,m5 /ort dit  
m5gsel 9 e5 vuurva/51 met bot] be/rek5  
s*otel 7bassi ksr71 laat ze e]/ van     
ond]1 dan van bov5 ga> bakk54 ,is de    
ta>t /ijf1 dan is ze ga>4    #bbe4      
,biscuits d'anis4 7anijsbes*uitjes7  #b 
#a_/b ons suik]1 #aj ei]dooi]s1 #e      
lepels bloem1 e5 we9ig anijszaad1       
muisjes1 #h eiwitt5 tot s*uim geslag54  
,de suik] wordt met de ei]dooi]s h>d    
geklopt1 wa>na m5 er het bloem door he5 
ro]t1 v]volg5s het anijszaad en de      
geslag5 #h eiwitt51 aldoor ro]5de4  ,dan
 doet m5 dit beslag 9 e5 bebot]d5 vorm  
en bakt het 9 lag54 ,als de lag5 gebakk5
 zijn1 doet m5 er twee op elk&] en      
snijdt ze 9 dunne s*ijfjes1 wa>ov] m5   

rose en witte muisjes /rooit4    #bbf4  
,brillant9e ta>tjes4  ,iets me] dan     
#a_/b ons rij/ 7 #f lood71 het sap van  
#b citro551 e5 we9ig suik]1 ta>t5kor/1  
vru*t5gelei4  ,m5 kookt de rij/ go$ ga> 
en doet er het sap d] citro55 en e5     
we9ig suik] bij4  ,v]volg5s maakt m5 van
 het ta>t5kor/deeg ta>tjes 9 kle9e      
bebot]de vormpjes4  ,zijn deze gebakk51 
dan haalt m5 ze uit de vormpjes en vult 
ze met de b]eide rij/epap en b$ekt deze 
met vru*t5gelei4    #bbg4 ,bro$]4  ,e5  
brooddeeg  #a pond van #aj c5ts1 7bij d5
 ,europ31 inl43 ( *9ees*5 broodbakk] te 
be/ell571 #bj ei]dooi]s1 #a_/b pond     
gesmolt5 bot]1 fijne witte suik]1 #a (  
#b ge/ampte bes*uit54  ,het deeg wordt  
met de ei]dooi]s go$ doore5gem5gd1 tot  
het e5 gelijke massa van ne kleur is    
geword52 da>na doet m5 er de suik] door1
 zooveel als m5 d5kt1 dat het zoet g5oeg
 is en de gesmolt5 bot]4  ,alles go$    
t]dege door elk&] m5g51 tot het beslag  
beg9t te rijz54 ,nu be/rijkt m5 e5      
bro$]vorm met bot]1 be/rooit di5 met    

bes*uitkruim en doet er het beslag 94   
,op e5 w>me plaats nog e5e #b v+]s hoog 
lat5 rijz54 ,bakk5 9 e5 pan-p5gorngan   
ond] en bov5 vuur1 tot het ga> is4      
,bijna k\d uit d5 vorm /ort54    #bbh4  
,klapp]koekjes4  #a g]aspte ges*ilde    
klapp] 7alln het wit71 #a ( #b ei]51 #b 
lepels suik]1 #b  #c lepels bloem1 #a_/b
 ons ge/ampte am&el51 we9ig z\t en bot]4
  ,al deze +r$int5 word5 te sam5 tot e5 
deeg v]w]kt en go$ gekne$4 ,dit deeg kan
 m5 uitroll5 en er kle9e koekjes van    
/ek51 die m5 op e5 met bot] be/rek5     
s*aal ( plaat 9 d5 heet5 ov51 aan       
we]szijd5 bru9 bakt4    #bbi4           
,klapp]macron54 7polo's74  #a_/b pond   
witte suik]1 #a_/b pond g]aspte witte   
klapp] 7't buit5/e zw>te weggesn$51 z1  
dat alln 't wit blijft7 het /ijfgeklopte
 wit van #h ei]51 e5 lepel rozewat]1 wit
 papi] met bot] be/rek5 (1 als m5 het   
krijg5 kan1 het onbr&b>e s*rijnspapi]4  
,de g]aspte klapp] wordt met de suik]   
ge/ampt1 wa>na m5 er het rozewat] door  
doet4 ,m5 spreidt dit deeg op e5e plank 

( op e5 bord uit1 spr5kelt er nog wat   
rozewat] ov] en v]m5gt dit deeg go$ met 
de #h geklopte eiwitt54  ,dit beslag    
doet m5 lepel voor lepel1 elk hoopje    
afzond]lijk1 op het witte1 met bot]     
be/rek5 papi] en bakt de macron5 dan go$
 ga> 9 e5 pan-p5gorngan1 met ond] en    
bov5 vuur 7brr-brr74  ,ze moet5 er      
li*tgeel ( li*tbru9 uitzi54    #bcj4    
,klapp]ta>t4  #e jonge klapp]s1 #a_/b   
fles* melk1 #c  #d lepels meel1 #c  #d  
lepels suik]1 #h ei]dooi]s1 #d lepels   
bot]1 het tot sneeuw geklopte wit d] #h 
ei]51 bes*uitkruim4 7,kr5t51 rozijn574  
,m5 kookt de melk met de suik] op1 ro]t 
da>na het meel met e5 we9ig melk aan1   
klut/ de ei]dooi]s1 laat de gekookte    
w>me melk intuss*5 bekoel5 en voegt hi] 
dan het meel en de ei]5 al ro]5de1 door4
 ,nu s*ept m51 met e5 lepel1 uit de     
op5gemaakte klapp]s1 het jonge nog za*te
 en glibb]ige vlees*1 dat er glasa*tig  
uitziet en doet dit1 met de bot]1 door  
het beslag he54 7,sommig5 ro]5 door dit 
beslag bov5di5 nog s*oongewass*5 kr5t5  

en rozijn51 hoewel deze beide           
toevoegsels d5 smaak van de klapp]s     
zull5 b$]v574  ,nu /ort m5 het beslag 9 
e5 ta>t5pan 7pir+ kas>7 met het geslag5 
eiwit1 als e5 r& er om he51 en bakt het 
9 d5 ov51 tot het van bov5 li*tbru9 (   
li*tgeel is geword54 7 #a uur74  ,het   
geslag5 eiwit kan m5 e*t] ook door het  
beslag he5ro]51 wat het gebak lu*tig]   
maakt4 ,dat wit wordt 't laat/ door het 
beslag g]o]d4    #bca4 ,omelet s\ffl4   
#h ei]51 wa>van het wit tot s*uim       
geklopt1 de g]aspte s*il en het sap van 
e5 halve citro5 7f 9 plaats da>van #b   
!elepels oranjebloesemwat]71 #c lepels  
suik]4  ,m5 ro]t1 g$ur5de e5 kw>ti]1 de 
#h ei]dooi]s met de suik] go$ door      
elk&]1 voegt da>na1 /e$s ro]5de1 er de  
g]aspte s*il en het sap van de halve    
citro5 bij en ro]t er het laat/1        
vlu*tig1 het /ijfgeklopte eiwit door4   
,nu doet m5 het beslag 9 e5             
pannekoekpan1 die met bot] is besme]d en
 bakt het 9 d5 w>m5 ov54 ,is de omelet  
van bov5 li*tbru91 dan neemt m5 de pan  

uit d5 ov51 zet deze op het vuur en v\wt
 de omelet dubbel4  ,m5 be/uift de      
omelet1 die op e5 s*aal is geplaat/1 met
 po$]suik] en di5t ze dan w>m voor4  ,m5
 kan het beslag ook 9 e5 bebot]d51      
vuurva/5 s*otel ( s*aal bakk52  #bj     
m9ut54  ,is de omelet ga>1 dan doet m5  
er e5 v]w>md deksel op en br5gt ze zoo  
b9n51 om te voorkom51 dat het gebak zal 
nerslaan4    #bcb4 ,moscovis* gebak4  #a
 ons suik]1 #a ons bloem1 #a #a_/d ons  
bot]1 #e ei]52 kr5t51 sucade1 rozijn51  
citro5s*il g]aspt4  ,de suik] wordt met 
e5 !elepeltje g]aspte citro5s*il1 #d    
ei]dooi]s en n heel ei ongeve] #aj m9ut5
 /evig geklut/4 ,de bot] wordt met meel 
go$ door elk&] gekne$4 ,hi]door doet m5 
dan #a eetlepel gehakte sucade1 ev5veel 
gewass*5 kr5t5 en ev5veel gewass*5      
rozijn54 ,m5 klopt het wit d] #d        
ov]geblev5 ei]5 /ijf en ro]t dat /evig  
door het suik]- en het                  
bot]-en-meel-beslag4 ,nu doet m5 dit    
beslag 9 e5 vooruit bebot]d5 spr+vorm1  
di5 m5 voor #b_/c vult1 bakt het n uur 9

 e5 matig heet5 ov51 tot het gebak ga>  
is en be/rooit het dan met po$]suik]4   
,t] ov]tuig+ dat het gebak ga> is1 kan  
m5 er met d5 v+] ev5 op drukk54 ,hoe    
va/]1 des te ga>d]4    #bcc4 ,roomta>t4 
,m5 maakt e5 ta>t5kor/1 die m5 vooruit 9
 e5 pan-p5gorngan ga> bakt4 ,voor de vla
 7room7 neemt m5 vanillevla1 gemaakt van
 #a_/b fles* melk1 #a /ukje vanille1 #h 
ei]dooi]s1 #f lepels suik] en #a lepel  
maz5a4  ,voor deze vlab]eid+ zie m5 no4 
#hb4 ,deze vla /ort m5 9 d5 gebakk5     
ta>t5kor/4 ,k\d er 9 /ort5 en e5ig5 tijd
 lat5 /aan1 tot de vla /olt en dik      
wordt4    #bcd4 ,soez54  #a ons bot]1 #a
 ons meel1 #b kopjes melk1 #f ei]51     
po$]suik]4  ,de bot] wordt met de melk  
op het vuur te smelt5 gezet4 ,als dit   
kookt1 laat m5 er1 al ro]5de1 met       
beetjes1 het meel 9 uit/ort5 en blijft  
m5 doorro]51 tot alles e5 /evige massa  
is geword52 dan neemt m5 het van het    
vuur af4  ,nu ro]t m5 er1 /uk voor /uk1 
#d ei]5 door1 telk5s de massa ro]5de4   
,op e5 gebakplaat ( blik1 met bot]      

besme]d1 doet m5 v]volg5s bolletjes van 
het gemaakte beslag1 be/rijkt deze met  
wat geklopt eigeel1 be/rooit ze met     
po$]suik] en bakt ze ga> 9 e5 matig     
v]w>md5 ov54 ,als ze ga> en bekoeld     
zijn1 knipt m5 ze op zijde half op5 en  
kan m5 ze vull5 met vanillevla ( room1  
dan wel met confitur52 ( m5 kan ze met  
roz5/roop nuttig54    #bce4 ,!ebanket4  
#f lepels meel1 #b lepels bot]1 #d      
lepels po$]suik]1 7#a_/d !elepeltje     
z\t71 e5 geklopt ei1 #a !elepeltje roz5-
 ( oranjebloesemwat]4  ,9 het meel maakt
 m5 e5 kuil1 doet er de bot] 9 en v]w]kt
 dit1 met de po$]suik]1 het ei en het   
oranjebloesemwat] tot e5 deeg4 ,m5 w]kt 
dit deeg go$ doore51 9 kle9e g$eelt51   
die m5 lat] bij elka> voegt en dit we]  
fl9k kne$t en doore5 w]kt1 wa>na m5 dit 
m5gsel e5ige m9ut5 laat /aan4 ,da>na    
/rooit m5 op e5 s*oone tafel wat meel1  
legt er d5 bol deeg op en rolt dit1 met 
d5 deegrol1 plat uit4 ,da>na we] alles  
toev\w5 en w$]om uitroll5 en zoo e5ige  
mal5 h]hal51 tot het deeg gelijk van    

kleur is en ze] dun is uitg]old4        
,hi]van /eekt m5 met vormpjes en        
glaasjes all]lei figur51 ( m5 kan ze 9  
vormpjes do54  ,op e5 bebot]d5 plaat (  
e5 bebot]d /uk wit papi] 9 d5 matig w>m5
 ov5 lat5 bakk51 tot de gebakjes ga>    
zijn4    #bcf4 ,tulb&4  #a pond meel1 #a
 pa> lepels legn1 #a_/b pond bot]1 #a   
ons suik]1 #a_/b ons kr5t51 #a_/b ons   
rozijn51 #a_/b ons gesn$5 sucade1 #c    
kopjes lauwe melk1 #c ei]51 po$]suik] en
 e5 tikje z\t1 bes*uitkruim4  ,het meel 
wordt met de lauwe melk en de legn door 
elk&] g]o]d1 wa>na m5 dit beslag ev5    
laat rijz54  ,nu smelt m5 #b ons van de 
bot] en ro]t deze1 met de suik]1 de     
kr5t51 rozijn5 zond] pitt5 en de sucade1
 zoom$e de #c geklut/e ei]5 en het tikje
 z\t door het beslag4  ,9 e5 tulb&vorm1 
met bot] besme]d en met bes*uitkruim    
be/rooid1 doet m5 het beslag en laat    
dit1 toeg$ekt1 e5ig5 tijd rijz54  ,m5   
bakt het  #a uur 9 e5 go$ v]w>md5 ov5 en
 /eekt er1 t] ov]tuig+1 met e5 naald 94 
,als zi* ge5 beslag aan de naald he*t1  

is de tulb& ga>4    #bcg4 ,wafel54  #a  
pond bot]1  #d lepels legn1 #a_/b fles* 
lauwe melk1 #ab geklut/e ei]51 #b pond  
gezifte t>webloem1 z\t na> smaak1       
po$]suik]4  ,m5 laat de bot] half smelt5
 en ro]t ze met e5 h\t5 lepel tot ze dik
 7als pomade7 wordt4 ,hi]9 doet m51 n   
voor n1 de #ab geklut/e ei]51 al ro]5de1
 tot alles e5 lu*tige1 s*uima*tige massa
 wordt4 ,het meel ro]t m5 v]volg5s met  
de legn 9 de melk tot e5 dun beslag en  
v]m5gt dit met het bot]beslag4 ,m5 laat 
dit beslag ev5 rijz5 en v]m5gt dit met n
 lepel suik]4 ,nu neemt m5 e5 s*oon1 w>m
 wafelijz]1 be/rijkt dit aan ne zijde   
met bot]1 giet er e5 lepel beslag 91    
sluit het ijz] di*t en bakt de wafel op 
go$ heet vuur1 g$ur5de #b m9ut51 da>na  
op de &]e zijde ook #b m9ut54 ,is de    
wafel geel gebakk51 dan li*t m5 ze uit  
het ijz] en be/rooit ze met po$]suik]4  
#bcg;a4 ,w5telteefjes4  #ab sne$jes oud 
brood1 #b ( #c ei]51 e5 pa> kopjes melk1
 #a_/b /okje vanille1 witte suik]1 bot]4
  ,het /okje vanille doet m5 9 de melk  

en kookt deze ev5 op4 ,is ze lauw       
geword51 dan klut/ m5 er de #b ( #c ei]5
 door4 ,de sne$jes brood ontdoet m5 van 
de kor/1 besme]t ze aan we]skant5 met   
bot] en weekt ze 9 de melksaus4  ,da>na 
bakt m5 ze aan we]szijd5 bru9 9 kok5de  
bot] ( olijfolie4  ,m5 gebruikt ze w>m1 
met suik]4    #bch4 ,z&ta>t4  #a_/b pond
 go$ drooge1 gezifte bloem1 #a_/b pond  
bot]1 #a_/b pond suik]1 #f ei]51        
po$]suik]1 #a !elepeltje g]aspte        
citro5s*il4  ,m5 smelt de bot] ev51 9   
e5e kom1 bov5 wat wasem4 ,de suik] wordt
 fijnge/ampt en door de bot] g$aan4     
,da>na doet m5 er #d heele ei]5 en #b   
ei]dooi]s door1 ook de g]aspte          
citro5s*il en het gezifte meel4 ,alles  
go$ door elk&] m5g54 ,e5 ta>t5vorm met  
bot] be/rijk5 en er het beslag 9 do54 ,9
 e5 matig w>m5 ov5  #a uur bakk54 ,ga>  
uit d5 vorm nem51 lat5 bekoel5 en       
besuik]54 ,m5 voegt ook wel kr5t5 ond]  
het beslag4    #bci4 ,z&ta>tjes4        
,hetzelfde beslag en dezelfde volgorde  
bij de b]eid+1 ma> 9 plaats van e5      

ta>t5vorm1 neemt m5 kle9e vormpjes4     
,zijn ze zoo kle9 gebakk5 als de bek5de 
assemkoekjes1 dan heet5 ze z&koekjes4   
,,ii4  ,,indis*e ,,veget>is*e ,,keuk54  
7,,met ,,v]s*e ,,kruid574   ,l4 ,,de    
,,rij/tafel ,,met ,,veget>is*e          
,,bijg]e*t54   ,e5 ,indis* veget>is*    
m5u1 van uitsluit5d e*t inl&s*e         
g]e*t5--e5 rij/tafel dus--kan1 uit d5   
a>d d] zaak1 niet zoo voll$ig zijn1 als 
e5 go$ b]eid maal1 wa> het vlees*1 9 tal
 van vorm5 op tafel komt4 ,rund-1       
v>k5svlees*1 kip1 vis* en wat bov5di5   
da>van bijzond] wordt b]eid1 mak5 de    
ov]vlo$igheid dikwijls ov]drev54  ,bant 
m5 nu al deze vo$+s>tikel5 en da>bij nog
 de lomboks en sambals1 ook de /]k      
gekruide spec]ij51 wat blijft er dan ov]
 van de veget>is*e rij/tafel8 vraagt m5 
zi* af4  ,da>teg5ov] /el ik de vraag3   
,wat kan er--zond] vleez5 en de         
sambals--al niet gemaakt word5 van d5   
klapp]1 van de soort5 van bl9djoe1 van  
de djago5g1 van de ei]51 de vru*t5 en   
van de enkele wl getol]e]de niet /]ke   

kruid5 en spec]ij58  ,m5 beproeve het   
e5s en make e5 smakelijke rij/tafel     
volg5s de 9 't kort hi] aangegev5       
v]s*ill5de recept54  ,ik teek5 nog aan1 
dat t5 all5 tijde 9 ,indi maaglijd]s    
zijn en word5 aangekweekt1 m5s*5 die de 
/]kgekruide en met vlees* ov]lad5       
rij/tafel ov]he]lijk v9d5 en er niet van
 af kunn5 blijv54 ,(s*oon de doctor5 e5 
/r5g dieet voors*rijv51 wordt door de   
mee/5 di] 9-zieke m5s*5 dagelijks       
gezondigd teg5 de wett5 van matigheid1  
van on?\d+1 omdat de v]leid+ hun te /]k 
is4  ,zelfs 9 ,holl&1 wa> zij dan voor  
buik- en maagziekt5 hun twee- ( me]j>ig 
v]l( doorbr5g51 wa> zij /r5g            
veget>is*-,holl&s* gezond en matig kunn5
 lev51 v]smad5 zij de indis*e s*]pe     
rij/tafel ge5sz9s1 do* v]ga/5 zi* er des
 te me] op en de indis*e toko's van     
sambelans en kroepoeks1 van zur51       
manisans en tal van ong]e*tigh$5 bloei5 
om 't h>d/4  ,m5 zal van zelf wel       
begrijp51 dat het ze] moeilijk valt1 e5 
s*]pe gr5s te trekk5 tuss*5 de te /]ke1 

de /]ke en de m9/ /]ke spec]ij54 ,zoo   
v9d ik het gebruik van e5 /ukje ko5jit  
7voor kleursel7 van ketoemb> en dji5t5  
ge5 ho(dzonde voor d5 veget>ir2 ev5zoo  
kan er e5 /ukje laos en wat s]h nog be/ 
door4  ,is de ui niet dikw]f erg /]k en 
prikkel5d1 z1 dat m5 ze met tran5 9 de  
oog5 s*ilt8 ,welnu1 als dat bij het     
b]eid5 van veget>is*e s*otels niet      
h9d]t1 dan zull5 kle9e doses d] m9/ /]ke
 kruid5 ev5m9 e5 beletsel zijn voor d5  
niet al te veel eis*5d5 veget>ir4 ,ik   
heb ook1 hi] en da>1 e5 we9igje z\t 9 de
 recept5 g5oemd4 ,die dit niet wil nem51
 late ze weg ev5als de m9/ /]ke         
spec]ij54    #bdj4 ,rij/4 7nasi74  ,elke
 huisvr\w is voldo5de bek5d met het     
wass*51 s*oonmak5 en het opzett5 van de 
rauwe rij/ 7bras71 hetzij op z'n        
,europees* gekookt dan wel op z'n       
,indis* ge/oomd 7met d&ang en koekoesan7
 ( gekookt 7nasi liwet74  ,ik v]wijs na>
 mijn ,nieuw ,voll$ig ,n$]l&s*-,indis*  
,kookboek4 ,bov5di5 weet elke inl&s*e   
vr\w de rij/ uitmunt5d g]e$ te mak54    

