,,platonis                              
,,apologia ,,socratis                   
,,ex ,,rec5sione                        
,,et                           ,,cum    
,,lat9a ,,int]pretatione                
,,frid4 ,,aug4 ,,wolfii4                
,,9 ,,usum ,,gymnasiorum4               
,,b]ol9i1 ,,apud ,g4 ,c4 ,,nauckium     
,,mdcccxii4                             
,,table ,,( ,,cont5ts4      ,notes on ! 
,apology4      ,introductory ,notice4   
,logical ,analysis ( ! ,apology4        
,apologia ,socratis4      ,p>s ,i4      
,exordium4        ,propositio4          
,confutatio1 i4        ,confutatio1 ii4 
,egressio4        ,p]oratio4      ,p>s  
,,ii4      ,p>s ,,iii4    ,transcrib]'s 
,notes4                                 
,,notes                                 
,,on                                    
,,! ,,apology                           
,introductory ,notice4    ,socrates'    
dea? took place 9 ! mon? ( ,may1 #cii   
,b4,c41 :5 he 0  m ?an #gj ye>s ( age   
7,apol4 #ag ,d4 ,crito #eb ,e74 ,!      

int]val betwe5  ! trial & 8 dea? 0 v    
long1--?irty days altoge!r4 ,!          
indictm5t aga9/ ,socrates 0 z foll[s3   
,socrates is guilty (  crime1 fir/ = n  
wor%ipp+ ! gods :om ! city wor%ips1 b   
introduc+ new div9ities ( 8 own2 next1 =
 corrupt+ !  y\?4 ,! p5alty due is dea?4
    ,! accus]s ( ,socr4 7 ?ree3         
,meletus1 ,anytus1 & ,lyco3 see  espec4 
,apol4 #bc ,e4 ,meletus is also m5tion$ 
by ,plato 9 ! ,eu?yphro #b  ,,bc z    1 
1   1,,tr#a & 9 ! ,apology also ,socr4  
speaks ( him z an insignificant  "y man4
 ,meletus1 h[ev]1 pres5t$ ! indictm5t   
:i* 0 hung up  9 ! portico be=e ! (fice 
( !   7h5ce       ,eu?4 #b ,a74,,tr#b   
,accord+ to ! ,s*ol4 on ,apol4 #ah1     
,meletus 0   1,,tr#c a /atem5t also made
 by !  ,s*ol4 on ,ari/oph4 ,frogs #acjb3
 b x seems c]ta9 t we h "h  an error on 
! "p ( ! ,s*olia/s :o 7 l$ by ,plato's  
words      to id5tify ! accus] ( ,socr4 
) !  poet m5tion$ by ,ari/ophanes l4 c41
 :]e he says t ,euripides  borr[$ a good
 deal ( 8 poetry1--?\gh ?is             

id5tification is  absolutely impossible 
on acc\nt ( ! diff]5ce ( "t1 z !        
,meletus m5tion$ by ,ari/oph4 c\ld n h  
be5 a "y man 9 #cii1  ev5 suppos+ t he 0
 /ill alive4 ,we "k no?+ m ab\t         
,meletus1 ! accus] ( ,socr41 f o!r      
s\rces1 b x is possible  t he 0 ! son ( 
! ,meletus m5tion$ by ,ari/41 9 :i* case
 we  %\ld also ga9 an explanation ( !   
motive :i* ,plato assigns =  8 %>e 9 !  
indictm5t ( ,socr4    ,! mo/ influ5tial 
( ! trio 0 ,anytus1 a ri* 1 i4e4 a      
lea!r-sell]1 :o is said to h be5 m      
especially inc5s$  aga9/ ,socr4 by !    
presumption ) :i* ! philosoph] _h v5tur$
  to dissuade him f br++ up 8 son to 8  
own trade1 z ! "y  man _h manife/$ mu*  
int]e/ 9 philosophical speculation &    
conv]sation4 ,no d\bt ,anytus hat$      
,socr4 above all z a corrupt] (  y\?4   
,anytus 0 ri*1 b _h be5 exil$ "u !      
,?irty1 &1 l  s _m o!r patriotic        
citiz5s1 suff]$ great loss ( prop]ty4   
,he  _h !n tak5 a prom95t "p 9 !        
expulsion ( ! ,?irty1 & 0  at ! "t ( !  

trial ( ,socr4 "o ( ! lead+ m5 9        
,a!ns4#a  ,socrates' int]f]5ce 9 8 plans
 ) respect to 8 son may h  be5 all ! m  
gall+ to him1 z 8 previ\s losses mu/ h  
made  him anxi\s t 8 son also %\ld      
contribute 8 %>e t[>ds !  re/oration ( !
 family =tunes4 ,anytus mu/ h class$    
,socr4 )  ! ,sophi/s1 & 8 op9ion ( !m   
may be ga!r$ f ,plato1 ,m5o  #ia ,b1 :]e
 ,socr4 says1             1 & ,anytus   
answ]s1 1 1               1        1    
4,,tr#d    ,b besides ?is p]sonal       
motive1 ,anytus no d\bt bore also a     
political  grudge to ,socr4 ,anytus 01 x
 has be5 se51 a republican1 &1 z he  _h 
suff]$ = 8 cause1 he 0 no d\bt a        
radical4 ,n[ ,socr4 did n  ab/a9 f      
criticis+ ! laws & gov]nm5t ( ,a!ns ) ! 
greate/ c&or1 & ev5 s f> z to admire !  
,sp>tan & ,cretan  in/itutions3 see esp4
 ,crito #eb ,e4 #ec ,b4 ,x is q c]ta9 t1
 to a  great ext5t1 ,socr4 0 blam$ by ! 
democrats = ! misde$s (  ,critias1 :o 7z
 !y said7 _h be5 8 pupil1 &1 at all     
ev5ts1 _h  be5 mu* 9 ! society ( ,socr4 

:5 a "y man1--,x5ophon says 9  ord] to  
acquire an argum5tative facility :i*    
might be s]viceable to  8 political     
ambition4 ,b ,critias _h be5 ! *ief     
au?or ( all !  cruelties & spoliation   
p]petrat$ by ! ,?irty1 & ! fact is t    
,socr4 %>$ ! odium :i* atta*$ to ! "n ( 
,critias4 ,9 ano!r  ( 8 pupils 7,i keep 
?is appellation1 ?\gh ,socr4 himself    
w\ld  reject x7 ,socr4 _h be5 s+ul>ly   
un=tunate1 viz41 9 ,alcibiades1  ^:     
ra%ness _h done mu* to accompli% ! great
 d[nfall :i*  result$ to ,a!ns f !      
,peloponnesian w>4    ,consid]+ all ^!  
circum/ances 7:i* we c "h only slightly 
t\* ^u1 ?\gh !y c\ld sc>cely be exhau/$ 
9 a copi\s  treatise7 x is n surpris+ to
 le>n f ,x5ophon 7,mem4 #a1 #b1 #i7  t x
 0 ! g5]al belief 9 ,a!ns t ,socr4      
excit$ ! "y  m5 to despise ! e/abli%$   
con/itution1 & to become lawless &      
viol5t 9 _! conduct4    ,! displeasure  
:i* ,meletus felt aga9/ ,socr4 9 !      
int]e/ ( !  poets may be easily acc\nt$ 
= :5 we read ! correspond+ passage  9 ! 

,apology1 & recollect ! fact t ,socr4 is
 said to h be5  fond ( cit+ ! wor/      
passages ( great poets 9 confirmation ( 
!ories p>ticul>ly disagreeable to ! ta/e
 ( an ,a!nian1  e4g4 inf]r+ f "s l9es ( 
! second book ( ! ,iliad t  ,hom] prais$
 ! application ( /ripes to poor m5 & !  
common  p 7,x54 ,mem4 #a1 #b1 #ef-ei74  
,z = ,lyco1 ! ?ird accus] ( ,socr41 we  
"k ab\t him p]haps ev5  less ?an ab\t   
,meletus4 ,diog5es ,lart4 7#b1 #ch7 says
 t he 0 a  demagogue1 & f ,plato we le>n
 t he 0 a ,,tr#e--( :at  k9d may be     
ga!r$ f our note on ,apol4 #bc ,e4,,tr#f
 ,socr4 himself  ascribes ! success ( ! 
accusation to ,anytus & ,lyco 7,apol4   
#cf ,a71  & ! latt] mu/ !re=e h be5 (   
mu* s]vice 9 conduct+  ! trial4    ,!   
cause ( ,socr4 0 :at 0 te*nically /yl$  
1,,tr#g  i4e41 aft] ! def5dant 0        
pron\nc$ guilty by ! judges1 !  puni%m5t
 = 8 (f5ce 0 left to !m to fix2 b bo? ! 
prosecutor & ! def5dant 7 call$ ^u to   
propose su* a  puni%m5t 77 z !y consid]$
 fit = ! (f5ce4 ,!  puni%m5t propos$ by 

,meletus 0 dea?2 ! "o propos$ by ,socr4 
may  be le>n$ f ! ,apology4    ,! trial 
( ,socr4 0 conduct$ be=e ! 3,,tr#h on _!
  numb] see note on ,apol4 #cf ,a4,,tr#i
    ,z = ! def5ce ( ,socr41 ! read] is  
advis$ to /udy ! ,apology  & ! logical  
analysis ( x :i* we subjo93 9 g5]al x   
may be  said t ! ,apology1 if n an exact
 reproduction ( ! spee* made  by ,socr4 
at 8 trial1 is d\btless an imitation ( x
 s f> z ,plato's  memory & own          
individuality 7?\gh ?is appe>s "h       
entirely m]g$  9 ! p]son ( ! hi/orical  
,socr41 :ile 9 ,plato's o!r writ+s  we  
g5]ally h an ideal ,socr47 enabl$ him to
 put d[n !  argum5ts & expressions us$  
by 8 ma/] on t memorable  occasion4     
,?is1 at lea/1 is ! view tak5 by ,grote1
 ,hi/ory ( ,greece1  *ap4 lxviii41 to   
:i* *apt] on ,socr4 x seems desirable to
 direct  ! att5tion ( ! /ud5t aft] he   
has fully ma/]$ ! ,apology1  ,crito1 &  
,pha$o4                                 
,,logical ,,analysis ,,( ,,! ,,apology4 
7exordium7 #ag-ah ,a3 disc>d+ all !     

usual rhetorical  embelli%m5ts1 ,socr4  
is go+ to address ! judges 9 simple1    
homely  words1 & say no?+ b ! tru?2 at !
 same "t he begs a  favorable att5tion  
to ?is unusual k9d ( spee*4             
7propositio7 #ah ,b-#ai ,a3 ,socr4 has  
to refute a d\ble k9d (  accusation1    
viz41 besides ! "o br\ght aga9/ him by  
,meletus1 !  popul> prejudices rais$    
aga9/ him & kept up by ! *>ges ( 8      
enemies4     7confutatio7 #ai ,b-#bg ,e 
9 two p>ts1 & fir/ 7-#bd ,a7 !          
misrepres5tations m5tion$ 9 ! second    
place are %[n to be  entirely )\t       
f\ndation1 & ! diff]5ce betwe5 ,socr4 & 
!  ,sophi/s is po9t$ out4 ,! orig9 ( ^! 
accusations is f\nd 9 !  annoyance      
creat$ to _m citiz5s by ,socrates' habit
 ( exam9+ into  _! k1 & ! zeal ( 8      
disciples :o imitate ?is  proce$+2 b    
,socr4 himself feels oblig$ to d s 9    
consequ5ce (  an oracle ( ,apollo4 ,to  
rev5ge !mselves on ,socr4 ^! p]sons lay 
^u him ! same blame z ju/ly applies to !
 ,sophi/s4    ,! second "p 7#bd ,b-#bg  

