,,het ,,lev5 ,,d] ,,bij5    ,,door      
,,maurice ,,maet]l9ck      ,,v]tal+     
,,van    ,,mevr\w ,g4,m4 ,,van ,,d]     
,,wissel-,,h]d]s*ee          ,,am/]dam  
,c4,l4,g4 ,,veldt          ,,e]/e       
,,boek4    ,,op ,,d5 ,,drempel ,,van    
,,d5 ,,bij5korf4          ,i4      't   
,is niet mijn b$oel+ e5 v]h&el+ te      
s*rijv5 ov] bij5 (  bij5teelt4 ,alle    
bes*aafde l&5 bezitt5 er uit/ek5de1 en  
't z\  noodelooze arbeid zijn die te    
v]dr+54 ,frankrijk heeft die van        
,dadant1 ,george de ,lay5s en ,bonni]1  
,b]tr&1 ,hamet1 ,web]1 ,clm5t1  abt     
,coll91 enz4 ,de l&5 wa> de ,engels*e   
taal gesprok5 wordt hebb5  ,lang/ro?1   
,bevan1 ,cook1 ,*e%ire1 ,c[an1 ,root en 
hunne le]l+54  ,duits*l& heeft ,dzi]zon1
 ,von ,b]leps*1 ,pollmann1 ,vogel en    
vele  &]54    ,ev5m9 zal het e5         
wet5s*appelijke monographie zijn ov] de 
apis  mellifica1 ligu/ica1 fasciata     
enz41 ( e5 bundel nieuwe opm]k+5  (     
/udies4 ,ik zal bijna niets zegg51 wat  
niet e5 bek5de zaak is voor  all51 die  

zi* e5ig]mate met de bij5 hebb5 bezig   
geh\d54 ,om dit  w]k niet te zwa> te    
mak51 heb ik e5 aantal erv>+5 en        
opm]k+51 die ik g$ur5de de tw9tig j>5   
dat ik mijn a&a*t aan  de bij5 wijd1 heb
 opg$aan en die voor e5 bep]kt] kr+ van 
speciale liefhebb]s int]essant zijn1    
voor e5 me] te*nis* w]k  bewa>d4 ,ik wil
 e5v\dig wat prat5 ov] de blondes       
avettes van  ,rons>d1 zooals m5 teg5    
iem&1 die het niet k5t1 spreekt ov] e5  
voorw]p1 dat m5 zelf k5t en liefheeft4  
,ik hoop de wa>heid niet op te  si]5 (  
te do5 wat ,raumur t]e*t heeft v]wet5   
aan all51 die zi*  vr hem hebb5         
beziggeh\d5 met onze honigbij51 dat ze  
namelijk iets  d5kbeeldig wond]ba>s 9 de
 plaats /eld5 van het reel wond]b>e4    
,er is veel wond]ba>lijks 9 d5 bij5korf1
 dat is ge5 r$5 om er nog  me] aan toe  
te voeg54 ,bov5di5 heb ik het re$s lang 
opgegev51 9  deze w]eld e5 int]essant]  
en s*oon] wond] te zoek5 dan de  wa>heid
 zelve1 ( al?ans dan de pog+ van d5 m5s*
 deze te le]5  k5n54 ,lat5 we niet      

tra*t5 de groo!id van het lev5 9 het    
onzek]e te zoek54 ,alle d+5 wa>van we   
ze] zek] zijn1 zijn ze]  groot en tot nu
 toe is er nog ge5 enkel1 wa> we geheel 
a*t] zijn4 ,ik  zal dus niets me$eel51  
wat ik niet zelf heb wa>g5om51 ( wat z  
algeme5 wordt erk5d door de klassieke   
beoef5a>s d] bij5kunde1 dat  het        
noodelooze moeite z\ zijn1 de wa>heid   
da>van nog te will5  ond]zoek54 ,mijne  
taak zal er zi* toe bepal51 de feit5 op 
e5 ev5  /ellige1 do* e5ig]mate lev5dig] 
mani] voor te /ell51 er enkele          
uitvo]ig] en vrij]e ov]d5k+5 tuss*5 te  
m5g51 en ze te  groepe]5 op e5 e5igsz9s 
h>monieus] wijze dan m5 dat 9 e5 gids1  
e5 praktis*e h&leid+ ( wet5s*appelijke  
monographie do5 kan4  ,wie dit boek     
heeft gelez51 zal nog niet 9 /aat zijn  
bij5 te h\d51  ma> hij zal zoo ongeve]  
alles wet5 wat er zek]s1 int]essants1   
dieps en intiems ov] de bewon]s van d5  
korf bek5d is4 't ,is ma>  we9ig 9      
v]gelijk+ met hetge5 nog te le]5        
ov]blijft4    ,alle dwaalbegripp51 die  

nog altijd op het l& en 9 vele boek5 de 
fabel van de bij5teelt uitmak51 ga ik   
met /ilzwijg5 voorbij4 ,als er  omtr5t  
e5 ( &] twijfel1 v]s*il van me5+1 enkel 
giss+5  be/aan1 als ik aan het onbek5de 
kom1 dan zal ik het e]lijk zegg54 ,ge   
zult zi51 dat wij dikwijls voor het     
onbek5de kom5 te /aan4 ,behalve  de     
groote wa>neemb>e feit5 van hunne       
/aats9ri*t+ en hunne  w]kzaamheid1 weet 
m5 we9ig nauwkeurigs omtr5t de          
fabela*tige  do*t]5 van ,ari/aeus4 ,hoe 
lang] m5 ze kweekt1 hoe me] m5 le]t     
inzi51 dat m5 niets weet omtr5t de      
diept5 van hun w]kelijk be/aan2  ma> dit
 is to* e5 onwet5dheid1 die bet] is dan 
de onbewu/e en  welvoldane onwet5dheid1 
welke de k]n van onze k5nis van het lev5
  uitmaakt1 en dit is wa>s*ijnlijk al   
wat de m5s5 9 deze w]eld kan  hop5 te   
le]54    ,be/ond er re$s e5 d]gelijk w]k
 ov] de bij58 ,ik p]soonlijk k51  hoewel
 ik me5 bijna alles te hebb5 gelez5 wat 
m5 ov] h5 ges*rev5  heeft1 al niet &]s 9
 dit g5re dan het ho(d/uk1 dat ,mi*elet 

aan  h5 wijdt aan het slot van ,het     
insekt1 en de v]h&el+ ov] h5  door      
,ludwig ,b*n]1 d5 b]oemd5 s*rijv] van   
,kra*t en ,/(1 9  zijn ,gee/eslev5 d]   
di]54#a ,mi*elet heeft het ond]w]p      
nauwelijks aang]o]d2 wat ,b*n] betreft1 
zijn /udie is vrij  voll$ig1 ma> weg5s  
zijn gewaagde m$$eel+51 de leg5d>is*e   
trekk5 en de s$]t lang v]worp5 praatjes1
 die hij v]haalt1 v]d5k  ik hem1 dat hij
 zijn /ude]v]trek niet heeft v]lat5 om  
zijne  held9n5 te ond]vrag51 en nooit e5
 enkel5 van de hond]d5 gonz5de  korv5   
geop5d heeft1 die korv51 vlamm5d van    
vleugel-ges*itt]1 die  m5 moet s*5d5 vr 
dat ons in/9kt we]klank geeft op hunne  
geheim51 vr dat m5 is doordrong5 van de 
atmosfe]1 d5 geur1 d5  gee/1 het my/]ie 
van deze vlijtige maagd54 ,het boek     
riekt no* na>  honig no* na> de bij en  
heeft het gebrek van vele onz] gele]de  
boek51 wi] conclusies dikwijls voorb>ig 
zijn1 en wi]  wet5s*appelijke uitru/+   
be/aat uit e5 enorme ope5/apel+         
onzek]e1 van all]wege v]ga>de anekdot54 

,ov]ig5s zal ik bij mijn  arbeid hem    
zeld5 ontmoet51 da> zo[el ons uitgangs- 
als ons  gezi*tspunt en ons doel1 ze]   
v]s*ill5d zijn4      #a ,wij z\d5 ook   
nog de monographie van ,kirby en ,sp5ce 
kunn5 noem5  9 hun ,inleid+ tot de      
,entemologie1 ma> deze is bijna         
uitsluit5d  te*nis*4          ,,ii4     
,de bibliographie ov] de bij 7we beg9n5 
met de boek5 om er ons  spo$ig] van af  
te mak5 en tot d5 oorsprong zelf van    
deze boek5 te  kom57 is bijzond]        
uitgebreid4 ,van d5 beg9ne aan maakte   
dit vreemde  wez5tje1 dat 9 e5 eig5     
maats*appij leefde1 ond] ze] +ewikkelde 
wett51 en dat 9 het s*em]dui/] zulke    
wond]5 uitvo]de1 de  nieuwsgi]igheid van
 d5 m5s* ga&e4 ,ari/oteles1 ,cato1      
,v>ro1  ,pl9ius1 ,collumelle en         
,palladius1 hebb5 er zi* mee bezig      
geh\d51  zond] nog te sprek5 van d5     
wijsge] ,ari/oma*us1 die na> het zegg5  
van ,pl9ius h5 a*t en vijftig j>5 lang  
wa>nam1 en van ,phyliscus van  ,?asos1  
die op woe/e plaats5 woonde om niets dan

 h5 te zi51 en die  de ,wilde w]d       
bijg5aamd4    ,ma> dit behoort veele]   
tot de leg5de van de bij en al wat m5 er
 uit  kan hal51 dat wil zegg5 bijna     
niets1 is sam5gevat 9 d5 vi]d5 zang  van
 ,virgilius' ,georgica4    ,h>e         
ges*i$5is beg9t e]/ 9 de ,x,v,i,ide eeuw
 met de ontdekk+5 van  d5 groot5        
,n$]l&s*5 gele]de ,swamm]dam4 ,to* moet5
 wij hi] e5  we9ig bek5de bijzond]heid  
aan toevoeg51 deze namelijk1 dat vr     
,swamm]dam e5 ,vlaams* natuurond]zoek]1 
,clutius namelijk1 e5ige  belangrijke   
wa>h$5 _h uitgesprok51 o4a4 dat de kon+9
 de e5ige  mo$] is van ha> gans*e volk  
en dat zij de attribut5 d] beide sex5   
bezit2 do* hij _h ze niet bewez54       
,swamm]dam vond de w>e me?ode van       
wet5s*appelijk ond]zoek1 s*iep het      
mikroskoop1 vond de inspuit+5  uit als  
middel om ze teg5 b$]f te bew>51        
ontle$de de bij5 voor 't  e]/1 /elde    
def9itief door de ontdekk+ van de       
ei]/okk5 en d5  ei]leid] het gesla*t d] 
kon+9 va/1 die m5 tot op dat oog5blik   

voor e5 kon+ geh\d5 _h1 en v]li*tte op  
e5s door e5  onv]wa*t5 li*t/raal1 de    
gans*e /aatkunde van d5 korf1 door die  
op het mo$]s*ap te base]54 ,en e9delijk 
maakte hij s*ets5 en  teek5de plat5 van 
zulk e5 volmaak!id1 dat ze nog h$5 di55 
om  me] dan ne v]h&el+ ov] bij5teelt te 
illu/re]54 ,hij leefde  9 het volle en  
roezige ,am/]dam di] dag51 wa> hij het  
he]lijk  buit5lev5 betreurde1 en /i]f   
afgemat van zijn5 arbeid op drie en     
ve]tigj>ig5 leeftijd4 ,9 e5 vrom5 en    
held]5 /ijl1 met s*oone en  e5v\dige    
ontboezem+5 van e5 gelo(1 dat vree/ te  
wankel5 en  alles doet /rekk5 tot e]e   
van d5 ,s*epp]1 legde hij zijn  wa>nem+5
 ne] 9 zijn groot w]k ,bijbel d]        
,natuure1 dat ,bo]have  e5 eeuw lat] van
 het ,holl&s* 9 het ,latijn liet v]tal5 
ond] d5  titel van ,biblia ,naturae     
7,leid51 #agcg47    ,v]volg5s kwam      
,raumur die1 zi* aan dezelfde me?ode    
h\d5de1 e5  massa erv>+5 en int]essante 
wa>nem+5 v]zamelde 9 zijne tu95  te     
,*>5ton en e5 heel deel van zijn        

,g$5ks*rift5 voor de  ges*i$5is d]      
insekt5 aan de bij5 wijdde4 ,het laat   
zi* met vru*t  en zond] v]vel+ lez54    
,het is held]1 e]lijk1 nauwkeurig en    
niet  ontbloot van zek]e                
aantrekkelijkheid1 al is hij e5igsz9s   
nors* en  droog4 ,hij legde er zi*      
voornamelijk op toe1 vele oude          
dwaalbegripp5  uit d5 weg te ruim51     
v]breidde enkele nieuwe1 v]kla>de voor  
e5  deel de vorm+ d] zw]m5 en het       
/aatkundig be/uur d] kon+91 9  n woord  
hij vond v]s*eid5e niet voor de h&      
ligg5de wa>h$5 en  bra*t ons op het     
spoor van vele &]e4 ,9 't bijzond] s*onk
 hij de  wijd+ zijn] k5nis aan de wond]5
 van d5 b\w d] korv5 en al wat  hij     
da>van gezegd heeft is nog /e$s         
onov]tr(f54 ,hem hebb5 we ook  het idee 
van glaz5 korv5 te dank51 die nadat ze  
lat] veel  v]bet]+5 hebb5 ond]gaan1     
geheel het privaat lev5 van deze s*uwe  
w]k/]s hebb5 blootgelegd1 welke hun w]k 
beg9n5 9 het v]bl9d5d  li*t d] zon ma>  
het e]/ voltooi5 9 de dui/]nis4 ,om     

voll$ig te  zijn z\ ik nog de e5igsz9s  
jong]e ond]zoek+5 en w]k5 van  ,*>les   
,bonnet en ,s*ira* 7die het raadsel van 
het kon9klijk ei  oplo/e7 moet5 noem52  
ma> ik h\d me aan groote lijn5 en b5 nu 
gekom5 tot ,franois ,hub]1 de klassieke 
mee/] onz] h$5daags*e  bij5kunde4       
,hub]1 9 #agej te ,g5ve gebor51 w]d re$s
 9 zijn vroeg/e jeugd  bl9d4 ,van d5    
beg9ne aan vol belang/ell+ voor de      
wa>nem+5 van  ,raumur1 die hij wilde    
controle]51 vat hij weldra e5 w>5       
h>t/o*t  op voor deze ond]zoek+51 en met
 behulp van e5 tr\w51  intellig5t5      
di5a>1 ,franois ,burn5s1 wijdt hij van  
nu af aan zijn  gans*e lev5 aan de bij4 
,9 de ges*i$boek5 van m5s*elijk le$ en  
ov]w9n+ is niets zoo treff5d en zoo vol 
nuttige w5k5 voor ons als  de ges*i$5is 
van dit g$uldig sam5w]k51 wa>bij de e51 
die  sle*ts on/(felijk li*t opv+1 door  
zijn5 gee/ de h&5 en  blikk5 van d5 &]  
leidde1 die het w]kelijk li*t mo*t      
g5iet52  wa>bij hij1 die na> m5 v]zek]t 
nooit met eig5 oog5 e5 honigraat  _h    

aans*\wd1 door d5 slui] di] doode oog5  
he51 door welk5 die  &]e slui]1 wa>9 de 
natuur alles hult1 dubbel di*t voor hem 
w]d1  de diep/e geheim5 ontdekte van het
 g5ie1 dat die onzi*tb>e  honigraat     
=me]de1 als om ons te le]51 dat er ge5  
toe/& be/aat1  wa>9 we voor go$ hoev5 af
 te zi5 van de hoop en van het zoek5 na>
  wa>heid4 ,ik zal niet alles opsomm5   
wat de bij5kunde aan ,hub]  v]s*uldigd  
is1 't zal mij gemakkelijk] vall5 te    
zegg51 wat ze hem  niet v]s*uldigd is4  
,zijn ,nieuwe wa>nem+5 ov] de bij51     
wa>van  het e]/e deel 9 #aghi ges*rev5  
w]d 9 d5 vorm van briev5 aan  ,*>les    
,bonnet1 en het twe$e deel e]/ tw9tig   
ja> lat] v]s*e51  zijn nog altijd de    
rijke en veilige s*at wa>uit alle       
bij5k5n]s  putt54 ,ik geef toe1 dat er  
e5ige dwaalbegripp51 enkele onvoll$ige  
wa>h$5 9 voorkom53 s$]t hij zijn boek   
s*reef is m5 veel v]d]  gekom5 9 de     
micrographie1 de praktis*e bij5teelt1 de
 beh&el+ d]  kon+9n5 enz42 ma> m5 heeft 
ge5 enkele zijn] groote wa>nem+5  kunn5 

we]legg5 ( f\t5 da>9 aanwijz51 ze blijv5
 op dezelfde  basis en onaangeta/ 9 onze
 h$5daags*e wet5s*ap voortbe/aan4       
,,iii4      ,na de op5b>+5 van ,hub]    
volg5 e5ige j>5 van /ilte2 ma> weldra   
ontdekt ,dzi]zon1 pa/oor te ,c>lsm>k 9  
,silezi1 de p>!nog5esis1  d4i4          
maagdelijke voorttel+ d] kon+9n5 en komt
 het e]/ op het  d5kbeeld van e5 korf   
met losse honigrat51 die voortaan d5    
bij5kweek] 9 /aat zal /ell5 zijn a&eel 9
 d5 voorraad honig weg  te nem51 zond]  
zijn be/e kolonies te dood51 ( 9 e5     
enkel  oog5blik het w]k van e5 geheel   
ja> te v]nietig54 ,deze nog ze]         
onvolmaakte korf wordt mee/]lijk v]bet]d
 door ,lang/ro?1 die d5  eig5lijk       
gezegd5 mobielb\w uitv9dt1 welke met    
buit5gewoon succes 9  ,am]ika wordt     
v]breid4 ,root1 ,qu9by1 ,dadant1        
,*e%ire1 de ,lay5s1  ,c[an1 ,h$don1     
,h[>d enz4 enz4 br5g5 nog e5ige         
voortreffelijke  v]bet]+5 da>9 aan4     
,mehr+ komt1 om d5 bij5 het bew]k5 d]  0
 en het b\w5 van magazijn51 wat hun veel

 hon+ en het be/e deel  van hun tijd    
ko/1 te besp>51 op het d5kbeeld hun     
honigrat5 aan te  bi$51 die op me*anis*e
 wijze zijn voorzi5 van cell5-indruk1 en
  onmiddellijk aanva>d5 ze die en       
gebruik5 ze voor hun doel4 ,de  ,hrus*ka
 v9dt het ,smelatorium uit1 dat door    
toepass+ van de  middelpuntvli$5de kra*t
 d5 hon+ doet v]krijg5 zond] de rat5 te 
brek5 enz4 ,9 we9ige j>5 wordt geheel   
gebrok5 met de r\t9e van de  bij5teelt4 
,de inh\d en de vru*tba>heid d] korv5   
word5  v]dri$ubbeld4 ,ruime en          
produktieve bij5/all5 v]rijz5 van alle  
kant54 ,van dit oog5blik af neemt het   
noodelooze uitmoord5 d]  vlijtig/e      
bij5/at5 e5 e9de met de afs*uwelijke    
teg5natuurlijke  selectie1 die er het   
gevolg van 04 ,de m5s* wordt 9 wa>heid  
de  mee/] d] bij51 hun mee/] 9 't geheim
 en zond] dat ze 't wet51  die alles    
dirige]t zond] bevel5 te gev51 en wordt 
gehoorzaamd zond]  dat m5 hem k5t4 ,hij 
tre$t op 9 de plaats van de lotsbe/emm+ 
d]  v]s*ill5de seizo554 ,hij h]/elt de  

onre*tva>digh$5 van d5  tijd des ja>s4  
,hij v]e5igt vij&elijke republiek54 ,hij
 v]deelt d5  rijkdom gelijkelijk4 ,hij  
v]me]d]t ( bep]kt het aantal d]         
geboort54 ,hij regelt de vru*tba>heid d]
 kon+94 ,hij onttroont en  v]vangt ha>1 
nadat hij h&ig de zoo moeielijk te      
v]w]v5  toe/emm+ da>toe heeft afgep]/   
aan e5 volk1 dat geheel buit5  zi*zelf  
raakt1 wa> het e5 onv]kla>b>e int]v5tie 
v]mo$t4 ,kalm  s*5dt hij1 indi5 hij dat 
noodig oordeelt1 het geheim d] gewijde  
kam]s en heel de geslep5 en vooruitzi5de
 /aatkunde van het  kon9klijk           
vr\w5v]trek4 ,vijf ( zesmaal aane5 b]o(t
 hij de zu/]s  van het go$e1 onv]moeide 
kloo/] van de vru*t5 van hunn5 arbeid1  
zond] h5 te kwets51 zond] h5 te         
ontmo$ig51 zond] h5 te  v]>m54 ,hij     
regelt de afmet+5 d] /apelplaats5 en    
voorraads*ur5 hunn] huiz5 na> d5 oog/   
van bloem51 die de l5te  9 h>e haa/ zoo 
ongelijkmatig ov] de hell+ d] heuvels   
v]spreidt4  ,hij dw+t h5 het ov]drev5   
aantal m9na>s1 die wa*t5 op de  geboorte

 d] pr9sess51 9 te krimp54 ,9 n woord1  
hij doet met h5  wat hij wil en v]krijgt
 wat hij vraagt1 mits zijn v]zoek zi*   
s*ikt  na> hunne wett5 en hunne deugd52 
want al do5de d5 wil van d5 god1  die   
zi* zoo onv]wa*t hunn] heeft            
bema*tigd1--e5 god te groot om te  word5
 ond]s*eid51 en te vreemd om te word5   
begrep51--zi5 ze nog  v]d] dan deze god 
zelf1 en d5k5 aan niets &]s dan aan dat 
ne1  9 onges*okte zelfv]loo*5+ de       
geheimz9nige v]pli*t+5 van hun  ras te  
v]vull54          ,,iv4      ,nu de     
boek5 ons gezegd hebb5 wat ze ons       
zakelijks te zegg5 hadd5  ov] e5 ov]\de 
ges*i$5is1 zull5 we afs*eid nem5 van de 
door  &]5 v]worv5 k5nis om met eig5 oog5
 de bij5 te gaan bes*\w54  ,e5 enkel uur
 9 d5 bij5/& zal ons d+5 te zi5 gev51   
die  miss*i5 m9d] nauwkeurig1 ma>       
one9dig lev5dig] en vru*tba>d]  zijn4   
,ik heb d5 e]/5 bij5/& nog niet v]get51 
di5 ik te zi5 kreeg  en wa> ik de bij5  
le]de liefhebb54 ,het 01 al j>5 gel$51 9
 e5  groot dorp van het nette en        

bevallige ,zeeuws*-,vla&]51 dat nog me] 
dan ,zeel& zelf1 als e5 holle spiegel   
van ,holl& d5 z9 voor  lev5dige kleur5  
conc5tre]t2 het is e5 wellu/ voor de    
oog5 ev5  als mooi1 degelijk speelgo$1  
met zijn kleurige gevels1 tor5s en      
wag5tjes1 zijn bl9k5de ka/5 en klokk5   
a*t] 9 de gang1 zijn  boompjes die langs
 kad5 en gra*t5 ges*a>d /aan als 9      
afwa*t+  van e5 ( &]e aang5ame en       
e5v\dige ple*tigheid1 zijn boot5 en     
s*uitjes met bew]kte a*t]/ev5s1 zijn    
deur5 en ram5 die op  bloem5 gelijk51   
zijn keurige sluiz51 zijn netjes        
afgew]kte1  veelkleurige ophaalbrugg51  
zijn huisjes1 die zijn v]ni/ als net en 
bl9k5d a>dew]k1 en wa>uit vr\w5 9       
klokvormige kle$+ en  getooid met g\d en
 zilv] te voors*ijn tr$51 om de koei5 te
 gaan  melk5 9 weil&5 omgev5 door witte 
hekk51 ( het l9n5 te gaan  uitspreid5 op
 het bloemrijk1 9 oval5 en ruit5        
afg$eelde1  ang/vallig gro5e gra/apijt4 
,e5 soort van oud5 wijze1 gelijk5d op d5
 grijsa>d van ,virgilius1        ,d5    

kon+5 gelijk1 d5 god5 haa/ nabij1       
,en als deez' laat/5 ook zoo ru/ig en   
tevr$51    z\ ,la ,fonta9e gezegd hebb51
 _h da>he5 de wijk g5om51 wa> het  lev5 
bep]kt] dan eld]s z\ s*ijn51 indi5 het  
mogelijk w>e het  lev5 w]kelijk te      
bep]k54 ,hij _h da> e5 wijkplaats       
gezo*t1 niet  uit afke] van--want de    
wijze k5t zulk e5 afke] niet1--ma> e5   
we9ig v]moeid van het ond]vrag5 d]      
m5s*51 die m9d] e5v\dig  dan di]5 en    
plant5 antwoord5 op de uitsluit5d       
belangrijke vrag51  die m5 /ell5 kan aan
 de natuur en de w]kelijke wett54 ,zijn 
gans*e  geluk be/ond1 ev5als dat wan d5 
,scy?is*5 philoso(1 9 de  s*oonh$5 van  
zijn tu91 en ond] deze s*oonh$5 0 de    
mee/  geliefkoosde en mee/ bezo*te e5   
bij5/& be/a&e uit twaalf  /roo-korv51   
die hij gev]fd _h1 sommige hel rose1 &]e
 li*t geel1  de mee/e za*t blauw1 want  
lang vr de ond]zoek+5 van ,sir ,john    
,lubbock _h hij opgem]kt1 dat blauw de  
geliefkoosde kleur d] bij5 is4  ,dez5   
bij5/& _h hij +]i*t teg5 d5 gewitt5 muur

 van het huis  aan1 9 d5 hoek1 die      
gevormd w]d door e5 e*te1 smakelijke1   
friss*e1  ,holl&s*e keuk5 met h>e rekk5 
voor a>dew]k1 en wa>9 het t9 en  kop]   
blonk1 dat door de op5/a&e deur we]kaat/
 w]d 9 e5  vre$zame gra*t4 ,en het wat] 
met deze huiselijke afbeeld+5 ond]  e5  
gordijn van populi]51 vo]de d5 blik na> 
d5 ru/ig5 horizont  van mol5s en weil&54
    ,hi] op deze plaats hadd5 de        
bij5korv51 ev5als ov]al wa> m5 ze       
ne]zet1 e5 geheel nieuwe beteek5is      
gegev5 aan de bloem51 de /ilte1  de     
za*te lu*t1 de zonne/ral54 ,hi] zag m5  
als het w>e het  zom]fee/ 9 zijn hoog/e 
voltooi+4 ,hi] ru/te m5 uit aan het     
s*itt]5d kruispunt1 wa> lu*tweg5        
sam5vloei5 en uite5gaan1 de  lu*tweg5   
wa>langs alle geur5 van het l&1         
bewegelijk en als  hoorba>1 kwam5       
aangetr$5 van d5 dag]aad tot aan de     
avonds*em]+4 ,hi] kon m5 ze hoor5 de    
gelukkige en zi*tba>  geword5 ziel1 de  
intellig5te en muzikale /em1 het br&punt
 van de  vroolijkheid d] s*oone ur5 van 

d5 tu94 ,hi]he5 kwam m5 om te  le]5 9 de
 s*ool d] bij51 om door te dr+5 tot de  
ov]he]s*5de  g$a*te d] alma*tige natuur1
 tot de li*t5de punt5 van aanrak+  d]   
drie rijk51 de onuitputtelijke          
organisatie van het lev5 en de  moraal  
van ijv]ig5 en belangelooz5 arbeid4 ,en 
wat ev5 go$ is als  deze moraal van d5  
arbeid1 de heldhaftige w]k/]s le]d5 u   
ook iets  wat m9d] voor de h& ligt1     
namelijk d5 ko/elijk5 smaak d] vrije    
ur5 te wa>de]51 da> zij als het w>e met 
de g\d5 lett]5 van  hunne duiz5d5 kle9e 
wiekjes1 de bijna ongrijpb>e bekor+ di] 
ong]epte dag5 ond]/reept51 die 9 de     
veld5 d] ruimte om zi*zelf  w5tel51     
zond] ons iets &]s te br5g5 dan e5      
doors*ijn5d5 bol1  wa>9 ge5 enkele      
h]9n]+ /aat opgeteek5d1 zoo m9 als 9 het
 te  re9 geluk4          ,v4      ,om   
zoo e5v\dig mogelijk de ja>lijks*e      
ges*i$5is van d5 bij5korf  te kunn5     
volg51 will5 we er e5 nem51 die 9 de    
l5te ontwaakt en  d5 arbeid h]vat1 da>  
we zoodo5de de groote gebeurt5iss5 uit  

het  lev5 d] bij5 zi* 9 hun natuurlijke 
volgorde zull5 zi5 afwikkel51  te wet53 
de vorm+ en het v]trek van d5 zw]m1 de  
/i*t+ d]  nieuwe /ad1 de geboorte1 de   
geve*t5 en de p>+svlu*t d] jeugdige     
kon+9n51 de moord d] d>r5 en de         
h]nieuwde w9t]slaap4 ,i$]  dez]         
voorvall5 zal van zelf aanleid+ gev5 tot
 de v]eis*te  opheld]+5 omtr5t de wett51
 eig5a>digh$51 gewoont51  om/&igh$51 die
 ze te voors*ijn roep5 ( wa>van ze      
v]gezeld  gaan1 zoodat we1 aan 't e9d   
van e5 bij5ja> gekom51 dat zeld5  lang] 
duurt dan van ,april tot e9de ,septemb]1
 alle geheim5 van het  hon+-huis hebb5  
gehad4 ,vr we het op55 en er e5 vlu*tig5
 blik  9 w]p51 is het voor het oog5blik 
voldo5de te wet51 dat het be/aat  uit e5
 kon+91 de mo$] van geheel ha> volk1 uit
 duiz5d5  w]kbij5 ( gesla*tlooz51       
onvolkom5 geblev5 en onvru*tb>e         
wijfjes1 en e9delijk uit e5 pa> hond]d  
d>r51 uit welke lat] de  e5ige en       
ongelukkige e*tg5oot zal gekoz5 word5   
van de toekom/ige  he]s*]es1 die door de

 w]kbij5 na het me] ( m9d] vrijwillig   
v]trek d] rege]5de mo$] tot kon+9 wordt 
uitg]oep54          ,,vi4      ,de e]/e 
maal1 dat m5 e5 bij5korf op5t1 gevoelt  
m5 e5 zelfde  soort van emotie als bij  
het s*5d5 van e5 onbek5d voorw]p1 dat   
miss*i5 akelige v]rass+5 voor ons b]gt1 
e5 graf b4v4 ,de bij5  zijn omgev5 door 
e5 leg5de van dreigem5t en geva>4 ,we   
zijn al  z5uwa*tig door de h]9n]+ aan   
die /ek51 die zulk e5 geheel  eig5a>dige
 pijn v]oorzak51 dat m5 haa/ niet weet  
wa>mee ze te  v]gelijk51 e5 bliksem5de  
droogte1 z\ m5 kunn5 zegg51 e5 soort    
van woe/ijn-vlam1 die zi* ov] het       
gewonde li*aamsdeel v]breidt2 't  is als
 hadd5 onze do*t]5 d] zon uit de v]hitte
 /ral5 van hunn5  oorsprong e5 s*itt]5d 
v5ijn getrokk51 om met te bet] gevolg de
  s*att5 van zoetigheid te kunn5        
v]d$ig51 die zij te dank5 hebb5  aan de 
welwill5de ur5 d] zon4    't ,is wa> dat
 e5 bij5korf1 zond] omzi*tigheid geop5d 
door iem&  die het k>akt] en de z$5 d]  
bewon]s k5t no* e]bi$igt1  onmiddellijk 

v]&]t 9 e5 br&5d braambos* van toorn en 
held5mo$4 ,ma> niets laat zi*           
gemakkelijk] v]w]v5 dan de kle9e        
h&grep51 die v]eis*t word5 om zulk e5   
korf onge/raft te  hante]54 ,m5 kan     
vol/aan met e5 beetje rook op het jui/e 
oog5blik  uitgeblaz51 en met veel       
koelblo$igheid en te]heid2 en ziet1 de  
go$  gewap5de w]kbij5 lat5 zi* b]oov51  
zond] er ook ma> aan te  d5k5 gebruik te
 mak5 van hun angel4 't ,is niet omdat  
ze1 gelijk m5  bewe]d heeft1 hunn5 mee/]
 h]k5n51 ze vreez5 d5 m5s* niet2  ma> de
 reuk van d5 rook1 de kalme geb>51 die  
ze ov]al 9 hunne  won+ wa>nem5 do* die  
h5 niet b$reig51 mak5 dat ze niet d5k5  
aan e5 ov]val ( aan e5 g$u*t5 vij& teg5 
wi5 m5 zi* nog z\  kunn5 v]d$ig51 do*   
aan e5 natuurkra*t ( natuurlijke        
cata/rophe1  wa>aan m5 zi* wel moet     
ond]w]p54 ,9 plaats van e5 nuttelooz5   
/rijd aan te b9d5 will5 ze1 kra*t5s e5  
omzi*tigheid1 die zi*  hi] v]gi/1 omdat 
ze al te v] vooruit ziet1 al?ans de     
toekom/  r$d52 ze w]p5 zi* op de        

hon+-provisie om da>uit zooveel te      
putt5 en 9 ha> li*aam te v]b]g51 dat ze 
onmiddellijk eld]s1 wa>  dan ook1 e5    
nieuwe /ad kunn5 /i*t51 indi5 de oude   
wordt v]woe/1  ( zij g5oodzaakt word5   
die te v]lat54          ,,vii4      ,de 
on+ewijde voor wi5 voor 't e]/ e5       
obs]vatie-korf#a geop5d  wordt1 heeft   
aanvankelijk e5 gewa>word+ van          
teleur/ell+4 ,m5 _h  hem gezegd1 dat dit
 glaz5 omhulsel e5 voorbeeldelooze      
w]kzaamheid 9  zi* beslot5 hield1 e5    
one9dig aantal wijze wett51 e5          
v]baz+wekk5de som van g5ie1 van geheim51
 erv>+51 b]ek5+51  kundigh$51 v]s*ill5de
 indu/rien1 v]mo$5s1 zek]h$51  v]nuftige
 gebruik51 vreemde gevoel5s en deugd54  
,en hij ontdekt er  niets dan e5 v]w>d  
hoopje rooda*tige besjes1 vrij wel      
gelijk5d op  g]oo/e k(fieboon5 ( op     
kr5t51 die teg5 de glaz5 zitt5          
aangeplakt4 ,die arme besjes zijn me]   
dood dan lev5d1 heel ev5 beweg5  ze zi* 
met langzame1 onsam5hang5de en          
onv]kla>b>e beweg+54 ,hij  v9dt ze er   

niet 9 t]ug1 die bewond]5swa>dige       
li*tdroppel51 die  zoo ev5 aanh\d5d er  
uit/roomd51 en we]kaat/5 9 d5 veelbewog5
  adem1 vol p>el5 en g\d1 van duiz5d5   
ontlok5 kelk54    ,ze bibb]5 9 de       
dui/]nis4 ,ze /ikk5 9 e5 v]/ijfde massa2
 m5  z\ ze voor zieke gevang55 ( van h>e
 wa>digheid v]vall5  kon+9n5 h\d51 die  
sle*ts e5 enkele seconde van glans hebb5
  gek5d te midd5 d] li*t5de bloem5 van  
d5 tu91 om aldra t]ug te  ke]5 tot de   
s*&e en ell5de van hunne somb]e1        
ov]volle won+4    ,het is met h5 als met
 alle w]kelijkheid vol diepte4 ,m5 moet 
ze le]5  wa>nem54 ,als e5 bewon] van e5 
&]e planeet de m5s*5 bijna  onm]kba> zag
 kom5 en gaan door de /rat51 zi* zag    
ophoop5 rondom  enkele geb\w5 ( enkele  
plaats51 oog5s*ijnlijk beweg+loos       
wa*t5d op het e5 ( &] b9n5 9 hunne      
won+51 dan z\ hij er  ook uit opmak51   
dat ze niets d$5 en er ell5dig aan toe  
w>54 ,e]/  op d5 lang5 duur ond]s*eidt  
m5 de veelvuldige b$rijvigheid van  deze
 w]keloo%eid4    ,ind]daad1 i$] dez]    

