---------------------------------------- ------------------------ ,,opmerkingen ,,van ,,de ,,bewerker3 ,de tekst in dit bestand wordt weergegeven in de originele1 verouderde spelling4 ,er is geen poging gedaan de tekst te moderniseren4 ,bladzijde-nummering is verwijderd4 ,afgebroken woorden aan het einde van de regel zijn stilzwijgend hersteld4 ,voetnoten zijn verplaatst naar het eind van de alinea met de verwijzing4 ,de in het origineel als cursieve tekst is weergegeven als cursief4 ,uitgespatieerde tekst is weergegeven als uitgespatieerd2 vette tekst als vet4 ,overduidelijke druk- en spelfouten in het origineel zijn gecorrigeerd4 ,variaties in spelling zijn behouden4 ,aan het eind van het boek volgt een overzicht van de aangebrachte correcties4 ,de illustraties zijn beschikbaar bij de html-versie van dit e-boek op https3_/_/www4gutenberg4org_/ ---------------------------------------- ------------------------ ,bibliotheek voor ,sport en ,spel ,,ge,,llustreerd4 ,no4 #a4 ,,samson1 ,voetbal-,sport1 ,voor en ,tegen #ce ,cent4 #b4 ,,groothoff1 ,voetbal-,scheidsrechter4--,tweede druk #ge #c4 ,voetbal1 ,volledige ,handleiding4--,vijfde druk #ce #d4 ,,tennisser1 ,lawn ,tennis4--,vierde druk #de #e4 ,,sinclair1 ,water-,polo4--,tweede druk #ce #f4 ,,smink1 ,cricket4 ,handleiding4--,tweede druk #ce #g4 ,,jhr4 ,r4 ,v4 ,r41 ,croquet1 ,handleiding4--,tweede druk #ce #h4 ,handleiding ,kegelen4--,tweede druk #ce #i4 ,,godefroy1 ,korfbal1 ,handleiding4--,derde druk #de #aj4 ,handleiding ,hockey1 ,regels en ,wenken4--,tweede druk #de #aa4 ,,van ,,booven1 ,hockey1 ,engelsche ,regels #ge #ab4 ,volledige ,handleiding ,roeien4--,tweede druk #de #ac4 ,volledige ,handleiding ,zeilen4--,tweede druk #fj #ad4 ,,disse1 ,zwemschool4--,tweede druk #de #ae4 ,,disse1 ,droogzwemmen4--,derde druk #ce #af4 ,,kufahl1 ,schermen4--,tweede druk #fj #ag4 ,boksen4--,derde druk #de #ah4 ,j4 ,e4 ,,tol1 ,worstelen4 #ea ,foto's4--,derde druk #de #ai4 ,j4 ,a4 ,,schutter1 ,schoonrijden #fj #bj4 ,a4 ,p4 ,l4 ,,spuybroek1 ,kolven #fj #ba4 ,handleiding ,rolschaatsenrijden #de #bb4 ,,disse1 #bf ,openluchtspelen4--,tweede druk #de #bc4 ,,van ,e41 ,halteren1 voor ,dames en ,heeren4--,tweede druk #de #bd4 ,,jaeger1 ,skiloopen #ce #be4 ,,westra1 ,kaatsen1 ,volledige ,handleiding #fj #bf4 ,,ulysses1 ,wielrennen en ,trainen #de #bg4 ,,hartmann1 ,wandelen en ,springen #de #bh4 ,,hartmann1 ,hardloopen1 ,cross ,country4--,tweede druk #de #bi4 ,handleiding ,balwerpen #de #cj4 ,handleiding ,handboogschieten #de #ca4 ,,toepoel1 ,ju ,jutsu1 ,japansche ,vecht-,methode4--,tweede druk #ge #cb4 ,r4 ,,john1 ,motorboot-,sport #ge #cc4 ,,van ,,riesen1 ,manoeuvres4--,tweede druk #ge #cd4 ,golfspel1 ,regels en ,wenken #de #ce4 ,,schaker1 ,de ,jonge ,schaker4--,tweede druk #de #cf4 ,,broekkamp1 ,jonge ,dammer f #a4ce #cg4 ,,broekkamp1 ,handleiding ,dammen4--,tweede druk #de ,cent4 #ch4 ,,broekkamp1 ,de ,dammer1 gewijzigde centrumopening4--#b;e druk #de #ci4 ,,leefson1 ,meest voork4 ,dansen en beleefdheidsvormen4--#b;e dr4 #de #dj4 ,handleiding ,skatspel4--,tweede druk #de #da4 ,kleine ,billardschool4--,tweede druk #de #db4 ,,yvonne1 ,spelenboek1 ,whist1 ,ombre1 ,pandoeren enz4--,vierde druk #de #dc4 ,,yvonne1 ,wat zullen wij ,spelen8 #ajj ,spelletjes4--,tweede druk #fj #dd4 ,padvindershandboek1 #c dl4 in n band f #a4be #dd;a4 ,spelletjes voor ,jonge ,padvinders4--,tweede druk #ce ,cent4 #de4 ,,anton1 ,training voor ,roeien en ,zwemmen #de #df4 ,,anton1 ,paardensport1 ,wenken voor beginners4--,tweede druk #fj #dg4 ,,yvonne1 ,hoe leer ik ,dansen8--,tweede druk #de #dh4 ,,de ,,coubertin1 ,practische ,lichaamsoefening #fj #di4 ,,lecuyer1 ,het ,sabelschermen1 met #ae ,foto's #de #ej4 ,,everts1 ,techniek en ,tactiek ,hockey #de #ea4 ,,charlemont1 ,fransch ,boksen #de #eb4 ,c4 ,,turner1 ,regels ,badmintonspel #de #ec4 ,,disse1 ,bijzondere ,zwemoefeningen #de #ed4 ,,jolizza1 ,tien bekende ,dansen #de #ee4 ,,mea1 ,het ,boek der ,patinces1 #ej ,patince-,spelen4--,tweede druk #de #ef4 ,,stabenow1 ,bridge1 ,een beknopte ,handleiding #de #eg4 ,,merkesteijn1 ,het rijden van ,bok #de #eh4 ,,van ,,booven1 ,ruby ,voetbalregels #de #ei4 ,,yvonne1 ,sjoelbak en ,triktak4 ,spelregels #ce #fj4 ,,leefson1 ,nieuwste ,dansen #aiaf #fj #fa4 ,,van ,,der ,,eem1 ,spelen en ,kunstjes #de #fb4 ,,van ,,santen1 ,wandelsport en ,training #de ,,automobiel-,,rijden4 ,,automobiel-,,rijden ,,door ,,tom ,,schilperoort4 ,illustratie3 ,,mens ,,sana ,,in ,,corpore ,,sano ,,baarn4--,j4 ,f4 ,,van ,,de ,,ven4 ,,inhoud4 ,bladz4 ,inleiding #g ,de bestuurder #h ,het vertrek6 #aa ,het remmen #ae ,,op ,,den ,,weg4 ,het verkennen van den weg en het oefenen van de oogen #ai ,signalen en weggebruiken #be ,,manoeuvres4 ,uitwijken #ce ,overwegen1 trams en rails #ci ,achteruit rijden1 enz4 #dc ,nachtritten en mist #dh ,slippen #ec ,slotwoord #ef ,,toevoegsel4 ,nationale en internationale verkeersborden voor automobilisten1 enz4 #ei ,,het ,,zoo ,,gunstig ,,en ,,algemeen ,,bekende ,,victoriawater1 ,,natuurlijk ,,mineraalwater ,,uit ,,de ,,victoriabron ,,te ,,oberlahnstein1 ,,is ,,ten ,,allen ,,tijde ,,als ,,een ,,gezonde ,,sportdrank ,,aan ,,te ,,bevelen1 ,,daar ,,het ,,gunstig ,,werkt ,,op ,,de ,,verteringsorganen ,,en ,,nimmer ,,de ,,maag ,,verkoelt4 ,,automobiel-,,rijden4 ,simple when you know how6 zeggen de ,amerikanen4 ,en zeker is dit van toepassing op het besturen van automobielen4 ,want al moge het feit1 dat gedurende de laatste tien jaren er in de behandeling van de machine1 'n groote vereenvoudiging is gekomen1 door de steeds groeiende vervolmaking van het mecanisme1 ook van groote invloed zijn geweest op de besturing1 toch blijft 't besturen van 'n auto iets1 wat op zich zelf beschouwd1 mr den man betreft1 die bestuurt1 dan de machine1 die zich besturen laat4 ,en in dit kleine verhaal1 dat ik u ga doen1 omtrent de ervaringen1 welke de automobilist in z'n functie als bestuurder langs den weg kan opdoen1 zal slechts ternauwernood en niet meer dan strikt noodig is1 sprake zijn van het mecanisme1 en hl veel van andere dingen4 ,we gaan zelfs in dit boekje van de gedachte uit1 dat 'n wagen nooit stopt1 dan door den wil van z'n bestuurder4 ,we gaan rijden met den meest volmaakten wagen1 die ons gedurende deze tochten nooit en panne zal laten1 die de grootst mogelijke geruischloosheid betracht1 en die door 'n onzichtbaren mecanicien op de meest zorgvolle wijze wordt onderhouden4 ,met andere woorden1 we schakelen alle bedrijfsstoornissen uit1 zoolang die niets met het besturen te maken hebben4 ,alle aandacht kunnen we zoodoende richten op den weg met deszelfs hindernissen1 en op ons zelve1 opdat onze lichamelijke functin zoo prompt mogelijk leeren reageeren op de zich op dien weg voordoende hinderpalen1 welke ons naar 't leven staan1 of minstens doen alsof4 ,,de ,,bestuurder4 ,de goede en juiste reactie van ons zelf1 op wat ons als bestuurder in den weg komt1 maakt van ons 'n goed bestuurder4 'n ,automobiel- 7of motor-7bestuurder1 moet snel kunnen handelen1 hij moet direct en onmiddellijk kunnen drtasten4 ,hij moet zich zoo snel rekenschap van 'n situatie kunnen geven1 en van de wijze die te beheerschen1 dat z'n overleg hierbij achterna komt4 ,want bij moeilijke problemen bij het besturen1 in de vaart1 en bij plotseling zich voordoende hindernissen1 is er geen tijd voor overleggen4 ,wat op dat oogenblik handelen doet1 en goed handelen doet is de resultante van doorproefde ervaring en van wat je nerf zou kunnen noemen4 ,tegenwoordigheid van geest is hierbij vergeleken nog 'n te langzaam begrip4 ,zelfvertrouwen1 met 'n zeker zuiver gevoel van verweer tegen de op de auto ageerende machten gedurende de manoeuvre1 redden in de meeste gevallen alleen van 'n ongeval4 ,in dergelijke noodgevallen moeten1 om zoo te zeggen1 handen en voeten het op direct commando van de zenuwen kennen en doen1 zonder controle van 'n uitgedacht plan van verweer4 ,hieruit volgt dus al vanzelf1 dat aan den toekomstigen automobilist 'n reeks handelingen moeten bijgebracht worden1 die dermate vastgeknoopt in z'n hersenen moeten komen te zitten1 dat ze zoo noodig instinctmatig moeten kunnen worden uitgevoerd in geval dat snel beleid wordt vereischt4 ,want het is niet voldoende z'n auto baas te zijn bij #ce ,k4,m4 snelheid1 maar ook bij het dubbele en1 au besoin1 bij het driedubbele4 ,dat men van die hooge snelheden geen gebruik maakt1 mag geen reden zijn1 dat er iemand achter 't stuurwiel zit1 die er niet boven gaan durft of kan4 ,eerstens kan snelheid op 'n gegeven moment gebiedend noodzakelijk worden of zijn1 tweedens is iemand1 die1 z'n wagen niet harder durft1 of kan rijden dan b4v4 #ce ,k4,m4 daardoor volstrekt niet immuun geworden voor ongevallen4 ,integendeel zal degene1 die boven 'n dergelijke snelheid zich 'n waaghals voelt1 en er daarom liever beneden blijft1 mr blootstaan aan de kans van 'n ongeval1 omdat hieruit blijkt1 dat hem voor het bestuurderschap een der daarvoor noodige kwaliteiten ontbreekt1 't geen dus in geval van moeilijkheden in het verkeer1 hem noodwendig eens noodlottig moet worden4 ,het verminderen der maximum-snelheid is dus wel voor 'n dergelijk rijder 'n wijze voorzorg1 maar geeft geen zekerheid4 ,want al verlaagt hij drdoor den gevaren-cofficint1 deze wordt door z'n gebrek aan rijkunst weer buitensporig verhoogd4 ,en zoo komt het1 dat1 al ziet men het ze niet aan1 vaak die zoo voorzichtig uitziende bestuurders1 grooter gevaar voor het verkeer kunnen opleveren1 dan zij1 die sneller1 maar doordacht1 hun wagen volledig beheerschen4 ,want ik zei het reeds vaak elders3 ,niet van de snelheid hangt in hoofdzaak het gevaar af1 maar van de bekwaamheid van den bestuurder6#a #a ,het zou drom ook gewenscht zijn1 dat in ons land evenals in ,frankrijk1 voor het verkrijgen van 'n rijbewijs1 van ,staatswege 'n klein examen noodzakelijk werd gesteld4 99 99 99 99 99 ,men leide uit het voorgaande nu echter niet af1 dat jakkeren noodzakelijk is1 of ten allen tijde gewenscht4 ,het tegendeel is waar4 ,maar ieder vervoermiddel moet door z'n bestuurder in alle stadia beheerscht kunnen worden1 omdat nooit met zekerheid vooruit kan worden gezegd1 aan welke moeilijkheden1 aan den aard van het vervoermiddel eigen1 het hoofd moet worden geboden4 'n ,goed bestuurder moet dus geacht worden iemand te zijn1 die steeds paraat is bij alle gebeurtenissen welke zich tijdens zijn besturen in het verkeer kunnen voordoen1 en waarbij met slipkansen en het eventueel springen van 'n band en deszelfs gevolgen moeten worden rekening gehouden4 ,maar er is meer3 'n goed bestuurder wordt ook geacht iemand te zijn1 die z'n helder verstand met talent gebruikt en dus niet1 hij moge zoo vaardig in het besturen zijn1 als hij wil1 bij verkeershindernissen maar doorjakkert1 vertrouwend op z'n behendigheid en op z'n lef van ,god-zegen-de-greep6 ,ik geloof niet duidelijk genoeg te kunnen zijn1 door nog eens nadrukkelijk te wijzen dat z4n4 rijden op groot lef uit den booze is4 ,de uitdrukking moge niet parlementair klinken1 ze duidt te goed het euvel aan1 om 'n vagere omschrijving te gebruiken4 ,deze funeste manier van rijden1 die bestaat met open knalpot doorrennen van dorpen1 wier besturen vriendelijk automobiel-bestuurders verzoeken hun vaart te temperen en welwillend genoeg zijn om 'n fatsoenlijk tempo te billijken2 die gedemonstreerd wordt bij het langs suizen van schichtige paarden1 waarbij de voerman om matiging van de vaart verzoekt2 die inhoudt het om korte bochten jakkeren1 zonder op de waarschuwingsborden te letten1 of het links full speed passeeren1 als niet gauw genoeg aan het verzoek om uit te wijken voldaan wordt1 al deze rooversmanieren doen afbreuk aan het prestige1 dat ieder gentlemanlike automobilist voor zich en voor z'n sportmakkers moet trachten te handhaven1 vooral bij de toch al reeds te vaak voorkomende stugheid der overige weggebruikers tegenover den automobilist1 'tgeen door bovenbedoelde manier van rijden vanzelfsprekend niet wordt verbeterd4 ,integendeel het geeft leeken en kwaadwilligen 'n schijn van recht te ageeren tegen den automobilist in 't algemeen1 wat ten ieders voordeele dient te worden vermeden4 ,want dit is mij nog volkomen 'n raadsel1 waarom of 't noodig is dat menschen1 die ik in hun dagelijksch leven als prettige1 aangename en welwillende familievaders ken1 opeens tegen iedere kar1 iederen boer met 'n kruiwagen1 iedere koe1 of zelfs tegen 'n simpele kip de snoodste uitdrukkingen van haat uitstooten1 zoodra ze achter het stuur van 'n genoegelijke #ab ,p4,k4 zitten1 en waarmede ze dan voor hun pleizier uit zijn6444 ,zou wellicht de nurksche en onwillige boer1 die met z'n wagen steeds links op den weg zit en halsstarrig weigert uit te wijken1 daarvoor 'n verklaring weten8 ,,het ,,vertrek6 ,waar we dus vaststelden1 dat den automobiel-bestuurder1 'n reeks handelingen moet bijgebracht worden1 die hem 'n basis geven om z'n wagen ten allen tijde en goed te besturen1 willen we even met den beginneling den weg opgaan1 ten einde hem bij z'n eerste passen behulpzaam te zijn4 ,illustratie3 ,fig4 #a4 ,links3 de verkeerde methode om den motor aan te slaan4 ,rechts3 de goede methode om den motor aan te slaan4 ,het allereerste wat bij het afrijden geschieden moet is3 zien of de auto water in den koeler heeft1 olie in het carter1 benzine in de tank1 of het contact aanstaat1 opdat de motor aangedraaid kan worden1 en of de versnellingshandle wellicht niet in de versnelling staat2 wat beteekent dat de verbinding tusschen den motor en de achterwielen is ingeschakeld en er dus kans bestaat1 dat bij het aanslaan 7met de hand aan d' aanzetslinger7 de wagen direct aan 't rijden over u heen en op hol zou kunnen slaan1 wat minder gewenscht is4 ,dat aanslaan geschiedt het best1 door vr met flinken ruk van rechts naar links en van onder naar boven te trachten den motor 'n paar toeren te doen maken1 eerst langzaam zonder ruk den slinger rond te draaien4 ,hierbij voelt men dan direct of de motor vrij draait of dat de wagen ingeschakeld staat1 in welk geval deze onder 't draaien 'n beweging zou maken van vooruit te willen gaan4 ,bij de nieuwere wagens meest met electrische zelfstarters toegerust is het gevaar overreden te worden natuurlijk uitgesloten1 omdat men meestentijds op 't oogenblik dat men met den voet op den knop van dat instrument drukt1 reeds achter 't stuur zit4 ,toch zou 'n bruuske en onverwachte voortbeweging in zoo'n geval zeer schadelijke en hoogstgevaarlijke gevolgen kunnen hebben1 zooals men licht zal beseffen4 ,ook voor den motor zelf1 is 'n dergelijk bruusk aanzetten nadeelig4 ,men zorge er dus voor dat de handle1 die de versnellingen regelt1 bij het starten in rust staat6 ,zoover gekomen1 dat de motor loopt en ge achter het stuur zit1 zorg dan het eerst dat ge recht gemakkelijk zit4 a ne cote rien1 et a fait tant de plaisir6 denkt ge maar4 ,ge moet door niets gehinderd worden bij het rijden4 ,zorg dat uw autojas niet in den weg zit bij het gebruiken van de handles1 die zich 'tzij links1 'tzij rechts--dat verschilt bij vele wagens--van u bevinden4 ,neem 't stuurwiel in de hand1 zoo dat ge de kleinst mogelijke beweging met den arm behoeft te maken om het heen en weer te draaien en zoo dat het gemakkelijk te hanteeren is zonder krampachtig te worden vastgehouden4 ,zijt ge zoover klaar dat ge weg kunt rijden1 probeer dan even of de handrem los staat2 die handremhandle zult ge naast het versnellingshandle vinden4 ,is ook dit in orde1 druk dan met uw linkervoet van de drie pedalen1 welke zich aan uwe voeten bevinden1 het meest linksche in 7dit is tenminste bij de meeste wagens de plaats van het koppelingspedaal71 en breng de versnellingshandle in de gleuf1 welke u als de plaats voor de eerste versnelling zal worden aangewezen4 ,door deze manipulatie maakt ge 'n verbinding klaar tusschen den motor en de achterwielen1 die evenwel op 't oogenblik dat ge den hefboom verzet1 nog door uw voet1 die 'n zware veer weerhoudt z'n plicht te doen en daarmede 'n koppeling ontkoppeld houdt1 wordt weerhouden z'n uitwerking te toonen4 ,is nu door het verzetten van dezen hefboom de verbinding in den versnellingsbak1 door het in elkaar grijpen van twee stellen tandwielen gereed gekomen1 dan kunt ge den voet loslaten1 opdat gelijkelijk de veer 7ik neem hiervoor nu maar het gemakkelijkste begrip7 zich geleidelijk ontspanne1 en dus even geleidelijk het draaiende deel van de koppeling met het niet draaiende in contact brengt1 en dus ook geleidelijk de verbinding van motor met achterwielen in werking treedt1 waarop de wagen langzaam-aan in beweging komt4 ,men ziet 't nut1 het pedaal1 7het koppelingspedaal dus71 vooral voorzichtig te laten opkomen1 opdat de overgang van stilstand in vooruitgang1 niet te bruusk geschiede4 ,trouwens we hebben immers drie pedalen3 behalve het koppelingspedaal1 nog het rempedaal en het gaspedaal4 ,en van het goede bedienen van alle drie hangt veel af4 ,daarom is het 't beste den rechtervoet het gaspedaal te doen bedienen1 en den linkervoet 7zie fig4 #b7 naast het koppelingspedaal te plaatsen4 ,bevindt zich het gaspedaal in het midden1 wat het meest voorkomt1 dan zal de uniforme beweging om den wagen tot stilstand te brengen1 het verplaatsen van de twee voeten naar rechts zijn2 zit het gaspedaal geheel rechts 7wat minder vaak voorkomt7 dan worden de voeten naar elkaar toegebracht1 waar ze vanzelf ieder op 'n pedaal terechtkomen1 d' een op het rempedaal 7het rechtsche7 d' ander op het koppelingspedaal4 ,hierdoor wordt het automatisch-worden van deze beweging in de hand gewerkt4 ,is de stand der pedalen bij uitzondering anders1 dan blijve als voorschrift de regel gelden1 steeds de voeten zoo te plaatsen1 dat ze met 'n vaste zelfde beweging in den stand1 gereed-om-te-stoppen1 kunnen worden gebracht4 ,in deze beweging kan men zich bij stilstaanden wagen oefenen4 ,illustratie3 ,fig4 #b4 7,de ,kampioen74 ,nu rijden we de garage uit1 'n goed signaal gevend1 opdat mogelijke naderende voertuigen of voetgangers in de straat1 die we nog niet overzien kunnen1 gewaarschuwd zijn4 ,het verdient aanbeveling voor hem1 die zich 't eerst op 'n auto waagt1 die eerste maal maar niet zelf uit de garage te willen rijden1 en de lessen maar eerst aan te vangen op 'n eenzamen weg1 met wat minder verkeer1 dan gebruikelijk is in de buurt van stadsgarages4 ,bovendien maakt het probeeren van dingen1 die eenigszins riskant zijn1 en waarvan het succes twijfelachtig is1 den beginnenden bestuurder maar onnoodig nerveus4 ,juist met 't oog op de goede opvoeding diene1 dat begonnen wordt met niets te doen1 alvorens de reden of het begrip der handeling volledig is doorgedrongen tot den patint4 ,hoe minder dus in den aanvang bijkomstige dingen1 de aandacht van de hoofdpunten afleiden1 des te beter4 ,gewoonlijk staat bij 'n ervaren bestuurder 'n moderne wagen direct na het verlaten der garage al in de hoogste versnelling1 doordat deze tegenwoordig veel vlugger na elkaar kunnen worden ingeschakeld dan vroeger1 dank zij mede de veel soepeler motoren4 ,waar bijna ieder wielrijder tegenwoordig op z'n fiets al drie versnellingen heeft1 mag ik de beteekenis van dit woord wel als bekend veronderstellen4 ,om nu met 'n automobiel van de eerste in de tweede versnelling te komen1 drukke men met den voet de koppelingspedaal in1 waardoor wr de koppeling losgedrukt en de gelegenheid geschapen wordt in den versnellingsbak tusschen de tandwielen1 'n nieuwe combinatie te vormen1 'tgeen geschiedt1 door het rustig overzetten 7b4v4 #b seconden na het vol-indrukken van de pedaal7 van den versnellingshefboom in het gleufje dat voor de tweede versnelling is bestemd4 ,is dit rustig geschied en de hefboom au fond op z'n plaats aangeland1 dan wordt weer de koppelingspedaal voorzichtig losgelaten en rijdt de wagen verder1 die 't korte oogenblik1 die deze manipulatie heeft geduurd1 om zoo te zeggen ge-vrijwield heeft4 ,dit verklaart waarom het overzetten der versnellings niet te lang mag duren4 ,heeft de wagen eenige vaart--daarvoor is bij vele moderne wagens hoogstens 'n #aj #ab ,k4,m4 gang noodig1--dan wordt op dezelfde als boven omschreven wijze1 de derde versnelling ingeschakeld4 ,dies rijden we6 ,voor we echter voorgoed de wereld in gaan eerst iets over 't remmen4 ,,het ,,remmen4 ,om goed te leeren rijden1 moet men den wagen ook goed kunnen remmen4 ,iedere wagen heeft twee remmen1 'n hand- en 'n voetrem4 ,soms werken die op verschillende deelen van het mecanisme1 soms werken ze beiden direct op de achterwielen4 ,remmen kan van buitengewonen invloed zijn op de duurzaamheid van den wagen en vooral op die van de banden4 ,door steeds onbedachtzaam te remmen kunnen de bedrijfskosten van 'n wagen aanzienlijk verhoogd worden4 ,ieder begrijpt dat bruusk de vaart te temperen door remmen1 nadeelig moet zijn voor het geheele mecanisme4 ,over de kwestie welke rem het best te gebruiken is1 wordt verschillend geoordeeld4 ,vast staat1 dat in de meeste gevallen de handrem het geleidelijkst remt en daardoor voor het behoud van den wagen het beste is4 ,maar daarvoor moet 't stuur met n hand worden losgelaten1 wat niet in alle gevallen1 en bijna nooit in noodgevallen gemakkelijk is4 ,dan is de voetrem sneller te hanteeren4 ,de voorstanders van de handrem beweren wel1 dat ook deze snel genoeg te bereiken is1 als men er op geoefend is1 maar mij lijkt in gevallen waar het op seconden af gaat1 de voetrem verkieselijker4 ,in gevallen van gewoon langzaam stoppen vervalt dit bezwaar4 ,uitgaand echter van het principe1 dat deze en andere handelingen zoo automatisch en daardoor zoo snel mogelijk1 met de minste kans op mis te tasten1 den bestuurder