,,natuurkunde ,,9 ,,de ,,huiskam]1 ,,ongeve] #ajj ,,proev5 ,,met ,,hui%\delijke ,,voorw]p54 ,uit het ,frans* 9 het ,n$]l&s* bew]kt ,,door ,d4 ,h4 ,,co*]et4 7,d]de ,druk47 ,rott]dam1 ,,nijgh ,,van ,,ditm>4 ,aan mijn zoon ,jan4 ,lieve ,jan1 ,ond] de proev51 welke 9 dit boek m$eg$eeld word51 zijn er e5ige sle*ts e5v\dige spelletjes tot v]maak van oud]s en k9d]51 wanne] zij des avonds gezellig 9 de huiskam] om de tafel zitt54 ,&]e da>5teg51 welke e5 me] wet5s*appelijk k>akt] drag51 zijn be/emd om d5 lez] 9 te leid5 9 de /udie d] physica1 die wond]volle wet5s*ap1 wa>aan wij de ontdekk+ van de /oomkra*t1 van telephoon en phonograaf te dank5 hebb51 en die ons1 miss*i5 re$s morg51 met nieuwe wond]5 v]ra/4 ,al deze proev51 de me] +ewikkelde zo[el als de e5v\dige1 kunn5 v]ri*t word5 zond] e5ig natuurkundig in/rum5t en di5t5gevolge zond] de m9/e onko/52 ons eig5gemaakt natuurkundig kab9et bevat1 zooals ge weet1 sle*ts keuk5g]e$s*ap1 kurk51 lucif]s1 enz41 m4 a4 w4 zak51 welke i$]e5 bij de h& heeft4 ,ik hoop1 dat het w]kje1 dat ik u hi]bij opdraag1 bij u de h]9n]+ lev5dig h\de aan de gelukkige ur51 welke wij te zam5 geslet5 hebb5 met het v]ri*t5 di] proev5 en het g]e$ mak5 van de toe/ell51 welke 9 ,natuurkunde 9 de ,huiskam] bes*rev5 word54 ,uw ,vad]1 ,,ar?ur ,,good4 7,tom ,tit74 ,p>ijs1 #a ,janu>i #ahij4 ,,voorb]i*t4 ,natuurkunde 9 de ,huiskam] is e5e ,n$]l&s*e bew]k+ van e5e reeks e5v\dige proev5 met hui%\delijke voorw]p51 welke ond] d5 titel van ,sci5ce ,amusante a*t]e5volg5s 9 het blad l',illu/ration bes*rev5 w]d54 ,9 enkele /ukjes heeft de bew]k] e5e opm]k+ +ela/ ( e5e wijzig+ aangebra*t1 wa> hij me5de1 dat da>door de duidelijkheid e5] bes*rijv+ ( de jui/heid e5] v]kl>+ w]d bevord]d4 ,moge het w]kje beantwoord5 aan het dubbele doel wa>m$e het w]d sam5ge/eld3 le]5 en v]mak54 ,d4 ,h4 ,c4 ,rott]dam1 ,sept4 '#ij4 ,voorb]i*t voor d5 twe$5 druk4 ,de bew]k] e9digt bov5/a& voorb]i*t met d5 w5s*1 dat het w]kje moge beantwoord5 aan het dubbele doel1 wa>m$e het is saamge/eld4 ,met g5oeg5 kunn5 wij meld51 dat die w5s* volkom5 is bevr$igd1 da> re$s nu e5 twe$e druk noodig is geword54 ,de ,uitgev]s4 ,rott]dam1 ,febru>i '#ia4 ,hoog/ aang5aam is het ons1 zoo kort na de v]s*ijn+ van d5 twe$51 d5 d]d5 druk 9 't li*t te gev54 ,de ,uitgev]s4 ,rott]dam1 ,septemb] '#ib4 ,,e5 ,,bord ,,op ,,e5e ,,naald4 ,i$]e5 heeft wel e5s gezi51 dat goo*ela>s bord51 s*otels en &] keuk5g]e$s*ap op de punt van e5 /ok liet5 draai52 gewoonlijk zijn die voorw]p5 van h\t ( metaal1 en het ev5wi*t1 dat alle5 e5 gevolg is van de z4 g4 middelpuntvli$5de kra*t1 h\dt op te be/aan1 zoodra de draai5de beweg+ niet snel g5oeg me] is om de uitw]k+ van de zwa>tekra*t te ov]w9n54 ,hi] is e*t] e5 middel om e5 bord op de punt van e5e naald 9 /&va/ig ev5wi*t te do5 blijv51 ja zelfs1 het e5e draai5de beweg+ op die fijne spil m$e te deel54 ,snijd twee kurk5 9 de l5gte midd5door1 en /eek 9 i$] d] vi] /ukk5 aan e5 d] uite9d5 van de doorsn$e e5e vork1 z dat het vlak van doorsn$e en de vork e5 hoek vorm51 die e5 we9ig kle9] dan e5 re*te is1 leg nu de kurk5 op gelijke af/&5 van elk&] met de platte kant5 op d5 r& van het bord1 en zorg da>bij dat de t&5 d] vork5 teg5 het bord /eun51 zoodat deze niet kunn5 s*ommel54 ,dit geheele sam5/el kunt ge nu lat5 balance]5 op de punt van e5e naald1 welk] oog ge 9 e5e gewone kurk ge/ok5 hebt2 met e5 we9ig voorzi*tigheid 7het bord mag natuurlijk niet glijd57 kunt ge aan het bord e5e ronddraai5de beweg+ m$$eel51 welke ze] lang kan voortdur51 da> de wrijv+ tuss*5 de ond]zijde van het bord en de naald uit]/ g]+ is4 ,,e5 ,,potlood ,,op ,,de ,,punt ,,te ,,lat5 ,,/aan4 ,onze teek5+ geeft zond] v]d]e v]kl>+ de oploss+ van dit vraag/uk4 ,m5 behoeft sle*ts het lemmet van e5 zakmes 9 het potlood te /ek51 niet v] van de punt2 het ev5wi*t wordt v]kreg5 door het mes wat me] ( m9d] te op554 ,het geheel blijft 9 ev5wi*t volg5s de wett5 d] physica3 het zwa>tepunt van het sy/eem ligt ond] het /eunpunt 7v+]1 r& van de tafel1 enz472 het ev5wi*t is dus /&va/ig 7/abiel ev5wi*t74 ,door de op5+ van het mes te v]&]5 kan m5 het potlood e5e v]s*ill5de1 willekeurige hell+ gev5 en als het zwa>tepunt 9 het v]l5gde van de z van het potlood ligt1 /aat dit laat/e volkom5 loodre*t4 ,,e5 ,,ei ,,op ,,e5e ,,fles*4 ,/eek twee ev5 zw>e vork5 t] we]szijd5 9 e5e kurk2 hol deze aan de ond]zijde e5 we9ig uit1 zoodat ze nauwkeurig op e5 d] punt5 van het ei pa/1 zet de &]e punt op d5 r& van d5 hals e5] fles*1 wa>bij ge het ei go$ re*t/&ig moet h\d52 na e5ig probe]5 zult ge voel51 dat het geheel 9 ev5wi*t is t5 gevolge van de v]lag+ van het zwa>tepunt4 ,,eig5a>dige ,,mani] ,,om ,,e5e ,,pe] ,,door ,,te ,,snijd54 ,wij hang5 e5e pe] zoo hoog mogelijk aan het plafond ( de zold]+ op4 ,br&5 wij da>op d5 draad door1 wa>aan zij hangt1 dan valt de pe]4 ,hoe zull5 wij het nu aanlegg5 om e5 mes z te plaats51 dat1 de pe]1 da>op vall5de1 jui/ 9 tween gesn$5 wordt8 ,e5 s*ietlood hebb5 wij da>voor niet noodig2 het is voldo5de de pe]1 als zij go$ /il hangt1 9 e5 glas wat] te dompel5 en dit dan dadelijk we] weg te hal52 enkele druppels zull5 van de pe] afvall5 en op n zelfde punt van de tafel ( d5 vlo] ne]kom51 bij welk punt wij nauwkeurig e5 m]k moet5 plaats54 ,deze voorb]eid5de maatregel5 moet5 natuurlijk 9 het geheim g5om5 zijn1 zoodat de om/&]s zond] iets van d5 kun/greep met de wat]druppels te wet51 de pe] hang5de moet5 v9d54 ,op het v]langde oog5blik plaat/ ge het mes op de gem]kte plek1 ( liev] op e5e voldo5de hoogte da>bov5 en nu moet de pe] bij het vall5 op het mes noodw5dig doorgesn$5 word54 ,zooals de teek5+ u doet zi51 kunt ge de proef ook voor twee mess5 inri*t51 die kruisel+s bov5 elka> ge/eld zijn2 het jui/e punt1 wa> de mess5 elka> moet5 kruis51 moet ge door proefnem+ bepal51 wa>toe ge me]d]e druppels van de pe] moet lat5 vall54 ,de pe] zal dan 9 vi] /ukk5 gesn$5 word51 welke ge kunt opvang5 9 e5e s*aal1 die ond] de mess5 geplaat/ is4 ,,e5e ,,speld ,,met ,,e5e ,,naald ,,te ,,doorbor54 ,/eek de speld 9 e5 d] cirkelvlakk5 van e5e kurk en t] we]szijd5 9 het gebog5 vlak twee ev5 zw>e zakmess54 7,als de mess5 niet ev5 zwa> zijn1 op5t m5 ze niet ev5 v]47 ,leg d5 kop van de speld op d5 top van uw v+]1 en v]plaats de mess5 z lang tot de speld horizontaal ligt4 ,plaats ha> dan op de punt van e5e naald1 wa>van het oog 9 e5e kurk op e5e fles* ge/ok5 is4 ,als ge teg5 de kurk blaa/1 wa>9 de mess5 zitt51 zal het geheele sam5/el op de punt van de naald draai54 ,bov5di51 da> de naald h>d] is dan de speld1 welke van kop] is1 zal zij na e5ig5 tijd e5e kle9e holte 9 die speld mak51 en als de proef lang g5oeg wordt voortgezet1 ha> zelfs geheel doorbor54 ,,de ,,s*rik ,,d] ,,huismo$]s4 ,ik /el u voor e5 !ekopje op de punt van e5 tafelmes te zett54 ,wat ge da>voor noodig hebt1 is ze] we9ig en gemakkelijk te krijg51 als ge aan tafel zit3 e5e kurk1 e5e vork1 en444 wat h&igheid2 &]s niets6 ,klem de kurk 9 het oor van e5 !ekopje1 wel /evig g5oeg1 dat zij go$ va/ blijft zitt51 ma> niet zoo h>d1 dat het kopje do( wordt4 ,/eek de vork 9 de kurk ov] het oor he5 met twee t&5 aan elke zijde1 en zorg dat de /eel van de vork m9 ( me] ond] het kopje komt4 ,da> het zwa>tepunt nu v]laagd is1 kunt ge het kopje op de punt van e5 mes zett5 en door he5 en we] s*uiv5 de jui/e plaats zoek51 wa>op het 9 ev5wi*t kan blijv54 ,da> de ond]zijde van het kopje wa>s*ijnlijk v]glaasd is1 moet ge zooveel mogelijk zorg51 dat de h&1 wa>m$e ge het mes va/h\dt1 niet trilt1 da> &]s het kopje ze] li*t van het mes afglijdt2 beg9 ma> met de re*t]h& bij d5 /eel van de vork te h\d51 opdat ge hem snel kunt grijp51 als het kopje valt4 ,nog e5 laat/5 vri5d5raad wil ik u gev53 dr9k uw kopje leeg1 voordat ge de proef doet1 &]s mo*t ge e5s niets krijg54 ,,hoe ,,m5 ,,e5e ,,naald ,,door ,,e5 ,,c5t ,,kan ,,/ek54 ,e5e naald door e5 c5t te /ek51 s*ijnt op het e]/e gezi*t iets onmogelijks4 ,en to* is niets e5v\dig]4 ,m5 behoeft de naald sle*ts 9 e5e kurk te /ek51 z1 dat de punt iets uit/eekt en het oog1 zoo dit aan de &]e zijde mo*t uit/ek51 met e5e nijptang af te knipp54 ,leg nu d5 c5t met de kurk da>op1 zooals 9 de teek5+ wordt aangewez51 ( e5v\dig op e5e plank van za*t h\t1 en sla dan fl9k met e5 ham] op de kurk4 ,de naald1 die 9 ge5 enkele ri*t+ kan buig51 aangezi5 de kurk1 welke ha> omklemt1 dit belet1 zal d5 c5t ( e5 &] munt/uk van dezelfde dikte met het mee/e gemak doorbor51 da> het /aal1 wa>van de naald gemaakt is1 gelijk wij wet51 h>d] is dan het brons van d5 c5t4 ,,ev5wi*t ,,van ,,e5 ,,pollepel4 ,,e]/e ,,/&4 ,de pollepel1 welke 9 i$]e keuk5 te b9d5 is1 zal ons 9 /aat /ell5 e5 aantal proev5 uit te vo]51 wa>bij het ev5wi*t moet v]kreg5 word5 door niet alle5 het zwa>tepunt te v]lag51 ma> tev5s door het me] na> het ophangpunt te v]plaats54 ,zet e5 knipmes1 half geop5d1 volg5s de aanwijz+ op de teek5+1 op d5 r& e5] tafel1 hang d5 pollepel ov] d5 hoek1 welk5 het heft en het lemmet van het mes met elka> vorm51 met de b9n5zijde van d5 lepel na> de tafel geke]d1 en laat nu het geheel los3 mes en lepel zull5 na e5ig he5 en we] s*ommel5 tot ru/ kom52 het zwa>tepunt ligt dan loodre*t ond] het /eunpunt1 er is /&va/ig ev5wi*t4 ,als ge z& 9 d5 lepel doet1 zal het mes1 9 plaats van te vall51 zi* opri*t51 da> het zwa>tepunt door het z& we] a*t] d5 r& d] tafel gebra*t w]d4 ,,ev5wi*t ,,van ,,e5 ,,pollepel4 ,,twe$e ,,/&4 ,hi] wordt de lepel va/gehaakt aan het beg9 van het lemmet2 m5 moet zorg51 d5 haak zoo te beve/ig51 dat de lepel niet kan glijd5 en hij met d5 /eel 9 loodre*te ri*t+ e5 hoek van ongeve] #de maakt4 ,het ev5wi*t wordt hi] v]kreg51 door het uite9de van het heft te plaats5 op d5 r& van e5e tafel1 d5 v+] ( d5 r& van e5 glas1 dat voor e5e groot]e va/heid van /& met wat] gevuld is4 ,de proef s*ijnt onmogelijk2 beproef ha> en ge zult v]baasd /aan ov] de gemakkelijkheid1 wa>m$e gij ha> kunt do54 ,,ev5wi*t ,,van ,,e5 ,,bord4 ,met d5 pollepel1 d5 n$]ig5 s*ept] d] keuk5meid1 hebb5 wij twee m]kwa>dige proev5 v]ri*t1 welke 9 teg5spraak s*ijn5 met de wett5 d] zwa>tekra*t4 ,als wij de s*uimspaan er bij nem51 zull5 wij 9 /aat zijn1 d5 r& van e5 omgeke]d bord op d5 r& van e5 glas ( d5 hals e5] k>af te legg51 wa>op het 9 d5 toe/& van /&va/ig ev5wi*t zal blijv5 ligg54 ,haak d5 lepel aan d5 r& van het bord en klem door middel van e5e s*ijf kurk d5 haak van d5 lepel teg5 het bord1 zoodat de lepel re*ts no* l9ks kan s*uiv54 ,leg het bord met de l9k]h& op de k>af1 haak de s*uimspaan met de re*t] aan d5 lepel1 en na e5ig he5- en we]s*uiv5 zal het u gelukk51 het bord 9 d5 ev5wi*t/oe/& te br5g54 ,,de ,,fles* ,,koorddans]es4 ,hoe zult gij e5e fles* lat5 zwev5 op e5 door de kam] gespann5 t\w8 ,de teek5+ zegt u1 dat ge sle*ts d5 haak van e5e p>apluie 9 d5 hals d] fles* hebt te /ek54 ,om het afglijd5 te voorkom51 kunt ge het t\wtje wa>op de fles* moet ligg51 met krijt be/rijk51 ev5als de koorddans]s de zol5 van hun s*oeisel insm]54 ,de figuur aan d5 re*t]kant toont ons1 hoe m51 zond] ha> te s*udd51 e5e fles* fijn5 wijn z\ kunn5 afs*5k54 ,m5 z\ dan sle*ts de p>apluie moet5 v]vang5 door e5 pollepel1 de fles* op e5e bre$e /rook l9n5 legg5 en ha> langzam]h& en zond] s*okk5 lat5 ov]hell51 door 9 e5 vat1 dat ond] aan d5 lepel wordt gehang51 druppelsgewijze wat] te giet54 ,ik behoef u niet te zegg51 dat deze aanwijz+ sle*ts !oretis* is3 doe de proef met e5e fles* gewon5 wijn1 van oud5 wijn z\ het zonde zijn6 ,,de ,,potlood5 ,,9 ,,ev5wi*t4 ,deze proef1 bepaaldelijk aan ,h4,h4 s*oli]5 opg$rag51 heeft t5 doel1 twee potlood5 9 de ruimte te lat5 zwev53 het e5e horizontaal1 met de punt op e5e naald ru/5de ( aan e5 draad hang5de2 het &]e loodre*t /a&e op het e]/e4 ,onze lez]s zijn re$s zoo v]tr\wd g]aakt met proev5 omtr5t ev5wi*t/oe/&51 dat het niet noodig zal zijn1 deze 9 het bre$e te bes*rijv53 de beide ev5 zw>e mess51 welke het potlood horizontaal h\d51 h]9n]5 ons de vroeg] v]melde proef van de doorboorde speld2 ook het ev5wi*t van het &]e potlood1 dat door twee p5h\d]s 9 loodre*t5 /& wordt geh\d51 is e5e welbek5de proef4 ,ma> de v]b9d+ van beide proev5 kwam ons m]kwa>dig g5oeg voor om hi] v]meld te word54 ,hebb5 onze jonge lez]s de voorw]p5 zorgvuldig ge/eld1 dan kunn5 ze het geheel om het ophangpunt lat5 draai52 zij zull5 zi5 dat de w5tel5de beweg+1 e5s begonn51 vrij lang kan voortdur54 ,,ev5wi*t ,,van ,,tang ,,en ,,as*s*op4 ,als de w9t] ons na> het hoekje van d5 ha>d jaagt1 zull5 wij da> na d5 maaltijd nieuwe /( v9d5 voor ond]h\d5de proev54 ,de volg5de is ze] e5v\dig3 tang en as*s*op is alles wat wij noodig hebb54 ,leg het platte deel van de as*s*op op d5 vlo]1 zoodat de /eel s*u9 /aat t5 opzi*te van d5 vlo]1 en /el da>op aan iem& uit het gezels*ap voor1 de as*s*op 9 di5 /& te do5 blijv51 zond] e5ig &] hulpmiddel dan de tang4 ,onze teek5+ wij/ u onmiddellijk de wijze van h&el5 aan4 ,het is voldo5de e5 d] blad5 van de tang op het blad van de as*s*op te plaats5 en het &]e a*t] d5 /eel va/ te zett52 na e5ig v]s*uiv5 v9dt m5 d5 ev5wi*t/oe/&4 ,w5s*elijk is het e5e tang en as*s*op te kiez51 wa>van de /eel 9 e5 fl9k5 knop e9digt1 zoodat de voorw]p5 e5e voldo5de zwa>te hebb5 om de proef te do5 slag54 ,zijn de blad5 van de tang van ond]5 te rond1 dan moet ge er e5 kle9 g$eelte van vlak vijl51 wa>op de tang gemakkelijk kan /aan zond] geva> van om te vall54 ,,de ,,duik]klok4 ,als wij e5 bi]glas omgeke]d 9 het wat] dompel51 zi5 wij dat het wat] 9 het glas veel lag] /aat dan er omhe54 ,dit ze] bek5de v]s*ijnsel /elt ons 9 /aat1 op all]a>dig/e wijze te lat5 zi51 hoe de duik]klok w]kt1 wa>9 de w]kli$5 ond] d5 wat]spiegel vrijelijk kunn5 adem5 en arbeid54 ,wanne] ge de proef inri*t1 zooals wij u zull5 aanwijz51 kunn5 al de toes*\w]s ha> go$ zi54 ,voor wat]bak kunt ge e5e omgeke]de kaas/olp nem51 die ge met d5 knop 9 e5e inmaakfles* zet4 ,zoodo5de zult ge e5 doorzi*tig vat hebb51 wa> doorhe5 m5 alles kan zi51 wat b9n59 plaats heeft4 ,dompelt ge nu e5 glas 9 deze met wat] gevulde klok1 dan kunt ge duidelijk wa>nem51 dat het wat] 9 het glas lag] /aat dan 9 de klok4 ,met dit feit bek5d1 kunt ge nu voor/ell5 e5 klontje suik] ond] wat] te dompel5 zond] het nat te mak54 ,gij behoeft dan sle*ts de suik] op e5e groote1 platte kurk te legg5 en het glas er ov]he5 te /ulp52 druk het glas go$ re*t/&ig na> b5$51 om te belett5 dat de kurk kantelt1 en h\d het glas ond] 9 het vat zoo lang ge wilt4 ,als ge da>na het glas1 dus natuurlijk ook de suik] met de kurk1 w$] omhoog haalt1 zal het klontje volkom5 droog voor d5 dag kom51 da> de lu*t 9 het glas het wat] belet heeft1 met de suik] 9 aanrak+ te kom54 ,,de ,,frans*e ,,vlag4 ,het is algeme5 bek5d1 dat als m5 voorzi*tig wijn op wat] giet1 de wijn bov5drijft2 dit v]s*ijnsel is te algeme5 bek5d1 om er lang bij /il te /aan2 ma> ditmaal will5 we 9 e5 glas d5 wijn ond] en het wat] bov5 hebb51 zond] dat beide vloei/(f5 zi* met elk&] v]m5g54 ,da>toe maakt m5 gebruik van het v]s*il 9 di*!id van wat]1 na>mate het w>m ( k\d is4 ,doe kok5d wat] 9 e5 glas1 #a zet er e5 tre*t] 91 die tot op d5 bodem reikt 7fig4 #a7 en giet er nu wijn 91 welk5 gij met ijs zooveel mogelijk afgekoeld hebt4 ,als ge voorzi*tig te w]k gaat1 zult ge zi51 dat de wijn op d5 bodem van het glas e5e duidelijk