bijna onbewegelijke besjes w]kt zond]   
oph\d5  en oef5t e5 v]s*ill5d h&w]k uit4
 ,ge5 hunn] k5t de ru/ en  dieg55 ond]  
h5 b4v4 die het slap]ig/ lijk5 en als   
doode tross5  teg5 de ruit5 hang51 hebb5
 de geheimz9nig/e en mee/ afmatt5de     
taak3 door h5 wordt de 0 gevormd en     
afges*eid54 ,ma> weldra zull5  we de    
dtails van deze e5p>ige w]kzaamheid zi54
 ,voor 't oog5blik  kunn5 we er mee     
vol/aan1 de a&a*t te ve/ig5 op d5       
voornaam/5  trek 9 de natuur d] bij1    
wa>door de m]kwa>dige ope5hoop+ van  di5
 v]w>d5 arbeid wordt v]kla>d4 ,vr alles 
is de bij1 nog 9  hoog] mate dan de mi]1
 e5 kudd$i]4 ,zij kan niet &]s lev5 dan 
9  de massa4 ,wanne] ze uit e5 korf     
komt1 die z vol is1 dat ze door  /oot5  
met ha> kopje zi* e5 doorto*t moet ban5 
door de lev5de  mur51 die ha> insluit51 
dan komt ze buit5 ha> eig5lijk elem5t4  
,ze  dompelt zi* e5 oog5blik 9 de ruimte
 vol bloem51 zooals e5 zwemm]  zi*      
dompelt 9 d5 oceaan vol pa>l51 ma> op   
/raffe des doods moet  ze bij g]egelde  

tuss*5pooz5 we] e5s de m5igte inadem51  
zooals  e5 zwemm] telk5s op nieuw de    
lu*t4 ,afgezond]d lev5d zal ze1  voorzi5
 van ov]vlo$ig vo$sel en 9 de gun/ig/e  
temp]atuur1 na  v]loop van enkele dag5  
/]v51 niet van hong] ( k\1 ma> van      
e5zaamheid4 ,de ope5hoop+1 de /aat1     
s*eidt voor ha> e5  onzi*tba> vo$sel af1
 dat ev5 onontbe]lijk is als de hon+4   
,tot  deze behoefte moet m5 opklimm5 om 
d5 gee/ d] wett5 van d5 korf  va/ te    
/ell54 ,9 d5 korf is het individu niets1
 het heeft sle*ts  e5 voorwa>delijk     
be/aan1 het is enkel e5 onb$uid5de      
faktor1 e5  gevleugeld orgaan van de    
soort4 ,zijn gans*e lev5 is algeheele   
op(f]+ aan het wez5 wa>van hij deel     
uitmaakt1 dat niet is te  tell5 en      
altijd voortbe/aat4 ,m]kwa>dig is het op
 te m]k51 dat het  niet altijd zoo 04   
,nog h$5 v9dt m5 ond] de hym5opt]a      
mellif]a  7hon+drag5de vliesvleugelig57 
alle /adin van de voortgezette  bes*av+ 
onz] hon+bij4 ,ond] aan de ladd] w]kt ze
 alle51 9  ell5de2 dikwijls zelfs ziet  

ze ha> af/ammel+5 niet 7de ,prosopis1   
,colleta enz471 somtijds leeft ze te    
midd5 d] bep]kte familie1 die ze        
ja>lijks s*ept 7de ,hommels74 ,v]volg5s 
gaat ze tijdelijke  v]b9t5iss5 aan 7de  
,panurg51 ,dasypod51 ,halict51 enz471 om
 van trap  tot trap tot de bijna        
volmaakte do* me$oog5looze maats*appij  
onz]  korv5 te kom51 wa>bij het individu
 volkom5 wordt +eslokt door de          
republiek1 en wa>bij de republiek op h>e
 beurt na> va/e regel5  wordt t5 (f]    
gebra*t aan d5 ab/rakt5 en on/]felijk5  
/aat d]  toekom/4      #a               
,obs]vatie-korv5 noemt m5 glaz5 korv51  
voorzi5 van zw>te  gordijntjes ( van    
luik54 ,de be/e bevatt5 ma> n enkele    
honigraat1  zoodat m5 deze van twee     
kant5 kan bekijk54 ,zond] e5ig geva> (  
bezwa> kan m5 deze korv51 die van e5    
uitgang voorzi5 zijn1 9 e5  salon1 e5   
biblio!ek1 enz4 plaats54 ,de bij51 welke
 hunne won+  hebb5 9 d5 korf1 die te    
,p>ijs 9 mijn /ude]kam] /aat1 v]zamel5  
9 de /e5-woe/ijn d] groote /ad g5oeg om 

te kunn5 lev5 en  g$ij54          ,,viii
      ,laat ons hi] niet te vlug zijn   
met het mak5 van gevolgtrekk+51 die  van
 toepass+ zijn op d5 m5s*4 ,de m5s*     
bezit het v]mog51 zi*  al ( niet aan de 
wett5 d] natuur te ond]w]p52 en te wet5 
( hij  gelijk ( ongelijk heeft als hij  
gebruik maakt van dit v]mog51 is het    
ern/ig/e en nog het m9/ opgeheld]de punt
 zijn] moraal4 ,ma> 't is  da>om niet   
m9d] int]essant d5 wil d] natuur 9 e5   
van de onze  v]s*ill5de w]eld te        
ontdekk54 ,9 d5 ontwikkel+sgang nu d]   
vliesvleugelig51 die onmiddellijk na d5 
m5s* de mee/ bevoorre*te  bewon]s van   
onz5 a>dbol zijn wat het v]/& aangaat1  
komt deze wil  ze] duidelijk uit4       
,kla>blijkelijk beoogt deze v]bet]+ d]  
soort1  do* toont tegelijk]tijd1 dat hij
 ze enkel w5s*t ( v]krijg5 kan  t5 ko/e 
d] vrijheid1 d] re*t5 en het geluk van  
het individu zelf4  ,na> mate de        
maats*appij georganise]d wordt en hoog] 
/ijgt1 ziet het  bijzond] lev5 van i$]  
h>] l$5 zijn gebi$ inkrimp54 ,zoodra er 

erg5s vooruitgang bem]kba> wordt1 is    
deze enkel het gevolg van e5  nog       
voll$ig] (f] van het p]soonlijk aan het 
algeme5 belang4 ,t5  e]/e moet i$] die  
ondeugd5 aflegg51 welke dad5 van        
onafhankelijkheid zijn4 ,zoo /aan b4v4  
de hommels op d5 voorlaat/5  trap van de
 bij5bes*av+ en zijn te v]gelijk5 met   
onze  m5s*5et]s4 ,de volwass5 w]kbij5   
zw]v5 onoph\delijk om de ei]5  he5 om ze
 te v]sl9d51 en h>dnekkig moet de mo$]  
ze v]d$ig54  ,dan1 nadat i$] de         
geva>lijk/e ondeugd5 heeft afgelegd1    
moet5 ze  e5 zek] aantal /e$s moeielijk]
 te v]krijg5 deugd5 v]w]v54 ,de  w]kbij5
 van de hommels b4v4 d5k5 er niet aan   
af/& te do5 van de  liefde1 t]wijl onze 
hon+bij 9 voortdur5de kuis*heid leeft4  
,spo$ig  zull5 we ov]ig5s zi51 wat zij  
al niet prijs geeft 9 ruil voor het     
gevoel van welzijn1 van veiligheid1 van 
de b\wkundige1 economis*e en            
/aatkundige volmaak!id van d5 korf1 en  
we zull5 op de v]baz5de  evolutie bij de
 vliesvleugelig5 t]ugkom5 9 het ho(d/uk 

gewijd aan  d5 vooruitgang d] soort4    
,,twe$e ,,boek4      ,,de ,,zw]m4       
,i4      ,de bij5 van d5 korf1 di5 wij  
hebb5 uitgekoz51 hebb5 dus de  v]doov+  
des w9t]s van zi* afges*ud4 ,de kon+9 is
 op nieuw  begonn5 eitjes te legg51 re$s
 9 de e]/e dag5 van ,febru>i4 ,de       
w]kbij5 hebb5 de anemon51 de wilde vli]1
 de /ek5de brem1 de  viooltjes1 de wilg5
 en noteboom5 bezo*t4 ,to5 heeft de l5te
 bezit  g5om5 van de a>de2 de zold]s en 
keld]s vloei5 ov] van hon+ en  /uifmeel1
 duiz5d5 bij5 word5 er dagelijks gebor54
 ,de dikke1 zw>e  d>r5 kom5 uit hun     
groote cell5 te voors*ijn1 bezoek5 de   
hon+rat51 en de volte 9 dez5 al te      
voorspo$ig5 /aat wordt van  di5 a>d1 dat
 's avonds hond]d5 w]kbij51 die van de  
bloem5  t]ugke]5 do* zi* e5igsz9s hebb5 
v]laat1 ge5 plaats me] v9d5  en         
g5oodzaakt zijn d5 na*t door te br5g5   
voor de poort1 wa> de  k\de h5 decime]t4
    ,e5 zek]e onru/ ov]mee/]t het       
geheele volk1 en de oude kon+9  wordt   
z5uwa*tig4 ,ze voelt1 dat er iets nieuws

 9 word+ is4 ,zij heeft  getr\welijk ha>
 pli*t v]vuld als go$e voortbr5g/]1 en  
nu zijn  kwell+ en droefheid het gevolg 
van het volbr5g5 di] taak4 ,e5          
onwe]/aanb>e ma*t b$reigt h>e ru/2      
weldra zal ze d5 /aat moet5  v]lat51    
wa>9 zij he]s*appij vo]t4 ,en to*1 deze 
/aat is ha>  w]k1 is zij zelve4 ,zij is 
er niet kon+9 9 de beteek5is1 die wij   
m5s*5 da>aan z\d5 he*t54 ,zij geeft er  
ge5 bevel5 en is zelve1  zoo go$ als de 
g]+/e h>] ond]dan51 afhankelijk van die 
v]borg5 en hoogwijze ma*t1 die wij      
voorloopig1 9 afwa*t+ van ons  pog5 ha> 
op het spoor te kom51 d5 gee/ van d5    
bij5korf zull5  noem54 ,ma> zij is er de
 mo$] en het e5ig orgaan d] liefde4 ,9  
onzek]heid en armo$e heeft zij dez5 /aat
 ge/i*t4 ,zond] oph\d5  heeft zij hem   
telk5s we] bevolkt met ha> eig5         
sub/antie1 en all51  die da> lev5 en zi*
 beweg5--de w]k/]s1 d>r51 l>v51 popp5 en
  de jeugdige vor/9n51 wi] op h&5 zijnde
 geboorte ha> v]trek zal  v]haa/5 en    
wa>van er re$s ne h>e opvolg/] is 9 d5  

gee/ van  d5 bij5korf--die all5 zijn uit
 h>5 s*oot gesprot54          ,,ii4     
,wa> is hij nu eig5lijk1 9 wi5 zetelt   
hij1 deze gee/ van d5  bij5korf8 't ,is 
niet hetzelfde als het op zi* zelf /a&  
in/9kt  van d5 vogel1 die beh5dig zijn  
ne/ weet te b\w5 en &]e  hemel/rek5 op  
te zoek51 wanne] de dag van d5 trek     
w$]om  aanbreekt4 't ,is ev5m9 e5 soort 
ma*9ale gewoonte van de soort1 die      
bl9del+s niets &]s eis*t dan te lev51 en
 zi* /oot teg5 alle  hoek5 en kant5 van 
het toeval1 zoodra e5 onv]wa*te         
om/&igheid  d5 gewon5 gang van zak5     
v]/oort4 ,integ5deel1 pas voor pas volgt
  hij de alma*t d] om/&igh$5 als e5     
s*r&]e en rappe slaaf1 die  zelfs van de
 geva>lijk/e bevel5 zijns mee/]s p>tij  
weet te  trekk54    ,onme$oog5d ma> met 
bes*eid5heid en als ond]worp5 aan e5 (  
&]5 hoog5 pli*t1 bes*ikt hij ov] de     
rijkdomm51 het g5ot d]  vrijheid1 ov]   
het lev5 van gans* e5 gevleugeld volk4  
,dagelijks  regelt hij het aantal       
geboort5 en br5gt dat nauwkeurig 9      

ov]e5/emm+ met dat d] bloem51 die het   
l&s*ap oplui/]54 ,hij  v]kondigt d]     
kon+9 wanne] zij is v]vall5 v]kla>d van 
h>e  wa>digheid en noodzakelijk moet    
v]trekk51 dw+t ha> h>e  m$$+/]s t] w]eld
 te br5g51 vo$t deze laat/5 kon9klijk   
op1  bes*]mt h5 teg5 de politieke haat  
hunn] mo$]1 en al na> d5  ov]vlo$ aan   
veelkleurige kelk51 't me] ( m9d]       
gevord]d seizo5  en de v]mo$elijke gev>5
 d] p>+1 v]oorlo(t ( v]bi$t hij1 dat  de
 e]/gebor5e ond] de maagdelijke pr9sess5
 h>e zu/]51 die d5  kon+9ne-zang z+51 9 
hun wieg gaat dood54 ,e5 &]maal1 wanne] 
het seizo5 re$s v]d] gevord]d is1 en de 
ur5 van bloem5geur kort]  zijn1 beveelt 
hij1 om het tijdp]k d] revoluties af te 
sluit5 en het  h]vatt5 van d5 arbeid te 
v]haa/51 aan w]kbij5 zelv5 de gans*e    
keiz]lijke nakomel+s*ap t] dood te      
br5g54    ,deze gee/ is voorzi*tig en   
zu9ig1 do* ge5sz9s k>ig4 ,hij s*ijnt  de
 weeld]ige en e5igsz9s dolle wett5 d]   
natuur 9 zake liefde te  k5n54 ,hij     
duldt dan ook 9 d5 zom]1 9 de dag5 des  

ov]vlo$s1 de  b5auw5de aanwezigheid van 
drie ( vi]hond]d d>r5--want uit dez5    
zal de kon+91 wi] geboorte aan/a&e is1  
zi* e5 m9na> kiez5  van die onbezonn51  
onh&ige1 v]wa&e1 drukke1 gulzige1       
onfatso5lijke1 onz9delijke1             
onv]zadelijke1 enorm groote mannetjes1  
wa>van sommige noodelooz5 arbeid v]ri*t5
 en &]e vol/rekt en  s*&elijk lui zijn4 
,do* als e5maal de kon+9 is bevru*t1 de 
bloem5 zi* lat] op55 en vroeg] sluit51  
dan spreekt hij op zek]5  morg5 ov] all5
 gelijktijdig het doodvonnis uit4       
,hij regelt d5 arbeid van i$] d] bij54  
,na> gelang van hun leeftijd  draagt hij
 aan de v]zorg/]s d] l>v5 en nymph5     
hunne bezigheid op1  aan de h(dames1 die
 voorzi5 9 het ond]h\d d] kon+9 en ha>  
niet  uit het oog v]liez51 aan de       
lu*tv]v]s*/]s1 die door het waai5  met  
hun vleugeltjes d5 korf lu*t51 v]koel5 (
 v]w>m5 en de  v]damp+ van d5 te veel   
met wat] v]zadigd5 hon+ bevord]51 aan   
de ar*itekt51 metsela>s1 wasb]eid/]s en 
b\wbij51 die de s*]+  mak5 en de rat5   

b\w51 aan de hon+draag/]s1 die da> buit5
 d5  nekt> d] bloem51 wa>uit de hon+    
word5 zal1 het /uifmeel1 dat tot  vo$sel
 d] l>v5 en popp5 di5t1 het maagd5was1  
dat de geb\w5 van  d5 /aat moet help5   
kalefat]5 en /evig mak51 het wat] en het
  z\t1 dat voor de jonkheid d] natie    
noodig is1 gaan hal54 ,hij geeft  e5    
taak op aan de s*eikundig51 die voor het
 cons]ve]5 van d5  hon+ zorg5 door er   
met hun angel e5 druppel mi]5zuur 9 te  
br5g51 aan de sluit/]s1 die de cell51   
wi] inh\d rijp is met e5  deksel        
afsluit51 aan de s*oonmaak/]s1 die de   
ang/vallige  z9delijkheid d] /rat5 en   
ple95 ond]h\d51 aan de  lijk5draag/]s1  
die de doode li*am5 v] weg vo]51 aan de 
amazones  van de wa*t1 die dag en na*t  
wak5 ov] de veiligheid van d5 drempel1  
de kom5d5 en ga&5 ond]vrag51 de         
aankom5de jeugd h]k5n5 bij  hun e]/5    
uitgang1 vagebond51 l&loop]s en roov]s  
afs*rikk51  indr+]s v]wijd]51 met v]e5de
 kra*t5 de geva>lijke vij&5  aanvall51  
en zoo noodig d5 +ang b>ricade]54    ,en

 e9delijk1 de gee/ van d5 bij5korf is   
het ook1 die het uur  va//elt van het   
ja>lijks* (f] aan d5 g5ius d] soort--ik 
b$oel  het zw]m51--wanne] e5 gans* volk1
 op het toppunt van zijn voorspo$  en   
ma*t gekom51 plotsel+ aan het opgroei5d 
gesla*t al zijn  s*att51 paleiz51 won+5 
en de vru*t5 zijn] inspann+ ov]laat1  om
 da> g9d] de onzek]heid en leegte van e5
 nieuw vad]l& te gaan  opzoek54 ,ziehi] 
e5 daad1 die1 al ( niet bewu/1 ze] zek] 
de  m5s*elijke moraal te bov5 gaat4 ,ze 
ri*t somtijds de gelukkige /ad  geheel  
te gronde1 v]>mt ha> altijd1 en v]/rooit
 ha> ze] zek]1 om  aan e5 hoog] wet dan 
het geluk van di5 /aat te gehoorzam54   
,wa>  wordt deze wet ge=mule]d1 die1    
zoals wij weldra zull5 zi51 v]re  van   
fatali/is* en bl9d is1 zooals m5 me5t8  
,wa> zetelt hij1 9  welke v]gad]+1 welk5
 raad1 welke geme5s*aps-sfe]1 deze gee/1
  wa>aan all5 zi* ond]w]p5 die zelf     
afhankelijk is van e5  h]os*5 pli*t en  
zi* altijd op de toekom/ ri*t8    't ,is
 met onze bij5 als met de mee/e d+5 dez]

 w]eld2 we hebb5  enkele hunn] gewoont5 
opgelet1 en zegg53 ze do5 zus1 en w]k5  
z1  hunne kon+9n5 word5 op zulk e5e     
wijze gebor51 hunne w]k/]s  blijv5      
maagd1 ze zw]m5 op di5 en di5 tijd4 ,we 
me55 h5 te k5n5  en vrag5 niet v]d]4 ,we
 zi5 h5 van bloem tot bloem ijl52 lett5 
op  het drukke kom5 en gaan van d5      
bij5korf2 dit lev5 lijkt ons ze]        
e5v\dig en ev5 als alle &]e lev5s bep]kt
 tot de +es*ap5 zorg  voor vo$sel en    
voortplant+4 ,ma> laat het oog de zaak  
e5s van  nad]bij will5 bezi51 tra*t5 zi*
 rek5s*ap te gev51 en da>  v]rij/ voor  
ons de v]bij/]5de +ewikkeldheid d] g]+/e
  v]s*ijnsel51 het raadsel van de       
intellig5tie1 d5 wil1 de  be/emm+1 het  
doel1 de middel5 en oorzak51 de niet te 
doorgrond5  organisatie van de g]+/e    
daad des lev5s4          ,,iii4      ,9 
onz5 korf dus is het zw]m51 het groote  
(f] aan de veeleis*5de  god5 van het    
ras1 9 voorb]eid+4 ,gehoorzaam aan het  
bevel van d5  gee/1 die ons vrij        
onv]kla>ba> lijkt aangezi5 hij lijnre*t 

/aat  teg5ov] i$] in/9kt en i$] gevoel5 
van onze soort1 gaan nu  ze/ig  zev5tig 
duiz5d bij5 van de ta*tig  neg5tig      
duiz5d d]  gans*e bevolk+1 op het       
voorges*rev5 uur de mo$]/ad v]lat54 ,ze 
v]trekk5 niet op e5 oog5blik van        
b5>dheid1 hun vlu*t is niet het  9      
ont/elt5is plotsel+ g5om5 besluit1 hun  
door hong]snood1  oorlog ( ziekte       
getei/]d vad]l& te v]lat54 ,ne51 deze   
v]bann+ is langdurig ov]da*t en het     
gun/ig oog5blik g$uldig  afgewa*t4      
,indi5 de korf arm is en zwa> beproefd  
door ramp5 van de  kon9klijke familie1  
door ziekte ( ro(1 dan v]lat5 ze hem    
niet4 ,ze  v]lat5 hem alle51 wanne] hij 
het hoogtepunt van zijn voorspo$ heeft  
b]eikt1 wanne] na d5 +espann5 arbeid van
 de l5te1 het groote  paleis van 0 met  
zijn hond]d tw9tig duiz5d regelmatige   
cell5  ov]vloeit van nieuw5 hon+ en van 
dat veelkleurig meel1 dat m5 het  brood 
d] bij5 noemt en dat tot vo$sel di5t van
 l>f en pop4    ,nimm] s*oon] is de korf
 dan aan d5 vooravond van deze          

heldhaftige  r5unciatie4 ,het is zond]  
w$]ga dit drukke1 e5igsz9s koortsa*tige 
en to* s]5e oog5blik van rijkdom en     
blijds*ap 9 al hunne volheid4  ,laat ons
 tra*t5 ons d5 korf voor oog5 te roep51 
niet zooals de  bij5 hem zi51 want wij  
kunn5 ons onmogelijk voor/ell5 op hoe   
geweldige en toov]a*tige wijze de d+5   
zi* we]kaats5 9 de zes (  zev5 duiz5d   
facett5 van hunne zijwa>ts*e oog5 en het
 driev\dig  cyclopis* oog op hun        
voorho(d1 ma> zoo als wij hem z\d5 zi51 
indi5 wij van hunne grootte w>54    ,van
 e5e hoogte nog kolossal] dan die van d5
 ,/4 ,piet] te ,rome dal5  9 groot5     
getale1 v]tikaal en p>allel1 reusa*tige 
mur5 van 0 tot  op d5 grond n$]1        
geometris* geb\wd1 9 de dui/]e en l$ige 
ruimte  opgehang51 en die m5 wat hun    
nauwkeurigheid1 ko5heid en grootte      
betreft1 met ge5 enkel b\ww]k d]        
m5s*heid kan v]gelijk54    ,i$] dez]    
mur51 wi] b\w/( nog totaal v]s*1        
maagdelijk bl9k5d1  ong]ept en geurig   
is1 be/aat uit duiz5d5 cell5 en bevat   

g5oegzaam  lev5smiddel5 om het gans*e   
volk g$ur5de v]s*eid5e wek5 te  vo$54   
,hi] zijn het de s*itt]5de1 roode1 gele1
 li*t-pa>se en  zw>te vlekk5 van het    
/uifmeel1 de liefdessub/antie van alle  
bloem5  d] l5te1 opgezameld 9 de        
doors*ijn5de cell54 ,9 lange1 weeld]ige1
  g\d5 drap]ien1 die 9 /ijve1           
onbewegelijke plooi5 n$]hang51  ligt da>
 om he5 de ,april-hon+1 de held]/e en   
geurig/e1 re$s 9  zijn tw9tig duiz5d1   
met e5 deksel afgeslot5 cell51 die enkel
 9 de  dag5 van uit]/5 nood word5       
aangesprok54 ,iets hoog] rijpt de       
,mei-hon+ nog 9 zijn groote1 op5 vat51  
voor welk] op5+ waakzame  cohort5       
onafgebrok5 e5 friss*5 lu*t/room        
toevo]54 ,9 het  midd51 v]re van het    
li*t1 wi5s diamant5 /ral5 door de e5ige 
op5+ he5dr+51 9 het w>m/e g$eelte van d5
 bij5korf1 sluim]t  en ontwaakt de      
toekom/4 ,dit is het kon9klijk dome9 van
 het bro$sel1  uitsluit5d voor de kon+9 
en h>e tempeldi5a>s  g]es]ve]d--ongeve] 
ti5 duiz5d won+51 wa>9 de eitjes ligg51 

vijfti5  ze/i5 duiz5d kam]s met l>v51   
ve]tig duiz5d huiz5  bewoond door witte 
nymph5 ( popp51 die door duiz5d5 vo$/]s 
word5 v]zorgd#a4 ,en e9delijk1 9 het    
heilige d] heilig5 dez]  voorhov51 de   
drie1 vi]1 zes ( twaalf geslot5 en na>  
v]h\d+ ze]  groote paleiz5 d] jeugdige  
pr9sess51 die 9 e5 soort van lijkkle$   
gewikkeld1 bleek en onbewegelijk1 9 de  
dui/]nis gevo$1 hunne ure  afwa*t54     
#a ,de cijf]s1 die we hi] gev51 zijn    
/r5g nauwkeurig4 ,ze zijn  ontle5d aan  
e5 groot5 korf 9 voll5 bloei4           
,,iv4      ,op d5 dag nu1 die door d5   
gee/ van d5 bij5korf da>toe is          
aangewez51 laat e5e g$eelte van het     
volk--en dit wordt nauwkeurig  na> va/e 
en onv]&]lijke wett5 bepaald--het t]re9 
ov] aan het  gesla*t1 dat nog 9 word+   
is4 ,9 de sluim]5de /ad word5 de d>r5   
a*t]gelat51 uit wi] midd5 de kon9klijke 
m9na> moet word5  gekoz51 v]d] e5ige ze]
 jonge bij51 die moet5 zorg5 voor het   
bro$sel1 en e5 pa> duiz5d w]kbij51 die  
voortgaan met ov]al buit  te v]zamel51  

d5 opgehoopt5 s*at bew>5 en de moreele  
tradities van  d5 korf h&hav54 ,want    
i$]e korf heeft zijne eig5 moraal4 ,m5  
v9dt  er ze] deugdzame en ze] v]dorv5e1 
en e5 onvoorzi*tig imk] kan e5  bij5volk
 t5 v]d]ve leid51 hun d5 e]bi$ voor     
&]mans eig5dom  do5 v]liez51 h5 aanzett5
 tot ro(1 h5 gew5n5 aan  v]ov]+/o*t5 en 
aan w]keloo%eid1 wa>door ze de s*rik    
word5  van alle republiekjes 9 d5       
omtrek4 't ,is da>toe al voldo5de1 dat  
de  bij geleg5heid heeft gehad de erv>+ 
op te do51 dat de arbeid1 zoo  v] weg1  
ond] de bloem5 da>buit51 wa>van er      
hond]d5 moet5  bezo*t word5 voor de     
vorm+ van n druppel hon+1 niet het e5ige
  en ev5m9 het snel/e middel is om zi*  
te v]rijk51 en dat het  gemakkelijk] is 
op b$riegelijke wijze 9 sle*t bewaakte  
/$5 b9n5  te dr+51 ( met geweld 9 &]e1  
die te zwak zijn om zi* te  v]d$ig54    
,spo$ig v]lie/ ze het besef van d5 wel  
s*itt]5d5 do*  me$oog5looz5 pli*t1 die  
ha> maakt tot de gevleugelde slav9 d]   
bloemkelk5 voor de voortplant+ 9 de     

natuur1 en 't is dikwijls ze]  moeielijk
 e5 aldus g$emoralise]d5 korf we] op het
 go$e pad t]ug  te br5g54          ,v4  
,alles wij/ er op1 dat niet de kon+9 do*
 de gee/ des bij5korfs  ov] het zw]m5   
besli/4 't ,is met deze kon+9 als met de
 he]s*]s  ond] de m5s*52 ze s*ijn5 het  
bevel te vo]51 do* gehoorzam5  zelv5 aan
 bevel51 die nog gebi$5d] en            
onv]kla>ba>d] zijn dan  die1 welke zij  
gev5 aan wie van h5 afhankelijk is4     
,wanne] de gee/  het oog5blik heeft     
bepaald1 moet hij wel re$s bij het      
aanli*t5 van  d5 dag]aad1 miss*i5 zelfs 
d5 vorig51 ( vr-vorig5 dag zijn  besluit
 hebb5 k5ba> gemaakt1 want nauwelijks   
heeft de zon de e]/e  druppels van d5   
morg5dauw +ezog51 ( m5 bem]kt 9 de      
geheele  omgev+ van de gonz5de /ad e5   
ongewone drukte1 wa>9 de ymk] zi*  ma>  
zeld5 v]gi/4 ,soms z\ m5 zelfs zegg51   
dat er wordt ge/r$51  gea>zeld1 dat m5  
t]ugkomt op het g5om5 besluit4 ,w]kelijk
 gebeurt  het wel1 dat v]s*eid5 dag5    
a*t]e5 deze g\dget9te en  doors*ijn5de  

/orm op nieuw op/eekt en we] gaat ligg51
  oog5s*ijnlijk zond] r$54 ,v]toont zi* 
op zulk e5 oog5blik aan  d5 hemel d]    
bij5 e5 wolkje1 dat wij niet zi51 ( komt
 er spijt op  9 hun gee/8 ,b]aadslaagt  
m5 9 e5 woelige v]gad]+ ov] de          
noodzakelijkheid van v]trek8 ,wij wet5  
er niets van1 ev5m9 als we  wet5 op     
welke wijze de gee/ van d5 bij5korf zijn
 besluit aan de  m5igte k5ba> maakt4 ,al
 is het zek]1 dat de bij5 elk&]         
m$$eel+5 do51 m5 weet niet ( dit gebeurt
 op de wijze d]  m5s*54 ,dat van hon+   
geur5d gegons1 de b$welm5de trill+ d]   
mooie zom]s*e dag51 die e5 d] s*oon/e   
g5iet+5 van d5 ymk]  uitmaakt1 d5       
fee/zang van d5 arbeid1 die 9 deze      
kri/all5 ure rij/  en daalt 9 de geheele
 omgev+ van d5 bij5korf en die het      
gemurmel  van blijds*ap s*ijnt te zijn  
van de ontlok5 bloem51 de hymne van hun 
geluk1 de e*o van hunne zoete geur51 de 
/em d] witte anjeli]51 van  ?ijm en     
m>jolijn1 't /aat niet va/1 dat ze dit  
alles hoor54 ,to*  hebb5 ze e5 gans*e   

toonladd] van geluid51 die wij zelf     
kunn5  ond]s*eid5 en die loopt van innig
 geluk tot b$reig+1 toorn1  v]driet2 ze 
hebb5 e5e ode d] kon+91 refre95 van d5  
ov]vlo$1  psalm5 van droefheid1 en      
e9delijk hebb5 ze de langg]ekte en      
geheimz9nige oorlogskret5 d] jeugdige   
pr9sess5 9 de geve*t5 en  moord51 die de
 p>+ voorafgaan4 ,is deze muziek enkel  
iets  bijkom/igs1 dat hun inn]lijke     
/ilte onaangeta/ laat8 ,dit is zek]1    
dat ze zi* niet veel s*ijn5 aan te      
trekk5 van de geluid51 die wij  mak5    
rondom d5 korf1 ma> miss*i5 zijn ze van 
oordeel1 dat deze  geluid5 niet zijn van
 hunne w]eld en voor h5 niet van belang4
 't ,is  ze] wa>s*ijnlijk1 dat wij van  
onz5 kant sle*ts e5 ze] kle9  g$eelte   
hoor5 van wat zij zegg51 en dat zij e5  
massa h>monien  voortbr5g51 wa>voor onze
 organ5 onges*ikt zijn om ze op te      
vang54  ,9 i$] geval zull5 wij aan/onds 
zi51 dat zij1 soms met  v]baz+wekk5de   
snelheid1 elka> wet5 te begrijp5 en tot 
ov]e5/emm+ wet5 te kom51 en wanne] b4v4 

de groote hon+-dief1  de enorme ,sph9x  
,atropos ( dood%o(d-vl9d]1 de somb]e    
kapel1 die  op ha> rug e5 dood%o(d      
draagt1 d5 korf b9n5dr+t ond] het       
murmel5 van e5 soort onwe]/aanba>       
gezang1 dat ha> eig5 is1 dan  gaat dit  
b]i*t van d5 e5 op d5 &]1 en van af de  
wa*t]ess5 aan  d5 +ang tot aan de laat/e
 w]kbij51 die op de laat/e rat5 aan d5  
arbeid zijn1 sidd]t het gans*e volk4    
,,vi4      ,lang5 tijd heeft m5 geme5d1 
dat wa> ze aldus de s*att5 van hun      
kon9krijk prijsgev5 om zi* 9 e5 onzek]  
lev5 te /ort51 de  v]/&ige hon+vlieg51  
die geme5lijk zoo zu9ig1 zoo matig en   
zoo  voorzi*tig zijn1 aan e5 soort van  
onv]mijdelijk51 fatal5 waanz9  gehoor   
gev51 aan e5 w]ktuigelijk5 drang1 aan e5
 wet van de soort1  e5 decreet d]       
natuur1 aan die kra*t1 die voor alle    
wez5s v]borg51  ligt 9 d5 voortspo$5d5  
tijd4    ,( het nu de bij5 ( ons zelv5  
betreft1 we noem5 fatali/is*1           
onv]mijdelijk al wat we nog niet        
begrijp54 ,ma> op dit oog5blik heeft  de

 bij5korf re$s twee ( drie zijn]        
zwa>wi*tige geheim5 prijs  gegev51 en   
zoo heeft m5 gecon/ate]d1 dat deze      
uitto*t no*  in/9ktief1 no*             
onv]mijdelijk is4 't ,is ge5 bl9de      
uitto*t1 ma>  e5 oog5s*ijnlijk wel      
ov]wog5 (f] van het teg5woordig gesla*t 
aan het toekom/ige4 't ,is al voldo5de1 
dat de ymk] de nog ro]looze  jonge      
kon+9n5 9 hun cell5 doodt en            
tegelijk]tijd1 als de l>v5  en popp5    
talrijk zijn1 de /apelplaats5 en        
slaapv]trekk5 van het  volkje v]groot1  
en onmiddellijk komt al dat             
onpr(ijtelijk tumult tot  b$>52 de      
gewone arbeid op de bloem5 wordt h]vat1 
en de oude  kon+91 die nu onontbe]lijk  
is geword5 en ge5 opvolg/] te hop5  ( te
 du*t5 heeft1 die bov5di5 we] is        
g]u/ge/eld omtr5t de  gevolg5 van de    
b$rijvigheid1 welke opnieuw beg9t1 ziet 
er van af dit  ja> het li*t d] zon we]  
te zi54 ,kalm h]vat ze 9 de dui/]nis    
ha> mo$]lijke taak1 die da>9 be/aat1 dat
 ze volg5s e5  regelmatige spiraal1 van 

cel tot cel1 zond] er e5 enkele ov] te  
slaan  en zond] imm] op te h\d51 twee ( 
dri$uiz5d eitjes p] dag legt4    ,wat is
 er fatali/is* 9 dit alles dan de liefde
 van het gesla*t van  h$5 voor dat van  
morg58 ,deze fataliteit be/aat ook bij  
het  m5s*5ras1 ma> da> s*ijnt ze one9dig
 m9d] ma*t en omvang te  hebb54 ,nooit  
br5gt ze da> zulke algeheele en e5p>ige 
(f]s4 ,aan  welke 9 de toekom/ s*\w5de  
fataliteit gehoorzam5 wij 9 plaats van  
aan deze8 ,wij wet5 het niet1 en k5n5   
het wez5 niet dat op ons  ne]ziet zooals
 wij op de bij54          ,,vii4        
,ma> de m5s* komt ge5 /oornis br5g5 9 de
 ges*i$5is van d5  bij5korf1 di5 wij    
hebb5 uitgekoz51 en de nog vo*tige w>mte
 van d5  s*oon5 dag1 die met langzam5 en
 re$s li*t5d5 tr$ s*ijnt voort  te      
s*rijd5 ond] de boom51 v]haa/ het uur   
van v]trek4 ,van bov5  tot b5$5 /aan de 
g\d5 gang51 die de ev5wijdige mur5      
s*eid51  vol w]kbij51 die de            
toeb]eidsel5 voor de reis voltooi54 ,en 
all]e]/ bela/ zi* i$] hunn] met e5      

voorraad hon+1 voldo5de  voor vijf ( zes
 dag54 ,uit dez5 hon+1 di5 ze me5em51   
hal5 ze  door e5 s*eikundige bew]k+1    
welke m5 nog niet voldo5de heeft        
v]kla>d1 de 01 die ze noodig hebb5 om   
onmiddellijk met het  optrekk5 d] geb\w5
 te kunn5 beg9n54 ,bov5di5 voorzi5 ze   
zi*  van e5 zek]e hoeveelheid maagd5was1
 e5 soort van h>s1 be/emd om de  ret5   
van de nieuwe won+ te di*t51 al wat     
wankelt va/ te zett51  alle w&5 te      
v]niss5 en alle li*t buit5 te sluit52   
want ze w]k5  bij voorkeur 9 e5 bijna   
totale dui/]nis1 wa>9 ze d5 weg v9d5    
door middel van hunne sam5ge/elde oog5 (
 miss*i5 van hunne  spriet51 die d5     
zetel s*ijn5 te zijn van e5 nog onbek5d 
z9tuig1  dat de dui/]nis beta/ en meet4 
,,viii4      ,zij kunn5 dus voorzi51    
welke ongevall5 hun kunn5 ov]kom5 op    
dez5  geva>lijk/5 dag huns lev5s4 ,en   
ind]daad1 h$5 nu ze geheel opgaan  9 de 
zorg5 en alle miss*i5 zelfs wond]b>e    
gebeurlijkh$5 van de  groote daad1 hebb5
 ze ge5 tijd tu95 en weil&5 te bezoek51 

en  morg5 ( ov]morg5 kan het wel waai51 
reg551 hunne vleugels kunn5  v]/ijv5 en 
de bloem5 geslot5 blijv54 ,k5d5 ze deze 
voorzorg niet1  't z\ gelijk/aan met    
hong]snood en dood4 ,niem& z\ hun te    
hulp  kom5 en zij z\d5 niem&s hulp      
inroep54 ,van de e5e /ad op de  &]e k5n5
 ze elk&] niet en help5 elka> nooit4    
,zelfs komt het  wel voor1 dat de ymk]  
d5 korf1 wa>9 hij de oude kon+9 met d5  
bij5tros die ha> omr+t heeft opg5om51   
vlak naa/ de won+  plaat/1 welke ze pas 
hebb5 v]lat54 ,welk e5 ramp h5 nu ook   
moge  treff51 het lijkt wel als( ze     
onh]roepelijk alle h]9n]+ v]lor5  hebb5 
aan d5 vr$e1 het w]kdadig geluk1 de     
enorme rijkdomm5 en de  veiligheid      
da>van1 en all51 van de e]/e tot de     
laat/e1 zull5  liev] 9 de nabijheid     
hunn] ongelukkige mee/]es van k\de en   
hong]  /]v51 dan t]ug te ke]5 na> hunne 
geboorteplaats1 al dr+t de  welaang5ame 
geur van d5 ov]vlo$1 de geur van hun    
eig5 da>  volbra*t5 arbeid1 tot 9 't    
v]blijf hunn] ell5de door4              

