,,platonis ,,crito ,translation by ,marsilius ,ficinus ,,william ,,curry1 ,,jun41 ,,and ,,company ,,simpkin ,,and ,,marshall1 ,,london4 ,m4,,dccc4,,xxxiv4 ,transcriber's ,notes3 ,for the ,latin text the following edition was used3 ,plato's ,apology of ,socrates1 ,crito1 and ,phdo 7,publ4 ,william ,curry1 ,jun41 and ,company2 ,simpkin and ,marshall1 ,london1 #ahcd7 ,concerning the ,latin text1 a quote from the ,preface to the above edition may suffice3 ,in compliance with the desire of the ,publishers1 a ,latin version has been annexed1 that of ,marsilius ,ficinus1 a ,florentine1 born ,a4,d4 #adcc1 and educated by ,pletho1 under the patronage of ,cosmo di ,medici1 for the express purpose of translating the writings1 and reviving the philosophy of ,plato4 ,footnotes added by the ,transcriber are marked as ,,tr#a1 ,,tr#b1 etc4 ,,crito ,,persons ,,of ,,the ,,dialogue ,socrates ,crito ,,scene3 ,the ,prison of ,socrates ,,socrates4--,curnam hac hora venisti1 o ,crito8 annon valde adhuc est ante lucem8 ,,crito4--,valde quidem4 ,,so4--,quando vero maxime8 ,,cr4--,profunda aurora4 ,,so4--,admiror1 quemadmodum ipse custos carceris tibi obtemperare voluerit4 ,,cr4--,familiaris jam mihi est1 o ,socrates1 ob crebrum huc adventum meum4 ,prterea beneficii nonnihil a me accepit4 ,,so4--,venistine modo8 an jam est dudum8 ,,cr4--,satis dudum4 ,,so4--,proinde cur non statim me excitasti1 sed silentio assedisti8 ,,cr4--,nunquam per ,jovem1 o ,socrates1 excitassem4 neque enim ipse vellem in tanto dolore evigilare4 ,sed te jamdudum admiror1 sentiens1 quam suaviter dormias2 et consulto non excitavi te1 ut quam placidissime degeres4 ,equidem et per omnem vitam ob hujusmodi morem beatum te judicavi2 maxime vero in prsenti calamitate1 quod eam tam facile ac placide feras4 ,,so4--,perabsurdum esset1 o ,crito1 si quis tam grandis natu imminentem mortem moleste ferat4 ,,cr4--,sed et alii1 o ,socrates1 que senes similibus calamitatibus opprimuntur1 quos tamen tas ab afflictione1 quam sors prsens affert secum1 non liberat4 ,,so4--,ita est4 ,sed curnam adeo mane venisti8 ,,cr4--,nuntium1 o ,socrates1 ferens acerbum2 non tibi quidem1 ut mihi apparet1 sed mihi potius1 et familiaribus tuis omnibus1 et acerbum et gravem4 quod equidem inter gravissima1 ut arbitror1 numeraverim4 ,,so4--,quidnam hoc8 nunquid navis ex ,delo jam rediit8 qua reducta1 mihi est moriendum4 ,,cr4--,nondum rediit quidem2 sed reditura videtur hodie1 quemadmodum nuntiant nonnulli e ,sunio venientes1 qui ibi eam reliquerunt4 constat ergo ex his nuntiis1 hodie esse venturam2 ideoque necessarium fore1 te cras1 o ,socrates1 e vita decedere4 ,,so4--,bona1 o ,crito1 fortuna3 si ita diis placet1 ita esto4 non tamen existimo1 illam hodie redituram4 ,,cr4--,undenam id conjectas8 ,,so4--,dicam equidem4 siquidem postridie1 quam navis redierit1 mihi est obeundum4 ,,cr4--,sic utique aiunt hi1 penes quo rei hujus potestas est4 ,,so4--,itaque non hac die venturam puto1 sed altera4 conjecturam vero ex somnio quodam accipio1 quod paulo ante hac ipsa nocte mihi vistum est3 opportuneque videris somnum mihi non perturbasse4 ,,cr4--,sed quale id somnium erat8 ,,so4--,videbatur mihi mulier qudam adveniens1 pulchra et aspectu grata1 vestes habens candidas1 vocare me1 atque dicere1 o ,socrates1 tertia hinc die ,phthiam pervenies latiglebam4 ,,cr4--,quam mirum id insomnium1 ,socrates8 ,,so4--,manifestum tamen1 ut mihi videtur4 ,,cr4--,manifestum certe4 sed1 o beate ,socrates1 etiam nunc crede mihi1 ac salvus esse velis4 ,mihi enim1 si tu obieris1 non una tantum calamitas imminet3 sed prter id1 quod te orbatus fuero tali necessario1 qualem alterum nunquam