afges*eid5 laag vormt4 ,v]wijd] nu voorzi*tig d5 tre*t]1 maak e5e blauwe vloei/(1 die li*t] is dan wat]1--bijv4 wijngee/ met e5 we9ig inkt1 en giet ha> op het wat]4 7fig4 #b47 ,zoo zult ge de ,frans*e vlag v]kreg5 hebb54 ,als ge nu e5 li*t voor het glas plaat/1 kunt ge de drie kleur5 da>a*t] op e5 muur v]toon54 ,bij deze illum9atie krijgt ge nog vuurw]k op d5 koop toe4 ,als ge n4l4 het wat] 9 het glas k\d laat word51 ( ge t] bespo$ig+ het glas 9 e5 bak met k\d wat] plaat/1 zult ge d5 wijn door het wat] zi5 op/ijg5 als fijne /raaltjes1 die op vuurpijl5 gelijk5 7fig4 #c72 de v]s*ill5de vloei/(f5 zull5 zi* met elk&] v]e5ig5 en de n$]dal5de blauwe /ral51 met de omhoog /ijg5de roode v]m5gd1 zull5 u het s*\wspel aanbi$5 van e5 vuurw]k 9 e5 glas wat]4 ,,het ,,ok%o(d ,,en ,,de ,,fles*4 ,m5 geeft u e5 ok%o(d met wijn en e5e fles*1 en m5 /elt u de vraag1 hoe ge de fles* zult vull5 uit het spongat1 zond] &] hulpmiddel dan de fles* zelve4 ,ziehi] de oploss+3 ,als het ok%o(d go$ vol wijn is1 vult ge de fles* met wat]2 hi]op sluit ge d5 hals met d5 v+] en dompelt di5 9 het spongat1 t]wijl ge de fles* het ond]/ bov5 ke]t2 hi]op neemt ge d5 v+] van d5 hals en laat de fles* e5ig5 tijd zoo /aan1 7zie de teek5+72 ge zult dan zi51 dat de wijn1 die li*t] is dan het wat]1 langzam]h& dit laat/e 9 de fles* v]vangt1 zoodat t5 slotte de fles* vol zuiv]5 wijn is1 t]wijl het wat] zi* 9 het ok%o(d heeft begev54 ,,uitb>/+ ,,van ,,d5 ,,vesuvius4 ,vul e5 kle9 fles*je met rood5 wijn1 sluit het met e5e kurk1 wa>9 van bov5 na> b5$5 e5 fijn gaatje geboord is en plaats het nu 9 e5 kom ( e5 groot glas met wat]4 ,wij wet51 dat door het v]s*il 9 di*!id d] beide vloei/(f51 het wat] 9 het fles*je zal dr+5 en er d5 wijn uitdrijv51 die 9 e5 fijn /raaltje zal op/ijg5 en zi* aan de opp]vlakte uitspreid54 ,aan die bek5de proef kunt ge iets s*ild]a*tigs gev53 van plei/] ( van a>de maakt ge e5 b]gje op d5 bodem van het glas4 ,hi]9 v]b]gt ge het fles*je1 t]wijl ge zorg draagt 9 d5 top van d5 b]g e5e op5+ te lat5 om het /raaltje wijn door te lat53 dit is de krat]4 ,als ge het wat] 9 beweg+ br5gt1 zal de op/ijg5de kolom d5 rooda*tig5 rook van e5 vulkaan v]beeld51 die door d5 w9d he5 en we] bewog5 wordt1 en ge zult d5 toes*\w]s e5e vrij jui/e naboots+ van e5e uitb>/+ van d5 ,vesuvius v]toond hebb54 ,,het ,,wat] ,,9 ,,wijn ,,v]&]d4 ,hoewel hi] van ge5 wond] sprake is1 mag de volg5de proef wel int]essant g5oemd word54 ,neem twee ev5 wijde glaz51 welke ik duidelijk%alve ,a en ,b zal noem51 en dompel ze 9 e5 emm] wat]4 ,als ze vol zijn1 ke] dan het glas ,b ond] wat] het ond]/ bov5 en plaats het met d5 r& jui/ op ,a4 ,haal nu de beide glaz5 9 di5 /& uit het wat]1 h\d ze go$ re*t/&ig1 laat ze afdruip5 en veeg ze af4 ,ge zult dan opm]k51 dat ,b vol wat] blijft1 zelfs als ge d5 r& e5 we9ig v]s*uift1 zoodat er tuss*5 ,b en ,a e5e kle9e tuss*5ruimte ont/aat1 wa>van we zoo aan/onds het nut zull5 zi54 ,als ge nu nog op d5 voet van ,b e5 kle9] glas ,c met rood5 wijn plaat/1 kunt ge aannem51 ond] het oog d] toes*\w]s1 en zelfs zond] d5 welbek5d5 doek d] goo*ela>s1 d5 wijn uit ,c 9 ,b ov] te br5g51 zond] dat er e5 druppel 9 ,a komt1 en dat wel zond] e5 d] glaz5 aan te rak54 ,de proef blijkt tweel$ig te zijn3 #ao de wijn moet het glas ,c v]lat51 en #bo 9 het omgeke]de glas ,b kom54 ,e5 draad tapiss]ie wol hangt met e5 boog 9 het glas ,c en met de beide e9d5 ov] d5 r&2 zoo doet hij door de capill>iteit uit/ek5d di5/ als hevel1 en aan i$] e9de v]toont zi* dan ook weldra e5 druppel1 die1 all5gs groot] word5de1 e9delijk op d5 voet van ,b valt1 om t5 slotte langs dit glas na> de op elka> geplaat/e r&5 d] beide groote glaz5 te vloei54 ,als de wijn hi] gekom5 is1 /roomt hij niet v]d] ond] de w]k+ d] zwa>tekra*t na> omlaag1 ma> wordt1 vreemd g5oeg1 tuss*5 de beide r&5 opgezog54 ,dit v]s*ijnsel is e5 gevolg van de capill>iteit en h]9n]t aan de proef met e5e vloei/(1 welke op/ijgt tuss*5 twee di*t bij elka> geplaat/e glaz5 plat5 ( 9 e5 ze] nauw buisje4 ,als de wijn e5maal tuss*5 d5 r& d] glaz5 is b9n5g$rong51 zull5 wij zi51 dat hij zi* 9 fijne /raaltjes na> het bov5deel van het glas ,b begeeft1 wa> het wat] e5e /e$s donk]d] word5de roode kleur aanneemt1 welke na> d5 ond]r& toe li*t] en li*t] wordt4 ,als de proef lang g5oeg wordt voortgezet1 wa>toe m5 niets &]s behoeft te do51 dan de geheele inri*t+ ru/ig te lat5 /aan1 zal t5 slotte het wat] 9 ,a nog /e$s held] zijn1 t]wijl ,b e5e roode vloei/( bevat1 en ,c geheel l$ig is4 ,,de ,,duivel ,,9 ,,de ,,*ampagnefles*4 ,aan het e9de van e5 vroolijk fee/maal1 als de *ampagne 9 de glaz5 p>elt1 en de vreugde en de wijn de gemo$]5 hebb5 opgewekt1 moet ge uw5 ga/5 e5s voor/ell5 d5 duivel op te roep51 en dat wel zond] de toov]=mules d] gee/5bezwe]d]s en toov5a>s d] middeleeuw53 de volg5de e5v\dige aanwijz+5 zijn da>toe voldo5de4 ,snijd van het bri/olpapi] van e5 d] m5u's e5 /rookje af t] bre$te van om/reeks #b c,m41 wa>aan ge aan e5 d] uite9d5 e5 re*?oekig /ukje moet lat5 zitt51 om e5 m9 ( me] arti/iek duiveltje uit te snijd54 ,prik die /rook met e5e speld teg5 de kurk van e5e fles*4 ,hi]door hebt ge e5 hefboom v]kreg51 wa>van de arm1 wa>op het duiveltje /aat1 de lang/e moet zijn4 ,neem nu van e5 dess]ts*aaltje e5e rozijn1 die go$ droog is1 hang ha> met e5 draadje aan het uite9de van d5 &]5 arm des hefbooms en laat ha> op d5 bodem van uw glas *ampagne vall54 ,de draad moet zoo lang zijn1 dat de hefboom nu horizontaal /aat4 ,zet voor de geheele inri*t+ e5 pa> fless*5 en hang da> e5 s]vet ov]1 zoodat alle5 het duiveltje zi*tba> is1 en de toes*\w]s niet zi5 kunn5 hoe e5v\dig de zaak is4 ,de bell5 koolzuurgas1 die zi* uit d5 *ampagne ontwikkel51 he*t5 zi* aan de rozijn1 welke da>door li*t] wordt en na e5ige second5 tot aan het opp]vlak d] vloei/( wordt opge/uwd4 ,da> de draad niet me] gespann5 is1 zal de hefboom door het gewi*t van het poppetje ov]hell51 en de duivel v]dwijnt a*t] het s]vet4 ,deze mag dus niet groot] zijn dan de hoogte van d5 wijn 9 het glas4 ,is de rozijn aan de opp]vlakte gekom51 dan b>/5 de koolzuurbell51 en da> zij nu niet me] door die broze drijv]s g$rag5 wordt1 z9kt ze w$] 9 d5 wijn1 trekt aan het draadje en de duivel komt we] te voors*ijn4 ,dit rijz5 en dal5 van de rozijn duurt me] dan ti5 m9ut51 onv]s*illig ( m5 zi* van *ampagne1 dan wel van ,victoria-1 ,selz]- ( kun/m9]aalwat] b$i5t4 ,zijn sommige onz] proev5 miss*i5 wat moeielijk1 bij deze zull5 onze lez]s da>omtr5t niet te klag5 hebb51 en de kle9tjes1 aan wie deze proef is opg$rag51 zull5 zek] van pret kiekeboe6 roep54 ,,de ,,g$resse]de ,,vis*4 ,maak aan de beide e9d5 e5 gaatje 9 e5 ei1 blaas het door de e5e op5+ leeg en maak e5 d] gaatjes met e5 we9ig 0 di*t4 ,zijt ge e5 liefhebb] van rauwe ei]51 dan is n gaatje voldo5de en kunt ge het ei uitzuig54 ,teek5 nu met e5 za*t1 zw>t potlood twee oog5 op de ei]s*aal volg5s de teek5+4 ,maak v]d] e5 zakje van twee /ukjes rood flanel volg5s de /ippellijn van onze teek5+ aane5g5aaid1 doe er als balla/ wat hagelkorrels 91 en s*uif het ei er half 9 met de op5+ 9 d5 zak4 ,plak d5 r& van d5 zak met rood zegellak op de ei]s*aal en de vis* is g]e$4 ,de /ukk5 flanel kunn5 volg5s de teek5+ geknipt word51 ma> ge kunt door d5 vorm en het aantal v9n5 te wijzig51 uw vis* e5 me] ( m9d] zond]l+e g$aante gev54 ,hoe de vorm ook zij1 de vis* zal e5 uit/ek5de ,c>tesiaans*e duik] zijn1 welk5 ge kunt lat5 rijz5 ( z9k5 9 e5 hoog1 met wat] gevuld glas1 wa>ov] ge e5 vlies van ca\t*\c ( e5 &]e ge5 vo*t doorlat5de /( hebt gebond54 ,gij moet zooveel balla/ 9 d5 vis* do51 dat hij nog drijft1 ma> door e5 ze] li*t5 /oot met de h& na> d5 bodem z9kt4 ,als ge nu de h& op het vlies legt en za*tjes op het wat] drukt1 zal het wat] door het gaatje 9 het ei dr+52 wa>door de vis* zwa>d] wordt en z9kt4 ,h\dt de drukk+ met de h& op1 dan zal de lu*t1 die door het b9n5g$rong5 wat] w]d sam5gep]/1 zi* we] uitzett5 en het wat] uitdrijv52 da> de vis* nu li*t] is geword51 zal hij we] na> bov5 kom5 en uwe bevel5 s*ijn5 op te volg51 mits de beweg+5 van uwe h& bij het drukk5 voor de toes*\w]s niet m]kba> zijn4 ,,e5 ,,zond]l+e ,,blak]4 ,m5 zal moet5 bek5n51 dat e5 glas wat] wel de zond]l+/e blak] is1 di5 m5 kan b$5k52 gij zult e*t] zi51 dat hij niet sle*t] is dan e5 &]e4 ,bezwa> e5 e9d /e>9eka>s1 door er van ond]5 e5 spijk] 9 te /ek5 van zoodanig gewi*t1 dat de ka>s jui/ tot d5 bov5kant inz9kt2 de pit mag e*t] niet nat word54 ,als ge nu de ka>s aan/eekt1 zal zij blijv5 br&51 9 we]wil van de voor ha> ze] geva>lijke omgev+4 ,dit s*ijnt op het e]/e gezi*t buit5gewoon2 ma> als m5 ev5 nad5kt begrijpt m5 wat er moet gebeur54 ,door de v]br&+ wordt de ka>s weliswa> kort]1 en s*ijnt de pit met het wat] 9 aanrak+ te moet5 kom51 ma> da>5teg5 neemt het gewi*t van de ka>s da>bij af1 wa>door zij /ijgt4 ,da> bov5di5 de /e>9e aan de buit5zijde door de vloei/( wordt afgekoeld1 zal zij langzam] smelt5 dan 9 de lu*t1 de ka>s zal van bov5 voortdur5d holl] word51 zoodat de vlam zi* e5 soort van putje graaft1 dat t]zijde van de teek5+ is afgebeeld4 ,deze ui?oll+ w]kt kla>blijkelijk m$e tot het li*t] word5 van de ka>s2 en de pit zal1 zooals te v]mo$5 01 tot het e9de opbr&54 ,de practis*e zijde van deze proef is1 dat de hoogte van de vlam van onze ka>s ev5 onv]&]lijk is als die van d5 vloei/(spiegel en m5 aldus e5 li*t5d punt van /&va/ige hoogte v]krijgt2 dit kan van belang zijn bij photometris*e proev51 welke t5 doel hebb5 de li*t/]kte van v]s*ill5de vlamm5 te met54 ,,met ,,e5 ,,bezem/eel ,,e5 ,,brief ,,te ,,weg54 ,om li*te voorw]p5 te weg51 briev5 bijv41 heeft m5 e5e vrij gevoelige balans noodig2 als zoodanig bevel5 wij onz5 lez]s onz5 briev5weg] aan1 die van e5 bezem/eel gemaakt kan word54 ,zaag van e5 bezem/eel e5 /uk af t] l5gte van ongeve] #cj c,m4 en bezwa> dit van ond]5 zoodanig1 dat er1 als het 9 wat] g$ompeld wordt1 e5 /uk van ongeve] #aj c,m4 hoogte bov5 d5 wat]spiegel uit/eekt1 en het zuiv] re*t/&ig drijft4 7,kies vooral e5 droog /uk h\t en v]f het1 ook van ond]51 voor ge beg9t47 ,spijk] er nu met e5 kle9 nageltje e5 s*aaltje op 9 d5 vorm van e5 visiteka>tje1 en uw briev5weg] is g]e$4 ,om er de graadv]deel+ op aan te br5g51 legt ge op het s*aaltje a*t]e5volg5s #b1 #d1 #f1 enz4 bronz5 c5t51 wa>door het w]ktuig regelmatig diep] zal z9k5 en plaat/ ge potlood/reepjes bij de ope5volg5de punt5 van inz9k+4 ,da> #b nieuwe c5t5 #e ,g4 weg51 wij/ de inz9k+ tot het #a;e1 #b;e1 #c;e /reepje enz41 e5e bela/+ aan van #e1 #aj1 #ae ,g41 enz4 ,legt ge nu d5 brief1 welk5 ge w5s*t te weg51 op het s*aaltje1 na de c5t5 wegg5om5 te hebb51 en het w]ktuig z9kt niet tot het #c;e /reepje 91 dan weegt de brief ge5 #ae ,g41 en e5 po/zegel van #e cts4 is voor de franke]+ voldo5de2 komt het #c;e /reepje ond] d5 wat]spiegel dan moet het port v]dubbeld word54 ,,de ,,zeepbell5 ,,en ,,het ,,koolzuurgas4 ,9 de e]/e plaats zal ik u v]tell51 op welke wijze i$]e5 koolzuurgas kan b]eid54 ,neem e5 wijd en diep glas1 bijv4 e5 groot bi]glas1 h\d da>9 de pijp van e5e spuitwat]fles*1 en spuit e5 we9ig m9]aalwat] met kort afgebrok5 /raaltjes 9 het glas4 ,hi]uit zal zi* koolzuurgas ontwikkel51 dat door zijne groote di*!id 7#a #a_/b maal zoo zwa> als de dampkr+slu*t71 deze uit het glas drijft4 ,zuig nu met e5 /rootje het spuitwat] uit het glas1 ma> zorg da>bij1 dat het /rootje tot op d5 bodem van het glas reikt1 en er bov5di5 nog om/reeks #a c,m4 wat] 9 het glas blijft4 ,h]haal dit inspuit5 en uitzuig5 van wat]1 totdat het glas geheel met koolzuurgas gevuld is4 ,zi5 kunt ge dit niet1 da> dit gas ev5 onzi*tba> is als de lu*t2 als ge e*t] e5 br&5d5 lucif] 9 het glas /eekt en deze dan dadelijk uitgaat1 kunt ge zek] zijn1 dat het glas vol koolzuur is4 ,dek nu het glas met e5 !es*oteltje om de diffusie van het gas 9 de lu*t te belett51 en alles is g]e$ voor de volg5de proev5 met zeepbell53 #ao4 ,b]eid de vloei/(1 wa>van wij de sam5/ell+ 9 het op/el3 ,g$aantev]wissel+5 van e5 zeepbel 7bladz4 #hh7 opgev5 en blaas met e5 9 vi]5 gesplet5 /rootje 79 de teek5+ ligt het op het vat met vloei/(7 e5e zeepbel4 ,deze moet ge nu 9 het met koolzuurgas gevulde glas ,b lat5 vall54 ,zoodra zij op de gaslaag komt1 zult ge ha> uit het glas zi5 omhoogspr+5 ond] de w]k+ van e5e op/uw5de kra*t1 die groot] is dan ha> eig5 gewi*t2 e5e &]e bel da>5teg51 9 het niet met gas gevulde glas ,a g$aan1 z9kt da>9 na> d5 bodem en spat da> uite54 #bo4 ,als ge de bel beho$zaam op de gaslaag plaat/1 zult ge e5 ze] m]kwa>dig v]s*ijnsel wa>nem53 de bel zwelt op1 wordt zwa>d] en z9kt 9 het glas1 /e$s 9 omvang to5em5de1 zooals m5 9 ,c ziet1 om e9delijk teg5 de op/a&e w&5 /uk te /oot54 ,dit wordt hi]door v]oorzaakt1 dat het koolzuurgas door endosmose de bel b9n5dr+t1 wa>door het gewi*t en de omvang van de bel1 die oorspronkelijk met lu*t gevuld 01 v]me]d]d word54 ,als ge de glyc]9e-vloei/( 7vloei/( van ,plateau7 niet kunt krijg51 moet ge u met go$ gewoon zeepwat] tevr$5 /ell54 ,,de ,,s*orpio5 ,,van ,,kamf]4 ,plaats op de opp]vlakte van het wat] 9 e5e s*aal /ukjes kamf] van v]s*ill5de grootte 9 d5 vorm van het e5 ( &] di]1 e5 s*orpio5 bijv4 ,na e5ig5 tijd beg9t het di] zi* 9 de vloei/( te beweg52 ge ziet het met de poot5 trekk51 als( het beproefde te zwemm51 en d5 /a>t kromm54 ,deze a>dige proef is ze] e5v\dig en we9ig ko/ba>1 da> m5 9 i$]e hui%\d+ kamf] bij de h& heeft2 nietteg5/a&e deze s*ijnb>e e5v\digheid1 kan zij ons /( lev]5 voor e5ige ze] belangwekk5de opm]k+53 #ao4 ,onze s*orpio5 drijft op het wat]1 ma> dompelt da>bij haa/ geheel ond]2 dit bewij/ ons1 dat de di*!id van kamf] g]+] is dan die van wat]1 ma> er sle*ts ze] we9ig van v]s*ilt2 het soortgelijk gewi*t is dan ook #j4iie4 #bo4 ,het di] lo/ niet op3 kamf] is dus onoplosba> 9 wat]2 hadd5 wij het da>5teg5 9 alcohol geplaat/1 dan z\d5 wij bespeurd hebb51 dat alcohol de kamf] oplo/4 #co4 ,de losse /ukk51 wa>uit onze s*orpio5 be/aat1 blijv5 aane5ligg5 jui/ zooals ze gelegd w]d5 en s*ijn5 aan elka> te klev53 ze blijv5 v]bond5 door de kra*t1 welke m5 cohaesie noemt4 #do4 ,t5 slotte3 dat de s*orpio5 de zond]l+e beweg+5 maakt1 wa>van wij zooev5 sprak51 wordt v]oorzaakt door de welbek5de eig5s*ap van kamf]1 dat zij 9 beweg+ g]aakt op het wat]1 wa>op zij drijft4 ,wij wet5 ind]daad1 dat e5 /ukje kamf]1 op e5 wat]opp]vlak geplaat/1 na e5ige oog5blikk5 e5e voortga&e en draai5de beweg+ zal v]krijg52 deze beweg+5 ont/aan1 volg5s sommig5 door e5e t]ugw]k5de kra*t1 door de ontwikkel+ van kamf]damp5 ont/aan1 volg5s &]5 door e5e geheimz9nige kra*t1 spann+ aan de vloei/(opp]vlakte geheet54 ,,het ,,wat]rad ,,van ,,/roohalm54 ,maak 9 d5 bodem van e5e groote uitgeholde kurk e5 gaatje1 en beve/ig da>9 e5 halm van rogge/roo t] l5gte van om/reeks #dj c,m4 ,aan het &]e e9de van di5 /roohalm1 9 ,a 7zie de afbeeld+ re*ts op de teek5+71 maakt ge met lak e5 dw>s/rootje va/1 wa>9 op het midd5 e5 gaatje is gemaakt1 om beide buiz5 met elk&] 9 v]b9d+ te /ell54 ,sluit de dw>sbuis aan de e9d5 met lak en maak da>91 di*t bij de beide uite9d5 aan twee teg5ov]ge/elde zijd5 e5 gaatje1 wa>teg5 ge e5 pa> /rootjes van om/reeks #b c,m4 l5gte met e5 we9ig lak beve/igt2 deze di55 voor uit/room+sbuiz54 ,zij moet5 s*u9 afgesn$5 word51 om de uit/room+ van de lu*t en