,,ix4      ,m5 zal zegg53 ,dat is nu    
jui/ iets wat de m5s*5 niet z\d5 do51   
e5 di] feit5 die bewijz51 dat hi]       
ondanks de wond]5 dez]  organisatie1 ge5
 e*t intellekt ( bewu/zijn voorh&5 is4  
,wat wet5  wij er van8 ,nog da>gelat5 de
 mogelijkheid1 dat er 9 &]e wez5s e5    
intellig5tie w]kt van &]5 a>d dan de    
onze en die gans* &]e  uitkom/5 geeft1  
zond] da>om nog van lag] orde te zijn1  
zijn wij1  als we nimm] buit5 onze kle9e
 m5s*elijke p>o*ie kom51 zoo  bevoegd te
 oordeel5 ov] de d+5 des gee/es8 ,we    
behoev5 ma> twee  ( drie p]son5 a*t] e5 
v5/] te zi5 sprek5 en ge/icule]5  zond] 
te hoor5 wat ze zegg51 en re$s dan valt 
het ons ze] moeielijk  te rad5 welke    
g$a*te h5 leidt4 ,me5t ge1 dat e5 bewon]
 van ,m>s (  ,v5us1 die bov5 op e5 b]g  
/a&e ons als zw>te /ipjes 9 de ruimte   
zag kom5 en gaan langs de /rat5 en ple95
 onz] /$51 zi* op het  gezi*t van onze  
beweg+51 onze geb\w51 kanal5 en ma*9es  
e5  nauwkeurig d5kbeeld z\ vorm5 van ons
 v]/&1 onze z$elijkheid1  onze wijze van

 liefhebb51 d5k51 hop51 9 n woord van   
ons diep] en  wa>a*tig wez58 ,hij z\ er 
zi* toe bepal5 enkele vrij v]rass5de    
feit5 te con/ate]51 zooals wij dat do5  
bij d5 bij5korf1 en z\ er  wa>s*ijnlijk 
ev5 onzek]e1 ev5 v]ke]de conclusies uit 
trekk5 als  wij 9 dit geval4    't ,z\  
hem al?ans vrij wat moeite ko/51 9 onze 
zw>te /ipjes1 de  groote z$elijke leid+1
 het bewond]5swa>dig nheids-gevoel te   
ontdekk51 dat zi* 9 d5 bij5korf op5ba>t4
 ,wa> gaan ze to*  he58 z\ hij zi*      
afvrag51 nadat hij ons g$ur5de j>5 (    
eeuw5  _h geobs]ve]d1 wat do5 ze to*8   
,wat is het c5trale punt en het  doel   
huns lev5s8 ,gehoorzam5 ze aan e5 ( &]5 
god8 ,ik zie niets  dat hunne s*r$5     
leidt4 ,d5 e55 dag s*ijn5 ze kle9e      
voorw]p5 te  b\w5 en te v]zamel51 en d5 
volg5d5 v]/rooi5 ze die we]4 ,ze  gaan  
en kom51 ze v]gad]5 en v]wijd]5 zi*1 ma>
 wat ze v]lang5  is niet te begrijp54   
,ze gev5 e5 massa onv]kla>b>e d+5 te    
aans*\w54 ,m5 ziet er b4v4 die om zoo te
 zegg5 zi* niet beweg54 ,ze  zijn te    

h]k5n5 aan hun glanz5 d] va*t1 en zijn  
dikwijls ook  groot] dan de &]54 ,ze    
won5 9 huiz51 die ti5  tw9tigmaal       
groot]1 v]nuftig] +]i*t en rijk] zijn   
dan de gewone4 ,ze  gebruik5 er         
dagelijks maaltijd51 die ur5 dur5 en    
zelfs vaak tot diep  9 d5 na*t4 ,al wie 
h5 nad]t1 s*ijnt hun e] te bewijz5 en   
uit de  naburige huiz5 en zelfs v] van  
buit5 kom5 m5s*5 met  lev5smiddel5 om   
hun ges*5k5 te br5g54 ,m5 moet aannem51 
dat zij  onmisba> zijn en aan de soort  
wez5lijke di5/5 bewijz51 hoewel onze    
naspor+5 ons nog niet hebb5 9 /aat      
ge/eld1 d5 a>d dez]  v]di5/5 nauwkeurig 
te bepal54 ,da>5teg5 ziet m5 er &]51 die
  9 groote ruimt51 vol draai5de wiel51 9
 dui/]e v]blijv51 9 de  nabijheid d]    
hav5s en op kle9e vakjes grond1 wa>9 ze 
wroet5 van  d5 opgang tot d5 ond]gang d]
 zon1 onoph\delijk vol inspann+ bezig   
zijn4 ,alles leidt tot het v]mo$51 dat  
deze bezigheid /rafba> is1  want m5     
huisve/ h5 9 kle9e1 onz9delijke en      
b\wvallige hutt54 ,ze  zijn g$ekt met e5

 kleurlooze zelf/&igheid4 ,z groot      
s*ijnt hun  ijv] te zijn voor hun       
s*adelijk ( al?ans nutteloos w]k1 dat ze
 zi*  nauwelijks d5 tijd gunn5 te et5 ( 
te slap54 ,hun aantal /aat tot  dat d]  
e]/5 als #ajjj teg5 #a4 ,opm]kelijk is  
het1 dat de soort zi*  ond] om/&igh$51  
die z ongun/ig zijn voor h>e ontwikkel+1
 tot  op onze dag5 heeft kunn5 /a&e     
h\d54 ,ov]ig5s moet5 we hi]aan          
toevoeg51 dat ze afgezi5 van dat        
k>akt]i/iek va/h\d5 aan hun  moeielijk  
w]k1 ons*adelijk en g$wee s*ijn5 te zijn
 en zi* tevr$5  /ell5 met de re/jes     
d]g551 die kla>blijkelijk de ho$]s en   
miss*i5 de r$d]s zijn van het ras4      
,x4      ,is 't niet v]baz+wekk5d1 dat  
de bij5korf1 wa>op wij uit e5e  gans*   
&]e w]eld ne]zi5 en di5 we dus niet     
duidelijk kunn5  ond]s*eid51 ons bij d5 
e]/5 blik di5 we da>op w]p51 e5  besli/ 
en diepz9nig antwoord geeft8 ,is 't niet
 bewond]5swa>dig1 dat  zijn geb\w5 vol  
regelmaat1 zijn gebruik5 en wett51 zijn 
hui%\delijke en /aatkundige inri*t+1    

zelfs zijne deugd5 en  wre$h$51 ons     
onmiddellijk de g$a*te ( d5 god op5b>51 
di5 de  bij5 di551 en die niet de m9/   
wettige ( r$elijke god is1 di5 m5  zi*  
kan voor/ell51 al is 't miss*i5 de      
e5ige1 di5 wij nog niet 9  ern/ hebb5   
aangeb$51 ik b$oel de toekom/8 ,9 de    
ges*i$5is d]  m5s*heid tra*t5 we        
somwijl5 de kra*t en de z$elijke groo!id
 van  e5 volk ( e5 ras te peil51 en we  
v9d5 ge5 &]5 maat/af dan de  va/heid en 
d5 omvang van het ideaal1 dat ze najag51
 en de  zelfv]loo*5+1 wa>mee ze zi*     
da>aan wijd54 ,hebb5 wij dikwijls  e5   
ideaal aangetr(f51 dat me] 9 ov]e5/emm+ 
is met de w5s*5  des ,heelals1 dat      
he*t]1 v]hev5]1 belangelooz] en         
duidelijk] is1  zaagt ge dikwijls e5 me]
 algeheele en heldhaftige zelfv]zak+8   
,,xi4      ,welk e5 vreemd republiekje1 
zoo ern/ig en zoo logis*1 zoo positief1 
zoo nauwkeurig1 zoo zu9ig1 en to* t5    
prooi aan e5 zoo groots*5 en  zoo       
onzek]5 droom6 ,kle9 volkje1 gij zoo    
besli/ en zoo diepz9nig1  gevo$ met     

w>mte en lu*t en met het all]puur/e 9 de
 natuur1 de ziel  d] bloem51 dat wil    
zegg5 met datg5e1 wat me] dan al het    
ov]ige de  glimla* d] mat]ie mag g5oemd 
word51 ha> a&o5lijk/ /rev5 na>  geluk en
 s*oonheid1--wie zal ons zegg5 wat al   
vraag/ukk5 gij hebt  opgelo/1 die ons   
nog onv]kla>d blijv51 wat al zek]h$5 gij
  v]worv5 hebt1 die wij nog moet5       
v]w]v58 ,en zoo het wa> is1 dat  gij    
deze problem5 hebt opgelo/ en deze      
zek]heid v]kreg5 niet door  middel van  
uw v]/&1 ma> kra*t5s e5 ( &]e           
oorspronkelijk5 en  bl9d5 a&rang1 voor  
welk e5 nog onoplosba>d] raadsel plaat/ 
gij  ons dan8 ,kle9 /adje vol gelo(1    
hoop en my/]ie1 wa>om aanva>d5  uwe     
hond]dduiz5d maagd5 e5 taak1 die e5     
m5s*elijke slaaf nimm]  heeft aang$urfd8
 ,ontzag5 ze wat me] hunne kra*t51      
v]gat5 ze  zi*zelv5 wat m9d]1 w>5 ze wat
 m9d] ijv]ig bij d5 arbeid1 dan  z\d5 ze
 e5 nieuwe l5te en e5 twe$5 zom]        
aans*\w51 ma> op het  magis* oog5blik   
wanne] alle bloem5 h5 tot zi* roep51    

s*ijn5 ze  bevang5 door de doodelijke   
b$welm+ van d5 arbeid1 en met gebrok5   
vleugeltjes en e5 geheel uitgeput1 met  
wond5 ov]dekt li*aam kom5 ze  bijna all5
 om 9 m9d] dan vijf wek54    ,tantus    
amor florum1 et g5]&i gloria mellis1    
roept ,virgilius uit1  die 9 het vi]de  
boek d] ,georgica1 aan de bij5 gewijd1  
de bekoorlijke  dwaalbegripp5 d] oud5   
heeft v]eeuwigd1 die de natuur bes*\wd5 
met  oog5 nog geheel v]bl9d door de     
aanwezigheid van d5kbeeldige god54      
,,xii4      ,wa>om do5 ze af/& van d5   
slaap1 van 't g5ot van d5 hon+1 van  de 
liefde1 van de v]rukkelijke vrijheid1   
die bij voorbeeld hun oud/e  bro$]1 de  
vl9d]1 zoo go$ k5t8 ,ze kond5 to* lev5  
zooals hij8 ,de  hong] kan 't niet zijn1
 die er h5 toe noodzaakt4 ,twee ( drie  
bloem5  vol/aan voor hun vo$sel en ze   
bezoek5 er i$] uur twee ( drie  hond]d  
om e5 s*at bije5 te g>51 wa>van zij het 
g5ot niet zull5  smak54 ,wa>toe zi*     
zelv5 zoo te kwell51 van wa> die        
v]zek]dheid8  ,is het dan z zek]1 dat   

het gesla*t wa>voor ge /]ft dit (f]     
wa>d is1 dat het s*oon] en gelukkig]    
zijn zal1 dat het iets zal do5  wat gij 
niet g$aan hebt8 ,we zi5 uw doel1 ev5   
duidelijk als het onze3  ge wilt 9 uwe  
nakomel+s*ap lev5 zoolang als de a>de   
zelve1 ma>  wat is dan het doel van dit 
groote doel en de taak van dit          
eeuwigdur5d  v]nieuwd be/aan8    ,ma>   
zijn wij het niet veele]1 die ons zelv5 
kwell5 9 onze a>zel+  en dwal+1 zijn wij
 niet k9d]a*tige droom]s en /ell5 we ge5
  ijdele vrag58 ,al wa>t ge door        
evolutie op evolutie alma*tig en        
welgelukzalig geword51 al hadt ge de    
laat/e hoogt5 be/eg51 van wa>  ge alle  
wett5 d] natuur z\dt behe]s*51 kortom al
 wa>t ge  on/]felijke god9n5 geword51   
dan nog z\d5 we u ond]vrag5 om te  wet5 
wat ge hoopt1 wa>he5 ge w5s*t te gaan1  
wa> ge d5kt op te  h\d5 en aan het      
e9dpunt uw] w5s*5 gekom5 te zijn4 ,wij  
zijn zoo  ges*ap51 dat niets ons        
bevr$igt1 dat voor ons niets zijn doel 9
  zi*zelf s*ijnt te hebb51 dat niets ons

 voorkomt ma> e5v\dig te  be/aan zond]  
me]1 zond] nev5g$a*te4 ,hebb5 wij tot op
 dez5 dag  ons e5 enkel5 onz] god51 van 
d5 primitief/5 af tot d5  v]/&ig/5 toe1 
kunn5 voor/ell5 zond] onmiddellijk      
beweg+1  onru/ da>naa/ te d5k51 zond]   
hem te noodzak5 e5 massa wez5s en  d+5  
te s*epp51 op duiz5d]lei wijz5 e5 doel  
te zoek5 buit5  zi*zelv51 en zull5 wij  
er ooit 9 b]u/5 kalm en g$ur5de enkele  
ur5 e5 int]essant5 v]s*ijn+svorm van de 
w]kzaamheid d] /(  voor te /ell51 om    
weldra zond] spijt en zond] v]wond]+ d5 
&]5 vorm we] aan te nem51 d5 vorm van   
onbewu/heid1 onbek5dheid1  slaap1       
eeuwigheid8          ,,xiii4      ,do*  
lat5 wij onz5 bij5korf niet v]get51 wa> 
de zw]m al  ong$uldig wordt1 onz5 korf1 
die al borrelt en ov]vloeit van zw>te1  
trill5de golv51 gelijk e5 metal5 s*aal  
ond] de hitte d] zon4 't  ,is de        
middagure en m5 z\ me551 dat ond] de    
he]s*5de w>mte de  v]zamelde boom5 al   
hunne blad]5 inhield51 zooals m5 d5 adem
  inh\dt 9 de teg5woordigheid van iets  

ze] liefelijks ma> ze]  ern/igs4    ,de 
bij5 gev5 d5 m5s*1 die h5 v]zorgt1 d5   
hon+ en de geurige  01 ma> wat miss*i5  
di5 hon+ en die 0 nog te bov5 gaat1 dat 
is  dit1 dat ze zijn a&a*t ve/ig5 op de 
blijds*ap van ,juni1 dat ze hem  oog    
gev5 voor de h>monie d] s*oone ma&52 dat
 is dit1 dat alle  gebeurt5iss51 wa>9   
zij deelnem51 onafs*eidelijk zijn van e5
  held]5 hemel1 het fee/ d] bloem51 de  
gelukkig/e ur5 van het ja>4  ,zij zijn  
de ziel van d5 zom]1 de tijdwijz] van de
 m9ut5 van  ov]vlo$1 de rappe vleugel5  
van de zi* v]spreid5de geur51 het       
intellekt van de zwev5de /ral51 het     
gezang d] atmosfe]1 die zi*  uitrekt en 
ru/ me5t2 en hunne vlu*t is het zi*tba> 
teek51 de  held]e en muzikale toon van  
alle onnoemb>e kle9e g5iet+51 die uit   
de w>mte ontspruit5 en 9 het li*t lev54 
,zij do5 de /em v]/aan1  ook het intiem/
 geluid1 van de he]lijke ur5 d] natuur4 
,voor wie ze  heeft gek5d en liefgehad1 
s*ijnt e5 zom] zond] bij5 ev5           
ongelukkig en ev5 onvolkom5 als e5 zond]

 vogels ( zond] bloem54          ,,xiv4 
,iem&1 die voor de e]/e maal deze       
v]bij/]5de en wanordelijke  gebeurt5is1 
het zw]m5 van e5 fl9k bevolkt5 bij5korf1
 bijwoont1  voelt zi* e5igsz9s          
teleurge/eld en komt niet dan met zek]e 
ang/  nad]bij4 ,hij h]k5t ze niet me]1  
de ern/ige1 vre$zame bij5 van de  ur5   
van arbeid4 ,enkele oog5blikk5 te vor5  
zag hij ze uit alle hoek5  t]ugke]5 van 
buit51 opga&e 9 hun w]k als kle9e       
burg]vr\wtjes1  die door niets word5    
afgeleid van hunne hui%\delijke         
aangeleg5h$54  ,ze kwam5 bijna          
onopgem]kt b9n51 moe1 buit5 adem1 druk1 
haa/ig1  ma> to* ze] bes*eid51 en w]d5 9
 't voorbijgaan door de jeugdige        
amazones aan d5 +ang begroet met e5     
li*te beweg+ d] spriet54  ,hoog/5s      
wisseld5 zij enkele onontbe]lijke woord5
 bij het haa/ig  ov]gev5 van hun        
bije5gega>d5 hon+ aan e5 d] jeugdige    
hon+draag/]s1 die altijd te v9d5 zijn 9 
d5 b9n5/5 h( van de  w]kplaats2--( wel  
zelf g+5 zij na> de ruime hon+zold]s1   

die de  bro$plaats omgev51 om da> de    
twee zw>e korv5 vol /uifmeel ne] te     
zett5 welke ze aan hun dij5 hebb5       
va/gehe*t1 en v]trokk5  onmiddellijk    
we]1 zond] zi* ook ma> e5igsz9s te      
bekomm]5 om 't  ge5 da> voorviel 9 de   
w]kplaats51 9 het slaapv]trek d] nymph5 
( 9 't kon9klijk paleis1 zond] zi* ook  
ma> e5 enkel oog5blik te  m5g5 9 het    
gewoel op het ple91 dat zi* uit/rekt    
voor d5 +ang en  dat op de ur5 van      
groote hitte geheel 9 beslag wordt g5om5
 door het  gebabbel d] lu*tv]v]s*/]s1   
die da> om het vlieggat1 na> de         
teek5a*tige uitdrukk+ d] ymk]s als      
afhang5de zw>e ba>d5  w]keloos          
voorhang54          ,,xv4      ,h$5 is  
alles &]s4 't ,is wa>1 e5 zek] aantal   
arbeid/]s gaat1  als( er niets 9 aanto*t
 01 kalm na> de veld51 komt we] t]ug en 
begeeft zi* na> de kam]s van de         
bro$plaats zond] te word5  aange/ok5    
door de algeme5e opw9d+4 ,dat zijn      
deg551 die niet met  de kon+9 meegaan en
 9 de oude won+ blijv5 om die te bewak5 

en te  zorg5 voor de v]pleg+ en vo$+ van
 de neg5  ti5duiz5d ei]51  de           
a*tti5duiz5d l>v51 de zes en d]tig      
duiz5d nymph5 en de zev5  ( a*t         
pr9sess51 die m5 9 d5 /eek laat4 ,ze    
zijn uitgekoz5 voor  deze zw>e taak1    
zond] dat m5 weet kra*t5s welke regel51 
no* door  wi51 no* hoe4 ,kalm en        
onwankelba> volh>d5 zij da>91 en hoewel 
ik  er v]s*eid5e mal5 de proef van heb  
g5om5 door met e5 kleurrijk  po$] e5ige 
dez] lijdelijke ass*epoe/]tjes te       
be/rooi51 die  m5 ond] dit fee/elijk    
troepje vrij gemakkelijk h]k5t aan hun  
ple*tig5 en e5igsz9s zw>5 gang1 ze]     
zeld5 heb ik er e5  aangetr(f5 ond] de  
opgewond5 m5igte d] zw]m5de bij54       
,,xvi4      ,en to* s*ijnt de           
aantrekk+skra*t bijna onwe]/aanba>4 't  
,is de  miss*i5 onbewu/e waanz9 d]      
zelfop(f]+1 door d5 god bevol52 't  is  
het hon+fee/1 de zegepraal van het ras  
en van de toekom/2 't is  de e5ige dag  
van vreugde1 v]getelheid en dwaa%eid2 't
 is de e5ige  ,zondag d] bij51 't s*ijnt

 ook de e5ige dag te zijn dat ze na>    
h>telu/ et5 en t5 volle de zoetigheid   
van d5 s*at1 di5 ze  v]zamel51 le]5     
k5n54 ,ze gelijk5 op gevang551 die      
plotsel+  word5 9 vrijheid ge/eld en    
ov]gebra*t na> e5 l& van ov]daad en     
ru/4 ,ze word5 opgewond51 zijn geheel   
buit5 zi* zelv54 ,zij1 die  &]s nooit   
e5ige v]ke]de ( noodelooze beweg+ mak51 
kom5 nu en  gaan1 kom5 t]ug en gaan op  
nieuw he5 om hunne zu/]s aan te drijv51 
te zi5 ( de kon+9 kla> is en d5 tijd van
 afwa*t+ te dood54 ,ze  vlieg5 veel     
hoog] dan gewoonlijk en do5 9 de gans*e 
omgev+ van  d5 korf de blad]5 d] groote 
boom5 trill54 ,ze k5n5 ge5 zorg5 (      
vrees me]4 ,ze zijn niet lang] woe/1    
bemoeiziek1 prikkelba>1  /rijdlu/ig en  
ontemba>4 ,de m5s*1 hun mee/] zond] dat 
ze het  wet51 di5 ze nooit h]k5n5 en die
 h5 enkel aan zi* ond]w]pt door  zi* na>
 al hunne w]kgewoont5 te s*ikk51 al     
hunne wett5 te  e]bi$ig51 pas voor pas  
het spoor te volg51 9 hun lev5 getrokk5 
door hun v]/&1 dat zi* altijd ri*t op   

het welzijn van de toekom/  en door     
niets wordt ontmo$igd ( afgeleid van    
zijn doel1--de m5s* kan  h5 nu nad]51   
het gordijn v]s*eur51 dat rondom hem    
wordt gevormd  door die dw>rel5de1      
gonz5de massa1 ze 9 h&5 nem51 ze plukk5 
als  e5 druiv5tros2 ze zijn ev5 za*t en 
ons*adelijk als e5 zw]m  libell5 (      
na*tvl9d]s1 en op zulk e5 dag1 zi*      
gelukkig voel5d1  niets me] bezitt5d1   
v]tr\w5d op de toekom/1 mits m5 h5 niet 
s*eide van hunne kon+9 die deze toekom/ 
9 zi* draagt1 ond]w]p5  ze zi* aan alles
 en kwets5 niem&4          ,,xvii4      
,ma> het e*te signaal is nog niet       
gegev54 ,9 d5 korf he]s*t e5            
onbegrijpelijke drukte en wanorde1 wa>9 
m5 ge5 g$a*te kan  ontdekk54 ,9 gewone  
tijd5 s*ijn5 de bij5 als ze ?uis zijn te
  v]get51 dat ze vleugels hebb51 en i$] 
blijft bijna onbewegelijk  do* niet     
w]keloos op de raat1 op de plaats1 die  
ha> is aangewez5  door d5 a>d van h>5   
arbeid4 ,en nu1 als dol beweg5 ze zi* 9 
di*te kr+5 langs de v]tikale w&5 van    

bov5 na> b5$51 als e5  rijz5d en z9k5d  
deeg door onzi*tb>e h& beslag54 ,de     
temp]atuur  da> b9n5 /ijgt snel1        
somtijds zelfs z1 dat het 0 d] geb\w5   
za*t wordt en uitzakt4 ,de kon+91 die 9 
d5 regel de b9n5/e rat5  nooit v]laat1  
loopt nu v]s*rikt en hijg5d ov] de      
woelige m5igte  he51 die ronddraait om  
ha> eig5 z4 ,doet ze dat om het v]trek  
te  v]haa/5 ( wel om het te v]trag58    
,geeft ze bevel5 ( is ze  smeekel+e8    
,w]kt ze die wond]e opw9d+ 9 de h& ( wel
 is ze er  de dupe van8 ,na al wat wij  
van de algeme5e psy*ologie d] bij5 wet5 
is het vrij duidelijk1 dat het zw]m5    
altijd ges*i$t teg5 d5 w5s*  d] oude    
s\v]e9e4 ,9 d5 grond d] zaak is de kon+9
 9 de oog5  d] ascetis*e w]k/]s1 h>e    
do*t]s1 het onmisba> en gewijd orgaan   
d] liefde1 ma> e5 beetje onbewu/ en     
dikwijls k9d]a*tig4 ,ze  beh&el5 ha> dan
 ook als e5e mo$] ond] voogdijs*ap4 ,ze 
koe/]5  e]bi$ voor ha> en e5 h]os*e1    
onbegr5sde liefde4 ,voor ha> de  zuiv]/e
 hon+1 die nog extra wordt g]e9igd en   

bijna geheel te  v]t]5 is4 ,ze heeft e5 
h(/oet1 die dag en na*t ov] ha> waakt1  
h>5 mo$]lijk5 arbeid v]li*t1 de         
celletjes g]e$ maakt1 wa>9 ze  h>e      
eitjes moet legg51 ha> v]troetelt1      
liefkoo/1 vo$t1 re9igt1 ja  zelfs h>e   
uitw]psel5 opzuigt4 ,bij 't m9/e        
ongeval1 dat ha> treft1  gaat het b]i*t 
van de e5 op de &]1 en het volkje raakt 
9  b]o]+ en beg9t te jamm]54 ,indi5 m5  
ha> wegneemt uit d5 korf1  en de bij5   
ge5 hoop kunn5 koe/]5 ha> te v]vang51 't
 zij omdat  ze ge5 aangewez5 nakroo/    
heeft a*t]gelat51 't zij dat er ge5     
w]k/]-l>v5 zijn jong] dan drie dag5     
7want i$]e l>f e5]  w]kbij1 die nog ge5 
drie dag5 oud is1 kan door middel van e5
  bijzond]e vo$+ word5 v]&]d 9 e5       
kon9klijke nymph1 dit is het  groote    
democratis*e beg9sel van d5 bij5korf1   
dat opweegt teg5 al de  voorre*t5 van   
het voorbes*ikte mo$]s*ap72 als m5 ond] 
zulke  om/&igh$5 ha> grijpt1 opsluit1   
v]re van h>e won+ br5gt1 en  als dit    
v]lies is gecon/ate]d1--somtijds v]loop5

 er twee ( drie  ur5 vr het b]i*t aan   
i$]e5 bek5d is1 z uitgebreid is de      
/ad1--dan h\dt de arbeid bijna ov]al op4
 ,dan v]laat m5 de  kle9tjes1 e5 g$eelte
 d] bevolk+ zw]ft rond om h>e mo$] op te
  spor51 e5 &] g$eelte gaat uit om      
navraag na> ha> te do51 de  sl+]s van   
w]k/]s1 die bezig w>5 de rat5 te b\w51  
brek5 en  lat5 los1 de hon+draag/]s     
bezoek5 de bloem5 niet lang]1 de        
deurwa*t]ess5 v]lat5 hun po/1 en de     
vreemde plund]a>s1 alle  p>asiet5 van d5
 hon+1 die voortdur5d lo]5 op e5        
buit5kansje1  kom5 en gaan vrijelijk1   
zond] dat iem& er aan d5kt1 d5 moeizaam 
bije5gega>d5 s*at te v]d$ig54           
,langzam]h& v]>mt de /ad en  wordt      
ontvolkt1 en h>e mo$elooze bewoon/]s    
/]v5 al spo$ig van  droefheid en ell5de1
 hoewel alle bloem5 van d5 zom] voor ha>
  s*itt]54    ,ma> laat m5 de s\v]e9e   
v]vang5 vr nog ha> v]lies e5  voldong5  
en onh]/elba> feit is geword51 vr de    
demoralisatie al te  groot5 omvang heeft
 aang5om5 7de bij5 zijn als de m5s*51 te

  langdurige v]twijfel+ ( ramp5 do5     
afbreuk aan hun v]/& en  v]lag5 hun     
k>akt]71 laat m5 enkele ur5 da>na de    
s\v]e9e  v]vang51 en ze b]eid5 deze e5  
buit5gewoon en a&o5lijk on?aal4  ,all5  
v]dr+5 zi* rondom ha>1 vorm5 groepjes1  
klimm5 op en ov]  elka>1 liefkooz5 ha> 9
 't voorbijgaan met hunne lange spriet51
 die  zooveel voor ons nog onv]kla>de   
organ5 bezitt51 br5g5 ha> hon+1  en     
geleid5 ha> 9 opto*t na> de kon9klijke  
v]trekk54 ,onmiddellijk  is de orde we] 
h]/eld en 't w]k wordt we] h]vat van de 
b9n5/e  rat5 d] bro$plaats tot aan de   
v]/e bijgeb\w51 wa> het ov]s*ot  van d5 
oog/ wordt opgeborg53 de hon+draag/]s   
gaan uit 9 di*te  rij5 en kom5 soms 9   
m9d] dan drie m9ut5 t]ug belad5 met     
hon+sap en /uifmeel1 de plund]a>s en    
p>asiet5 word5 uitg$rev5  ( v]moord1 de 
/rat5 word5 geveegd1 en de korf we]kl9kt
 liefelijk  en e5tonig van dat li$ van  
geluk1 iets geheel eig5a>digs1 dat om   
zoo  te zegg5 het li$ van de kon9klijke 
pres5tie is4          ,,xviii4      ,er 

zijn duiz5d voorbeeld5 van deze         
aanhankelijkheid1 deze volkom5  toewijd+
 d] w]kbij5 aan hunne s\v]e9e4 ,bij alle
 ramp5 d]  kle9e republiek1 het vall5   
van korf ( hon+raat1 de ru:eid (        
onkunde van d5 m5s*1 k\de1 hong]snood ( 
zelfs ziekte1 wa>bij het  volk 9 m5igte 
omkomt1 blijft de kon+9 bijna altijd    
beh\d5 en m5  v9dt ha> lov5d ond] de    
lijk5 h>] tr\we do*t]54 ,dat komt       
doordat all5 ha> bes*]m51 ha> help5     
vlu*t51 e5e s*utsmuur en  s*uilplaats   
voor ha> vorm5 met hunne li*am51 en voor
 ha> het  gezond/e vo$sel en d5 laat/5  
druppel hon+ bew>54 ,en zoolang zij  nog
 9 lev5 is dr+t de wanhoop niet b9n5 9  
de /ad d] kuis*e  dauw-dr9k/]s1 hoe     
groote ramp h5 moge treff54 ,breek tot  
tw9tig  mal5 toe hunne hon+rat51 ontneem
 hun tw9tig mal5 hunne k9d]5 en         
lev5smiddel51 ge zult er niet 9 slag5 h5
 aan de toekom/ te do5  v]twijfel53 en  
zelfs g$ecime]d1 uitgehong]d1 +eslonk5  
tot e5  kle9 troepje1 dat sle*ts met    
moeite de mo$] voor de oog5 des  vij&s  

kan v]b]g51 zull5 ze de in/ell+5 d]     
kolonie op nieuw  organise]51 9 het     
noodig/e voorzi51 de bezigh$5 ond] elka>
  v]del5 volg5s de nieuwe eis*5 van de  
ongun/ des oog5bliks1 en  onmiddellijk  
d5 arbeid we] h]vatt5 met e5 g$uld1 e5  
ijv]1 e5  v]/& en volh>d+1 die m5 9     
dezelfde mate niet dikwijls 9 de  natuur
 aantreft1 al legg5 de mee/e wez5s me]  
mo$ en v]tr\w5 aan  d5 dag dan de m5s*4 
,om de mo$eloo%eid v]re te h\d5 en hunne
 liefde be/5dig1 is de  aanwezigheid d] 
kon+9 zelfs niet e5s noodzakelijk2 't is
 al  voldo5de dat ze op het uur van ha> 
dood ( v]trek ook ma> de  flauw/e hoop  
op nakomel+s*ap heeft a*t]gelat54 ,we   
hebb5 e5e  kolonie gezi51 zegt de       
e]bi$wa>dige ,lang/ro?1 e5 d] vad]s d]  
mod]ne bij5teelt1 die niet g5oeg bij5 _h
 om e5 raat van ti5  vi]kante c5timet]  
te b$ekk5 en die to* e5 kon+9 tra*tte te
  fokk54 ,g$ur5de twee gans*e wek5 blev5
 ze die hoop koe/]52  e9delijk1 to5 hun 
aantal tot op de helft v]m9d]d 01 w]d   
hunne  kon+9 gebor51 ma> h>e vleugeltjes

 w>5 zoo onvolkom51 dat ze  niet kon    
vlieg54    ,al 0 ze impot5t1 to*        
beh&eld5 h>e bij5 ha> met niet m9d]     
e]bi$4 ,e5 week lat] 0 er niet veel me] 
dan e5 dozijn bij5  ov]geblev51 en      
e9delijk 0 enkele dag5 da>na de kon+9   
v]dw55  en liet op de honigraat e5ige   
ontroo/b>e ongelukkig5 a*t]4            
,,xix4      ,dit is we] e5 di]          
om/&igh$51 ontsprot5 uit de ongehoorde  
beproev+51 die onze nieuw]wets*e en     
tyrannieke inm5g+ de  ongelukkige ma>   
onwankelb>e held9n5 doet ond]gaan1      
wa>bij m5  hunne k9d]lijke liefde en    
zelfv]loo*5+ bij h>e laat/e             
kra*ts9spann+ v]ra/4 ,ik heb me] dan    
e5s1 zooals i$]  bij5liefhebb]1 bevru*te
 kon+9n5 uit ,itali do5 kom51 want het  
,italiaans*e ras is bet]1 /]k]1         
vru*tba>d]1 vlijtig] en za*t]  dan het  
onze4 ,ze word5 v]zond5 9 kle9e1        
doorboorde doosjes4 ,m5  doet er wat    
lev5smiddel5 9 en sluit er de kon+9 9 op
 v]gezeld  van e5 zek] aantal w]kbij51  
die zooveel mogelijk uit de oud/5  word5

 gekoz5 7de oud]dom d] bij5 is          
gemakkelijk op te mak5 uit hun  glad1   
mag] en bijna kaal li*aam1 ma> bov5al   
uit hun v]slet5 en  door d5 arbeid      
ges*eurde vleugeltjes7 om ha> te vo$51  
te v]zorg5  en te bewak5 tijd5s de reis4
 ,dikwijls w>5 bij aankom/ de mee/e d]  
w]kbij5 bezwek54 ,e5maal zelfs w>5 alle 
van hong] ge/orv52 do*  dez5 ke] zo[el  
als d5 voorga&5 0 de kon+9 geheel       
ong$e]d  en kra*tig1 en de laat/e h>]   
gezell9n5 0 wa>s*ijnlijk  ge/orv5 door  
aan h>e s\v]e9e1 het symbool van e5     
ko/ba>d] en  groots*] lev5 dan het h>e1 
d5 laat/5 droppel hon+ aan te  bi$51 di5
 ze nog bewa>d hield 9 ha> hon+blaas4   
,,xx4      ,to5 de m5s* e5maal deze     
he*te aanhankelijkheid _h opgem]kt1 wi/ 
hij p>tij te trekk5 van d5 politiek5 z91
 de arbeidzaamheid1 de  volh>d+1 de     
grootmo$igheid1 d5 h>t/o*t voor de      
toekom/1 die er  uit voortvloei5 ( 9    
ligg5 opgeslot54 ,dank zij deze         
aanhankelijkheid  is hij er s$]t e5ige  
j>5 9 geslaagd tot op zek]e hoogte en   