,bij deze rij/b]eid+ /a ik dus niet     
lang] /il4  ,m5 heeft drie v>iteit5 9 de
 rij/3 de witte1 de roode en de zw>te   
rij/4  ,m5 v]krijgt de rij/ door de padi
 7( gaba7 te ontbol/]54 ,de korrels rij/
 kom5 dan1 na de bew]k+ 7het /amp5 van  
de gaba7 9 heele en gebrok5 /ukk5 te    
voors*ijn4 ,de heele korrels vorm5 de   
bras1 de gebrok5 /ukk5 noemt m5 m5ir en 
deze word5 nog ond]s*eid5 9 grove 7m5ir 
kas>7 en fijne 7m5ir aloes74  ,de tot   
meel ge/ampte ( gemal5 rij/ vormt het   
rij/meel ( de tepong-bras4  ,van de     
kleefrij/ 7de ketan7 be/aan ook drie    
soort53 de witte1 roode en zw>te ketan4 
,ook deze lev]t de m5ir2 deze ketan1 ook
 de m5ir1 fijnge/ampt geeft de          
tepong-ketan1 7ketanmeel74  ,de van het 
/amp5 afkom5de zemel5 noemt m5 d$ek1 die
 w$]om wordt ond]s*eid5 9 fijne en grove
 d$ek4  ,de e]/e wordt 9 zr enkele      
indis*e kw-kw's gebruikt2 de grove soort
 geeft m5 de di]5 te et51 voornamelijk  
het pluimvee4  ,algeme53 t5e9de bij de  
veget>is*e rij/tafel zooveel mogelijk   

het gemis d] lomboks en sambelans te    
v]go$51 make m5 rijkelijk gebruik van   
ui51 ond] all]lei b]eid+54    #bda4     
,nasi go]ie4  ,rij/1 sant51 e5 we9ig    
z\t4  ,de rij/ wordt 9 d5 koekoesan half
 ga> gekookt 7ge/oomd71 da>na 9 e5 paso 
g$aan1 da>9 omg]o]d 7di-aron7 en da>bij 
sant5 en z\t gevoegd1 9 de v]h\d+ van   
b4v4 op #a #a_/b pond rij/ #a #a_/b     
v+]kom sant54 ,is de sant5 9 de rij/    
getrokk5 7di s$oe71 dan wordt deze we] 9
 d5 koekoesan g$aan en v]d] gekookt1 tot
 ze ga> is4    #bdb4 ,nasi gorng4       
,gekookte rij/1 v]s*e ( van d5 vorig5   
dag1 #bj fijngesn$5 bawang mrah1 #d     
sio5g fijngesn$5 bawang poetih1 #a #a_/b
 lepel ketoemb>1 #c_/d lepel dji5t51 #d 
h>dgekookte ei]51 #b aan dunne s*ijfjes 
gesn$5 ketimo5s1 daon kemangi1 s]o5dng1 
no4 #bib1 bot]1 klapp]- ( olijfolie4    
,de helft van de bawang mrah /ampt m5   
fijn met de bawang poetih 7kn(look7 de  
ketoemb> en dji5t52 dan braadt ( bakt m5
 de #aj &]e bawang mrah 9 olie bru94    
,nu doet m5 9 de wadjan olie1 laat deze 

kok51 doet er da>na de ge/ampte ui5 bij 
en laat deze bijna geel brad54  ,dan    
voegt m5 er1 beetje voor beetje1 de rij/
 bij1 al ro]5de1 met e5 pa> lepels      
s]o5dng en de helft d] gebakk5 ui54     
,alles go$ doorro]51 tot de rij/ go$ is 
gebrad54 ,is ze kla>1 dan doet m5 de    
rij/ op e5 s*aal en v]si]t ha> met de   
ov]geblev5 gebakk5 ui51 de daon kemangi1
 de 9 vi]de p>t5 gesn$5 gepelde         
h>dgekookte ei]5 en de s*ijfjes ketimo54
    #bdc4 ,nasi ko5+4  ,e5 pond rij/1 e5
 klapp]1 wat]1 e5 we9igje z\t1 e5 /ukje1
 ko5jit 7om te kleur571 e5 /ukje s]h en 
#b daon dj]oekpo]oet2 gebrad5 uitjes1   
fijngesn$5 ketimo51 fijngesn$5 dad>     
7omelet7 en gebrad5 katjang-k$ele4  ,de 
klapp] raspt m5 en maakt er sant5 van2  
de ko5jit wordt k g]aspt1 door de sant5 
gevo]d en deze da>na gezift4 ,hi]9 wordt
 de rij/ met de s]h1 de daon            
dj]oekpo]oet1 het we9igje z\t en wat    
wat] ga> gekookt 7di liwet74  ,m5 plaat/
 deze g>e gele rij/ netjes op e5 s*aal  
en si]t d5 s*otel met gebrad5 uitjes1 de

 aan reep5 gesn$5 dad>1 de s*ijfjes     
ketimo5 en de gebrad5 katjang-k$ele4    
#bdd4 ,nasi tim4  7,voor ziek5 en       
k9d]547  ,e5 kopje rij/1 #b kopjes wat]1
 e5 we9igje z\t4  ,9 e5 timpot 7petiman7
 doet m5 de rij/1 met het wat] en het   
z\t en kookt dit sam5 au ba9 ,m>ie ga> 9
 e5 groot51 go$ toeg$ekt5 pot--g$ur5de  
#a_/b uur4  ,voor kle9e k9d]5 kan m5 de 
rij/ met wat] en e5 /ukje rijpe pisang  
radja sam5 kok54    #bde4 ,ketan        
7,kleefrij/74  ,de ketan wordt ev5als de
 rij/ ge/oomd ( gekookt1 do* met iets   
m9d] wat] ( sant54 ,zij vormt altijd e5 
toespijs ( nag]e*t en wordt dan met     
goela-djawa g5uttigd4  ,de ketoepat     
wordt niet beh&eld1 da> deze soort van  
gekookte1 saamgep]/e rij/ e5 moeilijk1  
al?ans zwa> v]te]ba> vo$sel vormt en dus
 on-veget>is* is4    #bdf4 ,gablok1  is 
za*t gekookte rij/ 9 e5 pisangblad      
gewikkeld--9 tre*t]vorm4 ,bij de rij/   
koke m5 #c /ukjes daon-p&an1 voor d5    
go]i-smaak4    #bdg4 ,lemp]  wordt van  
ketan gemaakt4 #a pond ketan1 sant5 van 

#b klapp]s1 #bj fijngesn$5 bawang mrah1 
#d sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #d  
#e s*ijfjes laos1 het b9n5/e van #e     
kemiries1 #a_/b !elepel dji5t51 #a      
!elepel ketoemb>1 #e lepels g]aspte     
gebrad5 klapp]1 #d dj]oekpo]oetblad]5 en
 e5 pa> lepels dikke sant5 7sant5       
k5tel71 gebrad5 katjang bras ( katjang  
k$ele1 bot] ( olie4  ,de ketan wordt met
 de sant5 ga> gekookt2 de ui5 met al de 
spec]ij5 en de klapp] fijnge/ampt1      
opgebrad5 9 bot] ( olie 7klapp]- (      
olijf7 en1 als de ui5 v]slag5 zijn1 da> 
de dikke sant5 bijgevoegd1 tot dit e5   
dikke massa is geword54  ,van de ketan  
vormt m5 langw]pige ball51 die m5 vult  
met e5 lepel van bov5bes*rev5 massa1    
wa>na de ball5 word5 geslot5 en 9       
pisangblad]5 met biet+s va/ge/ok54  ,de 
pakjes ketan word5 g]oo/]d1 tot ze ga>  
zijn4        ,m4 ,,sajo]s4   #bdh4      
,sajo]assem4  ,katjang p&jang1 #c lepels
 fijngesn$5 bawang mrah1 #c sio5g       
fijngesn$5 bawang poetih1 na> v]kiez+ e5
 we9igje z\t1 #b s*ijfjes laos1         

assemwat] van #a balletje assem kawat t]
 grootte van e5 duiv5ei4  ,m5 snijdt de 
katjang p&jang aan /ukjes en kookt ze1 9
 e5 kle9e wadjan1 half met wat] gevuld1 
ga>4 ,de spec]ij5 word5 sam5            
fijnge/ampt1 bij de katjang p&ang g$aan 
en zooveel assemwat] er bij gevoegd1 dat
 de sajo] smakelijk--zurig--wordt4 ,m5  
laat alles dan sam5 nog ev5 doorkok54   
#bdi4 ,sajo] bajem ( 7sajo] m5ir74      
,sp9azie1 #b lepels fijngesn$5 bawang   
mrah1 #b sio5gs fijngesn$5 bawang       
poetih1 e5 pa> s*ijfjes temoe-ko5tji1   
sant5 en z\t 7na> smaak en v]kiez+674   
,de sp9azie 7bajem7 wordt ga> gekookt2  
de kruid5 /ampt m5 sam5 fijn1 giet van  
de bajem e5ig wat] weg en voegt er1     
da>voor 9 de plaats1 sant5 bij b5ev5s de
 fijnge/ampte kruid54 ,dit sam5 lat5    
ga>kok54    #bej4 ,sajo] bbr1  is       
dezelfde sajo] als hi]vor5 7no #bdi71   
ma> met toevoeg+ van #b lepels rauwe    
ge/ampte rij/korreltjes ( m5ir4    #bea4
 ,sajo] bajem djago5g4  ,dezelfde       
be/&deel5 als van de sajo] bbr 7no #bej7

 b5ev5s #d /uks rauwe kemiries2 gro5t53 
#a bord vol fijngesn$5 rebo5g afgekookt 
tot het bitt]e er van is v]wijd]d1 jonge
 djago5gs1 die m5 9 hun geheel laat4    
,de b]eid+ is als die van de            
sajo]-bajem1 7kemiries ui?al5 en met de 
kruid5 fijn/amp57 ov]ig5s alles met     
elk&] opkok54    #beb4 ,sajo] boontjes4 
,e5 bord vol boontjes1 heel (           
fijngesn$51 #c lepels fijngesn$5 bawang 
mrah1 #d sio5gs fijngesn$5 bawang       
poetih1 #d s*ijfjes laos1 #b daon salam1
 z\t 7na> smaak en na> v]kiez+7 sant5   
van n klapp]4  ,de spec]ij5 ( kruid5    
word5 sam5 fijnge/ampt1 de boontjes     
kookt m51 met we9ig wat]1 half ga>1     
voegt da> de kruid5 en de sant5 bij en  
alles sam5 lat5 doorkok51 tot de        
boontjes ga> zijn4    #bec4 ,sajo]      
bl9djoe4  7( ,s3 assem bl9djoe74  ,van  
de bl9djoe word5 f de jonge blad]5 en   
bloem51 f de vru*tjes 7pitjes7 alle51   
rijp en onrijp d4 i4 rood en gro51      
gebruikt4 ,hi]bij dezelfde spec]ij5 als 
ond] no #bdh4  ,de bl9djoe 7blad51 f    

pitjes7 word5 e]/ afzond]lijk           
ga>gekookt4 ,ov]ig5s is de b]eid+ enz4  
dez] sajo] geheel gelijk als die van de 
sajo] assem 7no #bdh74 ,alles bij elk&] 
voeg5 en sam5 ga>kok54    #bed4 ,sajo]  
kllor4  ,dezelfde be/&deel51 wat de     
kruid5 betreft als bij de sajo] assem1  
ma> voor gro5t5 neemt m5 kllor-blad]5 en
 jonge /5gels4  ,als m5 deze sajo]      
maakt1 moet m5 bij het kok5 d] blad]5 en
 /5gels e5 we9ig sirihkalk voeg51 om d5 
bitt]5 smaak weg te nem54 ,ov]ig5s      
ges*i$t de v]d]e b]eid+ als die van de  
sajo] assem4    #bee4 ,sajo] klntang4   
,de klntangs zijn de vru*t5 van d5      
kellor4 ,als m5 deze sajo] maakt1       
gebruikt m5 dezelfde be/&deel5 als van  
de sajo] assem1 ma> met toevoeg+ van e5 
pa> kopjes sant54  ,e]/ de klntangs     
s*oongemaakt1 da>na gekookt en dan      
dezelfde b]eid+1 ook d] kruid51 en      
toevoeg+ als bij de sajo] assem4 ,het   
laat/ voegt m5 er de sant5 bij4 ,sam5   
opkok54    #bef4 ,sajo] kloewak (       
kliwiek 7( s4 brongks74  ,van d5        

poetjo5gboom heet5 de vru*t5 kloewak (  
kliwiek1 wa>van de sajo] wordt gemaakt  
na> di5 naam4 ,de vru*t5 zijn v]giftig1 
als ze nog niet door de inl&]s zijn     
b]eid4 ,de vru*t5 zijn /e5h>d1          
driehoekig van vorm1 word5 voor het     
gebruik d] sajo]s /ukgeslag5 en het vrij
 zw>te vlees* er 91 voor de sajo] g5om54
  #d ( #e kloewakpitt51 #c  #d s*ijfjes 
fijngesn$5 laos1 #a /uk ine5g$raaide    
s]h1 #a lepel fijngesn$5 ko5jit1        
assemwat] en z\t 7na> v]kiez+71 #c      
lepels fijngesn$5 bawang mrah1 boontjes 
( kool4  ,de ui5 met de kloewaks        
7inh\d71 de laos1 de ko5jit en het z\t  
fijnge/ampt1 v]volg5s gebrad54  ,da>na  
voegt m5 hi]bij e5 pa> lepels assemwat] 
en de s*oongemaakte boontjes ( kool4    
,zijn deze gro5t5 ietwat v]slag51 dan   
doet m5 er nog wat wat] bij met het     
/ukje s]h4  ,door lat5 kok51 tot de     
gro5t5 ga> zijn4    #beg4 ,sajo] lem5g4 
,all]lei soort van gro5t5 7boontjes1    
ketimo51 bloe/roe1 kool1 katjang-p&jang1
 rebo5g1 enz47 fijngesn$5 en sam5       

opgekookt4 ,temp1 #d lepels fijngesn$5  
bawang mrah1 #c sio5gs fijngesn$5 bawang
 poetih1 e5 pa> s*ijfjes k5tjoor1 #c    
s*ijfjes laos1 #a_/b lepel ketoemb>1 #e 
/uks gep(te en uitgehaalde kemiries1    
#a_/d g]aspte klapp]1 sant54  ,al de    
opgegev5 kruid5 word5 sam5 fijnge/ampt  
en met d5 #a_/d g]aspt5 klapp]          
opgebrad54 ,de temp wordt 9 /ukjes      
gesn$5 bij de kruid5 ev5 m$e gebrad51   
wa>na m5 er de dikke 7k5tel7 sant5      
bijvoegt en dit sam5 ev5 laat kok54     
,dan doet m5 al de gekookte gro5t5      
hi]bij1 voegt er nog wat gewone sant5   
7entjr7 aan toe en kookt alles sam5 op1 
tot de temp ga> is4    #beh4 ,sajo]     
loddh  kan gemaakt word5 van all]lei    
gro5t51 ( van3 rebo5g met peteboon5 en  
temp4  #c eetlepels fijngesn$5 bawang   
mrah1 #c sio5gs fijngesn$5 bawang       
poetih1 #a eetlepel fijngesn$5 laos1 #e 
/uks uitgehaalde kemiries1 z\t 7na>     
smaak en v]kiez+71 sant54  ,de gro5t5   
word5 bijna ga>gekookt--ook de rebo5g en
 de temp1 als dit voor deze loddh sajo] 

wordt gebruikt4  ,de kruid5 word5 sam5  
fijnge/ampt4 ,het wat] van de gro5t5    
wordt v]wijd]d en da>voor 9 de plaats de
 sant5 g5om51 wa>bij de ge/ampte kruid5 
word5 gevoegd4 ,sam5 lat5 opkok51 tot   
alles go$ ga> is4    #bei4 ,pi5dang     
telor4  #h gep(te bawang mrah1 #a /ukje 
gep(te ko5jit1 #a sio5g bawang poetih1  
#a /ukje assem1 #a !elepel ketoemb>1 #a 
/ukje ine5g$raaide s]h1 #c s*ijfjes     
laos1 #a daon dj]oekpo]oet1 klapp]- (   
olijfolie1 #d  #e glaz5 wat]1 #h        
h>dgekookte ei]54  ,de kruid5 word5 sam5
 fijnge/ampt1 da>na 9 de olie opgebrad52
 voeg er da>na het wat] bij met de s]h  
en de daon dj]oekpo]oet en laat dit     
alles kok51 wa>na m5 er 't laat/ de #h  
gekookte ei]5 bijvoegt4    #bfj4 ,toemis
 van gro5t54  ,e5 bordvol fijngesn$5    
kool f e5 bordvol all]lei &]e gro5t51 #c
 eetlepels fijngesn$5 bawang mrah1 #b   
lepels klapp]- 7( &]e7 olie1 kok5d wat]1
 z\t na> smaak en v]kiez+1 #b           
go$geklopte ei]51 sant5 van #a_/b       
klapp]4  ,de bawang mrah wordt met de   