reperiam1 videbor utique multis1 qui neutrum nostrum satis noverint1 cum potuissem te servare1 si minus pecuniis perpercissem1 te penitus neglexisse4 ,atqui qunam major potest esse infamia1 quam videri1 pluris fecisse pecunias quam amicos8 non enim poterit persuaderi compluribus1 te hinc abire noluisse1 nobis1 quo id ageres1 omni studio contendentibus4 ,,so4--,quid vero a nobis1 o beate ,crito1 tanti vulgi opinio stimatur8 probatissimi enim viri1 quorum magis habenda ratio est1 hc ita gesta esse1 ut gesta sunt1 arbitrabuntur4 ,,cr4--,attamen vides1 o ,socrates1 compelli nos opinionem quoque vulgi curare4 prsentia enim hc declarant1 posse vulgus non minima malorum1 immo fere maxima1 si quis in populo calumniis agitetur1 inferre4 ,,so4--,utinam1 o ,crito1 posset vulgus maxima inferre mala1 ut vicissim maxima posset bona4 et bene quidem se res haberet1 neutrum vero potest2 quippe cum neque prudentem1 neque imprudentem efficere valeat4 faciunt vero quodlibet1 utcunque contingit4 ,,cr4--,hc quidem ita se habeant4 ,ad id vero1 ,socrates1 mihi responde1 num forte mei ceterorumque necessariorum tuorum respectus te retinet1 ne1 si hinc evaseris1 calumniatores nos postea vexent1 quasi te hinc furati fuerimus3 cogamurque vel totum patrimonium1 vel permultas pecunias amittere1 vel prter hc aliud quippiam pati4 ,si quid tale times1 curam ejusmodi pone4 justum namque est1 nos tu salutis gratia non hoc solum1 verum etiam1 si oportuerit1 majus aliud subire periculum4 ,verum mihi obtempera1 neque aliter facias4 ,,so4--,et hc equidem et alia multa1 o ,crito1 considero4 ,,cr4--,ne igitur hc vereare4 neque enim multum est argentum1 quod postulant hi1 qui servare te atque hinc educere pollicentur4 ,vides prterea1 quam tenues sint calumniatores tui1 ut non magna ad eos placandos largitione sit opus4 ,tibi vero pecuni adsunt me1 ad hoc1 ut opinor1 sufficientes4 ,proinde si quo mei respectu adductus non putas meas pecunias erogandas1 adsunt hospites isti parati persolvere4 quorum unus etiam huc attulit sufficientem pecuniam1 ad hoc ipsum paratam1 ,simmias ,thebanus4 ad hoc ipsum promtus est et ,cebes1 aliique permulti4 ,quamobrem1 ut modo dicebam1 nihil tale metuas1 quo minus serves teipsum4 ,sed neque etiam illud1 quod in judicio dixisti1 te remoretur1 si hac urbe exires1 quo teipsum verteres te minime habiturum4 aliis enim multis in locis quocunque profectus fueris1 te homines colent3 ac si velis in ,thessaliam te conferre1 reperies illic hospites meos1 qui te plurimi libenter libentissime complectentur2 tutumque prsidio suo adeo reddent1 ut nemo in ,thessalia tibi injuriam sit facturus4 ,accedit ad hc1 o ,socrates1 quod rem minime justam aggredi videris1 si1 cum salvus esse possis1 teipsum perdas1 taliaque contra te facere studeas1 qualia inimici ipsi tui contenderent1 contenderuntque1 te perdere properantes4 ,proinde filios quoque tuos perdere mihi videris4 quos cum liceat tibi educare atque erudiere1 deseris omnino1 et quantum in te1 eorum mores fortun committis4 ,accident vero eis verisimiliter1 qualia evenire orphanis consueverunt4 ,profecto oportebat non genuisse filios2 aut in eis educandis erudiendisque laborem non recusare4 ,tu vero mihi videris1 qu elegisset vir segnis ac piger1 nunc elegisse3 decebat autem contra viri boni fortisque eligere2 prsertim te1 per omnem vitam virtutis studium profitentem4 ,itaque non possum tua nostraque vice1 familiarum tuorum1 non erubescere1 veritus1 ne tota hc res tua ignavia quadam nostra sic tractata fuisse videatur4 ,et primum quidem ille tunc in judicium ingressus1 cum liceret non ingredi2 deinde concertatio ipsa judicii similiter acta2 et extremus