zond]  dat zij er iets van v]mo$51 deze 
woe/e amazones te temm51 want zij  gev5 
zi* aan ge5 enkele vreemde ma*t gevang5 
en 9 hunne onbewu/e  afhankelijkheid1   
s*ikk5 zij zi* to* enkel na> hunne      
eig5e1  di5/ba> gemaakte wett54 ,hij mag
 geloov51 dat hij met de kon+9 de  ziel 
en het lot van d5 gans*5 bij5korf 9 h&5 
heeft4    ,al na> het gebruik dat hij   
van ha> maakt1 van het spel1 dat hij met
  ha> speelt om zoo te zegg51 hit/ hij  
aan en v]m5igvuldigt1 belet  het zw]m5 (
 bep]kt het1 v]e5igt ( v]deelt de       
kolonies en heeft  de leid+ ov] d5      
uitto*t4 ,do* dit neemt niet weg1 dat de
 kon+9  9 d5 grond d] zaak niets is dan 
e5 lev5d z9nebeeld1 hetwelk ev5  als    
alle symbol5 e5 m9d] zi*tba> en groots*]
 pr9cipe  v]teg5woordigt1 wa>m$e de ymk]
 heeft rek5+ te h\d51 wil hij  zi* niet 
bloot/ell5 aan me] dan e5e teleur/ell+4 
,tr\w5s de  bij5 zelf b$rieg5 er zi*    
niet 91 en v]liez5 door deze zi*tb>e  en
 v]gankelijke kon+9 he51 hunne eig5lijke
 on/(felijke en  onv]gankelijke s\v]e9e1

 hun ide fixe1 niet uit het oog4 ,laat  
dit  d5kbeeld bewu/ zijn ( onbewu/1 dat 
doet er niet toe1 zoolang we niet  me] 9
 't bijzond] f de bij5 will5 bewond]5   
die het koe/]51 f  de natuur1 die het 9 
h5 heeft gelegd4 ,wa> het zi* ook moge  
bev9d51  9 deze kle9e1 te$]e li*aampjes 
( 9 het groote onk5b>e li*aam1  het is  
al onze opm]kzaamheid wa>dig2 en 9 't   
voorbijgaan gezegd1 we  z\d5 als we onze
 bewond]+ niet altijd afhankelijk maakt5
 van  all]lei bijkom/ige om/&igh$5 van  
plaats ( oorsprong1 niet zoo  dikwijls  
de geleg5heid lat5 voorbijgaan om onze  
oog5 wijd op5 te  zett5 van v]baz+1 en  
niets is heilzam] dan ze aldus te op554 
,,xxi4      ,m5 zal zegg51 dat dit ze]  
gewaagde en veel te m5s*elijke giss+5   
zijn1 dat de bij5 wa>s*ijnlijk 9 't     
geheel ge5 ideen van dez5  a>d hebb5 en 
dat het d5kbeeld van toekom/1 van liefde
 tot hun  gesla*t en d]gelijke me]1 die 
wij hun toes*rijv51 9 d5 grond d]  zaak 
alle5 de vorm is1 di5 de                
noodzakelijkheid van te lev51 de vrees  

voor lijd5 en dood en de aantrekk+skra*t
 van 't g5ot voor h5  aanneemt4 ,ik geef
 het toe1 zoo m5 wil is dat alles sle*ts
 bij mani]  van sprek51 ik he*t er dan  
ook niet veel gewi*t aan4 't ,e5ige wat 
va//aat is1 hi]9 ev5als 9 vele &]e      
gevall51 dat m5 heeft  gecon/ate]d hoe  
de bij5 9 die en die om/&igheid met     
hunne  kon+9 zus ( zoo h&el54 ,de re/ is
 e5 my/]ie1 wa>omtr5t m5  sle*ts me] (  
m9d] welgevallige1 me] ( m9d] v]nuftige 
giss+5  kan mak54 ,ma> als we ov] de    
m5s*5 e5s jui/ zoo sprak5 als 't        
miss*i5 v]/&ig is ov] de bij5 te sprek51
 z\d5 we er dan veel  me] van kunn5     
zegg58 ,wij ook gehoorzam5 enkel aan d5 
drang d]  noodzakelijkheid1 aan de      
aantrekk+skra*t van het g5ot ( d5 afke] 
van het lijd51 en wat wij ons v]/& noem5
 heeft d5zelfd5  oorsprong en dezelfde  
b$oel+1 als wat wij bij de di]5 in/9ct  
noem54 ,wij volbr5g5 zek]e dad5 wa>van  
we ons vlei5 de oorzaak  bet] te        
begrijp5 dan zij2 ma> behalve dat deze  
ond]/ell+ op  ge5]lei va/5 grond b]u/1  

deze dad5 zijn onb$uid5d en g]+ 9       
aantal v]gelek5 bij de enorme massa onz]
 &]e dad51 en alle1 de  mee/ bek5de en  
de mee/ onbek5de1 de kle9/e en de       
groot/e1 de  naa/bijligg5de en de mee/  
v]wijd]de1 grijp5 plaats 9 e5  /ikdonk]5
 na*t1 wa>9 wij wa>s*ijnlijk ongeve] ev5
 bl9d zijn  als wij dat van de bij5     
v]ond]/ell54          ,,xxii4      ,m5  
zal het met mij e5s zijn1 zegt          
,buffon--die e5 grappig5 wrok  teg5 de  
bij5 koe/]t--m5 zal het met mij e5s     
zijn1 dat deze  di]tjes als m5 ze       
afzond]lijk neemt1 m9d] g5iaal zijn dan 
de  hond1 de aap en de mee/e di]52 m5   
zal het met mij e5s zijn1 dat ze  m9d]  
le]zaam zijn1 m9d] aanhankelijk1 m9d]   
gevoelig1 9 n woord  m9d] eig5s*app5    
bezitt51 die met de onze te v]gelijk5   
zijn2  indi5 dit zoo is1 moet m5        
toegev51 dat hun s*ijnba> v]/& enkel    
voortspruit uit hun sam5-zijn2 aan deze 
v]e5ig+ e*t] op zi*zelf  behoeft ge5]lei
 v]/& t5 grondslag te ligg51 want ze    
kom5 niet  sam5 uit e5ig moreel oogpunt1

 buit5 hun to$o5 zi5 ze zi* bije54      
,deze maats*appij is dus enkel e5       
physiek bije5zijn1 door de natuur       
v]ord5d1 onafhankelijk van alle inzi*t1 
alle k5nis en alle  r$5e]+4 ,de mo$]-bij
 br5gt ti5 duiz5d individu5 voort1 alle 
tegelijk en op dezelfde plaats2 deze ti5
 duiz5d individu5 zull51 al  w>5 ze     
duiz5d maal domm] dan ik aanneem1 enkel 
re$s om te kunn5  blijv5 be/aan1        
g5oodzaakt zijn1 zi* op e5 ( &]e wijze  
na>  elka> te s*ikk52 da> ze alle w]k5  
met gelijke kra*t5 zull5 ze1  al wild5  
ze ook aanvankelijk elka> afbreuk do51  
jui/ da>om al  spo$ig elka> zoo m9      
mogelijk s*ad51 dat wil zegg5 elka>     
help52  dan lijkt het dus als( ze 't met
 elka> e5s zijn en meew]k5 tot  e5zelfde
 doel2 de toes*\w] v]le5t hun al spo$ig 
all]lei  inzi*t5 en al het v]/&1 dat hun
 ontbreekt2 hij wil rek5s*ap  gev5 van  
i$]e h&el+1 i$]e beweg+ krijgt weldra   
ha> motief1  en van da> tallooze        
wond]b>e ( mon/]a*tige r$5e]+54 ,want   
deze ti5 duiz5d individu51 die alle     

tegelijk zijn voortgebra*t1 die  sam5   
hebb5 gewoond1 die alle ongeve] 9       
d5zelfd5 tijd hunne  g$aantev]wissel+   
hebb5 ond]gaan1 moet5 noodzakelijk alle 
hetzelfde do51 en als ze ook ma> e5     
gre9tje gevoel bezitt51                 
geme5s*appelijke gewoont5 aannem51 zi*  
na> elka> s*ikk51 op  go$5 voet met     
elka> kom5 te /aan1 hunne a&a*t wijd5   
aan hunne  won+1 da>he5 t]ugke]5 nadat  
ze er zi* van v]wijd]d hebb5  enz41 en  
da> hebb5 we nu de b\wkun/1 de          
geometrie1 de orde1 het  vooruitzi51 de 
liefde voor 't vad]l&1 voor de          
republiek1 wat alles  gebase]d is1      
gelijk m5 ziet1 op de bewond]+ van d5   
toes*\w]4    ,dat is nu e5s e5 gans* &]e
 mani] om het lev5 d] bij5 te  v]kl>54  
,aanvankelijk kan ze natuurlijk] s*ijn51
 do* z\ dat niet  zijn om de ze]        
e5v\dige r$51 dat ze bijna niets        
v]kla>t8 ,de  zakelijke dwal+5 van deze 
bladzijde ga ik met /ilzwijg5 voorbij1  
ma> z\ dit zi* voeg5 na> de             
noodzakelijkheid en het  geme5s*appelijk

 lev51 elka> zoo m9 mogelijk b5adeel5d1 
z\ dat  niet ev5ze] e5 zek] v]/& v]rad51
 dat des te opm]kelijk] is  als m5 van  
me] nabij bes*\wt1 hoe deze ti5 duiz5d  
individu5 het  aanlegg5 om elka> te     
help5 en niet te b5adeel58 ,en bov5di5  
is 't  niet onze eig5 ges*i$5is1 en wat 
zegt onze oude1 booze  natuurond]zoek]1 
dat niet precies ev5go$ op onze geheele 
m5s*elijke maats*appij kan word5        
toegepa/8 ,en w$]om1 zoo m5 dan  wil1   
dat onze bij5 ge5 enkel d] ideen (      
gevoel5s zull5 bezitt51  die wij hun    
toes*rijv51 wat maakt het uit wa>he5 m5 
onze v]baz+  v]wij/8 ,oordeelt m5 het   
onvoorzi*tig de bij5 te bewond]51 dan   
zull5 we de natuur bewond]51 er komt to*
 altijd e5 punt wa>op m5  ons onze      
bewond]+ niet kan ontroov51 en we zull5 
er niets bij  v]liez51 dat we hebb5     
uitge/eld en afgewa*t4          ,,xxiii4
      ,hoe dit ook zij en om te blijv5  
/aan bij onze giss+1 die al?ans dit  vr 
heeft1 dat ze 9 onz5 gee/ zek]e h&el+5  
v]b9dt1 die 9 de  w]kelijkheid          

kla>blijkelijk v]bond5 zijn1 veel me]   
dan de kon+9  zelve bem9n5 ze 9 hunne   
kon+9 de one9dige toekom/ van hun       
gesla*t4 ,de bij5 zijn vol/rekt niet    
s5tim5teel en wanne] e5 d]  hunn5 z     
ern/ig gekwet/ van d5 arbeid t]ugkomt1  
dat ze niet me]  van di5/ kan zijn1 dan 
wordt ze me$oog5loos v]/ot54 ,to* kan m5
  niet zegg51 dat ze niet e5 soort van  
p]soonlijke gehe*!id voor  hunne mo$]   
kunn5 koe/]54 ,ze h]k5n5 ha> altijd uit 
de &]54  ,zelfs wanne] ze oud is1 v]m9kt
 en haveloos1 zull5 to* de  wa*t]ess5   
nimm] e5 onbek5de kon+91 hoe jong1 s*oon
 en  vru*tba> ze ook s*ijn5 moge1       
v]oorlov5 9 d5 korf b9n5 te  dr+54      
,ind]daad is dit e5 d] fundam5teele     
beg9sel5 hunn]  /aatkunde en maakt m5 er
 sle*ts e5 heel enkel5 ke] inbreuk op1 9
  de tijd5 d] groote hon+-inzamel+1 t5  
gun/e van e5 enkele  vreemde arbeid/]1  
die rijk met lev5smiddel5 belad5 is4    
,als ze volkom5 onvru*tba> geword5 is1  
v]vang5 ze ha> door het  aankweek5 van  
e5 zek] aantal kon9klijke pr9sess54 ,ma>

 wat do5 ze  met de oude vor/98 ,precies
 weet m5 het niet3 ma> 't is bij ymk]s  
wel voorgekom51 dat ze op de honigrat5  
van e5 bij5korf e5 pra*tige  kon+9 vond5
 9 de vaag d] jeugd1 en b9n5 91 9 e5    
donk]  hoekje1 de oude m9n>es zooals ze 
9 ,norm&i g5oemd wordt1 v]lamd  en      
v]mag]d4 ,9 dit geval s*ijn5 ze ha> tot 
het e9de toe te moet5  bes*]m5 teg5 d5  
haat van ha> kra*tige m$$+/]1 die sle*ts
  pe9/ op ha> dood3 want de kon+9n5     
koe/]5 ond]l+ e5  onov]komelijk5 haat1  
die maakt dat zoodra er zi* twee ond]   
het  zelfde dak bev9d51 ze op elk&]     
aanvall54 ,ga>ne z\ m5 aannem51  dat ze 
op deze wijze aan het oudje e5 soort van
 n$]ig en vre$zaam  toevlu*tsoord       
b]eid51 om er 9 e5 afgeleg5 g$eelte d]  
/ad h>e  dag5 te e9dig54 ,do* op nieuw  
/aan we hi] voor e5 di] duiz5d5         
raadsels van het wass5 kon9krijk1 en op 
nieuw bi$t zi* ons de  geleg5heid te    
con/ate]51 dat de /aatkunde en de       
gewoont5 d] bij5  vol/rekt niet bekromp5
 en fatali/is* zijn1 en dat ze veel     

+ewikkeld] beweegr$55 hebb5 dan die     
welke wij me55 te k5n54        ,,xxiv4  
,wij e*t] v]/or5 i$] oog5blik de        
natuurwett51 die 9 hunne oog5  onwrikba>
 va/ moet5 /aan4 ,wij br5g5 h5 dagelijks
 9 d5zelfd5  toe/&1 wa>9 wij ons z\d5   
bev9d51 indi5 iem& plotsel+  rondom ons 
de wett5 van de zwa>tekra*t1 de ruimte1 
het li*t ( d5  dood ophief4 ,wat zull5  
ze nu do5 als m5 door geweld ( li/ e5   
twe$e kon+9 b9n5 de /ad br5gt8 ,9 d5    
natuur/aat is dit geval1  dank zij de   
wa*t]ess5 van d5 +ang1 miss*i5 nooit    
voorgekom51  zoolang ze deze w]eld      
bewon54 ,ze rak5 hun ho(d niet kwijt en 
wet5  bij zulk e5 wond]ba> sam5treff5   
zoo go$ mogelijk twee pr9cipes1  die zij
 als goddelijke in/ell+5 s*ijn5 te      
e]bi$ig51 met elka>  te v]b9d54 ,het    
e]/e is dit1 dat er sle*ts ne mo$] mag  
zijn1 en  m5 wijkt er nooit van af      
behalve 9 't geval 7en ze] uitsluit5d 9 
dat geval7 dat de he]s*5de kon+9        
onvru*tba> is4 ,het twe$e is  nog       
m]kwa>dig]1 ma> al mag dit niet word5   

ov]tr$51 m5 kan het  t5 m9/e ontduik51  
ev5als de ,joods*e wet4 ,het is het     
pr9cipe1 dat  aan de p]soon van i$]e    
kon+91 wie ze ook zijn moge1 e5 soort   
van  ons*5dba>heid v]le5t4 't ,z\ d5    
bij5 gemakkelijk vall51 de  indr+/] met 
hunne duiz5d v]giftige angels te        
doorbor52 ze z\  onmiddellijk omkom5 en 
ze hadd5 niets te do5 dan ha> lijk buit5
 d5  korf te sleep54 ,ma> al hebb5 ze   
hun angel altijd g]e$1 al gebruik5  ze  
di5 i$] oog5blik 9 hun ond]l+5 /rijd1 om
 de d>r5 en  p>asiet5 t] dood te br5g51 
nooit /ek5 ze e5 kon+91 ev5m9  als e5   
kon+9 ooit e5 m5s*1 e5 di] ( e5 gewone  
bij /eekt2 en  ha> kon9klijk wap51 dat 9
 plaats van re*t te zijn1 d5 gebog5 vorm
  heeft van e5 kromm5 sabel1 wordt enkel
 door ha> uit de s*e$e  getrokk5 als ze 
/rijdt teg5 ha>s gelijke1 dat wil zegg5 
teg5 e5  &]e kon+94    ,da> nu blijkba> 
ge5 enkele bij de afs*uwelijke daad van 
e5  regelre*t5 en blo$ig5 kon+smoord op 
zi* wil nem51 tra*t5 ze 9  die om/&igh$5
 wanne] het voor de go$e orde en d5     

voorspo$ d]  republiek noodzakelijk is  
e5 kon+9 te do5 omkom51 aan di5 dood  d5
 s*ijn te gev5 van e5 natuurlijk5 dood2 
ze v]deel5 de misdaad  tot 9 het        
one9dige ond] elka>1 zoodat ze anoniem  
wordt4    ,ze pakk5 dan de vreemde kon+9
 9 om d5 te*nis*5 t]m d]  ymk]s te      
gebruik51 wat b$uidt1 dat ze ha> totaal 
omwikkel5 met  hunne ontelb>e1          
sam5ge/r5gelde li*am54 ,aldus vorm5 ze  
e5 soort  van lev5de gevang5is1 wa>9 de 
gevang5e zi* niet me] kan beweg51  en   
zoo noodig h\d5 ze dat vi] en tw9tig uur
 vol1 totdat ze /]ft  van hong] ( /ikt4 
,v]s*ijnt 9 zulke oog5blikk5 de wettige 
kon+9 en s*ijnt ze1 e5  m$$+/]          
bespeur5de1 g5eigd ha> aan te vall51 dan
 op55 zi* de  bewegelijke mur5 d]       
gevang5is onmiddellijk voor ha>4 ,de    
bij5 vorm5  e5 kr+ rondom de beide      
vij&9n51 en zond] er aan deel te nem5   
won5 ze als oplett5de ma> onp>tijdige   
toes*\w/]s d5  zond]l+5 /rijd bij2 want 
enkel e5e mo$] mag h>5 angel ri*t5  teg5
 e5e mo$]1 alle5 zij die me] dan e5     

millio5 lev5s 9 zi*  bevat1 s*ijnt het  
re*t te hebb5 door e5 enkel5 /eek duiz5d
 dood5  te mak54    ,ma> indi5 het      
vij&elijk treff5 lang5 tijd zond] gevolg
 blijft1  indi5 de beide kromme angels  
langs de zw>e h>nass5 afglijd5 zond]    
iets uit te ri*t51 dan wordt die kon+91 
die aan/alt5 maakt te  ontvlu*t51 de    
wettige zoo go$ als de vreemde1 beet    
gepakt1  teg5geh\d5 en omgev5 door de   
trill5de gevang5is tot ze we]  neig+    
toont d5 /rijd te h]vatt54 't ,is niet  
me] dan billijk er  bij te voeg51 dat m5
 bij de talrijke erv>+5 te dez5 opzi*te 
opg$aan1 bijna altijd de wettige kon+9  
heeft zi5 ov]w9n51 't zij  deze doordat 
ze zi* ?uis voelt en te midd5 d] h>51   
me] mo$ en  kamplu/ bezit dan de &]e1 't
 zij de bij51 zoo ze al onp>tijdig  zijn
 bij d5 aanvang van d5 /rijd1 het niet  
geheel en al zijn 9 de  wijze van       
ink]k]+ d] beide m$$+/]s2 want hunne    
mo$] s*ijnt  da> we9ig ond] te lijd5 te 
hebb51 t]wijl de vreemde er zi*tba>     
gekneusd en afgemat uit te voors*ijn    

komt4          ,,xxv4      ,e5          
gemakkelijke proefnem+ toont bet] dan   
iets &]s aan1 dat de  bij5 hunne kon+9  
h]k5n5 en e5 w>e gehe*!id voor ha>      
koe/]54 ,neem de kon+9 weg uit e5       
bij5korf en weldra zult ge alle         
v]s*ijnsel5 van ang/ en v]slag5heid     
kunn5 wa>nem51 die ik 9  e5 vorig       
ho(d/uk bes*rev5 heb4 ,br5g na enkele   
ur5 dezelfde  kon+9 t]ug en al h>e      
do*t]s zull5 ha> tegemoet kom5 en ha>   
hon+ aanbi$54 ,e5ige /ell5 zi* langs ha>
 weg op 9 rij51  &]5 vorm5 met het ho(d 
na> b5$5 en het ond]lijf 9 de hoogte    
groote1 onbeweeglijke1 ma> klankgev5de  
half-cirkels rondom ha>1 aldus          
ongetwijfeld d5 vreugdezang ov] h>e     
w$]kom/ z+5d en door deze  ple*tigheid  
hun e]bi$ ( hun ov]groot geluk te k5n5  
gev5d4    ,me5t e*t] niet h5 te kunn5   
b$rieg5 door voor de wettige kon+9  e5  
vreemde mo$] 9 de plaats te gev54       
,nauwelijks heeft ze e5ige  s*r$5 9 d5  
korf g$aan ( de v]ontwa>digde w]kbij5   
kom5 van  alle kant5 toe/room54         

,onmiddellijk wordt ze gegrep51         
+ewikkeld en  va/geh\d5 9 die           
vreeselijke bewegelijke gevang5is1 welk]
 mur5  door ge/adige afloss+ tot aan ha>
 dood zull5 blijv5 be/aan1 want  9 dit  
bijzond] geval zal ze ma> zeld5 er lev5d
 uitkom54    ,da>om blijft e5 d] groot/e
 moeielijkh$5 van de bij5teelt het      
inbr5g5 en v]vang5 d] kon+9n54 't ,is   
m]kwa>dig om te zi5 tot  hoeveel        
diplomatie en +ewikkelde li/5 de m5s*   
zijn toevlu*t moet  nem5 om zijn w5s*   
door te zett5 en deze kle9e insect5 met 
al hun  doorzi*t ma> ook onv]&]lijk go$ 
v]tr\w51 om d5 tu9 te  leid51 die met e5
 a&o5lijk5 mo$ de mee/ onv]wa*te        
gebeurt5iss5 aanva>d51 en er            
kla>blijkelijk enkel e5 nieuwe ma>      
onontkoomb>e gril van de natuur 9 zi54  
,9 't kort1 bij al deze diplomatie en de
 wanhopige wanorde1 die deze  gewaagde  
li/5 mee/al met zi* br5g51 rek5t de m5s*
 bijna  empiris* op d5 bewond]5swa>dig5 
praktis*5 z9 d] bij51 op d5             
onuitputtelijk5 s*at hunn] wond]b>e     

wett5 en gewoont51 op hun z9  voor orde1
 vr$e en het op5ba> welzijn1 op hun tr\w
 aan de toekom/1  op de belangeloo%eid  
en degelijkheid van hun k>akt] en vooral
 op hun  volh>d5de pli*tsbetra*t+1 die  
door niets s*ijnt te word5  uitgeput4   
,ma> de nad]e bijzond]h$5 van dit optr$5
 behoor5 bij  e5 v]h&el+ ov] de         
eig5lijke gezegde bij5teelt en z\d5 ons 
hi] te v] vo]5 #a4      #a ,gewoonlijk  
br5gt m5 de kon+9 9 e5 korf door ha> op 
te  sluit5 9 e5 kooi van ijz]draad1 die 
m5 tuss*5 twee rat5 ophangt4  ,de kooi  
is voorzi5 van e5 deur van 0 en hon+1   
die door de  w]kbij5 wordt opgeget5 als 
hun toorn voorbij is1 wa>door ze de     
gevang5e bevrijd51 die dikwijls zond]   
onwil wordt ontvang54 ,de he]  ,s4      
,simm9s1 direkteur van het groote       
bij5p>k te ,rott+deau1 heeft  onlangs e5
 &]e1 hoog/ e5v\dige mani] uitgevond51  
welke bijna  altijd slaagt en re$s +ang 
v9dt bij alle ymk]s1 die wa>lijk        
belang/ell5 9 hun vak4 ,de groote       
moeielijkheid bij het invo]5 is         

gewoonlijk de h\d+ d] kon+94 ,ze is ha> 
ho(d kwijt1 wil vlu*t5  ( zi* v]b]g51   
g$raagt zi* als e5 indr+/]1 en wekt     
da>door  v]mo$5s1 die al spo$ig door het
 ond]zoek d] w]kbij5 beve/igd  word54   
,de he] ,simm9s h\dt e]/ de bewu/e kon+9
 geheel  afgezond]d en laat ha> e5 half 
uur va/54 ,v]volg5s li*t hij e5  hoekje 
van de b9n5-b$ekk+ van d5 v]weesd5 korf 
op en zet de  kon+9 bov5 op e5 d] rat54 
,na ha> voorafga& isolem5t1 dat ze  heel
 akelig heeft gevond51 is ze blij we]   
ond] bij5 te zijn1 en  uitgehong]d      
zijnde1 neemt ze gretig de spijz5 aan1  
die m5 ha>  aanbi$t4 ,door deze kalmte  
om d5 tu9 geleid1 do5 de w]kbij5 ge5    
ond]zoek en h\d5 het er wa>s*ijnlijk    
voor1 dat hun kon+9 is  t]uggekom51 die 
ze met vreugde we] opnem54 ,uit deze    
erv>+ s*ijnt  op te mak51 dat zij1 9    
/rijd met de me5+ van ,hub] en alle     
wa>nem]s1 hunne kon+9 niet h]k5n54--,hoe
 dit ook zij1 de beide  ev5ze]          
aannemelijke v]kl>+5 toon5 we] e5s te   
me]--hoewel de  wa>heid miss*i5 geleg5  

is 9 e5 d]de ons nog niet bek5de        
v]kl>+--hoe +ewikkeld en hoe dui/] de   
psy*ologie d] bij5 nog  is4 ,en uit     
deze1 zo[el als uit alle &]e lev5svrag51
 is ma> ne  conclusie te trekk51 en wel 
deze1 dat 9 afwa*t+ van bet]1           
nieuwsgi]igheid ons moet blijv5 beziel54
          ,,xxvi4      ,wat nu de       
p]soonlijke gehe*!id betreft wa>ov] we  
sprak51 en om  da>m$e nu af te rek553 al
 is de wa>s*ijnlijkheid groot1 dat ze   
be/aat1 ev5 zek] is het dat ze kort is  
van geheug54 ,indi5 ge na  v]loop van   
e5ig5 tijd e5 v]bann5 kon+9 9 ha>       
wa>digheid wilt  h]/ell51 dan zal ze op 
zulk e5e wijze word5 ontvang5 door h>e  
v]bitt]de k9d]51 dat ge u zult moet5    
haa/5 ha> te ontrukk5 aan  de doodelijke
 ink]k]+1 de /raf van onbek5de kon+9n54 
,de r$5  da>van is1 dat ze tijd hebb5   
gehad om e5 ti5tal v]blijv5 van  w]kbij5
 9 kon9klijke cell5 te v]&]51 en dat de 
toekom/ van  het ras vol/rekt ge5 geva> 
me] loopt4 ,m5 ziet dus ook ze] dikwijls
  de ond]dan5 e5] maagdelijke kon+91    

wanne] deze de geva>lijke  ple*tigheid  
van de p>+suitvlu*t volbr5gt1 d]mate    
beang/ ha>  te v]liez51 dat all5 ha>    
v]gezell5 op dez5 tragis*5 en v]r5      
ond]zoek+/o*t na> de liefde1 wat ze     
nimm] do5 indi5 m5 heeft  zorg g$rag5   
hun e5 /ukje raat met e5ige cell5 jong  
bro$sel te  gev51 wa>9 voor h5 de hoop  
ligt opgeslot51 nieuwe mo$]s te  kweek54
 ,die gehe*!id kan zelfs omslaan 9 wo$e 
en haat1 indi5  hunne vor/9 niet al h>e 
pli*t5 v]vult teg5ov] die soort         
ab/racte godheid1 die wij de maats*appij
 d] toekom/ z\d5 noem5 en  wa>voor zij  
veel me] s*ijn5 te voel5 dan wij4 't ,is
 b4v4  voorgekom51 dat ymk]s om         
v]s*ill5de r$551 de kon+9 belett5  zi*  
bij d5 zw]m te voeg5 door ha> teg5 te   
h\d5 met e5  traliew]k1 wa>door de      
fijne1 li*te w]kbij5 he5vlog5 zond] het 
te  bespeur51 ma> wa> de arme slav9 d]  
liefde1 die aanm]kelijk  zwa>d] en      
corpul5t] is dan h>e do*t]s1 niet       
doorhe5 kon4 ,bij het  e]/e uitvlieg5   
kwam5 de bij51 als ze bespeurd51 dat ze 

h5 niet  gevolgd _h we] na> d5 korf t]ug
 en beknord51 s*udd5 en  mi%&eld5 op    
duidelijk zi*tb>e wijze de ongelukkige  
gevang5e1 die  ze zond] twijfel van     
luiheid bes*uldigd5 ( voor zwak van gee/
  hield54 ,bij d5 twe$5 uitto*t1 als ha>
 onwil dus duidelijk bleek1  nam de     
toorn toe en w]d5 de mi%&el+5 nog erg]4 
,en e9delijk na  d5 d]d5 hield5 ze ha>  
voor onv]bet]lijk tr\weloos teg5ov] ha> 
be/emm+ en de toekom/ van het ras1      
v]oordeeld5 ha> bijna altijd  en bra*t5 
ha> t] dood 9 de kon9klijke gevang5is4  
,,xxvii4      ,zooals m5 ziet1 wordt    
alles aan deze toekom/ ond]ges*ikt      
gemaakt met  e5 s*]pheid van blik1 e5   
e5/emmigheid1 e5 onbuigzaamheid1 e5e    
va>digheid 9 het v]kl>5 d] om/&igh$5 en 
het p>tij trekk5  da>van1 die ons       
v]baasd do5 /aan1 als m5 rek5+ h\dt met 
al het  onv]wa*te1 al het               
bov5natuurlijke1 dat 9 d5 laat/5 tijd   
door onze  inm5g+ onoph\delijk 9 hunne  
won+5 b9n5dr+t4 ,miss*i5 zal  m5 zegg51 
dat ze 9 het laat/ aangehaalde geval al 

e5 heel sle*te  v]kl>+ gev5 van de      
onma*t hunn] kon+9 h5 te volg54 ,z\d5   
wij veel me] doorzi*t hebb51 indi5 e5   
gee/ van e5 &]e orde1  die e5 li*aam tot
 zijn dispositie _h z kolossaal1 dat    
zijne  beweg+5 bijna ev5 onta/ba> z\d5  
zijn als die van e5  natuurv]s*ijnsel1  
er behag5 9 s*epte ons d]gelijke /rikk5 
te  spann58 ,hebb5 wij niet e5ige       
duiz5d5 j>5 noodig gehad om e5  e5igsz9s
 aannemelijke v]kl>+ van d5 bliksem te  
v9d58 ,elk  intellekt is met            
langzaamheid geslag5 als het komt buit5 
zijn altijd  bep]kte sfe]1 en zi*       
geplaat/ ziet teg5ov] gebeurt5iss51     
wa>toe  het niet zelf d5 e]/5 /oot heeft
 gegev54 ,bov5di5 is 't niet e5s  zek] (
 de bij51 indi5 de proef met het        
traliew]k algeme5 w]d en  e5ig5 tijd    
aanhield1 niet z\d5 e9dig5 met begrijp5 
en aan de  bezw>5 z\d5 tegemoet kom54   
,ze hebb5 re$s vele &]e  proefnem+5     
begrep5 en er op de be/ mogelijke wijze 
p>tij van  getrokk51 b4v4 bij die van de
 bewegelijke hon+rat51 ( van de         

secties1 wa>door m5 h5 noodzaakt hunne  
provisie hon+ op te b]g5  9 symmetris*  
op elka> ge/apelde doosjes2 ( ook bij de
 buit5gewone  proef met de kun/rat5     
voorzi5 van cell5-indruk1 wa>bij de     
cell5  enkel zijn aangegev5 door e5 dun 
omtrekje van 02 dadelijk zi5 ze  het nut
 da>van 9 en w]k5 ze zorgvuldig uit1    
zoodat ze zond] v]lies  van mat]iaal (  
arbeid1 volmaakte celletjes da>uit      
vorm54 ,ontdekk5  ze niet 9 al die      
om/&igh$51 die zi* niet voordo5 ond] d5 
vorm  van e5 ( &]5 /rik1 gespann5 door  
e5 soort van boosa>dig5 en  geslep5     
godheid1 de be/e en de e5ige m5s*elijke 
oploss+8 ,om ma>  e5s e5 d]gelijke      
natuurlijke ma> gans* abnormale         
om/&igheid te  noem53 laat er e5 slak ( 
e5 muis 9 d5 korf zijn gekom5 en er t]  
dood gebra*t1 wat do5 ze dan om zi* te  
ontdo5 van het lijk1 dat  weldra de     
atmosfe] z\ v]giftig58 ,als ze het      
onmogelijk kunn5  v]wijd]5 ( /uk mak51  
dan sluit5 ze het me?odis* en h]metis*  
op 9 e5 e*t graf van 0 en maagd5was1 dat

 e5 wond]lijk5 indruk  maakt te midd5 d]
 gewone monum5t5 d] /ad4 ,v]l$5 ja> vond
 ik 9  e5 mijn] bij5korv5 drie zulke    
grav5 aane51 ond]l+ ges*eid5 op  de     
wijze d] cell5 van e5 hon+raat door     
tuss*5s*ott51 wa>door  zoo m9 mogelijk 0
 v]bruikt w]d4 ,de voorzi*tige          
lijkbezorg/]s  hadd5 ze geb\wd op de    
ov]blijfsel5 van drie kle9e             
huisjesslakk51  die e5 k9d b9n5 hun     
kolonie gebra*t _h4 ,als ze met         
huisjesslakk5  te do5 hebb51 v]g5oeg5 ze
 er zi* gewoonlijk mee1 de op5+ d]      
s*elp met 0 te b$ekk54 ,ma> hi] vond5 ze
 het e5v\dig]1 da> de  s*elp5 m9 ( me]  
gebrok5 ( geb>/5 w>51 ze 9 hun geheel te
  begrav51 en om het 9- en uitgaan door 
de poort niet te belemm]51  hadd5 ze 9  
deze h9d]lijke massa e5 zek] aantal     
gal]ij5 wet5 te  mak51 geheel van de    
jui/e afmet+5 niet voor hun li*aam ma>  
voor  dat d] d>r51 die ongeve] tweemaal 
dikk] zijn dan zij4 ,geeft dit  feit1 en
 ook het volg5de1 ons niet het re*t te  
me551 dat ze ook wel  e5maal z\d5 wet5  

te ontcijf]51 wat de r$5 is wa>om de    
kon+9  h5 niet kan volg5 door de        
tralies8 ,ze hebb5 e5 ze] jui/5 blik    
voor afmet+5 en voor de ruimte1 die e5ig
 li*aam noodig heeft om  zi* te beweg54 
,9 de /rek51 wa> de afs*uwelijke        
dood%o(dvl9d]  ti]t1 de ,a*]ontia       
,atropos1 mak5 ze aan d5 +ang van hun   
korf  wass5 pila>tjes1 wa> de na*telijke
 roov] met zijn enorm a*t]lijf  niet    
tuss*5 door kan4          ,,xxviii4     
,ma> g5oeg ov] dit punt2 indi5 ik alle  
voorbeeld5 moe/ aanhal51  z\ ik niet    
uitgepraat rak54 ,om te resume]5 welke  
de rol en de  positie zijn d] kon+91 kan
 m5 zegg51 dat zij het h>t do* tev5s  de
 slav9 is d] /ad1 wi] intellekt ha>     
ov]al omgeeft4 ,zij is de  e5ige        
s\v]e9e1 ma> ook de kon9klijke          
di5/maagd1 de gevang5  s*atbewa>/] d]   
liefde en de v]antwoordelijke           
afgeva>digde  da>van4 ,ha> volk di5t en 
e]bi$igt ha>1 do* v]geet nimm] dat het  
zi* niet ond]w]pt aan ha> p]soon1 ma>   
aan de z5d+1 die ze  v]vult en de lev5s1

 die zij v]teg5woordigt4 ,het z\ moeite 
ko/5  e5 m5s*elijke republiek te v9d51  
wi] ontw]p5 zulk e5  aanm]kelijk deel d]
 w5s*5 onz] planeet v]wez5lijkt51 e5    
democratie1 wa>bij de onafhankelijkheid 
tegelijk]tijd volkom5] en  r$elijk] 01  
en de ond]w]p+ voll$ig] en me] b]$5e]d4 
,ma>  m5 z\ er ev5m9 e5 v9d51 wa>9      
zwa>d]e en me] algeheele (f]s  w]d5     
gebra*t4 ,me5t niet1 dat ik voor deze   
(f]s ev5veel  bewond]+ koe/] als voor   
hun gevolg54 ,ze] zek] w>e het          
w5s*elijk1 dat deze resultat5 met m9d]  
lijd51 m9d]s (f]s  kond5 v]kreg5 word54 
,ma> e5maal dat beg9sel aang5om5--en    
miss*i5 is het noodzakelijk 9 de g$a*te 
die onz5 a>dbol  behe]s*t--is de        
organisatie da>van bewond]5swa>dig4     
,hoeveel ( hoe  we9ig wa>heid er moge   
s*uil5 9 de m5s*elijke opvatt+1 9 d5    
bij5korf wordt het lev5 niet bes*\wd als
 e5 rij m9 ( me]  aang5ame ur51 wa>van  
m5 v]/&ig doet er zoo m9 mogelijk te    
v]donk]5 ( te v]bitt]5 behalve de m9ut5 
die onv]mijdelijk  zijn om het te       