di5t5gevolge de afvloei+ van de vloei/( te bevord]54 ,v]b9d de kurk met drie draadjes aan e5 metal5 s*ijfje1 bijv4 e5 knoop1 hang dez5 aan e5 draad op1 die door het middel/e gaatje van d5 knoop gaat1 en vul de kurk nu met wat] ( h\d ze ond] e5 dun wat]/raaltje3 het wat] zal door de uit/room+sbuiz5 wegvloei51 en da> de op5+5 hi]van na> teg5ov]ge/elde zijd5 g]i*t zijn1 zal de geheele toe/el met groote snelheid 9 de ri*t+ d] pijltjes gaan draai52 dit wordt v]oorzaakt door de drukk+ 7reactie7 van het wat] teg5 die deel5 d] zijw&5 van de horizontale buis1 welke teg5ov] de uit/room+sop5+5 ligg54 ,het geheele w]ktuig draagt 9 de natuurkundige le]boek5 d5 naam van ,wat]rad van ,segn]4 ,da> de v]b9d+ d] buiz5 door middel van lak vrij la/ig is1 kunt ge hi]toe ook drie kle9e kurk5 gebruik51 zooals de doorsn$5 op het midd5 van onze teek5+ aanwijz54 ,9 de middel/e kurk boort ge twee gat51 die re*?oekig op elka> /aan 7zie fig4 ,a'71 en /eekt da>9 de v]tikale buis en twee dw>%alm54 ,twee kle9]e kurk5 7zie fig4 ,b'7 beve/ig5 de uit/room+sbuiz5 aan de dw>%alm54 ,als /roo ons niet /]k g5oeg toes*ijnt1 kunn5 wij het v]vang5 door e5e dunne kop]5 buis1 bijv4 e5e gordijnro$e4 ,het uite9de van de buis1 dat 9 de kurk ge/ok5 is1 wordt g$eeltelijk weggesn$5 en het ov]blijv5de omgebog5 als 9 ,c'2 dit wordt opgehang5 aan e5 ijz]draad1 om welk5 de toe/el kan draai54 ,9 plaats van twee1 kunt ge ook vi] dw>sbuiz5 aanbr5g51 en ze e5 we9ig ombuig51 zooals de teek5+ aanwij/1 wa>door de afzond]lijke uit/room+sbuiz5 onnoodig word54 ,hang d5 aldus gewijzigd5 toe/el bov5 de tafel1 na het li*t uitg$aan te hebb52 giet wat w>me rum 9 het kurk5 bek]tje en /eek de uit/room5de /raaltjes vo*t aan1 dat als e5 vuurreg5 zal ne]dal5 op d5 pudd+ ( de omelet welke er ond] /aat2 gij zult e5s zi51 hoe v]ra/ uwe ga/5 zull5 zijn bij het zi5 van dit vreemde vuurw]k4 ,,de ,,draai5de ,,hevel4 ,loodre*t door het midd5 van e5e groote kurk gaat e5 /roohalm2 deze draagt e5 ligg5d5 halm van dezelfde dikte2 de beide hang5de halm5 zijn dunn]1 ev5als de beide uit/room+sbuisjes1 welk] op5+5 w$] na> teg5ov]ge/elde zijd5 moet5 g]i*t zijn 7zie de teek5+74 ,de v]b9d+ d] deel5 ges*i$t op dezelfde wijze als bij d5 vorig5 toe/el1 met lak ( met kurk54 ,de uite9d5 van de horizontale buis en de hang5de buiz5 moet5 w$] met lak ( 0 afgeslot5 word54 ,de aldus +]i*te toe/el is1 na> wij geloov51 iets nieuws op wet5s*appelijk gebi$3 wat]rad en hevel 9 n w]ktuig v]e5igd4 ,de kurk wordt nu 9 e5 glas wat] geplaat/1 zoodat het ond]e9de van d5 middel/5 /roohalm ond] wat] uitkomt2 twee p]son5 zuig5 tegelijk aan de beide uit/room+sbuiz51 en zoodra de uit/room+ beg9t1 gaat de geheele toe/el draai52 tegelijk]tijd wordt het glas gel$igd1 totdat de horizontale halm zoo v] g$aald is1 dat hij op d5 r& van het glas komt te ligg54 ,als m5 zorgt voor e5 onafgebrok5 toevo] van wat]1 en deze zoodanig g]egeld wordt1 dat de wat]spiegel 9 het glas ev5 hoog blijft1 dan w]kt de toe/el /e$s door4 ,miss*i5 kan dit d5kbeeld groote di5/5 bewijz5 aan wat]-w]ktuigkundig51 om wat]kra*t nuttig aan te w5d5 zond] hulp van w]ktuig54 ,9 plaats van het broze /roo1 kan m5 ze] dunne kop]5 buisjes gebruik51 die omgebog5 en 9 e5 kurk ge/ok5 word51 volg5s de afbeeld+ aan d5 re*t]kant op onze teek5+4 ,bij deze inri*t+ kan m5 zooveel buisjes gebruik5 als m5 wil1 en kan dezelfde p]soon ze n voor n 9 w]k+ br5g54 ,gebruikt ge /roo1 dan moet5 de uit/room+sbuiz5 w$] s*u9 afgesn$5 word52 bij kop]5 buisjes word51 de uit/room+sop5+5 e5 we9ig di*t geknep51 om het wat] m9d] snel te lat5 afvloei54 ,,de ,,/oomboot4 ,e5 s*eepje van k>ton zull5 wij lat5 v>51 door er e5e /oomboot van te mak5 met behulp van twee ei]s*al54 ,uw w]k als s*eepsb\wmee/] is niet moeielijk3 gij snijdt de deel5 van het s*ip uit tamelijk dik k>ton1 en plakt ze met lak go$ wat]di*t aane54 ,de s*eepsboord5 maakt ge van speld5 en zw>t g>51 en aan d5 a*t]/ev5 beve/igt ge e5 ro]1 dat om e5e speld moet kunn5 draai5 en met twee drad5 van ongelijke l5gte aan de boord5 kan v]bond5 word52 hi]door kan het ro] s*u9 gezet word51 als uwe zee de bes*eid5 afmet+5 heeft van e5 bak met wat]1 wa>9 de boot 9 de rondte moet v>54 ,twee ijz]drad51 volg5s onze teek5+ gebog51 en beide ru/5de 9 twee insnijd+5 9 d5 romp1 drag5 e5e l$ige ei]s*aal4 ,het ei moet door zuig5 gel$igd zijn1 da> er sle*ts1 n gaatje 9 de s*aal mag wez54 ,vul nu de ei]s*aal zoo v] met wat]1 dat1 als het ei horizontaal ligt1 de wat]spiegel e5 we9ig ond] het gaatje blijft4 ,nu is de ketel g]e$1 wij legg5 hem op de beide ijz]drad5 met de op5+ na> a*t]52 deze moet bov5 het s*eepsboord ligg54 ,als vuurha>d zett5 we da>ond] e5 halv5 ei]dop op e5 r+ van kurk1 die met lak op d5 bodem van de boot beve/igd is2 9 d5 dop do5 wij e5 vlokje watt51 go$ met wijngee/ g$r5kt4 ,e5ige second5 nadat de wijngee/ is aange/ok51 beg9t het wat] te kok51 en er komt e5 /oom/raaltje uit het gaatje 9 de ei]s*aal4 ,door de reactie van di5 /oom/raal teg5 de lu*t zal het s*eepje zi* vooruit beweg52 ge hebt aldus e5 /ooms*ip v]kreg51 dat zond] ma*9e1 rad]5 no* s*roef kan v>54 ,,het ,,kanons*ot4 ,wilt ge aan tafel de ontro]+ gevoel51 die door e5 kanons*ot wordt teweeggebra*t1 het gebuld] v]nem51 dat z5uwa*tige m5s*5 doet s*rikk51 de bom met bliksemsnelheid zi5 voortvlieg51 en t5 slotte het v]s*ijnsel van d5 t]ugsprong van e5 /uk ges*ut wa>nem58 ,zeg g]u/ ja61 want de proef1 welke ik u zal voor/ell5 te do51 is zoo ons*uldig mogelijk1 gelijk ge dadelijk zi5 zult4 ,neem e5e l$ige fles* van dik glas 7e5e *ampagnefles* is uit/ek5d71 en vul ha> voor e5 d]de met wat]1 wa>9 ge e5 we9ig dubbel-koolzure soda 7het welbek5de zuiv]+sz\t7 oplo/4 ,maak v]volg5s van e5e speelka>t e5 buisje1 sluit e5 d] e9d5 da>van met e5 prop vloeipapi] en doe er e5 we9ig fijn ge/ampt wijn/e5zuur 94 ,hang nu uwe g]e$gemaakte k>does met behulp van e5e speld en e5 draadje ond] aan de kurk van de fles* 7deze moet voorloopig blijv5 /aan71 en zet nu de kurk zoo va/ mogelijk op de fles*1 na de l5gte van d5 draad zoodanig g]egeld te hebb51 dat het ond]e9de van de buis niet aan de vloei/( 9 de fles* raakt4 ,nu is het kanon gelad51 en hebb5 wij het nog ma> af te vur54 ,da>toe behoev5 we niets &]s te do5 dan de fles* horizontaal op twee potlood5 te legg51 welke ev5wijdig aan elka> op tafel ligg5 en de affuit voor/ell54 ,de vloei/( dr+t 9 de buis1 lo/ het wijn/e5zuur op1 en het koolzuurgas1 dat plotsel+ ontwikkeld wordt1 drijft de kurk met e5 geweldig5 slag uit de fles*2 deze rolt door de reactie op de twee potlood5 a*t]uit1 en boot/ zoodo5de d5 t]ugsprong van e5 /uk ges*ut volkom5 na4 ,,e5 ,,papi]5 ,,vis* ,,op ,,het ,,wat]vlak ,,te ,,lat5 ,,zwemm54 ,knip van gewoon papi] e5 vis*1 zooals op de teek5+ op de w>e grootte is voorge/eld1 maak 9 het midd5 e5e cirkelvormige op5+ a1 die door e5 nauw kanaal ab 9 d5 /a>t moet uitmond51 giet wat] 9 e5 langw]pig5 bak en leg d5 vis* da>op2 de ond]zijde moet geheel met het wat] 9 aanrak+ zijn1 de bov5kant e*t] volkom5 droog blijv54 ,neem nu aan1 het di] te lat5 beweg51 zond] het aan te rak51 no* er op te blaz54 ,dit kunt ge op de volg5de wijze bew]k/ellig53 giet voorzi*tig e5 groot5 druppel olie 9 de op5+ a2 deze olie zal zi* ov] de opp]vlakte van het wat] tra*t5 te v]spreid51 do* dit is sle*ts mogelijk als zij door het kanaal ab wegvloeit4 ,door de reactie1 wa>van wij re$s voorbeeld5 gav51 zal de vis* voortge/uwd word5 9 e5e ri*t+1 teg5ov]ge/eld aan die van de uit/room5de olie1 dus vooruit1 en de beweg+ zal lang g5oeg dur5 om de toes*\w]s 9 de geleg5heid te /ell51 met v]baz+ de beweg+ van e5 e5v\dig /uk papi] aan de opp]vlakte van het wat] gade te slaan1 zond] te kunn5 begrijp51 hoe dit mogelijk is1 indi5 zij niet van te vor5 +eli*t zijn4 ,,de ,,toov]figur54 ,teek5 op e5 vi]kant /ukje gewoon wit papi] ( po/papi] met e5 9 wat] g$oopt potlood e5e willekeurige meetkun/ige figuur3 e5 vi]kant1 e5 re*?oek1 e5 driehoek1 e5 veelhoek1 enz4 ,laat het /uk papi] 9 e5 bak met wat] drijv51 met de teek5+ bov5 7de ond]zijde van het papi] moet op alle punt5 met het wat] 9 aanrak+ zijn71 en b$ek de teek5+ met wat]2 als ge e5 we9ig voorzi*tig zijt1 is dit vrij gemakkelijk1 da> de vo*tige omtrek van de figuur 7e5 driehoek bijv47 het wat] belet buit5 de getrokk5 lijn5 te vloei54 ,neem nu e5e speld1 en /eek de punt da>van op e5 willekeurig punt van d5 driehoek 9 het wat]1 ma> zond] het papi] aan te rak52 gij zult dan t]/ond het papi] zi* 9 e5 bepaalde ri*t+ zi5 beweg51 totdat het middelpunt van figuur ,a 7zwa>tepunt7 van d5 driehoek jui/ ond] de punt van de speld ligt4 ,het is gemakkelijk het punt ,a vooraf te bepal5 7het is het snijpunt van twee lijn51 die uit twee hoek5 na> het midd5 d] ov]/a&e zijd5 getrokk5 word571 zoodat ge u kunt ov]tuig51 dat het papi] zi* 9 de ri*t+ van het pijltje beweegt1 totdat ,a zi* ond] de punt d] speld bev9dt4 ,op dat oog5blik h\dt de beweg+ van het papi] op4 ,h]haal de proef met e5 re*?oek ( e5 vi]kant2 het punt dat zi* ond] de punt d] speld bev9dt1 als de beweg+ van het papi] oph\dt1 zal het snijpunt d] beide diagonal5 zijn4 ,hebt ge op het papi]tje e5 ka>tje van ,frankrijk geteek5d en dit met wat] b$ekt1 dan zal u blijk51 dat de plek1 welke ond] de speld komt te ligg5 ov]e5komt met de plaats1 wa> ge op de ka>t de /ad ,b\rges v9dt4 ,dit is voorzek] e5e m]kwa>dige wijze om aan te toon51 dat de /ad ,b\rges het middelpunt van ,frankrijk is4 ,doe dezelfde proef ook e5s met e5 kle9 ka>tje van ,n$]l&1 miss*i5 v]neem ik dan wel e5s bij geleg5heid van u1 wa> het middelpunt van ,n$]l& is4 7,da> de ,zuid]zee en de ,wadd5 ook tot het gebi$ van ,n$]l& behoor51 moet5 de opp]vlakt5 hi]van ook met wat] b$ekt word574 ,,de ,,kra*t ,,van ,,d5 ,,adem4 ,als ge e5 papi]5 zak opblaa/ en hem da>na1 door er e5 slag met de vlakke h& op te gev51 laat b>/51 om d5 welbek5d5 knal teweeg te br5g51 hebt ge u dan wel e5s afgevraagd1 hoeveel kra*t uw adem _h8 ,gij weet1 dat die kra*t kan gemet5 word5 met e5 w]ktuig1 dat spiromet] heet1 en wel op k]miss5 te zi5 is4 ,ik /el u voor1 d5 spiromet] e5v\dig door e5 papi]5 zak te v]vang54 ,de zak moet vrij lang1 nauw1 en van /evig papi] zijn4 ,leg hem plat op de tafel1 di*t aan d5 r&1 met de op5+ na> u toe1 zet er al me] en me] bela/+ op1 en ge zult v]baasd /aan ov] het gewi*t1 dat uw adem aldus kan opheff54 ,e5 pa> zw>e woord5boek5 om te blaz51 die van ,kram]'s bijv41 zal blijk5 sle*ts e5 spel voor u te zijn4 ,,de ,,we]b>/ige ,,kurk4 ,neem e5e kurk1 wa>van de middellijn kle9] is dan de wijdte van d5 hals e5] gewone fles*1 bijv4 e5e kurk van e5 m$icijnfles*je1 /eek ha> 9 d5 hals en v]zoek dan iem& ha> 9 de fles* te blaz54 ,dat s*ijnt heel gemakkelijk1 en m5 blaa/ uit alle ma*t teg5 de kle9e kurk2 ma> deze1 9 plaats van de fles* 9 te gaan1 spr+t er met des te me] snelheid uit1 na>mate m5 h>d] geblaz5 heeft2 m5 beproeft het nog e5s met za*tjes blaz51 ma> met d5zelfd5 uitslag3 de kurk komt hals/>rig na> buit51 9 plaats van 9 de fles* te gaan4 ,dit v]s*ijnsel1 dat de belang/ell+ van alle toes*\w]s wekt en ze] v]makelijk is1 laat zi* aldus v]kl>53 ,als ge op de kurk blaa/1 dr+t er tegelijk e5e zek]e hoeveelheid lu*t de fles* b9n5 en wordt da>9 9 die mate v]di*t1 dat zij door ha> v]me]d]de spann+ de kurk kra*tig na> buit5 drijft4 ,hebt ge aan uw v]zoek e5 w$d5s*ap v]bond51 dan zult ge die zek] w9n51 t5zij uw teg5p>tij1 wat ik voor hem hoop1 ,natuurkunde 9 de ,huiskam] gelez5 heeft2 want 9 dat geval zal hij1 niet op ne1 do* op twee wijz5 9 /aat zijn1 de ov]w9n+ te behal5 op de we]b>/ige kurk3 #ao4 ,da> m5 door blaz5 de lu*t 9 de fles* v]di*t1 en de kurk dus na> buit5 gejaagd wordt1 kunt ge beproev51 ( ge niet bet] zult slag51 door het teg5deel te do51 d4 w4 z4 door de lu*t uit de fles* op te zuig51 wa>door de buit5lu*t1 zoodra ge uw mond van d5 hals hebt wegg5om51 door de v]m9d]de spann+ van de v]dunde lu*t 9 de fles* na> b9n5 /roomt en de kurk m$evo]t1 die teg5 d5 bodem van de fles* aanvliegt2 #bo4 ,de lu*t v]dunn+ kan ook v]kreg5 word5 door de fles* bov5 e5e lamp ( bij het vuur te v]w>m52 e5 k\de lu*t/room 9 de fles* geblaz5 zal de kurk dan na> b9n5 drijv54 ,welke h&elwijze ge ook volgt1 ge moet altijd zorg51 dat de fles* van b9n5 go$ droog is2 en i$]5 ke] als de fles* door het blaz5 beslag5 is1 wa>door het glijd5 van de kurk langs de w&5 belemm]d wordt1 moet de hals uitgeveegd word54 ,,e5 ,,kw>tje ,,ond] ,,e5 ,,rijksdaald] ,,v&aan ,,te ,,blaz54 ,neem e5 kegelvormig wijnglas2 de middellijn van d5 r& moet e5 we9ig groot] zijn dan die van e5 rijksdaald]3 leg ond]9 e5 kw>tje ( e5 dubbeltje1 en d5 rijksdaald]1 die ma> ze] we9ig 9 het glas mag zakk51 als e5 soort van deksel horizontaal er ov]he54 ,nu kunt ge aannem51 dat ge1 zond] het glas ( d5 rijksdaald] aan te rak51 het kw>tje uit het glas kunt krijg54 ,ge behoeft dan sle*ts ze] kra*tig en snel aan d5 omtrek op d5 rijksdaald] te blaz53 deze kantelt om zijne middellijn en gaat loodre*t /aan1 en te gelijk] tijd zal de lu*t1 die door uw blaz5 ond] het kw>tje v]di*t w]d1 dit laat/e uit het glas do5 spr+52 de rijksdaald] h]neemt da>na zijn horizontal5 /&4 ,de proef gelukt ook met e5 kle9 mad]aglas ( e5 ei]dopje3 ma> met e5 kegelvormig glas to* bet]4 ,,de ,,vlieg5de ,,vl9d]4 ,giet e5e fles* met wijde op5+ half vol wat]1 zet dan met behulp van e5e doorboorde kurk e5 blikk51 ( nog bet] e5 glaz5 tre*t] go$ lu*tdi*t 9 d5 hals1 7de tre*t] mag niet tot 9 het wat] reik57 en w]p nu e5 we9ig dubbel-koolzure soda en wijn/e5zuur 7beide 9 po$]vorm7 door d5 pijp van d5 tre*t] 9 het wat]4 ,t5 gevolge van de ontwikkel+ van het koolzuurgas zal zi* e5e hevige opbruis+ v]toon51 en da> er zi* me] en me] koolzuurgas ontwikkelt1 zal het door de pijp van d5 tre*t] uit de fles* kom54 ,ma> als ge twee ( drie balletjes van vli]pit ( zelfs van kurk1 z groot dat ze niet 9 de pijp dr+51 9 d5 tre*t] geplaat/ hebt1 kan het gas sle*ts bij tuss5pooz5 ontsnapp51 da> e5 d] balletjes altijd door zijn eig5 gewi*t op de op5+ van d5 tre*t] valt en deze afsluit1 totdat het gas 9 de fles* spann+ g5oeg heeft gekreg5 om het balletje op te li*t54 ,op dat oog5blik v]m9d]t de spann+1 da> e5 g$eelte van het gas ontsnapt1 en e5 d] balletjes valt w$] op de op5+4 ,dit v]s*ijnsel gaat voort1 zoolang de gasontwikkel+ duurt1 en als ge de balletjes gekleurd hebt1 zult ge zi5 dat die dans van lev5looze voorw]p5 ze] eig5a>dig is4 ,ge kunt de proef zelfs ze] smaakvol inri*t5 door e5 d] balletjes midd5 op e5 /ukje sig>ett5papi] te plakk51 dat ge als de vleugels van e5 vl9d] hebt uitgeknipt en gekleurd4 ,gij ziet dan d5 vl9d] 9 d5 tre*t] rondfladd]5 en zi* van tijd tot tijd op d5 r& n$]zett51 ev5als e5 lev5de vl9d] op e5e bloem doet4 ,,de ,,middelpuntvli$5de ,,kra*t4 ,ge zult all5 wel e5s 9 e5 circus gezi5 hebb51 dat iem& e5 glas wat] 9 e5 hoepel zette en dez5 met e5e v]baz5de snelheid liet draai51 zond] dat er e5 druppel wat] uit het glas viel2 i$]e5 weet dat dit v]s*ijnsel e5 gevolg is van de z4 g4 middelpuntvli$5de kra*t4 ,dezelfde proef kan ev5go$ g$aan word5 met het glas alle51 zond] e5ig hulpmiddel4 ,als het glas vr u op tafel /aat1 moet ge het dus met de h& opnem51 het met uitge/ok5 arm e5 geheel5 cirkel door de lu*t lat5 bes*rijv5 en het da>na