hic finis1 tanquam ridiculum quiddam1 per ignaviam segnitiemque nostram effugisse nos videbitur1 quod nec nos te servaverimus1 neque tu ipse te1 cum id fieri absque magna difficultate potuerit1 si vel parum in nobis usus industrique fuisset4 ,hc igitur1 o ,socrates1 considera1 ne prterquam,,tr#a quod mala sunt1 etiam dedecori tibi nobisque sint3 sed tibi consule4 immo vero non jam amplius consulendi tempus1 sed consultum jam esse oportuit4 unicum vero consilium est2 videlicet venienti hac nocte cuncta hc facta esse oportere4 ,sin autem ultra tardamus1 nihil omnino fieri ulterius poterit4 quamobrem omnino mihi adhibe fidem1 o ,socrates1 nec ullo modo aliter facias4 ,,so4--,o amice ,crito1 studium hoc tuum permulti faciendum esset1 si qua ratione recta susceptum esset4 sin minus1 quanto vehementius est1 tanto molestius4 ,considerandum est igitur1 agendane hc nobis sint1 an non4 nam ego is sum non modo nunc1 sed et semper1 qui meorum nulli paream1 prterquam rationi1 qu ratiocinanti mihi optima videatur4 ,rationes itaque illas1 quibus superioribus temporibus usus sum1 nec nunc quidem1 postquam in hanc fortunam incidi1 rejicere possum3 sed similes mihi ferme apparent1 easdemque in prsentia1 quas et prius1 veneror atque profiteor3 adeo1 ut nisi nunc meliores afferre possimus1 plane scire debeas1 me tibi non concessurum3 non1 si etiam plura1 quam nunc1 multitudinis potentia comminata1 nos tanquam pueros larvali terribilique facie perterrere conetur1 pecunia et damna1 catenas1 cdes objiciens4 ,,cr4--,quanam igitur ratione mediocriter considerabimus8 ,,so4--,hac utique1 si id1 quod tu de opinionibus paulo ante dicebas1 resumamus3 utrum semper recte se habeat necne1 oportere scilicet quarundam opinionum rationem habere1 quarundam vero minime4 ,an forte prius quam in periculum mortis inciderem1 recte id dicebatur3 nunc vero constat1 frustra1 disputationis gratia1 ita dictum fuisse1 cum revera joco cuidam nugisque esset adductum4 ,cupio equidem1 o ,crito1 una tecum considerare1 nunquid sermo ille prior alienus appareat mihi1 nunc in hac fortuna constituto2 an prorsus idem qui et prius3 atque utrum dimittendus sit a nobis1 vel ipsi obtemperandum4 ,dicebatur autem1 ut opinor1 semper sic ab iis1 qui se aliquid dicere existimabant1 ut nunc quidem ego dicebam3 nempe hominum opiniones partim plurimi faciendas ac sequendas1 partim vero minime4 ,hoc1 per ,deos1 o ,crito1 nonne tibi recte dici videtur8 tu enim1 ut fert hominum conditio1 tantum abes a periculo ut crastino die moriaris2 nec te in errorem inducit prsens calamitas4 ,considera igitur3 an non sufficienter tibi dici videtur1 non oportere omnes opiniones hominum sequi2 sed alias quidem sequi1 alias vero negligere3 neque omnium quidem1 sed duntaxat quorundam4 quid ergo dicis8 hc non recte dicuntur8 ,,cr4--,recte4 ,,so4--,an non bonas honorare decet1 mala vero contemnere8 ,,cr4--,ita decet4 ,,so4--,bon autem nonne prudentum8 mal contra sunt imprudentum8 ,,cr4--,quidni8 ,,so4--,age vero1 quonam modo rursus talia dicebantur8 qui in gymnasiis se exercet1 utrum cujuslibet hominis laudi1 vel vituperationi mentem adhibebit2 an illius tantum1 qui medicus sit1 aut gymnasii magister8 ,,cr4--,hujus solius4 ,,so4--,an non timere decet vituperationes1 et optare laudes illius unius potius1 quam multorum8 ,,cr4--,procul dubio4 ,,so4--,hac itaque ratione illi agendum est1 exercendumque1 et edendum atque bibendum1 qua illi unico videatur1 qui prsideat intelligatque1 potius quam1 ut videtur vulgo4 ,,cr4--,vera hc sunt4 ,,so4--,quid vero1 si illi uni non pareat1 opinionemque ejus et commendationes nihili pendat1 honoret vero vulgi ignorantumque