ond]h\d53 do* als e5 groote             
geme5s*appelijke  pli*t teg5ov] e5      
toekom/1 die al ma> v]d] wijkt s$]t d5  
aanvang d] w]eld4 ,i$] doet er af/& van 
de groot/e helft van zijn  geluk en     
zijne re*t54 ,de kon+9 zegt va>wel aan  
't zonli*t1 de  bloemkelk5 en de        
vrijheid1 de w]kbij5 aan de liefde1 aan 
vi] ( vijf  lev5sj>5 en de mo$]weelde4  
,de kon+9 ziet h>e h]s55  g]$uce]d tot  
niets t5 behoeve van de organ5 d]       
voortplant+1 en  de w]kbij5 zi5 deze    
zelfde organ5 af/]v5 t5 bate van hun    
v]/&4 't ,z\ onbillijk zijn te bew]51   
dat de wil 9 't geheel ge5  a&eel heeft 
aan deze (f]s4 ,we hebb5 gezi51 dat elke
 l>ve e5]  w]kbij1 als ze gevo$ en      
gehuisve/ w]d op kon9klijke wijze1 kon+9
  z\ kunn5 word52 en ev5zoo z\ i$]e     
kon9klijke l>ve1 als m5 ha>  vo$sel     
v]&]de en h>e cel v]kle9de1 9 e5 w]kbij 
v]&]d  word54 ,zulk e5e m]kwa>dige keuze
 v9dt dagelijks plaats 9 de g\d5  s*aduw
 van d5 bij5korf4 ,ze is niet de vru*t  
van het toeval2 ma> e5  wij%eid1 wi]    

diepe ern/ en e]lijkheid alle5 de m5s*  
kan  misk5n51 e5 wij%eid1 die altijd    
waakzaam is1 doet ( v]nietigt die       
keuze1 9 v]b& met al wat buit5 de /ad   
zo[el als b9n5 h>e mur5  plaats grijpt4 
,als er zi* plotsel+ e5 ong$a*te m5igte 
bloem5  voordoet1 als de kon+9 oud is ( 
m9d] vru*tba>1 als de bevolk+  zi*      
ophoopt en ge5 ruimte g5oeg heeft1 dan  
zult ge kon9klijke cell5  zi5 ont/aan4  
,deze zelfde cell5 kunn5 we] v]nietigd  
word51 indi5  de oog/ mislukt ( de korf 
wordt v]groot4 ,dikwijls word5 ze 9 wez5
  geh\d5 zoolang de jeugdige kon+9 ha>  
p>+s-vlu*t nog niet (  nog zond] succes 
heeft volbra*t1 om v]nietigd te word5   
zoodra ze 9  d5 korf t]ugke]t met het   
onb$riegelijk teek5 h>] bevru*t+ als  e5
 trophee a*t] zi* aan4    ,wa> is nu    
deze wij%eid te v9d51 die aldus h$5 en  
toekom/ 9 de  weegs*aal legt en voor    
welke het nog niet zi*tb>e zwa>d] weegt 
dan  al wat m5 aans*\wt8 ,wa> zetelt die
 anonyme voorzi*tigheid1 die  v]w]pt en 
v]kie/1 v]heft en v]n$]t1 die van       

zoovele w]kbij5  ev5veel kon+9n5 z\     
kunn5 mak5 en van zoovele mo$]s e5 volk 
van maagd5 vormt8 ,eld]s hebb5 we       
gezegd1 dat ze te v9d5 is 9 d5  gee/ van
 d5 bij5korf2 ma> wa> hebb5 we dan di5  
gee/ van d5  korf te zoek51 zoo niet 9  
de v]e5ig+ d] w]kbij58 ,om er zi*  van  
te ov]tuig51 dat hij da> ?uis behoort1 0
 het miss*i5 niet  noodig gewee/ zoo    
nauwkeurig de gewoont5 d] kon9klijke    
republiek na  te gaan4 ,het w>e voldo5de
 gewee/1 ev5 als ,duj>d91 ,br&t1 ,gir>d1
  ,vogel en &]e insect5k5n]s g$aan      
hebb51 het kle9e1 onoogelijke  kopje vol
 zorg5 van de maagdelijke w]kbij ond]   
het microscoop te  plaats5 naa/ d5      
e5igsz9s leeg5 s*$el d] kon+9 en d5     
pra*tig5 kop van e5 d>1 wa>9 zes5tw9tig 
duiz5d oog5  s*itt]54 ,we hadd5 dan     
kunn5 zi51 dat 9 dat kle9e kopje de     
kronkel+5 van de groot/e en volmaak/e   
h]s55 van d5 gans*5  bij5korf opgeslot5 
ligg54 't ,zijn zelfs na die van d5     
m5s*1 9 e5  &]e orde en met v]s*ill5de  
organisatie1 de s*oon/e1  +ewikkeld/e1  

te$]/e en volmaakt/e h]s551 die 9 de    
natuur  voorkom5#a4    ,ook hi]1 zoo go$
 als ov]al eld]s 9 de ons bek5de w]eld1 
is het  gezag1 de w>e kra*t1 de wij%eid 
en de zegepraal da> te v9d51 wa>  de    
h]s55 zijn4 ,ook hi] is het e5 bijna    
onzi*tba> atoom van deze  geheimz9nige  
/(1 dat de mat]ie aan zi* ond]w]pt en   
organise]t en  dat zi* e5 duurzame en   
zegevi]5de plaats weet te s*epp5 te     
midd5  van de enorme en in]te ma*t5 van 
dood en niet-zijn4      #a ,de h]s55 d] 
bij5 vorm5 na> de b]ek5+ van ,duj>d9 het
  #agd/e deel van het totale gewi*t van 
't insect2 die van de mi]5 het  #bif/e4 
,da>5teg5 zijn de p$uncidi c]ebri 7e5   
bundel  z5uw-vezel571 die zi* s*ijn5 te 
ontwikkel5 na> ev5r$igheid d]  ov]w9n+5 
van het intellekt ov] het in/9kt1 van   
m9d] beteek5is  bij de bij dan bij de   
mi]4 ,da> het e5 teg5 het &] opweegt1   
s*ijnt m5 uit deze b]ek5+5 te kunn5     
opmak51 7als m5 ma> niet  v]geet dat het
 voor e5 deel sle*ts e5 hypo!se is1 en  
als m5  rek5+ h\dt met de onbek5dheid d]

 mat]ie17 dat de intellektueele         
beteek5is d] mi]5 en die d] bij5 ongeve]
 gelijk moet zijn4          ,,xxix4     
,laat ons nu t]ugke]5 tot onze bij51 die
 will5 gaan zw]m5 en niet  hebb5 gewa*t 
op het e9de onz] ov]pe9z+5 om het teek5 
van  v]trek te gev54 ,op het oog5blik1  
dat dit gegev5 wordt1 z\ m5  kunn5 me551
 dat alle poort5 d] /ad precies te      
gelijk door e5  plotsel+5 en onv]/&ig5  
duw w]d5 geop5d1 en de zw>te massa  komt
 er uit ( liev] borrelt er uit op1 al   
na> het aantal op5+51  9 e5 dubbel51    
driev\dig5 ( vi]v\dig5 /raal1 e]/ re*t1 
trill5d1 gespann51 onafgebrok51 ma> 9 de
 ruimte dadelijk  uite5vloei5d en zi*   
uitbreid5d tot e5 gonz5d net1 gewev5 uit
  hond]d duiz5d5 van z5uwa*tig trill5de1
 doors*ijn5de  vleugeltjes4 ,g$ur5de    
enkele m9ut5 zweeft dat net aldus bov5  
d5  bij5korf ond] e5 wond]ba> g]uis*1   
als( het doors*ijn5de zijde  w>e1 door  
duiz5d5 en duiz5d5 gelectrise]de v+]5   
onoph\delijk  ges*eurd en we]           
aane5gehe*t4 ,het golft op en ne]1      

a>zelt nog en  trilt als e5 fee/-slui]  
door onzi*tb>e h&5 t5 hemel gehev51  wa>
 't is als( ze hem sam5v\w5 en we]      
ontplooi5 van af de bloem5  tot aan het 
azuur1 9 afwa*t+ van de aankom/ ( 't    
v]trek van e5  v]hev5 p]soonlijkheid4   
,e9delijk slaat n d] kant5 ne]1 e5  &]e 
wordt opgehev51 de vi] zonnige hoek5 van
 d5 bl9k5d5 mantel  word5 bije5gevoegd1 
en gelijk n di] met v]/& b$eelde        
tafellak5s#a1 die 9 de feensprookjes    
door de lu*t vlieg5 om e5 (  &]5 w5s* te
 v]vull51 ri*t hij zi*1 t5 e9de op nieuw
 de  gewijde v]teg5woordig/] van de     
toekom/ te omgev51 9 zijn geheel  en    
re$s we] saamgev\w5 na> de l9de1 d5     
p]eboom ( d5 wilg1  wa>op de kon+9 zi*  
zoo jui/ heeft ne]gelat51 als e5 g\d5   
spijk]1 wa>aan hij n voor n zijn        
muzikale golv+5 beve/igt en  wa> hij    
zijn pa>lkleurige /(1 v]li*t door die   
tallooze  vleugeltjes1 om he5 rolt4     
,e9delijk tre$ w$] /ilte 92 al dat rumo]
 en die vreeselijke  slui]1 die s*e5    
gemaakt van l\t] b$reig+51 l\t] wo$e1   

die  oorv]doov5de g\d5 hagel1 die1 ma>  
/e$s da> bov5 blijv5de  hang51          
onoph\delijk we]klonk ov] alle voorw]p5 
9 de rondte1 dat  alles wordt e5        
oog5blik lat] omgezet 9 e5 groot5 tros1 
ons*adelijk en vre$zaam hang5d aan e5   
boomtak en gevormd door  duiz5d5 lev5de 
ma> onbewegelijke besjes1 die g$uldig de
 t]ugkom/  afwa*t5 van de v]k5n]s1 welke
 er op uit zijn om e5 toevlu*tsoord  te 
zoek54      #a ,wa>s*ijnlijk e5 toespel+
 op het ,tafeltje dek u4 ,,v]t4         
,,xxx4      ,dit is de e]/e plei/]plaats
 van d5 zw]m1 die de primaire zw]m      
wordt g5oemd1 aan welks spits zi* nog   
altijd de oude kon+9 bev9dt4            
,gewoonlijk zet hij zi* ne] op e5 boom (
 /ruik 9 de onmiddellijke  nabijheid van
 d5 korf1 want de kon+91 die zi* bezwa>d
 voelt door  h>e ei]5 en het dagli*t    
niet we] heeft aans*\wd s$]t h>e  p>+ ( 
s$]t het zw]m5 van het vorig ja>1 durft 
zi* nog niet 9  de ruimte te wag5 en    
s*ijnt het gebruik h>] vleugels v]lor5  
te  hebb54    ,de ymk] wa*t tot de massa

 e5 di*te klomp is geword51 en dan gaat 
hij1 met e5 groot5 /rooho$ op 7want de  
kalm/e bij trekt zond] feil  h>5 angel1 
wanne] ze 9 de h>5 v]w>d raakt1 wa> ze  
me5t 9 e5  val gevang5 te zijn7 ma>     
zond] mask] en zond] slui] als hij e5ige
  erv>+ heeft1 en nadat hij zijne bloote
 arm5 tot aan d5 elleboog 9  k\d wat]   
heeft g$ompeld1 aan het ov]br5g5 van d5 
zw]m1 door d5  tak1 die dez5 draagt1    
fl9k te s*udd5 bov5 e5 omgeke]d5 korf4  
,zwa> valt de tros er 9 ne]1 als e5     
rijpe vru*t4 ,( wel als de tak  te /]k  
is1 s*ept hij met e5 lepel wat van d5   
hoop af en v]spreidt  die lepels vol    
lev5d go$je wa> hij wil1 precies als(   
het kor5 04  ,hij heeft niets te vreez5 
van de bij51 die om hem he5 gonz5 en 9  
m5igte zijn h&5 en gezi*t b$ekk54 ,hij  
lui/]t na> hun  vreugdezang1 die 9 't   
geheel niet lijkt op het li$ van hunn5  
toorn4  ,hij behoeft niet te du*t51 dat 
de zw]m zi* zal v]deel51 boos  word5 (  
ontvlu*t54 ,ik zeide het re$s1 op di5   
dag zijn de  geheimz9nige arbeid/]s     

bezield met e5 gee/ van fee/elijkheid en
  go$ v]tr\w51 die door niets wordt     
v]/oord4 ,ze hebb5 zi*  losgemaakt van  
de go$]51 die zij te v]d$ig5 hadd5 en   
k5n5 hun  vij&5 niet me]4 ,ze zijn      
ons*adelijk kra*t5s dat gevoel van      
geluk1  en ze zijn gelukkig zond] dat we
 wet5 wa>om3 ze v]vull5 de wet4  ,alle  
wez5s k5n5 zulke oog5blikk5 van bl9d    
geluk1 die de natuur  voor h5 heeft     
weggelegd1 als ze ha> doel wil b]eik54  
,lat5 we er  niet v]baasd ov] zijn1 dat 
de bij5 er zi* door lat5 beet nem52 wij 
zelv51 die ha> nu re$s zoo vele eeuw5   
wa>nem5 met behulp van  h]s551 welke    
veel volmaakt] zijn dan de hunne1 wij   
zijn er ook nog  dupe van en wet5 nog   
altijd niet ( ze welwill5d1 onv]s*illig 
(  laagh>tig wre$ is4    ,de zw]m blijft
 wa> de kon+9 is ne]gevall51 en al 0 ze 
alle5 9  d5 korf gevall51 dan z\d5 to*  
alle bij51 zoodra ze h>e  aanwezigheid  
opm]kt51 zi* 9 lange zw>te rij5 na> de  
mo$]lijke  v]blijfplaats begev52 t]wijl 
de mee/5 da> haa/ mee mak51 blijv5  er  

e5 massa &]e e5 oog5blik voor d5 +ang d]
 onbek5de poort5  /aan en vorm5 da> 9   
/atige vreugde e5 kr+1 zooals zij gewoon
  zijn bij alle blijde gebeurt5iss5 te  
do54 ,zij slaan d5 r(fel  zegg5 de bo]54
 ,onmiddellijk wordt het niet v]wa*te   
toevlu*tsoord  aanva>d en 9 zijn m9/e   
s*uilhoek5 doorzo*t2 zijn plaats 9 d5   
bij5/&1 zijn vorm en kleur word5 v]k5d  
en 9 duiz5d5  voorzi*tige en tr\we      
geheug5tjes weggelegd4 ,de k5m]k5de     
punt5 van  de omgev+ word5 met zorg     
opg5om51 de nieuwe /ad is ge/i*t en  h>e
 plaats opgeteek5d 9 d5 gee/ en het h>t 
van al h>e bewon]s2  m5 hoort b9n5 h>e  
mur5 d5 liefde-zang van de kon9klijke   
pres5tie  we]kl9k5 en de arbeid beg9t4  
,,xxxi4      ,indi5 de m5s* hem niet    
opvangt1 e9digt de ges*i$5is van d5 zw]m
  hi] niet4 ,hij blijft aan d5 boom     
hang5 tot aan de t]ugkom/ d]  w]kbij51  
die di5/ do5 als gevleugelde v]k5n]s (  
kw>ti]mee/]s en die zi* dadelijk bij het
 beg9 van het zw]m5 9  alle ri*t+5 hebb5
 v]spreid om e5 woonplaats op te zoek54 

,e5  voor e5 kom5 ze t]ug en gev5 v]slag
 van hunne z5d+1 en da> het  ons        
onmogelijk is de g$a*t5 d] bij5 te      
doorgrond51 moet5 we het  s*\wspel1 dat 
we bijwon51 wel op m5s*elijke wijze     
v]kl>54  ,wa>s*ijnlijk dan lui/]t m5    
a&a*tig na> hun v]slag4  ,kla>blijkelijk
 hemelt de e5 e5 holl5 boom op1 e5 &]   
roemt de  voortreffelijkheid van e5     
spleet 9 e5 oud5 muur1 e5 holte 9 e5    
grot ( e5 v]lat5 kuil4 't ,komt dikwijls
 voor1 dat de v]gad]+ tot  d5 volg5d5   
morg5 ov]weegt en besluiteloos blijft4  
,e9delijk e*t]  is de keuze g$aan en de 
ov]e5kom/ geslot54 ,op e5 gegev5        
oog5blik raakt de heele tros 9 beweg+1  
wriemelt doore51 maakt zi*  los van     
elka>1 v]/rooit zi* en de trill5de wolk 
ri*t zi* met e5  on/uimige en onge/oorde
 vlu*t1 die ditmaal ge5 h9d]pal5 me]    
k5t1 ov] hegg51 kor5veld51 vlasakk]s1   
hooimijt51 vijv]s1 dorp5  en rivi]5 he51
 9 re*te lijn na> e5 va/ en altijd v]   
v]wijd]d  doel4 ,zeld5 kan de m5s* h5   
bij dez5 twe$5 uitto*t volg54 ,ze  ke]5 

t]ug tot de natuur en wij rak5 het spoor
 van hunne v]d]e  lotgevall5 bij/]4     
,,d]de ,,boek4          ,,de ,,/i*t+    
,,d] ,,/ad4      ,i4      ,laat ons     
liev] e5s zi5 wat de zw]m1 di5 de ymk] 9
 d5 korf heeft  opgevang51 da>9 uitvo]t4
 ,en lat5 we dan all]e]/ e5 g$a*te      
wijd5 aan het (f]1 dat er gebra*t is    
door de vijftig duiz5d  maagd51 die na> 
het woord van ,rons>d e5 te$] h>t 9 e5  
kle9  li*aam omdrag51 en nogmaals d5 mo$
 bewond]51 die er toe v]eis*t  wordt om 
e5 nieuw lev5 te beg9n5 9 de woe/ijn1   
wa>9 ze zijn  ne]gevall54 ,ze v]get5 dus
 de weeld]ige1 pra*tige /ad1 wa>9 ze    
gebor5 zijn1 wa> het lev5 zoo veilig    
voor h5 0 en zoo pra*tig  g]egeld1 wa>  
het sap van alle bloem51 die e5 h]9n]+  
bew>5 van  de zon1 h5 kon do5 la*5 om de
 dreigem5t5 des w9t]s4 ,ze hebb5 er     
duiz5d5 en duiz5d5 kle9tjes slap5d 9 hun
 wieg a*t]gelat51 die  ze niet zull5    
we]zi54 ,behalve d5 enorm5 voorraad aan 
01 voorwas  en /uifmeel1 die door h5 0  
bije5gebra*t1 hebb5 ze me] dan          

hond]dtw9tig pond hon+ 9 d5 /eek gelat51
 dat wil zegg5 twaalf  maal het gewi*t  
van het gans*e volkje1 bijna zes hond]d 
duiz5d maal  het gewi*t van i$]e bij1   
wat voor d5 m5s* z\ gelijk/aan met twee 
en ve]tig duiz5d vat5 lev5smiddel51 e5  
gans*e vloot van groote  va>tuig5 belad5
 met ko/ba>d] en volmaakt] spijz5 dan   
alle1 die  wij k5n52 want de hon+ is    
voor de bij5 e5 soort van vloeiba>      
lev51 e5 soort van *yl1 die onmiddellijk
 en bijna zond] v]lies  wordt           
geassimile]d4    ,hi] 9 de nieuwe won+  
v9d5 ze niets1 ge5 druppel honig1 ge5   
enkele wa/afel1 ge5 k5m]k5d teek51 ge5  
/eunpunt4 ,e5  troo/elooze naak!id als  
van e5 geweldig geb\w met niets dan e5  
dak  en mur54 ,de ronde1 gladde w&5 h\d5
 niets dan s*aduw 9 zi*  beslot5 en     
da>bov5 welft zi* de mon/]a*tige koepel 
ov] het  l$ig4 ,do* de bij k5t ge5 ijdel
 geklaag1 9 i$] geval blijft ze er  niet
 bij /il/aan4 ,ha> ijv]1 wel v]re van te
 word5 uitg$o(d door  e5 beproev+1 die  
i$] &] wez5 d5 mo$ z\ do5 v]liez51 is   

groot] dan ooit4 ,nauwelijks is de korf 
opg]i*t en op zijn plaats  gezet1       
nauwelijks beg9t de wanorde door di5    
geweldig5 val v]oorzaakt  e5igsz9s te   
bekom51 ( m5 ziet 9 de v]w>de m5igte e5 
duidelijk  afges*eid5 en geheel         
onv]wa*te indeel+ tot /& kom51 ,het     
groot/e deel d] bij5 beg9t als e5 leg]1 
dat aan e5 duidelijk  ge=mule]d bevel   
gehoorzaamt1 9 di*te rij5 langs de      
v]tikale  w&5 te klimm54 ,tot aan d5    
koepel g5ad]d klamp5 de e]/  aangekom55 
zi* met de nagels hunn] voorpoot5 da>aan
 va/2 zij1 die  da>na kom51 hak5 zi* va/
 aam de e]/5 en zoo voort1 totdat er    
lange ket55 gevormd zijn1 die als brug  
di55 voor de aldoor ma>  op/ijg5de      
m5igte4    ,langzam]h& als deze ket5s   
tot 9 het one9dige zijn v]me]d]d1       
v]/]kt en 9 elka> va/gemaakt1 word5 ze  
tot guirl&es1 die op  hunne beurt ond]  
het onafgebrok5 opklimm5 van ontelb>e   
bij5 9 e5  dik en driehoekig gordijn    
v]&]51 ( veele] 9 e5 soort van  /evig51 
omgeke]d5 kegel1 wa>van de punt aan d5  

top van d5 koepel  is va/gehe*t en welks
 basis al bre$] word5d afdaalt tot op de
 helft  ( twee d]de van de totale hoogte
 van d5 korf4 ,en dan1 als de laat/e    
bij die zi* door e5 inw5dige /em g]oep5 
voelt deel uit te mak5  van dez5 greep1 
het gordijn heeft b]eikt1 dat da> hangt 
9 de  dui/]nis1 komt er e5 e9de aan het 
opklimm52 langzam]h& komt alle  beweg+ 9
 d5 koepel tot ru/1 en de zond]l+e      
omgeke]de kegel  wa*t ur5 lang1 ond] e5 
/ilte1 die m5 voor gewijd z\ kunn5 h\d5 
en 9 e5 onbewegelijkheid1 die ons vrees 
z\ kunn5 aanjag51 op het  wond] van de  
04    ,de re/ d] bij51 dat wil zegg5    
alle die ond] 9 d5 korf zijn  geblev51  
zijn1 zond] zi* te bekomm]5 om de vorm+ 
van het  wond]ba> gordijn1 tuss*5 welks 
plooi5 e5 he]lijke gave zal  ne]dal51   
ond]wijl bezig met ond]zoek5 van het    
geb\w1 en slaan de  h& aan all5         
noodzakelijk5 arbeid4    ,de grond wordt
 zorgvuldig geveegd en alle v]gane      
blad]51 alle takjes1  alle z&korreltjes 
word5 n voor n v]wijd]d2 want de        

z9delijkheid d] bij5 gr5/ aan e5e manie1
 en als 9 het h>tje van  d5 w9t] de     
/r5ge k\ h5 belet te volbr5g5 wat ond]  
bij5k5n]s  hun z9delijkheids-vlu*t      
g5oemd wordt1 dan /]v5 ze 9 massa als   
sla*t(f]s van hevige +ew&sziekt51 liev] 
dan d5 korf te  bevuil54 ,alle5 de d>r5 
zijn onv]bet]lijk onv]s*illig1 en       
b$ekk5 s*aamteloos de rat5 die zij      
bezoek5 met vuil1 zoodat de  w]kbij5    
v]pli*t zijn onoph\delijk a*t] h5 aan   
s*oon te mak54    ,na d5 s*oonmaak      
beg9n5 de bij5 van dezelfde pr(ane      
groep1 die zi*  niet bemoeit met d5     
kegel1 welke da> 9 e5 soort van extase  
hangt1  zorgvuldig d5 b9n5/5 omtrek d]  
geme5s*appelijke won+ te  di*t54 ,dan   
moet5 alle splet5 de revue passe]5 en   
word5 gevuld en  be/rek5 met voorwas1 en
 dan beg9t het v]niss5 d] w&5 van bov5  
tot b5$54 ,er wordt e5 wa*t geplaat/ bij
 d5 +ang1 en weldra gaan  e5 zek] aantal
 w]kbij5 na> de veld51 om belad5 met    
hon+sap en  /uifmeel t]ug te ke]54      
,,ii4      ,vr we de plooi5 opheff5 van 

het geheimz9nig gordijn 9 welks         
bes*utt+ de fondam5t5 word5 gelegd van  
de eig5lijke won+1  will5 we tra*t5 er  
ons rek5s*ap van te gev51 hoeveel v]/&  
ons  volk van uitgewek55 zal moet5      
ontplooi51 welk e5 jui/heid van  blik1  
wat al b]ek5+5 en hoeveel nijv]heid er  
van h5 word5  v]eis*t1 om zi* dit oord  
toe te eig551 om 9 het l$ig de plann5   
te s*ets5 van de /ad1 er logis* de      
plaats 9 aan te gev5 van de  geb\w51 die
 zoo zu9ig mogelijk en zoo snel mogelijk
 moet5 geb\wd  word51 want de kon+9     
heeft haa/ met het ei]5 legg51 en       
v]spreidt ze re$s ov] d5 grond4         
,bov5di5 moet5 ze 9 dez5 doolh( van     
geb\w51 die nog sle*ts 9 de  v]beeld+   
be/aan en wi] vorm noodw5dig ongewoon   
is1 lett5 op de  wett5 van lu*tv]v]s*+1 
duurzaamheid en /evigheid2 v]d] moet5   
ze het we]/&sv]mog5 d] 0 zo[el als de   
natuur d]  lev5smiddel51 die moet5 word5
 opg$aan1 de gemakkelijke               
toegankelijkheid1 de gewoont5 d]        
s\v]e9e1 de v]deel+ d]  entrepots1      

huiz51 /rat5 en /eg5 7die 9 zek]5 z9    
re$s  va//aat1 omdat ze organis* de be/e
 is17 en nog v]s*eid5e &]e  problem51 te
 veel om op te noem51 9 aanm]k+ nem54   
,de vorm d] korv51 die de m5s* d5 bij5  
aanbi$t1 is uit]/  v]s*ill5d1 van af d5 
holl5 boom ( d5 langw]pig /e55 pot1 die 
nog 9 ,afrika en ,azi 9 gebruik is1 tot 
d5 klassiek5 /rooi5 korf1  di5 m5 tuss*5
 e5 groep zonnebloem51 phlox5 en malv51 
ond] de  v5/]s ( 9 d5 moe/u9 van de     
mee/e onz] bo]d]ij5 ziet /aan1  en v]d] 
tot aan de =meele ma*9es van het        
teg5woordig  mobiel/elsel1 wa>9 somtijds
 me] dan hond]dvijftig kilogramm5  hon+ 
zijn opgehoopt 9 drie ( vi] v]diep+5 van
 bov5 elk&]  geplaat/e hon+tafels1      
omgev5 door e5 ka/je ( trommel1 wa>door 
m5 ze er uit kan nem51 ze hante]51 d5   
oog/ er uit v]wijd]5 door  de           
middelpuntvli$5de kra*t met behulp van  
e5 rad]w]k1 en ze we]  op hun plaats    
zett51 precies als e5 boek 9 e5 go$     
geord5de  biblio!ek4    ,e5 gril des    
m5s*5 ( de nijv]heid br5gt op zek]5 dag 

d5  volgzam5 zw]m 9 de e5e ( &]e soort  
dez] v]bij/]5de  won+54 ,aan de kle9e   
bij dan de taak zi* da> op ha> plaats te
  v9d51 zi* te orinte]51 plann5 te      
wijzig5 die de ma*t d] d+5  om zoo te   
zegg5 onv]&]lijk maakte1 9 deze ongewone
 ruimte de  plaats+ va/ te /ell5 van de 
w9t]magazijn51 die moet5 blijv5  b9n5   
het b]eik van de w>mte-zone welke door  
het half v]do(de  volkje wordt          
ontwikkeld2 aan ha> de taak te ov]zi5 op
 welk punt de  rat5 van het bro$sel     
moet5 kom51 wi] plaats+ op /raffe van   
onheil bijna onv]&]lijk dezelfde moet   
zijn1 no* te hoog1 no* te  laag1 no* te 
di*t bij1 no* te v] van de deur4 ,ze    
komt b4v4 uit d5  /am van e5 omgevall5  
boom1 die enkel n lange1 horizontale1   
nauwe en  ine5g$rong5 gal]ij uitmaakte1 
en hi] bev9dt ze zi* 9 e5 geb\w  zoo    
hoog als e5 tor5 en welks dak zi* 9 de  
dui/]nis v]lie/4 ,(  wel om nog bet]    
door te dr+5 tot h>e 't mee/ voorkom5de 
v]baz+1 s$]t eeuw5 0 ze gew5d ond] d5   
/rooi5 koepel onz]  dorps-korv5 te won51

 en da> br5gt m5 ha> nu 9 e5 soort van  
groote ka/ ( ki/1 drie a vi] maal groot]
 dan ha> geboorte-huis en  te midd5 van 
e5 w>boel van raampjes bov5 elka>       
opgehang5 nu e5s  p>allel1 dan we]      
loodre*t op d5 +ang1 en die e5 heele    
/ellage  vorm51 wa>door ge5 d] w&5 h>]  
won+ me] te h]k5n5 is4          ,,iii4  
,ma> dat doet er alles niets toe1 er is 
nog ge5 voorbeeld van1 dat ooit  e5 zw]m
 geweig]d heeft zi* aan 't w]k te zett51
 ( zi* heeft  lat5 ontmo$ig5 en uit het 
veld slaan door de buit5gewone          
om/&igh$51 mits de won+1 die m5 ha>     
aanbood1 ma> niet 0  doortrokk5 van     
leelijke lu*tjes ( w]kelijk onbewoonba> 
04 ,en  zelfs 9 dat geval is er nog ge5 
sprake van mo$eloo%eid1  v]slag5heid (  
pli*t-v]zak+4 ,dan v]lat5 ze e5v\dig het
  onga/vrij v]blijf om iets v]d] hun    
=tu9 te beproev54 ,en m5 kan  ev5m9     
zegg51 dat m5 er ooit 9 geslaagd is h5  
e5 ( &]  k9d]a*tige ( onlogis*e         
bezigheid te do5 v]ri*t54 ,m5 heeft nog 
nooit gecon/ate]d1 dat de bij5 het ho(d 

v]lor51 ( dat ze1 als ze  niet wi/5     
welke p>tij te kiez51 zoo ma> op go$    
geluk woe/ en  onregelmatig g+5 b\w54   
,br5g ze 9 e5 bol1 e5 kubus1 e5         
pyramide1 e5 oval5 ( veelhoekig5 korf1  
e5 cyl9d] ( e5 spiraal1  bezoek h51     
indi5 ze de won+ hebb5 betrokk5 e5ige   
dag5 lat]1 en  ge zult zi5 dat deze     
zond]l+e massa van kle9e onafhankelijke 
intellig5ties ommiddellijk tot          
ov]e5/emm+ is wet5 te kom5 en  zond]    
a>zel+1 volg5s e5 me?ode1 welk] pr9cipes
 onwankelba>  va/ s*ijn5 te /aan1 ma>   
welk] gevolg5 lev5 bezitt51 de  gun/ig/e
 en dikwijls e5ig bruikb>e plaats van de
 zond]l+e  woonplaats wi/5 te kiez54    
,heeft m5 ze 9 e5 di] groote boog-korv5 
geplaat/ wa>van we zooev5  sprak51 dan  
h\d5 ze alle5 rek5+ met die boogjes 9   
zoov] deze  hun e5 uitgangspunt (       
gemakkelijke /eunpunt5 voor hunne rat5  
v]s*aff51 en 't is ze] natuurlijk1 dat  
ze zi* om de w5s*5 en  b$oel+5 des m5s*5
 niet bekomm]54 ,ma> als de bij5h\d] er 
voor gezorgd heeft bij enkele het bov5/e

 plankje te voorzi5 van e5  kle9 r&je 01
 dan begrijp5 ze onmiddellijk welke     
voordeel5 hun  word5 aangebod5 door dit 
bij wijze van lokaas aangebra*t w]k2 ze 
zull5 dat r&je voorzi*tig wat uittrekk5 
en door hun eig5 0 er  aan va/ te       
solde]51 de raat me?odis* volg5s het    
aangegev5 plan  voortb\w54 ,zoo zull5 ze
 ook--en dat geval is niet zeldzaam 9   
onze  teg5woordige bij5teelt--indi5 alle
 boogjes van d5 korf wa>9 m5  d5 zw]m   
heeft opgevang5 van bov5 tot b5$5 zijn  
voorzi5 van  kun/raat1 hun tijd niet    
v]liez5 met da>naa/ ( da> doorhe5 te    
b\w5 en onnoodig5 hon+ te produce]51 ma>
 nu ze het w]k re$s  halfweg g]e$ v9d51 
/ell5 ze zi* er mee tevr$5 i$] d] cell51
  die 9 de kun/raat is aangegev51 diep] 
en lang] te mak51 indi5 't  noodig is de
 plaats5 v]bet]5d wa> de wa/afel van de 
/r5g  v]tikale lijn afwijkt2 zoodo5de   
kom5 ze 9 m9d] dan e5 week 9 't  bezit  
van e5 ev5 weeld]ige en ev5 go$ geb\wde 
/ad1 als die zij  hebb5 v]lat51 t]wijl  
ze indi5 ze aan zi*zelf w>5 ov]gelat5   

twee ( drie ma&5 hadd5 noodig gehad om  
dezelfde massa magazijn5 en  huiz5 van  
witte 0 te b\w54          ,,iv4         
,het heeft er wel d5 s*ijn van als( dit 
v]mog5 van zi* aan te  pass5 de gr5z5   
van het in/9kt v]re te buit5 gaat4      
,ov]ig5s is niets zoo willekeurig als   
deze ond]s*eid+ tuss*5 het  in/9kt en   
het eig5lijk gezegd v]/&4 ,sir ,john    
,lubbock1 die zulke  p]soonlijke en zoo 
m]kwa>dige wa>nem+5 heeft g$aan met de  
mi]51 wesp5 en bij51 is ze] g5eigd1     
miss*i5 door e5 onbewu/e  en e5igsz9s   
onre*tva>dige voorliefde voor de mi]51  
die hij me]  speciaal heeft             
wa>g5om51--want i$] wa>nem] wil1 dat het
 insekt  hetwelk hij be/ude]t v]/&ig] ( 
m]kwa>dig] is dan de ov]ige1  en 't is  
go$ op zijne ho$e te zijn teg5 dit kle9e
 zwak van onze  eig5liefde1--sir ,john  
,lubbock1 zeg ik1 is ze] g5eigd aan de  
bij alle  ond]s*eid+sv]mog5 en alle     
ov]leg te ontzegg51 zoodra ze komt      
buit5 de r\t9e van ha> gewone w]k4 ,als 
bewijs geeft hij e5 proef1  die i$]     

gemakkelijk kan nado54 ,br5g 9 e5 k>af  
e5 half dozijn  vlieg5 en e5 half dozijn
 bij5 en ke] dan de k>af1 als ze        
horizontaal ligt1 met d5 ond]kant na>   
het raam van de kam]4 ,de bij5  zull5   
ur5 lang1 tot ze van v]moei5is en       
uitputt+ /]v51  voortgaan met e5 uitgang
 te zoek5 door d5 bodem van het glas1   
t]wijl  de vlieg5 b9n5 de twee m9ut5    
alle aan d5 teg5ov]ge/eld5 kant  door d5
 hals er uit zijn gekom54 ,da>uit       
besluit sir ,john ,lubbock1 dat  het    
v]/& d] bij uit]/ bep]kt is en dat de   
vlieg veel me]  h&igheid heeft om zi*   
uit e5 moeielijkheid te r$d5 en ha> weg 
t]ug te v9d54 ,deze gevolgtrekk+ komt me
 e*t] niet geheel  onb]ispelijk voor4   
,ke] tw9tigmaal zoo ge wilt beurtel+s d5
 bodem  en d5 hals van d5 doors*ijn5d5  
bol na> het li*t en tw9tigmal5  a*t]e5  
zull5 de bij5 zi* tegelijk da>mee omke]5
 na> het li*t  toe4 ,wat bij de proef   
van d5 ,engels*5 gele]de hun ongeluk is1
 dat is  hun liefde voor het li*t1 en   
dat is hun v]/& tev5s4  ,kla>blijkelijk 