,e7 conta9s ! actual refutation ( ! *>ge
  br\ght by ,meletus1 ,anytus1 & ,lyco1 
& ?is *>ge be+ tw(old1 !  def5ce also is
 subdivid$ into two p>ts4    7a7 ,socr4 
%[s t ,meletus kn[s no?+ ( ! art (      
education4 ,if  ,socr4 corrupts ! y\? x 
is necess>y t he %\ld d s ei!r          
int5tionally or un9t5tionally3 ! fir/ he
 c]ta9ly does n1 z  only a madman c\ld  
act s1 x be+ ! int]e/ ( all to live 9 a 
/ate compos$ ( good citiz5s r ?an ( bad 
ones2 if ! latt]  be ! case1 ,meletus   
ought to h spok5 to ,socr4 privately & n
  h treat$ 8 ignorance z a crime4    7b7
 ,z to ! *>ge ( introduc+ new div9ities 
9 ! place (  ^? wor%ipp$ by ! city1     
,socr4 %[s t ,meletus seems "h to       
contradict himself1 z ! assumption ( a  
daemonium implies also a  belief 9 !    
exi/5ce ( gods4     7egressio or        
degressio7 #bg ,e-#cd ,b4 ,9 spite ( all
 ^!  argum5ts ,socr4 feels ne>ly c]ta9 t
 he w be pron\nc$ guilty1  n s mu* on   
acc\nt ( ! *>ge n[ br\ght aga9/ him by  
,meletus1  z 9 consequ5ce ( ! g5]al     

hatr$ aga9/ him4 ,yet he does n  regret 
8 previ\s do+s1 z 8 consci5ce assures   
him t he has  be5 do+ "r1 & accompli%+ !
 mission entru/$ to him by  ,god4 ,! fe>
 ( dea? %all n det] him f do+ 8 duty1 & 
if  he 7 n[ releas$ on ! condition nev] 
to tea* any m1 he  w\ld refuse to accept
 life on ^! t]ms1 z he kn[s he c\ld n   
fulfil !m4 ,b %\ld ! ,a!nians s5t5ce him
 to dea?1 !y w  !reby deprive !mselves (
 a monitor su* z ! gods w n aga9        
v\*safe to _! city4 ,t ,socr4 0 fulfill+
 a div9e mission  appe>s also f 8       
pov]ty1 :i* is caus$ by 8 po/pon+ all   
dome/ic int]e/s to 8 vocation ( be+ a   
public monitor to !  citiz5s4 ,socr4 !n 
adds a few words ab\t 8 public life1 &  
%[s  t !re1 too1 he always intrepidly   
adh]$ to ! pr9ciples (  ju/ice & hone/y1
 ev5 s z to brave ! rage ( a mob & !    
fury  ( ! ,?irty4 ,la/ly1 ,socr4 ma9ta9s
 t he is n responsible =  ! ill-de$s (  
"s ( ^? :o us$ to be 9 8 society & are  
call$ 8 pupils1 z he himself nev]       
pr(ess$ to tea* !m any  ?+4 ,nor 7says  

he7 has any "o ( ! "y m5 :o 7 ) him ev] 
*>g$ ,socr4 ) corrupt+ him1 nor h _!    
p>5ts or relatives  done s2 on ! contr>y
 _m are n[ pres5t at ! trial1 ready to  
help & support ,socr4 9 any way !y c4   
7p]oratio7 #cd ,c-#ce ,e4 ,contr>y to ! 
common habit ( mov+  ! judges to        
compassion 9 ord] to obta9 a l5i5t      
v]dict1  ,socr4 says t he w d no?+ ( !  
k9d z ?is w\ld be equal to  induc+ !    
judges to violate _! oa?4    ,! second  
"p ( ! ,apology requires no rhetorical  
disposition4 ,socr4 confesses n to be   
surpris$ at ! result ( !  trial3 z to ! 
,,tr#aj :i* he is n[ call$ ^u to fix1 he
  decl>es t he des]ves ! honor ( d9+ 9 !
 prytaneum1 if  inde$ he mu/ ju/ly      
e/imate 8 own des]ts4 ,b he w yield to 8
  fri5ds s f> z to (f] to pay a f9e :i* 
he is able to set d[n at  #cj m9ae1 8   
fri5ds be+ ready to become securities = 
?is sum1  :i* w\ld be above ! means (   
,socr4 himself4    ,! ?ird "p is fir/   
address$ to ^? ( ! judges :o vot$ =     
dea?1 & to !m ,socr4 pr$icts t !y w soon

 rep5t ( _!  inju/ice4 ,!n1 turn+ to ^? 
:o vot$ 9 favor ( him1 he joyfully      
proves to !m t he nei!r expects dea? l a
 c[>d1 nor looks  ^u x z an evil4 ,a la/
 reque/ ,socr4 has to address to 8      
judges1  t1 %\ld 8 sons ev] pref] ri*es 
to virtue & ?9k !mselves  wise )\t be+  
s1 !y may be correct$ & put "r 9 ! same 
mann] z ,socr4 himself us$ to act t[>ds 
! ,a!nians4      #a ,see ,frohb]g]'s    
note on ,lysias1 ,vol4 ,i4 p4 #afj4     
,,tr#a ,,socrates3 ,a "y man :o is      
little kn[n1 ,eu?yphro2 & ,i  h>dly "k  
him3 8 "n is ,meletus1 & he is ( ! deme 
(  ,pit?is4 ,p]haps y may rememb] 8     
appe>ance2 he has a beak1 &  long       
/raight hair1 & a be>d :i* is ill gr[n4 
7,project  ,gut5b]g-text #afdb7         
,,tr#b ,,eu?yphro3 ,:y h y left !       
,lyceum1 ,socrates8 & :at are  y do+ 9 !
 ,por* ( ! ,k+ ,ar*on8 ,surely y _c be  
conc]n$ 9 a suit be=e ! ,k+1 l myself8  
7,project  ,gut5b]g-text #afdb7         
,,tr#c a bad tragic poet4    ,,tr#d ,m5o
 #ia ,b3 ,,socrates3 ,y surely "k1 d y  

n1 ,anytus1 t  ^! are ! p :om mank9d    
call ,sophi/s8br,,anytus3 ,by ,h]acles1 
,socrates1 =be>6 ,i only hope t no fri5d
 or k9sman or acqua9tance  ( m9e1 :e!r  
citiz5 or /rang]1 w ev] be s mad z to   
all[  himself to be corrupt$ by !m2 = !y
 are a manife/ pe/ &  corrupt+ influ5ce 
to ^? :o h to d ) !m4 7,project         
,gut5b]g-text #afdc7    ,,tr#e a public 
speak]1 plead]1 ,lat9 orator 7,liddell &
 ,scott1  ,an ,int]m$iate ,greek-,engli%
 ,lexikon4 ,ox=d4 ,cl>5don ,press4      
#ahhi74    ,,tr#f ,wagn]1 p4 #he3 ,cf4  
also ,gellius #c1 #ac1 ,calli/ratus     
,a!nis  orator 9 re publica fuit quos   
illi  appellant4 ,lyco belong$  no d\bt 
to ! same class z ,calli/ratus4         
,,tr#g agn timtos3 9 su* a case ! law   
did n /ipulate a  specific p5alty4      
,,tr#h a juryman ( ! c\rt1 a ,helia/    
7,liddell & ,scott1 #ahhi74    ,,tr#i   
,wagn]1 p4 #ajd3 ,diog5es ,lartius #b1  
#da1 agrees ) our passage  9 /at+ t #bha
 judges pron\nc$ ,socr4 guilty4         
,,tr#aj an assessm5t ( damage1 ,aes*941 

etc4 a rat+ or  assessm5t1 ,ari/4       
7,liddell & ,scott1 #ahhi74             
,,apologia ,,socratis4                  
,,p>s ,i4                               
,,exordium4    ,quomodo vos1 ,a!ni5ses1 
affec]9t accusatores mei1 nescio3 ego   
c]te  ipse quoque1 illis dic5tibus1 pa5e
 mei sum oblitus2 adeo p]suasibilis     
eorum oratio erat4 ,quamquam v]i quidem1
 prope dicam1 nihil  dix]unt4 ,s$ ex    
plurimis rebus1 quas m5titi sunt1 maxime
 unam sum hanc  miratus1 quod monebant  
cav5dum esse vobis1 ne a me decip]em9i1 
qui  p]itus essem dic5di4 ,quod enim eos
 non puduit1 quia nunc /atim a me       
refell5tur reipsa1 ubi patu]it me ne    
m$iocrit] quidem p]itum esse  dic5di1 id
 mihi visum e/ ab iis impud5tissime     
fi]i3 nisi =te  dic5di p]itum ipsi      
vocant eum1 qui v]a dicat4 ,si enim hoc 
volunt1  fatebor equidem me1 non ipsorum
 exemplo1 esse oratorem4 ,i/i igitur1 ut
  ego aio1 nihil v]i dix]unt2 vos autem 
ex me nihil nisi v]um  audietis4 ,non1  
h]cle1 ,a!ni5ses1 pul*ris contextam     

orationem1 qualis  ipsorum fuit1 v]bis  
et vocabulis1 neque ornatam1 s$ audietis
 imm$iate  dicta quotidianis vocabulis4 
,nam cr$o iu/a esse quae dico3 et ne    
quisquam ve/rum exspectet alit]4 ,non   
enim deceat1 op9or1 cives1 huic  aetati1
 velut adolesc5tulo f+5ti orationem1 ad 
vos prodire4 ,et v]o  hoc etiam atque   
etiam1 ,a!ni5ses1 vos rogo et quaeso1 si
 me eodem  g5]e audiatis pro me dic5tem1
 quo loqui sum solitus et 9 =o apud     
m5sas1 ubi me ve/rum pl]ique audi]unt1  
et aliis 9 locis1 ut nec  mirem9i1 neque
 ob illud tumultuem9i4 ,nam ita se res  
habet4 ,nunc ego  primum 9 sugge/um     
iudicii adsc5di1 annos natus plus       
septuag9ta4 ,mirifice ergo hospes sum 9 
dictione hic usitata4 ,ut  igitur1 si   
rev]a hospes essem1 v5iam mihi1 op9or1  
d>etis1 si et voce  illa et modo illo   
loqu]]1 9 quibus nutritus essem3 ita    
etiam nunc a  vobis peto1 id quod iu/um 
e/ mea s5t5tia1 ut mihi dic5di modum    
lib]um s9atis--=tasse enim aliquantulum 
det]ior erit1 =tasse  melior--2 idque   

solum consid]etis1 atque ad id animum   
adv]tatis1 utrum  iu/a dicam nec ne4    
,nam iudicis haec laus e/2 oratoris     
autem1 v]a  dic]e4                      
,,propositio4    ,primum igitur aequum  
e/1 ,a!ni5ses1 me ad prima quae 9 me    
iacta sunt  m5dacia et primis           
accusatoribus respond]e2 de9de ad       
po/]iora et  po/]ioribus4 ,mihi enim    
apud vos multi ex/it]unt accusatores1   
qui iam  pridem multos p] annos et nihil
 v]i dix]unt2 quos ego magis metuo  quam
 ,anytum eiusque socios1 quamvis etiam  
hi s9t graves4 ,v]um illi  sunt         
graviores1 qui ve/rum pl]isque a pu]itia
 acceptis p]suadebant  rem1 quam crim9i 
mihi d>5t1 falsissimam3 esse qu5dam     
,socratem1 virum  sapi5tem1 qui et      
coele/ia curet1 et quae sub t]ra s9t    
omnia  p]quisi]it1 causamque inf]iorem  
efficiat sup]iorem4 ,hi quod eam  famam 
sp>s]unt1 ,a!ni5ses1 graves illi sunt   
accusatores mei4 ,nam qui  audiunt1     
putant eos1 qui talia qua]ant1 ne deos  
quidem esse  /atu]e4 ,de9de accusatores 

hi sunt num]o multi1 et longo iam       
tempore  me accus>unt2 tum etiam ea     
aetate vobis haec dicebant1 qua maxime  
cr$]e possetis1 quum vos p>tim pu]i     
essetis et adolesc5tuli1  abs5temque    
accusabant1 prorsus nem9e causam dic5te4
 ,s$ quod omnium  absurdissimum e/1 ne  
nom9a quidem eorum licet scire aut      
dic]e1  praet]quam si quis poeta int]   
eos e/ comicus4 ,quicumque autem invidia
  moti et calumnia usi sollicitabant    
vos1 et quod sibimet ipsis p]suasum     
erat1 aliis p]suadebant1 hi omnes longe 
difficillimi sunt4 ,neque enim  huc     
produc]e licet eorum quemquam1 nec      
r$>gu]e2 s$ necesse e/  prorsus ut quasi
 cum l>vis pugnem et dic5do et r$>gu5do1
  respond5te nem9e4 ,itaque etiam vos   
exi/imate1 ut ego aio1 duplices  mihi   
accusatores ex/itisse2 alt]os1 qui modo 
accus>unt2 alt]os1 qui  iam pridem1 quos
 dixi3 ac putate mihi faci5dum ut       
adv]sus illos  vet]es me primum def5dam4
 ,nam et vos illis prius accusantibus   
aures  praebui/is1 multoque magis quam 8

 po/]ioribus4 ,age v]o1  respond5dum    
nunc e/1 ,a!ni5ses1 atque enit5dum1 ut  
invidia1 quam  vos longo tempore        
conceptam habetis1 ea vobis eximatur tam
 brevi  tempore4 ,velim igitur hoc ita  
fi]i1 si quid exp$iat et vobis et mihi1 
et respond5do me quippiam pr(ic]e3 s$   
arbitror id difficile esse1  m9imeque me
 latet1 qualis sit rei conditio4 ,v]um  
tam5 hoc ita e/o1  uti deo placet2 legi 
quidem p>5dum e/ et causa dic5da4       
,,confutatio1 i4    ,itaque repetamus a 
pr9cipio1 quae illa accusatio sit1 unde 
exorta e/  infamia mea2 cui iam etiam   
fidem hab5s ,melitus1 hanc mihi actionem
  int5dit4 ,age v]o1 quidnam1 quod      
crim9i mihi d>5t1 dicebant  crim9atores8
 ,velut accusatorum enim nobis recit&a  
e/ iurata =mula  ipsorum3 ,socrates     
iniu/e curioseque facit1 quod inquirit  
quae sub  t]ra sunt et quae 9 coelo1 et 
causam inf]iorem efficit sup]iorem1     
aliosque eadem docet4    ,talis f]e     
=mula e/4 ,atqui talia videbatis ipsi   
quoque 9  ,ari/ophanis como$ia1         