w$] op tafel plaats51 zond] er e5 druppel uit gemor/ te hebb54 ,de geheele kun/ be/aat hi]91 dat ge het glas go$ va/h\dt3 9 plaats van het aan te vatt5 als( ge g+t dr9k51 neemt ge het z met de h& op1 dat de h&palm na> buit5 geke]d is 7zie de afbeeld+ re*ts72 zwaai d5 arm /\tweg door de lu*t 9 de ri*t+ van de pijltjes op de teek5+1 niet te snel en zond] s*okk52 als het glas e5e geheele omzwaai+ heeft volbra*t1 bev9d5 de h& en het glas zi* 9 d5 /&1 als l9ks is afgebeeld2 9 di5 /& zet ge het glas we] op tafel4 ,na e5 we9ig oef5+ zijt ge 9 /aat1 de proef met e5 glas wijn te do52 ma> beg9 veiligheid%alve met wat]3 het tafellak5 en uwe dis*g5oot5 kunn5 da> sle*ts bij w9n54 ,,het ,,dans5de ,,ei4 ,leg het ei 7h>d gekookt en niet rauw7 op e5e gladde plank en deel aan die plank e5e cirkelvormige horizontale beweg+ m$e1 die /e$s snell] en snell] wordt4 ,het ei1 dat midd5 op de plank ligt1 neemt die beweg+ ov] en beg9t met to5em5de snelheid om zijne z te draai51 totdat het e9delijk re*top /aat1 volkom5 als e5 tol4 ,bij alle proev51 die betrekk+ hebb5 op ev5wi*t/oe/&51 wa>bij ei]5 gebruikt word51 wordt het welslag5 bevord]d1 door het ei g$ur5de het kok5 ov]e9d te h\d54 ,de lu*?olte komt da>door symmetris* t5 opzi*te van de groote z te ligg5 en het ev5wi*t zal dan gemakkelijk] te v]krijg5 zijn4 ,de aang$uide h&elwijze eis*t1 behalve kra*t en h&igheid1 e5 zek]5 tijd van oef5+4 ,hun1 die zoolang niet wa*t5 will51 wil ik e5 kort]5 weg wijz53 ,leg de plank op de tafel1 z dat zij e5 we9ig ov] d5 r& uit/eekt en dus snel opg5om5 kan word54 ,plaats het ei midd5op en br5g het1 met d5 duim d] l9k]- en d5 wijsv+] d] re*t]h& teg5 de beide punt51 9 e5e kra*tige draai5de beweg+4 ,het gaat dan dadelijk op de punt /aan en als ge nu vlug de plank opneemt1 behoeft ge sle*ts de draai5de beweg+ van het ei te ond]h\d51 wat ov]ig5s ze] gemakkelijk is4 ,,de ,,dampkr+sdrukk+4 ,onze teek5+ gelijkt veel op de /rooibiljett5 van fabrikant5 van kitlijm om glas en porcele9 te rep>e]52 wij hebb5 e*t] ge5 lijm noodig1 om de afgebeelde bord51 glaz5 en fless*5 aan elka> te do5 klev54 ,wij zull5 e5v\dig van de dampkr+sdrukk+ gebruik mak51 en de v]s*ill5de proev51 welke wij zull5 opgev51 zijn sle*ts wijzig+5 van de classieke proef met de ,maagdeburg] halve boll54 ,da> wij ge5e lu*tpomp te onz] bes*ikk+ hebb51 is de v]dunn+ d] lu*t1 welke wij v]krijg5 kunn51 niet ze] aanzi5lijk2 voor de v]s*ill5de gevall51 welke wij zull5 bes*\w51 is zij e*t] voldo5de4 ,het glas en het bord4 ,hang e5 glas het ond]/ bov5 aan de zold]+ en h\d er e5 br&5d /uk papi] ond]2 de lu*t 9 het glas zal dan door de v]w>m+ uitzett5 en ijl] word52 h\dt m5 nu vr de afkoel+ e5 bord /evig teg5 het glas1 dan zal dit er door de dampkr+sdrukk+ /evig teg5 g$rukt word51 als de lu*t 9 het glas w$] afgekoeld is1 en da>door m9d] spann+ gekreg5 heeft4 ,om het indr+5 van lu*t 9 het glas te voorkom51 moet ge aan d5 r& van het glas e5 we9ig ka>svet sm]54 ,het bord en de fles*4 ,da> de opp]vlakte d] doorsn$e van d5 hals e5] fles* niet groot is1 slaagt deze proef niet ze] gemakkelijk3 zij kan e*t] gelukk51 als m5 de lu*t zoo volkom5 mogelijk uit de fles* v]wijd]t2 h\d da>toe d5 hals d] fles* bov5 e5 ketel kok5d wat]3 is de lu*t 9 de fles* door d5 wat]damp v]drev51 dan drukt ge ha>1 na d5 r& van d5 hals van ka>svet voorzi5 te hebb51 teg5 het bord2 na de afkoel+ van d5 wat]damp en de di5t5gevolge ont/ane v]m9d]+ van spann+ 9 de fles*1 blijft deze aan het bord hang54 ,de twee aan elka> klev5de fless*54 ,twee fless*5 met de bodems teg5 elka>1 ( e5e fles* met d5 bodem teg5 e5 bord g$rukt1 zijn proev5 welke gemakkelijk] slag52 h\d de bodems sle*ts bov5 d5 ketel kok5d wat] en h&el v]d] als bij de vorige proev54 ,het is hi] de plaats niet1 om 9 uitvo]ige b]ek5+5 te tr$52 het zal voldo5de zijn1 met e5 enkel voorbeeld aan te toon51 dat 9 deze proev5 niets bevreemd5ds ligt4 ,imm]s1 wij wet51 dat t5gevolge van het gewi*t d] lu*t 7ev5wi*t mak5de met de kwikkolom van #gf c,m4 9 d5 b>omet]71 de door d5 dampkr+ uitgeoef5de drukk+ #a1jcc ,,kg4 p] c,m#b4 b$raagt4 ,wanne] dus de holte 9 d5 bodem e5] fles* volkom5 lu*tl$ig 0 gemaakt1 z\ die bodem 7als de opp]vlakte da>van op #cj c,m#b4 ge/eld wordt7 e5 gewi*t van #cj ,,kg4 kunn5 drag54 ,,e5e ,,geva>lijke ,,sl+]proef4 ,wij wet51 dat als wij e5 wijnglas geheel met wat] vull5 en er e5 /uk /evig papi] ov]he5 dekk51 om het indr+5 van lu*t te v]h9d]51 het papi] door de dampkr+sdrukk+ zi* zoo kra*tig teg5 d5 r& van het glas he*t1 dat wij het snel het ond]/ bov5 kunn5 ke]5 zond] dat er e5 druppel uit wegloopt4 ,deze proef kan aldus gewijzigd word53 ,/eek e5 draad door het midd5 van het k>ton1 wa>m$e ge het glas wilt b$ekk51 leg er e5 knoop 91 opdat de draad niet kan t]ugs*iet5 en maak de op5+ 9 het k>ton met e5 we9ig 0 di*t1 om elk indr+5 van lu*t te voorkom54 ,hang het glas door middel van di5 draad aan e5 haak 9 de zold]+1 en ge hebt op deze wijze e5 sl+]1 welk5 ge vrij /]k kunt lat5 s*ommel51 zond] dat het glas valt4 ,niet alle5 kan m5 e5 kle9 glas g$ur5de e5 geheel5 dag zoo lat5 sl+]51 ma> de proef gelukt zelfs met e5 groot glas1 met wat] en kop]geld gevuld4 ,de proefnem] zal wel do51 met wat ka>svet aan d5 r& van het glas te do51 om de aanklev+ aan het k>ton te v]me]d]5444 en vooral de proef e]/ met e5 onbreekba> glas te v]ri*t54 ,,e5 ,,glas ,,met ,,de ,,vlakke ,,h& ,,opnem54 ,hoe kan m5 e5 bijna geheel met wat] gevuld glas opnem51 enkel door het aan de vlakke h& te lat5 klev58 ,ge begrijpt re$s1 dat dit v]s*ijnsel het gevolg moet zijn van e5e v]dunn+ d] lu*t ond] de h&1 en ge z\dt ga>ne v]nem5 hoe die v]dunn+ v]kreg5 kan word54 ,het middel is all]e5v\dig/3 ,zet het glas op de tafel1 leg de palm d] h& op de op5+1 en buig de vi] v+]s re*?oekig na> b5$51 zooals de ond]/e figuur van onze teek5+ aanwij/4 ,als ge nu de v+]s plotsel+ uit/rekt1 t]wijl ge de h&palm voortdur5d fl9k op d5 r& van het glas laat ru/51 zal de lu*t ond] de h& voldo5de v]dund zijn om de dampkr+sdrukk+ 9 /aat te /ell5 de uitw]k+ van de zwa>tekra*t te ov]w9n51 en het glas wat] zal aan de h& blijv5 hang51 ev5als het kopglas1 dat de heelmee/] bij e5e ad]lat+ gebruikt4 ,,de ,,spijk] ,,9 ,,de ,,fles*4 ,re$s me]mal5 hebb5 wij ons v]maakt met fless*52 ook ditmaal /el ik u w$] voor e5e fles* te nem51 die met wat] te vull51 ha> go$ lu*tdi*t af te sluit51 lief/ te lakk51 en er dan e5 spijk] 9 te /ek51 zoo lang als e5 v+]1 en dat zond] er de kurk uit te hal56 ,als ik u heb m$eg$eeld1 van welk5 kle95 kun/greep ge u moet b$i551 zal het zi5 van de proef u ge5 g5oeg5 me] v]s*aff52 ma> zijne vri5d51 die het geheim niet k5n51 e5s beet te nem51 is voor e5 ke] ook niet ona>dig4 ,neem e5e fles* van donk] glas en met e5e groote ziel2 maak midd5 da>9 e5 rond gat1 9 het geheim natuurlijk1 en wel op de volg5de wijze3 ,ge h\dt de fles* het ond]/ bov5 en laat van e5e tamelijke hoogte e5 rond vijltje1 ratte/a>t geheet51 9 de ui?oll+ van de ziel vall54 ,op deze wijze zult ge vrij spo$ig e5 me] ( m9d] regelmatig gaatje 9 de fles* kunn5 mak54 ,door de kant5 af te vijl51 kunt ge het zuiv] afrond5 en het zoo wijd mak51 dat de b$oelde spijk] er door kan4 ,gij zult u miss*i5 afvrag51 wa>9 bij deze proef de moeilijkheid be/aat3 e5 gat 9 e5e fles* mak5 en da> e5 spijk] doorhe5 /ek51 dat is wel wat k9d]a*tig e5v\dig2 9 hoev]re heeft deze proef iets wet5s*appelijks8--,ik behoef u sle*ts 9 h]9n]+ te br5g51 dat de fles* niet l$ig is1 ma> gekurkt en vol wat] op tafel komt4 ,om de fles* gemakkelijk gevuld te krijg51 moet5 wij beg9n5 met de op5+ 9 d5 bodem te sluit51 wa>op we de fles* op de gewone wijze vull53 als we ha> nu zorgvuldig met e5e kurk geslot5 hebb51 kunn5 wij het gaatje 9 d5 bodem w$] op5 mak51 zond] dat er e5 druppel uit de fles* vloeit1 da> er ge5 enkele bel lu*t 9 is4 ,ma> als m5 ons de fles* met wat] op de tafel ziet zett51 zal niem& d] toes*\w]s op de g$a*te kom51 dat er e5 gat 9 d5 bodem is2 als wij nu de fles* met de re*t]h& bij d5 hals opnem5 en d5 bodem op de l9k]h& plaats51 wa>9 zi* de spijk] bev9dt1 zal het ons gemakkelijk zijn1 deze door het gaatje 9 de fles* te lat5 glijd52 om te lat5 zi5 dat de spijk] zi* ind]daad 9 de fles* bev9dt1 kan m5 ha> he5 en we] s*udd54 ,de donk]e kleur van het glas zal de misleid+ volkom5 mak54 ,het is go$1 d5 kop van d5 spijk] wat af te vijl51 zoodat het gat niet zoo groot gemaakt behoeft te word52 &]s z\d5 er gemakkelijk e5ige lu*tbell5 kunn5 b9n5dr+51 wa>door e5 we9ig wat] uit de fles* z\ loop54 ,,e5 ,,vol ,,glas ,,te ,,l$ig5 ,,9 ,,e5 ,,volle ,,fles*4 ,ik geef u e5 glas en e5e fles*1 beide vol wat]1 en ik v]zoek u1 het glas te l$ig5 met behulp van die fles*1 en dat zond] ha> zelve te l$ig54 ,dat vraag/uk s*ijnt ze] +ewikkeld1 niet wa>8 ,gij zult zi51 dat de oploss+ to* ze] e5v\dig is4 ,/eek door e5 tweemaal doorboorde kurk twee /roohalm51 die nauwkeurig 9 de op5+5 pass52 de e5e halm moet zoolang zijn als de diepte van het glas1 de &]e tweemaal zoo lang4 ,sluit de e5e op5+ van het korte /rootje met e5 /ukje broodkruim ( e5 balletje 01 en /eek da>na de kurk zoo diep 9 de fles*1 tot het wat] uit het lange /rootje vloeit4 ,als m5 nu het glas wil l$ig51 heeft m5 sle*ts de fles* om te ke]51 en het korte /rootje tot op d5 bodem 9 het glas wat] te dompel5 7zie de afbeeld+72 als m5 dit nu kort bij het di*tgemaakte uite9de afknipt1 vloeit het wat] t]/ond door d5 groot5 /roohalm weg1 totdat het glas geheel l$ig is1 t]wijl de fles* /e$s vol is geblev54 ,dit v]s*ijnsel laat zi* aldus v]kl>53 de beide /roohalm5 vorm5 de beide be55 van e5 hevel1 die onmiddellijk w]kt1 da> de be55 met vloei/( gevuld zijn4 ,om de w]k+ van d5 hevel zelf te begrijp51 behoeft m5 sle*ts op te m]k51 dat de lu*tdruk1 op d5 vloei/(spiegel uitgeoef5d1 het wat] 9 het korte be5 omhoog drukt2 wel wordt aan het ond]e9de van het lange be5 door d5 dampkr+ e5 teg5druk uitgeoef5d1 ma>1 da> de vo*tkolom1 welk] gewi*t de drukk+ van d5 dampkr+ teg5w]kt1 aan die zijde groot] is dan die 9 het korte be51 zal de teg5druk g]+] zijn1 dan de druk wa>door het wat] 9 het korte be5 wordt opg$rev53 de vloei/( moet dus uit het lange be5 wegvloei54 ,ge begrijpt nu ook1 hoe m51 door d5 lang5 /roohalm nog lang] te nem51 de uit/room+ssnelheid kan v]groot54 ,,g$aantev]wissel+5 ,,van ,,e5 ,,zeepbel4 ,maak e5e /]ke zeepoploss+ van ,m>seillaans*e zeep 7,spaans*e ( ,bri/olzeep71 en lauw wat] 7van om/reeks #ae ,c472 giet dit zeepwat] door e5 doek1 om de niet opgelo/e zeepdeeltjes teg5 te h\d51 en voeg er zuiv]e glyc]9e bij1 #b deel5 glyc]9e op #c deel5 zeepwat]4 ,ro] dit m5gsel go$ doore5 en laat de vloei/( ru/ig slaan1 totdat zi* aan de opp]vlakte e5e wita*tige kor/ gevormd heeft4 ,neem die kor/ weg1 s*5k de held]e vloei/( 9 e5e fles* ov]1 welke ge moet kurk51 en wa>9 de vloei/( e5 onbepaald5 tijd bewa>d kan word5 zond] te b$]v54 ,hi]ond] volg5 e5ige ze] e5v\dige proev51 welke ge met de aldus toeb]eide vloei/( kunt v]ri*t54 ,voor het blaz5 van e5 bel kunt ge gebruik mak5 van e5 a>d5 pijp1 ( van e5 /roohalm1 die aan het uite9de 9 vi]5 gesplet5 is en wa>van het gesplet5 g$eelte re*?oekig omgebog5 is1 zooals op de teek5+ is aangewez54 ,e5e buis van papi]1 t] dikte van e5 v+]1 en op dezelfde wijze gesplet5 als de /roohalm1 is ook go$4 ,somtijds zelfs kunt ge da>m$e bell5 v]krijg51 zoo groot als uw ho(d en met de s*itt]5d/e kleur5 gesi]d4 ,maak nu van dik ijz]draad e5 r+ van om/reeks #g c,m4 middellijn op drie pootjes2 als ge dez5 met de vloei/( bevo*tigd hebt1 zal e5e zeepbel welke ge er bij br5gt1 d5 /roohalm loslat5 en zi* aan het ijz]draad he*t51 wa>op zij vrij lang kan blijv5 /aan zond] te b>/51 al?ans wanne] ze teg5 to*t bes*ut is4 ,neem nu e5 twe$5 r+ van ijz]draad1 aan e5 v]tical5 /eel beve/igd en van dezelfde grootte als de e]/e2 als ge di5 r+1 ook we] bevo*tigd1 op de bel legt1 kleeft deze er zoo /]k aan va/1 dat ze1 bij het omhoog trekk5 van d5 bov5/5 r+ 9 e5 li*aam v]&]t1 dat me] en me] tot de g$aante van e5 re*t5 ( s*eev5 cil9d] nad]t1 na>mate de bov5/e r+ al ( niet re*t bov5 d5 ond]/5 ligt4 ,de cil9d] wordt w$] e5 bol1 als ge de h& na> b5$5 beweegt1 en het is e5 ze] m]kwa>dig s*\wspel1 de zeepbel twee v]s*ill5de meetkun/ige vorm5 te zi5 aannem51 als( ze uit e5e sme$b>e /( be/ond4 ,voor v]d]e proev5 moet ge e5 kubus van ijz]draad hebb51 wa>van de ribb5 #g c,m4 lang zijn1 en welke aan e5 ijz]draad hangt1 zooals onze figur5 aanwijz54 ,het ijz]draad moet e5 we9ig roe/ig1 en dus wat ruw van opp]vlak zijn4 ,dompel nu dez5 kubus 9 de glyc]9e-vloei/(2 als ge hem er voorzi*tig w$] ui?aalt1 wa*t u e5e v]rass+2 9 het midd5 ziet ge e5 ze] dun1 vi]kant vlies van vloei/(1 wa>van i$]e zijde met de ov]e5kom/ige zijde van d5 kubus v]bond5 is door middel van e5 vlies van zeepwat]1 zooals de kubus re*ts bov5aan op onze teek5+ aanwij/4 ,dompelt ge nu alle5 het ond]vlak van d5 kubus 9 de vloei/(1 dan is de figuur v]&]d3 b9n5 9 d5 kubus van ijz]draad heeft zi* e5 kle95 kubus gevormd1 welks w&5 uit zeepwat] be/aan1 en wa>van de ribb5 door platte vlakk5 van zeepwat] aan de ribb5 van d5 groot5 kubus v]bond5 zijn3 deze vlakk5 vorm5 met die van d5 kle95 kubus zes volkom5 regelmatige afgeknotte pyramid52 het geheel v]toont we]1 als bij de zeepbell51 alle kleur5 van d5 reg5boog4 ,v]breek nu met e5 /uk vloeipapi] e5 d] vlakk5 van d5 kle95 kubus en de e]/e figuur1 wa>9 de b9n5/e kubus tot e5 enkel vi]kant is t]uggebra*t1 komt t]/ond w$] te voors*ijn4 ,,het ,,vuurva/e ,,g>54 ,leg e5 draad 9 /]ke pekel1 laat hem drog51 en h]haal dit twee ( drie maal4 ,als ge deze bew]k+ vooraf v]ri*t hebt1 kunt ge d5 draad g]u/ aan de toes*\w]s lat5 zi51 da> hij er geheel als e5 gewone draad uitziet4 ,hang er e5 r+ aan1 die zoo li*t mogelijk moet zijn1 en /eek d5 draad aan1 die geheel zal wegbr&52 de toes*\w]s zull5 dan tot hunne v]baz+ zi51 dat de r+ aan de as* blijft hang54 ,ind]daad zijn wel de vezels1 wa>uit de draad be/ond1 v]br&1 ma> er blijft e5 draad van z\t ov]1 die /]k g5oeg is om d5 r+ te drag51 als er ge5 to*t is4 ,deze proef kan aldus gewijzigd word53 ,maak e5 soort van hangmat van e5 re*?oekig /ukje neteldoek1 wa>aan ge aan de vi] punt5 e5 draadje hebt gebond51 dr5k de drad51 en het neteldoek we] e5ige ke]5 met pekel en laat alles drog54 ,hang nu de hangmat op1 zooals de figuur aanwij/1 en leg er e5e l$ige ei]s*aal 94 ,/eek de hangmat aan1 zij zal ev5 als de drad5 v]br&51 en als de proef go$ voorb]eid is1 zal het ei tot groote v]baz+ d] om/&]s blijv5 hang54 ,,de ,,h& ,,9 ,,het ,,wat] ,,te ,,/ek51 ,,zond] ,,dat ,,zij ,,nat ,,wordt4 ,w]p e5 r+ ( e5 geld/uk 9 e5 kom met wat]1 en neem aan1 het voorw]p uit het wat] te hal51 zond] de h& nat te mak54 ,da>toe behoeft ge sle*ts de opp]vlakte van de vloei/( te be/rooi5 met e5 po$]1 wa>aan het wat] niet blijft klev5 en dat dus niet nat wordt4 ,het lycopodiumpo$]1 dat 9 alle apo!k5 te krijg5 is1 bezit die eig5s*ap4 ,/rooi dus e5 we9ig van dat po$] op het wat]1 dompel de h& g]u/ 9 de vloei/( en haal d5 r+ er uit2 de toes*\w]s zull5 zi* kunn5 ov]tuig51 dat uwe h& volkom5 droog geblev5 is4 ,het lycopodiumpo$] heeft 9 d5 w>5 z9 des woords uwe h& bekle$ met e5 h&s*o51 wa>op het wat] ge5 vat heeft1 ev5m9 als op de ve]5 van de e5d51 die we h]haaldelijk zi5 