v]beeld5 ze zi*1 dat 9 i$]e gevang5is de
  bevrijd+ moet kom5 van d5 kant wa> het
 't li*t/ is1 ze h&el5  9 ov]e5/emm+    
da>mee en volh>d5 9 het al te logis*    
h&el54  ,ze hebb5 nog nooit k5nis g5om5 
van dat bov5natuurlijk my/]ie1 dat  het 
glas voor h5 is1 van deze plotsel+      
ondoordr+ba> geword5  atmosfe]1 die 9 de
 natuur niet voorkomt2 en deze h9d]paal 
en dit  my/]ie moet5 hun des te         
ongeoorlo(d] en des te onbegrijpelijk]  
voorkom51 hoe v]/&ig] ze zijn4 ,de domme
 vlieg5 da>5teg51 die  zi* niet om      
logica1 om d5 drang na> het li*t en het 
raadsel van het  kri/al bekomm]51 w5tel5
 op go$ geluk 9 d5 bol rond en1 hi]     
g5iet5de van het gun/ig ge/]nte d]      
onnoozel51 die somtijds e5  uitweg v9d5 
wa> de wijz]5 ond]gaan1 kom5 ze t5      
slotte  noodzakelijk bij d5 go$5 hals   
t]e*t1 die h5 bevrijdt4          ,v4    
,dezelfde natuurond]zoek] geeft e5 &]   
bewijs van hun gebrek aan  v]/& en v9dt 
dat 9 de volg5de bladzijde van d5 groot5
  ,am]ikaans*5 bij5k5n]1 d5 e]wa>dig5 en

 vad]lijk5 ,lang/ro?4  ,da> de vlieg1   
zegt ,lang/ro?1 niet be/emd is te lev5  
van bloem5  ma> van /(f51 wa>9 ze       
gemakkelijk z\ kunn5 v]dr9k51 gaat ze   
omzi*tig op d5 r& van de voorw]p5 zitt51
 die e5 vloeiba>  vo$sel bevatt5 en zoo 
put ze voorzi*tig da>uit2 t]wijl de arme
 bij  er zi* hals ov] kop inw]pt en er  
weldra 9 /]ft4 ,het rampzalig lot  hunn]
 zu/]5 h\dt de &]5 ook ge5 oog5blik     
t]ug1 wanne] zij  op hunne beurt 9 de   
nabijheid van het lokaas kom51 want ze  
gaan als  onz9nig5 op de lijk5 en de    
/]v5d5 zitt51 om hun treurig lot te     
deel54 ,niem& kan zi* e5 voor/ell+ mak5 
van d5 omvang hunn]  dwaa%eid1 die niet 
d5 w9kel van e5 banketbakk] heeft       
beleg]d  gezi5 door myriad5 hong]ige    
bij54 ,ik heb er duiz5d5 uit de /rop5   
zi5 hal51 wa>9 ze w>5 v]dronk51 duiz5d5 
op de kok5de suik]  zi5 vlieg51 t]wijl  
de grond 0 b$ekt en de ram5 v]dui/]d    
door  bij51 sommig5 zi* voortsleep5d1   
&]e vlieg5d1 en nog &]e zoo  totaal     
va/gekleefd1 dat ze kond5 kruip5 no*    

vlieg52 er 0 er niet  n op de ti5 9 /aat
 de moeielijk v]worv5 buit huiswa>ts te 
drag51 en to* 0 de lu*t vol van nieuwe  
legio55 aankom5d51 die  ev5 onv]/&ig    
w>54    ,dat is ge5 deugdelijk] bewijs  
dan voor e5 bov5m5s*elijk5  wa>nem]1 die
 de gr5z5 van ons v]/& z\ will5 bepal51 
het  gezi*t z\ zijn van de v]woe/+5 door
 d5 alcohol ( op e5  slagveld aang]i*t4 
,miss*i5 nog 9 m9d]e mate4 ,de positie  
van de  bij is1 wanne] m5 die met de    
onze v]gelijkt1 ze] vreemd 9 deze       
w]eld4 ,ze is da>9 geplaat/ om er te    
lev5 9 de onbewu/e en  onv]s*illige     
natuur1 en niet naa/ e5 heel buit5gewoon
 wez51 dat om  ha> he5 de mee/ va/e     
wett5 ond]/ bov5 gooit en groots*e1     
onbegrijpelijke natuurv]s*ijnsel5 s*ept4
 ,9 de gewone orde van  zak51 9 het     
e5tonig be/aan van het geboorte-w\d1 z\ 
de  v]dwaasdheid door ,lang/ro? bes*rev5
 enkel mogelijk zijn indi5  e5ig toeval 
e5 korf vol hon+ de$ brek54 ,ma> dan    
z\d5 da> no*  doodelijke v5/]s1 no*     
kok5de suik]1 no* al te dikke /rop5     

zijn1  en bij gevolg we9ig dood5 en ge5 
&]e gev>5 dan die welke i$]  di] loopt  
bij het v]volg5 van zijne prooi4        
,z\d5 wij bet] dan zij onze             
koelblo$igheid bew>51 indi5 e5          
onv]wa*ts opduik5de ma*t bij i$]e s*r$e 
onze r$e 9 v]zoek+  bra*t8 't ,is dus   
ze] moeielijk voor ons e5 oordeel te    
vell5 ov] de  bij51 die wij zelv5 dol   
mak5 en wi] v]/& er niet op is +]i*t    
onze lag5 te doorzi52 zoo m9 als het    
onze er op is +]i*t die van  e5 hoog]   
ma> niettem9 be/aanba> wez5 te v]ijdel54
 ,da> we hi]  niets k5n51 dat ov] ons   
he]s*appij vo]t1 trekk5 we da>uit het   
besluit1 dat wij op onze a>de het       
hoogtepunt van het lev5 innem52  ma>    
alles 9 alles g]ek5d1 is dat niet       
onbetwi/ba>4 ,ik eis* van  niem& te     
geloov51 dat wij1 wanne] we buit5sporige
 ( sle*te d+5  do51 9 de /rikk5 vall5   
van e5 hoog] wez51 ma> onwa>s*ijnlijk   
is het niet1 dat dit e5maal zal blijk5  
zoo te zijn4 ,van e5 &]5  kant kan m5   
niet r$elijk]wijze bew]51 dat de bij5   

ontbloot zijn  van v]/&1 omdat ze er nog
 niet 9 zijn geslaagd ons te ond]s*eid5 
van e5 groot5 aap ( e5 be]1 en ons      
beh&el5 zooals ze deze  tr\:>tige ga/5  
van het o]-w\d z\d5 beh&el54 ,zek] is   
het1  dat er 9 ons en om ons he5 invlo$5
 en ma*t5 zijn1 die ond]l+  ev5ze]      
v]s*ill51 en die wij ev5m9 van elka>    
kunn5  ond]s*eid54    ,en t5 slotte1 om 
te e9dig5 met deze apologie1 wa>mee ik  
e5igsz9s  9 het zwak v]val1 wa>van ik   
sir ,john ,lubbock e5 v]wijt maakte1    
moet  m5 niet v]/&ig zijn1 om 9 /aat te 
zijn tot z groote dwaa%eid8  ,zoo gaat  
het altijd 9 het nog zoo onzek]e dome9  
van het v]/&1 dat  de mee/ wankele en de
 mee/ wisselvallige toe/& is van de     
mat]ie4  ,ond] hetzelfde li*t als het   
v]/& valt de h>t/o*t1 wa>van m5  niet   
met zek]heid z\ kunn5 zegg5 ( het de    
walm ( de pit is van de  vlam4 ,en hi]  
is de h>t/o*t d] bij5 edel g5oeg om het 
flikk]5  van het v]/& te v]onts*uldig54 
,wat h5 tot deze onvoorzi*tigheid       
drijft1 is niet de di]lijke bege]te zi* 

vol te propp5 met hon+4  ,dat kond5 ze  
na> h>telu/ do5 9 de voorraads*ur5 hunn]
 eig5  won+4    ,neem h5 ma> e5s wa> en 
volg h5 9 geheel ov]e5kom/ige           
om/&igh$52 zoodra ze hun hon+maag vol   
hebb5 zult ge ze na> d5  korf zi5       
t]ugke]51 hun buit da> afzett51 en wel  
d]tig maal 9 e5  uur d5 wond]b>5 oog/   
zi5 v]lat5 en we] opzoek54 't ,is hi]   
dus  dezelfde bege]te1 die zooveel      
bewond]5swa>digs tot /& br5gt3 het      
v]lang5 zooveel als ze ma> kunn5 van die
 go$e gav5 mee te br5g5  na> het huis   
hunn] zu/]s en d] toekom/4 ,wanne] de   
dwaa%$5 d]  m5s*5 zooveel belangeloo%eid
 tot grond hebb51 gev5 we da>aan        
dikwijls e5 gans* &]5 naam4             
,,vi4      ,niettem9 moet5 wij de       
geheele wa>heid zegg54 ,naa/ alle wond]5
 van  hunne nijv]heid1 /aatkunde en     
zelfv]getelheid1 zal n d+ ons  altijd   
v]baz5 en onze bewond]+ 9 toom h\d53    
namelijk hunne  onv]s*illigheid voor d5 
dood en het lijd5 hunn] gezell9n54    ,9
 het k>akt] d] bij ligt e5 zond]l+e     

teg5/rijdigheid4 ,9 d5  korf hebb5 all5 
elka> lief en v]le55 elk&] hulp4 ,dan   
zijn ze  n als de go$e g$a*t5 e5] zelfde
 ziel4 ,kwet/ ge er ne1  duiz5d5 zull5  
zi* op(f]5 om die bele$ig+ te wrek54    
,buit5 d5  korf e*t] k5n5 ze elka> niet4
 ,v]m9k1 v]plett]--( liev] doe  het     
vooral niet1 't z\ noodelooze wre$heid  
zijn1 want het feit /aat  va/1--ma> enf9
 lat5 we e5s aannem51 dat ge op e5 raat1
 die e5  pa> s*r$5 van hunne won+       
v]wijd]d is1 ti51 tw9tig ( d]tig  bij5  
v]plett]t1 die uit d5zelfd5 korf zijn   
gekom52 en de &]51  die ge niet hebt    
aang]aakt1 kijk5 er niet na> om en gaan 
kalm voort  door middel van hun tong1   
ev5 fanta/is* gevormd als e5 ,*9ees*    
wap51 de vloei/( te putt51 die hun me]  
wa>d is dan het lev51  onbekomm]d om di5
 dood/rijd1 aan welks laat/e /uiptrekk+5
 ze  rakel+s voorbijgaan1 en om de      
wanhoopskret51 die rondom h5 word5      
geuit4 ,en als de raat leeg is zull5 ze 
kalm1 om vooral niets v]lor5  te lat5   
gaan en ook nog d5 hon+ te v]zamel51 die

 aan de  sla*t(f]s kleeft1 op de dood5  
en gewond5 gaan zitt51 zond]  g]o]d te  
word5 door de teg5woordigheid d] e]/51 (
 er ov] te  d5k51 de laat/5 te help54 ,9
 dit geval hebb5 ze dus no* e5ige  notie
 van het geva> dat ze loop51 de dood to*
 die rondom h5 wo$t  v]ontru/ h5 niet1  
no* ook ma> het g]+/e gevoel van        
solid>iteit  ( m$elijd54 ,wat het geva> 
betreft is dit ze] v]kla>ba>1 de bij    
k5t ge5 vrees en niets t] w]eld jaagt   
ha> vrees aan1 behalve rook4  ,als ze d5
 korf v]laat ademt ze met de lu*t tev5s 
lankmo$igheid en  toegev5dheid 94 ,ze   
gaat wie ha> h9d]t uit d5 weg en neemt  
d5  s*ijn aan zelfs het be/aan te       
ignore]5 van all51 die ha> niet te  na  
kom54 't ,is als( ze zi* bewu/ is 9 e5  
heelal te v]ke]51 dat  all5 toebehoort1 
wa> i$] re*t heeft op zijne plaats1 wa> 
m5  bes*eid5 en vre$zaam behoort te     
zijn4 ,ma> ond] deze toegev5dheid       
v]b]gt zi* e5 mo$1 die zoo zek] is van  
zi*zelf1 dat hij er niet  aan d5kt zi*  
na> buit5 te op5b>54 ,ze maakt e5 omweg 

als iem&  ha> b$reigt1 ma> neemt nooit  
de vlu*t4 ,9 d5 korf e*t] bepaalt ze    
zi* niet tot dat lijdelijk ignore]5 van 
het geva>4 ,met ongehoorde  woe/heid    
w]pt ze zi* op elk lev5d wez53 mi]1     
leeuw ( m5s*1 die  de heilige ark durft 
aan te ta/54 ,dat kunn5 we al na> de    
ge/eldheid  onzes gee/es1 drift1 domme  
wo$e ( held5mo$ noem54    ,ma> ov] dat  
gebrek aan solid>iteit buit5 d5 korf en 
zelfs aan  sympa?ie 9 d5 korf valt er   
niets te zegg54 ,moet m5 geloov51 dat er
  zulke onv]mo$e gr5z5 be/aan voor i$]  
soort van v]/& en dat  het vlammetje1   
dat met groote moeite uit e5 s*$el      
op/ijgt1 door de  moeizame v]br&+ van   
zooveel lev5looze mat]ie he51 altijd z  
iets onzek]s is1 dat het alle5 t5 ko/e  
van veel &]e d+5 n  enkel d+ e5igsz9s   
bet] kan v]li*t58 ,m5 mag aannem51 dat  
de  bij1 ( de natuur 9 de bij1 op       
volmaakt] wijze dan erg5s eld]s1 d5     
geme5s*appelijk5 arbeid1 de v]e]+ en    
liefde voor de toekom/  heeft           
georganise]d4 ,is dit de r$5 wa>om ze al

 het ov]ige uit het  oog v]liez58 ,zij  
hebb5 lief vr zi* uit1 en wij vooral om 
ons he54  ,miss*i5 is 't voldo5de hi]   
lief te hebb51 om ge5 liefde me] ov]  te
 h\d5 voor g9ds4 ,niets is wissel5d] dan
 de voorw]p51 wa>op  onze liefde ( ons  
m$elijd5 zi* ri*t4 ,wij zelv5 z\d5 9    
vroeg]  tijd ons m9d] gekwet/ hebb5     
gevoeld dan teg5woordig door deze       
onv]s*illigheid d] bij51 en vel5 uit d5 
oud5 tijd z\d5 er niet  ov] g$a*t hebb51
 er hun e5ig v]wijt van te mak54 ,en    
v]d]1  kunn5 wij inzi51 wat al r$5 tot  
v]baz+ e5 wez5 hebb5 z\1 dat  ons kon   
wa>nem51 zooals wij de bij58            
,,vii4      ,om ons nog e5 jui/]        
d5kbeeld te vorm5 van hun v]/&1 blijft  
nog  te ond]zoek5 op welke wijze ze met 
elk&] geme5s*ap oef554  ,kla>blijkelijk 
v]/aan ze elka>1 en z\ e5 republiek1 die
 zooveel  l$5 telt1 en wi] arbeid zoo   
v]s*ill5d is en zoo wond]ba>lijk 9      
ov]e5/emm+ met elka>1 niet kunn5 be/aan1
 indi5 zooveel  duiz5d5 weez5s 9        
/ilzwijg5 en gee/elijke afzond]+ naa/   

elk&] leefd54 ,ze moet5 dus het v]mog5  
bezitt51 hunne g$a*t5  ( gevoel5s te    
uit51 hetzij door middel van e5         
woord5s*at 9  klank51 hetzij en dat is  
wa>s*ijnlijk] door middel van e5 voelb>e
  taal ( magnetis*e intutie1 die miss*i5
 9 v]b& /aat met  z9tuig5 ( met         
eig5s*app5 d] /(1 die ons totaal onbek5d
 zijn2  e5 intutie1 die miss*i5 zetelt 9
 die geheimz9nige spriet51 die de       
dui/]nis voel5 en begrijp51 en die      
volg5s de s*att+ van ,*e%ire  bij de    
w]kbij5 be/aan uit twaalf duiz5d        
voel-h>5 en vijf duiz5d  reukholt54 ,e5 
bewijs1 dat ze niet alle5 ov]leg pleg5  
met elka>  omtr5t hun gewon5 arbeid1 ma>
 dat het buit5gewone ev5 go$ e5 naam  en
 e5 plaats heeft 9 hun taal1 is de wijze
 wa>op e5 ( &]  b]i*t1 go$ ( ongun/ig1  
gewoon ( bov5natuurlijk1 9 d5 korf wordt
  v]breid2 het v]lies ( de t]ugkom/     
hunn] mo$]1 de val van e5  raat1 de kom/
 van e5 vij&1 het indr+5 van e5 vreemde 
kon+91  de nad]+ van e5 b5de roov]s1 de 
ontdekk+ van e5 s*at1 enz4 ,bij  i$]    

dez] gebeurt5iss5 zijn de h\d+ en de    
geluid5 d] bij5 z  v]s*ill5d en z       
k>akt]i/iek1 dat e5 erv>5 bij5h\d] vrij 
gemakkelijk raadt1 wat da> 9 de dui/]nis
 bij de v]ontru/e m5igte  voorvalt4     
,wilt ge e5 duidelijk bewijs1 neem dan  
e5s e5e bij wa>1 die op het  kozijn van 
uw raam ( e5 hoekje van uw tafel e5ige  
droppels hon+  v9dt1 welke da> gemor/   
zijn4 ,dadelijk zal ze zi* z bege]ig    
da>mee volpropp51 dat ge op uw gemak en 
zond] geva> ha> af te  leid51 ha> lijfje
 door e5 kle9 vlekje v]f kunt m]k54 ,ma>
 deze  gulzigheid is sle*ts s*ijnba>4   
,die hon+ komt niet 9 de eig5lijke      
maag1 9 wat m5 ha> p]soonlijke maag z\  
kunn5 noem52 hij blijft 9  de hon+blaas1
 de voormaag1 die om zoo te zegg5 de    
maag is van de  geme5s*ap4 ,zoodra dit  
vaatje is gevuld1 v]wijd]t zi* de bij1  
ma>  niet 9 e5s en niet woe/1 zooals e5 
vl9d] ( e5 vlieg do5 z\4 ,ge  ziet ha>  
integ5deel e5ige oog5blikk5 a*t]uit     
vlieg5 en met alle  att5tie 9 het       
v5/]kozijn ( rondom uwe tafel he5 en we]

 gaan met  het gelaat na> uw kam]       
geke]d4    ,ze v]k5t de plaats en neemt 
opm]kzaam de jui/e ligg+ van d5  s*at 9 
ha> geheug5 op4 ,dan begeeft ze zi* na> 
d5 korf1 zet da>  ha> buit af 9 e5 d]   
cell5 van de voorraads*uur1 om drie (   
vi]  m9ut5 lat] t]ug te ke]5 en e5 nieuw
 vra*tje te hal5 van dat  go$gun/ige    
v5/]4 ,alle vijf m9ut5 zoolang er nog   
hon+ is1 tot  aan d5 avond toe als het  
moet1 doet ze g]egeld deze reisjes van  
het  raam na> d5 korf en van d5 korf na>
 het raam4          ,,viii4      ,ik wil
 de wa>heid niet opsi]51 zooals veel    
s*rijv]s ov] de bij5  wl d$54 ,opm]k+5  
van dez5 a>d zijn sle*ts dan belangrijk 
als ze  volkom5 wa> zijn4 ,indi5 ik _h  
wa>g5om51 dat de bij5 niet 9  /aat zijn 
elka> e5 uitw5dige gebeurt5is mee te    
deel51 dan z\ ik  dunkt me teg5ov] deze 
kle9e teleur/ell+ met e5ig g5oeg5 we] op
  nieuw con/ate]51 dat t5 slotte de m5s*
 to* het e5ige wa>lijk  intellig5te wez5
 is1 dat onz5 a>dbol bewoont4 ,en dan   
nog1 als m5 op  e5 zek] punt van zijn   

lev5 gekom5 is1 gevoelt m5 me] voor het 
me$eel5 van d+5 die wa>1 dan die        
frappant zijn4 ,ook hi] zoo go$  als 9  
&]e gevall5 behoort m5 zi* te h\d5 aan  
het pr9cipe1 dat  zoo de naakte wa>heid 
voor het oog5blik m9d] groots*1 m9d]    
edel  ( m9d] int]essant lijkt dan de    
opsi]+1 welke onze v]beeld+  da>aan kon 
toevoeg51 de s*uld da>van ligt aan ons1 
die nog niet  wet5 te ond]s*eid5 9 welk 
e5 altijd opm]kelijk v]b& ze moet  /aan 
tot ons w>e wez51 dat we nog niet k5n51 
en tot de wett5 van  het heelal2 en 9   
dit geval is het niet de wa>heid1 ma>   
ons v]/&1  dat behoefte heeft aan       
v]groot+ en v]$el+4    ,ik wil dus      
bek5n51 dat de gem]kte bij5 dikwijls    
alle5 t]ugke]54  ,wa>s*ijnlijk be/aat   
bij h5 hetzelfde v]s*il 9 k>akt] als bij
 de  m5s*51 en zijn er ond] h5 geslot5  
en babbela*tige natur54  ,iem&1 die mijn
 proefnem+5 bijwoonde1 bewe]de dat      
kla>blijkelijk  zelfzu*t ( ijdelheid de 
r$5 is wa>om vel5 niet graag de bron van
  hun rijkdom will5 bek5d mak5 ( met e5 

hunn] zu/]5 d5 roem  deel5 van e5 w]k1  
dat de korf wel wond]ba>lijk moet v9d54 
,dat  zijn heel leelijke ondeugd51 die  
niet d5 aang5am5 geur van  op5h>tigheid 
en fris*heid adem5 van het huis d]      
duiz5d zu/]54  ,hoe dit ook zij1 het    
komt ook dikwijls voor1 dat de door het 
lot  begun/igde bij na> d5 hon+ t]ugkomt
 v]gezeld van twee ( drie               
m$e-arbeid/]s4 ,ik weet1 dat sir ,john  
,lubbock 9 het bijvoegsel van  zijn w]k 
ov] mi]51 bij5 en wesp51 lange en       
nauwkeurige  obs]vatie-tabell5 geeft1   
wa>uit m5 kan opmak51 dat bijna nooit   
e5e  &]e bij de gids volgt4 't ,is mij  
onbek5d met welk soort van bij5 de      
gele]de natuurond]zoek] te do5 _h1 ( dat
 de om/&igh$5  bijzond] ongun/ig w>54   
,do* als ik zelf mijn eig5 tabell5      
raadpleeg1 die met zorg zijn opgemaakt  
nadat ik alle mogelijke  maatregel5     
g5om5 _h1 dat de bij5 niet direkt door  
d5 geur van d5  hon+ kond5 word5        
aangelokt1 dan zie ik1 dat gemiddeld vi]
 ke] op  de ti5 de gem]kte bij wel &]e  

meebra*t4    ,e5s zelfs heb ik e5 heel  
bijzond] ,italiaans* bijtje gehad1 wi]  
lijfje ik met e5 blauw vlekje gem]kt _h4
 ,al dadelijk bij ha> twe$5  to*t kwam  
ze met twee h>] zu/]s4 ,ik sloot deze   
beid5 op en liet  ha> ongemoeid4 ,ze g+ 
we] he51 en kwam t]ug met drie          
gezell9n51  die ik we] opsloot1 en zoo  
/e$s door tot op het e9d van d5 middag  
to5 ik1 mijne gevang55 tell5de1         
con/ate]de1 dat ze het nieuws aan       
a*tti5 bij5 _h meeg$eeld4    ,9 't kort1
 indi5 ge dezelfde proev5 neemt1 zult ge
 bev9d51 dat zulk  e5 m$$eelzaamheid zoo
 al niet g]egeld1 dan to* op zijn m9/   
h]haaldelijk voorkomt4 ,deze eig5s*ap is
 z bek5d bij de  bij5-v]zamela>s 9      
,am]ika1 dat ze er p>tij van trekk5 om  
e5 ne/  te ontdekk54 ,ze kiez51 zegt    
,josiah ,itm]y 7aangehaald bij ,romanus 
9  zijn w]k ,het v]/& d] ,di]5 deel ,i1 
bl4 #aag7 ze kiez5 om hunne  op]aties te
 beg9n51 e5 veld ( e5 bos*1 dat v] van  
e5ige kolonie  van tamme bij5 af ligt4  
,op het t]re9 aangekom5 zi5 ze uit na>  

bij51 die aan 't inzamel5 zijn op de    
bloem51 vang5 ze en sluit5 ze  op 9 e5  
doos met hon+2 als ze v]zadigd zijn1    
lat5 zij ze vlieg54  ,dan volgt e5      
oog5blik van afwa*t+1 wa>van de l5gte   
afhangt van  d5 af/& wa>op de boom met  
bij5 zi* bev9dt2 en met wat g$uld       
krijgt de jag] t5 slotte altijd zijn    
bij5 we] 9 't oog1 die  t]ugkom5 9      
gezels*ap van v]s*eid5e &]e4 ,ev5 als d5
 e]/5  ke] maakt hij zi* van h5 mee/]1  
trakte]t h5 en laat h5 los i$]  na> e5  
&] punt1 wa>bij hij zorg draagt1 de     
ri*t+ die zij nem5  go$ 9 het oog te    
h\d52 het punt wa> ze all5 s*ijn5 sam5  
te  kom51 wij/ hem t5 naa/5 bij de      
plaats van het ne/ aan4          ,,ix4  
,bij uwe wa>nem+ zult ge ook bem]k51 dat
 de vri5d9n51 die aan de  oproep+ voor  
dit buit5kansje gehoor gev51 niet altijd
 9 gezels*ap  vlieg5 en dat er dikwijls 
e5 tuss*5pooze van v]s*eid5e second5    
ligt tuss*5 de kom/ van de e5e en die d]
 &]e4 ,we moet5 dus wat  dit v]mog5 van 
m$$eel5 betreft1 de vraag /ell51 die sir

 ,john  ,lubbock heeft opgelo/ met      
betrekk+ tot de mi]54    ,wat do5 de    
gezell9n51 die op d5 s*at van de e]/e   
bij afkom51  enkel ha> volg5 ( wel kunn5
 ze door ha> hi]he5 gezond5 zijn en  hem
 zelf v9d5 door h>e aanwijz+5 en de door
 ha> gegev5  plaatsbes*rijv+8 't ,is    
duidelijk1 dat dit e5 enorm ond]s*eid   
maakt  wat d5 omvang en het w]k van het 
v]/& betreft4 ,de ,engels*e  gele]de    
heeft met behulp van e5 ze] +ewikkelde  
en v]nuftige  inri*t+ van bruggetjes1   
gang51 slootjes met wat] en gi]pont51   
uitgemaakt1 dat 9 zulke gevall5 de mi]5 
e5v\dig het spoor volgd5  van hun       
wegwijz]4 ,deze proev5 w>5 uitvo]ba> met
 mi]51 die m5  kan dw+5 te gaan wa>he5  
m5 wil1 ma> voor de bij met h>e vleugels
  /aan alle weg5 op54 ,m5 z\ dus e5ig &]
 middel moet5 b$5k54  ,ik wil er e5     
noem51 wa>van ik gebruik heb gemaakt1 en
 dat wel ge5  ov]tuig5de resultat5 heeft
 opgelev]d1 ma> dat als het wat bet]    
w]d +]i*t en ond] gun/ig] om/&igh$5 na> 
mijn oordeel1  voldo5de zek]heid z\     

gev54    ,mijn /ude]kam] op mijn buit5  
ligt op de e]/e v]diep+1 t]wijl  de     
gelijkvlo]s*e v]trekk5 zelf re$s vrij   
hoog ligg54 ,behalve 9  d5 tijd wanne]  
de l9de- en ka/anje-boom5 9 bloei /aan1 
zijn de  bij5 z we9ig gew5d zoo hoog te 
vlieg51 dat ik lang] dan e5 week  vr    
mijne wa>nem+ op mijn tafel e5 op5      
hon+raat _h lat5 /aan1  7d4i4 e5e wa>van
 de cell5 op5 zijn7 zond] dat ook ma> e5
 enkele  bij door d5 geur 0 aangelokt en
 er e5 bezoek aan kwam br5g54 ,to5  nam 
ik e5 ,italiaans*e bij uit e5           
obs]vatie-korf1 die op e5ig5  af/& van  
mijn huis /ond4 ,ik nam die mee na> mijn
 kam]1 zette ha>  op de hon+raat en     
m]kte ha> t]wijl ze zi* te go$ de$4     
,to5 ze v]zadigd 01 vloog ze t]ug na> d5
 korf en da> ik ha>  gevolgd 01 zag ik  
dat ze haa/ig ov] de m5igte he5liep1 ha>
 kopje  9 e5 l$ige cel /ak1 ha> hon+    
afzette en zi* g]e$maakte te  v]trekk54 
,ik lo]de op ha> en greep ha> to5 ze we]
 aan d5 +ang  v]s*e54 ,tw9tig mal5 aane5
 h]haalde ik de proef met v]s*ill5de    

bij51 t]wijl ik telk5s de aangelokte bij
 a*t]hield1 zoodat de  &]5 ha> spoor    
niet kond5 volg54 ,om het gemakkelijk te
 kunn5  do51 _h ik voor d5 +ang van d5  
korf e5 doos geplaat/1 die door  e5     
s*uif 9 twee afdeel+5 0 v]deeld4 ,als de
 gem]kte bij er  alle5 uitkwam1 sloot ik
 ha> enkel op zooals ik met de e]/e _h  
g$aan en g+ op mijne kam] zitt5 wa*t5 op
 de kom/ d]  hon+draag/]s1 aan wie ze de
 tijd+ _h kunn5 me$eel54 ,als ze er     
uitkwam met e5 ( twee bij51 dan hield ik
 ha> gevang5 9 liet  e]/e vakje van de  
doos om ha> van h>e vri5d9n5 te s*eid51 
en  nadat ik die met e5 &]e kleur gem]kt
 _h1 gaf ik hun de vrijheid  do* volgde 
h5 met mijne oog54 't ,is duidelijk1 dat
 indi5 er e5  mondel+e ( magnetis*e     
m$$eel+ _h plaats gehad1 e5 bes*rijv+   
van de plaats1 e5 me?ode om zi* te      
orinte]51 enz41 ik 9 mijn  kam] e5 zek] 
aantal d] aldus +eli*te bij5 _h moet5   
v9d54 ,ik  moet erk5n51 dat ik er ma> n 
zag kom54 ,volgde deze de  aanwijz+51   
die ze 9 d5 korf gekreg5 _h1 ( 0 het    

l\t] toeval8  ,de wa>nem+ 0 onvoll$ig1  
ma> de om/&igh$5 liet5 niet toe1  dat ik
 ze voortzette4 ,ik liet de aangelokte  
bij5 we] los1 en weldra  0 mijn         
/ude]kam] ov]/roomd door de gonz5de     
m5igte1 aan wie zij  volg5s hun gewone  
me?ode1 d5 weg na> d5 s*at hadd5        
gewez54#a      #a ,ik heb de proefnem+  
h]vat 9 de e]/e zonnige dag5 van deze   
ongun/ige l5te4 ,ze heeft we] hetzelfde 
negatieve resultaat  opgelev]d4 ,van e5 
&]5 kant s*rijft mij e5 ymk] ond] mijne 
vri5d51 die ze] knap en ze] e]lijk zijne
 wa>nem+5 doet1 en wi5  ik dit probleem 
_h voorgelegd1 dat hij langs d5zelfd5   
weg vi]  onwe]legb>e bewijz5 voor       
m$$eel+5 gekreg5 heeft4 ,het feit       
v]eis*t nog nad] beve/ig+ en de kwe/ie  
is nog niet opgelo/4 ,ma>  ik b5        
ov]tuigd1 dat mijn vri5d zi* door zijn  
ze] begrijpelijk  v]lang51 de proef te  
zi5 gelukk51 op e5 dwaalspoor heeft lat5
  br5g54          ,x4      ,zond] e5ige 
gevolgtrekk+ te mak5 uit de ze]         
onvoll$ige  proefnem+1 zijn er to*      

v]s*eid5e &]e m]kwa>dige feit51 die  ons
 noodzak5 te erk5n51 dat ze e5 gee/elijk
 rapport met elka>  ond]h\d51 dat me]   
b$uidt dan e5 ja ( ne5 ( e5v\dig z\     
be/aan 9 e5 geba> ( 9 e5 voorbeeld t]   
navolg+4 ,m5 z\ o4a4  kunn5 noem5 de    
treff5de h>monie van d5 arbeid 9 d5     
korf1 de  m]kwa>dige v]deel+ van arbeid1
 de g]egelde afwissel+1 die m5 er  9    
aantreft4 ,ik heb b4v4 dikwijls         
gecon/ate]d1 dat de  hon+draag/]s1 die  
ik 's morg5s gem]kt _h1 's              
middags--t5zij er  ov]vlo$ van bloem5   
0--bezig w>5 met het v]w>m5 ( afkoel5   
van  het bro$sel2 ( wel ik ontdekte ze  
tuss*5 de m5igte1 welke die             
geheimz9nige kett+5 vorm51 te midd5     
wa>van de wasw]k/]s en de  b\wbij5      
arbeid54 ,ik heb ook opgelet1 dat de    
w]k/]s1 die ik  g$ur5de n ( twee dag5   
/uifmeel zag inzamel51 het d5 volg5d5   
dag niet meebra*t5 do* uitsluit5d op    
hon+sap uitg+51 en zoo  omgeke]d4 ,ook  
kan m5 t5 opzi*te van de v]deel+ van    
arbeid nog  aanhal51 wat de b]oemde     

