,paliwanag ng ,tagapagsalin3 ,ang tekstong ito ay nasa lumang ,tagalog1 na gumagamit ng titik g na may tilde sa ibabaw 7g71 na makikita halimbawa sa mga salitang ng1 mga1 at ngayn4 ,kung hindi maayos na nakikita ang titik g1 tiyaking ,,utf-#h ang nakasaad na file encoding sa iyong text reader4 ,maaari ring kailangang palitan ang font na iyong gamit4 ,minumungkahi ang mga font na ,consolas at ,deja,vu ,sans ,mono4 ,kung hindi sapat ang mga paglutas na ito1 gamitin na lamang ang ,latin-#a na bersyon ng e-text na ito4 ,maraming pagkakaiba ang mga katawagang ginamit ng may-akda doon sa mga ginagamit sa kasalukuyan sa makabagong balarilang ,filipino4 ,halimbawa ay ang 8pangdiw0 ng may-akda ay tumutukoy sa noun sa ,ingles1 nguni't sa makabagong balarila ang pandiwa ay verb sa ,ingles4 ,ang mga bahagi ng teksto na may mga pahilig na titik 7italic7 ay ipinaloob sa mga salungguhit4 ,ang mga bahaging may makakapal na titik 7boldface7 ay ipinaloob sa mga simbolong panumbas4 ,,balarilang ,,tagalog ,balarilang ,tagalog ,,sinulat ,,ni ,,mamerto ,,paglinawan ,katulong sa 8,taliba0 at sa ilng phayagng litw sa ,maynil4 ,,unang ,,pagk,,limb,g ,,maynil4--,s4 ,p4 ,limbagang ,magiting ni ,honorio ,lpez4 ,dang ,anloague1 blg4 #cai4--;,binundok #aiaj ,arng tunay ng ,kumath4--,pag-usigin ang magpalimbg ng wal siyng pahintulot1 at ipallagy na nakaw ang aklt na walng tandng lihim ng nagpalimbg4 ,ang aklt na it'y ipinagbibil sa madlng ,aklatan sa ,maynil4 ,nagbibil rin ng ting at pakyawan sa bahay ng ,kumath1 ,santamesa1 blg4 #dfg1 7looban #c7 ,sampalok1 ,maynil1 ,k4 ,p4 ,,sa ,,katagalugan ,ikw1 masayng bayan ng mga ,,taga-,,ilog1 magandng lah ng mga ,,bayani1 bayan at lahng sinilangan ng mga dakilng ,lakang-,dula at ,balagts1 ng magigitng na ,rizal at ,bonifacio1 bayan at lahng may isng wikng sarili at katutub1 matams at mayaman1 wikng pinakammahl at sinsalit ng angawangaw na pilipino ng isng lahng may sariling puri1 dangl at kabihasnn1 ng wikng pinpangarap ko't inasahan na1 siyng magigng ,,wik ,,ng ,,sangkapilipinuhan sa maligayang araw ng ,bukas2 ikw ng1 bayan ng mga ,taga-,ilog at lah ng mga ,bayani1 ang siyng tangng pinaghhandugn nitng munt at abng aklt na it1 nang paghahandg na magiliw sa dibdb1 malugd sa pus at tas sa klulw4 ,mamerto ,paglinawan ,sampalok1 ,maynil1 ,disiembre1 #aiaj4 ,,paunaw ,sapl nang lumunsd sin ,magallanes sa mga kawiliwiling baybayin ng lupng ,seb1 dil kay'y nang ituntng ang kanyng mga pa sa ,kapulng ,pilipinas na sa kanyng kariktn ay nagkpalad tuly tawaging ,muty ng ,silangan1 sapl nang kanyng mtukls ang lupng it1 na may sariling kabihasnn1 may sariling pammahal1 may sariling pananmpalataya1 wik1 ugal1 tugtugin1 pananamt1 atbp41 at hanggng sa mga sandalng it na1 ang bayang ,amrika1 ang bayang mbituwn at msalap ay siyng naghhawak ng ating buhay at kapalaran1 ng ating klulw at pag-isip1 ng ating ginhawa at kalayan1 dito sa mga dakilng sandalng it na nagsusumikap tayo ng bung laks at kumikilos ng bung sigl sa ikapagttam at ikapagwwag ng ating ,,ban,l ,,na ,,layon1 hangg ngayn1 muulit ko1 ay walng nag-akal nangahs yumar 7ipagpatawad sa akin ang pagttapt7 ng isng wags na ,balarilng ,tagalog upng mapagbatayn sa tumpk na pagsasalit at matuwd na pagsulat sa mayamang wik ni ,balagts4 ,lumilipas ang mga sandal1 dumaran ang mga araw1 mga araw at sandalng hind na magbbalk na1 wal tayong maanag-ag sa kasaysayan ng ating wik liban sa mallab maddilm na talat4 ,hind ko itintakuwl ang kasalukuyang pagsulong ng wikng sarili1 hind ko pinawwalng kabuluhn ang masiglng pagsusumikap ng ating mga mnunult at mnanagalg sa pagppadingl at pagpaplaganap ng ating klulw1 bagks pinakappuri ko at pakappurihin ang kanilng mga pagppagl at pagpapakpuyat4 ,ngun't guntn nating sumandal1 ng isng pagggunitng matas at malalim kung paano ang ngay'y nangyayari sa ating wik4 ,nrit na tayo sa kapanhunan ng ,siglo ,,xx at hanggng sa mga sandalng it ay wal pa tayong mga sariling aklt na sukat pagkkilanln ng ating mayamang salit at matuwd na pagsulat4 ,kah't manawarng sa hinharp ay mag-ibayo tayo ng sigl at huwg tumugot kailan man hanggng hind mpatampk sa dakilng luklukan ang wik ni ,lakang-,dula6 ,is sa mahhalagng slirann na ngay'y karapatdapat pag-kulan ng ating pagkukur ay ang nuukol sa slirann ng wik4 ,itng slirann ng wik ay makabuluhn at dakil1 pagk't siyng diw klulw ng ,bayan4 ,hind kil sa atin na1 ang may hawak ngayn ng ,pmahaln sa ,pilipinas ay ang bayan ni ,washington1 at hind rin nlilingid na1 ang kanyng sinsalit'y ang wik ni ,shakspeare4 ,ang wikng gingamit pinag-aralan sa ,pilipinas gaya rin namn ng ibng bayang mahihin ay ang wik ng sumsakp at hind ng sinsakp1 gayng ang matuwd sana at siyng dapat sundn ay gamitin at pag-ralan ang wik ng sinsakp at hind ng sumsakp4 ,dahiln dito1 kung kay ang wikng ingls ay siyng sa ngay'y itinutur sa mga paralng bayan1 sa mga batng siyng sa kinbukasa'y mangagsisilalak1 at sanh sa ganitng pagtutur at pagpaplaganap ay pinagllaann na tuly ng isng npakalakng gugol4 ,aln mang ,pmahaln ay may sariling laks sa kanyng mga akal1 at dahiln dito kung kay ang paglaganap sa isipng pilipino ng nturang salit ay hind na dapat tawaran4 ,ang ganitng mga pangyayari1 mga pangyayaring par sa ati'y mahalag1 ay siyng lag nang pumpukaw sa matahimik na pagpaphingaly ng aking gunit1 siyng tuw na'y lumilikh sa aking gungun ng mga panukal at mga parang ikabbuhay1 ikadidilg at ikallaganap ngayn at kailan man ng matams at mayamang wik ni ,risl4 ,it ang sa aki'y nag-udyk1 it ang nagpasulk sa malamg na tubig ng aking pus at iyn ang pumukaw sa mapayapng pagkakgulayly ng aking pag-isip1 at dahiln dito'y siy ang aking kalasag sa pakikipgtunggal1 siy ang aking baluti sa pangngahs ko ng pagyar nitng ,,balarilang ,,tagalog na dapat panundn sa pagsulat at pagsasalit ng sariling wik4 ,hind lamang ang matuling paglaganap ng wikng ingls ang nagbunsd sa akin sa pagyar ng aklt na it4 ,mayron pa3 ang pagkakibibng ayos ng panunulat na ngay'y ginagaw ng ating mga mnunult at mnanagalg1 pagkakibibng ang is't is'y nagkaklabglabg at ang baw't is'y may kankaniyng tuntuning sinsund sa sarili na siyng sanh ng malimit na kamaln1 ngun't kamalng hind mipalagy na ganit dahil sa kasalatn ng mga ptakarng dapat taluntunn4 ,sa pagnanas ko ngng maparam ang ganitng mga ulap na nakattabing sa maningnng na liwanag ng ating panunulat1 ay pinaginutan ko ngng sulatin ang aklt na it na siyng magigng ilaw at tungkd sa pagtahak sa landasing madilm at maduls ng ating pagsulat4 ,sa ganng pagkukur ko1 ang isng malakng balakd na nakappinsal sa pagksulong at paglaganap ng ating wik ay ang kasalatn ng isng ,balaril ,gramtikng sukat alituntunn ng mga nangagssisulat4 ,ang pagkaksalungatan sa pagsulat ay nabbatay sa pagkakbukdbukd ng mga mnunult at mnanagalg4 ,sa kasalukuyan1 ang mga it'y nabbahagi sa dalawng malakng pangkt3 is'y ang tintawag na makalum at pinammagatng makabago ang ikalaw4 ,ang mga makalum'y sumsund sa mga tuntuning lum dati ng pagsulat na siyng sa ganng pagkukur nil ay tumpk2 at ang mga makabago'y sumsund namn sa mga ptakarng bagong likh ng pag-isip bagong paran ng pagsulat ng ating wik4 ,ang pagtutunggalng it ay lubhng mahigpt3 is't is'y may sariling ayos parang pinannangnn sa pagyar ng gayng hugis any at sa pagsund sa gay't ganitng pagsulat4 ,ak1 palibhas'y nmulat sa mga hulng kapanhunang it1 maibign sa mga bagong likhn ng pag-isip at sapagk't inakal kong tumpk ang mga tuntuning sinsund ng mga makabago1 kay't ang npita kong sundn ay ang mga kaparaanng ntukls at sinsund ngayn ng ating maraming mnunult at mnanagalg sa likd ng isng matas at mahabng pagsusur na aking ginaw ukol sa bagay na it4 ,is pa rin sa lalng makkabuluhng bagay na sa aki'y umakit na sulatin ng ang aklt na it ay ang pagdami ng mga phayagn1 ang pagdags ng mga nobela at ang pagssimul sa paglabs ng mga aklt na nuukol sa karunungan na1 paraparang nasusulat sa ,wikng ,tagalog4 ,ang laht ng it ay nagllarawan ng manningas na sul upng tumanglw at magbigy liwanag sa mga gunitng dahp1 sa mga gunitng hind nakmasd ng maningnng na liwanag ng karunungan dahil sa kkapusn ng pisng sukat makabt sa matayog na luklukan ng pag-aral4 ,ngun't kinakailangan namn na1 ang mga phayagng iyn1 mga nobela at mga aklt karunungan ay magkais sa matwd na landasin ng pagsulat1 at upng maganp it'y kailangang msalig sa mga tuntuning nilagd sa ,balaril ,gramtik upng ang pagbbalit1 pagssalaysy pagpapaliwanag ay mpawast mpatumpk4 ,sumandalng pagbalikn sa ating mga gunit yang tumutukoy sa mahalag at mdakilng slirann ng isng wik4 ,sa ,el ,filibusterismo ni ,rizal1 itng bantg na aklt sa ,europa ma't ,amrika ay nagsad ng isng mahalag at dakilng aral1 na3 ,,ang ,,wik ,,ay ,,siy,,ng ,,pag-,,isip ,k,,luluw ,,ng ,,bayan4 ,dito'y mpipig natin ang isng masagan at makabuluhng kats1 isng masarp at malinamnm na lasa na dapat sundn1 pagyamanin at ipagtanggl4 ,tinutukoy ko ang ,wikng ,tagalog1 ang wikng mahl sa ating mga pus1 hiys ng ating lah1 sagisag ng ating ugal at larawan ng ating kabihasnn1 na1 sang-ayon sa pants na aral ng ating ,bayani ng ,kalayan ay kinakailangang mahaln1 pagyamanin at ipagtanggl sa mga nangag-akalng umins ng kanyng hining1 sa mga nangagnnasng sumugp ng kanyng kasiglahn at sa mga nangagnnais na pumaty sa kanyng dakilng diw at sa kanyng maningnng na ur4 ,atin ngng mahaln1 pagyamanin at ipagtanggl ang katutubng wik na ginamit nin ,lakang-,dula1 ,pilapil1 ,balagts1 ,rizal1 ,mabini1 ,plaridel1 atbp4 at ng wikng ngay'y gingamit ng bung ,katagalugan magng sa pag-ibig1 sa pananmpalataya1 sa pag-awit1 sa pakikpanaym1 sa pagppulong1 sa pakikpaglar1 sa pagtulog1 sa paglliwalw1 at sa laht na ng mga kilos ng katawn1 galw ng bisig1 mith ng pus1 pangarap ng diw1 adhik ng damdamin1 udyk ng kalooban1 tibk ng dibdb1 likh ng pag-isip at ib't ib pa1 sukdng ang magiliw na pagmmahl at masiglng pagtatanggl na it ay pagkaramayan ng maraming paghihirap1 pagkagugulan ng ating mga bisig at pagkhandugn ng ating mga buhay1 huwg lamang makapanag ang mga nangag-akalng umins pumaty sa kluluw at buhay ng isng wikng gingamit ng angawangaw na tao at ng isng lahng may sariling dangl at may sariling kabihasnn4 ,bayng ang isng wik ng bayan ay mpasailalim ng isng kapuw wik1 bayng ang wikng ya'y malansg at magkadurogdurog1 itakwl sa gunit't alaala1 ay katumbs ng pagpapabay na yurakan ang kanyng watawat1 na sakmaln ang kanyng buhay1 na durugin ang kanyng kluluw1 na lansagn ang kanyng lah4 ,wal nang katotohanang gaya nit1 palibhas ang wik ay anino ng ugal ng isng bayan1 larawan ng kanyng mga kilos at hilig1 sagisag ng kanyng angkn1 banag ng kanyng kabihasnn at baks ng isng matas na pag-ibig at pagmmahl sa bayang kingisnn4 ,sino mang nagmmahl sa isng wik ay nagmmahl din sa kanyng bayan at sa kanyng lah4 ,sino mang tumtakuwl sa wikng sarili ay tumtakuwl din sa bayang kingisnn at sa lahng nagbibigy ng kanyng dangl at kabuhayan4 ,ilng pagkukurng mahhalag ang akin namng tutukuyin ngayn ukol sa mga wik sa ,pilipinas at ang khalagahng tagly ng ,wikng ,tagalog4 ,tatlng wik lamang ang pinakmalaganap sa kasalukuyan3 is'y ang bisay1 na sinsalit sa dakong ,timog ng ,kapuln1 tagalog ang ikalaw na sinsalit sa gitn at ibab ng ,lusng at ilokano ang ikatl na sinsalit namn sa dakong ,hilag ng ,pilipinas4 ,kung issalig sa dami ng mga tong gumgamit1 ang wikng bisay'y siyng pangulo sa laht1 sang-ayon sa talng nbasa ko4 ,ngun1 kung urin sa kagandahan ng is't is1 sa katamisn1 sa kayamanan1 sa karamihan ng mga phayagn1 sa kasaganan ng mga aklt at mga dul1 ang ,wikng ,tagalog ay siyng pangulo at siyng may matas na ur sa laht1 lalng lal na kung isasgunit ang masisiglng kilos sa hulng kapanhunang it na walng tigil ng pagppalimbg ng mga aklt1 ng pagppalabs ng mga phayagn at ng pagppatanghl ng mga dul4 ,alinsunod sa mga pangyayaring it1 ay labis ang aking pag-asa na1 ang araw ay drating na mtutupd ang aking pangarap na1 ang wik sa haharapn ng ,kapilipinuhan ay ang wik ng mga ,taga-,ilog1 ang wikng matams ng mga ,lakang-,dula1 ng mga ,balagts1 ng mga ,risl1 ng mga ,mabini1 atbp4 ,bbanggitn ko rito ang mga aklt na aking pinagsalign sa pagnanas kong makayar ng isng ,gramtikng bu at wags na wags na tagalog4 ,sinanggunn ko ang ,diccionario ni ,san ,lucar1 pinag-aralan ko ang mga ,gramtica ,hispano-,tagala nin ,fr4 ,minguella at ,campomanes1 sinur ko ang mahhalagng lathal ni ,rizal ukol sa bagong pagsulat ng tagalog na npalathal sa ,la ,solidaridad1 nilitis ko ang makkabuluhng lathal ni ,g4 ,eusebio ,daluz1 inisis ko ang mahhalag ring lathal ng katotong ,sofronio ,g4 ,caldern1 at matas kong sinur at pinag-aralan ang ib't ibng pagkukur at sarsarng palagy ng mga litw na mnunult at mnanagalg1 gayn ang mga aklt sa sariling wik na akd ng ating magigitng na kababayan4 ,baw't salit1 baw't palagy at baw't tuntuning sinip ko hinalw kay sa mga nturang aklt at lathal ay malabis kong pinassalamatan sa baw't is at sa laht4 ,ngay'y magssalaysy ak ng ilng halw na pagkukur ukol sa aklt na it4 ,itng ,,balarilang ,,tagalog ay may apat na pangulong bahagi3 ,pagbigks 7 ,prosodia72 ,pagkilala 7 ,analoga72 ,paglalakip 7 ,sintaxis7 at ,pagsulat 7 ,ortografa74 ,hind ko na isisahn ang baw't bahagi upng ipaliwanag ang khalagahn ng is't is1 sapagk't it'y hind ntutungkl sa akin kund sa mga babasa at mag-aral4 ,tangng bbanggitn ko rito ay ang nuukol sa pagkaksalaysy4 ,pinagpumilitan ko1 hangg't maar1 na ang baw't tuntunin ay mihany na maliwanag1 ang mga salit'y magng wags na tagalog at mlagyn ng mabbabaw at mahhalagng halimbaw na angkp na angkp sa mga panuto 7 regla7 upng mawatasang maigi ng babasa at madalng mtutuhan ng bayan4 ,pagktapos milahd ang mga ab kong pagkukur1 pagktapos misulit ang mga tibk ng aking sariling damdamin ay wal akng msasabi at mipagtatapt kund ak'y tao4 ,sinabi ko ang ganit1 upng ipakilala na ang tao'y nagkkamal1 at sapagk't ak'y ganit ay hind malayng magkmal rin sa aking mga ginaw4 ,inasahan ko1 ngayn pa1 na ak'y magkaron ng mga mal sa pagyar ng aklt na it1 gaya rin namn ng pag-asang mbubuld sa hukay ang isng tong lumlakad sa pok na ganit sa mga gabng kadilimn4 ,dahil sa panniwalng it ay malugd kong tintawagan ang mga mnunult at mnanagalg at ang madlng mahilign sa sariling wik na mangyaring pansinn ang aking mga kamaln na kanilng mpupun sa aklt na it4 ,sino mang pumansn ng aking mga mal1 sino man ang magpalagy magmungkah kay na ang gay't ganitng tuntunin ay hind tumpk1 sino man ang magdagdg ng an mang palagy an mang paghahak1 kailan ma't ang mga it'y nuukol sa ikawwast ng mga tuntunin at ikassulong ng ating wik ay malabis kong passalamatan1 ng isng passalamat na tas sa pus4 ,sa ganitng kaparaan'y nanniwal akng llinis hhusay ang mga ptakarng sinsund sa ating pagsasalit at pagsulat1 at sa haharap'y magkakron tayo ng isng wags1 bu at tumpk na ,balarilng ,tagalog na siyng haligi ng ating pagsulat at ng ating wik4 ,sa waks ay tanggapn niny1 mga kababayang mahhilign sa ,wikng ,tagalog1 ang isng muntng aklt na it na nilikh ng paht kong isip at ng munt kong laks sa likd ng masiglng pagsusumikap1 ng masaganng pagl at maraming pagtitiyag sa sariling katawn1 udyk lamang na magkaron tayo ng isng aklt na mapagbbatayn sa ating pagsasalit at sa ating pagsulat4 ,ang pus ko'y mallunod sa katuwan kung ang pagkaklabs ng aklt na it ay maktulong sa pagppadilg at pagpaplaganap ng ating wik4 ,ang damdamin ko'y mabbusg sa galk kung ang aklt na it'y pag-ralan natin1 upng mipakilala minsan pa ang ating wags na pag-ibig at magiliw na pagmmahl sa sariling ar1 sa sariling diw at sa sariling kluluw ng ating inibig na bayan4 ,at khulhuliha'y isng matas na dalangin1 dalanging nagbuhat sa pus1 na1 maano nawng sa hinharp ay magng wik ng ,sangkapilipinuhan ang wikng matams ng mga ,taga-,ilog1 ang wikng mayaman ng mga ,lakang-,dula1 ng mga ,balagts1 ng mga ,risl1 ng mga ,mabini1 at ib pa6 ,mamerto ,paglinawan4 ,,tuntunin ,,kabanata ,,tudl,,ng ,paunaw #g ,simul #ag ,,unang ,,bahagi ,pagbigks ,prosodia ,i4--,ang ,pagbigks at ang kaniyng saklw #ai ,,ii4--,abakadng tagalog #bj ,,iii4--,pagbigks ng mga tingig 7 vocal7 #ba ,,iv4--,pagbigks ng mga pangtinig 7 consonante7 #bc ,v4--,tungkl sa mga pantg 7 slaba7 #bf ,,vi4--,hinggl sa mga diptongo #bg ,,vii4--,sa mga pangungusap salit #bi ,,viii4--,ukol sa din 7 acento prosdico7 #cj ,,ix4--,tungkl sa paglilihim 7 sinalefa7 #ce ,x4--,hinggl sa mga pang-anib 7 ligazn7 #cf ,,ikalaw,,ng ,,bahagi ,pagkilala ,analoga ,i4--,ang ,pagkilala at ang kaniyng saklw #ci ,,ii4--,salitng ,pang-akby 7 ,artculo7 #dc ,pang-akby sa mga ngalan ng tao #dd ,pang-akby sa mga ngalan ng bagay #dg ,,iii4--,salitng ,pangdiw 7 ,sustantivo7 #ej ,ukol sa ilng bahagi ng pangdiw #ec ,pangdiwng pangwatas 7 verbal7 #ef ,pangdiwng malimit 7 frecuentativo7 #eg ,pangdiwng karamihan 7 colectivo7 #eh ,,iv4--,salitng ,pangturing 7 ,adjetivo7 #ei ,ukol sa bilang na dalaw marami #fc ,sa mga salitng pangtulad 7 comparativo7 #fe ,sa mga salitng pangtas 7 superlativo7 #fh ,sa mga salitng panglak 7 aumentativo7 #fi ,sa mga salitng panglit 7 diminutivo7 #gj ,sa ib pang bahagi ng salitng pangturing #ga ,v4--,salitng ,pangtay 7 ,pronombre7 #gb ,pangtay sa ngalan ng tao 7 personal7 #gc ,pangtay sa pagtutur 7 demostrativo7 #gi ,pangtay sa pag-ar 7 posesivo7 #ha ,pangtay sa pagtatanng 7 interrogativo7 #hc ,pangtay sa pagbabalak 7 indeterminado7 #he ,sa mga anyng isinsama sa mga pangtay #he ,,vi4--,salitng ,pangwatas 7 ,verbo7 #hf ,sa mga pangulong bahagi ng mga any #hi ,,vii4--,ukol sa pagbabayby 7 conjugacin7 #ic ,sa mga ayos ng pangwatas #ic ,sa mga panahn ng pangwatas #id ,sa mga bilang at sa mga katawn #ig ,,viii4--,ang pangbalak na anyng 8um0 #ih ,mga tuntunin sa pagbabayby #ii ,kgamitn ng anyng 8um0 #ajc ,,ix4--,ang pangbalak na anyng 8mag0 #ajf ,mga panuto sa pagbabayby #ajf ,kgamitn ng anyng 8mag0 #ajh ,x4--,ang pangtiyk na anyng 8in0 #aac ,hugis ng 8in0 at ang kanyng mga tuntunin sa pagbabayby #aae ,kgamitn ng anyng 8in0 #aai ,,xi4--,ang pangtiyk na anyng 8i0 #abd ,mga ptakarn sa pagbabayby #abd ,kgamitn ng anyng 8i0 #abg ,,xii4--,ang pangtiyk na anyng 8an0 #abi ,mga panuto sa pagbabayby #aca ,kgamitn ng anyng 8an0 #acc ,,xiii4--,pangtiyk ng anyng 8um0 #ace ,,xiv4--,pangtiyk ng anyng 8mag0 #acg ,,xv4--,ang pangbalak na anyng 8mang0 #adc ,mga tuntunin sa pagbabayby #add ,pangtiyk ng anyng 8mang0 #ade ,kgamitn nitng anyng 8mang0 #adh ,,xvi4--,ang pangbalak na anyng 8ma0 #aea ,mga ptakarn sa pagbabayby #aea ,pangtiyk ng anyng 8ma0 #aeb ,kgamitn nitng anyng 8ma0 #aed ,,xvii4--,pagbabayby sa mga anyng pangbalak #aef ,huwaran ng unang pagbabayby #aeg ,huwaran ng ikalawng pagbabayby #afb ,huwaran ng ikatlng pagbabayby #afd ,huwaran ng ikapat na pagbabayby #aff ,,xviii4--,pagbabayby sa mga anyng pangtiyk #afh ,huwaran sa unang pangtiyk ng 8um0 #afi ,huwaran sa ikalawng pangtiyk ng 8um0 #aga ,huwaran sa ikatlng pangtiyk ng 8um0 #agc ,huwaran sa unang pangtiyk ng 8mag0 #age ,huwaran sa ikalawng pangtiyk ng 8mag0 #agg ,huwaran sa ikatlng pangtiyk ng 8mag0 #agi ,huwaran sa unang pangtiyk ng 8mang0 #aha ,huwaran sa ikalawng pangtiyk ng 8mang0 #ahc ,huwaran sa ikatlng pangtiyk ng 8mang0 #ahe ,huwaran sa unang pangtiyk ng 8ma0 #ahg ,huwaran sa ikalawng pangtiyk ng 8ma0 #ahi ,,xix4--,sa mga pangtulong na any ng pangwatas #aia ,,xx4--,ukol sa anyng 8mak0 #aic ,ang kanyng pangtiyk #aie ,kgamitn ng nturang any #aig ,,xxi4--,hinggl sa anyng 8magpa0 #bjj ,ang kanyng pangtiyk #bja ,kgamitn ng nsabing any #bjc ,,xxii4--,tungkl sa anyng 8pa0 #bjf ,ang kanyng pangtiyk #bjg ,kgamitn ng anyng nbanggt #bji ,,xxiii4--,ukol sa anyng 8magpaka0 #baa ,ang kanyng pangtiyk #bab ,kgamitn ng nturang any #bae ,,xxiv4--,hinggl sa anyng 8mak0 #bag ,ang kanyng pangtiyk #bah ,kgamitn ng nsabing any #bai ,,xxv4--,tungkl sa anyng 8magk0 #bba ,ang kanyng pangtiyk #bbb ,kgamitn ng anyng nbanggt #bbc ,,xxvi4--,ukol sa anyng 8magng0 #bbd ,,xxvii4--,hinggl sa anyng 8mags0 #bbg ,,xxviii4--,tungkl sa anyng 8magpat0 #bbi ,,xxix4--,ukol sa anyng 8mangh0 #bca ,,xxx4--,hinggl sa anyng 8magkng0 #bcd ,,xxxi4--,tungkl sa anyng 8magsa0 #bcf ,,xxxii4--,salitng ,pangbago 7 ,adverbio7 #bch ,sa ib't ibng bahagi ng pangbago #bdj ,,xxxiii4--,salitng ,pang-ukol 7 ,preposicin7 #bdb ,,xxxiv4--,salitng ,pangbigks 7 ,conjuncin7 #bde ,pangbigks sa pag-is #bde ,pangbigks sa paghihiwaly #bdh ,pangbigks sa pagsubal #bdi ,ukol sa ibng pangbigks #bej ,,xxxv4--,salitng ,pangdamdm 7 ,interjeccin7 #beb ,,xxxvi4--,ukol sa ,pagbabawas 7 ,sncopa7 #bed ,,xxxvii4--,hinggl sa ,pangdulo 7 ,desinencia7 #bef ,,ikatl,,ng ,,bahagi ,paglalakip ,sintaxis ,i4--,ang ,paglalakip at ang kaniyng saklw #beh ,,ii4--,ukol sa pagkakaayon 7 concordancia7 #bei ,,iii4--,hinggl sa paghahar 7 rgimen7 #bfa ,,iv4--,tungkl sa pagbubu 7 construccin7 #bff ,v4--,ukol sa mga kaisipn 7 oracin7 #bfi ,,vi4--,sa mga kaisipng dalisay 7 simple7 #bgb ,,vii4--,sa mga kaisipng mayhal 7 compuesta7 #bgd ,,viii4--,paglalakip na likh 7 ,sintaxis figurada7 #bge ,,ix4--,mga kamaln ng salit 7 vicios de diccin7 #bgh ,,ikaapat ,,na ,,bahagi ,pagsulat ,ortografa ,i4--,ang ,pagsulat at ang kanyng saklw #bhb ,,ii4--,hinggl sa malalakng titik #bhc ,,iii4--,paggamit ng ilng titik ayon sa kanyng tung #bhe ,hinggl sa ,e at ,i #bhe ,hinggl sa ,o at ,u #bhf ,hinggl sa ,b at ,p #bhh ,hinggl sa ,k at ,g #bhi ,hinggl sa ,d at ,t #bia ,hinggl sa ,i at ,y #bib ,hinggl sa ,u at ,w #bic ,,iv4--,tungkl sa kudlt 7 acento ortogrfico7 #bid ,v4--,mga tuntunin sa pagkukudlt #bie ,,vi4--,sa mga pangulong tand ng pagsulat #cja ,ang pangtigil 7 coma7 #cjb ,ang tuldk at pangtigil 7 punto y coma7 #cjc ,ang dalawng tuldk 7 dos puntos7 #cje ,ang tuldk 7 punto final7 #cjf ,ang pangsugpng tuldk 7 puntos suspensivos7 #cjf ,ang pangtanng 7 interrogacin7 #cjg ,ang pangtak 7 admiracin7 #cjh ,,vii4--,sa mga pangtulong na tand ng pagsulat #cji ,,viii4--,ang panghat at ang paran ng pagkakabahbahagi ng mga pantg #caa ,,ix4--,ukol sa pagsulat ng ilng salit #cac ,x4--,tungkl sa mga salitng hirm #cag ,,xi4--,kung paano ang pagpapalt sa ,wikng ,tagalog ng mga titik na wal sa kany #cai ,ukol sa c #cbj ,hinggl sa ch #cbj ,tungkl sa f #cbj ,ukol sa j #cba ,hinggl sa ll #cba ,tungkl sa #cba ,ukol sa q #cba ,hinggl sa rr #cba ,tungkl sa v #cbb ,ukol sa x #cbb ,hinggl sa z #cbb ,,xii4--,mga salitng dagl na malimit gamitin sa ,wikng ,tagalog #cbb ,balarilang ,tagalog4 ,simul4 ,,gur4 ,an ang tintawag na wik salit8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na wik salit1 ang kabuan ng mga pangungusap at ang mga paran ng pagsasalit sa baw't bayan bans4 ,g4 ,kung gayn1 an ang tintawag na ,wikng ,tagalog8 ,n4 ,tintawag na ,wikng ,tagalog#a ang wikng gingamit ng ,katagalugan kay'y ng mga tong tub sa gitn at ibab ng ,lusng#b4 ,g4 ,an ang ,balaril 7 ,gramtica7 ng isng wik8 ,n4 ,balaril 7 ,gramtica7 ng isng wik ay ang katpunan ng mga panuto 7 arte7 hinggl sa mahusay niyng pagsasalit at ng tumpk na pagsulat4 ,g4 ,kung gayn1 an ang ,balarilng ,tagalog8 ,n4 ,balarilng ,tagalog ay ang tumpk na pagsasalit at tugmng pagsulat sa wikng tagalog4 ,g4 ,sa iln nabbahagi ang ,balaril8 ,n4 ,sa apat3 ,pagkilala 7 ,analoga71 ,paglalakip 7 ,sintaxis71 ,pagbigks 7 ,prosodia7 at ,pagsulat 7 ,ortografa74 ,g4 ,an ang tintawag na ,pagkilala 7 ,analoga78 ,n4 ,ang panig ng ,balaril na nagtutur at nagpapakilala ng khalagahn at tungkulin ng mga pangungusap4 ,g4 ,an ang ,paglalakip 7 ,sintaxis78 ,n4 ,ang bahagi ng ,balaril na nagtutur ng mga kaparaann ukol sa pagbubu paglalakiplakip ng mga salit4 ,g4 ,an namn ang ,pagbigks 7 ,prosodia78 ,n4 ,ang panig ng ,balaril na nagtutur ng mga paran hinggl sa tuwd na pagbigks4 ,g4 ,at ang ,pagsulat 7 ,ortografa78 ,n4 ,ang bahagi ng ,balaril na nagtutur ng angkp na paggamit sa mga titik at ib pang mga tand na gamit sa pagsulat4 ,,talabab,,an #a ,hind ko pa mitawag sa matams at mayamang wik natin ang pamagt na ,,wik,,ng ,,pilipino na siy ko sanang nais1 sapagk't kung tunay mang ang wikng it ni ,balagts ay siyng kinagigiliwan ng maraming pilipino1 malaganap at may matas na ur kay sa ib1 ay tunay rin namng hangg ngayn ay lubhng marami pa rin ang d gumgamit sa kany1 lalng lal na ng mga tag ,bisay1 ,iloko1 ,mindanw1 ,kapangpangan1 ,panggasinn1 at ib pa4 ,at sak na natin iangkp ang nturang pamagt1 sakalng ang pinapanukalang paglalakiplakip ng ib't ibng wik na ngay'y gingamit sa ,pilipinas ay maganp sa ibng araw4 #b ,ang mga bayang nagsasalit ng wags na ,wikng ,tagalog ay ,bagong ,esiha1 ,bulakn1 ,risl1 ,bataan1 ,maynil1 ,kabite1 ,laguna1 ,tayabas1 ,batangan at ,mindoro4 ,may mangilnngiln ding nangungusap sa bayang ,sambales1 ,tarlk1 at ib pang kanugng nitng ,lusng4 ,,unang ,,bahagi ,pagbigks ,prosodia#c ,i ,,kabanata ,ang ,pagbigks at ang kaniyng saklw ,,gur4 ,an ang ktuturn ng ,pagbigks 7 ,prosodia78 ,,nag-,,aaral4 ,ang ,pagbigks ay isng bahagi ng ,balaril na nagtatatg ng mga panuto sa ikatutuwd ng pagbibigks 7 pronunciacin7 at pagdidin 7 acentuacin7 ng mga titik 7 letra71 pantg 7 slaba71 pangungusap at kaisipn4 ,g4 ,an ang tintawag na tinig 7 voz78 ,n4 ,tintawag na tinig ang tung na nillikh ng hanging itinapon ng bag pagklabs sa gulunggulungn4 ,g4 ,an ang pinammagatng titik8 ,n4 ,ang muntng bahagi ng tinig pag binigks ang isng tung na maikl at malinaw4 ,,talabab,,an #c ,minrapat kong iun ang bahaging it ng ,,balarila1 sapagk't lubhng kailangang mabatd muna natin ang nuukol sa ,abakad1 bago tayo tumungo sa pagkilala ng halag at tungkulin ng mga pangungusap1 sa paglalakiplakip nit1 at pagktapos ang nahihinggl namn sa tumpk na pagsulat4 ,,ii ,,kabanata ,abakadng tagalog#d ,,gur4 ,an ang tintawag na abakadng tagalog8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na abakadng tagalog ang kabuan ng mga titik na gingamit sa sariling wik4 ,g4 ,ilng titik mayron ang ating abakad8 ,n4 ,may dalawangp lamang laht1 at itng mga sumsund3 a1 b1 k1 d1 e1 g1 g1 h1 i1 l1 m1 n1 o1 p1 r1 s1 t1 u1 w1 y4 ,g4 ,paano kung bigkasn ang baw't is8 ,n4 ,ang pagbigks ng baw't is ay ganit3 a1 ba1 ka1 da1 e1 ga1 nga1 ha1 i1 la1 ma1 na1 o1 pa1 ra1 sa1 ta1 u1 wa1 ya4 ,g4 ,ang mga titik1 sa an nabbahagi8 ,n4 ,nabbahagi ang mga titik sa tintawag na tingig 7 vocal7 at pangtinig 7 consonante74 ,g4 ,an ang tintawag na tingig 7 vocal78 ,n4 ,tintawag na tingig 7 vocal7 ang titik na maarng bigkasn sa kaniyng sarili lamang at bumubu ng isng pantg 7 slaba74 ,g4 ,may iln ang tingig sa tagalog8 ,n4 ,lim3 a1 e1 i1 o1 u4 ,g4 ,an namn ang tintawag na pangtinig8 ,n4 ,tintawag namng pangtinig ang titik na d mibibigks sa kanyng sarili1 at it'y nangngailangan ng tulong ng isng tingig 7 vocal74 ,g4 ,may iln namn ang pangtinig sa ating wik8 ,n4 ,labinglim3 b1 k1 d1 g1 g1 h1 l1 m1 n1 p1 r1 s1 t1 w1 y4 ,,talabab,,an #d ,pinamagatng abakad sa tagalog ang tintawag na alfabeto abecedario sa kastil1 sang-ayon sa kapasiyahn ng 8,samahn ng mga ,mnanagalg10 sapagk't ang pinanggalingan at pinagbatayn ng tinurang salit ay ang apat na pangunang titik sa tagalog na a1 b1 k1 d1 na kung bibigkasn ay a1 ba1 ka1 d4 ,,iii ,,kabanata ,pagbigks ng mga tingig 7 vocal7 ,,gur4 ,paano ang pagbigks ng a sa wikng tagalog8 ,,nag-,,aaral4 ,ang pagbigks ng a sa ating wik ay kawangkng kawangk ng pagbigks sa wikng kastil1 liban lamang kung nagtatagly ng mga kudlt na marin 7 agudo7 at banayad 7 grave71 palibhas ang tung ng mga kudlt na it'y lubhng kaib sa tung ng kudlt ng salitng kastil4 ,g4 ,paano namn ang pagbigks sa e8 ,n4 ,ang pagbigks sa e ay katulad din ng sa kastil1 liban kung may tagly na kudlt paris nang sinabi sa a4 ,g4 ,ang i1 paano namn ang pagbigks8 ,n4 ,ang i1 sa una at kalagitnan ng pangungusap ay walng iniwan sa kastil4 ,kung nasa sa hulng pantg 7 slaba7 ang tung ay bumubuks ng kaunt1 at may bahagyng pagkakahawig sa mga salitng ingls na sorry1 carry1 atbp41 na ang tinurang tung ay isng pagdudub ng e at i4#e ,halimbaw ang salitng lalaki3 ang i dito ay d ganit binibigks1 kund ie ang pagdudub ng mga tung ng i at e4 ,g4 ,paano ang pagbigks sa o8 ,n4 ,sa gitn ng pangungusap ay paris din sa kastil ngun't sa katapusn ang kanyng tung ay nagigng katumbs ng ou4 ,g4 ,at ang u1 paano kung bigkasn8 ,n4 ,ang pagbigks sa u ay katulad din ng sa kastil kailan ma't na sa gitn ng pangungusap4 ,g4 ,ang o at u ay magkawangs bag8 ,n4 ,hind p1 sapagk't ang is't is ay may sariling tung at may sariling kgamitn4 ,g4 ,kung may sariling tung ang baw't is1 bakit ang o ay nagigng katumbs ng ou sa katapusn ng pangungusap8 ,n4 ,ang bagay na iy'y isng pagdudub ng o at u1 pagbigks tung na katutub sa mga dilng tagalog na siyng sanh ng ipinaghihirap sa pagbigks ng mga europeo4 ,halimbaw ang salitng utos3 ang o dito ay d ganyn dapat bigkasn paris bag ng pagkaksulat kund ang paglalakip ng tung na o at u ay siyng nrarapat gawn4 ,g4 ,sa ganitng pag-alanganing pagbigks na nangyayari magng sa e at i at magng sa o at u sa katapusn ng salit1 ay paano ang tumpk na pagsulat na dapat sundn8 ,n4 ,ang pag-alangang pagsulat na ibinubunga ng ganyng pagdudub1 gaya ng lalaki lalake1 utos utus1 atbp41 ay maliliwanagan sa bahagi ng ,pagsulat 7 ,ortografa74 ,,talabab,,an #e ,sa matandng kasulatan natin ay tatlng tingig 7 vocal7 lamang ang kinikilala3 is'y ang a1 ikalaw'y ang e-i at ikatl'y ang o-u4 ,,iv ,,kabanata ,pagbigks ng mga pangtinig 7 consonante7 ,,gur4 ,anng tung mayron ang mga pangtinig na b1 l1 m1 n1 p1 s1 t at y8 ,,nag-,,aaral4 ,ang tung ng madlng titik na it ay kaparis din ng sa kastil1 kailan ma't may kasakasamang tingig 7 vocal74 ,g4 ,an ang tung ng k8 ,n4 ,ang tung ng k ay katumbs ng ca1 co1 cu1 at qua1 que1 qui1 quo1 quu sa kastil1 hal43 cuadro1 caballo1 querubn1 atbp41 ay nagigng kuadro1 kabayo1 kerubn4 ,g4 ,an ang kabutihang idinudulot ng k sa tagalog8 ,n4 ,marami p3 unang una ay nagigng madal ang pag-aral at pagtutur1 at ikalaw'y siyng angkp na angkp sa mga pangungusap natin4 ,g4 ,anng tung mayron ang d8 ,n4 ,ang tung ng d ay kawangs sa kastil kailan ma't na sa una at hulihn ng salit2 ngun't nagigng r kailan ma't pinagigitnan ng mga tingig 7 vocal7 at ang sinusundn niy ay d katapusn ng pangungusap4 ,halimbaw3 m,a,r,ami1 m,a,r,ilg1 k,a,r,amdaman1 mabut,i ,r,ito1 masam ,r,iyan1 atbp4 ,dtapw't kung sinusundn ng pangtinig 7 consonante71 d kay'y pinakasimul ng salit ay d na dapat baguhin paltn4 ,halimbaw3 buha,t ,dito2 sulon,g ,diyn2 dumito ka katot,o1 ,diyn ay mpapahamak ka4 ,dapat ding mabatd na d sa tuwtuw na'y dapat baguhin1 hal43 madal at d maral2 madilm at d marilm2 madilat at d marilat1 atbp4 ,at dapat ding matant na1 kapg ang mga pangtinig 7 consonante7 na w at y ang siyng sinusundn ay nrarapat ding baguhin2 hal43 buh,y ,rin siy1 sumiga,w ,rito1 atbp4 ,g4 ,ang g paano namn ang tung8 ,n4 ,ang g sa wikng tagalog ay malumanay kung bigkasn1 d gaya sa kastilng malaks4 ,nakkatumbs niy ang gua1 gue1 gui sa kastil1 bagam't walng u sa gitn2 hal43 gint1 gising1 pigng1 lag1 atbp4 ,g4 ,an namn ang tung ng g8 ,n4 ,ang tung nit ay nagbubuhat sa ilng at tumutuly sa llamunan4 ,ang lalng magaling at angkp na pagbigks ay anyng pahuml4 ,g4 ,an ang khalagahng dapat idulot ng g sa ating wik8 ,n4 ,ang g na katumbs ng ng ay npakamahalag1 pagk't bukd sa siyng tangng titik na makasusund sa ating mahirap at magandng pagbigks na1 ang tung ng'y sa ilng at llamunan 7nasal-gutural7 at siyng ikaiib sa ibng wik1 ay siy pang madal1 malinaw at tugmng tugm sa pahuml na pagbigks1 na lubhng marami sa wik natin#f4 ,g4 ,paano kung bigkasn ang h8 ,n4 ,ang h sa tagalog ay may hangin kung bigkasn1 at it'y hind nwawangs sa h ng kastil3 mana pa'y nlalapit ng bahagy sa j bagam't marahan dito2 hal43 halk1 hawg1 luh1 buh1 at ib pa4 ,g4 ,ang r1 paano kung bigkasn8 ,n4 ,ang pagbigks sa r ay malumanay4 ,dapat matant na ang titik na it'y mahirap makita sa simul ng salit1 bagam't may mangilnngiln din1 paris ng rahuyo1 rah1 atbp4 ,sa hul katapusn ay lal ng wal1 bagam't nong dakong una ay palask na palask ang paggamit1 at sa lugl niy'y d ang nhalili4#g ,sa gitn ng pangungusap ay malimit gamitin kailan ma't napapagitnan ng dalawng tingig 7 vocal74 ,g4 ,an namn ang tung ng w8 ,n4 ,ang w ay isng bago at mahalagng titik na nparagdg sa tagalog4 ,lubhng npabuti at npatumpk ang maraming salit dahiln sa kany4 ,sa dating bigks na kalabao1 arao1 singao1 ilao1 atbp41 ay nagng kalabw1 araw1 singw1 ilaw1 na siyng tumpk na tumpk4 ,siy rin ang nagng kahalili ng tingig u1 hal43 wik1 wal1 kluluw1 tuw1 atbp41 sa dating uica1 uala1 kaloloua1 toua4#h ,,talabab,,an #f ,ang palagy ni ,g4 ,mariano ,ponce sa aklt na ,guillermo ,tell ni ,rizal hinggl sa pag-als ng kudlt sa g at isulat ng ng na walng kudlt sa itas1 pag-als na nagkakahulugn ng pagpaw sa titik na g ay dinaramdm kong d sang-ayunan gaya rin namn ng d pagsang-ayon ng maraming mnunult at mnanagalg4 ,ang nsabing gino ay nagbitw ng mararami at mahhalagng katwirang pinagbbatayn niy1 na ang is'y nsasalig sa ib't ibng wik at ang ikalaw'y ang kapansanang mangyayari sa g sakalng magpalimbg sa ibng lup ng mga kasaysayang tagalog4 ,ak man sana ay talagng sang-ayon na rito1 danga't d maamin niyaring kalooban ang pagtatapon sa titik na bugtng at katutub na siyng pinakadiw ng ating wik at siyng katangn sa ib4 ,bukd sa rito1 ang g ay siyng angkp na angkp sa pagbigks at tung ng ating mga pangungusap4 ,at kung ang titik na iy'y ating papawiin at papaltn ng ib1 marahil ang mga salit natin ay magigng garl kung bigkasn4 ,at tang pa rin dito1 yamang isinad ni ,risl na3 8ang sulat tagalog ay dapat magng sulat tagalog10 kung gayn1 upng matupd ang dakilng salitng it ng magiting na bayani ay dapat gamitin natin ang g na siyng katutub at siyng diw ng wik ni ,balagts4 #g ,non ngng araw ay malimit gamitin ang r sa katapusn ng pangungusap1 at ang madals gumamit nit'y ang mga par sa kanilng pangangaral at sa kanilng mga kasulatan at dsalan1 paris sa halimbaw ng capatr1 bacor1 lubir1 atb41 sa lugl na sabihing kapatd1 bakod1 lubid4 ,sa ilng bayan ng ,batangan ay gayn din ang pagbigks1 at kung d ak mal ay hind nagbabago hangg ngayn4 #h ,nong mga panahng lumipas1 palibhas ang w ay d pa ntutukls na gamitin sa ating wik1 kung kay ang gingamit sa lugl niy 7paris ng sinabi ko7 ay ang tingig u gaya sa mga salitng uica1 uala1 atbp4 ,at sanh sa kadahilanang it kung kay sa ,ensayo de ,gramtica ,hispano-,tagala ni ,fr4 ,minguella ay ipinalagay tuly na ang ua at ui ay diptongo1 pagpapalagy na walng katotohanan sapagk't wal nit sa mga salitng wags na tagalog4 ,v ,,kabanata ,tungkl sa mga pantg 7 slaba7 ,,gur4 ,an ang ktuturn ng pantg 7 slaba78 ,,nag-,,aaral4 ,pantg sa tingig ng ,pagbigks1 ang tung ng is ilng titik na ibinibigks na bigl ng tinig1 7 voz7 at ang pakinig nam'y warng tinatanggp ng minsanan4 ,g4 ,maar bagng magkaron ng pantg kung walng tingig is man8 ,n4 ,hind p3 magkakron ng pantg kailan ma't may isng tingig 7 vocal7 na kasama4 ,g4 ,ilng titik maarng magtagly bumu ng isng pantg8 ,n4 ,ang isng pantg ay maarng magtagly ng is1 dalaw1 tatl apat na titik1 hal43 1 sa1 din1 kung4 ,g4 ,an ang tuntuning pangkahalatn 7 regla general7 ukol sa pagbigks ng mga pantg sa mga salitng wags na tagalog8 ,n4 ,ang tuntuning pangkalahatng sinsund natin ay it3 8ang isng pangtinig 7 consonante7 ay hind dapat mdikt sa kapw pangtinig3 kailangang ang is't is ay bigkasng malinaw at magkahiwaly04 ,halimbaw3 hind dapat bigkasng tu-dlng1 ku-dlt1 ta-gly1 a-klt1 ba-kld atbp41 na ang dalawng pangtinig 7 consonante7 ay magkasiping magkadikt sa isng pantg1 kund ang nrarapat ay tud-lng1 kud-lt1 tag-ly1 ak-lt1 bak-ld4 ,,vi ,,kabanata ,hinggl sa mga diptongo ,,gur4 ,an ang tintawag na diptongo8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na diptongo1 ang isng pantg 7 slaba7 na kinaroroonn ng dalawng tingig 7 vocal7 na magkasiping at ibinibigks lamang ng is4 ,g4 ,may diptongo bag sa ating wik8 ,n4 ,sa mga salitng wags na tagalog ay wal is mang diptongo1 kah't na magkasiping ang dalawng tingig 7 vocal72 hal43 nais1 pain1 kain1 tao1 atbp4 ,g4 ,sa pag-ilag sa diptongo1 an tuly ang nkaugaling gawn sa mga salitng ang dalawng tingig ay magkasiping8 ,n4 ,nkaugalin na tuly singitan ng y w sa mga salitng warng may diptongo2 hal43 buwn 7buan71 tuw 7tu71 biyk 7bik71 tiyp 7tip71 atbp4 na paraparang binibilang sa tigalawng pantg4 ,g4 ,marapat ba tayong tumanggp ng diptongo8 ,n4 ,oo p1 nrarapat2 at ang pagtanggp na it'y tangng manggagaling sa mga salitng hirm na may diptongo4 ,g4 ,an ang mpapalng kabutihan sa ganitng pagtanggp8 ,n4 ,sa bagay na it'y maiilagan ang pagkakyuwis 7 confusin7 sa pagkaksiping ng mga tingig 7 vocal7 ng mga salit1 paris ng nais1 pain1 atbp41 at sa pagdudub ng mga tingig 7 vocal7 ng mga any 7 partcula71 gaya ng ,iulat1 ,m,ainggitin1 ,m,a,g,s,iamb4 ,g4 ,ilng diptongo lamang ang dapat tanggapn8 ,n4 ,pit3 ia1 ie1 io1 iu1 ua1 ue at ui4 ,g4 ,tungkl sa ganitng pagtanggp1 may panuto rin bang dapat itatg8 ,n4 ,mayron p3 ngun't dapat alamng ang panutong it'y is lamang psubal 7 excepcin7 at hind pangkalahatn 7 en general74 ,g4 ,paano ang panutong dapat sundn8 ,n4 ,ganit3 8,ang mga diptongong tagalog ay nanggagaling sa mga salitng hirm sa ibng wik na inar natin at nagpapsimul sa mahihinng tingig 7 vocales dbiles71 at ang mga diptongong it ay pit3 ia1 ie1 io1 iu1 ua1 ue at ui40 ,halimbaw3 ,prosodia1 ,nobiembre1 silabario1 siudd1 kuaderno1 kueba1 huebes1 hesuita1 at ib pa#i4 ,g4 ,paano ang gagawn sa mga salitng hirm na nagdudulo ng a at ng ib pang magkakabt ang dalawng tingig na hind namn diptongo8 ,n4 ,kung ating isusulat ang mga salitng gangganit ay d nrarapat baguhin1 at dapat matant na sa atin ma'y hind rin diptongo1 hal43 ,mara1 ,heograpa1 ,ortograpa1 atbp4 ,g4 ,paano ang pagkakasundsund sa pagbigks ng limng tingig 7 vocal71 sang-ayon sa kanyng baitang na sinsund8 ,n4 ,ganit3 a1 e1 i1 o1 u4 ,g4 ,paano namn ang pagkakaayawayaw na sinsund hinggl sa tung at laks ng mga tingig 7 vocal78 ,n4 ,ganit3 a1 o1 e1 i1 u4 ,g4 ,aln sa kanil ang tintawag na malalaks na tingig 7 vocales fuertes78 ,n4 ,ang tatlng nuun kay'y ang a1 o at e4 ,g4 ,aln namn ang mahihinng tingig 7 vocales dbiles78 ,n4 ,ang dalawng nhuhul kay'y ang i at u4 ,,talabab,,an #i ,ang panutong it'y sinip ko sa matalinong kasap sa 8,samahn ng mga ,mnanagalg0 na si ,g4 ,eusebio ,daluz1 na siyng kasang-ayon ko sa palagy ukol sa pagtanggp ng diptongo sa ,wikng ,tagalog na nagbubuhat sa mga salitng hirm4 ,sa ganitng pangyayari ay mpapaw namng d ssala ang ginagawng pagsisingit ng y sa mga pangungusap na hirm1 paris sa halimbaw ng ,diys1 ,munisipiyo1 ,huliyo1 atbp4 ay dapat gawng ganit3 ,dios1 ,munisipio1 ,hulio4 ,gayn din ang dapat msabi hinggl sa mga salitng sinisingitan ng w1 gaya sa halimbaw ng huwebes1 hesuwita1 kuwento1 kuwaderno1 ay dapat gawng huebes1 hesuita1 kuento1 kuaderno4 ,,vii ,,kabanata ,sa mga pangungusap salit ,,gur4 ,an ang pangungusap salit8 ,,nag-,,aaral4 ,aln mang tung1 magng is it at magng marami man na ibinibigks ang isng pagkukur 7 idea7 ay tintawag na pangungusap salit4 ,g4 ,ilng pantg 7 slaba7 ang kailangan upng bumu ng isng pangungusap8 ,n4 ,mangyayaring magng is1 dalaw iln mang pantg2 hal43 1 alw1 salap1 pagsisisi4 ,g4 ,ananng pamagt ang ikinakapit sa mga salit sang-ayon sa ginagawng pagdidin8 ,n4 ,ang mga tintawag na pabigl 7 aguda71 pbanayad 7 grave71 pabagsk 7 esdrjula7 at psagitst 7 sobresdrjula74 ,g4 ,an ang kahulugn ng salitng tintawag na pabigl 7 aguda78 ,n4 ,tintawag na salitng pabigl1 yang idinidin ang pagsasalit sa hulng pantg2 hal43 bady1 bagsk1 buld1 tams1 alw1 taksl1 atbp4 ,g4 ,ang salitng pbanayad 7 grave71 an ang ktuturn8 ,n4 ,tintawag na salitng pbanayad yang idinidin ang pagbigks sa ikalawng hul ng pantg2 hal43 nayon1 sabi1 bayan1 tao1 sulat1 basa1 atbp4 ,g4 ,ang salitng pabagsk 7 esdrjula71 an namn8 ,n4 ,yang pangungusap na idinidin ang pagsasalit sa ikatlng hul ng pantg2 hal43 lirn1 lbingan1 tpanan1 atbp4 ,g4 ,at ang salitng psagitst 7 sobresdrjula78 ,n4 ,yang pangungusap na idinidin ang pagbigks sa ikaapat1 ikalim1 ikailn mang hul ng pantg2 hal43 ptakarn1 phayagn1 mnanagalg1 mnanalaysy4 ,,viii ,,kabanata ,ukol sa din 7 acento prosdico7 ,,gur4 ,an ang tintawag na din 7 acento prosdico78 ,,nag-,,aaral4 ,ang biglng pagbigks kay'y ang pagdiding ginagaw sa gay't ganitng tingig ng pantg kung binibigks ang isng salit pangungusap4 ,g4 ,an namn ang tintawag na kudlt 7 acento ortogrfico78 ,n4 ,tintawag na kudlt ang tand na malimit gamitin sa pagsulat na siyng pinakasagisag larawan ng gayng pagdiding ginagaw4 ,g4 ,an ang kaibahn ng din sa kudlt8 ,n4 ,na1 ang din ay siyng gingamit sa pagbigks1 at ang kudlt ay sa pagsulat4 ,laht halos ng mga salitng nagtatagly ng kudlt ay nagtatagly rin namn ng din1 hal43 sibd1 tugtg1 tams4 ,ngun't ang salitng may tagly na din1 kadalas'y walng kudlt2 hal43 bahay1 nayon1 tao4 ,g4 ,ang pagdidin sa mga salit1 sa an nabbahagi8 ,n4 ,gaya na ng sinabi1 ang mga salit ay nabbahagi sa tintawag na pabigl pagbigks na marin sa hulng pantg1 pbanayad pagbigks na marin sa ikalawng hul ng pantg1 pabagsk pagdidin sa ikatlng hul ng pantg1 at psagitst pagdidin sa ikaapat ikalimng hul ng pantg4 ,g4 ,mayron bagng mga tuntuning sinsund ukol sa mga salitng pabigl 7 aguda78 ,n4 ,marami p1 at itng mga sumsund3 ,una4--,ang mga salitng gaya ng buld1 sigd1 bayw1 sabk1 bang1 ap1 bibg1 sapl1 tams1 mahl1 tung1 am1 is1 gab1 in1 kapatd1 dalaw1 halag1 at ib't ib pang gangganit ay binibigks na marin sa hulng pantg4 ,ikalaw4--,laht halos ng mga salitng wags na tagalog na ang katapusng tingig 7 vocal7 ay pinangungunahan ng dalawng pangtinig 7 consonante71 ay binibigks na marin sa hulng pantg2 hal43 bi,n,ld1 bi,g,ks1 su,b,sb1 bu,g,tng1 yu,p,yp1 ha,g,dn1 si,k,sk1 a,k,yt1 pa,t,lng1 tu,k,lng1 tu,d,y1 tu,k,s1 lin,g,g1 ba,g,sk1 tu,k,tk1 atbp4 ,ikatl4--,ang mga salitng ntatapos sa iya1 iyo1 uwa1 uwi1 may kasund walng pangtinig 7 consonante7 ay dapat bigkasng marin sa hulng pantg1 hal43 tiyp1 liy1 buwn1 buwg1 atbp4 ,ikaapat4--,laht ng mga salitng nagtataps sa tambl na tingig 7 vocal7 may kasund walng pangtinig 7 consonante7 ay binibigks din ng marin2 hal43 pa1 tim1 din1 don1 lob1 no1 toto1 alapap1 atbp4 ,ikalim4--,laht ng mga salitng gaya ng ag-g1 ig-g1 iw-w1 is-s1 al-l1 ang-ng1 at ib pang gangganit1 ay binibigks ding marin ang hulng pantg2 hal43 anag-g1 paig-g1 aliw-w1 alis-s1 buhalhl1 paang-ng4 ,ikaanim4--,ang mga salitng nagtataps sa ab ay binibigks na marin sa hulng pantg1 hal43 sukb1 salakb1 sabsb1 lagablb4#aj ,g4 ,aln namn ang mga panutong sinsund ukol sa mga salitng pbanayad 7 grave78 ,n4 ,ang mga sumsund3 ,una4--,ang mga salitng gaya ng simoy1 sabi1 basa1 sulat1 tao1 sisi1 nayon1 bayan1 sulit1 bahay1 kasama1 karayom1 at ib pang gangganit ay binibigks na marin sa ikalawng hul ng pantg4 ,ikalaw4--,laht halos ng mga salitng ugt na may dalaw tatlng pantg1 at ang mga salitng it'y nagtatagly sa katapusn ng kudlt na banayad 7 acento grave7 ay binibigks na marin sa ikalawng hul ng pantg2 hal43 wik1 nas1 bat1 lah1 pus1 pak1 sariw1 timaw1 lagar1 bighan1 pintuh1 pangak1 atbp4 ,g4 ,aln ang mga tuntunin ukol sa mga salitng pabagsk 7 esdrjula78 ,n4 ,ang mga tuntuning sumsund3 ,una4--,ang mga salitng paris ng bhir1 dlit1 khimn1 kpitan1 at ib pang paris nit ay binibigks na marin sa ikatlng hul ng pantg4 ,ikalaw4--,laht halos ng mga salitng ugt na may dalawng pantg gaya ng ans1 bulng1 libng1 atbp4 na mga salitng pabigl marin kung bigkasn sa hulng pantg at sa hul'y dinagdagn ng an han ay binibigks na marin sa ikatlng hul ng pantg1 hal43 nasan1 blungan1 lbingan1 liwan1 bgtungan1 sgiran1 lksuhan1 atbp4 ,ikatl4--,ang iln sa mga salitng ugt na may dalawng pantg gaya ng ibig1 nais1 sabi1 buld1 hilw1 mahl1 atbp4 na pinangungunahan ng any 7 partcula7 ma na ay binibigks ding marin sa ikatlng hul ng pantg1 hal43 mibig1 mnais1 msabi1 mhilw1 mmahl1 mbuld1 msabi1 mibig1 nturan1 nbulong1 nbasa1 nkain1 atbp4 ,ikaapat4--,ang karamihan ng mga salitng nagpapsimul sa ka at nagtataps sa an han gaya ng katbayan1 kaglingan1 katpunan1 kabnalan1 kagndahan1 kamhalan1 at ib pang gangganit ay binibigks ding marin sa ikatlng hul ng pantg4 ,g4 ,aln ang mga panutong dapat sundn ukol sa mga salitng psagitst 7 sobresdrjula78 ,n4 ,ang mga panutong sumsund3 ,una4--,ang mga salitng gaya ng slirann1 ptakarn1 mnunult1 palisipn1 paltuntunn1 mnanagalg1 mmamahayg1 mnanalaysy1 atbp41 ay binibigks na marin sa ikaapat at ikalimng hul ng pantg4 ,ikalaw4--,laht halos ng mga salitng ugt na may tatlng pantg gaya ng himagsk1 sigalt1 himutk1 halakhk1 atbp4 na marin ang pagbigks sa katapusng pantg at dinaragdagn sa hul ng an ay dapat bigkasng marin sa ikaapat na hul ng pantg2 hal43 hmagsikan1 sgalutan1 hmutukan1 hlakhakan1 atbp4 ,ikatl4--,laht halos ng mga salitng ugt na may dalawng pantg1 gaya ng lagps1 alw1 bigks1 bulng1 utos1 payo1 atbp4 na pinangungunahan ng pa at dinuduluhan ng an han ay binibigks na marin sa ikaapat na hul ng pantg2 hal43 plagpasn1 paliwn1 pbigkisn1 pbulungn1 putusan1 ppayuhan1 atbp4 ,ikaapat4--,ang mga salitng ugt na may tatlng pantg1 gaya ng lagar1 dalir1 sariw1 atbp41 na pinangungunahan ng ma ay binibigks na marin sa ikaapat na hul ng pantg1 hal43 malagar1 madalir1 masariw1 atbp4 ,ikalim4--,ang mga salitng may dalawng pantg1 gaya ng hul1 sam1 buti1 waks1 linaw1 at ib pang pawng gangganit1 na may ka sa una at an han sa hul at sak inulit ang bung pantg ng ugt1 ay binibigks ding marin sa ikaanim na hul ng pantg1 hal43 khulhulihan1 ksamsamn1 kbutibutihan1 kwakswakasan1 klinawlinawan1 atbp4 ,,talabab,,an #aj ,ang limng tuntuning nuun ng mga salitng pabigl ay sinip ko kay ,g4 ,eusebio ,daluz4 ,,ix ,,kabanata ,tungkl sa paglilihim 7 sinalefa7 ,,gur4 ,an ang paglilihim 7 sinalefa78 ,,nag-,,aaral4 ,ang pag-als ng is ilng titik sa mga pangungusap kailan ma't naglalakip ang mga it4 ,g4 ,kailn nangyayari ang paglilihim8 ,n4 ,ang paglilihim ay nangyayari sa mga salitng nagtataps sa tingig 7 vocal7 at sa mga pangtinig 7 consonante7 n at w1 kailan ma't ang sumsund dito'y ang pangbigks 7 conjuncin7 at at ang pang-anib 7 ligazn7 ay4 ,g4 ,sa ilng tuntunin 7 regla7 nbubu ang paglilihim8 ,n4 ,sa dalaw1 at itng mga sumsund3 ,una4--,pagk ang isng pangungusap ay nagtataps sa tingig 7 vocal7 kay'y sa pangtinig na w at ang sumsund dito'y ang pangbigks at ng pang-anib ay1 ay maarng alisn ang a sa at ay1 pag-als na kailangang pagitnan ng isng panand 7 apstrofo7 upng mkilala ang paglilihim4 ,,mg,a ,,halimbaw ,am't in ,am at in4 ,lalaki't babae ,lalaki at babae4 ,sampagita't kampupot ,sampagita at kampupot4 ,ak'y tao ,ak ay tao4 ,siy'y marangl ,siy ay marangl4 ,it'y magand ,it ay magand4 ,ikw't ak ,ikw at ak4 ,araw't gab ,araw at gab4 ,ikw'y marunong ,ikw ay marunong4 ,ang ilaw'y maningas ,ang ilaw ay maningas4 ,ikalaw4--,laht ng pangungusap na nagtataps sa n1 at it'y sumsund sa at ay ay maarng alisn ang nsabing n1 sak ang a sa ay at1 na1 kailangang pagitnan lamang ng isng panand 7 apstrofo74 ,,mg,a ,,halimbaw ,baya't ,pmahaln ,bayan at ,pmahaln4 ,silanga't ,kanluran ,silangan at ,kanluran4 ,pangino't ,alipin ,panginon at ,alipin4 ,ang baya'y har ,ang bayan ay har4 ,itng halama'y malusg ,itng halaman ay malusg4 ,ang katwira'y lik ,ang katwiran ay lik4 ,g4 ,sinsund bag ang paglilihim sa tuwtuw na8 ,n4 ,hind p3 ang paglilihim ay lubhng malay3 maarng sundn ng isng sumusulat at