ond]duik5 en to* volkom5 droog blijv51 t5gevolge van de vetdeel51 wa>m$e de ve]5 b$ekt zijn4 ,mo*t5 sommig5 uw] de proef nog v]d] will5 voortzett51 dan kunn5 zij da>toe /e$s w>m] wat] nem51 en zi* ov]tuig5 dat het met behulp van het lycopodiumpo$] mogelijk is1 e5 voorw]p uit e5 ketel met bijna kok5d wat] te hal52 het gevoel van w>mte wordt niet wegg5om51 ma> de weefsels word5 niet aang$aan1 en er ont/aat dus ge5 br&wond4 ,de k5nis van deze bijzond]heid z\ 9 de middeleeuw5 ze] te /ade zijn gekom5 aan de sla*t(f]s van de zoog5aamde ordalin ( godsoordeel51 als zij aan de proef met kok5d wat] ond]worp5 w]d54 ,,hoe ,,m5 ,,speld5 ,,en ,,naald5 ,,kan ,,lat5 ,,drijv54 ,w]p e5 druppel wat] op e5 /uk glas1 hij zal er zi* op uitbreid52 br5g er e5 kwikdruppel op1 deze zal d5 bolvorm beh\d53 wat] bevo*tigt glas1 kwik niet4 ,neem nu e5e droge speld2 dit is e5 li*aam dat door wat] bevo*tigd wordt1 ma> m9d] gemakkelijk dan glas2 ond]/el nu1 dat ge er 9 geslaagd zijt1 ha> zoo voorzi*tig op het wat] te plaats51 dat zij hi]door niet bevo*tigd wordt2 gij zult dan zi51 dat het wat] t] we]szijd5 van de speld bol gaat /aan2 da> zij nu e5 voldo5d volume wat] v]plaat/1 zal zij ev5als e5 lucif] op de vloei/( drijv54 ,met e5e naald gelukt de proef ook2 en ge behoeft niet te d5k51 dat de speld5 en naald5 ze] fijn moet5 zijn2 met de noodige voorzorg5 kunt ge zelfs e5e bak]speld ( e5e /opnaald lat5 drijv54 ,ik zal u da>om zegg51 hoe m5 de speld zoo za*tjes op het wat] kan legg51 dat zij niet nat wordt4 ,voore]/ kunt ge de speld ( de naald op de opp]vlakte d] vloei/( lat5 zakk5 met behulp van twee luss5 van g>51 welke ge voorzi*tig v]wijd]t1 als de speld drijft4 ,ma> dit eis*t e5ige beho$zaamheid1 da> &]s de luss5 bij het wegtrekk5 de speld aanrak54 ,ge kunt ook de speld bij de punt aanvatt5 en ha> beh5dig op het wat] ne]legg52 ge moogt ha> dan pas loslat5 als zij met ha> beeld sam5valt4 ,deze h&elwijze1 ik h]haal het1 eis*t e5e ze] va/e h&4 ,e5v\dig] is het1 de speld op e5e vork te legg51 welke m5 da>op 9 het wat] dompelt1 en voorzi*tig 9 loodre*t5 /& omhoog haalt4 ,dit middel is wel practis*] dan de beide vorige1 ma> eis*t to* nog e5ige oef5+4 ,om te besluit51 wil ik nog e5 uit]/ e5v\dig middel m$$eel51 wa>door het zelfs e5 k9d gelukt1 deze proef met go$5 uitslag te v]ri*t54 ,leg e5 blaadje cig>ett5papi] op het wat] en de speld da>op2 als het papi] all5gs met vo*t doortrokk5 is1 z9kt het en de speld zal zond] e5ig bezwa> drijv54 ,m5 kan het papi]tje voorzi*tig v]wijd]51 om het gebruikte kun/je voor de toes*\w]s te v]b]g54 ,door dez5 kun/greep kan m5 zelfs e5 dubbeltje op het wat] lat5 drijv54 ,,het ,,go$koope ,,kompas4 ,maak e5e naald magnetis*1 door de punt langs e5 magneet te /rijk5 en leg ha> op e5 d] bov5gemelde wijz5 op het wat]4 ,gij hebt dan e5 uit/ek5d kompas1 da> de magnetis* gemaakte punt het ,noord5 aanwij/4 ,dit kompas1 dat niet duur is1 zal ons bij e5e volg5de proef te pas kom54 ,,de ,,twee ,,pants]s*ep54 ,ge kunt 9 het kle91 9 e5 glas wat]1 de aanv>+ van twee pants]s*ep5 voor/ell5 met twee speld51 wa>door elke g$a*te aan magnet5 v]valt4 ,laat twee 9 plaats van e5e speld drijv51 en v]wijd] ze zoo v] mogelijk van elka>1 door er teg5 te blaz54 ,als het wat] 9 ru/ is gekom51 zult ge zi51 dat zij elka> e]/ langzaam1 da>na /e$s snell] nad]52 e9delijk zull5 zij wo$5d op elka> los/orm5 en boord aan boord gaan ligg51 als zij t5m9/e door de hevigheid van d5 s*ok niet gezonk5 zijn4 ,dit is w$] e5 capillair v]s*ijnsel3 de beide drijv5de li*am5 trekk5 elka> aan1 omdat beide bevo*tigd word52 hetzelfde z\ plaats hebb5 met twee balletjes van kurk1 da> wij bij wat] en kurk ook aanklev+ wa>nem52 ma> als wij e5 van beide met lampzw>t b$ekk51 dat door wat] niet nat gemaakt wordt1 z\d5 we zi51 dat ze elka> af/oot54 ,,de ,,beweg+ ,,d] ,,a>de4 ,als ge za*t gekookte ei]5 eet1 v]zuim dan niet de volg5de proef te nem51 die altijd gelukt en ze] v]makelijk is4 ,maak d5 r& van uw bord e5 we9ig nat1 teek5 met wat dooi] 7ge ziet de v]f is di*t bij de h&7 e5e zon met g\d5 /ral5 op uw bord1 en nu kunt ge met e5e halve ei]s*aal aan e5 k9d de dubbele w5tel+ d] a>de om ha> eig5 z en om de zon duidelijk mak54 ,plaats da>toe de ei]s*aal op d5 r& van het bord2 als ge hi]aan met e5e li*te h&beweg+ e5e behoorlijke hell+ geeft1 zal de s*aal snel om ha> eig5 z gaan w5tel51 t]wijl zij zi* tev5s langs d5 r& van het bord v]plaat/4 ,de g]+e aanklev+1 welke wordt teweeggebra*t door het wat] op d5 r& van het bord1 is voldo5de om te belett51 dat de s*aal door de middelpuntvli$5de kra*t van d5 r& afzwaait4 ,,hoe ,,m5 ,,kurk5 ,,re*t/&ig ,,kan ,,lat5 ,,drijv54 ,e5 kom ( bak met wat] en zev5 kurk5 is alles1 wat wij noodig hebb5 om de proef te v]ri*t51 wa>van de titel spreekt2 ik hoop1 dat onze lez]s ha> da>om niet m9d] int]essant zull5 v9d54 ,i$]e5 weet1 dat e5e gewone cil9dris*e fless*ekurk niet re*t/&ig kan drijv51 ma> altijd omvalt1 zoodat h>e z horizontaal ligt2 dit komt1 omdat de hoogte groot] is dan de middellijn2 hoe moet5 wij het nu aanlegg5 om kurk5 re*t/&ig te lat5 drijv58 ,zet e5e kurk ov]e9d op de tafel1 en de zes &]e 9 d5zelfd5 /& er omhe52 neem ze alle tegelijk met ne h& op en dompel ze e5ige mal5 geheel 9 het wat]1 totdat de kurk5 volkom5 bevo*tigd zijn2 trek ze nu g$eeltelijk uit het wat] en laat ze los4 ,het wat] dat door de capill>iteit tuss*5 de natte kurk5 wordt va/geh\d51 v]b9dt deze tot n geheel1 en hoewel i$]e kurk op zi* zelve 9 d5 toe/& van on/&va/ig ev5wi*t v]ke]t1 zal het geheele vlot1 dat op de aang$uide wijze ont/aan is1 9 /&va/ig ev5wi*t zijn1 da> de bre$te hi]van groot] is dan de hoogte d] kurk54 ,dit spel1 wa>bij de sam5hang door e5 capillair v]s*ijnsel wordt v]kreg51 bewij/ ons e5 ke] te me] de wa>heid van de oude spreuk3 ,e5dra*t maakt ma*t4 ,,de ,,trekpop ,,9 ,,d5 ,,spiegel4 ,het volg5de spel eis*t hoeg5aamd ge5 toeb]eidsel5 en is b9n5 i$]s b]eik1 die e5e ka/ met e5 spiegeldeur te zijn] bes*ikk+ heeft1 ( e5 spiegel van voldo5de grootte1 welk5 m5 dan op d5 grond moet zett54 ,plaats u t] zijde van de ka/ ( d5 spiegel1 zooals de teek5+ aanwij/1 dus z1 dat de e5e helft van het li*aam voor d5 spiegel uit/eekt1 t]wijl de &]e er door aan het gezi*t onttrokk5 wordt4 ,iem&1 die op zek]5 af/& teg5ov] u /aat1 zal u s*ijnba> geheel zi51 da> de zi*tb>e helft van uw li*aam 9 d5 spiegel we]kaat/ wordt4 ,als ge d5 zi*tb>5 arm opheft1 ziet de toes*\w] 9 d5 spiegel nog e5 arm opheff51 symmetris* met d5 e]/51 zoodat het s*ijnt1 als( ge beide arm5 opheft4 ,tot nog toe is er niets bijzond]s te zi5 gewee/1 want het is niet moeilijk1 de beide arm5 tegelijk op te heff54 ,ma> de zaak wordt &]s1 als ge het be5 voor d5 spiegel optilt2 want da> de spiegel e5 twe$e be5 zal te zi5 gev51 dat te gelijk] tijd opgetild wordt1 zal het s*ijn5 als( ge beide be55 te gelijk optrekt1 en uw li*aam zond] va/ /eunpunt 9 de ruimte zweeft1 niet ongelijk aan e5 trekpop1 wa>bij m5 aan het draadje trekt4 ,,het ,,oog ,,op ,,d5 ,,rug4 ,mijne ,he]51 ik zal niet lang] misbruik mak5 van uwe a&a*t2 het w]ktuig1 dat gewis uwe hooggewa>de]de go$keur+ zal wegdrag51 is het all]nieuw/e wond] op het gebi$ d] optica2 het is de po/oscoop1 ( toe/el om a*t] zi* te zi53 v&a> de naam oog op d5 rug1 zooals sommig5 liev] zegg54 ,ik zal u niet v]moei5 met de bes*rijv+ van het me*anisme en de inri*t+ van mijn in/rum5t1 ma> ik zal er e5ige proev5 m$e do51 om u te lat5 zi51 hoe voortreffelijk het w]kt4 ,zond] mij om te ke]5 zal ik u zegg51 wat er a*t] mij gebeurt4 ,ik beg93--,da> gaat e5 he] met e5 p>apluie ov] het trottoir2--nu zie ik twee politieag5t5 a*t] e5 huurrijtuig2--nu we] e5e dikke juffr\w met e5 zw>t5 zak 9 de h&444 ,het is haa/ niet te geloov51 ,mijne ,he]51 dat ge voor n /uiv] het zoo he]lijk gezi*tsv]mog5 kunt v]/]k5 met e5 d]de oog1 dat u 9 /aat /elt a*t] u te zi51 zond] dat m5 het bem]kt6 ,als er nog liefhebb]s zijn1 de prijs is1 zooals ik u gezegd heb1 ma> n /uiv] ( vijf c5t54 ,ge bezwijkt voor het r$5a>/al5t van d5 s*orr51 niet al te z9delijk5 indu/rieel1 die u voor e5 /uiv] het ko/b>e w]ktuig s*5kt1 en ge bem]kt1 dat het niets &]s is1 dan e5 kle9 k>tonn5 doosje1 aan e5 d] e9d5 op51 en met e5 gat 9 e5 d] zijw&51 en wa>9 e5 re*top/a& spiegeltje volg5s de diagonaal van het doosje geplaat/ is4 ,de wa>de van het geheel is nog ge5 c5t2 ma>444 i$]e5 moet lev56 ,dat neemt niet weg1 dat het d5kbeeld om a*t] zi* te zi5 met behulp van e5 spiegel1 die ond] e5 hoek van #de /aat1 niet ona>dig is2 mo*t5 er da>om ond] onze lez]s sommig5 zijn1 die1 zond] zi* met d5 m>kts*reeuw] 9 te lat51 het toe/elletje w5s*5 te bezitt51 dan kunn5 ze het zelf mak5 na> de teek5+ op onze afbeeld+1 wa> het 9 natuurlijke grootte is voorge/eld4 ,,nieuwe ,,*9ees*e ,,s*imm54 ,het volg5de e5v\dige middel /elt u 9 /aat1 ,*9ees*e s*imm5 te v]toon51 t]wijl de v]toon] en de uitgeknipte figur5 a*t] de toes*\w]s blijv51 hetge5 somtijds gew5s*t kan zijn4 ,zet e5e ka>s op de tafel1 en beve/ig teg5ov] de ka>s e5 vel wit papi] teg5 d5 muur4 ,plaats e5 ondoors*ijn5d voorw]p1 bijv4 e5 groot boek1 tuss*5 het li*t en het s*]m4 ,hoe kunt ge nu de s*imm5 op het s*]m w]p58 ,e5v\dig met e5 spiegel1 welke t] zijde van de ka>s /aat1 op de wijze als de teek5+ aanwij/4 ,door de we]kaats+ van het li*t 9 d5 spiegel wordt er op d5 muur e5 vi]kant ( rond li*tveld gevormd4 ,hebt ge nu het s*]m behoorlijk teg5 d5 muur beve/igd en beweegt ge uwe k>tonn5 popp5 tuss*5 de ka>s en d5 spiegel1 dan ziet ge dadelijk fanta/is*e s*imm5 v]s*ijn51 zond] dat de toes*\w]1 als hij niet +eli*t is1 kan v]mo$5 wa> zij v&aan kom54 ,,de ,,lev5de ,,s*im4 ,hoewel de volg5de proef niet moeielijk is1 zull5 de lez]s ha> bet] begrijp51 als zij de moeite will5 nem5 om ha> w]kelijk uit te vo]51 9 plaats van zi* tevr$5 te /ell5 met het lez5 d] bes*rijv+4 ,als ge tuss*5 e5 li*t en d5 muur gaat /aan1 teek5t zi* uwe s*aduw op di5 muur af2 deze geeft e*t] sle*ts d5 omtrek van het li*aam1 t]wijl van oog51 neus en mond niets te zi5 is4 ,nu wil ik u e5 ze] e5v\dig middel aan de h& do51 om 9 de s*aduw van uw ho(d twee oog51 e5 neus en e5 mond aan te br5g54 ,plaats u da>toe 9 e5 hoek van de kam] en bij e5 muur1 wa>teg5 e5 spiegel hangt4 ,de p]soon1 die het li*t a*t] u va/h\dt1 moet dit zoo lang op en ne]1 en voor- ( a*t]uit beweg51 totdat de we]kaats+ van het li*t 9 d5 spiegel op dezelfde plaats op d5 muur valt1 wa> zi* de s*aduw van uw ho(d bev9dt2 na> d5 vorm van d5 spiegel zal dit t]uggekaat/e li*t e5e ronde ( re*?oekige li*tvlek t] plaatse van de s*aduw vorm54 ,ma> als ge d5 spiegel met e5 dik papi] b$ekt1 wa>9 ge volg5s onze teek5+ oog51 neus en mond geknipt hebt1 zal de spiegel alle5 op die plaats5 li*t t]ugkaats51 wa> het papi] is uitgeknipt1 zoodat zij zi* als li*te plekk5 9 de s*aduw van uw ho(d zull5 afteek551 zooals de teek5+ u doet zi54 ,,de ,,lepel ,,als ,,holle ,,spiegel4 ,wilt ge bij e5 keela&o5+ d5 mond van uw k9d /]k v]li*t58 ,op de volg5de wijze kunt ge altijd ov] e5 ze] /]k li*t bes*ikk54 ,als ge e5 lepel teg5 e5 ka>s h\dt1 met de holle zijde na> de vlam geke]d1 dan hebt ge e5 uitmunt5d5 reflector1 die de li*t/ral5 conc5tre]t en u 9 /aat /elt1 de keelholte1 welke ge wilt ond]zoek51 voldo5de te v]li*t54 ,e5 zilv]5 lepel zal u bov5di5 geleg5heid gev51 de m]kwa>dige eig5s*app5 d] gebog5 spiegels te be/ude]54 ,als ge de holle zijde na> u toeke]t1 zult ge u het ond]/ bov5 zi5 9 di5 holl5 spiegel2 ke] d5 lepel om en zie teg5 het bolle opp]vlak1 dat e5 boll5 spiegel vormt en u e5 uitg]ekt1 m9 ( me] re*top/a& potsi]lijk beeld zal te aans*\w5 gev52 als ge uw gelaat all5gs di*t] bij d5 lepel br5gt1 zult ge uw5 neus v]makelijke afmet+5 zi5 v]krijg54 ,,e5 ,,munt/uk ,,op ,,te ,,pomp54 ,wanne] we na> e5 voorw]p zi51 dat zi* 9 het wat] bev9dt1 dan s*ijnt dit1 gelijk wij wet51 t5 gevolge van de /raalbrek+ hoog] te ligg51 dan het 9 w]kelijkheid doet4 ,da>om s*ijnt e5 /ok1 die g$eeltelijk 9 het wat] g$ompeld wordt1 gebrok54 ,de volg5de proef b]u/ op dit grondbeg9sel3 ,leg op d5 bodem van e5 kom vol wat] e5 munt/uk en v]zoek iem& zoo v] te bukk51 totdat zijn oog1 de r& van de kom en de na> hem toegeke]de r& van het munt/uk 9 e5e re*te lijn ligg54 ,op dat oog5blik ziet hij niet het voorw]p zelf1 ma> het beeld1 dat door de brek+ van het li*t voortgebra*t wordt4 ,als de wa>nem] nu niet van plaats v]&]t1 kunt ge hem zegg51 dat ge 9 /aat zijt het /uk geld weg te pomp54 ,da>toe is het voldo5de1 het wat] uit de kom te v]wijd]51 hetzij door het op te zuig5 met e5 buisje ( het weg te pomp5 met e5 spuitje4 ,als het wat] v]wijd]d is1 zal de wa>nem] het munt/uk niet me] zi51 da> het door d5 r& van de kom aan het oog onttrokk5 wordt4 ,giet de vloei/( we] 9 de kom en het geld/uk wordt op nieuw zi*tba>4 ,,de ,,complem5taire ,,kleur54 ,i4 ,,het ,,gro5e ,,duiveltje4 ,plaats twee ka>s5 voor e5 wit s*]m1 en zet e5 ondoors*ijn5d voorw]p1 bijv4 e5 duiveltje van k>ton1 tuss*5 het s*]m en de ka>s51 wa>door zi* natuurlijk twee s*aduw5 op het s*]m zull5 v]toon54 ,als ge nu voor de re*t]ka>s e5 /uk rood glas1 ( nog e5v\dig]1 e5 dr9kglas met wat] en wijn h\dt1 op de wijze als op de teek5+1 zult ge zi51 dat de re*t] s*im rood gekleurd is1 t]wijl de l9k] v]dw55 is2 als ge e*t] go$ kijkt1 dan bem]kt ge1 dat deze laat/e v]vang5 is door e5 duiveltje1 dat bleekgro5 is3 de complem5taire kleur van het roode li*t dat het s*]m bes*ijnt4 ,v]vang het roode vo*t door bi]1 en het duiveltje zal u violet s*ijn51 da> dit de complem5taire kleur van geel is2 als ge het glas vult met wat]1 dat zwak blauw is gekleurd door middel van e5 we9ig blauwsel1 dan zal het duiveltje oranje s*ijn54 ,als we de proef omke]51 en het glas dus vull5 met abs9?1 met ze] v]dund5 violett5 inkt ( curaao1 zal het l9k] duiveltje a*t]e5volg5s rood1 geel en blauw s*ijn54 ,het re*t] duiveltje zal altijd dezelfde kleur hebb5 als de vloei/( 9 het glas4 ,,ii4 ,,de ,,driekleurige ,,/]4 ,neem e5 /uk k>ton en v\w het 9 tween4 ,knip uit de e5e helft e5e /a&e /] met vi] /ral51 en uit de &]e helft op dezelfde hoogte e5e twe$e /]1 die volkom5 gelijk is aan de e]/e1 ma> welk] diagonal5 met die d] &]e hoek5 van #de mak54 ,zet het uitgeknipte k>ton volg5s de teek5+ op e5e tafel1 wa>op twee br&5de ka>s5 van dezelfde hoogte /aan en hang da>teg5ov] e5 wit s*]m teg5 d5 muur4 ,9 de s*aduw1 welke het /uk k>ton op het s*]m w]pt1 zal het li*t d] ka>s5 de twee uitgeknipte /]r5 afteek551 en nu moet het k>ton zoo v] omgebog5 word51 dat beide /]r5 tot n li*tbeeld v]e5igd word51 wa>door natuurlijk e5e a*t/ralige /] ont/aat4 ,als ge nu e5 d] op5+5 van het k>ton met e5 /uk gekleurd glas b$ekt1 gro5 bijv41 zal er e5e driekleurige /] ont/aan2 de buit5/e spits5 om de &]e rood en gro51 en 9 het midd5 e5e witte a*?oekige /]4 ,het gekleurde glas kan1 zooals m5 op de teek5+ ziet1 v]vang5 word5 door e5 dr9kglas met v]s*ill5de gekleurde vloei/(f51 en de spits5 zull5 dan om de &]e de kleur van de vloei/( en de complem5taire kleur da>van v]toon54 ,,de ,,draai5de ,,speld4 ,neem e5 draadje ela/iek uit e5 bott9e en /eek er e5e omgebog5 speld door1 zooals de figuur aanwij/4 ,h\d nu het draadje ela/iek re*t/&ig tuss*5 duim en v+] van beide h&51 laat het da> tuss*5 w5tel5 en rek nu het ela/iek uit2 