,socratem qu5dam ibi traduci1           
pra$icantem se p]  a]em gradiri et alias
 plurimas nugas ag5tem3 quibus de rebus 
ego nihil  nec magnum quicquam nec      
tantillum intelligo4 ,atque hoc non dico
 tamquam  contemn5s id g5us sci5tiae1 si
 quis talium r]um sapi5s e/3  nequaquam 
ego tot crim9ibus a ,melito reus fiam6  
,s$ mihi talibus cum  rebus1 ,a!ni5ses1 
nihil e/4 ,te/es hic rursus adhibeo     
pl]osque  ve/rum1 po/uloque ut vos alius
 alium edoceatis et dicatis1 quotquot me
  umquam audi/is diss]5tem3 nam multi   
ve/rum sunt qui  audi]unt4 ,dicite ergo 
int] vos1 an quis ve/rum umquam de      
talibus  rebus me quicquam aut magnum   
aut tantillum audi]it diss]5tem3 atque  
ex eo cognoscetis1 huiusmodi esse etiam 
cet]a de me vulgo n>rata4 ,at  neque    
horum quicquam factum e/3 nec v]o si ex 
quoquam audi/is1 me id  factit>e ut     
erudiam hom9es et m]c$em exigam1 ne hoc 
quidem v]um  e/4 ,tametsi hoc quidem    
mihi videtur pul*rum esse1 si quis      
possit  erudire hom9es1 quemadmodum et  

,leont9us ,gorgias et ,prodicus ,ceus et
  ,hippias ,eleus4 ,nam horum quisque1  
cives1 pote/ 9 quamvis civitatem        
pr(ectus1 adolesc5tibus1 quos nihil     
prohibet cum quocumque vel9t  suorum    
civium gratis v]s>i1 81 inquam1 p]suad5t
 ut1 relicta  illorum consuetud9e1 cum  
ipsis v]s5tur1 pretio soluto1 atque     
insup]  gratiam habeant4 ,praet]ea etiam
 alius homo ,p>ius hic e/ sapi5s1 quem  
ego sic cognovi esse 9 urbe4 ,=te enim  
conv5]am virum1 qui  sapi5tiae          
doctoribus plus pecuniae num]av]at quam 
cet]i omnes1  ,calliam ,hipponici4 ,hunc
 igitur rogabam--sunt enim ei duo       
filii--3  ,callia1 inquam1 si tui filii 
pulli equ9i aut vituli ess5t nati1      
hab]emus c]te quem iis magi/rum cap]emus
 et conduc]emus1 qui eos  esset probos  
prae/antesque r$diturus 9 quo conv5iret 
g5]e  virtutis3 quippe is =et aliquis   
p]itorum aut rei eque/ris1 aut          
agriculturae3 nunc quoniam hom9es sunt1 
quem iis magi/rum cap]e  cogitas8 quis  
huius virtutis1 qua et homo et civis    

prae/at1 sci5s e/8  nam te puto id      
quaesivisse1 propt]ea quod filios habes4
 ,e/ne aliquis1  inquam nec ne8 ,v]o1   
inquit4 ,quis1 inquam1 et cuias8 et quo 
pretio  docet8 ,ev5us1 inquit1 mi       
,socrates1 ,p>ius2 qu9que m9is4 ,ibi tum
 ego  ,ev5um beatum pra$icavi1 si v]e   
nosset hanc artem1 et adeo commode      
doc]et4 ,ego ergo ipse quoque plac]em   
mihi et sup]birem1 i/a si  t5]em3 s$ non
 t5eo1 ,a!ni5ses4    ,hic =sitan        
suscipi5s aliquis dicat ve/rum3 ,quodnam
 ergo tibi1  ,socrate1 negotium e/8     
,unde crim9a haec 9 te conflata sunt8   
,non sane  enim1 te nihil curiosius     
cet]is tractante1 po/ea tantus rumor et 
s]mo  exiit1 nisi aliud quicquam ag]es  
quam pl]ique4 ,dic ergo nobis1 quid  rei
 sit1 ne etiam nos tem]e de te          
pronunciemus4 ,hoc qui dicit1 videtur   
mihi aequum dic]e4 ,qu>e ego conabor    
vobis demon/r>e1 quae t&em ea  res sit1 
quae mihi et nom5 et crim5 pep]it4      
,audite1 quaeso4 ,ac  =tasse nonnullis  
ve/rum videbor lud]e2 s$ mihi cr$ite1   

nihil vobis  nisi v]um n>rabo4 ,nam ego1
 ,a!ni5ses1 ob nullam rem aliam nisi ob 
sapi5tiam qu&am hoc nom5 adeptus sum4   
,qualis i/a sapi5tia sit1  rogatis4 ,e/ 
ea1 ut op9or1 humana sapi5tia4 ,v]e enim
 videor 9 hoc  g5]e sapi5s esse2 illi   
autem1 quos modo dicebam1 facile 9      
maiore  quodam quam humano g5]e         
sapi5tiae fu]9t sapi5tes2 aut non habeo 
quod dicam4 ,non enim pr(ecto illam     
t5eo2 s$ quisquid id ait1 is et  m5titur
 et mei crim9&i causa dicit4 ,at ne mihi
 ob/repatis1  ,a!ni5ses1 etiamsi vide>  
vobis aliquid magnum dic]e4 ,non enim   
meum  erit dictum1 quod dicam1 s$       
auctorem1 qui dixit1 haud sp]n5dum vobis
  laudabo4 ,mea enim an sit aliqua      
sapi5tia et qualis1 te/em vobis         
adhibebo deum ,delphicum4 ,nam          
,*a]ephontis1 op9or1 mem9i/is4 ,is et   
mihi sodalis erat ab adolesc5tia1 et    
ve/rum maiori p>ti simul  sodalis1 simul
 vobiscum nup] ex urbe fugit r$iitque4  
,ac noctis sane  qualis fu]it ,*a]epho1 
quam vehem5s ad quamcumque rem animum   

appulisset4 ,ita etiam quondam ,delphos 
pr(ectus1 hanc rem ausus e/             
sciscit>i--s$ propt] id quod dicam ne   
tumultuem9i1 cives--3 rogavit  enim     
h]cle1 an quisquam esset me sapi5tior2  
,py?ia autem respondit1  nem9em         
sapi5tiorem esse4 ,quibus de rebus apud 
vos hic frat] eius  te/abitur1 quoniam  
ipse mortuus e/4 ,iam videte1 quibus de 
causis haec  dicam4 ,volo enim vos doc]e
 unde mihi crim5 conflatum sit4 ,nam ego
 illa  re audita1 sic cogitabam3 ,quid  
t&em dicit deus8 aut quid significat8   
nam ego sane mihi ipse nec magnae nec   
tantillae conscius sum  sapi5tiae4 ,quid
 ergo t&em dicit1 quum ait me           
sapi5tissimum esse8 ,non  enim pr(ecto  
m5titur1 puto2 neque enim fas illi4 ,sic
 diu ha]ebam1  quid t&em dic]et3 po/hac 
aeg]rime ad illud inquir5dum hac f]e via
  me contuli4 ,accessi ad eorum qu5dam  
qui sapi5tes videbantur esse1 ibi  cr$5s
 me1 si uspiam alibi1 posse argu]e      
oraculum1 et adv]sus eius  responsum ita
 dic]e3 ,hicce e/ c]te sapi5tior quam   

ego2 tu autem  dixi/i me4 ,ergo quum    
dispic]em hom9em--nom9e enim appell>e   
nihil  att9et3 erat autem civilium      
virorum quidam1 quem quum inspect>em1   
i/a  prope m5te fui1 ,a!ni5ses--3 mox   
cum eo colloqu5ti visus mihi e/  ille   
tum aliis multis hom9ibus1 tum sibi     
maxime sapi5s vid]i1 at non  esse4 ,ibi 
conab> ei demon/r>e1 ipsum put>e se esse
 sapi5tem1 at non  esse4 ,ex eo igitur  
et ipsi factus sum invisus1 et multis   
eorum qui  ad]ant4 ,inde ego domum abi5s
 hoc reputabam3 ,i/o quidem hom9e ego   
sapi5tior sum4 ,nam etsi =tasse neut]   
no/rum quicquam scit rei  praecl>ae aut 
bonae2 at ille putat se aliquid scire1  
quum nihil sciat2  ego autem1 ut nihil  
scio1 ita ne puto quidem me scire       
quicquam4 ,igitur  tantulo hoc ipso     
videor esse sapi5tior illo1 quod quae   
nescio1 ea me ne  puto quidem scire4    
,inde me ad alium contuli ex iis1 qui   
sapi5tiores  illo habebantur2 s$ is mihi
 9 e&em v5it op9ionem4 ,tum v]o et huic 
et aliis multis invisus factus sum4     

,po/ea ergo iam ord9e s+ulos  adii1     
vid5s quidem et dol5s invisum me fi]i1  
atque ob id metu5s3 s$  necess>ium factu
 videbatur ut div9ae vocis maximam      
rationem hab]em1  et quid illa sibi     
vellet irem exploratum ad omnes omn9o1  
qui aliquid  scire vid]5tur4 ,ibi iam1  
,a!ni5ses--oportet enim v]um ad vos     
dic]e--1 ,canem adiuro1 hoc mihi        
accidisse quod dicam4 ,qui 9 summa      
dignatione erant1 ii pa5e maxime mihi   
visi sunt manci esse1 qua]5ti  de monitu
 dei3 alii v]o qui contemptiores        
habebantur1 ad prud5tiam  probatiores   
esse hom9es4 ,o/5d5dus nimirum vobis e/ 
error meus1  tamquam laboribus me       
frang5tis1 ut mihi d5ique a nem9e po/hac
 argui  oraculum posset4 ,nam a         
civilibus viris transii ad poetas1 tum  
tragicos1  tum di?yrambicos1 tum cet]os1
 velut ibi manife/o depreh5surus me     
illis indoctiorem esse4 ,ergo 9 manus   
sumptis eorum c>m9ibus1 quae  mihi      
maxime ab iis elaborata videbantur1 eos 
sub9de int]rogabam1 quid  dic]5t1 ut    

simul etiam aliquid disc]em ab illis4   
,atqui pudet me vobis  v]um fat]i1      
cives3 attam5 fat5dum e/4 ,nam prope    
dix]im1 omnes  pa5e qui hic adsunt1 i/is
 melius dic]5t de iis quae i/i          
composu]ant4 ,ex eo itidem intellexi    
brevi1 etiam poetas quae  compon]5t1 non
 sapi5tiae copia compon]e1 s$ naturae   
quadam vi et  div9o in/9ctu1 veluti     
vates atque fatidicos4 ,nam hi quoque   
multa et  praecl>a dicunt1 nec tam5     
quicquam intelligunt eorum quae  dicunt4
 ,eiusmodi quippiam etiam poetis vidi   
ev5ire2 simulque  animadv]ti1 eos propt]
 c>m9is artem put>e1 se r]um quoque     
cet]>um sapi5tissimos esse hom9es1 qu>um
 non ess5t4 ,itaque etiam  h9c abii1    
cr$5s me illis eadem re sup]iorem esse1 
qua fuissem  oratoribus4 ,po/remo ad    
artifices ivi4 ,nam conscius mihi eram1 
nihil  propemodum me scire2 hos autem   
noram futurum esse ut inv5irem multa et 
praecl>a doctos4 ,neque ea quidem me    
fefellit op9io2 s$ sciebant res  quas   
ego nesciebam1 et hact5us me sapi5tiores