bij moeten worden gebracht1 zullen we even de voetrembeweging nader bezien4 ,bij het remmen drukke men in de meeste gevallen1 nadat dus beide voeten in de stand-om-te-stoppen staan1 eerst het koppelingspedaal neer4 ,door het innemen van dezen stand is vanzelf reeds het gaspedaal losgelaten4 ,dit is mede 'n voordeel van het remmen met den voet1 dat men1 om dit te kunnen doen1 het gaspedaal los moet laten1 waardoor de vaart van den wagen al reeds op zich zelf sterk mindert1 omdat hierdoor de gastoevoer naar de motor tot op 'n minimum wordt gereduceerd4 ,voor 'n beginner en voor 'n bestuurder van 'n kleine automobiel is verder bij remmen het volgende systeem aan te bevelen3 gaspedaal loslaten1 voeten op beide pedalen brengen1 dan rst de koppelingspedaal1 en direct daarna het rempedaal geleidelijk indrukken4 ,bij goed geconstrueerde zwaardere wagens kan met succes het omgekeerde worden toegepast1 d4 i4 door eerst het rempedaal en op 't laatst pas het koppelingspedaal indrukken1 tenminste in gevallen1 waarbij vrij vlug de vaart verminderd moet worden4 ,echter op wagens met wormwieloverbrenging moet1 ook al zijn ze zwaarder geconstrueerd1 toch de eerste methode worden gevolgd1 daar anders evenals bij de kleinere of laaggegierde wagens1 de motor en de overbrenging te veel te lijden zou krijgen4 ,indien 'n wagen zich leent tot de laatste methode1 moet de motor ontkoppeld worden1 als de wagen niet langer door z'n vaart de thans van gas-verstoken-motor duwt en diens remmend vermogen dus heeft uitgewerkt4 ,als dn de motor niet ontkoppeld zou worden1 zou de motor stoppen4 ,bij gelegenheden1 waarbij de wagen zeer snel tot stilstand moet worden gebracht1 moet zoo mogelijk de handrem tevens worden aangezet4 ,dergelijke gevallen wenschen wij onze lezers echter niet al te talrijk toe4 ,moet men bruusk remmen bij geringe vaart dan drukke men beide pedalen tegelijk in4 ,doch zoo mogelijk niet al te straf1 k1 omdat remmen steeds grtere uitwerking heeft indien de wielen niet geheel geblokkeerd worden en dus nog vast blijven houden aan de grond1 dan wanneer de wagen gaat glijden en dus het wieloppervlak geen houvast meer heeft aan den bodem4 ,de grootste wrijving wordt namelijk verkregen even voordat het slipmoment wordt bereikt4 ,het beste en 't doelmatigste is praktisch dus 'n procd1 waarvoor echter in moeilijke momenten nerf noodig is1 n4l4 eenige malen snel na elkaar de remmen los te laten en weer aan te zetten1 waardoor wl sterk geremd wordt1 op slippen af1 maar geen slip ontstaat4 ,een en ander kan echter alleen routine leeren4 ,op hellingen gebruike men de remmen om beurten2 wil men zeer voorzichtig dalen bij steile of slibberige hellingen1 dan schakele men op de eerste versnelling over1 sluit het gas zoo veel mogelijk af1 en gebruike verder nog de remmen naar behoefte4 ,in alle normale gevallen is dus geleidelijk remmen vereischte4 ,het is heelemaal niet buitengewoon sportief1 om b4v4 voor 'n gesloten spoorboom heel hard te komen aanrijden1 en dan pas vlakbij bruusk te stoppen1 als om ieder te laten zien1 dat 'n stel banden voor u geen waarde heeft4 ,want drmede betaalt ge in hoofdzaak het gelag1 terwijl het ook voor uwe passagiers niet aangenaam is4 ,bovendien1 weigert eens een uwer remmen1 dan bereidt ge u zelve 'n wl onderlegd ongeval1 dat ge geheel aan u zelf zult hebben te wijten4 ,illustratie3 ,fig4 #c4 ,het remmen voor bijv4 'n spoorbaan4 ,nog een raad in deze rem-kwestie3 ,oefen u goed met beide remmen6 ,vergeet niet1 zoo ge altijd uw voetrem gebruikt1 dat ge 'n handrem hebt ook6 ,dat komt n4l4 voor4 ,iemand die achter op 'n vrachtwagen reed1 verontschuldigde zich later1 met te zeggen1 dat z'n voetrem geweigerd had4 ,toen 'm gevraagd werd1 waarom ie dan de handrem niet gebruikt had1 moest hij erkennen dat hij daar niet aan gedacht had6 ,dat was l te automatisch6 ,verder zorg er voor dat uw remmen1 door modder of stof niet onbruikbaar of half bruikbaar worden4 ,ge hebt ze altijd noodig en als ze weigeren kan het u en uw wagen noodlottig worden6 ,en behandel ze met zachtheid1 spaar ze1 gelijk de vogels4 ,dat is voor uwe geheele wagen 't beste4 ,na dus ook deze manipulaties onder de oogen te hebben gezien1 kunnen we naar buiten om ons met de dingen van den weg vertrouwd te maken4 ,,op ,,den ,,weg4 ,het verkennen van den weg en 't oefenen van de oogen4 ,illustratie3 'n ,bondswegwijzer4 'n ,autobestuurder moet niet alleen de faculteit bezitten om mr te zien1 maar ook om sneller te verzien dan 'n ander sterveling4 ,hij moet zich dus oefenen1 eerstens in 't opmerken1 tweedens in 't juiste conclusies-trekken uit wat hij opmerkt4 ,en dit tijdens de vaart van den wagen4 ,het is dus van groot nut hier de meest mogelijke ervaring in te krijgen4 'n ,goede memorie zal hem daarbij te pas komen4 ,want wat hij eens onthoudt en verwerkte1 stelt hem in staat 'n volgende maal weer meer aandacht op tal van ndere dingen te vestigen1 die hij op z'n weg ontmoet4 ,hij zal bovendien sneller den aard ervan weten te definieeren en er dus alreeds bewuster tegenover staan4 ,en alles wat hij mr ontleedt1 ontdekt1 tot z'n eigendom maakt1 sterkt bovendien z'n zelfvertrouwen4 ,dat heeft hij bovenal noodig1 want van alles wat binnen z'n gezichtskring komt1 moet hij minstens kennis nemen4 ,en hoeveel meer dingen komen er binnen denzelfden tijd niet binnen zijn gezichtskring1 achter het stuur van 'n wagen in vaart gezeten1 dan wanneer hij 't zelfde traject eens wandelende of fietsende aflegde4 ,hoe beter hij dus onmiddellijk den aard en het karakter van alles wat hij op z'n weg ontmoet1 en het verband waarin dat staat1 of kan staan1 of zou kunnen komen te staan tot z'n wagen en hemzelf1 kan vaststellen en dus daarmede het eerste begin klaar heeft voor het overwinnen van 'n mogelijke wegbelemmering1 hoe veiliger of z'n rijden reeds zal geworden zijn4 ,hoe minder hij zeker is van alles1 wat er binnen zijn gezichtskring gebeurt1 hoe meer dus z'n vaart dient getemperd te worden4 ,de vaart van den wagen mag immers nooit zoo grt zijn1 dat de bestuurder ook zelfs maar gedeeltelijk de capaciteit verliest1 z'n weg en deszelfs verschijnselen te kunnen controleeren4 ,immers hangt voor 'n goed bestuurder1 behalve van de kracht van z'n wagen1 de snelheid af van de mate1 waarop de weg kans geeft op direct of indirect gevaar1 'tzij voortspruitende uit te voorziene verkeersbelemmeringen 7wagens1 drukte1 verkeer71 'tzij uit de mogelijkheid van 't zich voordoen van onvoorziene belemmeringen 7zooals die ontstaan in bochten1 onoverzichtelijke kruispunten1 door geboomte verborgen opritten van boerenerven e4 a474 ,er zijn dus vele dingen waarop hij met 't bepalen van z'n snelheid te letten heeft2 en 't eerste wat daarvoor in aanmerking komt is dus de aard van den weg en van deszelfs verschijnselen1 n4l4 van alles wat er zich p bevindt of deze nadert2 van het aantal zijwegen1 het meer of minder overzichtlijke dier zijwegen of van den aard dier zijwegen2 van de breedte van den weg1 van de overzichtlijkheid der bochten1 van de ligging van het profiel van den weg 7met de bocht hol of bol uitgebouwd71 van de al of niet zich er langs bevindende woningen1 van de ligging dier woningen1 van de beteekenis van den weg als verkeersweg 7waardoor b4v4 meer of minder verkeerswederrechtelijke gebeurlijkheden te verwachten zijn van de zijde van plotseling opdoemende karrendrijvers7 en door nog tal van oorzaken meer4 ,alles wat dus den weg betreft1 is dus voor den automobilist1 die z'n wagen en z'n rijden in de hand wil hebben van 't hoogste belang4 ,dus hij observeere6 ,en om dat goed te leeren1 beginne hij met langzaam te rijden en zich goed rekenschap te geven van het karakter van den weg4 ,zoo moet hij leeren zien aan 'n enkel paaltje1 of aan 'n lichte glooiing in 'n berm1 of iets dergelijks1 dat hij 'n zijweg1 verder door struikgewas of geboomte verborgen1 nadert4 ,zoo'n monding van 'n zijweg heeft1 hoe verborgen de weg zelve moge zijn1 echter zekere karakteristieken1 die in negen van de tien gevallen de aandacht op z'n bestaan vestigen3 'tzij dat de wegberm in de verte voor u verloopt1 'tzij door 't aanwezig zijn van wat hooger struikgewas1 zooals vaak op 'n hoek van 'n weg voorkomt1 'tzij door 'n bijna onmerkbare vervloeiing van het wegprofiel naar den zijweg toe1 'tzij door 'n rij boomen die op den hoofdweg gerijd staan1 meestal is er iets van te bespeuren4 ,en 't geven van 'n goed signaal is dan nuttig4 ,want alhoewel de berijder van den zijweg verplicht is1 bij het naderen van den hoofdweg z'n vaart te minderen1 en hij te waken heeft voor de verkeers-veiligheid1 is de onachtzaamheid van boeren1 karrerijders of anderen te algemeen om blindelings op dezen verkeersregel te kunnen vertrouwen4 ,daarom is 't ook goed bij zijwegen 't midden van den weg te houden en deze niet te dicht bij hunne monding te passeeren4 'n ,nadering van 'n wagen b4v4 kan vaak door struikgewas heen1 indien men daar onderdoor ziet1 worden waargenomen1 zoo ook kan 'n reflexbeweging van 'n voor u passeerend fietser1 of wandelaar u opmerkzaam maken op 'n van 'n boerenerf of uit 'n zijweg te voorschijn rijdend vehikel4 ,zoo ben ik eens op het naderen van twee ruiters uit 'n vrij verborgen zandweg attent gemaakt door het kakelend vluchten van eenige kippen4 ,ik koos daarop onmiddellijk het midden van den weg 7ik reed rechts7 en gaf signaal1 op 'tzelfde oogenblik dat de paarden den weg zouden zijn overgestoken4 ,zoo zijn er vele teekenen1 die langs den weg u op 'n gevaar wijzen1 dat niet altijd dreigend behoeft te zijn1 nch zelfs vaak 'n gevaar1 maar met welks mogelijkheid ge rekening dient te houden1 en dat ge even1 zij 't slechts door 't geven van 'n signaal moet verwijderd houden4 ,de duizend-en-n eigenaardigheden van iederen weg laten zich niet allen omschrijven4 ,twijfelt ge aan verborgen zijwegen1 of andere gevaar opleverende paden of opritten1 houdt dan flink het midden van den weg1 en rijdt geen grooter snelheid dan waarin ge uw wagen volkomen voelt meester te zijn4 ,een signaal kan nooit kwaad4 ,doch maak er ook geen misbruik van4 ,het getuigt van slechten smaak en neemt anderen maar onnoodig tegen u en uw vervoermiddel in4 ,houdt u bij 'n bocht1 die ge niet geheel overzien kunt ook op de rechterzijde van den weg1 en steek nooit bruusk over naar 'n zijweg4 ,haal ook geen anderen wagen aan den verkeerden kant in 7rechts71 en let goed op bij spoorwegovergangen en rails4 ,meestal is de kei- of straatweg op die punten zeer slecht en de kans op veeren breken groot4 ,rijdt ook niet te dicht langs 'n anderen wagen1 dien ge inhaalt of ontmoet4 ,is het noodzakelijk1 matig dan in alle opzichten uw vaart en laat den ander zooveel plaats als mogelijk is4 ,ge weet nooit welk soort bestuurder op dien anderen wagen achter 't stuur zit1 en zelfs al zou deze in alle