maar namng huwg sang-ayon sa kanyng kibign4 ,x ,,kabanata ,hinggl sa mga pang-anib 7 ligazn7 ,,gur4 ,an ang pang-anib 7 ligazn78 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na pang-anib1 ang ilng titik any 7partcula7 na siyng naglalakip sa mga pangungusap na magkahiwaly4 ,g4 ,bakit ginagaw ang ganitng paglalakip8 ,n4 ,nang magkaron ng magandng tung1 lambng at tams ang mga salit natin4 ,g4 ,iln ang mga pang-anib sa tagalog8 ,n4 ,apat1 at ganit ang pagkakasundsund3 g1 ng1 na1 ay4 ,g4 ,kailn dapat gamitin ang g8 ,n4 ,dapat gamitin ang g kailan ma't ibig paglakipin ang salitng nagtataps sa n sa pangungusap na sumsund4 ,,mg,a ,,halimbaw ,bayan dakil ,bayang dakil ,kundiman marikt ,kundimang marikt ,samahn ,taga-ilog ,samahng ,taga-ilog ,g4 ,san gingamit ang ng8 ,n4 ,sa salitng nagtataps sa tingig 7 vocal7 na ibig ilakip sa pangungusap na sumsund4 ,,mg,a ,,halimbaw ,magand babae ,magandng babae4 ,dakil ,mith ,dakilng ,mith4 ,no maaliwalas ,nong maaliwalas4 ,pa malak ,pang malak4 ,g4 ,sang gamit ang na8 ,n4 ,ang na ay siyng gamit kung ibig paglakipin ang salitng nagtataps sa pangtinig 7 consonante7 na hind n sa kapw salitng sumsund4 ,,mg,a ,,halimbaw ,langit matas ,langit na matas4 ,ilog mababaw ,ilog na mababaw4 ,bundk matark ,bundk na matark4 ,g4 ,sang gamit namn ang ay8 ,n4 ,ang ay ay siyng naglalakip sa ngalang pangtukoy 7 nominativo de persona7 sa salitng sa kany'y sumsund na nagbabady ng kalagayan4 ,,mg,a ,,halimbaw ,si ,bathal marunong ,si ,bathal ay marunong4 ,ang tao tao ,ang tao ay tao4 ,si ,kik dukh ,si ,kik ay dukh4 ,,ikalaw,,ng ,,bahagi ,pagkilala ,analoga ,i ,,kabanata ,ang ,pagkilala at ang kaniyng saklw ,,gur4 ,an ang kahulugn ng ,pagkilala 7 ,analoga78 ,,nag-,,aaral4 ,ang bahagi ng ,balaril na nagtutur't nagpapakilala ng khalagahn at tungkulin ng mga pangungusap1 tagly ang kaniyng pagkakabagobago at ang sariling ktuturn4 ,g4 ,an ang pangungusap salit8 ,n4 ,isng tung1 kay'y kabuan ng mga tung na ibinibigks natin ang isng pagkukur4 ,g4 ,an ang tintawag na kaisipn 7 oracin7 sa ur ng ,balaril8 ,n4 ,ang dalaw ang paglalakiplakip ng mga salit na nagbabady ng isng ganp na pagkukur ang nagtatagly ng isng hustng kahulugn4 ,halimbaw3 ,ak'y susulat2 siy'y bumabasa2 sil'y nag-aral ng ,balaril4 ,g4 ,iln ang mga bahaging saklw ng kaisipn8 ,n4 ,sa ,wikng ,tagalog ay siym lamang3 pang-akby 7 artculo71 pangdiw 7 sustantivo71 pangturing 7 adjetivo71 pangtay 7 pronombre71 pangwatas 7 verbo71 pangbago 7 adverbio71 pang-ukol 7 preposicin71 pangbigks 7 conjuncin7 at pangdamdm 7 interjeccin74 ,g4 ,paano ang pagkakabagong nangyayari sa mga bahaging it ng kaisipn8 ,n4 ,ang mga it'y nagkakbagobago sa pamamagitan ng dalawng pangulong ktawagn3 magbaling 7 declinar7 at magbayby 7 conjugar74 ,g4 ,an ang kahulugn ng magbaling8 ,n4 ,dalhn sa ib't ibng lagy 7 caso7 ang mga salitng pinagbbaling4 ,g4 ,aln ang mga salitng pinagbbaling8 ,n4 ,ang pang-akby1 ang pangdiw1 ang pangturing at ang pangtay4 ,g4 ,an namn ang ktuturn ng magbayby8 ,n4 ,ilagy sa ib't ibng ayos 7 modo71 panahn 7 tiempo71 bilang 7 nmero7 at katawn 7 persona71 kay'y ang pagkakabagobagong nangyayari sa mga salitng binabayby4 ,g4 ,aln ang mga salitng binabayby8 ,n4 ,ang tangng binabayby ay ang salitng pangwatas2 ngun't dapat alamng sa ,wikng ,tagalog ang aln mang pangkt bahagi ng kaisipn1 lalng lal na ang pangdiw1 pangturing1 pangbago at pangtay ay maarng gawng pangwatas at baybayn sa pamamagitan ng tulong ng ib't ibng any 7 partcula74 ,lalng maliliwanagan ang bagay na it pagsapit sa kanyng kinaukulan4 ,g4 ,aln ang mga salitng hind ntitinag 7 invariables78 ,n4 ,ang mga salitng mahirap talagng hind maarng baguhin ay ang pang-ukol 7 preposicin71 pangbigks 7 conjuncin7 at pangdamdm 7 interjeccin74 ,g4 ,an ang dapat mkilala ukol sa mga salitng pinagbbaling8 ,n4 ,sa mga salitng pinagbbaling ay dapat mkilala ang kiys 7 gnero71 ang bilang 7 nmero7 at ang lagy 7 caso74 ,g4 ,an ang tintawag na kiys 7 gnero78 ,n4 ,tintawag na kiys ang pagbabagong nangyayari sa ,balaril upng matalasts kung ang isng pangalan ng tao1 hayop bagay ay tumutukoy sa lalaki sa babae sa bagay4 ,g4 ,mayrong iln ang kiys sa ating wik8 ,n4 ,tatl3 ,kiys lalaki 7 gnero masculino71 kiys babae 7 gnero femenino7 at kiys sa bagay 7 gnero neutro74 ,g4 ,an ang kiys lalaki8 ,n4 ,ang nuukol sa mga pangalan ng tao hayop na ang kahulug'y nahihinggl nuuw sa kallakihan1 hal43 ,huan1 am1 binat4 ,g4 ,an namn ang kiys babae8 ,n4 ,ang tumutukoy sa mga pangalan ng tao hayop na ang ktutur'y nuukol sa kabbaihan1 hal43 ,huana1 in1 dalaga1 binibini4 ,g4 ,an ang kiys sa bagay8 ,n4 ,ang nuukol sa mga ngalan ng bagay na hind kiys lalaki ni kiys babae1 gaya ng aklt1 panulat1 bulaklk1 kahoy1 bahay1 tubig1 atbp4 ,g4 ,an ang tintawag na bilang 7 nmero78 ,n4 ,tintawag na bilang ang pagbabagong nangyayari sa ,balaril upng mkilala kung ang isng salit ay nuukol sa is maraming tao1 hayop bagay4 ,g4 ,mayrong iln ang bilang8 ,n4 ,dalaw3 bilang na is 7 nmero singular7 at bilang na dalaw marami 7 nmero plural74 ,bilang na is1 ang tumutukoy sa pangalan ng isng tao1 hayop bagay1 hal43 bahay1 aklt1 panulat4 ,bilang na dalaw marami1 ang tumutukoy sa pangalan ng dalaw maraming tao1 hayop bagay1 hal43 mga bahay1 mga aklt1 mga panulat4 ,g4 ,an ang tintawag na lagy 7 caso78 ,n4 ,ang kalagayan at mga pangyayari na1 matatagpn sa kaisipn ang isng salitng pinagbbaling hinggl sa kapw salit4 ,g4 ,paano ang pagpapkilala ng ganyng kalagayan at mga pangyayari8 ,n4 ,sa ating wik'y sa pamamagitan ng mga pang-akby 7 artculo7 at mga pang-ukol 7 preposicin74 ,g4 ,iln ang mga lagy sa ,wikng ,tagalog8 ,n4 ,tatl lamang ang sa kasalukuya'y gingamit3 pangtukoy 7 nominativo71 pang-ar 7 genitivo7 at panglayon 7 acusativo74 ,g4 ,an ang tungkulin ng pangtukoy 7 nominativo78 ,n4 ,tukuyin ang pangulo 7 sujeto7 na siyng nagbibigy ng kahulugn sa pangwatas 7 verbo71 hal43 ,si ,pedro1 sin ,mara4 ,g4 ,an ang kahulugn ng pang-ar 7 genitivo78 ,n4 ,ang nuukol sa pag-ar1 ang tumutukoy sa bagay na it1 hal43 ,ang aklt ni ,lucio2 ang kay ,kikng panulat4 ,g4 ,an ang ktuturn ng panglayon 7 acusativo78 ,n4 ,ang tumutukoy sa ngalan ng tao bagay na siyng tinutungo nillayon ng pangwatas1 hal43 ,paron ka kay ,ricardo2 maglakby tayo sa ,bulakn4 ,,ii ,,kabanata ,salitng ,pang-akby 7 ,artculo7 ,,gur4 ,an ang kahulugn ng salitng pang-akby8 ,,nag-,,aaral4 ,ang pang-akby ay isng pangkt bahagi ng kaisipn 7 oracin7 na siyng ipinangunguna ipinang-akby sa salitng pangdiw 7 sustantivo7 at pangturing 7 adjetivo7 upng mkilala ang kanyng lagy 7 caso7 at bilang 7 nmero74 ,kung minsa'y ipinang-akby rin sa ib pang pangkt ng kaisipn4 ,g4 ,iln sa tagalog ang mga salitng pang-akby8 ,n4 ,dalaw lamang3 si at ang4 ,g4 ,an ang ktawagng dapat ikapit sa dalawng it upng sa paggamit ay magkabukd8 ,n4 ,ang si ay dapat panganlng pang-akby sa mga ngalan ng tao at ang ang ay pang-akby sa mga ngalan ng bagay4 ,g4 ,bakit ang si ay nginanlng pang-akby sa mga ngalan ng tao8 ,n4 ,nginanlng ganit sapagk't siyng iniuna iniakby sa mga pangalan ng tao1 kay'y sa mga hayop bagay na ang kahulug'y nuukol sa tao4 ,g4 ,bakit nginanlng pang-akby sa mga ngalan ng bagay ang ang8 ,n4 ,nginanlng ganit sapagk't siyng inaakby sa mga karaniwang pangalan ng an mang bagay hayop4 ,,pang-,,akb,y ,,sa ,,mg,a ,,ng,,alan ,,ng ,,tao ,g4 ,sansan dapat iakby ang pang-akby na si8 ,n4 ,sa mga tuntuning sumsund3 ,una4--,sa pangalan ng tao1 kailan ma't it'y na sa lagy na pangtukoy 7 caso nominativo71 hal43 ,si ,huan1 si ,yayang1 si ,mameng1 si ,neneng4 ,ikalaw4--,sa an mang pangalan ng hayop bagay kay1 kailan ma't it'y inginangalan sa tao ang kahulug'y dito nuuw1 hal43 ,si ,lump1 si ,bulg1 si ,bubuyog1 si ,galit1 si ,sampalok1 si ,katuray4 ,ikatl4--,sa aln mang pamagt ng kath dul kailan ma't tinutukoy ang kumath1 hal43 ,si ,banaag at ,sikat1 si ,pinaglahuan1 si ,walng ,sugat4 ,ikapat4--,sa an mang ngalan ng katungkulan kailan ma't binabanggt sa kasund ang pangalan ng tong may tungkulin1 hal43 ,si ,speaker ,osmea1 si ,kinatawng ,quezn1 si ,profesor ,blumentritt1 si ,gobernador ,santos4 ,ikalim4--,sa mga pangalang itintawag sa mga magulang at kapatd1 kalah at katoto1 hal43 ,si tatay1 si nanay1 si kaka1 si kuya1 si kababayan1 si kaibigan4 ,gayn din sa mga ngalang itintawag sa mga kamag-anak1 ngun't tangng mangyayari ang ganit kailan ma't na sa mga salitng hirm1 hal43 ,si tio1 si primo1 si kumare1 si kumpare4 ,g4 ,kung ibig tumukoy sa dalaw marami1 an ang dapat gamitin8 ,n4 ,dapat gamitin ang sin1 na nanggaling sa pang-akby na si at dinagdagn ng na1 kailan ma't ibig tumukoy sa dalaw maraming tao1 hal43 ,sin ,milng1 sin ,teroy4 ,sa mga salitng it'y mapagtatant na si ,milng si ,teroy ay may mga kasamahng akiakibat magng sa pamamahay1 sa paglalar1 sa paglliwalw sa paghahanap-buhay4 ,g4 ,paano ang pagtukoy sa bilang na dalaw marami sa mga pangalan ng tao8 ,n4 ,ang pangalang angkn ng isng tao ay hind maarng ilagy sa bilang na dalaw marami 7 nmero plural7 kailan ma't tumutukoy sa sarili lamang niyng pagkatao4 ,ngun't kung ang pangalang ntura'y tumutukoy sa kalahatn karamihan ay maarng ilagy sa bilang na dalaw marami1 at sa ganit'y d dapat gamitin ang sin kund ang mga na siyng gingamit sa mga bagay2 hal43 ,ang mga ,pedro1 ang mga ,karlos1 ibig sabihin sa makatwd ang mga tintawag na ,pedro ang mga nangngalang ,karlos4 ,g4 ,paano ang pagbbaling 7 declinacin7 ng pang-akby na si8 ,n4 ,gaya ng sumsund3 ,,pagb,,baling ,,ng ,,pang-,,akb,y ,,na ,,si ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pangtukoy ,si ,pangtukoy ,sin ,pang-ar ,ni ,pang-ar ,nin ,kay ,kin kan ,panglayon ,kay ,panglayon ,kin kan ,ni ,nin ,g4 ,kailn dapat gamitin ang na sa lagy na pangtukoy8 ,n4 ,gingamit ang si sa bilang na is at sin sa dalaw marami kailan ma't tinutukoy ang pangalan ng tao1 hal43 ,si ,kuls1 kung siy lamang1 at sin ,kuls kung may ib pang kasama akibat4 ,g4 ,kailn gingamit ang na sa lagy na pang-ar8 ,n4 ,gingamit ang ni sa is at nin sa dalaw marami kailan ma't ang bagay na inar sangkp ay unang nbabanggt kay sa may ar kinasasangkapn1 hal43 ang aklt ni ,lucio1 ang bahay nin ,enchang4 ,kung ang may ar kinasasangkapn ay siyng unang ntutukoy kay sa inar sangkp ay dapat gamitin ang kay sa is at kin sa dalaw marami1 hal43 ,ang kay ,luciong aklt1 ang kin kan ,enchang na bahay4 ,g4 ,kailn gingamit ang na sa panglayon8 ,n4 ,gingamit ang kay sa is at ang kin sa dalaw marami1 kailan ma't nagpapakilala ng layon an mang bagay na ninanas1 hal43 ,dumalaw siy kay ,lukas2 paron tayo kin kan ,yoyong4 ,kung nagpapakilala ng kung sino ang may gaw ng isng bagay1 may akd ng aklt may likh ng an man ay dapat gamitin ang ni sa is at nin sa dalaw marami1 hal43 ,sinulat ni ,diego itng aklt1 ang bangk'y ginaw nin ,binong4 ,g4 ,kailn hind dapat gamitan ng pang-akby ang pangalan ng tao8 ,n4 ,hind ng dapat gamitan kailan ma't binabanggt sa pagtawag1 pag-utos pakikisuyo1 hal43 ,emong1 halika2 ,lakad na1 ,tinoy2 ,teban1 pakiabot mo ng ang batiy4 ,g4 ,dapat bang lagyn ng pang-akby ang baw't is kung nagkakasundsund ang dalaw maraming pangalan ng tao8 ,n4 ,kung magkaksundsund ang dalaw maraming ngalan ay dapat akbayn ng si ang baw't is lalng lal na kung binibilang tinutukoy na isis1 hal43 ,si ,pedro1 si ,karlos at si ,fidel ay paraparang mabuti4 ,,pang-,,akb,y ,,sa ,,mg,a ,,ng,,alan ,,ng ,,bagay ,g4 ,sansan dapat iakby ang pang-akby na ang8 ,n4 ,dapat iakby sa mga panutong sumsund3 ,una4--,sa karaniwang pangalan ng an mang bagay1 hal43 ang bayan1 ang tao1 ang araw1 ang hayop1 ang tubig1 ang talult4 ,ikalaw4--,ang pamagt ng mga bans1 bayan1 llawigan1 nayon1 lansangan1 at mga pok ay karaniwan ng akbayn ng ang2 hal43 ,ang ,pilipinas1 ang ,amrika1 ang ,bulakn1 ang ,sampalok1 ang ,eskolta1 atbp4 ,ikatl4--,ang pamagt ng mga kapisanan1 samahn simbahan kailan ma't ibig banggitn1 hal43 ,ang ,taga-,ilog1 ang ,katubusan1 ang ,katimawan1 ang ,paraluman1 ang ,katedral4 ,ikaapat4--,ang pamagt ng mga aklt ng karunungan ng mga kathng kasaysayan kailan ma't binabanggt1 hal43 ang ,gramtik1 ang ,pilosopa1 ang ,noli me tngere4 ,ikalim4--,ang pangalan ng mga araw sa bung isng lingg at ng mga buwn1 kailan ma't ibig banggitn1 hal43 ang marts1 ang huebes1 ang ,agosto1 ang ,disiembre4 ,ikaanim4--,ang pangalan ng mga katungkulan kailan ma't it'y binabanggt1 hal43 ,ang ,komisionado1 ang ,kinatawn4 ,kung may kasund na pangalan ng tao ay inaakbayn din ng ang1 bagam't maar rin ang si1 hal43 ,ang ,komisionado ,palma1 si ,komisionado ,palma2 ang ,hukm ,araullo1 si ,hukm ,araullo4 ,ikapit4--,ang pangalan ng tao1 kailan ma't sinusundn ng it1 iyn1 yan1 kay'y kung tinutuntng mabuti1 hal43 ,ang ,yoyong na it1 ang ,husng yan4 ,ikawal4--,iniakby rin sa mga pangwatas 7 verbo71 hal43 ,ang binabasa ni ,pedro1 ang kinakain ni ,mente1 ang sinusulat ni ,huan4 ,g4 ,an ang dapat gamitin kung ibig tumukoy sa bilang na dalaw marami8 ,n4 ,ang pang-akby na ang ay dapat sundn ng mga kailan ma't tumutukoy sa bilang na dalaw marami 7nmero plural7 na siyng sa bagay na it'y tangng gingamit sa ating wik1 hal43 ang tao1 kung is ang binabanggt2 at ang mga tao kung bumabanggt sa dalaw marami4 ,g4 ,ang dalaw maraming pangalan ng bagay na nagkakasundsund1 dapat bang akbayn ng ang ang baw't is8 ,n4 ,kung iniisis ang pagbanggt sa hangd na bilangin luminaw kay1 ay dapat pangunahan ng ang ang baw't isng pangalan ng bagay1 hal43 ,ang mat1 ang ilng at ang tainga ay mahhalagng sangkp ng katawn ng tao2 ang ilog at ang dagat ay kapuw tubig4 ,ngun't kung sa isng kaisipn ay nagkakasundsund ang dalaw maraming pangdiw 7 sustantivo7 at d lubhng nililinaw ang pagbanggt ay d dapat akbayng isis ng ang kund ang una lamang1 hal43 ang masasarap na mangg1 lansones1 santl at mabulo ay tangng halaman sa ,pilipinas4 ,g4 ,paano namn ang pagbbaling 7 declinacin7 ng pang-akby na ang8 ,n4 ,gaya nitng sumsund3 ,,pagb,,baling ,,ng ,,pang-,,akb,y ,,na ,,ang ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pangtukoy ,ang ,pangtukoy ,ang mga ,pang-ar ,ng ,pang-ar ,ng mga ,sa ,sa mga ,panglayon ,sa ,panglayon ,sa mga ,ng ,ng mga ,g4 ,kailn dapat gamitin ang na sa lagy na pangtukoy8 ,n4 ,dapat gamitin ang ang sa is at ang mga sa dalaw marami kailan ma't tinutukoy ang pangalan ng bagay1 hal43 ang bayan kung bumabanggt sa is at ang mga bayan kung dalaw marami ang ibig tukuyin4 ,g4 ,kailn gingamit ang na sa lagy na pang-ar8 ,n4 ,sa is'y gingamit ang ng at ng mga sa dalaw marami1 kailan ma't ang bagay na inar sangkp ay unang nbabanggt kay sa may ar kinasasangkapn1 hal43 ang panitik ng mnunult1 ang ulo ng sanggl1 ang mga bulaklk ng dalaga4 ,kung ang may ar kinasasangkapn ay siyng unang ntutukoy kay sa bagay na inar sangkp ay dapat gamitin ang sa sa is at sa mga sa dalaw marami1 hal43 ang sa mnunult na panitik1 ang sa sanggl na ulo1 ang sa dalagang mga bulaklk4 ,g4 ,kailn namn gingamit ang na sa panglayon8 ,n4 ,gingamit ang sa sa is at sa mga kung dalaw marami kailan ma't nagpapahiwatig ng lugl1 nas an mang bagay na nuukol dito1 hal43 ,maglalakby siy sa ,mindanw1 umanib tayo sa mga kalah4 ,kung nagpapahayag namn nang kung sino ang gumaw1 kumath lumikh ng an mang bagay ay gingamit ang ng sa is at ng mga sa dalaw marami1 hal43 ,ang aklt ay niyar ng limbagan1 ang lansanga'y ginaw ng mga tao4 ,,iii ,,kabanata ,salitng ,pangdiw 7 ,sustantivo7 ,,gur4 ,an ang kahulugn ng salitng pangdiw8 ,,nag-,,aaral4 ,salitng pangdiw1 ang bahagi pangkt ng kaisipn na tumutukoy nagpapakilala ng mga pangalan ng tao1 hayop bagay sang-ayon sa kanyng kalikasn1 diw halag2 hal43 ,bahay1 tubig1 dagat1 ,pedro1 ,bulakn4 ,dapat mabatd na ang pangdiw ay maarng lumagy lumag sa kaisipn sa kanyng sarili lamang1 at dahil dito kung kay ikinapit ang ganyng pamagt4 ,g4 ,aln ang pangulong bahagi ng pangdiw8 ,n4 ,ang dalawng it3 pangdiw sa bagay at pangdiw sa tao4 ,g4 ,an ang pangdiw sa bagay8 ,n4 ,ang nuukol sa madlng pangalan ng tao1 hayop bagay na karaniwan na tumutukoy sa isng panig hugis1 hal43 tao1 pus1 ilog1 mga pangalang bumabanggt sa laht ng tao1 sa laht ng pus at sa laht ng ilog4 ,g4 ,an namn ang pangdiw sa tao8 ,n4 ,ang nuukol sa tiyk na pangalan ng tao1 hayop bagay upng mpaib huwg mpalahk sa ibng pangalang tumutukoy rin sa kanyng panig hugis1 hal43 ,maynil1 ,ricardo1 ,bagumbayan1 mga pamagt na bumabanggt sa isng bayan1 sa isng tao at sa isng dan lansangan4 ,g4 ,an ang dapat matant ukol sa salitng pangdiw8 ,n4 ,na1 sa ,wikng ,tagalog1 ang pangdiw'y hind pabagobago sa kiys 7 gnero71 hal43 so1 pus1 kabayo1 mga salitng hind matiyk kung song lalaki pusng babae1 an man4 ,g4 ,pano ang dapat gawn upng matiyk ang kiys ng pangalan ng isng tao hayop8 ,n4 ,ang mga pangalang tumutukoy sa tao hayop ay dapat dagdagn ng lalaki kung sa kiys na it bumabanggt at babae kung dito namn nuukol1 upng mkilala ang tagly na kiys ng is't is2 hal43 sa bat1 batng lalaki1 kung it ang nais tukuyin1 sa pus1 pusng babae1 kung it namn ang ibig banggitn4 ,g4 ,mayron kay sa ating wik ng mga salit pangalan na sa kaniyng sarili'y tumutukoy sa lalaki sa babae1 kah't na ang mga it'y hind idagdg8 ,n4 ,mayron p1 bagam't ang mga salitng it'y kkaunt1 hal43 am1 na sa lalaki tumutukoy1 at in sa babae namn1 aman at ali1 binat at dalaga1 bagongtao at binibini1 at ib pa4 ,g4 ,an ang dapat mabatd ukol sa mga ngalan ng tao8 ,n4 ,ang mga ngalan ng tao na ngay'y kasalukuyang gingamit natin1 palibhas'y hirm sa wikng kastil ay may sariling kiys na tagly1 sa makatuwd bag'y ang isng ngalan ay naunawan agd kung nahihinggl sa lalaki sa babae2 hal43 ,claro ,clara1 ,domingo ,dominga1 ,pascual ,pascuala4 ,g4 ,paano ang paglalagy sa bilang na dalaw marami 7 nmero plural7 ng mga salitng pangdiw8 ,n4 ,sa dalawng kaparaann3 ,una4--,kung pangdiwng dalisay 7 simple7 ay sa pamamagitan ng mga1 hal43 mga tao1 mga bahay1 mga hayop1 mga bulaklk4 ,ikalaw4--,ang isng pangdiwng mayhal na nagbuhat sa mag ay inulit ang unang pantg ng ugt1 hal43 mag-in1 mag-am1 magbayw1 ay ginagawng mag-in1 mag-am1 magbbayw1 kung tumutukoy sa dalaw marami4 ,g4 ,paano ang pagbbaling sa salitng pangdiw8 ,n4 ,sa pamamagitan ng mga pang-akby na si at ang at ang kankanyng sinsaklw4 ,nit ang mga halimbaw3 ,,pagb,,baling ,,ng ,,pangdiw ,,sa ,,ng,,alan ,,ng ,,tao ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pangtukoy ,si ,lucio4 ,pangtukoy ,sin ,lucio4 ,pang-ar ,ni ,lucio4 ,pang-ar ,nin ,lucio4 ,kay ,lucio4 ,kin kan ,lucio4 ,panglayon ,kay ,lucio4 ,panglayon ,kin kan ,lucio4 ,ni ,lucio4 ,nin ,lucio4 ,,sa ,,ng,,alan ,,ng ,,bagay ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pangtukoy ,ang aklt4 ,pangtukoy ,ang mga aklt4 ,pang-ar ,ng aklt4 ,pang-ar ,ng mga aklt4 ,sa aklt4 ,sa mga aklt4 ,panglayon ,sa aklt4 ,panglayon ,sa mga aklt4 ,ng aklt4 ,ng mga aklt4 ,,ukol ,,sa ,,il,,ng ,,bahagi ,,ng ,,pangdiw ,g4 ,sa an pa nabbahagi ang salitng pangdiw8 ,n4 ,sa tintawag na dalisay 7 simple7 at mayhal 7 compuesto74#aa ,tintawag na dalisay ang salitng walng idinaragdg na an man sa kanyng pagigng salit kay'y ang salitng tintawag na ugt1 hal43 sanggl1 bahay1 kahoy1 banl4 ,tintawag na mayhal ang salitng dalisay ugt na dinagdagn ng an mang any 7 partcula7 magng sa una hulihn kay1 hal43 kabatan1 kabuhayan1 kasalo1 pabang1 pag-ibig1 pag-asa1 atbp4 ,g4 ,paano ang mga kaparaanng ginagaw nang ang salitng dalisay ay magng salitng mayhal8 ,n4 ,sa mga parang sumsund3 ,una4--,laht halos ng mga salitng dalisay ugt na inangkapn ng ka at sinugpungn ng an han sang-ayon sa mga pangyayari1 hal43 buhay1 bayan1 bat1 gand1 buti1 linis1 atbp4 ay nagigng kabuhayan1 kabayanan1 kabatan1 kagandahan1 kabutihan1 kalinisan4 ,ikalaw4--,ang mga salitng dalisay ugt na inangkapn ng ka ay nagigng mayhal1 na1 ang kahulug'y nuuw sa may akibat may kasama may kaakby1 hal43 salo1 sun1 sama1 saby1 piling1 saky1 lar1 tulong1 atbp4 ay nagigng kasalo1 kasun1 kasama1 kasaby1 kapiling1 kasaky1 kalar1 katulong4 ,dapat alamng ang mga it'y nagbabady lamang ng is sa mga kasama1 akibat kaakby1 at kung ibig magsulit ng dalaw ay kailangang angkapn pa ng anyng mag1 hal43 magkasalo1 magkasun1 magkasama1 magkasaby1 atbp4 ,kung nagbabady namn ng karamihan ay dapat ulitin ang unang dalawng pantg ng ugt1 hal43 magkasalosalo1 magkasamasama1 magkasabaysaby1 atbp4 ,ikatl4--,ang mga salitng dalisay na maarng gawng pangwatas ay nagigng mayhal kung angkapn ng anyng pa1 hal43 sa dusa ay parusa1 sa bang ay pabang1 sa hiys ay pahiys1 sa utang ay pautang1 sa mana ay pamana1 atbp4 ,ikaapat4--,ang mga salitng dalisay na bumabanggt sa ngalan ng mga kamag-anak na inangkapn ng anyng mag ay nagigng mayhal na ang kahulug'y tumutukoy sa dalaw1 hal43 am1 in1 bayw1 asawa1 pinsan1 ank1 atbp4 ay nagigng mag-am1 mag-in1 magbayw1 mag-asawa1 magpinsan1 mag-ank4 ,kung nais tumukoy sa tatl marami ay dapat ulitin ang unang pantg ng salitng dalisay1 hal43 mag-am1 mag-in1 magbbayw1 magppinsan1 atbp4 ,ikalim4--,ang mga salitng dalisay na nagbabady ng an man na angkapn ng pinaka ay nagigng mayhal na ang kahulug'y ang bagay na humahalili1 hal43 tao1 hayop1 wals1 tinapay1 tubig1 magulang1 in1 am1 alil1 atbp4 ay nagigng pinakatao1 pinakahayop1 pinakawals1 pinakatubig1 pinakaan1 pinakaalil1 atbp4 ,ikaanim4--,ang mga dalisay na tumutukoy din sa mga ngalan ng mga kamag-anak ay nagigng mayhal kailan ma't inangkapn siningitan ng anyng in at inulit ang kanyng unang pantg1 na ang kahulug'y ang mga ngalang hind tunay hawa lamang1 hal43 am1 in1 ank1 ali1 kapatd1 atbp4 ay nagigng inam1 inin1 inank1 inali1 kinkapatd4 ,ikapit4--,ang mga dalisay na tumutukoy sa mga ngalan ng bunga1 ng bulaklk1 ng kasangkapan1 atbp4 ay nagigng mayhal kailan ma't inangkapn siningitan ng in1 na ang kahulug'y ang pagkakatulad pagkakparis1 hal43 balimbing1 santl1 gulay1 sampaga1 sampagita1 kamatsil1 karayom1 sandk1 tab1 ay nagigng binalimbing1 sinantl1 ginulay1 sinampaga1 sinampagita1 kinamatsil1 kinarayom1 sinandk1 tinab4 ,ikawal4--,iln sa mga salitng dalisay ay nagigng mayhal kung angkapn singitan ng in at sugpungn ng an1 na1 ang ktutur'y ang katapusn ng an man1 hal43 kayas1 tabas1 pil1 atbp4 ay nagigng kinayasan1 tinabasan1 pinilan4 ,kung nagbabady ng karamihan1 ang in ay dapat dagdagn ng pag1 na sa madalng sabi ay nagigng pinag at sak sugpungn ng an1 hal43 pinagkayasan1 pinagtabasan1 pinagpilan4 ,ikasym4--,gayn ding pagbubu ang dapat gawn ukol sa pagbabady ng ilng ngalan ng an mang bagay na ginamitan1 nilagyn ginawng gayn sang-ayon sa ugt na tagly1 hal43 sa pult ay pinulutn1 sa gulay ay ginulayan1 sa burd ay binurdahn1 sa guhit ay ginuhitan1 sa pul ay pinulahn1 atbp4 ,ikasampu4--,kung iangkp ang anyng pang sa ib't ibng ugt ay nagigng pangdiw1 na1 ang kahulug'y ang kasangkapang iginagaw ng an man4 ,dapat lamang alamn na itng pang ay siyng bumabago sa ilng titik ng ugt1 gaya ng mpupun sa mga kabanatang haharapn4 ,halimbaw3 panghakot1 panghuli1 panggapas1 pang-ahit1 panark1 pamal1 pamahid1 pangtung1 pangahig1 panil1 atbp4 ,,pangdiw,,ng ,,pangwatas 7 ,,verbal7 ,g4 ,an ang tintawag na pangdiwng pangwatas8 ,n4 ,yang pangdiwng nagbuhat nanggaling sa mga pangwatas4 ,g4 ,alnaln ang mga pangdiwng pangwatas8 ,n4 ,ang mga sumsund3 #a4--,nagagawng mga pangdiw ang mga pangwatas na binayby sa um sa pamamagitan ng anyng pag na iniangkp sa mga salitng ugt1 hal43 basa1 sulat1 lakad1 takb1 langy1 kain1 araw1 uln1 suntk1 up1 sigw1 atbp4 ay nagigng pagbasa1 pagsulat1 paglakad1 pagtakb1 paglangy1 pagkain1 pag-araw1 pag-uln1 pagsuntk1 pag-up1 pagsigw4 #b4--,nagagaw ring mga pangdiw ang mga pangwatas na binayby sa mag sa pamamagitan ng anyng pag na iniangkp sa mga ugt na inulit ang is dalawng titik ng unang pantg nit1 hal43 aral1 salit1 saing1 lut1 sabi1 wast1 masd1 habol1 hany1 bu1 lakip1 atbp4 ay nagigng pag-aral1 pagsasalit1 pagsasaing1 paglulut1 pagsasabi1 pagwawast1 pagmamasid1 paghahabol1 paghahany1 pagbubu1 paglalakip4 #c4--;,ang mga pangwatas na binayby sa anyng mang ay nangagagaw ring pangdiw sa pamamagitan ng anyng pang na inulit ang unang dalawng titik ng ugt na binago1 tagly ang kanyng pagkakabagong malimit mangyari1 hal43 huli1 isd1 utang1 pult1 puti1 bat1 tiklp1 pits1 atbp4 ay nangagigng panghuhuli1 pangingisd1 pangungutang1 pamumulot1 pamumuti1 pangbabat1 paniniklp1 pamimits4 #d4--,nagagaw pa ring mga pangdiw ang mga pangwatas na binayby sa ma sa pamamagitan ng anyng pagk1 na iniangkp din sa salitng ugt1 hal43 tuto1 tulog1 hig1 hulog1 takot1 gulat1 bagd1 inp1 atbp4 ay nagigng pagkatuto1 pagkahulog1 pagkatakot1 pagkagulat1 pagkabagd1 pagkainp4 ,,pangdiw,,ng ,,malimit 7 ,,frecuentativo7 ,g4 ,an ang tintawag na pangdiwng malimit8 ,n4 ,yang nagbabady ng kadalasn sa paggaw ginagaw sang-ayon sa mga gaw kilos ng ugt4 ,g4 ,paano ang mga paran ng pagbubu sa bagay na it8 ,n4 ,sa ib't ibng kaparaann3 ,una4--,sugpungn ng an han sang-ayon sa tuntuning sinsund ng salitng ugt1 hal43 sa dam ay damuhn1 sa halaman ay hlamann1 sa ikm ay ikmuhan1 sa saging ay sagingn1 sa niyg ay niyugan1 sa kawayan ay kwayann1 sa bahay ay bahayn1 sa palig ay paligan1 sa pusal ay pusaln1 atbp4 ,ikalaw4--,sugpungn din ng an han ang ugt1 sak ulitin dalawahn ang unang pantg nit1 hal43 sa kain ay kakann1 sa sild ay sisidln1 sa up ay upn1 sa hig ay hihign1 atbp4 ,ikatl4--,angkapn ng ka at sugpungn ng an han ang salitng ugt1 sak ulitin ang unang pantg nit1 hal43 sa tisod ay katitisuran1 sa hulog ay kahuhulugan1 sa dap ay kadadapan1 sa untg ay kauuntugn1 atbp4 ,ikaapat4--,nagagaw ring pangdiwng malimit ang ilng mga pangwatas sa kanyng mga panahng haharapn1 hal43 paghuhukumn1 pagbibitayn1 pagbabariln1 pagpapatayn1 pagbibinyagn1 pagbabaunn1 atbp4 ,,pangdiw,,ng ,,karamihan 7 ,,colectivo7 ,g4 ,an ang tintawag na pangdiwng karamihan8 ,n4 ,yang na sa bilang na is ay tumutukoy sa maraming ngalan1 bagay an man sang-ayon sa lamn ng ugt4 ,g4 ,paano ang kanyng pagbubu8 ,n4 ,sa mga kaparaanng sumsund3 ,una4--,ang ilng salitng ugt na nagbabady ng panahn na angkapn ng anyng mag ay nagsasaysy ng kabuan1 hal43 sa hapon ay maghapon1 sa damg ay magdamg4 ,ikalaw4--,kung iniangkp ang sang na nagbuhat sa is1 ay nagbabady ng laht kabuan ng an mang bagay na tagly ng ugt1 hal43 sang-oras1 sang-araw1 sanglingg1 sangbuwn1 sangtan1 sangpu1 sangdan1 sanglibo1 sanglaks1 sangyut1 atbp4 ,ikatl4--,sa mga ugt na nagsusulit ng pok an man na angkapn ng sang at sugpungn ng an han ay nagbabady rin ng karamihan kabuan1 hal43 sangbahayn1 sangbayann1 sangdaigdigan1 sangsinukuban1 sangtinakpn1 atbp4 ,ikaapat4--,kung angkapn ng sang ang mga pangdiwng mayhal sa pamamagitan ng ka at an han ay nagbabady namn ng ganp na kabuan1 hal43 sangkapuln1 sangkatauhan1 sangkalangitan1 sangkalupan1 at ib pa4 ,,talabab,,an #aa ,ginaw kong isng salit ang mayhal bagam't ang katotohana'y dalaw1 upng mitumbs natin sa salitng compuesto ng kastil4 ,,iv ,,kabanata ,salitng ,pangturing 7 ,adjetivo7 ,,gur4 ,an ang ktuturn ng salitng pangturing8 ,,nag-,,aaral4 ,salitng pangturing ay isng bahagi pangkt ng kaisipn na siyng inilalakip idinaragdg sa pangdiw upng mabago mkilala ang ktuturn nit4 ,g4 ,ang mga salitng pangturing1 sa iln nabbahagi8 ,n4 ,sa dalaw1 gaya rin ng pangdiw3 dalisay at mayhal4 ,dalisay ang salitng walng idinaragdg na an man sa kanyng pagigng salit1 hal43 tamd1 pangit1 duwg1 payap1 tahimik4 ,mayhal ang salitng ugt dalisay na dinagdagn sa una hulihn ng an mang any 7 partcula71 hal43 mabuti1 matas1 malak1 masam1 magand4 ,g4 ,marami bag sa ating wik ng mga pangturing8 ,n4 ,sa mga salitng dalisay ugt ay hind lubhng karamihan1 samantalng sa mga salitng mayhal ay siyng lubhng marami4 ,g4 ,pano ang parang ginagaw nang ang mga salitng ugt dalisay ay magng salitng mayhal8 ,n4 ,ang karaniwang gawn ukol sa bagay na it ay dinaragdagn ng ma sa unahn ng salitng ugt dalisay4 ,nrit ang isng tln ng mga salitng ugt dalisay na nagigng salitng mayhal sa mga salitng pangdiw 7 sustantivo7 at sa mga pangturing 7 adjetivo74 ,ugt dalisay ,salitng pangdiw ,salitng pangturing ,buti ,kabutihan ,mabuti ,sam ,kasaman ,masam ,pul ,kapulahn ,mapul ,lak ,kalakihan ,malak ,hab ,kahaban ,mahab ,laks ,kalakasan ,malaks ,bigt ,kabigatan ,mabigt ,nagigng salitng pangturing ang mga ugt na nagbabady ng pagkakparis pagkakpantay kailan ma't inangkapn ng ka1 hal43 kaparis1 katulad1 kapara1 kawangs1 kahambng1 kamukh1 kawangk1 kapantay1 at ib pa4 ,nagigng pangturing din ang mga ugt na nagsusulit ng pagkakahat kalagayan ng an man kailan ma't inangkapn ng ka1 hal43 kahat1 kaputol1 kapiraso1 kabiyk1 kaunt1 kapatk1 karampt1 atbp4 ,nagigng pangturing pa ang mga ugt na nagsasaysy ng an man kailan ma't inangkapn ng ka at inulit ang bung ugt unang dalawng pantg nit1 hal43 kagulatgulat1 katakottakot1 kagitlgitl1 kasindksindk1 kahapishapis1 kakilkilabot1 katawtaw1 kalugdlugd1 kaibig-ibig1 kaayaaya1 atbp4 ,ang mga pangturing na it'y maar ring sabihin sa pamamagitan ng naka na inulit ang unang pantg ng ugt1 hal43 nakagugulat1 nakatatakot1 nakagigitl1 atbp4 ,g4 ,mayron pa bagng ibng pangturing na nagbubuhat sa ib8 ,n4 ,oo p na nanggaling sa pangwatas at pinamagatng pangturing na malimit4 ,nit ang ib't ibng paran ng kanyng pagbubu4 ,una4--,angkapn ng ma ang salitng ugt at sugpungn ng in hin sang-ayon sa sinsund na tuntunin1 hal43 masintahin1 maawin1 mahabagn1 maibign1 mawilihn1 masuwayin1 masunurin1 mairugn1 at ib pa4 ,ikalaw4--,angkapn din ng ma at sugpungn ng in hin1 sak ulitin ang unang dalawng titik ng unang pantg ng ugt1 hal43 matutulugn1 matatawann1 magagalitn1 malilimutn1 masasaktn1 mapapalarn1 malulugdn1 matatakutn1 atbp4 ,ikatl4--,sugpungn lamang ng in hin ang salitng ugt1 hal43 glisin1 mutin1 bulutungn1 pigsahin1 hikin1 iyakin1 sumbungin1 tiyanin1 bukulin1 atbp4 ,ikapat4--,nagigng pangturing din ang mga panahng haharapn ng pangwatas na binayby sa mag1 hal43 magsasak1 magpapandy1 magbabak1 magbababy1 magguguly1 magpapalayk1 magpapasn1 magbubuht1 atbp4 ,ikalim4--,nagigng pangturing pa rin ang mga panahng haharapn ng pangwatas na binayby sa mang1 hal43 manggagaw1 manggugupit1 manghahabi1 mangwawals1 mangingisd1 mnunubs1 mninil1 mnunult1 mnunul1 mmamahayg1 mngangath1 mnanalaysy1 mnanagalg1 atbp4 ,ikaanim4--,angkapn ng mapag ang mga salitng ugt1 hal43 mapagbir1 mapaglar1 mapagmasd1 mapagpuyt1 mapagbulng1 mapaglibk1 mapagbiyay1 mapagdasl1 atbp4 ,ikapit4--,angkapn namn ng pal ang ugt1 hal43 palakan1 palainm1 palausp1 palasump1 palatakb1 palasult1 palabas1 palasayw1 palasuwy1 palasigw1 palalar1 palabihs1 atbp4 ,ikawal4--,angkapn ng tag ang mga salitng ugt4 ,dapat alamng ang mga ugt na binayby sa mag mang ay dapat magtagly ng pag pang1 hal43 tagatanod1 tagabanty1 tagatugtg1 tagakain1 tagapaglut1 tagapagsaing1 tagaingat1 tagapangasiw1 tagapaglab1 atbp4 ,g4 ,an ang kaibhng nangyayari sa mga salitng pangdiw at sa mga pangturing8 ,n4 ,malak p ang pagkakib ng dalawng it1 sapagk't ang pangturing kailan ma'y nangngailangan ng tulong ng isng pangdiw upng magtagly ng isng bung kahulugn kay'y bumu ng isng kaisipn 7 oracin72 samantalng ang pangdiw ay d na kailangan ang tulong1 at sukat sa kanyng sarili'y maarng magkaron ng isng bung ktuturn4 ,halimbaw3 malinaw na tubig1 magandng buwn1 mainit na araw4 ,sa halimbawng it ang tubig1 ang buwn at ang araw ay mga salitng pangdiw na siyng nagbibigy ng kahulugn sa kaisipn1 at kah't banggitn ang baw't is ay maunawan ng sino man2 samantalng ang malinaw1 magand at mainit ay mga pangturing na siyng bumabago tumuturing ng ktuturn sa mga pangdiwng kasakasama nil1 at kung banggitn ng walng katulong ay hind maunawan ng sino man1 sapagk't hind matantng kung an ang malinaw1 kung an ang magand kung an ang mainit4 ,g4 ,maar bag kung minsang malagy siyng mag-is sa kaisipn8 ,n4 ,maar p1 kailan ma't ang salitng pangdiw na siyng nagbibigy ng ktuturn ay hind nakalantd1 ngun't dapat matalasts na nakatag1 hal43 ang mga masasam'y pinarurusahan1 ang ikalim'y huwg papaty4 ,sa masasam ay nakatag ang salitng tao at sa ikalim ang salitng utos4 ,g4 ,maar kayng ang salitng pangturing ay gamitin lang mag-is sa pamamagitan ng ibng paran8 ,n4 ,oo p1 maar1 kailan ma't inakbayn sa una ng pang-akby ang na ang ktutur'y katumbs sa isng ngalang pangdiw1 hal43 ang masam ay dapat itapon1 ibig sabihin nit sa makatuwd ang kasaman2 ang mabuti ay dapat liranin1 sa makatuwd tinutukoy ang kabutihan4 ,,ukol ,,sa ,,bilang ,,na ,,dalaw ,,marami ,g4 ,pano ang paglalagy sa bilang na dalaw marami ng mga salitng pangturing8 ,n4 ,kung mga salitng dalisay ugt ay pinangungunahan ng mga na siyng gingamit sa ganitng bagay1 hal43 pangit na tao1 tamd na lalaki1 kung sa is1 at kung sa dalaw marami'y ginagawng mga pangit na tao1 mga tamd na lalaki4 ,kung mga salitng mayhal na nagbuhat sa ma ay inulit lamang ang unang pantg ng ugt1 hal43 malakng aklt1 mahabng talumpat1 magandng dalaga kung sa is1 at nagigng malalakng aklt1 mahahabng talumpat1 mga magagandng dalaga kung sa dalaw marami4#ab ,ngun't kung ang salitng pangdiw ay siyng nuun kay sa pangturing ay dapat lagyn ng mga at it'y kailangang iun sa pangdiw at ulitin ang unang pantg ng salitng ugt1 hal43 mga talumpatng mahahab1 mga dalagang magagand4 ,g4 ,kung sa isng kaisipn ay nagkakasamasama ang mga salitng pangturing1 paano ang dapat gawn8 ,n4 ,sakalng ang nuun'y ang salitng pangdiw kay sa mga pangturing1 don dapat iun ang mga at sa mga it 7pangturing7 ay d dapat lagyn ang baw't is ng mga kund ulitin ang unang pantg ng baw't ugt1 hal43 ,sa ,sangtinakp'y may mga bayang malalak1 madadakil1 magigitng at mararangl4 ,kung ang nuun nam'y ang isng salitng pangturing kay sa pangdiw ay dapat iun ron ang mga at ang mga kasamahn niy'y dapat ulitin ang mga unang pantg ng ugt1 hal43 ,sa ,sangsinukob ay may mga masasamng tao1 manglulupig1 manggagag at mammatay sa kapuw tao4 ,dapat alamng ang hulng parang it'y hind lubhng gamitin d paris ng una4 ,,sa ,,mg,a ,,salit,,ng ,,pangtulad 7 ,,comparativo7 ,g4 ,an ang salitng pangtulad8 ,n4 ,salitng pangtulad1 yang nagpapakilala ng katangn ng isng pangdiw kung ipaparis ihahalintulad sa kapuw pangdiw4 ,sa ,wikng ,tagalog itng pangtulad ay may dalawng ur3 is'y ang nagbabady ng pagkakatulad at ang ikalaw'y ang pagkakahigt4 ,g4 ,alnaln ang mga salitng pangtulad sa ating wik8 ,n4 ,marami png lubh1 at nrit ang kanyng pagkakbukdbukd3 sa pagkakatulad3 ga gangga1 para gaya1 magkapara magkatulad1 sing kasing1 at magkasng2 sa pagkakahigt3 lal at pa4 ,g4 ,kailn gingamit ang ga gangga8 ,n4 ,ang ga ay gingamit kailan ma't ibig sukatin ang lak1 tas1 lit1 tigs an man ng isng bagay kung ihahalintulad sa ib1 hal43 itng brilyante'y ga mungg ang lak1 ga bat ang tigs ng kanyng pus1 ga damak ang tas ng tubig4 ,ang gangga ay kawangk rin ng ga at is sil sa paggamit1 bagam't ang talagng kgamitn niy'y kung tumutukoy sa bilang na dalaw marami1 hal43 ang mga gangganitng gaw ay siyng inugal tuw na ng may masasamng budh2 ang mga gangganiyng tao ay siyng mga dakil4 ,g4 ,kailn dapat gamitin ang para gaya8 ,n4 ,gingamit ang para gaya kailan ma't pinagpaparis ang isng bagay sa kapuw bagay ng walng lmangan4 ,ang bagay na ipaparis ay dapat ilagy sa pangtukoy at ang pagpaparisan ay sa pang-ar at ang para gaya ay dapat mahul sa pangturing1 hal43 ,si ,pelisa'y magandng para ni ,mameng2 ak'y mabuting gaya niy2 ang mga mat mo'y maniningnng na parang bituwn4 ,dapat alamng ang paris at tulad ay kawangk rin ng para gaya4 ,dapat ding matant na1 kung may ka sa unahn1 na sa madalng sabi ay nagigng kapara1 kagaya1 kaparis1 katulad1 at ang ib pang kasing-ur rin nit gaya ng kawangs1 kahambng1 kawangk1 kamukh1 kahalimbaw1 kahalintulad1 ay gingamit ding maminsanminsan katulad ng para gaya lalng lal na kung hind lubhng mahab ang isng kaisipn1 hal43 ,si ,lucio'y katulad ni ,fidel2 ang pus'y kaparis ng tigre4 ,lalng angkp kung gagamitin sa pagkakail kay'y dagdagn sa una ng wal1 hal43 ,si ,yoyong ay walng kahalintulad sa karunungan2 si ,mara'y walng kahalimbaw sa kahinhinn4 ,g4 ,kailn gingamit ang magkapara magkatulad8 ,n4 ,ang magkapara magkatulad at ib pang gangganit ay dil ib't nanggaling sa kapara1 katulad1 kaparis1 atbp4 na inangkapn ng mag4 ,gingamit ang mga it sa mga bagay na pinagpaparis ng walng lmangan1 na1 ang mga pinagpapara ay dapat ilagy sa pangtukoy at ang pangturing ay sa hul1 hal43 ,si ,petra at si ,mara'y magkapara ng gand2 si ,siso at si ,mente ay magkatulad ng dunong4 ,g4 ,kailn gingamit ang sing kasing8 ,n4 ,gingamit ang sing kasing kailan ma't pinagpaparis ang isng bagay sa kapw bagay nang walng lmangan1 at kailangang ilagy sa pangtukoy ang pangalan bagay na ipaparis at sa pang-ar namn ang ngalan bagay na pagpaparisan1 hal43 ang mga ank ni ,lucio'y singlak ko1 si ,mateo'y kasingtas ni ,karlos4 ,kung tumutukoy sa dalaw marami'y kailangang ulitin ang unang pantg ng ugt ng pangturing1 hal43 ang mga ank ni ,lucio'y singlalak ko1 ang mga so'y kasnglalak ng baboy4 ,g4 ,kailn namn gingamit ang magkasng8 ,n4 ,gingamit ang magkasng kailan ma't ang mga pinagpaparis ay na sa pangtukoy at nagsasad ng dalawng bagay na magkahalintulad magkakapanty1 hal43 si ,pedro at si ,huan ay magkasingdunong1 ang ank mo't ang ank ko ay magkasingbuti4 ,kung bumabanggt sa bilang na dalaw marami ang baw't is sa mga pinagpaparis ay kailangang ulitin ang ikalawng pantg ng magkasng1 at sa katagng sabi'y gawng magkakasng1 hal43 ang mga ank ko ay magkakasingbuti2 ang mga kababayan mo't mga kababayan ko'y magkakasingtulad ng ugal4 ,g4 ,paano ang gagawn kung ibig tumukoy ng isng ngalan bagay na nakahihigt8 ,n4 ,sa tatlng kaparaanng sumsund3 #a4--;,ilagy sa pangtukoy 7 nominativo7 ang nakahihigt at sa panglayon 7 acusativo7 ang nhihigtn1 hal43 si ,andoy ay marunong kay ,pedro2 ang so'y matas sa pus4 #b4--;,ang ganit ring ayos na pinangunahan lamang ng lal ang salitng pangturing1 hal43 ,si ,lucio'y lalng matas kay ,huan2 ang mangg'y lalng masarp sa bayabas4 #c4--;,ang gayn ding ayos na nilagyn ng pa sa hul ng pangturing1 hal43 si ,yoyong ay maput pa kay ,hus2 ang araw ay magand pa sa buwn4 ,,sa ,,mg,a ,,salit,,ng ,,pangta,s 7 ,,superlativo7 ,g4 ,an ang salitng pangtas8 ,n4 ,salitng pangtas ay siyng nagpapakilala sa mga pangturing ng kanyng kataasn1 hal43 ,si ,pedro'y mabuting mabuti1 si ,lucio'y lubhng marunong4 ,g4 ,paano ang pagtatatg ng mga salitng pangtas8 ,n4 ,sa ib't ibng kaparaann3 ,una4--,ilagy sa una hul ang lubh ng salitng pangturing1 hal43 ,si ,ricardo'y lubhng mabuti1 kay3 ,si ,ricardo'y mabuting lubh4 ,ikalaw4--,ilagy ang toto sa una hulihn ng salitng pangturing1 hal43 ,si ,ricardo'y totong mabuti1 kay3 ,si ,ricardo'y mabuting toto4 ,maar rin itng dalawahn at gawng totong toto1 hal43 ,si ,ricardo'y totong totong mabuti4 ,ikatl4--,ilagy sa una hulihn ng salitng pangturing ang d sapal1 hal43 ,si ,ricardo'y d sapalng mabuti1 kay3 ,si ,ricardo'y mabuting d sapal4 ,ikaapat4--,ilagy sa una hulihn ng salitng pangturing ang d hamak1 hal43 ,si ,ricardo'y d hamak na mabuti1 kay3 ,si ,ricardo'y mabuting d hamak4 ,ikalim4--,ulitin dalawahn ang salitng pangturing na paglalakipin sa pamamagitan ng pang-anib 7 ligazn7 na nuukol1 hal43 ,si ,ricardo'y mabuting mabuti2 ang pag-aral ay mahirap na mahirap4 ,ikaanim4--,ulitin dalawahn ang salitng pangturing at pangunahan ng anyng ka at an han sa hulihn1 hal43 ,si ,ricardo'y kbutibutihan2 ang sampagita'y kagandagandahan sa tanng bulaklk4 ,ikapit4--,ang mga salitng ugt dalisay na inangkapn sa una ng npaka1 hal43 ,si ,ricardo'y npakabuti2 ang sampagita'y npakagand4 ,ikawal4--,ang mga pangwatas ay may ilng pangtas1 na1 ang ginagaw ay inulit ang bung ugt na siningitan ng ng1 hal43 tawa ng tawa1 tawag ng tawag1 kain ng kain4 ,,sa ,,mg,a ,,salit,,ng ,,panglak 7 ,,aumentativo7 ,g4 ,an ang salitng panglak8 ,n4 ,salitng panglak1 yang nagpaparagdg sa kahulugn ng ugt4 ,g4 ,paano ang pagbubu ng mga it sa ating wik8 ,n4 ,sa dalawng kaparaann lamang3 #a7--;,ilagy sa una ng ugt ang salitng malak1 hal43 malakng tao1 malakng hayop1 malakng lalaki1 malakng babae1 malakng bahay1 malakng pus1 malakng sus1 atbp4 #b7--,sugpungn ng an han ang ilng salitng ugt1 hal43 sa ulo ay uluhn1 sa mat ay matahn1 sa ilng ay ilungn1 sa bibg ay bibign1 sa ngus ay ngusn1 atbp4 ,dapat alamng ang mga salitng it'y maar ring sabihin sa pamamagitan ng malak1 hal43 malakng ulo1 malakng mat1 malakng ilng1 atbp4 ,,sa ,,mg,a ,,salit,,ng ,,pangli,t 7 ,,diminutivo7 ,g4 ,an ang salitng panglit8 ,n4 ,salitng panglit1 yang nagpapbawas nagpapkulang sa kahulugng tagly ng salitng ugt4 ,g4 ,paano ang parang ginagaw sa ganitng pagbabawas8 ,n4 ,sa mga kaparaanng sumsund3 #a4--;,ang mga pangdiwng dalisay ay inulit ang bu ang unang dalawng pantg ng ugt at sak sinusugpungn ng an han1 hal43 sa har ay harharan2 sa dios ay diusdiusan2 sa tao ay tatauhan2 sa ibon ay ibunibunan2 sa matand ay matamatandan2 sa bulaklk ay bulabulaklakan2 atbp4 #b4--;,ang mga pangdiwng mayhal sa pamamagitan ng ka at an han ay nagigng panglit kailan ma't dinagdagn sa una ng may1 hal43 may kalakasan1 may kabutihan1 may kahinan1 may kasaman1 may kapulahn1 atbp4 #c4--;,ang mga pangturing na mayhal sa pamamagitan ng ma ay nagigng panglit kailan ma't inulit ang salitng ugt1 hal43 maasmasm1 malakslaks1 mabutibuti1 matamstams1 masamsam1 mapulpul1 atbp4 #d4--;,ang mga pangwatas 7 verbo7 na binayby sa ib't ibng any 7 partcula7 ay nangagigng panglit kailan ma't inulit ang mga salitng ugt1 hal43 tumatakbtakb1 nagtutulgtulog1 nahihighig1 binabasabasa1 inilalakadlakad1 pinagsalisalit1 atbp4 #e4--,nagigng panglit din sa mga salitng kaunt1 munt1 malit1 ang mga ugt na ib't ib1 hal43 kauntng tubig1 muntng bahay1 malit na mangg1 atbp4 ,,sa ,,ib ,,pang ,,bahagi ,,ng ,,salit,,ng ,,pangturing ,g4 ,an pang bahagi mayron ang salitng pangturing8 ,n4 ,ang mga it3 ,bilang na pangbatay 7 nmero cardinal71 bilang na panghany 7 nmero ordinal71 bilang na pang-ulit 7 nmero adverbial7 at bilang na pangbahagi 7 nmero distributivo74 ,g4 ,an ang bilang na pangbatay 7 nmero cardinal78 ,n4 ,bilang na pangbatay1 yang tangng tumutukoy sa karaniwang bilang1 hal43 is1 dalaw1 sampu4 ,kung ibig humigt dito'y kailangang dagdagn sa una ng labng1 at kung magkaganit'y magigng3 labng is1 labng dalaw1 labng siym4 ,kung ibig pa ring humigt dito kay'y tumukoy ng matastas ay dapat dagdagn sa hul ng pu1 at kung magkagayo'y magigng3 dalawng pu1 tatlng pu1 siym na pu1 at ib't ib pang pagdaragdg kung ibig tumukoy ng lalng matas na bilang4 ,g4 ,an ang bilang na panghany 7 nmero ordinal78 ,n4 ,yang gingamit sa pagbilang na sundsund1 hal43 una1 ikalaw1 ikatl1 ikasangpu4 ,g4 ,pano ang pagtatatg ng mga bilang na it8 ,n4 ,madal p3 sukat na ang dagdagn ng ika ang mga bilang na pangbatay1 maliban lamang ang una na d nangngailangan nit4 ,g4 ,an ang bilang na pang-ulit 7 nmero adverbial78 ,n4 ,yang gingamit sa pagbilang nang kung mkailang ginaw ginanp ang isng bagay1 hal43 minsan1 makalaw1 makatl1 makalim1 makasangpu4 ,g4 ,pano namn ang pagtatatg ng mga ganitng bilang8 ,n4 ,dinaragdagn ng maka sa mga bilang na pangbatay1 liban lamang ang una na d kailangang dagdagn4 ,g4 ,an namn ang bilang na pangbahagi 7 nmero distributivo78 ,n4 ,yang gingamit sa pagbilang na pahathat paulitulit1 hal43 isis1 tig-is1 is4 ,g4 ,paano ang pagtatatg ng mga bilang na ganit8 ,n4 ,sa mga parang sumsund3 ,una4--,ulitin dalawahn ang mga bilang na pangbatay na kung minsa'y inulit ng bu at kung minsa'y ilng pantg lamang1 hal43 isis1 daldalaw1 sangpsangpu4 ,ikalaw4--,lagyn sa una ng anyng tig sa mga bilang na pangbatay na kung minsa'y nwawal ang unang titik ng salitng ugt1 at mul sa lim ay inulit ang unang pantg2 hal43 tig-is1 tigalaw1 tigatl1 tiglilim1 tigpipit1 tigsasangpu4 ,ikatl4--,ulitin dalawahn ang unang pantg ng mga bilang na pangbatay1 hal43 is1 ddalaw1 sasangpu4 ,,talabab,,an #ab ,inakal kong tumpk ang ganitng tuntunin sa paglalagy sa bilang na dalaw marami ng mga salitng pangturing na nagbuhat sa ma4 ,marami ang npapansin kong gumagaw na1 pinangungunahan pa ng mga bukd ang pag-ulit sa unang dalawng titik ng unang pantg ng ugt1 gaya sa halimbaw1 ng3 mga mahahabng talumpat1 mga dalagang magagand4 ,sa ganng kur ko1 ang ganit'y hind tumpk sapagk't hind man lagyn ng mga ay nagbabady rin ng dalaw marami4 ,v ,,kabanata ,salitng ,pangtay 7 ,pronombre7 ,,gur4 ,an ang kahulugn ng salitng pangtay8 ,,nag-,,aaral4 ,ang pangtay ay isng pangkt bahagi ng kaisipn 7 oracin7 na siyng inillagy inihahalili sa pangdiw 7 sustantivo7 upng maiwasan ang malimit nitng pag-ulitulit4 ,g4 ,mangyayari bang ipaliwanag ang bagay na it sa pamamagitan ng isng halimbaw8 ,n4 ,oo p2 masamng dinggn ng sino man kung sabihin sa halimbaw3 ,si ,lucio'y naparon sa pulong at sa pulong si ,lucio'y nagtalumpat4 ,ngun't maunawan ng laht kung sabihing ganit3 ,si ,lucio'y naparon sa pulong at dito siy ay nagtalumpat4 ,ang pangtayng dito ay siyng humalili sa pulong1 at siy kay ,lucio4 ,g4 ,ilng bahagi ang saklw ng salitng pangtay8 ,n4 ,lim ang kanyng sinsaklw3 ,pangtay sa ngalan ng tao 7 pronombre personal71 pangtay sa pagtutur 7 pronombre demostrativo71 pangtay sa pag-ar 7 pronombre posesivo71 pangtay sa pagtatanng 7 pronombre interrogativo71 at pangtay sa pagbabalak 7 pronombre indeterminado74 ,,pangtay ,,sa ,,ng,,alan ,,ng ,,tao 7 ,,personal7 ,g4 ,an ang pangtay sa ngalan ng tao8 ,n4 ,yang salitng inillagy inihahalili sa pangdiw na tumutukoy sa pangalan ng tao1 at kung minsa'y sa mga pangalan ng hayop bagay4 ,g4 ,iln ang mga pangtayng it8 ,n4 ,tatl3 ak1 ikw1 siy1 na pinammagatng una1 ikalaw at ikatlng katawn 7 persona74 ,g4 ,sansan gingamit ang tatlng katawng it8 ,n4 ,ang ak ay siyng inillagy inihahalili sa ngalan ng tong nangungusap2 ang ikw ay siyng inihahalili sa ngalan ng tong kinakausap2 at siy ay siyng inihahalili sa ngalan ng tao bagay na pinag-usapan4 ,g4 ,paano ang pagbbaling 7 declinacin7 ng mga pangtay sa ngalan ng tao8 ,n4 ,gaya ng mga parang sumsund3 ,,pagb,,baling ,,ng ,,mg,a ,,pangtay ,,sa ,,ng,,alan ,,ng ,,tao4 ,,unang ,,kataw,n4 ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pangtukoy ,ak4 ,pangtukoy ,tayo kam4 ,kit kat4 ,pang-ar ,akin4 ,pang-ar ,atin natin4 ,ko4 ,amin namin4 ,kanit nit4 ,nat ta4 ,panglayon ,sa akin4 ,panglayon ,sa atin1 sa amin4 ,sa kanit1 sa nat4 ,g4 ,kailan gingamit ang na sa lagy na pangtukoy8 ,n4 ,gaya na ng namalas ang pangtukoy ay may apat na ur na may ib't ibng kgamitn3 ak sa is1 at tayo1 kam at kit kat sa dalaw marami4 ,unang ur4--,gingamit ang ak kailan ma't inihahalili sa ngalan ng tong nangungusap1 hal43 ,ak ay mahirap1 ibig sabihin nit'y mahirap ang tong nagsasalit1 na kung ang tong it sa halimbaw'y nangngalang ,pedro1 ang salitng ya'y katumbs ng ,si ,pedro ay mahirap4 ,ikalaw4--,gingamit ang tayo kung tumutukoy sa dalaw marami1 kailan ma't ang tong nangungusap at ang tong kinakausap ay nassaklw kapw at ib pa1 hal43 ,tayong mga pilipino ay marurunong1 ibig sabihin ng halimbawng it na marunong ang nagsasalit1 saklw ang kanyng kausap at pat ng ibng kababayan natin4 ,ikatl4--,gingamit namn ang kam sa dalaw rin marami1 kailan ma't ang tong nagsasalit ay hind sinsaklw ang kanyng kausap kund ang ibng kababayan kasamahn niy1 hal43 ,kamng mga pilipino ay marurunong1 ibig sabihin nit'y marunong ang nangungusap saklw ang kanyng mga kalah kasama kay1 ngun't ang kausap ay hind nassaklw4 ,ikaapat4--,gingamit ang kit kat kailan ma't tumutukoy sa dalaw lamang at hind maarng humigt