commendationes1 nunquid a malo tutus erit8 ,,cr4--,minime4 ,,so4--,quid autem est id malum1 et quonam tendit1 et in quam non obedientis partem8 ,,cr4--,in corpus videlicet2 hoc enim corrumpitur4 ,,so4--,recte dicis4 ,nonne de aliis1 o ,crito1 eadem ratio est8 ,ne omnia percurramus3 de justis inquam injustisque1 de turpibus et honestis1 bonisque et malis1 de quibus in prsentia nobis consultatio est1 utrum multorum opinionem sequi vererique debeamus1 an unius potius1 qui intelligat1 quem decet et venerari et timere magis1 quam cunctos alios4 cui nisi obtemperaverimus1 ldemur et corrumpemur in eo1 quod justo quidem melius fieri1 injusto autem corrumpi soleat4 an nihil id est8 ,,cr4--,id quidem1 o ,socrates1 arbitror4 ,,so4--,age vero1 si id1 quod a salubri quidem fit melius1 ab insalubri vero corrumpitur1 corruperimus1 imperitorum potius quam peritorum sequuti judicia1 an nobis eo destructo vivendum erit8 est autem id corpus4 nonne8 ,,cr4--,corpus4 ,,so4--,nunquid ergo vivendum nobis cum depravato corpore atque destructo8 ,,cr4--,nullo modo4 ,,so4--,an forte cum illo vivendum est nobis corrupto1 quod injusto quidem lditur1 justo vero juvatur8 nunquid vilius illud1 quam corpus existimamus1 quidquid illud est e nostris1 circa quod justitia1 injustitiaque versatur8 ,,cr4--,nullo modo4 ,,so4--,sed pretiosius8 ,,cr4--,valde4 ,,so4--,non igitur1 o vir optime1 admodum nobis curandum est1 quid de nobis multi loquantur2 sed quid dicat is unus1 qui intelligit justa et injusta1 atque ipsa veritas4 ,quamobrem primo quidem non recte adduxisti1 opinionem vulgarem de rebus justis1 et honestis1 et bonis1 harumque contrariis1 esse alicujus existimandam4 ,at vero dicet aliquis1 posse vulgus nos interficere8 ,,cr4--,nimirum dici id potest1 o ,socrates4 ,,so4--,vera loqueris4 ,sed1 o mirabilis1 hc ratio1 quam percurrimus1 superiori similis esse videtur3 atque hanc rursus considera1 utrum nobis maneat1 necne3 videlicet1 non multi faciendum esse vivere1 sed bene vivere4 ,,cr4--,manet quidem4 ,,so4--,sed hoc quoque manetne8 bene1 et honeste1 et juste vivere idem esse8 ,,cr4--,constat4 ,,so4--,igitur ex his1 qu confessi sumus1 hoc considerandum1 utrum justum sit conari me hinc exire1 ,atheniensibus non dimittentibus1 vel injustum3 ac si appareat1 justum esse1 tentemus3 si minus1 dimittamus4 ,quas vero tu affers considerationes de pecuniarum sumptu1 de vulgari opinione1 de filiis educandis3 cavendum est1 o ,crito1 ne excogitationes revera horum multorum sint1 qui facile interficiunt1 atque eorum1 qui similiter1 inquam1 si possent1 reviviscerent1 et id quidem absque mente4 ,nobis vero1 quandoquidem sic exigit ratio1 nihil aliud attendendum est1 quam quod modo dicebamus1 utrum agamus justa1 pecunias largiendo1 gratiamque habendo his1 qui me hinc educant3 utrum1 inquam1 in hoc agamus justa1 nos quidem educti1 illi vero educentes2 an potius utrinque in his omnibus agendis1 agamus injuste3 atque si appareat1 nos iniqua aggredi1 ne excogitandum quidem id est2 sed mansuete subire decet et mortem1 et quodvis aliud supplicium prius1 quam quidquam agamus inique4 ,,cr4--,recte loqui videris1 ,socrates4 considera tamen1 quid agamus4 ,,so4--,consideremus1 o bone vir1 una4 ac si qua in parte me dicentem redarguere poteris1 redargue4 ego enim assentiar4 sin minus1 desine quso1 o vir beate1 jam toties eadem verba repetere3 oportere scilicet me hinc1 ,atheniensibus invitis1 abire4 ,equidem multi facio1 persuaso te hc agere2 non autem invito4 ,attende itaque1 nunquid considerationis initium tibi sufficienter dictum sit2 conareque quod rogatus sis ita respondere1 ut maxime censeas respondendum4 ,,cr4--,conabor