 erant4 ,v]um1  ,a!ni5ses1 eodem vitio1 
quo poetae1 labor>e mihi visi sunt etiam
 boni  opifices4 ,quod artem praecl>e   
tract>5t1 putabant se quisque cet]>um   
quoque r]um vel maxim>um sapi5tissimos  
esse4 ,atque hic eorum error  sapi5tiam 
illam obscurabat4 ,quocirca me ipse     
int]rogabam oraculi  nom9e1 utrum vellem
 talis qualis essem esse1 ita ut neque  
ad sapi5tiam  illorum essem ullius rei  
sapi5s1 neque ad illorum imp]itiam      
imp]itus1  an utrumque eorum quae illi  
hab]5t hab]e4 ,ac respondi mihi ipsi    
atque  oraculo1 satius esse1 me sicut   
essem esse4 ,ex hoc iam exam9e1         
,a!ni5ses1 et multae mihi inimicitiae   
contractae sunt1 longeque  ac]bissimae  
illae et gravissimae3 quo factum e/ ut  
multa mihi crim9a  conflata s9t3 et nom5
 hoc additum e/ quo sapi5s vocor4       
,cr$unt enim  qui adsunt1 quoties ulla 9
 re alium r$>guo1 9 ea ipsum me esse    
sapi5tem3 at illud vix dubium e/1       
,a!ni5ses1 qu9 rev]a sapi5s sit  deus1  
illoque responso id significet1 humanam 

sapi5tiam p>vi faci5dam  esse ac potius 
nihili4 ,videturque non de ,socrate id  
dic]e1 s$ usus  esse tantum meo nom9e1  
me exemplum propon5s1 quasi dicat3 ,is  
ve/rum1  hom9es1 sapi5tissimus e/1      
quisquis ut ,socrates cognovit nihili se
  esse ad v]am normam sapi5tiae4        
,quamobrem ego ad hunc usque diem       
circumi5s qua]o scrutorque monitu dei1  
tum 9 civibus1 tum 9  hospitibus1 si    
quem eorum arbitror sapi5tem esse2 qui  
ubi mihi non  videtur1 dei causam ag5s  
o/5do eum non esse sapi5tem4 ,itaque    
prae eo  negotio nullum mihi otium fuit 
nec r]um civilium ullius memorabilis    
ag5dae1 nec dome/ic>um2 s$ 9 extrama    
v]sor paup]tate propt] hoc  dei         
m9i/]ium4 ,praet]ea qui me assectantur  
sponte adolesc5tes1  quibus maxime otium
 e/1 ditissimorum illi patrum1 eos      
delectat audire  quum explorantur       
hom9es3 ipsique saepe me imitantur2 ita 
op]am dant ut  alios explor5t2 po/ea1   
cr$o1 inv5iunt magnam copiam hom9um1 qui
 se  putant aliquid scire1 s$ aut pauca 

sciunt1 aut nihil4 ,h9c ergo ii qui  ab 
illis explorantur1 irascuntur mihi1 non 
illis2 et dicunt1 ,socratem  esse qu5dam
 impurissimum1 ab eoque corrumpi        
adolesc5tes4 ,at ubi  aliquis eos rogat1
 quibus factis et qua doctr9a1 nihil    
quidem hab5t  dic]e1 s$ rem ignorant2   
tam5 ut ne ha]]e videantur1 i/a quae 9  
omnes sapi5tiae /udiosos 9 promptu sunt 
convicia1 iaciunt1 scrut>i  eum coele/ia
 et subt]ranea1 deosque non /atu]e1 et  
inf]iorem causam  effic]e sup]iorem4    
,nam v]um1 ut arbitror1 nol9t dic]e1    
suam et  sci5tiae simulationem et r]um  
omnium inscitiam patefactam  esse4      
,quoniam igitur illi1 op9or1 ambitiosi  
sunt et vehem5tes et  multi1 et de      
compacto et p]suasibilit] de me dicunt1 
implev]unt aures  ve/ras1 et pridem et  
nunc vehem5t] crim9&o4 ,ex quibus et    
,melitus  me adortus e/ et ,anytus et   
,lyco3 ,melitus1 quod poet>um nom9e     
dolet2  ,anytus1 quod opificum et eorum 
qui rempublicam tractant2 ,lyco1 quod   
nom9e rhetorum4 ,quapropt]1 sicut initio

 dixi1 admir]1 si ego vobis  possim tam 
brevi tempore hanc invidiam exim]e1 9   
tantum  auctam4 ,habetis1 ,a!ni5ses1 ea 
quae v]a sunt3 nam ego nec magnum       
quicquam nec tantillum vobis occultans  
aut dissimulans1 causam  dico4 ,tametsi 
propemodum scio1 iisdem v]is dic5dis me 
9 odium  incurr]e4 ,quae res argum5to   
e/1 v]a me loqui1 idque esse meum       
crim51 et has rei causas esse4 ,itaque  
sive nunc1 sive po/hac i/a  quaesi]itis1
 ea ita esse inv5ietis4                 
,,confutatio1 ii4    ,de iis rebus      
igitur1 de quibus primi acccusatores me 
accusabant1  def5sio mea satis haec sit 
ad vos4 ,ad ,melitum autem1 virum       
optimum et  civitatis amantem1 ut ait1  
et ad po/]iores1 deh9c me conabor       
def5d]e4 ,iam rursus1 qu&o hi sunt alii 
accusatores1 eorum sumamus  iuratam     
litis =mulam4 ,habet autem sic f]e3     
,socratem ait iniu/e  fac]e1 quod et    
adolesc5tes corrumpat1 et deos1 quos    
civitas /atuit1  non /atuat1 s$ alia    
daemonia nova4    ,tale igitur e/ crim54

 ,iam eius crim9is unamquamque p>tem    
exam9emus4 ,ait me iniu/e fac]e1 qui    
corrumpam adolesc5tes4 ,ego  autem1     
,a!ni5ses1 iniu/e fac]e dico ,melitum1  
quod s]io ludit et  tem]e 9 iudicium    
hom9es vocat1 simulans de rebus labor>e 
se et  sollicitum esse1 qu>um nulla ipsi
 umquam cura fuit4 ,quod ita esse1      
conabor etiam vobis o/5d]e4 ,qu>e dic   
mihi1 quaeso1 ,melite3 ,nempe  plurimi  
facis1 ut adolesc5tes fiant quam optimi8
 ,ita4 ,dic 81 age1  quis eos meliores  
r$dit8 non enim dubium e/ qu9 id scias1 
quum res  tibi curae sit4 ,nam          
corruptorem1 ut ais1 nactus me ad hos   
educis atque  accusas4 ,ergo eum qui    
meliores r$dit demon/ra1 age dum1 et    
o/5de  iudicibus4 444 ,vid5' te sil]e1  
,melite1 neque hab]e quod dicas8 ,atqui 
annon turpe hoc tibi satisque argu]e    
videtur1 id quod ego aio1 te nihil  rem 
curasse8 444 ,iam dic1 amabo1 quis illos
 r$dit prae/antiores8  ,leges4 ,at non  
hoc rogo1 vir optime2 s$ quis homo1 qui 
primum etiam id  ipsum sciat1 leges4    

,iudices hi1 ,socrate4 ,a9' tu1 ,melite8
 ,h9e possunt  erudire et meliores r$d]e
 adolesc5tes8 ,maxime4 ,utrum           
unusquisque1 an  alii eorum possunt1    
alii non possunt8 ,unusquisque4 ,pul*re1
 ,iuppit]1  n>ras1 et magnam copiam     
hom9um iuv5tuti utilium4 ,quid autem8   
utrum  auditores hi eos meliores r$dunt1
 annon8 ,etiam hi4 ,quid8 ,utrum        
s5atores8 ,etiam s5atores4 ,at numquid1 
,melite1 concion>ii cives  corrumpunt   
iuv5tutem8 an illi quoque eos meliores  
quisque r$dunt8  ,etiam illi4 ,praet] me
 igitur1 quantum video1 nemo e/         
,a!ni5sium1 qui  non r$dat probos ac    
prae/antes2 ego autem solus corrumpo4   
,a9' tu8  ,prorsus plane id aio4 ,sane  
magnum 9 me arguis in=tunium4 ,itaque   
mihi  responde3 ,utrum etiam 9 equis res
 ita esse tibi videtur1 ut qui eos      
meliores faciant1 ii s9t omnes hom9es1  
unusque sit quidam qui  corrumpat8 an   
contra plane1 ut unus quidam sit qui eos
 possit meliores  fac]e1 aut p]pauci1   
qui 9 arte eque/ri v]santur2 pl]ique    

autem1  quum equos tractant et iis      
utuntur1 corrumpant8 annon ita1 ,melite1
 res  e/ tum 9 equis1 tum 9 cet]is      
omnibus animantibus8 444 ,c]tissime1    
sive tu et ,anytus negatis1 sive aitis4 
,magna sane qua$am felicitas  no/ra     
videtur esse 9 adolesc5tibus1 si unus   
modo eos corrumpit1  cet]i iis          
utilitatem praeb5t4 ,at5im satis o/5dis1
 ,melite1 numquam  tibi curae fuisse    
adolesc5tes2 ipseque p]spicue decl>as   
neglig5tiam  tuam1 quod me de rebus1    
qu>um procul a te /udium fuit1 ad       
iudices  educis4 ,s$ amplius nobis      
dictu1 p] deum immortalem1 ,melite1     
satiusne  e/ habit>e int] cives bonos1  
an int] malos8 444 ,responde1  sodes4   
,nihil difficile rogo4 ,annon et mali   
proximis semp] vic9is 9  aliqua re      
noc5t1 et boni prosunt8 ,omn9o4 ,e/ne   
ergo aliquis1 qui ab  iis quorum        
consuetud9e utitur1 potius damnum malit 
quam commodum  accip]e8 444 ,amabo1     
responde4 ,respond]e quidem etiam lex   
iubet4 ,e/ne  qui sibi velit noc]i8     

,nemo quisquam4    ,age v]o1 utrum huc  
me voca/i1 quod corrumpam adolesc5tes et
 pessimos  eos r$dam consulto1 an quod  
nol5s8 ,quod consulto scilicet4 ,quid   
t&em  adeo tu i/ud aetatulae1 ,melite1  
me sapi5tior es hom9e hoc aetatis1 ut   
tu quidem cognitum habeas1 et malos male
 proximis semp] vic9is fac]e1  et bonos 
b5e3 ego autem eo ignorantiae v5]im1 ut 
hoc quoque nesciam1  si quem eorum      
quibus ut>1 improbum fec]o1 me 9        
p]iculum incurr]e1  ne quid ab eo mali  
accipiam8 ,tantumne ergo hoc mali       
voluntate mea  attraho1 ut tu ais8 ,hoc 
ego tibi non cr$o1 ,melite1 neque alius1
 puto1  quisquam hom9um cr$et2 v]um aut 
non corrumpo1 aut1 si corrumpo1 facio   
nol5s4 ,ita tu quidem utrobique m5tiris4
 ,s9 autem nol5s corrumpo1  peccatorum  
talium et involunt>iorum nem9em moris e/
 arcess]e1 s$  privatim pr5sum doc]e et 
commonefac]e4 ,non enim dubium e/1 ubi  
rem  didic]o1 me de/iturum esse ab eo1  
quod faciam imprud5s4 ,tu autem  ag]e   
mecum et me doc]e vita/i atque nolui/i2 

huc educis1 quo educ]e  moris e/ eos qui
 ca/igationis eg5t1 non discipl9ae4     
,at5im illud1  ,a!ni5ses1 iam app>et1   
quod ego dicebam1 huic ,melito rem nulli
 umquam  curae fuisse4 444    ,tam5 dic 
nobis1 quomodo,,tr#a ais1 ,melite1      
adolesc5tulos a me corrumpi8  ,nempe1   
quantum litis a te ag5dae =mula indicat1
 eo quod doceo /atui  non oport]e deos  
quos civitas /atuit1 s$ alia daemonia   
nova8 annon  haec doc5tem me dicis esse 
corruptorem8    ,immo prorsus plane hoc 
dico4 ,ipsorum ergo1 ,melite1 horum     
deorum causa1  quorum nunc res agitur1  
velim id etiam planius dicas et mihi et 
hisce  viris4 ,nam ego intellig]e       
nequeo1 utrum dicas doc]e me /atu5dos   
deos  aliquos--adeoque ipse /atuo esse  
deos1 nec p5itus tollo num5 eorum1      
neque hac p>te pecco--2 modo non eos    
quos civitas s$ alios1 atque hoc  e/    
illud1 de quo me accusas1 quod alios2 an
 omn9o me ais neque ipsum  /atu]e deos1 
et eadem cet]os doc]e4 ,hoc dico1 te    
omn9o deos non  /atu]e4 ,o mirifice     