opzichten 'n uitstekend vakman zijn1 ge verhoogt 't risico door onvoorzichtig te doen1 voor beiden4 ,en last not least is 't niet hoffelijk4 ,van belang is 't ook te weten1 als ge dicht met uw wagen ergens door of langs moet1 welke breedte ge noodig hebt4 ,dat kan zoo'n zekerheid voor u worden1 dat 't voor oningewijden op virtuositeit gaat lijken4 ,het is vanzelfsprekend 'n kwestie van routine1 maar 't kan buitengewoon geoefend worden4 ,begonnen moet worden met naar de uiterste punten van de spatborden te rekenen4 ,later is vaak zelfs dit hulpmiddel overbodig4 ,de beste wijze dit te leeren is op den grond twee blokjes hout te plaatsen1 of twee paaltjes te slaan1 die uitgemeten juist op de breedte van den wagen uit elkaar staan4 ,daarop af te rijden is het middel om 'n smallen doorgang te leeren schatten4 ,is de breedte om te passeeren wel ruim genoeg1 maar wat krap gemeten1 houdt dan vlak aan op de zijde van de verkeershindernis1 die aan uwen stuurwielkant is 7fig4 #d74 ,immers kunt ge hier precies zien tot hoe dicht ge naderen kunt zonder kans op 'n aanrijding4 ,van zelf zal dan de andere zijde vrij zijn4 ,illustratie3 ,fig4 #d4 7,de ,kampioen74 ,in de stad zijn alle bovengenoemde regels en wenken eveneens van toepassing in zooverre1 dat hier geen plotseling opdoemende zijstraat te vreezen is1 doch de verkeersbelemmeringen zelf natuurlijk te ingewikkelder zijn4 ,zoo ergens de blik geoefend moet zijn voor duizend en een mogelijkheden1 dan is het hier4 ,een kruispunt van straten1 als in ,amsterdam op den ,dam of op het ,muntpleintje1 in ,den ,haag 't ,spui bij de ,spuistraat of op de ,groenmarkt1 in ,rotterdam 't ,beursplein of 't ,calandsplein1 maken dat beginnende bestuurders vaak voor moeilijke problemen komen te staan4 ,hier kan men dagelijks zien hoe noodig is 'n geoefenden kijk op het verkeer te bezitten4 ,de ongeoefende ziet bijna alleen voor zich uit en 'n weinig slechts op zijde4 ,terwijl de geoefende bestuurder alles omvat1 zoowel wat zich terzijde en voor de radiator bevindt1 als wat nadert of zich verwijdert1 en dit zonder speciaal snel het hoofd rechts en links te wenden4 ,het mouvement wordt door hem volkomen overzien en hij rijdt dr waar de onervaren rijder herhaalde malen zou hebben gestopt en weer aangezet4 ,dit resultaat van het oefenen van het zien1 zoowel buiten als in de stad1 heeft vaak ten gevolge1 dat leeken bij het aanschouwen van sommige manoeuvres gelooven aan eene roekelooze of onvoorzichtige wijze van handelen en zich daarover verontwaardigd toonen1 waar zij zich niet kunnen begrijpen dat de veel snellere en geoefende visie van den bestuurder de schijnbaar onvoorzichtige of gewaagde handeling volkomen veroorloofde4 ,het is dus voor alles noodzakelijk om in den beginne1 buiten zoowel als in de stad langzaam te rijden en alles wat ge ontmoet zeer goed op te nemen1 ja te bestudeeren4 ,langzamerhand moet ge de oogen oefenen om bij grootere snelheid eveneens alles op te merken1 en zoo kunt ge dan geleidelijk de snelheid opvoeren4 ,dat dit geen fictie is1 bewijst de passagier1 die ge voor 't eerst in uw auto meeneemt1 en die klaagt dat ie niets gezien heeft onderweg1 omdat 't 'm te gauw ging4 ,dat was 'n ongeoefende en 't spreekt vanzelf dat we meer of minder allemaal van af dien graad van ongeoefendheid begonnen zijn met te leeren zien4 ,zoo zijn het dus de oogen1 die na de handen en de voeten1 't eerst in aanmerking komen voor 'n door en door degelijke oefening1 opdat zij mede leeren in alle situaties onmiddellijk den toestand te overzien4 ,ontleedt den weg1 die voor u ligt4 ,let op rails1 waar ze zich splitsen1 op slechte wegstukken4 ,goed opletten spaart uw wagen4 ,zijt ge niet zeker van uw zaak1 begin met gas af te sluiten1 te debrayeeren en uw wagen z'n gang uit te laten loopen4 ,waagt nooit1 en rijdt niet op groot lef6 ,wordt ook niet vaart-wellustig1 of laat u niet door de snelheid verbijsteren6 ,goed uitzien1 en de waarde van wt ge ziet1 voor uw wagen bij de snelheid die ge rijdt1 weten te schatten1 opdat geen gevaar u slecht voorbereid vindt1 dat is een der voorwaarden voor veilig en goed rijden6 ,,signalen ,,en ,,weggebruiken4 ,het spreekt vanzelf1 dat we ons op den weg temidden van andere auto's en weggebruikers niet bewegen1 zonder elkaar van tijd tot tijd te moeten vrbereiden op plotselinge manoeuvres1 die wellicht anders zoowel ten onzen nadeele als ten nadeele van anderen1 op ongelukken zouden kunnen uitdraaien4 ,daarom is het beleefd en ook veiliger1 daarvoor zekere teekens te geven1 ook al zijn we in ons land nog niet zoover dat ze verplichtend zijn gesteld4 ,begint ieder die ge tegenkomt1 de ruimte die hen toekomt te geven4 ,in ,amerika staan er op sommige plaatsen langs de wegen borden1 waarop staat3 ,one half the road is yours1 the other half is mine4 ,en dat principe dient ge ook hier te huldigen4 ,zijt ge alleen op den weg1 dan kunt ge op onze meest vrij smalle wegen1 natuurlijk wat meer naar 't midden1 of precies in 't midden rijden1 maar nooit aan den verkeerden kant natuurlijk4 ,ge rijdt dus in hoofdzaak rechts en wijkt flink ruim bij het passeeren uit4 ,is het stuur links1 dan bepaalt ge den afstand tusschen den anderen wagen en u vrij gemakkelijk1 rekenend langs uw linker spatbord en treeplank4 ,is het stuur rechts1 dan houdt ge zooveel mogelijk langs den rechterberm van den weg aan4 ,rijdt 'n andere wagen met grootere snelheid u achterop1 houdt dan ook zooveel mogelijk rechts4 ,is de weg smal en geeft hij door signaal te kennen dat hij passeeren wil1 matig dan uw vaart1 en gaat dan zooveel mogelijk rechts2 zijt ge zoo ver gegaan als ge kunt1 en wacht de andere wagen op 'n teeken van u1 beweeg dan de vrije hand buiten den wagen gestoken van achter naar voren1 als om hem te beduiden te passeeren4 ,illustratie3 ,fig4 #e4 ,moet ge stoppen1 voor welke reden dan ook1 en zijn er wagens achter u1 steek dan den arm buiten den wagen en houdt dien schuin naar beneden1 doch niet te vlak langs den wagen1 daar anders uw signaal niet zou worden opgemerkt4 ,beweegt ge den arm langzaam op en neer1 dan beduidt dit signaal alleen1 dat ge vaart mindert4 ,moet ge rechts 'n zijweg inslaan1 dan houdt ge den arm gestrekt in horizontale richting buiten den wagen 7fig4 #e74 ,illustratie3 ,fig4 #f4 ,bij 'n open torpedo kan het stopsignaal ook gegeven worden door den arm recht in de hoogte te steken 7fig4 #f74 ,in ieder geval moet dan rekening gehouden worden met den wat hoogeren achterkant van den wagen of met de mogelijkheid dat de achterzittenden de beweging van den arm maskeeren4 'n ,moeilijkheid doet zich voor1 indien 'n gesloten wagen zich van rechts op den weg naar 'n zijweg links wil begeven4 ,behalve in gevallen waarbij het stuur links is en dus de kwestie kalm opgelost wordt door het uitsteken van den linkerarm 7fig4 #g;a71 is het bij rechts gesteld stuur1 vaak moeilijk den arm links buiten den wagen te steken4 ,bij 'n open wagen kan de arm links schuins naar boven worden gestoken4 't ,beste lijkt me het signaal van stoppen te geven1 de eventueel achteropkomende wagen eerst te laten passeeren1 en dan voorzichtig den zijweg in te slaan naar links4 ,zit naast den bestuurder nog iemand1 dan kan deze natuurlijk het attentie-sein geven en den bestuurder op de hoogte stellen van den al of niet veiligen weg4 ,illustratie3 ,fig4 #g4 ,fig4 #g;a4 ,een der voordeelen van links stuur bij het naar links afslaan4 ,steek nooit den weg over1 zonder u ervan overtuigd te hebben of de weg vrij is voor deze beweging6 ,deze zelfde regel geldt bij kruispunten1 en nog sterker op zijwegen bij het naderen van den grooten weg4 ,immers op den berijder van den zijweg rust de plicht van z'n nadering van den hoofdweg op goed-hoorbare wijze kennis te geven1 en er zich eerst goed van te vergewissen dat hij zonder de veiligheid van het verkeer in gevaar te brengen1 dezen kruisen kan of er zich op begeven4 ,rijdt dus eerstens zeer langzaam4 ,dan1 moet ge rechts inslaan den hoofdweg op1 draai dan zoo kort mogelijk om den hoek1 eveneens heel langzaam2 moet ge naar links den hoofdweg op1 of alleen maar dezen kruisen let dan bijzonder goed op of de weg vrij is4 ,helaas staan op deze punten nog niet altijd spiegels1 als te ,doorn en te ,bussum 7fig4 #h71 7de laatste door den ,a4 ,n4 ,w4 ,b41 de eerste door 't gemeentebestuur geplaatst71 onze speelsche ,hollandsche jeugd weet er nog te veel raad op om ze te vernielen4 ,tot zoolang1 dienen we dus alweer op onze oogen te vertrouwen en444 op ons gehoor4 ,illustratie3 ,fig4 #h4 ,de ,a4 ,n4 ,w4 ,b4 spiegel te ,bussum4 7,de ,kampioen74 ,en passant zij vermeld1 dat de kwestie van kruispunten ook in ,frankrijk1 het land van de auto1 al heel wat stof heeft opgeworpen4 ,daar was even voor den oorlog 'n voorstel ingediend1 de groote kruispunten van signalen als bij het spoor gebruikelijk1 te voorzien4 ,daarvoor zouden dan vaste bewakers moeten komen1 die ook 's avonds de verlichting 7blauwe en roode lampen7 verzorgden4 ,in ,duitschland had men gedacht aan 'n soort automatischen drempel1 op #bjj ,m4 afstand van het kruispunt1 welke neergedrukt door de auto den signaalarm bediende en pas in 't midden van den hoofdweg 7of aan de andere zijde der kruising7 door 'n anderen neergedrukten drempel den signaalarm weer op veilig zetten zou4 ,in ons land zijn we nog zoo ver niet4 ,daar zijn we pas aan het bedenken hoe het automobilisme te beperken1 inplaats van hoe het tot bloei te brengen4 ,maar we zullen maar moed houden4 ,ten slotte nog iets over 'n ,amerikaansch nieuwtje aan den wagen zelf1 welks invoering bij de electrische installatie1 die thans bijna alle wagens bezitten geen bezwaar meer kan opleveren4 ,achter op den wagen zijn behalve1 ook nst het roode achterlicht1 signalen aangebracht met in licht-letters 7overdag3 wit7 stop1 left en right erop1 en door den bestuurder van het stuurwiel af te bedienen4 ,het kan mij dunkt weinig moeite noch veel kosten meebrengen op iederen wagen 'n dergelijk signaal te doen aanbrengen4 ,zelfs lijkt het me hier te lande zelf niet moeilijk te fabriceeren4 ,achterop1 in het midden van de reservebanden aangebracht zit het niets in den weg4 99 99 99 99 99 ,het wagen-signaal1 de claxon1 of de hoorn1 dient geconsidereerd te worden als 'n instrument1 dat met reden1 matig en nooit overbodig moet worden bespeeld4 ,passeer geen dorpen of steden1 te snel1 met overbodig verwoed gekakel van het spektakel makend ding1 of loeiend als 'n locomotief4 'n ,automobiel behoeft geen reclame voor z'n bestaan te maken en gij1 of ge 'n automobiel bezit of niet1 niet voor 't uwe1 door onnoodig hinderen uwer medeburgers4 ,daarentegen wees ook niet bang er gebruik van te maken1 als het noodig is4 ,er zijn nog anderen op den weg dan gij1 en die op 'n gefluisterd signaal geen acht geven4 ,maar het is niet noodig dat ge