olie opgebrad54 ,hi]bij voegt m5 de     
kool--f de &]e gro5t5--en braadt dit    
sam5 op1 tot de kool 7gro5te7 v]slag5   
is4 ,m5 doet er dan #a kopje kok5d wat] 
7met wat z\t7 bij4 ,da>na ro]t m5 er de 
geklut/e ei]5 9 en1 het laat/1 de sant54
  ,m5 laat dit doorkok51 tot het bijna  
droog wordt en ro]t er niet 91 voor de  
ei]5 ga> zijn4    #bfa4 ,toemis van     
&ijvie1 bajem ( taug4  #e lepels        
fijngesn$5 bawang mrah1 #d sio5g        
fijngesn$5 bawang poetih1 #b s*ijfjes   
laos1 7z\t na> smaak71 citro5sap1       
gekookt wat]1 bot] ( olie1 e5 s*aaltje  
vol gesn$5 &ijvie1 gesn$5 bajem 7(      
sesawie7 dan wel e5 s*aaltje taug4  ,e5 
van de gekoz5 gro5t5 wordt half ga>     
gekookt 7met z\t na> smaak74 ,de        
opgegev5 kruid5 word5 ze] fijn gesn$51  
te sam5 fijnge/ampt en met e5 we9ig bot]
 ( olie opgebrad54  ,m5 voegt er        
v]volg5s wat gekookt wat] bij en da>na  
de gekoz5 gro5t52 laat dit sam5 opkok51 
tot de gro5t5 ga> zijn4  ,wanne] m5 deze
 toemis wil gebruik51 kan m5 er wat     

citro5sap doorro]54  ,zoo maakt m5 ook3 
#bfb4 ,toemis pollong1    #bfc4 ,toemis 
boontjes1    #bfd4 ,toemis katjang      
kapri4        ,n4 ,,enkele              
,,k]riesoort54   #bfe4 ,am kemoet4  #h  
ei]51 #b lepels fijngesn$5 bawang mrah1 
#d sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #a  
/uk ko5jit1 #a /uk ine5g$raaide s]h1 #b 
daon salam1 #b daon dj]oekpo]oet1 sant51
 assemwat]4  ,de ei]5 word5 half  #c_/d 
ga> gekookt1 gepeld1 e5igsz9s plat      
g$rukt1 zoo1 dat zij niet b>/51 t]wijl  
de kruid5 sam5 word5 fijnge/ampt en     
opgekookt 9 sant54 ,heeft dit e5ig5 tijd
 gekookt1 dan doet m5 er de gekneusde   
ei]5 91 alsm$e het assemwat]4  ,m5 laat 
alles doorkok51 tot deze k]rie dik      
wordt4    #bff4 ,k]rie laksa telor4  #a 
bord vol gekookte laksa1 #e h>d gekookte
 ei]51 #b lepels fijngesn$5 bawang mrah1
 #b sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #f 
uitgehaalde kemiries1 #a lepel ketoemb>1
 #a_/b lepel dji5t51 'n pa> s*ijfjes    
laos1 #a_/b v+]l5gte ko5jit1 e5 /ukje   
s]h1 #b /ukjes dj]oekpo]oets*il1 sant5  

van n klapp]1 7z\t na> smaak en         
v]kiez+71 bot] ( olie4  ,de kruid5      
7behalve de blad]57 word5 sam5          
fijnge/ampt1 9 bot] ( olie opgebrad51   
da>na de sant5 er bij gevoegd1 sam5     
opgekookt en e9delijk de laksa en       
gehalve]de ei]5 er bij g$aan4 ,door lat5
 kok54  ,op dezelfde wijze b]eidt m5    
#bfg4 ,k]rie trong4  ,ho(dbe/&deel      
trongs4 ,ov]ig5s dezelfde +r$int54 7,ge5
 laksa en ge5 ei]547        ,o4         
,,gekookte ,,gro5t5 ,,voor ,,lalaps4    
#bfh4 ,lalap &ijvie ( sesawie4  ,de     
&ijvie wordt met e5 ze] we9igje z\t ga> 
gekookt en1 als zoodanig1 als bijg]e*t  
bij de indis*e rij/tafel als lalap      
gebruikt4  ,zoo heeft m53               
#bfi4 a4 lalap daon bl9djoe1            
b4 lalap kangko5g1                      
c4 lalap katjang p&jang1                
d4 lalap djanto5g pisang1               
e4 lalap kembang to]ie1                 
f4 lalap bloe/roe1                      
g4 lalap ketjiepir1                     
h4 lalap pep>4        ,p4 7,,s*ijn      

,,sambelans7   dat zijn de gado-gado's1 
als3    #bgj4 ,gado-gorng bawang4  #bj  
/uks bawang mrah1 #f sio5gs bawang      
poetih1 #a lepel goela-djawa1 7#a       
!elepel z\t71 #c lepels assemwat]1 bot] 
( klapp]- 7olijf-7 olie4  ,de witte en  
roode ui5 word5 fijngesn$5 ( fijngehakt1
 met bot] opgebrad5 en1 als zij v]slag5 
zijn1 da>aan toegevoegd het assemwat] en
 de goela djawa4  ,m5 laat dit sam5     
kok51 tot de ui5 ga> zijn en de olie    
bov5op komt drijv54  ,n4,b4 ,liefhebb]s 
van sant5 kunn5 bij de b]eid+ van deze  
gado-gorng sant5 er bij kok51 dan wordt 
het g]e*t smakelijk] en met me] koewah  
7saus74    #bga4 ,gado-gorng blimb+4    
#aj fijngesn$5 bawang mrah1 #c sio5gs   
fijngesn$5 bawang poetih1 #d s*ijfjes   
laos1 #a !elepel fijngesn$5 s]h1 #a_/b  
!elepel witte suik] 7z\t na> smaak71 #a 
kopje sant51 bot] ( klapp]- dan wel     
olijfolie1 e5 !es*oteltje vol gro5e1    
onrijpe blimb+-boelat4  ,de blimb+s     
snijdt m5 9 /ukjes ( m5 laat ze 9 hun   
geheel2 da>na /ampt m5 de kruid5 sam5   

fijn1 braadt dit op 9 bot] ( olie en1   
als de ui5 v]slag5 zijn1 doet m5 er de  
blimb+ bij1 ro]t er met e5 lepel 9 en1  
als de blimb+ ga> wordt1 doet m5 er het 
kopje sant5 bij4  ,doorkok51 tot de olie
 er uitkomt4    #bgb4 ,gado-gorng       
boontjes4  #a bordje vol gesn$5         
boontjes1 #b lepels fijngesn$5 bawang   
mrah1 #d sio5gs fijngesn$5 bawang       
poetih1 #d s*ijfjes laos1 #a lepel      
fijngesn$5 s]h1 #a_/b !elepel suik]1 #a 
lepel assemwat]1 #a kopje sant51 bot] ( 
klapp]- 7olijf-7 olie4  ,de kruid5 word5
 sam5 fijnge/ampt en met bot] ( olie    
opgebrad54 ,dan voegt m5 er de boontjes 
bij1 v]volg5s het assemwat]1 wa>na m5   
dit sam5 opkookt1 om er1 da>na1 de sant5
 bij te voeg54  ,m5 blijft deze gado    
gorng doorkok51 tot de olie er uitkomt4 
#bgc4 ,gado-gorng katjang p&jang4  ,e5  
bosje katjang p&jang1 #c lepels         
fijngesn$5 bawang mrah1 #c sio5gs       
fijngesn$5 bawang poetih1 #e s*ijfjes   
laos1 #d uitgehaalde kemiries1 #a /ukje 
s]h1 #a kopje sant51 dj]oek po]oet      

blad]51 bot] ( klapp]- 7olijf-7 olie1   
assemwat]4  ,de lange katjangs word5 ze]
 kort gesn$5 7 #a c4,m472 de uitgehaalde
 kemiries word5 met de kruid5 ge/ampt1  
da>na 9 de olie gebrad51 de katjang er  
bij gevoegd1 v]volg5s e]/ het assemwat]1
 da>na de sant5 da>bij g$aan en dit     
alles lat5 doorkok51 tot het bijg]e*t   
dik wordt4    #bgd4 ,gado-ketimo54  #b  
#c fijngesn$5 komkomm]s1 #f gep(te      
uitgehaalde kemiries1 7z\t na> smaak (  
v]kiez+71 #a_/b kopje citro5sap4  ,m5   
laat het wat] e]/ uit de fijngesn$5     
s*ijfjes komkomm]s loop52 dan /ampt m5  
de kemiries fijn en /ampt ze sam5 met   
het citro5sap en giet dit sausje ov] de 
komkomm]s1 die m5 op e5 s*aaltje heeft  
g]ange]d4  ,n4,b4 ,m5 kan ook bij de    
kemiries #a lepel fijngesn$5 bawang mrah
 en #b sio5gs fijngesn$5 bawang poetih  
m$e /amp51 wa>door het sausje dikk]     
wordt4    #bge4 ,gado-gorng klappa4     
#a_/b g]aspte klapp]1 #e s*ijfjes laos1 
#b lepels fijngesn$5 bawang mrah1 #c    
sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #b     

dj]oek po]oets*ill51 bot] ( klapp]-     
7olijf-7 olie4  ,de kruid5 word5 sam5   
fijnge/ampt en met d5 g]aspt5 klapp] 9  
bot] ( olie geelbru9 gebrad51 da>na     
w$]om fijnge/ampt4 ,m5 gebruikt dit     
bijg]e*t droog1 bij de rij/4 ,ook om bij
 ketan en gemblong voor te di554        
#bgf4 ,gado-klappa m5tah4  #a_/b g]aspte
 klapp] 7alle5 het wit1 zond] bru9e     
s*il71 #e s*ijfjes1 k5tjoor1 #d s*ijfjes
 laos1 #c sio5gs fijngesn$5 bawang      
poetih1 7z\t na> smaak en v]kiez+7 #b   
daon dj]oekpo]oet en e5ige              
kemangie-blaadjes4  ,de kruid5 word51   
met de dj]oekpo]oetblad]51 ze] fijn     
ge/ampt4 ,da>na word5 zij met d5 g]aspt5
 klapp] innig v]m5gd 7di rames7 en op e5
 s*aaltje g$aan1 wa>na dit g]e*t met de 
kemangie-blaadjes wordt opgesi]d4 ,go$  
om bij rij/1 ketan ( gemblong te        
gebruik54    #bgg4 ,gado-gorng pepaja4  
#a bordje vol fijngesn$5 rauwe pepaja1  
#c lepels fijngesn$5 bawang mrah1 #c    
sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #d     
s*ijfjes laos1 #a lepel fijngesn$5 s]h1 

#a lepel assemwat]1 e5 tikje suik]1     
sant51 bot] ( klapp]- 7olijf-7 olie4    
,de pepaja wordt ev5 met heet wat]      
ov]got5 en op e5 v]giet g$aan1 om te    
lat5 uitlekk5 en d5 tabaksmaak te       
v]wijd]54 ,al de kruid5 word5 sam5      
fijnge/ampt1 9 bot] ( olie opgebrad51   
wa>na m5 er de pepaja bijvoegt en dit   
nog sam5 ev5 laat brad54  ,hi]bij voegt 
m5 v]volg5s e]/ het assemwat]1 da>na de 
sant5 en laat alles sam5 ga> smor54     
#bgh4 ,gado-gorng peth4  #a kopje vol   
gesn$51 gekookte pethboon51 #c lepels   
fijngesn$5 bawang mrah1 #d sio5gs       
fijngesn$5 bawang poetih1 #e uitgehaalde
 kemiries1 #a eetlepel assem- (         
dj]oekwat]1 #b daon dj]oekpo]oet1 #d    
s*ijfjes laos1 #a kopje sant5 7z\t na>  
smaak en v]kiez+7 bot] ( klapp] 7olijf-7
 olie4  ,behalve de daon moet5 alle     
kruid5 te sam5 fijnge/ampt en 9 bot] (  
olie opgebrad54  ,hi]na voegt m5 er de  
peth-boon5 bij1 met het assemwat] en de 
daon dj]oekpo]oet4  ,dan kookt m5 alles 
op 9 de sant51 tot de olie er uit komt4 

#bgi4 ,gado-poja4  #a_/b g]aspte droog  
gebrad5 klapp] 7geelbru971 #d s*ijfjes  
laos1 #a lepel ketoemb>1 #d             
dj]oekpo]oetblad]5 7z\t na> smaak en    
v]kiez+--#a !elepel74  ,de kruid5 word5 
sam5 fijnge/ampt en droog opgebrad5 met 
de drooggebrad5 klapp]4 ,als het k\d is 
geword51 kan m5 dat tot po$] fijn/amp54 
,m5 eet dit bijg]e*t bij de go]ie       
rij/soort5 7no #bda1 #bdb1 #bdc7 ook bij
 ketan1 wanne] deze als rij/ wordt      
geget54    #bhj4 ,gado-gorng telor4  #e 
h>dgekookte ei]51 #e uitgehaalde        
kemiries1 #b eetlepels fijngesn$5 bawang
 mrah1 #d sio5gs fijngesn$5 bawang      
poetih1 #d s*ijfjes laos1 #a_/b eetlepel
 fijngesn$5 s]h1 #a_/b !elepel suik]1 #a
 eetlepel assem- ( dj]oekwat]1 #a_/b    
kopje sant51 7z\t na> v]kiez+7 bot] (   
klapp]- 7olijf-7 olie4  ,m5 snijdt de   
gepelde h>dgekookte ei]5 9 #d;de p>t5 en
 range]t ze op e5 s*aaltje4  ,de        
kemiries word5 met al de kruid5         
fijnge/ampt en 9 de bot] ( olie         
opgebrad52 v]volg5s doet m5 er 't       

assemwat] bij1 laat dit ev5 opkok51     
wa>na er de sant5 wordt bijgevoegd4 ,is 
deze saus dik geword51 dan doet m5 ze   
ov] de ei]5 9 de s*aal4  ,dezelfde      
kruid5 en dezelfde b]eid+ volgt m5 voor 
het mak5 van3    #bha4 ,gado-gorng dad> 
en    #bhb4 ,gado-gorng tjeplok4        
,q4 ,,e5ige ,,petjels4   #bhc4 ,petjel  
mangga mo$a ( trantjam4  #a bord vol    
fijngesn$5 rauwe mangga ( mangga m5gkel1
 #b fijngesn$5 bawang mrah1 #b sio5gs   
bawang poetih1 #f uitgehaalde kemiries1 
#a kopje sant5 7z\t na> smaak en        
v]kiez+74  ,de fijngesn$5 mangga wordt  
rauw 7( ev5 9 kok5d wat] g$ompeld7      
gebruikt4  ,de kruid5 word5 sam5        
fijnge/ampt en ev5 met de sant51 al     
ro]5de1 opgew>md1 tot het dik wordt4    
,deze saus giet m5 v]volg5s ov] de      
/ukjes mangga1 die m5 op e5 s*aaltje    
heeft g]ange]d4    #bhd4 ,petjel        
seld]ij4  7,sldrie74  #a bordje vol     
seld]ij1 rauw en go$ gewass*54 ,dezelfde
 kruid5 als hi]bov5 7no4 #bhc7 ma> ge5  
sant54 ,9 plaats da>van #c_/d kopje     

citro5sap ( assemwat]4  ,de seld]ij     
wordt op e5 s*aaltje g$aan1 de kruid5   
sam5 fijnge/ampt en gekookt met het     
citro5- ( assemwat]1 tot e5 papje en dit
 door de seld]ij g$aan4    #bhe4 ,petjel
 taug4  #a bord vol gekookte taug4      
,dezelfde kruid5 als van de petjel      
mangga 7no4 #bhc74  ,de b]eid+ is geheel
 gelijk als die van de petjel mangga    
7no4 #bhc74    #bhf4 ,djanganan4        
,all]lei soort van jonge gro5t5 en      
peulvru*t51 gekookt4 ,dezelfde saus     
wordt hi]ov] he5 ge/ort als die b]eid   
wordt voor de petjel mangga en de petjel
 taug 7no4 #bhc74  ,op e5 s*aal heeft m5
 dan al de gekookte gro5t5 g]ange]d4    
,r4 ,,e5ige ,,beb,t,,ks4   #bhg4        
,bebtk-,betawie4  #aj bawang mrah1 #b   
sio5g bawang poetih1 #h uitgehaalde     
kemiries1 #b /ukjes ko5jit t] kw>t      
v+]l5gte1 #a !elepel ketoemb>1 #a_/d    
lepel dji5t51 7z\t na> v]kiez+71 #b daon
 dj]oekpo]oet1 #a /ukje gekneusde laos1 
#a lepel fijngesn$5 s]h1 #b lepels      
assemwat]1 #a h>d gekookt ei1 #a geklut/

 ei1 dikke sant51 soja1 citro5sap en    
pisangblad]5 met biet+s1 #b lepels      
klapp]- ( 7olijf-7 olie4  ,roode en     
witte ui5 word5 met al de kruid5        
7behalve s]h en de daons7 sam5          
fijnge/ampt1 met de daons opgebrad5 9 de
 olie1 da>na da>bij de sant5 gevoegd1   
v]volg5s het assemwat]1 en dit kok5 tot 
de olie er uit komt4  ,de pisangblad]5  
word5 ev5 gekoekoe/1 9 vi]kante /ukk5   
gesn$51 wa>na m5 9 elk blaadje wat      
fijngesn$5 s]h1 #a_/h ei1 wat dikke     
sant5 7met geklut/ eiwit door elk&]7 en 
e5 lepel van de ge/ampte kruid5 doet4   
,v]volg5s sluit m5 het blaadje di*t1    
maakt er e5 pakje van1 di*tgemaakt met  
biet+s en /oomt deze pakjes v]d] 9 e5   
langsng4  ,m5 gebruikt deze bebtks met  
wat soja en citro5sap4    #bhh4         
,bebtk-djantong pisang4  ,afgekookte    
djantong pisang4 ,dezelfde +r$int5 als  
hi]bov51 do* ge5 h>d gekookte ei da>bij 
7no4 #bhg74  ,dezelfde b]eid+ als ond]  
no4 #bhg4 ,e]/ doet m5 9 het            
pisangblaadje wat s]h1 dan wat van de   

kruid51 dan #a lepel djantong pisang en 
e9delijk de sant5 met geklut/ eiwit4    
#bhi4 ,bebtk-djawa met kool-,b&a-blad]54
  ,e5 bordje vol fijngesn$5 jonge       
kool-,b&a-blad]51 e5 ei1 7z\t na> smaak 
en v]kiez+71 #a_/d g]aspte klapp]1 #b   
eetlepels fijngesn$5 bawang mrah1 #d    
sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #c     
s*ijfjes laos1 #c kemiries1 #a_/b lepel 
ketoemb>1 olie1 sant51 pisangblad]51    
biet+s4  ,met uitzond]+ van d5 g]aspt5  
klapp]1 word5 al de +r$int5 en kruid5   
sam5 fijnge/ampt en 9 de olie opgebrad54
 ,de kool-,b&ablad]5 word5 ev5 door     
kok5d wat] gehaald en da>na het wat] er 
uit gep]/4 ,v]volg5s klopt m5 het ei met
 de sant51 doet hi]9 de blad]5 met de   
gebrad5 kruid5 en maakt hi]van pakjes 9 
de pisangblad]54 ,m5 ov]giet d5 inh\d   
van elk pakje met wat dikke sant51 sluit
 dan de pakjes di*t1 met de biet+s      
di*tgespeld en /oomt e9delijk de pakjes 
op 9 e5 langsng4    #bij4 ,bebtk-kool4  
,dezelfde be/&deel52 m5 heeft nu gewone 
fijngesn$5 koolblad]5 9 plaats van de   