dito1 at ang dalawng ntura'y ang nangungusap at ang kinakausap2 hal43 kit ay marunong1 kat ay marunong1 mga salitng katumbs na sabihing kit katng dalaw ay marunong4 ,g4 ,kailn gingamit namn ang na sa pang-ar8 ,n4 ,dapat munang matant na ang pang-ar ay may limng ur na1 kung gamiti'y nagkakaibib3 ,akin ko kung sa is at atin natin1 amin namin1 kanit nit at nat ta kung sa dalaw marami4 ,unang ur4--,sa is'y gingamit ang akin kailan ma't it'y nuun sa pangdiw pangwatas1 at ko kailan ma't nhuhul sa mga it2 hal43 ,ang aking bahay ay marikt1 ang bahay ko ay marikt4 ,ikalaw4--,sa dalaw marami'y gingamit ang atin natin kailan ma't ang nagsasalit'y sinsaklw ang kanyng kausap at ib pa4 ,dapat gamitin ang atin kailan ma't nuun it sa pangdiw pangwatas1 at natin kailan ma't nhuhul1 hal43 ,ang ating baya'y lubhng magand1 ang bayan nati'y lubhng magand4 ,ikatl4--,sa bilang na dalaw marami'y gingamit din ang amin namin kailan ma't ang nangungusap ay hind sinsaklw ang kinakausap kund ang ibng kasamahn kapanalig niy4 ,dapat gamitin ang amin kailan ma't nuun sa pangdiw pangwatas1 at namin kailan ma't nhuhul1 hal43 ,ang aming lup ay malawak1 ang lup namin ay malawak4 ,ikaapat4--,ang kanit nit ay gingamit sa dalawng dalaw lamang at d maarng humigt1 kailan ma't tangng tumutukoy sumasaklw sa dalawng nag-usap4 ,gingamit ang kanit kung na sa una ng pangdiw pangwatas at nit kung na sa hul nit1 hal43 ,ang kanitng bahay ay munt1 ang bahay nit ay munt4 ,ikalim4--,ang nat ta ay gingamit din sa dalawng dalaw lamang na nakkatulad ng kanit nat4 ,ang kaibhn lang niy'y hind maarng gamitin sa una at hulihn ng pangdiw pangwatas na d gaya nit1 kund sa hulng hul lamang1 hal43 ,ang bahay nat ay munt1 ang bahay ta ay munt4 ,g4 ,kailn namn gingamit ang na sa panglayon8 ,n4 ,dapat din munang matant na ang panglayon ay may apat na ur na kung gamiti'y may ib't ibng kahulugn3 sa akin kung sa is1 at sa atin1 sa amin at sa kanit kung sa dalaw marami4 ,unang ur4--,gingamit ang sa akin kailan ma't tumutukoy sa is1 hal43 ,itng aklt ay sa akin4 ,ikalaw4--,gingamit ang sa atin kailan ma't tumutukoy sa dalawng nag-usap at sa ib pa kung mayron1 hal43 ,itng aklt ay sa atin4 ,ikatl4--,gingamit ang sa amin kailan ma't tumutukoy sa nangungusap at sa ib pang kasamahn nit1 ngun't hind nassaklw ang kinakausap1 hal43 ,itng aklt ay sa amin4 ,ikaapat4--,gingamit ang sa kanit kailan ma't tangng bumabanggt sa dalawng nagpapanaym1 hal43 ,itng aklt ay sa kanit4 ,g4 ,paano namn ang pagbbaling ng ikalawng katawn8 ,n4 ,paris ng parang sumsund3 ,,ikalaw,,ng ,,kataw,n4 ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pangtukoy ,ikw4 ,pangtukoy ,kay4 ,ka4 ,pang-ar ,iy4 ,pang-ar ,iny4 ,mo4 ,niny4 ,panglayon ,sa iy4 ,panglayon ,sa iny4 ,g4 ,kailan gingamit ang na sa lagy na pangtukoy8 ,n4 ,gingamit ang ikw ka sa is at kay sa dalaw marami kailan ma't inihahalili sa ngalan ng tong kinakausap4 ,ikw kailan ma't nuun sa pangdiw pangwatas1 at ka kailan ma't nhuhul1 hal43 ,ikw ay isng tao1 isng tao ka4 ,ang kay kailan ma't tumutukoy sa dalaw marami1 malagy man sa una hul ng pangdiw pangwatas1 hal43 ,kay'y may salap1 may salap kay4 ,g4 ,kailn gingamit ang na sa pang-ar8 ,n4 ,gingamit ang iy mo sa is at iny niny sa dalaw marami4 ,iy kailan ma't na sa una ng pangdiw pangwatas1 at mo kung sa hul1 hal43 ,ang iyng mukh1 ang mukh mo4 ,iny kung nuun sa pangdiw pangwatas1 at niny kung nhuhul1 hal43 ,ang inyng mga bahay1 ang mga bahay niny4 ,g4 ,kailn namn gingamit ang na sa panglayon8 ,n4 ,gingamit ang sa iy sa bilang na is at sa iny sa bilang na dalaw marami1 mapaun mapahul man sa pangdiw pangwatas1 hal43 ang aklt na it ay sa iy2 ang aklt na it ay sa iny4 ,g4 ,paano ang pagbbaling ng ikatlng katawn8 ,n4 ,gaya ng sumsund3 ,,ikatl,,ng ,,kataw,n4 ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pangtukoy ,siy4 ,pangtukoy ,sil4 ,pang-ar ,kaniy4 ,pang-ar ,kanil4 ,niy4 ,nil4 ,panglayon ,sa kaniy4 ,panglayon ,sa kanil4 ,g4 ,kailan gingamit ang na sa pangtukoy8 ,n4 ,gingamit ang siy sa is at sil sa dalaw marami kailan ma't siyng inihahalili sa ngalan ng tao bagay na pinag-usapan1 hal43 ,siy ay marunong2 sil ay mangmng4 ,g4 ,kailan gingamit ang na sa pang-ar8 ,n4 ,gingamit ang kaniy niy sa is at kanil nil sa dalaw marami4 ,kaniy kung na sa una ng pangdiw pangwatas1 at niy kung na sa hul1 hal43 ,ang kaniyng kapatd1 ang kapatd niy4 ,ang kanil kung nuun sa pangdiw pangwatas1 at nil kung nhuhul1 hal43 ,ang kanilng tniman1 ang tniman nil4 ,g4 ,kailn gingamit ang na sa panglayon8 ,n4 ,gingamit ang sa kaniy sa is at sa kanil sa dalaw marami1 hal43 ,iyng panulat ay sa kaniy2 itng sinamay ay sa kanil4 ,,pangtay ,,sa ,,pagtutur 7 ,,demostrativo7 ,g4 ,an ang pangtay sa pagtutur8 ,n4 ,yang salitng gingamit sa pagtutur sa pangalan ng tao bagay4 ,g4 ,may iln ang saklw ng pangtayng it8 ,n4 ,tatl3 it yar1 iyn at yan4 ,g4 ,paano ang paggamit ng baw't is8 ,n4 ,gingamit ang it yar kung ang isng pangalan ng tao bagay na itinutur ay malapit sa nangungusap kay sa nakiking4 ,iyn kung ang itinutur ay malapit sa nakiking kay sa nangungusap4 ,at yan kung ang bagay na itinutur pinag-usapa'y malay sa dalawng nag-usap4 ,g4 ,paano ang pagbbaling ng mga pangtay sa pagtutur8 ,n4 ,gaya ng mga kaparaanng sumsund3 ,,pagb,,baling ,,ng ,,mg,a ,,pangtay ,,sa ,,pagtutur4 ,,it ,,yar4 ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,it yar ,pangtukoy ,itng mga yarng mga ,pang-ar ,dito sa dini sa ,pang-ar ,dito sa mga dini sa mga ,nit nir ,nitng mga nirng mga ,panglayon ,nit nir ,panglayon ,nitng mga nirng mga ,dito sa dini sa ,dito sa mga dini sa mga ,,iy,n4 ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,iyn ,pangtukoy ,iyng mga ,pang-ar ,diyn sa ,pang-ar ,diyn sa mga ,niyn ,niyng mga ,panglayon ,niyn ,panglayon ,niyng mga ,diyn sa ,diyn sa mga ,,ya,n4 ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,yan ,pangtukoy ,yang mga ,pang-ar ,don sa ,pang-ar ,don sa mga ,niyan non ,niyang mga nong mga ,panglayon ,niyan non ,panglayon ,niyang mga nong mga ,don sa ,don sa mga ,g4 ,paano ang paggamit ng mga pangtay sa pagtutur8 ,n4 ,nbubu sa mga ganitng kaparaann3 ,una4--,gingamit ang it yar sa is at itng mga yarng mga sa dalaw marami kailan ma't na sa pangtukoy at ang bagay na itinutur ay malapit sa nagsasalit kay sa nakiking1 hal43 ,itng aking pus1 yarng aking pus2 itng mga mat ko1 yarng mga mat ko4 ,ikalaw4--,gingamit ang iyn sa is at iyng mga sa dalaw marami kailan ma't na sa pangtukoy at ang bagay na itinutur ay malapit sa nakiking kay sa nangungusap1 hal43 ,iyng damt mo2 iyng mga bisig mo4 ,ikatl4--,gingamit ang yan sa is at yang mga sa dalaw marami kailan ma't na sa pangtukoy at ang bagay na itinutur ay malay sa dalawng nag-usap1 hal43 ,yang pun ng saging ay malay2 yang mga bulaklk ay magagand4 ,ang mga lagy na nasa sa pang-ar at panglayon ay gingamit katulad din halos ng mga nangaunng pangtay4 ,g4 ,paano ang dapat gawn kung ang pagtutur sa isng bagay ay tinitiyk tinutukoy na mabuti8 ,n4 ,kung ang an mang pangtay 7 pronombre7 ay na sa unahn ng pangdiw ay inulit ang pangtayng na nasa pangtukoy sa hulihn nit1 kah't na ang una 7pangtay7 ay na sa lagy na pang-ar panglayon1 hal43 itng batng it2 dukh ang am niyng batng iyn4 ,g4 ,may ib bang paran upng huwg dalawahn ang pangtay kah't na ang isng bagay ay tinitiyk na mabuti8 ,n4 ,mayron p1 at sa bagay na it'y dapat lagyn ng pang-akby ang pangdiw at sa hul nit'y ang nuukol na pangtayng dapat taglayn1 hal43 ang batng it ay malikt1 sa lugl na sabihing3 itng batng it ay malikt2 mahirap ang buhay ng matandng yan1 sa lugl na sabihing3 mahirap ang buhay niyang matandng yan4 ,,pangtay ,,sa ,,pag-,,ar 7 ,,posesivo7 ,g4 ,an ang pangtay sa pag-ar8 ,n4 ,yang salitng gingamit sa pag-angkn pag-ar ng an mang bagay1 hal43 ,ang aking bahay1 ang iyng lup1 ang kaniyng mank4 ,g4 ,alnaln ang mga pangtay sa pag-ar8 ,n4 ,laht ng mga pang-ar 7 genitivo7 ng mga pangtay sa ngalan ng tao 7 pronombre personal74 ,g4 ,paano ang ginagawng pagbbaling8 ,n4 ,sa pamamagitan ng mga pang-akby ng mga pangalan ng bagay4 ,,pagb,,baling ,,ng ,,mg,a ,,pangtay ,,sa ,,pag-,,ar4 ,,akin4 ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,ang akin ko ,pangtukoy ,ang aking mga ko ,pang-ar ,ng akin ko ,pang-ar ,ng aking mga ko ,sa akin ko ,sa aking mga ko ,panglayon ,sa akin ko ,panglayon ,sa aking mga ko ,ng akin ko ,ng aking mga ko ,,iy4 ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,ang iy mo ,pangtukoy ,ang iyng mga mo ,pang-ar ,ng iy mo ,pang-ar ,ng iyng mga mo ,sa iy mo ,sa iyng mga mo ,panglayon ,sa iy mo ,panglayon ,sa iyng mga mo ,ng iy mo ,ng iyng mga mo ,,kaniy4 ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,ang kaniy niy ,pangtukoy ,ang kaniyng mga niy ,pang-ar ,ng kaniy niy ,pang-ar ,ng kaniyng mga niy ,sa kaniy niy ,sa kaniyng mga niy ,panglayon ,sa kaniy niy ,panglayon ,sa kaniyng mga niy ,ng kaniy niy ,ng kaniyng mga niy ,ang atin natin1 ang iny niny at kanil nil ay binabaling ding kaparis ng mga nun4 ,,pangtay ,,sa ,,pagtatan,,ng 7 ,,interrogativo7 ,g4 ,an ang pangtay sa pagtatanng8 ,n4 ,ang inihahalili sa ngalan ng tao bagay sa mga pagtatanng4 ,g4 ,sa iln nbubu8 ,n4 ,sa tatl3 sino1 an at aln4 ,g4 ,pano ang pagbbaling sa tatlng it8 ,n4 ,gaya nitng sumsund3 ,,sino ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,sino ,pangtukoy ,sinosino sinong mga ,pang-ar ,kanino ,pang-ar ,kankanino kaninong mga ,nino ,panglayon ,sa kanino ,panglayon ,sa kankanino kaninong mga ,,an ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,an ,pangtukoy ,anan anng mga ,pang-ar ,sa an ,pang-ar ,sa anan anng mga ,ng an ,ng anan anng mga ,panglayon ,sa an ,panglayon ,sa anan anng mga ,ng an ,ng anan anng mga ,,al,n ,bilang na is4 ,bilang na dalaw marami4 ,pangtukoy ,aln ,pangtukoy ,alnaln alng mga ,pang-ar ,sa aln ,pang-ar ,sa alnaln alng mga ,ng aln ,ng alnaln alng mga ,panglayon ,sa aln ,panglayon ,sa alnaln alng mga ,ng aln ,ng alnaln alng mga ,g4 ,paano ang paggamit ng sino1 an at aln8 ,n4 ,gingamit ang sino kailan ma't ang pagtatanng ay tumutukoy sa tao pangalan ng tao1 hal43 ,sino ang hinahanap mo8--,si ,pedro2 ,sino ang tintawag niy8--,si ,huan4 ,gingamit ang an kailan ma't tumutukoy ang pagtatanng sa mga bagay lamang1 hal43 an ang ibig mong makain8--,ang tinapay2 an ang hawak niy8--,ang aklt4 ,gingamit namn ang aln kailan ma't ang pagtatanng ay bumabanggt sa mga pangalan ng tao sa mga bagay1 hal43 aln ang magand kay ,petra at kay ,mara8--,si ,mara2 aln ang minamasdn mo8--ang dagat4 ,g4 ,paano ang paggamit sa kanino at nino8 ,n4 ,gingamit ang kanino kailan ma't ibig mabatd kung sino aln ang kinaukulan ng isng bagay1 hal43 ,kaninong aklt it8--,kay ,lucio2 kanino itng kanin8--,sa pus4 ,gingamit namn ang nino kailan ma't hind nawatasan ang sagt sa pagtatanng1 hal43 kaninong bahay yan8--,kay ,menang4--,nino8 ,,pangtay ,,sa ,,pagbabalak 7 ,,indeterminado7 ,g4 ,an ang pangtay sa pagbabalak8 ,n4 ,yang tumutukoy sa mga pangalan ng tao bagay na d ntitiyk4 ,g4 ,alnaln ang mga pangtayng it8 ,n4 ,ang karaniwang gamiti'y itng mga sumsund3 ,an man1 bahagy kaunt1 balng1 sino man1 iln1 is1 ib1 ib pa at wal4 ,halimbaw3 ,wal akng mamalas na an man2 bahagy nang umuln kahapon2 balng araw2 wal siyng makitang sino man2 may naparitong ilng tao2 may ibng tong dumating2 at ib pa4 ,,sa ,,mg,a ,,any,,ng ,,isin,,sama ,,sa ,,mg,a ,,pangtay ,g4 ,mayron ba sa ating wik ng mga any 7 partcula7 na isinsama sa mga pangtay8 ,n4 ,mayron p1 at ang mga pangulo ay it3 ,ba bag at kay4 ,g4 ,an ang kabutihang ntatam sa ganitng pagsasama8 ,n4 ,ang kabutihan nit'y nagpapagand sa mga salit at nagbibigy laks sa mga pagtatanng4 ,g4 ,sansan gingamit ang ba bag at kay8 ,n4 ,ang mga it'y malimit gamitin sa mga pagtatanng1 at kung minsa'y kah't hind sa bagay na it4 ,dapat matant na ang mga iy'y inillagy sa hulihn ng mga pangtay1 hal43 ,an ba ang hawak mo8 kay'y an bag ang hawak mo8 ,sino kay ang tong it8 ,,vi ,,kabanata ,salitng ,pangwatas 7 ,verbo7 ,,gur4 ,an ang ktuturn ng salitng pangwatas8 ,,nag-,,aaral4 ,salitng pangwatas ay isng bahagi pangkt ng kaisipn na siyng msasabing diw ng isng wik1 na1 nagbabady ng lasa halag1 gaw1 ayos lagy na lagng nagpapahayag ng panahn 7 tiempo71 bilang 7 nmero7 at katawn 7 persona74 ,g4 ,bakit ang salitng pangwatas ay siyng diw ng isng wik8 ,n4 ,sapagk't ang pangwatas ay siyng nagbibigy buhay ktuturn sa mga salit at kaisipn1 hal43 ,si ,pedro ay susulat1 ang sanggl ay umiyk1 ang pus ay kakain4 ,ang mga pangwatas sa halimbawng it'y ang susulat1 umiyk at kakain4 ,g4 ,sa an nabbahagi ang salitng pangwatas8 ,n4 ,ang pangwatas ay nabbahagi sa mga sumsund3 pangdan 7 transitivo71 pangtatg 7 intransitivo71 pangpalt 7 recproco71 pangtag 7 impersonal71 pangbalak 7 activo7 at pangtiyk 7 pasivo74 ,g4 ,an ang tintawag na pangwatas na pangdan8 ,n4 ,ang pangwatas1 na1 ang kanyng gaw kahulug'y dumaran maarng duman sa ngalan ng tao bagay na siyng layon pangtungo 7complemento7 ng kaisipn1 hal43 ,,umibig sa ,dios1 ,,bumasa ng aklt1 ,,humukay ng lup4 ,g4 ,an ang pangwatas na pangtatg8 ,n4 ,ang pangwatas1 na1 ang kanyng gaw ktutur'y hind dumaran lumalamps sa isng ngalan ng tao bagay1 hal43 matulog1 mamaty1 mahig4 ,g4 ,an ang tintawag na pangwatas na pangpalt8 ,n4 ,ang pangwatas na nagbabady ng kilos galw ng dalaw ang pagpapalitan ng gaw ng dalaw maraming tao1 hal43 si ,lucio at si ,pedro ay ,,nagsusulatan2 sin ,mameng ay ,,nag-,,aawitan2 ang mga bat'y ,,nagkukutusan4 ,g4 ,an ang pangwatas na pangtag8 ,n4 ,ang pangwatas na hind nagbabady ng pangulo 7 sujeto7 at sa pag-isip ay kailangang may itagng an man1 hal43 umuln1 umaraw1 bumagy1 kumulg1 kumidlt1 gumab1 humpon1 umumaga1 at ib pang gangganit4 ,dapat alamng ang mga pangwatas na it'y tangng magagamit sa mga pangbady 7 infinitivo7 at sa ikatlng katawn 7 persona7 ng bilang na is sa laht ng panahn4 ,g4 ,an ang pangwatas na pangbalak8 ,n4 ,ang pangwatas na tumutukoy nagbabady ng an mang pangalan bagay na hind tiyk1 hal43 sumulat1 magsaing1 mangisd1 mahig4 ,g4 ,an ang pangwatas na pangtiyk8 ,n4 ,ang pangwatas na bumabanggt nagbabady ng an mang pangalan bagay na tiyk1 hal43 basahin1 iluto1 sulatan4 ,g4 ,paano ang pagbubu ng salitng pangwatas8 ,n4 ,sa ating wik'y binubu ang salitng it ng ugt 7 raz7 at ng any 7 partcula7 na may ib't ibng hugis4 ,g4 ,an ang tintawag na ugt8 ,n4 ,tintawag na ugt ang salitng dalisay kay'y ang walng halng an man1 gaya ng basa1 sulat1 lakad1 takb1 kain1 tulog1 lar1 up1 hig1 bahn1 atbp4 ,g4 ,an ang tintawag na any8 ,n4 ,tintawag namng any ang ilng titik pantg na ang karamiha'y walng ktuturng tagly kung sa kanyng sarili lamang1 na siyng iniangkp1 isinisingit isinusugpng sa mga salitng ugt upng it'y magkaron ng ib't ibng ayos at kahulugn sa ating wik4 ,g4 ,sa an dapat hatin ang mga any8 ,n4 ,upng maiwasan ang pagkaklahklahk1 ang mga any ay dapat bahagiin sa tatlng ktawagn3 ,anyng pang-angkp1 anyng pangsingit1 at anyng pangsugpng4 ,g4 ,an ang ktuturn ng anyng pang-angkp8 ,n4 ,yang anyng inillagy iniangkp sa una ng salitng ugt upng magng pangwatas1 hal43 ,u,mibig1 ,m,a,gsaing1 ,m,a,n,gbugbg1 ,m,alig4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng pangsingit8 ,n4 ,yang anyng inillagy sa gitn isinisingit sa unang dalawng titik ng unang pantg ng salitng ugt upng magng pangwatas1 hal43 t,u,makb1 g,u,mibik1 s,u,mugat4 ,g4 ,an ang kahulugn namn ng anyng pangsugpng8 ,n4 ,ang anyng inillagy sa hulihn idinurugtng sa salitng ugt upng magng pangwatas1 hal43 ibig,i,n1 pulut,i,n1 tugtug,a,n1 utang,,an4 ,g4 ,laht an mang ugt sa ating wik ay nagagaw bagng pangwatas8 ,n4 ,oo p1 kah't na ang mga ugt na it'y magng salitng pangdiw 7 sustantivo7 at salitng pangturing 7 adjetivo71 sa pamamagitan ng ib't ibng any na inangkp1 isinisingit at isinusugpng4 ,g4 ,marami bag ang mga anyng gingamit sa ating wik8 ,n4 ,lubhng marami p1 at ang mga naggigilasang anyng it ay lubhng malak ang itinutulong sa ating salit at siyng bumubu nit magng sa tintawag na pangdiw1 sa pangturing1 sa pangwatas at sa ib't ibng pangkt bahagi ng kaisipn4 ,,sa ,,mg,a ,,pang,,ulong ,,bahagi ,,ng ,,mg,a ,,any ,g4 ,aln ang mga bahaging lalng mahalag ng mga any8 ,n4 ,ang pinakapangulong bahagi nit'y dalaw lamang3 anyng pangbalak 7 partcula indeterminada7 at anyng pangtiyk 7 partcula determinada74 ,g4 ,an ang ktuturn ng anyng pangbalak8 ,n4 ,ang mga anyng kung iangkp1 isingit isugpng sa mga ugt ay nangagigng pangwatas na pangbalak na tumutukoy nagbabady ng an mang bagay pangalang hind tiyk1 hal43 b,u,masa ka ng aklt1 at sa ganit'y kah't anng aklt2 ,m,a,glut ka ng mank at sa ganit'y kah't anng mank2 ,m,a,n,ghuli ka ng palak at sa ganit'y kah't anng palak4 ,g4 ,an ang ktuturn ng anyng pangtiyk8 ,n4 ,ang mga anyng kung iangkp1 isingit isugpng sa mga ugt ay nangagigng pangwatas na pangtiyk na nagbabady ng an mang tiyk na bagay pangalan na siyng katugm ng mga anyng pangbalak4 ,halimbaw3 basa,h,i,n mo itng aklt at sa ganit'y tinutukoy ang aklt na babasahin2 lut,,in mo iyng mank1 at sa ganit'y tinitiyk ang mank na lulutin2 huli,h,i,n mo yang palak1 at sa ganit'y dinadalir ang palakng huhulihin4 ,g4 ,ang mga anyng pangbalak at pangtiyk1 sa an dapat hatin8 ,n4 ,magng ang pangbalak at magng ang pangtiyk ay dapat bahagiin sa dalaw3 pangulo at pangtulong4 ,tintawag na pangulo ang anyng lalng mahalag at malimit gamitin1 na1 siyng nagpapagalw sa ating mga pangwatas4 ,tintawag namng pangtulong ang anyng kung pakasusuring maigi ay hind kailangan1 ngun't mahalag rin sapagk't bukd sa siyng tumutulong sa mga pangulo ay siy pang lalng nagpaparikt sa ating mga salit4 ,g4 ,alnaln ang mga pangulo at mga pangtulong na any sa pangbalak8 ,n4 ,ang mga pangulong any sa pangbalak na siyng pinanununtunn ng ib ay apat3 ang um1 ang mag1 ang mang at ang ma4 ,itng mga anyng it ay nangagigng pangwatas kailan ma't iniangkp1 isiningit isinugpng sa mga ugt1 gaya sa halimbaw ng utang ay ,u,mutang1 ng lar ay ,m,a,glar1 ng hul ay ,m,a,n,ghul1 ng tulog ay ,m,atulog4 ,ang mga pangtulong ay lubhng marami at dahil dito'y lubhng mahirap itanghl ng pminsanan4 ,sak na it mapapag-aralan kung sumapit na sa kanyng kabanatang kinaukulan4 ,g4 ,alnaln namn ang mga pangulo at mga pangtulong na any sa pangtiyk8 ,n4 ,ang mga pangulong any sa pangtiyk na siyng pinagbbatayn ng mga ib ay tatl3 ang in1 ang i at ang an4 ,kung ang mga anyng it ay iangkp isugpng sa mga ugt ay nangagigng pangwatas din na siyng gingamit sa pagtukoy pagdalir ng an mang ngalan bagay2 hal43 sa sulat ay sulat,i,n1 sa sub ay ,isub1 sa hul ay hul,,an4 ,ang mga pangtulong na any ay nakakpatas sa karamihan ng mga pangtulong sa pangbalak at kung minsa'y humihigt dito1 kay't hind na dapat itanghl sa kabanatang it kund sa kanyng kinaukulan4 ,g4 ,sa madalng sabi1 aln ang mga pangulong any na sinsaklw ng pangbalak at ng pangtiyk8 ,n4 ,nit ang saklw ng is't is na siyng pinakapangulo3 anyng pangbalak3 um1 mag1 mang at ma2 at anyng pangtiyk3 in1 i at an4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng um8 ,n4 ,tintawag na anyng um1 ang pangwatas na kinasisingitan kinaangkapn ng um ang salitng ugt4 ,ang um ay pangsingit kung ang ugt ay nagpapsimul sa pangtinig 7 consonante71 gaya ng b,u,masa1 l,u,makad1 t,u,makb2 at pang-angkp kung nagpapsimul namn sa tingig 7 vocal71 paris ng ,u,muln1 ,u,makay1 ,u,mutang4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng mag8 ,n4 ,tintawag na anyng mag ang pangwatas1 na1 naangkapn ng mag ang salitng ugt1 paris ng ,m,a,gsaing1 ,,mag-alay1 ,m,a,glar4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng mang8 ,n4 ,tintawag na anyng mang ang pangwatas na ang salitng ugt ay inangkapn ng mang1 paris ng ,m,a,n,gbihag1 ,,mangahoy1 ,,mangus4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng ma8 ,n4 ,tintawag na anyng ma ang pangwatas1 na1 kinaangkapn ng ma ang salitng ugt1 gaya ng ,m,ahulog1 ,m,agulat1 ,m,ahig4 ,g4 ,an namn ang tintawag na anyng in8 ,n4 ,tintawag na anyng in ang pangwatas na kinasusugpungn ng in ang salitng ugt1 paris ng buhat,i,n1 tapus,i,n1 ulit,i,n4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng i8 ,n4 ,tintawag na anyng i ang pangwatas na may pang-angkp na i sa salitng ugt1 paris ng ,isulat1 ,isumbng1 ,ilakad4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng an8 ,n4 ,tintawag na anyng an ang pangwatas1 na1 ang salitng ugt ay sinusugpungn ng an1 gaya ng utang,,an1 sumbung,,an1 tuksuh,a,n4 ,,vii ,,kabanata ,ukol sa pagbabayby 7 conjugacin7 ,,gur4 ,an ang tintawag na pagbabayby 7 conjugacin78 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na pagbabayby ang pagkakasundsund ng nangyayaring pagkakabagobago sa pangwatas4 ,g4 ,sa an nabbahagi itng pagbabayby8 ,n4 ,nabbahagi sa apat na siyng pinagmumulan ng pagkakibib ng pangwatas3 ,ayos 7 modo71 panahn 7 tiempo71 bilang 7 nmero7 at katawn 7 persona74 ,,sa ,,mg,a ,,ayos ,,ng ,,pangwatas ,g4 ,an ang mga ayos ng pangwatas 7 modos del verbo78 ,n4 ,tintawag na mga ayos ng pangwatas1 yang mga karaniwang hugis na ib't ib sa pagsasaysy pagbabady ng pangwatas4 ,g4 ,iln ang mga ayos na gingamit sa ating wik8 ,n4 ,apat1 katulad ng sa kastil3 ,pangbady 7 infinitivo71 panghiwatig 7 indicativo71 pang-utos 7 imperativo7 at pangsukob 7 subjuntivo74 ,g4 ,an ang ipinahahayag ng ayos pangbady8 ,n4 ,ang pangbady ay nakkawangkng toto ng mga salitng pangdiw 7 sustantivo7 na may hugis pangwatas at siyng pinanggagalingan ng ib't ibng ayos1 hal43 ,sumulat1 magtago1 manglibk1 mahinog4 ,dapat mabatd na ang ayos na it ay hind maarng magbady ng panahn1 ng bilang ni ng katawn 7 persona74 ,g4 ,an ang sinasaysy ng ayos panghiwatig8 ,n4 ,ang panghiwatig ay nagpapahayag ng lubs1 malay at tpatang ktuturn ng pangwatas1 na hind nangngailangan ng an mang tulong ng ib1 at dahil dito kung kay siyng lalng madals gamitin kay sa ib1 hal43 ,ak'y bumabasa1 siy'y sumusulat1 tayo'y nangingisd1 sil'y nangagsasaing4 ,g4 ,an ang ibinabady ng ayos pang-utos8 ,n4 ,ang pang-utos ay nagbabady ng pag-utos1 panunuy1 pangangaral pagpapahintulot2 hal43 bumasa ka1 mangus tayo1 tumakb kay4 ,g4 ,an namn ang sinasabi ng ayos pangsukob8 ,n4 ,ang pangsukob ay hind nagbabady ng an mang ktuturn kung sa kanyng sarili lamang kund nangngailangan ng tulong ng kapw pangwatas1 at gingamit kailan ma't nagsasaysy ng pagnanais pakikibagay 7 condicional71 hal43 ,kung susulat siy ay sabihin mo sa akin1 kung nangungusap ka'y nagagalit ak4 ,,sa ,,mg,a ,,panah,n ,,ng ,,pangwatas ,g4 ,an ang mga panahn ng pangwatas 7 tiempos del verbo78 ,n4 ,tintawag na mga panahn ng pangwatas1 yang ib't ibng panig ng pagbabayby 7 conjugacin7 na nagpapakilala ng panahng ginagaw nangyayari ang ktuturn ng pangwatas4 ,g4 ,iln ang mga panahn ng pangwatas na dapat gamitin8 ,n4 ,ang mga panahng it1 kung talagng titiyaking maigi ay may tatl lamang na siyng matatawag na ganp3 ang kasalukuyan 7 presente71 ang nakaran 7 pasado7 at haharapn 7 venidero71 ngun't itng dalawng nhuhul ay hinahat pa sa ib't ibng bahagi4 ,g4 ,iln ang mga panahng saklw ng ayos panghiwatig 7 modo indicativo78 ,n4 ,sa ,wikng ,tagalog ay apat lamang3 kasalukuyan 7 presente71 nakaran 7 pretrito perfecto71 nakaran na 7 pretrito pluscuamperfecto7 at haharapn 7 futuro74 ,sa ibng pangwatas ay may is pang panahng idinaragdg na tintawag na kararan pa 7 pretrito imperfecto74 ,g4 ,an ang ipinahahayag ng kasalukuyan ng panghiwatig 7 presente de indicativo78 ,n4 ,ang kasalukuyan ng panghiwatig ay nagbabadyng ang ktuturn ng pangwatas ay ginaganp1 ginagaw nangyayari sa ngayn1 hal43 ,ak'y bumabasa1 siy'y sumusulat1 sil'y naglalar4 ,g4 ,an ang sinasaysy ng nakaran 7 pretrito perfecto78 ,n4 ,ang nakaran ay nagsasaysy na ang ktuturn ng pangwatas ay nangyari lumipas na1 hal43 ,siy'y nag-aral1 ak'y natulog1 tayo'y naglakd4 ,g4 ,an ang ibinabady ng nakaran na 7 pluscuamperfecto78 ,n4 ,ang nakaran na1 ay nagbabady na ang ktuturn ng pangwatas ay nangyari na1 higt pa sa panahng nakaran2 hal43 nakasulat na ak nang dumating ang liham2 nang umuln ay nakapalig na siy4 ,g4 ,an ang sinasabi ng panahng haharapn 7 futuro78 ,n4 ,ang haharapn ay nagsasaysy na ang ktuturn ng pangwatas ay mangyayari1 gagawn gaganapn1 hal43 ,ak'y mangingisd1 siy'y maglalakby1 tayo'y magpupulong4 ,g4 ,iln ang panahng saklw ng ayos pang-utos 7 modo imperativo78 ,n4 is p lamang1 at ang isng it'y tintawag na kasalukuyan 7 presente71 sapagk't ang salitng nagbabady ng pag-utos1 panunuy1 at ib pa ay spilitng na sa panahng nsabi1 kah't na ang pag-utos na it at panunuy ay ginaganp gaganapn pagktapos2 hal43 ,itng sulat ay dalhn mo ngayn1 itng sulat ay dalhn mo bukas4 ,dapat matant na ang panahng it ay walng unang katawn1 7 primera persona7 sapagk't hind mangyayari kailan man na ang isng nag-utos ay mag-utos sa kanyng sarili4 ,g4 ,iln ang panahng saklw ng ayos pangsukob 7 modo subjuntivo78 ,n4 ,tatl lamang3 kasalukuyan 7 presente71 nakaran 7 pasado7 at haharapn 7 futuro74 ,g4 ,an ang sinasaysy ng panahng kasalukuyan8 ,n4 ,ang nagbabady ng ginaganp nangyayari sa ngayn kailan ma't nagkakahulugn ng pagnanais pakikibagay1 hal43 ,kung bumabasa ak ay sumusulat ka2 kung kumakain ka ay huwg kang maglalar4 ,g4 ,an ang ipinahahayag ng panahng nakaran8 ,n4 ,ang panahng nakaran ay nagpapahayag na ang ktuturn ng pangwatas ay nangyari na1 at nagkakahulugn ng pagnanais pakikibagay2 hal43 bumasa ka sana at ak'y babasa rin2 kung ikw'y lumakad ay nakita mo sana ang prusisin4 ,g4 ,an ang ibinabady ng panahng haharapn8 ,n4 ,ang panahng haharapn ay nagbabadyng ang ktuturn ng pangwatas ay mangyayari gagawn1 at nagkakahulugn ng pagnanas pakikibagay2 hal43 kung als ka'y sabihin mo sa akin2 kung babasa ka ay bumasa ka ng marahan4 ,,sa ,,mg,a ,,bilang ,,at ,,sa ,,mg,a ,,kataw,n ,g4 ,an ang bilang ng pangwatas 7 nmero del verbo78 ,n4 ,bilang ng pangwatas ang nangyayaring pagkakabagobago na nagbabady kung ang pangulo 7 sujeto7 ay nuukol sa is maraming tao bagay4 ,g4 ,iln itng mga bilang ng pangwatas8 ,n4 ,dalaw1 kaparis ng ibng bahagi ng kaisipn3 bilang na is at bilang na dalaw marami4 ,kung tumutukoy lamang sa isng tao bagay ay dapat gamitin ang bilang na is1 gaya ng ,si ,pedro ay bumabasa1 si ,lucio ay sumusulat4 ,kung bumabanggt namn sa dalaw maraming tao bagay1 ay dapat gamitin ang bilang na dalaw marami1 gaya ng tayo ay kumain1 sil'y maglut4 ,g4 ,an ang katawn 7 persona7 sa ur ng ,balaril8 ,n4 ,tintawag na katawn ang aln mang salitng pangdiw 7 sustantivo7 pangtay 7 pronombre7 na siyng pangulo 7 sujeto7 ng pangwatas4 ,g4 ,iln ang mga katawn8 ,n4 ,may anim na laht3 tatl ang nuukol sa bilang na is3 ak1 ikw at siy2 hal43 ,ak'y bumabasa2 ikw'y sumusulat2 siy'y naglalar2 at tatl rin ang sa dalaw marami3 tayo kam1 kay at sil1 hal43 tayo kam ay nag-aral1 kay'y naglulut1 sil'y lumlakad4 ,dapat matant na ang ikw ay nagigng ka kailan ma't nhuhul sa pangwatas1 gaya ng ikw'y sumusulat1 sumusulat ka4 ,,viii ,,kabanata ,ang pangbalak na anyng 8,,um0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng um8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng um ang pangwatas na may pangsingit pang-angkp na um sa salitng ugt4 ,g4 ,an ang khalagahng tagly ng anyng it8 ,n4 ,malak p1 sapagk't sa kany nanggagaling ang lubhng maraming pangwatas na tagalog na siyng nagbibigy kpakann sa ating mga salit1 at dahil dito kung kay ang um ay dapat ibilang sa isng mahalag at pangulong any sa ating wik4 ,g4 ,may ilng hugis 7 forma7 itng anyng um8 ,n4 ,dalaw3 ,una1 kung ang um ay nkukulng ng dalawng titik ng unang pantg ng salitng ugt na nagsisimul sa pangtinig 7 consonante72 at ikalaw1 kung naangkp sa salitng ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal74 ,,mg,a ,,tuntunin ,,sa ,,pagbabayb,y ,g4 ,paano ang pagbabayby 7 conjugacin7 sa unang hugis ng anyng 8um08 ,n4 ,bago tumungo sa pagbabayby ay kailangan munang matant ang mga tuntunin nit1 at itng mga sumsund3 ,una4--,ang pangbady 7 infinitivo7 ay binubu ng salitng ugt na nagsisimul sa pangtinig at ng anyng 8um0 na isinisingit it sa unang dalawng titik niyn1 gaya ng sumulat1 gumamt1 lumay4 ,ikalaw4--,ang panahng kasalukuyan ng panghiwatig 7 presente de indicativo7 ay binubu ng pangbady at inulit ang unang pantg ng salitng ugt1 gaya ng sumusulat1 gumagamt1 lumalay4 ,ikatl4--,ang panahng nakaran 7 tiempo pasado7 ay katulad din ng pangbady1 na1 binubu ng salitng ugt at ng pangsingit na um gaya ng sumulat1 gumamt1 lumay4 ,ikaapat4--,ang panahng nakaran na 7 pluscuamperfecto7 ay may dalawng paran ng pagbubu3 una1 inangkapn ng naka ang salitng ugt at sa hul'y dinaragdagn ng na gaya ng nakasulat na1 nakagamt na1 nakalay na2 at ikalaw1 ang pangbady at dinaragdagn pa sa hul ng na1 gaya ng sumulat na1 gumamt na1 lumay na4 ,ikalim4--,ang panahng haharapn 7 futuro7 ay binubu ng salitng ugt at ang pag-ulit ng unang pantg nit1 gaya ng susulat1 gagamt1 lalay4 ,ikaanim4--,ang pang-utos 7 imperativo7 ay ang gingamit sa pangbady kay'y ang ugt na siningitan ng um sa unang pantg nit2 gaya ng sumulat1 gumamt1 lumay4 ,ikapit4--,ang panahng kasalukuyan ng pangsukob 7 presente de subjuntivo7 ay binubu ng kasalukuyan sa panghiwatig at sak pinangungunahan ng salitng kung2 gaya ng kung sumusulat1 kung gumagamt1 kung lumalay4 ,ikawal4--,ang panahng nakaran 7 tiempo pasado7 ay binubu ng nakaran sa panghiwatig at sa una'y nillagyn ng kung2 gaya ng kung sumulat1 kung gumamt1 kung lumay4 ,ikasiym4--,ang panahng haharapn 7 tiempo futuro7 ay binubu ng haharapn sa panghiwatig at sa una'y dinaragdagn ng kung2 gaya ng kung susulat1 kung gagamt1 kung lalay4 ,g4 ,ngayng mitatg na ang mga tuntunin ukol sa unang hugis ng anyng um1 paano ng ang kanyng pagbabayby8 ,n4 ,sang-ayon sa mga tuntuning nilagd ay dapat baybayn ang unang hugis ng um na siyng isinisingit sa unang dalawng titik ng unang pantg ng ugt na nagpapsimul sa pangtinig 7 consonante7 sa parang sumsund4 ,ilagy na halimbaw ang ugt na sulat at singitan natin ng um ang unang pantg nit1 na nagigng pangwatas na sumulat4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,um0 ,,unang ,,hugis4 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,sumulat4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,sumusulat4 ,nakaran ,sumulat4 ,nakaran na ,nakasulat na4 ,sumulat na4 ,haharapn ,susulat4 ,pang-utos ,sumulat4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung sumusulat#ac4 ,nakaran ,kung sumulat#ad4 ,haharapn ,kung susulat4 ,g4 ,paano namn ang mga tuntunin ng pagbabayby sa ikalawng hugis ng anyng um8 ,n4 ,ang mga tuntuning ginamit sa pagbabayby sa unang hugis ay katulad din nitng ikalaw1 ngun't ang kauntng kaibhn lamang ay iniangkp dito ang um sa mga salitng ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal7 samantalng do'y isinisingit4 ,baybayn natin ang ugt na ibig sang-ayon sa ikalawng hugis ng anyng um1 sa makatwd ang pangwatas na umibig4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,um0 ,,ikalaw,,ng ,,hugis4 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,umibig4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,umibig4 ,nakaran ,umibig4 ,nakaran na ,nakaibig na4 ,umibig na4 ,haharapn ibig4 ,pang-utos ,umibig4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung umibig4 ,nakaran ,kung umibig4 ,haharapn ,kung ibig4 ,g4 ,an ang dapat ipaalaala ukol sa anyng um8 ,n4 ,na1 ang anyng um magng sa una at ikalawng hugis1 sa ilng llawigang nagsasalit ng ,wikng ,tagalog ay ginagawng na sa panahng kasalukuyan1 hal43 ,si ,pedro ay nsulat1 siy'y nbulong1 ak'y ninm sa lugl na sabihing sumusulat1 bumubulng at uminm4 ,g4 ,an pa ang mga kabaguhang nangyayari ukol sa um8 ,n4 ,bukd sa mga tuntunin nang nilagd ukol sa pagbabayby1 ay mayron pang isng parang sinsund na siyng msasabing tang bukd na tangng mangyayari kailan ma't ang pangwatas ay may dalawng pantg at nagpapsimul sa titik na b1 k p1 na1 aln man sa mga it'y nagigng m kung sa pangbady 7 infinitivo7 at pang-utos 7 imperativo71 at nagigng n kung sa kasalukuyan at nakaran ng panghiwatig 7 indicativo74 ,ang ibng mga panahn ay sinsund ang dating tuntunin4 ,halimbaw itng sumsund3 ,ugt ,pangbady ,pang-utos ,kasalukuyan ,nakaran ,bihag4 ,mihag4 ,mihag4 ,nnihag4 ,nihag4 ,kuha4 ,muha4 ,muha4 ,nnuha4 ,nuha4 ,payag4 ,mayag4 ,mayag4 ,nnayag4 ,nayag4 ,k,,gamit,n ,,ng ,,any,,ng 8,,um0 ,g4 ,kailn gingamit ang pangulong anyng it8 ,n4 ,sa ib't ibng pangkt na nuuw sa sarsarng bagay4 ,nrit ang mga tuntuning sumsund ukol sa kanyng paggamit3 ,i4--,sa pagpapahayag ng pagbabago ng an man1 hal43 pumut1 umitm1 pumul1 lumak1 lumit1 umunt1 tumas1 bumab1 atbp4 ,,ii4--,sa pagsusulit ng pagbabago ng katawn ng tao hayop1 hal43 pumayt1 tumab1 umunld1 lumak1 tumas1 tumangkd1 pumandk1 gumalng1 lumubh1 sumam1 bumuti1 atbp4 ,ang iln nit'y gingamit sa mag1 gaya ng magbunts1 maghirap1 maglubh atbp4 ,,iii4--,sa pagsasaysy ng kilos na kinukus ng tao1 hal43 lumakad1 tumakb1 gumapang1 tumab1 dumap1 tumagilid1 umup1 lumuhd1 tumindg1 tumihay1 tumaln1 lumusong1 lumangy1 lumuks1 atbp4 ,,iv4--,sa pagsasabi ng mga katutubng gaw ng katawn1 hal43 lumuh1 umiyk1 tumangis1 dumahk1 lumur1 sumuka1 kumain1 lumamon1 uminm1 lumagk1 kumamot1 humikb1 bumahn1 atbp4 ,v4--,sa pagbabady ng mga sariling gaw ng damdamin kung sinasady1 hal43 tumingin1 duming1 umamy1 lumasp1 numamnm1 humip1 dumum1 atbp4 ,ang iln nit'y gingamit sa mag1 gaya ng magmasd1 magmalas1 atbp4 ,,vi4--,sa pagsusulit ng kusng pagsir1 paglupt pagsakt1 hal43 pumaty1 sumugat1 sumunog1 sumir1 gumib1 bumasak1 bumal1 sumuntk1 pumutk1 kumurt1 kumalabt1 tumampl1 sumikad1 sumip1 atbp4 ,,vii4--,sa pagpapahayag ng sarsarng katayn ng halaman1 hal43 tumub1 sumuplng1 sumibol1 lumitw1 lumak1 tumas1 lumag1 lumusg1 tumab1 umunld1 umusbng1 sumang1 sumariw1 atbp4 ,ang iln nit'y gingamit sa mag1 mang ma1 gaya ng mag-ugt1 mamulaklk1 maunsiyam1 atbp4 ,,viii4--,sa pagsasaysy ng ib't ibng kilos galw ng tubig1 hal43 bumukl1 bumalong1 lumak1 bumuh1 lumit1 kumati1 umalon1 tumapon1 umagos1 tumilansk1 atbp4 ,,ix4--,sa pagsasabi ng paggaw ng an man sa ib1 hal43 gumupt1 gumamt1 kumamot1 sumukly1 umahit1 kumapit1 tumangan1 humilot1 atbp4 ,x4--,sa pagsasad ng mga kilos na may tinatanggp ang kumikilos ang gumagaw1 hal43 umutang1 bumil1 umabt1 humuli1 sumunggb1 dumaklt1 kumuha1 tumanggp1 atbp4 ,,xi4--,sa pagbabady ng mga kilos ng dalaw1 kailan ma't tumutukoy lamang sa is1 hal43 sumama1 sumaby1 sumund1 sumalo1 sumun1 tumir1 atbp4 ,kung bumabanggt sa dalaw ay gingamit sa anyng mag1 gaya ng magsama1 magsaby1 magsund1 magsalo1 atbp4 ,,xii4--,sa pagsusulit ng lagy ng panahn at ng lakad ng ib't ibng tanglw sa kalangitn1 hal43 umaraw1 umuln1 umumaga1 tumanghal1 humpon1 gumab1 humatinggab1 sumikat1 sumilang1 lumiwanag1 dumilm1 kumulimlm1 kumislp1 numingnng1 atbp4 ,tumutukoy rin kung minsan sa mga anyng mag at mang1 paris ng magdilm1 mamanaag1 atbp4 ,,xiii4--,sa pagsasad ng mga katutubng pangyayari sa panganorin at sa katalagahn1 hal43 humangin1 bumagy1 umuln1 umambn1 kumidlt1 kumulg1 lumindl1 atbp4 ,,xiv4--,sa pagsasaysy ng pagsigd pagkagt ng an mang hayop1 hal43 kumagt1 sumigd1 tumuk1 sumakml1 pumupog1 kumamot1 sumuwk1 sumip1 atbp4 ,,xv4--,sa pagsasabi ng mga sigw huni ng an mang hayop1 hal43 sumigw1 humuni1 umungal1 tumahl1 ngumiyw1 tumilaok1 sumiyp1 kumakag1 atbp4 ,,xvi4--,sa pagbabady ng mga sarsarng pagtugtg pag-awit na ginagaw ng tao sa sarili niy sa ib't ibng kasangkapan1 hal43 umawit1 kumant1 tumugtg1 humihip1 tumip1 sumutst1 pumito1 atbp4 ,,xvii4--,sa pagsusulit ng nahihinggl sa pok dako1 hal43 lumapit1 lumay1 gumitn1 tumab1 dumon1 dumito1 dumiyn1 pumarito1 pumaron1 pumarini1 pumariyn1 atbp4 ,,xviii4--,sa paggamit ng ib't ibng hugis ng kasangkapan sa paggaw ng an man1 hal43 sa barl ay bumarl1 sa sibt ay sumibt1 sa sumpt ay sumumpt1 sa bat ay bumat1 sa lagar ay lumagar1 sa pat ay pumat1 sa guntng ay gumuntng1 sa tab ay tumab1 sa saguwn ay sumaguwn1 sa timb ay tumimb1 atbp4 ,,talabab,,an #ac ,dapat alamng sa panahng it ay maar ring gamitin ang pag1 pagk1 kapg at kapagk1 baga ma't ang kung ay siyng angkp na angkp na gamitin4 #ad ,sa mga panahng nakaran at haharapn nitng pangsukob ay maar namng sundn ng sana disin4 ,,ix ,,kabanata ,ang pangbalak na anyng 8,,mag0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng mag8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng mag ang pangwatas na may pang-angkp na mag sa salitng ugt4 ,g4 ,mahalag rin bag ang anyng it na paris ng um8 ,n4 ,kung ang um ay may matas na ur at lubhng makabuluhn sa ating mga pangwatas gayn sa ating wik1 ang mag namn ay mayrong ding urng dakil at khalagahng tagly2 kay't ang mag ay nbibilang na pangalaw ng um4 ,,mg,a ,,panuto ,,sa ,,pagbabayb,y ,g4 ,paano ang mga tuntuning sinsund sa pagbabayby nitng anyng mag8 ,n4 ,ang mga panuto ptakarng dapat sundn sa pagbabayby ay itng mga sumsund3 ,una4--,ang pangbady 7 infinitivo7 ay binubu ng salitng ugt at ng pang-angkp na mag1 gaya ng ,m,a,glar1 ,,mag-isip1 ,m,a,gnas4 ,ikalaw4--,ang panahng kasalukuyan ng panghiwatig 7 presente de indicativo71 ang mag ay dapat gawng nag at ulitin dalawahn ang unang pantg ng salitng ugt1 gaya ng naglalar1 nag-isip1 nagnanas4 ,ikatl4--,ang panahng nakaran ay binubu ng salitng ugt at sak nag na siyng nagng kapalt ng mag1 gaya ng naglar1 nag-isip1 nagnas4 ,ikaapat4--,ang panahng nakaran na ay may dalawng kaparaann ng pagbubu3 una1 ang pangbadyng mag ay dapat gawng pag at sak angkapn ng naka bago sa hul'y dinaragdagn ng na1 gaya ng nakapaglar na1 nakapag-isip na1 nakapagnas na2 at ikalaw1 ang panahng nakaran at sak dinaragdagn sa hul ng na1 gaya ng naglar na1 nag-isip na1 nagnas na4 ,ikalim4--,ang panahng haharapn ay binubu ng pangbady at sak inulit dinadalaw ang unang pantg ng salitng ugt1 gaya ng maglalar1 mag-iisip1 magnanas4 ,ikaanim4--,ang pang-utos 7 imperativo7 ay katulad din ng pangbady kay'y ang ugt na inangkapn ng mag1 gaya ng maglar1 mag-isip1 magnas4 ,ikapit4--,ang panahng kasalukuyan ng pangsukob 7 presente de subjuntivo7 ay binubu ng kasalukuyan sa panghiwatig at sak pinangungunahan ng kung1 gaya ng kung naglalar1 kung nag-isip1 kung nagnanas4 ,ikawal4--,ang panahng nakaran ay binubu ng nakaran sa panghiwatig at nillagyn sa una ng kung1 gaya ng kung naglar1 kung nag-isip1 kung nagnas4 ,ikasiym4--,ang panahng haharapn ay binubu ng haharapn sa panghiwatig at sak nillagyn sa una ng kung1 gaya ng kung maglalar1 kung mag-iisip1 kung magnanas4 ,g4 ,paano ngayn ang hugis ng pagbabayby ng anyng mag8 ,n4 ,sang-ayon sa mga nilagdng tuntunin ay dapat baybayn sa kaparaanng sumsund4 ,ilagy na halimbaw ang ugt na lar at angkapn it ng mag1 na nagigng pangwatas na maglar4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,mag0 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,maglar4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,naglalar4 ,nakaran ,naglar4 ,nakaran na ,nakapaglar na4 ,naglar na4 ,haharapn ,maglalar4 ,pang-utos ,maglar4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung naglalar4 ,nakaran ,kung naglar4 ,haharapn ,kung maglalar4 ,k,,gamit,n ,,ng ,,any,,ng 8,,mag0 ,g4 ,kailan dapat gamitin ang anyng 8mag0 na siyng ikalawng pangulo ng mga anyng pangbalak8 ,n4 ,sa mga bagay at kaparaanng sumsund3 ,i4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagtatapon1 pagbibiyay pagpapahayag1 hal43 magtapon1 maglabs1 magbigy1 magkalob1 magbiyay1 magtulot1 magsulit1 magsalit1 magsaysy1 magtalumpat1 magpahayag1 atbp4 ,,ii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagkilos paggalw na ginagaw sa ib1 hal43 mag-als1 maglagy1 maglapit1 maglay1 magpanhik1 magpanaog1 atbp4 ,kung ang pagkilos paggalw na it'y ibinabagay lamang sa sarili ay dapat iukol sa um1 hal43 umals1 lumagy1 lumapit1 lumay1 pumanhk1 pumanaog1 atbp4 ,,iii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagkilos paggaw na ginaganp ng sino man sa kaniyng sarili1 hal43 mag-ahit1 maggupit1 maghilamos1 maghugas1 magsukly1 atbp4 ,,iv4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagsusut ng paggamit sa katawn na nanggaling sa mga ngalan ng kasutan1 hal43 sa bar ay magbar1 sa salawl ay magsalawl1 sa tapis ay magtapis1 sa singsing ay magsingsing1 sa hikaw ay maghikaw1 sa salakt ay magsalakt1 sa payong ay magpayong1 sa tungkd ay magtungkd4 ,v4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagigng an man na nagbuhat sa mga ngalan ng katungkulan1 na lalng kapit na kapit sa mga salitng hirm1 hal43 magdiputado1 7diputado72 mag-abogado1 7abogado72 maggobernador1 7gobernador72 maggur1 7gur72 magmdiko1 7mdiko72 atbp4 ,,vi4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng paggaw ng an mang lut na nagbuhat sa mga salitng pangdiw 7 sustantivo71 hal43 signg1 magsigng2 paksw1 magpaksw2 gulay1 maggulay2 kanin1 magkanin2 gis1 maggis2 lut1 maglut2 ihaw1 mag-ihaw2 bagong1 magbagong2 atbp4 ,,vii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng paggamit1 na nanggaling sa mga pangdiw 7 sustantivo71 hal43 suk1 magsuk2 pats1 magpats2 asn1 mag-asn2 ulam1 mag-ulam2 atbp4 ,,viii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagtatangkilik paggaw ng an man na nanggaling sa mga salitng pangdiw 7 sustantivo71 hal43 bahay1 magbahay2 aklt1 mag-aklt2 prins1 magprins2 asarol1 mag-asarol2 pis1 magpis2 katm1 magkatm2 sus1 magsus2 atbp4 ,,ix4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng sumaky maglakby na nagbubuhat sa mga pangalan ng sasakyn1 hal43 bangk1 magbangk2 trambia1 magtrambia2 tren1 magtren2 bapor1 magbapor2 globo1 magglobo2 karitn1 magkaritn2 atbp4 ,x4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pakikipanig pakikitulad sa asal at kasutan ng mga bans1 bayan lah na nangagsipagbuhat sa mga ngalan ktawagn ng mga it1 hal43 amerikano1 mag-amerikano2 kastil1 magkastil2 intsk1 mag-intsk2 atbp4 ,,xi4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng an man sang-ayon sa ugt na tagly1 na nanggagaling sa mga salitng hirm1 hal43 sombrero1 magsombrero2 tsikolate1 magtsikolate2 misa1 magmisa2 martilyo1 magmartilyo2 asukal1 mag-asukal2 atb4 ,,xii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng mga kilos ng dalaw kung ang mga it'y nbabanggt kapw1 hal43 magkita1 mag-usap1 mag-away1 magtalo1 magsama1 magpulong1 magyakap1 atbp4 ,kung bumabanggt sa tatl marami ay dapat ulitin ang bung ugt ang dalawng pantg nit1 at ang mag ay dapat ilagy na palag sa pang-angkp2 hal43 magkitakita1 magtalotalo1 magyakapyakap1 atbp4 ,,xiii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng paggagawan pagkikilusn ng dalaw magng sa an man tumutukoy1 at sa mga pangwatas na it'y dapat na sugpungn ng an han1 hal43 mag-aliwan1 magyakapn1 magsintahan1 magsayahan1 magtuksuhan1 magtawanan1 atbp4 ,upng tumukoy sa tatl marami ay dinadalaw ang ugt1 hal43 mag-alwalwan1 magtukstuksuhan1 magyakpyakapan4 ,ukol sa hulng bagay na it ay may is pang parang ginagaw1 at it'y ang paglalagy sa bilang na dalaw marami 7 nmero plural7 ng pangwatas1 hal43 mangag-aliwan1 mangagtuksuhan1 mangagyakapan4 ,,xiv4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagkukunwar pagdadahiln1 at ang pagbubu nit'y dinadalaw inulit ang salitng ugt na may dalawng pantg na inangkapn ng mag at sinusugpungn ng an han2 hal43 magbulagbulagan1 magsaktsakitan1 mag-iyakiyakan1 atbp4 ,kung may tatlng pantg ay dapat ulitin lamang ang unang pantg at ang unang dalawng titik ng ikalawng pantg ng ugt1 hal43 maghimuhimutukan4 ,,xv4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagmamayabng pamamarali pagsasay na nagbubuhat sa mga salitng pangturing 7 adjetivo7 na inangkapn ng ma1 hal43 magmabut1 magmatas1 magmalak1 magmarunong1 magmabihs1 magmagils1 magmasay1 magmagalk1 atbp4 ,,xvi4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng mga kilos na pagpaparami pagpapalabis1 na kung sa um ay nagkakahulugn ng is1 at ang mga pangwatas na it'y dapat bigkasng marin sa hulng pantg2 hal43 sumulat1 magsult2 tumawa1 magtaw2 bumasa1 magbas2 atbp4 ,ngun't kinakailangang ulitin dalawahn ang unang pantg ng ugt ng ilng pangwatas ng um1 hal43 bumil1 magbibil2 tumakb1 magtatakb2 atbp4 ,,xvii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagdaragdg pagpapalawig1 kailan ma't dinadalaw inulit ang salitng ugt1 hal43 magkurkur1 magnilaynilay1 magdildil1 mag-isipisip4 ,,xviii4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng paglalakip ng dalaw ang nuukol sa mga kamag-anak1 katoto1 kapanalig1 hal43 mag-am1 mag-in1 mag-ank1 magbiyanan1 magkaibigan1 magkatoto1 magbayw1 atbp4 ,,xix4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng pagppitagan pag-anyay1 kailan ma't dalaw ang tinutukoy1 hal43 magpugay1 magkamy1 magyakap1 magpaalam1 mag-anyay1 magyakag1 magyay1 atbp4 ,,xx4--,sa mga bilang na marami kung ipinangbabahagi sa hany1 pulutng tumpk1 at sa bagay na it ay inulit ang unang dalawng pantg kah't na magkaron it ng pantg na dalaw tatl1 hal43 mag-isis1 magdaldalaw1 maglimlim1 atbp4 ,,xxi4--,sa mga pangwatas na nagkakahulugn ng ib't ibng kilos ng paghahalaman pagtatanm kailan ma't tumutukoy sa pagkakaron1 hal43 magtanm1 magpunl1 mag-usbng1 magsang1 magbunga1 magdilg1 mag-ugt1 magdahon1 atbp4 ,,xxii4--,ang mga salitng ugt na nagpapsimul sa m na hind maarng baybayn sa um1 ay ginagawng pangwatas sa pamamagitan ng mag1 hal43 magmat1 magmasd1 magmalas1 magmana1 atbp4 ,,xxiii4--,ang mga salitng ugt na nagpapsimul sa w na hind maarng baybayn sa um1 ay ginagawng pangwatas sa pamamagitan ng mag1 gaya sa war ay magwar1 sa wast ay magwast1 sa wik ay magwik1 sa wilg ay magwilg1 sa wals ay magwals1 atbp4 ,x ,,kabanata ,ang pangtiyk na anyng 8,,in0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng in8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng in ang pangwatas na may sugpng na in sa salitng ugt4 ,g4 ,an ang khalagahn ng anyng it8 ,n4 ,malak p1 sapagk't nanggagaling sa kany ang mga pangwatas na tagalog na nagbabady ng an mang tiyk na bagay pangalan1 na siyng nagigng katugm ng mga anyng pangbalak2 kay't ang in ay siyng pangulo sa mga anyng pangtiyk4 ,g4 ,paano ang paggamit sa anyng in8 ,n4 ,may dalawng paran ang paggamit sa anyng it3 ,una1 kung ang salitng ugt ay nagtataps sa pangtinig 7 consonante71 kay'y sa tingig 7 vocal7 na may kudlt na banayad 77 salakt 77 ay gingamit ang in1 gaya sa lasp ay lasapn1 sa has ay hasin1 sa lar ay larin1 atbp4 ,ikalaw1 kung ang salitng ugt ay nagtataps sa tingig 7 vocal7 na walng din kudlt1 kay'y sa tingig na may kudlt na marin 771 ang anyng in ay dapat gawng hin1 gaya sa mana ay manahin1 sa hila ay hilahin1 sa dam ay damahn damhn1 sa bat ay batahn bathn4 ,g4 ,aln ang mga kabaguhang dapat mangyari sa pagsusugpng nitng in sa salitng ugt8 ,n4 ,itng mga sumsund3 ,una4--,kung e ang katapusng titik ng salitng ugt ay dapat gawng i1 gaya sa page ay pagihin1 sa gabe ay gabihin1 sa buts ay butsihn1 sa kap ay kapihin4 ,ikalaw4--,kung ang katapusng pantg ng ugt ay may e na pinagigitnan ng mga pangtinig 7 consonante71 ang nturang e ay dapat gawng i1 gaya sa kisks ay kiskisn1 sa ats ay atisin4 ,ikatl4--,kung o ang katapusng titik ng salitng ugt ay dapat gawng u1 gaya sa tuks ay tuksuhn1 sa lar ay larin1 sa pas ay pasuin4 ,ikaapat4--,kung ang katapusng pantg ng ugt ay may o na pinagigitnan ng mga pangtinig 7 consonante71 ang nsabing o ay dapat gawng u1 gaya sa bunot ay bunutin1 sa kahoy ay kahuyin1 sa pukpk ay pukpukn4 ,ikalim4--,kung ang