,frans*e bij5k5n] ,george de ,lay5s de  
v]deel+ d] bij5 ov] de hon+drag5de      
plant5 noemt4 ,i$]5  dag1 dadelijk bij  
het e]/e li*t5 d] zon1 hoort de         
ontwak5de korf1  bij de t]ugkom/ van de 
bod51 die d5 dag]aad teg5vlog51 de      
gun/ige b]i*t5 omtr5t d5 bodem3 ,h$5 de 
l9d5 langs de gra*t  9 bloei1 --de witte
 klav] s*itt]t 9 het gras langs d5      
weg1--op  de weid5 ontluik5 /e5klav] en 
salie1--de lelies en res$a's  vloei5 ov]
 van /uifmeel4 ,spo$ig moet5 ze zi*     
organise]51 hunne  maatregel5 nem51 d5  
arbeid v]deel54 ,vijf duiz5d van de     
/]k/5  gaan na> de l9d51 drie duiz5d van
 de jong/5 moet5 lev5 br5g5  op de witte
 klav]4 ,deze hi] smaakt5 gi/]5 d5 nekt>
 d] bloem51  v&aag moet5 ze ma>1 om aan 
hun tong en de kli]5 van hun  hon+blaas 
wat ru/ te gunn51 het roode /uifmeel d] 
res$a's gaan  inzamel51 en die &]5 g9ds 
het gele /uifmeel d] groote lelies4     
,want nooit ziet ge e5 bij /uifmeel van 
v]s*ill5de kleur ( soort  met elka>     
v]m5g51 en e5 d] d+51 wa>aan de bij5 uit

 d5 korf  de mee/e zorg be/$51 is het   
me?odis* indeel5 van het s*oone1        
geurige meel 9 de voorraads*ur51 volg5s 
kleur5 en soort54 ,zoo  word5 de ord]s  
gegev5 door d5 v]borg5 g5ius4 ,dadelijk 
gaan de  w]kbij5 uit 9 lange rij5 en i$]
 hunn] vliegt re*t op ha> doel  af4 't  
,s*ijnt wel1 zegt de ,lay5s1 dat de bij5
 volkom5 go$ zijn  +eli*t omtr5t de     
localiteit1 d5 betrekkelijk5 rijkdom aan
 hon+  en d5 af/& van alle plant51 die  
b9n5 e5 bepaald5 kr+ rondom  d5 korf    
/aan4    ,als m5 de v]s*ill5de ri*t+51  
die de hon+draag/]s inslaan1  zorgvuldig
 wa>neemt1 en dan tot 9 bijzond]h$5 d5  
oog/ d] bij5  uit de v]s*ill5de plant5  
van d5 omtrek ond]zoekt1 bem]kt m5 dat  
de w]kbij5 zi* ov] de bloem5 v]deel51   
zo[el 9 v]h\d+ tot  het aantal d] plant5
 als tot hun rijkdom aan hon+4 ,nog me]3
 ze  wet5 i$]5 dag op nieuw nauwkeurig  
de wa>de te s*att5 van de be/e  zoete   
vloei/(1 die ze kunn5 inzamel54    ,als 
de bij5 b4v4 9 de l5te na d5 bloeitijd  
d] wilg51 op e5 tijd  dat nog niets op  

de veld5 9 bloei /aat1 ge5 &]e keuze    
hebb5 dan  de e]/e w\dbloem51 dan kan m5
 ze ijv]ig de anemon51 het  longkruid1  
de /ek5de brem en de viooltjes zi5      
bezoek54 ,beg9n5 er  enkele dag5 da>na  
g5oeg kool- en koolzaadveld5 te bloei51 
dan  gev5 ze hunne bezoek5 aan de       
w\dbloem51 die nog 9 voll5 bloei  /aan1 
zoo go$ als geheel op1 om zi* te wijd5  
aan d5 bloesem van  kool en koolzaad4   
,zoo regel5 ze dagelijks hunne v]deel+  
ov] de plant51 t5 e9de 9  d5 kort/      
mogelijk5 tijd het be/e zoete vo*t te   
kunn5 inzamel54    ,m5 kan dus zegg51   
dat de bij5-kolonie ev5 go$ bij h>e     
inzamel+5  als b9n5 9 d5 korf e5 v]/&ige
 indeel+ van het aantal  w]kbij5 weet te
 treff51 t]wijl ze tev5s het beg9sel van
 v]deel+  van arbeid toepa/4            
,,xi4      ,ma>1 zal m5 miss*i5 zegg51  
wat kan het ons s*el5 ( de bij5 al  (   
niet v]/& bezitt58 ,wa>toe dat          
zorgvuldig weg5 van e5 kle9  deeltje e5]
 bijna onzi*tb>e mat]ie1 als( het e5    
fludum gold  wa>van het lot d] m5s*5    

afh+8 ,zond] ov]drijv+ me5 ik1 dat  wij 
er e5 onwa>de]ba> belang bij hebb54     
,wanne] we buit5 de  m5s*5w]eld         
onmisk5b>e teek55 van v]/& bespeur51 dan
 voel5  we iets van dezelfde a&o5+ als  
,rob9son bij het ontdekk5 van het       
voetspoor e5s m5s*5 op het /r& van zijn 
eil&4 ,we s*ijn5  m9d] e5zaam te zijn   
dan we me5d54 ,wanne] we ons rek5s*ap   
tra*t5 te gev5 van het v]/& d] bij51 dan
 be/ude]5 we 9 h5  t5 slotte het        
ko/ba>/e deel van onze eig5 sub/antie1  
e5 atoom van  die buit5gewone mat]ie1   
die ov]al wa> ze zi* va/he*t1 de        
pra*tige eig5s*ap bezit de bl9de        
noodw5digheid om te s*epp51 het  lev5 te
 organise]51 te v]fraai5 en te          
v]m5igvuldig5 en wat nog  me] zegt1 de  
onv]biddelijke ma*t des doods en di5    
r$elooz5 /room1  die bijna al wat be/aat
 9 eeuwige onbewu/heid dompelt1 voor e5 
tijd  al?ans af te w5d54    ,indi5 alle5
 wij e5 deeltje d] mat]ie 9 di5         
bijzond]5 toe/&  van ontwikkel+ (       
v]hitt+ di5 wij v]/& noem51 bezat5 (    

kond5 ond]h\d51 dan z\d5 we ons niet    
zond] grond voor  bevoorre*te wez5s mog5
 h\d51 en ons v]beeld51 dat de natuur 9 
ons e5 soort van doel _h b]eikt2 ma> da>
 zi5 we e5 gans*e  categorie van wez5s1 
de vliesvleugelig51 wa>9 ze e5 bijna    
geheel  gelijk doel b]eikt4 ,dat bewij/ 
niets zoo m5 wil1 ma> niettem9 neemt    
dit feit e5 e]volle plaats 9 ond] de    
m5igte kle9e feit51 die er  toe meew]k5 
li*t te v]spreid5 ov] onze plaats op    
deze a>de4 ,van  zek] oogpunt bezi5     
hebb5 wij hi] e5 proef op de som met    
betrekk+  tot het mee/ onb]ek5ba> deel  
van ons wez52 we hebb5 hi] te do5  met  
de lotgevall5 van zi* opvolg5de         
gesla*t51 die wij kunn5  ov]zi5 van e5  
hoog] /&punt dan we ooit b]eik5 bij de  
bes*\w+ van de lotgevall5 d] m5s*54 ,hi]
 hebb5 we 9 't  v]kort groote en        
e5v\dige lijn51 die we 9 onze zoo       
one9dig wijd]  sfe] nooit geleg5heid    
hebb5 na te spor5 ( te volg54 ,hi] hebb5
 we  gee/ en /(1 soort en individu1     
evolutie en /il/&1 v]l$5 en  toekom/1   

lev5 en dood alles bije5 9 e5 v]blijf1  
dat door onze h&  kan word5 opg5om5 en  
dat we met n oogopslag omvatt52 en m5   
mag  zi* afvrag5 ( de ma*t door de      
li*am5 uitgeoef5d en de plaats  welke   
zij innem5 9 tijd en ruimte1 wel 9 zoo  
groote mate als wij dat  me55 de geheime
 idee d] natuur wijzig51 die wij tra*t5 
te vatt5  9 de kle9e ges*i$5is van d5   
bij5korf1 wa> de dag5 zijn als  eeuw5 en
 9 de groote ges*i$5is d] m5s*51 bij wie
 drie  gesla*t5 re$s d5 duur e5] lange  
eeuw ov]s*rijd54          ,,xii4        
,lat5 we nu de ges*i$5is van onz5 korf  
we] opvatt51 wa> we die  hebb5 lat5     
ru/51 om zooveel do5lijk e5 d] plooi5   
van het gordijn  van sl+]s op te li*t51 
wa>ond] die vreemde uitwasem+ beg9t1    
die d5 zw]m b$ekt met dat zweet bijna   
zoo wit als sneeuw en li*t]  dan het    
dons van e5 vleugel4 ,want het 0 gelijkt
 bij zijn ont/aan  vol/rekt niet op dat1
 wat wij k5n53 het is ong]ept1 bijna    
zond]  gewi*t1 en gelijkt ind]daad de   
ziel van d5 hon+ 7welke zelf de  gee/ is

 d] bloem57 aang]oep5 9 e5 /ille bezw]+1
 om lat] 9  onze h&51 ongetwijfeld 9    
h]9n]+ aan zijn oorsprong1 wa>bij       
zooveel azuur1 zooveel geur51 zooveel   
gekry/allise]de ruimte1  gesublime]de   
/ral51 re9heid en pra*t voorkom51 tot   
het geur5de  li*t onz] laat/e alt>5 te  
word54          ,,xiii4      't ,is     
uit]/ moeielijk de v]s*ill5de phases na 
te gaan van de  afs*eid+ en het gebruik 
van het 0 9 e5 zw]m1 die beg9t te  b\w54
 ,alles gebeurt midd5 9 de massa1 wi]   
/e$s di*t] en di*t]  word5de ope5hoop+  
de temp]atuur moet v]s*aff51 die        
bevord]lijk  is voor deze afs*eid+1 het 
voorre*t d] jong/e bij54 ,hub]1 die ze  
het e]/ be/ude]d heeft met ongelo(elijk 
g$uld en dikwijls t5  ko/e van ern/ige  
gev>51 wijdt me] dan tweehond]d vijftig 
int]essante1 ma> uit]/ v]w>de bladzijd5 
aan dit v]s*ijnsel4  ,da> ik ge5 te*nis*
 w]k s*rijf1 zal ik1 gebruik mak5de wa> 
het  noodig is van hetge5 hij zoo go$   
heeft wa>g5om51 er mij toe bepal5       
datg5e mee te deel51 wat i$]1 die e5    

zw]m 9 e5 obs]vatie-korf  heeft1 zi5    
kan4    ,all]e]/ dan de bek5t5is1 dat m5
 nog niet weet door welke *emis*e       
bew]k+ de hon+ v]&]t 9 0 9 het nog zoo  
raadsela*tig  li*aam van onze hang5de   
bij54 ,m5 kan alle5 con/ate]51 dat na   
v]loop van a*tti5 tot vi]5tw9tig ur5    
wa*t5s1 9 zulk e5 hooge  temp]atuur1 dat
 het is als( er e5 vlam br&t ond] 9 d5  
korf1  witte en doors*ijn5de s*ubjes    
v]s*ijn5 9 de op5+ van vi]  kle9e       
zakjes1 die t] we]szijd5 aan het        
a*t]lijf van de bij ligg54    ,wanne] de
 mee/5 van al dieg551 die d5 omgeke]d5  
kegel vorm51  aldus hun li*aam zi5      
belegd met ivor5 plaatjes1 ziet m5 er   
e5sklaps  e51 als bezield door e5       
plotsel+e +ev+1 zi* losmak5 uit de      
m5igte1 vlug ov] de lijdelijke massa    
he5klimm5 tot aan d5 top van  d5 koepel1
 wa> ze zi* /evig va/h\dt1 telk5s met   
ha> kopje de  bur5 wegduw5d1 die ha>    
h9d]5 9 h>e beweg+54 ,dan pakt ze met   
ha> poot5 en ha> mond e5 d] a*t s*ubjes 
van ha> a*t]lijf1  beg9t er aan te      

knag51 te s*av51 te buig51 te kn$51     
v]m5gt het  met ha> speeksel1 v\wt het  
op5 en di*t1 drukt het plat en v]vormt  
het we] met de h&igheid van e5          
s*rijnw]k]1 die e5 ( &]  paneel bew]kt4 
,als dan e9delijk de aldus gekn$e       
sub/antie na> ha>  idee de v]eis*te     
afmet+5 en di*!id heeft v]kreg51 maakt  
ze die  va/ teg5 d5 top van d5 kegel en 
legt alzoo d5 e]/5 /e5 (  liev] d5      
sluit/e5 van de nieuwe /ad2 want hi]    
hebb5 we te do5  met e5 omgeke]de /ad1  
die van d5 hemel ne]daalt en niet van d5
  a>dbodem omhoog rij/ zooals de /$5 d] 
m5s*54    ,als dat g$aan is1 legt ze    
teg5 dez5 sluit/e51 die da> 9 het l$ig  
hangt1 &]e brokjes 0 aan1 die ze ga&eweg
 ond] ha> hoorn5  r+5 uit haalt2 dan    
geeft ze aan 't geheel e5 laat/5 lik1 e5
  laat/5 duw met de spriet51 en haa/ig  
als ze gekom5 is1 gaat ze we]  he5 en   
v]lie/ zi* 9 de m5igte4    ,onmiddellijk
 wordt ze v]vang5 door e5 &]e bij1 die  
d5 arbeid  opvat op het punt wa>9 zij   
di5 gelat5 _h1 er d5 h>5 aan  toevoegt1 

v]vormt wat niet geheel 9 ov]e5/emm+    
lijkt met het  ideale plan van d5 /am en
 op h>e beurt we] v]dwijnt1 t]wijl e5   
d]de1 vi]de1 vijfde ha> opvolg52 e5     
gans*e s]ie van plotsel+e1  genspire]de 
v]s*ijn+51 die ge5 van all5 het geheele 
w]k  afmak51 ma> all5 hun /e5tje        
bijdrag5 tot d5 e5p>ig5 arbeid4         
,,xiv4      ,e5 nog vormeloos klompje 0 
hangt nu teg5 d5 top van het gewelf aan4
  ,als het groot g5oeg blijkt te zijn1  
ziet m5 uit d5 tros e5 &]e  bij te      
voors*ijn kom51 wi] uit]lijk m]kba>     
v]s*ilt van h>e  voorgang/]s1 die de    
grondslag5 hebb5 gelegd4 ,als m5 de     
zek]heid  ziet wa>m$e zij optre$t1 en de
 v]wa*t+ d] ha> omr+5d51 dan  komt m5 op
 de g$a*te1 dat het e5 soort van begaafd
 +5ieur is1 die  plotsel+ da> 9 het l$ig
 de plaats aanwij/ wa> de e]/e cel moet 
kom51 van welke die van alle ov]ige     
ma!matis* afhangt4 ,9 i$]  geval behoort
 deze tot de klasse d] b\wbij51 die ge5 
0  voortbr5g5 en er zi* mee tevr$5 /ell5
 de mat]ial51 die m5 hun  v]s*aft1 aan  

hunne be/emm+ te do5 beantwoord54 ,ze   
kie/ dus de  plaats van de e]/e cel uit 
en graaft e5 oog5blik 9 d5 klomp1       
t]wijl ze het 0 dat ze van b9n5 ui?aalt1
 op de kant5 w]pt1 die  zi* rondom de   
holte v]heff54 ,dan laat ze1 ev5        
plotsel+ als de  grondleg/]s1 ha> w]k 9 
d5 /eek2 e5 ong$uldige arbeid/] komt    
ha> v]vang5 en vat ha> w]k op1 dat we]  
door e5 d]de wordt  voltooid1 t]wijl &]5
 uit hun omgev+ na> dezelfde me?ode van 
w]k51 door de e5 afgebrok5 en door de &]
 voortgezet1 de v]d]e  opp]vlakte en de 
teg5ov]ge/elde zijde van d5 muur van 0  
t] h&  nem54 ,m5 z\ zoo zegg51 dat e5 d]
 e]/e wett5 van d5 bij5korf  zorgt voor 
v]deel+ van de e] van het w]k1 en dat   
i$]e arbeid er  geme5s*appelijk en      
anoniem moet wez5 om da>door des te     
bro$elijk]  te zijn4          ,,xv4     
,weldra kan m5 de word5de raat re$s     
ond]s*eid54 ,ze is nog  l5svormig1 want 
de prismatis*e tubusjes1 die ha> vorm51 
zijn  ongelijk van l5gte en word5 van   
het middelpunt na> de uite9d5           

regelmatig small]4 ,op dit oog5blik     
heeft ze ongeve] het voorkom5 en  de    
dikte van e5 m5s*elijke tong1 die aan   
beide kant5 be/aat uit  ze%oekige1 naa/ 
en ruggel+s teg5 elka> aan geplaat/e    
cell54    ,zoodra de e]/e cell5 gevormd 
zijn1 mak5 de grondleg/]s e5 twe$5      
wasklomp aan het gewelf va/ en da>na    
ga&eweg e5 d]d5 en vi]d54  ,deze        
klompjes word5 met regelmatige          
tuss*5ruimt5 aangebra*t1 die  z b]ek5d  
zijn1 dat de bij51 als de hon+rat5      
geheel g]e$ zijn  7wat e]/ veel lat] het
 geval is7 altijd de noodige plaats     
ov]h\d5  om zi* tuss*5 de p>alelle w&5  
te beweg54    ,9 hun plan moet5 ze dus  
van te vor5 de def9itieve dikte van i$]e
  raat1 die twee- ( drie en tw9tig      
millimet] b$raagt1 en tev5s de  bre$te  
van de gangetjes wet51 die ze van elka> 
s*eid5 en die  ongeve] elf millimet]    
bre$ moet5 zijn1 namelijk de dubbele    
hoogte  van e5 bij1 da> ze rug aan rug  
elka> moet5 passe]5 tuss*5 de  rat5     
door4    ,bov5di51 onfeilba> zijn ze    

niet1 en hun besli/heid blijkt niet iets
  ma*9aals te zijns4 ,9 moeielijke      
om/&igh$5 mak5 ze soms vrij  groote     
f\t54 ,soms is er f te veel f te we9ig  
ruimte tuss*5 de  rat54 ,dan voorzi5 ze 
da>9 zoo go$ ze kunn51 't zij door de   
raat1  die te di*t bij /aat1 e5igsz9s te
 do5 hell51 't zij door 9 de te  groote 
l$ige ruimte e5 onregelmatige raat aan  
te br5g54    ,na> aanleid+ hi]van zegt  
,raumur3 't ,ov]komt hun somtijds1 dat  
ze  zi* v]giss51 en dit is blijkba> e5  
feit te me] om te bewijz51 dat  ze kunn5
 oordeel54          ,,xvi4      ,m5 weet
 dat de bij5 vi] soort5 van cell5 b\w54 
,t5 e]/e de  kon9klijke cell51 die iets 
geheel ap>ts zijn en op eikels gelijk51 
dan de groote cell51 die be/emd zijn    
voor het grootbr5g5 d] d>r5  en het b]g5
 van de provisie als er buit5gewoon veel
 bloem5 zijn1  v]volg5s de kle9e cell51 
die voor wieg van de w]kbij5 en voor    
gewone magazijn5 di551 en die 9 e5      
normaal geval ongeve] a*t  ti5de van de 
beb\wde opp]vlakte 9 d5 korf beslaan4   

,e9delijk b\w5  ze1 om zond] dat het    
slordig /aat de groote met de kle9e te  
v]b9d51 e5 zek] aantal ov]gangscell54   
,afgezi5 van de  onv]mijdelijke         
onregelmatigheid dez] laat/51 zijn de   
afmet+5 van  het twe$e en d]de type z   
jui/ b]ek5d1 dat ,raumur1 to5 m5 op  het
 tijd/ip d] invo]+ van het ti5tallig    
/elsel zo*t na> e5  va/e maat 9 de      
natuur1 die z\ kunn5 di55 als           
uitgangspunt en als  onbetwi/b>e        
grondmaat1 de cel d] bij5 voorsloeg#a4  
,i$] dez] cell5 is e5 ze%oekig buisje1  
dat ru/ op e5 pyramidale  basis1 en elke
 raat be/aat uit twee laagjes van zulke 
buisjes1 die zi*  van de basis na> de   
teg5ov]ge/elde zijde v]heff51 en wel z1 
dat  i$] d] drie ruit51 welke de        
pyramidale basis van e5 cel aan d5      
re*t5 kant uitmak51 tegelijk de ev5e5s  
pyramidale basis vormt van  drie cell5  
aan de ke]zijde4    ,9 deze prismatis*e 
buisjes wordt de hon+ v]zameld4 ,om te  
v]h9d]51 dat deze er uitloopt 9 d5 tijd 
van het rijp word51 wat  onv]mijdelijk  

gebeur5 moe/1 indi5 ze /rikt horizontaal
 w>51  zooals ze lijk51 zett5 de bij5 ze
 e5igsz9s op1 ond] e5 hoek van  vi] op  
vijf grad54    ,bij zijne bes*\w+ ov]   
het m]kwa>dig geheel van het wond]b>e   
geb\w zegt ,raumur3 ,behalve de besp>+  
aan 01 die het gevolg is  van de plaats+
 d] cell51 behalve dat door deze regel+ 
de bij5 de  raat vull5 zond] dat er n   
leeg blijft1 vloei5 er nog &]e          
voordeel5 uit voort1 wat de /evigheid   
van het w]k betreft4 ,de hoek  van d5   
bodem e5] cel1 de top van de pyramidale 
holte1 wordt ge/eund  door d5 hoek1 die 
twee vlakk5 van d5 ze%oek e5] &]e cel   
met  elka> vorm54 ,de twee driehoek5 (  
v]l5g+5 van de ze%oekige  vlakk51 die e5
 d] inspr+5de hoek5 vull5 van de holte1 
welke  wordt +eslot5 door de drie ruit51
 vorm5 sam5 e5 vlakk5 hoek aan  de zijde
 wa> ze elka> rak52 i$] dez] hoek51 die 
concaaf is b9n5  9 de cel1 /eunt aan d5 
kant wa> hij convex is e5 d] w&51 die   
d5 ze%oek e5] &]e cel help5 vorm51 en   
deze w&1 welke /eunt  op di5 hoek1 is   

be/& teg5 de kra*t1 die ze na> buit5 z\ 
will5  duw52 zoo word5 de hoek5 /evig]4 
,alle voordel5 die m5 z\ kunn5  eis*5   
met betrekk+ tot de /evigheid van i$]e  
cel1 word5 ha>  v]s*aft door ha> eig5   
vorm en door de wijze wa>op ze teg5     
elk&]  aanges*ikt zijn4      #a ,niet   
zond] grond v]wi]p m5 deze maat4 ,de    
middellijn d] cell5  is bewond]5swa>dig 
regelmatig ma> ze is1 ev5als al wat door
 e5  lev5d organisme wordt voortgebra*t1
 niet ma!matis* onv]&]lijk  9 e5 zelfd5 
korf4 ,bov5di5 hebb51 zooals ,maurice   
,gr>d opm]kte1  de v]s*ill5de soort5 van
 bij5 e5 v]s*ill5d5 /raal voor hunne    
cell51 zoodat de grondmaat v]s*ill5d z\ 
zijn volg5s d5 e55 korf  ( d5 &]51 al   
na> het soort bij51 dat er 9 wordt      
aangetr(f54          ,,xvii4      ,de   
meetkundig5 wet51 zegt ,dr4 ,reid1 dat  
er sle*ts drie soort5 van  figur5 zijn1 
die m5 kan nem51 als m5 e5 opp]vlak 9   
kle9e1  gelijke deel5 van regelmatig5   
vorm en van dezelfde grootte1 zond]     
tuss*5ruimt5 wil v]d$54    ,het zijn de 

gelijkzijdige driehoek1 het vi]kant en  
de regelmatige  ze%oek1 die voor d5     
cell5b\w nog bet] is dan de beide &]e   
figur5 wat gemakkelijkheid en           
we]/&sv]mog5 betreft4 ,en dez5          
regelmatig5 ze%oek hebb5 nu jui/ de bij5
 aang5om51 als( ze  wi/5 al wat deze    
voor heeft4    ,zoo ook be/aat de bodem 
d] cell5 uit drie vlakk51 die 9 n punt  
sam5kom51 en m5 heeft aangetoond1 dat   
deze b\worde e5 belangrijke  besp>+ aan 
arbeid en mat]ieel v]s*aft4 ,v]d] 0 het 
nog de  vraag1 te wet5 ond] welk5 hoek  
de vlakk5 elka> moet5 ontmoet5 om  de   
groot/e besp>+ te gev51 e5 probleem van 
de hoog]e wiskunde1  dat door enkele    
gele]d51 o4a4 ,maclaur91 is opgelo/1    
welke oploss+  m5 kan v9d5 9 het v]slag 
van de ,kon9klijke ,academie te         
,lond5#a4  ,welnu1 de aldus va/ge/elde  
hoek /emt ov]e5 met di51 welke wordt    
aangetr(f5 op d5 bodem d] cell54      #a
 ,raumur _h d5 b]oemd5 wiskun/5a> ,ko5ig
 het volg5de probleem  voorgelegd3 ,ond]
 alle ze%oekige cell5 met pyramidal5    

bodem die aan  te wijz51 die met het    
m9/e mat]iaal kan geb\wd word54--,ko5ig 
bevond1 dat zulk e5 cel e5 bodem _h     
be/a&e uit drie ruit5 die  i$] twee     
groote hoek5 hadd5 van #aji grad5 #bf   
m9ut5 en twee kle9e  van #gj grad5 #cb  
m9ut54 ,e5 &] gele]de1 ,m>aldi g5aamd1  
/elde  nadat hij zoo nauwkeurig mogelijk
 de hoek5 _h gemet5 van de door de  bij5
 gemaakte ruit51 de groot5 va/ op #aji  
grad5 #bh m9ut5 en de  kle95 op #gj     
grad5 #cb m9ut54 ,tuss*5 de beide       
oploss+5 0 dus  sle*ts e5 v]s*il van #b 
m9ut54 ,na> alle wa>s*ijnlijkheid moet  
de  v]giss+1 als het er e5e is1 e]d] aan
 d5 kant van ,m>aldi zijn dan  aan di5  
d] bij51 want met ge5 enkel in/rum5t kan
 m5 met  onfeilb>e nauwkeurigheid de    
hoek5 d] cell5 met51 die niet s*]p      
g5oeg zijn begr5sd4    ,e5 &]           
ma!maticus1 ,cram]1 wi5 m5 hetzelfde    
vraag/uk heeft  voorgelegd1 gaf tr\w5s  
e5 oploss+1 welke die van de bij5 nog   
me]  nabij komt1 namelijk #aji grad5 #bh
 #a_/b m9uut voor de groot51 en #gj     

grad5 #ca #a_/b m9uut voor de kle954    
,maclaur9 corrige]t ,ko5ig en  geeft #gj
 grad5 #cb m9ut5 en #aji grad5 #bh      
m9ut54 ,leon ,lalanne1 #aji  grad5 #bh  
m9ut5 #af second5 en #gj grad5 #ca m9ut5
 #dd second54 ,ov]  de besprok5 que/ie  
zie m53 ,maclaur9 ,philos-,trans4 (     
,lond5 #agdc4  ,br\gham3 ,re*]*es       
analytiques et exprim5tales sur les     
alvoles des  abeilles4 ,l4 ,lalanne3    
,note sur l',ar*4 des abeilles enz4     
,,xviii4      ,natuurlijk gelo( ik niet1
 dat de bij5 deze +ewikkelde b]ek5+5    
mak51 ma> ev5m9 gelo( ik1 dat het toeval
 ( de loop d] d+5 deze  v]rass5de       
resultat5 geeft4 ,voor de wesp5 b4v41   
die ev5als de bij5  rat5 met ze%oekige  
cell5 v]va>dig51 0 het probleem         
hetzelfde en  zij hebb5 dat op e5 veel  
m9d] v]nuftige wijze opgelo/4 ,hunne    
rat5  hebb5 sle*ts ne laag cell5 en     
miss5 di5 geme5s*appelijk5  bodem1 die  
tegelijk voor de twee teg5ov] elk&]     
ligg5de lag5 van  de raat d] bij5 di5/  
doet4 ,v&a> m9d] /evigheid1 me]         

onregelmatigheid en e5 v]lies aan tijd1 
mat]iaal en plaats1 dat m5  op e5 vi]de 
van het w]k en e5 d]de van de b5oodigde 
ruimte kan  s*att54 ,zoo ook b\w5 de    
,trigon5 en de ,melipon51 e*te tamme    
bij5  do* op e5 lag]5 trap van bes*av+  
/a&e1 hunne voor de eitjes  be/emde     
cell5 ma> op n rij1 en /utt5 hunne      
horizontaal en bov5  elk&] geplaat/e    
rat5 door vormelooze en ko/b>e 0-pil>54 
,wat  hunne voor de provisie be/emde    
cell5 betreft1 dat zijn groote zakk51   
die ordeloos naa/ elka> /aan1 en da> wa>
 ze elka> z\d5 kunn5  snijd5 en         
bijgevolg de besp>+ aan mat]iaal en     
ruimte1 wa>van de  bij5 gebruik mak51 9 
praktijk kond5 br5g51 lass*5 de         
,melipon51  zond] op het d5kbeeld van   
deze zu9igheid te kom51 tuss*5 al die   
ronde1 cell5 met vlakke w&5 94          
,v]gelijkt m5 dan ook e5 hunn]  ne/5 met
 de ma!matis*e /ad onz] hon+bij51 dan   
me5t m5 e5  gehu*t met primitieve hutjes
 te zi5 naa/ e5 onz] onb]ispelijk       
regelmatige /$51 welke het logis*1 zij  

het dan ook niet ze]  bevallig1         
resultaat zijn van het g5ie van d5 m5s*1
 die d5 /rijd  teg5 tijd1 plaats en     
mat]ie nog veel s*]p] heeft aangebond5  
dan  vroeg]4          ,,xix4      ,de   
gangb>e !orie1 die bov5di5 door ,buffon 
we] w]d opgew>md1  bewe]t1 dat de bij5  
vol/rekt ge5 plan hebb5 ze%oek5 met     
pyramidale basis te mak51 dat ze e5v\dig
 ronde cell5 9 de 0  will5 grav51 ma>   
dat1 da> hunne buurvr\w51 die aan de    
ke]zijde  van de raat w]k51             
tegelijk]tijd aan het grav5 zijn met    
dezelfde  b$oel+51 de punt5 wa> de cell5
 elka> rak5 noodw5dig e5  ze%oekig5 vorm
 aannem54 ,datzelfde1 voegt m5 er bij1  
is het geval met  de kri/all51 met de   
s*ubb5 van sommige viss*51 met          
zeepbell51  enz42 datzelfde gebeurt ook 
9 de volg5de proef1 die ,buffon         
voorslaat4  ,vul1 zegt hij1 e5 ( &]     
pannetje met erwt5 ( &]e ronde  korrels 
en sluit het /evig di*t1 nadat ge er    
zooveel wat] 9 hebt  gegot51 als de     
tuss*5ruimt5 tuss*5 de korrels kunn5    

bevatt52  laat dit wat] kok5 en al deze 
cyl9d]s word5 li*am5 met zes  vlakk54   
,de oorzaak hi]van1 die van zuiv]       
me*anis*5 a>d is1 is  duidelijk3 i$]    
korreltje1 dat e5 rond5 vorm heeft1     
tra*t bij het  zwell5 e5e zoo groot     
mogelijke plaats 9 te nem5 9 e5 gegev5  
ruimte2 noodzakelijk moet5 ze dus alle  
door de w$]ke]ige drukk+  ze%oekig      
word54 ,ook i$]e bij tra*t e5 zoo ruim  
mogelijke plaats 9  te nem5 9 e5 gegev5 
ruimte2 zoo moet5 dus ev5e5s1 da> het   
li*aam d] bij5 cyl9dris* is1 hunne cell5
 ze%oekig word5 om  diezelfde r$51 de   
w$]zijds*e belemm]+54          ,,xx4    
,dat zijn nu e5s w$]zijds*e belemm]+5   
die e5 wond]  voortbr5g51 ev5als de     
ondeugd5 d] m5s*5 om dezelfde r$5 e5    
algeme5e deugd t5 gevolge hebb51        
voldo5de om te mak5 dat het  m5s*5ras1  
dikwijls zoo v]foeielijk 9 de individu51
 het to* niet  is 9 zijn geheel4 ,m5 kan
 al dadelijk er teg5 9 br5g51 wat       
,br\ghman1 ,kirby en ,sp5ce1 en &]e     
gele]d5 dan ook g$aan hebb51  dat de    

proef met de erwt5 en de zeepbell5 niets
 bewij/2 want 9 beide  gevall5 loopt die
 drukk+ uit op ze] onregelmatige vorm5  
en  v]kla>t de r$5 van be/aan van d5    
prismatis*5 bodem d] cell5  nog niet4   
,bov5al z\ m5 kunn5 antwoord51 dat er   
me] dan ne wijze is om  p>tij te trekk5 
van de bl9de noodzakelijkheid1 dat de   
k>tonwesp1 de  h>ige hommel1 de melipon5
 en trigon5 van ,mexico en ,brazili1 al 
zijn  de om/&igh$5 en het doel dezelfde1
 tot gans* &]e en  onv]gelijkelijk      
inf]ieure resultat5 kom54 ,m5 z\ er nog 
aan toe  kunn5 voeg5 dat1 zoo de cell5  
d] bij5 al gehoorzam5 aan de wet d]     
kri/all51 d] sneeuw1 d] zeepbell5 en d] 
gekookte erwt5 van  ,buffon1 ze tev5s   
door hunne algeme5e symmetrie1 door     
hunne plaats+  t] we]szijd51 door hunne 
nauwkeurig b]ek5de hell+ enz41 9        
ov]e5/emm+ zijn met v]s*eid5e &]e wett51
 die 9 de /( niet  voorkom54    ,m5 z\  
er nog bij kunn5 voeg51 dat het g5ie van
 d5 m5s* ook voor  e5 g$eelte be/aat uit
 de wijze1 wa>op hij p>tij weet te      

trekk5 van  d]gelijke noodzakelijkh$51  
en dat wanne] deze wijze ons de be/     
mogelijke lijkt1 dit is omdat wij ge5   
re*t]s bov5 ons hebb54 ,ma>  't is ma>  
go$1 dat al die r$5e]+5 van nul en ge5] 
wa>de zijn  bij de feit5 zelf2 en om e5 
bezwa> teg5 e5 proef uit d5 weg te      
ruim51 is niets zoo di5/ig als e5 &]e   
proef4    ,om er mij van te v]gewiss51  
dat de ze%oekige b\w w]kelijk 9 d5  gee/
 van de bij /ond opgeteek5d1 heb ik e5s 
midd5 uit e5 raat1 op  e5 plaats wa>    
zo[el bro$sel 0 als volle hon+cell51 e5 
s*ijf  t] grootte van e5 guld5 uitgesn$5
 en wegg5om54 ,v]volg5s sne$  ik dit /uk
 midd5 door langs zijne doorsn$e dus    
volg5s de dikte van  zijn omtrek1 op het
 punt wa> de pyramidale grondvlakk5 d]  
cell5  bije5kwam51 en legde op de       
grondvlakk5 van e5 d] aldus v]kreg5     
/ukk5 e5 t9n5 plaatje van dezelfde      
afmet+ en zoo /evig1 dat de  bij5 het   
niet kond5 v]vorm5 ( v]buig54 ,to5 legde
 ik dit /uk1  voorzi5 van het ronde     
metal5 plaatje1 op de plaats vanwa> ik  

het  g5om5 _h4 ,e5 d] kant5 van de raat 
_h dus vol/rekt niets  abnormaals1 da>  
de s*ade aldus 0 h]/eld1 ma> aan d5 &]5 
kant  zag m5 e5 groot gat1 wa>van de    
bodem be/ond uit het metal5 plaatje  en 
dat de plaats van e5 d]tig cell5 innam4 
,e]/ w>5 de bij5  geheel uit het veld   
geslag52 9 massa kwam5 ze di5           
onmogelijk5  afgrond ond]zoek5 en       
be/ude]51 en g$ur5de v]s*eid5e dag5     
bewog5 ze er zi* druk om he5 en         
b]aadslaagd5 zond] tot e5ig  besluit te 
kom54 ,ma> da> ik ze i$]5 avond         
rijkelijk vo$de1 kwam  er e5 oog5blik1  
dat ze ge5 cell5 me] bes*ikba> hadd5 om 
er hun  voorraad 9 te v]zamel54         
,wa>s*ijnlijk kreg5 de groote +5ieurs1  
de b\wbij5 en de wasv]va>dig/]s de      
opdra*t p>tij te trekk5 van  di5        
nuttelooz5 afgrond4    ,e5 di*te sl+]   
van wasw]k/]s h+ zi* da> om he5 t5 e9de 
de  noodige w>mte te v]krijg51 &]e bij5 
daald5 9 het gat af en  begonn5 met het 
metal5 s*ijfje go$ va/ te mak51 met     
behulp van  kle9e /aafjes 01 die op     

gelijke af/&5 op d5 omtrek w]d5         
beve/igd1 en va/gemaakt aan de hoek5 van
 de omr+5de cell54 ,to5  ond]nam5 ze het
 b\w5 van drie ( vi] cell5 9 d5 bov5/5  
halv5  cirkel van het plaatje door ze   
aan de wass5 /aafjes va/ te mak54  ,i$] 
dez] ov]gangscell5 0 van bov5 m9 ( me]  
misvormd om zi*  aan te sluit5 aan de   
aangr5z5de cel van de raat1 ma> h>e     
ond]helft  toek5de /e$s op het t9 drie  
ze] duidelijke hoek5 af1 wa>uit re$s    
drie re*te lijntjes te voors*ijn kwam51 
die ze] regelmatig de e]/e  helft van de
 volg5de cel s*et/54    ,na v]loop van  
a*t en ve]tig uur 0 de gans*e opp]vlakte
 van het  t91 hoewel er ma> drie ( op   
zijn hoog/ vi] bij5 tegelijk kond5  w]k5
 9 de op5+1 b$ekt met cell54 ,deze w>5  
besli/ m9d]  regelmatig dan die van e5  
gewone raat2 wijselijk weig]de dan ook  
de  kon+91 nadat zij ze doorloop5 _h1   
da>9 h>e ei]5 te legg51  want er z\ niet
 dan e5 v]m9kt gesla*t uit te voors*ijn 
zijn  gekom54 ,do* ze w>5 alle volkom5  
ze%oekig2 m5 zag er ge5 enkele  gebog5  

lijn1 ge5 ronde vorm5 ( hoek5 aan4 ,to* 
w>5 hi] alle  gewone om/&igh$5          
gewijzigd1 de cell5 w>5 niet 9 e5 klomp 
uitgehold zooals ,hub] dat _h wa>g5om51 
( 9 e5 kap van 0 zooals  bij ,d>w91 niet
 e]/ cirkelvormig en v]volg5s door de   
drukk+  hunn] bur5 9 e5 ze%oekig5 vorm  
gebra*t4 ,er kon ge5 sprake zijn  van   
w$]zijds*e belemm]+51 aangezi5 ze n voor
 n ont/ond5 en  geheel vrij op e5 soort 
onbes*rev5 blad de grondlijn5 ontwi]p54 
,het blijkt dus wel1 dat de ze%oek niet 
e5 gevolg is van me*anis*5  dwang1 ma>  
dat hij wel degelijk 9 het plan1 9 de   
erv>+1 9 het  v]/& en d5 wil d] bij     
zetelt4 ,e5 &]e m]kwa>dige trek van     
hunne s*]pz9nigheid1 die ik 9 't        
voorbijgaan geef1 is deze1 dat de       
celletjes1 die zij op het ronde plaatje 
b\wd51 ge5 &]5 bodem  hadd5 dan het     
metaal zelf4 ,kla>blijkelijk v]ond]/eld5
 de  +5ieurs van de ploeg w]kvolk1 dat  
het t9 de vloei/( voldo5de z\  teg5h\d51
 en hadd5 ze het dus onnoodig geoordeeld
 het met 0 te  be/rijk54 ,ma> al spo$ig 

da>na bem]kt5 ze wa>s*ijnlijk1 to5      
enkele druppels hon+ 9 die bek]tjes w>5 
afgezet1 dat deze  e5igsz9s v]&]de door 
de aanrak+ met het metaal4 ,ze b$a*t5   
zi* to5 en bekle$d5 de geheele          
opp]vlakte van het t9 met e5 soort      
doors*ijn5d v]nis4          ,,xxi4      
,wild5 we het li*t lat5 vall5 op alle   
geheim5 dez] meetkun/ige  ar*itektuur1  
dan hadd5 we nog me] dan n int]essant   
vraag/uk te  ond]zoek51 b4v4 d5 vorm d] 
e]/e cell5 welke aan het dak van d5     
korf word5 va/gemaakt1 en die 9 di5 z9  
gewijzigd is1 dat deze  cell5 het dak op
 het groot/ mogelijk aantal plaats5     
rak54    ,we z\d5 ook onze a&a*t moet5  
wijd51 niet zooze] aan de ligg+  d]     
groote /rat51 die bepaald wordt door het
 p>allel-loop5 d]  rat51 als wel aan de 
plaats+ d] /eegjes en gangetjes1 die hi]
 en  da> midd5 door ( rondom de rat5    
word5 aangebra*t om het vrije  v]ke] en 
de v5tilatie te bevord]51 en die met    
veel ov]leg zijn  v]deeld1 om te lange  
omweg5 ( e5 mogelijk g$rang te voorkom54