tegenover andere weggebruikers den boeman speelt4 ,het is aangenaam tegenover 'n beleefd weggebruiker beleefd terug te zijn4 ,het schept 'n prettiger atmosfeer1 dan het eeuwige mopperen of razen1 al is dit helaas in ons land met hardleersche boeren en slapende karrevoerders wel eens zr noodig4 ,en met beleefd te zijn bewijst ge het geheele automobilisme 'n dienst4 ,zoo matigt uw vaart bij het uitgaan van 'n kerk1 of bij andere gelegenheden1 die op 'n kleine plaats veel volk bijeen doen zijn4 ,rijdt ook wat langzamer als de weg slikkerig is en ge reeksen kerkgangers passeert4 ,uw wielen zouden meer slijk op kunnen spatten1 dan wel voor ,zondagsche voetgangers aangenaam zou zijn4 ,aan stof daarentegen is niet veel te doen1 daar kunnen de gemeentebesturen en de bewoners zelf beter tegen waken dan gij1 ook al is het daarom niet noodig het euvel nog te verergeren door onachtzaam te rijden4 ,beschouw u in 'n dorp als de gast1 wien het veroorloofd is 'n tuin van 'n buurman door te loopen1 om op 't eigen erf te komen#b4 ,ge zoudt dan zeker zonder noodzaak dien buurman immers ook niet onaangenaam zijn4 #b ,de ,k4 ,n4 ,m4 ,v4 en de ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 hebben in verscheidene dorpen op verzoek borden geplaatst met vriendelijk verzoek langzaam te rijden4 ,weest voorzichtig met paarden1 waarvan de begeleider u verzoekt uw vaart te matigen1 en rijdt ook niet te plotseling langs 'n wagen met paarden bespannen4 ,zijn de dieren al schichtig 7fig4 #i;a71 als ge nadert1 matig dan uw vaart1 passeer met uitgeschakelde motor1 en fluit de dieren zachtjes toe1 vriendelijk en speelsch1 dat leidt vaak de beesten van uw voertuig af en maakt hen voor 'n moment rustiger4 ,illustratie3 ,fig4 #i4 ,de kruisingsborden der ,a4 ,n4 ,w4 ,b4 en ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 7,de ,kampioen74 ,illustratie3 ,fig4 #i;a4 ,paarden zijn nerveuse dieren4 ,kinderen1 die op of langs den weg spelen1 moeten ook de bijzondere aandacht van den bestuurder hebben4 ,niet alleen zijn ze niet altijd even voorzichtig1 maar bij uwe nadering drijft hen vaak iets1 juist hun heil aan de andere zijde van den weg te zoeken1 als waar ze zich bevinden4 ,vaak ook loopen ze naar moeder's huis of naar 'n waarschuwend zusje en komen daarmede op 't onverwachtst voor uw wagen4 ,en op de ernstige gevolgen daarvan1 bij de geringste onattentie van den bestuurder1 behoeft in waarheid hier1 meen ik1 niet gewezen te worden4 ,spaar ook de dieren1 honden1 katten1 die voor uw wagen wegvluchten1 of bij ongeluk binnen uw baan komen4 ,doe daarvoor het mogelijke6 ,onnoodig te zeggen1 dat ge uwe passagiers of uzelven er niet aan opofferen kunt1 maar door van het principe uit te gaan1 dat het letsel1 wlk dan ook1 dat ge hen aan zoudt doen bij 'n aanrijding1 uit 'n gevoel van menschelijkheid zooveel mogelijk vermeden dient te worden1 zult ge vele ongelukken voorkomen4 ,onze huisdieren zijn 's menschen goede vrienden1 en dienen als zij1 ontzien te worden4 ,het is heusch niet zoo moeilijk even de vaart van uw wagen te matigen1 als er onbewust gevaar voor hen dreigt1 en ge bewijst er de goede propaganda voor het automobilisme 'n dienst mee4 ,ja1 zelfs voor wie in observeeren belang stelt1 leveren de huisdieren1 die ge langs den weg ontmoet1 'n zeer rendeerend studieveld4 ,de karakteristiek van de wijze1 waarop elk soort op de tuf reageert1 is zeer leerzaam en typeert vaak de diersoort sterk4 ,hen negeeren is 'n mooi stuk natuur voorbij zien4 ,verzuim ook nooit 'n automobilist en panne even uwe assistentie aan te bieden4 ,veelal1 als bandenpech hem kwelt1 zal hij die niet behoeven1 maar de mogelijkheid bestaat1 dat ge door 'n kleinigheid hem van dienst kunt zijn4 ,bedenk eens hoe onaangenaam het voor uzelf zou zijn1 indien ge op 'n verlaten weg of op de hei en panne stond1 en ge ziet1 terwijl 'n kleinigheid u uit den nood zou kunnen helpen1 uwe sportbroeders langs daveren1 zonder zich om u te bekommeren4 ,hebt ge electrische lampen1 en ontmoet ge 's avonds 'n andere auto1 die last ondervindt van uw licht1 draai dan even uw lampen uit en de stadslampen aan4 ,dat zoudt ge zelf apprecieeren1 als 't u gebeurde4 ,wagens met acetyleenlampen zullen u dit niet kunnen beantwoorden1 maar daartegenover staat1 dat ge daar ook niet zoo'n last van zult hebben1 omdat 't licht minder fel is4 ,als 't gewoonte werd1 dat de wagens1 met zware zoeklichten1 deze even doofden bij elkaars passeeren1 dan zou daardoor het gevaar1 ontstaan door verblinding1 te niet worden gedaan#c4 ,worden de lichten niet gedoofd1 dan kunnen er het eerste oogenblik na het passeeren de ernstigste ongelukken gebeuren4 ,dit kwam reeds voor1 o4 a4 doordat de wagen met 'n mijlpaal rechts van den weg in botsing kwam1 omdat de door het licht van 'n tegemoetkomenden wagen verblinde bestuurder het paaltje niet had waargenomen4 'n ,anderen keer is 'n wagen op dezelfde wijze in 'n sloot langs den weg terecht gekomen4 #c ,zie ook pag4 #ej4 _/ ,daarom automobilisten dooft bij het passeeren uwe zware zoeklichten6 ,passeert elkaar bij het licht uwer stadslampen6 _/ ,indien beide bestuurders zich hieraan houden is het gevaar voor ongelukken onder deze omstandigheden buitengewoon verminderd4 ,wees ten slotte voorzichtig met weggebruikers1 die de regels van 't verkeer verwaarloozen1 met op den rijweg wandelende voetgangers1 met links van den weg rijdende wagens of fietsers1 of dergelijke4 ,regelmatig#d zich volgens de voorschriften van het verkeer zich op rijwielpad1 voetpad of rijweg zich voortbewegende voertuigen of personen1 ze mogen al deel uitmaken van de algemeene wegvisie van den bestuurder1 en als zoodanig onder z'n observatie staan1 van hen behoeven redelijkerwijze geen afwijkingen van dit normaal voortbewegen verwacht te worden4 ,echter weest op uw hoede voor hen1 die plotseling soms schijnbaar zonder de geringst redelijke motieven1 van de regels van den weg1 afwijken4 ,zij leveren 'n verkeersgevaar op1 waartegen niet genoeg kan worden gewaarschuwd4 ,in zoo'n geval werke uw signaal krachtig en worde voorzichtig gemanoeuvreerd4 ,en al zoude ook bij 'n ongeval aan hunne eigene onvoorzichtigheid te wijten1 dus het ongelijk aan hunne zijde zijn1 toch geldt altijd1 dat voorkomen beter is dan verhelpen1 ook hier4 ,dat dus de ervarenheid in 't besturen1 de voorzichtigheid bij 't rijden niet uitschakele6 #d ,zie3 de ,regels van den ,weg 7verspreid door de ,a4 ,n4 ,w4 ,b474 ,,manoeuvres4 ,uitwijken4 ,illustratie3 ,fig4 #aj4 ,het uitwijken op kruispunten4 ,in 't algemeen liet ik al blijken1 dat het bij 't passeeren van zijwegen gewenscht is1 het midden van den hoofdweg te houden1 om op alle eventualiteiten beter verdacht te zijn4 'n ,bocht uit 'n zijweg naar links1 neme men wijd1 'n bocht naar rechts kort4 ,er zijn voor den oorlog o4 a4 ook alweer in ,frankrijk pogingen gedaan om 'n voorschrift te vervaardigen1 waarbij iedere een kruising of zijwegen naderende auto verplicht zou worden1 alleen te letten op alles wat van de rechterzijde komt4 ,zoodoende zal de van links naderende wagen1 voor 'n van 'n zijweg rechts komende moeten uitwijken of stoppen1 evenals 'n van 'n zijweg links naderende wagen zal moeten stoppen voor wat rechts van den hoofdweg komt4 ,het voorschrift1 zij 't 'n goed bedoelde poging1 is evenmin compleet1 als eenig ander tot dusver1 en de goede oplossing moet nog gevonden worden4 ,tot zoolang diene1 dat ieder goed uitkijkt en men zich hoofdzakelijk aan de boven eerstgenoemde regels houdt1 waarbij wordt aangenomen1 als reeds eerder gezegd1 dat het verkeer op den hoofdweg vr gaat4 ,ook deze regels dienen bij 'n bestuurder vast in 't geheugen geprent te zijn4 ,hij geve zich dus in den aanvang daarvan bij iederen zijweg of kruising rekenschap en bedenke 'n aantal gevallen tot oefening om z'n geest ook in deze richting soepel en snel gereed tot conclusies te maken4 ,ook bij kruisingen houde men wat naar 't midden van 't kruispunt1 waardoor bij onvoorziene gebeurtenissen voor den wagen de meeste ruimte rondom open blijft om te kunnen manoeuvreeren naar den eisch van 't oogenblik4 ,in geen geval passeere men 'n niet geheel overzichtelijke kruising te snel1 nch sla men met te groote snelheid 'n zijweg in4 ,de kans1 waarbij men in dergelijke gevallen zoo doende zich aan gevaar blootstelt is van zelf sprekend dan groot4 ,tracht ook niet nog snel vr 'n uit 'n zijweg komend voertuig of wat 't ook zij1 heen te komen1 als ge gelegenheid hebt om te stoppen4 ,laat liever de andere weggebruiker dan kalm even voortgaan4 ,er is zelfs kans1 dat1 waar bij zoo'n geval het uitzicht op den hoofdweg belemmerd wordt gedurende 'n oogenblik1 ge1 door snel voor het andere voertuig heen te willen schieten--en daardoor den verkeerden kant van den weg nemend--in de baan van 'n uit de tegenovergestelde richting komende auto of wagen zoudt komen1 en dus deze verkeerde manoeuvre de aanleiding voor 'n ernstig ongeval zou kunnen worden4 ,doch niet dit alleen moet u er van terug houden1 maar uw gevoel voor verkeersorde6 ,dit principe moet bij ieder rijder voorzitten1 dat het zich houden aan 'n goede verkeersregeling de verkeers-anarchie het beste keert4 ,en daaraan heeft dus ieder weggebruiker mede te werken#e4 #e ,zie ook in dit verband de ,regels van den ,weg1 door de ,a4 ,n4 ,w4 ,b4 verspreid4 ,neem in bochten nooit de buitenbocht1 als de binnenbocht de aangewezen plaats is1 waarop ge u bevinden moet 7rechts van den weg74 ,ook het voordeel even naar links te buigen1 teneinde sneller de bocht te kunnen overzien1 weegt eerstens niet op tegen 't gevaar1 dat daardoor ontstaat van door 'n van de andere zijde komenden wagen te worden aangereden1 en is tweedens van verkeersregel-standpunt beschouwd1 absoluut niet geoorloofd4 ,snij ook 'n bocht naar links1 die ge niet overzien kunt1 te scherp af1 want daardoor stelt ge u aan dezelfde gevaren bloot4 ,prent u goed in 't hoofd1 dat ge u eigenlijk nooit1 onder welke omstandigheden ook1 links van den weg moogt bevinden1 behalve dan 't kleine oogenblik waarop ge 'n anderen wagen inhaalt en voorbij rijdt4 ,zorg in dat geval er zeker van te zijn1 dat van de andere zijde geen wagen nadert met dezelfde bedoeling uit tegenovergestelde richting4 ,in zoo'n geval is het gewenscht1 de auto of ander voertuig1 dat u tegemoet komt1 eerst te laten passeeren1 en daarna pas de voor u in dezelfde richting als de uwe zich voortbewegende wagen of auto voorbij te rijden4 ,in 'n dorp of bij woningen of op 'n smallen weg1 zij men met dat achterop rijden eveneens zeer voorzichtig4 ,beter is het even te wachten tot 'n plaats waar de weg ruimer passeeren veroorlooft1 dan dit te forceeren4 ,door bruuske maatregelen verbetert men geen te wenschen latende weggesteldheid1 integendeel vergroot men uit veiligheidsoogpunt de kans op ongevallen4 ,men moet echter