,melite1 quorsum hoc dicis8 ,ergo ne    
solem quidem nec  lunam /atuo esse deos1
 sicut hom9es cet]i8 ,non h]cle1        
iudices3 nam  et solem esse lapidem ait1
 et lunam1 tellurem4    ,anaxagoram a te
 accus>i putas1 dilecte ,melite2 et ita 
contemnis hos1 et  litt]>um exp]tes     
putas esse1 ut nesciant ,anaxagorae     
,clazom5ii libros  h>um quae/ionum      
ref]tos esse4 ,nimirum haec etiam       
adolesc5tes a me  discunt1 quae cuivis  
sub9de1 si p]magno1 dra*ma licet de sc5a
 em]e1  ut ,socratem irrideant1 si haec 
simulet sua esse1 praes]tim tam         
absurda4 ,sicc9e1 pro ,iuppit]1 videor  
tibi nem9em /atu]e deum esse8  ,nem9em  
v]o1 h]cle1 nullo pacto4 ,rem dicis1    
,melite1 quae supra fidem  sit1 ac sane1
 ut ego arbitror1 tuam ipsius4 444      
,videtur enim hic mihi1  ,a!ni5ses1     
nimis sup]bus et petulans esse1 planeque
 sup]bia quadam  et intemp]antia et     
iuv5ili levitate accusationem hanc      
suscepisse4 ,dix]is eum velut a5igmatis 
conditorem exp]iri1 utrum,,tr#b  ille   

scilicet sapi5s ,socrates intelliget me 
lud]e et pugnantia dic]e1  an illum     
cet]osque1 qui audiunt1 9 fraudem       
illiciam8 ,nam video eum  sibimet ipsum 
contr>ia dic]e 9 me accus&o1 tamquam si 
dicat3  ,socrates iniu/e facit1 quod    
deos non /atuit1 s$ quod deos  /atuit4  
,atqui hoc e/ iocantis4 ,iam consid]ate 
mecum1 ,a!ni5ses1  quomodo haec dic]e me
 videatur3 at tu responde nobis1        
,melite4 ,vos  autem1 id quod initio a  
vobis petii1 mem9]itis mihi non         
ob/rep]e1 si  consueto m v]ba faciam4   
,e/ne hom9um aliquis1 ,melite1 qui      
/atuat  res humanas esse1 hom9es autem  
non /atuat8 444 ,respondeat1  ,a!ni5ses1
 et ne aliud atque aliud occlamitet4 444
 ,e/ne qui equos non  /atuat1 v]um artem
 eque/rem8 ,aut qui tibias non /atuat1  
v]um  tibi>um infl&>um artem8 444 ,nemo 
e/1 vir optime4 ,nisi tu vis  respond]e1
 ego tibi n>rabo et cet]is auditoribus4 
,s$ quod /atim  rogav]o1 ad id responde4
 ,e/ne qui daemonia seu div9a esse      
/atuat1  daemonas autem seu deos non    

/atuat8 ,nemo e/4 ,ut iuvi/i nos6       
,quippe  vix t&em respondi/i1 ab        
auditoribus coactus4 ,annon ergo        
daemonia et  /atui a me ais et doc]i1   
sive nova i/a seu vet]a8 ,ita daemonia  
c]te  /atuo1 te iudice3 idque etiam 9   
=mula litis iureiur&o confirma/i3  s$ si
 daemonia /atuo1 etiam daemonas1 op9or1 
a me /atui prorsus  necesse e/4 ,annon  
e/ ita8 444 ,e/ v]o4 ,sumo enim te      
affirm>e1  quoniam non respondes4 ,iam  
daemonas annon aut deos esse ducimus1   
aut  deorum filios8 ,ais an negas8 ,aio4
 ,sic igitur1 si daemonas esse cr$o1 ut 
tu ais1 sive illi dii quidam sunt1 id   
v]um e/ quod dico1 te p]plexe  loqui et 
ioc>i1 negantem cr$i a me deos1 et      
ai5tum rursus deos a me  cr$i1 quia     
daemonas esse cr$am3 s9 illi deorum     
filii quidam sunt  spurii1 vel ex       
,nymphis1 vel ex aliis quibusdam fem9is1
 qu>um etiam  dicuntur1 num quisquam    
deorum filios cr$et esse1 deos autem non
 cr$et8  ,aeque enim absurdum id fu]it1 
ac si quis equorum prolem cr$at esse vel

  as9orum1 mulos1 equos autem et as9os  
non cr$at4 ,quamobrem fi]i non  pote/1  
,melite1 qu9 tu aut quod velles haec nos
 t5t>e1 litem hanc  mov]is1 aut quod non
 hab]es 9 quod me voc>es v]um crim54 ,ut
 autem  cuiquam tu p]suadeas hom9um1 qui
 vel paululum habeat m5tis1 eiusdem     
esse viri1 et pon]e daemonia ac div9a1  
et non pon]e nec daemonas1 nec  deos1   
neque h]oas1 id v]o fi]i nullo modo     
pote/4                                  
,,egressio4    ,at5im1 ,a!ni5ses1 me    
culpa vacuum esse ex ipsa ,meliti       
accusatione1  non longam posc]e mihi    
videtur def5sionem1 s$ vel haec         
sufficiant3  quod autem supra dicebam1 9
 magno et multorum odio me v]s>i1 id1   
scitote1 v]um e/4 ,atque hoc e/ quod me 
p]det1 si quid p]det1 non  ,melitus1    
neque ,anytus1 s$ vulgi crim9atio et    
invidia2 quae res multos  etiam alios   
eosque bonos viros p]did]unt1 atque 9   
po/]um1 cr$o1  p]d5t3 neque adeo        
metu5dum erat ne illa vis 9 me defic]et4
    ,iam dicat =sitan aliquis3 ,et non  

te pudet1 ,socrate1 eo usum esse vitae  
in/ituto1 unde imp5deat nunc tibi       
p]iculum mortis8 ,huic ego  iu/issime   
ita respondebo3 ,haud recte dicis1 mi   
homo1 si viv5di aut  mori5di p]iculum   
putas reput&um esse ab eo1 cuius vel    
m$iocris sit  virtus1 et non unum potius
 illud spect&um1 si quid agat1 utrum    
iu/e  an iniu/e agat1 bonique an mali   
viri fungatur (ficio4 ,nam i/a quidem   
tua ratione vitiosi =5t h]oes illi1     
quotquot ad ,troiam occubu]unt1  tum    
cet]i1 tum ,!tidis filius3 qui adeo     
p]iculum contempsit prae  subeunda      
aliqua turpitud9e1 ut1 po/quam ei       
occid]e cupi5ti ,hectorem1  dixisset    
mat]1 quae quidem erat dea1 sic f]e1 ut 
op9or3 ,fili1 si  ,patrocli amici ca$em 
ulcisc]e1 atque ,hectorem int]ficies1   
ipse  mori]e3--,illico enim iam1 inquit1
 po/ ,hectora nex tibi c]ta  e/--3 ille 
igitur1 8 auditis1 mortem ac p]iculum   
p>vi p5d5s1  multoque magis metu5s viv]e
 ignavus1 et amicos non ulcisci1 ,illico
  sic1 inquit1 mori>1 iniuriam          

p]sequutus eius qui laesit1 ne  d]id5dus
 hic maneam curvas ad naves1 telluris   
inutile pondus4 ,numne  illum putas     
curasse mortem ac p]iculum8 ,ita enim   
res e/ plane1  ,a!ni5ses3 quo quisque 9 
loco se /atu]it ipse1 quod optimum      
arbitr>etur sequutus1 aut a praefecto   
/atutus fu]it1 ibi eum oportet  meo     
iudicio p]/>e et dimic>e1 nihil nec     
mortem neque aliud quicquam  reputantem 
prae turpitud9e4 ,itaque si ego olim1   
quum /atu]unt me  praefecti1 qui a vobis
 cum imp]io 9 me creati erant1 et 9     
,potidaea et  9 ,amphipoli et ad        
,delium1 tum quo 9 loco /atu]unt1 mansi 
non secus  quam quilibet alius1 et vitae
 p]iculum adii3 nunc gravit] del9quam1  
,a!ni5ses1 si1 quum deus me1 ut ego     
putavi atque 9 animum induxi1 huc       
/atu]it ut viv]em occupatus 9 sapi5tia  
qua]5da 9 meque ipso et  cet]is         
explor&is1 ibi aut mortis aut alius     
cuiusquam rei metu de  /atione disc$am4 
,indignum pr(ecto sit1 et m]itissimo me 
aliquis 9  ius educat1 quod deos esse   

non cr$am1 ut qui oraculo fidem non     
habu]im1 mortemque metuam1 et sapi5s    
esse mihi vide>1 qui non  sim4 ,nihil   
enim1 cives1 aliud e/1 metu]e mortem1   
quam vid]i sibi  sapi5tem esse1 qui non 
sit4 ,e/ enim1 quae nescit1 vid]i scire4
 ,nam  quid sit mors1 nemo scit2 ne id  
quidem an hom9i sit omnium maximum      
bonorum3 s$ metuunt1 quasi probe sciant 
maximum malorum esse4 ,atque hoc  nonne 
manat ex probrosa i/a inscitia1 quum    
quis putat se scire ea quae  nescit8    
,ego autem1 cives1 hac re =tasse hic    
quoque vulgus hom9um antecello2  et si 9
 aliqua re me sapi5tiorem quoquam dix]im
 esse1 9 hoc dix]im1  quod1 quum non    
satis sciam de rebus1 quae sunt apud    
inf]os1 etiam  videor mihi nihil scire4 
,at iniu/a fac]e et non p>]e meliori1   
sive  deo sive hom9i1 id malum et turpe 
esse scio4 ,prae malis igitur1 quae     
mala esse scio1 ea quae nescio an =te   
s9t bona1 numquam metuam1 neque  fugiam4
 ,qu>e ne nunc quidem1 si me absolvitis1
 ,anyto non obsequuti1 qui  dixit me aut

 omn9o non educ5dum huc fuisse1 aut     
semel eductum1 utique  morte mult&um    
esse1 mon5s vos1 si evas]o1 =e mox ut   
filii ve/ri  ea1 quae ,socrates doceat1 
sectantes1 omnes p5itus corrumpantur2 si
 iam  mihi dicatis3 ,socrate1 nunc      
quidem ,anyto non obsequemur1 s$        
absolvimus  te1 hac tam5 conditione ne  
longius 9 i/o exam9e aut 9 sapi5tia     
qua]5da v]s]e2 s9 po/hac preh5sus fu]is 
9 ea op]a1 mori]e3 si  inquam1 ea lege  
me absolv]itis1 sic respondebo vobis3   
,ego vos1  ,a!ni5ses1 9 magno honore    
atque amore habeo1 s$ deo magis p>ebo   
quam vobis2 et1 quoad spiro ac possum1  
haud des9am sapi5tiam qua]]e1  vosque   
adhort>i et admon]e1 quoties alicui     
ve/rum occurr]o1 hac qua  suevi         
oratione3 ,optime vir1 ,a!nis natus quum
 sis1 urbe maxima et  laudatissima ob   
sapi5tiam et =titud9em1 opes quidem ut  
tibi s9t  quam plurimae1 utque gloria   
sit et honor1 non te pudet cur>e2 at    
prud5tiam et v]itatem et ut animus tuus 
quam optimus fiat1 non curas1  neque    