katapusng pantg ng salitng ugt ay nagdudulo sa ad1 ed1 id1 od1 ud1 na ang mga it'y maarng baybayn sa in1 ang d ay dapat gawng r sang-ayon sa talagng tuntuning sinsund ukol dito2 gaya sa tild ay tilarn1 sa lipd ay liparin1 sa sisid ay sisirin1 sa ubod ay uburin1 atbp4 ,kung minsan ay hind nagbabago ang d1 at dahil dito ay nwawal ang i ang o sa mga salitng nagtataps sa id od1 gaya sa patd ay patdn1 sa bukd ay bukdn4 ,dapat matant na ang dalawng tuntuning nuun ay bihirng mangyari1 sapagk't sa ,wikng ,tagalog ay madalang kung d man msasabing wal ang mga salitng mayrong e sa katapusng pantg ng mga salitng ugt4 ,,hugis ,,ng 8,,in0 ,,at ,,ang ,,kany,,ng ,,mg,a ,,tuntunin ,,sa ,,pagbabayb,y ,g4 ,mayrong iln ang hugis 7 forma7 ng in8 ,n4 ,katulad din p ng um na may dalawng hugis3 ,una1 kung ang ugt ay nagpapsimul sa pangtinig 7 consonante7 ay gingamit ang in sa pangsingit at pangsugpng2 at ikalaw1 kung ang ugt ay nagpapsimul sa tingig 7 vocal7 ay gingamit namn ang in sa pang-angkp at pangsugpng4 ,g4 ,tungkl sa unang hugis1 aln ang mga panutong sukat mapagptakarn ukol sa pagbabayby 7 conjugacin78 ,n4 ,ang mga sumsund na tuntunin1 sang-ayon sa kaniyng mga ayos at mga panahn3 #a4--;,ang pangbady ay binubu ng salitng ugt at ng pangsugpng na in1 gaya ng tawagin1 basagin1 hampasn4 #b4--;,ang panahng kasalukuyan ng panghiwatig ay binubu ng ugt na siningitan ng in sa unang dalawng titik ng unang pantg at sak inulit ang unang pantg ng nturang ugt1 gaya ng tintawag1 binabasag1 hinahamps4 #c4--;,ang panahng nakaran ay binubu na ugt at sak sinisingitan ng in sa unang dalawng titik ng unang pantg ng nturang ugt1 gaya ng tinawag1 binasag1 hinamps4 #d4--;,ang panahng nakaran na ay binubu ng panahng nakaran at sak sa hul'y sinusundn ng na1 gaya ng tinawag na1 binasag na1 hinamps na4 #e4--;,ang panahng kararan ay binubu ng ugt na inulit ang unang pantg nit1 sak inangkapn ng ka at sa hul'y sinusundn ng pa2 gaya ng ktatawag pa1 kbabasag pa1 khahamps pa4 #f4--;,ang panahng haharapn ay binubu ng pangbady at sak inulit ang unang dalawng titik ng unang pantg ng salitng ugt1 gaya ng tatawagin1 babasagin1 hahampasn4 #g4--;,ang pang-utos ay katulad din ng pangbady kay'y ang ugt na sinugpungn ng in1 gaya ng tawagin1 basagin1 hampasn4 #h4--;,ang panahng kasalukuyan ng pangsukob ay binubu ng kasalukuyan sa panghiwatig at sak nillagyn sa una ng kung gaya ng kung tintawag1 kung binabasag1 kung hinahamps4 #i4--;,ang panahng nakaran ay binubu ng nakaran ng panghiwatig at may kung sa una1 gaya ng kung tinawag1 kung binasag1 kung hinamps4 #aj4--;,ang panahng haharapn ay binubu ng haharapn ng panghiwatig at nillagyn sa una ng kung1 gaya ng kung tatawagin1 kung babasagin1 kung hahampasn4 ,g4 ,ngayng nilagd na ang mga tuntunin ng pagbabayby nitng in1 paano namn ang kanyng hugis8 ,n4 ,sa pagbabayby nitng unang hugis ng in ay ilagy na halimbaw ang ugt na tawag at sak sugpungn ng in na nagigng pangwatas na tawagin1 pangwatas itng katugm ng tumawag na binayby sa um4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,in04 ,,unang ,,hugis4 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,tawagin4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,tintawag4 ,nakaran ,tinawag4 ,nakaran na ,tinawag na4 ,kararan ,ktatawag pa4 ,haharapn ,tatawagin4 ,pang-utos ,tawagin4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung tintawag4 ,nakaran ,kung tinawag4 ,haharapn ,kung tatawagin4 ,g4 ,sinsund bag sa tuwtuw na ang ganitng pagbabayby sa unang hugis ng anyng in8 ,n4 ,hind p1 at may isng psubalng 7excepcin7 dapat matatg na siyng kinagawng gawn ng marami1 tang sa madalng bigkasn at magandng pakinggn4 ,ang nunng psubal ay nuuw sa ganit3 ,laht halos ng mga salitng ugt1 na nagpapsimul sa mga pangtinig na l1 w1 at y na binabayby sa anyng pangtiyk na in1 it 7ang in7 ay nagigng ni at hind isinisingit kund iniangkp1 na tangng mangyayari sa mga panahng kasalukuyan 7 presente71 nakaran 7 pasado7 at ang mga saklw nit1 ngun't sa ib pang panahn ay dapat sundn ang talagng tuntuning sinsund ng in4 ,nit ang ilng halimbaw ukol sa dalawng tuntuning pangkalahatn at psubal3 ,ugt4 ,panahn4 ,pangkalahatn4 ,psubal4 ,linng ,kasalukuyan ,linilinng ,nililinng ,nakaran ,lininng ,nilinng ,wast ,kasalukuyan ,winawast ,niwawast ,nakaran ,winast ,niwast ,yantk ,kasalukuyan ,yinayantk ,niyayantk ,nakaran ,yinantk ,niyantk ,g4 ,tungkl sa ikalawng hugis1 aln namn ang mga panutong dapat taluntunn sa pagbabayby8 ,n4 ,gaya rin ng mga ptakarng nilagd at sinund sa unang hugis1 ngun't ang kauntng kaibhn lamang ay sa ikalawng hugis na it'y ang in ay iniangkp sa mga lugl na pinagsisingitan sa unang ayos4 ,baybayn natin ngayn ang ugt na agaw sang-ayon sa ikalawng hugis ng in1 sa makatwd ang pangwatas na agawin4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,in04 ,,ikalaw,,ng ,,hugis4 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,kasalukuyan ,agawin4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,inagaw4 ,nakaran ,inagaw4 ,nakaran na ,inagaw na4 ,kararan ,kaagaw pa4 ,haharapn agawin4 ,pang-utos ,kasalukuyan ,agawin4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung inagaw4 ,nakaran ,kung inagaw4 ,haharapn ,kung agawin4 ,k,,gamit,n ,,ng ,,any,,ng 8,,in0 ,g4 ,malimit bagng gamitin itng anyng in sa ating mga pangwatas8 ,n4 ,ang pangtiyk na anyng in ay totong makabuluhn at siyng malimit gamitin sa ating mga salit1 sapagk't siy ang tumitiyk ng an mang binabanggt ng pangwatas4 ,g4 ,alnaln ang mga tuntuning dapat mataluntn sa paggamit ng nturang any8 ,n4 ,lubhng mahirap png bigyn ng mga tuntuning tiyk na tiyk ng sa kany'y paggamit1 dahil sa karamihan ng mga anyng pangtiyk na gingamit sa ating wik4 ,gayn man1 ay mallagyn ng mga tuntuning sukat mapagptakarn ng paggamit sa anyng in1 at itng mga sumsund3 ,i4--,gingamit ang anyng in sa mga salitng ugt na nagkakahulugn ng pagkuha pagdampt ng an man1 hal43 sa samsm ay samsamn1 sa gamit ay gamitin1 sa dakt ay dakutn1 sa dal ay dalhn1 sa bil ay bilhn1 sa dampt ay damputn1 atbp4 ,,ii4--,gingamit ang anyng in sa mga salitng ugt na nagkakahulugn ng paghing paghirm ng an man1 hal43 sa hing ay hingn1 sa hirm ay hiramn1 sa utang ay utangin1 atbp4 ,,iii4--,ang mga salitng pangtay sa pag-ar 7 pronombre posesivo7 ay magagawng pangwatas sa pamamagitan ng in1 na nagkakahulugn ng pag-ar ng an man1 hal43 sa akin ay akinin1 sa iy ay iyuhin1 sa kany ay kanyahn1 sa atin ay atinin1 sa iny ay inyuhin1 atbp4 ,,iv4--,ang mga salitng ugt na nagkakahulugn ng pagkain pag-inm ng an man na ginaganp ng sarili1 ay binabayby sa in1 hal43 sa kain ay kainin kanin1 sa lamon ay lamunin1 sa inm ay inumin1 sa higop ay higupin1 sa tungg ay tunggin1 sa hitht ay hithitn1 sa tagy ay tagayin1 atbp4 ,v4--,ang mga salitng ugt na may ktuturn ng pagtawag pagsund sa sino man1 ay binabayby rin sa in1 hal43 sa tawag ay tawagin1 sa sund ay sundn1 sa kaon ay kaunin1 atb4 ,kung minsan ang ilng ugt na saklw nitng pagtawag pagsund ay binabayby sa an1 gaya ng kawy ay kawayn1 ng sutst ay sutsutn1 atbp4 ,,vi4--,ang mga salitng ugt na may kahulugn ng pag-akit pag-alk ng is sa is ay binabayby rin sa in1 hal43 sa pigng ay pigingn1 sa akit ay akitin1 sa alk ay alukn1 atbp4 ,,vii4--,ang mga ugt na nagtatagly ng kahulugn ng paghanap pagsaliksk ng an man1 ay binabayby rin sa in1 hal43 sa hanap ay hanapin1 sa halihaw ay halihawin1 sa saliksk ay saliksikn1 sa apuhap ay apuhapin1 sa kap ay kapin1 sa salt ay salatn1 atbp4 ,,viii4--,gingamit ang in sa mga salitng ugt na ang kahulug'y pagkib paggalw ng an man1 hal43 sa kib ay kibin1 sa galw ay galawn1 sa luglg ay luglugn1 sa alk ay alukn1 sa kundy ay kundayin1 atbp4 ,,ix4--,gingamit ang in sa mga salitng ugt na ang ktutur'y pagdadal pagpapasn ng an man na ginaganp ng sarili1 hal43 pasn1 pasann2 dal1 dalhn2 tagly1 taglayn2 kilik1 kilikin2 kalong1 kalungin2 buhat1 buhatin2 atbp4 ,x4--,gingamit ang in sa mga salitng ugt na nagkakahulugn ng pagtanggp ng an man1 hal43 tanggp1 tanggapn2 sahod1 sahurin2 sambt1 sambutin2 salubong1 salubungin2 atbp4 ,,xi4--,gingamit ang in sa mga salitng ugt na ang ktutur'y nagbabady ng mga paran sa paghuli ng an mang hayop na gumagal sa lup at sa himpapawd1 hal43 sa batng ay batingn1 sa sumpt ay sumpitn1 sa sil ay silin1 sa barl ay barilin1 sa bat ay batuhn1 atbp4 ,,xii4--,gingamit ang anyng in sa mga ugt na ang kahulug'y nagbabady ng mga kaparaanng ginagaw sa paghuli ng mga isd ng mga hayop na tumatahn sa tubig1 hal43 sa lambt ay lambatn1 sa dal ay dalhin1 sa binguwt ay binguwitn1 sa lambng ay lambungn1 sa sik ay siikin1 sa salapng ay salapangn4 ,,xiii4--,ang mga salitng ugt na tumutukoy sa mga gaw ng damdamin ay maarng gamitin sa in kailan ma't ang kahulug'y pakabg sa gumagaw1 hal43 tanw1 tanawn2 panod1 panoorin2 lingn1 lingunin2 dingig1 dingign dinggn2 lasp1 lasapn2 namnm1 namnamn2 amy1 amuyn2 singhd1 singhurin2 hip1 hipin2 dam1 damahn damhn2 atbp4 ,marami rin ang gingamit sa an ukol sa bagay na it1 gaya ng tingn ay tingnn2 tikm1 tikmn2 pakinig1 pakinggn2 atbp4 ,,xiv4--,ang mga salitng ugt na tumutukoy sa pag-isip1 pag-alala at pag-ibig ay gingamit din sa in1 hal43 isipin1 kurin1 buhayin1 usisin1 alalahanin1 guntn1 panimdimn1 ibigin1 nasin1 irugin1 sintahn1 naisin1 atbp4 ,,xv4--,ang mga salitng ugt na nagkakahulugn ng pagputol1 pagtimbng at pagsukat ay binabayby rin sa in1 hal43 sa putol ay putulin1 sa tag ay tagin1 sa tabas ay tabasin1 sa palakl ay palakuln1 sa lagar ay lagarin1 sa timbng ay timbangn1 sa taya ay tayahin1 sa balak ay balakin1 sa takal ay takalin1 atbp4 ,,xvi4--,ang mga salitng ugt na nagbabady ng pagsir paggib paglupt ay binabayby rin sa in1 hal43 sa sir ay sirin1 sa gib ay gibin1 sa sunog ay sunugin1 sa guh ay guhin1 sa paty ay patayn1 sa sundng ay sundangin1 sa gulok ay gulukin1 atbp4 ,may iln ding binabayby sa an1 gaya sa sugat ay sugatan1 atbp4 ,,xvii4--,ang mga salitng ugt na tumutukoy sa mga bagay na karaniwan ay nagagawng pangwatas sa pamamagitan ng in na nagkakahulugn ng paggaw sang-ayon sa kpakann ng is't is2 hal43 sa bar ay barin1 sa salawl ay salawaln1 sa balabal ay balabalin1 sa tungkd ay tungkurin1 sa bahay ay bahayin1 sa payong ay payungin1 atbp4 ,,xviii4--,ang mga salitng ugt na tumutukoy sa pagbilang ay maar ring gawng pangwatas dito sa in1 at kung magkaganit'y nagkakahulugn ng paggaw ng an man sang-ayon sa kpakann ng is't is1 gaya sa is ay isahn1 sa dalaw ay dalawahn1 sa lim ay limahn1 sa sampu ay sampin1 atbp4 ,,xix4--,gingamit ang in sa pagtiyk ng ib't ibng sakt na dinaramdm1 hal43 sa lagnt ay lagnatn1 sa hik ay hikin1 sa ngiki ay ngikihin1 sa ub ay ubuhn1 sa iti ay itihin1 sa sikmur ay sikmurin1 sa bulutong ay bulutungn1 sa klera ay kolerahn atbp4 ,,xx4--,nagsusulit ng pagkakwangs pagkayar1 kailan ma't tumutukoy sa panahng nakaran1 hal43 sa saging ay sinaging1 sa duhat ay dinuhat1 sa santl ay sinantl1 sa sampalok ay sinampalok1 sa gulay ay ginulay1 sa bataw ay binataw1 atbp4 ,,xxi4--,ang mga salitng pangturing ay ngagawng pangwatas dito sa anyng in1 hal43 mahl1 mahaln2 magand1 magandahn2 masam1 masamin2 mabuti1 mabutihin2 matams1 matamsin2 atbp4 ,,xi ,,kabanata ,ang pangtiyk na anyng 8,i0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng i8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng i ang pangwatas na may pang-angkp na i sa salitng ugt4 ,g4 ,an ang khalagahng tagly ng anyng it8 ,n4 ,kung ang in ay siyng kununahan sa mga anyng pangtiyk ng mga pangwatas tagalog1 ang i nam'y hind nagigng hul sa kany kung isusumag din lamang sa daldalng khalagahn1 kung kay't ang anyng it ay siyng nbibilang na pangalawng ur sa mga pangtiyk na any4 ,,mg,a ,p,,takar,n ,,sa ,,pagbabayb,y ,g4 ,sa pagbabayby nitng anyng i aln namn ang mga ptakarng dapat taluntunn8 ,n4 ,ang mga tuntuning sumsund sang-ayon sa pagkakabaibaitang na dapat gawn3 #a4--;,ang pangbady ay binubu ng salitng ugt at ng pang-angkp na i1 gaya ng ibil1 isulat4 #b4--;,ang panahng kasalukuyan ng panghiwatig ay binubu ng ugt na sinisingitan ng in sa unang dalawng titik ng unang pantg1 sak inulit dinadalaw ang unang pantg ng ugt1 bukd pa ang pag-angkp ng anyng i1 gaya ng ibinbil1 isinusulat4 #c4--;,ang panahng nakaran ay binubu lamang ng ugt na may pangsingit na in at sak may pang-angkp na anyng i1 gaya ng ibinil1 isinulat4 #d4--;,ang panahng nakaran na ay binubu nitng panahng nakaran at sak sinusundn ng na1 gaya ng ibinil na1 isinulat na4 #e4--;,ang panahng haharapn ay binubu ng salitng ugt1 sak inulit ang unang pantg nit at bago inangkapn ng anyng i1 gaya ng ibbil1 isusulat4 #f4--;,ang pang-utos ay gingamit ang sa pangbady kay'y ang ugt na may pang-angkp na i1 gaya ng ibil1 isulat1 atbp4 #g4--;,ang panahng kasalukuyan ng pangsukob ay binubu ng kasalukuyan sa panghiwatig at sa una'y nillagyn ng kung1 gaya ng kung ibinibil1 kung isinusulat4 #h4--;,ang panahng nakaran ay binubu ng nakaran sa panghiwatig at nillagyn ng kung sa una1 gaya ng kung ibinil1 kung isinulat4 #i4--;,ang panahng haharapn ay binubu rin ng haharapn ng panghiwatig at may kung sa una1 gaya ng kung ibbil1 kung isusulat4 ,g4 ,paano ngayn ang hugis ng pagbabayby sa anyng pangtiyk na i8 ,n4 ,sa pagbabayby nit ay kuning halimbaw ang ugt na bil at sak angkapn it ng anyng i na nagigng pangwatas na ibil na siyng pangtiyk ng bumil at magbil na binayby sa um at mag4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,i04 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,ibil4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ibinbil4 ,nakaran ,ibinil4 ,nakaran na ,ibinil na4 ,haharapn ,ibbil4 ,pang-utos ,ibil4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ibinbil4 ,nakaran ,kung ibinil4 ,haharapn ,kung ibbil4 ,g4 ,wal bagng psubal 7 excepcin7 ang mga ptakarng it sa pagbabayby8 ,n4 ,mayron p1 at isng psubalng lalng mahalag kay sa in1 isng psubalng dapat matant at dapat sundn1 sapagk't natutungod sa ikagagand at ikagagan sa pagbigks ng ating mga salit4 ,g4 ,paano ang dapat itakdng psubal8 ,n4 ,itng sumsund3 ,ang mga salitng ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal71 sa mga pangtinig na h1 l1 w1 at y1 ay may ibng hugis ng pagbubu kailan ma't tumutukoy sa mga panahng kasalukuyan 7 presente7 at nakaran 7 pasado7 at sa mga saklw nit1 ibng hugis na ang in ay dapat gawng ni sang-ayon sa kinagawn at gayn sa ikagagan ng pagsambt at ikagagand ng mga salit4 ,dapat matant na ang anyng i ay hind ntitinag sa talagng kinalalagyn niy4 ,dapat ding matant na ang ib't ib pang panahn ay dapat isund sa talagng tuntunin ng anyng i4 ,nit sa kasund ang isng tln ng mga ugt na ntatakd sa psubal1 at upng lumiwanag ay marapat pag-agapayanin ang dalawng tuntunin1 gayn ang mga ugt at mga panahng kinaukulan ng baw't is4 ,ugt4 ,panahn4 ,pangkalahatn4 ,psubal4 ,alay ,kasalukuyan4 ,iinaalay4 ,inialay4 ,nakaran4 ,iinalay4 ,inialay4 ,ilag ,kasalukuyan4 ,iiniilag4 ,iniilag4 ,nakaran4 ,iinilag4 ,iniilag4 ,utang ,kasalukuyan4 ,iinuutang4 ,iniutang4 ,nakaran4 ,iinutang4 ,iniutang4 ,habol ,kasalukuyan4 ,ihinahabol4 ,inihhabol4 ,nakaran4 ,ihinabol4 ,inihabol4 ,luhog ,kasalukuyan4 ,ilinuluhog4 ,inilluhog4 ,nakaran4 ,ilinuhog4 ,iniluhog4 ,wakwk ,kasalukuyan4 ,iwinawakwk4 ,iniwwakwk4 ,nakaran4 ,iwinakwk4 ,iniwakwk4 ,yaps ,kasalukuyan4 ,iyinayaps4 ,iniyayaps4 ,nakaran4 ,iyinaps4 ,iniyaps4 ,k,,gamit,n ,,ng ,,any,,ng 8,i0 ,g4 ,sansan gingamit ang anyng i8 ,n4 ,itng anyng i ay is ring makabuluhng any sa mga pangtiyk at is rin sa madals gamitin sa mga pangwatas tagalog4 ,ang mga tuntunin ng sa kany'y paggamit ay itng mga sumsund3 ,i4--,gingamit itng anyng i sa mga salitng ugt na nagbabady ng pagtatapon paghahagis ng an man1 hal43 sa tapon ay itapon1 sa buhos ay ibuhos1 sa hagis ay ihagis1 sa hulog ay ihulog1 sa buld ay ibuld1 sa pukl ay ipukl1 sa bat ay ibat1 sa suka ay isuka1 sa luw ay iluw1 sa uh ay iuh1 sa bub ay ibub1 atbp4 ,,ii4--,gingamit ang anyng i sa mga salitng ugt na nagsusulit ng pagpupunl pagtatanm ng an man kailan ma't ipinangtitiyk1 hal43 sa tanm ay itanm1 sa punl ay ipunl1 sa hask ay ihask1 sa tub ay itub1 sa ban ay iban1 sa sabog ay isabog1 atbp4 ,,iii4--,gingamit din ang anyng i sa mga salitng ugt na nagpapahayag ng pagkakalat pagpaplaganap ng an man kailan ma't ipinangtitiyk1 hal43 sa kalat ay ikalat1 sa laganap ay ilaganap1 sa sambulat ay isambulat1 sa bulaksk ay ibulaksk1 atbp4 ,,iv4--,gingamit din ang anyng i sa mga salitng ugt na nagbabady ng paghahal pagsasahk ng an man kailan ma't pangwatas na ipinangtitiyk1 hal43 sa hal ay ihal1 sa sama ay isama1 sa sahk ay isahk1 sa kanw ay ikanw1 sa sawsw ay isawsw1 sa lahk ay ilahk1 atbp4 ,v4--,nagagawng pangtiyk na pangwatas dito sa i ang mga ugt na nagbabady ng pagtutulad pagtitimbng ng isng bagay sa kapuw bagay1 hal43 sa tulad ay itulad1 sa paris ay iparis1 sa gaya ay igaya1 sa para ay ipara1 sa wangk ay iwangk1 sa mukh ay imukh1 sa bagay ay ibagay1 sa gagd ay igagd1 sa timbng ay itimbng1 sa panty ay ipanty1 sa tumbs ay itumbs1 atbp4 ,,vi4--,nagagaw ring pangtiyk na pangwatas sa i ang mga pangwatas na nagbabady ng pagsasalit pagsasaysy at pagtutur1 hal43 sa saysy ay isaysy1 sa tanng ay itanng1 sa sagt ay isagt1 sa bulng ay ibulng1 sa sumbng ay isumbng1 sa balit ay ibalit1 sa ans ay ians1 sa tur ay itur1 sa aral ay iaral1 atbp4 ,kung minsan ang mga pangwatas na pangbalak na binayby sa mag ay ginagawng pangtiyk sa pamamagitan ng pangtiyk nit1 hal43 sa salit ay ipagsalit1 sa wik ay ipagwik1 atbp4 ,,vii4--,sa anyng i ay nagagaw ring pangtiyk na pangwatas ang mga nagbabady ng pagbibil paghahandg ng an man1 hal43 sa lak ay ilak1 sa tind ay itind1 sa handg ay ihandg1 sa alay ay ialay1 sa gawad ay igawad1 atbp4 ,binabayby rin ang iln sa pangtiyk na ipag na siyng katugm ng mag1 hal43 sa bil ay ipagbil1 sa amot ay ipag-amot1 sa kalob ay ipagkalob1 sa biyay ay ipagbiyay1 atbp4 ,,viii4--,ang mga salitng ugt na nagbabady ng paglalagy sa isng pok dako ng an man ay nagagawng pangtiyk dito sa anyng i1 hal43 sa lagy ay ilagy1 sa lantd ay ilantd1 sa bunyg ay ibunyg1 sa bild ay ibild1 sa patong ay ipatong1 sa singit ay isingit1 sa siksk ay isiksk1 sa salong ay isalong1 sa gatong ay igatong1 sa tapal ay itapal1 atbp4 ,,xii ,,kabanata ,ang pangtiyk na anyng 8,,an0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng an8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng an ang pangwatas na may sugpng na an sa salitng ugt4 ,g4 ,mahalag rin bag ang pangtiyk na anyng it gaya ng mga anyng in at i8 ,n4 ,sa mga anyng pangtiyk1 itng an ay siyng ikatl sa bilang na siyng gingamit sa mga pangwatas tagalog4 ,itng an ay malimit ding gamitin kaparis ng dalawng nun sa kany1 at is rin sa maraming saklw sa ating mga salit4 ,g4 ,paano ang paggamit dito sa anyng an8 ,n4 ,gaya rin ng sa anyng in na may dalawng kaparaann3 ,una1 kung ang salitng ugt ay nagtataps sa pangtinig 7 consonante7 kay'y sa tingig 7 vocal7 na may kudlt na banayad 77 salakt 77 ay gingamit ang an1 gaya sa tapon ay tapun,a,n1 sa sus ay sus,,an1 sa tap ay tap,,an1 atbp4 ,ikalaw1 kung ang ugt ay nagtataps sa tingig 7 vocal7 na walng kudlt1 kay'y sa tingig na may kudlt na marin 771 ang anyng an ay dapat gawng han1 gaya sa parusa ay parusa,h,a,n1 sa kasi ay kasi,h,a,n1 sa tind ay tind,,han1 atbp4 ,g4 ,mayron din bang nangyayaring pagkakabago ukol sa pagsusugpng ng an sa salitng ugt8 ,n4 ,mayron p1 at ang mga pagkakabagong it'y katulad din ng nangyayari sa in4 ,dapat din ditong itanghl ang mga tuntunin nitng an1 upng mkilala ang ganng kabaguhan nit4 ,una4--,kung e ang katapusng titik ng ugt ay dapat gawng i1 gaya sa gabe ay gabihn1 sa page ay pagihn1 sa kap ay kapihn1 atbp4 ,ikalaw4--,kung ang hulng pantg ng ugt ay may e na pinagigitnan ng mga pangtinig 7 consonante71 ang nturang e ay dapat gawng i gaya sa kisks ay kiskisn1 sa tites ay titisan1 atbp4 ,ikatl4--,kung ang katapusng titik ng ugt ay dapat gawng u1 gaya sa dulo ay duluhan1 sa as ay asuhn1 sa bat ay batuhn1 sa tamp ay tampuhn1 atbp4 ,ikaapat4--,kung ang hulng pantg ng ugt ay may o na pinagigitnan ng mga pangtinig 7 consonante71 ang nsabing o ay dapat gawng u1 gaya sa amy ay amuyn1 sa utos ay utusan1 sa kuts ay kutusn1 sa subok ay subukan1 atbp4 ,ikalim4--,kung ang hulng pantg ng ugt ay nagtataps sa ad1 ed1 id1 od1 ud1 na maarng baybayn sa an1 ang d ay dapat gawng r sang-ayon sa ptakarng sinsund ukol sa bagay na it2 gaya sa bayad ay bayaran1 sa gild ay gilirn1 sa tingkd ay tingkarn4 ,ang d ay hind nagbabago kung minsan1 at kung magkaganit'y kailangan namng mawal ang i ang o sa mga salitng nagtataps sa id od1 gaya sa masd ay masdn1 sa sund ay sundn1 atbp4 ,dapat din namng mabatd na ang unang dalawng tuntunin ay bihibihirng mangyari1 sapagk't sa ating wik ay kaunt ang mga salitng mayrong e sa katapusng pantg ng mga salitng ugt1 gaya ng matatant sa ikaapat na bahagi ng ,balarilng it4 ,,mg,a ,,panuto ,,sa ,,pagbabayb,y ,g4 ,aln ang mga panuto nitng anyng an na dapat alituntunn sa kanyng pagbabayby8 ,n4 ,itng anyng an ay walng maraming pagkakabagobagong nangyayari1 at dahil dito ay d na kailangang isishn ang tuntunin ng kaniyakaniyng panahn at gayn din ng ayos4 ,dapat lamang matant1 na ang an ay palagng sinusugpng sa salitng ugt na ibig baybayn1 at sa kasalukuyan 7 presente7 at mga nakaran 7 pretrito7 ay kailangang isund sa in kung pano ang pagkakabu nit1 ulitin dalawahn ang unang pantg ng ugt sa panahng haharapn 7 futuro71 at khulhuliha'y dapat isugpng sa ugt ang an han sa pangbady at pang-utos4 ,baybayn natin itng anyng an sang-ayon sa mga tuntuning ipinalala1 at ilagy nating halimbaw ang ugt na sulat at sak it sugpungn ng an na nagigng pangwatas na sulatan na siyng pangtiyk ng sumulat na binayby sa um4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,an0 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,sulatan4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,sinusulatan4 ,nakaran ,sinulatan4 ,nakaran na ,sinulatan na4 ,haharapn ,susulatan4 ,pang-utos ,sulatan4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung sinusulatan4 ,nakaran ,kung sinulatan4 ,haharapn ,kung susulatan4 ,k,,gamit,n ,,ng ,,any,,ng 8,,an0 ,g4 ,alnaln ang mga tuntunin sa paggamit nitng anyng an8 ,n4 ,itng an ay siyng ikatl sa bilang ng mga anyng pangtiyk1 at dahil dito'y hind mapag-alinlanganang sambitin na siy'y is rin sa mga nagbibigy ng malakng tulong sa mga pangwatas na hind tiyk sa ating sariling wik4 ,itng mga sumsund ang mga ptakarn ng sa kany'y paggamit3 ,i4--,gingamit ang an sa mga pangwatas na nagbabady ng dako pok na kinaroroonn ng an man1 lalng lal na sa panahng nakaran1 hal43 sa tapon ay tinapunan1 sa lagy ay nilagyn1 sa sild ay sinidln1 sa tay ay tinayn1 sa sult ay sinulutn1 sa pasak ay pinasakan1 atbp4 ,,ii4--,gingamit ang an sa mga pangwatas na nagbabady ng pagbibigy pagkuha ng an man kailan ma't it'y tiyk1 hal43 sa bigy ay bigyn1 sa handg ay handugn1 sa alay ay alayan1 sa bil ay bilhn1 sa dal ay dalhn1 sa bawas ay bawasan1 sa kuha ay kunan1 sa hing ay hingn1 atbp4 ,,iii4--,gingamit din ang an sa mga pangwatas na nagsusulit ng pangangaral pagtawag sa sino man kailan ma't tiyk it1 hal43 sa aral ay aralan1 sa hatol ay hatulan1 sa tur ay turan1 sa tawag ay tawagan1 sa sigw ay sigawn1 sa kawy ay kawayn1 sa bulng ay bulungn1 sa ans ay anasn1 atbp4 ,ang iln sa mga pangwatas na it ay binabayby sa pangtiyk na pag-an na siyng katugm ng mag1 hal43 sa sabi ay pagsabihan1 sa usap ay pangusapan1 atbp4 ,,iv4--,gingamit ang an sa mga salitng ugt na nagbabady ng mga gawng liks ng damdamin kailan ma't tumutukoy sa sino man1 hal43 sa tingn ay tingnn1 sa masd ay masdn1 sa amy ay amuyn1 sa hawak ay hawakan1 sa dil ay dilan1 atbp4 ,may iln sa bagay na it ang gingamit sa in gaya ng lasp ay lasapn1 ng ding ay dinggn1 ng tanw ay tanawn1 atbp4 ,v4--,ang mga salitng pangdiw na nagbabady ng an man at sugpungn ng anyng an at ulitin dalawahn ang bung salitng ugt na nsabi ay nagkakahulugn ng kaliitan kawalng kabuluhn ng isng bagay1 hal43 sa tao ay tatauhan1 sa bahay ay bahybahayan1 sa pus ay puspusan1 sa langit ay langtlangitan1 sa santl ay santlsantulan1 at ib pa4 ,kung ang ugt ay may tatl apat na pantg ay sukat ng ulitin ang unang dalawng pantg niy1 hal43 sa tinapay ay tintinapayan1 sa salawl ay salsalawalan1 atbp4 ,,vi4--,ang mga salitng ugt na nagbabady ng an man sang-ayon sa kpakann ng baw't is at msungpungan ng an ay nagigng salitng ang kahulug'y pok ng karamihan1 hal43 sa bahay ay bahayn1 sa santl ay santulan1 sa mangg ay manggahan1 sa saging ay sagingn1 sa bayan ay bayann1 sa duhat ay duhatn1 atbp4 ,,xiii ,,kabanata ,pangtiyk ng anyng 8,,um0 ,,gur4 ,aln ang pangtiyk nitng um8 ,,nag-,,aaral4 ,gaya ng nsabi1 ang mga anyng pangbalak na d dumadalir tumitiyk ng an mang bagay pangalan1 ay may mga katapt katugmng mga anyng pangtiyk na siyng tumutukoy sa mga bagay pangalang tiyk dam4 ,baw't anyng pangbalak ay may katugmng anyng pangtiyk na hind lamang is kund dalaw tatl ang kadalasn4 ,ang katugm nitng anyng um kung talagng susurin ay ang tatlng pangulong pangtiyk na sinundn na isisng pinag-ukulan ng masusng pag-aral at matamng pagsusur1 na dil ib't ang in1 ang i at ang an4 ,g4 ,aln ang dapat ksalign sa pagbabayby ng mga pangtiyk ng um8 ,n4 ,ang pagbabayby sa in ay dapat msalig ng sa anyng in1 ang sa i ay dapat mabatay ng sa anyng i at ang sa an ay dapat mayon ng sa anyng an4 ,baybayn nating isis ang tatlng pangtiyk ng um at pag-kulan natin ng dalawng pangwatas3 is'y ang tumakb na tumutukoy sa unang hugis ng um at umutang na bumabanggt sa ikalaw4 ,,in4 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbabayby4 ,pangbady ,takbuhn4 ,utangin4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,tintakb4 ,inutang4 ,nakaran ,tinakb4 ,inutang4 ,nakaran na ,tinakb na4 ,inutang na4 ,kararan ,kattakb pa4 ,kautang pa4 ,haharapn ,tatakbuhn4 utangin4 ,pang-utos ,takbuhn4 ,utangin4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung tintakb4 ,kung inutang4 ,nakaran ,kung tinakb4 ,kung inutang4 ,haharapn ,kung tatakbuhn4 ,kung utangin4 ,i4 ,pangbady ,itakb4 ,iutang4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,itintakb4 ,iniutang4 ,nakaran ,itinakb4 ,iniutang4 ,nakaran na ,itinakb na4 ,iniutang na4 ,haharapn4 ,ittakb4 ,iutang4 ,pang-utos ,itakb4 ,iutang4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung itintakb4 ,kung iniutang4 ,nakaran ,kung itinakb4 ,kung iniutang4 ,haharapn ,kung ittakb4 ,kung iutang4 ,,an4 ,pangbady ,takbuhan4 ,utangan4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,tintakbuhn4 ,inutangan4 ,nakaran ,tinakbuhn4 ,inutangan4 ,nakaran na ,tinakbuhn na4 ,inutangan na4 ,haharapn ,tatakbuhn4 utangan4 ,pang-utos ,takbuhan4 ,utangan4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung tintakbuhn4 ,kung inutangan4 ,nakaran ,kung tinakbuhn4 ,kung inutangan4 ,haharapn ,kung tatakbuhn4 ,kung utangan4 ,,xiv ,,kabanata ,pangtiyk ng anyng 8,,mag0 ,,gur4 ,aln namn ang pangtiyk nitng mag8 ,,nag-,,aaral4 ,laht ng mga anyng pangbalak sa ,wikng ,tagalog na d miminsan nang nsabi ay may katapt katugmng anyng pangtiyk na hind lamang is kund marami4 ,karaniwang gawn upng ang anyng pangbalak ay magng pangtiyk ay ginagawng p ang mga unang titik niyang nagpapsimul sa m1 maliban lamang ang iln na hind nangyayari ang ganitng pagbabago4 ,sang-ayon sa parang katutukoy1 pag ang siyng pangtiyk nitng mag4 ,it namng pag ay nangngailangan ng tulong ng mga pangulong any sa pangtiyk na in1 i at an1 na susog sa bagay na it ang pag ay nagigng pag-in1 ipag at pag-an4 ,bukd sa mga pangtiyk na it1 ang mag ay mayron pang tatlng pangtiyk ding katugm1 na1 dil ib't ang in1 ang i at ang an na walng pag4 ,dapat matant na ang pag-in ay bihirng gamitin1 sapagk't ang karamihang ugt na nuukol sa kany ay binabayby na sa in4 ,gayn man1 ang pag-in ay kailangan din kung minsan1 lalng lal na kung tumutukoy sa mga salitng nagbabady ng pag-utos panunuy4 ,g4 ,yamang ang in1 i at an ay napag-ukulan na ng kankaniyng pag-aral1 an namn ang tintawag na anyng ipag8 ,n4 ,tintawag na anyng ipag ang pangwatas na may pang-angkp na ipag sa salitng ugt1 gaya ng ipag-utos1 ipagbilin1 ipagsama na mga pangtiyk na pangwatas ng mag-utos1 magbilin at magsama4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng pag-an8 ,n4 ,tintawag na anyng pag-an ang pangwatas na may pang-angkp na pag at may sugpng na an sa ugt1 gaya ng pagsalitan1 pagkalooban1 pagbintangn1 na mga pangtiyk na pangwatas ng magsalit1 magkalob at magbintng4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng pag-in8 ,n4 ,tintawag na anyng pag-in ang pangwatas na may pang-angkp na pag at may sugpng na in sa salitng ugt1 gaya ng pag-awitin1 pagdasalin1 pagsayawin na mga pangtiyk na pangwatas ng mag-awit1 magdasl at magsayw4 ,g4 ,alnaln ang mga panutong dapat taluntunn sa pagbabayby ng mga pangtiyk ng anyng mag8 ,n4 ,ang pagbabayby sa in1 i at an ay dapat ibatay ng sa mga anyng in1 i at an2 ang sa ipag ay gaya rin ng sa i na siningitan lamang ng pag sa gitn ng ugt at ng nsabing i2 ang sa pag-an ay gaya ng sa anyng an na inangkapn ng pag sa ugt2 at ang sa pag-in ay paris din ng sa anyng in na inangkapn namn ng pag sa salitng ugt4 ,isis nating baybayn ang mga nturang pangtiyk ng mag at kunin nating halimbaw ang mga pangwatas na magsaing at magmana na ang una'y nagtataps sa pangtinig at ang ikalaw'y sa tingig 7 vocal74 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,mg,a ,,pangtiy,k ,,ng 8,,mag0 ,,in4 ,pangbady ,saingin4 ,manahin4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,sinasaing4 ,minamana4 ,nakaran ,sinaing4 ,minana4 ,nakaran na ,sinaing na4 ,minana na4 ,kararan ,kasasaing pa4 ,kamamana pa4 ,haharapn ,sasaingin4 ,mamanahin4 ,pang-utos ,saingin4 ,manahin4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung sinasaing4 ,kung minamana4 ,nakaran ,kung sinaing4 ,kung minana4 ,haharapn ,kung sasaingin4 ,kung mamanahin4 ,i4 ,pangbady ,isaing4 ,imana4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,isinasaing4 ,iminamana4 ,nakaran ,isinaing4 ,iminana4 ,nakaran na ,isinaing na4 ,iminana na4 ,haharapn ,isasaing4 ,imamana4 ,pang-utos ,isaing4 ,imana4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung isinasaing4 ,kung iminamana4 ,nakaran ,kung isinaing4 ,kung iminana4 ,haharapn ,kung isasaing4 ,kung imamana4 ,,an4 ,pangbady ,saingan4 ,manahan4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,sinasaingan4 ,minamanahan4 ,nakaran ,sinaingan4 ,minanahan4 ,nakaran na ,sinaingan na4 ,minanahan na4 ,haharapn ,sasaingan4 ,mamanahan4 ,pang-utos ,saingan4 ,manahan4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung sinasaingan4 ,kung minamanahan4 ,nakaran ,kung sinaingan4 ,kung minanahan4 ,haharapn ,kung sasaingan4 ,kung mamanahan4 ,,ipag4 ,pangbady ,ipagsaing4 ,ipagmana4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ipinagsasaing4 ,ipinagmamana4 ,nakaran ,ipinagsaing4 ,ipinagmana4 ,nakaran na ,ipinagsaing na4 ,ipinagmana na4 ,haharapn ,ipagsasaing4 ,ipagmamana4 ,pang-utos ,ipagsaing4 ,ipagmana4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ipinagsasaing4 ,kung ipinagmamana4 ,nakaran ,kung ipinagsaing4 ,kung ipinagmana4 ,haharapn ,kung ipagsasaing4 ,kung ipagmamana4 ,,pag-,,an4 ,pangbady ,pagsaingan4 ,pagmanahan4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,pinagsasaingan4 ,pinagmamanahan4 ,nakaran ,pinagsaingan4 ,pinagmanahan4 ,nakaran na ,pinagsaingan na4 ,pinagmanahan na4 ,haharapn ,pagsasaingan4 ,pagmamanahan4 ,pang-utos ,pagsaingan4 ,pagmanahan4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung pinagsasaingan4 ,kung pinagmamanahan4 ,nakaran ,kung pinagsaingan4 ,kung pinagmanahan4 ,haharapn ,kung pagsasaingan4 ,kung pagmamanahan4 ,,pag-,,in4#ae ,pangbady ,pagsaingin4 ,pagmanahin4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,pinagsasaing4 ,pinagmamana4 ,nakaran ,pinagsaing4 ,pinagmana4 ,nakaran na ,pinagsaing na4 ,pinagmana na4 ,haharapn ,pagsasaingin4 ,pagmamanahin4 ,pang-utos ,pagsaingin4 ,pagmanahin4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung pinagsasaing4 ,kung pinagmamana4 ,nakaran ,kung pinagsaing4 ,kung pinagmana4 ,haharapn ,kung pagsasaingin4 ,kung pagmamanahin4 ,,talabab,,an #ae ,sakal mang toto na itng pag-in ay d kailangan dahil sa anyng in1 ay tunay rin namng ang nturang pag-in ay makabuluhn kung minsan at may sariling ktuturn4 ,kung ang pag-an ay kailangan baga ma't mayron nang an1 ang pag-in nam'y kailangan din kah't na mayrong in4 ,linawin natin sa pamamagitan ng halimbaw4 ,kung sabihing sa tiyk na bagay at pag-utos na3 ,larin mo ang bat ay hind ng maarng sabihin pang paglarin mo ang bat1 sapagk't may magkaibng kahulugn silng dalaw4 ,ang una'y nagsasad ng pag-utos sa sino man na siy ang maglar sa bat1 samantalng ang ikalaw'y nagbabady namn ng pag-utos sa sino man na siy'y mag-utos magsabi magpabay ng paglalar sa bat4 ,ganit ring kaibhn ang ndadam ukol sa an at pag-an1 gaya sa mga salitng laran at paglaran4 ,,xv ,,kabanata ,ang pangbalak na anyng 8,,mang0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng mang8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng mang ang pangwatas na may pang-angkp na mang sa salitng ugt4 ,g4 ,an ang khalagahn nitng mang sa ating mga pangwatas8 ,n4 ,kung may khalagahng tagly ang um at mag sa mga anyng pangbalak ng pangwatas tagalog1 ang mang nam'y is rin sa nbibilang sa matatas na ur ng mga any at is rin sa nagbibigy ng mahalagng tulong sa ating mga salit4 ,g4 ,aln ang mga pagbabagong karaniwang mangyari sa pag-angkp ng mang sa salitng ugt8 ,n4 ,sang-ayon sa simulng titik nitng ugt ay nabbagong madals ang mga titik ng pangwatas kung iniangkp ang mang1 at sa pagbabagong it ay mitatakd ang mga ganitng tuntunin3 ,una4--,ang mga salitng ugt na nagpapsimul sa b p ay karaniwang magng m at ang anyng mang ay nwawal ang hulng dalawng titik1 sa makatwd bag'y nagigng ma1 gaya sa bulk ay mamulk1 sa bayabas ay mamayabas1 sa pukot ay mamukot1 sa pul ay mamul4 ,ikalaw4--,ang karamihan sa mga salitng ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal71 ay nabbago ang pang-angkp na mang sa mang1 gaya sa isd ay mangisd1 sa us ay mangus1 sa ibig ay mangibig1 sa una ay manguna4 ,ikatl4--,ang mga salitng ugt na ang unang titik ay k ay karaniwang nwawal ang titik na it1 at dahiln dito ang anyng mang ay dapat gawng mang gaya sa kahoy ay mangahoy1 sa kulam ay mangulam1 sa kuts ay manguts1 sa kitl ay mangitl4 ,ikaapat4--,ang karamihan sa mga salitng ugt na ang psimulng titik ay s t at kung minsa'y d ay karaniwang magng n at dahiln dito ang mang ay nagigng ma1 gaya sa sumbng ay manumbng1 sa sisi ay manisi1 sa tiklp ay maniklp1 sa tiktk ay maniktk1 sa dikt ay manikt1 sa dalangin ay manalangin4 ,,mg,a ,,tuntunin ,,sa ,,pagbabayb,y ,g4 ,aln ang mga tuntuning dapat pagbatayn ukol sa pagbabayby nitng anyng mang8 ,n4 ,kung ang pangwatas na babaybayn ay walng pagkakabagong nangyayari ay dapat isalig ang pagbabayby sa mga tuntunin ng anyng mag na walng pagkakib liban sa mang ang anyng iangkp4 ,ngun't kung pangwatas namng may pagbabago1 ang babaybayn ay gaya rin ng mga tuntunin ng mang ang dapat sundn baga ma't kailangang ibatay sa apat sa panutong inilagd ukol sa mga kabaguhang sukat mangyari4 ,baybayn natin ang dalawng bagay parang kasasambit at iukol sa una ang ugt na habol at sa ikalaw'y tiklp na kung angkapn kapw ng mang ay nagigng pangwatas na manghabol at maniklp sang-ayon sa mga ptakarng nilagd4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,mang0 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,manghabol4 ,maniklp4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nanghhabol4 ,nanniklp4 ,nakaran ,nanghabol4 ,naniklp4 ,nakaran na ,nakahabol na4 ,nakatiklp na4 ,nanghabol na4 ,naniklp na4 ,haharapn ,manghhabol4 ,maniniklp4 ,pang-utos ,manghabol4 ,maniklp4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nanghhabol4 ,kung nanniklp4 ,nakaran ,kung nanghabol4 ,kung naniklp4 ,haharapn ,kung manghhabol4 ,kung maniniklp4 ,,pangtiy,k ,,ng ,,any,,ng 8,,mang0 ,g4 ,aln ang anyng pangtiyk nitng mang8 ,n4 ,sang-ayon sa mga parang sinambt na sa anyng mag ang pangtiyk nitng mang ay pang4 ,it namng pang ay nangngailangang tulungan ng mga pangulong any sa pangtiyk na in1 i at an upng ang paggamit ay mpawast1 at sang-ayon din sa bagay na it1 ang pang ay nagigng pang-in1 ipang at pang-an4 ,g4 ,an kung gayn ang tintawag na anyng pang-in8 ,n4 ,tintawag na anyng pang-in ang pangwatas na may pang-angkp na pang at may sugpng na in1 gaya ng pangisdn1 pangunahin1 pamukutin1 na mga pangtiyk na pangwatas ng mangisd1 manguna1 at mamukot4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng ipang8 ,n4 ,tintawag na anyng ipang ang pangwatas na may pang-angkp na ipang1 gaya ng ipanghuli1 ipamints1 ipangus1 na mga pangtiyk na pangwatas ng manghuli1 mamints at mangus4 ,g4 ,an namn ang tintawag na anyng pang-an8 ,n4 ,tintawag na anyng pang-an ang pangwatas na may pang-angkp na pang at may sugpng na an1 gaya ng pangahuyan1 pamangkan1 pamayanan1 na mga pangtiyk na pangwatas ng mangahoy1 mamangk1 at mamayan4 ,g4 ,nabbago rin bag itng pangtiyk na pang8 ,n4 ,oo p1 at ang pagkakabagong it'y ntutulad sa nangyayari sa mang1 kay't ang mga tuntunin nit'y siy ring dapat pairalin sa pang4 ,g4 ,aln namn ang mga tuntunin sa pagbabayby nitng pangtiyk na pang8 ,n4 ,ang pagbabayby sa pang-in ay nsasalig ng sa anyng in1 na inangkapn ng pang2 ang sa ipang ay naayon ng sa anyng i1 na siningitan lamang ng pang sa gitn ng ugt at ng nturang i2 at ang sa pang-an ay nabbatay namn ng sa anyng an na inangkapn ng pang4 ,sa pagbabayby nitng mga pangtiyk ng mang ay kunin natin ang dalawng pangwatas na manghul at manah1 na ang is'y nabbago ang mga titik ng ugt at ang is'y hind4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,mg,a ,,pangtiy,k ,,ng ,,any,,ng 8,,mang04 ,,pang-,,in4 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,panghulin4 ,panahin4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,pinanghuhul4 ,pinananah4 ,nakaran ,pinanghul4 ,pinanah4 ,nakaran na ,pinanghul na4 ,pinanah na4 ,kararan ,kapanghuhul pa4 ,kapapanah pa4 ,haharapn ,panghuhulin4 ,pananahin4 ,pang-utos ,panghulin4 ,panahin4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung pinanghuhul4 ,kung pinananah4 ,nakaran ,kung pinanghul4 ,kung pinanah4 ,haharapn ,kung panghuhulin4 ,kung pananahin4 ,,ipang4 ,pangbady ,ipanghul4 ,ipanah4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ipinanghuhul4 ,ipinananah4 ,nakaran ,ipinanghul4 ,ipinanah4 ,nakaran na ,ipinanghul na4 ,ipinanah na4 ,haharapn ,ipanghuhul4 ,ipananah4 ,pang-utos ,ipanghul4 ,ipanah4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ipinanghuhul4 ,kung ipinananah4 ,nakaran ,kung ipinanghul4 ,kung ipinanah4 ,haharapn ,kung ipanghuhul4 ,kung ipananah4 ,,pang-,,an4 ,pangbady ,panghulan4 ,panahan4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,pinanghuhulan4 ,pinananahan4 ,nakaran ,pinanghulan4 ,pinanahan4 ,nakaran na ,pinanghulan na4 ,pinanahan na4 ,haharapn ,panghuhulan4 ,pananahan4 ,pang-utos ,panghulan4 ,panahan4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung pinanghuhulan4 ,kung pinananahan4 ,nakaran ,kung pinanghulan4 ,kung pinanahan4 ,haharapn ,kung panghuhulan4 ,kung pananahan4 ,k,,gamit,n ,,nit,,ng ,,any,,ng 8,,mang0 ,g4 ,aln ang mga ptakarn sa paggamit ng anyng it8 ,n4 ,sa mga pangwatas natin na siyng binubukaln ng ating mga salit1 itng mang ay is sa mga nagtatagly ng malakng tulong1 kay't siy ay nbibilang sa pangatl ng mga pangulong anyng pangbalak4 ,ang anyng mang ay gingamit dito sa mga tuntuning sumsund3 ,i4--,gingamit ang mang sa pagbabady ng mga gaw kilos na karamihan1 na nanggaling sa mga ugt na binayby sa um at mag na is ang kahulugn1 hal43 sa kain ay mangain1 sa pits ay mamits1 sa kuha ay manguha1 sa buhay ay mamuhay1 sa lur ay manglur1 sa amy ay mangamy1 sa paos ay mamaos1 sa malt ay mamalt1 atbp4 ,,ii4--,ang karamihan sa salitng ugt na nagbabady ng ib't ibng bagay gawin ay binabayby rin dito sa mang1 at kung gay'y nagkakahulugn ng pagtupd sa hawak na tungkulin1 hal43 sa singl ay maningl1 sa tah ay manah1 sa aral ay mangaral1 sa kahoy ay mangahoy1 atbp4 ,,iii4--,ang mga kasangkapang patalm ay binabayby sa mang na ang kahulug'y gumamit magtagly ng nturang patalm1 hal43 sa barl ay mamarl1 sa kanyn ay manganyn1 sa sandata ay manandata1 sa sundng ay manundng1 sa palakl ay mamalakl1 sa itk ay mangitk1 sa tabk ay manabk1 atbp4 ,,iv4--,nagagaw ring pangwatas dito sa mang ang mga ngalan ng thanan1 bayan1 bundk1 bukid1 atbp4 na ang kahulug'y manirahan mamuhay maglakby1 hal43 sa bayan ay mamayan1 sa bundk ay mamundk1 sa bahay ay mamahay1 sa bukid ay mamukid1 sa parang ay mamarang1 sa gubat ay manggubat1 atbp4 ,v4--,dito sa mang ay nagagaw ring pangwatas ang ilng ngalan ng sasakyn na ang ktutur'y maglakby sa pamamagitan ng nturang sasakyn1 hal43 sa bangk ay mamangk1 sa kalesa ay mangalesa1 sa kiles ay mangiles1 sa kabayo ay mangabayo1 sa karo ay mangaro1 atbp4 ,,vi4--,ang mga ngalan ng kasutan ay nagagaw ring pangwatas sa anyng mang na ang kahulug'y magsut gumamit magtagly1 hal43 sa bar ay mamar1 sa salawl ay manalawl1 sa pany ay mamany1 sa tapis ay manapis1 sa salamn ay manalamn1 atbp4 ,,vii4--,ang mga ugt na tumutukoy sa mga bagay na matatagpn sa dagat1 ilog1 bundk1 bukid1 atbp4 ay nagagaw ring pangwatas dito sa anyng mang1 na1 ang kahulug'y mangas1 mangisd1 humanap kumuha sang-ayon sa kpakann ng is't is1 hal43 sa duhat ay mangduhat1 sa ibon ay mangibon1 sa isd ay mangisd1 sa palak ay mamalak1 sa pals ay mamals1 sa us ay mangus1 atbp4 ,,viii4--,ang mga kasangkapan sa paghuli ng an man ay ipinangwawatas din dito sa mang na ang kahulug'y manghuli sa pamamagitan ng nturang kasangkapan1 hal43 sa binguwt ay maminguwt1 sa pukot ay mamukot1 sa lambt ay manglambt1 sa dala ay mangdala1 sa salapng ay manalapng1 sa kitng ay mangitng1 sa bakld ay mamakld1 atbp4 ,,ix4--,gingamit din ang mang sa mga ugt na nagbabady ng paglulupt pananaksl ng is sa is1 magng it'y ginanp sa pamamagitan ng patalm at magng pamal kamy ng tao1 hal43 sa saksk ay manaksk1 sa sakl ay manakl1 sa bugbg ay mangbugbg1 sa pal ay mamal1 sa tampl ay manampl1 sa sip ay manip1 sa tadyk ay manadyk1 sa sakt ay manakt1 sa kurt ay mangurt1 sa suntk ay manuntk1 atbp4 ,,xvi ,,kabanata ,ang pangbalak na anyng 8,,ma0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng ma8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng ma ang pangwatas na may pang-angkp na ma sa salitng ugt4 ,g4 ,an ang khalagahng tagly nitng ma8 ,n4 ,kung sa mga anyng pangbalak ay lubhng mahalag ang um1 mag at mang1 itng ma nam'y hind magigng hul ni alangn sa kataasn ng ur na kanyng tagly sa ating mga pangwatas at sa ating mayamang salit1 kay't siy'y nbibilang na is sa mga pangulong anyng pangbalak4 ,,mg,a ,p,,takar,n ,,sa ,,pagbabayb,y ,g4 ,dito sa anyng ma1 aln namn ang mga ptakarng dapat taluntunn sa kanyng pagbabayby8 ,n4 ,itng pagbabayby sa anyng ma ay walng pinag-ibhn halos ng sa anyng mag1 na walng g1 kay't ang mga tuntunin nit'y siyng dapat ksalign ng mga ptakarn niyn1 baga ma't ang kahulugn ng is't is ay lubhng nagkakalay4 ,dapat matant na ang anyng it ay nailalagy sa bilang na dalaw marami1 at sa ganit'y dinaragdagn ng nga sa pag-itan ng anyng ma at ng ugt sa laht ng panahn4 ,sa pagbabayby ay kuning halimbaw ang pangwatas na mahig na nagbuhat sa ugt na hig na inangkapn ng anyng ma1 at pag-agapayanin ang mga bilang na is at dalaw marami4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,any,,ng 8,,ma0 ,pangbady ,mahig4 ,mangahig4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nhihig4 ,nangahhig4 ,nakaran ,nahig4 ,nangahig4 ,nangakahig4 ,nakaran na ,nakahig na4 ,nangahig na4 ,nahig na4 ,haharapn ,mahihig4 ,mangahihig4 ,pang-utos ,mahig4 ,mangahig4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nahihig4 ,kung nangahhig4 ,nakaran ,kung nahig4 ,kung nangahig4 ,haharapn ,kung mahihig4 ,kung mangahihig4 ,,pangtiy,k ,,ng ,,any,,ng 8,,ma0 ,g4 ,aln ang pangtiyk na any nitng ma8 ,n4 ,kung pakasusuring maigi ang pangtiyk na any nitng ma ay msasabing wal1 sapagk't siy gaya rin ng um ay walng katugm katapt na any na d gaya ng karamihan sa ating salit4 ,gayn man1 ay mayron siyng pangtiyk1 sapagk't sa ,wikng ,tagalog gaya na ng nsabi ang mga pangbalak ay may katugmng anyng pangtiyk4 ,ang katugm nitng ma ay dalaw lamang3 ang ika na tumutukoy sa dahiln panahn at ka-an na tumutukoy sa pok dako4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng ika8 ,n4 ,tintawag na anyng ika ang pangwatas na may kaangkp na ika sa salitng ugt1 gaya ng ikasunog1 ikabasag1 ikahulog1 na mga pangtiyk na pangwatas ng masunog1 mabasag at mahulog4 ,g4 ,an namn ang tintawag na anyng ka-an8 ,n4 ,tintawag na anyng ka-an ang pangwatas na may pang-angkp na ka at may sugpng na an1 gaya ng kahulugan1 kabalian1 katisuran na mga pangtiyk na pangwatas ng mahulog1 mabal at matisod4 ,g4 ,sa pagbabayby nitng mga pangtiyk ng ma1 alnaln ang mga tuntuning sinsund8 ,n4 ,ang pagbabayby sa ika ay dapat isalig ng sa anyng i na dinagdagn lamang it ng ka1 at ang sa ka-an ay dapat iayon ng sa anyng an na inangkapn ng ka4 ,kunin nating halimbaw ang mga pangwatas na matisod at mahulog4 ,,pagbabayb,y ,,sa ,,mg,a ,,pangtiy,k ,,ng ,,any,,ng 8,,ma0 ,,ika4 ,ayos4 ,panahn4 ,pagbayby4 ,pangbady ,ikatisod4 ,ikahulog4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ikinattisod4 ,ikinahuhulog4 ,nakaran ,ikinatisod4 ,ikinahulog4 ,nakaran na ,ikinatisod na4 ,ikinahulog na4 ,kararan ,katitisod pa4 ,kahuhulog pa4 ,haharapn ,ikattisod4 ,ikahuhulog4 ,pang-utos ,ikatisod4 ,ikahulog4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ikinattisod4 ,kung ikinahuhulog4 ,nakaran ,kung ikinatisod4 ,kung ikinahulog4 ,haharapn ,kung ikattisod4 ,kung ikahuhulog4 ,,ka-,,an4 ,pangbady ,katisuran4 ,kahulugan4 ,panghiwatig ,kasalukuyan ,kinattisuran4 ,kinahuhulugan4 ,nakaran ,kinatisuran4 ,kinahulugan4 ,nakaran na ,kinatisuran na4 ,kinahulugan na4 ,haharapn ,katitisuran4 ,kahuhulugan4 ,pang-utos ,katisuran4 ,kahulugan4 ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung kinattisuran4 ,kung kinahuhulugan4 ,nakaran ,kung kinatisuran4 ,kung kinahulugan4 ,haharapn ,kung katitisuran4 ,kung kahuhulugan4 ,k,,gamit,n ,,nit,,ng ,,any,,ng 8,,ma0 ,g4 ,sansan gingamit itng anyng ma8 ,n4 ,ang talagng kgamitn ng anyng it ay tumutukoy sa kilos galw ng sino man sa kanyng sarili lamang na hind maarng bumanggt ng sa ib4 ,ngun't nang ang pag-aral ay lalng lumiwanag1 ay nrit ang mga tuntunin ng sa kany'y paggamit4 ,i4--,gingamit ang ma sa mga pangwatas na nagbabady ng mga kasakunang hind sinasady na nangyayari sa katawn ng sino man1 hal43 mahulog1 matisod1 mamaty1 maduls1 malunod1 marap1 matumb1 mabungg1 masangg1 masalng1 masagas1 mabulag1 mapilay1 maull1 mabung atbp4 ,,ii4--,gingamit ang ma sa mga pangwatas na nagbabady ng mga pangyayaring katutub sa damdamin na hind kinukus ginagaw ng pinangyayarihan1 hal43 matakot1 magitl1 manging1 magulat1 masawan1 masindk1 malumby1 malugd1 magalit1 mahiy1 magulumihanan1 magulantng1 atbp4 ,,iii4--,gingamit din ang ma sa mga pangwatas na nagsusulit ng kalagayan ng sikmur2 hal43 mabusg1 magutom1 mauhaw1 masir1 atbp4 ,,iv4--,sa mga pangwatas