niet uit 't oog verliezen1 dat in al deze gevallen echter de ervaren rijder1 dank zij z'n geoefend opmerkingsvermogen en z'n rij-ervaring1 allicht doortastender op zal treden1 dan door onervarenen mogelijk geloofd zal worden4 ,hier dan wederom onmiddellijk van roekeloosheid te spreken1 is overdreven4 ,waarmede ik maar zeggen wil1 dat ook in deze gevallen ieder voor zich duidelijk moet weten1 wat hij zich veroorloven kan en mag1 en hier de norm alleen te trekken is door deskundigen4 ,want het mag als vanzelfsprekend worden beschouwd dat de geoefendheid van oog en hand mogelijkheden schept1 waarover geen ongeoefende 'n oordeel uit kan spreken4 ,nog 'n enkel woord over 't rijden in de stad1 in verband met dit onderwerp4 ,rijdt dan nooit te hard2 volg de verkeersregelen1 en let op den verkeersagent4 ,wilt ge passeeren1 of afslaan1 vraag dezen dan door 'n enkel gebaar1 waarmede ge de gewenschte richting tevens aangeeft1 of ge passeeren kunt4 ,verkeersagenten zijn zeer nuttig voor het verkeer en het is voor ieder van belang hen in de hand te werken bij die regeling4 ,is er geen verkeersagent1 rijdt dan bedachtzaam en houdt u aan de regels van den weg4 ,indruk maken door buitengewone manoeuvres is ook hier uit den booze4 ,het is veel mooier1 juist met 'n grooten wagen1 die buiten makkelijk z'n #ajj ,k4,m4 loopt en in de stad gewillig en handelbaar is1 gemakkelijk en rustig om te gaan1 als met 'n kinderwagen1 dan deze voor te stellen als woeste kilometervreters4 ,integendeel zal het uiterst handelbare van zoo'n weglokomotief sympathieker werken1 dan het schrik-aanjagende1 verwekt door het donderen met vrijen uitlaat of door groot misbaar van loeiende signalen4 ,cela ne se fait plus4 ,als 't vroeger gebeurde1 dan was 't vaak faute de mieux4 ,onze moderne machines zijn daar werkelijk te volkomen voor geworden4 ,en voor menschen1 die1 van hun wagen of van het automobilisme houden1 is de waardeering van dit volkomene meer waard1 dan de romantiek van den schijn1 waarin sommigen zich1 door het laten knallen hunner motorrossen1 aan draken temmende helden gelijk1 meenen te hullen6 ,ook op dit gebied1 geloof me1 is de romantiek uit den tijd6 ,overwegen1 trams en rails4 ,niet in alle steden zijn voor het verkeer ten opzichte van de trams zoo duidelijke regels voorgeschreven als te ,amsterdam4 ,deze zijn in 'n keurig uitgevoerd boekje1 dat we hier gaarne en passant vermelden1 bij de ,verkeerspolitie te verkrijgen1 en dus kunnen die locale verordeningen hier worden voorbijgegaan4 ,illustratie3 ,fig4 #aa4 7,de ,kampioen74 ,in het algemeen dient men bij het passeeren van trams1 mede dank zij de onvoorzichtigheid der trampassagiers1 zoowel buiten als in de stad1 uiterst voorzichtig te zijn4 ,bovendien geven rails en de aan hun baan gebonden tramwagens1 vaak aanleiding tot gevaarlijke momenten4 ,in de eerste plaats in de bochten 7fig4 #aa74 ,groote tramwagens1 vooral die op smal spoor1 hebben daar de onhebbelijke gewoonte1 vrij ver buiten de baan der rails te zwaaien1 o4 a4 de wagens van de ,amsterdam-,haarlem-,zandvoort-lijn1 de ,e4,s4,m4 ,wacht men in zoo'n bocht op 'n naderende tram1 of wil men die in de bocht passeeren1 dan loopt een auto kans tusschen de rails en den trottoirband1 door het omzwaaiende voor- of achter bovengedeelte van den wagen1 geknakt of minstens beschadigd te worden4 ,staat uw wagen of rijdt ge langs de rails 7fig4 #aa;a71 reken dus dan niet met de sporen1 maar doe er nog 'n goed stuk bij voor den wagen met de treeplanken1 en mijdt het in 'n bocht te wachten als er 'n tram nadert4 ,dan dienen wegvernauwingen uwe bijzondere oplettendheid te vragen1 indien zich tram- of locaalspoor daar ook bevindt4 ,de loop der rails is niet altijd goed waarneembaar van uit de verte2 een in vaart zijnde tram kan1 dank zij de korte bochten in de lijn1 heel plotseling en heel onvoorbereid u den weg versperren4 ,illustratie3 ,fig4 #aa;a4 7,autoleven74 ,wacht u er ook voor met de wielen in het spoor te geraken4 ,eerstens is dit gevaarlijk bij de nadering van andere voertuigen1 omdat ge onmogelijk1 eenmaal in 't spoor1 op 'n door u zelf gekozen oogenblik er uit kunt komen en dus kans hebt1 dat dit op 't ongelegenste oogenblik geschiedt4 ,zitten de wielen in de rails1 dan moet ge voorzichtig trachten door het heen en weer bewegen van 't stuurwiel ze er uit te draaien4 ,dit gebeurt altijd bruusk en gaat meest met slipbewegingen van den wagen gepaard4 ,redresseert dus onmiddellijk nadat de wielen uit de rails springen1 de fausse manoeuvre die de wagen maakt1 met 'n contra-beweging van het stuurwiel4 ,lukt het u niet uit de rails te komen met voorzichtig manoeuvreeren van het stuurwiel1 dan dienen de wielen met 'n stuk hout1 'n plank of iets dergelijks geholpen te worden4 ,die plank wordt dan dwars over de rails gelegd en gestut1 dat wegglijden onmogelijk is4 ,manoeuvreer hierbij voorzichtig1 en fausseer de stuurinrichting hierbij niet4 ,in de stad zal zoo iets niet voorkomen maar wel op buitenwegen waar het railsprofiel niet met den weg gelijk ligt4 ,illustratie3 ,fig4 #ab4 ,let bij het inhalen van 'n tram ook op de mogelijkheid1 dat er iemand voor of van de tram weg zal springen 7fig4 #ab74 ,goed signaal geven en zooveel mogelijk wegbreedte latend tusschen de tram en uw wagen is hierbij 'n vereischte4 ,om 'n stoomtram in te halen1 die z'n stoompluim over den weg slingert1 en u het uitzicht belemmert is het geraden te wachten1 tot even de wind den stoom verjaagt4 ,want de afstand noodig1 om 'n snel rijdend voertuig als 'n tram in te halen1 is te lang1 dat de kans niet te groot zou worden1 dat er1 in den tijd noodig om den stoompluim in te halen en er doorheen te rijden1 zich van de andere zijde ondertusschen 'n wegbelemmering zou voordoen1 die ge niet zoudt hebben kunnen zien naderen4 ,komt ge 'n dergelijk vehikel tegen1 matig dan uw vaart zoodanig1 dat ge voor plotseling uit dien stoompluim opdoemende voertuigen stoppen kunt4 ,geef flink signaal en zet desnoods den wagen stop aan den rechterkant van den weg1 tot de tram voorbij is4 ,want dan hebt ge de meeste zekerheid1 omdat dan alln 'n voertuig sneller of even snel als de tram zich voortbewegend1 gevaar kan opleveren4 ,en dit gevaar kan worden afgewend door 't geven van 'n signaal en door goed den rechterkant van den weg te houden4 ,illustratie3 ,fig4 #ac4 7,autoleven74 ,wil ook niet te dicht voor 'n tram heen oversteken4 'n ,tram glijdt bij bruusk stoppen nog vaak ver langs de rails door4 ,en wordt ge door 'n zich achter de tram bevindend vehikel genoodzaakt plotseling te stoppen 7fig4 #ac71 dan kan den wagen-bestuurder z'n tram op de gladde rails moeilijk houden4 ,niet alleen uit eigenbehoud is dus deze manoeuvre verkeerd1 maar zeer zeker ook uit 'n oogpunt van verkeersorde1 en voor het behoud van derden4 ,kijk ook bij het oversteken van rails goed uit en praat niet met uwe passagiers 7fig4 #ad71 't hoofd naar hen toegewend1 en daardoor onoplettend voor wat u omringt of op de lijn nadert4 ,het is veel moeilijker ongelukken te voorkomen1 dan ze te veroorzaken4 ,en matig de vaart van uw auto bij stopplaatsen waar passagiers wachten1 of uit 'n wachtlokaal te voorschijn treden4 ,want meestal schijnt de nadering van de tram de passagiers zoo te biologeeren1 dat ze vergeten1 dat ze zich op den verkeersweg bevinden of deze moeten oversteken om in te stappen en dus van dien verkeersweg tijdelijk 'n bagagedept maken of 'n wachtlokaal4 ,het vluchtheuvel-systeem der ,amsterdamsche verkeerspolitie is dan ook wat dit punt betreft 'n zeer toe te juichen verkeersbeveiliging4 ,illustratie3 ,fig4 #ad4 7,autoleven74 ,achteruitrijden en manoeuvreeren4 ,een moeilijk punt voor den beginner1 die nog niet zeker is van z'n bewegingen4 ,in de eerste plaats worden de voeten op het rempedaal en het koppelingspedaal geplaatst en wordt als gas gegeven moet worden1 dit met den voet gedaan1 die het rempedaal bedient1 of zoo mogelijk1 met de hand1 door middel van 't gashandle op 't stuurwiel4 ,dan wordt bij 'n open wagen het lichaam gedraaid naar de binnenzijde van den wagen1 de rechterhand aan 't stuurwiel1 de linker op den rug van de zitting 7fig4 #ae71 zoodat de bestuurder stevig zit1 de pedalen bedienen kan1 en de geheele achterzijde van den wagen over de geheele breedte overzien1 terwijl het effect van de minste beweging kan worden geobserveerd4 ,dit geldt natuurlijk alleen bij open wagen1 bij gesloten wagens moet met de linkerhand gestuurd worden1 en rechts langs den wagen naar buiten en naar de punt van het achterspatbord worden gezien4 ,met een langzaam manoeuvreeren leert men ook dit het best4 ,zorg dat ge zoo zit1 dat geen kans bestaat dat uw voeten van de pedalen afglijden4 ,dit kan1 door half te gaan staan op de pedalen en uzelve schoor te zetten tusschen den rug van de zitting en het voorschutbord4 ,bij wagens met het stuurwiel links1 geldt wat manoeuvres betreft natuurlijk het tegenovergestelde4 ,illustratie3 ,fig4 #ae4 7,de ,kampioen74 ,houdt de uitstekende deelen van den wagen goed in het oog en houdt rekening met 't feit1 dat ge achterop 'n kap hebt1 die 'n eind uitsteekt1 of dat ge reservebanden en in ieder geval 'n benzine-tank achter uw wagen hebt4 ,rijdt dus ook niet te dicht op 'n achter u staanden wagen4 ,bij het inrijden van garages moet op den rand van het rechter achter- en voorspatbord worden gelet4 ,de breedte van den inrij garandeert dan vanzelf dat de andere zijde safe is4 ,zie echter toe1 dat er zich geen voorwerpen1 'n fiets1 'n benzineblik of zoo iets dergelijks op uw weg bevinden1 zooals te vaak voorkomt4 ,en uitwijken laat zoo'n ingang veelal niet toe4 ,illustratie3 ,fig4 #af4 ,methoden om in 'n garage op de juiste plaats te geraken4 7,de ,kampioen74 ,bij het op z'n plaats zetten van den wagen in de garage moet ge ook voorzichtig manoeuvreeren4 ,de hoofdzaak is dat ge op uw plaats komt te staan en zoo goed mogelijk4 ,van te veel brio komen kapotte muren en verbogen spatschermen4 ,maakt het u nerveus1 dit heen en weer gedraai1 laat het dan gerust 'n ander over4 ,het is niet ieders werk en juist bij dit rangeeren kunnen kleine oorzaken groote gevolgen hebben4 ,stopt ge in 'n straat1 verzuim dan niet eerst de hand uit te steken1 als teeken voor het achter u volgend voertuig4 ,zet uw wagen netjes langs het trottoir1 niet scheef1 of zoo1 dat 't verkeer er door belemmerd wordt4 ,moet ge tusschen twee voertuigen of auto's in komen te staan1 rijdt dan iets verder1 en dan achteruit tusschen de wagens in 7fig4 #af;a74 ,rijdt niet dwars over naar de linksche zijde van de straat1 tegen het verkeer in1 maar rijdt rechts en draai dan om mt de richting van het verkeer m1 tot vr het huis1 waar ge wezen wilt4 ,dit is in nauwe straten natuurlijk niet mogelijk1 maar daar bestaan f voorschriften dat ze slechts in ne richting bereden mogen