equidem4 ,,so4--,dicimus sane1 nullo modo sponte esse injuriandum2 an forte quodam pacto injuria facienda est1 aliter vero nequaquam8 vel potius injuriari nullo modo vel bonum est1 vel honestum1 quemadmodum in superiori tempore spe confessi sumus8 ,quod quidem et nuper est confirmatum4 ,an forte omnes ill superiores conventiones nostr in paucis his diebus prorsus evanuerunt1 ac jamdiu nos tam grandes natu homines1 o ,crito1 tamque studiose invicem disserentes1 latuit1 nihil a pueris nos differre8 ,an potius sic prorsus res se habet1 ut jamdiu dicebamus1 sive affirmet id multitudo1 sive neget2 et1 sive graviora prsentibus1 sive leviora subire cogamur1 attamen injuriam facere omnino malum turpeque esse fatemur illi ipsi1 qui facit1 an non8 ,,cr4--,fatemur certe4 ,,so4--,quamobrem nullo modo injuriandum est4 ,,cr4--,nullo quidem4 ,,so4--,neque1 si injuriam passus fueris1 eam ulciscendum1 ut vulgus putat4 siquidem nullo modo injuriandum4 ,,cr4--,ita videtur4 ,,so4--,quid vero8 mala alicui facere decet1 o ,crito1 an non8 ,,cr4--,non certe1 o ,socrates4 ,,so4--,quid autem1 qui mala patitur1 num mala vicissim referre illi debet1 qui intulit1 ut vulgo videtur8 justumne id esset1 an injustum8 ,,cr4--,injustum4 ,,so4--,nempe mala inferre hominibus1 non discrepat ab injuria4 ,,cr4--,vere loqueris4 ,,so4--,neque igitur ulcisci decet1 neque malefacere cuiquam hominum1 quodcunque ab aliis ipse passus fueris4 ,et vide1 o ,crito1 ne quid1 dum hc concedis1 prter sententiam tuam nobis assentiare4 ,perpaucis enim1 scio quid loquar1 sic vel apparet1 vel apparebit4 ,at vero quibus sic apparet1 et quibus aliter1 his non est communis deliberatio2 sed necesse est1 eos1 cum ultro citroque consilia sua respiciunt1 invicem se despicere4 ,animadverte igitur et tu diligenter1 utrum tibi mihique communis sit hc opinio1 mecumque sentias3 atque utrum ab hoc principio exorsi deliberemus1 quasi nunquam rectum sit1 vel injuriari1 vel ulcisci injuriam1 vel malum referre in eum qui intulit4 ,an hic discedis a nobis1 in hoc principio non consentiens8 ,mihi quidem et jamdiu et nunc ita videtur4 ,quod si tibi apparet aliter1 dic1 et doce4 sin autem in superioribus permanes1 jam quid sequatur audi4 ,,cr4--,consentio equidem et permaneo4 ,,so4--,dico ergo deinceps1 immo potius interrogo1 utrum,,tr#b qu quis confiteatur alicui1 justa esse1 facere debeat1 an fallere8 ,,cr4--,facere4 ,,so4--,ex his jam ita considera4 ,si nos hinc abeamus prter civitatis consensum1 utrum male aliquibus faciemus1 et his quidem1 quibus minime decet1 vel non3 et utrum in his permanebimus1 qu justa esse convenimus1 vel contra8 ,,cr4--,nequeo equidem1 o ,socrates1 ad hc respondere4 neque enim intelligo4 ,,so4--,verum ita considera1 perinde ac si1 volentibus nobis hinc sive aufugere1 sive quomodocunque hoc vocandum sit1 veniant leges1 civitatisque hujus respublica1 et instantes nobis sic inquiant3 ,dic nobis1 o ,socrates1 quidnam cogitas facere8 an non intelligis1 hac re1 quam aggrederis1 te nobis legibus1 totique patri1 quantum in te est1 interitum machinari8 an putas1 civitatem ullam amplius stare posse1 ac non subverti1 in qua judicia publica nullam vim habeant1 sed a privatis hominibus contemnantur atque frangantur8 ,quid ergo dicemus ad hc1 o ,crito1 aliaque hujusmodi4 ,permulta enim in hanc sententiam afferre quis potest2 prsertim orator1 pro lege ita soluta declamans1 qu quidem sententias publico judicio latas jubet ratas esse4 an respondebimus illi1 civitatem non recte judicando nobis injuriam intulisse8 itane1 an aliter8 ,,cr4--,ita per ,jovem1 o ,socrates4 ,,so4--,at enim leges ips sic responderent3 ,o ,socrates1 nonne nobis