na nagsusulit ng mga kilos galw ng katawn na kusng ginagaw ng sino man sa kanyng sarili1 hal43 maup1 mahig1 matulog1 magisng1 atbp4 ,ang iln sa mga it'y gingamitan ng um at mag1 gaya ng lumakad1 tumakb1 tumay1 magpasyl1 atbp4 ,v4--,ang ma ay gingamit din sa mga pangwatas na nagbabady ng mga kasirng nangyayaring kus sa mga kasangkapang gamit ng mga tao1 hal43 masunog1 magib1 maguh1 mabasag1 madurog1 mabal1 masir1 mawalat1 mapunit1 masir1 atbp4 ,,vi4--,sa mga pangwatas na nagbabady ng mga liks na kalagayan ng mga halaman ay gingamit din ang ma1 hal43 malant1 matuy1 maunsiyam1 mabulas1 malag1 malusg1 mamaty1 masir1 malagt1 mapatd1 atbp4 ,,vii4--,gingamit din ang ma sa mga ugt na nagbabady ng an man na siyng nagigng salitng pangturing 7 adjetivo71 hal43 sa sam ay masam1 sa buti ay mabuti1 sa lak ay malak1 sa lit ay malit1 sa tas ay matas1 sa bab ay mabab1 sa lay ay malay1 sa lapit ay malapit1 sa pul ay mapul1 sa put ay maput1 atbp4 ,,viii4--,ang mga ugt na nagbabady ng an man at sak angkapn ng ma ay nagigng pangdiw na nagkakahulugn ng karamihan1 hal43 sa langaw ay malangaw1 sa lamk ay malamk1 sa palay ay mapalay1 sa bigs ay mabigs1 atbp4 ,,xvii ,,kabanata ,pagbabayby sa mga anyng pangbalak ,,gur4 ,dapat bagng baybayng isis at italng bung bu ang mga pangulong anyng pangbalak8 ,,nag-,,aaral4 ,oo p1 lubhng kinakailangang baybayng isis at bung itakd ang mga pangulong anyng pangbalak na um1 mag1 mang at ma1 sapagk't lalng lliwanag at lalng dadal ang pag-aral ng sino man sa ,wikng ,tagalog1 lubh pa't kung isasagunitng ang pag-aral ng wikng it ay bagong bago pa sa mga damdamin natin4 ,sinabi kong ang pagtatal rito ng mga pagbabayby ay isng parang ikalliwanag at ikadadal sa pag-aral ng sariling wik1 sapagk't sa biglng tingn ng isng nag-aaral ay maliwanag na mamamasdn at malilirip ang ib't ibng sangkp ng pangwatas gaya ng mga ayos 7 modo71 mga panahn 7 tiempo71 mga bilang 7 nmero7 at mga katawn 7 persona71 gayn ang ib't ibng hugis ng mga any gaya ng um1 mag1 mang at ma na kung d paggugugulan ng pagwawarwar ay malapit mahulog sa pagkakmal kay'y sa pagkaklahklahk pagkaksamasama4 ,nrit ng ang mga pagbabayby sa um1 mag1 mang at ma na dapat pamagatng una1 ikalaw1 ikatl at ikaapat na pagbabayby na nuukol sa baw't is4 ,,huwaran ,,ng ,,unang ,,pagbabayb,y ,,any,,ng 8,,um0 7,,unang ,,hugis7 ,,ayos ,,pangbady ,sumulat4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,sumusulat ak#af ,sumusulat tayo ,sumusulat ka ,sumusulat kay ,sumusulat siy ,sumusulat sil ,panahng nakaran ,sumulat ak ,sumulat tayo ,sumulat ka ,sumulat kay ,sumulat siy ,sumulat sil ,panahng nakaran na ,,unang ,,hugis ,nakasulat na ak ,nakasulat na tayo ,nakasulat ka na#ag ,nakasulat na kay ,nakasulat na siy ,nakasulat na sil ,,ikalaw,,ng ,,hugis ,sumulat na ak ,sumulat na tayo ,sumulat ka na ,sumulat na kay ,sumulat na siy ,sumulat na sil ,panahng haharapn ,susulat ak ,susulat tayo ,susulat ka ,susulat kay ,susulat siy ,susulat sil ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,sumulat tayo ,sumulat ka#ah ,sumulat kay ,sumulat siy ,sumulat sil ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung sumusulat ak#ai ,kung sumusulat tayo ,kung sumusulat ka ,kung sumusulat kay ,kung sumusulat siy ,kung sumusulat sil ,panahng nakaran ,kung sumulat ak#bj ,kung sumulat tayo ,kung sumulat ka ,kung sumulat kay ,kung sumulat siy ,kung sumulat sil ,panahng haharapn ,kung susulat ak ,kung susulat tayo ,kung susulat ka ,kung susulat kay ,kung susulat siy ,kung susulat sil ,,any,,ng 8,,um0 7,,ikalaw,,ng ,,hugis7 ,,ayos ,,pangbady ,umibig4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,umibig ak ,umibig tayo ,umibig ka ,umibig kay ,umibig siy ,umibig sil ,panahng nakaran ,umibig ak ,umibig tayo ,umibig ka ,umibig kay ,umibig siy ,umibig sil ,panahng nakaran na ,,unang ,,hugis ,nakaibig na ak ,nakaibig na tayo ,nakaibig ka na ,nakaibig na kay ,nakaibig na siy ,nakaibig na sil ,,ikalaw,,ng ,,hugis ,umibig na ak ,umibig na tayo ,umibig ka na ,umibig na kay ,umibig na siy ,umibig na sil ,panahng haharapn ibig ak ibig tayo ibig ka ibig kay ibig siy ibig sil ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,umibig tayo ,umibig ka ,umibig kay ,umibig siy ,umibig sil ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung umibig ak ,kung umibig tayo ,kung umibig ka ,kung umibig kay ,kung umibig siy ,kung umibig sil ,panahng nakaran ,kung umibig ak ,kung umibig tayo ,kung umibig ka ,kung umibig kay ,kung umibig siy ,kung umibig sil ,panahng haharapn ,kung ibig ak ,kung ibig tayo ,kung ibig ka ,kung ibig kay ,kung ibig siy ,kung ibig sil ,,huwaran ,,ng ,,ikalaw,,ng ,,pagbabayb,y ,,any,,ng 8,,mag0 ,,ayos ,,pangbady ,maglar4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,naglalar ak ,naglalar tayo ,naglalar ka ,naglalar kay ,naglalar siy ,naglalar sil ,panahng nakaran ,naglar ak ,naglar tayo ,naglar ka ,naglar kay ,naglar siy ,naglar sil ,panahng nakaran na ,,unang ,,hugis ,nakapaglar na ak ,nakapaglar na tayo ,nakapaglar ka na ,nakapaglar na kay ,nakapaglar na siy ,nakapaglar na sil ,,ikalaw,,ng ,,hugis ,naglar na ak ,naglar na tayo ,naglar ka na ,naglar na kay ,naglar na siy ,naglar na sil ,panahng haharapn ,maglalar ak ,maglalar tayo ,maglalar ka ,maglalar kay ,maglalar siy ,maglalar sil ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,maglar tayo ,maglar ka ,maglar kay ,maglar siy ,maglar sil ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung naglalar ak ,kung naglalar tayo ,kung naglalar ka ,kung naglalar kay ,kung naglalar siy ,kung naglalar sil ,panahng nakaran ,kung naglar ak ,kung naglar tayo ,kung naglar ka ,kung naglar kay ,kung naglar siy ,kung naglar sil ,panahng haharapn ,kung maglalar ak ,kung maglalar tayo ,kung maglalar ka ,kung maglalar kay ,kung maglalar siy ,kung maglalar sil ,,huwaran ,,ng ,,ikatl,,ng ,,pagbabayb,y ,,any,,ng 8,,mang0 ,,ayos ,,pangbady ,mangisd4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,nangingisd ak ,nangingisd tayo ,nangingisd ka ,nangingisd kay ,nangingisd siy ,nangingisd sil ,panahng nakaran ,nangisd ak ,nangisd tayo ,nangisd ka ,nangisd kay ,nangisd siy ,nangisd sil ,panahng nakaran na ,,unang ,,hugis ,nakapangisd na ak ,nakapangisd na tayo ,nakapangisd ka na ,nakapangisd na kay ,nakapangisd na siy ,nakapangisd na sil ,,ikalaw,,ng ,,hugis ,nangisd na ak ,nangisd na tayo ,nangisd ka na ,nangisd na kay ,nangisd na siy ,nangisd na sil ,panahng haharapn ,mangingisd ak ,mangingisd tayo ,mangingisd ka ,mangingisd kay ,mangingisd siy ,mangingisd sil ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,mangisd tayo ,mangisd ka ,mangisd kay ,mangisd siy ,mangisd sil ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung nangingisd ak ,kung nangingisd tayo ,kung nangingisd ka ,kung nangingisd kay ,kung nangingisd siy ,kung nangingisd sil ,panahng nakaran ,kung nangisd ak ,kung nangisd tayo ,kung nangisd ka ,kung nangisd kay ,kung nangisd siy ,kung nangisd sil ,panahng haharapn ,kung mangingisd ak ,kung mangingisd tayo ,kung mangingisd ka ,kung mangingisd kay ,kung mangingisd siy ,kung mangingisd sil ,,huwaran ,,ng ,,ikapat ,,na ,,pagbabayb,y ,,any,,ng 8,,ma0 ,,ayos ,,pangbady ,matulog4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,natutulog ak ,nangatutulog tayo ,natutulog ka ,nangatutulog kay ,natutulog siy ,nangatutulog sil ,panahng nakaran ,natulog ak ,nangatulog tayo ,natulog ka ,nangatulog kay ,natulog siy ,nangatulog sil ,panahng nakaran na ,,unang ,,hugis ,nakatulog na ak ,nangakatulog na tayo ,nakatulog ka na ,nangakatulog na kay ,nakatulog na siy ,nangakatulog na sil ,,ikalaw,,ng ,,hugis ,natulog na ak ,nangatulog na tayo ,natulog ka na ,nangatulog na kay ,natulog na siy ,nangatulog na sil ,panahng haharapn ,matutulog ak ,mangatutulog tayo ,matutulog ka ,mangatutulog kay ,matutulog siy ,mangatutulog sil ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,mangatulog tayo ,matulog ka ,mangatulog kay ,matulog siy ,mangatulog sil ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung natutulog ak ,kung nangatutulog tayo ,kung natutulog ka ,kung nangatutulog kay ,kung natutulog siy ,kung nangatutulog sil ,panahng nakaran ,kung natulog ak ,kung nangatulog tayo ,kung natulog ka ,kung nangatulog kay ,kung natulog siy ,kung nangatulog sil ,panahng haharapn ,kung matutulog ak ,kung mangatutulog tayo ,kung matutulog ka ,kung mangatutulog kay ,kung matutulog siy ,kung mangatutulog sil ,,talabab,,an #af ,dapat mabatd na ang mga katawng it ay na sa pangtukoy1 at dapat ding matant na ang mga nsabing katawn ay maarng mapaun mapahul sa pangwatas1 liban lamang sa pang-utos na lagng ipinagpapahuli4 #ag ,sa ikalawng katawng it1 ang na ay nhuhul sa ka1 baga ma't maar ring iun dito1 at kung magkaganit'y ang k ay dapat gawng ikw1 sa makatuwd ay nakasulat na ikw4 #ah ,gaya na ng nsabi1 itng pang-utos ay walng unang katawn1 sapagk't hind mangyayaring ang isng nag-utos ay mag-utos sa kanyng sarili4 #ai ,sa panahng it1 ay maar ring gamitin ang pag1 pagk1 kapg at kapagk1 sa lugl ng kung1 7gaya na ng ipinaliwanag7 baga ma't it'y siyng angkp na angkp at malimit gamitin4 #bj ,dito sa panahng nakaran at gayn sa haharapn ng ayos pangsukob ay maarng lagyn sa hul ng sana disin1 gaya nang ipinatalasts4 ,,xviii ,,kabanata ,pagbabayby sa mga anyng pangtiyk ,,gur4 ,kailangan din kayng baybayn bung bu ang mga pangulong anyng pangtiyk8 ,,nag-,,aaral4 ,kailangan din p1 at hind lamang ang mga pangtiyk na in1 i at an kund pat ang mga katugm ng mga anyng um1 mag1 mang at ma1 ay dapat ding baybayng isis1 upng ganp na mkilala ang mga galw pagkakabagobago ng ating mga pangwatas1 sapagk't ang pagbabayby sa mga anyng pangtiyk ay isng paran ng maliwanag na pagssalaysy at madalng pag-aral1 bukd pa ang mga kagalingang mtatam kung isasagunitng ang mga pangtiyk na pangwatas ay siyng malimit gamitin sa ,wikng ,tagalog kay sa mga pangwatas na d dumadalir tumitiyk ng an mang bagay pangalan4 ,marapat ngng italatag na bung bu ang pagbabayby sa mga anyng pangtiyk gaya ng ginagaw sa mga pangbalak1 at unahin nating baybayn ang tatlng pangulong anyng in1 i at an na nuukol sa um at mag at isund natin dito ang ipag1 pag-an at pag-in1 7kung it'y dapat baybayn7 na nuukol din sa mag1 sak ang pag-in1 ipang at pang-an na nuukol sa mang at khulhuliha'y ang ika at ka-an na nahihinggl namn sa ma4 ,,huwaran ,,sa ,,unang ,,pangtiy,k ,,ng 8,,um0 ,,any,,ng 8,,in0 ,,ayos ,,pangbady ,sulatin4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,sinusulat ko it#ba ,sinusulat namin natin it ,sinusulat mo it ,sinusulat niny it ,sinusulat niy it ,sinusulat nil it ,panahng nakaran ,sinulat ko it ,sinulat namin natin it ,sinulat mo it ,sinulat niny it ,sinulat niy it ,sinulat nil it ,panahng nakaran na ,sinulat ko na it ,sinulat na namin natin it ,sinulat mo na it ,sinulat na niny it ,sinulat na niy it ,sinulat na nil it ,panahng kararan ,ksusulat ko pa it ,ksusulat pa namin natin it ,ksusulat mo pa it ,ksusulat pa niny it ,ksusulat pa niy it ,ksusulat pa nil it ,panahng haharapn ,susulatin ko it ,susulatin namin natin it ,susulatin mo it ,susulatin niny it ,susulatin niy it ,susulatin nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,sulatin namin natin it ,sulatin mo it ,sulatin niny it ,sulatin niy it ,sulatin nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung sinusulat ko it ,kung sinusulat namin natin it ,kung sinusulat mo it ,kung sinusulat niny it ,kung sinusulat niy it ,kung sinusulat nil it ,panahng nakaran ,kung sinulat ko it ,kung sinulat namin natin it ,kung sinulat mo it ,kung sinulat niny it ,kung sinulat niy it ,kung sinulat nil it ,panahng haharapn ,kung susulatin ko it ,kung susulatin namin natin it ,kung susulatin mo it ,kung susulatin niny it ,kung susulatin niy it ,kung susulatin nil it#bb ,,huwaran ,,sa ,,ikalaw,,ng ,,pangtiy,k ,,ng 8,,um0 ,,any,,ng 8,i0 ,,ayos ,,pangbady ,isulat4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,isinusulat ko it ,isinusulat namin natin it ,isinusulat mo it ,isinusulat niny it ,isinusulat niy it ,isinusulat nil it ,panahng nakaran ,isinulat ko it ,isinulat namin natin it ,isinulat mo it ,isinulat niny it ,isinulat niy it ,isinulat nil it ,panahng nakaran na ,isinulat ko na it ,isinulat na namin natin it ,isinulat mo na it ,isinulat na niny it ,isinulat na niy it ,isinulat na nil it ,panahng haharapn#bc ,isusulat ko it ,isusulat namin natin it ,isusulat mo it ,isusulat niny it ,isusulat niy it ,isusulat nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,isulat namin natin it ,isulat mo it ,isulat niny it ,isulat niy it ,isulat nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung isinusulat ko it ,kung isinusulat namin natin it ,kung isinusulat mo it ,kung isinusulat niny it ,kung isinusulat niy it ,kung isinusulat nil it ,panahng nakaran ,kung isinulat ko it ,kung isinulat namin natin it ,kung isinulat mo it ,kung isinulat niny it ,kung isinulat niy it ,kung isinulat nil it ,panahng haharapn ,kung isusulat ko it ,kung isusulat namin natin it ,kung isusulat mo it ,kung isusulat niny it ,kung isusulat niy it ,kung isusulat nil it ,,huwaran ,,sa ,,ikatl,,ng ,,pangtiy,k ,,ng 8,,um0 ,,any,,ng 8,,an0 ,,ayos ,,pangbady ,sulatan4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,sinusulatan ko it ,sinusulatan namin natin it ,sinusulatan mo it ,sinusulatan niny it ,sinusulatan niy it ,sinusulatan nil it ,panahng nakaran ,sinulatan ko it ,sinulatan namin natin it ,sinulatan mo it ,sinulatan niny it ,sinulatan niy it ,sinulatan nil it ,panahng nakaran na ,sinulatan ko na it ,sinulatan na namin natin it ,sinulatan mo na it ,sinulatan na niny it ,sinulatan na niy it ,sinulatan na nil it ,panahng haharapn ,susulatan ko it ,susulatan namin natin it ,susulatan mo it ,susulatan niny it ,susulatan niy it ,susulatan nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,sulatan namin natin it ,sulatan mo it ,sulatan niny it ,sulatan niy it ,sulatan nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung sinusulatan ko it ,kung sinusulatan namin natin it ,kung sinusulatan mo it ,kung sinusulatan niny it ,kung sinusulatan niy it ,kung sinusulatan nil it ,panahng nakaran ,kung sinulatan ko it ,kung sinulatan namin natin it ,kung sinulatan mo it ,kung sinulatan niny it ,kung sinulatan niy it ,kung sinulatan nil it ,panahng haharapn ,kung susulatan ko it ,kung susulatan namin natin it ,kung susulatan mo it ,kung susulatan niny it ,kung susulatan niy it ,kung susulatan nil it ,,huwaran ,,sa ,,unang ,,pangtiy,k ,,ng 8,,mag0#bd ,,any,,ng 8,,ipag0 ,,ayos ,,pangbady ,ipaglar4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,ipinaglalar ko it ,ipinaglalar namin natin it ,ipinaglalar mo it ,ipinaglalar niny it ,ipinaglalar niy it ,ipinaglalar nil it ,panahng nakaran ,ipinaglar ko it ,ipinaglar namin natin it ,ipinaglar mo it ,ipinaglar niny it ,ipinaglar niy it ,ipinaglar nil it ,panahng nakaran na ,ipinaglar ko na it ,ipinaglar na namin natin it ,ipinaglar mo na it ,ipinaglar na niny it ,ipinaglar na niy it ,ipinaglar na nil it ,panahng haharapn ,ipaglalar ko it ,ipaglalar namin natin it ,ipaglalar mo it ,ipaglalar niny it ,ipaglalar niy it ,ipaglalar nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,ipaglar namin natin it ,ipaglar mo it ,ipaglar niny it ,ipaglar niy it ,ipaglar nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung ipinaglalar ko it ,kung ipinaglalar namin natin it ,kung ipinaglalar mo it ,kung ipinaglalar niny it ,kung ipinaglalar niy it ,kung ipinaglalar nil it ,panahng nakaran ,kung ipinaglar ko it ,kung ipinaglar namin natin it ,kung ipinaglar mo it ,kung ipinaglar niny it ,kung ipinaglar niy it ,kung ipinaglar nil it ,panahng haharapn ,kung ipaglalar ko it ,kung ipaglalar namin natin it ,kung ipaglalar mo it ,kung ipaglalar niny it ,kung ipaglalar niy it ,kung ipaglalar nil it ,,huwaran ,,sa ,,ikalaw,,ng ,,pangtiy,k ,,ng 8,,mag0 ,,any,,ng 8,,pag-,,an0 ,,ayos ,,pangbady ,paglaran4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pinaglalaran ko it ,pinaglalaran namin natin it ,pinaglalaran mo it ,pinaglalaran niny it ,pinaglalaran niy it ,pinaglalaran nil it ,panahng nakaran ,pinaglaran ko it ,pinaglaran namin natin it ,pinaglaran mo it ,pinaglaran niny it ,pinaglaran niy it ,pinaglaran nil it ,panahng nakaran na ,pinaglaran ko na it ,pinaglaran na namin natin it ,pinaglaran mo na it ,pinaglaran na niny it ,pinaglaran na niy it ,pinaglaran na nil it ,panahng haharapn ,paglalaran ko it ,paglalaran namin natin it ,paglalaran mo it ,paglalaran niny it ,paglalaran niy it ,paglalaran nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,paglaran namin natin it ,paglaran mo it ,paglaran niny it ,paglaran niy it ,paglaran nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung pinaglalaran ko it ,kung pinaglalaran namin natin it ,kung pinaglalaran mo it ,kung pinaglalaran niny it ,kung pinaglalaran niy it ,kung pinaglalaran nil it ,panahng nakaran ,kung pinaglaran ko it ,kung pinaglaran namin natin it ,kung pinaglaran mo it ,kung pinaglaran niny it ,kung pinaglaran niy it ,kung pinaglaran nil it ,panahng haharapn ,kung paglalaran ko it ,kung paglalaran namin natin it ,kung paglalaran mo it ,kung paglalaran niny it ,kung paglalaran niy it ,kung paglalaran nil it ,,huwaran ,,sa ,,ikatl,,ng ,,pangtiy,k ,,ng 8,,mag0 ,,any,,ng 8,,pag-,,in0 ,,ayos ,,pangbady ,paglarin4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pinaglalar ko it ,pinaglalar namin natin it ,pinaglalar mo it ,pinaglalar niny it ,pinaglalar niy it ,pinaglalar nil it ,panahng nakaran ,pinaglar ko it ,pinaglar namin natin it ,pinaglar mo it ,pinaglar niny it ,pinaglar niy it ,pinaglar nil it ,panahng nakaran na ,pinaglar ko na it ,pinaglar na namin natin it ,pinaglar mo na it ,pinaglar na niny it ,pinaglar na niy it ,pinaglar na nil it ,panahng kararan ,kapaglalar ko pa it ,kapaglalar pa natin namin it ,kapaglalar mo pa it ,kapaglalar pa niny it ,kapaglalar pa niy it ,kapaglalar pa nil it ,panahng haharapn ,paglalarin ko it ,paglalarin namin natin it ,paglalarin mo it ,paglalarin niny it ,paglalarin niy it ,paglalarin nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,paglarin namin natin it ,paglarin mo it ,paglarin niny it ,paglarin niy it ,paglarin nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung pinaglalar ko it ,kung pinaglalar natin namin it ,kung pinaglalar mo it ,kung pinaglalar niny it ,kung pinaglalar niy it ,kung pinaglalar nil it ,panahng nakaran ,kung pinaglar ko it ,kung pinaglar namin natin it ,kung pinaglar mo it ,kung pinaglar niny it ,kung pinaglar niy it ,kung pinaglar nil it ,panahng haharapn ,kung paglalarin ko it ,kung paglalarin namin natin it ,kung paglalarin mo it ,kung paglalarin niny it ,kung paglalarin niy it ,kung paglalarin nil it ,,huwaran ,,sa ,,unang ,,pangtiy,k ,,ng 8,,mang0 ,,any,,ng 8,,pang-,,in0 ,,ayos ,,pangbady ,pangisdn4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pinangingisd ko it ,pinangingisd namin natin it ,pinangingisd mo it ,pinangingisd niny it ,pinangingisd niy it ,pinangingisd nil it ,panahng nakaran ,pinangisd ko it ,pinangisd namin natin it ,pinangisd mo it ,pinangisd niny it ,pinangisd niy it ,pinangisd nil it ,panahng nakaran na ,pinangisd ko na it ,pinangisd na namin natin it ,pinangisd mo na it ,pinangisd na niny it ,pinangisd na niy it ,pinangisd na nil it ,panahng kararan ,kapapangisd ko pa it ,kapapangisd pa natin namin it ,kapapangisd mo pa it ,kapapangisd pa niny it ,kapapangisd pa niy it ,kapapangisd pa nil it ,panahng haharapn ,pangingisdn ko it ,pangingisdn namin natin it ,pangingisdn mo it ,pangingisdn niny it ,pangingisdn niy it ,pangingisdn nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,pangisdn namin natin it ,pangisdn mo it ,pangisdn niny it ,pangisdn niy it ,pangisdn nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung pinangingisd ko it ,kung pinangingisd namin natin it ,kung pinangingisd mo it ,kung pinangingisd niny it ,kung pinangingisd niy it ,kung pinangingisd nil it ,panahng nakaran ,kung pinangisd ko it ,kung pinangisd namin natin it ,kung pinangisd mo it ,kung pinangisd niny it ,kung pinangisd niy it ,kung pinangisd nil it ,panahng haharapn ,kung pangingisdn ko it ,kung pangingisdn namin natin it ,kung pangingisdn mo it ,kung pangingisdn niny it ,kung pangingisdn niy it ,kung pangingisdn nil it ,,huwaran ,,sa ,,ikalaw,,ng ,,pangtiy,k ,,ng 8,,mang0 ,,any,,ng 8,,ipang0 ,,ayos ,,pangbady ,ipangisd4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,ipinangingisd ko it ,ipinangingisd namin natin it ,ipinangingisd mo it ,ipinangingisd niny it ,ipinangingisd niy it ,ipinangingisd nil it ,panahng nakaran ,ipinangisd ko it ,ipinangisd namin natin it ,ipinangisd mo it ,ipinangisd niny it ,ipinangisd niy it ,ipinangisd nil it ,panahng nakaran na ,ipinangisd ko na it ,ipinangisd na namin natin it ,ipinangisd mo na it ,ipinangisd na niny it ,ipinangisd na niy it ,ipinangisd na nil it ,panahng haharapn ,ipangingisd ko it ,ipangingisd namin natin it ,ipangingisd mo it ,ipangingisd niny it ,ipangingisd niy it ,ipangingisd nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,ipangisd namin natin it ,ipangisd mo it ,ipangisd niny it ,ipangisd niy it ,ipangisd nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung ipinangingisd ko it ,kung ipinangingisd namin natin it ,kung ipinangingisd mo it ,kung ipinangingisd niny it ,kung ipinangingisd niy it ,kung ipinangingisd nil it ,panahng nakaran ,kung ipinangisd ko it ,kung ipinangisd namin natin it ,kung ipinangisd mo it ,kung ipinangisd niny it ,kung ipinangisd niy it ,kung ipinangisd nil it ,panahng haharapn ,kung ipangingisd ko it ,kung ipangingisd namin natin it ,kung ipangingisd mo it ,kung ipangingisd niny it ,kung ipangingisd niy it ,kung ipangingisd nil it ,,huwaran ,,sa ,,ikatl,,ng ,,pangtiy,k ,,ng 8,,mang0 ,,any,,ng 8,,pang-,,an0 ,,ayos ,,pangbady ,pangisdan4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,pinangingisdan ko it ,pinangingisdan namin natin it ,pinangingisdan mo it ,pinangingisdan niny it ,pinangingisdan niy it ,pinangingisdan nil it ,panahng nakaran ,pinangisdan ko it ,pinangisdan namin natin it ,pinangisdan mo it ,pinangisdan niny it ,pinangisdan niy it ,pinangisdan nil it ,panahng nakaran na ,pinangisdan ko na it ,pinangisdan na namin natin it ,pinangisdan mo na it ,pinangisdan na niny it ,pinangisdan na niy it ,pinangisdan na nil it ,panahng haharapn ,pangingisdan ko it ,pangingisdan natin namin it ,pangingisdan mo it ,pangingisdan niny it ,pangingisdan niy it ,pangingisdan nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,pangisdan namin natin it ,pangisdan mo it ,pangisdan niny it ,pangisdan niy it ,pangisdan nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung pinangingisdan ko it ,kung pinangingisdan namin natin it ,kung pinangingisdan mo it ,kung pinangingisdan niny it ,kung pinangingisdan niy it ,kung pinangingisdan nil it ,panahng nakaran ,kung pinangisdan ko it ,kung pinangisdan namin natin it ,kung pinangisdan mo it ,kung pinangisdan niny it ,kung pinangisdan niy it ,kung pinangisdan nil it ,panahng haharapn ,kung pangingisdan ko it ,kung pangingisdan namin natin it ,kung pangingisdan mo it ,kung pangingisdan niny it ,kung pangingisdan niy it ,kung pangingisdan nil it ,,huwaran ,,sa ,,unang ,,pangtiy,k ,,ng 8,,ma0 ,,any,,ng 8,,ika0 ,,ayos ,,pangbady ,ikatisod4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,ikinattisod ko it ,ikinattisod namin natin it ,ikinattisod mo it ,ikinattisod niny it ,ikinattisod niy it ,ikinattisod nil it ,panahng nakaran ,ikinatisod ko it ,ikinatisod namin natin it ,ikinatisod mo it ,ikinatisod niny it ,ikinatisod niy it ,ikinatisod nil it ,panahng nakaran na ,ikinatisod ko na it ,ikinatisod na namin natin it ,ikinatisod mo na it ,ikinatisod na niny it ,ikinatisod na niy it ,ikinatisod na nil it ,panahng haharapn ,ikattisod ko it ,ikattisod namin natin it ,ikattisod mo it ,ikattisod niny it ,ikattisod niy it ,ikattisod nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,ikatisod namin natin it ,ikatisod mo it ,ikatisod niny it ,ikatisod niy it ,ikatisod nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung ikinattisod ko it ,kung ikinattisod namin natin it ,kung ikinattisod mo it ,kung ikinattisod niny it ,kung ikinattisod niy it ,kung ikinattisod nil it ,panahng nakaran ,kung ikinatisod ko it ,kung ikinatisod namin natin it ,kung ikinatisod mo it ,kung ikinatisod niny it ,kung ikinatisod nil it ,kung ikinatisod nil it ,panahng haharapn ,kung ikattisod ko it ,kung ikattisod namin natin it ,kung ikattisod mo it ,kung ikattisod niny it ,kung ikattisod niy it ,kung ikattisod nil it ,,huwaran ,,sa ,,ikalaw,,ng ,,pangtiy,k ,,ng 8,,ma0 ,,any,,ng 8,,ka-,,an0 ,,ayos ,,pangbady ,katisuran4 ,,ayos ,,panghiwatig ,panahng kasalukuyan ,bilang na is ,bilang na dalaw marami ,kinattisuran ko it ,kinattisuran namin natin it ,kinattisuran mo it ,kinattisuran niny it ,kinattisuran niy it ,kinattisuran nil it ,panahng nakaran ,kinatisuran ko it ,kinatisuran namin natin it ,kinatisuran mo it ,kinatisuran niny it ,kinatisuran niy it ,kinatisuran nil it ,panahng nakaran na ,kinatisuran ko na it ,kinatisuran na namin natin it ,kinatisuran mo na it ,kinatisuran na niny it ,kinatisuran na niy it ,kinatisuran na nil it ,panahng haharapn ,katitisuran ko it ,katitisuran namin natin it ,katitisuran mo it ,katitisuran niny it ,katitisuran niy it ,katitisuran nil it ,,ayos ,,pang-,,utos ,panahng kasalukuyan ,katisuran namin natin it ,katisuran mo it ,katisuran niny it ,katisuran niy it ,katisuran nil it ,,ayos ,,pangsukob ,panahng kasalukuyan ,kung kinattisuran ko it ,kung kinattisuran namin natin it ,kung kinattisuran mo it ,kung kinattisuran niny it ,kung kinattisuran niy it ,kung kinattisuran nil it ,panahng nakaran ,kung kinatisuran ko it ,kung kinatisuran namin natin it ,kung kinatisuran mo it ,kung kinatisuran niny it ,kung kinatisuran niy it ,kung kinatisuran nil it ,panahng haharapn ,kung katitisuran ko it ,kung katitisuran namin natin it ,kung katitisuran mo it ,kung katitisuran niny it ,kung katitisuran niy it ,kung katitisuran nil it ,,talabab,,an #ba ,inilagy ang it upng tumukoy ng bagay na ginagaw1 at dapat matant na ang mga katawn 7 persona7 ay dapat ilagy sa pang-ar na siyng angkp sa mga pangtiyk na pangwatas4 #bb ,hind ko na inilagy rito ang ikalawng hugis nitng in1 sapagk't hind lubhng naiib sa una1 liban sa pag-angkp niy sa ugt4 #bc ,dapat alamng sa mga anyng i at an ay walng panahng kararan1 kund sa in lamang4 #bd ,hind na kailangang ital ang in1 i at an na mga katugm nitng mag1 sapagk't kaparis din ng sa um4 ,tangng bbanggitn dito ang mga pangtiyk din nitng mag na ipag1 pag-an at pag-in 7kung it'y maar74 ,,xix ,,kabanata ,sa mga pangtulong na any ng pangwatas ,,gur4 ,alnaln namn ang mga anyng pangtulong ng ating pangwatas8 ,,nag-,,aaral4 ,npakarami p at nang mkilala ay nit ang mga anyng pangtulong sa pangbalak3 mak1 magpa1 pa1 magpaka1 mak1 magk1 magng1 mags1 magpat1 mangh1 magkng at magsa4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng mak8 ,n4 ,tintawag na anyng mak ang pangwatas na may pang-angkp na mak sa salitng ugt1 gaya ng makalakad1 makautang1 makakain4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng magpa8 ,n4 ,tintawag na anyng magpa ang pangwatas na may pang-angkp na magpa sa salitng ugt1 gaya ng magpatur1 magpalamg1 magpagand4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng pa8 ,n4 ,tintawag na anyng pa ang pangwatas na kinaangkapn nit1 gaya ng patulong1 pahilot1 patampl4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng magpaka8 ,n4 ,tintawag na anyng magpaka ang pangwatas na kinaangkapn ng anyng it1 gaya ng magpakabab1 magpakabat1 magpakarunong4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng mak8 ,n4 ,tintawag na anyng mak ang pangwatas na binubu ng salitng ugt at ng pang-angkp na mak1 gaya ng makipanaym1 makkastil1 makapy4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng magk8 ,n4 ,tintawag na anyng magk ang pangwatas na binubu ng ugt at ng pang-angkp na magk1 gaya ng magkutang1 magksakt1 magksunog4 ,g4 ,an namn ang tintawag na anyng magng8 ,n4 ,tintawag na anyng magng ang pangwatas na kinaangkapn nit1 gaya ng magng tao1 magng hayop1 magng tal4 ,g4 ,an namn ang tintawag na anyng mags8 ,n4 ,tintawag na anyng mags ang pangwatas na kinaangkapn nit1 gaya ng magspasok1 magsitakb1 magsidalangin4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng magpat8 ,n4 ,ang pangwatas na binubu ng salitng ugt at ng pang-angkp na magpat1 gaya ng magpatiluhd1 magpatirap1 magpatihig4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng mangh8 ,n4 ,ang pangwatas na binubu ng salitng ugt at ng pang-angkp na mangh1 gaya ng manghnguk1 manghning1 manghnguto4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng magkng8 ,n4 ,tintawag na anyng magkng ang pangwatas na may kaangkp ng anyng it1 gaya ng magkanghihirap1 magkangpuputot1 magkangih4 ,g4 ,an ang tintawag na anyng magsa8 ,n4 ,tintawag na anyng magsa ang pangwatas na may kaangkp nit1 gaya ng magsakastil1 magsailokano1 magsahapons4 ,g4 ,aln namn ang mga anyng pangtulong sa pangtiyk na katugm ng mga anyng pangbalak na tinalikdn8 ,n4 ,marami rin p1 at baw't isng anyng pangbalak ay may katugmng pangtiyk na ang kadalas'y dalaw1 tatl at kung minsan pa'y humigt sa bilang na it4 ,sapagk't lubhng malawig na isishn ay hind na dapat banggitn dito kund sa kinaukulan ng baw't is4 ,,xx ,,kabanata ,ukol sa anyng 8,,mak0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng mak8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng mak ang pangwatas na may pang-angkp na mak sa salitng ugt4 ,g4 ,an ang kahulugn nitng anyng mak8 ,n4 ,nuuw it sa dalawng kahulugn3 ang una'y kapangyarihan 7 potencial7 gaya ng makalakad1 makatakb1 at ang ikalaw'y kadahilanan 7 causal7 gaya ng makabuti1 makaginhawa4 ,g4 ,paano ang pagbabayby nitng anyng mak8 ,n4 ,gaya rin ng sa mga anyng mag1 mang at ma na inulit ang unang dalawng titik ng unang pantg ng ugt sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,baybayn natin ang mga pangwatas na makatakb at makagalng na ang una'y nuukol sa kapangyarihan at ang hul'y sa kadahilanan4 ,ayos ,panahn ,kapangyarihan ,kadahilanan ,pangbady ,makatakb ,makagalng ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nakatatakb ,nakagagalng ,nakaran ,nakatakb ,nakagalng ,nakaran na ,nakatakb na ,nakagalng na ,haharapn ,makatatakb ,makagagalng ,pang-utos ,makatakb ,makagalng ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nakatatakb ,kung nakagagalng ,nakaran ,kung nakatakb ,kung nakagalng ,haharapn ,kung makatatakb ,kung makagagalng ,g4 ,an ang dapat matant ukol sa pagbabayby nitng mak8 ,n4 ,dapat matant na kung ang pangwatas na binabayby ay nagbuhat sa anyng 8um0 ay dapat isund sa ginawng pagbabayby sa mga pangwatas na makatakb at makagalng1 ngun't kung sa 8mag0 ay dapat ding ibatay sa nturang pagbabayby1 na ang kaibhn lamang nit ay dinaragdagn pa ng pag#be sa gitn ng mak at ng ugt4 ,dapat ding matant na ang bagay na it'y tangng nangyayari sa kapangyarihan at hind sa kadahilanan4 ,baybayn namn natin ang mga pangwatas na makapag-aral at makapagtur na nagbuhat sa mag-aral at magtur4 ,ayos ,panahn ,kapangyarihan ,pangbady ,makapag-aral ,makapagtur ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nakapag-aral ,nakapagtutur ,nakaran ,nakapag-aral ,nakapagtur ,nakaran na ,nakapag-aral na ,nakapagtur na ,haharapn ,makapag-aral ,makapagtutur ,pang-utos ,makapag-aral ,makapagtur ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nakapag-aral ,kung nakapagtutur ,nakaran ,kung nakapag-aral ,kung nakapagtur ,haharapn ,kung makapag-aral ,kung makapagtutur ,,ang ,,kany,,ng ,,pangtiy,k ,g4 ,aln ang pangtiyk ng mak kung nuukol sa kapangyarihan8 ,n4 ,kung nuukol sa kapangyarihan1 ang pangtiyk ng mak ay ma-in1 mai at ma-an1 kailan ma't ang pangwatas ay nagbuhat sa 8um04 ,ngun't dapat mabatd1 na1 ang in ay inals sa ma-in at nagigng ma lamang at sa mai at ma-an ay inals din ang nturang in4 ,kung ang pangwatas ay nagbuhat sa mag1 ang ma1 mai at ma-an ay dapat gawng mapag1 maipag at mapag-an4 ,nrit ang dalawng halimbaw na nuukol sa baw't is4 ,n,,uukol ,,sa 8,,um0 ,ma4 ,mai4 ,ma-an4 ,pangbady ,masulat ,maisulat ,masulatan ,kasalukuyan ,nasusulat ,naisusulat ,nasusulatan ,nakaran ,nasulat ,naisulat ,nasulatan ,nakaran na ,nasulat na ,naisulat na ,nasulatan na ,haharapn ,masusulat ,maisusulat ,masusulatan ,pang-utos ,masulat ,maisulat ,masulatan ,kasalukuyan ,kung nasusulat ,kung naisusulat ,kung nasusulatan ,nakaran ,kung nasulat ,kung naisulat ,kung nasulatan ,haharapn ,kung masusulat ,kung maisusulat ,kung masusulatan ,n,,uukol ,,sa 8,,mag0 ,mapag4 ,maipag4 ,mapag-an4 ,pangbady ,mapag-aral ,maipag-aral ,mapag-aralan ,kasalukuyan ,napag-aral ,naipag-aral ,napag-aralan ,nakaran ,napag-aral ,naipag-aral ,napag-aralan ,nakaran na ,napag-aral na ,naipag-aral na ,napag-aralan na ,haharapn ,mapag-aral ,maipag-aral ,mapag-aralan ,pang-utos ,mapag-aral ,maipag-aral ,mapag-aralan ,kasalukuyan ,kung napag-aral ,kung naipag-aral ,kung napag-aralan ,nakaran ,kung napag-aral ,kung naipag-aral ,kung napag-aralan ,haharapn ,kung mapag-aral ,kung maipag-aral ,kung mapag-aralan ,g4 ,aln ang pangtiyk ng mak kung nuukol sa kadahilanan8 ,n4 ,kung nuukol sa kadahilanan1 ang pangtiyk ng mak ay ika kung tumutukoy sa pangwatas na nagbuhat sa um1 at ikapag kung tumutukoy namn sa pangwatas na nanggaling sa mag4 ,dapat mabatd na1 magng ang ika at magng ang ikapag ay dapat singitan ng in sa gitn ng k at a sa mga panahng kasalukuyan at mga nakaran4 ,nrit ang halimbaw ng is't is4 ,ayos4 ,panahn4 ,ika4 ,ikapag4 ,pangbady ,ikagalng ,ikapagsaing ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ikinagagalng ,ikinapagsasaing ,nakaran ,ikinagalng ,ikinapagsaing ,nakaran na ,ikinagalng na ,ikinapagsaing na ,haharapn ,ikagagalng ,ikapagsasaing ,pang-utos ,ikagalng ,ikapagsaing ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ikinagagalng ,kung ikinapagsasaing ,nakaran ,kung ikinagalng ,kung ikinapagsaing ,haharapn ,kung ikagagalng ,kung ikapagsasaing ,k,,gamit,n ,,ng ,n,,turang ,,any ,g4 ,aln ang kgamitn ng anyng mak8 ,n4 ,itng mak baga ma't nbibilang sa mga anyng pangtulong ay is rin sa malimit gamitin sa ating mayamang salit4 ,nit ang mga sinsund na tuntunin ng sa kany'y paggamit3 ,i4--,gingamit ang mak sa mga pangwatas na nagbabady ng kalayang makagaw ng an mang kilos sa sariling katawn1 hal43 makabasa1 makasulat1 makakain1 makaih1 makatakb1 makalakad1 makapasok1 makalabs1 makalig1 makalangy1 makagaw1 makadip1 makatulog1 atbp4 ,,ii4--,ang mga salitng ugt na tumutukoy sa kaisipn at sa damdamin ng tao ay nagagaw ring pangwatas dito sa mak at kung magkaganit'y nagbabady ng mga kilos gawing pagkaktan hind inasahang mangyari1 hal43 sa alala ay makaalala1 sa gunit ay makagunit1 sa isip ay makaisip1 sa damdm ay makaramdm1 sa dam ay makadam1 sa hip ay makahip1 sa kita ay makakita1 sa masd ay makamasd1 sa tingn ay makatingn1 sa ding ay makaring1 sa amy ay makaamy1 atbp4 ,,iii4--,kung ang isng pangwatas ay nagkakahulugn ng an mang bagay na binabalak gawn1 ang ugt na ya'y magagaw ring pangwatas dito sa mak na ang kahulug'y kung makakayang ganapn ang nturang balak1 hal43 ,mangingisd ak kung makakapangisd1 susulat siy kung makasusulat1 papasok ak kung makapapasok1 atbp4 ,,iv4--,gingamit din ang mak sa mga pangwatas na nagbabady ng kasirng hind sinasady na ibinunga ng mga katutubng pangyayari4 ,dapat matant na it'y malimit gamitin sa mga panahng nakaran1 hal43 ang hangin ay siyng nakagib ng mga bahay1 ang apy ay siyng nakatupok ng thanan1 ang lindl ay siyng nakaguh ng simbahan1 ang bah ay siyng nakasir ng mga halaman1 atbp4 ,v4--,nagagaw ring pangwatas dito sa mak ang mga ugt na nagbabady ng lumby say ng sino man1 at ang mga pangwatas na it'y nagkakahulugn ng an mang pangyayari na siyng lumilikh ng gayng kalumbayan kasayahan1 hal43 sa iyk ay makaiyk1 sa lumby ay makalumby1 sa lungkt ay makalungkt1 sa luh ay makaluh1 sa say ay makasay1 sa alw ay makaalw1 sa tawa ay makatawa1 atbp4 ,dapat lamang mabatd1 na1 ang mga pangwatas na it'y napakalimit gamitin sa panahng nakaran4 ,,vi4--,ang mga salitng ugt na nagbabady ng kagalingan kasaman ng an mang bagay ay nagagaw ring pangwatas dito sa mak na nagkakahulugn ng isng bagay na siyng lumilikh ng nsabing kagalingan kasaman1 hal43 sa buti ay makabuti1 sa galng ay makagalng1 sa buhay ay makabuhay1 sa ginhawa ay makaginhawa1 sa sam ay makasam1 sa lal ay makalal1 sa sakt ay makasakt1 atbp4 ,,vii4--,ang mga ugt na nagbabady ng an man at nangkapn ng mak ay nagigng salitng pangdiw 7 sustantivo7 na ang kahulug'y pagkamp pagsap sa gay't ganitng pangkt1 panig1 lapn1 atbp41 hal43 sa bago ay makabago1 sa lum ay makalum1 sa bayan ay makabayan1 sa par ay makapar1 sa tao ay makatao1 sa hayop ay makahayop1 sa kastil ay makakastil1 sa intsk ay makaintsk1 atbp4 ,,viii4--,ang mga ugt na tumutukoy sa ib't ibng any kilos ng katawn ng tao ay naipangwawatas din sa mak na ang kahulug'y ang kalabisn kasagwan ng nturang any kilos1 hal43 sa dilat ay makadilat1 sa ngisi ay makangisi1 sa ngang ay makangang1 sa tingn ay makatingn1 atbp4 ,,talabab,,an #be ,dapat alalahanin na ang pag ay siyng pangtiyk ng mag4 ,gayn din ang dapat gawn sa ibng anyng pangulo ng pangwatas4 ,,xxi ,,kabanata ,hinggl sa anyng 8,,magpa0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng magpa8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na magpa ang pangwatas na may pang-angkp na magpa sa salitng ugt4 ,g4 ,paano ang pagbabayby sa anyng it8 ,n4 ,madal p3 sukat nang maalaman na sa mga panahng kasalukuyan at haharapn ay kailangang ulitin dalawahn ang unang dalawng titik ng hulng pantg ng anyng magpa4 ,baybayn natin ang mga pangwatas na magpabasa at magpatanm na nagbuhat sa bumasa at magtanm#bf4 ,ayos ,panahn ,bumasa ,magtanm ,pangbady ,magpabasa ,magpatanm ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nagpapabasa ,nagpapatanm ,nakaran ,nagpabasa ,nagpatanm ,nakaran na ,nagpabasa na ,nagpatanm na ,haharapn ,magpapabasa ,magpapatanm ,pang-utos ,magpabasa ,magpatanm ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nagpapabasa ,kung nagpapatanm ,nakaran ,kung nagpabasa ,kung nagpatanm ,haharapn ,kung magpapabasa ,kung magpapatanm ,,ang ,,kany,,ng ,,pangtiy,k ,g4 ,aln ang pangtiyk nitng anyng magpa8 ,n4 ,ang pangtiyk ng magpa ay pa lamang4 ,itng pa kung tulungan ng mga pangulong anyng pangtiyk ay nagigng pa-in1 ipa at pa-an na siyng mga pangtiyk ng magpa kung ang pangwatas na ibig baybayn ay nagbuhat sa um4 ,kung nagbuhat namn sa mag1 ang pangtiyk ng magpa ay papag-in1 ipapag at papag-an4 ,sa pagbabayby sa mga pangtiyk ng nturang magpa ay kunin din nating halimbaw ang dalawng pangwatas na bumasa at magtanm na babaybayng isis hiwhiwaly4 ,n,,uukol ,,sa 8,,um0 ,,pa-,,in ,,ipa ,,pa-,,an ,pangbady ,pabasahin ,ipabasa ,pabasahan ,kasalukuyan ,pinababasa ,ipinababasa ,pinababasahan ,nakaran ,pinabasa ,ipinabasa ,pinabasahan ,nakaran na ,pinabasa na ,ipinabasa na ,pinabasahan na ,haharapn ,pababasahin ,ipababasa ,pababasahan ,pang-utos ,pabasahin ,ipabasa ,pabasahan ,kasalukuyan ,kung pinababasa ,kung ipinababasa ,kung pinababasahan ,nakaran ,kung pinabasa ,kung ipinabasa ,kung pinabasahan ,haharapn ,kung pababasahin ,kung ipababasa ,kung pababasahan ,n,,uukol ,,sa 8,,mag0 ,,papag-,,in ,,ipapag ,,papag-,,an ,pangbady ,papagtanimn ,ipapagtanm ,papagtanimn ,kasalukuyan ,pinapagtatanm ,ipinapagtatanm ,pinapagtatanimn ,nakaran ,pinapagtanm ,ipinapagtanm ,pinapagtanimn ,nakaran na ,pinapagtanm na ,ipinapagtanm na ,pinapagtanimn na ,haharapn ,papagtatanimn ,ipapagtanm ,papagtatanimn ,pang-utos ,papagtanimn ,ipapagtanm ,papagtanimn ,kasalukuyan ,kung ,kung ,kung pinapagtatanm ipinapagtatanm pinapagtatanimn ,nakaran ,kung ,kung ,kung pinapagtanm ipinapagtanm pinapagtanimn ,haharapn ,kung ,kung ,kung papagtatanimn ipapagtanm papagtatanimn ,g4 ,maar bagng baybayn sa ib itng anyng magpa8 ,n4 ,ang magpa ay nababayby sa ibng paran kailan ma't inangkapn ng mak na nuukol sa kapangyarihan1 at kung magkaganit ang magpa ay magigng pagpa4 ,ihalimbaw natin ang ugt na ginhawa at panhik na sang-ayon dito ay nagigng makapagpaginhawa at makapagpapanhik4 ,ayos4 ,panahn4 ,ginhawa4 ,panhik4 ,pangbady ,makapagpaginhawa ,makapagpapanhik ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nakapagpapaginhawa ,nakapagpapapanhik ,nakaran ,nakapagpaginhawa ,nakapagpapanhik ,nakaran na ,nakapagpaginhawa na ,nakapagpapanhik na ,haharapn ,makapagpapaginhawa ,makapagpapapanhik ,pang-utos ,makapagpaginhawa ,makapagpapanhik ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ,kung nakapagpapaginhawa nakapagpapapanhik ,nakaran ,kung nakapagpaginhawa ,kung nakapagpapanhik ,haharapn ,kung ,kung makapagpapaginhawa makapagpapapanhik ,k,,gamit,n ,,ng ,n,,sabing ,,any ,g4 ,sansan gingamit ang anyng magpa8 ,n4 ,ang talagng ktuturn nitng magpa kung naangkp sa salitng ugt ay ang mag-utos magtulot mamanhk sa kanino man na gawn ang an mang bagay sang-ayon sa ktuturng tagly ng ugt4 ,gayn man1 upng matalasts ang ib't ibng kgamitn na kanyng sinsaklw ay nit ang mga tuntunin ng sa kany'y paggamit4 ,i4--,gingamit ang magpa sa mga pangwatas na nagbabady ng pag-utos ng isng tao sa sino man na gawn ang iniutos sang-ayon sa kahulugn ng ugt1 hal43 sa gaw ay magpagaw1 sa tah ay magpatah1 sa tind ay magpatind1 sa lut ay magpalut1 sa lakad ay magpalakad1 sa lig ay magpalig1 sa basa ay magpabasa1 sa sulat ay magpasulat1 sa tanm ay magpatanm1 sa langy ay magpalangy1 atbp4 ,,ii4--,tungkl sa mga ugt na nagpapahayag ng an man at magawng pangwatas dito sa anyng magpa ay nagbabady ng pagkakawang gaw ng is sa sino man sang-ayon sa ktuturn ng ugt1 hal43 sa buhay ay magpabuhay1 sa kain ay magpakain1 sa inm ay magpainm1 sa tir ay magpatir1 sa damt ay magparamt1 atbp4 ,,iii4--,hinggl namn sa mga ugt na nagsusulit ng mga liks na pangyayari ay nagagaw ring pangwatas sa magpa1 na ang ktutur'y lumikh ng an man sang-ayon sa ugt1 na1 tangng magagaw ng ,dios ng katalagahn1 hal43 sa kulg ay magpakulg1 sa kidlt ay magpakidlt1 sa araw ay magpaaraw1 sa uln ay magpauln1 sa bagy ay magpabagy1 sa lindl ay magpalindl1 sa bah ay magpabah1 atbp4 ,ang gayng paglikh ay magagaw rin kung minsan ng sino mang tao1 hal43 sa alon ay magpaalon1 sa hangin ay magpahangin1 sa tung ay magpatung1 sa ugong ay magpaugong1 atbp4 ,,iv4--,kung naangkapn ng magpa ang mga ugt na nagbabady ng panahn ay nagtatagly ng kahulugng pag-utos sa ib dil kay'y kus sa kanyng sarili na magpatir magpabayng abutin ng an man sang-ayon sa ugt1 hal43 sa gab ay magpagab1 sa tanghal ay magpatanghal1 sa umaga ay magpaumaga1 sa hapon ay magpahapon1 sa hating-gab ay magpahating-gab1 atbp4 ,v4--,ukol sa ib't ibng ugt na nagbabady ng an man ay naipangwawatas din sa magpa1 at ang mga it'y nagkakahulugn ng tiks kusng paggaw ng sino man sa kanyng sarili sang-ayon sa isinasaysy ng ugt1 hal43 sa gand ay magpagand1 sa buti ay magpabuti1 sa araw ay magpaaraw1 sa uln ay magpauln1 sa lamg ay magpalamg1 sa hangin ay magpahangin1 sa anod ay magpaanod1 atbp4 ,,vi4--,nagtatagly ng kahulugn ang mga pangwatas na binayby sa magpa ng paghing pagbibigy ng an man sang-ayon sa ktuturn ng ugt1 hal43 sa lims ay magpalims1 sa buws ay magpabuws1 sa utang ay magpautang1 sa sangl ay magpasangl1 sa tub ay magpatub1 sa hirm ay magpahirm1 atbp4 ,,vii4--,kung ang anyng magpa ay alisn ng g at ang natir'y iangkp sa mga ugt na nagbabady ng an man ay nagtatagly ng kahulugng maparon sa isng dako pok kay'y maparon sa kanino man san man kailan man1 hal43 sa ibab ay mapaibab1 sa itas ay mapaitas1 sa sulok ay mapasulok1 sa siksk ay mapasiksk1 sa iy ay mapaiy1 sa akin ay mapaakin1 sa silanganan ay mapasilanganan1 sa kalunuran ay mapakalunuran1 sa araw ay mapaaraw1 sa gab ay mapagab1 sa hapon ay mapahapon1 atbp4 ,,talabab,,an #bf ,dapat matant na sa pangbalak ng anyng it ay walng kailangang ang isng pangwatas ay magbuhat sa um sa mag4 ,ngun't sa pangtiyk ay kailangang matalasts ang pag na siyng katugm ng mag4 ,,xxii ,,kabanata ,tungkl sa anyng 8,,pa0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng pa8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng pa ang pangwatas na may pang-angkp na pa sa salitng ugt4 ,g4 ,paano namn ang pagbabayby sa anyng it8 ,n4 ,gaya rin ng mga ib1 at ang tangng dapat matant ay sa mga panahng kasalukuyan at mga nakaran ay dapat iangkp ang na1 at kailangang ulitin dalawahn sa mga panahng kasalukuyan at haharapn ang unang dalawng titik ng unang pantg ng ugt1 kay'y isinisingit ang sa sa ugt at sa any sa madlng panahn ng pangwatas gaya ng ginagawng maminsanminsan4 ,ihalimbaw natin ang dalawng ugt na diyn at bundk na kung iayon sa mga kaparaanng binanggt ay nagigng pangwatas na pariyn at pasabundk4 ,ayos ,panahn ,pariyn ,pasabundk ,pangbady ,pariyn ,pasabundk ,panghiwatig ,kasalukuyan ,napaririyn#bg ,napasasabundk ,nakaran ,napariyn ,napasabundk ,nakaran na ,napariyn na ,napasabundk na ,haharapn ,paririyn ,pasasabundk ,pang-utos ,pariyn ,pasabundk ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung napaririyn ,kung napasasabundk ,nakaran ,kung napariyn ,kung napasabundk ,haharapn ,kung paririyn ,kung pasasabundk ,,ang ,,kany,,ng ,,pangtiy,k ,g4 ,aln namn ang pangtiyk nitng pa8 ,n4 ,ang anyng pa ay siyng anyng pangbalak at siy ring anyng pangtiyk4 ,ngun't sa bagay na it ang pa ay nagigng pa-in1 ipa at pa-an1 sapagk't kailangang tulungan ng mga pangulong anyng pangtiyk gaya na ng ginaw sa mga anyng nakaran4 ,dapat namng matalasts na ang ikalawng parang ginamit sa pangbalak ay hind maarng ilagy sa pangtiyk4 ,kunin nating halimbaw ang pangwatas na pahalk na binubu ng anyng pa at ng ugt na halk4 ,,pa-,,in ,,ipa ,,pa-,,an ,pangbady ,pahalikn ,ipahalk ,pahalikn ,kasalukuyan ,pinahahalk ,ipinahahalk ,pinahahalikn ,nakaran ,pinahalk ,ipinahalk ,pinahalikn ,nakaran na ,pinahalk na ,ipinahalk na ,pinahalikn na ,haharapn ,pahahalikn ,ipahahalk ,pahahalikn ,pang-utos ,pahalikn ,ipahalk ,pahalikn ,kasalukuyan ,kung pinahahalk ,kung ipinahahalk ,kung pinahahalikn ,nakaran ,kung pinahalk ,kung ipinahalk ,kung pinahalikn ,haharapn ,kung pahahalikn ,kung ipahahalk ,kung pahahalikn ,g4 ,mayron pa bang ibng pangtiyk ukol sa anyng pa8 ,n4 ,mayron p1 ngun't it'y tangng maar sa mga pangwatas na pumarito1 pumariyn at pumaron4 ,ang mga pangtiyk na it'y ang ika na tumutukoy sa kadahilanan 7 causal7 at pa-an na bumabanggt sa pok 7 local74 ,ang ka-in ay hind maar1 sapagk't nagtatagly ng ibng ktuturn4 ,ihalimbaw natin sa pagbabayby ang pangwatas na parito sang-ayon sa anyng pinag-aralan4 ,ayos ,panahn ,,ika ,,pa-,,an ,pangbady ,ikaparito ,parituhan ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ikinaparirito ,pinarirituhan ,nakaran ,ikinaparito ,pinarituhan ,nakaran na ,ikinaparito na ,pinarituhan na ,haharapn ,ikaparirito ,parirituhan ,pang-utos ,ikaparito ,parituhan ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ikinaparirito ,kung pinarirituhan ,nakaran ,kung ikinaparito ,kung pinarituhan ,haharapn ,kung ikaparirito ,kung parirituhan ,k,,gamit,n ,,ng ,,any,,ng ,n,,bangg,t ,g4 ,sansan namn gingamit itng anyng pa8 ,n4 ,itng pa ay isng anyng malimit gamitin sa ,wikng ,tagalog4 ,ang talagng ktuturn niy'y ang pag-utos1 panunuy1 pagpapabay pagpapahintulot sa kanino man na nuukol sa kanyng sarili sang-ayon sa lamn ng ugt4 ,nang lalng lumiwanag ay nrit ang kanyng mga kgamitn4 ,i4--,gingamit ang anyng pa sa mga pangwatas na nagbabady ng pag-utos na huming ng an man na nuukol sa sarili ng sino mang tao1 hal43 sa lims ay palims1 sa kupkp ay pakupkp1 sa ampn ay paampn1 sa kain ay pakain1 sa aw ay paaw1 sa kandil ay pakandil1 sa tanggl ay patanggl1 sa sanggalng ay pasanggalng1 sa saklolo ay pasaklolo1 atbp4 ,,ii4--,gingamit din ang pa sa mga pangwatas na nagsusulit ng pagpapabay pagpapahintulot na gawn sa kanino man ang bagay na sinasabi ng ugt1 hal43 sa kurt ay pakurt1 sa halk ay pahalk1 sa sundt ay pasundt1 sa hip ay pahip1 sa kagt ay pakagt1 sa tampl ay patampl1 sa sikad ay pasikad1 sa hamps ay pahamps1 atbp4 ,,iii4--,ukol sa mga ugt na nagsusulit ng ib't ibng kilos galw ay nagagaw ring pangwatas dito sa pa1 at ang ktutur'y ang any hugis ng an man sang-ayon sa lamn ng ugt1 hal43 sa labs ay palabs1 sa pasok ay papasok1 sa unt ay paunt1 sa lak ay palak1 sa laks ay palaks1 sa hin ay pahin1 sa lal ay palal1 sa tas ay patas1 sa bab ay pabab1 sa init ay paint1 sa lamg ay palamg1 sa hils ay pahils1 sa lik ay palik1 atbp4 ,,iv4--,tungkl sa mga ugt na nagsasaysy ng dako pok at angkapn ng pa ay nagigng pangwatas din1 hal43 dini1 parini2 dito1 parito2 diyn1 pariyn2 don1 paron2 atbp4 ,v4--,kung ang anyng pa ay sugpungn ng sa1 gaya na ng nsabi1 at sundn ng ib't ibng ugt na nagsasad ng pok dako ay nagkakahulugn ng pagparon sang-ayon sa lamn ng ugt1 hal43 sa ilog ay pasailog1 sa dagat ay pasadagat1 sa bukid ay pasabukid1 sa gubat ay pasagubat1 sa llawigan ay pasalalawigan1 sa ,amrika ay pasa ,amrika1 sa ,hapn ay pasa ,hapn1 atbp4 ,,vi4--,ang anyng pa ay nagkakahulugn ng magsabi magsaysy ng an man sang-ayon sa kinaangkapng ugt1 hal43 sa oo ay paoo1 sa ayaw ay paayaw1 sa hind ay pahind1 sa in ay pain1 atbp4 ,,vii4--,hinggl sa mga ugt na nagbabady ng sarsarng kilos any ng katawn na inangkapn ng pa ay nagpapakilala ng gayng any hugis sang-ayon sa ktuturn ng ugt1 hal43 sa lakad ay palakad1 sa takb ay patakb1 sa up ay paup1 sa hilg ay pahilg1 sa tay ay patay1 sa tab ay patab1 sa hig ay pahig1 sa lawt ay palawt1 sa yuk ay payuk1 sa kub ay pakub1 atbp4 ,,talabab,,an #bg ,inakal kong hind tumpk sa mga anyng ganit ang pag-ulit ng anyng pa sa mga panahng kasalukuyan at haharapn na ang ginagaw'y napapariyn at papariyn4 ,kailangang ulitin ang unang pantg ng ugt at hind ng any gaya ng ginaw sa halimbaw4 ,,xxiii ,,kabanata ,ukol sa anyng 8,,magpaka0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng magpaka8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng magpaka ang pangwatas na may pang-angkp na magpaka sa salitng ugt4 ,g4 ,paano ang paran ng kanyng pagbabayby8 ,n4 ,gaya rin ng mga kaparaanng pinairal sa mga anyng tinalikdn1 at ang dapat lamang matant sa anyng it ay ang pag-ulit ng pa sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,sa pagbabayby ay kuning halimbaw ang mga ugt na busg at hirap na kung mangkapn ng magpaka ay nagigng pangwatas na magpakabusg at magpakahirap4 ,ayos ,panahn ,busg ,hirap ,pangbady ,magpakabusg ,magpakahirap ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nagpapakabusg ,nagpapakahirap ,nakaran ,nagpakabusg ,nagpakahirap ,nakaran na ,nagpakabusg na ,nagpakahirap na ,haharapn ,magpapakabusg ,magpapakahirap ,pang-utos ,magpakabusg ,magpakahirap ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nagpapakabusg ,kung nagpapakahirap ,nakaran ,kung nagpakabusg ,kung nagpakahirap ,haharapn ,kung magpapakabusg ,kung magpapakahirap ,,ang ,,kany,,ng ,,pangtiy,k ,g4 ,aln ang pangtiyk ng magpaka8 ,n4 ,gaya rin ng anyng magpa na may dalawng kaparaann3 is'y kung ang pangwatas ay magbuhat sa um at ang ikalaw'y kung magbuhat sa mag4 ,ang pangtiyk ng magpaka sa unang paran ay paka na nagigng paka-in1 ipaka at paka-an dahiln sa tulong ng mga pangulong anyng pangtiyk2 sa ikalaw ay pakapag na nagigng pakapag-in1 ipakapag at pakapag-an sang-ayon sa dahilng nbanggt4 ,kailangang pag-kulan ng tig-isng halimbaw ang magpakarahan at ang magpakasisi na nagbuhat sa dumahan at magsisi4 ,n,,uukol ,,sa 8,,um0 ,,paka-,,in ,,ipaka ,,paka-,,an ,pangbady ,pakarahanin ,ipakarahan ,pakarahanan ,kasalukuyan ,pinakararahan ,ipinakararahan ,pinakararahanan ,nakaran ,pinakarahan ,ipinakarahan ,pinakarahanan ,nakaran na ,pinakarahan na ,ipinakarahan na ,pinakarahanan na ,haharapn ,pakararahanin ,ipakararahan ,pakararahanan ,pang-utos ,pakarahanin ,ipakarahan ,pakarahanan ,kasalukuyan ,kung ,kung ,kung pinakararahan ipinakararahan pinakararahanan ,nakaran ,kung pinakarahan ,kung ipinakarahan ,kung pinakarahanan ,haharapn ,kung pakararahanin ,kung ipakararahan ,kung pakararahanan ,n,,uukol ,,sa 8,,mag0 ,,pakapag-,,in ,,ipakapag ,,pakapag-,,an ,pangbady ,pakapagsisihin ,ipakapagsisi ,pakapagsisihan ,kasalukuyan ,pinakapagsisisi ,ipinakapagsisisi ,pinakapagsisisihan ,nakaran ,pinakapagsisi ,ipinakapagsisi ,pinakapagsisihan ,nakaran na ,pinakapagsisi na ,ipinakapagsisi na ,pinakapagsisihan na ,haharapn ,pakapagsisisihin ,ipakapagsisisi ,pakapagsisisihan ,pang-utos ,pakapagsisihin ,ipakapagsisi ,pakapagsisihan ,kasalukuyan ,kung ,kung ,kung pinakapagsisisi ipinakapagsisisi pinakapagsisisihan ,nakaran ,kung ,kung ,kung pinakapagsisi ipinakapagsisi pinakapagsisihan ,haharapn ,kung ,kung ,kung pakapagsisisihin ipakapagsisisi pakapagsisisihan ,g4 ,mayron pa bang ibng pangtiyk itng magpaka8 ,n4 ,mayron pa p1 ngun't bihirng gamitin sapagk't kaunt ang mga ugt na nuukol sa kany4 ,ang nsabing pangtiyk ay pagpaka na maarng tulungan lamang ng i at ng an1 sa makatuwd ay nagigng ipagpaka at pagpaka-an4 ,baybayn natin ang ugt na busg na siyng angkp sa mga pangtiyk na it4 ,ayos ,panahn ,,ipagpaka ,,pagkapa-,,an ,pangbady ,ipagpakabusg ,pagpakabusugn ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ipinagpapakabusg ,pinagpapakabusugn ,nakaran ,ipinagpakabusg ,pinagpakabusugn ,nakaran na ,ipinagpakabusg na ,pinagpakabusugn na ,haharapn ,ipagpapakabusg ,pagpapakabusugn ,pang-utos ,ipagpakabusg ,pagpakabusugn ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ,kung ipinagpapakabusg pinagpapakabusugn ,nakaran ,kung ipinagpakabusg ,kung pinagpakabusugn ,haharapn ,kung ipagpapakabusg ,kung pagpapakabusugn ,k,,gamit,n ,,ng ,n,,turang ,,any ,g4 ,alnaln ang mga kgamitng saklw nitng magpaka8 ,n4 ,ang kanyng saklw sa paggamit ay itng mga sumsund3 ,i4--,ang anyng magpaka ay nagagawng pangwatas na ang kahulug'y ang paggaw pagtitis na kus sa sariling kalooban ng sino man sang-ayon sa ktuturng tagly ng ugt1 hal43 magpakabusg1 magpakagutom1 magpakauhaw1 magpakabuti1 magpakagalng1 magpakatapang1 magpakalaks1 magpakabab1 magpakatas1 magpakayaman1 magpakahirap1 magpakarukh1 magpakabuti1 magpakamaty1 magpakatis1 atbp4 ,dapat matant na sa mga pangwatas na it'y nuukol ang mga pangtiyk na ipagpaka at pagpaka-an4 ,,ii4--,gingamit itng magpaka upng magbigy ng matindng kahulugn sa an mang bagay1 kilos galw sang-ayon sa lamn ng ugt1 hal43 magpakaingat1 magpakarahan1 magpakabat1 magpakaisip1 magpakahusay1 magpakatuwd1 magpakatand1 atbp4 ,dapat ding matant1 na1 dito nuukol ang mga pangtiyk na paka-in1 ipaka at paka-an kung sa um at pakapag-in1 ipakapag at pakapag-an kung sa mag4 ,,iii4--,kung ulitin dalawahn ang ugt ng mga pangwatas na nuukol sa una at ikalawng tuntunin ay lalng nagbibigy ng matindng kahulugn1 hal43 magpakababbab1 magpakabutibuti1 magpakahiraphirap1 magpakabusgbusg1 magpakaisipisip1 magpakabatbat1 magpakarahandahan1 magpakaingat-ingat1 atbp4 ,dapat matantng kung ang ugt ay may tatlng pantg ay inulit lamang ang dalawng una1 hal43 sa dlit ay magpakadalidlit1 atbp4 ,,xxiv ,,kabanata ,hinggl sa anyng 8,,mak0 ,,gur4 ,an ang pinammagatng anyng mak8 ,,nag-,,aaral4 ,pinammagatng anyng mak ang pangwatas na may pang-angkp na mak sa salitng ugt4 ,g4 ,paano namn ang kanyng pagbabayby8 ,n4 ,hind rin naglalay sa mga kaparaanng ginamit sa mga nun1 at ang dapat matant rito'y ang pag-ulit sa ikalawng pantg ng anyng mak sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,gaya na ng mga nsabi1 ang pag ay dapat alalahanin kailan ma't ang pangwatas ay nagbuhat sa mag4 ,sa pagbabayby ay kuning halimbaw ang mga ugt na tulog at usap na sang-ayon sa anyng it ay nagigng pangwatas na makitulog at makipag-usap4 ,ayos ,panahn ,tulog ,usap ,pangbady ,makitulog ,makipag-usap ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nakikitulog ,nakikipag-usap ,nakaran ,nakitulog ,nakipag-usap ,nakaran na ,nakitulog na ,nakipag-usap na ,haharapn ,makikitulog ,makikipag-usap ,pang-utos ,makitulog ,makipag-usap ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nakikitulog ,kung nakikipag-usap ,nakaran ,kung nakitulog ,kung nakipag-usap ,haharapn ,kung makikitulog ,kung makikipag-usap ,,ang ,,kany,,ng ,,pangtiy,k ,g4 ,aln ang pangtiyk na ntutugm sa mak8 ,n4 ,ang katugmng pangtiyk ng anyng it ay pak4 ,sa pagtulong ng mga pangulong anyng pangtiyk ay tinatanggp lamang ang i at ang an at ang in ay hind1 kay't nagigng ipak at paki-an4 ,nrit ang mga halimbawng ang is'y nuukol sa um at ang ikalaw'y sa mag4 ,n,,uukol ,,sa 8,,um0 ,ayos ,panahn ,,ipak ,,paki-,,an ,pangbady ,ipakitulong ,pakitulungan ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ipinakikitulong ,pinakikitulungan ,nakaran ,ipinakitulong ,pinakitulungan ,nakaran na ,ipinakitulong na ,pinakitulungan na ,haharapn ,ipakikitulong ,pakikitulungan ,pang-utos ,ipakitulong ,pakitulungan ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ipinakikitulong ,kung pinakikitulungan ,nakaran ,kung ipinakitulong ,kung pinakitulungan ,haharapn ,kung ipakikitulong ,kung pakikitulungan ,n,,uukol ,,sa 8,,mag0 ,ayos ,panahn ,,ipakipag ,,pakipag-,,an ,pangbady ,ipakipag-usap ,pakipag-usapan ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ipinakikipag-usap ,pinakikipag-usapan ,nakaran ,ipinakipag-usap ,pinakipag-usapan ,nakaran na ,ipinakipag-usap na ,pinakipag-usapan na ,haharapn ,ipakikipag-usap ,pakikipag-usapan ,pang-utos ,ipakipag-usap ,pakipag-usapan ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ,kung ipinakikipag-usap pinakikipag-usapan ,nakaran ,kung ipinakipag-usap ,kung pinakipag-usapan ,haharapn ,kung ipakikipag-usap ,kung pakikipag-usapan ,k,,gamit,n ,,ng ,n,,sabing ,,any ,g4 ,alnaln ang mga kgamitn ng anyng mak8 ,n4 ,ang mga tuntunin niy sa paggamit ay itng mga sumsund3 ,i4--,sa mga pangwatas na nagbabady ng pakikisama ng is sa is1 hal43 sa sama ay makisama1 sa saky ay makisaky1 sa sun ay makisun1 sa salo ay makisalo1 sa saby ay makisaby4 ,,ii4--,sa mga pangwatas na nagbabady ng pakikiramay ng is sa ib1 sang-ayon sa lamn ng ugt1 hal43 sa tuw ay makituw1 sa lungkt ay makilungkt1 sa damay ay makiramay1 sa pighat ay makipagpighat1 sa tangis ay makitangis1 sa luh ay makiluh1 atbp4 ,,iii4--,sa mga pangwatas na nagsusulit ng mga kilos galw ng kamy ng bibg ng is sa is alinsunod sa lamn ng ugt1 hal43 sa lar ay makipaglar1 sa away ay makipag-away1 sa bun ay makipagbun1 sa usap ay makiusap makipag-usap1 sa kamy ay makikamy makipagkamy1 sa yakap ay makiyakap makipagyakap1 sa talo ay makipagtalo1 sa panaym ay makipanaym1 atbp4 ,,iv4--,naipangwawatas din ang mak na sinugpungn ng an han at nagkakahulugn ng mga gawng kinus sa sarili sang-ayon sa ugt1 hal43 sa bir ay makipagbiran1 sa sagt ay makipagsagutan1 sa salit ay makipagsalitan1 sa tanm ay makipagtaniman1 atbp4 ,v4--,kung iangkp ang anyng mak sa mga ugt na nagbabady ng bayan1 lah1 ugal1 hilig1 lagy1 ur1 atbp4 ay nagkakhulugan ng pakikitulad pakikiayos1 hal43 makamerikano1 makikastil1 makintsk1 makitao1 makihayop1 maklalaki1 makibabae1 makipus1 makiunggy1 makiahas1 atbp4 ,,vi4--,kung iangkp ang mak sa mga ugt na nagbabady ng mga karaniwang gamitin sa pamumuhay ng tao ay nagkakahulugn ng paghing ng kaunt ng an man sang-ayon sa ugt na tagly1 hal43 sa apy ay makiapy 7makisind71 sa asn ay makiasn1 sa alak ay makialak1 sa higop ay makihigop1 sa hing ay makihing1 sa sawsw ay makisawsw1 sa ngang ay makingang1 atbp4 ,,xxv ,,kabanata ,tungkl sa anyng 8,,magk0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng magk8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng magk ang pangwatas na may pang-angkp na magk sa salitng ugt4 ,g4 ,aln ang dapat ksalign sa kanyng pagbabayby8 ,n4 ,dapat niyng ksalign ang hugis paran sa pagbabayby na ginaw sa anyng mak1 na1 ang ikinaib nit'y walng g at ya'y mayron4 ,baybayn natin ang mga ugt na sala at utang na nagigng pangwatas kung mangkapn ng magk4 ,ayos ,panahn ,sala ,utang ,pangbady ,magkasala ,magkautang ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nagkakasala ,nagkakautang ,nakaran ,nagkasala ,nagkautang ,nakaran na ,nagkasala na ,nagkautang na ,haharapn ,magkakasala ,magkakautang ,pang-utos ,magkasala ,magkautang ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nagkakasala ,kung nagkakautang ,nakaran ,kung nagkasala ,kung nagkautang ,haharapn ,kung magkakasala ,kung magkakautang ,,ang ,,kany,,ng ,,pangtiy,k ,g4 ,aln ang katugmng pangtiyk ng magk8 ,n4 ,ang katugm nit1 gaya ng mga anyng pangbalak na nagpapsimul sa m ay pagk4 ,sa tulong ng mga pangulong anyng pangtiyk1 itng pagk ay nagigng pagka-in1 ipagka at pagka-an4 ,ngun't hind tinatanggp itng pagka-in kund ang dalawng nhuhul3 ang ipagka at pagka-an4 ,ilagy natin sa pangtiyk ang pangwatas na magkasala na binayby sa pangbalak4 ,ayos ,panahn ,,ipagka ,,pagka-,,an ,pangbady ,ipagkasala ,pagkasalahan ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ipinagkakasala ,pinagkakasalahan ,nakaran ,ipinagkasala ,pinagkasalahan ,nakaran na ,ipinagkasala na ,pinagkasalahan na ,haharapn ,ipagkakasala ,pagkakasalahan ,pang-utos ,ipagkasala ,pagkasalahan ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ipinagkakasala ,kung pinagkakasalahan ,nakaran ,kung ipinagkasala ,kung pinagkasalahan ,haharapn ,kung ipagkakasala ,kung pagkakasalahan ,k,,gamit,n ,,ng ,,any,,ng ,n,,bangg,t ,g4 ,sansan gingamit ang anyng magk8 ,n4 ,ang talagng kahulugn ng magk kung mangkp sa ugt ay magkaron ng an man sang-ayon sa ugt na tagly4 ,nang lalng maliwanagan ang bagay na it ay kailangang ilagd ang mga ganitng tuntunin3 ,i4--,ang mga ugt na nuukol sa mga sakt ng katawn ng tao na mangkapn ng magk ay nagkakahulugn ng pagkakaron ng an man na dati'y wal alinsunod sa lamn ng ugt1 hal43 sa sakt ay magkasakt1 sa sipn ay magkasipn1 sa mut ay magkamut1 sa gals ay magkagals1 sa lagnt ay magkalagnt1 sa pigs ay magkapigs1 atbp4 ,,ii4--,nagkakahulugn din ng pagkakaron na dati'y wal kung siy'y iangkp sa mga ugt na tumutukoy sa mga kapalaran ng tao1 hal43 sa palad ay magkapalad1 sa ank ay magkaank1 sa pilak ay magkapilak1 sa lup ay magkalup1 sa gint ay magkagint1 sa bahay ay magkabahay1 sa tungkl ay magkatungkl1 atbp4 ,,iii4--,gayn ding kahulugn ang mtatam kung angkp sa mga ugt na bumabanggt sa sarsarng sangkp pag-ar ng tao sa an mang bagay1 hal43 sa tubig ay magkatubig1 sa apy ay magkaapy1 sa kahoy ay magkakahoy1 sa langs ay magkalangs1 sa tab ay magkatab1 sa bunga ay magkabunga1 sa hayop ay magkahayop1 atbp4 ,,iv4--,ang mga ugt na nuukol sa ib't ibng kasakunang nangyayari sa bayan sa mga tao ay magagaw ring pangwatas sa magk1 na1 ang kahulug'y ang pagkakaron ng an man na dati'y wal sang-ayon sa lamn ng ugt1 hal43 sa gutom ay magkagutom1 sa gul ay magkagul1 sa bagy ay magkabagy1 sa salot ay magkasalot1 sa digm ay magkadigm1 sa lindl ay magkalindl1 atbp4 ,v4--,ang mga ugt namng nagbabady ng mga kasirn ng an man na inulit ang nsabing ugt at angkapn ng magk ay nagtatagly ng matindng kahulugn1 hal43 magkagibgib1 magkabuwlbuwl1 magkaguhguh1 magkabutsbuts1 magkapuntpunt1 magkasirsir1 magkawindngwindng1 magkalansglansg1 atbp4 ,,vi4--,sa mga pagkaktang pangyayari ay binabayby rin sa anyng magk1 hal43 magkatipon1 magkasalubong1 magkapanaym1 magkatam1 magkasama1 magkaaway1 magkagul4 ,,vii4--,kung angkapn ng magk ang ugt at sugpungn ng an han ay nagkakahulugn din ng mga pangyayaring hind kinukus1 hal43 magkatakbuhan1 magkasuntukan1 magkasikarn1 magkahagarn1 magkamatayn1 magkadagann1 atbp4 ,,xxvi ,,kabanata ,ukol sa anyng 8,,mag,,ng0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng magng8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng magng ang pangwatas na may pang-angkp na magng sa salitng ugt4 ,g4 ,paano ang mga paran ng kanyng pagbabayby8 ,n4 ,ang mga kaparaann ng pagbabayby sa magng ay katulad din ng sa mga ibng any4 ,dapat maalalang sa mga panahng kasalukuyan at haharapn ay kailangang ulitin ang unang dalawng titik ng hulng pantg ng nturang any4 ,ihalimbaw natin ang mga ugt na suk at alak na kung angkapn kapw ng magng ay nagigng mga pangwatas4 ,ayos ,panahn ,suk ,alak ,pangbady ,magng suk#bh ,magng alak ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nagigng suk ,nagigng alak ,nakaran ,nagng suk ,nagng alak ,nakaran na ,nagng suk na ,nagng alak na ,haharapn ,magigng suk ,magigng alak ,pang-utos ,magng suk ,magng alak ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nagigng suk ,kung nagigng alak ,nakaran ,kung nagng suk ,kung nagng alak ,haharapn ,kung magigng suk ,kung magigng alak ,g4 ,aln ang pangtiyk ng anyng magng8 ,n4 ,ang katugm nitng anyng it ay pagng4 ,sa mga pangulong anyng pangtiyk ay is lamang ang tinatanggp3 ang i na nagigng ipagng4 ,baybayn natin dito ang pangwatas na magng suk4 ,ayos ,panahn ,,ipag,,ng ,pangbady ,ipagng alak ,panghiwatig ,kasalukuyan ,ipinagigng alak ,nakaran ,ipinagng alak ,nakaran na ,ipinagng alak na ,haharapn ,ipagigng alak ,pang-utos ,ipagng alak ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung ipinagigng alak ,nakaran ,kung ipinagng alak ,haharapn ,kung ipagigng alak ,g4 ,may ib pa bagng pangtiyk itng magng8 ,n4 ,mayron pa p3 ang ika na nagsusulit ng dahiln 7 motivo7 at pa-in na nagbabady ng pag-utos1 na kung iangkp sa pagng ay nagigng ikapagng at papagng-in4 ,baybayn namn natin dito ang pangwatas na magng alak4 ,,ikapag,,ng ,,papag,,ng-,,in ,pangbady ,ikapagng alak ,papagng alakin ,kasalukuyan ,ikinapagigng alak ,pinapagigng alak ,nakaran ,ikinapagng alak ,pinapagng alak ,nakaran na ,ikinapagng alak na ,pinapagng alak na ,haharapn ,ikapagigng alak ,papagigng alakin ,pang-utos ,ikapagng alak ,papagng alakin ,kasalukuyan ,kung ikinapagigng alak ,kung pinapagigng alak ,nakaran ,kung ikinapagng alak ,kung pinapagng alak ,haharapn ,kung ikapagigng alak ,kung papagigng alakin ,g4 ,aln ang kgamitn ng anyng magng8 ,n4 ,gingamit siy sa mga tuntuning sumsund3 ,i4--,an mang ugt ay magagawng pangwatas sa magng na ang kahulug'y ang pagkakabago pagigng an man ng isng bagay1 hal43 magng suk1 magng alak1 magng kahoy1 magng tao1 magng hayop1 magng banl1 magng dukh1 magng mank1 atbp4 ,,ii4--,gingamit din ang magng sa ib't ibng pangungusap at nagkakaron namn ng ib't ibng kahulugn1 hal43 magng akin1 magng iy1 magng toto1 magng kabulanan1 magigng iln8 at ib't ib pa4 ,,talabab,,an #bh ,dapat matant na itng magng at ang kaniyng saklw ay sinisingitan ng nga na nagigng mangagng1 nangagigng1 at ib pa1 kailan ma't tumutukoy sa bilang na dalaw marami4 ,,xxvii ,,kabanata ,hinggl sa anyng 8,,mags0 ,,gur4 ,an ang pinammagatng anyng mags8 ,,nag-,,aaral4 ,pinammagatng anyng mags ang pangwatas na may pang-angkp na mags sa salitng ugt4 ,g4 ,aln ang tuntunin ng kanyng pagbabayby8 ,n4 ,ang mga tuntunin nitng mags ay katulad din ng sa magng na inulit ang hulng pantg ng any sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,ang dapat lamang maalala sa anyng it ay ang pangwatas na nagbuhat sa um at ang sa mag4 ,kung nuukol sa una ay mags lamang at sa hul'y magsipag4 ,baybayn natin ang mga pangwatas na tumangis at mag-aral sa anyng itng mags at magsipag4 ,nagbuhat sa 8,,um0 ,nagbuhat sa 8,,mag0 ,pangbady ,magsitangis#bi ,magsipag-aral ,kasalukuyan ,nagsisitangis ,nagsisipag-aral ,nakaran ,nagsitangis ,nagsipag-aral ,nakaran na ,nagsitangis na ,nagsipag-aral na ,haharapn ,magsisitangis ,magsisipag-aral ,pang-utos ,magsitangis ,magsipag-aral ,kasalukuyan ,kung nagsisitangis ,kung nagsisipag-aral ,nakaran ,kung nagsitangis ,kung nagsipag-aral ,haharapn ,kung magsisitangis ,kung magsisipag-aral ,g4 ,aln ang pangtiyk ng anyng mags8 ,n4 ,ang pangtiyk na nuukol sa kany'y ang pags4 ,it'y maar lamang tulungan ng mga pangulong anyng i at an na nagigng ipags at pagsi-an4 ,baybayn natin sa mga nturang pangtiyk ang pangwatas na magsitangis4 ,ipags ,pagsi-an ,pangbady ,ipagsitangis ,pagsitangisan ,kasalukuyan ,ipinagsisitangis ,pinagsisitangisan ,nakaran ,ipinagsitangis ,pinagsitangisan ,nakaran na ,ipinagsitangis na ,pinagsitangisan na ,haharapn ,ipagsisitangis ,pagsisitangisan ,pang-utos ,ipagsitangis ,pagsitangisan ,kasalukuyan ,kung ipinagsisitangis ,kung pinagsisitangisan ,nakaran ,kung ipinagsitangis ,kung pinagsitangisan ,haharapn ,kung ipagsisitangis ,kung pagsisitangisan ,g4 ,aln ang talagng kahulugn ng nturang any8 ,n4 ,ang tunay na kahulugn ng mags ay tumutukoy sa karamihan sa laht na siyng gumagaw nagtitis ng an man sang-ayon sa lamng tagly ng ugt1 hal43 magsitangis1 magsitawa1 magsigaw1 magsilakad1 magsitakb1 magsituly1 magsipanhk1 magsipasok1 magsisulat1 magsibasa1 magsilabs1 magsipanod1 magsiahon1 magsipagsimb1 magsipaglut1 magsipagtanm1 magsipagpasil1 magsipag-aral1 magsipagsaing1 magsipaglathal1 atbp4 ,,talabab,,an #bi ,nangyayari kung minsan na itng mags at magsipag ay sinisingitan ng nga1 na1 sa madalng sabi ay nagigng mangags at mangagsipag1 gaya ng mangagsitangis at mangagsipag-aral4 ,ang kahulugn nit'y hind lubhng naiib sa mga yan1 baga ma't it'y nagbabady ng lalng karamihan4 ,,xxviii ,,kabanata ,tungkl sa anyng 8,,magpat0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng magpat8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng magpat ang pangwatas na may pang-angkp na magpat sa salitng ugt4 ,g4 ,aln ang mga panutong sinsund sa kanyng pagbabayby8 ,n4 ,ang panuto nitng magpat ay dapat isund sa magpaka na inulit ang hulng pantg sa nturang any sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,sa pagbabayby ay ihalimbaw natin ang mga ugt na luhd at hig na kung angkapn ng magpat ay kapuw nagigng pangwatas4 ,luhd ,hig ,pangbady ,magpatiluhd ,magpatihig ,kasalukuyan ,nagpapatiluhd ,nagpapatihig ,nakaran ,nagpatiluhd ,nagpatihig ,nakaran na ,nagpatiluhd na ,nagpatihig na ,haharapn ,magpapatiluhd ,magpapatihig ,pang-utos ,magpatiluhd ,magpatihig ,kasalukuyan ,kung nagpapatiluhd ,kung nagpapatihig ,nakaran ,kung nagpatiluhd ,kung nagpatihig ,haharapn ,kung magpapatiluhd ,kung magpapatihig ,g4 ,aln ang katugmng pangtiyk ng magpat8 ,n4 ,ang katugm nit ay pagpat4 ,tinatanggp niy sa pagtulong ang ika na nagbabady ng bagay dahiln at an na nagsusulit namn ng pok dako2 an pa't sa katagng sabi ang pangtiyk ng magpat ay ikapagpat at pagpati-an4 ,baybayn natin sa dalawng it ang pangwatas na magpatiluhd4 ,,ikapagpat ,,pagpati-,,an ,pangbady ,ikapagpatiluhd ,pagpatiluhurn ,kasalukuyan ,ikinapagpapatiluhd ,pinagpapatiluhurn ,nakaran ,ikinapagpatiluhd ,pinagpatiluhurn ,nakaran na ,ikinapagpatiluhd na ,pinagpatiluhurn na ,haharapn ,ikapagpapatiluhd ,pagpapatiluhurn ,pang-utos ,ikapagpatiluhd ,pagpatiluhurn ,kasalukuyan ,kung ikinapagpapatiluhd ,kung pinagpapatiluhurn ,nakaran ,kung ikinapagpatiluhd ,kung pinagpatiluhurn ,haharapn ,kung ikapagpapatiluhd ,kung pagpapatiluhurn ,g4 ,san gingamit ang anyng magpat8 ,n4 ,ang mga ugt na nagbabady ng sarsarng any kilos ng katawn na binabayby sa um sa mag1 ay binabayby rin dito sa magpat na ang kahulugn nit'y umayos umany sa biglng gaw kilos ng an man sang-ayon sa ktuturng tagly ng ugt1 hal43 magpatiluhd1 magpatirap1 magpatihulg1 magpatihig1 magpatisubsb1 magpatilagpk1 magpatiup1 magpatihapay1 magpatiduls1 magpatiluklk1 atbp4 ,kung sa magpat ay alisn ang g1 at ang ntitirng mapat ay iangkp sa mga nturang kilos ng katawn ay nagkakahulugn ng gaw1 ayos galw na hind kinukus alinsunod sa ugt na tagly1 hal43 mapatiluhd1 mapatirap1 mapatiup1 mapatisubsb1 mapatihig1 mapatihulg1 mapatihapy1 mapatitumb1 atbp4 ,dapat namng mabatd na kah't walng ti ang magpat kund magpa lamang ay nagtatagly rin ng gayng kahulugn kung iangkp sa mga nsabing ugt1 hal43 mapaluhd1 maparap1 mapaup1 mapasubsb1 mapahig1 mapahulog1 atbp4 ,,xxix ,,kabanata ,ukol sa anyng 8,,mangh0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng mangh8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng mangh ang pangwatas na may pang-angkp na mangh sa salitng ugt4 ,g4 ,nagkakaron ba ng mga kabaguhan itng mangh8 ,n4 ,nagkakaron p kailan ma't iniangkp sa mga ugt1 at ang tuntunin ng kanyng pagkakabagobago ay dapat ialinsunod sa anyng mang gaya sa kuk ay manghinguk1 sa ting ay manghining4 ,g4 ,paano ang paran ng kanyng pagbabayby8 ,n4 ,gaya rin ng mga natapos ay inulit ang hulng pantg ng any sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,kunin nating halimbaw ang binanggt na kuk at ting4 ,kuk ,ting ,pangbady ,manghinguk ,manghining ,kasalukuyan ,nanghihinguk ,nanghihining ,nakaran ,nanghinguk ,nanghining ,nakaran na ,nanghinguk na ,nanghining na ,haharapn ,manghihinguk ,manghihining ,pang-utos ,manghinguk ,manghining ,kasalukuyan ,kung nanghihinguk ,kung nanghihining ,nakaran ,kung nanghinguk ,kung nanghining ,haharapn ,kung manghihinguk ,kung manghihining ,g4 ,aln ang pangtiyk ng mangh8 ,n4 ,ang katugm nitng pangtiyk ay pangh4 ,tumutukoy dito ang i at ang an na nagigng ipangh at panghi-an4 ,ang anyng in ay maar ring tumulong kung minsan baga ma't kaunt ang saklw niyng mga ugt4 ,sa pagbabayby nitng pangtiyk ay kunin nating halimbaw ang pangwatas na manghinguk4 ,,ipangh ,,panghi-,,an ,,panghi-,,in ,pangbady ,ipanghinguk ,panghingukuhn ,panghingukuhn ,kasalukuyan ,ipinanghihinguk ,pinanghihingukuhn ,pinanghihinguk ,nakaran ,ipinanghinguk ,pinanghingukuhn ,pinanghinguk ,nakaran na ,ipinanghinguk na ,pinanghingukuhn na ,pinanghinguk na ,haharapn ,ipanghihinguk ,panghihingukuhn ,panghihingukuhn ,pang-utos ,ipanghinguk ,panghingukuhn ,panghingukuhn ,kasalukuyan ,kung ,kung ,kung ipinanghihinguk pinanghihingukuhn pinanghihinguk ,nakaran ,kung ,kung ,kung ipinanghinguk pinanghingukuhn pinanghinguk ,haharapn ,kung ,kung ,kung ipanghihinguk panghihingukuhn panghihingukuhn ,g4 ,alnaln ang kanyng mga kgamitn8 ,n4 ,gingamit ang mangh sa mga ugt na tumutukoy sa ilng mga dum ng katawn sa ilng mga hayuphayupan na nagkakahulugn ng paglilinis1 hal43 sa kuk ay manghinguk1 sa ting ay manghining1 sa kuto ay manghinguto1 sa tuma ay manghinuma1 sa mut ay manghimut1 sa tutul#cj ay manghinul1 atbp4 ,gingamit din ang mangh sa ilng mga ugt na bumabanggt sa mga bagay na maarng pulutin1 kunin1 pilin1 hanapin1 atbp41 hal43 sa palay ay manghimalay1 sa pulot ay manghimulot1 sa puti ay manghimuti1 sa tabas ay manghinabas1 atbp4 ,gingamit pa rin ang mangh sa ilng ugt na tumutumbk sa ib't ibng bagay1 gaya sa saw ay manghinaw1 sa sayang ay manghinayang4 ,,talabab,,an #cj ,ang ugt na it'y nwawal ang unang pantg kung iangkp sa mangh4 ,,xxx ,,kabanata ,hinggl sa anyng 8,,magk,,ng0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng magkng8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng magkng ang pangwatas na may pang-angkp na magkng sa salitng ugt4 ,g4 ,paano namn ang paran ng kanyng pagbabayby8 ,n4 ,ang kaibhn nitng magkng sa ibng mga any ay inulit ang unang pantg ng ugt sa laht ng panahn1 bukd pa ang pag-ulit sa unang dalawng titik ng hulng pantg ng nturang any sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,sa pagbabayby nit ay kunin nating halimbaw ang mga ugt na pawis at ih na kung angkapn ng magkng ay nangagigng pangwatas4 ,pawis ,ih ,pangbady ,magkangpapawis ,magkangih ,kasalukuyan ,nagkakangpapawis ,nagkakangih ,nakaran ,nagkangpapawis ,nagkangih ,nakaran na ,nagkangpapawis na ,nagkangih na ,haharapn ,magkakangpapawis ,magkakangih ,pang-utos ,magkangpapawis ,magkangih ,kasalukuyan ,kung nagkakangpapawis ,kung nagkakangih ,nakaran ,kung nagkangpapawis ,kung nagkangih ,haharapn ,kung magkakangpapawis ,kung magkakangih ,g4 ,aln ang katugmng pangtiyk ng magkng8 ,n4 ,ang katugm nitng anyng it ay pagkng4 ,it'y tinutulungan ng i at ng an na nagigng ipagkng at pagkng-an4 ,sa pagbabayby ay kunin nating halimbaw ang pangwatas na magkangpapawis4 ,,ipagk,,ng ,,pagk,,ng-,,an ,pangbady ,ipagkangpapawis ,pagkangpapawisan ,kasalukuyan ,ipinagkakangpapawis ,pinagkakangpapawisan ,nakaran ,ipinagkangpapawis ,pinagkangpapawisan ,nakaran na ,ipinagkangpapawis na ,pinagkangpapawisan na ,haharapn ,ipagkakangpapawis ,pagkakangpapawisan ,pang-utos ,ipagkangpapawis ,pagkangpapawisan ,kasalukuyan ,kung ipinagkakangpapawis ,kung pinagkakangpapawisan ,nakaran ,kung ipinagkangpapawis ,kung pinagkangpapawisan ,haharapn ,kung ipagkakangpapawis ,kung pagkakangpapawisan ,g4 ,san gingamit ang anyng magkng8 ,n4 ,gingamit ang magkng sa mga ugt na tumutukoy sa mga bagay na lumalabs sa katawn ng tao sa mga any nit na hind kinukus kund pagkaktan pagkapilit1 hal43 magkangpapawis1 magkangluluh1 magkangdudug1 magkangih1 magkangtatae1 magkangtatawa1 magkanggagalit1 magkanghihiy1 magkangpuputot1 atbp4 ,bukd dito ay gingamit din sa ibng bagay1 gaya ng magkangtutuy1 magkanghuhulog1 magkangsasakt1 magkanglilihs1 magkanghuhubd1 magkanglalabis1 atbp4 ,,xxxi ,,kabanata ,tungkl sa anyng 8,,magsa0 ,,gur4 ,an ang tintawag na anyng magsa8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na anyng magsa ang pangwatas na may pang-angkp na magsa sa salitng ugt4 ,g4 ,paano ang kanyng paran sa pagbabayby8 ,n4 ,gaya rin ng mga anyng nagdan1 na inulit ang hulng pantg ng anyng ibig baybayn sa mga panahng kasalukuyan at haharapn4 ,ihalimbaw natin sa pagbabayby ang ugt na tagalog na nagigng pangwatas kung angkapn ng magsa4 ,ayos ,panahn ,tagalog ,pangbady ,magsatagalog ,panghiwatig ,kasalukuyan ,nagsasatagalog ,nakaran ,nagsatagalog ,nakaran na ,nagsatagalog na ,haharapn ,magsasatagalog ,pang-utos ,magsatagalog ,pangsukob ,kasalukuyan ,kung nagsasatagalog ,nakaran ,kung nagsatagalog ,haharapn ,kung magsasatagalog ,g4 ,aln ang pangtiyk nitng magsa8 ,n4 ,ang talagng katugm nit'y pagsa sana1 ngun't it'y hind angkp na gamitin4 ,dapat lamang gamitin ang sa na tinutulungan ng in at ng i na nagigng sa-in at sa4 ,dapat lamang mabatd na ang mga pangtiyk na it'y tangng magagamit kailan ma't ang kahulugn ng pangwatas ay nuukol sa pagsasalin ng isng wik sa isng kapw wik4 ,baybayn natin ang pangwatas na magsakastil4 ,,sa-,,in ,,sa ,pangbady ,sakastilin#ca ,isakastil ,kasalukuyan ,sinasakastil ,isinasakastil ,nakaran ,sinakastil ,isinakastil ,nakaran na ,sinakastil na ,isinakastil na ,haharapn ,sasakastilin ,isasakastil ,pang-utos ,sakastilin ,isakastil ,kasalukuyan ,kung sinasakastil ,kung isinasakastil ,nakaran ,kung sinakastil ,kung isinakastil ,haharapn ,kung sasakastilin ,kung isasakastil ,g4 ,san gingamit itng anyng magsa8 ,n4 ,kung iangkp sa mga ugt na an man ay nagkakahulugn ng pagparis pagtulad sa mga gaw1 kilos1 ugal1 pananamt1 atbp41 hal43 magsaamerikano1 magsakastil1 magsaingls1 magsaintsk1 magsabisay1 magsailokano1 magsapus1 magsakahoy1 magsabanal1 atbp4 ,kung iangkp sa mga ngalan ng ib't ibng wik sa ,sangsinukob ay nagkakahulugn namn ng pagsasalin ng is sa is1 hal43 magsakastil1 magsatagalog1 magsaingls1 magsabisay1 magsailokano1 magsaalemn1 magsaintsk1 magsakapangpangan1 atbp4 ,,talabab,,an #ca ,lalng malimit gamitin sa ganitng bagay ang in lamang na walng sa1 sa makatuwd bag'y nagigng kastilin1 kinakastil1 kakastilin1 atbp4 ,,xxxii ,,kabanata ,salitng ,pangbago 7 ,adverbio7 ,,gur4 ,an ang ktuturn ng salitng pangbago8 ,,nag-,,aaral4 ,ang pangbago ay isng pangkt bahagi ng kaisipn na siyng malimit na isinsama sa pangwatas1 sa ib pang pangungusap na saklw ng kaisipn upng bumago sa kanyng tagly na kahulugn2 gaya ng3 lumakad ka ng ,,marahan1 bumasa kay ng ,,madal1 tumakb siy ng ,,matulin2 mga pagbabadyng ang mga pangbagong marahan1 madal1 matulin ay siyng bumabago sa mga pangwatas na lumakad1 bumasa at tumakb4 ,g4 ,aln pang mga salit ang maarng samahn ng pangbago8 ,n4 ,bukd pa sa pangwatas ay maar ring sumama ang pangbago sa pangturing 7 adjetivo71 sa kapuw pangbago at kung minsa'y sa pangdiw 7 sustantivo72 hal43 totong ,,pang,,it1 lubhng ,,malay1 labis na ,,kagandahan4 ,g4 ,aln ang kaibhn ng pangbago sa pangturing8 ,n4 ,ang pangbago ay naiib sa pangturing dahil sa it'y lagng kasakasama ng pangdiw at ya'y kaakibat na madals ng pangwatas4 ,marami ngng salitng pangturing ang gingamit din sa pangbago1 ngun't it'y nagkakahulugn ng mga bagay na hind tiyk1 at lagng na sa bilang na is1 mga bagay dahilng malinaw na makikilala sa lamn ng pangungusap ng kaisipn4 ,ang bagay na it'y lalng maliliwanagan sa pamamagitan ng isng halimbaw4 ,kung sabihing ang ,,tubig ay ,,malinaw1 at itng ,,tao ay ,,mabuti ay hind mapag-alinlanganang ang mga salitng malinaw at mabuti ay kapuw pangturing na kinasasamahan ng mga pangdiwng tubig at tao4 ,ngun't kung sabihin namng ,,mang,,usap kang ,,malinaw1 at ,,sumulat siyng ,,mabuti1 ang mga salit ritong malinaw at mabuti ay mga pangbago at hind mga pangturing1 sapagk't ang kanilng kinasasangkapn ay mga pangwatas na mangusap at sumulat4 ,g4 ,may ilng ur ang mga salitng pangbago8 ,n4 ,may dalaw katulad ng salitng pangturing3 dalisay 7 simple7 at mayhal 7 compuesto74 ,gaya nang ipinaliwanag1 dalisay ay ang ugt na walng sangkp1 gaya ng dito1 diyn1 don1 labis1 lubh1 lal1 oo1 hind1 toto1 atbp42 at mayhal ay ang ugt na may sangkp1 na it'y mangyayari sa pag-angkp ng ma1 gaya ng matulin1 marahan1 malinaw1 mabuti1 masam1 madal1 malimit1 malay1 madalang1 marami1 atbp4 ,g4 ,ang mga pangbago ay maar rin bang gawng salitng pangtas 7 superlativo7 at pangbawas 7 diminutivo78 ,n4 ,maar rin p2 ang pagbubu sa pangtas ay inulit ang bung salitng pangbago1 gaya ng mabuting mabuti1 masamng masam1 malinaw na malinaw1 mahusay na mahusay1 atbp42 ang sa pangbawas ay inulit lamang ang unang dalawng pantg ng salit kung it'y may tatl1 at kung may dalaw ay inulit namng bu1 gaya ng maminsanminsan1 manakanaka1 mmaymay1 mabutibuti1 maigiigi1 intint1 untunt1 dahandahan1 atbp4 ,,sa ,,ib',t ,,ib,,ng ,,bahagi ,,ng ,,pangbago ,g4 ,hinggl sa ib't ibng kahulugn nitng pangbago1 sa paano dapat hatin upng magkabukdbukd8 ,n4 ,dapat bahagiin sa mga ganitng ktawagn3 pangbago sa panahn 7 tiempo71 sa pok 7 lugar71 sa ayos 7 modo71 sa sukat 7 cantidad71 sa tulad 7 comparacin71 sa hany 7 orden71 sa pagpapatoto 7 afirmacin71 sa pagkakail 7 negacin7 at sa linlangan 7 duda74 ,g4 ,alnaln ang saklw ng kankanyng bahagi8 ,n4 ,ang mga pangulong saklw ng baw't ktawagn ay itng mga sumsund3 ,sa ,,panah,n1 gaya ng ngayn1 bukas1 kahapon1 kamakalaw1 kamakailan1 kanina1 muna1 bago1 mmay1 sak1 hul1 tanghal1 maaga1 kagab1 tuw1 tuw na1 kailan man1 samantal1 atbp4 ,sa ,,po,k1 gaya ng dito1 dini1 diyn1 don1 malapit1 malay1 san1 sa lob1 sa labs1 sa harp1 sa likd1 sa itas1 sa ibab1 sa ibabaw1 sa ilalim1 sa tapt1 sa gitn1 sa siping1 sa tab1 sa pag-itan1 sa piling1 sa kabil1 san man1 atbp4 ,sa ,,ayos1 gaya ng ganit1 ganir1 ganon gayn1 ganyn1 gaya1 para1 mabuti1 masam1 tiks1 sady1 kus1 kaginsgins1 bigl1 agd1 kagyt1 bukd tang1 akby1 agapay1 saby1 pagdaka1 liban1 lamang1 bahagy1 halos1 ayon1 alinsunod1 baligtd1 tiwark1 atbp4 ,sa ,,sukat1 gaya ng marami1 kaunt1 kapatk1 karampt1 munt1 wal1 kasiyahan1 kaigihan1 katamtaman1 siy na1 sukat1 lubh1 atbp4 ,sa ,,tulad gaya ng lal1 higt1 labis1 kulang1 atbp4 ,sa ,,han,y gaya ng kununahan1 sundsund1 khulhulihan1 ktapustapusan1 kwakswakasan1 atbp4 ,sa ,,pagpapatoto1 gaya ng oo1 oo ng1 siy ng1 toto1 totong toto1 gayn gayn din1 mandn1 kaipal pa1 atbp4 ,sa ,,pagkakail1 gaya ng hind d1 dil1 ni1 is man1 hind rin1 huwg1 hindng hind1 kailan man1 atbp4 ,sa ,,linlang,,an1 gaya ng marahil1 sakal1 kung sakal1 kung bag1 sakal1 disin1 diwa1 tila1 bak1 atbp4 ,g4 ,mayron bang pangbago na nuukol sa dalawng ktawagn8 ,n4 ,mayron p1 ngun't iln lamang1 gaya ng kailan man na nuukol sa ,,panah,n at sa ,,pagkakail1 hal43 ngayn at ,,kailan ,,man2 hind ko ginagaw ,,kailan ,,man ang iyng sinasabi4 ,,xxxiii ,,kabanata ,salitng ,pang-ukol 7 ,preposicin7 ,,gur4 ,an ang tintawag na salitng pang-ukol8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na pang-ukol ang pangkt bahagi ng kaisipn na siyng gingamit sa pagbabady ng kaukuln kapangyarihan ng dalawng pangungusap2 hal43 tubig na malinaw2 aklt ni ,terio2 kumot sa ,iloko4 ,g4 ,marami bag ang mga salitng pang-ukol sa ating wik8 ,n4 ,sa biglng pagkukur ay wal is man sa ,wikng ,tagalog ng mga salitng pang-ukol1 sapagk't ang mga nuukol sa kany ay gingamit na sa ibng panig gaya sa pang-anib 7 ligazn7 at sa pang-akby 7 artculo74 ,gayn man1 sapagk't itng bahagi ng pang-ukol ay is sa mahhalagng pangkt ng kaisipn ay kinakailangang magkaron siy ng mga salitng dapat gamitin yamang dito'y lalng tumpk ang paggamit4 ,nit ang mga salitng pang-ukol sa ating wik3 na1 ni1 kay1 ng1 par kay1 par sa1 laban kay1 laban sa1 sa harp1 sa ilalim1 sa may1 mul sapl1 dapit dako1 hanggn1 ayon alinsunod1 at bagay sa1 tungkl sa4 ,g4 ,kailn gingamit ang baw't is8 ,n4 ,isishn natin ang pagpapaliwanag3 ,gingamit ang na kung pinaglalakip ang dalawng bagay na1 ang is'y nuukol sa is1 hal43 bahay na pawid1 aklt na mapul1 tubig na malinaw4 ,dapat matant na itng pang-ukol na na ay inillagy na na kailan ma't ang unang salit bagay ay nagtataps sa pangtinig1 liban lamang sa n4 ,kung nagtataps namn sa tingig 7 vocal71 ang na ay nagigng ng1 na isinusugpng sa unang salit1 gaya ng3 magandng bar1 dakilng asal1 malakng bahay4 ,kung nagtataps sa n1 ang na ay nagigng g lamang na isinusugpng din sa unang salit1 gaya ng3 bayang marangl1 kundimang marikt1 tugtugang masay4 ,gingamit ang ni kailan ma't pinaglalakip ang isng bagay na an man sa isng ngalan ng tong kinaukulan nagmamayar1 hal43 bahay ni ,tasio1 alak ni ,ayala1 aklt ni ,huan4 ,gingamit ang kay kailan ma't pinagsasama ang isng salitng nagbabady ng an mang layon sa ngalan ng tong paglalayunan1 hal43 tumir kay ,luis1 dumalaw kay ,mariano1 tumungo kay ,pedro4 ,gingamit ang ng kailan ma't ibig pagsamahin ang isng bagay kasangkapan sa isng kapw bagay ngalan ng katungkulan na siyng kinaukulan nagmamayar1 hal43 haligi ng bahay1 tungk ng kaln1 bayabas ng tao1 aklt ng abogado1 panitik ng mnunult4 ,kung minsa'y hind na nillagyn ng ng1 hal43 ,panulat-babae1 timpalk-kagandahan1 atbp4 ,gingamit ang sa kailan ma't nais pagsamahin ang isng salitng nagsusulit ng an mang layon sa ngalan din ng an mang bagay na pinaglalayunan1 hal43 lumangy sa tubig1 sumaky sa bangk1 tumungo sa bukid1 tumir sa bundk4 ,gingamit din ang sa kailan ma't pinaglalakip ang an mang bagay sa bayang kanyng pinanggalingan1 hal43 tubig sa ,marilw1 tabako sa ,kagayn1 tao sa ,bisay1 kumot sa ,iloko1 bar sa ,kalibo1 ,birhen sa ,mulawin1 atbp4 ,sa bagay na it'y madals din namng hind na lagyn ng sa1 dil kay'y sa pamamagitan lamang ng pang-anib 7 ligazn71 hal43 tubig ,marilw1 kumot ,iloko1 tabakong ,kagayn1 taong ,bisay1 barng ,kalibo1 atbp4 ,gingamit ang par kay kung ibig pagsamahin ang isng bagay ngalang tiyk sa isng ngalan namn ng tao na kanyng kinaukulan1 hal43 itng mangg'y par kay ,luis1 yang saging ay par kay ,binong1 si ,mameng ay par kay ,huan1 si ,anong ay par kay ,binay4 ,gingamit namn ang par sa kailan ma't pinagsasama ang isng bagay ngalan sa isng bagay na kanyng kinaukulan1 hal43 ,ang ,pilipinas ay par sa mga pilipino1 ang babae ay par sa lalaki1 ang ank ay par sa in1 ang tao ay par sa bayan1 ak'y par sa iy1 si ,huan ay par sa pus4 ,gingamit din ang laban kay kailan ma't nais pagsamahin ang isng bagay ngalang tiyk sa isng ngalan ng tong kinakalaban kakalabanin1 hal43 ,si ,jeffries laban kay ,johnson1 ang suiso'y laban kay ,rak1 si ,kuls ay laban kay ,ninoy4 ,gingamit ang laban sa kailan ma't pinagsasama ang isng bagay ngalan sa isng bagay na kanyng kinakalaban1 hal43 ang pus'y laban sa so1 ang ahas ay laban sa dag1 ang tao'y laban sa hayop1 si ,lucio'y laban sa tigre1 ang ,rusia'y laban sa ,hapn1 ang ,espanya'y laban sa ,maruekos4 ,ang kgamitn ng ib pang pang-ukol ay d na dapat pagpaliwanagan1 sapagk't hind lubhng kahirapang gawn4 ,,xxxiv ,,kabanata ,salitng ,pangbigks 7 ,conjuncin7 ,,gur4 ,an ang salitng pangbigks8 ,,nag-,,aaral4 ,pangbigks ay isng pangkt bahagi ng kaisipn na siyng gingamit sa pagbibigks pagsasama ng mga pangungusap at ng mga kaisipn1 hal43 ,si ,lucio ,,at si ,pedro ay kapuw mabuti2 si ,lukas ay mayaman1 ,,ng,,un',t maramot2 siy'y hind paroron1 ,,sapagk',t may sakt4 ,g4 ,upng magkabukdbukd ang ib't ibng ur ng mga pangbigks sa an it dapat hatin8 ,n4 ,dapat hatin sa mga ktawagng sumsund3 pangbigks sa pag-is 7 copulativa71 sa paghihiwaly 7 disyuntiva71 sa pagsubal 7 adversativa71 sa pagtikm 7 condicional71 sa pagdadahiln 7 causal71 sa pagpapatuly 7 continuativa71 sa pagpaparis 7 comparativa71 sa paglalayon 7 final7 at sa pagtatam 7 ilativa74 ,,pangbigk,s ,,sa ,,pag-,,is ,g4 ,an ang pangbigks sa pag-is at aln ang kanyng saklw8 ,n4 ,ang salitng gingamit lamang sa pagsasama ng isng pangungusap sa kapuw1 kay'y sa dalawng kaisipn4 ,ang kanyng saklw ay it3 at1 sak1 pat1 sampu1 ni1 man4 ,g4 ,san gingamit ang at8 ,n4 ,gingamit ang at sa mga salit sa mga kaisipng nagsasad ng pagpapatoto1 hal43 ang tao ,,at ang hayop ay kapuw kinapl ng ,lumikh2 si ,mariano ,,at si ,antonio ay kapuw marunong2 ang pagmmahl sa ating wik ay isng banl na gaw ,,at ang gumgamit sa kany'y maituturing na magiting sa ating bayan4 ,pagk marami ang mga pangungusap kaisipng nagkakasundsund na pagsasamasamahin sa pamamagitan ng pangbigks at1 it'y kailangan lamang gamitin sa hulng salit kaisipn1 hal43 ang mga tao1 hayop1 langit1 lup ,,at halaman ay paraparang nilikh ng ,maykapl2 ang pagsusugl ay siyng nagpapadayukdk1 nagpapasir ng puri ,,at humihila sa katamarn4 ,kung minsa'y ang at ay paulitulit at siyng nagsasama sa dalaw tatlng salit na bumubu ng mga pangkt na ib't ib1 at ang pangkt na it'y hind kailangang dugtungn ng nsabing at1 hal43 ang lalaki ,,at babae1 bat1 binat ,,at matand1 panginon ,,at alil1 mayaman ,,at dukh ay paraparang tao na may karapatng mabuhay sa balt ng lup4 ,sa ilng salitng pangdiw1 pangturing pangwatas ay nangyayaring huwg lagyn san man ng at1 hal43 ang mga bahay1 simbahan1 tuly1 halaman ay pawng nangasir laht2 si ,pedro'y mabat1 marunong1 magand1 mayaman2 sumulong ka1 lakad1 takb4 ,kung minsan nam'y inulit sa baw't salit ang pangbigks at kah't na ya'y lubhng marami1 hal43 sinigawn ko sil ng is at dalaw at tatl at apat na sigw at hind rin mangakaring4 ,g4 ,san gingamit ang sak8 ,n4 ,gingamit itng sak sa pagbibigks din ng mga salitng nagbabady ng pagpapatoto4 ,kung talagng pakasusurin ang talagng kahulugn ng sak ay nakkatumbs ng pa na naghihiwatig ng pagdaragdg1 hal43 ang pus1 so1 baboy sak mank ay pawng mga hayop4 ,nakkatumbs din niyng madals ang pangbigks at1 hal43 ang pus1 so1 baboy at mank1 atbp4 ,malimit ding mangyari na ang sak ay idinurugtng sa at na ang kahulug'y hind rin nagbabago1 hal43 ang pus1 so1 baboy at sak mank ay pawng mga hayop4 ,dapat matant na ang kaibhn ng sak sa at ay hind yan maarng gamitin sa pagbibigks ng mga kaisipn 7 oracin74 ,g4 ,san gingamit ang pat8 ,n4 ,gaya rin ng sak na gingamit sa pagsasama ng mga salitng nagsusulit ng pagpapatoto1 baga ma't ang pat ay nagkakahulugn ng pagkaksama at hind pagdaragdg1 hal43 ,no'y payap ang dagat1 tahimik ang hangin1 pat ng ibo'y humuhuni ng bung lugd sa himpapawd4 ,kung ang pat ay hind pangungunahan ng isng pangtigil 7 coma7 ay karaniwang pangunahan ng at1 hal43 ,payap niyn ang dagat at pat ng hangi'y lubhng tahimik4 ,kung ang pat ay na sa una ng mga salit ay nakkatumbs ng pa baga ma't it'y hind rin lubhng angkp1 hal43 pat ak'y kanyng idinamay2 pat ng sandk ay iyng hinihirm2 na1 ganit ang mga katumbs na sabihin3 ak pa'y kanyng idinamay2 ang sandk pa'y iyng hinihirm4 ,g4 ,san namn gingamit ang sampu8 ,n4 ,gingamit itng katulad na katulad ng pat1 magng sa una mapalagay at magng sa gitn4 ,g4 ,an ang kgamitn ng ni8 ,n4 ,gingamit ang ni sa pagbibigks ng dalawng salit na nagbabady ng pagkakail2 at sa bagay na it ay inulit din ang ni1 kay sa una'y gingamitan ng isng pangbago 7 adverbio7 na may kahulugn ding pagkakail1 hal43 ni ak ni ikw ay hind magtatam ng kapalaran2 hind nagalit ni natuw ang aking binir4 ,sa hulng bagay na it'y maar ring sundn ng isng pangbago ang pangbigks ni na1 ang nturang pangbago ay siy ring ginamit sa una1 upng magkaron ng lalng laks ang pagtatatuw1 hal43 hind nagalit ni d natuw ang aking binir4 ,g4 ,aln ang kgamitn ng man8 ,n4 ,gingamit ang man gaya rin ng ni sa pagsasama ng dalawng salitng nagsusulit ng pagtatatuw1 baga ma't siy'y walng totong laks na tagly na paris ng ni1 hal43 ni ikw ni ak ay hind nagkpalad2 ay msasabi sa man ng ganit3 ikw ma't ak ay hind nagkpalad4 ,,pangbigk,s ,,sa ,,paghihiwal,y ,g4 ,an ang pangbigks sa paghihiwaly1 at aln ang kanyng saklw8 ,n4 ,ang salitng nagbabady ng pagkakib pagkakhiwaly pagkakabago ng dalaw maraming bagay1 mga pagkukur mga pangalan4 ,ang sinsaklw niy'y it3 1 kay1 dil kay1 magng4 ,g4 ,san gingamit ang 1 kay1 dil kay8 ,n4 ,gingamit ang sa mga salitng nagsusulit ng pagkakhiwaly1 hal43 tao hayop1 paty buhy1 ikw ak4 ,gingamit din ang sa pagpapaliwanag ng salitng sinambt na1 hal43 si ,rizal ang ,dakilng ,bayani ng mga pilipino ay pinaty ng kanyng kaaway4 ,gingamit ang kay kawangk ng lamang1 hal43 tao kay'y hayop2 paty kay'y buhy1 atbp4 ,gingamit namn ang dil kay katulad din ng kay1 hal43 bukas dil kay'y sa makalaw2 sa sbado dil kay'y sa lingg4 ,dapat matant na it'y hind malimit gamitin d gaya ng at kay4 ,g4 ,san gingamit namn ang magng8 ,n4 ,gingamit ang magng sa mga bagay na ring nasambt1 at sa kanyng paggamit ay kailangang ulitin1 hal43 magng ngayn1 magng bukas ay walng kailangan2 magng ikw1 magng ak ay is rin4 ,kailangang matant na kung pinag-ulitulit itng magng ay karaniwan nang pag-itanan ng pangbigks na 1 hal43 magng sa lakad1 magng sa takb magng sa langy ay wal kang magagaw4 ,,pangbigk,s ,,sa ,,pagsubal ,g4 ,an ang sinasaysy ng pangbigks sa pagsubal8 ,n4 ,ang salitng nagsasaysy ng ilng paglabg pagsuwy ukol sa mga nsabi at sa mga sasabihin4 ,g4 ,alnaln ang malimit gamitin8 ,n4 ,itng mga sumsund3 ngun1 dtapuw dapuw1 subal1 baga man1 kah khimn1 bagks1 kund2 hal43 ,ibig ko sanang kumain1 ngun't hind maar2 siy'y mariwas1 dtapuw't 7 dapuw't7 maramot2 ang mga lihim ng ,kalikasn ay hind maabtabt ng isip ng tao1 subal't pinagsusumikapang matark hanggng kaubduburan2 baga ma't siy'y dukh ay marangl namng tao2 kah't 7 khimn7 ak'y walng muwng ay nakababatd din ng ilng karapatng katutub sa tao2 huwg mong gawn sa ganyng paran kund sa ganit4 ,g4 ,anng kaibhn mayron ang kund sa kung d8#cb ,n4 ,hind dapat ibilang sa is ang dalawng it1 sapagk't may malakng aguwt ang kahulugn ng is't is4 ,ang kund na may isng pangungusap