/udes3 et si quis ve/rum controv]setur  
eaque se dicat cur>e1  non /atim        
dimittam eum1 nec disc$am1 s$ int]rogabo
 et exam9abo et  r$>guam2 et si mihi non
 videbitur possid]e virtutem1 idque     
dic]e  tam51 exprobrabo1 quod res       
plurimi ae/im&as m9imi p5dat1 viliores  
autem pluris4 ,ita et iuniori et s5iori1
 cuicumque occurr]o1 faciam1  sive      
hospiti sive civi2 magis tam5 civibus1  
quo mihi propiores e/is  g5]e4 ,nam id  
iubet1 scitote1 deus2 et ego arbitror   
nullumdum vobis  bonum contigisse 9     
civitate maius quam hoc meum deo        
obsequium4 ,nihil  enim circumi5s aliud 
ago nisi ut suadeam et iunioribus et    
s5ioribus  ve/rum1 ne corporum /udio se 
d$ant aut opum prius1 aut cuiusquam     
alius rei tam int5te1 quam animi ad     
optimam rationem =m&i2 mon5s1  non ex   
opibus exsi/]e virtutem1 s$ ex virtute  
opes et cet]a omnia  hom9ibus bona1 tum 
privatim tum publice4 ,quae si dic5s    
corrumpo  adolesc5tes1 p]niciosa haec   
sane fu]9t2 s9 quis alia me dic]e ait   

praet] illa1 nihil dicit4 ,quocirca ita 
respond]im3 ,a!ni5ses1 sive  p>ebitis   
,anyto1 sive non2 seu dimittetis me1 seu
 non3 sic habetote1 non  alit] facturum 
me esse1 etiamsi saepe mihi sit         
mori5dum4    ,ne tumultuem9i1 ,a!ni5ses1
 s$ quod vos rogavi1 s]vate mihi ut ne  
tumultuem9i ob ea quae dico1 s$         
audiatis4 ,nam iuvabit vos1 ut op9or1   
auditio4 ,et5im dicturus vobis nunc sum 
alia qua$am1 quibus =tasse              
reclamabitis2 at nolite hoc fac]e4      
,pr(ecto enim1 si me occidetis1  talem  
qualem ego dico1 non me magis la$etis   
quam vosmet ipsos4 ,me enim  nequaquam  
la$et nec ,melitus1 nec ,anytus2 nam ne 
pot]unt quidem4 ,non  enim fas esse     
arbitror meliorem virum la$i a det]iore4
 ,occidet me  =tasse aut expellet aut   
ignom9ia notabit2 et haec quidem =tasse 
hic  aut alius quispiam1 cr$o1 maxima   
mala putat2 s$ ego non puto1 v]um  multo
 magis1 si quis facit quod nunc hicce   
facit1 quum hom9em occid]e  audet4 ,nunc
 igitur1 ,a!ni5ses1 ego m9ime mea causa 

haec dico1 ut  nonnemo putet1 s$ ve/ra  
causa1 ne peccetis 9 dono1 quod deus    
vobis  d$it1 me condemn&o4 ,si enim me  
occid]itis1 non facile talem  inv5ietis 
alium1 ita plane--quamquam dictu        
ridiculum erit--appositum a  deo        
civitati1 velut magno et g5]oso equo1 s$
 ob magnitud9em  segniore1 et qui       
incitam5to eget calc>is cuiusdam3 qualem
 mihi videtur  deus addidisse me        
civitati1 qui vos incitem et impellam et
 obiurgem  s+ulos1 neque cessem totum   
diem omnibus locis vobis assid]e4 ,talis
  ergo alius non facile vobis cont+et1  
cives4 ,qu>e1 me si audietis1  p>cetis  
mihi4 ,at vos (f5si =sitan1 velut       
dormitantes quum  excitantur1 me        
f]ietis1 atque ,anyto obsequuti1 tem]e  
occidetis2  po/hac reliquum tempus      
p]dormiscetis1 nisi quem alium deus     
vobis  mis]it1 cura p]motus ve/ri4 ,me  
autem talem esse1 qui a deo civitati    
datus vide>1 h9c cognosc]e pot]itis4    
,nimirum non humanum videtur1  quod ego 
mea omnia neglexi1 resque dome/icas tot 

iam annos pessumire  sivi1 ve/ram autem 
rem assidue curo1 privatim quemque      
adi5s1 tamquam  pat] aut frat] maior1 et
 ad /udium impell5s virtutis4 ,quodsi   
ullum  ex ea re cap]em fructum1 aut     
m]c$em qua]]em ex 8 adhortationibus1    
esset sane aliqua rei ratio3 nunc ipsi  
videtis1 hos accusatores1 quum 9  cet]is
 omnibus tam impud5t] accus>9t1 tam5 non
 depuduisse adeo1 ut  adhib]5t qui      
te/>etur1 me ullam umquam m]c$em aut    
exegisse aut  po/ulavisse4 ,contra enim1
 op9or1 idoneum ego adhibeo te/em1 v]a  
me  dic]e1 paup]tatem4    ,=tasse igitur
 mirabile videatur1 quod1 quum ita      
privatim quemque  consilio iuvem        
circumi5s atque ali5a curans1 publice   
non audeo prodire  9 concionem ve/ram1  
ut consilio iuvem civitatem4 ,s$ eius   
rei causa  e/1 quam vobis audi5tibus    
saepe multis 9 locis exposui1 solitum   
mihi  fi]i om5 quoddam div9um et        
daemonium2 quod etiam 9 scripta         
accusatione sua ,melitus d]isit4 ,mihi  
v]o illud iam a pu]o audiri  coeptum e/1

 vox qua$am1 quae quum auditur1 semp]   
repellit me ab eo  quod =te facturus    
sum1 impellit autem numquam4 ,idque e/  
quod mihi  adv]satur ne rempublicam     
tractem2 ac pul*]rime adv]s>i mihi      
videtur4 ,nam pr(ecto1 ,a!ni5ses1 si ego
 pridem aggressus essem  publica negotia
 tract>e1 pridem p]iissem1 neque aut    
vobis utilitatis  quicquam attulissem1  
aut mihimet ipsi4 ,at ne succ5sete mihi1
 v]a  dic5ti4 ,nemo enim hom9um salvus  
erit1 qui aut vobis aut cuicumque alii  
populo +5ue adv]setur1 multaque contra  
ius et leges 9 civitate  fi]i prohibeat2
 s$ necesse e/ v]e pugnaturum pro iure1 
si salvus  esse vel brevi tempore volet1
 privatum ag]e1 neque rempublicam       
capess]e4 ,gravia equidem dabo vobis    
argum5ta eius rei1 non dicta1 s$1  quod 
vos magni ducitis1 facta4 ,audite ergo  
mihi quae accid]unt1 ut  cognoscatis    
nem9i me contra (ficium c$]e metu       
mortis1 quamvis non  c$5do iam iamque   
p]i]im4 ,dicam autem vobis gravia et    
iudici>ia1 s$  v]a tam54 ,namque ego1   

,a!ni5ses1 nullo umquam publico mun]e   
sum  functus1 praet]quam s5atorio2 ac   
=te quondam tribus no/ra ,antio*is      
locum prytanicum sortita erat1 quum vos 
decem praetores illos1 qui  corpora 9   
proelio navali caesorum non su/ul]ant1  
cunctos una  s5t5tia damn>i iussi/is1   
contra leges1 sicut po/]ius vobis       
omnibus  visum e/3 tum ego solus e      
prytanibus adv]satus sum vobis1 quo m9us
  quid fac]etis contr>ium legibus1      
div]sumque mihi calculum3 et quum       
rhetores p>ati ess5t me def]re atque 9  
ius educ]e1 vosque id  iub]etis et      
acclam>etis1 ego mihi ex lege et iu/o   
p]iculum potius  subeundum duxi quam    
vobiscum1 iniu/a dec]n5tibus1 faci5dum  
t]rore  v9culorum aut mortis4 ,atque    
haec quidem fiebant tum1 quum adhuc     
popul>e 9 civitate imp]ium erat3 quum   
illud autem ad paucos  p]v5isset1       
,trig9taviri rursus me arcessiv]unt cum 
quatuor aliis 9  ?olum1 atque imp]>unt  
ex ,salam9e huc adduc]e ,leontem        
,salam9ium1 ab  ipsis occid5dum2 qualia 

illi etiam aliis multis multa imp]abant1
 quum  pollu]e crim9ibus quam plurimos  
vell5t4 ,tunc v]o ego rursus non  v]bis 
s$ facto o/5di1 mortem vid]i mihi--nisi 
subru/ice dictum  videbitur--susque     
deque hab5dam1 s$ ut nihil iniu/um aut  
impium  committ]em1 id v]o maximae curae
 hab5dum4 ,me quidem illa pote/as  adeo 
viol5ta non p]t]ruit1 ut iniu/um        
quicquam committ]em4 ,itaque  ut ex ?olo
 egressi sumus1 cet]i quatuor iv]unt    
,salam9a atque huc  addux]unt ,leontem1 
ego autem meam viam abii domum4 ,et     
=sitan haec  mihi causa fuisset mortis1 
nisi i/a pote/as cito sublata esset4    
,huius  autem rei vobis plurimi erunt   
te/es4 ,num ergo putatis me tot annos   
sup]aturum fuisse1 si publicis mun]ibus 
fung]]1 bonique viri fung5s  (ficio1    
iu/itiae suffrag>]1 atque hoc1 ut decet1
 plurimi fac]em8  ,nihil pr(ecto m9us1  
,a!ni5ses3 neque enim alius quisquam    
hom9um  potu]it4 ,at ego p] omnem vitam1
 et publice sicubi quid egi1 talis      
rep]i>1 et privatim idem ille1 utpote   

qui nem9i umquam concess]im  quicquam   
praet] aequum1 neque alii1 neque horum  
cuiquam1 quos ii qui me  calumniantur1  
dicunt meos discipulos esse4 ,ego autem 
nullius umquam  magi/] fui2 s$ si quis  
me loqu5tem et meas res obeuntem audire 
cup]et1 sive iunior1 sive s5ior1 nem9em 
umquam prohibui4 ,neque v]o  is sum qui 
pecunia accepta diss]am1 aut non accepta
 omittam2 s$ diviti  p>it] et paup]i me 
praebeo int]rog&um1 ac si cui libet1    
respond5ti licet audire quae dico4      
,atque eorum sive quis probus fit1  sive
 non fit1 iure non su/9u]im causam      
ipsorum1 quorum neque ulli  promisi     
quicquam doctr9ae1 neque tradidi4 ,si   
quis autem dicit se a me  umquam aut    
didicisse aut privatim audisse1 quod non
 etiam cet]i omnes1  is1 scitote1 v]um  
non dicit4 ,s$ qua t&em re nonnullos iam
 dudum  oblectet conv]satio mea1        
audi/is1 ,a!ni5ses3 plane n>ravi ego    
vobis  v]um1 oblect>i eos quum audiunt  
explor>i1 si qui putant se sapi5tes     
esse1 qui non sunt4 ,e/ enim res haud   

iniucunda4 ,mihi autem hoc1 sicut  ego  
aio1 imp]atum e/ a deo ut faciam1 tum p]
 vatic9ia1 tum p]  insomnia1 tum        
quocumque demum modo div9um aliud num5  
hom9i imp]>e  aliquid solet ut agat4    
,haec1 ,a!ni5ses1 et v]a sunt et        
argum5tis  v9ci facile possunt4 ,nam si 
ego iuniores p>tim corrumpo1 p>tim      
corrupi1 sane oportebat eos1 si qui     
s5iores facti cognorunt sibi1 quum      
adolesc5tes ess5t1 9 aliqua re umquam me
 male consuluisse1 nunc ipsos  exsurg]e 
meque accus>e atque ulcisci3 s9 autem   
ipsi noll5t1 aliqui  c]te ex cognatis   
ipsorum1 patres aut fratres aut alii    
necess>ii1  debebant1 si quod malum a me
 cognati eorum p]pessi ess5t1 nunc      
mem9isse atque ulcisci4 ,v5]unt utique1 
quos adesse video1 huc eorum  multi3    
primum ,crito hic1 meus aequalis et     
popul>is1 ,critobuli huius  pat]2 de9   
,lysanias ,sphettius1 ,aes*9is huius    
pat]1 item ,antiphon  ,cephisi5sis hic1 
,epig5is pat]2 atque alii etiam hi1     
quorum fratres  illa conv]satione mea   

usi sunt1 ,nico/ratus ,zotidae filius1  
,!odoti  frat]3--et ,!odotus quidem     
obiit1 ut ille mihi non potu]it apud    
hunc  deprecator esse--3 tum ,p>alus hic
 ,demodoci filius1 cuius frat] erat     
,!ages1 et hic ,adimantus ,ari/onis     
filius1 cuius hicce ,plato frat]  e/1 et
 ,aeantodorus1 cuius frat] e/ hic       
,apollodorus4 ,s$ et alios  plurimos ego
 vobis nom9>e possum1 quorum omn9o      
aliquem debebat  ,melitus 9 actione sua 
adhib]e te/em3 et si tunc oblitus e/1   
nunc  adhibeat--ego non imp$io--si quid 
eiusmodi habet4 ,v]um alia omnia        
inv5ietis1 cives2 omnes mihi succurr]e  
p>atos1 corruptori1 qui  malefacit      
cognatis ipsorum1 uti aiunt ,melitus et 
,anytus4 ,et5im ipsis  quidem corruptis 
=sitan esse possit ratio cur succurrant2
 incorruptis  v]o1 iam s5ioribus viris1 
illorum necess>iis1 quae pote/ ratio    
esse  succurr5di mihi1 nisi recta haec  
et iu/a1 quod sciunt ,melitum m5tiri1   
me autem v]a loqui8 ,s$ hact5us1 cives4 
,nam quae habui pro me dic5da1  haec    