kool-,b&ablad]52 ov]ig5s dezelfde       
kruid54 ,m5 kan de pakjes mak5 9        
pisangblad]5 (1 na> v]kiez+1 9          
koolblad]51 die ook ev5 door w>m ( kok5d
 wat] zijn gehaald4    #bia4            
,bebtk-timbool van g]aspt5 klapp]4      
#a_/b g]aspte klapp]1 de volg5de kruid51
 als3 #b eetlepels fijngesn$5 ui51 #d   
sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #a     
lepel ketoemb>1 #a_/b lepel dji5t51 #a  
!elepel suik]1 #a geklut/ ei]dooi]1     
sant5 k5tel1 #b dj]oekpo]oetblad]51     
olie1 citro5sap1 pisangblad]5 en biet+s4
  ,roode en witte ui5 word5 sam5        
fijnge/ampt en gebrad51 wa>na m5 er d5  
g]aspt5 klapp] en de kruid5 go$ doorhe5 
ro]t2 m5 doet hi] het geklut/ ei1 met de
 dikke sant5 en de dj]oekpo]oetblad]5   
door en neemt van dit m5gsel1 voor elk  
/ukje pisangblad1 e5 lepel1 doet dit op 
het blad1 v\wt het di*t en /oomt het op 
als de &]e bebtks4 ,bij het gebruik p]/ 
m5 ov] d5 inh\d d] pakjes wat citro5sap4
        ,s4 ,,&]e ,,bijg]e*t54          
,s]o5dngs4   #bib4 ,s]o5dng katjang     

bras4  #a witges*ilde klapp]1 go$       
g]aspt1 #a !ebordje s*oongemaakte       
katjang bras1 9 klapp] 7olijf-7 olie    
gebrad51 #c lepels fijngesn$5 bawang    
mrah1 #d sio5gs fijngesn$5 bawang       
poetih1 #a lepel fijngesn$5 laos1 #b    
lepels ketoemb>1 #a lepel dji5t51 #a    
/ukje goela djawa1 #a eetlepel assempap1
 klapp]- 7olijf-7 olie1                 
dj]oekpo]oetblad]54  ,de kruid5 word51  
zond] de blad]51 ge/ampt1 door d5       
g]aspt5 klapp] g]o]d met de assempap4   
,dit wordt 9 olie gebrad51 tot het      
li*tbru9 ziet2 dan ro]t m5 er de gebrad5
 katjangbras doorhe5 met de             
dj]oekpo]oetblad]54 ,s]o5dng be/aat     
alle5 uit gebrad5 g]aspt5 klapp]4       
#bic4 ,s]o5dng djago5g4  ,dezelfde      
+r$int5 als ond] no #bib ma>1 9 plaats  
van de katjangbras1 neemt m5 de pitjes  
van #ac djago5gs4 ,m5 braadt dit op 9   
bot] ( olie en ro]t alles door d5       
gebrad5 g]aspt5 klapp] en de kruid54    
,b]eid+ is als hi] vor5 no #bib4        
#bid4 ,frikadel djago5g4  #ab jonge     

djago5gs1 de pitjes van de kolv5 af     
g]aspt1 #b lepels fijngesn$5 bawang     
poetih1 #a !elepel langkwas1 #b ( #c    
/ukjes k5tjoor1 #a_/b lepel dji5t51 #a  
geklut/ ei1 #e lepels sant5 7z\t na>    
smaak71 bot] ( klapp]- 7olijf-7 olie1 #b
 lepels meel4  ,de kruid5 word5 sam5    
fijnge/ampt en door de g]aspte djago5g  
go$ g]o]d4 ,het geklut/ ei ro]t m5 er   
da>na ook doorhe54 ,is dit beslag te    
week 7entjr71 dan ro]t m5 er de #b      
lepels meel door4 ,m5 neemt van het     
v]kreg5 djago5gdeeg met e5 lepel kle9e  
hoeveelh$51 die m5 als frikadell5 bakt 9
 kok5d heete bot] ( olie4    #bie4      
,rempah klappa4  #a jonge klapp]1 zond] 
het bru9e dunne s*il1 fijng]aspt1 #aj   
/uks bawang mrah1 #b sio5gs bawang      
poetih1 #a lepel ketoemb>1 #a_/b lepel  
dji5t51 7z\t na> smaak en v]kiez+7 #a   
/ukje goela djawa1 #a ( #b geklut/e     
ei]51 dikke sant51 klapp]- 7( olijf-7   
olie4  ,de kruid5 word5 sam5            
fijnge/ampt1 met g]aspt5 klapp] en het  
ei go$ tot e5 beslag v]m5gd1 wa>van m5  

/ukjes 9 driehoekig5 vorm afneemt1 welke
 m5 9 kok5d heete olie opbraadt4 ,deze  
rempahs word5 9 de militaire w]eld      
p>oolbriefjes g5oemd4    #bif4          
,gef>ce]de ketimo5s4  7ketimo5 isi74  #d
 ( #f komkomm]s1 #a_/d g]aspte klapp]1  
#a h>d gekookt ei en #a geklut/ ei1 ze] 
fijngekapte s]h1 soja1 citro5sap1       
ge/ampte bes*uit1 bot] ( olie1 e5 sne$je
 9 sant5 geweekt wittebrood1 sant5 en   
wat]4  ,de komkomm]s word5 van de topp5 
ontdaan en 9 #b ( #c /ukk5 v]deeld en   
het b9n5/e er uit gehaald1 da>na 9 heet 
wat] g$aan1 zoodat ze wat v]slag5 zijn  
7niet kok574  ,nu maakt m5 e5 beslag (  
e5 soort deeg van3 d5 g]aspt5 klapp]1   
het fijngehakte gekookte ei1 het        
geweekte brood1 de ge/ampte kruid5 en   
het geklut/ ei en vult met dit deeg de  
uitgeholde /ukk5 ketimo51 die m5 9 e5   
basi kas>1 met bot]1 doet4 ,op de /ukjes
 ketimo5 ook e5 kluitje bot]4  ,m5 p]/  
er wat citro5sap ov] en bevo*tigt ze met
 e5 m5gsel van soja1 sant5 en wat]1 t]  
hoeveelheid van e5 kopje vol4 ,m5 /rooit

 ov] het g]e*t bes*uitkruim en laat het 
dan 9 d5 ov5 bru9 bakk54 ,nu en dan kan 
m5 de ketimo5s met het nat begiet54     
#big4 ,gef>ce]de trongs4  ,e5 pa> groote
 jonge trongs moet m5 s*ill51 van d5    
/5gel ontdo51 van b9n5 ui?oll5 en half  
ga> kok54  ,het vulsel dez] trongs is   
als bij no4 #bif1 ma>1 9 plaats van het 
h>dgekookte ei1 neemt m5 het b9n5/e 7de 
pitjes7 d] trongs1 dat e]/ wordt        
gekookt1 alvor5s het met al de &]e      
+r$int5 aan te w5d5 als f>ce4    #bih4  
,gep(te trongs4  ,e5 pa> trongs 9 de    
l5gte doorgesn$51 bot] ( olie4  ,op de  
trongs snijdt m5 ov]dw>s kruisjes aan de
 gesn$5 b9n5zijde1 besme]t ze met bot] (
 olie en roo/]t ze1 aan e5 /okje 7dunne 
biet+71 bov5 e5 ar5gvuur4    #bih;a4    
,kroepoek bl9djoe4  ,m5 heeft 9 ,indi   
vi] ( vijf kroepoeksoort51 wa>van er vi]
 gemaakt word5 van di]lijke product5    
als3 k>b\w5huid1 e5ige g>nal5soort51 die
 dus buit5 bes*\w+ blijv54 ,de bl9djoe  
is da>5teg5 e5 vru*t4 ,deze wordt1 na   
e5ige bew]k+1 geplet en g$roogd4 ,m5    

koopt ze op d5 pass> 7m>kt74  ,de       
kroepoek is als e5 soort van droog gebak
 bij de rij/tafel aan te m]k54 ,m5 neemt
 e5 h&vol rauwe1 g$roogde kroepoekjes en
 olie4 ,n4,b4 ,zoo heeft m5 ook kripik  
djngkol en k4 ketlla4  ,9 de kok5d heete
 olie word5 de kroepoeks ev5 opgebrad51 
tot zij zi* e5igsz9s uit hebb5 gezet4   
,door hun eig5a>dig5 smaak zijn zij bij 
vel5 zr gewild1 vooral lu*tig 9 kok5de  
olie ev5 gebakk54        ,t4            
,,ei]g]e*t54   #bii4 ,dad>-djawa        
7omelet74  #d ( #e ei]51 #c lepels      
gebakk5 ui51 bot] ( olie1 e5 lepel      
sant54  ,de ei]5 word5 7na> v]kiez+ met 
e5 tikje z\t7 geklut/1 da>door de lepel 
sant5 g]o]d en da>bij de gebakk5 ui5    
gevoegd4  ,van dit m5gsel bakt m5 9     
kok5d heete bot] ( olie e5 dad>         
7ei]/ruif74    #cjj4 ,dad>-isi  ( kab]  
koeb]toe4  #e ei]51 het rood en het wit 
afzond]lijk geklut/1 #a_/b  #a kopje    
dikke sant51 #a lepel ketoemb>1 #a_/b   
lepel dji5t51 7z\t na> v]kiez+71 e5     
/ukje gep(te ko5jit1 #h /uks bawang     

mrah1 #c /uks uitgehaalde kemiries1 #c  
s*ijfjes laos1 #a /ukje s]h1 de s*il van
 e5 dj]oekpo]oet1 #b daon salam1 #a daon
 p&an1 #a_/d g]aspte en gebrad5 klapp]1 
e5 we9ig citro5sap1 klapp]- ( olijfolie4
  ,al de kruid51 behalve de daons1 word5
 sam5 fijnge/ampt1 9 olie opgebrad5 met 
de blad]54 ,is dit go$ heet1 dan doet m5
 er e5 pa> lepels sant5 bij1 da>na d5   
g]aspt5 klapp]4  ,m5 maakt nu e5 dad>   
7/ruif7 van de ei]5 met de dikke sant51 
doet1 als deze dik beg9t te word51 er   
het klapp]m5gsel op1 v\wt de dad> di*t  
en bakt ze aan beide kant5 bru94 ,ze    
wordt w>m geget5 7lauww>m natuurlijk674 
,u4 7,,*9ees*74   #cja4 ,bahmie4  #bj   
/ukjes mie1 #a !es*oteltje taug1 ev5veel
 peultjes1 #d lepels daon koetja1 #a    
!es*oteltje seld]ij1 #d lepels daon     
brambang 7prei71 #a groote lepel taotjo1
 #c lepels fijngesn$5 bawang mrah1 #a   
lepel fijngesn$5 bawang poetih4 7,e5    
!es*oteltje vol gekookte koep+-tikoes en
 #a !es*oteltje vol gebrad5 tahoe71 twee
 lepels arr[rootmeel1 soja1 citro5sap en

 e5 dunne dad> van #d ei]52 #b lepels   
gebakk5 ui54  ,de mie wordt             
s*oongemaakt1 7door ha> ev5 te week57   
dan ev5 9 kok5d wat] g$ompeld4  ,de     
gro5t5 word51 na> smaak ( v]kiez+1 half 
( geheel ga> gekookt1 de ui5 gebrad54   
,van d5 arr[root wordt1 met wat] en     
soja1 e5 dik papje gemaakt4  ,wanne] m5 
de mie opdoet1 maakt m5 van ha> met de  
gro5t51 de taotjo 7de koep+-tikoes en de
 tahoe7 e5 allega>1 door alles door     
elk&] te ro]5 en giet da>ov] he5 het    
papje4  ,m5 v]si]t dit g]e*t met de aan 
ze] dunne reep5 gesn$5 dad>1 de gebakk5 
ui5 en wat gekookte ( gebakk5 tahoe4    
#cjb4 ,kiemloh4  ,m5 maakt e5           
s*ijnb\illon van soja en w>m wat]1 #a   
bord vol gekookte koep+ tikoes1 #a      
!ebordje vol seld]ij1 ev5 veel peultjes1
 #a !ebordje prei1 ev5veel kool1 #b     
lepels gesn$5 koetjablad]51 #a bord vol 
geweekte laksa1 #a groote lepel taotjo1 
#b lepels gebrad5 ui51 #a_/b lepel      
gebakk5 bawang poetih4 ,desv]kiez5de e5 
dad> van #d ei]54  ,al de opgegev5      

gro5t51 de laksa enz4 kookt m5 op 9 d5  
s*ijnb\illon1 ro]t er de gebakk5 ui5 en 
de koep+-tikoes door en1 wanne] m5 dit  
g]e*t gebruikt1 neemt m5 er wat         
citro5sap bij4 ,m5 kan er e5 dad> 9     
reep5 bov5op do54    #cjc4 ,tjoan tahoe4
  #e eetlepels fijngesn$5 tahoe1 #b     
eetlepels fijngesn$5 bawang mrah1 #a    
eetlepel fijngesn$5 bawang poetih1 #c   
eetlepels jonge prei1 ev5veel koetja en 
ook ev5veel seld]ij1 #a !ebordje taug1  
#a eetlepel taotjo1 #a eetlepel soja1 e5
 we9ig wat]1 #c geklut/e ei]51 bot]1    
klapp]- ( olijfolie4  ,de fijngesn$5    
tahoe wordt gebrad5 9 de olie1 tot ze   
ga> is1 dan laat m5 ze k\d word54 ,9 de 
da>van ov]geblev5 olie braadt m5 de te  
sam5 fijnge/ampte ui5 7roode en witte7  
en voegt er de jonge gro5t5 en blad]5   
bij1 met de taotjo en de soja met wat   
wat] aangel5gd1 wa>na m5 hi] nog de     
gebrad5 tahoe met de #c geklut/e ei]5   
door he5 ro]t4 ,ev5 lat5 door/ov5 en dan
 w>m t] tafel br5g54    #cjd4 ,laksa    
tj9a4  ,e5 bordvol geweekte ga>gekookte 

laksa1 #c lepels fijngesn$5 bawang mrah1
 #d sio5gs fijngesn$5 bawang poetih1 #a 
lepel vol fijngesn$5 s]h1 #a /uk ko5jit1
 #a #a_/b lepel ketoemb>1 #a lepel      
dji5t51 7z\t na> smaak en v]kiez+74 ,al 
deze kruid5 te sam5 fijnge/ampt en da>na
 gebrad54  ,v]d]3 #c lepels fijngesn$5  
prei1 ev5veel koetja1 ev5veel seld]ij1  
sant5 van #a_/b klapp]1 #d h>d gekookte 
ei]51 #a_/b kopje soja1 #c  #d kopjes   
wat]1 #b daon salam1 #b daon            
dj]oekpo]oet1 e5 pa> s*ijfjes           
dj]oek-nipis1 bot] ( klapp]- 7olijf-7   
olie4  ,bij de re$s g]e$ gemaakte       
gebrad5 kruid5 doet m5 de soja en het   
wat]1 v]volg5s voegt m5 da> de          
fijngesn$5 gro5t51 blad]5 en de laksa   
bij1 kookt dit ga>1 doet er de sant5 bij
 en /ort alles1 als de sant5 met het    
geheel dik is geword51 9 e5 deks*aal2   
p]/ er na> v]kiez+ dj]oeksap ov] he5 en 
plaat/ er bov5op de 9 #d;e p>t5 gesn$5  
gepelde gekookte ei]5 en de s*ijfjes    
citro54        ,v4 ,,boebo]s4           
,,kw-,,kw',s4   #cje4 ,boebo] assem4    

,zie no4 #aeg4    #cjf4 ,bidji salak (  
,boebo] tjtj4  #f kopjes rij/meel1 #a   
#a_/b kopje wat]1 #a pond goela-djawa1  
sant5 en e5 we9ig z\t 7na> v]kiez+47    
,het meel wordt met k\d wat] tot e5 deeg
 gekne$1 wa>na m5 er r+5 van vormt1 die 
m5 op e5 zeef 7tanggk7 plaat/4 ,de zeef 
wordt1 met de r+51 9 w>m wat] gezet en  
op die wijze de r+5 go$ ga> gekookt4    
,als deze ga> zijn1 word5 zij uit het   
wat] gehaald1 go$ door elk&] gekne$ en  
hi]van langw]pig ronde balletjes gekne$1
 die m5 op e5 bordje plaat/1 wa>op droog
 meel1 opdat zij niet aan elk&] klev54  
,van de goela-djawa wordt1 met wat wat]1
 e5 /roop gekookt1 en1 nadat de         
balletjes nog e5s door meel zijn        
gew5teld1 deze 9 de /roop m$egekookt1   
tot de suik] dik is geword54  ,m5 eet   
deze bidji salak met sant54    #cjg4    
,boebo] sant54  #a #a_/b pond rij/1     
sant5 van #b klapp]s1  #a pond          
goela-djawa1 tot /roop gekookt4  ,de    
rij/ wordt 7liwet7 bijna ga> gekookt1   
v]volg5s voegt m5 er de sant5 van #a    