ay pangbigks 7 conjuncin7 at ang kung d na may dalawng salit ay pangbago 7 adverbio74 ,upng maiwasan ang pagkakalahk pagkakmal ay dapat matantng ang kung d ay maarng gawng kung hind na may isng ktuturn1 samantalng ang kund ay d maarng baguhin dagdagn4 ,halimbaw3 ,hind ikw ang tintawag ko kund 7pangbigks7 si ,pedro2 hind mo siy abutan kung d 7 kung hind7 ka magmamadal4 ,,ukol ,,sa ,,ib,,ng ,,pangbigk,s ,g4 ,an ang ibinabady ng pangbigks sa pagtikm8 ,n4 ,nagbabady ng ilng pagtikm 7 condicin7 ang nangngailangang maganp ang an mang pangyayari4 ,g4 ,alnaln ang mga pangbigks na it8 ,n4 ,ang mga it3 kung1 pag1 kapg1 pagk1 kailan man1 yamang yayamang4 ,halimbaw3 kung ibig mong matuto ay mag-aral ka2 kapg ikw'y natulog ak ay als2 pagk ak'y sumusulat ay huwg kang magalw2 makapaglalar ka1 kailan ma't natapos mo ang iyng ginagaw2 tuwng babasa ka'y babasa rin ak2 yamang 7 yayamang7 ak'y sinaklolohan mo1 kit nam'y pagpapalin4 ,dapat mabatd na ang pangbigks kung ay hind nagbabady kung minsan ng pagtikm kund ng pag-alinlangan1 hal43 kung sino ak8 kung araw bukas8 ,dapat ding mabatd na ang mga salitng sa tuw tuw na ay katulad din ng pangbigks na tuw4 ,g4 ,an ang pangbigks sa pagdadahiln8 ,n4 ,ang salitng ipinangunguna sa mga kaisipng nagbibigy ng dahiln katuwiran sa an mang bagay na sinambt4 ,ang kanyng saklw ay it3 sapagk't pagk't1 palibhas2 hal43 hind siy makapasok1 sapagk't 7 pagk't7 may sakt2 siy'y marunong ngayn1 palibhas'y pinag-aral siy ng kanyng magulang4 ,g4 ,an ang pangbigks sa pagpapatuly8 ,n4 ,ang salitng gingamit sa pagpapatuly pagtulong sa kaisipn1 at it3 kung gayn1 kay ng2 hal43 ,ipinangangaral ko sa iy1 kung gayn1 na huwg mo nang gagawn sa mulmul2 kay ng1 nang huwg tayong madakp ay huwg kang maingay4 ,g4 ,an ang kahulugn ng pangbigks sa pagpaparis8 ,n4 ,yang salitng nagsusulit ng pagpapara pagtutulad ng isng bagay na talinghag sa isng kaisipng talinghag rin1 at nit3 kung paano1 gayn1 gayn din1 hal43 kung paano ang kadilimn ng panginorin kung nagbabalng umuln1 ay gayn 7 gayn din7 ang kalaban ng katuwiran sa ibabaw ng lup4 ,g4 ,an ang ktuturn ng pangbigks sa paglalayon8 ,n4 ,yang salitng inillagy sa una ng isng kaisipn na siyng nag-ulat ng layon nas ng is ilng kaisipng nangaun1 at nit3 upng1 nang1 par1 hal43 ,nagsisikap siy sa paggaw upng mabuhay2 nag-aral ang tao nang dumunong2 naghahanap-buhay ak par sa kagalingan mo4 ,g4 ,an ang kahulugn namn ng pangbigks sa pagtatam8 ,n4 ,ang salitng gingamit sa pagtatam pagkakaron ng isng kabagayn hinggl sa mga bagay na naipahiwatig na1 at nit3 kung gayn kung magkagayn2 hal43 ,wal kang puknt sa pagtatapon ng salap sa mga bagay na walng kabuluhn1 kung gayn 7 magkagayn7 ay drating ang araw ng iyng pagtangis at pagsisisi4 ,,talabab,,an #cb ,sa ikailag sa pagkakmal ng dalawng it ay inakal kong tumpk na ang kund 7pangbigks7 ay isulat lamang ng ganit ng walng g sa gitn1 at ang kung d 7pangbago7 ay ganit namn dapat gawn4 ,,xxxv ,,kabanata ,salitng ,pangdamdm 7 ,interjeccin7 ,,gur4 ,an ang salitng pangdamdm8 ,,nag-,,aaral4 ,pangdamdm ay siyng khulhulihang pangkt bahagi ng kaisipn na siyng gingamit sa pagbabady ng mga sarsarng bagay na nangyayari sa ating damdamin na nillikh ng ating namamalas1 nariring1 nagugunit1 nararamdamn1 ninanas inibig4 ,g4 ,an ang talagng salitng pangdamdm8 ,n4 ,ang ganp na pangdamdm ay mga sigw hibk na hind halos mawatasan1 sapagk't ang isng pagkagulat pagkatakot ay biglng ibinibigks sa ating damdamin na walng ibng nasng sabihin kund ang kanyng namalas nading na kagulatgulat kataktak1 kay't ang mga pangdamdm ay nagkakatulad halos sa mga gingamit ng ib't ibng wik4 ,g4 ,aln ang mga pangdamdm na karaniwan sa ating wik8 ,n4 ,itng mga sumsund3 ,ab61 ah61 oh61 ay61 bah61 ary61 ayn61 hoy61 ab ko61 in ko6 nak61 ss61 pshe61 sits61 uy61 ping61 atbp4 ,mayron pang maraming pangdamdm na nagbuhat sa ib't ibng pangkt ng kaisipn gaya ng dal61 lakad61 sulong61 tab61 ilag61 sayang61 naw61 urong61 tayo na61 halina61 hilat61 ikw pal61 buti ng61 buwisit61 sawng palad61 kah't manawar61 ,dios ko6 atbp4 ,mayron pa ring pangdamdm sa ating wik na mga bubu nang pangungusap na nagbabady ng pagtatak panunump pagtutungayw1 gaya ng3 kay daming tao6 kay dunong mo6 kay laks niy6 sumpa ko6 saks ko ang langit6 saks ko ang lup6 tinamaan ka ng kulg6 tamaan ka sana ng hangin6 kanin ka ng buwaya6 lamunin ka ng lup6 atbp4 ,iln sa mga pangdamdm ay karaniwang inulit upng magkaron ng lalng laks sa pagsusulit pagdaramdm1 gaya ng sulong sulong61 lakad lakad61 tab tab61 hala hala61 dal dal61 ab ab61 ay1 ay6 atb4 ,,xxxvi ,,kabanata ,ukol sa ,pagbabawas 7 ,sncopa7 ,,gur4 ,an ang tintawag na pagbabawas8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na pagbabawas ang salitng binawasan inalisn sa gitn ng ilng titik1 pantg kung minsan1 upng magkaron ng madalng pagbigks kay'y nang lalng gumand at tumams ang ating sariling wik1 hal43 sa matuwd ay matwd1 sa sakayan ay sakyn1 sa atipn ay aptn1 sa buhusan ay busan4 ,g4 ,aln ang mga tuntuning sinsund ukol dito8 ,n4 ,ang mga tuntunin ptakarn sa mga salitng pagbabawas ay itng mga sumsund3 ,una4--,ang mga salitng may tatl1 apat iln mang pantg 7 slaba7 na sa gitn niy'y may magkasiping na uw ay maarng alisn ang u1 at sa ganit'y nbabawasan namn ng isng pantg ang nturang salit1 hal43 sa kapuw ay kapw1 sa takuwl ay takwl1 sa kluluw ay klulw1 sa biguwasn ay bigwasn1 sa kaluwalhatian ay kalwalhatian4 ,dapat mabatd na hind maarng bawasan ang mga salitng may dalawng pantg1 gaya sa halimbaw ng huwg1 tuwd1 duwg1 tuw1 tuwd1 tuw1 buwl1 buwg1 atbp4 ay d magagawng hwg1 twd1 dwg1 tw1 twd1 tw1 bwl1 bwg4 ,ikalaw4--,ang mga salitng may tatl1 apat iln mang pantg na sa gitn nit'y may magkasiping na iy ay maarng alisn ang i1 at sa dahilng it'y nbabawasan ng isng pantg ang nsabing salit1 hal43 sa pasiy ay pasy1 sa akiyt ay akyt1 sa kudiyap ay kudyap1 sa kabiyawan ay kabyawan1 atbp4 ,dapat ding matant na hind maarng bawasan ang may dalawng pantg paris sa halimbaw ng tiyp1 tiyk1 biyk1 liyg1 atbp4 ay d magagawng tyap1 tyak1 byak1 lyag4 ,ikatl4--,ang ilng pangungusap na may apat lim iln mang pantg na sa gitn nit'y may magkasiping na tingig 7 vocal7 na magkatambl1 ang is'y maarng alisn1 at sa bagay na it'y nbabawasan namn siy ng isng pantg1 hal43 ,ikaapat1 ikaanim1 katotoohanan1 atbp4 ay ginagawng ikapat1 ikanim1 katotohanan4 ,ikaapat4--,ang mga salitng ugt na nsusugpungn ng in an ay karaniwang mawal maals ang hulng tingig ng nturang ugt1 hal43 sa gawin ay gawn1 sa basn ay basn1 sa batahn ay bathn1 sa sunurn ay sundn1 sa hatirn ay hatdn1 sa sakayan ay sakyn1 sa bukurn ay bukdn1 sa sakitan ay saktn1 atbp4 ,ikalim4--,ang iln sa mga salitng ugt bukd sa binabawas inals ang kanyng hulng tingig 7 vocal7 ay nagkakapalitan pa ng mga pangtinig 7 consonante71 hal43 sa atipn ay aptn1 sa silirn ay sidln1 atbp4 ,ikaanim4--,ang iln sa mga ugt ay nwawal kung minsan sa gitn ang isng bung pantg 7 slaba71 kay'y ang dalawng titik lamang1 hal43 sa buhusan ay busan1 sa hihipan ay hipan1 sa kuhanin ay kunin1 sa datingan ay datnn1 sa hintayn ay hintn1 atbp4 ,ikapit4--,kung minsan1 ang salitng ugt ay hind nbabawasan kund nararagdagn ng ilng titik kailan ma't sinusugpungn ng in an1 ka-an1 hal43 sa tawa ay tawa,n,a,n1 sa toto ay katoto,h,a,n,a,n1 atbp4 ,dapat matalasts na itng hulng tuntuning it ay bihibihirng mangyari4 ,at dapat ding matant na ang pagbabawas 7 sncopa7 ay tangng magagamit sa mga salitng pinahihintulutan ng tuntunin at ng mga karaniwang pagbigks4 ,,xxxvii ,,kabanata ,hinggl sa ,pangdulo 7 ,desinencia7 ,,gur4 ,an ang tintawag na pangdulo8 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na pangdulo ang an mang any 7partcula7 ilng titik kay na siyng idinudulo isinusugpng sa mga ib't ibng salit na nagkakaron namn ng sarisariling kahulugn sang-ayon sa pangdulong isinusugpng4 ,g4 ,san magbubuhat ang mga pangdulong it8 ,n4 ,ang ,wikng ,tagalog baga ma't mayamang mayaman na sa sarsarng any na siyng tumutulong sa ating mga salit ay nangngailangan pa ring humirm sa ibng wik ng mga any pangdulo na hind matumbasn sa ating sariling wik4 ,ang mga pangdulong it na nanggaling sa kastil ay kailangan ngng hiramn natin at ipalagy na parang sariling ar samantalng hind pa tayo nakakatukls ng mga anyng maitutumbs sa kaniy1 sapagk't malimit gamitin sa ating dil ang mga salitng nturan na nsusugpungn ng sarsarng any4 ,g4 ,alnaln ang mga pangdulong dapat tanggapn8 ,n4 ,ang mga salitng kinasasangkapn nit na karaniwang gamitin sa ating wik ay siyng tangng marapat tanggapn4 ,ngun't kung ang nturang salit ay kinasasangkapn ng mga pangdulong maarng makayuwis mapagkamaln sa ib1 kay'y may katumbs maarng tumbasn sa ating wik ng ibng pangungusap ay hind kailangang mapalakip sa mga pandulong ating hihiramin na kinaroroonn ng mga salitng hirm na ating arin3 ano gaya ng amrikano1 aglipayano1 romano4 ino pilipino4 ante komandante1 protestante4 ente teniente4 ero tabakero1 bangkero1 labandero4 ario diksionario1 silabario1 kalendario4 or emperador1 doktor1 gobernador4 tris emperatris1 matris4 ia demokrasia4 a pilosopa1 anarka1 tranba4 idd unibersidd1 elektrisidd4 ik elektrik1 katolik1 apostolik4 ik gramtik1 matemtik1 politik4 ista makinista1 aparatista4 ismo katolisismo1 anarkismo1 espiritismo4 ado komisionado1 konsulado1 abogado4 ap sinematograp4 ura agrikultura1 agrimensura4#cc ,g4 ,an ang sukat msabi ukol sa mga pangdulo8 ,n4 ,na1 ang iln sa kany'y maarng gamitin ang hugis babae 7 forma femenina71 gaya ng sa pilipina1 amerikana1 katlik1 tabakera1 labandera1 atbp4 ,,talabab,,an #cc ,ang mga pangdulong it ay sinip ko kay ,g4 ,eusebio ,daluz na nagkaron lamang ng kauntng pagbabago4 ,,ikatl,,ng ,,bahagi ,paglalakip ,sintaxis ,i ,,kabanata ,ang ,paglalakip at ang kaniyng saklw ,,gur4 ,an ang ktuturn ng ,paglalakip8 ,,nag-,,aaral4 ,ang bahagi ng ,balaril na nagtutur ng mga kaparaann ukol sa pagbubu paglalakiplakip ng ilng salit sa kapuw salit sa ikayayarng tumpk ng mga kaisipn 7 oracin74 ,g4 ,ang ,paglalakip1 sa an nabbahagi8 ,n4 ,nabbahagi siy sa tintawag na liks 7 regular7 at likh 7 figurada74 ,g4 ,an ang paglalakip na liks8 ,n4 ,ang mga tuntunin sa paglalagy ng mga pangungusap sang-ayon sa katutubng hany ng mga pagkukur4 ,g4 ,at an ang paglalakip na likh8 ,n4 ,ang mga ptakarng lumalabg sa paglalakip na liks1 na nagbabady ng mga kaparaann sa matuwd na pagpapalitpalit ng mga salit upng magkaron ng laks at gand ang mga pangungusap kaisipn4 ,g4 ,ilng bagay ang kailangan upng mayar mabu ng tumpk ang isng kaisipn8 ,n4 ,tatl3 pagkakaayon 7 concordancia71 paghahar 7 rgimen7 at pagbubu 7 construccin74 ,,ii ,,kabanata ,ukol sa pagkakaayon 7 concordancia7 ,,gur4 ,an ang tintawag na pagkakaayon8 ,,nag-,,aaral4 ,ang pagkaksalig ng mga pangungusap sa ib't ibng pangkt bahagi ng kaisipn4 ,g4 ,paano ang pagkakaayon ng pang-akby 7 artculo7 sa pangdiw 7 sustantivo78 ,n4 ,sa ,wikng ,tagalog1 palibhas ang mga salit ay walng tagly na kiys 7 gnero7 kung sa kanyng sarili lamang1 kay't ang pang-akby ay walng kailangang gamitin magng sa ngalan bagay na tumutukoy sa lalaki kay'y sa babae1 hal43 ,si ,pedro1 si ,luisa1 ang am1 ang in1 ang pus1 ang so1 atbp4 ,ngun't kung bumabanggt sa bilang 7 nmero7 ay kailangang gamitin ang si at ang sa is1 at sin at ang mga sa dalaw marami1 hal43 ,si ,lucio1 ang bulaklk 7kung tumutukoy sa is72 sin ,lucio at ,huan1 ang mga bulaklk 7kung bumabanggt namn sa dalaw marami74 ,g4 ,paano ang pagkakaayon ng pangturing 7 adjetivo7 sa pangdiw 7 sustantivo78 ,n4 ,ang pagkakaayon ng dalawng it ay msasabing walng kabuluhn1 sapagk't maar silng pagsamahin kah't na ang is'y tumutukoy sa lalaki at ang ikalaw'y sa babae1 bligtaran1 hal43 mabuting am1 mabuting in1 magandng dalaga1 magandng binat4 ,kung tumutukoy sa bilang 7 nmero7 ay kailangang tantin kung sa an bumabanggt1 hal43 malantg na dalir1 malinaw na salamn1 kung sa is2 kung sa dalaw marami ay nagigng3 malalantig na dalir1 malilinaw na salamn4 ,g4 ,sakalng mayrong dalaw higt na pangdiw na tumutukoy sa bilang na is 7 singular71 at ang mga it'y isasama sa isng pangturing lamang1 sa an it dapat ilagy8 ,n4 ,dapat ilagy sa bilang na dalaw marami 7 plural74 ,kung ang pangturing na isasama ay mayhal ay inulit lamang ang unang dalawng titik ng unang pantg ng ugt1 hal43 ,si ,kuls at si ,lucio ay marurunong2 ang mangg at ang santl ay matatams4 ,kung pangturing namng dalisay ay pinangungunahan ng mga1 hal43 ,si ,luisa at si ,mara ay mga pangit2 ang so at pus ay mga duwg4 ,g4 ,paano namn ang pagkakaayon ng pangtay 7 pronombre7 sa pangdiw 7 sustantivo78 ,n4 ,kung tungkl sa kiys 7 gnero7 ay hind kailangang mapasama sa aln man1 hal43 it'y lalaki1 it'y babae1 atbp4 ,kung tungkl sa bilang ay kailangang ialinsunod sa tumutukoy ng salit1 hal43 ak'y tao1 it'y saging1 sa is2 ak'y mga tao1 it'y mga saging1 kung sa dalaw marami4 ,g4 ,paano ang pagkakaayon ng pangwatas 7 verbo7 sa pangdiw 7 sustantivo78 ,n4 ,ang pangwatas na karaniwan sa ,wikng ,tagalog ay walng kailangang malakip sa pangdiw kah't na it'y nagtatagly ng an mang bilang 7 nmero7 at katawn 7 persona71 hal43 ang ibon ay kumakain1 ang mga ibon ay kumakain2 si ,pedro ay sumulat1 sin ,lucio ay sumulat4 ,ngun't may ilng pangwatas na ang karamiha'y nagbubuhat sa anyng 8ma01 na kailangang isalig kung sa anng bilang tumutukoy1 hal43 ang pus ay nagisng1 ang mga pus ay nangagisng2 ang tao ay natatalisod1 ang mga tao ay nangatatalisod4 ,sa unang halimbaw1 ang pangwatas na nagisng ay na sa bilang na is 7 singular7 na naayon sa pangdiwng pus na nasa gayn ding bilang4 ,sa ikalaw ang nangagisng ay na sa bilang na dalaw marami 7 plural7 na naayon namn sa mga pus na nasa bilang ding dalaw marami4 ,g4 ,paano namn ang pagsasama ng pangtayng kinatawn 7 relativo7 sa salitng pangdiwng nuun sa kany 7 antecedente78 ,n4 ,pagsasamahin sil sa pamamagitan ng bilang 7 nmero71 na ang pangtayng kinatawn ay dapat ibatay sa pangdiwng nuun1 hal43 ,tinawag ko ang bat1 at it ay lumapit agd4 ,ang pangdiwng bat ay na sa bilang na is kay't ang pangtayng it ay na sa gayn ding bilang4 ,kung sabihin namng3 ,tinawag ko ang mga bat1 at ang mga it'y lumapit agd4 ,ang salitng mga bat ay na sa bilang na dalaw marami1 kung kay namn ang pangtay'y inilagy din sa nturang bilang3 mga it4 ,,iii ,,kabanata ,hinggl sa paghahar 7 rgimen7 ,,gur4 ,an ang tintawag na paghahar8 ,,nag-,,aaral4 ,ang kaukuln ng ilng pangungusap sa iln ding pangungusap ng kaisipn4 ,g4 ,an ang kahulugn ng salitng naghahar 7 regente7 at ng salitng pinaghaharan 7 regido78 ,n4 ,salitng naghahar ang nangngailangan ng isng pangungusap upng bumu ng kaisipn2 salitng pinaghaharan ang bumubu ng nturang kaisipn na siyng nuukol sa naghahar4 ,halimbaw3 ,ang bar ni ,pedro4 ,bar ay salitng naghahar1 sapagk't siyng nangunguna umakby sa pangdiwng si ,pedro sa pamamagitan ng pang-ukol 7 preposicin7 ni1 at si ,pedro ay salitng pinaghaharan1 sapagk't nuukol sa pangdiwng bar4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangdiw sa kapuw pangdiw8 ,n4 ,sa pamamagitan ng isng pang-ukol 7 preposicin71 hal43 bahay na bat2 aklt ni ,lucio2 lup ng magsasak2 si ,huan laban kay ,kuls2 ang tao'y laban sa hayop2 ang buhay ay par sa bayan2 si ,mara'y par kay ,mameng4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangdiw sa pangturing8 ,n4 ,sa ib't ibng kaparaann3 una1 sa pamamagitan ng pang-ukol na1 hal43 tubig na malinaw1 bahay na malak2 ikalaw1 sa pamamagitan ng pang-anib 7 ligazn7 ng1 hal43 babaing magand1 lalaking makisig2 ikatl1 sa pamamagitan din ng pang-anib g1 hal43 bayang marangl1 tapayang munt2 at ikaapat1 sa pamamagitan ng salitng ay1 hal43 ,si ,pedro ay masam1 si ,lucio ay marunong4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangdiw sa pangwatas8 ,n4 ,sa pamamagitan din ng salitng ay1 hal43 ,si ,kuls ay bumabasa2 si ,lucio ay susulat2 ang ibon ay umaawit2 ang dag ay kumakalusks2 ang bat ay umiyk4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangturing sa pangdiw8 ,n4 ,sapagk't sa ating wik ay walng kailangang mapaun mapahul kay ang aln man sa dalawng it1 kung kay ang paghahar ng pangdiw sa pangturing ay hind lubhng nagkakalay sa paghahar namn ng pangturing sa pangdiw1 at sa katunaya'y binubu it sa pamamagitan din ng na1 ng1 g1 hal43 marikt na bahay2 masarp na mangg2 magandng dalaga2 masamng tao2 matisng hayop2 masintahing magulang4 ,ang paghahar ng pangturing sa pangdiw ay nagaganp din sa pamamagitan ng mga pang-akby na si at ang1 hal43 mabaksk si ,celso1 matapang si ,yoyong1 maasim ang santl1 matams ang mabulo1 mapat ang duhat4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangturing sa pangwatas na nasa pangbady8 ,n4 ,natutupad it sa ib't ib ring kaparaann3 ,una1 sa pamamagitan ng salitng kung1 hal43 madal kung bumasa1 maikl kung sumulat1 mabab kung humagis2 ikalaw1 sa pamamagitan ng na1 hal43 masipag na mag-aral1 marunong na maglar1 madalang na lumakad2 ang kadalasn nit'y hind na nillagyn ng na1 gaya ng3 masipag mag-aral1 marunong maglar2 ikatl1 sa pamamagitan ng ng1 hal43 mahabng magsalit1 payapng mangusap1 masamng tumakb2 at ikaapat1 sa pamamagitan ng g1 hal43 matuling lumakad1 mahinhng kumilos4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangturing sa pangtay8 ,n4 ,sa pamamagitan ng pang-ukol 7 preposicin7 sa1 hal43 magand sa akin1 pangit sa iy1 maramot sa kany4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangwatas sa pangdiw8 ,n4 ,laht halos ng mga pangwatas ay may tagly na isng pangdiw 7 sustantivo7 pangtay sa ngalan ng tao 7 personal74 ,magaganp ang paghaharng it kung pangwatas na pangbalak sa mga parang sumsund3 una1 kung ang pinaghaharan ay tumutukoy sa ngalan ng tao ay sa pamamagitan ng kay1 hal43 ,umibig siy kay ,mara1 paron ka kay ,huan1 nakikain siy kay ,lucio2 ikalaw1 kung tumutukoy sa ngalan ng bagay ay sa pamamagitan namn ng sa1 hal43 tumakb siy sa bayan1 lumay kay sa sugl1 kumain ka sa hand4 ,kung pangwatas na pangtiyk1 ang paghahar nit sa pangdiw ay mtutupd sa pamamagitan ng si kailan ma't nagbabady ng ngalan ng tao1 hal43 ,iibigin niy si ,mameng1 tutulungan ko si ,karlos1 parunn mo si ,yoyong4 ,kung nagbabady namn ng bagay ay sa pamamagitan ng ang1 hal43 pitasn mo ang bulaklk1 hinukay niy ang lup1 papag-aralin niny ang bat4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangwatas sa kapuw pangwatas8 ,n4 ,sa tatlng kaparaann3 ilagy ang pangwatas na pinaghaharan 7regido7 sa pangbady1 sa panghiwatig1 sa pangsukob4 ,g4 ,kailn inillagy ang pangwatas sa pangbady8 ,n4 ,ginaganp it kailan ma't ang ktuturn ng pangwatas na pinaghaharan ay nuuw sa nais hangd ng pangulo 7 sujeto7 ng pangwatas na naghahar 7 regente71 hal43 ,si ,lucio ay ibig kumain2 ang bat'y ibig maglar4 ,sa mga halimbawng it1 ang mga pangbadyng kumain at maglar na siyng mga pangtungo 7 complemento7 ng kaisipn ay nagsusulit ng nais hangd ni ,lucio at ng bat na siy namng kanyng pangulo 7 sujeto74 ,may maraming pangwatas1 lalng lal na ang mga binayby sa anyng 8ma0 ay nangngailangang pag-itanan ng mga pangbigks na upng par nang1 hal43 ,ak'y umals upng mangisd2 sil'y nakilaban par magwag2 kumain nang mabusg4 ,g4 ,kailn inillagy ang pangwatas sa panghiwatig 7 indicativo78 ,n4 ,inillagy dito kailan ma't nagkakib ang mga pangulo 7 sujeto7 ng mga pangwatas na naghahar at pinaghaharan1 at nangngailangang pag-itanan ng pang-ukol na1 kay'y ng mga pang-anib 7 ligazn7 ng1 g1 hal43 ang ,dios ay nagnanais na bumuti ang tao2 ang gur ay nagnanasng dumunong ka2 ating sabihing sumulat siy4 ,g4 ,kailn namn inillagy ang pangwatas sa pangsukob8 ,n4 ,paris din ng sa panghiwatig1 na1 nangyayari kailan ma't nagkakib ang mga pangulo 7 sujeto71 baga ma't dito'y sa pamamagitan ng kung na siyng tand sa ating wik ng ganitng ayos1 ng mga pangbago 7 adverbio71 hal43 mag-aral siy kung ibig mo2 sil'y kakain kailan ma't sumigw ka2 drating ang iyng ank kailan ma't nais mo4 ,g4 ,paano ang paghahar ng pangwatas sa pangbago8 ,n4 ,laht halos ng mga pangwatas ay napaghaharn ng mga pangbago2 at ang mga it'y nuukol sa pangwatas1 gaya rin namn ng nangyayari sa pangturing at pangdiw4 ,ang pangwatas baga ma't siyng salitng lubhng mahalag sa laht ng wik ay walng ibinabadyng an man kund ang kanyng nais1 ginagaw1 dinaramdm atbp4 ng pangulo 7 sujeto7 na kanyng kaakby2 at ang pangbago 7 adverbio7 ay siyng nagpapliwanag ng mga kilos pinangyarihan ng ktuturn ng pangwatas sa ib't ibng bahaging saklw niy2 at sa pagkaganp ng paghaharng it'y kailangang pagitnan ng na1 ng1 g1 sang-ayon sa dapat kaukuln at kung minsa'y kah't wal nit1 hal43 ak'y nagisng na maaga2 si ,luis ay bumabasang mabuti2 ang bat'y bumahng malaks2 ak'y paririto bukas4 ,,iv ,,kabanata ,tungkl sa pagbubu 7 construccin7 ,,gur4 ,an ang tintawag na pagbubu8 ,,nag-,,aaral4 ,ang ayos hany na dapat sundn ukol sa paglalagy ng mga pangungusap sa kaisipn4 ,g4 ,paano ang pagbubu ng pang-akby 7 artculo78 ,n4 ,dapat na iunng palag sa mga pangdiw1 hal43 si ,lucio1 si ,mameng1 sin ,milng1 ang lup1 ang aklt1 ang mga bulaklk4 ,g4 ,maar bagng singitan ng an mang salit sa gitn ng pang-akby at pangdiw8 ,n4 ,oo p2 maarng isingit ang isng pangturing 7 adjetivo71 hal43 ,ang mabuting tao2 ang magandng ibon2 si matandng ,lucio2 si hukm ,yusay4 ,g4 ,paano ang pagbubu ng pangdiw 7 sustantivo78 ,n4 ,kung pangtukoy ng pangwatas1 ay maarng mapaun mapahul1 hal43 si ,kuls ay maglalar1 maglalar si ,kuls4 ,kung panglayon pangtungo 7complemento7 ay dapat ilagy sa hul1 hal43 ang in'y nagmmahl sa mga mabat4 ,g4 ,anng salit ang maarng isingit sa gitn ng pangdiw at pangwatas8 ,n4 ,ib't ib png mga salit1 kay't nrarapat na isishn3 ,una4--,maarng isingit ang is pang pangdiw sa pamamagitan ng may wal1 hal43 isng lalaking may salakt ay namalas ko2 isng babaing walng tapis ay tumatakb4 ,ikalaw4--,maarng isingit ang isng salitng pangturing 7 adjetivo71 hal43 ang tong masam ay ibig sa sugl1 ang mga dalagang magagand ay inibig ng mga binat4 ,ikatl4--,maarng isingit ang isng pangturing na may akibat kasamang ibng pangdiw na issalig it sa paghahar 7 rgimen71 hal43 ang tong mahilig sa sugl ay maghihirap na palag2 ang handng pun sa mga ulam at sa mga matams ay nakalilit sa isng kumakain4 ,g4 ,paano ang pagbubu ng mga pangtay sa ngalan ng tao 7 personal78 ,n4 ,mangyayaring mapaun mapahul alinsunod sa mibigan1 lamang ay dapat alamn ang kanyng pagkakabagobago1 hal43 ak'y babasa1 babasa ak2 ikw ay susulat1 susulat ka2 sil'y kakain1 kakain sil4 ,dapat mabatd na sa ayos pang-utos 7 imperativo7 ay dapat ipagpahul1 hal43 ,lumakad ka1 tumakb kay1 mag-aral sil4 ,g4 ,paano ang pagbubu sa mga pangdamdm 7 interjeccin71 kay'y sa mga kaisipng paputl8 ,n4 ,dapat na iun sa pangwatas ang mga nsabing pangdamdm1 mga kaisipng paputl1 hal43 ,si ,milng--oh anng alw6--ay drating bukas2 ang hulng palabs--dapat mong isaisip--ay matatapos sa gabng it4 ,g4 ,paano ang pagbubu sa salitng ay8 ,n4 ,binubu sa maraming kaparaann3 una1 sa pagbubu ng dalawng pangdiw1 hal43 ,si ,mariano ay manggagaw1 si ,binong ay mnunult2 ikalaw1 sa pagbubu ng isng pangdiw at isng pangturing1 hal43 ang santl ay matams1 ang bulaklk ay magand2 ikatl1 sa pagbubu ng isng pangdiw at isng pangwatas1 hal43 ,si ,huan ay susulat1 ang araw ay tumatakb4 ,g4 ,paano ang pagbubu ng pangwatas sa kapuw pangwatas8 ,n4 ,ang paghahar ng pangwatas ay hind maarng lumamps sa pangdiw 7sustantivo7 sa pangtay 7pronombre7 kund sa kapuw pangwatas din1 at ang mga salitng idinaragdg dito ay may sariling paghahar 7 rgimen71 hal43 ,ibig niyng maglar ng kalumbibt1 sil'y nakihamk upng magtagumpy sa kalaban4 ,v ,,kabanata ,ukol sa mga kaisipn 7 oracin7 ,,gur4 ,an ang tintawag na kaisipn 7 oracin78 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na kaisipn sa ,balaril ang dalaw1 ang kabuan ng mga pangungusap na nagbabady ng isng ganp na pagkukur4 ,g4 ,ilng ur mayron ang kaisipn8 ,n4 ,dalaw3 dalisay 7 simple7 at mayhal 7 compuesta74 ,g4 ,an ang kaisipng dalisay8 ,n4 ,ang binubu lamang ng isng pangwatas 7 verbo71 hal43 ,ang aklt ay nagtutur sa bayan4 ,g4 ,an ang kaisipng mayhal8 ,n4 ,ang binubu namn ng dalawng kaisipn 7 oracin71 hal43 ,huwg kang gagaw ng masam kung ayaw kang maparusahan4 ,g4 ,ang kaisipng dalisay1 sa an nabbahagi8 ,n4 ,sa tintawag na panguna at pangalaw4 ,g4 ,aln ang kaisipng panguna8 ,n4 ,ang binubu ng pangulo 7 sujeto71 pangwatas 7 verbo7 at pangtungo 7 complemento71 hal43 ,ang araw ay sumisilang sa umaga4 ,sa halimbawng it ang araw ay siyng pangulo1 sumisilang ay pangwatas at umaga ay pangtungo4 ,g4 ,aln ang kaisipng pangalaw8 ,n4 ,ang binubu lamang ng pangulo at pangwatas1 hal43 ,ang buwn ay sumisilang4 ,sa halimbaw namng it1 ang buwn ay siyng pangulo at sumisilang ang pangwatas4 ,g4 ,an ang tintawag na pangulo ng kaisipn8 ,n4 ,ang isng salit1 kabuan ng mga salit na tumutukoy sa ngalan bagay na siyng gumagaw gumaganp sa ibinabady ng pangwatas1 hal43 ,si ,lucio ay bumabasa ng aklt2 ang batng mabat ay nagtatapt sa magulang4 ,g4 ,paano ang pagkakilala sa pangulo ng kaisipn8 ,n4 ,pangunahan ang pangwatas ng tanng na sino ang8 ,iangkp natin it sa mga halimbawng nakaran1 at ganit dapat sabihin3 sino ang bumabasa8 sino ang nagtatapt8 ,ang kasaguta'y madalng mababatd na siyng pangulo ng baw't kaisipn3 ,si ,lucio sa una1 at sa ikalaw'y ang batng mabat4 ,g4 ,an ang tintawag na pangtungo ng kaisipn8 ,n4 ,ang salit1 kabuan ng mga salit na binabanggt sa ngalan bagay na siyng ginagaw ginaganp nang isinasaysy ng pangwatas1 hal43 ,si ,daniel ay gumagaw ng tinapay2 si ,yoyong ay bumibil ng mga aklt4 ,g4 ,mayrong iln ang hugis ng pangtungo8 ,n4 ,may dalaw3 tapt 7 directo7 at lik 7 indirecto74 ,g4 ,an ang tintawag na pangtungong tapt8 ,n4 ,ang ngalan bagay na tinatanggp ng tpatan ang kahulugn ng pangwatas1 hal43 ,ak'y naglulut ng isd4 ,g4 ,paano ang pagkakilala na ang pangtungo 7 complemento7 ay tumatanggp ng tpatan sa gaw ng pangwatas8 ,n4 ,makikilala sa pamamagitan ng isng pagsusur1 na1 kung ang nturang pangtungo ay maarng gawng pangulo 7 sujeto7 ng kaisipn1 na1 ang pangwatas ay illagy sa pangtiyk 7 voz pasiva74 ,ilagy natin sa bagay na it ang halimbawng si ,yoyong ay humukay ng lup1 at kung magkaganit'y magigng3 ang lup ay hinukay ni ,yoyong4 ,dahil namn dito ang lup ay pangtungong tapt na siyng tumatanggp ng tpatan sa gaw ng pangwatas4 ,g4 ,may ib pa bang kaparaann sa pagkilala ng pangtungong tapt8 ,n4 ,oo p1 sa pamamagitan ng ganitng tanng3 ,sino ang8 anng bagay8 na sinusundn ng pangtiyk na pangwatas at ng pangulo ng kaisipn4 ,halimbaw3 ,si ,huan ay sumaksk kay ,lucio2 si ,nicanor ay nagpak ng kahoy4 ,iangkp natin ang mga tanng na3 sino ang sinaksk ni ,huan8--,si ,lucio2 anng bagay ang pinagpakuan ni ,nicanor8--,ang kahoy4 ,g4 ,an ang pangtungong lik 7 indirecto78 ,n4 ,ang ngalan bagay na hind tinatanggp ng tpatan ang gaw ng pangwatas1 hal43 ,ak'y maglalakby sa ,tayabas4 ,g4 ,paano namn ang pagkakilala1 na1 ang gaw ng pangwatas ay hind tinatanggp ng tpatan8 ,n4 ,makikilala siy sa pamamagitan ng paglalagy ng kaisipn sa pangtiyk 7 pasiva71 na ang nturang pagtungo 7 complemento7 ay hind maarng ilagy sa pangulo 7 sujeto7 ng kaisipn4 ,tikmn nating ilagy sa pangtiyk ang halimbawng si ,lucio ay maglalakby sa ,tayabas4 ,kung magkaganit'y magigng3 ,ang ,tayabas ay paglalakbayn ni ,lucio at dito'y mapagkikilalang ang ,tayabas ay hind tinatanggp ng tpatan ang gaw ng pangwatas4 ,,vi ,,kabanata ,sa mga kaisipng dalisay 7 simple7 ,,gur4 ,ilng hugis mayron ang mga kaisipng dalisay8 ,,nag-,,aaral4 ,mayrong ib't ibng hugis at may ib't ibng ktawagn sang-ayon sa pangwatas na tagly ng kaisipn4 ,g4 ,maar bagng bumu ng isng kaisipn sa pamamagitan ng salitng ay8 ,n4 ,maar p1 kailan ma't nagtatagly ng isng pangulo at isng pangtungo1 na1 maarng pangdiw pangturing1 at ipinagigitn ang ay sa dalawng it1 hal43 ,si ,lukas ay anluwage2 ang bulaklk ay magand4 ,g4 ,anan ang bumubu sa mga pangwatas na nagbuhat sa ma1 sa mga ibng pangwatas na may gangganitng kahulugn8 ,n4 ,bumubu lamang ng dalaw3 pangulo at pangwatas1 hal43 ,si ,hus ay natulog2 ang pus ay namaty4 ,g4 ,an ang kaisipng tintawag na pangtag 7 impersonal78 ,n4 ,ang binubu lamang ng pangwatas na may ganitng ur1 at walng tagly na pangulo ni pangtungo1 hal43 ,umuln1 bumagy1 humangin1 lumindl1 kumulg1 kumidlt1 umumaga1 gumab1 humpon4 ,g4 ,an ang kaisipng tintawag na pangbalak 7 activa78 ,n4 ,ang kaisipng may pangwatas na ganitng hugis4 ,g4 ,sa iln nabbahagi ang kaisipng pangbalak8 ,n4 ,gaya na ng nsabi ay sa dalaw3 panguna at pangalaw4 ,g4 ,an ang kaisipng panguna ng pangbalak8 ,n4 ,ang binubu ng pangulo1 ng pangwatas na kanyng pinaghaharan1 at ng pangtungong tapt 7 directo71 hal43 ,si ,beloy ay gumaw ng bahay2 ang ibon ay kumain ng saging4 ,g4 ,an ang kaisipng pangalaw ng pangbalak8 ,n4 ,ang binubu lamang ng pangulo at ng pangwatas na pinaghaharan niy1 hal43 ,si ,yoyong ay naglulut2 ang bat'y bumabasa4 ,g4 ,an ang kaisipng pangtiyk 7 pasiva78 ,n4 ,ang binubu ng pangulo1 ng pangwatas na nasa pangtiyk1 at ng pangtungong pinaghaharan ng ni ng1 alinsunod sa ngalan ng tao bagay1 hal43 ,ang lup ay hinukay ni ,lucio2 ang damt ay kinahig ng mank4 ,g4 ,paano ang pagtutumbalk ng isng kaisipng panguna ng pangbalak sa is namng pangtiyk8 ,n4 ,dapat munang mabatd na ang kaisipng panguna ng pangbalak ay binubu ng pangulo ng pangwatas at ng pangtungong tapt4 ,sa pangtiyk1 itng pangtungong tapt ay siyng ginagawng pangulo1 at ang pangwatas na pangbalak ay inillagy sa pangtiyk1 at ang pangulo sa kaisipng pangbalak ay nagigng pangtungo sa kaisipng pangtiyk sa pamamagitan ng ni ng1 hal43 ,ang bahay ay ginaw ni ,beloy1 ang saging ay kinain ng ibon4 ,g4 ,paano namn kung ibig itumbalk sa pangbalak ang isng kaisipng pangtiyk8 ,n4 ,dapat gawng pabaligtd1 sa malinaw na sabi'y kunin ang pangtungo na may dalng pang-akby at siyng gawng pangulo1 ang pangwatas ay ilagy sa pangbalak1 at ang pangulo'y dapat namng ilagy sa pangtungong tapt1 hal43 ,si ,beloy ay gumaw ng bahay4 ,,vii ,,kabanata ,sa mga kaisipng mayhal 7 compuesta7 ,,gur4 ,paano ang pagkakabubu ng mga kaisipng mayhal8 ,,nag-,,aaral4 ,sa dalawng kaparaann3 una1 ang gayn ding ayos ng pangwatas na walng namamagitnng ib pang salit na siyng naglalakip sa dalawng kaisipn1 at ikalaw'y ang gayng hugis na may namamagitnng ibng pangungusap2 hal43 sa unang paran3 ,ang har ay nananaog sa hagdn1 ang mga tao'y nagtitinginan sa kany4 ,g4 ,an ang dapat mabatd ukol sa mga kaisipng ganit8 ,n4 ,ang pagtatang sa tintawag na pangulong kaisipn 7 oracin principal7 na may kahulugng ganp1 at ang tintawag na panghulng kaisipn 7 oracin accesoria7 na siyng nagbibigy ngalan sa kany4 ,g4 ,sa halimbawng binanggt1 aln ang pangulong kaisipn at aln ang panghul8 ,n4 ,ang pangulong kaisipn ay it3 ,ang mga tao'y nagtitinginan sa kany4 ,ang panghul ay it namn3 ,ang har ay nananaog sa hagdn4 ,g4 ,anng salit ang dapat ipagitn sa paglalakip ng dalawng kaisipn8 ,n4 ,ang salitng na1 hal43 ang bayan ,,na nakiking ngayn1 ay siyng nagpapatoto4 ,ang pangulong kaisipn sa halimbawng it ay3 ang bayan ay siyng nagpapatoto2 ang panghul ay3 na nakiking ngayn4 ,sa unang kaisipn1 ang pangulo'y ang bayan2 at sa ikalaw1 ang pangulo'y ang bayan din1 ngun't it'y kinakatawann ng salitng na4 ,,viii ,,kabanata ,paglalakip na likh 7 ,sintaxis figurada7 ,,gur4 ,an ang paglalakip na likh8 ,,nag-,,aaral4 ,yang paglalakip na1 sa ikallaks ikagagand ng pagbabady ay nagpaphintulot na baguhin ang liks na ayos hany ng mga pangungusap1 bawasan dagdagn1 ng iln lumabg kay sa mga tuntunin ng ,paglalakip2 hal43 ,dinggn mong matas sa iyng pus ang kalunoslunos na dang ng mga dukh1 ngun't huwg pagpupuri ang iyng iukol sa halakhk ng mayayaman4 ,g4 ,paano dapat ilagy ang mga salitng it sang-ayon sa sinsund na mga tuntunin ng paglalakip na liks8 ,n4 ,sa ganitng ayos3 ,ang kalunoslunos na dang ng mga dukh ay dinggn mong matas sa iyng pus1 kay sa mga halakhk ng mayayaman1 ngun't huwg pagpupuri ang iyng iukol4 ,g4 ,iln at alnaln ang mga pahintulot sa pagbubu 7 figuras de construccin78 ,n4 ,lim3 pagpapalt 7 hiprbaton71 pagkukulang 7 elipsis71 paglalabis 7 pleonasmo71 pagtatanyg 7 silepsis7 at paglilipat 7 traslacin74 ,g4 ,an ang tintawag na pagpapalt 7 hiprbaton78 ,n4 ,ang pagkakapaltpalt pagkakabagobago ng liks na hany ng mga pangungusap1 hal43 ,hinukay ni ,lukas ang lup2 nahal ang bigs sa palay2 na1 kung iayon sa talagng tuntunin ay ganit dapat sabihin3 ang lup'y hinukay ni ,lukas2 ang bigs ay nahal sa palay4 ,g4 ,ang laht bang salit ay maar ng gamitin sa parang it8 ,n4 ,hind p1 at ang katunaya'y mayrong mga pangkt ng kaisipn na hind maarng pagpalitn1 gaya ng pang-akby1 pang-ukol at pangbigks4 ,halimbaw'y hind maarng gawng ganit3 ,lucio ,,si2 aklt ,,ang2 bahay bat ,,na2 tubig ,marilw ,,sa2 atbp41 sa lugl na sabihing3 ,si ,lucio1 ang aklt1 bahay na bat1 tubig sa ,marilw4 ,g4 ,an ang tintawag na pagkukulang 7 elipsis78 ,n4 ,ang pag-als ng ilng pangungusap1 na sa biglng tingn paggamit ay walng halag1 ngun't lubhng kailangan kung pakasusurin at iayon sa tuntuning liks ng pagbubu4 ,gingamit ditong malimit ang mga salit sa paggalang pagbabatn1 na sa klawigang toto ng mga pangungusap1 kung kay'y inals ang iln at ang binibigks lamang ay yang mahalag na mawawatasan ng kausap4 ,madals nating marinig ang mga bigy-galang na3 ,magandng araw p2 tao p2 at ang tanng na an8 ,sa mga pangungusap na it ay may ilng inals1 at ang talagng dapat sabihin ay ganit3 ,bigyn ka p 7 kay sil7 ng magandng araw2 may tong tumatawag humahanap at an ang ibig mo8 an ang sinabi mo8 ,g4 ,an ang tintawag na paglalabis 7 pleonasmo78 ,n4 ,ang pagdaragdg ng ilng salit na hind kailangan labis1 ngun't nagbibigy ng magandng pagbabady at nagpapalay sa mga linlangan ng ibig sabihin ipatunay1 hal43 ,ang ibo'y nakita ko ,,ng ,,aking ,,mg,a ,,mat2 ang ugong ay ,,narin,g ,,ng ,,aking ,,taing,a4 ,sa mga halimbawng it'y labis ang mga salitng ng aking mga mat1 at ng aking tainga1 at sukat nang sabihing3 ang ibo'y nakita ko1 at ang ugong ay aking naring4 ,gayn din ang sukat msabi sa mga salitng3 umakyt ,,sa ,,ita,s1 pumanaog ,,sa ,,ibab1 lumipd ,,sa ,,himpapaw,d1 lumangy ,,sa ,,tubig1 sapagk't ang katotohana'y labis ang mga salitng sa itas1 sa ibab1 sa himpapawd1 sa tubig1 palibhas'y hind mangyayaring umakyt sa ibab1 pumanaog sa itas1 lumipd sa lup1 ni lumangy sa katihan2 ngun't ang mabuting paggamit ay pinagtitibay ang ganit4 ,g4 ,an ang pagtatanyg 7 silepsis78 ,n4 ,ang ginagawng pagkakaayon 7 concordancia71 na ang inalam ay hind ang mga pangungusap kund ang itinatanyg kinakatawann4 ,sa ating wik1 ang mga pangtay sa ngalan ng tao 7 pronombre personal7 na kay at sil na kapuw na sa bilang na dalaw marami 7 plural71 ay malimit gamitin sa bilang na is kapg tumutukoy sa paggagalangan1 gaya ng3 ,,kay p ,g4 ,agustin ang tinutukoy ko2 ,,sil p'y si ,g4 ,aguilar1 na maar rin namng sabihin at siy ngng katumbs na3 ikw p ,g4 ,agustin1 siy p'y si ,g4 ,aguilar4 ,g4 ,an ang paglilipat 7 traslacin78 ,n4 ,gingamit it sa ilng mga panahn ng pangwatas na may ktuturng kung pagkasusuring maigi ay hind angkp kay't kailangang halinhn ilipat sa ibng panahn1 gaya ng madals sabihing3 ,,babasa ak ngayn sa lugl na ,,bumabasa ak ngayn2 huwg kang ,,tumakb sa lugl na huwg kang ,,tatakb2 huwg kang ,,kumain sa dapat sabihing huwg kang ,,kakain1 at ib pa4 ,,ix ,,kabanata ,mga kamaln ng salit 7 vicios de diccin7 ,,gur4 ,alnaln ang mga kamalng dapat mailagan magng sa pagsasalit at magng sa pagsulat8 ,,nag-,,aaral4 ,ang mga pangulong kamaln ay itng mga sumsund3 kaibhn 7 barbarismo71 kasirn 7 solecismo71 kakulitn 7 cacofona71 kalaban 7 anfibologa7 at kahirapan 7 pobreza74 ,g4 ,an ang tintawag na kaibhn 7 barbarismo78 ,n4 ,ang kakulangng nangyayari laban sa mga tuntunin at kalikasn ng wik4 ,sinsaklw ng kamalng it ang mga bahaging ,pagkilala1 ,pagbigks at ,pagsulat4 ,g4 ,alnaln ang mga kaibhng nangyayari sa ,pagsulat8 ,n4 ,ang mga sumsund3 ,una4--,kudlitn ang mga pangungusap na hind dapat kudlitn1 gaya ng nyon1 byan1 pagslang1 paggliw atbp42 sa lugl na nayon1 bayan1 pagsilang1 paggiliw4 ,ikalaw4--,gamitan ng ibng kudlt ang mga salitng may sariling kudlt na tagly1 gaya ng sus1 lar1 lah1 wik1 binh1 ngit1 atbp42 sa dapat gawng sus1 lar1 lah1 wik1 binh1 ngit4 ,ikatl4--,gawng salitng pagbabawas 7 sncopa7 ang pangungusap na hind maarng gawng ganit1 gaya ng dwg1 hwg1 twd1 bwg1 bwn1 bwl1 twd1 tw1 atbp4 sa lugl na duwg1 huwg1 tuwd1 buwg1 buwn1 buwl1 tuwd1 tuw4 ,ikaapat4--,hatin ng masamng paghahat ang mga salit1 gaya ng ku-dlt1 tu-klng1 pa-tlng1 ma-twd1 ba-dy1 bi-gws1 atbp42 sa dapat gawng kud-lt1 tuk-lng1 pat-lng1 mat-wd1 bad-y1 big-ws4 ,ikalim4--,sulating masam ang mga pangungusap1 gaya ng mabut,e1 lalak,e1 pul,es1 alip,en1 but,u1 tub,u1 kut,us1 ut,us1 suka,p1 hika,p1 har,b1 higo,b1 sunto,g1 bags,g1 lam,k1 ban,k1 lip,t1 sisi,t1 awi,d1 sapo,d1 ha,kdn1 ba,ksg1 pu,gp,g1 atbp42 sa dapat gawng mabuti1 lalaki1 puls1 alipin1 but1 tub1 kuts1 utos1 sukb1 hikb1 harp1 higop1 suntk1 bagsk1 lamg1 bang1 lipd1 sisid1 awit1 sapot1 hagdn1 bagsk1 pukpk4 ,ikaanim4--,gamitin ang isng salitng hind angkp sa talagng ktuturn1 hal43 ,,sinip ko ang magandng talumpat ni ,osmea1 sa dapat sabihing hinalw ko1 atbp42 sapagk't ang isng nakiking ay hind mangyayaring sumip ng isng talumpat kund humalw lamang4 ,sumip ay kuning bung bu1 at humalw ay kunin ang bahaging lalng mahalag4 ,g4 ,an ang tintawag na kasirn 7 solecismo78 ,n4 ,ang pagsir sa ilng ptakarn ng ,paglalakip sa mga bahagi niyng pagkakaayon1 paghahar at pagbubu4 ,g4 ,aln ang mga kasirng nangyayari sa pagkakaayon8 ,n4 ,itng mga sumsund3 ,una4--,ukol sa bilang 7 nmero71 hal43 ang ibon at isd ay ,,magand2 ang tao at hayop ay ,,mamamat,y2 sa dapat sabihing ang ibon at ang isd ay magagand2 ang tao at hayop ay mangamamaty4 ,ikalaw4--,ukol sa lagy 7 caso71 hal43 ,ang bat'y bumil ng aklt1 ,,at ,,ang ,,akl,t ,,na ,,it',y itinapon lamang2 sa lugl na sabihing3 ang bat'y bumil ng aklt1 at it'y itinapon lamang4 ,ikatl4--,hinggl sa katawn 7 persona71 hal43 ,,kay ay marunong1 itng bahay ay ,,atin1 sa dapat sabihing ikw ay marunong1 itng bahay ay amin4 ,g4 ,aln ang kasirng nagagaw sa paghahar8 ,n4 ,magkapalitan ang mga pang-ukol 7 preposicin71 hal43 mngangalakl ,,sa abak2 nagmamayar ,,sa bahay2 sa dapat sabihing mngangalakl ng abak2 nagmamayar ng bahay4 ,g4 ,aln ang kasirng nangyayari sa pagbubu8 ,n4 ,ang masamng pagkaklagy ng mga pangungusap1 hal43 may siyng bayabas1 sa lugl na sabihing may bayabas siy4 ,g4 ,an ang tintawag na kakulitn 7 cacofona78 ,n4 ,ang masamng tung na nillikh ng pagkakaulitulit ng mga pantg mga titik na may isng hugis1 hal43 ang na,s',y pasa,s ng maririwa,s2 ang la,n,g,,itng,,it ng sa,h,i,g ay nakatutu,l,i,g2 ang hu,n,i ,,ni ,n,inoy ay marahan4 ,g4 ,sa tuwtuw na ba'y masam ang ganitng pagkakaulitulit8 ,n4 ,hind p1 sapagk't ang kadalas'y nagigng magand at tumpk1 palibhas'y nagkakaron ng tams at lambng ang gayng pagpaparisparis1 lal na kung guguniting sa ,wikng ,tagalog ay totong malimit ang ganyng tung4 ,g4 ,an ang kalaban 7 anfibologa78 ,n4 ,ang kadilimng ibinubunga ng hind tumpk na pagkaksalansn ng mga pangungusap1 hal43 ,mga damt par sa mga lalaking matitibay1 sa dapat gawng3 mga damt na matitibay par sa mga lalaki4 ,g4 ,an ang kahirapan 7 pobreza78 ,n4 ,ang madals na paggamit ng isng pangungusap sa maraming salitng tinutukoy1 hal43 ,ang bagy ay ,,sumir ng bahay1 ng halaman1 ng simbahan1 ng tuly1 ng lansangan1 atbp4 ,ang halimbawng it'y dapat sabihin ng lalng marikt sa ating wik3 ,ang bagy ay siyng sumir ng bahay1 pumals ng halaman1 nagpaguh ng simbahan1 nagpagib ng tuly1 nagpasam ng lansangan1 atbp4 ,ang kahirapan ay hind dapat pairalin sa may mayayamang salit gaya ng tagalog1 sapagk't nwawal ang gandng dapat mading at nagpapasir sa kayamanang tagly ng isng wik4 ,,ikaapat ,,na ,,bahagi ,pagsulat ,ortografa ,i ,,kabanata ,ang ,pagsulat at ang kanyng saklw ,,gur4 ,an ang ,pagsulat 7 ,ortografa78 ,,nag-,,aaral4 ,pagsulat1 ay isng ,bahagi ng ,balaril na nagtutur ng tumpk na pagsulat1 sa mabuting pagkakaayawayaw ng mga titik at ng mga ib pang tandng gingamit4 ,g4 ,an ang kaibhn ng ,pagsulat 7 ,ortografa7 sa tintawag na ,kaligrapa8 ,n4 ,na1 ang ,pagsulat 7 ,ortografa7 ay nagtutur ng paggamit na dapat gawn sa mga titik1 gayn sa mga kudlt at sa mga tand ng pagsulat2 at ang ,kaligrapa'y ang kaparaanng sinsund ukol sa mabuti at magandng tindig1 any hugis ng mga titik4 ,g4 ,sa an nabbahagi ang mga titik8 ,n4 ,ang mga titik ay nabbahagi sa malalak 7 mayscula7 at mumunt 7 minscula74 ,,malalak,,ng ,,titik3 ,a1 ,b1 ,k1 ,d1 ,e1 ,g1 ,g1 ,h1 ,i1 ,l1 ,m1 ,n1 ,o1 ,p1 ,r1 ,s1 ,t1 ,u1 ,w1 ,y4 ,,mumunt,,ng ,,titik3 a1 b1 k1 d1 e1 g1 g1 h1 i1 l1 m1 n1 o1 p1 r1 s1 t1 u1 w1 y4 ,,ii ,,kabanata ,hinggl sa malalakng titik ,,gur4 ,an ang hangd ng malalakng titik8 ,,nag-,,aaral4 ,ang hangd nit'y itang ang mga pangungusap na lalng dakil1 marangl mahalag nang lalng lumiwanag ang sulat pagsulat4 ,g4 ,aln ang mga tuntuning dapat sundn upng gamitin ang malalakng titik8 ,n4 ,dapat gamitin ang malalakng titik sa mga sumsund na tuntunin3 #a47--;,ang unang titik ng baw't sulat1 at ang una rin pagktapos ng tuldk 7 punto final71 hal43 ,tinanggp kong malugd ang iyng liham kaninang umaga4 ,napagtant kong laht ang ibig mong sabihin4 ,kung minsan1 kah't walng sinusundng tuldk ay ginagaw ring malakng titik kailan ma't ang sumsund na salit ay katumbs sa simul ng sulat1 hal43 ,ang nakalagd'y nagsasabi3 ,na1 yamang ak'y inihall na punong bayan sa llawigang4444 #b47--,laht ng mga ktawagn sa ,dios1 gaya ng ,bathal1 ,lumikh1 ,maykapl1 ,hesukristo1 ,mnunubs1 atbp4 #c47--;,ang unang titik ng laht ng pangalang nuukol sa tao1 hal43 ,rizal1 ,bonifacio1 ,burgos1 ,del ,pilar1 ,jaena1 ,mabini1 ,balagts1 ,lakandula1 atbp4 #d47--,laht ng mga pangalang mararangl ng katungkulan1 gaya ng ,gobernador1 ,speaker1 ,komisionado1 ,kinatawn1 ,mahistrado1 ,hukm1 ,abogado1 ,mdiko1 atbp4 #e47--;,ang unang titik ng mga pamagt ng limng panig ng ,daigdg1 hal43 ,europa1 ,asia1 ,aprika1 ,amrika at ,oseana4 #f47--;,ang laht ng pangalan ng mga bans1 bayan lah at llawigan1 hal43 ,pilipinas1 ,amrika1 ,espanya1 ,pransia1 ,maynil1 ,bulakn1 ,kabite1 ,laguna1 atbp4 #g47--;,ang mga pamagt ng mga ilog1 bundk1 yungb1 bulkn1 atbp41 hal43 ,pasig1 ,makiling1 ,sta4 ,gronima1 ,mayn1 ,tal1 atbp4 #h47--;,ang mga pamagt ng mga phayagn1 gaya ng ,taliba1 ,ang ,mith1 ,ang ,democracia1 ,katuwiran1 ,lunas ng ,bayan1 ,plaridel1 atbp4 #i47--;,ang mga pamagt ng mga paraln1 gaya ng ,liceo de ,manila1 ,la ,jurisprudencia1 ,instituto ,burgos1 ,colegio ,mercantil1 ,la ,regeneracin1 atbp4 #aj47--;,ang mga pamagt ng ib't ibng kapisanan1 hal43 ,samahn ng ,mnanagalg1 ,muty ng ,silangan1 ,malayng ,araw1 ,taga-,ilog1 ,ang ,sul1 atbp4 #aa47--,laht ng mga pamagt ng mga aklt at dul1 hal43 ,banaag at ,sikat1 ,busabos ng ,palad1 ,anino ng ,kahapon1 ,walng ,sugat1 ,karaniwang ,ugal1 ,ang ,kalup1 atbp4 #ab47--;,ang mga paggalang1 lalng lal na kung nasa mga salitng dagl 7 abreviatura71 hal43 ,kgg4 7kagalanggalang71 ,g4 7gino71 ,bb4 7binibini7 atbp4 #ac47--;,ang ilng salitng karaniwan kung bumabanggt sa ibng ktuturn1 hal43 ,puhunan1 ,salap1 ,pawis1 ,sandata1 ,panulat1 ,kariwasan1 ,kahirapan1 ,pagtulog1 ,dlit1 ,paraluman1 ,liwaywy1 ,pag-asa1 atbp4 #ad47--,laht ng pangunang titik ng tul1 baga ma't maar ring isulat sa mumuntng titik4 ,,iii ,,kabanata ,paggamit ng ilng titik ayon sa kanyng tung ,,hingg,l ,,sa ,e ,,at ,i#cd ,,gur4 ,alnaln ang mga tuntunin ukol sa paggamit ng e i8 ,,nag-,,aaral4 ,ang mga tuntuning sumsund3 ,una4--,sa unang pantg ng madlng pangungusap na tagalog1 magsimul man sa tingig 7vocal7 kay'y pangtinig 7consonante71 ay nrarapat gamitin ang i na siyng tumpk at hind e na bihirng bihirng magamit2 hal43 ,it1 ,ikw1 ,ilaw1 ,in1 ,iwan1 ,ibig1 ,iyk1 d,ilg1 t,ibay1 d,ito1 s,itaw1 t,iklp1 t,ir1 t,isod at ib't ib pa4 ,psubal4--,ang mga salitng binawasan 7 sincopado7 paris ng eto 7nit71 ewan 7aywn71 meron 7mayron71 tena 7tayo na71 bewang 7baywng71 atbp41 at sak ang pangdamdm 7 interjeccin7 eh6 eh6 eh6 ,gayn din ang mga palayaw pangalang buhat sa kastil1 paris ng ,edeng1 ,entang1 ,menang1 ,teban1 ,teto1 atbp4 ,ikalaw4--,sa hulng pantg ng mga pangungusap1 magtaps man sa tingig pangtinig na nag-alanganing isulat ng e i ay dapat gamitin ang i na siyng lalng nlalapit sa liks na pagbigks natin kay sa e na lubhng malawig sa ating dil at masaguwng dinggn sa pakinig4 ,nit ang mga halimbawng sumsund3 ,lalaki at d ,lalake4 ,maigi ,maige4 ,mabuti ,mabute4 ,gab ,gab4 ,saks ,saks4 ,malak ,malak4 ,bat ,bat4 ,har ,har4 ,lah ,lah4 ,par ,par4 ,ngit ,ngit4 ,budh ,budh4 ,tagur ,tagur4 ,mith ,mith4 ,atis ,ates4 ,lupt ,lupt4 ,dilis ,diles4 ,sumpt ,sumpt4 ,puls ,puls4 ,alipin ,alipen4 ,psubal4--,ang mga salitng babae1 page1 gabe1 tae1 buts1 atbp41 at hind babai1 pagi1 gabi1 tai1 butsi1 na lubhng matigs dinggn4 ,gayn din ang mga palayaw pangalang galing sa kastil1 paris ng ,mange1 ,ige1 ,bale1 atbp41 at sak ang mga salitng kastil na inar natin1 gaya ng anghl1 kiles1 kingk at ib pa4 ,,hingg,l ,,sa ,o ,,at ,u ,g4 ,aln namn ang mga panutong dapat pairalin ukol sa paggamit ng o at u1 upng mabigyng hangg ang malimit na pag-alanganin sa pagsulat8 ,n4 ,ang mga panutong dapat sundn ay itng mga sumsund3 ,una4--,ang simulng pantg ng mga salitng tagalog1 magsimul man sa tingig kay'y pangtinig1 ay dapat gamitin ang u na siyng lalng tumpk at may maraming gumgamit kay sa o na lubhng masaguw sa unahn4 ,halimbaw3 utos1 uling1 uban1 us1 ull1 bulg1 tutol1 luby1 kulam1 luhog1 atbp41 at hind otos1 oling1 oban1 os1 oll1 at ib pa paris ng ginagawng pagsulat ng mga praileng mnanagalg4 ,psubal4--,ang mga salitng oo1 op1 ory1 oh61 lob1 boo1 pot1 pok1 toto1 at ib pa1 at sak ang mga salitng buhat sa kastil1 gaya ng oras1 oros1 at ib pang gangganit4 ,ikalaw4--,ang katapusng pantg ng mga salitng nag-alanganing isulat ng o at u1 magtaps man sa tingig kay'y pangtinig1 ay o ang dapat gamitin na siyng lalng angkp sa ating pagbigks at pangding kay sa u na lubhng matigs at masamng pakinggn4 ,nit ang ilng halimbaw3 ,tub at d ,tub4 ,tuks ,tuks4 ,but ,but4 ,pus ,pus4 ,bir ,bir4 ,suy ,suy4 ,dug ,dug4 ,lar ,lar4 ,sul ,sul4 ,busl ,busl4 ,mnunubs ,mnunubs4 ,maramot ,maramut4 ,taps ,taps4 ,utos ,utus4 ,tutol ,tutul4 ,kuts ,kuts4 ,maayos ,maayus4 ,subok ,subuk4 ,lips ,lips4 ,basts ,basts4 ,psubal4--,ang mga salitng nak6 h6 ss6 atbp4 na dapat gamitan ng u at hind o4 ,gayn din ang ilng salitng kastil na isinusulat sa wik natin1 gaya ng ,hess1 at ib pa4 ,,hingg,l ,,sa ,b ,,at ,p ,g4 ,hind ba magkaib ang tung ng b at p8 ,n4 ,magkaib ng1 ngun't napapagkamaln ang is't is sa talagng paggamit4 ,g4 ,san malimit mangyari ang ganit8 ,n4 ,ang kadalasn ng ganyng pangyayari'y sa katapusn ng pangungusap1 samantalng sa dakong simul at kalagitnan ay bihibihir4 ,g4 ,aln ang mga panutong dapat sundn hinggl sa tumpk na paggamit ng is't is8 ,n4 ,totong mahirap maglagy ng panutong sukat taluntunn sa bagay na iyn4 ,g4 ,kung walng tuntuning sukat mitatg1 wal na bang ibng kaparaanng dapat sundn upng huwg mahulog sa kamaln ang isng nag-alinlangan8 ,n4 ,mayron p1 at ang parang it'y siyng msasabing tang na dapat gamitin1 sakalng ang isng pangungusap ay nag-alanganing isulat ng b p4 ,halimbaw ang salitng sagp2 nang matant nating kung it'y