worden f 't zijn stille straten1 waar ge niemand in den weg staat4 ,is geen van deze manoeuvres mogelijk1 blijf dan1 al moet ge ook links zijn1 rechts langs de trottoir staan4 ,illustratie3 ,fig4 #af;a4 7,de ,kampioen74 ,ook buiten de stad dient ge daarop te letten4 ,moet ge plotseling stoppen1 'tzij door 'n motorpanne of door 'n lekken band1 gebruik dan de laatste vaart van den wagen om 'm langs de rechterzijde van den weg uit de baan te zetten4 ,gebeurt dit op 'n helling en geven de remmen wat mee1 zet dan dalend 't rechtervoorwiel1 stijgend het rechterachterwiel schuin tegen den berm aan4 ,keeren op 'n smalle weg of in 'n nauwe straat1 wordt1 zoo nergens 'n oprit of 'n zijweg aanwezig is1 het beste volbracht door bij de eerste manoeuvre den wagen zoover mogelijk dwars over den weg te zetten met de voorzijde zoo dicht mogelijk bij den berm 7of tegen 't trottoir71 met het stuur zoo ver mogelijk om4 ,dan wordt het stuur zoover mogelijk in de andere richting gedraaid en achteruit gereden4 ,slaagt men er niet in de auto bij de eerste manoeuvre zoo ver rond te krijgen1 dat 'n voorwaartsche beweging in tegenovergestelde richting al kan worden bewerkstelligd1 dan herhale men geleidelijk aan de beweging tot den stand van den wagen achterwaarts 'n kwart slag op de wegbreedte mogelijk maakt1 waardoor vanzelf de wagen in de goede richting zal staan4 ,het spreekt vanzelf1 dat ge in uwe automobilistische loopbaan vaak voor gevallen zult komen te staan1 die moeilijk allen van te voren omschreven kunnen worden4 ,dit is ook niet de bedoeling4 ,de hoofdzaak is1 dat ge volkomen meester wordt1 door 'n koel en kundig leeren bezien1 van elke situatie1 'tzij dat deze snel beleid of kalm overleg vraagt4 ,in vele gevallen zal 'n begrip van wat verkeer beduidt1 geholpen door locale voorschriften1 u sneller voorschrijven wat ge te doen hebt dan honderd geschreven regels4 ,maar de principes ervan1 dient ge allicht vooruit te kennen4 ,,nachtritten ,,en ,,mist4 ,het onderscheiden van de voorwerpen en de weggesteldheid met deszelfs verschijnselen bij nacht1 is voor 'n bestuurder1 die over dag goed vr kan zien1 heel wat gemakkelijker dan voor een1 bij wien dit minder het geval is4 ,natuurlijk is goed observeeren hier nog nuttiger dan bij 't rijden bij dag1 omdat het voorwerp of voertuig in het licht van de lampen zich minder snel definieeren laat4 ,bij kruisingen verraden vaak witte lichtglansen op de boomen1 op 'n hek1 op struikgewas1 op 'n telegraafpaal1 die zich op het kruispunt bevinden1 reeds het naderen van 'n auto uit de andere richting4 ,hetzelfde valt bij 'n bocht te constateeren4 ,het achteroprijden van onverlichte wagens kan soms worden waargenomen doordat zich tusschen 'n eerst waargenomen lichtend punt in de verte en uwe lantaarns zich iets donkers geschoven heeft4 ,de lantaarn of 't licht dat ge eerst zaagt is verdwenen4 ,reeds elders beschreef ik 7,de ,kampioen1 #bc ,maart #aiag7 het effect1 dat 'n rijtuig1 'n tentwagen1 of ander van achter met zeil afgesloten of gelakt voertuig maakt4 ,uit het eerst volslagen duister begint vaag1 als 'n zeer ver verwijderd schijnsel iets te glimmen1 flauwe bewegelijke glansen1 die saamvloeien tot 'n vlak1 als van 'n zwart geverniste blikken plaat4 ,de beweging ontstaat door het ongelijkmatig terugglanzen van uw lantaarnlicht op de achterzijde van het steeds op en neer of heen en weer veerende voertuig4 ,pas vlak bij snijdt het donkere silhouet van het voertuig zich duidelijker in de donkerte uit1 doch pas op 't oogenblik1 dat de lantaarnlichten van de auto het inhalen4 ,pas op voor onverlichte karren1 vooral op 's nachts naar de markt rijdende bodewagens of groentekarren4 ,de laatste vloeien door hunne last1 vooral 's zomers1 z met het boomenloof ineen1 dat ze niet dan van zeer nabij daaruit te herkennen zijn1 om zich als gevaarlijke verkeersstoornissen te openbaren4 ,de plaats voor de lampen om het beste licht te leveren1 is ze laag te plaatsen en zoo ver mogelijk naar voren4 ,verkieslijk is de voorruit schuin te plaatsen opdat de weerglans van het licht den bestuurder niet hindere4 ,dat heeft ook z'n voordeel indien ge door 'n andere auto achterop wordt gereden4 ,staat de voorruit recht1 dan wordt ge door de spiegeling van de lantaarnlichten van de auto achter u1 vaak volkomen verblind1 of dansen de lichtschijnsels daarin z onaangenaam heen en weer1 dat deze u het uitzien zeer moeilijk maken4 ,illustratie3 ,fig4 #ag4 ,de vormen der dingen bij het licht van schijnwerpers4 7,autoleven74 ,illustratie3 ,fig4 #ah4 7,de ,kampioen74 ,reeds maakte ik melding van de wenschelijkheid1 om zware zoeklichten uit te schakelen en de stadslampen in te schakelen bij het passeeren van 'n anderen wagen#f4 ,daarmede kan veel gevaar voorkomen worden4 'n ,middel om het gevaar van verblind te worden1 te ontloopen1 indien de ander z'n licht niet dooft1 is een van de oogen dicht te doen1 het linksche1 en dit direct na het passeeren weer te openen1 waardoor men tenminste met een der oogen zien kan4 ,de ruimte tusschen den naderenden wagen en de uwe1 wordt door het licht fel beschenen en kan er dus nauwkeurig geconstateerd worden of de weg zver veilig is4 ,het niet verblinde oog wordt dan onmiddellijk bij het passeeren geopend en kan dan normaal dienst doen4 #f ,pag4 #cc_/d4 ,illustratie3 ,fig4 #ah;a4 7,autoleven74 ,even wil ik hier in 't voorbijgaan op wijzen op 'n uit ,amerika sinds eenigen tijd gebruikt genre schijnwerpers-lenzen1 die niet hooger belichten dan ongeveer #a4cj ,m4 van den grond 7fig4 #ah en #ah;a74 ,daardoor wordt het gevaar van verblinding op niet geringe wijze verkleind4 ,verder zijn er ook lenzen die het licht van de schijnwerpers breken op zoodanige wijze1 dat hierdoor geen overlast wordt aangedaan aan eenig ander weggebruiker1 maar toch op de voor den bestuurder noodige plaats en afstand de volle lichtkracht plaatselijk tot haar recht komt 7fig4 #ah;b74 ,het nut van dergelijke lenzen en schijnwerpers is na het bovenstaande duidelijk en lijken deze mij op den duur onontbeerlijk4 ,illustratie3 ,fig4 #ah;b4 7,autoleven74 ,pas ook op voor ieder rood licht1 dat ge ziet1 zelfs al is de beteekenis bij het passeeren er u niet duidelijk van4 ,gewoonlijk bevindt zich vlak daarna 'n tramovergang of om 'n bocht1 'n spoorwegovergang4 ,bij mist zijn gele vloeipapieren schijven voor de schijnwerpers het doelmatigst4 ,ook kunnen de lantaarns zoo laag mogelijk naar den grond vr den wagen gedraaid worden1 opdat geen stralenbundels de hoogte in gaan1 om voor uw wagen groote witte misttrechters te zetten1 die alle uitzicht belemmeren4 ,ook kunt ge 'n simpele fiets-carbid-lantaarn heel laag vooraan het chassis of onder den koeler opgehangen1 die onder den mist door lichtend1 uw pad verlicht4 ,indien het overdag mist1 is het echter juist geraden de groote lampen aan te steken1 teneinde andere weggebruikers sneller uwe nadering aan te kondigen4 ,zelf hebt ge er dan geen last van4 ,zoowel 's nachts als bij mist1 dient men vooral de geluiden die men waarneemt1 te controleeren4 ,bij twijfel houde men den wagen in en kan altijd tevens 'n signaal gegeven worden4 ,,slippen4 ,ik zie u al rillen4 ,slippen6 ,angstaanjagende cauchemars met gedeukte en verbrijzelde koelers1 verbogen spatborden1 ontzette voor- of achter-assen en versplinterde wielen rijzen bij dit woord voor uw geest op4 ,doch het is niet zoo erg als ge u voorstelt4 'n ,goed bestuurder kan aan 'n slippende beweging zelf veel redresseeren1 en veelal zijn ernstige ongelukken aan onervarenheid of onvoorzichtigheid te wijten4 ,eigenlijk zijn er twee wijzen van slippen4 ,eene wijze1 waarop de geheele wagen1 n'en dplaise elke stuurbeweging wordt voortgeschoven langs de eenmaal genomen baan1 de andere waarop alleen de achterwielen wegschuiven en 'n zijdelingsche slipbeweging ontstaat4 ,slippen kan ontstaan door het remmen van de auto1 terwijl deze zich op 'n glad of glibberig weggedeelte bevindt4 ,de toestand van zoo'n weggedeelte of straat 7op asfalt b4v47 kan in vele gevallen door den bestuurder worden opgemerkt1 en indien ongevallen voorkomen1 kan dit dus vaak de schuld van 'n plotseling opdoemende hindernis1 in den vorm b4v4 van 'n onvoorzichtigen voetganger of 'n achteloos rijdende voerman zijn4 ,want de glijbeweging door 'n wagen gemaakt als direct en enkel gevolg van de weggesteldheid1 kan vaak door 'n ervaren bestuurder wel degelijk worden hersteld4 ,deze voelt in de meeste gevallen die glijbeweging al aankomen en voor dat deze goed tot ontwikkeling gekomen is1 heeft-ie 'm al geredresseerd1 door 'n snelle1 doch nooit bruuske stuurbeweging4 ,het spreekt vanzelf dat hier van 'n zijdelingsche slipbeweging sprake is4 ,de glijbeweging1 waarbij ondanks het bij-sturen der voorwielen1 de wagen doorglijdt1 geeft 'n eigenaardig hopeloos gevoel2 niets kan dit glijden voorkomen1 dan voorzichtig kleine draaiingen heen en weer met 't stuur uit te voeren1 om zoo te zeggen met de voorwielen te tasten naar houvast4 ,vaak gebeurt dit plotseling en dient men dus verdacht te zijn op 'n daaruit voortvloeiend zijdelingsch slippen1 dat1 als de voorwielen eenmaal weer houvast hebben1 zich gemakkelijker laat redresseeren4 'n ,zijdelingsche slipbeweging is tegen te gaan door met 't stuurwiel de voorwielen te draaien in de richting waarheen de achterwielen slippen4 ,het kan dan voorkomen1 dat de wagen dan naar de andere zijde doorglijdt1 wat dan opnieuw door dezelfde beweging met 't stuur moet worden bijgewerkt4 ,voor 'n goed bestuurder wordt deze beweging dezelfde als voor 'n koorddanser1 die zich door balanceeren in evenwicht houdt4 ,hieruit volgt vanzelf dat 'n onzeker en nerveus bestuurder in dergelijke gevallen het meest kans zal hebben op 'n ongeval4 ,wie eenmaal rustig het onzekere1 wat wee gevoel1 dat slippen den beginnenden bestuurder geeft1 heeft overwonnen1 het griezelige er van niet meer ondervindt1 heeft heel veel minder te vreezen4 ,want geen angst meer te hebben voor het slippen is 'n groote factor om zich goed te durven verweren bij 'n slipgeval4 ,bij lichte wagens kunnen verschillende te voorziene oorzaken tot slippen leiden4 ,eerstens zijn rubber groefbanden voor deze kleine vehikels beter dan nagelbanden1 die bij weinig gewicht niet geheel tot hun recht komen4 ,voor grooten bewijzen de nagelbanden uitstekende diensten4 ,ook 'n op z'n veeren springende wagen kan slippen in de hand werken1 evenals1 om dezelfde reden 'n slechte bestrating hiertoe leiden kan4 ,de variatie in druk van de wielen op den grond is er oorzaak van4 ,hoe gelijkmatiger die druk1 des te veiliger rijden4 ,dan kan 'n minder goed gestelde rem tot slippen aanleiding geven en evenzoo 'n slechte verdeeling van het gewicht waarmede de wagen belast is4 ,de minder goed gestelde rem is oorzaak dat niet beide wielen denzelfden weerstand ondervinden