#a_/b klapp] bij en laat dit go$        
doorkok51 tot de boebo] pap is geword54 
,nadat de goela-djawa-/roop is gezift1  
doet m5 da> de sant5 van #a_/b klapp]   
bij1 kookt dit sam5 nog ev5 op en       
gebruikt m5 deze /roop bij de boebo]    
sant54    #cjh4 ,boebo] soemsoem 7,zie  
no4 #aha74  #f !ekopjes tepong bras     
7rij/meel71 #b #a_/b kopje wat]1 sant5  
k5tel 7dikke7 en sant5 entjr 7dunne7 van
 n klapp]1 e5 /uk s]h (                 
dj]oekpo]oetblad]52 goela-djawa/roop4   
,het meel wordt voorzi*tig met wat]     
aangel5gd4 ,dan kookt m5 v]volg5s de    
dunne sant5 op met de s]h ( de          
dj]oekpo]oetblad]5 en ro]t1 als dit     
kookt1 er langzaam de aangemaakte       
tepong-bras door4 ,m5 blijft intuss*51  
zond] oph\d51 doorro]54 ,als dit dik    
beg9t te word51 ro]t m5 er de dikke     
sant5 7k5tel7 door4  ,deze boebo] mag   
niet te dik word51 do* moet to* go$ ga> 
zijn4  ,zij wordt met goeladjawa/roop   
geget54    #cji4 ,boebo] pieso4  #e     
kopjes fijn rij/meel1 #a_/d g]aspte     

klapp]1 #a kopje k\d wat]1 #aj kopjes   
sant51 goeladjawa/roop4  ,het rij/meel  
wordt door elk&] gekne$ met d5 g]aspt5  
klapp] en da>na1 ev51 droog ge/oomd     
7gekoekoe/47  ,v]volg5s doet m5 het 9 e5
 groote kom en maakt er1 met het wat]1  
e5 beslag van1 wa>van m5 balletjes      
kne$t1 die m5 9 de go$ kok5de1 heete    
sant51 ga> kookt4  ,deze balletjes (    
boebo] pieso eet m5 met goeladjawa/roop4
 ,de inl&]s mak5 vi]kante bakjes van    
daon pisang met kle9e biet+s va/ge/ok51 
en do5 hi]9 #f tot #h  #aj /uks van die 
balletjes 91 met dikke goela-djawa/roop4
    #caj4 ,dawet ( ,tj5dol4  ,e5 bord   
vol arr[root1 k\d wat]1 sant51          
goeladjawa/roop4  ,m5 kookt wat] en     
maakt d5 arr[root aan met k\d wat]4 ,als
 dit go$ v]m5gd is1 kookt m5 het 9 het  
w>me wat] tot het e5 dikke glasa*tige   
pap is geword54 ,da>na /ort m5 deze pap 
9 e5 zeef met groote gat51 welke m5 bov5
 e5 kom met k\d wat] h\dt4 ,de arr[root 
valt dan 9 dikke vlokk5 door de zeefgat5
 9 het wat] en /olt da> 94  ,als m5 nu  

de dawet wil gebruik51 neemt m5 met e5  
lepel van die vlokk51 /ort ze 9 e5 glas 
( kopje en gebruikt ze met sant5 en     
goeladjawa/roop4      ,,kw-,,kw',s4     
#caa4 ,ananasprol4  ,e5 ananas1 9 zijn  
geheel 9 we9ig wat]1 niet te ga>        
gekookt1 #h ei]51 #e lepels suik]1 #b   
lepels bot]1 melk1 #ab sne$jes brood1 #a
 /ukje vanille1 bes*uitkruim4  ,de      
sne$jes brood word5 aan we]szijd5 met   
bot] besme]d1 de melk wordt met de suik]
 en vanille gekookt1 de ei]5 word51 het 
rood en het wit afzond]lijk1 geklopt4   
,als de melk k\d is geword51 ro]t m5 er 
het geklopt rood d] ei]5 door en weekt  
v]volg5s da>9 het brood4  ,9 e5 vuurva/e
 s*aal doet m5 nu wat bot]1 legt er1    
laag om laag1 brood en s*ijfjes ananas  
91 de bov5/e laag brood1 en hi]op het   
/ijfgeklopte eiwit4 ,hi]ov] /rooit m5   
wat suik] en bes*uitkruim en bakt dan   
deze v]snap]+ 9 d5 w>m5 ov5 (           
pan-p5gorngan bru94    #cab4 ,manggamoes
 prol4  ,9 plaats van ananas neemt m5   
manggamoes4 ,ov]ig5s dezelfde be/&deel5 

als hi]bov51 no #caa4  ,dezelfde b]eid+ 
als ond] no #caa4    #cac4 ,*9ees*e     
pa/eitjes4  #b !ekopjes tepong bras1    
#a_/b kopje k\d wat]2 vulsel3 e5        
h>dgekookt ei1 #a !elepel ketoemb>1 #b  
lepels fijngehakte bawang mrah1 #b      
sio5gs fijngehakte bawang poetih1 #b    
eetlepels fijngehakte koetja1 e5 pa>    
lepels fijngehakte gebrad5 tahoe1 #b    
daon dj]oekpo]oet1 #b daon salem1 #a    
kopje dikke sant51 bot] ( olie4  ,het   
vulsel1 behalve blad]5 en gro5t51 wordt 
sam5 fijnge/ampt1 gebrad5 en v]volg5s de
 gro5t5 er1 al ro]5de1 bij gebrad54 ,dan
 doet m5 er de /ukjes tahoe en de sant5 
bij en kookt dit sam5 op1 tot het bijna 
droog wordt4  ,het h>dgekookte ei snijdt
 m5 aan dunne s*ijfjes1 v]volg5s maakt  
m5 deeg van de tepong bras en het k\de  
wat]1 rolt dit uit en v]w]kt het tot    
kle9e balletjes1 die m5 wer uitrolt en  
da>na1 elk /ukje1 opvult met wat van het
 bov5gemaakte vulsel en da> bov5op e5   
s*ijfje van het ei4 ,dan v\wt m5 het    
/ukje deeg toe1 geeft er d5 vorm van    

halve maantjes aan en bakt deze 9 d5    
heet5 bot] ( olie bru94 ,m5 be/rijkt de 
pa/eitjes1 e] ze 9 d5 pan met heete bot]
 gaan1 met geklopte ei]dooi]4    #cad4  
,ddl4  ,dikke sant5 van #b klapp]s1 #a  
pond ketanmeel1 #b pond goela-djawa1    
wat]4  ,de suik] wordt met wat] tot e5  
dikke /roop 7gant+7 gekookt1 v]volg5s   
wordt het ketanmeel ook met k\d wat] tot
 e5 dun beslag gemaakt4 ,dit beslag     
wordt met de dikke sant5 door de dikke  
/roop g]o]d4 ,m5 moet t] voorkom+ van   
aanbr&51 altijd door om- en doorro]5 en 
blijv5 doorkok5 tot dat de ketan ga> is4
 ,dan wordt ze1 als alles bekoeld is1 9 
pisangblaadjes opg]old1 ( m5 doet de ddl
 9 vormpjes4 ,ro]t m5 door de ddl wat   
gezifte do]ian ( sirikaja dan krijgt m5 
ddl do]n ( ddl sirikaja4    #cae4       
,gemblong  wordt van ketan gemaakt4 ,de 
ketan wordt e]/ ge/ampt1 da>na 9 wat]   
geweekt en 7met e5 we9ig z\t7 ga>       
gekookt4 ,m5 maakt hi]van groote koek51 
wa>op e5 pisangblad1 da>ov] he5 e5 plank
 met e5 zwa> gewi*t 7b4v4 e5 groote     

/e571 zoo1 dat de ketan zi* niet1 op de 
gewone wijze1 ond] het kok5 kan         
uitzett52 7ev5als de rij/ 9 de ketoepats
 door het klapp]bladomhulsel niet kan   
uitdij574 ,&]s z\de m5 gewone ketan et54
 ,zoo1 compact b]eid1 heet dit g]e*t    
gemblong4  ,m5 gebruikt ze met g]aspt5  
klapp] en goela-djawa/roop4 ,vel5 snijd5
 ze ook aan s*ijv5 en sm]5 er1 als op e5
 bot]ham1 bot] op4 ,ze wordt dan w>m (  
lauww>m g5uttigd4 ,gebakk5 heet ze      
gemblong gorng4    #caf4 ,kw-apem4  ,e5 
pond tepong-bras1 e5 pa> kopjes legn1 #a
 kopje jong klapp]wat]1 #b g]aspte      
klapp]s1 #h geklopte ei]51 #a_/d pond   
witte suik] 7en e5 tikje z\t74  ,het    
meel wordt droog gebrad51 da>na gezift1 
v]volg5s v]m5gd met het klapp]wat] en de
 legn4 ,dit laat m5 e5 na*t /aan1 om het
 te lat5 rijz54 ,van de #b g]aspte      
klapp]s p]/ m5 dikke sant5 7en doet er  
e5 tikje z\t 974  ,d5 volg5d5 dag ro]t  
m5 de sant51 de suik] en de geklopte    
ei]5 door het g]ez5 deeg4 ,dit beslag   
bakt m5 9 e5 a>d5 s*otel1 die met bot]  

is be/rek51 9 e5 pan p5gorngan--bov5 en 
b5$5 vuur--1 tot ze ga> is4 7,bewijs3   
als er gat5 9 kom547    #caf;a4         
,kw-bid>an4  ,e5 pond ketanmeel1 #ab    
ei]51 #a_/b  #c_/d pond witte suik]1 e5 
we9ig sirihkalk1 e5 kopje dikke sant51  
olie4  ,het meel wordt gezift en 9 de   
zon g$roogd1 da>na aang]o]d met de #ab  
geklut/e ei]51 het we9igje sirihkalk1   
v]d] met het kopje sant5 tot e5 kne$ba> 
deeg v]w]kt4 ,hi]van maakt m5 kle9e     
balletjes1 die m5 9 kok5d heete olie    
bakt1 en met witte ( g]aspte bru9e suik]
 7goela-djawa7 voordi5t4  ,de suik] kan 
ook e]/ word5 gekookt tot /roop en hi]9 
de balletjes deeg v]d] ga> word5        
gekookt4    #cag4 ,kwe-bika ( bebika4   
,e5 pond tepong bras1 #a g]aspte klapp]1
 #a_/d pond goela djawa1 pisangblad]51  
bot] ( olie 7e5 we9ig z\t74  ,het meel  
moet e]/ go$ word5 gezift4 ,de goela    
djawa kookt m5 tot /roop4 ,uit d5 klapp]
 p]/ m5 dikke sant51 v]m5gt da>m$e het  
meel1 7het z\t7 en de /roop4 ,is het    
meel go$ aang]o]d1 dan /ort m5 het ov] 9

 e5 kwalie1 wa>9 e5 pisangblad is       
gelegd4 ,het ov]gegot5e wordt dan g$ekt 
met e5 pisangblad1 dat met bot] ( olie  
is besme]d4 ,m5 doet hi]op e5 plank met 
iets zwa>s 7e5 /e571 zoodat dit de koek 
ne]drukt en bakt dit ga>1 met ond] en   
bov5 vuur4 ,m5 zorge dat het niet       
aanbr&t4    #cah4 ,kw-b+ka4  ,e5 pond   
tepong bras1 #f ei]51 dikke sant51 #a_/b
 pond goela djawa1 pisangblad]54  ,de   
ei]5 word5 geklut/ en met het meel en de
 sant5 sam5 door elk&] g]o]d4 ,de suik] 
kookt m5 intuss*5 tot /roop en ro]t het 
v]volg5s door het deeg4 ,m5 maakt van   
dit beslag kle9e koekjes1 die m5 9      
pisangblad]5 wikkelt en /oomt ze da>na  
ga>4    #cai4 ,kw-boegis4  ,e5 pond     
ketanmeel1 dikke sant5 van n klapp]1    
pisangblad]54  ,voor het vulsel3 #a     
g]aspte klapp]1 #a_/d pond goela djawa1 
#b eetlepels ketanmeel4  ,de sant5 wordt
 w>m gemaakt 7niet gekookt7 en met het  
ketanmeel tot e5 deeg g]o]d1 wa>van m5  
kle9e balletjes maakt4  ,nu neemt m5    
kle9e /ukk5 vi]kante pisangblad]51 doet 

hi]9 e5 balletje en drukt hi]9 met d5   
v+] e5 kuiltje1 dat m5 vult met het     
bov5bes*rev5 gebrad5 vulsel4  ,dat      
vulsel wordt go$ door elk&] gem5gd en   
droog gebrad54  ,da>na sluit m5 de      
balletjes1 die e5igsz9s plat word5      
g$rukt1 doet da>op wat dikke sant51     
wa>na m5 e9delijk de pisangblad]5 di*t  
v\wt4 ,de pakjes word5 v]d] 9 e5        
koekoesan ga> ge/oomd4    #cbj4         
,kw-klepon4  ,e5 pond go$ g$roogd en    
fijn gezift ketanmeel1 lauw wat]1 e5    
we9ig sirihkalk1 goeladjawa /roop1      
g]aspte klapp]1 7e5 we9ig z\t74  ,het   
meel wordt met het lauwe wat] en de kalk
 tot e5 deeg v]w]kt1 wa>van m5 kle9e    
balletjes maakt4  ,deze balletjes holt  
m5 uit en vult ze met wat /roop 7f met  
e5 /ukje goeladjawa7 maakt ze da>na wer 
go$ di*t4 ,m5 zet dan wat] 7en wat z\t7 
op en laat dit kok54 ,dan w]pt m5 er de 
balletjes vlug1 e5 voor e51 94 ,als het 
wat] nog e5ig5 tijd borrelt en de       
balletjes bov5 kom5 drijv51 zijn deze   
ga>4 ,nu word5 ze er uit gehaald1 9 k\d 

wat] g$aan en 9 g]aspt5 klapp] gew5teld4
    #cba4 ,kw-lapis djawa4  ,twee kopjes
 meel1 #c kopjes suik]1 #d kopjes dikke 
sant51 bot]1 rood kleursel4  ,de sant5  
wordt gekookt1 van de suik] wordt       
suik]/roop gemaakt en da>na van het     
meel1 de sant5 en de /roop e5 beslag    
gemaakt1 dat m5 9 twee helft5 v]deelt4  
,het e5e /uk blijft li*t gekleurd het   
&]e /uk geeft m5 de roode kleur4 ,om het
 smakelijk] te mak51 ro]t m5 door het   
li*tgekleurde beslag wat bot]4  ,nu     
neemt m5 e5 kom1 met bot] besme]d en    
doet er e5 laag wit beslag 91 dat au ba9
 ,m>ie ga> wordt gekookt1 da>op e5 laag 
rood beslag1 ev5 zoo ga>gekookt en zoo  
om-en-om4 ,de lag5 mog5 niet te dik zijn
 7 #a_/b c4,m47 en gelijkelijk van dikte
 wez54    #cbb4 ,kw-loempo] sorga4  ,e5 
pond tepong bras1 dikke sant5 van n     
klapp]1 #a kopje goeladjawa/roop1 #d    
ei]51 olie1 e5 p(f]tjespan4  ,m5 maakt  
twee soort5 van beslag1 n van het meel  
en n van de ei]51 /roop en sant54  #a4  
,de helft van de sant51 die gekookt     

wordt1 ro]t m5 met het meel en #a_/b    
kopje suik]/roop tot e5 beslag4  #b4 ,de
 ei]5 word5 geklut/1 met de &]e helft   
van de sant51 ma> deze ongekookt en met 
#a_/b kopje suik]/roop ook tot e5 beslag
 v]w]kt4  ,m5 bakt deze koekjes 9 e5 met
 bot] ( olie besme]de p(f]tjespan3 e]/  
e5 lepel van het meelbeslag en da>op e5 
lepel van het ei]beslag4  ,m5 bakt ze   
li*tbru9 met van ond] en bov5 vuur      
7br-br71 ( 9 d5 ov54    #cbc4 ,kw-ond   
ond4  ,e5 half pond katjang idjoe1 #b   
ons goeladjawa1 #a pond ketanmeel1 #c   
eetlepels witte suik]1 #b ei]51 #a      
!ekopje lauw wat]1 widjn-m5jan1 g]aspte 
klapp]1 7z\t na> smaak en v]kiez+71     
v]s*e klapp]olie4  ,de katjang idjoe    
wordt e5 na*t geweekt1 gekookt 9        
hetzelfde wat]1 dan door e5 zeef        
uitgelekt4 ,met hetzelfde wat] moet dan 
de katjang door de zeef word5           
fijngewrev54  ,m5 maakt van de          
goeladjawa /roop en ro]t hi]door de     
fijngewrev5 katjang idjoe4 ,go$ ro]5 tot
 alles t]dege is v]m5gd1 dan kok5 tot   

dit m5gsel dik is geword54  ,van het    
meel1 de ei]51 de witte suik] en het    
lauwe wat] maakt m5 e5 go$ doore5 v]m5gd
 beslag1 wa>van m5 kle9e balletjes      
maakt1 die m5 9 wat] ga> kookt4  ,9 elk 
balletje doet m5 v]volg5s e5 we9ig van  
de bov5bes*rev5 goeladjawabrij1 maakt ze
 da>na di*t1 w5telt ze 9 widjn-m5jan en 
braadt ze 9 klapp]olie1 tot ze bru9     
zijn4 ,m5 eet ze met g]aspt5 klapp]4    
#cbd4 ,piloos4  ,a*t  ti5 a>dappel51 #b 
lepels meel1 #d ei]51 fijne witte suik]1
 bes*uitkruim1 klapp]- ( olijfolie4  ,de
 a>dappel5 word5 9 de s*il gekookt1     
da>na gepeld en fijn gemaakt4 ,m5 ro]t  
ze v]volg5s doore5 met het meel 7z\t7 en
 de ei]5 en maakt er zoodo5de e5 beslag 
van4 ,hi]van vormt m5 langw]pig-ronde   
balletjes1 die m5 9 bes*uitkruim w5telt 
en 9 de kok5d heete olie bru9 bakt4 ,m5 
be/rooit ze met witte suik]4    #cbe4   
,kw-pisang  7lambangs>i74  ,e5 half pond
 rij/meel1 sant5 van #a_/b klapp]1 7e5  
we9igje z\t71 rijpe pisang-radja1       
pisangblad]54  ,het meel wordt met 7het 

z\t en7 de sant5 tot e5 deeg v]w]kt4 ,m5
 snijdt v]volg5s de pisang ov] de l5gte 
9 tween en v]deelt die /ukk5 9 twee     
helft51 zoodat m5 van n pisang vi]      
groote /ukk5 v]krijgt4 ,nu wikkelt m5   
elk /ukje pisang met e5 g$eelte van het 
deeg1 dat m5 te vor5 heeft uitg]old en  
maakt van de koekjes vi]kante pakjes die
 m5 9 pisangblad doet1 dat met biet+s is
 di*tgemaakt4 ,deze pakjes word5        
v]volg5s ga> gekoekoe/4    #cbf4        
,kw-poetoe4  ,e5 pond rij/meel1 #b      
fless*5 jong klapp]wat]1 #a_/b  #c_/d   
pond goela-djawa 7z\t7 g]aspte klapp] en
 pisangblad]54  ,m5 legt de pisangblad]5
 9 d5 koekoesan en da>op het meel1 dat  
m5 zoo ga> laat /oom54 ,m5 /ort het meel
 v]volg5s uit op e5 doelang 7h\t5 bord71
 en wrijft dit meel zoolang met e5 h\t5 
lepel1 tot het k\d is geword54  ,dan    
doet m5 het meel 9 e5 zeef1 doet er nu  
en dan wat klapp]wat] bij en wrijft het 
meel door de zeef4  ,v]volg5s doet m5 op
 e5 pisangblad e5 laagje van dat deeg1  
dat m5 er dun op uitrolt1 hi]op wat     

g]aspte goela-djawa1 dan wer deeg enz4  
en zoo om en om1 bespr5kelt het dan met 
wat klapp]wat]1 laat het w$] opdrog5 en 
rolt het dan op4  ,m5 /oomt e9delijk de 
rolletjes 9 e5 koekoesan en ov]dekt ze  
met pisangblad]54  ,als ze ga> zijn     
word5 deze gebakjes g]old 9 g]aspt5     
klapp]4    #cbg4 ,kw-s]abi4  ,e5 pond   
rij/meel1 #e uitgehaalde kemiries1 e5   
lepel nassi kr+ 79 de zon g$roogd71     
#a_/d g]aspte klapp]1 geklut/e ei]51    
sant5 en goela-djawa1 lauw wat] en bot]4
  ,m5 /ampt het meel1 de kemiries1 de   
nassi kr+ en d5 #a_/d g]aspt5 klapp] go$
 fijn1 zoo fijn tot alles po$] is2 da>na
 wordt dit ge/ampte gezift en nog e5s   
fijn ge/ampt4 ,dit fijne meel wordt nu  
met het lauwe wat] en lauwe sant5 go$   
v]m5gd1 tot m5 er e5 gelijkelijk beslag 
van heeft v]kreg54 ,dit beslag wordt1   
met e5 lepel1 9 e5ige s]abipannetjes    
g$aan1 wa>van de dekseltjes e]/ zijn w>m
 gemaakt4  ,om de s]abi's mooi geel te  
mak51 giet m5 op elk gebakje wat van het
 eibeslag en laat ze zoo1 de pannetjes  