tumpk na ang pagkaksulat kay'y mal1 ay kailangang ibahn ang salit at sa hul'y dagdagn ng in 7sa halimbawng it71 kung magkaganit'y magigng sagipn1 at dito matataya natin ang sagp ay tumpk1 sapagk't ang sagb sagibn ay wal sa salitng tagalog4 ,ganit rin ang marapat gawn sa ibng pangungusap1 baga ma't ang idinaragdg ay nagkakaibib4 ,nang lalng lumiwanag ang bagay na it at huwg mangyari ang pagkakmal1 ay nrit ang isng tln ng ilng mga pangungusap na dapat gamitan ng b at p1 upng magng huwaran at batayn sa mabuti at tumpk na pagsulat4 ,b ,anib ,dibdb ,liblb ,talahib ,sukb ,sabsb ,tuklb ,hikb ,salakb ,lagablb ,dub ,lob ,sinukob ,dubdb ,lublb ,kutb ,p ,panaginip ,alitaptp ,halukipkp ,alapap ,hinagap ,tiklp ,silip ,harp ,talop ,kupkp ,hirap ,ganp ,apuhap ,dahp ,higop ,hihip ,idlp ,lasp ,sagp ,tanggp ,sulyp ,sarp ,lingap ,usap ,langkp ,kislp ,ulap ,inp ,,hingg,l ,,sa ,k ,,at ,g ,g4 ,hind ba magkaib rin ang tung ng dalawng pangtinig na it8 ,n4 ,ang k at g ay magkaib ng rin sa tung1 ngun't malimit mangyari ang pagkakagw sa paggamit kailan ma't na sa katapusn ng pangungusap4 ,g4 ,wal rin bang panutong sukat masundn nang maiwasan ang pagkakmal8 ,n4 ,wal p4 ,g4 ,wal kayng ibng parang dapat sundn8 ,n4 ,mayron p1 at ang parang it'y kaparis din ng sa b at p1 na1 sakalng nag-alinlangang magtaps sa k g ang isng pangungusap paris ng salitng bihag sa halimbaw1 it'y nrarapat dagdagn sa hul ng in upng mkilala kung ang pagkaksulat ay tumpk hind2 kung magkagayn ang salitng bihag ay magigng bihagin1 at dito matatantng tugm ang pagkaksulat2 sapagk't kung k ang gagamitin1 ang bihak ay magigng bihakin1 pananalitng mal kung hind man msasabing wal sa ating wik4 ,ganit ring paran ang dapat pairalin sa mga salitng nagtataps sa k4 ,nang lalng luminaw ang bagay na it at mlay sa mga kamaln1 ay nit ang isng tln ng ilng mga salit na dapat gamitan ng k at g tlng maarng gawng huwaran at salign sa ibng mga salitng gangganit4 ,k ,halimuyak ,bulaklk ,sindk ,tadyk ,gayk ,tabk ,bulak ,iyk ,tahimik ,bagsk ,siksk ,tiktk ,hibk ,halk ,tink ,lalik ,himutk ,pukpk ,buhk ,batok ,tibk ,suntk ,salok ,subok ,g ,banaag ,liwanag ,lagalg ,dilg ,liyg ,habg ,tibg ,dilg ,lantg ,lamg ,bang ,ibig ,tinig ,bisig ,bibg ,panalig ,tagalog ,alindg ,tulog ,irog ,hulog ,ilog ,bilog ,handg ,,hingg,l ,,sa ,d ,,at ,t ,g4 ,an ang dapat msabi ukol sa d at t8 ,n4 ,na1 ang dalawng pangtinig na it'y nagkakib1 at gaya rin ng mga nun ay nagkakagw sa paggamit sa katapusn ng pangungusap4 ,g4 ,aln ang mabuting parang dapat patnubayan ukol sa bagay na it nang maiwasan ang pagkakmal8 ,n4 ,ang tang at mabuting parang dapat sundn ay paris ng sinund sa b at p at sa k at g4 ,halimbaw ang salitng awit3 nang matalasts kung ang pagkaksulat nit'y tumpk at maparam tuly ang pag-alinlangan at pagkakmal1 ay kailangang dugtungn sa hul ng in an1 at kung magkaganit'y magigng awitin awitan2 at sa ganit'y mahuhul nang walng linlangan na ang pagkaksulat sa awit ay tumpk1 sapagk't kung ang gagawi'y awid1 at it'y daragdagn ng in an ay magigng awidin awidan1 bagay na hind tam angkp1 pagk't mga salitng bukd sa mal ay wal sa ating wik4 ,ganit ring kaparaann ang dapat taluntunn ukol sa mga salitng nagtataps sa d4 ,nrit rin ang isng tln ng mga salitng gingamitan sa hul ng d at t1 upng may mapagkunang huwaran at sanggunn ang isng may pag-alinlangan sa pagsulat4 ,d ,palakad ,tingkd ,lakad ,palad ,gagd ,tamd ,bantd ,lipd ,tild ,bayad ,ubod ,sayod ,sund ,lugd ,batd ,litid ,masd ,sild ,gild ,sisid ,lingkd ,t ,sikat ,dagat ,sulat ,sapt ,salt ,akyt ,tatt ,patpt ,satst ,langit ,awit ,galit ,sungit ,sungkt ,dalt ,bitbt ,waglt ,dikt ,kampupot ,lungkt ,pult ,gamt ,dulot ,siklt ,takot ,talult ,supot ,,hingg,l ,,sa ,i ,,at ,y ,g4 ,an ang kaibhn ng i at y8 ,n4 ,ang dalawng it'y lubhng nagkakib magng sa ktawagn at magng sa tung4 ,magkaib sa tawag sapagk't ang una ay tingig 7 vocal7 at ang ikalaw'y pangtinig 7 consonante74 ,magkaib sa tung sapagk't ang una'y binibigks na i lamang1 samantalng ang hul ay ya4 ,g4 ,aln ang mga tuntuning dapat mapagbatayn ukol sa paggamit ng i at y8 ,n4 ,ang mga sumsund3 ,una4--,laht halos ng mga salitng wags na tagalog1 na sa gitn'y may magkasiping na ia1 ie at io1 gaya ng t,i,anak1 t,i,ap1 t,i,ak1 kud,i,api1 ak,i,at1 b,i,ak1 k,i,as1 pas,i,a1 t,i,an1 b,i,a1 b,i,enan1 t,i,ope1 at ib pang gangganit ay dapat pagitnan ng y ang tinurang ia1 ie1 io na siyng karaniwang gawn1 at ginagawng tiyanak1 tiyp1 tiyk1 kudiyap1 akiyt1 kiys1 pasiy1 tiyn1 biy1 biyenan1 tiyope4 ,ikalaw4--,ang mga salitng tagalog na sa gitn nit'y magkasiping ang dalawng tingig na a at i ai ay d dapat paltn ng ay ni pagitnan ng y paris ng ginagaw ng marami4 ,halimbaw baitang1 kailan1 kailangan1 tainga1 hain1 atbp4 ay ganit dapat isulat1 at hind baytang1 kaylan1 kaylangan1 taynga1 hayin4 ,dapat mabatd na it'y maarng gamitin sa pagtul 7liban lamang ang hul71 sapagk't siy'y lubhng malay sa paggamit4 ,,hingg,l ,,sa ,u ,,at ,w ,g4 ,an namn ang kaibhn ng u sa w8 ,n4 ,na1 ang u ay tingig at pangtinig ang w1 at it'y wa kung bigkasn samantalng ya'y u lamang4 ,g4 ,aln ang panuto ukol sa u at w8 ,n4 ,ang panutong dapat sundn bagay sa tumpk na paggamit sa is't is1 ay it3 ,sa may gitn ng laht halos ng mga salitng wags na tagalog na kinaroroonn ng magkakasiping na tingig na ua at ui1 ay dapat singitan ng w na pinagkaraniwanan nang gawn ng marami4 ,halimbaw ang mga salitng buan1 tu1 klulu1 dtapu1 sagu1 kapu1 lasu1 tu1 buisit1 sagul1 takul1 bug1 bus1 bituin atbp4 ay dapat isulat ng buwn1 tuw1 kluluw1 dtapuw1 saguw1 kapuw1 lasuw1 tuw1 buwisit1 saguwl1 takuwl1 buwg1 buws1 bituwn4#ce ,dapat matant na kung itng ua at ui ay may tagly ng kudlt na banayad 7grave71 na sa malinaw na sabi'y magng a1 i1 na tangng nangyayari ang ganit sa mga salitng sinugpungn ng in an1 ay hind dapat singitan ng w2 hal43 8kapuln01 8kalaban01 8kasamyan01 8mapusan01 8panibughin01 8pintuhin01 8samyin01 8larin01 atbp4 ay d dapat gawng 8kapulwn01 8kalabwan01 8kasamywan01 8mapuswan01 8panibughwin01 8pintuhwin01 8samywin01 8larwin04 ,,talabab,,an #cd ,sa pagnanais kong mapaw ang pagkakibib sa pagsulat gaya ng lalaki lalake1 atis ats1 pis pis1 par par1 at ib pa1 baga ma't ang gayng pagkakabagobago ay hind nakasisir muntk man sa talagng kahulugn1 ay minrapat kong lagyn ng ilng panutong dapat sundn hinggl sa paggamit ng e i1 gayn ang at u1 at ang mga panutong it'y nsasalig sa katutubng pagbigks natin4 ,nbabatd ko1 na1 ang pagbibigks na it'y pinapagsasaliw ang tung ng e at i1 at o at u sa katapusn ng tingig1 ngun't ang nakakalamng ng bahagy ang siyng ssundn ko't pagsasalign sa pagsulat4 #ce ,malimit kong mpun na itng salitng bituwn ay isinusulat ng bituin1 pagsulat na sa ganng palagy ko ay walng matibay na salign at hind tumpk4 ,,iv ,,kabanata ,tungkl sa kudlt 7 acento ortogrfico7 ,,gur4 ,an ang tintawag na kudlt 7 acento ortogrfico78 ,,nag-,,aaral4 ,tintawag na kudlt sa pagsulat kay'y kudlt lamang1 ang isng malit na guhit na siyng inillagy sa ibabaw ng tingig 7vocal7 at siyng pinakatand upng ang mayron niy'y bigkasng gayn sang-ayon sa sinsund sa ,pagbigks4 ,g4 ,ilng hugis mayron sa ,wikng ,tagalog ng gayng tand kudlt8 ,n4 ,tatl na siyng palask na gingamit sa ating panunulat4 ,ang unang guhit ay nagsisimul sa kanan at patungong kaliw 77 na pinammagatng marin 7 agudo71 ang ikalaw'y nagbubuhat sa kaliw patuly sa kanan 77 na pinanganganlng banayad 7 grave71 at ang ikatl'y ang paglalakip ng dalawng tinuran kay'y ng marin at banayad 77 na pinammagatn namng salakt 7 circunflejo74 ,g4 ,sa katagng sabi1 sa an nabbahagi ang kudlt8 ,n4 ,ang kudlt ay nabbahagi sa marin 7 agudo71 banayad 7 grave71 at salakt 7 circunflejo74 ,g4 ,paano ang pagbigks sa kudlt na marin8 ,n4 ,ang kudlt na marin ay binibigks na pabigl at buks paris ng sa kastil2 sa makatuwd bag'y huwg iimpitn ang tung kund bayng malinaw at maliwanag2 hal43 bagy1 sint1 dilm1 aklt4 ,g4 ,ang kudlt na banayad1 paano ang pagbigks8 ,n4 ,ang pagbigks sa kudlt na banayad ay marahan at paimpt2 sa makatwd ang tung ay idinarahan ibinbab sa simul at pagktapos ay pinuputol inimpit na nagigng malab2 hal43 diw1 pus1 gusal4 ,g4 ,paano namn ang sa kudlt na salakt8 ,n4 ,ang kudlt na salakt ay binibigks na marin at paputl2 sa malinaw na sabi'y naglalakip ng tung ng mga kudlt na marin at banayad2 hal43 amb1 mith1 sus4 ,v ,,kabanata ,mga tuntunin sa pagkukudlt ,,gur4 ,san dapat ibatay ang mga tuntunin sa pagkukudlt8 ,,nag-,,aaral4 ,ang mga tuntunin sa pagkukudlt ay dapat ibatay sa mga tuntunin ng pagdidin1 pagk't bukd sa ang kaparaanng it'y siyng lalng tumpk na tumpk1 ay siyng parang lalng madal sa pag-aral at pagtutur4 ,g4 ,kung ang mga tuntunin sa pagdidin ay siyng pagbabatayn ng sa pagkukudlt1 hind bag lubhng didilm sa kudlt ang panunulat natin8 ,n4 ,oo p1 pagk't baw't salit halos natin ay nagtatagly ng din1 at sapagk't ganit'y kailangang magtagly namn ng kudlt4 ,g4 ,paano ang mabuting kaparaanng dapat pairalin upng mailagan ang lubs na pagdidliman sa ating panunulat8 ,n4 ,tadhanan magtatg ng mga panutong ang gay't ganitng salit ay d dapat kudlitn1 kah't nagtatagly ng din1 at sa ganitng para'y maiwasan natin ang pagdidilm sa kudlt ng ating mga salit4 ,g4 ,an ang kabutihang mtatam sakalng lagyn ng tadhan ang pagkukudlt8 ,n4 ,marami p3 una'y magigng kaunt ang mga panutong ssundn sa pag-aral at pagtutur at ikalaw'y makapagppabawas sa mga gawing hind maiwasan sakalng sumusulat nagpapalimbg kay4 ,g4 ,marapat bagng kudlitn ang mga salitng tig-isng pantg 7 palabras monoslabas78 ,n4 ,ang mga salitng tig-isng pantg ay d dapat kudlitn1 gaya ng ka1 ko1 mo1 ba1 sa1 na1 at1 pa1 ni1 ang1 ay1 din1 kay1 daw1 kung1 ng nang1 man1 atbp4 ,psubal3 ,ang tingig na pinagkaratihan nang kudlitn baga ma't d kailangan4 ,gayn din ang mga salitng d1 ng1 na nagtatagly ng kudlt na salakt upng matant ang tunay na pagbigks4 ,g4 ,ang mga salitng pabigl ang idinidin sa hulng pantg ay marapat bang kudlitn8 ,n4 ,sang-ayon sa pinairal ngayng panunulat ng maraming mnunult at mnanagalg1 ang laht halos ng mga salitng idinidin sa hulng pantg ay dapat magtagly ng kudlt2 hal43 am1 gab1 bayw1 mahl1 sambt1 bang1 tams1 at ib pa4#cf ,g4 ,dapat bagng kudlitn ang mga salitng pbanayad ang idinidin sa ikalawng hul ng pantg8 ,n4 ,ang mga pangungusap na idinidin sa ikalawng hul ng pantg1 ay d dapat magtagly ng kudlt1 pagk't bukd sa nagng karaniwan nang gawn ang ganit ay mababawsbawasn pa ang npakarami nang kudlt sa ating wik2 hal43 sabi1 tulak1 sisi1 palad1 nayon1 hirap1 kasalo1 karayom1 lagar1 sariw1 paggiliw1 pagsuyo1 atbp4 ,psubal3 ,ang mga salitng maarng makayuwis makalahk sa ib1 paris ng bsa sa bas1 ng bga sa bag1 ng so sa as1 ng hpon sa hapn1 ng sla sa sal1 sal at sal1 ng liw sa alw1 ng kyo sa kay1 ng nak sa ank1 ng skit sa sakt1 ng bhay sa buhy1 ng tyo sa tay at ib pang paris nit4 ,g4 ,marapat bang lagyn ng kudlt ang mga salitng pabagsk ang idinidin sa ikatlng hul ng pantg8 ,n4 ,ang mga salit sa ikatlng hul ng pantg ay dinidiinn ay nrarapat kudlitn1 hal43 dlit1 khimn1 kpitan1 bhir1 lbingan1 atbp4 ,g4 ,kinukudlitn din ba ang mga salitng psagitst ang idinidin sa ikaapat1 ikalim ik iln mang hul ng pantg8 ,n4 ,ang mga salitng idinidin sa ikaapat1 ikalim ik iln mang hul ng pantg ay nrarapat kudlitn1 hal43 mnunult1 phayagn1 sgalutan1 hmagsikan1 atbp4 ,g4 ,ang kudlt na banayad ay dapat bang ilagy sa mga salitng mayron nit8 ,n4 ,oo p1 nang mkilalang ang salitng kinaroroonn niy ay dapat bigkasng marahan at paimpt2 hal43 aw1 bat1 pus4 ,dapat mabatd1 na1 ang kudlt na banayad ay sa katapusn lamang ng salit malimit makita1 kailan ma't nagdudulo sa tingig 7 vocal74 ,sa simul ng pangungusap ay d dapat magtagly ng tinurang kudlt4 ,sa gitn ng mga salitng ugt ay wal1 ngun't mayron sa mga salitng pinag-angkp2 hal43 luhan1 batin1 wikin1 at ib pa4 ,g4 ,dapat bang ilagy ang kudlt na salakt sa mga pangungusap na mayron nit8 ,n4 ,oo p1 nang mabatd na1 ang salitng kinaroroonn niy ay dapat bigkasng marin at paputl2 hal43 dukh1 ngit1 dug4 ,dapat matant1 na1 ang kudlt na salakt ay madals makita sa katapusn ng pangungusap1 kailan ma't nagdudulo ng tingig 7 vocal74 ,sa unahn ng pangungusap ay hind nagtatagly ng sinabing kudlt4 ,sa kalagitnan ng mga salitng ugt ay hind rin nagtatagly1 dapw't sa mga salitng pinag-angkp ay mayron2 hal43 tandan1 sanglan1 higan4 ,g4 ,an ang kabutihang ntatam sa paglalagy ng mga kudlt na banayad at salakt sa mga salitng mayron nit8 ,n4 ,marami p3 unang una'y upng mkilala ang talagng tung na dapat bigkasn sang-ayon sa daldalng kudlt at ikalaw'y nang huwg magkayuwisyuwis ang mga pangungusap4 ,halimbaw ang mga salitng bag1 bas1 sal1 at ib pa1 ay dapat kudlitn ng ganit upng huwg mpalahk sa mga salitng bga1 bsa1 sla1 sal sal1 na may mga kahulugng lubhng kaib sa mga iyn4 ,g4 ,an ang sukat msabi ukol sa mga salitng pinag-angkp na may dalng kudlt na salakt8 ,n4 ,ang mga salitng ganit na inangkapn ng pang-anib na ng paris ng gawng sa gaw1 masamng sa masam1 mutyng sa muty1 atbp4 ay d dapat baguhin ang tinurang kudlt upng mkilala na ang mga ganyng salit ay pinag-angkp at sak ng huwg masir ang talagng kahulugn at pinanggalingan4#cg ,g4 ,an ang dapat msabi sa mga salitng may kudlt na salakt 7 circunflejo78 ,n4 ,ang mga salitng ganit ay nagkakaron ng kauntng kabaguhan kailan ma't sinugpungn ng mga anyng in ng an4 ,kung ang may kudlt na salakt ay ang titik na a ay hind dapat baguhin ang nturang kudlt1 gaya ng basn1 tukn1 tln1 atbp4 ,kung ang may kudlt nam'y ang i at ang o 7it'y nagigng u sang-ayon sa tuntunin71 ang kudlt na salakt ay dapat gawng banayad 7 grave71 gaya ng tup ay tupn1 ng sungk ay sungkin1 ng lar ay larin laran1 ng likm ay likman1 ng sus ay susin1 atbp4 ,g4 ,sa mga salitng tagalog ay mayron bang nagtatagly ng dalawng kudlt8 ,n4 ,mayron p1 at lubhng marami4 ,g4 ,aln ang mga panuto ukol sa salitng kinukudlitn ng dalaw8 ,n4 ,itng mga sumsund3 ,una4--,laht ng mga salitng may dalawng pantg na kung bigkas'y idinidin kapw1 ay hind dapat magtagly ng dalawng kudlt2 sapagk't gaya nang sinabi ay d dapat kudlitn ang mga salitng may din sa ikalawng hul ng pantg 7 palabras llanas72 hal43 pus1 dil1 bat1 atbp4 ,ikalaw4--,laht ng mga salitng may tatlng pantg na may din sa ikatlng hul niy 7 palabras esdrjulas7 at ang hul'y may tagly na banayad salakt ay dapat kudlitn ng dalaw2 hal43 dlit1 bhir1 dtapw1 nrit1 at ib pa4 ,ikatl4--,laht ng mga salitng may apat1 lim anim na pantg na may din sa mga it 7 palabras sobresdrjulas7 at ang hul'y may tagly na kudlt na marin1 banayad salakt ay dapat ding kudlitn ng dalaw2 hal43 psimul1 phayagn1 psulatn1 mnanagalg1 mnanalaysy1 atbp4 ,ikaapat4--,laht ng mga salitng ang katapusng pantg ay nagdudulo sa tingig 7 vocal7 at it'y may dalng kudlt na banayad salakt1 at sak inangkupn sa hul ng in an ay dapat magtagly ng dalawng kudlt kailan ma't ang pagbigks ay idinidin sa dalaw2 hal43 likhn1 lupn1 lapn1 atbp4 ,g4 ,mayron bag sa mga salit natin na nagtatagly ng tatlng kudlt8 ,n4 ,mayron p1 at ang tuntuning dapat pagbatay'y itng mga sumsund3 ,una4--,laht ng mga salitng may tatlng pantg na idinidin sa tatlng tingig 7 vocal7 ay dapat magtagly ng tatl ring kudlt2 hal43 tln1 tln1 at ib pa4 ,dapat matant1 na ang mga salitng paris nit ay kkaunt lamang sa ating wik4 ,ikalaw4--,laht ng mga salitng may apat limng pantg na idinidin sa mga it 7 palabras sobresdrjulas7 na sa pagbigks ay may tatlng din ay dapat magdal ng tatlng kudlt1 upng unauna'y mkilala ang tunay na pagbigks at ikalaw'y nang huwg maipagkamal sa kapw salit na may ibng kahulugn2 hal43 pmahaln1 pngasiwn1 pmunn1 at ib pa4 ,,talabab,,an #cf ,ang sino mang ibig makatant ng mga tuntunin sa pagdiding it sa hulng pantg1 ay kailangang tunghn ang bahagi ng ,pagbigks nang nuukol sa pagdidin 7 acento prosdico74 #cg ,marami ang nagbabago sa kudlt na salakt sa mga ganitng salit at hinahalinhn ng kudlt na marin1 sapagk't anil'y ang pagbigks ay tugm sa hulng kudlt na it paris ng masamng tao sa halimbaw4 ,may katwiran din sana ang mga sumusulat ng ganit1 dangan lamang ang bagay na it'y bukd sa makasisir sa talagng pinagmuln ng salit ay maarng mapagkamaln sa ibng pangungusap4 ,,vi ,,kabanata ,sa mga pangulong tand ng pagsulat ,,gur4 ,aln ang mga pangulong tand sa pagsulat na gingamit sa ,wikng ,tagalog8 ,,nag-,,aaral4 ,itng mga sumsund3 pangtigil ,,coma 7172 tuldk at pangtigil ,,punto ,y ,,coma 7272 dalawng tuldk ,,dos ,,puntos 7372 tuldk ,,punto ,,final 7472 pangsugpng tuldk ,,puntos ,,suspensivos 744472 pangtanng ,,interrogaci,n 7872 at pangtak ,,admiraci,n 7674 ,g4 ,bakit gingamit ang mga tandng it sa pagsulat8 ,n4 ,gingamit ang mga tand ng pagsulat1 magng pangulo at magng pangtulong sa nasng lumiwanag at makapagbigy ng magandng tung sa mga pangungusap at pananalaysy1 hatin at paghiwhiwalayn ang ib't ibng panig na bumubu sa kany4 ,kung sa pamamagitan namn ng pangungusap pagtatalumpat ay ginaganp ang gayng pagbabahbahagi at paghihiwhiwaly sa parang kung minsa'y humint at magpatuly ang nangungusap1 kung minsa'y humab at umikl at kung minsa'y tumas bumab ang tung tinig4 ,,ang ,,pangtigil 7 ,,coma7 ,g4 ,bakit gingamit ang pangtigil8 ,n4 ,gingamit ang tandng it sa pagsulat1 upng hatin ang mga pangungusap pangkt na maikl ng isng kaisipn4 ,ang salitng kinaroroonn niy'y dapat tigilan hingahng sumandal4 ,g4 ,kailn dapat gamitin ang pangtigil8 ,n4 ,dapat gamitin sa mga tuntuning sumsund3 ,una4--,sa una at hulihn ng pangalang tao bagay na siyng kinakausap1 hal43 ,hoy1 ,teto2 ,binong1 halika2 ,ibig ko sana1 ,ninoy1 na ak'y dinggn mo4 ,ikalaw4--,upng paghiwhiwalayn ang mga salitng magkaksund at magkakparis ang kahulugn kung walng an mang pangbigks 7 conjuncin7 na naglakip2 hal43 ,ang bayan ay siyng tukod1 laks1 buhay1 diw ng mga tao4 ,ang mga pilipino'y mararangl1 marurunong1 magigitng at bihas4 ,ikatl4--,sa una at hulihn ng mga kaisipn 7 oracin7 na saltsalt pagkaktang mangyari1 hal43 8,si ,balagts1 ang dakilng ank ng ,panginay1 ay siyng har ng mga mnanagalg40 8,ang mga darakilng aklt ni ,rizal1 kung ak'y may salap lamang1 ay bibilhn ko40 8,pagktapos kong mag-aral1 sakalng hind mahihint1 ay maglalakby ak sa ,amrika40 8,ang ,pilipinas1 kung d ak mal1 ay tinukls ni ,magallanes04 ,ikapat4--,sa unahn ng mga salitng ngun1 dtapw1 subal1 palibhas1 baga man1 kund1 gayn man1 dangan1 disin1 atbp41 kung hind lubhng malawig ang pangungusap2 hal43 8,si ,lucio'y pinagsady ko1 ngun't d ko inabutan40 8,isng talumpatng maikl1 dapw't malamn at maringl40 8,si ,kik'y hind maghihirap1 palibhas'y maraming salap04 ,kung lubhng mahab na ang isng pangungusap salaysy ay nillagyn ng tuldk at pangtigil 7 punto y coma72 hal43 8,huwg tayong lubs na magpapaniwal at magpapaking sa mga katakata at pampamahin ng ating matatand2 ngun't kung mabubuting aral at mahhalagng tur ay ating dinggn nang lubhng matas sa ating mga pus40 ,hind dapat lagyn ng pangtigil ang mga salitng bu at maikl1 hal43 ,si ,luis ay marunong2 si ,lucio ay dukh2 mayamaya ay als ak4 ,,ang ,,tuld,k ,,at ,,pangtigil 7 ,,punto ,y ,,coma7 ,g4 ,bakit gingamit ang tuldk at pangtigil8 ,n4 ,gingamit ang tandng it sa mahhalagng salaysy pangungusap na hind pa bu ang talagng kahulugn1 upng mapatang sa ibng mga tand gaya ng pangtigil4 ,sa mga salitng kinaroroonn niy'y dapat tumigil humingng matagaltagl1 higt sa paghingng ginagaw sa pangtigil4 ,g4 ,kailn dapat gamitin ang tuldk at pangtigil8 ,n4 ,dapat gamitin sa mga panutong sumsund3 ,una4--,kapg lubhng mahahab ang ib't ibng panig ng mga pangungusap1 at ang mga it'y pinaglalakiplakip1 kay'y kapg ang ibng salit'y may tagly nang pangtigil4 ,halimbaw3 8,ang mga pilipinong pinangunguluhan ni ,bonifacio ay nkitunggal ng bung sigl1 ng bung pus at bung buhay2 hind inalintan ang init1 ang lamg1 ang gutom at ang uhaw2 hind inalala ang kanilng mga in1 asawa at ank2 at hind ginunit ang bahay at pag-ar1 ang buhay at pamumuhay sa hangd na mitanggl ang puri at dangl ng ,inng ,bayan40 ,ikalaw4--,sa unahn ng mga pangbigks 7 conjuncin7 ngun1 dtapuw1 palibhas1 gayn man1 atbp41 kung ang mga pangungusap na magkakhiwaly ay may kahaban4 ,halimbaw3 8,malabis ang pagmmahl natin sa sariling lah at masugd na pinagsusumikapan ang kanyng ikassulong at ikadadakil2 ngun't kasakitsakit ang mga nangyayari kung magugunitng ang iln ay hind na nakaktulong bagks nakakhambalang pa sa ating matuling paglakad40 ,ikatl4--,upng paghiwhiwalayn ang ib't ibng panig ng pangungusap1 baga ma't nuuw rin sa kahulugng pinanggagalingan4 ,halimbaw3 8,kamalig na kugong may apat na sulok na parisukt2 gadipng pasibi sa kaliwng panig at gatatlng dangkl na panambl namn sa tatl pang blisbisan2 balag sa harapng puls na dahong tuy ang nandadalang na habong2 isng pagpagahang halos dikt na sa bubungn ng kamalig1 thanan ng may ar banty-batis1 at kinasasandign ng isng mahabng hagdanang kawayan44440 ,banaag at ,sikat4 ,,ang ,,dalaw,,ng ,,tuld,k 7 ,,dos ,,puntos7 ,g4 ,bakit gingamit ang dalawng tuldk8 ,n4 ,ang tandng it'y gingamit upng mkilala ang mga pangungusap na bu may sariling kahulugn4 ,sa kinaroroonn niy'y dapat tumigil huming ng malaon1 mahigt sa kalaunang ginagaw sa tuldk at pangtigil4 ,g4 ,kailan dapat gamitin ang dalawng tuldk8 ,n4 ,dapat gamitin sa mga ganitng panuto3 #a4--;,bago bumanggt ng mga salitng sinip1 hal43 ,sinad ni ,rizal na3 ,ang wik ay kluluw ng bayan4 #b4--,pagktapos ng unang bat galang sa mga sulat1 hal43 ,mahl na ,gino3 ,tinanggp ko ang inyng liham4444 #c4--,sa hulihn ng mga salitng halimbaw1 paghalimbaw4 #d4--,sa mga pasiy1 palagy1 kautusn1 atbp41 pagktapos msabi ang dahiln salign2 hal43 ,akng nakalagd sa ibab nit'y nagsasabi3 ,na4444 #e4--,sa unahn ng mga salitng pangtaps sa mga salitng nun2 hal43 8,namalas ko kagab si ,lucio3 maringl ang sut at makisig paris ng dati40 #f4--,pagktapos ng isng makabuluhng palagy paghahak kay na may sarili nang kahulugn1 at sinusundn pa ng ib't ibng pangungusap upng humab kay1 lumiwanag patotohanan ang gayng paghahak4 ,halimbaw3 8,wal nang makapangyarihan sa ,sangsinukob paris ng sandata3 siy ang nagguguh sa lalng matitibay na bayan2 siy ang nagwawalat sa lalng magagarng kut2 siy ang naggigib sa lalng maririkt na kaharan at siy ang pumupuks sa lalng matatapang at mababangs na kaaway40 ,,ang ,,tuld,k 7 ,,punto ,,final7 ,g4 ,bakit gingamit ang tuldk8 ,n4 ,ang tandng it'y gingamit upng mkilala na ang salitng kinaroroonn niy'y may ganp na kahulugn4 ,aln mang salitng may tagly na tuldk ay dapat tumigil ng malaon1 upng huwg mpalahk sa mga salitng sa kany'y sumsund4 ,g4 ,kailn dapat gamitin ang tuldk8 ,n4 ,dapat gamitin sa mga sumsund3 ,una4--,sa mga salitng may ganp na ganp na kahulugn4 ,halimbaw3 8,nanniwal akng lubs na may isng ,lumalng na siyng lumikh sa araw1 buwn1 lup1 tubig1 ilaw1 tao1 hayop1 atbp4 ,nanniwal rin ak na ang ,lumikhng iy'y karunungdunungan1 makapangyarihan at maawin4 ,ngun't kung pagkurkurin ko ang kanyng pagklalng ay malinaw kong nahhagilap sa isip na hind mandn tumpk40 ,ikalaw4--,sa mga salitng dagl 7 abreviado7 upng mkilalang ganit1 hal43 ,bb41 ,kgg41 ,g41 at ib pa4 ,,ang ,,pangsugp,,ng ,,tuld,k 7 ,,puntos ,,suspensivos7 ,g4 ,san gingamit ang pangsugpng tuldk8 ,n4 ,ang pangsugpng tuldk ay gingamit kailan ma't ang isng pangungusap ay naputol kay'y hind bu4 ,ang kinaroroonn niy'y dapat na tumigil ng sumandal1 gaya ng ginagaw sa pangtigil4 ,g4 ,kailan dapat gamitin ang pangsugpng tuldk8 ,n4 ,dapat gamitin sa mga ganitng tuntunin3 #a47--,sa mga salitng hind bu at parang nsugp ang talagng kahulugn1 hal43 8,ang tao'y nagmumul sa munt1 umunld1 lumalak1 tumatand at pagktapos444 ay nammaty40 #b47--,kapg ang pangungusap ay may bung kahulugn1 ngun't kailangang tumigil upng mkilala ang takot1 pag-alinlangan pangyayaring hind inasahan2 hal43 8,pinaratangan akng nagnakaw1 ngun't444 kabulanan ang ganit40 #c47--,kapg pinababayan inals ang isng panig sa pagsip ng ilng pangungusap4 ,halimbaw3 8,san man may mmumuhunn at manggagaw1 may may lup at magsasak1 panginon at alil1 mayaman at dukh2 ang aral ng ,sosialismo ay kailangan44440 ,banaag at ,sikat4 #d47--;,ang mga salitng pahikbhikb1 pautlutl paputlputl4 ,halimbaw3 8,a444 ak'y tu444 tub sa444 ba444 bayan ng444 ,sam444 ,sampi444 piro40 ,,ang ,,pangtan,,ng 7 ,,interrogaci,n7 ,g4 ,bakit gingamit ang pangtanng8 ,n4 ,ang tandng it'y gingamit upng mkilala ang tung ng pagtatanng4 ,g4 ,may ilng hugis ang tinurang tand8 ,n4 ,dalaw3 is'y pangsimulng tanng 77 at ang ikalaw'y panghulng tanng 7874 ,g4 ,gingamit ba ang dalawng it sa isng pangungusap lamang8 ,n4 ,oo p4 ,halimbaw3 ,san ka paroron82 ,san ka galing8 ,gayn ma'y dapat matant1 na maar ring gamitin ang is lamang at ang isng it'y ang panghulng tanng2 hal43 ,sino ka8 tao ka ba hayop8 ,g4 ,sa likd ng panghulng tanng na may salitng sumsund1 it ba'y dapat magtagly ng malakng titik8 ,n4 ,kung ang pagtatanng ay maikl1 ang salitng sumsund ay d dapat magtagly ng malakng titik2 hal43 ,inng1 nagagalit ka ba sa akin8 nagtatamp ka na ba8 ,ngun't kung mahab na'y kailangan nang magtagly ng malakng titik2 hal43 ,sino sa atin ang lalng pangahs sa ikw ay gumaw at sukat nang walng kapahpahintulot8 ,sino sa atin ang dapat bagsakn ng sisi at kapulan sa ikw ang siyng may kagagawn sa laht ng nangyari8 ,,ang ,,pangtak 7 ,,admiraci,n7 ,g4 ,san gamit ang pangtak8 ,n4 ,ang tandng it'y gamit sa mga pangungusap na may pagdang pagtatak4 ,g4 ,ilng hugis mayron ang pangtak8 ,n4 ,ang pangtak ay may dalawng hugis3 pangsimul 77 at panghul 7674 ,g4 ,dapat bagng gamitin ang dalawng it sa isng pangungusap8 ,n4 ,op4 ,halimbaw3 ,anng hirap ng namn ng mabuhay6 ,ak'y talagng sawng palad6 ,g4 ,an ang karaniwan nang gamitin8 ,n4 ,sa mga salitng maikl ay karaniwang gamiti'y ang panghul lamang1 hal43 ,ah6 ,oh6 ,ab6 ,ikw pal6 ,sa mga pangungusap na lubhng mahab ay dapat gamitin ang dalaw2 hal43 ,anng pagkariktdikt pagmasdn ang buwn kung it'y maningnng na maningnng sa karurukan ng langit at kasalsalamuh ng mga tal at bituwn6 ,anng pagkasaysay ng araw kung sa ,silangana'y untuntng nagsasabog ng kanyng mga sinag at nagpapalaganap ng kanyng magandng liwanag6 ,g4 ,mayron bang pangungusap na gingamitan ng pangtanng at pangtak8 ,n4 ,mayron ng png pangungusap na gingamitan ng dalawng tand2 sa malinaw na sabi'y gingamit sa una ang pangtanng at sa hul'y pangtak kay'y magkabaligtaran 7viceversa74 ,halimbaw3 ,anng kinlamn ng tao sa karunungan ng ,dios6 ,anng kabuhayan kay itng nangyayari sa atin8 ,g4 ,an ang pinapayagang gamitin sa ating wik8 ,n4 ,sa wik nati'y pinapayagan ang paggamit ng dalawng tandng tinuran sa hulihn ng isng salit at nagsusulit ng pag-alinlangan2 hal43 diyata68 ak68 na1 ang tung ng pangtanng at pangtak ay naglalakip4 ,,vii ,,kabanata ,sa mga pangtulong na tand ng pagsulat ,,gur4 ,alnaln namn ang mga pangtulong na tand sa pagsulat na gingamit sa ating wik8 ,,nag-,,aaral4 ,ang mga sumsund3 kulng ,,par,,ntesis 771 tuldk ,,comillas 78071 panand ,,ap,,strofo 7'71 guhit ,,raya 7--7 at panghat ,,gui,n 7-74 ,g4 ,kailn dapat gamitin ang kulng 7 parntesis78 ,n4 ,gingamit ang kulng kailan ma't pinuputol ang kabuan ng isng pangungusap salaysy ng mga salitng pangpaliwanag4 ,halimbaw3 8,ang mga nakagugulantng na digman 7na sapl nong araw ay naghahar na at hangg ngayn7 ay is sa mga pagksulong at kabihasnng itinuturing ng ,sangkatauhan40 8,ang ,dagat na ,pul 7,mar ,rojo7 ang siyng diuman'y dinaann ni ,moiss40 ,kapg ang pangungusap ay maikl1 sa lugl na kulng ang gamitin ay pangtigil ang inihahalili4 ,halimbaw3 8,si ,luis1 na kaibigan ko1 ay naglakby sa ,tayabas40 ,g4 ,san gingamit ang tuldk 7 comillas78 ,n4 ,ang tuldk ay siyng gingamit sa una at hul ng mga salitng sinip1 lalng lal na kung mahab4 ,halimbaw3 ,sinabi sa ,noli me tngere ni ,rizal3 8,walng ibng inisip ang mga binat natin kund ang pag-ibig at paggagalk3 maraming panahn ang kanilng ginugugol at gumagaw ng walng puknt upng maday at masirn ng puri ang isng dalaga kay sa mag-isip ng ikagagalng ng kanyng bayan04 ,gingamit din ang tuldk upng ihalili sa titik na tumb 7letra cursiva7 kay'y nang mpabukd sa ibng pangungusap4 ,halimbaw3 8,tintawag na 8bayan0 7 bayan7 ang binubu ng maraming tao40 ,g4 ,san dapat gamitin ang panand 7 apstrofo78 ,n4 ,ang panand ay siyng isinisingit sa dalawng salitng pinagdudub1 at siyng ginagawng tand upng mkilala na ang kanyng kinaroron'y may inals na is dalawng titik4 ,halimbaw3 ,ak'y dukh sa lugl na ak ay dukh2 ,ang kasilangana'y siyng sinisikatan ng ,araw sa lugl na isulat na ,ang kasilanganan ay siyng sinisikatan ng ,araw4 ,g4 ,san gamit ang guhit 7 raya78 ,n4 ,ang guhit ay siyng tandng gingamit sa mga pag-uusap1 kailan ma't nagbabago ang nangungusap4 ,halimbaw ang sumsund na slitan3 --,tayo'y kinakailangang magsikap--ang sabi ng is4 --,sa an8--ang usisa ng ikalaw4 --,bah6 parang hind mo batd na tayo'y naghihirap4 ,gingamit din ang guhit sa unahn at hul ng mga salitng pasaltsalt1 hal43 8,dapat alalahanin--ang wik ni ,voltaire--na ang madlng bayang bansg at kilal444 ay pinamamahalan ng mga aklt40 ,,viii ,,kabanata ,ang panghat at ang paran ng pagkakabahbahagi ng mga pantg ,,gur4 ,an ang ibig ipakilala ng panghat 7 guin78 ,,nag-,,aaral4 ,ang panghat ay siyng nagpapakilala na ang isng pangungusap ay hind bu4 ,g4 ,paano ang mabuting paran ng pagbbahagi8 ,n4 ,kung tayo'y sumusulat1 at sakalng mangyari na sa katapusn ng isng talat 7 rengln7 ay hind magkahust ang isng bung pangungusap1 it'y kinakailangang hatin sa hust bung pantg upng malagy ng tumpk2 hal43 na-sa1 bug-tng1 pa-la-gy1 -na-san4 ,g4 ,tumpk bag ang pagbbahaging ganit na ang isng tingig 7 vocal7 ng isng salit ay mtir sa isng talat8 ,n4 ,ang mga salitng nagsisimul nagtataps sa tingig 7 vocal71 ang tingig na it'y d dapat ilagy na siyng siy lamang magng sa una at magng sa hul ng talat4 ,halimbaw ang salitng a-ba-ka-d ay hind tumpk kung illagy ang a- sa katapusn ng talat 7 lnea7 at ang ba-ka-d ay sa kabil namn4 ,gayn din ang sukat msabi hinggl sa salitng to-to-3 it'y hind dapat hatin sa toto sa talatng katapusn at ang ay sa kabil namn4 ,g4 ,paano ang pagbbahagi sa mga salitng ugt8 ,n4 ,ang mga salitng ugt 7 raz7 ay d dapat hatin katulad ng ginagaw sa mga salitng kastil1 kund ang ntutumpk ay hatin paris ng sa ating pagbigks4 ,halimbaw3 tuk-lng1 kud-lt1 pat-lng1 at ib pa1 at hind tu-klng1 ku-dlt1 pa-tlng4 ,g4 ,paano ang tumpk na paghahat sa mga salitng binawasan 7 sincopado78 ,n4 ,ang mga salitng binawasan na lubhng marami sa sariling wik1 gaya ng matwd1 agwt1 takwl1 klulw1 kalwalhatian1 atbp4 ay dapat paghathatin ng ganit3 mat-wd1 ag-wt1 tak-wl1 k-lul-w1 atbp4 ,g4 ,paano ang mabuting pagbbahagi sa mga salitng pinag-angkp8 ,n4 ,ang mga salitng pinag-angkp sa pamamagitan ng mga any 7 partcula7 gaya ng pag1 mag1 at ib pa ay dapat hatin nang huwg masisir ang ganitng pagkakahiwhiwaly2 hal43 pag-a-sa1 pag-i-big1 mag-i-sip1 mag-a-ka-la4 ,,ix ,,kabanata ,ukol sa pagsulat ng ilng salit#ch ,,gur4 ,paano ang pagsulat ng ng8 ,,nag-,,aaral4 ,itng ng ay salitng dagl 7 abreviatura7 ng nang1 na pinagkaraniwanan nang gawng gayn4 ,dapat mabatd na ang ng ay isinusulat ng ganit kailan ma't pang-ukol 7 preposicin74 ,kung pangbago 7 adverbio7 ay dapat isulat ng nang na nakkatumbs ng non niyn1 at d dinagl 7 abreviado7 ng4 ,gayn din ang dapat gawn kapg nuukol sa pangbigks 7 conjuncin7 na nakkatumbs ng upng4 ,isinusulat din ng nang kailan ma't binubu ng na at ng pang-anib 7 ligazn7 ng4 ,g4 ,paano ang pagsulat ng mga8 ,n4 ,ang mga ay karaniwan nang isulat ng ganit4 ,siy'y salitng dagl 7 abreviatura7 ng manga4 ,g4 ,aln ang tuntunin sa pagsulat ng anyng mag8 ,n4 ,ang mag ay dapat lagyn ng isng panghat 7 guin7 kailan ma't iniangkp sa mga ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal7 na tumutukoy sa an man1 magng sa pangwatas at magng sa pangdiw2 gaya ng mag-ahit1 mag-aral1 mag-isip1 mag-am1 mag-in4 ,kung ang ugt ay nagpapsimul sa pangtinig 7 consonante7 ay d dapat pagitnan ng isng panghat 7 guin71 hal43 magtuly1 magpasok1 magsaing4 ,g4 ,aln ang panutong sinsund sa pagsulat ng mang8 ,n4 ,itng anyng mang ay dapat gawng mang pagk iniangkp sa ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal71 gaya ng mangisd1 mangutang4 ,kung nagpapsimul sa pangtinig 7 consonante7 ay d dapat baguhin1 gaya ng manghuli1 manghanap4 ,dapat alamng sa anyng mang ay nagkakbagobago ang psimulng titik ng ugt sang-ayon sa tuntuning sinsund sa kanyng kabanatang kinaukulan4 ,g4 ,aln ang mga tuntunin sa pagsulat ng pag8 ,n4 ,kung it'y iangkp sa an mang ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal7 ay dapat lagyn ng isng panghat 7 guin7 sa ikalliwanag ng pagsulat at ikallay sa kamaln1 gaya ng pag-isahn1 pag-awayan1 pag-ibig1 pag-asa1 pag-ins4 ,kung nagpapsimul namn sa pangtinig 7 consonante7 ay hind kailangan ang panghat1 gaya ng pagsaingan1 paglayin1 pagsulong1 pagkusks1 pagtugtg4 ,ngun't kung ang pag ay nuukol sa pangbigks 7 conjuncin7 ay dapat ihiwaly sa an mang salitng sumsund1 hal43 ,pag ikw ay naglar ay papaluin kit1 pag lumapit ka ay bibigyn kit ng puto4 ,g4 ,aln ang ptakarn sa pagsulat ng pang8 ,n4 ,kung tumutukoy sa pangwatas at iangkp sa ugt na nagpapsimul sa tingig 7 vocal7 ay dapat gawng pang1 gaya ng pangisdn1 pangutangan4 ,kung bumabanggt namn sa pangdiw at iangkp sa ugt na nagpapsimul sa tingig din ay dapat pagitnan ng isng panghat1 gaya ng pang-angkp1 pang-anib1 pang-alw1 pang-ahit4 ,kung ang ugt nam'y nagsisimul sa pangtinig 7 consonante71 tumukoy man sa pangwatas sa pangdiw ay hind dapat baguhin1 gaya ng panghulihan1 pangbat4 ,dapat alamng nagkakbagobago ang mga unang titik ng mga ugt sang-ayon sa mga tuntunin nitng anyng pang na itinakd sa mga kabanatang nangaun4 ,g4 ,paano ang pagsulat ng pagka8 ,n4 ,it'y dapat idikt isiping sa ugt kailan ma't tumutukoy sa pangdiw ang kahulugn1 kah't na siy'y magpasimul sa tingig 7 vocal7 at pangtinig 7 consonante71 gaya ng pagkaank1 pagkaso1 pagkatakot1 pagkahulog4 ,kung ang ktuturn ng pagka ay nuuw sa pangbigks 7 conjuncin7 ay dapat ihiwaly1 hal43 ,pagk dinampt mo it ay kagagalitan kit2 pagk ak ang tintawag mo'y sasagt ak agd4 ,g4 ,paano ang pagsulat ng kapg at kapagk8 ,n4 ,ang dalawng it'y dapat isulat na hiwaly sa mga salitng sa kany'y sumsund4 ,g4 ,paano ang pagsulat ng kung8 ,n4 ,it'y dapat isulat na hiwaly sa mga salitng sumsund sa kany4 ,itng kung ay dapat isulat ng ganit1 at hind kun sapagk't it'y garl kung ibbatay din lamang sa ating pagbigks4 ,g4 ,aln ang tuntunin sa pagsulat ng kung d at kund8 ,n4 ,ang kung d 7dalawng salit7 ay isinusulat ng ganit kung pangbago 7 adverbio71 at ang kund 7isng salit7 ay ganit dapat isulat kung pangbigks 7 conjuncin74 ,g4 ,aln ang ptakarn sa pagsulat ng man din at mandn8 ,n4 ,ang man din 7dalawng salit7 ay gingamit sa pagppatibay1 hal43 sinund ko na ang mga iniutos at ak pa ,,man ,,din ang pinarusahan4 ,ang mandn 7isng pangungusap7 ay gingamit sa pag-alinlangan1 hal43 tila ,,mand,n ikw ang tintawag at hind ak4 ,g4 ,paano ang pagsulat ng may8 ,n4 ,ang pagsulat nit'y dapat ihiwaly sa mga pangungusap na kanyng kasund1 kah't na it'y magsimul sa tingig pangtinig1 gaya ng may ar1 may bahay1 may tao1 may salap1 at hind mayar1 maybahay1 maytao1 atbp4 gaya ng gaw ng iln4 ,g4 ,paano ang pagsulat ng man8 ,n4 ,itng man ay dapat isulat na hiwaly sa an mang pangungusap na sa kany'y nuun1 gaya ng sino man1 an man1 aln man1 baga man1 ak man1 si ,luis man4#ci ,g4 ,paano ang pagsulat ng pa8 ,n4 ,dapat isulat itng hiwaly sa mga salitng nuun sa kany1 gaya ng an pa1 ak pa1 ikw pa1 siy pa4 ,g4 ,paano ang pagsulat ng mga salitng dambl 7 doble78 ,n4 ,ang mga salitng dambl ay isinusulat ng is magkasiping kailan ma't hind pinamagitanan ng pang-anib 7 ligazn7 g at ng gaya ng isis1 ilanilan1 anan1 alnaln1 sinosino1 samasama1 pisanpisan1 diktdikt4 ,ngun1 kung pinamagitanan ng pang-anib g at ng ay dapat paghiwalayn gawng dalaw upng gumand ang pagkakhany1 umikl ang mga pangungusap at sa biglng masd ng isng bumabasa ay huwg makalit sa paningn1 gaya ng masamng masam1 mabuting mabuti1 maraming marami1 malakng malak4 ,kung mga salitng ang inulit ay ang hulng dalawng pantg kay'y ang ugt ay dapat pag-isahn1 gaya ng nagkislpkislp1 nagtungtung1 nagtingintingin1 nagmalasmalas4 ,,talabab,,an #ch ,minrapat kong maglagy ng isng kabanata na nuukol sa mga paran hugis ng pagsulat ng ilng salitng tagalog1 upng malunasan ang pagkakibibng nangyayari ngayn na ibinubunga ng kawaln ng tuntuning dapat sundn ng mga nagsisisulat4 ,ang mga tuntuning nallagd sa bagay na it ay nsasalig sa ating katutubng pagbigks at sa mga panutong sinsund sa ,balaril4 #ci ,hind kkaunt ang npupun kong sumusulat ng sinoman1 anoman1 alnman na ang man ay idinidikt4 ,sa ganng hak ko'y hind tumpk ang ganitng pagsulat4 ,x ,,kabanata ,tungkl sa mga salitng hirm#dj ,,gur4 ,marapat ba tayong humirm sa ibng wik ng ilng pangungusap8 ,,nag-,,aaral4 ,oo p1 kinakailangan ng natin ang panghihirm1 sapagk't kung toto mang ang ,wikng ,tagalog ay isng salitng lubhng mayaman sa mga katutubng tingig ay toto rin namng may ilng pangungusap na wal sa atin ngun't lubhng kailangan4 ,g4 ,alng wik ang dapat hiramn8 ,n4 ,sang-ayon sa kasalukuyang nangyayari1 ang wikng kastil ay siyng hhiramn natin ng mga salitng kailangan1 sapagk't dito nhubog ang ating dil nang lubhng mahabng panahn1 at kung wal sa kastil ay sa ingls1 na1 ngay'y untuntng nnasok ipinapasok sa ating isipn at kung wal sa ingls ay sa ibng wik namn4 ,g4 ,paano ang gagawng panghihirm8 ,n4 ,ang panghihirm na ating gagawn ay dapat msalig sa dalawng ur3 salitng hirm na arin at salitng hirm na isasul4#da ,g4 ,an ang ibig sabihin ng salitng hirm na arin8 ,n4 ,salitng hirm na arin1 ibig sabihi'y ang mga hinirm na pangungusap na iayon sa katutubng pagsulat ng ating wik4 ,halimbaw3 ,espanya1 ,heograpa1 ,pilosopa1 ,hulio1 ,huan1 ,paskual1 at ib pa4 ,g4 ,an namn ang ktuturn ng salitng hirm na isasul8 ,n4 ,salitng hirm na isasul1 ibig sabihi'y huwg nang baguhin ang pagkaksulat sang-ayon sa pinanggalingan2 hal43 ,espaa1 ,japn1 ,gramtica1 ,retrica1 ,zamora1 zarzuela atbp4 ,g4 ,sa ating pagsulat1 aln sa dalaw ang lalng mabuting gamitin8 ,n4 ,ang paggamit sa salitng hirm na isasul ay lubhng malay sa isng sumusulat2 lalan bag'y ang mibigang gawn ng sino man4 ,g4 ,dapat bag tayong humirm sa ibng wik ng isng pangungusap samantalng sa ati'y mayron namn8 ,n4 ,kung ang isng salitng hihirami'y mayron din namn sa ating katumbs1 hangg't maar'y hind dapat gamitin ang nturang salitng hirm4 ,halimbaw3 ang salitng ,teatro1 hangg't mangyayari'y huwg nating gamitin it sapagk't sa ating wik ay mayrong ,dlaan2 gayn ang ,pmahaln sa ,gobierno1 ang ,pannaril sa ,independencia1 ang ,paraln sa ,colegio ,escuela1 at ib pa4 ,gayn ma'y mangyayari ring gamitin1 lalng lal na sa ikalliwanag ng salit1 hal43 dlaan teatro1 ,pmahaln ,gobierno1 at ib pa4 ,g4 ,an ang dapat gawn tungkl sa pag-angkn ng mga salit8 ,n4 ,ang isng salitng hirm na inangkn na kinaggamitan ng mga titik na wal sa atin ay dapat na ihanap ng katumbs1 kawangs katalamitam sa sariling wik4 ,,talabab,,an #dj ,ssamantalahn ko sa kabanatang it ang aking pagpapaliwanag hinggl sa pagtatalotalong nangyayari ukol sa mga salitng hirm4 ,lubhng marami ang nagppalagy at sumasang-ayon na ang mga salitng hirm ay dapat isulat sang-ayon sa panunulat nating ginagaw1 paris sa halimbaw ng ,pilipinas1 ,espanya1 ,amrika1 ,karlos1 atbp4 ,may marami rin namn ang nagppalagy na dapat igalang ang pagkaksulat ng isng salitng hirm2 sa katagng sabi'y huwg bbaguhin ayon sa pinanggalingan1 hal43 ,filipinas1 ,espaa1 ,amrica1 at ib pa4 ,at par sa akin1 yamang ang is't is ay may katuwirang pinagbbatayn ay kapuw ko sil iginalang gaya ng mbabasa sa kabanatang it4 #da ,ang pagbbahaging it'y sinip ko kay ,g4 ,eusebio ,daluz4 ,,xi ,,kabanata ,kung paano ang pagpapalt sa ,wikng ,tagalog ng mga titik na wal sa kany ,,gur4 ,paano ang pagpapalt sa ,wikng ,tagalog ng mga titik na wal sa kany8 ,,nag-,,aaral4 ,gaya na ng nsabi1 ang isng salitng dayo na kinasasangkapn ng mga titik na wal sa atin ay dapat na ihanap ng titik na katimbng1 katulad katalamitam4 ,,ukol ,,sa ,c ,g4 ,an ang katumbs ng titik na it sa atin8 ,n4 ,ang titik na iyn sa mga salitng kastilng ca1 co1 cu1 ay katumbs sa tagalog ng ka1 ko1 ku2 hal43 vaca1 cobre1 cuadro1 atbp4 ay dapat gawng baka1 kobre1 kuadro4 ,ngun't sa mga salitng ce1 ci1 ay kawangs ng s sa atin2 p4 h43 ,cicern1 cdula1 cntimo1 ay dapat isulat ng ,sisern1 sdula1 sntimo4 ,,hingg,l ,,sa ,,ch ,g4 ,an ang katumbs ng ch8 ,n4 ,ang katumbs na katumbs ng titik na it sa ati'y ang pagsasama ng t at s4 ,halimbaw3 ,china1 chapa1 chapn1 cha1 chicharrn1 lancha1 chocolate1 escabeche1 ay dapat gawng ,tsina1 tsapa1 tsapn1 tsa1 tsitsarn1 lantsa1 tsikolate1 eskabetse4#db ,,tungk,l ,,sa ,f ,g4 ,an ang kawangs sa atin ng f8 ,n4 ,ang titik na it'y kawangs ng p2 kay dapat isulat ng ,pebo1 pilibustero1 peria1 ripa ang mga salitng kastilng ,febo1 filibustero1 feria1 rifa4 ,,ukol ,,sa ,j ,g4 ,an ang katulad nit sa ating wik8 ,n4 ,ang katulad ng titik na it ay h4 ,halimbaw3 ,japn1 jardn1 jamn1 jaula1 ay dapat isulat na ,hapn1 hardn1 hamn1 haula4 ,ngun't kung minsa'y s ang nakkawangs1 paris halimbaw ng salitng jabn ay dapat gawng sabn at d habn4 ,,hingg,l ,,sa ,,ll ,g4 ,an ang katimbng ng ll sa tagalog8 ,n4 ,ang katimbng ng titik na it'y ang ly1 hal43 cigarrillo1 bachiller1 silln1 at ib pa ay dapat gawng sigarilyo1 batsilyer1 silyn4 ,kung minsa'y y lamang ang nagigng katumbs1 hal43 caballo1 cebollas1 galleta1 atbp41 ay dapat isulat na kabayo1 sibuyas1 gayeta4 ,,tungk,l ,,sa ,g4 ,an ang katumbs ng titik na it8 ,n4 ,ang paglalakip ng n at ng y ay siyng nakkatumbs ng 4 ,halimbaw3 ,espaa1 pul1 can1 camo1 paoleta1 atbp4 ay dapat gawng ,espanya1 punyl1 kanyn1 knyamo1 panyoleta4 ,,ukol ,,sa ,q ,g4 ,an ang kawangs ng q8 ,n4 ,ang titik na it sa mga salitng qua1 que1 qui1 quo1 quu1 ay kawangs na kawangs ng ka1 ke1 ki1 ko1 ku1 sa ating wik4 ,halimbaw'y dapat gawng kebrado ang quebrado1 kerubn ang querubn1 kilgramo ang quilgramo1 kiosko ang quiosco1 at ib pa4 ,,hingg,l ,,sa ,,rr ,g4 ,an ang katumbs nit sa ating mga titik8 ,n4 ,ang mga salitng hirm na may ganyng titik ay katumbs lamang sa tagalog ng r1 hal43 ,correo1 carro1 atbp4 ay dapat lamang gawng koreo1 karo4 ,,tungk,l ,,sa ,v ,g4 ,an ang katulad sa atin ng v8 ,n4 ,nakkawangs nit ang b sa tagalog1 hal43 bintana1 berbo1 bapor1 bara1 atbp4 sa lugl na ventana1 verbo1 vapor1 vara4 ,,ukol ,,sa ,x ,g4 ,an ang katimbng ng x8 ,n4 ,dapat munang matant na ang titik na it'y binubu ng k at s1 at sa tagalog nam'y nakkatimbng ng ks4 ,halimbaw1 ang mga salitng kastilng ,sintaxis1 exmen1 sexagsima ay dapat gawng ,sintaksis1 eksamen1 seksagsima4 ,ngun't kung minsa'y nakkatumbs lamang ng s1 hal43 excomulgado1 extranjero1 expediente1 ay ginagawng eskomulgado1 estranghero1 espediente4 ,,hingg,l ,,sa ,z ,g4 ,an namn ang katumbs ng z8 ,n4 ,ang titik na it'y katumbs ng s4 ,halimbaw3 ,zamora1 zapatos1 zarzuela1 atbp4 ay dapat isulat nang ,samora1 sapatos1 sarsuela4 ,,talabab,,an #db ,lubhng marami ang npapansin kong ang ch ay itinitimbng lamang sa s1 kay kung gawn ang chapa1 chapn1 lancha1 cha1 ay sapa1 sapn1 lansa1 sa1 mga salitng bukd sa pangit ay hind angkp sa talagng ktuturn4 ,,xii ,,kabanata ,mga salitng dagl na malimit gamitin sa ,wikng ,tagalog ,,gur4 ,bakit gingamit ang mga salitng dagl 7 abreviatura78 ,,nag-,,aaral4 ,ang mga salitng dagl'y gingamit upng mpadal ang pagsulat4 ,g4 ,dapat bagng gamitin sa tuwtuw na ang mga salitng dagl8 ,n4 ,ang paggamit nit'y hind namn sa laht na kund sa mga salitng kailangan lamang na pinahihintulutan ng ,balaril4 ,g4 ,marami ba sa wikng sarili ng mga salitng dagl8 ,n4 ,hind p lubhng karamihan1 at ang palask na gingamit ay ang mga sumsund3 ,a43 ,n43 ,b43 ,ank ng ,bayan4 atbp4 at ib pa4 ,bb4 ,binibini4 bhy4 banghy4 blg4 bilang4 ,bt4 ,binat4 kab4 kabanata4 ,kag4 ,kgawarn4 ,kal4 ,kalihim4 kap4 kapisanan4 ,k43 ,k43 ,k43 ,kataastaasa't ,kagalanggalang na ,katpunan4 ,kgg4 ,kagalanggalang4 ,kin4 ,kinatawn4 ,k4 ,p4 ,kapulng ,pilipinas4 ,g4 ,gino 7sa lalaki74 ,,gg4 ,mga gino4 ,gg4 ,ginang 7sa babae74 ,hal4 hlb4 ,halimbaw halimbaw4 h4 n4 k4 humahalk ng kamy4 ,h4 ,k4 ,hesukristo4 mga manga4 ng nang4 ,pglo4 ,pangulo4 ,pglw4 ,pangalaw4 ,p4 ,h4 ,panginong ,hesukristo4 p4 h4 paghalimbaw4 ,sam4 ,samahn4 ,s4 ,p4 ,sangkapulng ,pilipinas4 ,tud4 ,tudlng4 ,,patalastas3--,ipagpaumanhn na ng babasa ng mag-aral ang kauntng kakulangng nangyari sa pagppalimbg ukol sa kkapusn ng mga titik na tumb 7 letra cursiva7 ng ,limbagan4 ,ipagpaumanhn na rin ang ilng kamalng hind naiwasan sa pagppalimbg nang nuukol sa mga titik at sa mga kudlt4 ,sak na malulunasan ang mga bagay na it sakalng mangyari ang ikalawng pagklimbg ng aklt na it4 ,,mg,a ,,akl,t ,,ng ,,kumath ,,nit ,,bayan ,,at ,,pag-,,ibig4--,mahalagng aklt na nagsasalaysy ng mga dakilng slirann at matatas na palisipn na nuukol sa ,bayan at ,lah4 ,inihhandg sa madlng kapisanang tatg sa ,sangkapulng ,pilipinas1 at nilagyn ng mahalagng paunaw ni ,g4 ,honorio ,lpez4--,halag3 #j4ej sa ,maynil at #j4fj sa ,llawigan4 ,,gramatikang ,,tagalog4--,binubu it ng apat na bahagi3 ,pagbigks 7 ,prosodia71 ,pagkilala 7 ,analoga71 ,paglalakip 7 ,sintaxis7 at ,pagsulat 7 ,ortografa74 ,aklt na nagtutur at nagpapliwanag ng tumpk na pagsasalit at matuwd na pagsulat sa ,wikng ,tagalog4 ,ang salitng ginamit ay wags na tagalog1 kay't ang sino mang makabasa'y madalng matututo kah't na walng gur4--,ang halag'y #a4cj lamang sa ,maynil at #a4ef namn sa llawigan pat ng gugol sa pagppadal4 ,,guro ,,ng ,,bayan4--,binubu it ng tatlng aklt na mahhalag3 ,gramtikng ,tagalog1 ,aritmtikng ,tagalog1 at ,heograpang ,tagalog4 ,ang ,gramtik'y nagtutur ng tumpk na pagsasalit at matuwd na pagsulat sa ,wikng ,tagalog1 ang ,aritmtik'y nagsasalaysy ng pagbilang ng kanyng apat na tuntunin 7 cuatro reglas principales7 at ib pang saklw ng pagtutus1 at ang ,heograpa'y nagpapliwanag ng mga karunungang nuukol sa mga ilog1 pul1 dagat1 bans1 bayan1 lupn1 at ib't ib pa4--,halag3 #a4jj sa ,maynil at #a4bf sa ,llawigan4 ,ipahatd ang sulat sa bahay ng kumath1 ,santamesa1 blg4 #dfg 7looban blg4 #c7 ,sampalok1 ,maynil1 ,k4 ,p4 ,tal ng ,tagapagsalin3 ,iwinasto ang pagbabantas 7punctuation71 ang pagbabaybay1 at ang pag-eestilo sa teksto4 ,pinag-ayon at iwinasto ang pagtutuldik sa mga salita1 para malunasan ang kakulangan sa mga nakatuldik na titik1 lalo na ng titik g at mga titik na may mga tuldik na paiwa 77 at pakupya 771 ng mga tipo na ginamit sa orihinal para sa mga pahilig na teksto1 mga talababa1 at mga pamagat ng mga bahagi1 kabanata1 at seksyon4 ,ginawa ang mga ito maliban sa pamagat ng aklat at mga pagbanggit nito sa teksto 78,,balarilang ,,tagalog0 o 8,,balarila071 at maliban sa mga pamagat ng mga aklat ng may-akda na nakatal sa hulihan ng teksto4 ,pinanatiling walang tuldik ang mga ito gaya nang sa orihinal4 ,pinag-ayon rin ang paggigitling sa mga salita at ang pag-eestilo ng mga pamagat ng mga seksyon4 ,ginawang tatlo ang mga tuldok ng lahat ng mga elipsis 744474 ,ang mga ilang naulit na halimbawa sa teksto ay pinanatili gaya nang sa orihinal4 ,inilipat ang ,tuntunin mula sa bandang hulihan ng teksto4 ,ang mga seksyon sa mga ,kabanata ,,iii at ,,xi ng ,ikaapat na ,bahagi ay hindi nakatal sa orihinal4