propemodum sunt1 et alia1 ut puto1      
eiusdem modi4                           
,,p]oratio4    ,=tasse autem aliquis    
ve/rum indignabitur1 memor sui1 si1 quum
 ipse  quondam vel leviore 9 p]iculo    
quam p]iculum hoc meum e/ v]satus1      
orav]it iudices supplicit]que rogav]it  
multis cum lacrimis1 simul1  quo magis  
mis]icordiam mov]et1 productis filiis   
suis et aliis  cognatorum atque amicis  
multis1 ego nunc huiusmodi nihil faciam1
 quamvis  9 extremum1 ut videor1        
adductus discrim54 ,ergo =tasse1 aliquis
 haec  cogitans1 mihi arrogant] contumax
 irascetur hoc ipsum1 et calculum       
iratus mittet4 ,quo animo si quis e/    
ve/rum--id quod equidem nolim--1  s$ si 
e/1 aequam mihi rem videor ad eum       
dicturus1 quum dico3 ,mihi  quoque1 vir 
optime1 etiam cognati sunt quidam4 ,non 
sum enim1 ut ,hom]us  ait1 ex qu]cu aut 
rupe oriundus1 s$ ab hom9ibus3 unde et  
cognati  mihi sunt1 ,a!ni5ses1 et filii 
quidem tres2 unus iam adolesc5s1 duo    
etiam p>vuli3 quorum tam5 nullum huc    

producam1 ut a vobis exorem             
absolutionem4 ,cur t&em igitur nihil    
huiusmodi faciam8 ,non arroganti        
contumacia1 ,a!ni5ses1 nec ve/ri        
contemptu3 v]um an ego fid5ti  animo    
mortem exspectem1 nec ne1 alia e/ ratio3
 ad exi/imationem autem  et meam et     
ve/ram omn9oque civitatis1 non conv5ire 
mihi arbitror  huiusmodi quicquam fac]e1
 qui et hanc aetatem et hoc nom5 adeptus
 sum1  sive illud m]ito1 sive imm]ito2  
c]te op9io e/1 ,socratem aliqua re      
prae/>e pl]isque hom9ibus4 ,si igitur ii
 ve/rum qui vid5tur  prae/>e aut        
sapi5tia aut =titud9e aut alia quacumque
 virtute1 ita  se adhibebunt1 turpe id  
fu]it2 quales ego saepe vidi 9 iudiciis1
 qui  aliquid esse vid]5tur1 mirifice   
tam5 sese g]]e1 quippe putantes  nescio 
quid horr5dum sibi ev5turum1 ubi        
mori5dum =et2 quasi  immortales ess5t   
futuri1 si a vobis non occid]5tur4 ,qui 
quidem mihi  labem adsp]g]e vid5tur     
civitati2 adeo ut ext]orum non nemo     
exi/im>e possit1 virtute prae/antes     

,a!ni5ses1 et quos quisque  sibimet ipsi
 9 magi/ratibus cet]isque honoribus     
m&&is praepon]e  soleat1 eos nihilo     
prae/antiores muli]culis esse4 ,haec    
enim1  ,a!ni5ses1 nec vos fac]e decet1  
qui modo qualescumque esse videm9i1  nec
 si nos faciamus1 a vobis conc$5dum e/2 
s$ hoc sane o/5d5dum1  multo potius     
damnaturos vos esse eum1 qui mis]abilia 
haec spectacula  edat1 faciatque ut     
civitas d]ideatur1 quam qui se t5eat    
quietus4 ,mitto  exi/imationem1 cives2  
ne iu/um quidem esse arbitror exor>e    
iudicem1  aut ab exorato absolvi1 s$    
doc]e ac p]suad]e4 ,non enim ad hoc s$et
  iudex ut ius gratificetur1 s$ rem ut  
iudicet2 utpote iuratus1 se non         
gratiam1 quibuscumque libeat ipsi1 s$   
ius r$diturum esse ex  legibus4         
,quocirca nec nobis licet assuefac]e vos
 ad pei]&um1 nec  vobis assuefi]i3 sic  
enim neutri no/rum pietatem s]v>e       
possunt4 ,ne  igitur putate1 ,a!ni5ses1 
ea mihi apud vos faci5da1 quae neque    
hone/a1 nec iu/a nec pia esse c5seo1    

nunc praes]tim1 pro ,iuppit]1  quum     
maxime ,,tr#c impietatis arcessitus ab  
hocce ,melito4 ,nam si  p]suad5do atque 
exor&o vim vobis aff]rem iuratis1 ap]te 
doc]em  non /atu5dos vobis deos esse1 et
 plane1 dum causam dico1 accus>em  memet
 ipsum1 tamquam deos non cr$5tem4 ,s$   
tantum abe/ ut id faciam1  ,a!ni5ses1 ut
 magis etiam cr$am quam meorum quisquam 
accusatorum2  iamque vobis p]mitto ac   
deo1 iudic>e de me1 sicut optimum tum   
mihi  futurum e/ tum vobis4             
,,p>s ,,ii4    ,qu>e igitur haud indigne
 f]am1 ,a!ni5ses1 quod factum e/ ut me  
damn>etis1 et alias plurimas habeo      
causas1 neque inop9anti mihi id  factum 
e/2 qu9 multo magis utrorumque          
calculorum miror effectum  num]um4 ,non 
enim put>am tam prope a=e1 s$ aliquanto 
longius3 nunc  autem si tres modo       
calculi alit] cecidiss5t1 op9or1        
evasissem4 ,ac  ,melitum quidem iam     
videor mihi evasisse1 neque evasi       
tantum1 s$ nem9i  hoc dubium e/1 si     
,anytus et ,lyco ad me accus&um non     

surrexiss5t1  illum etiam mille dra*mas 
soluturum fuisse1 non recepta qu9ta p>te
  calculorum4--,ae/imat ergo mihi vir   
litem po5amque morte4 ,sit  ita4 ,quanam
 autem re ego contra ae/imabo1          
,a!ni5ses8 ,ea c]te quam  comm]ui4 ,quid
 igitur8 ,quam comm]ui po5am aut multam1
 quod nescivi  quietus me t5]e 9 vita1  
nihilque curans ea quae pl]ique1        
quae/um1  rem famili>em1 conciones et   
pote/ates et conspirationes et s$itiones
  quae 9 civitate fiunt1 quod putabam   
longe longeque digniorem me esse  quam  
ut ex talibus salutem qua]]em1 non egi  
hoc ut obirem ea quibus  obeundis nec   
vobis nec mihi ipsi quicquam utilitatis 
aff]re potuissem1  s$ ut quemque        
privatim dem]]] quo maximo videb> posse 
m]ito1 hoc  unum egi1 ausus cuique      
ve/rum suad]e ne su>um r]um ullius curam
  suscip]et prius quam sui ipsius       
suscepisset1 ut quam optimus et         
prud5tissimus fi]et1 neve negotiorum    
civitatis prius quam ipsius  civitatis1 
eodemque modo cet]>um item r]um curam et

 cogitationem  suscip]et3 quid igitur   
comm]ui1 talis qui fu]im8 ,boni sane    
aliquid1  ,a!ni5ses1 si modo pro        
dignitate atque ex v]o ae/imatis2 et    
quidem  boni id g5us quod conv5iat mihi4
 ,iam quid conv5it paup]i viro1         
b5em]5ti1 qui otio indiget ut vos ad    
virtutem adhortetur8 ,nihil e/  quod tam
 conv5iat1 ,a!ni5ses1 tali viro magis1  
quam ut ei publice  victus 9 prytaneo   
praebeatur2 multoque id magis quam si   
quis ve/rum  equo aut bigis aut alio    
curriculo ,olympiis vicit4 ,is enim vos 
facit ut  beati videam9i esse1 ego autem
 ut sitis3 isque victu non indiget1 ego 
autem indigeo4 ,itaque si me oportet ex 
v]o ac pro dignitate ae/im>e1  victum   
dicam 9 prytaneo4    ,=tasse igitur     
vobis1 quum haec dico1 similit] videor  
dic]e ac de  mis]atione et supplicibus  
v]bis1 arrogant] contumax2 v]um non ita 
se  res habet1 ,a!ni5ses1 s$ hoc potius 
modo4 ,p]suasum e/ mihi1 a me  sci5te   
nem9em affici iniuria--s$ vobis quidem  
id non p]suas]o2 nam  breve fuit tempus1

 quo s]mones int] nos contulimus3 nam si
 lex esset  vobis1 sicut apud alios     
hom9es e/1 morte ne quis multetur unius 
tantum  diei iudicio s$ plurium1        
p]suad]i illud vobis potuisset2 nunc    
autem  non facile e/ tam brevi tempore  
tantas calumnias dilu]e--3 s$  p]suasum 
quum sit mihi1 a me nem9em affici       
iniurira1 multum abe/ ut  me ipsum      
iniuria afficiam1 meque ipse dicam      
aliquo malo dignum1 aut  huiusmodi      
aliquid comm]uisse4 ,quid metu5s8 an ne 
mihi ev5iat id1 quod  ,melitus me dicit 
comm]uisse1 quod nego me scire bonum    
malumne sit--pro  eo num ex iis1 quae   
c]to scio mala esse1 delectu facto1 hoc 
me dicam  comm]uisse8 ,num v9cula8 ,et  
quid me opus e/ viv]e 9 c>c]e1  s]vi5tem
 eorum qui quoque tempore con/itu5tur   
pote/ati1  ,undecimvirorum8 an          
pecuni>iam po5am1 et 9 v9culis ret9]i1  
donec  solvam8 ,at hic id ipsum mihi    
recurrit1 quod modo dicebam3 nihil mihi 
e/  pecuniae1 unde solvam4 ,exsilione   
ergo ae/imabo litem8 ,=tasse enim  ratam

 facietis hanc ae/imationem4 ,at non    
tanta vitae cupiditate  occaecatus sum1 
ut nequeam vid]e1 quum vos1 cives mei1  
p]f]re non  potu]itis meos s]mones et   
conv]sationem meam1 quae vobis adeo     
mole/a  et invidiosa facta e/1 ut iam ab
 ea lib]>i velitis1 alios hom9es eam    
facile laturos esse4 ,id ego ut cr$am1  
,a!ni5ses8 ,pul*ra sane mihi  vita erit1
 si ego hoc aetatis demigrans h9c1      
urbemque aliam ex alia  mutans et       
undique expulsus vivam4 ,c]to enim scio1
 quocumque v5]o1 uti  hac 9 urbe1 non   
de=e qui diss]5tem me audiant           
adolesc5tes2 ac si  eos repellam1 hi me 
ipsi expell5t1 inductis ad id s5ioribus2
 s9 non  repellam1 faci5t illud eorum et
 patres et cognati1 eorum causa ipsorum4
    ,nunc =sitan dix]it aliquis3        
,tacitus et quietus1 ,socrate1 viv]e    
nobis  non pot]is1 si h9c egressus eris8
 ,hoc v]o pluribus ve/rum ad  p]suad5dum
 apte explic>e longe difficillimum e/4  
,nam sive dicam esse  illud deo non     
p>]e1 atque ideo me haudquaquam quietum 

esse posse1 non  cr$etis mihi quasi     
dissimulatione uso2 s9 rursus dicam1    
nullum hom9i  maius bonum posse cont+]e1
 quam ut quotidie s]mones conf]at de    
virtute et cet]is rebus1 de quibus      
diss]5ti vos mihi op]am datis1  meque et
 alios exploranti--nam inexplorata vita 
non vitalis hom9i  e/--3 hoc igitur     
dic5ti etiam m9us cr$etis mihi4 ,s$ ita 
res e/ ut  ego dico1 cives2 s$ non      
facilis e/ ad explic&um4 ,acc$it quod   
ego  non consuevi me dignum deput>e ullo
 malo4 ,et5im si mihi arg5tum  esset1   
tanto litem ae/im>em quantum solv]e     
possem--nam nullum mihi ea  re damnum   
fi]et--3 nunc autem nihil e/2 nisi =te1 
quantum ego  solv]e pot]o1 tanto mihi   
ae/im>e vultis4 ,=tasse solv]e vobis    
potu]im admodum m9am arg5ti3 igitur     
tanto litem ae/imo4 ,s$ ,plato  hic1    
,a!ni5ses1 et ,crito et ,critobulus et  
,apollodorus iub5t me  trig9ta m9is     
ae/im>e1 ipsique se ob/r+]e volunt      
sponsione4 ,ae/imo igitur tanto3        
sponsoresque eius arg5ti iidem vobis    