tecum id convenit1 standum tibi esse judiciis1 qu civitas tulerit8 ,quod si leges ita loquentes admiraremur1 forte dicerent3 ,noli1 ,socrates1 qu modo diximus1 admirari3 immo responde1 cum tibi et interrogare et respondere sit consuetum4 ,dic age1 quidnam nobis civitatique succenseas1 quo dissolvere nos contendas8 principio1 nonne nos te genuimus8 atque per nos pater tuus matrem accepit tuam1 et provocavit8 ,dic ergo1 an has inter nos leges1 qu sunt circa conjugia1 improbes1 atque his aliqua in parte1 quasi minus rectis1 succenseas4 ,nihil succenseo1 dicerem4 ,sed an his legibus1 qu educatione eruditionique natorum provident1 in qua ipse quoque eruditus es8 an non recte disposuerunt h leges ad hoc officium condit1 cum juberent patrem tuum in musica te et gymnastica erudire8 ,recte disposuisse concederem4 ,age ergo1 postquam per nos genitus es1 educatusque ac eruditus1 primo quidem num potes negare1 te nostrum esse et natum et servum1 ipsumque te et progenitores4 deinde1 cum id ita se habeat1 an putas jus ex quo tibi atque nobis esse2 et qu nos tibi facere aggrediamur1 eadem vicissim in nos abs te referri justum esse judicas8 ,an1 cum nec ad patrem1 nec ad dominum1 si eam habeas1 tibi jus ex quo sit1 ut1 qu ab illis patiare1 in eos referre possis2 neque si jurgio hi te lacessant1 contra jurgare1 neque si te verberent1 vicissim verberare1 neque alia ejusmodi in eos tentare liceat3 contra patriam vero ac leges tibi licebit8 adeo ut1 si1 nos judicantes id esse justum1 interficere te velimus1 tu vicissim nos leges et patriam pro viribus coneris occidere1 dicasque1 te in his agendis justa facere1 qui virtutis curam revera habere profiteris4 ,an sic es sapiens1 ut te latuerit1 et patri et matri et progenitoribus omnibus patriam esse anteponendam2 atque esse venerabilius quiddam sanctiusque1 et in superiori sorte1 tum apud deos1 tum apud homines mentis compotes1 patriam collocandam8 colereque eam oportere magis1 eique obedire2 ac rigidius se gerenti mitius assentiri1 quam patri3 et1 si quid jubeat1 vel dissuadere illi quantum liceat1 vel facere2 et patientissime sustinere1 quidquid jusserit patiendum8 ac1 sive mandaverit verberari te1 sive in vincula conjici1 sive in prlium miserit ad vulnera excipienda1 mortemque subeundam1 obediendum est omnino4 jus enim ita dictat2 et neque tergiversandum1 neque fugiendum1 neque ordinem deserendum1 sed et in bello1 et in judicio1 et prorsus ubique1 ea sunt1 qu respublica patriaque jusserit1 facienda3 aut certe verbis1 quatenus justum est1 uti licet ad persuadendum illi eamque placandam3 vi autem uti nefas est1 vel contra matrem1 vel contra patrem1 maxime vero omnium contra patriam4 ,quidnam ad hc dicemus1 ,crito1 verane loqui leges1 an contra8 ,,cr4--,mihi quidem videntur4 ,,so4--,proinde leges fortasse dicent3 ,animadverte1 o ,socrates1 utrum vere dicamus1 te injusta contra nos aggredi4 ,nos quidem1 qu te et alios cives genuimus1 educavimus1 nutrivimus1 participes bonorum omnium1 qu in nostra erant potestate1 effecimus3 tamen permisimus cuilibet ,atheniensium1 cognitis jam civitatis moribus legibusque1 et reipublic gubernand forma1 si cui non placeamus1 licere1 acceptis suis1 quocunque placuerit hinc abire4 ,nec ulla ex nobis legibus impedit aut denegat1 sive quis vestrum1 cui nos civitasque minime placeamus1 in coloniam aliquam hinc velit discedere1 sive habitationem alio transferre cupiat1 quo minus id pro arbitrio facere valeat1 secumque sua perferre4 ,at vero quicunque ex vobis1 postquam cognoverit1 quemadmodum nos judicia disponimus1 et in ceteris omnibus regimus civitatem1 permanserit tamen1 hunc jam asseveramus1 opere ipso convenisse