bov5 vuur1 ga> word54 ,kom5 er gaatjes (
 putjes 9 het deeg1 dan zijn de s]abi's 
ga>4 ,soms voegt m5 bij de s]abi's e5   
kluitje bot]1 k om ze geel te krijg54   
,m5 eet ze met e5e saus1 die go$ gekookt
 is van goela-djawa met sant54    #cbh4 
,kw-soemp+4  ,e5 pond rij/meel1 #a_/b   
g]aspte klapp] 7z\t71 /ukjes            
goela-djawa1 pisangblad]54 ,e5 we9ig    
goeladjawa/roop4  ,het rij/meel wordt   
met 7het z\t7 en de sant51 b]eid uit d5 
halv5 klapp]1 innig v]m5gd1 dan voegt m5
 hi]bij zooveel goela-djawa/roop1 dat   
dit m5gsel ( beslag kne$ba> wordt4 ,van 
dit beslag maakt m5 driehoekige         
pyramides 7met #d vlakk57 wa>9 m5 e5    
/ukje javaans*e suik] doet en die m5 dan
 w$]om di*t maakt4 ,deze driehoekjes    
word5 nu 9 pisangblad]5 gewikkeld en    
da>na ga> ge/oomd ( gekoekoe/4    #cbi4 
,kw-talam4  ,e5 pond rij/meel1 e5       
!elepel z\t 7m5 kan 't weglat571 dunne  
opgew>mde sant5 van n klapp]1 #d plakk5 
goeladjawa2 voor de witte z\te saus     
bov5op3 #a kopje dikke sant51 #c  #d    

lepels rij/meel1 z\t4  ,het meel wordt  
met 7het z\t en7 de sant5 v]m5gd1 de    
goeladjawa wordt v]smolt5 gezift en     
v]volg5s gekookt tot e5 dikke /roop4 ,9 
deze /roop ro]t m5 het aangemaakte deeg1
 kookt dit sam5 op1 tot het e5 bru9e    
dikke massa wordt1 die m5 9 e5 basi-kas>
 /ort4  ,nu maakt m5 e5 witte saus van  
de dikke sant51 meel en z\t en laat deze
 saus tot e5 dikk5 pap kok54 ,deze pap  
wordt nu als e5 laag ov] de bru9e massa 
ge/ort ( met e5 lepel er gelijkelijk ov]
 he5 ge/rek54  ,wanne] m5 dat gebak eet1
 snijdt m5 het 9 ruitvormige /ukk54     
#ccj4 ,kw-talam djago5g4  #aj  #ab jonge
 djago5gs1 7z\t na> v]kiez+7 g]aspte    
goeladjawa1 sant5 van #a klapp]2 de saus
 als die van de kw-talam1 hi]bov5 7no4  
#cbi74  ,de jonge djago5gs word5 g]aspt1
 v]m5gd met wat z\t1 de g]aspte         
goeladjawa en wat sant52 dit tot e5     
beslag gemaakt en v]d] b]eid en gekookt 
als de gewone kw-talam4  ,de geheele    
v]d]e b]eid+ ges*i$t als bij no4 #cbi4  
#cca4 ,kw-wadjiek4  ,e5 kattie 7( #a    

pond7 ketan1 sant5 van #b oude klapp]s1 
goela-djawa na> smaak4  ,de sant5 wordt 
met de goela-djawa gekookt1 tot er de   
olie uitkomt2 da>na kookt m5 afzond]lijk
 de ketan en ro]t deze vlug door de     
gekookte oliea*tige goela-djawa/roop4   
,is alles go$ v]m5gd1 dan /ort m5 dat op
 e5 h\t5 s*otel 7doelang7 en laat het   
k\d word54  ,da>na snijdt m5 dit gebak1 
( deze v]snap]+1 9 kle9e vi]kante (     
ruitvormige /ukjes4    #ccb4 ,tangkoew1 
is e5 oo/]s*e v]snap]+1 die bijna altijd
 uitsluit5d door de ,*9eez5 wordt b]eid4
  ,zij gebruik5 da>toe de beligo 7e5    
vru*tsoort1 v]want aan de kalebas1 de   
pepaja1 de ko5do]71 welke vru*t wordt   
ges*ild en van het vlees* lange vi]kante
 reepjes word5 gesn$54 ,deze reep5 word5
 #a_/d uur 9 kok5d wat] geweekt 7di     
r5dem7 en da>na #a_/b uur 9 kalkwat]    
gelegd4 ,dan was*t m5 ze go$ af1 laat ze
 op e5 zeef go$ uitlekk5 en zooveel     
mogelijk drog54  ,nu kookt m5 witte     
suik]1 met e5 we9ig wat]1 erg dik tot   
/roop1 rolt hi]9 de /ukk5 beligo1 haalt 

ze er uit en w5telt ze 9 ze] fijn wit   
po$]suik]4  ,de tangkoew is dan g]e$4   
,m5 h\dt ha> op e5 droge plaats--'t be/ 
9 blik bewa>d4    #ccc4 ,tntng  be/aat  
uit witte suik] tot c>amel gekookt 7zie 
,nieuw voll$ig ,n$4-,ind4 kookboek #a;e 
druk pag4 #bga ond]aan1 gant+7 innig    
v]m5gd met heele en gebrok5 /ukjes      
katjang-gorng4 ,go$ ro]5 en go$ v]m5g51 
dan spreidt m5 dit uit op e5 /e5 7bij   
wijze van doelang zie no4 #cca7 en laat 
het zoo bekoel5 en e5ig5 tijd /aan4 ,m5 
snijdt dit soort van ,indis*e ,n\gt 9   
langw]pig-vi]kante reep54    #ccd4      
,timoes4  ,e5 pond ketanmeel1 #c  #d    
plakk5 goela-djawa1  #a_/b kopje wat]1  
e5 !es*oteltje vol g]aspte gebrad5      
klapp]2 gekookte sant51 pisangblad]54   
,suik] met we9ig wat] tot /roop kok5 en 
da>na zift52 dan doet m5 er d5 gebrad5  
g]aspt5 klapp] 9 en kookt dit nog e5s   
op4 ,v]volg5s ro]t m5 deze suik]1 die m5
 e]/ wat heeft lat5 bekoel51 met het    
ketanmeel go$ door elka>1 l5gt dit      
beslag aan met wat sant51 zoodat m5 dit 

tot rolletjes kan vorm51 die m5 door e5 
we9ig sant5 haalt1 9 pisangblad]5       
wikkelt en 9 d5 koekoesan ga> /oomt4    
#cce4 ,pisang gorng4  ,deze v]snap]+    
wordt ook dikwijls1 als bijg]e*t1 bij de
 rij/tafel gebruikt4 ,m5 kan ze ook 's  
namiddags1 bij het hui%\delijke !euurtje
 7#d  #e uur7 gebruik54 ,k9d]5 zijn ze] 
v]zot op deze veget>is*e lekk]nij4  ,m5 
neemt e5ige go$e rijpe pisang-radja en  
olie4 ,m5 snijdt de ges*ilde pisangs    
ov]langs 9 twee helft5 en deze w$]om ov]
 de dikte 9 tween en bakt ze op 9 heete 
olie4  ,met meelbeslag b]eid1 wa>9 de   
/ukk5 pisang word5 gew5teld1 en 9 heete 
olie gebakk51 krijgt m5 de              
pisang-beignets4        ,w4 ,,indis*e   
,,confitur5 7,,manisans74   #ccf4       
,kolang-kal+4  ,vru*t5 van d5 arnpalm1  
boewah-atap g5aamd1 rij/wat]1 suik] tot 
/roop gekookt4  ,de vru*t5 weekt m5 e5  
na*t 9 rij/wat]1 haalt ze er dan uit en 
weekt ze 9 k\d wat]2 m5 doet ze v]volg5s
 op e5 zeef en ov]giet ze nog e5s met   
k\d wat]4 ,de gekookte suik]/roop wordt 

gekla>d en we] opgekookt1 da>na gezift4 
,9 deze /roop laat m5 e9delijk de       
s*oongewass*5 vru*t5 g$ur5de #b na*t5   
/aan4 ,dan giet m5 er de /roop we] af1  
kookt ze nog e5s1 met wat suik] er bij1 
op1 doet er w$]om de vru*t5 9 en1 als   
dit is afgekoeld1 doet m5 de kolang-kal+
 9 /opfless*54  ,op dezelfde wijze      
b]eidt m5 de                       #ccg4
 a4 ,manisan pepaja4                    
b4    11   dj]oek ki5kip1               
c4    11   mangga1                      
d4    11   nangka1                      
e4    11   tj]imej1                     
f4    11   dj]oek wangi4        ,,ov]   
,,natuurlijke1 ,,planta>dige            
,,kleur/(f54   ,deze kleur/(f51         
ons*adelijk en veel door inboorl+5 en   
,*9eez5 gebruikt1 bij b]eid+ van all]lei
 g]e*t51 die zij zoo ga>ne met          
v]s*ill5de kleur5 si]51 zijn van de     
navolg5de plant51 wortels en bloem5     
getrokk53  ,rood wordt getrokk5 uit e5  
soort van roode ,*9ees*e rij/ ang-khah  
g5aamd--ook wel bras-mrah tj9a4 ,de     

b]eid+ d] kleur/( s*ijnt ev5wel bij de  
,*9ees*e *emik]s te b]u/54 ,de          
makassa>s*e roode vis*jes word5 o4 a4   
door die ang-khah rood gekleurd4  ,dan  
heeft m5 nog voor de b]eid+ d] roode    
kleur1 de kasoemba 7bloemknopjes van de 
kembang poeloe71 de kembang spatoe1 de  
bajem-mrah 7om ag> ag> rood te kleur57  
en de boewah g5dolla4  ,geel v]krijgt m5
 van de ko5jit 7wortel7 en wordt        
aangew5d bij k]rie1 katjang tanah en de 
kembang goela 7suik]tjes74  ,koema-koema
 7onze saffraan74 ,de arabis*e vr\w5    
gebruik5 dit om gelei5 geel te kleur54  
,gro5 wordt getrokk5 uit daon-so$ji1 met
 wat wat] en sirihkalk v]m5gd1 uit daon 
telang 7voor gebak en suik]w]k7 uit daon
 p&an4  ,blauw trekt m5 uit de          
kembang-telang1 e5 blauwe bloem5soort4  
,deze vi] ho(dkleur5 nu1 kan m5 door    
sam5voeg+ op vel]lei wijz5 comb9e]5 en  
er li*te en donk]e t9t5 van mak51 zoom$e
 de sam5ge/elde kleur5 als pa>s1 oranje1
 gro51 van geel en blauw v]m5gd1 bru91  
matgro51 zeegro51 olijfgro51 zelfs      

feuille-morte kleur1 enz41 enz4         
,,iets ,,ov] ,,de ,,vru*t54   ,het is   
lang niet onv]s*illig1 welke vru*t5 m5  
gebruikt bij de maaltijd54 ,laat ik er  
bijvoeg5 dat 9 ,indi de k9d]51 ook buit5
 de va/ge/elde tijd5 voor het et51      
dikwijls vru*t5 gebruik51 omdat zij1 9  
het vru*t5l& bij uitnem5dheid zoo       
go$koop en ov]al gemakkelijk v]krijgba> 
zijn4  ,g$a*tig aan de le]1 dat de      
veget>ir altijd rijpe1 gezonde vru*t5   
zal nem5 en dat matigheid e5 zijn]      
ho(dbeg9sel5 is1 moet er to* nog gewez5 
word5 op ze] veel1 dat hem1 als         
on+ewijde1 pas 9 ,indi aangekom5        
veget>ir1 onbek5d is en van veel belang 
gea*t moet word5 voor de in/&h\d+ d]    
gezondheid4  ,het plant5zuur b4v4       
behoort ook tot de zoo noodzakelijke    
vo$+s/(f51 ev5 als zetmeel2 het is dan  
ook 9 de vru*t5 aanwezig1 ma> 9 vele    
soort51 9 zoo groote hoeveelheid1 dat   
het s*adelijk w]kt op d>m5 en maag4  ,de
 nieuwel+ heeft1 vr zijn aankom/ 9      
,indi1 re$s zooveel v]nom5 van d5       

ov]vlo$ en de go$koopte d] vru*t51 dat  
hij1 uit veget>is* beg9sel1 zi*         
voornamelijk met vru*t5 z\ will5 vo$51  
afke]ig als hij is van al het vreemde1  
dat de ,indis*e tafel aanbi$t4 ,die     
trek1 dat v]lang5 na> vru*t5 moet hij   
besli/ b$w+54  ,de raad1 om1 9 tijd5 van
 *ol]a ( &]e pidemis*e ziekt51 ge5 (    
we9ig friss*e1 v]koel5de vru*t5 te      
gebruik51 om het dr9kwat] te kok51      
s*ijnt 9 ,indi dikwijls te word5        
aangem]kt als e5 banaliteit4  ,en hoewel
 die raad1 van hoog] h&1 als hyginis*e  
maatregel1 wordt gegev51 zelfs als bevel
 uitgeva>digd1 wordt hij door ,inl&] en 
,europeaan 9 d5 w9d geslag54  ,vooral   
wordt dan gezondigd teg5 het gebruik van
 vru*t51 lief/ van vru*t5 die 9 de d]de 
orde /aan1 wat de s*adelijkheid betreft4
  ,de hygine heeft 9 onze ,oo/1 9 de    
laat/e j>51 ontzett5d veel g$aan tot    
v]bet]+ van d5 algeme55 gezondheid/oe/&4
 ,naa/ de vele en groote w]k5 van       
algeme5 nut1 wat]afvo]1 wat]bor+51      
hydrant51 kl9iek51 mod]ne               

gezondheidstablissem5t51 geeft zij1 zoo 
noodig1 beh>tig+swa>dige w5k54 ,en zij  
rek5t da>bij op m$ew]k+1 algeme5 en     
individueel4 ,ma> het is dikwijls (     
onv]s*illigheid d5 m5s* bezielt4 ,het   
doel van dit ho(d/uk is dan ook 9 het   
bijzond]1 de nieuwel+5 9 ,indi bek5d te 
mak5 met de go$e ons*adelijke1 de m9d]  
go$e en de s*adelijke--vaak ze]         
geva>lijke--vru*t54  ,zooals re$s       
hi]bov5 is aangehaald1 eet de veget>ir  
bij voorkeur go$e1 rijpe1 gezonde       
vru*t51 zoodat van zelf v]valt het we9ig
 aan te bevel5 gebruik van de zoo       
bijzond] gewilde ro$jak1 de bek5de      
v]snap]+ 787 be/a&e uit all]lei onrijp  
o(t1 hoe wrang] en zuurd] hoe           
smakelijk]1 netjes gesn$5 en op e5 bord 
g]ange]d1 wa>van m5 all]lei /ukjes neemt
 en wa>bij e5 ze] pikant sausje wordt   
voorg$i5d van s*]pe sambals 7lombok71   
trassie en v]d]e veget>is*e ong]e*tigh$5
 van d5 hoog/5 graad4  ,ma> ook ond] de 
rijpe vru*t5 s*uilt dikwijls veel kwaad 
en wordt d]halve de raadpleg+ d]        

ond]volg5de lij/5 d5 veget>ir aanbevol54
  ,vele vru*t5 hebb51 9 hunne familin ( 
soort51 go$e en s*adelijke product54    
,zoo is de rijpe mangga--met mate       
gebruikt1 b4v4 e5ige afgesn$5 /ukk5 7dus
 niet e5 heele mangga7 wel aan te       
bevel51 t]wijl e5 inf]ieure soort1 de   
kembembem wordt ontrad54 ,hetzelfde     
geldt voor de pisangs1 de dj]oeks1 de   
djamboe's1 enz4  ,de volg5de lij/ geeft 
de go$e1 ons*adelijke vru*t5 aan4 ,zelfs
 voor k9d]5 ons*adelijk zijn a en b4    
,d5 veget>ir aanbevol5 vru*t5 zijn3   a4
   rijpe ,pisang   van de volg5de       
soort53 pisang radja1 p4 mas1 p4        
soesoe1 p4 radja s]h1 p4 gembor4 ,m5 eet
                     hoog/5s #b pisangs4
 b4   rijpe ,pepaja   altijd go$ en     
gezond1 zelfs ook voor k9d]54           
,m5 w]pt de pitjes weg en gebruikt      
sle*ts het                     vlees* en
 holt niet te veel weg van de s*il4 c4  
rijpe ,mangga   ,gro5geel van s*il1 9   
vele soort54 ,wordt      #b             
ges*ild en van de groote pit het vlees* 

afgesn$54 ,go$e soort53 m4 ddl1 m4 dag+1
                     m4 wangi1 m4       
,*]ibon1 m4 s5gir1 m4 ,b5gala4 d4       
,mangi/an      ,e5 go$e en gezonde      
pra*tvru*t1 wa>van het                  
witte b9n5/e wordt gebruikt4 ,de s*il   
wordt                     weggesn$51    
door ha> op het midd5 9 de rondte       
op5 te snijd54 e4   ,dj]oeks       9    
vele go$e soort5 als3 dj4 manis1 dj4    
,bali1                     7citro557 dj4
 keprok--de groote soort3 dj4           
matjan4 7s9aasappels7 f4   ,ananas      
,de be/e soort is de ananas ( nanas     
,bogor4 ,van                     deze   
saprijke en rijpe vru*t ete de nieuwel+ 
niet te veel4   ,de m9d] go$e soort51   
dus vru*t5 van d5 #b;en rang1 zijn3     
doekoe's1 ramboetans1 zuurzak1 boewah   
nonna1 sirikaja1 blimb+ besi1 sawo      
manila1 sawo1 druiv5 7boewah-anggo]71   
t]wijl ontrad5 wordt3 het gebruik1      
al?ans 9 d5 beg9ne als m5 9 ,indi komt1 
van3  #c;e rang3 langsep1 kksan1 salak1 
nangka1 djoewet ( djamblang1 k$ondong1  

mo5doe1 delima1 kaw/a1 g5d>ia1 semangka 
7zr v]koel5d71 siwalan 7idem71 kwnnie en
 kebembem 7infrieure manggasoort571     
boewah rotan1 klappa kopjor1 gwk1 do]ian
 7ze] v]hitt5d71 ketjapie4    ,er zijn  
vele veget>irs1 die bew]51 dat v]koel5de
 vru*t5 ge5 kwaad hoeg5aamd do5 en dat  
de kwe/ie van ziek word51 9 tijd5 van   
besmettelijke ziekt5--wa>toe ook de     
*ol]a behoort--de s*uld niet ligt aan de
 vru*t51 wel aan de gebruik]s zelf4 ,m5 
v]gete nimm]1 dat de vru*t5 op de m>kt  
van h& tot h& gaan1 dat vel5 d] h&el>5  
genfecte]de h&5 7kunn57 hebb5 en dat m5 
dus3 #ao4 de vru*t5 go$ moet afwass*51  
#bo4 ze ev51 met s*il en al1 9 w>m wat] 
moet dompel5 en afdrog51 #co4 de h&5    
re9ig5 met zeep en w>m wat] en dn e]/ de
 vru*t moet s*ill54 ,het vru*tvlees*    
bevat ge5 smet/(f54 ,hoe het zij1 m5 doe
 met deze raadgev+5 zijn voordeel en1   
gebruikt m5 al e5s e5 vru*t van de #b;e 
( #c;e soort1 m5 er sle*ts e5 proefje   
van neme4          ,,t5 ,,slotte   nog  
het volg5de3  ,bij mij ?uis lev5 wij    