da>door zal het met zulk e5e snelheid gaan draai51 dat de gebog5 speld zi* als het e5 ( &] glaz5 voorw]p v]toont4 ,dit gezi*tsb$rog is des te volkom5]1 na>mate de speld /]k] v]li*t is2 ook moet zij go$ teg5 e5 donk]5 a*t]grond uitkom54 ,9 onze teek5+ heeft m5 zi* d5 proefnem] 9 e5e donk]e kam] g$a*t1 wa>9 e5 bundel zonne/ral5 door e5e op5+ 9 e5 v5/]luik op de speld valt4 #b ,als m5 e5 we9ig h&ig is1 kan m5 met e5e speld all]lei d+5 namak53 e5e kaas/olp1 e5e g\dvis*kom1 e5e bloemvaas1 e5 wijnglas1 enz4 ,om te belett5 dat de speld 9 sommige gevall5 t5 gevolge van de middelpuntvli$5de kra*t e5 horizontal5 /& z\ aannem51 moet m5 ha> uite9de met e5 dun draadje aan d5 ela/iekdraad v]b9d51 wat aan de uitw]k+ vol/rekt ge5 s*ade doet4 ,,optis*e ,,illusie4 ,neem drie /rook5 wit papi] van dezelfde l5gte1 ma> wa>van n sle*ts half zoo bre$ moet zijn als de beide &]e4 ,leg de beide ev5 bre$e /rook5 9 d5 vorm van e5e x op zijn kant1 en de dun/e 9 het snijpunt re*t/&ig da>bov53 de laat/e zal lang] s*ijn5 dan de beide &]e1 en ge zult d5 toes*\w]s met d5 pass] moet5 bewijz51 dat de drie /rook5 volmaakt ev5 lang zijn1 voor zij het geloov54 ,dit gezi*tsb$rog1 re$s ze] m]kba> bij het bes*\w5 van onze teek5+1 zal nog /]k] zijn1 als m5 /ukk5 wit papi] op zw>t papi] ( lak5 legt4 ,als ge nu de drie /rook5 9 d5 vorm van e5e ,h legt1 met de dunne als horizontale /reep1 en ge laat deze laat/e e5 we9ig draai51 zoodat zij dw>s komt te ligg51 dan zal zij u m9d] lang voorkom5 dan de beide ev5lange v]ticale /rook54 ,zoo kan dus door e5e optis*e illusie e5e /rook papi]1 die ev5 lang is als twee &]e1 u lang] ( kort] toes*ijn51 t5 gevolge van d5 /&1 wa>9 zij geplaat/ is t5 opzi*te van die beide &]e4 ,,twe$e ,,optis*e ,,illusie4 ,snijd uit e5 visiteka>tje e5 soort van roo/]1 zooals de teek5+ aangeeft1 maak ook e5 volkom5 re*t en dun /rookje papi]1 /eek dit met e5 speld aan e5 d] hoek5 van het visiteka>tje va/1 en laat het nu a*t] d5 roo/] om die speld als z draai54 ,als de bewegelijke /rook bijna re*t/&ig op de /av5 van d5 roo/] /aat1 s*ijnt zij wel door twee re*te lijn5 begr5sd1 ma> hoe s*u9] zij geplaat/ wordt t5 opzi*te van de /av51 des te me] s*ijnt zij te be/aan uit afzond]lijke deel51 welke niet me] 9 elk&]s v]l5gde vall54 ,het v]s*ijnsel is vooral sprek5d bij d5 mee/ l9ks*5 /& d] /rook op onze teek5+1 en alle5 door e5e l9iaal langs de beide lijn5 te legg51 welke ha> begr5z51 kunt ge de optis*e illusie opheff5 en u ov]tuig51 dat die beide lijn5 volkom5 re*t zijn4 ,,de ,,gebrok5 ,,spiegel4 ,de s*ild]s zijn g]e$ met het v]trek1 dat zij 9 orde moe/5 mak51 ma> voordat zij he5gaan1 will5 zij e]/ de meid1 die moe/ kom5 zi51 ( alles kla> is1 nog e5s beetnem5 met de bek5de grap van e5 gebrok5 spiegel4 ,gij kunt begrijp51 hoe de arme meid s*rikt1 als zij e5 ( me] b>/5 bem]kt 9 d5 hoek van d5 groot5 spiegel 9 de zaal4 ,wat zal mevr\w wel zegg58 ,en da> /aan die ruwe s*ild]s1 die n]g5s om gev51 dan nog bij te s*udd5 van het la*54 ,nu zij g5oeg pret gehad hebb5 van hunne grap1 zegg5 ze1 dat ze het ongeluk wel h]/ell5 zull51 en om de ontzett+ van hun sla*t(f] niet nog lang] te lat5 voortdur51 gaat e5 van h5 met e5 vo*tig5 doek ov] de b>/5 he54 ,o1 wond]6 de vo*tige vaatdoek heeft de b>/5 do5 v]dwijn51 en ,m>ie kan h>e oog5 niet geloov54 ,ze begrijpt er niem5dal van6 ,en to*1 wa>de lez]1 is de zaak ze] e5v\dig en als ge op uwe beurt iem& bij u aan huis wilt beetnem51 hebt ge sle*ts met e5 dun /ukje zeep 7bij voorkeur donk]e7 op d5 spiegel1 die gebrok5 moet s*ijn51 fijne lijn5 te hal51 om de b>/5 voor te /ell52 door de t]ugkaats+ 9 d5 spiegel zull5 deze1 t5gevolge van de dikte van het glas1 bre$] s*ijn5 en op w>e s*eur5 gelijk52 met e5 we9ig wat] zijn ze gemakkelijk weg te wass*54 ,,de ,,koorddans]s4 ,wij wet51 dat1 als wij e5e naald op e5 bord ov]e9d zett5 en da>bov5 e5 magneet h\d5 op e5 bepaald5 af/&1 welke afhangt van de kra*t van d5 magneet1 wij de naald kunn5 loslat51 zond] dat ze omvalt2 dit v]s*ijnsel is e5 gevolg van de magnetis*e aantrekk+1 welke op af/& w]kt4 ,bov5di5 zal de naald voortdur5d 9 e5e trill5de beweg+ zijn1 wa>van we gebruik zull5 mak5 om ons e5 /uk speelgo$ te v]s*aff51 dat niet moeilijk te v]va>dig5 is4 ,van e5 oud5 w&-almanak mak5 we het voor/uk van e5 tooneeltje1 met e5 re*?oekige op5+ 9 het midd52 e5 twe$e w&-almanak wordt het a*t]doek1 en beide word5 v]bond5 door kurk51 welke met speld5 aan het k>ton word5 va/ge/ok54 ,aan de a*t]zijde van het voor/uk1 bov5aan 9 het midd51 beve/ig5 wij e5 magneet1 die natuurlijk voor de toes*\w]s onzi*tba> is4 ,ond] d5 magneet spann5 wij e5 ijz]draad1 om da>op e5e gewone naa9aald met de punt na> b5$5 te zett54 ,door proefnem+ wordt de af/& tuss*5 magneet en ijz]draad zoodanig g]egeld1 dat de naald1 zond] door d5 magneet aangetrokk5 te word51 door de w]k+ van dez5 op d5 draad blijft ov]e9d /aan4 ,nu knipp5 wij e5 poppetje van /evig papi]1 dat bijv4 e5e koorddans]es voor/elt op n voet1 en zoo groot als de l5gte d] naald2 deze wordt zoodanig met twee druppeltjes lak teg5 het poppetje geplakt1 dat de punt d] naald sam5valt met de te55 van de dans]es4 ,als ze nu ond] e5 d] be55 van d5 magneet op d5 draad geplaat/ wordt1 zal zo 9 ev5wi*t blijv51 en da>bij ze] v]makelijke trill+5 t5 uitvo] br5g51 die tamelijk go$ gelijk5 op de beweg+5 d] koorddans]s4 ,da> de magneet twee be55 heeft1 kunt ge ze] go$ twee poppetjes op d5 draad zett54 ,van e5 lucif] en twee /rootjes kunt ge e5 kle9 trapze mak5 t] v]vang+ van d5 ijz]draad2 als ge de dans]s da>op gezet hebt1 kunt ge ze lat5 s*ommel51 zond] dat ze vall51 da> de naald altijd op ongeve] d5zelfd5 af/& van d5 magneet blijft4 ,,het ,,ge,,lectrise]de ,,papi]4 ,wrijf bij droog w$] e5 li*t /uk papi] met e5 bor/el ( met de h&2 het zal weldra gelectrise]d zijn1 en aan uwe h&1 uw gelaat ( uw kiel blijv5 klev51 als( ge het met /ijfsel ( lijm be/rek5 hadt4 ,maak ev5zoo e5 /uk /evig papi] electris*1 bijv4 e5e briefka>t1 en ge zult zi5 dat het papi]1 ev5als lak1 glas1 zwavel ( h>s1 li*te voorw]pjes 7/ukjes kurk1 vli]pit1 enz47 kan aantrekk54 ,leg e5e rott+ horizontaal op de leun+ van e5 /oel1 en ge zijt 9 /aat ha> te lat5 vall51 zond] ha> aan te rak51 er op te blaz5 ( aan d5 /oel te rak54 ,het is voldo5de de briefka>t go$ bij het vuur te drog51 ha> /]k op e5e m\w te wrijv5 en bij e5 d] uite9d5 van de rott+ te br5g52 deze zal het gelectrise]de papi] volg51 als het ijz] d5 magneet1 wa>door het ev5wi*t van de rott+ v]brok5 wordt1 en zij moet vall54 ,9 plaats van e5e rott+1 kunt ge e5 h5gelriet ( e5 raagbol op de leun+ van d5 /oel lat5 balance]52 door de groot]e l5gte van deze voorw]p51 welke ev5ze] het gelectrise]de papi] volg51 zal de proef gemakkelijk zi*tba> zijn voor i$]e54 ,,e5 ,,lampeglas ,,9 ,,e5e ,,electrise]ma*9e ,,te ,,v]&]54 ,neem e5 lampeglas en plak er 9 het midd5 e5 r+ van zilv]papi] ( van bladt9 omhe54 ,plak ook e5e smalle /rook van dezelfde /( van e5 d] uite9d5 van het glas tot op om/reeks #a c,m4 van d5 r+4 ,b9d nu e5 zijd5 doek om e5 lampes*ui] en wrijf da>m$e fl9k het lampeglas van b9n51 wa>bij ge zorg moet drag51 het zilv]papi] niet aan te rak54 ,als ge de proef 9 het donk] v]ri*t1 zult ge tot uwe groote v]baz+1 telk5s als ge d5 s*ui] uit het glas haalt1 e5e pra*tige vonk tuss*5 de twee /ukk5 zilv]papi] ( bladt9 zi5 ov]spr+51 wa>door bewez5 wordt1 dat het glas door wrijv5 electris* geword5 is4 ,met deze ze] e5v\dige electrise]ma*9e kunt ge de mee/e proev5 met electriciteit do51 welke m5 gewoonlijk 9 physis*e kab9ett5 v]ri*t1 o4 a4 de volg5de3 hang ov] d5 r+ van bladt9 e5 kop]- ( ijz]draad1 en beve/ig aan het ond]e9de da>van e5 aantal /rookjes dun papi]1 bijv4 van blaadjes cig>ett5papi]1 welke gij ov]langs 9 drien gesn$5 hebt4 ,wrijf nu het lampeglas w$] van b9n51 ma> /eek d5 s*ui] met d5 zijd5 doek nu van de &]e zijde als bij de vorige proef 9 het glas1 de r+ van bladt9 wordt gelad51 de electriciteit deelt zi* door middel van d5 draad aan de papi]/rook5 m$e1 en ge zult deze zi* van elkar zi5 v]wijd]54 ,op deze wijze toont ge aan3 #ao4 dat sle*te geleid]s1 zooals glas1 door wrijv+ electris* word52 #bo4 dat go$e geleid]s 7zilv]papi] en metaaldraad7 de electriciteit van e5 gelectrise]d li*aam 7het glas7 na> e5 &] ov]br5g5 7de papi]/rook572 #co4 dat li*am51 met dezelfde electriciteit gelad51 elkar af/oot54 ,h\d wel 9 het oog1 dat vo*tigheid de proev5 met electriciteit doet mislukk53 als ge d5 s*ui]1 d5 zijd5 doek en het lampeglas go$ bij het vuur g$roogd hebt1 en met mooi1 droog we] w]kt1 /a ik voor het welslag5 d] proev5 94 ,,grondproef ,,van ,,het ,,electro-,,magnetisme4 ,9 alle physis*e kab9ett5 h]haalt m5 met vrij ko/b>e w]ktuig5 de b]oemde proef van d5 ,de5s*5 natuurkundige ,o]/$1 wa>door aangetoond wordt1 dat e5e magneetnaald van h>5 ev5wi*t/oe/& afwijkt1 als m5 er e5 geleiddraad bijbr5gt1 wa>door e5 electris*e /room gaat4 ,deze proef is all]belangrijk/1 da> zij het uitgangspunt gewee/ is tot de uitv9d+ van de electris*e telegraphie4 ,ik zal u 9 de geleg5heid /ell51 dezelfde proef te do53 de da>toe noodige toe/ell5 kunt ge spo$ig en zond] e5ige ko/5 zelf mak54 ,wij hebb5 noodig3 e5 groot glas met wat]1 e5 wijd *ampagne-glas ( e5 kom half vol wat]1 wa>9 e5 fl9ke h&vol keuk5z\t is opgelo/1 e5 !elepeltje1 e5e vork1 wat /ukjes coke t] grootte van k]se/e551 e5e naa9aald1 e5 magneetje en e9delijk e5e /rook z9k van om/reeks #bj c,m4 l5gte en #b c,m4 bre$te4 ,wij beg9n5 met e5e magneetnaald te mak5 7zie ,het go$koope kompas op bladz4 #ig71 ( gebruik5 dezelfde naald1 welke bij die proef re$s di5/ de$2 wij lat5 ha> op het wat] 9 het groote glas drijv5 door ha> met wat vet te besm]51 ( wij /ek5 ha> op e5 /uk papi] 9 d5 vorm van e5 di] ( van e5 poppetje4 ,wij wet5 dat e5 d] uite9d5 van de naald zi* nu t]/ond na> het ,noord5 zal ri*t54 ,nu moet5 wij d5 geleiddraad aanbr5g52 gaat de galvanis*e /room hi] doorhe51 dan wijkt de magneetnaald af4 ,di5 geleiddraad v9d5 wij 9 het !elepeltje1 dat wij op het glas legg5 bov5 de magneetnaald en 9 dezelfde ri*t+ als deze heeft1 als ze 9 ru/ is4 ,gij ziet1 dat dit alles ze] e5v\dig is4 ,t5 slotte zull5 wij het galvanis* elem5t sam5/ell54 ,wij beg9n5 met de /ukjes coke 9 e5 lapje te do5 en tot e5 pakje te b9d51 wa>9 wij d5 /eel van de vork /ek54 ,9 de z\toploss+ g$ompeld1 zal deze inri*t+ de positieve pool van het elem5t uitmak54 ,wij zett5 v]d] d5 z9kreep met het e5e uite9de ev5e5s 9 de z\toploss+1 zond] dat het z9k en de coke elka> aanrak51 en v]krijg5 zoo de negatieve pool4 ,nu legg5 wij de t&5 d] vork en het &]e uite9de van d5 z9kreep op de beide e9d5 van het lepeltje1 en t]/ond op5ba>t zi* de aanwezigheid van d5 electris*5 /room door de afwijk+ van de naald4 ,zoodra de z9kreep uit de z\toploss+ g5om5 wordt1 h]neemt de naald ha> vorig5 /&4 ,als het ho(d van het poppetje 9 de teek5+ na> het ,n4 g]i*t is1 en al de sam5/ell5de deel5 9 dezelfde orde zijn geplaat/ als op het plaatje1 zal het poppetje met het ho(d na> l9ks afwijk54 ,,de ,,tantaluskwell+4 ,leg e5 keuk5/oel op d5 grond1 volg5s de aanwijz+ van bov5/a&e teek5+1 zoodat1 als de voorpoot5 op d5 grond ru/51 de a*t]poot5 en de rugleun+ 9 hetzelfde horizontale vlak ligg54 ,v]zoek nu iem& op de sport d] a*t]zijde te kniel51 en met d5 mond e5 klontje suik] op te nem51 dat aan het uite9de van de rugleun+ ligt4 ,oog5s*ijnlijk is dit ze] gemakkelijk1 ma> als de proefnem] niet zorgt1 dat hij zoodanig n$]hurkt1 dat het zwa>tepunt van zijn li*aam a*t] de zitt+ van d5 /oel blijft1 zal de /oel /ellig na> vor5 kantel51 en1 als e5 &]e ,tantalus1 zal hij het klontje zijn mond zi5 ontvlu*t5 op hetzelfde oog5blik1 dat hij da*t het te grijp54 ,,e5e ,,la/ige ,,mani] ,,om ,,e5e ,,ka>s ,,aan ,,te ,,/ek54 ,bij de vorige proef1 welke wij ,tantaluskwell+ g5oemd hebb51 0 het moeilijk het ev5wi*t te bew>5 9 de ri*t+ van de l5gte des li*aams1 en we zag5 d5 niet geoef5d5 proefnem] dan ook met d5 /oel voorov] kantel54 ,bij ond]/a& spel kunt ge integ5deel op zijde vall51 re*ts ( l9ks na> keuze4 ,de proef is als volgt3 ,twee p]son5 kniel5 teg5ov] elk&] met e5e ka>s op e5 blak] ( k&ela> 9 de l9k]h&4 ,wanne] zij nu d5 re*t]voet met de re*t]h& optill51 moet5 zij zi* op de l9k]knie 9 ev5wi*t h\d54 ,de e5e liefhebb]1 wi5s ka>s niet br&t1 moet ha> aan/ek5 aan die van d5 &]4 ,gij ziet dat de zaak niet +ewikkeld is1 en to* kunt ge u niet begrijp51 hoe dikwijls ge de proefnem]s zult zi5 omvall51 alvor5s het aan/ek5 gelukt is4 ,deze nieuwe cotillonfiguur kan bij die van d5 /oel gevoegd word52 gij zult er wel voor zorg51 dat ge e5e krant op d5 vlo] legt uit vrees voor vetvlekk52 &]e z\dt ge het miss*i5 met de vr\w des huizes te kwaad krijg54 ,,met ,,het ,,ho(d ,,teg5 ,,d5 ,,muur4 ,zet e5e tabo]et op d5 vlo] teg5 d5 muur1 plaats u dan met het gelaat na> d5 muur op e5 af/&1 die gelijk is aan het dubbele van de bre$te van de tabo]et1 buig u voorov]1 vat de tabo]et met beide h&5 aan en druk het ho(d teg5 d5 muur4 ,til dan de tabo]et op1 en ga zond] rukk5 we] ov]e9d /aan444 ( probe] dit t5m9/e4 ,doe deze v]makelijke proef niet op e5 gladd5 vlo]1 ma> op e5 tapijt1 om de gevolg5 van e5 mogelijk5 val m9d] onplezi]ig te mak54 ,door de v]plaats+ van het zwa>tepunt van ons li*aam1 is het ons bijna onmogelijk w$] ov]e9d te kom51 t5zij wij de tabo]et w$] ne]zett51 om het /eunpunt te v]krijg5 dat we behoev54 ,,de ,,bezem/eel4 ,geef aan iem&1 die onze teek5+ niet gezi5 heeft1 e5 bezem/eel ( e5 lang5 /ok2 v]zoek hem1 e5 d] uite9d5 da>van op d5 vlo] en teg5 d5 muur te zett5 en dan geheel ond] d5 /ok door te gaan1 en wel ond] het g$eelte dat begrep5 is tuss*5 zijne h&5 en d5 vlo]4 ,iem&1 die dez5 to] niet k5t1 zal zi* met het gelaat na> d5 muur w5d5 en onv]mijdelijk vall5 bij zijne pog+51 om ond] d5 /ok door te kom54 ,als de proefnem] zi* ev5wel met d5 rug na> d5 muur heeft geke]d en zi* zoodanig heeft geplaat/1 dat zijne beide voet5 en het uite9de van d5 /ok e5 gelijkbe5ig5 driehoek vorm51 is de zaak ze] gemakkelijk4 ,ind]daad1 als hij ond] d5 /ok is doorgegaan1 zal hij zi* aan d5 &]5 kant w$] opri*t5 en dr e5 ev5 va/5 /& hebb5 als e]/4 ,,het ,,kun/je ,,met ,,de ,,drie ,,lucif]s4 ,als ge met e5ige vri5d5 g$9e]d hebt1 en de sig>5 word5 opge/ok51 hebt ge e5e ges*ikte geleg5heid om de ga/5 uit te noodig51 hunne kra*t5 te beproev5 aan het vraag/uk van de drie lucif]s4 ,splijt e5 lucif] aan het uite9de1 snijd e5 twe$5 lucif] s*u9 af1 en /eek hem met dit beitelvormige uite9de 9 de spleet van d5 e]/51 zoodanig dat de beide lucif]s e5 s*]p5 hoek vorm54 ,zet ze dan op de tafel met het hoekpunt na> bov5 en plaats er e5 d]d5 lucif] teg51 om de &]e te /eun51 zooals de figuur aanwij/4 ,na deze toeb]eidsel5 geeft ge aan e5 d] aanwezig5 e5 vi]d5 lucif]1 en v]zoekt hem hi]m$e de drie &]e van de tafel te li*t54 ,de oploss+ van het vraag/uk wordt door de teek5+ gegev52 het is voldo5de d5 vi]d5 lucif] za*t teg5 de beide e]/e te drukk51 wa>door de d]de ne]valt op de lucif]1 welk5 m5 9 de h& heeft en da>op de h& e5 we9ig te lat5 dal51 wa>door het uite9de van d5 d]d5 lucif] zi* 9 d5 hoek kan plaats51 welke door de beide e]/e gevormd wordt3 beweegt m5 nu d5 vi]d5 lucif] omhoog1 dan hang5 de drie &]e lucif]s er aan beide zijd5 ov]he54 ,het kun/je