nobiscum1 qucunque jusserimus1 se facturum4 ,atque eum1 qui non paruerit1 tripliciter injuriari censemus3 et quod genitricibus nobis non obtemperat2 et quod nutricibus non obsequitur2 et quod pactus nobis obedire1 neque obedit1 neque persuadere nobis studet1 si quid minus recte facere videamur3 cumque prcepta nostra libere proponamus1 neque mandemus rigide1 sed permittamus alterum e duobus1 aut verbis persuaderi nobis1 aut manda explere2 tu horum neutrum facis4 ,his ergo criminibus te1 o ,socrates1 obnoxium judicamus fore1 si1 qu cogitas1 feceris3 nec minime ,atheniensium te1 sed maxime omnium4 ,ac si causam requiram1 ob quam pr ceteris sim obnoxius1 forte juste me remorderent1 dicentes1 me maxime omnium ,atheniensium civitatis legibus consensisse4 sic enim inferrent3 ,magna nobis1 o ,socrates1 horum sunt argumenta1 tibi nos civitatemque placuisse4 nunquam enim maxime omnium ,atheniensium in ea moras traxisses1 nisi tibi mirifice placuisset4 ,itaque nec spectaculi gratia urbe unquam egressus es1 nisi semel in ,isthmum1 nec alio usquam1 nisi in militia2 neque aliam fecisti peregrinationem unquam1 quemadmodum ceteri solent2 neque alterius civitatis te cepit cupiditas1 aliarumve legum2 sed nos tibi nostraque civitas satisfecimus2 usqueo adeo vehementer probasti nos1 nostrisque moribus victurum te consensisti3 tum in ceteris rebus1 tum quia in ea filios procreasti1 utpote qu tibi placuerit4 ,quin etiam licebat tibi in ipso judicio exsilium postulare1 si voluisses2 atque quod nunc invita civitate aggrederis1 tunc ea volente poteras facere4 ,tu vero verbis tunc te extulisti1 quasi non graviter ferres1 si mori te oporteret4 quinimmo mortem ipsam1 ut dicebas1 potius quam exsilium elegisti4 ,nunc vero nec verba illa tua erubescis1 neque nos leges vereris1 sed nobis interitum machinaris4 ,facis autem1 quod deterrimus faceret servus1 fugam arripere tentans1 contra pactiones conventionesque1 in quibus convenisti nobiscum1 nostris te prbens institutionibus gubernandum4 ,primum responde nobis1 num id ipsum vere dicamus1 consensisse non verbis1 sed re ipsa1 moribus nostris gubernari debere4 ,an non vera hc sunt8 ,quid ad hc dicemus1 ,crito8 an non confitebimur8 ,,cr4--,necesse est1 o ,socrates4 ,,so4--,nonne igitur 7leges inquient7 conventa nobiscum et pacta transgrederis8 qu neque coactus es nobiscum inire1 neque deceptus1 neque ad breve tempus deliberare ad hc eligenda es compulsus1 sed annos septuaginta deliberare licuit3 quo in tempore licuit et abire1 nisi tibi placuissemus1 conventionesque just tibi vis fuissent4 ,tu vero nec ,lacedmonem1 neque ,cretam nobis anteposuisti1 quas ipse urbes assidue prdicas recte gubernari1 neque aliam ullam1 vel ,grcarum civitatum1 vel ,barbararum4 immo ex hac rarius peregrinatus es1 quam claudi et cci1 mancique alii soleant4 usque adeo ,atheniensibus tibi pr ceteris civitas placuit1 atque nos1 videlicet leges4 cui enim placere potest civitas1 cujus non placeant leges8 ,nunc vero non permanes in his1 in quibus jamdiu nobis tibique convenit4 ,permanebis certe1 si nobis credideris1 ne egrediens urbe deridendus evadas4 ,considera rursus1 si hc transgressus fueris1 et ea qu inique cogitas perpetraveris1 ad quid tandem id vel tibi1 vel necessariis tuis conducet4 ,cuique enim constat1 in periculo necessarios tuos fore1 ne ipsi quoque in exsilium expellantur1 priventurque civitate1 et patrimonio suo exspolientur4 ,tu autem si quam in civitatem finitimam te contuleris1 vel ,thebas1 vel ,megaras1 7utrque enim gubernantur recte7 hostis primum reipublic illius accedes1 et omnes1 quibus cur est patria1 despicient abominabunturque te1 corruptorem legum