erunt locupletes4                       
,,p>s ,,iii4    ,exigui quidem temporis 
causa1 ,a!ni5ses1 nom5 vobis et crim5   
fiet ab  iis1 qui civitati ve/rae       
mal$ic]e vol5t1 ex eo quod ,socratem    
occidi/is1 virum sapi5tem4 ,vocabunt    
enim me sapi5tem1 etsi non sum1  qui    
vobis opprobrium dic]e cupi5t4 ,at si   
p>ump] exspectassetis1 idem  fatalit]   
vobis ev5isset4 ,videte enim aetatem    
meam1 quam longe  process]it 9 vita1 et 
prope sit mortem4 ,dico autem illud non 
ad omnes  vos3 s$ tantum ad eos qui me  
morte mult>unt4 ,ac dico hoc quoque ad  
hos  eosdem4 ,putatis =tasse1 ,a!ni5ses1
 inopia v]borum me cecidisse  talium1   
quibus vos mov]e potuissem1 si put>em   
nihil non faci5dum ac  dic5dum1 ut a    
vobis absolv]]4 ,nihil pr(ecto m9us4    
,inopia quidem  cecidi1 v]um non        
v]borum1 s$ audaciae et impud5tiae1 et  
quod  voluntas mihi defuit dic5di ad vos
 ea1 quae vobis gratissima ess5t        
auditu1 si et eiul>em et lam5t>] atque  
alia fac]em et dic]em  multa1 mihi1 ut  

ego aio1 indecora2 qualia vos adsueti   
e/is ex cet]is  audire4 ,s$ neque antea 
putabam p]iculi metu faci5dum esse      
quicquam  inhone/um1 nec me nunc po5itet
 causam ita dixisse1 itaque dic5tem     
multo me emori malo quam i/o modo viv]e4
 ,neque enim 9 iudicio neque  9 bello   
aut me aut alium quemquam decet ma*9&o  
et omnia t5t&o id  ag]e ut effugiamus   
mortem4 ,nam et 9 proeliis saepe videmus
 int]itum  posse vit>i1 si quis sese    
abiectis armis supplex conv]t]it ad     
insequ5tes2 uti et alia sunt multa 9    
quovis g5]e p]iculorum effugia  mortis1 
si quis nihil non fac]e et dic]e ausit4 
,s$ vide ne non illud  difficile sit1   
,a!ni5ses1 mortem evit>e1 s$ multo      
difficilius1  improbitatem3 velocius    
enim haec currit morte4 ,ita nunc ego1  
ut t>dus  et s5ex1 a t>diore sum        
oppressus2 accusatores autem mei1 ut    
viol5ti  et acres1 a velociore1 malitia4
 ,ac nunc quidem disc$imus h9c1 ego     
morti addic5dus a vobis1 i/i contra     
addicti v]itatis voce pravitati  et     

iniu/itiae4 ,atque ego illam s5t5tiam   
ratam habeo1 i/ique hanc  suam4 ,igitur 
haec et oportebat sic1 op9or1 agi1 et   
satis tol]abilit]  acta puto4    ,quod  
reliquum e/1 cupio vobis vatic9>i1      
condemnatores mei4 ,p]v5i  enim nunc eo 
ubi maxime hom9es vatic9antur1 quum mors
 imm9et4 ,nam  pra$ico1 cives1 si me    
occid]itis1 cont9uo vobis po/ excessum  
meum  v5turam esse po5am1 longe1        
,iuppit]1 graviorem illam quam qua me   
multa/is capitali4 ,hoc enim nunc       
feci/is1 spe inducti =e ut  r$d5dam     
vitae rationem defugiatis3 s$ contra    
plane ev5turum vobis  dico4 ,plures     
erunt vobis ca/igatores1 quos adhuc ego 
cohibebam1 vos  autem id non s5tiebatis2
 eruntque illi graviores1 quo           
adolesc5tiores  sunt1 et ve/ram magis   
movebunt indignationem4 ,si v]o putatis1
  occid5dis hom9ibus prohibituros vos   
esse ne quis vobis vitam exprobret  p>um
 hone/e actam1 haud recte iudicatis4    
,i/a enim via defug]e  c5suram nec licet
 nec decet2 at haec et pul*]rima cuique 

et facillima  via e/1 non int]cip]e     
cet]os1 s$ suum ipsius animum sic       
compon]e  ut fiat quam optimus4 ,ita    
haec vobis qui me condemna/is           
vatic9atus1  des9o4    ,cum 8 v]o qui me
 absolv]unt lib5t] colloqu> de iis1 quae
 modo  facta sunt1 int]im dum magi/ratus
 suas res agunt1 egoque nondum  abducor 
quo abductum me mori oportet4 ,itaque   
mihi manete1 cives1 tantum  temporis3   
nihil enim ob/at quo m9us int] nos      
confabulemur1 quoad  licet4 ,nam vobis  
tamquam amicis o/5d]e volo1 quid        
signific5t haec  quae mihi nunc usu     
v5]unt4 ,et5im mihi1 iudices--quippe vos
 iudicum  nom9e recte                   
appell>im--mirabile quiddam ev5it4 ,nam 
consuetum mihi  div9um om5 priore quidem
 tempore p]quam frequ5s semp] erat1 et  
p]levibus de causis adv]sabatur1 ubi    
quid non b5e facturus  essem4 ,nunc     
autem1 ut ipsi videtis1 hoc accidit     
mihi1 quod sane quis  putet ac v]e      
num]atur extremum malorum3 s$ mihi neque
 exeunti mane  domo adv]satum e/ signum 

dei1 neque quum huc adsc5d]em 9         
iudicium1  neque 9 ulla s]monis p>te1 si
 quid dic]e vellem2 tametsi id 9 aliis  
s]monibus mihi plurimis locis m$ium     
dictionis cursum inhibuit4 ,nunc  autem 
nusquam 9 huius diei actione mihi1 nec  
faci5ti quicquam nec  dic5ti1 adv]satum 
e/4 ,cuius rei quam causam esse suspic]1
 ego dicam  vobis4 ,nam videtur id quod 
mihi accidit bonum fuisse2 ac nequaquam 
recte  suspicamur1 qui malum putamus    
esse mortem4 ,magno argum5to mihi hoc   
fuit3 non pote/ fi]i qu9 adv]satum mihi 
fuisset consuetum signum1  nisi ego     
aliquid boni essem acturus4             
,consid]emus iam sic quoque1 quam magna 
spes sit bonum illud esse4 ,ex  duobus  
enim alt]um e/ mors3 nam aut velut 9    
nihilum int]itus e/1 ut  ne ullum quidem
 ullius rei s5sum ret9eat mortuus1 aut1 
quod vulgo  dicitur1 commutatio qua$am  
et p]egr9atio animi hac ex s$e h9c 9    
aliam s$em4 ,ac sive omnis s5sus        
privatio e/1 similisque ei somno1 quo   
quis consopitus ne somnium quidem ullum 

c]nit1 mirificum prorsus lucrum  e/ 9   
morte4 ,ego enim put>im1 si quis delig]e
 velit talem noctem1 9  qua sic dormivit
 ut nullum vid]it somnium1 cet]asque    
noctes et dies  vitae suae comp>atas cum
 ea nocte velit reput>e ac dic]e1 quot  
dies  et noctes melius suaviusque tali  
nocte eg]it 9 sua vita2 put>im eum1  non
 modo privatum hom9em s$ regem magnum1  
admodum num]abiles illas  rep]turum     
esse1 cum cet]is collatas diebus et     
noctibus4 ,quodsi  eiusmodi quiddam e/  
mors1 lucrum equidem dico3 ita enim     
nihil amplius  videtur omne consequ5s   
tempus esse quam una nox3 s9 similis    
mors e/  migrationi h9c 9 aliam s$em1   
v]aque sunt quae dicuntur1 habit>e      
illic omnes qui vita cess]unt1 quid e/  
quod huic bono praef]amus1  iudices8    
,nam si quis delatus ad inf]os1 ab 8 qui
 se iudices f]unt  evas]it1 eosque      
conv5]it qui v]e sunt iudices1 quos     
etiam dicunt  illic iudic>e1 ,m9oem1    
,rhadaman?um1 ,aeacum1 ,triptolemum1    
atque alios1  quotquot ex semideis vitam

 iu/e p]eg]unt1 an sp]n5da vid]i pot]it 
ea migratio8 ,iam v]o v]s>i cum ,orpheo1
 ,musaeo1 ,hesiodo1 ,hom]o1  quanti     
cuique ve/rum ae/im&um videtur8 ,ego    
c]te saepe emori cupio1  si illa sunt   
v]a4 ,nam mihi quidem ipsi delectabilis 
ibi conv]satio  erit1 si colloqui       
licebit cum ,palam$e et ,aiace          
,telamonio1 et si quis  priscorum alius 
iniquo iudicio oppressus e/3 conf]re    
meos casus cum  illorum1 non iniucunda1 
ut arbitror1 res erit4 ,id v]o vel      
maximum erit1  ita me viv]e1 ut eos qui 
illic sunt1 similit] atque hic hom9es1  
exam9em atque explorem1 quis sapi5s sit 
eorum1 et quis sibi videatur  esse1 quum
 non sit4 ,quanti t&em quis ae/im&um    
putabit1 iudices1  explor>e eum qui     
magnum illum ex]citum duxit ad ,troiam1 
aut ,ulyssem  aut ,sisyphum8 ne sexc5tos
 memorem alios1 vel viros vel muli]es1  
quibuscum v]s>i et colloqui et ad       
exam9is consuetud9em r$ire1  nimium     
quantum erit beatitatis4 ,non enim illi1
 op9or1 ea de causa nos  occid5t4 ,nam  

et cet]is rebus beatiores illi sunt     
nobis qui hic  vivimus1 et reliquum iam 
tempus immortales sunt1 si modo quod    
vulgo  dicitur1 v]um e/4    ,s$ vos     
quoque decet1 iudices1 bonam spem agit>e
 de morte1 idque unum  animo t5]e v]um1 
numquam viro bono mali quicquam ev5ire  
posse1 nec  vivo1 nec mortuo1 nec res   
eius negligi a diis3 nec mihi haec nunc 
accid]unt =tuito1 s$ illud non dubium   
e/1 qu9 iam mori atque 8  a]umnis       
exsolvi optimum fu]it mihi4 ,propt]ea   
etiam nusquam me  revocavit signum i/ud2
 nec magnop]e iis1 qui me condemn>unt et
 qui  accus>unt1 succ5seo3 etsi non eo  
consilio agebant condemnatores mei et   
accusatores1 s$ quod mihi noc]e se      
cr$id]ant2 9 quo sane non c>5t  iu/a    
repreh5sione4    ,tantum adhuc ab iis   
peto4 ,filios meos1 quum primum         
adolev]unt1  co]cete1 cives1 eodemque   
illos modo vexate1 quo ego vos vexabam1 
si  vobis videbuntur vel opibus vel ulli
 alii rei /ud]e potius quam  virtuti2 ac
 si videbuntur sibi aliquid esse1 quum  

nihil s9t1 exprobrate  illis1 sicut ego 
vobis1 quod non /udeant iis quibus      
oportet rebus1  put5tque aliquid se     
esse1 quum nullo s9t num]o4 ,quod si    
fec]itis1  iu/a accep]imus et ego a     
vobis ipse et filii4 ,s$ iam tempus e/  
h9c  abire1 mihi quidem ad mori5dum1    
vobis ad viv5dum4 ,utris autem no/rum   
melius cessurum sit1 id nemo quisquam   
scit praet] deum4                       
,,f9is4      ,,tr#a ,quomodo - quomodo4 
,,tr#b ,utrum - utrum4    ,,tr#c        
quummaxime - quum maxime4               
,,transcrib]',s ,,notes3    ,! foll[+   
edition 0 us$ = ! transcription ( !     
,lat9 text3      ,fri$ri* ,augu/ ,wolf1 
,platonis ,apologia ,socratis 7,b]l91   
,nauck1    #ahab7    ,! introduction 0  
tak5 f ?is edition3      ,f4 ,wagn]1    
,plato's ,apology ( ,socrates & ,crito  
7,bo/on1 ,john    ,allyn1 #ahgg7        
,head+s 7 add$ to mat* ! logical        
/ructure po9t$ out 9 ?is  introduction4 
,footnotes add$ by ! ,transcrib] are    
m>k$ z ,,tr#a1  ,,tr#b1 etc4