en de slechte gewichtsverdeeling veroorzaakt weer verscheidenheid in druk4 ,geheel drijfnatte wegen zijn minder gevaarlijk dan slibberige4 ,ook onder boomen kan 'n overigens droge weg gevaarlijke stukken bevatten4 ,vooral in 't najaar dient hierop gelet te worden1 omdat de bladeren der boomen op den harden ondergrond der straatsteenen 'n sliplaag bedekken en dus oogenschijnlijk geen slipgevaar opleveren4 ,daarom mijde men in de gure jaargetijden zooveel mogelijk den rand der bestrating1 die vaak 'n glijkans biedt welke nog gevaarlijker wordt door de dichte nabijheid van den berm en deszelfs ap- en dependenties als boomen1 telegraafpalen1 lantaarns en tutti quanti4 ,het slippen op rails1 door het geraken van de wielen tusschen de spoorstaven vermeldde ik op pag4 #dj4 ,neem de bochten breed bij slipgevaar en blijf zoo mogelijk midden op den weg4 ,rijdt ook in dit geval niet te dicht langs 'n hindernis of 'n ander voertuig of auto4 ,geeft elkaar steeds de ruimte1 vooral onder deze omstandigheden4 ,over het gebruik dat ervaren bestuurders wel van de slipbeweging maken in noodgevallen1 behoef ik hier niets te zeggen1 als vallende buiten den opzet van dit boekske4 ,,slotwoord4 ,zoo zijn we dan aan 't einde van deze beknopte handleiding gekomen4 ,wie van den weg en zijne verschijnselen houdt1 zal daar 'n uitgebreid veld voor studie van mensch en dier vinden4 ,voor wie graag reist heeft alles wat zich aan z'n oog vertoont bekoring1 omdat het 'n deel vormt van dat groote verlangen naar levensuitbreiding1 waartoe reizen de gelegenheid biedt4 ,die zal ook van z'n auto gaan houden1 als 'n vriend1 die op uwe tochten met u meeleeft1 en aan wiens verfijnd mecanisme ge 'n deel van uwe beste levensmomenten dankt4 ,en als ge zver zijt1 dan heeft de ervaring u al meer dan deze grondregels1 opmerkingen en gevolgtrekkingen van buiten doen leeren4 ,doch deze zullen dan toch tenminste het genoegen hebben gehad1 u wellicht op uwe eerste schreden vergezeld te hebben op den weg om 'n goed1 ervaren en humaan bestuurder te worden6 ,,nationale ,,en ,,internationale ,,waarschuwingsborden ,,voor ,,automobilisten4 ,,iedere ,,automobilist ,,moet ,,in ,,zijn ,,bezit ,,hebben ,,onderstaande ,,practische ,,werken3 ,,de ,,automobiel ,,en ,,hare ,,behandeling1 door ,,julius ,,kuster ,prijs f #a4be ,,het ,,motorrijwiel ,,en ,,zijne ,,behandeling1 door ,w4 ,,schuricht ,prijs f #j4ge ,,de ,,motor-,,machinist van ,j4 ,e4 ,,bos4 ,prijs f #a4ce ,,de ,,machinist-,,bankwerker van ,j4 ,e4 ,,bos4 ,prijs f #a4be ,in iederen boekhandel verkrijgbaar1 of na ontvangst van postwissel door den uitgever dezes4 ,nationale ,waarschuwingsborden voor ,automobilisten4 ,,model ,i4 ,sluiting voor alle motorrijtuigen op meer dan twee wielen 7art4 #c1 art4 #d1 art4 #h1 alle eerste lid1 sub a47 ,a4 ,voortdurend4 ,kleur3 rood met witte letters4 ,illustratie ,b4 ,tijdelijk4 ,kleur3 ,linkerhelft rood met witte letters4 ,rechterhelft wit met roode letters4 ,illustratie ,,model ,,ii4 ,sluiting voor motorrijtuigen op meer dan twee wielen boven zekere afmeting of gewicht 7art4 #c1 art4 #d1 art4 #h1 alle eerste lid1 sub a en b47 ,a4 ,boven zekere afmetingen4 ,b4 ,boven zeker gewicht4 7,te bepalen met samenstelling en inrichting7 ,kleur3 rood met witte letters4 ,illustratie ,illustratie ,,model ,,iii4 ,sluiting voor alle motorrijtuigen en voor rijwielen 7art4 #h1 eerste lid1 sub a47 ,a4 ,voortdurend4 ,kleur3 rood met witte letters4 ,illustratie ,b4 ,tijdelijk4 ,kleur3 ,linkerhelft rood met witte letters4 ,rechterhelft wit met roode letters4 ,illustratie ,,model ,,iv4 ,snelheidsbeperking voor bepaalde wegen binnen bebouwde kommen 7art4 #h1 tweede lid47 ,kleur3 groen met witte letters4 ,illustratie ,kenteeken voor rijwielpaden4 7,art4 #b1 tweede lid1 sub #f1 der wet en art4 #a1 sub #d1 van het ,motor- en ,rijwielreglement #aije1 ,staatsblad ,no4 #bid47 ,kleur3 zwart met witte letters4 ,illustratie ,internationale ,waarschuwingsborden voor ,automobilisten4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,steile daling4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,stijging4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,bocht naar rechts4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,bocht naar links4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,bocht met stijging4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,bocht met daling4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,dos d'ne4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,knik4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,spoorwegovergang4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,doorgang onder viaduct4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,railskruising over den weg4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,slechte bestrating4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,hoornsignaal4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,gevaarlijke kruising4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,daling met gevaarlijke bochten4 ,k4 ,n4 ,a4 ,c4 ,illustratie3 ,dorp4 ,de borden worden geplaatst ongeveer #bjj ,m4 vr 't gevaarlijke punt en #b ,m4 boven den grond4 ,practische ,bibliotheek--,gellustreerd4 ,no4 #a4 ,,schreber1 ,longen-,gymnastiek4--,tweede druk #de ,cent4 #b4 ,,schreber1 ,eerste ,hulp bij ,ongelukken4--,tweede druk #ce #c4 ,,van ,,de ,,ven1 ,amateur ,fotograaf4--,derde druk #ce #d4 ,,toepoel1 ,physical ,culture4 ,lichaamsversterking #ge #e4 ,,paul1 ,licht-1 ,lucht- en ,zonnebaden #ce #f4 ,,yvonne1 ,de ,kleine ,briefsteller4--,tweede druk #de #g4 ,,reichell1 ,levensmagnetisme4--,tweede druk #be #h4 ,,anton1 ,mijn ,terrarium4 #de #i4 ,,anton1 ,mijn ,aquarium4--,tweede druk #de #aj4 ,,hildebrand1 ,luchtscheepvaart1 popul4 beschouwing #ce #aa4 ,k,,sters1 ,automobiel en behandeling4--#b;e druk f #a4be #ab4 ,,tesselhoff1 ,eenvoud4 ,boekhouding4--,derde druk #de ,cent4 #ac4 ,,vosmaer1 ,radium en ,rntgenstralen #de #ad4 ,,vosmaer1 ,telegrafie zonder draad #de #ae4 ,,betts1 ,zweedsche ,gymnastiek4 ,vrije oefeningen #ge #af4 ,,mackenzie1 ,hoe men een goedk4 ,tent kan maken4--#b;e druk #ce #ag4 ,,liernur1 ,voetbal ,omnia ,vincit4 ,blijspel #ce #ah4 ,,anton1 ,do you speak ,english8--,tweede druk #ce #ai4 ,,anton1 ,parlez-vous ,franais8 #ce #bj4 ,,anton1 ,parla ,italiano8 #ce #ba4 ,,anton1 ,parolas ,esperante8 #ce #bb4 ,,anton1 ,sprechen ,sie ,deutsch8 #ce #bc4 ,,anton1 ,habla usted ,espanol8 #ce #bd4 ,v4 ,d4 ,,boom1 ,wereld-,hulptaal4 ,systeem ,ido4--,tweede druk #de #be4 ,,lurasco1 ,de ,vlinderverzameling #de #bf4 ,,yvonne1 ,frbelwerkjes #de #bi4 ,,visser1 ,volksnamen ,geneesmiddelen #ie #cj4 ,,toepoel1 ,knotszwaaien en ,balstooten #fj #ca4 ,,ott1 ,rijwiel4 inrichting4--,derde druk #de #cb4 ,b4 ,p4 ,,scout1 ,padvinders4 ,handleiding4--,tweede druk #ce #cc4 ,,anton1 ,de ,hengelsport #de #cc;a4 ,b4 ,p4 ,,scout1 ,boschleven voor ,padvinders #ce #cd4 ,,ackerman1 ,duiventeelt #de #ce4 ,,ackerman1 ,konijnenfokken #de #cf4 ,,lurasco1 ,het ,zeewater-,aquarium #de #cg4 ,,anton1 ,ring-1 ,brug- en ,standoefeningen #de #ch4 ,,yvonne1 ,het ,boek der ,etiquette4--,tweede druk #de #ci4 ,,schuricht1 ,motorrijwiel en zijne ,behandeling #ge #dj4 ,,lurasco1 ,siervisschen en ,amphibin #de #da4 ,,walther1 ,samenstelling van ,vliegmachines #de #da;a4 ,,yvonne1 ,nieuw ,kookboek4 #bej ,recepten #fj #db4 ,,bartels1 ,kanarieteelt4--,tweede druk #de #dc4 ,,remlof1 ,hoenderteelt #de #dd4 ,,bartels1 ,de ,octrooiwet4 ,handleiding voor den uitvinder #fj #dd;a4 ,,yvonne1 ,handelscorrespondentie in #d ,talen4 ,i #de #de4 ,,disse1 ,redden van ,drenkelingen4 ,met #i ,foto's #de #df4 ,,remlof1 ,groenteteelt4--,tweede druk #ge #dg4 ,,preiss1 ,handleiding voor ,postzegelverzamelaars #ce #dh4 ,,ornithophilos1 ,exotische ,siervogels #de #di4 ,,lurasco1 ,handleiding voor ,herbarium #ce #ej4 ,hoe kan ik mijn brood verdienen8 #de #ea4 ,,ornithophilos1 ,inheemsche ,zangvogels #de #ea;a4 ,,anton1 ,engelsche ,taal met ,uitspraak #ce #eb4 ,,anton1 ,hondenverzorging #de #ec4 ,v4 ,d4 ,,waal1 ,machineschrijven #de #ed4 ,,bos1 ,zakhandboek v4 d4 ,machinist-,bankwerker4--#b;e druk f #a4be #ee4 ,,bos1 ,motor-,machinist #a4ce #ef4 ,,yvonne1 ,bereiding verschillende ,dranken4 ,americ4 ,drincs #de ,cent4 #eg4 ,,abraas1 ,padvinders ,seinboek #ce #eh4 ,,de ,,regt1 ,nederlandsch voor ,vreemdelingen #de #ei4 ,,yvonne1 ,handleiding ,jams1 ,geleien1 ,compte's en ,vla's #de #fj4 ,,wegerif1 ,wat moet men weten voor men laat bouwen #ge #fa4 ,,remlof1 ,bijenteelt op beperkte ruimte #ge #fb4 ,,remlof1 ,fruitteelt op beperkte ruimte #ij #fc4 ,,remlof1 ,bloementeelt op beperkte ruimte #ij #fd4 ,,ter ,,haar1 ,eten om te leven #de #fe4 ,,yvonne1 ,handleiding voor het ,inmaken van ,groenten #de #ff4 ,,yvonne1 ,het gebruik van de ,hooikist4--,tweede druk #ce #fg4 ,,de ,,regt1 ,hollndisch fr ,deutsche #de #fh4 ,,de ,,regt1 ,dutch for ,englishmen #de #fi4 ,,de ,,regt1 ,hollandais pour ,franais #de #gj4 ,,galesloot1 ,snoeien van ,bloemheesters #ge #ga4 ,,schilperoort1 ,automobielrijden f #a4be #gb4 ,,de ,,jong1 ,administratieve ,statistiek #ij ,cent4 ,illustratie ,vraagt ,,gratis de gellustreerde ,brochure3 ,,de ,,fotografie4 ,fotografeeren ontwikkelt den smaak en het kunstgevoel4 99 99 99 99 99 ,,ivens ,co4 ,,hofleveranciers ,,nijmegen #ac-ag ,van ,berchenstraat ,,groningen #c ,kleine ,pelsterstraat ,,amsterdam #aae ,kalverstraat ,,den ,,haag #abd ,noordeinde 99 99 99 99 99 ,foto-,toestellen ,,voor ,,thuis ,,of ,,op ,,reis in elke grootte en voor ieders beurs4 ---------------------------------------- ----------------- ,,opmerkingen ,,van ,,de ,,bewerker3 ,de volgende correcties zijn in de tekst aangebracht3 ,bron 7,b37 -- ,correctie 7,c37 ,b3 beleefdheidsvormen4 #b;e dr4 ,c3 beleefdheidsvormen4--#b;e dr4 ,b3 leer ik ,dansen8 ,tweede druk ,c3 leer ik ,dansen8--,tweede druk ,b3 bij uitzondering andors1 dan blijve ,c3 bij uitzondering anders1 dan blijve ,b3 niet aangenaam is4 ,bovendien weigert eens ,c3 niet aangenaam is4 ,bovendien1 weigert eens ,b3 mr ontleed1 ontdekt1 tot z'n ,c3 mr ontleedt1 ontdekt1 tot z'n ,b3 te ,bussum 7fig1 #h71 7de laatste ,c3 te ,bussum 7fig4 #h71 7de laatste ,b3 bereden mogen worden of 't zijn stille ,c3 bereden mogen worden f 't zijn stille ,b3 veilig is4 ,het niet verblindde oog ,c3 veilig is4 ,het niet verblinde oog ,b3 ,eenvoud ,boekhouding4--,derde druk #de ,c3 ,eenvoud4 ,boekhouding4--,derde druk #de ,cent4 ,b3 maken4 #b;e druk ,c3 maken4--#b;e druk ,b3 ,voetbal ,omnia ,vincit1 ,blijspel ,c3 ,voetbal ,omnia ,vincit4 ,blijspel ,b3 ,rijwiel4 inrichting1--,derde ,c3 ,rijwiel4 inrichting4--,derde ,b3 ,nieuw ,kookboek1 #bej ,recepten ,c3 ,nieuw ,kookboek4 #bej ,recepten ,b3 ,,rartels1 ,kanarieteelt4--,tweede ,c3 ,,bartels1 ,kanarieteelt4--,tweede ---------------------------------------- -----------------