is ze] e5v\dig444 voor h51 die het k5n51 en ik heb er me] dan e5 uit/ek5d ar*itect en me] dan e5 bekwaam w]ktuigkundige het g$uld bij zi5 v]liez54 ,,de ,,/roohalm54 ,m5 geeft u vijf /roohalm5 van dezelfde l5gte 7om/reeks #aj c,m471 en m5 v]zoekt u ze te gelijk van de tafel op te li*t51 ma> ge moogt sle*ts n /roohalm va/h\d5 en nog wel aan het uite9de4 ,hoe zult ge dat aanlegg58 ,de teek5+ geeft het antwoord3 gij ziet t]/ond1 op welke e5v\dige wijze de halm5 v]bond5 zijn4 ,het geld/uk is niet /rikt noodzakelijk1 ma> het v]gemakkelijkt de sam5/ell+ van het geheel1 da> het 't glijd5 d] /rootjes belet4 ,geef het kun/je op aan iem&1 die het niet heeft zi5 uitvo]51 en gij zult e5s zi5 hoelang het duurt1 voor hij de oploss+ gevond5 heeft4 ,zulke kun/jes1 wa>bij het op sam5voeg5 ( v]b9d5 aankomt1 hebb5 iets wet5s*appelijks1 wa>9 het v]/& e5e zek]e voldo5+ v9dt1 t]wijl tev5s de h& geoef5d wordt4 ,,de ,,brug ,,van ,,lucif]s4 ,op de volg5de wijze kunt ge met e5e si]lijke h\tcon/ructie van lucif]s e5e ruimte ov]brugg51 die m9/5s twee maal zoo lang is als de l5gte van e5 lucif]4 ,met groote1 vi]kante lucif]s kunt ge bov5/a&e ze] e5v\dige brug mak51 ma> ge moet da>bij nauwkeurig d5 gang volg51 zooals die wordt aangewez5 met behulp van de bijgevoegde afbeeld+5 7zie de volg5de bladzijde72 de bov5/e 9 op/&1 de twe$e 9 projectie4 ,leg lucif] #a op de tafel1 da>na #b en #c met de e9d5 da>op1 en dan #d ov]dw>s op deze twee2 til met duim en wijsv+] van de l9k]h& #a op1 en /eek #e en #f ond] #a door1 zoodat zij op #d kom5 te ligg5 #e het geheel vormt nu re$s e5 kle95 boog op de tafel4 ,plaats #g ov]dw>s op #e en #f1 #h ond] de beide &]e e9d5 van #e en #f1 en li*t #h we] voorzi*tig op1 om er #i en #aj ond]door te s*uiv5 en met hun l9k] uite9de op #g te lat5 ru/54 ,door op dezelfde wijze voort te gaan1 kunt de brug zoo groot mak5 als ge v]kie/4 ,,vijfti5 ,,lucif]s ,,met ,n ,,enkel5 ,,op ,,te ,,nem54 ,leg op e5 lucif]1 welk5 wij ,a zull5 noem51 ve]ti5 &]e ,b1 beurtel+s l9ks en re*ts van ,a1 met de kopp5 na> bov51 zooals op het ond]/e deel van de gravure wordt aangewez54 ,neemt ge nu ,a bij e5 d] uite9d5 op1 dan is het duidelijk1 dat de ve]ti5 lucif]s er afvall54 ,om dit te belett51 legt ge e5 laat/5 lucif] ,c bov5op de lucif]s ,b1 op de plaats wa> zij elk&] kruis51 dus re*t bov5 ,a4 ,nu kunt ge ,a opnem52 de lucif]s ,b nem5 e5 s*u95 /& aan en klemm5 door hun eig5 gewi*t d5 lucif] ,c tuss*5 hunne bov5e9d5 va/4 ,9 dez5 /& kunt ge de lucif]s zoolang lat5 hang51 als ge v]kie/1 niet ongelijk aan de v\w/oel51 9 d5 vorm van e5e ,x1 die veel als tu9/oel5 ( op /oomboot5 aangetr(f5 word54 ,gebruik voor dit spel bij voorkeur lange keuk5lucif]s1 hoewel ,zwe$s*e desnoods ook gebruikt kunn5 word54 ,,de ,,eiffeltor54 ,als ge het v]vel5d v9dt1 9 uw e5tje e5 p>tij dam ( triktrak te spel51 t]wijl uw p>tn] zi* laat wa*t51 kunt ge uwe kra*t5 beproev5 aan het volg5de b\ww]k1 dat u niet alle5 bezig h\dt1 ma> te gelijk] tijd uw g$uld en uwe va>digheid oef5t4 ,de kun/ is1 al de s*ijv5 op vi] losse1 ov]e9d/a&e s*ijv5 te /apel51 zooals de figuur aanwij/4 ,de oploss+ van het vraag/uk eis*t e5e reeks van v]nuftige en zelfs e5igsz9s +ewikkelde kun/grep52 indi5 dus iem& er zijne kra*t5 aan wil beproev51 zal hij wel do51 met de s*ijv5 9 de h& onze v]kl>+ te volg51 die hem &]s ze] v]vel5d zal s*ijn54 ,leg e5e c5trale s*ijf ,a plat op de tafel en zet 9 het v]l5gde van twee elka> loodre*t snijd5de middellijn5 de s*ijv5 #a1 #b1 #c1 #d1 wa>op het geheele geb\w moet ru/51 da> loodre*t omhe54 ,om h>e aanrak+ met d5 bov5kant van ,a te v]zek]51 moet ge ze voorloopig va/zett5 met de vi] s*ijv5 ,b1 ,c1 ,d en ,e1 welke plat op de tafel gelegd word5 7zie de projectie aan de l9k]zijde47 ,leg nu e5e s*ijf ,k horizontaal op de r&5 d] s*ijv5 #a1 #b1 #c en #d2 ha> bov5vlak zal ligg5 9 het raakvlak aan die vi] s*ijv5 7zie d5 op/& l9ks bov5aan op de teek5+47 ,plaats nu vi] s*ijv5 zoodanig1 dat h>e middelpunt5 respectievelijk bov5 de middelpunt5 d] s*ijv5 #a1 #b1 #c en #d kom5 te ligg54 ,zoo ont/aat de e]/e horizontale laag4 ,om de twe$e laag te v]krijg51 legt ge vi] &]e s*ijv5 horizontaal op1 en afwissel5d met de e]/e vi]4 d4 w4 z4 zoodanig dat de middelpunt5 van de s*ijv5 d] twe$e laag bov5 de op5+5 ligg51 welke er tuss*5 de s*ijv5 d] e]/e laag ov]blijv54 ,b\w op dezelfde wijze vijf ( me] afwissel5de lag51 bijv4 met de witte s*ijv5 9 de ev5e en de zw>te 9 de onev5e lag51 zoodat al de s*ijv5 van dezelfde kleur loodre*t bov5 elk&] ligg54 ,als ge nauwkeurig na> onze aanwijz+5 gew]kt hebt1 heeft zi* tot dusv] ge5e bijzond]e moeilijkheid voorg$aan4 ,ma> nu beg9t het w]k wat me] voorzi*tigheid te eis*54 ,imm]s1 wij moet5 niet alle5 de s*ijv5 ,b1 ,c1 ,d en ,e wegnem51 wa>m$e wij de vi] /a&e s*ijv5 hebb5 teg5geh\d51 die alle5 het geb\w moet5 drag51 ma> wij moet5 bov5di5 de beide s*ijv5 ,a en ,k bevrijd51 welke door de s*ijv5 #a1 #b1 #c en #d +eslot5 word54 ,e]/ ontdo5 wij ons van de s*ijv5 ,b1 ,c1 ,d en ,e1 vorm5 da>van e5e nieuwe horizontale laag en gaan ons nu met de bevrijd+ d] beide gevang55 bezigh\d54 ,9 de projectie ziet ge de cijf]s #e en #f naa/ twee ge/ippelde ev5wijdige lijn5 /aan3 die lijn5 /ell5 d5 s*u95 /& voor1 welk5 m5 voorloopig aan de s*ijv5 #b en #c moet gev51 door ze voorzi*tig met d5 v+] te lat5 draai54 ,de s*ijf ,k1 die nu niet me] ond]/eund wordt1 valt op ,a en beide kunn5 nu na> buit5 ges*ov5 word5 door de op5+1 welke wij tuss*5 #b en #c gemaakt hebb54 ,a en ,k word5 9 het midd5 op de bov5/e laag geplaat/1 de beide s*ijv5 #b en #c w$] re*t gezet1 en de beide 9 elka> ge/ok5 bek]s van het triktrakspel1 met de dobbel/e55 er op1 kron5 het geheel4 ,ik hoop dat e5 ze] groot aantal lez]s er 9 slaagt1 het bes*rev5 b\ww]k tot /& te br5g51 welks roll5de fondam5t5 van hem die het ond]neemt1 e5 we9ig h&igheid eis*54 ,,de ,,omgebog5 ,,lucif]4 ,v\w e5 gewon5 lucif] 9 tween1 wa>door hij g$eeltelijk breekt1 zoodat de beide deel5 sle*ts door e5ige h\tvezels sam5hang54 ,aldus omgebog5 legt ge d5 lucif] op d5 hals e5] fles*1 met e5 kw>tje ( e5 c5t er op4 ,vraag nu ( iem& kans ziet1 het geld/uk 9 de fles* te lat5 vall51 ma> zond] het aan te rak51 ev5m9 als de fles* ( d5 lucif]4 ,ge zult zi51 dat m5 lang na> de oploss+ zal zoek51 zond] die te v9d51 (s*oon ze to* ze] e5v\dig is3 doop uw v+] 9 e5 glas met wat] en laat er dan e5 pa> druppels van afvall5 op het hoekpunt van d5 hoek1 welk5 de beide deel5 van d5 lucif] met elka> mak52 spo$ig zult ge zi5 dat de be55 zi* langzam]h& uit elka> buig51 da> de h\tvezels door het vo*t zwell52 nu ond]/eun5 zij het geld/uk niet me]1 en dit valt 9 de fles*4 ,erg moeilijk is het niet1 v9dt ge wel8 ,,de ,,hels*e ,,ma*9e4 ,zoek vijf lange1 gave h\t5 t&5/ok]s uit4 ,leg er twee 9 d5 vorm van e5e ,x op de tafel1 e5 d]de ov] het midd5 da>van1 en de beide &]e re*?oekig op de uite9d5 van d5 middel/5 en ond] de be55 van de ,x4 ,het middel/e h\tje is dus e5 we9ig gebog51 en door zijne ve]kra*t word5 de beide dw>%\tjes /]k g5oeg teg5 de be55 van de ,x g$rukt1 om te mak5 dat het geheel 9 d5 v]langd5 vorm blijft4 ,het is gemakkelijk1 als m5 bij het sam5/ell5 van dez5 toe/el e5 help] heeft4 ,nu kunt ge 9 mod]n5 trant het bek5de betoov]+/ooneel uit de middeleeuw5 naboots51 wa>bij e5 wass5 pop1 die iem& moe/ voor/ell51 wi5 m5 kwaad toew5s*te1 w]d ge/ok51 gebrok5 ( v]br&1 door welke h&elwijze m5 me5de zijn vij& hetzelfde lot te b]okk554 ,bij ons sla*t(f] zull5 wij voor romp e5e kurk en voor l$emat5 lucif]s nem52 aan het ho(d1 van broodkruim1 kunt ge1 zooveel uw tal5t toelaat1 de trekk5 gev5 van d5ge51 aan wi5 ge het mee/ e5 hekel hebt en di5 ge ga>ne kwijt z\dt will5 zijn4 7,onze teek5+ /elt e5 duiveltje voor1 om alle kwets5de p]sonaliteit te v]mijd547 ,plaats nu d5 geheel5 toe/el op d5 hals e5] fles* ( d5 voet van e5 omgeke]d glas2 zet uw vij& s*rijl+s op het uite9de van het middel/e h\tje1 en /eek de lont444 ik wil zegg53 /eek e5 d] hoek5 van de hels*e ma*9e aan1 volg5s figuur #a4 ,figuur #b toont u de uitw]k+ van de uitb>/+1 welke t]/ond volgt3 als het vuur het uite9de van e5 d] h\tjes v]te]d heeft1 spr+t alles uite5 en het middel/e h\tje1 dat als e5 ve] gespann5 01 ontspant zi* plotsel+1 en sl+]t de v]m9kte ov]blijfsel5 van uw vij& 9 de lu*t4 ,,e5 ,,geld/uk ,,op ,,de ,,punt ,,van ,,e5e ,,speld ,,te ,,lat5 ,,draai54 ,buig e5e ha>speld zooals op de teek5+ 7aan de re*t]zijde7 wordt aangewez52 plaats e5 #b #a_/b c5t/uk horizontaal 9 d5 haak re*ts1 hang 9 het haakje aan de &]e zijde e5 r+ van voldo5de zwa>te1 ( twee r+5 als het noodig is2 op deze wijze hebt ge e5 sy/eem v]kreg51 dat 9 ev5wi*t kan blijv52 ge plaat/ d5 r& van het geld/uk op de e5e ( &]e punt1 e5e groote speld bijv41 en ge blaa/ teg5 d5 r+2 da>door zal het geheele sam5/el e5e draai5de beweg+ v]krijg51 zond] dat het ev5wi*t v]brok5 wordt4 ,als ge het geld/uk op e5e go$ geh>de /al5 naald laat draai51 zult ge bem]k51 dat het geld/uk t5 laat/e doorboord wordt2 ge kunt dus het vraag/uk ook aldus /ell53 ,e5 geld/uk met e5 naald te doorbor51 door er teg5 te blaz54 ,,de ,,betoov]de ,,w]pspies4 ,neem e5e naa9aald van middelmatige grootte en wa>van de punt go$ s*]p is2 plaats u op om/reeks drie pass5 van e5 h\t5 bes*ot1 neem de naald tuss*5 duim en wijsv+] en beproef dan met e5 kra*tig5 worp1 de naald 9 het h\t te drijv54 ,al zijt ge nog zoo beh5dig1 gij zult er ondanks h]haalde pog+5 niet 9 slag54 ,/eek nu e5 e9dje g>5 door het oog van de naald en bij i$]5 worp zult ge er 9 slag5 uwe w]pspies 9 het h\t te plant51 dat ge u als wit hebt gekoz54 ,het li*te e9dje draad1 dat ge aan de naald hebt toegevoegd1 maakt deze tot e5 w>5 pijl1 en is oorzaak1 dat de punt door de kra*t van d5 worp het voorw]p1 wa>teg5 zij g]i*t is1 loodre*t treft1 hetge5 t5 gevolge heeft1 dat zij er indr+t4 ,deze uitslag wekt altijd de v]baz+ d] toes*\w]s1 die niet 9 gebreke blijv51 u hun complim5t te mak5 ov] uwe buit5gewone kun/va>digheid4 ,de natuurkundige ,comus1 welke deze proef b$a*t1 wi/ op e5e v]nuftige wijze d5 aangew5d5 kun/greep te v]b]g54 ,hij legde d5 toes*\w]s drad5 van v]s*ill5de kleur5 voor om er e5 uit te kiez51 welk5 hij moe/ gebruik51 opdat m5 zi* z\ kunn5 ov]tuig51 zooals hij zeide1 dat het ind]daad dezelfde naald 01 welke m5 9 het bes*ot t]ugvond4 ,de draad1 wa>9 9 w]kelijkheid het geheele geheim van d5 to] zat1 s*e5 dus sle*ts e5 middel van contrle te zijn1 om alle b$rog te voorkom54 ,deze proef h]9n]t aan de p5 met papi]5 vleugels1 welke aan d5 hoek van onze teek5+ is afgebeeld1 en die m5ig s*oli] /rafw]k b]okk5d heeft1 die zi* liev] bezighield met bali/is*e proev5 dan met zijn s*oolw]k4 ,,hoe ,,e5 ,,lampeglas ,,e5e ,,cig>et ,,kan ,,rook54 ,sluit e5 lampeglas aan e5 d] e9d5 lu*tdi*t met e5e groote kurk1 wa>9 ge twee gat5 geboord hebt2 9 het e5e1 dat re*t/&ig door het midd5 van de kurk gaat1 moet de cig>et precies sluit52 het &]e1 dat nauw] is1 /aat s*u9 t5 opzi*te van de z d] kurk4 ,uit e5 oud5 h&s*o5 knipt ge twee ronde /ukjes1 en maakt da>van twee klepp52 zij moet5 natuurlijk e5 we9ig groot] zijn dan de gat5 9 de kurk1 om ze da>op met e5e speld te kunn5 va//ek51 het e5e teg5 de op5+ van het nauwe kanaal aan de buit5zijde1 dus bov5 op de kurk1 en het twe$e aan de ond]zijde da>van teg5 de op5+ van het kanaal1 wa>9 de cig>et ge/ok5 is4 ,het is duidelijk1 dat door de e]/e klep de rook kan ontsnapp51 en het b9n5dr+5 van de buit5lu*t belet wordt1 t]wijl door de twe$e de rook van de cig>et wel 9 het lampeglas kan tr$51 ma> niet w$] door dezelfde op5+ het glas kan v]lat54 ,als de toe/el g]e$ is1 duw5 wij het glas tot aan de kurk 9 het wat]1 zett5 de cig>et 9 h>e op5+ en /ek5 ha> aan2 het lampeglas zal nu zoo go$ zijn ha> voor ons op te rook56 ,als we het glas omhoog trekk51 zal de lu*t ond] de kurk v]dund word52 de buit5lu*t /roomt nu door de cig>et he5 het glas b9n51 wa>door de v]br&+ bevord]d en tev5s de rook 9 het glas g$rev5 wordt3 het lampeglas trekt6 ,de rook wordt niet teg5geh\d5 door de klep van het v]tikale kanaal1 die op5/aat1 t]wijl de klep op het s*u9e kanaal door ha> eig5 gewi*t geslot5 blijft4 ,duw5 we het lampeglas na> b5$51 dan zal de lu*t1 die wij sam5drukk51 de ond]/e klep sluit5 en die van het s*u9e kanaal op551 wa>uit nu e5e witte rookwolk omhoog /ijgt1 om zi* weldra 9 kr+etjes te v]spreid54 ,,de ,,drie ,,glaz54 ,de eig5a>dige /& d] beide zijdel+s*e glaz5 t5 opzi*te van het d]de wordt v]kreg5 met behulp van twee /okjes1 bijv4 twee /el5 van p5h\d]s4 ,wij kiez5 glaz5 van d5 afgebeeld5 vorm en zett5 er n van op de tafel4 ,wij /ek5 e5 /okje 9 het twe$e glas1 en v]plaats5 het /eunpunt van het e5e uite9de da>van teg5 d5 b9n5w& van het glas z lang1 totdat wij voel51 dat het glas horizontaal blijft /aan1 zond] dat wij het behoev5 va/ te h\d54 ,hi]op plaats5 wij het /okje met het uite9de dat wij 9 de h& hebb51 9 het ov]e9d/a&e glas en lat5 het hi]9 wat me] ( m9d] hell51 totdat wij voel5 dat het blijft zitt54 ,wij moet5 natuurlijk het e]/e glas bij d5 voet va/h\d51 da> het &]s door het ov]wi*t van het twe$e z\ omvall54 ,door nu e5 twe$e /okje 9 het ond]/e glas te plaats5 en da>op e5 d]de glas te hang51 h]/ell5 wij het ev5wi*t1 en kunn5 wij het geheel aan zi* zelf ov]lat54 ,i$]e5 kan dez5 to] v]ri*t52 met veel h&igheid z\ het zelfs niet onmogelijk zijn1 op dezelfde wijze1 drie glaz5 op drie behoorlijk geplaat/e /okjes 9 ev5wi*t te h\d54 ,,e5 ,,ge,,mprovise]de ,,/&a>d4 ,wij hebb5 oog5blikkelijk e5 voet/uk ( /&a>d noodig t5 g]ieve van de meid1 die zi* de v+]s br&t1 t]wijl zij de soept]r9e va/h\dt2 er is dus ge5 tijd te v]liez54 ,neem uw eig5 vork en die van uw re*t] en l9k] tafelbuurman2 /eek ze 9 uw s]vetr+ met de /el5 op de tafel1 zoodanig dat de uite9d5 9 de hoekpunt5 van e5 gelijkzijdig5 driehoek ligg52 zet e5 bord op de t&51 en de meid kan er g]u/ ha> br&5d heet5 la/ op plaats54 ,al is onze /&a>d zoo ma> 9 e5 oog5blik gemaakt1 hij is er niet m9d] si]lijk om2 de vork51 aldus bije5gevoegd1 do5 d5k5 aan e5e arti/ieke vru*t5s*aal4 ,,e5 ,,t\w ,,als ,,weegtoe/el4 ,op de volg5de wijze kunt ge van e5 /uk t\w1 van willekeurige dikte1 e5e uit/ek5de balans mak54 ,sla twee spijk]s op e5 met] af/&s van elka> 9 d5 zijkant van e5e horizontale plank4 ,neem e5 t\w van #a4e ,m4 l5gte1 leg hi]9 9 het midd5 e5 fl9k5 go$ zi*tb>5 knoop2 en maak het met de beide uite9d5 aan de spijk]s va/4 ,van e5 /evig5 9 tween gesn$5 w&almanak maakt ge de s*al51 welke ge met vi] t\wtjes aan het groote t\w va/maakt1 t] we]szijd51 op #be c,m4 af/&s1 van d5 knoop4 ,het middel/e deel van het t\w met d5 knoop1 dat dus #ej c,m4 lang is1 zal dan e5 horizontal5 /& aannem54 ,plaats e5 /evig papi] a*t] dat horizontale deel1 en m]k de plaats1 wa> de knoop zi* bev9dt1 als uwe balans 9 ru/ is1 met e5 pijltje4 ,legt ge nu het e5 ( &]1 e5 kuik5 bijv41 op de e5e s*aal1 dan is het ev5wi*t v]brok51 en het middel/e deel van het t\w neemt e5 me] ( m9d] s*u95 /& aan1 wa>door de knoop zi* niet me] re*t vr het pijltje bev9dt1 dat tot m]k di5t4 ,door gewone gewi*t5 9 de &]e s*aal te plaats51 kunt ge d5 knoop w$] op de oorspronkelijke plaats t]ug br5g52 wanne] aldus het ev5wi*t h]/eld is en de knoop zi* dus w$] volkom5 nauwkeurig vr het pijltje bev9dt1 wij/ de som