groot5deels veget>is*4 ,er is wel       
vlees*1 do* ze] we9ig1 op tafel4 ,van   
vis* en kip is ge5 sprake1 alle5 nu en  
dan e5 /ukje vis*2 da>5teg5 veel boon5  
en meelspijz51 gro5t51 vru*t5 en jams4  
,m5 weet dan wat m5 eet en dat1 hetge5  
m5 nuttigt1 zooveel mogelijk van het    
plant5rijk komt4  ,ma>1 als wij he]lijk 
kla>gemaakte vlees*s*otels krijg51      
bijvoorbeeld 9 groote htels en          
re/aurants1 w]pt m5 mij teg51 dan wet5  
wij to* k1 wat wij et58  --,jawel6 ,dat 
/aat nog te bezi51 antwoord ik4 ,het    
papi] is g$uldig en wat op het rijke m5u
 met d5 naam van e5 dur5 vlees*- (      
wilds*otel prijkt1 hond]d teg5 n1 dat al
 dat moois v]vals*t--erg] nog--b]eid is 
uit all]lei afval1 dat kun/ig is        
bijgeknoeid en u als delicatess5        
pep]duur wordt voorg$i5d4 ,ik haal ?ans 
e5 a>dig /uk aan1 ze] lez5swa>d4 ,het is
 uit het ,batavias* ,nieuwsblad van #bf 
,augu/us #aiaj1 #e;e ,blad en vo]t tot  
titel3    ,die smakelijke ,p>ijs*e      
,keuk56  ,wie h]9n]t zi* niet de        

lakonieke opm]k+ van ,jules ,v]ne's     
on/]felijk5 ,phileas ,fogg1 to5 hij e5  
hazepep] geproefd _h1 die e5 knipmess5de
 re/aurateur hem _h voorgezet3  --,9    
,egypte w]d5 de katt5 als heilige di]5  
bes*\wd4 ,dat 0 e5 gelukkige tijd4444   
--,voor de katt51 mylord8  --,ja1 ma> k 
voor de reizig]s4  ,er 0 e5 tijd1 dat de
 frans*e keuk5 roem kon drag5 op ha>    
degelijkheid4 ,9 di5 tijd ge5 hazepep]  
zond] haas1 ge5 ossehaas zond] os1 ge5  
bl9de v9k zond]4444 ne51 dat niet1 ma>  
to* 9 di5 tijd ge5 iets zond] iets4 ,er 
0 b4v4 die b]oemde pot-au-feu1 de       
langzaam1 za*t getrokk5 b\illon1 wa>na> 
zelfs hij1 die ge5 groot5 horizon voor  
zijn g$a*t5 heeft1 die e5 beetje erg    
huiselijk is1 e5 pot-au-feu g5oemd w]d4 
,die pot-au-feu v]/(felijkte al de      
int5siteit van het frans*e familielev54 
,en nu6 ,die geurige1 kra*tige1         
opwekk5de s*otel is v]vang5 door het    
bijm5gsel van all]lei extract5 van      
miss*i5 bij ,buffon wel onbek5de bee/54 
,op de tiquette van d5 flacon met die   

extract5 /aat wel e5 s*aap ( e5 os1 ma> 
da>9 zit e5 onsmakelijk vo*t met e5     
afs*uwelijke lu*t4 ,e5 lepelvol van deze
 geheimz9nige vloei/( en e5 lit] kok5d  
wat]1 zi$a> wat m5 u 9 ,frankrijk ?ans  
aanbi$t 9 de plaats van d5 a>tsvad]lijk5
 b\illon1 die e5 e]zame keuk5maagd ons  
damp5d en geurig opdi5de na a*t ur5     
g$uldige bew]k+4  ,zoo is er me]4       
,kreeft5soep1 de hooghe]lijke           
kreeft5soep1 de ondeug5de kreeft5soep1  
wa>bij de ,frans*5 ev5 glimla*51 als zij
 t] tafel komt bij groote geleg5h$51 ook
 de kreeft5soep is v]vall54 ,9 de       
re/aurants--want alles1 wat we v]d]     
besprek51 komt op rek5+ van de          
re/aurants2 we d5k5 er niet aan kwaad te
 sprek5 van de vri5delijke gez9n51 wi]  
ga/vrijheid ev5 onaangeta/ als de       
reputatie h>] s*otels bij ons           
voortleeft--9 de re/aurants eet ge ge5  
kreeft5soep me]4 ,wel krijgt ge iets1   
dat 9 kleur en smaak da>m$e ov]e5komt1  
do* het is e5 br\wsel1 gemaakt door     
middel van e5 rood po$]1 dat m5 9 i$]e  

apo!ek kan koop54 ,om de illusie zoo    
voll$ig mogelijk te do5 zijn1 wordt e*t]
 e5 onttakelde kreeftekop1 wa>van e5 &] 
e]/ het vlees* heeft afgepeuzeld1 9 de  
soept]r9e geworp5 en zoo komt het1 dat  
ge u afvraagt1 wa>om de kelln]1 die met 
het opdrag5 bela/ is1 t]nauw]nood zijn  
la*5 kan lat5444  ,en na de soep de     
vis*1 de vis*1 die duur is en dus voor  
e5 fijn5 s*otel geldt4 ,welnu1 lang5    
tijd--ook deze illusie moet ge lat5     
v>5--0 ook die fijne vis* namaak4 ,9    
sommige p>ijs*e re/auraties s*ijnt m5   
g$ur5de lang5 tijd tong en t>bot        
v]va>digd te hebb5 uit afgez\te /okvis*1
 die heel netjes 0 aangebra*t op kun/ig 
gemaakte1 de vis*grat5 ze] nabij kom5de1
 fijne kammetjes4  ,is het wond]1 dat   
bij e5 d]gelijk imitatie-sy/eem bot] e5 
me] en me] v]dwijn5d luxe-artikel wordt 
en plaats maakt voor ka>svet met e5     
m5gseltje1 t]wijl de hanekammetjes van  
de bek5de vol-au-v5ts nooit (t5imm] op  
de ho(d5 d] morg5wekk]s zijn gegroeid1  
do* doode5v\dig met e5 emportepice      

uitgeslag5 zijn 9 de b9n5lang van e5 (  
&] kalfsv]hemelte8  ,zoo wordt de       
v9d+rijkheid van d5 m5s* 9 d5 di5/      
ge/eld van het b$rog en de w]eld om zoo 
te zegg5 ond]/bov5 gezet4  ,e5 kijkje   
a*t] de s*]m5 van de p>ijs*e            
re/auratiekeuk5s is voor het groote     
publiek ind]daad mogelijk geword5 door  
het w]k van e5 man1 die te ,p>ijs e5    
p]soon van gezag 0 9 de kr+5 van viveurs
 en b\lev>di]s4 ,die man 0 e5 ,p>ijz5a> 
bij uitnem5dheid1 e5 e*te ,p>isi5       
p>isinant1 e5e soort1 die 9 de groote   
ho(d/ad van ,frankrijk1 wa> van alles te
 v9d5 is1 sle*ts s*a>s wordt aangetr(f54
 ,er w>5 we9ig m5s*51 die ,p>ijs z go$  
k5d5 als hij4 ,all]lei type]5de boek51  
hond]d51 om niet te zegg5 duiz5d5       
c\rant5>tikel5 getuigd5 van zijn fijne  
p51 zijn opm]k+sgave1 zijn              
b\lev>d-blague1 zijn gee/es- en         
woord5-ironie4  ,hij 0 e5 ev5 du*tig    
/rijd] met sn]p5de repliek5 en          
onv]wa*t-v]baz5de woordspel+5 als met d5
 s*]mdeg51 do* bij dat alles lag ov]    

zijn gezi*t de opgewekte glimla* van    
iem&1 die het lev5 amusant en zijn      
m$em5s*5 niet onamusant v9dt4 ,hij 0    
bek5d als e5 d] fijne tong5 van de      
monda9e re/aurants4 ,groot 0 dan ook de 
v]wond]+ to5 hij1 ,aureli5 ,s*oll1 op e5
 go$5 dag e5 all]curieu/ boekje de$     
v]s*ijn51 wa>9 hij me$oog5loos1 ma> met 
d5 spotla* van e5 ov]mo$ig5 jong51 de   
geheim5 toonde van de p>ijs*e           
re/auratie-keuk54  ,hij _h e5s          
rondgekek51 inli*t+5 gevraagd1 zi* de   
dess\s van het zaakje e5s lat5 wijz54   
,da>bij ontdekte hij veel wond]lijks1   
zelfs veel onaang5aams1 ma> met zijn    
onv]&]lijk go$ humeur en zijn           
philosophis*e onv]s*illigheid _h hij dat
 alles bekek5 met de oog5 van e5 da>bij 
niet betrokk5 toes*\w]4 ,( hij _h het   
aang5om5 als iets1 dat er nu e5maal bij 
behoort1 zooals e5 !$ruppel op e5 pas   
s*oon ontbijts]vetje ( e5 jus-spat op e5
 hagelblank ov]hemd4  ,en hij v]telde4  
,hij v]telde van e5 keuk5 s*ild]kun/1   
door e5 d] voornaam/e re/auraties te    

,p>ijs uitgevond54 ,die eetgeleg5heid _h
 e5 s*ild] van b]oep ond] h>e help]s    
opg5om5 en1 to5 het bek5d w]d1 d$5 9    
navolg+ weldra de re/aurateurs van      
all]lei rang hetzelfde en engage]d5     
keuk5s*ild]s 9 v]s*ill5d5 graad van     
arti/iciteit4  ,helaas1 zoo 0 het4 ,de  
n$]l&s*e lez]1 die gewoon is zijn       
vad]l&s*e bief/uk met eetlu/ en         
gee/eskalmte te v]orb]51 als( hij iets  
heel gewoons doet1 zal welli*t voortaan 
bij deze w]kzaamheid beseff51 dat hem e5
 groot voorre*t t5 deel valt4 ,want te  
,p>ijs eet m5 ges*ild]de bief/uk1 ev5als
 ges*ild]de ei]koek51 s*ap5b\t5 enz4    
,ziehi]1 hoe dat s*ild]5 9 zijn w]k g+3 
,m5 h\dt er te ,p>ijs veel van om vlees*
 en vis* op e5 roo/] tuss*5 vur5 van    
h\tskool te brad54 ,nu is het e*t]      
moeilijk1 om zulk e5 laag h\tskol5 te   
hebb51 dat m5 tegelijk]tijd bief/uk1    
ei]51 ribbetjes en vis* kan roo/]54     
,wat wordt er nu g$aan8  ,de            
kun/5a>-s*ild] neemt4444 e5e bru9e v]f1 
sme]t da> d5 roo/] me 91 wa>op het      

vlees* ( de vis* gelegd wordt en drukt  
da>na kra*tig de twee voorw]p5 teg5     
elkar aan2 v]volg5s gaat de eetwa> d5   
ov5 94  ,wanne] het vlees* ga> is1 word5
 v]flijn5 met e5 p5seel nog wat         
aangezw>t en da>na komt de bief/uk op   
tafel en draagt de onmisk5b>e spor5 van 
op d5 roo/] gebrad5 te zijn4  ,wat de   
omelette betreft1 da>m$e wordt &]s      
omgesprong54 ,t]wijl m5 vroeg] vi] ei]5 
noodig _h voor e5 ei]koek1 neemt m5 nu  
sle*ts n ei]door en het wit van vi]     
ei]54 ,de &]e dooi]s word5 bewa>d1 om   
room en all]lei sausjes te mak54  ,ma>  
om nu tot de omelette t]ug te ke]52 het 
wit wordt door e5 ons*adelijke v]f/(    
geel gekleurd2 da>na be/rijkt de s*ild] 
d5 buit5kant met ok]2 e5 koksjong5      
s*roeit er ev5 met e5 w>m ijz] ov] he51 
wat de kleur nog v]hoogt en kla> is     
,kees1--ge hebt e5e he]lijke omelette vr
 u4  ,voor het volg5de gev5 we d5 he]   
,aureli5 ,s*oll zelf het woord3         
,onlangs heb ik e5 s*ap5b\t zi5 v]v5 en 
die op]atie heeft mij bijzond]          

gent]esse]d4 ,er moe/ namelijk e5       
s*ap5b\t van gemaakt word51 die aan het 
spit 0 gebrad54  ,na hem met het spit   
door/ok5 te hebb51 dat hij er t]/ond we]
 uittrok1 nam de kok d5 s*ap5b\t en gaf 
di5 ov] met de woord5 kla> voor het     
s*ild]54 ,de s*ild] heeft e5 vijfti5tal 
potjes met v]f vr zi*2 9 i$] is e5      
p5seel2 da>naa/ ligg5 e5ige h>de kwa/54 
,de kun/5a> bekeek e5 oog5blik d5       
s*ap5b\t1 die m5 hem bra*t2 hij /reek   
met de h& ov] het voorho(d1 da>na /ipte 
hij zijn p5seel 9 e5 potje1 dat tot     
ops*rift droeg3 ,bru9 gebrad5 en        
s*ild]de e5ige g$eelt5 donk]bru9 op het 
/uk vlees*1 dat zoo uit d5 ov5 kwam4    
,hi]op nam hij e5 kwa/je en /rooide op  
de bre$e kant5 fijne korreltjes v]koold 
vlees*1 wa>door de s*ap5b\t lekk]       
croquant moe/ word54  ,met e5 p5seel1   
g$oopt 9 e5e kleur1 die v]s* blo$       
naboot/e1 s*ild]de hij hi] en da> kle9e 
op5+etjes1 wa>door de jus 9 bre$e /ral5 
na> b5$5 liep4 ,de koksjong5 goot to5 e5
 pa> lepels vlees*nat ov] d5 s*otel     

ev5als e5 we9ig beetwortelsap en door   
middel van e5 kle9 spuitje met drie     
gaatjes besproeide hij to5 alles met e5 
we9ig kok5d vet4  ,da>na w]d de s*ap5b\t
 z van het spit e5 familie voorgezet4   
,t]nauw]nood 0 deze op]atie geindigd (  
de he] ,s*oll _h e5 nieuwe erv>+4 ,door 
de spreekbuis kwam de be/ell+3  ,vi]    
ortolan51 vi]6  ,de opp]kok riep3  ,ga  
gauw ,alfr$ hal52 hij is 9 d5 ijskeld]6 
,wie is ,alfr$8--vroeg ik4  ,de         
s*ild]--de *ef-kok _h het te druk en gaf
 nu hi] dan da> zijn bevel5 en zijn     
raad--de s*ild] li*tte mij 94  ,alfr$ is
 de man1 die de ortolan5 maakt4  ,alfr$ 
kwam4 ,m5 gaf hem vi] g$oode muss*54 ,de
 h&ige jong5 zoog da>op door e5 rietje  
e5 groote hoeveelheid kippevet op1      
prikte to5 met het rietje de e5e mus* na
 de &]e ev5 bov5 de plek wa> de rug     
oph\dt1 en vulde ze tuss*5 vel en vlees*
 met het w>me vet4  ,9 m9d] dan ge5 tijd
 w>5 de muss*5 ond] deze beh&el+        
ortolan51 zoo dik en vet als m5 ma>     
bege]5 kon1 en bra*t5 p] /uk drie francs

 op4  ,e5 geliefkoosde s*otel d] p>ijs*e
 re/aurants is de raie au beurre noir ( 
wel rog 9 bru9 gebrad5 bot] gekookt4    
,aangezi5 e*t] de rog veel vet opneemt1 
z\ er te veel bot] voor noodig zijn4    
,da>om wordt op de volg5de wijze te w]k 
gegaan3 ,de rog wordt afzond]lijk       
gekookt4 ,da>na smelt m5 de bot] 9 e5   
pan1 die nooit s*oon wordt gemaakt ( die
 met be5zw>t is be/rek51 zoodat de bot] 
al zw>t is1 e] ze smelt4 ,v]volg5s wordt
 het e5e bij het &]e g$aan4 ,m5 heeft   
dus rog1 m5 heeft ev5e5s bru9e bot]1 rog
 9 bru9 gebrad5 bot] heeft m5 niet4  ,de
 s*ild]s1 wa> we zooev5 ov] sprak51 zijn
 ook nog voor &]e d+5 go$4 ,de vru*t5   
word5 door hun zorg5 gecorrige]d van de 
gebrek51 die de natuur ze mo*t hebb5    
gegev54 ,vooral de melo551 die 9 /ukk5  
gesn$5 word5 opg$i5d1 le55 zi* da>toe   
uit/ek5d4 ,is de melo5 te rijp1 dan     
word5 teg5 d5 kant van de s*il e5 pa>   
mooie1 gro5e /rep5 ges*ild]d1 is hij    
droog en meela*tig1 dan wordt met behulp
 van het sap van d5 te rijpe het ev5wi*t

 h]/eld1 t]wijl de onrijpe door he]lijke
 oranje v]flag5 u doet wat]t&54  ,ma>   
wat het moeilijk/e kun//uk s*ijnt te    
zijn 9 deze w]k5 d] dui/]nis1 dat is    
twee spiegelei]5 te mak5 met n ei4      
,da>toe wordt bijna de bekwaamheid van  
e5 *irurgijn v]eis*t4 ,het komt ook     
alle5 ma> voor 9 de re/auraties  prix   
fixe4 ,het is nu e5maal mode1 om niet   
m9d] dan twee spiegelei]5 aan de klant5 
voor te zett51 ma> om da>voor twee ei]5 
te nem51 is wat duur en hun n enkel te  
gev51 durft m5 niet4 ,da>door z\ de     
re/auratie v]loop54 ,de m5s*elijke      
intellig5tie gaat e*t] v]1 er be/aat e5 
middeltje om de eis*5 van d5 klant      
oog5s*ijnlijk te bevr$ig5 en tev5s de   
belang5 van d5 re/aurateur niet uit het 
oog te v]liez54  ,m5 gaat aldus te w]k3 
,de kok neemt e5 bord1 wa>op hij e5     
we9ig bot] heeft lat5 smelt54 ,v]volg5s 
trekt hij met e5 in/rum5tje1 niet       
ongelijk aan d5 diamant d] glaz5mak]s1  
e5 lijn 9 het midd5 rondom d5 ei]dop1   
die da>door zoo go$ als 9 tween wordt   

g$eeld4 ,met e5 9 olie g$ompeld mes     
snijdt hij nu uit]/ snel het ei         
midd5door langs de getrokk5 lijn4 ,het  
ei valt da>op 9 het bord en split/ zi* 9
 twee gelijke deel54  ,maakt nu de      
klant1 die wel twee1 do* twee kle9e     
spiegelei]5 krijgt1 da>op e5 aanm]k+1   
dan antwoordt de kelln]3 ,ja1 ziet u1 ik
 b5 de kip niet en dat kan moeilijk     
teg5gesprok5 word54  ,t5 slotte nog e5  
kle9e aanwijz+1 die te d5k5 geeft3      
,ev5als er m5s*5 zijn1 die bij voorkeur 
adellijke haz5 et51 v9dt m5 groote      
liefhebb]s van kaas1 die v]zot zijn op  
de soort51 welke 9 v] gevord]d5 toe/&   
v]ke]54 ,vooral zijn zij belu/ op de    
zoog5aamde ,roque=t1 die e5e            
afgrijselijke lu*t van zi* geeft en soms
 z v] gevord]d is1 dat zij blauw en gro5
 te gelijk ziet4 ,dan is ze jui/ op ha> 
lekk]/1 zegg5 de k5n]s4 ,nu gebeurt het 
niet zeld51 dat er ge5 roque=t 9 di5    
toe/& voorh&5 is4 ,het volg5de tooneel  
7we gev5 we] het woord aan ,aureli5     
,s*oll7 doet zi* dan voor3  ,opnieuw    

liet de /em van d5 kelln] zi* hoor53    
--,un roque=t amateur4--  ,domme ezels1 
die klant54 't ,is altijd hetzelfde1    
bromde de s*ild]4 't ,is het seizo5 d]  
v]s*e roque=t en nu vrag5 ze w>empel    
oude4  --,en hoe lev]t ge hem dat nu8-- 
,o*1 m5 laat langzaam de v]s*e kaas op  
het =nuis uitdrog52 ik s*ild] er dan    
gro5e ad]5 doorhe5 met de geographis*e  
onzek]heid1 die de natuur zelf aangeeft1
 en dan bezielt ,victor de portie4      
--,victor8 ,wie is dat8--  ,dat is e5   
help] 9 de keuk5 die er e5e v]zamel+    
/ukjes holl&s*e kaas op na h\dt 9 e5e   
vo*tige ka/4444 ,dat leeft en krioelt   
da> 9 de v]borg5heid en da> haalt       
,victor zijn koloni/5 van daan1 om de   
roque=t te bevolk54  ,hi]bij zull5 we de
 geheim-on?ull+5 d] p>ijs*e keuk5 lat54 
,smakelijk et56    ,zijt ge1 na lez+ van
 dat /uk1 ov]tuigd1 dat het veget>isme  
nog zoo sle*t niet is8  ,ga niet ( zoo  
we9ig mogelijk na> ee?uiz51 vooral niet 
na> die groote buit5l&s*e--,p>ijs*e1    
,b]lijns*e1 ,we5s*e--smulpaleiz54  ,eet 