existimantes4 ideoque confirmabis eorum qui te damnarunt opinionem1 ut recte contra te tulisse sententiam videantur4 quisquis enim corruptor est legum1 is potissimum et juvenum imperitorumque hominum videbitur esse corruptor4 ,quid ergo8 civitatesne1 qu recte gubernantur1 et modestissimos quosque homines devitabis8 ,atqui si id feceris1 vitane dignus eris8 an forte impudenter te his admiscebis1 nec erubesces1 de eisdem apud eos disserere1 de quibus apud nos consuevisti2 virtutem videlicet et justitiam1 legesque1 et instituta legum plurimi esse existimanda4 neque putas1 absurdum et ab his dissonans apparere ,socratis factum8 ,procul dubio putandum est4 ,fortasse vero civitates has declinans in ,thessaliam ad ,critonis hospites abibis4 illic enim absque ordine et temperantia vivitur4 ,ac forsan libenter illi te audient1 narrantem quemadmodum e carcere ridicule fugeris1 ut fascem quendam tibi super imponens1 aut corio tegens1 vel aliis quibusdam te involvens1 quemadmodum solent qui fugam surripiunt1 et in alienam figuram te transmutans illinc aufugeris4 quemadmodum vero vir senex parvo admodum tempore1 ut verisimile est1 victurus1 ausus fueris1 ob vivendi cupididatem in tam sordida inopia vivere1 maximas transgressus leges1 nullusne dixerit8 forte3 si neminem offenderis4 alioquin multa1 o ,socrates1 atque indigna te audies4 vives autem obnoxius cunctis hominibus atque deserviens4 ,quid vero facies in ,thessalia8 conviviane frequentabis8 utpote qui in ,thessaliam1 quasi ad cnam aliquam1 adventaveris4 ,disputationes vero ill de justitia1 ceterisque virtutibus ubinam ulterius nobis erunt8 ,enimvero filiorum gratia vivere cupis1 ut nutrias eos atque erudias4 ,an ergo in ,thessaliam eos perduces1 ut illic nutrias eos1 atque erudias1 hospites eos efficiens1 ut hoc insuper commodi abs te reportent8 an id quidem non facies2 hic vero relicti melius te vivo alentur1 atque erudientur a necessariis tuis1 te absente8 ,utrum vero1 si ,thessaliam abibis1 tui id curabunt3 sin autem in alteram transibis vitam1 non curabunt8 ,profecto si quid opis est in his1 qui aiunt se tuos necessarios esse1 credendum est1 curaturos4 ,ceterum1 o ,socrates1 fidem nobis adhibens nutricibus tuis1 neque filios tuos1 neque vitam1 neque aliud quidquam pluribus facias1 quam justitiam3 ut cum in vitam alteram transmigraveris1 valeas illic prsidibus horum omnium reddere rationem4 ,nempe si leges transgressus hc feceris1 neque melius1 neque justius1 neque sanctius id vel tibi continget1 vel tuis2 neque illuc tibi profecto conducet4 quin potius injuriam passus abito1 si abieris1 non a nobis quidem legibus1 sed ab hominibus4 ,verum si adeo turpiter aufugeris1 etiam versa vice injurias malaque referens1 conventionesque nobiscum initas et promissa transgressus1 atque ldens eos1 quos minime oportebat1 te ipsum scilicet et amicos et patriam1 nosque leges3 nos utique et viventi tibi infens hic erimus1 et in altera vita leges1 qu illic sunt nostr sorores1 haud quaquam te benigne recipient1 scientes1 te nos pro viribus disperdere conatum fuisse4 ,quamobrem1 ne ,crito aliter tibi quam nos persuadeat1 caveto4 ,hc equidem1 o dulcis amice ,crito1 audire videor1 quemadmodum ,corybantes tibias audire se putant4 atque in me sermonum ejusmodi sonitus adeo reboat1 ut alia audire non possim4 ,vides1 qu in prsentia mihi apparent3 quibus si quid contradicere aggrediaris1 frustra conabere4 verumtamen si quid te profecturum confidis1 dicas4 ,,cr4--,ergo vero quod dicam1 o ,socrates1 nihil habeo4 ,,so4--,desine ergo1 ,crito2 et pergamus hac1 quandoquidem hac nos ,deus ipse ducit4 ,,finis4 ,,tr#a prterquum - prterquam4 ,,tr#b ,utrum - utrum4