d] gewi*t51 welke gij 9 de s*aal hebt geplaat/1 het gewi*t van het kuik5 aan4 ,deze balans wordt gemaakt van b9dt\w1 /evig koord ( zelfs van e5 kett+1 na>mate het te weg5 voorw]p m9d] ( me] zwa> is2 zij is ze] gevoelig en 9 voldo5de mate jui/ voor het weg5 van hui%\delijke behoeft54 ,,de ,,un/]4 ,met de hi]bov5 afgebeelde balans voor keuk5gebruik kunt ge zond] gewi*t weg51 door middel van e5 pollepel1 die tegelijk het juk en de s*aal uitmaakt en e5e s*uimspaan1 die het v]s*uifb>e gewi*t v]vangt4 ,e5e ijz]5 vork ru/ met twee t&5 op twee naald51 welke loodre*t 9 de kurk van e5e fles* zijn ge/ok52 het &]e e9de van de vork is met e5 /uk kurk 9 d5 haak van d5 pollepel va/geklemd4 ,de s*uimspaan wordt met d5 haak ov] d5 /eel van d5 pollepel gehang51 en m5 s*uift ha> da>ov] he5 en we]1 totdat de /eel horizontaal /aat1 als het geheele toe/el 9 ru/ is2 hi]toe kan m5 zi* b$i55 van e5e horizontale lijn1 welke m5 a*t] het toe/el op d5 muur getrokk5 heeft4 ,de plaats1 wa> nu de s*uimspaan d5 /eel van d5 pollepel aanraakt1 m]kt m5 met inkt en zet da>bij het cijf] #j4 ,da>op plaat/ m5 midd5 9 d5 lepel e5 gewi*t van e5 #a ,,kg en s*uift de s*uimspaan a*t]uit totdat het ev5wi*t h]/eld is4 ,hi] plaat/ m5 op de bov5zijde van d5 /eel we] e5 m]k1 zet da>bij #a ,,kg1 en v]deelt d5 af/& tuss*5 #j en #a 9 #aj gelijke deel51 welke i$] met e5 gewi*t van #ajj ,g ov]e5kom54 ,om het m]k voor #b ,,kg te v]krijg5 plaat/ m5 #b ,,kg 9 d5 lepel en h&elt v]d] als vor51 m4 d4 v4 dat de ruimte tuss*5 #a en #b ook w$] 9 #aj deel5 v]deeld wordt4 ,door middel van deze graadv]deel+ zal de keuk5meid met deze un/] ha> bot] ( suik] kunn5 afweg54 ,als g\ds*aaltje durf ik deze inri*t+ niet aanbevel51 ma> voor keuk5gebruik kan zij1 bij gebrek aan e5e &]e balans1 miss*i5 e5ige di5/5 bewijz54 ,,e5 ,,e5v\dig ,,wat]pas4 ,het lu*tbelwat]pas is e5 vrij ko/ba> en te] w]ktuig2 bov5di5 moet m5 le]5 het te gebruik51 da> het sle*ts 9 e5e enkele ri*t+ d5 /& van e5 voorw]p aangeeft4 ,het w]ktuig1 dat u ev5wel hi] wordt aangebod51 kan i$] gebruik51 da> het wat]pas er 9 i$]e ri*t+ door wordt aangegev52 bov5di5 kan i$] het zelf mak5 en regel54 ,/eek e5e speld door e5e kurk2 b9d e5 draad aan d5 kop d] speld1 laat de kurk 9 e5e l$ige fles* vall5 en maak het vrije uite9de van d5 draad met wat bo5- ( wrijfwas aan d5 bodem d] fles* va/4 ,giet nu zooveel wat] 9 de fles*1 dat de kurk drijft en de draad behoorlijk gespann5 is 7deze moet dus kort] zijn dan de hoogte van de fles*72 de punt d] speld zal dan bov5 het wat] uit/ek5 en als het wat] 9 ru/ is1 e5 va/5 /& aannem54 7,de speld behoeft niet v]tikaal te /aan74 ,sluit nu de fles* met e5e kurk1 wa>9 ge e5e lange speld ge/ok5 hebt1 en regel d5 /& van de kurk zoodanig1 dat1 als de fles* op e5 m>m]5 s*oor/e5mantel /aat1 die gewoonlijk vrij wel horizontaal is1 de punt van d5 drijv] en die van d5 va/5 /op jui/ teg5ov] elk&] kom54 ,nu lakt ge d5 /op op de fles* va/1 om e5e mogelijke v]plaats+ van de da>9 ge/ok5 speld te voorkom54 ,wilt ge nu e5 meubel/uk ( e5e boek5plank zuiv] horizontaal /ell51 dan hebt ge er sle*ts uwe fles* op te zett52 als de /& van het voorw]p niet 9 alle ri*t+5 wat]pas is1 zal de punt van d5 drijv] me] ( m9d] v]wijd]d zijn van de punt d] va/e speld1 wa> omhe5 de e]/e e5 cirkel zal bes*rijv54 ,ge moet dan zoo lang iets ond] het meubel/uk s*uiv51 totdat de beide punt5 bov5 elk&] kom5 te ligg54 ,dan /aat het t5 m9/e niet m9d] wat]pas dan het blad van d5 s*oor/e5mantel1 hetge5 voor de praktijk voldo5de is4 ,,e5 ,,wat]pas ,,van ,,k>ton4 ,neem twee zuiv] re*?oekige /ukk5 k>ton1 van dezelfde l5gte 7om/reeks #bj c,m71 ma> van v]s*ill5de bre$te1 /el #aj en #f c,m4 ,maak 9 beide e5 gaatje 9 het midd5 van de l5gte en #d ( #e m,m van d5 bov5kant2 /eek e5e speld door het groote k>ton en beve/ig die1 door er van a*t]5 e5 pa> /ukjes k>ton teg5 te plakk51 zooals de teek5+ aanwij/4 ,v]groot het gaatje 9 het kle9e /uk k>ton1 dat bewegelijk moet zijn1 tot e5 v]tikaal sleufje1 en hang nu het kle9e k>ton op de punt van de speld1 op e5ig5 af/& van het groote1 wa>teg5 het niet mag wrijv54 ,plaats dit w]ktuigje op e5 m>m]5 s*oor/e5mantel en hang het bewegelijke k>ton e5s &]som1 om te zi5 ( het t5 opzi*te van het a*t]/e d5zelfd5 /& beh\dt1 namelijk zoodanig1 dat de bov5kant5 van beide /ukk5 k>ton ev5wijdig blijv52 hetge5 m5 v]krijgt door zoo noodig e5 kle9 r&je van het kle9/e /uk weg te snijd54 ,wilt ge nu e5 meubel/uk met dit toe/elletje wat]pas plaats51 dan plaat/ ge da>op het va/e /uk k>ton2 /eekt het bewegelijke /uk nu re*ts ( l9ks da>bov5 uit1 dan helt het meubel/uk en ge laat het zoo lang rijz5 ( dal5 tot de bov5kant5 d] /ukk5 k>ton w$] ev5wijdig zijn4 ,,de ,,rob9sonp54 ,e5 slimm]d _h 9 v]s*eid5e krant5 de volg5de adv]t5tie lat5 plaats53 ---------------------------------------- ----- ,teg5 betal+ van #a guld5 doe ik m$$eel+ van e5 middel1 om zond] p5 no* inkt te s*rijv54 ,briev5 enz444 ---------------------------------------- ----- ,het reg5de briev5 aan het opgegev5 adres1 en i$]1 die e5 guld5 ge(f]d _h1 ontv+ p] omga&e het volg5de1 m]kwa>dig laconieke antwoord3 ,neem e5 potlood6 ,als ik mijne lez]s belo(1 hun e5 middel aan te wijz5 om zond] p5 te s*rijv51 b5 ik niet van z9s bov5v]meld5 leuk5 grapp5mak] na te do51 ma> hun e5e geheel nieuwe soort van p5 aan te bi$51 welke alle mogelijke ho$anigh$5 bezit1 die m5 van e5e p5 kan v]lang51 zooals ge dadelijk zult zi52 zelfs de deugd van ze] go$koop te zijn1 da> ze lett]lijk niets ko/3 mo$] natuur /elt ze bijna ov] de geheele a>de te onz] bes*ikk+4 ,zoek ha> niet 9 het delf/(f5rijk1 dat ons de /al5 p5n5 v]s*aft1 no* 9 het di]5rijk1 wa>aan wij de ve]5 p5 te dank5 hebb51 die teg5woordig bijna geheel v]dw55 is1 tot groot le$wez5 van e5ige getr\we v]e]d]s2 de p5 welke ik u aanbi$1 behoort tot het plant5rijk en kan1 zond] dat zij e5ige bew]k+ behoeft te ond]gaan1 gebruikt word51 z als zij wordt voortgebra*t door d5 boom1 wa>aan zij groeit4 ,de p51 die wij1 als ge het go$ v9dt de ,rob9sonp5 zull5 noem51 be/aat uit niets &]s dan uit twee blaadjes van d5 gewon5 d5 7,p9us sylve/ris7 ( van d5 ze$5 7,p4 m>itima74 ,de fraaie donk]gro5e blad]5 van d5 pijnboom ( d5 word5 na> hun lang51 small5 vorm naald5 g5oemd1 welke naam bov5di5 hi]om zoo gepa/ is1 dat i$]e naald 9 e5e s*]pe punt e9digt1 ,als ge e5 d5netak wat nauwkeurig] bekijkt1 zult ge bem]k51 dat deze naald5 pa>sgewijze 9 e5e zelfde s*e$e zitt51 en als m5 ze teg5 elka> drukt1 ziet m51 dat de beide s*]pe punt51 wa>van ik zoo ev5 sprak1 volkom5 teg5 elka> sluit51 omdat zij jui/ ev5 lang zijn4 ,t5 slotte zult ge zi51 dat i$]e naald e5e ov]langs*e groeve heeft1 zoodat1 als m5 twee naald5 uit dezelfde s*e$e met de r&5 teg5 elka> plaat/1 da> b9n51 ov] de geheele l5gte d] naald51 e5e cyl9d]vormige holte ont/aat4 ,op de volg5de wijze kan m5 zi* die v]s*ill5de opm]k+5 t5 nutte mak5 bij de v]va>dig+ van de ,rob9sonp54 ,v]wijd] van e5 d5netak e5e s*e$e met twee naald51 bij ,no #a van onze teek5+ afgebeeld2 b9d de naald5 sam5 met e5 dun draadje1 di*t bij de puntige uite9d51 zooals m5 bij ,no #b ziet1 en uwe p5 met twee fijne en ev5 lange punt5 is g]e$ om alles te s*rijv51 wat ge v]langt4 ,als p5h\d] gebruikt ge e5 vli]takje1 wa>9 ge de p5 /eekt1 zorg drag5de de punt5 sle*ts #a c,m te lat5 uit/ek52 nog bet] kunt ge e5 pijpe/eel gebruik51 zooals ,no #c van onze teek5+ aanwij/4 ,de v]dikk+ van de s*e$e belet het v]s*uiv5 van de p5 9 onz5 eig5gemaakt5 p5h\d]4 ,/eek nu uwe p5 9 d5 inkt1 en laat ha>1 jui/ &]som als bij gewone p5n51 e5ig5 tijd da>9 /aan1 t5 gevolge van de capill>iteit zal de inkt op/ijg5 9 de buis1 welke door de sam5voeg+ d] beide naald5 ont/aan is1 en uwe p5 zal t5 slotte g5oeg gevuld zijn1 om er #bj ( #be regels mee a*t] elka> te s*rijv54 ,de p51 welke ik u heb le]5 mak51 is fijn1 slap1 oxyde]t niet en kan voor all]lei s*rift gebruikt word52 ne]- en ophal51 go?is* ( engels*1 rond- ( ba/]ds*rift hebb5 ge5 geheim5 voor ha>4 ,,hoe ,,m5 ,,hazelnot5 ,,kan ,,aanrijg54 ,tuss*5 de bru9e s*il van de hazelnoot en d5 dop bev9d5 zi* e5 aantal fijne kanal51 welke m5 kan wa>nem51 als m5 e5e hazelnoot volg5s de l5gte op5splijt4 ,e5 d] uite9d5 van die kanal5 komt uit bij de punt van de hazelnoot1 het &]e bij d5 omtrek van het grijze g$eelte4 ,als m5 da> lu*tig met e5 mes ov]he5 s*rapt1 kom5 de op5+5 van die kanal5 bloot1 en m5 kan er dan gemakkelijk e5 fijn ho(dha> doorhe5 /ek54 ,zoo kan m5 door e5e hazelnoot #ce h>5 /ek51 welke door de #ce kanal5 gaan2 om de h>5 er door te krijg51 moet m5 ze lu*tig met d5 v+] voorts*uiv51 als m5 ziet1 dat ze zi* met het uite9de 9 de op5+ bev9d54 ,e5 enkel ha> is /]k g5oeg om aldus e5 aantal hazelnot5 te drag51 die dan e5 sno] vorm51 dat ze] ongeme5 is4 ,wil m5 slag51 dan moet m5 hazelnot5 gebruik51 die go$ droog zijn4 ,da> m5 bov5di5 bij de h>5 van de vleug kan sprek51 aangezi5 zij uit e5 aantal vezeltjes be/aan1 die na> het e9de g]i*t zijn1 moet m5 zorg51 dat ze altijd met het wortelg$eelte +e/ok5 word54 ,wij drag5 dit a>dige spel op aan onze lez]ess51 wi] fijne en zijdea*tige h>5 hi]bij onmisba> zijn4 ,,de ,,betoov]de ,,bal4 ,de betoov]de bal1 door ,rob]t-,h\d9 uitgevond51 kwam mij door de hazelnot5 w$] voor d5 gee/4 ,gij zult zoo dadelijk zi5 wa>om4 ,9 di5 bal1 welke als speelgo$ v]ko*t w]d1 0 volg5s de middellijn e5 wijd gat geboord1 zoodat hij gemakkelijk kon glijd5 langs e5 koord1 dat er doorhe5 ge/ok5 04 ,ma> als iem&1 die het geheim k5de1 de beide e9d5 van het koord va/hield1 gebeurde er iets &]s3 9 plaats van te vall51 gle$ de bal langzaam langs het koord na> b5$5 en /ond zelfs op komm&o /il1 om zijne ne]dal5de beweg+ sle*ts dan voort te zett51 als m5 dit v]oorlo(de4 ,deze to]1 welke ,rob]t-,h\d9 met e5 bal van reusa*tige afmet+5 de$1 _h altijd de nieuwsgi]igheid 9 hooge mate geprikkeld4 ,hoe g+ dat8 ,de teek5+ geeft voor mij het antwoord3 behalve het wijde gat1 dat door het middelpunt gaat1 _h m5 van b9n5 9 d5 bal e5 gebog5 kanaal gemaakt1 dat aan de beide uite9d5 9 het wijde kanaal uitkwam4 ,het geheele geheim be/ond nu hi]91 dat m5 de$1 als( m5 het koord door het middel/e gat /ak1 ma> m5 zorgde wel dat het door het gebog5 kanaal g+2 het kwam dan aan de &]e zijde we] te voors*ijn1 als( het re*t door d5 bal 0 he5gegaan4 ,nu behoefde m5 het koord sle*ts me] ( m9d] /rak te trekk5 om d5 bal na> willekeur te lat5 /il/aan ( langzaam te lat5 ne]glijd54 ,op dit beg9sel b]u/5 tal van r$d+/oe/ell5 bij br&4 ,ma> wat heeft dit met de hazelnoot te mak58 zult ge zegg54 ,wel6 met de hazelnoot kan m5 dezelfde proef do53 het gebog5 kanaal is hi] imm]s ook aanwezig1 en m5 behoeft sle*ts me] ( m9d] aan het ha> te trekk51 om de noot na> uw bege]5 me] ( m9d] snel te lat5 afglijd51 ( op =meel bevel zelfs geheel te lat5 /il/aan4 ,,het ,,odeurspuitje4 ,met dit toe/elletje1 dat ze] go$koop is1 da> het niets ko/1 no* aan grond/( no* aan arbeidsloon1 kunn5 teek5a>s hun kleefmiddel opbr5g51 huismo$]s met e5e antiseptis*e vloei/( tot de kle9/e hoekjes en gaatjes des9fecte]5 en jonge dames de lu*t 9 h>e v]trekk5 p>fume]51 door er damp van reukwat] 9 te blaz54 ,9 e5e kurk1 wa>uit e5 vi]de deel volg5s de teek5+ is weggesn$51 /eekt m5 twee p5nes*a*t51 z dat zij ond]l+ e5 re*t5 hoek vorm5 en met de uite9d5 teg5 elka> kom51 en het w]ktuig is g]e$4 ,plaats de e5e buis v]tikaal 9 e5 fles*je met opopanax1 blaas 9 de horizontale buis en ge v]krijgt e5e welriek5de wolk1 zoo go$ als met de mee/ sam5ge/elde toe/ell54 ,,e5e ,,nieuwe ,,wijze ,,om ,,e5e ,,ka>s ,,uit ,,te ,,blaz5 ,,en ,,we] ,,aan ,,te ,,/ek54 ,knip van dun k>ton e5 pa> poppetjes1 die e5 p5nes*a*tje voor d5 mond h\d51 wa>9 ze s*ijn5 te blaz54 ,vul de p5nes*a*t5 met z&1 ma> laat e5 g$eelte op5 aan het van d5 mond afgeke]de e9de4 ,doe 9 de e5e op5+ e5 we9ig ja*tkruit en 9 de &]e e5 kle9 /ukje phosphorus4 ,als de poppetjes vooraf op deze wijze zijn g]e$ gemaakt1 laat ge e5e br&5de ka>s br5g51 en deelt m$e dat het e5e poppetje op uw v]zoek de ka>s zal uitblaz51 t]wijl de &]e ha> we] zal aan/ek54 ,zoodra ge het buisje met kruit bij de vlam br5gt1 zal dit ontbr&5 en e5e ontpl(f+ 9 m9iatuur teweegbr5g51 welke e*t] voldo5de is1 om de ka>s uit te blaz5 en de rook na> het poppetje te jag51 dat ge 9 de &]e h& h\dt4 ,deze rook is w>m g5oeg om het /ukje phosphorus aan te /ek51 en als ge het buisje1 dat het bevat1 op behoorlijk5 af/& van de pit h\dt1 gaat de ka>s we] aan4 ,het is niet gew5s*t1 dat ongeoef5de h&5 deze proef voorb]eid51 da> met buskruit en phosphorus voorzi*tig moet omgegaan word54 ,,de ,,kun/ ,,om ,,door ,,e5e ,,speelka>t ,,he5 ,,te ,,gaan4 ,als er op e5 gezellig avondje ond] vri5d5 v]s*ill5de kun/jes met de ka>t g$aan zijn1 en m5 raakt za*tjes aan uitgepraat1 moet ge e5s vrag5 ( iem& kans ziet1 dw>s door e5e speelka>t he5 te gaan4 ,m5 zal u antwoord51 dat dit niet moeilijk is1 als de ka>t ma> groot g5oeg is2 als ge e*t] me$eelt1 dat er sprake is van e5e gewone speelka>t1 wordt de vraag la/ig]4 ,om het gezels*ap dan ook niet lang te lat5 zoek51 neemt ge e5e speelka>t1 en maakt er 9 de l5gte e5e sn$e 9 tot di*t bij d5 r&1 7zie fig4 #a74 ,nu v\wt ge de ka>t volg5s die sn$e dubbel1 en maakt er de sn$5 91 welke door fig4 #b word5 aangewez54 ,als ge nu de ka>t we] op5v\wt en aan de r&5 uittrekt1 zult ge zi5 dat ze v]&]t 9 e5e lange1 rekb>e /rook1 welke be/aat uit kle9e reep51 die ond]l+ me] ( m9d] s*]pe hoek5 vorm51 na>mate de ka>t me] ( m9d] uitg]ekt wordt1 en wa> ge1 zooals de teek5+ u doet zi51 gemakkelijk doorhe5 kunt4 ,,de ,,onbewu/e ,,beweg+54 ,kies iem& uit het gezels*ap1 die vol/rekt niet aan tafeldans1 klopgee/5 en d]gelijke gelo(t2 v]zoek hem e5 mes 9 de h& te nem5 en ha> dan fl9k op de tafel te lat5 ru/54 ,splijt e5 lucif] aan het ond]e9de2 snijd e5 &]5 lucif] s*u9 af1 en /eek ze dan zoo 9 elk&]1 dat zij te zam5 e5 ,v vorm5 met ze] s*]p5 hoek4 ,zet deze twee lucif]s s*rijl+s op het lemmet van het mes en druk d5 ongeloovig5 proefnem] go$ op het h>t1 het mes horizontaal te h\d51 en zijne h& zoo te plaats51 dat de kopp5 d] lucif]s voortdur5d ev5 de tafel aanrak54 ,tot groote v]baz+ van de om/&]s en d5 proefnem] ziet m5 de lucif]s zi* langs het lemmet voortbeweg54 ,dit wordt v]oorzaakt door de onbewu/e beweg+5 van d5 p]soon1 die het mes va/h\dt1 welke onzi*tba> zijn zo[el voor hem als voor het publiek4 ,om de proef nog a>dig] te mak51 kan m5 de lucif]s 9 het midd5 brek53 zij /ell5 dan de be55 van e5 ruit] voor1 wi5s bov5lijf1 dat m5 van e5 visiteka>tje geknipt heeft1 9 e5e spleet ge/ok5 wordt1 welke m5 9 de punt van de ,v gemaakt heeft4 ,,e9de ,,aanteek5+5 #a ,als ge niet wilt dat het glas spr+t1 moet ge het glas vooruit voorzi*tig v]w>m5 door er e5 ze] kle9 s*eutje heet wat] 9 te giet5 en dit dadelijk door het geheele glas te lat5 loop51 v]volg5s wat me] totdat ook de buit5zijde van het glas en vooral ook de ond]kant van d5 bodem go$ heet is2 dit wat] giet ge er nu uit en het nieuwe kok5de wat] er 94 ,e5 bek] van h>dglas ( voor s*eikundig gebruik is natuurlijk gemakkelijk]4 #b ,9 de teek5+ is de gang d] zonne/ral5 niet jui/ voorge/eld3 deze div]ge]5 niet1 ma> vorm5 e5 ev5wijdig5 bundel4 ,de op5+ wa>door de /ral5 b9n5dr+51 moe/ dus ev5 groot g5om5 zijn als het te v]li*t5 voorw]p4