?uis1 wat er1 aan v]s*e gro5t5 en       
degelijke vru*t51 geko*t is van uw5 u   
bek5d5 va/5 lev]anci] en kijk alles van 
d5 langganan e]/ t] dege na4 ,m5 leze1  
omtr5t v]vals*+51 hetge5 ik da>ov]      
s*reef 9 mijn w]k ,de spec]ij5 en       
+r$int5 d] rij/tafel4  ,9 het weekblad  
,,e5heid1 dd4 #aj ,decemb] #aiaj1 no4   
#bg1 v9d ik de volg5de beh>tig+swa>dige 
regel5 van ,mejuffr\w ,johanna ,/eketee1
 ond] het ho(d3                         
,,het ,,veget>isme           bezi5 van  
de e?is*e en economis*e zijde           
door ,,johanna ,,/eketee4   ,wa>om      
veget>ir8  ,a*1 e5 veget>ir heeft er    
natuurlijk duiz5d r$55 teg5 e5 voor4    
,all]e]/ dan3 omdat 't gezond] is4  #b4 
,omdat 't voordeelig] is4  ,het is      
gezond]1 omdat m5 bij e5 gro5t5- en     
vru*t5-dieet nooit heeft die gev>5 voor 
besmett+ van all]lei a>d1 wa>aan m5 bij 
vlees*gebruik is blootge/eld4  ,het is  
voordeelig]1 omdat vlees* duur is4  ,er 
is ook wel go$koop vlees*6  ,o zek]4    
,ma> ziet1 hoe hi] onze twee e]/e       

pleitr$55 9 n loop54  ,gebruikt m5 duur 
vlees*1 dan is het veget>isme           
voordeelig]4  ,gebruikt m5 go$koop      
vlees*1 dan is het veget>isme veilig]1  
aldus gezond]4  ,en voordeel blijft dus 
altijd aan onze zijde4  ,ma> lat5 we nu 
die gezondheids-r$5 e5s nad] uitpluiz54 
,de m5s* is d5 aap ze] v]want4 ,lees er 
,d>w9 ma> e5s op na4 ,de ap5 zijn /e$s  
vru*t5et]s gewee/4 ,het gebit d]        
vru*t5et]s en dat d] vlees*et]s is ze]  
v]s*ill5d4  ,het m5s*elijk gebit komt   
ov]e5 met dat d] vru*t5et]s4  ,de m5s*  
is dus door de natuur aangewez5 als     
vru*t5et]4 7,pr(4 ,h>tman3 die m5s*hnl4 
,aff547  ,dat moet dus wel 't gezond/e  
en 't be/e voor hem zijn4  ,/raft elke  
afwijk+ van de natuur zi* zelf niet8    
,m5 d5ke sle*ts aan de kun/matige vo$+  
d] zuigel+54  ,hoeveel v]driet en ell5de
 heeft dat al niet te weeg gebra*t6     
,tr\w5s er zijn ook bewijz5 te ov]1 dat 
de veget>is*e leefwijze de gezond/e is4 
,hoe m5igmaal zijn w$/rijd5 voor        
kra*ts-inspann+ gewonn5 jui/ door       

veget>irs8  ,en zie de van hun geboorte 
af veget>is*-opgevo$e k9d]tjes e5s aan6 
,dat is e5 lu/1 zoo fris* die k9d]tjes1 
de gezi*tjes zoo gaaf1 er mee/ uitzi56  
,da>teg5 wordt er wel e5s bewe]d1 dat er
 zooveel sle*t-uitzi5de veget>irs zijn4 
,ma> dat bewij/ niets en gaat geheel    
buit5 de quae/ie om4  ,er zijn imm]s    
zieke m5s*51 die t5 e9de raad hun heil  
zoek5 bij e5 veget>is*e leefwijze4 ,ik  
b5 begonn5 met de mee/-practis*e grond51
 die kunn5 leid5 tot het veget>isme1    
omdat de m5s* 9 onz5 mat]iali/is*5 tijd1
 da>voor 't gevoelig/ is4  ,lat5 we nu  
het veget>isme e5s van e5 me] idel5 kant
 bes*\w54  ,er is wel niem&1 die de     
gruwel5 van het sla*t5 li*t zal tell51  
al wordt er ook 9 d5 laat/5 tijd na>    
ge/reefd op me]-humane1 ( lat5 we liev] 
zegg51 m9d] pijnlijke wijze 7sla*t5 en  
humaan kunn5 niet sam5gaan7 te sla*t5 en
 al wordt die me?ode dan ook al 9 vele  
/$5 toegepa/1 op de mee/e plaats5 en op 
het plattel& is het sla*t51 vooral van  
v>k5s1 nog e5 w>e gruwel4 ,wie dat      

e5maal heeft gezi51 v]geet 't niet li*t4
 ,d5 e55 en e5ig5 ke]1 dat ik zelf dit  
vreeselijke s*\wspel heb bijgewoond1    
wi]p5 de slag]s de +ew&5 van 't gesla*te
 di] ma> zoo t]ug 9 het v>k5%ok1 wa> de 
eig5 jong5 van het g$oode di] eraan     
begonn5 te peuzel54  ,wre$] kan het wel 
niet6  ,de slag]s b$rijv5 dit w]k la*5de
 en gekheid mak5de wat wel e5 bewijs is1
 welk e5 onta>d5d5 invlo$ het sla*t5 op 
het m5s*elijk k>akt] heeft4 ,dit zag ik 
nog v]l$5 ja> bij mijn buurman1 wa> de  
heele familie 't als e5 pret bes*\wde1  
to5 het vetgeme/e v>k5 9 hun tu9 e5 kle9
 e9d van het hok v]wijd]d1 w]d gesla*t4 
,ik d5k dat onze nakomel+5 met ev5veel  
afs*uw op dit b$rijf zull5 t]ugzi51 als 
wij 't do5 op d5 slav5h&el van vroeg]e  
tijd54  ,to5 ik e5 k9d 01 kon ik wanne] 
mij vlees* w]d voortgezet1 9 mijn g$a*t5
 het v]b& hi]van met het sla*t5 niet    
wegwiss*54 ,en zoo heeft1 zoolang mij   
heugt1 vlees* mij teg5ge/aan1 en dit te 
me]1 na>dat het rood] en blo$ig] op     
tafel kwam4 ,ik maakte dan ook al vroeg1

 als 0 't dan ook onbewu/1 propag&a voor
 het veget>isme4 ,als ti5j>ig k9d vo]de 
ik altijd oppositie teg5 de porties     
vlees* die ik te v]orb]5 _h4 ,het hielp 
mij niet veel4 ,mijn vad] 0 dokt] en    
helaas de waanme5+ toeg$aan1 dat vlees* 
k9d en m5s* /]k maakt54 ,heel dikwijls  
heeft 't vlees* e5 lekk]e maaltijd voor 
mij b$orv54 ,e5 pa> ja> lat]1 to5 ik met
 mijn mo$] alle5 0 geblev51 #c _h de    
oppositie bet]e uitw]k+1 ma> to* heeft  
het nog tot mijn a*tti5de ja> g$uurd1 e]
 ik op5lijk e5 geheel veget>ir 04  ,na  
di5 tijd is mijn gezondheid dadelijk    
veel v]bet]d1 heelemaal go$ w]d ze e]/1 
to5 ik e5ige j>5 da>na buit5 g+ won51   
veget>irs hoor5 buit5 9 de vrije natuur4
  ,alle p]soonlijke r$55 en gevoel5s1   
die tot het veget>isme kunn5 drijv51    
da>gelat51 ligt het veget>isme ook      
vooral 9 de lijn van d5 vooruitgang4    
,hoeveel beweg+5 9 onz5 tijd getuig5    
niet van e5 gee/ na> v]bet]+ en v]$el+8 
,we d5k5 sle*ts aan het socialisme 9 de 
v]s*ill5de /room+51 die de sociale      

toe/&5 en hi]door ook d5 m5s*1 tra*t5 te
 v]bet]54 ,aan de di]5bes*]m+1 die      
zooveel sympa?ie ond]v9dt4  ,aan de     
anti-vivisectie1 die e5s ov]w9n5 zal4   
,aan de !osophie1 de le]1 die1 alle     
godsdi5/5 v]e5igde1 tot het doel heeft1 
d5 z$elijk5 m5s*--nege]5de het ras ( de 
le] wa>toe hij van geboorte behoort1--te
 v]bet]5 en te v]heff54  ,aan de        
drankbe/rijd+1 die onv]moeid voortw]kt  
om d5 m5s* te do5 inzi5 de ell5de van d5
 drank en te wijz5 op de gevolg51 die   
tot 9 het d]de en vi]de gesla*t kunn5   
voortspruit5 uit drank-misbruik4  ,aan  
de vr\w5beweg+51 die de vr\w roep5 tot  
het groote ,lev51 wa>van ze eeuw5 v]re  
geh\d5 is4  ,aan al de t5toon/ell+51    
huis9du/rie1 l&- en tu9b\w1 welke laat/e
 zooveel emotie's heeft wakk] g]oep54   
,het zijn vooral de l&b\w en de tu9b\w1 
die /aan 9 het teek5 van d5 vooruitgang4
 ,het v]b& met het veget>isme is hi]    
niet v] te zoek54  ,al de v]bet]+51 die 
op l&b\w-gebi$ word5 +evo]d 7d5k5 we    
sle*t ev5 aan kun/me/1 zaad-contrle1    

enz47 kom5 vooral het veget>isme t5     
go$e4  ,wat zull5 we et58 is zoolang het
 veget>isme be/aat1 e5 belangrijke vraag
 gewee/ voor de veget>irs4  ,ik zie nu  
e*t] wel 91 dat die vraag geweldig      
ov]s*at is4  ,wat ond]s*eidt d5 veget>ir
 van d5 niet-veget>ir8 ,het vlees*-et54 
,9 het maal van d5 veget>ir moet dus het
 gemis aan vlees* word5 v]go$4  ,is dat 
nu zoo moeilijk8  ,en getuigt 't niet   
van inn]lijke to* wel veel wa>de he*t5  
aan het vlees*1 als we zoo'n kolossale  
drukte mak5 van dat1 wa>door we het     
zull5 v]vang58  ,hoeveel is da>ov] al   
niet ges*rev5 en g]$5e]d4  ,wij zijn t5 
slotte beu geword5 van de lij/jes eiwit1
 koolhydraat1 vet1 z\t51 wat]1 wa>m$e   
vo$+smiddel5 ontle$ w]d51 zond] er e*t] 
veel wijz] door geword5 te zijn4  ,de   
praktijk en de ond]v9d+ zijn 9 zake vo$+
 bekwame le]mee/]ess54 ,we wet5 all5 wel
 dat we ons alle5 met wittebrood1 sla en
 a>dappels en wat vru*t5 niet voldo5de  
vo$5 kunn54 ,to* is er door veget>irs   
nog wel e5s e5 proef g5om5 zi*          

uitsluit5d met vru*t51 not5 vooral1 te  
vo$54 ,en ook zijn er wel e5s veget>irs 
gewee/1 die hun maaltijd begonn5 met    
vru*t51 wat mij ook onlogis* voorkomt4  
,en ev5m9 bekomt 't ons1 wanne] we ons  
uitsluit5d met grijs brood en boon5 g+5 
vo$5 7hoewel de boon51 s*oon bespot 9   
v]b& met het veget>isme1 zie ,spe5h(f1  
e5 d] kra*tig/e vo$+smiddel5 zijn47     
,v]&]+ van spijs doet et51 luidt het    
oud-,holl&s*e spreekwoord na> wa>heid4  
,wanne] we nu voor 't ontbijt e5s nem53 
wit en grijs brood1 ( wit en roggebrood 
en kaas1 koek1 gelei en !e als          
morg5drank4  ,voor 't middagmaal3       
a>dappel51 gro5te 7boon51 ( erwt51 (    
peultjes1 ( worteltjes1 ( &ijvie1 (     
sp9azie1 ( po/ele91 ( biet57 en als     
li*t]e gro5te1 sla1 ( appeltjes1 ( p]5  
7ge/o(d71 desv]kiez5de e5 ( twee ei]51  
gekookt ( gebakk51 en de e5 ( &]e       
meelspijs1 hav]m\t ( rij/ toe1 en die   
vru*t51 welke de tijd van het ja>       
oplev]t1 dan heeft m5 m4 i4 hi]aan e5   
he]lijk en allesz9s bevr$ig5d           

middagmaal4 ,bov5di5 kan m5 't nog      
vooraf lat5 gaan door de e5 ( &] soep   
7tomat5-1 ( erwt5-1 ( boon5soep74 ,dan  
's avonds het s\p] we] gelijk aan       
ontbijt en k(fie ( *ocolade en vru*t54  
,dat het veget>isme e5 uit+ van         
ascetisme z\ zijn1 wat ik me]mal5 hoorde
 v]kondig51 is da>om e5 wanbegrip4 ,m5  
kan als veget>ir ook na> h>telu/ smull5 
en zijn maag ov]lad54  ,er is van       
veget>is*e zijde e5 bezwa> gemaakt teg5 
het gebruik van melk1 ei]51 bot] en     
kaas1 e5 bezwa>1 wa>voor wel iets te    
zegg5 valt4  ,het ei bevat de lev5skiem4
  ,de melk van het di]1 komt het jonge  
di] toe4  ,ma> da> teg5ov] /aat1 dat het
 ei v]/]k5d en smakelijk is4  ,dat de   
melk 9 sommige gevall5 onmisba> voor d5 
m5s* kan zijn1 als bijvoorbeeld de mo$] 
ha> k9d niet vo$5 kan4  ,en zoo lijkt 't
 mij niet af te keur51 ma> 9 teg5deel   
v]/&ig1 wanne] de veget>ir gebruik maakt
 van melk1 bot]1 kaas en ei]5 9 al die  
gevall51 wa>9 dit hem nuttig voorkomt4  
,e*t] zoo we ge5 ei]51 melk1 bot] en    

kaas w5s*5 te gebruik51 blijft er nog   
g5oeg ov]1 om ons behoorlijk te vo$54   
,de natuur is rijk aan v>iteit5 en de   
a>de lev]t elk ja> 9 betrekkelijk kort5 
tijd ruims*oots op1 wat we noodig hebb54
  ,t]wijl de m5s* niet /il/aat1 om d5   
veget>ir all]lei kun/product5 aan te    
bi$54  ,het is e5 lu/ i$] ja> opnieuw1  
zoodra de l5te beg9t1 te zi51 hoe de    
a>de ons alles gaat gev51 wat we noodig 
hebb54  ,als onze grond voldo5de geme/  
is1 dan kunn5 we aan 't zaai51 om lat]  
het geheele ja> door te oog/54  ,dat    
beg9t met sp9azie1 sla1 dan volg51      
worteltjes1 weldra erwt51 po/ele91 dan  
a>dappels1 boon51 &ijvie1 biet51 kool1  
om te e9dig5 met veldsla en bo]5kool4   
,hi]bij kan de kun/me/ d5 veget>ir1 die 
ge5 v>k5s vetme/1 go$e di5/5 bewijz54   
,zoo wordt ook d5 veget>ir alles gegev51
 wat hij noodig heeft1 en behoeft hij   
na> 't ,bijbelwoord1 niet bezorgd te    
zijn voor d5 dag van morg54  ,ik heb e5s
 e5 dame ontmoet1 die me5de1 dat m5 ook 
wel bezw>5 kon gaan voel5 teg5 het et5  

van e5 krop sla bijvoorbeeld4 ,het      
groeit zoo mooi1 het is zonde om 't af  
te plukk5 en zoodo5de dood te lat5 gaan1
 bewe]de zij4  ,ma> a*1 dat is to* heel 
iets &]s4 ,met me] re*t kunn5 we 't dan 
betreur51 dat bloem5 geplukt word54     
,alles e*t] heeft zijn gr5z54 ,wie ge5  
gr5z5 weet te trekk51 v]valt van het    
gevoelige tot het bela*elijke en van het
 v]hev5e tot het dwaze4  ,de veget>ir nu
 kan zegg53 ik eet ge5 vlees* en da>    
zijn gr5s trekk54 ,hij kan iets v]d]    
gaan en zegg53 ik v]kies ev5m9 bot]1    
melk en ei]51 en da> zijn gr5s trekk54  
,zoo ont/aan er twee groep5 veget>irs4  
,beide groep5 kan het veget>isme tot    
zeg5 zijn4                              
,j4 ,m4 ,j4 ,c4--v4 d4 ,m4              
,,aanteek5+5   #a ,wa>toe ook de        
h]bivor5 7k>b\w51 koei51 pa>d5 enz47    
behoor54  #b ,m5 zij bij deze vru*t     
voorzi*tig met zw>te torretjes 9 de     
vru*t4  #c ,mijn vad]1 van natuur e5    
gezond k9d1 als /ud5t behoorde hij nog  
ond] de /]k/51 /i]f op vijf5d]tig-j>ig5 

leeftijd aan e5 ni]ziekte4 ,z\ da>van al
 het vlees*1 dat hij bes*\wde als de    
kra*t1 niet m$e de s*uld drag58 ,ik heb 
die g$a*te lat] nooit uit m'n ho(d kunn5
 zett5 en da>door te me] zijn vroeg5    
dood betreurd4