 ,en  e9delijk z\d5 we het b\w5 d]      
ov]gangscell5 moet5 be/ude]51  het      
e5p>ig in/9kt1 dat de bij5 er toe br5gt 
op e5 gegev5  oog5blik de afmet+5 hunn] 
won+5 te v]groot51 hetzij de            
buit5gewoon rijke oog/ groot]e          
b]gplaats5 vord]t1 hetzij ze de  bevolk+
 kra*tig g5oeg a*t5 ( dat de geboorte   
van d>r5 v]eis*t  wordt4 ,t]zelfd] tijd 
z\d5 we dan de v]nuftige zu9igheid en de
  h>monis*e zek]heid bewond]5 wa>mee ze 
9 zoo'n geval van de kle9e  tot de      
groote ( van de groote tot de kle9e cel1
 van de volmaakte  symmetrie tot e5     
onv]mijdelijke onregelmatigheid ov]gaan1
 om zoodra  de wett5 van hunne lev5de   
meetkunde het v]oorloov51 t]ug te ke]5  
tot de ideale regelmaat1 zond] dat ook  
ma> n cel v]lor5 gaat1  zond] dat er bij
 het b\w5 n enkele wijk moet blijv5     
leeg/aan1 (  getuigt van k9d]a*tigheid1 
a>zel+ ( ru:eid1 zond] dat er ook  ma> n
 enkel onbruikba> /uk 9 hun geb\w       
voorkomt4 ,do* ik vrees1  dat ik me re$s
 9 te veel bijzond]h$5 heb begev51 welke

  onbelangrijk moet5 zijn voor e5 lez]1 
die miss*i5 nog nooit e5  vlu*t bij5 met
 de oog5 heeft gevolgd ( er zi* enkel   
t]loops voor  heeft gent]esse]d1 zooals 
we all5 t]loops belang/ell5 9 e5  bloem1
 e5 vogel1 e5 edelge/e5te zond] er me]  
van te vrag5 dan  e5 opp]vlakkige k5nis1
 wa> we ma> half met onze g$a*t5 bij    
zijn2  en zond] onszelv5 voldo5de voor  
te h\d51 dat het g]+/e geheim  van e5   
voorw]p1 hetwelk we zi5 9 de natuur1 die
 niet is als de  m5s*51 miss*i5 me]     
onmiddellijk deel heeft aan het         
diepz9nig  raadsel van onze be/emm+ en  
onz5 oorsprong1 dan het geheim onz]     
h>t/o*t51 die het mee/ d5 h>t/o*t       
opwekk5 en het lief/ word5  be/ude]d4   
,,xxii4      ,om deze /udie niet te zwa>
 te mak51 blijf ik ook niet /il/aan bij 
het wa>lijk v]rass5d in/9kt1 dat h5     
somtijds het uite9de van  hunne rat5    
small] doet mak5 ( doet afbrek51 wanne] 
ze de raat  lang] ( bre$] will5 mak52 m5
 moet e*t] toegev51 dat afbrek5  om we] 
op te b\w51 ui?al5 wat m5 gemaakt heeft 

om het nog  regelmatig] op nieuw te     
v]va>dig51 e5 m]kwa>dige splits+ van    
het bl9d b\w-in/9kt v]ond]/elt4 ,ik     
zwijg bov5di5 ov] de  m]kwa>dige proev5 
die m5 kan nem51 om h5 te dw+5 ronde1   
ovale1  buisvormige ( vreemd g$raaide   
rat5 te b\w51 en ov] de v]nuftige       
wijze1 wa>op ze de v]groote cell5 van de
 convexe g$eelt5 wet5 te  do5           
corresponde]5 met de v]kle9de cell5 van 
de concave g$eelt5  d] raat4    ,vr we  
e*t] van dit ond]w]p af/app51 moet5 we1 
al 0 het  sle*ts e5 oog5blik1 ev5       
/il/aan om onze a&a*t te s*5k5 aan  de  
geheimz9nige wijze wa>op ze hun arbeid  
met elka> 9  ov]e5/emm+ br5g5 en hunne  
maatregel5 nem51 wanne] ze tegelijk  en 
zond] elka> te zi5 de beide teg5ge/elde 
zijd5 van e5 raat  bew]k54 ,bekijk e5   
dez] rat5 e5s teg5 het li*t en dan zult 
ge  da>91 door s*]pe s*aduw5 9 het      
doors*ijn5de 01 e5 geheel  netw]k van   
prisma's zi5 afgeteek5d met z zuiv]e    
hoek51 en e5  geheel /elsel van z       
onfeilba> bij elka> behoor5de lijn51 dat

 m5  z\ me55 ze 9 /aal gegrave]d te zi54
    ,ik weet niet ( zij1 die nooit het  
inw5dige van e5 korf gezi5 hebb51  zi*  
de plaats+ en het voorkom5 van e5 raat  
g5oegzaam kunn5  voor/ell54 ,d5k u1 om  
d5 korf onz] bo]5 te nem51 wa>9 de bij  
geheel aan zi*zelf is ov]gelat51 d5k u  
e5 /rooi5 ( te55 /olp2  deze /olp wordt 
van bov5 tot ond] doorsn$5 door vijf1   
zes1 a*t en  somtijds ti5 s*ijv5 waas1  
die volkom5 ev5wijdig loop5 en vrij wel 
gelijk5 op groote sn$5 brood1 die van d5
 top dez] /olp ne]dal5  en zi*          
naauwkeurig aanpass5 aan d5 oval5 vorm  
h>] w&54 ,tuss*5  i$] dez] rat5 blijft  
e5 tuss*5ruimte van ongeve] elf         
millimet]1  wa>9 de bij5 zi* oph\d5 en  
rondloop54 ,op het oog5blik dat bov5  9 
d5 korf het bew]k5 van e5 dez] s*ijv5   
beg9t1 is de muur van  01 die er d5     
grondslag van vormt en die lat] wordt   
plat gemaakt en  uitgetrokk51 nog heel  
dik en isole]t de vijftig ( ze/ig       
w]kbij51  die aan de voorzijde arbeid51 
geheel van de vijftig ( ze/ig1 die      

tegelijk]tijd aan d5 a*t]kant aan 't w]k
 zijn1 zoodat ze elka>  onmogelijk kunn5
 zi51 t5zij hunne oog5 de gave hebb5 ook
 door de  di*t/e /(f5 he5 te dr+54 ,en  
desnietteg5/a&e graaft ge5e  arbeid/]   
van d5 voorkant e5 gat1 voegt ze ge5    
brokje 0 er aan  toe1 ( dit beantwoordt 
nauwkeurig aan e5 voorsprong ( e5 holte 
van  d5 a*t]kant en omgeke]d4 ,hoe do5  
ze dat8 ,hoe komt het dat de e5  niet te
 v] graaft1 en de &] niet te we9ig8     
,hoe kunn5 de hoek5 d] ruit5 altijd zoo 
wond]ba>lijk jui/  sam5treff58 ,wat zegt
 hun1 dat ze hi] moet5 beg9n5 en da>    
oph\d58 ,w$]om moet5 we ons tevr$5 /ell5
 met het antwoord1 dat  ge5 antwoord is3
 ,dat is e5 d] geheim5 van d5 korf4     
,hub] heeft  e5 pog+ g$aan dit my/]ie te
 v]kl>5 door te zegg51 dat ze  miss*i5  
op sommige plaats5 door d5 druk hunn]   
pootjes ( hunn]  t&5 e5 kle9 uitwas aan 
de teg5ov]ge/elde zijde van de raat te  
voors*ijn riep52 ( dat ze zi* rek5s*ap  
gav5 van de me]d]e (  m9d]e dikte van d5
 klomp door de buigzaamheid1 rekba>heid 

( e5ige  &]e natuurlijke eig5s*ap van de
 02 ( wel1 dat hunne spriet5  zi* s*ijn5
 te le55 tot het ond]zoek5 d] m9/ ( d]  
mee/  +ewikkelde deel5 d] voorw]p5 en   
di5/ do5 als pass]s 9 het  ongezi5e2 (  
e9delijk dat de sam5hang van alle cell5 
ma!matis*  afhangt van de plaats en de  
afmet+5 van die op de e]/e rij1 zond]   
dat da> iets &]s toe noodig is4 ,ma> 't 
is vrij duidelijk1 dat dit  ge5 voldo5de
 v]kl>+5 zijn3 de e]/e zijn onbewijsb>e 
hypo!ses2 de &]e v]plaats5 e5v\dig het  
my/]ie4 ,en zoo het al  go$ is de       
my/]ies zooveel mogelijk te v]plaats51  
m5 moet zi* niet  inbeeld51 dat         
v]plaats+ voldo5de is om ze uit d5 weg  
te ruim54          ,,xxiii4      ,laat  
ons nu e9delijk de e5tonige vlakt5 en de
 meetkun/ige woe/ijn  d] cell5 v]lat54  
,de rat5 zijn dus begonn5 en word5      
bewoonba>4  ,hoewel het one9dig kle9e   
zi*1 s*ijnba> vrij hopeloos1 voegt aan  
't  one9dig kle9e1 en ons oog1 dat zoo  
we9ig ziet1 toekijkt zond] iets  te zi51
 neemt het w]k van 0 met buit5gewone    

vlugheid 9 omvang toe4  ,de ong$uldige  
kon+9 heeft re$s me] dan e5s de         
w]kplaats5  doorloop51 die wit uitkom5 9
 de dui/]nis1 en nu de e]/e rij5        
woonplaats5 af zijn1 neemt zij ze 9     
bezit met ha> /oet van  bewaak/]s1      
v]tr\wel+5 ( di5/bod52 want 't is niet  
precies te  zegg5 ( ze e5 geleide mee   
krijgt dan wel e5 gevolg1 ( ze wordt    
geerbi$igd ( bewaakt4 ,op de plaats     
gekom5 die zij gun/ig oordeelt1  ( wel  
die h>e raadsvr\w5 ha> aanwijz51 zet ze 
e5 hoog5 rug1 bukt  zi* en br5gt het    
uite9de van ha> lang lijf 9 e5 d] l$ige 
bek]tjes1 t]wijl al die kle9e oplett5de 
ho(djes1 de ho(djes d]  wa*t]ess5 van   
h>5 /oet1 met de enorm groote zw>te     
oog51  opgewond5 e5 kr+ om ha> he5      
vorm51 ha> pootjes ond]/eun51  ha>      
vleugels liefkooz5 en koortsa*tig       
gejaagd hunne spriet5 ov]  ha> beweg51  
alsom ha> aan te mo$ig51 te dr+5 en     
geluk te  w5s*54    ,m5 h]k5t           
gemakkelijk de plaats wa> zij zi* bev9dt
 aan dit soort  van li*t5de coc>de1 (   

liev] aan deze ovale bro*e1 wa>van zij  
de  middel/e topaas is1 en die vrij wel 
gelijkt op de groote bro*es1 welke  onze
 grootmo$]s droeg54 ,opm]k5swa>d is het 
v]d]1 er is  geleg5heid te ov] dit op te
 m]k51 dat de w]kbij5 altijd  v]mijd51  
aan de kon+9 d5 rug toe te ke]54 ,zoodra
 ze e5 groep  nad]t1 gaan all5 z /aan1  
dat ze ha> hunne oog5 en spriet5        
toeke]5 en loop5 dan a*t]wa>ts voor ha> 
uit4 ,dat is e5 teek5  van e]bi$ ( liev]
 van zorg1 dat hoe onwa>s*ijnlijk het   
ook lijk5  moge1 to* va//aat en algeme5 
voorkomt4 ,ma> laat ons t]ugke]5 tot    
onze vor/94 ,dikwijls neemt ond] d5     
li*t5 kramp1 die zi*tba> met  het legg5 
van e5 ei gepa>d gaat1 e5 h>] do*t]s ha>
 9 de arm5  en s*ijnt ho(d teg5 ho(d en 
mond teg5 mond za*tjes teg5 ha> te      
prat54 ,do* zij1 vrij onv]s*illig voor  
deze e5igsz9s ov]drev5  betuig+51 gunt  
zi* d5 tijd1 neemt de zaak kalm op1     
geheel v]diept  9 ha> z5d+1 die e]d]    
wellu/ dan arbeid voor ha> s*ijnt te    
zijn4 ,e9delijk /aat ze na v]loop van   

e5ige second5 kalm op1 doet  e5 enkele  
s*r$e1 draait e5 vi]de deel van e5      
cirkel om zi*zelf1  en /eekt vr dat ze  
er het uite9de van ha> lijf inbr5gt1 e]/
 ha>  kop 9 de naa/e cel1 om zi* te     
v]gewiss5 ( alles 9 orde is en ze  niet 
tweemaal legt 9 dezelfde cel1 t]wijl    
twee ( drie bij5 van het  gevolg haa/ig 
beurt om beurt 9 de v]lat5 cel duik51 om
 te zi5 (  het w]k is volbra*t1 en om   
het blauwa*tig eitje1 dat ze er 9 gelegd
  heeft1 met hunne zorg5 te omgev5 ( go$
 op zijne plaats te legg54  ,van dit    
oog5blik af tot aan de e]/e h]f/-k\de1  
h\dt ze niet me]  op1 ma> legt /e$s     
eitjes1 t]wijl ze door de &]5 gevo$     
wordt1 en  ze slaapt--zoo dat al slap5  
is--al ei]5 legg5d4 ,van dit oog5blik af
  is zij de v]teg5woordig/] van de alles
 v]sl9d5de ma*t d]  toekom/1 die alle   
hoekjes van het rijk 9 beslag neemt4 ,ze
 volgt ov]  de cell5 van het bro$sel1 de
 lev5de loopplank5 en ladd]s gevormd    
door de wasw]k/]s1 de spiral5 d] kon+91 
die door niets is te  /uit51 de         

afwissel5de en onafgebrok5 w]kzaamheid  
d] m5igte1 de  m$oog5looze en v]geefs*e 
inspann+1 het kom5 en gaan tot ze       
uitgeput rak5 door hunn5 ijv]1 de slaap 
e5 onbek5de behalve 9 de  wieg1 wa>op de
 arbeid van d5 kom5d5 dag re$s ligt te  
lo]51 zelfs  de ru/ des doods v]drev5   
uit e5 v]blijf1 dat no* ziekte no* graf 
duldt1 iem&1 die dit alles aanzag1      
w5dde1 to5 hij van zijn v]baz+  bekom5  
01 s*ielijk de oog5 af1 wa>9 s*rik en   
droefheid te lez5  /ond54    ,en        
w]kelijk er s*uilt 9 d5 korf ond] de    
opgewek!id van d5  e]/5 aanblik1 ond] de
 glanz5de h]9n]+5 aan de s*oone dag51   
wa>van hij vol is en die hem mak5 tot e5
 bewa>plaats van de  kle9ood5 des zom]s1
 ond] het zwijmel5d kom5 en gaan1 dat   
hem  v]b9dt met bloem51 /room5d wat]1   
azuur1 met d5 zoo vr$ig5  ov]vlo$ van al
 wat s*oonheid en geluk v]teg5woordigt1 
er s*uilt  ind]daad ond] al dit         
v]rukkelijke voor het oog1 e5 d]        
droevig/e  tooneel51 die m5 ma> aans*\w5
 kan4 ,en wij bl9d51 die sle*ts         

v]dui/]de oog5 kunn5 op5zett51 wanne] we
 zi5 op deze  s*uldelooze v]oordeeld51  
we wet5 het wel1 dat niet h5 alle5 onze 
kla*t geldt1 dat niet zij het alle5     
zijn1 die wij niet begrijp51 do*  e5 d] 
de]niswa>dige vorm5 van de groote kra*t1
 die ook ons bezielt  en v]te]t4    ,ja1
 als m5 zoo wil is dit droevig1 droevig 
gelijk alles 9 de natuur1  wanne] m5 ha>
 van nabij bes*\wt4 ,zoo zal het zijn   
zoolang wij ha>  geheim nog niet k5n51  
nog niet wet5 ( ze er e5 bezit4 ,en     
indi5  wij e5maal v]nem51 dat ze er ge5 
heeft1 ( dat dit geheim iets            
afs*uwelijks is1 dan rijz5 &]e pli*t5   
voor ons op1 die miss*i5  nog ge5 naam  
drag54 ,laat ons h>t intuss*51 indi5 het
 dat v]langt1  h]hal53 ,dat is droevig1 
do* laat onze r$e zi* v]g5oeg5 met te   
zegg53 ,dat is nu e5maal zoo4 ,voor het 
oog5blik is 't onze pli*t te  zoek5 ( er
 niets a*t] dit droevige v]borg5 is1 en 
da>om moet5 we  niet de oog5 afw5d5 do* 
het s*]p 9 't aangezi*t zi5 en het met  
ev5veel belang/ell+ en mo$ be/ude]5 als(

 het iets v]blijd5ds  w>e4--'t ,is      
billijk1 dat we alvor5s ons te beklag5  
en de natuur te  v]oordeel51 ha> t5 e9de
 toe ond]vrag54          ,,xxv4      ,we
 hebb5 gezi5 dat de w]kbij51 zoodra ze  
zi* niet me] zoo voel5  press5 door de  
dreig5de vru*tba>heid hunn] mo$]1 haa/ig
  voorraadcell5 gaan b\w51 wi] bew]k+   
economis*] en wi] inh\d  groot] is4 ,van
 e5 &]5 kant hebb5 we gezi51 dat de mo$]
 het  lief/ h>e ei]5 legt 9 kle9e cell51
 en dat ze da> aanh\d5d om  vraagt4     
,niettem91 als er ge5 zijn ( ook wel als
 ze er nog op moet  wa*t51 ond]w]pt ze  
er zi* aan1 9 di5 tuss*5tijd ei]5 te    
legg5 9 de groote cell51 die ze op ha>  
weg aantreft4    ,de bij51 die da>uit   
gebor5 word51 zijn mannetjes ( d>r51    
hoewel  de ei]5 geheel en al gelijk zijn
 aan die wa>uit de w]kbij5  ont/aan4 ,9 
teg5/ell+ e*t] met hetge5 plaats heeft  
bij de  v]&]+ van e5 w]kbij 9 e5e kon+91
 wordt hi] de v]&]+  niet bepaald door  
d5 vorm ( d5 inh\d d] cel1 want uit e5  
ei dat 9  e5 groote cel is gelegd en    

v]volg5s ov]gebra*t 9 die e5]  w]kbij1  
komt 7ik b5 er vi] ( vijf maal 9        
geslaagd dit ov]br5g5  te bew]k/ellig51 
wat vrij la/ig is weg5s de microscopis*e
  kle9heid en de uit]/e te]heid van het 
ei7 e5 d>1 die wel  e5ig]mate v]m9kt1   
do* wi5s gesla*t onbetwi/ba> is4 ,de    
kon+9  moet dus bij het legg5 het v]mog5
 bezitt5 het gesla*t van het ei te      
h]k5n5 ( te bepal51 en het 9 ov]e5/emm+ 
te br5g5 met de cel  wa>ov] ze zi*      
he5buigt4 ,sle*ts zeld5 v]gi/ ze zi*4   
,hoe legt ze  dat aan8 ,hoe kan ze uit  
de myriad5 ei]51 die h>e beide ei]/okk5 
bevatt51 de mannelijke van de vr\welijke
 s*eid51 en hoe kom5 ze op  ha> w5s* 9  
d5 e5ig5 ei]leid]1 di5 ze bezit8    ,hi]
 /aan we op nieuw voor e5 d] raadsel5   
van d5 korf en wel voor  e5 d]          
onoplosba>/e4 ,wat m5 wel weet is1 dat  
e5 maagdelijke  kon+9 niet onvru*tba>   
is1 do* sle*ts mannelijke ei]5 kan      
legg54 ,e]/ na de bevru*t+ door de      
p>+svlu*t kan ze na>  willekeur w]kbij5 
( d>r5 voortbr5g54 ,t5gevolge van h>5   

bruil(tsgang is ze voor go$1 tot aan ha>
 dood1 9 het bezit van de               
zaadli*aampjes1 die aan h>5 ongelukkig5 
geliefde zijn ontrukt4 ,deze            
zaadli*aampjes1 wi] aantal ,dr4 ,leuck>t
 op vijf en tw9tig millio5  s*at1 word5 
lev5d bewa>d 9 e5 afzond]lijke kli]1 die
 ond] de  ei]/okk5 bij d5 +ang van d5   
gezam5lijk5 ei]leid] ligt1 en           
zaadblaasje g5oemd wordt4 ,m5 v]ond]/elt
 dus1 dat de nau:eid van  d5 +ang d]    
kle9e cell5 en de wijze wa>op de kon+9  
door d5  vorm dez] op5+ g5oodzaakt is   
zi* te kromm5 en ne] te buig51  zek]e   
drukk+ uitoef5t op het zaadblaasje1     
t5gevolge wa>van de  zaadli*aampjes er  
uitkom5 en 9 't voorbijgaan het eitje   
bevru*t54  ,deze drukk+ z\ niet plaats  
hebb5 bij de groote cell51 en het       
zaadblaasje niet op5gaan4 ,&]5 zijn     
integ5deel van me5+1 dat de  kon+9      
w]kelijk ma*t heeft ov] de spi]51 die   
het zaadblaasje  op55 ( sluit5 ov] de   
vag9a1 en ind]daad zijn deze spi]5      
buit5gewoon talrijk1 kra*tig en         

+ewikkeld4 ,zond] te will5  besliss5    
welke dez] beide v]ond]/ell+5 de be/e   
is--want hoe  v]d] m5 komt1 hoe me] m5  
opm]kt1 hoe bet] m5 ziet dat m5 niets   
is dan e5 s*ipbreukel+ op d5 tot hi]toe 
zoo onbek5d5 oceaan d]  natuur1 hoe bet]
 m5 le]t inzi51 dat er altijd we] e5    
nieuw feit op  het punt is te voors*ijn 
te tr$5 uit d5 boezem van e5 plotsel+   
doorzi*tig] geword5 golf1 die 9 e5 enkel
 oog5blik alles  v]nietigt1 wat m5 me5de
 te wet5 to* wil ik bek5n5 dat ik tot de
  twe$e ov]hel4 ,t5 e]/e toon5 de proev5
 van e5 bij5h\d] uit  ,bordeaux1 ,drory 
g5aamd1 dat indi5 alle groote cell5 uit 
d5 korf zijn  v]wijd]d1 de mo$] niet    
a>zelt als 't oog5blik om mannelijke    
eitjes  al te zett5 gekom5 is1 deze 9   
cell5 van w]kbij5 te legg52 en ook      
omgeke]d zal ze ei]5 van w]kbij5 9 cell5
 van d>r5 legg51  indi5 m5 er ge5 &]e t]
 h>] bes*ikk+ heeft ge/eld4    ,en v]d] 
bewijz5 de s*oone wa>nem+5 van d5 he]   
,fabre ov] de  ,osmia's1 wilde en       
afzond]lijk lev5de bij5 van de familie  

d]  ,ga/rilegid51 t5 duidelijk/e1 dat   
deze bij niet alle5 van te vor5  het    
gesla*t k5t van het ei1 dat ze gaat     
legg51 ma> dat dit gesla*t  facultatief 
is voor de mo$]1 die dat bepaalt al na> 
de ruimte1  wa>ov] ze te bes*ikk5 heeft1
 e5 ruimte die dikwijls &]s is dan  te  
v]wa*t5 0 en die niet gewijzigd kan     
word51 zoodat ze hi] e5  mannelijk1 da> 
e5 vr\welijk ei legt4 ,ik tre$ niet 9   
bijzond]h$5  omtr5t de proev5 van d5    
groot5 ,frans*5 entomoloog4 ,ze zijn    
uit]/  fijn en nauwkeurig en z\d5 ons al
 te v] vo]54 ,ma> welke hypo!se  ook    
wordt aang5om51 de e5e zo[el als de &]e1
 v]kla>t1 buit5  alle k5n5 van de       
toekom/ om1 volkom5 d5 hang d] kon+91   
h>e  eitjes te legg5 9 cell5 van        
w]kbij54    ,wa>s*ijnlijk heeft deze    
mo$]-slav91 die wij g5eigd zijn te      
beklag51 ma> die miss*i5 e5 ze]         
v]liefde1 ze] wellu/ige natuur  is1 bij 
de v]e5ig+ van het mannelijk en het     
vr\welijk pr9cipe1 dat  9 ha> wez5      
plaats grijpt1 e5 zek]e gewa>word+ van  

g5ot1 en als  w>e het e5 nasmaak van d5 
zwijmel d] e5ige p>+svlu*t 9 ha>  gans*e
 lev54 ,ook hi] z\ dan de natuur1 die   
nooit zoo v9d+rijk is  ( zooveel        
heimelijke voorzorg5 en afwissel+ heeft 
als wa> het de  lag5 d] liefde geldt1 er
 voor gezorgd hebb51 het belang d] soort
 te  ond]/eun5 door e5 g5ot4 ,lat5 wc   
e*t] elka> go$ v]/aan en ons  niet door 
onze uitlegg+ lat5 b$rieg54 ,als we     
aldus aan de natuur  g$a*t5 toek5n5 ,en 
me551 dat dit e5e g5oegzame v]kl>+ is1  
dan is 't als wi]p5 we e5 /e5 9 e5 di]  
onmetelijke afgrond51  die m5 a*t] 9    
sommige grott5 v9dt1 en v]beeld5 we ons 
dan1 dat  het geluid1 hetwelk de /e5    
maakt bij het ne]vall51 al onze vrag5   
z\ beantwoord5 en ons iets &]s z\ op5b>5
 dan de onmetelijkheid  van d5 afgrond4 
,wanne] m5 zoo zegt3 de natuur wil dat1 
organise]t dit wond]1 /elt  zi* dat en  
dat t5 doel1 dan wil dit zegg51 dat e5  
g]+  lev5sv]s*ijnsel zi*1 t]wijl wij er 
ons jui/ mee bezig h\d51  heeft kunn5   
h&hav5 op de enorme opp]vlakte van de   

mat]ie1 die 9  ons oog w]keloos is en   
die wij1 t5 onre*te1 het niet ( d5 dood 
noem54 ,e5 sam5loop van om/&igh$51 die  
vol/rekt niet zoo  behoefde te zijn1    
heeft dit lev5sv]s*ijnsel be/5digd te   
midd5 van  duiz5d &]e1 die miss*i5 ev5  
int]essant zijn1 ev5 ze] van  v]/&      
getuig51 do* die niet zoo gelukkig w>51 
en voor imm]  v]dw55 zond] 9 de         
geleg5heid te zijn gewee/ onze v]wond]+ 
te  wekk54 ,het z\ v]metel zijn iets &]s
 te bew]52 en al het ov]ige1  onze      
g$a*t5 da> ov]1 onze onv]/oorb>e        
teleologie1 onze  v]wa*t+5 en onze      
bewond]+1 dat alles is t5 slotte niets  
dan het  onbek5de1 dat we teg5 iets nog 
m9d] bek5ds aanw]p51 om e5 g]+  geluid  
te voors*ijn te roep51 dat ons d5 hoog/5
 trap van lev5 doet  k5n5 di5 wij m5s*5 
kunn5 b]eik5 op diezelfde zwijg5de en   
ondoordr+b>e opp]vlakte2 ev5als het     
gezang van d5 na*tegaal en de  vlu*t van
 d5 condor hun d5 hoog/5 trap van lev5  
voor hunne soort  op5b>54 ,en           
desalniettem9 blijft het e5 onz]        

onbetwi/b>e  pli*t51 dit kle9e geluid te
 voors*ijn te roep51 zoo dikwijls de    
geleg5heid da>toe zi* voordoet1 zond] er
 ons door te lat5  ontmo$ig51 dat het   
wa>s*ijnlijk ijdel is4          ,,vi]de 
,,boek4      ,,de ,,jonge ,,kon+9n54    
,i4      ,laat ons hi]m$e onz5 jong5    
korf we] sluit5 wa> het lev51 zijn      
cirkelgang h]vatt5d1 zi* na> buit5      
op5ba>t en zi*  v]m5igvuldigt1 om op    
zijne beurt we] e5 splits+ te ond]gaan1 
zoodra het de volheid van kra*t en geluk
 heeft b]eikt2 en laat ons  voor het    
laat/ de mo$]/ad nog e5s op551 om te zi5
 wat da>  voorvalt na het v]trek van d5 
zw]m4    ,als het tumult van het v]trek 
we] tot b$>5 is gekom5 en nu twee  d]d5 
van h>e k9d]5 ha> hebb5 v]lat5 zond]    
plan op t]ugke]1  is de ongelukkige /ad 
als e5 li*aam1 dat veel blo$v]lies heeft
  gehad3 ze is mo$e1 v]lat51 bijna dood4
 ,to* zijn er e5ige duiz5d5  bij5 9     
geblev51 die onv]/oorba>1 al is het dan 
ook e5igsz9s mat1  het w]k we] h]vatt51 
zoo go$ mogelijk de plaats d] afwezig5  

we]  v]vull51 de spor5 d] laat/e        
uitspatt+5 uit d5 weg ruim51 de         
provisie1 buit van de ro(to*t5 wegb]g51 
de bloem5 gaan bezoek51  de wa*t h\d5   
ov] de voorraads*uur d] toekom/1 zi*    
volkom5  bewu/ van hunne z5d+ en getr\w 
aan d5 pli*t1 die hun door het lot      
duidelijk is aangewez54    ,do* zoo het 
h$5 al somb] s*ijne1 al wat het oog     
ontmoet is vol hoop  en v]wa*t+4 ,we    
bev9d5 ons hi] 9 e5 di] ka/eel5 d]      
,duits*e  leg5de1 wa>9 de mur5 be/aan   
uit duiz5d5 glaz5 fless*5 met de  ziel5 
d] m5s*51 die zull5 gebor5 word54 ,we   
bev9d5 ons 9 het  v]blijf van het lev51 
dat aan het lev5 voorafgaat4 ,da> rondom
 ligg5  9 go$ geslot5 wieg51 9 de       
e9delooze aane5voeg+ d] wond]b>e        
zeszijdige cell51 myriad5 l>v5 9 word+1 
nog witt] dan melk1 die  met gekrui/e   
arm5 en het ho(d op de bor/ gebog51 de  
ure van  ontwak5 afwa*t54 ,als m5 ze zoo
 ziet 9 hun e5vormige1 ontelb>e en      
doors*ijn5de grav51 z\ m5 ze voor       
v]grijsde1 9 diep nad5k5  v]zonk5       

a>dmannetjes h\d51 ( voor legio55 van   
maagd5 geheel  v]vormd door de plooi5   
van het lijkkle$ en begrav5 9 ze%oekige1
  door e5 volh>d5d meetkundige tot 9 het
 one9dige v]m5igvuldigde  prisma's4     
,ov] de gans*e uitge/rek!id di]         
loodre*te mur51 welke e5 gans*e  w]eld 9
 zi* bevatt51 e5 w]eld die groeit1      
v]&]t1 om zi*zelve  w5telt1 vi] ( vijf  
maal van kle$]5 v]wisselt en 9 het dui/]
  ha> lijkkle$ sp9t1 zijn hond]d5       
w]kbij5 aan het dans5 en aan 't  waai5  
met de vleugels om de noodige w>mte te  
ond]h\d5 en tev5s  voor e5 doel1 dat nog
 me] 9 het dui/] ligt2 want hun dans    
heeft  ze] bijzond]e en me?odis*e       
trill+51 die wel moet5 beantwoord5  aan 
e5 ( &] doel1 dat na> ik me5 nog ge5    
enkel wa>nem] heeft  opgespoord4    ,na 
v]loop van e5ige dag5 beg9n5 de deksels 
van deze myriad5 urn5  79 e5 fl9k5 korf 
telt m5 er van ze/ig tot ta*tig duiz5d7 
te  wijk51 en twee groote1 zw>te en     
ern/ige oog5 kom5 te voors*ijn met  twee
 spriet5 er bov51 die het lev5 rondom h5

 re$s gaan beta/51  t]wijl bezige kak5  
nog voortgaan met de op5+ te v]wijd54   
,dadelijk  kom5 de vo$/]s aanloop51     
help5 de jeugdige bij h>e gevang5is     
v]lat51 ond]/eun5 ha>1 bor/el5 en re9ig5
 ha> en bi$5 ha>  op de punt hunn] tong 
d5 e]/5 hon+ van ha> nieuwe lev5 aan4   
,zij1 die da> pas te voors*ijn komt uit 
e5 &]e w]eld1 is nog  e5igsz9s b$welmd1 
wat bleek en wankel4 ,ze ziet er zwakjes
 uit als e5  oud mannetje ont/eg5 aan   
zijn graf4 ,m5 z\ ha> voor e5 reizig/]  
kunn5 h\d5 b$ekt met het donzige /( d]  
onbek5de weg51 die tot  de geboorte     
leid54 ,ov]ig5s is ze van top tot te5   
re$s geheel kla>1  weet onmiddellijk al 
wat ze wet5 moet en zooals de k9d]5 uit 
het  volk om zoo te zegg5 bij hunne     
geboorte re$s le]51 dat hun ge5 tijd  is
 gegund voor spel en la*1 begeeft zij   
zi* dadelijk na> de geslot5  cell5 en   
beg9t met h>e vleugeltjes te slaan en   
zi* op de maat te  beweg5 om op h>e     
beurt h>e begrav5 zu/]s te v]w>m51 zond]
 zi*  op te h\d5 met het ontcijf]5 van  

het wond]lijk raadsel van ha>  be/emm+  
en ha> ras4          ,,ii4      ,de mee/
 v]moei5de bezigh$5 e*t] word5 ha> 9 d5 
beg9ne  bespa>d4 ,e]/ a*t dag5 na h>e   
geboorte komt ze uit d5 korf om ha>     
e]/e re9ig+s-vlu*t te volbr5g5 en lu*t  
op te do5 9 h>e  lu*t-buiz51 die zwell51
 ha> gans*e li*aam do5 uitzett5 en ha>  
van dat oog5blik af huw5 aan de ruimte4 
,da>na komt ze t]ug1 wa*t  nog e5 week  
en dan wordt ha> e]/e uitgang als       
hon+draag/] 9  gezels*ap h>] zu/]s      
georganise]d1 ond] e5 heel eig5a>dige   
z5uwa*tigheid1 die door de bij5h\d]s    
kun/-zon wordt g5oemd4  ,liev] nog z\ m5
 het onru/-zon moet5 noem54 ,m5 ziet    
ind]daad1 dat  ze bang zijn1 dat zij1 de
 do*t]5 van de bep]kte dui/]e ruimte en 
van de m5igte1 bang zijn voor di5 azur5 
afgrond m5 de one9dige  e5zaamheid van  
het li*t1 en hunne om zi* ta/5de        
opgewek!id is van  vrees gewev54 ,ze    
loop5 voor de poort he5 en we]1 ze      
dral51  v]trekk5 en kom5 t]ug1 wel      
tw9tig ke]5 a*t]e54 ,ze wiegel5 op  de  

lu*t1 en met het kopje onafgew5d na> het
 tehuis geke]d1  bes*rijv5 ze groote    
kr+5 9 opwa>ts*e beweg+1 do* plotsel+   
als g$rukt door spijt dal5 ze w$]1 en   
hunne d]ti5 duiz5d oog5  ond]vrag51     
we]kaats5 en on?\d5 alles tegelijk1 alle
 boom51 de  fonte91 het hek1 het latw]k1
 de dak5 en de v5/]s d] omgev+2 tot  dat
 de lu*tweg1 langs welk5 ze zi* op hunn5
 t]ugto*t zull5 lat5  glijd51 ev5       
onwrikba> 9 hun geheug5 /aat gegrift1   
als( twee  /rep5 van /aal di5 afteek5d5 
9 d5 e!r4    ,alw$] e5 my/]ie4 ,ook dit 
will5 we ond]vrag5 ev5 als die  &]51 en 
zoo het zwijgt ev5als zij1 dan wordt    
door dit zwijg5  al?ans het veld onz]   
bewu/e onwet5dheid1 dat het vru*tba>/e  
is  van alle1 die onze activiteit bezit1
 niet e5ige morg5s v]groot1  nevela*tig 
wel is wa>1 do* bezaaid met go$5 wil4   
,hoe v9d5 de  bij5 hunne won+ t]ug1 die 
ze somtijds onmogelijk kunn5 zi51 die   
dikwijls ond] de hoorn5 v]s*ol5 ligt en 
wi] +ang 9 i$] geval  sle*ts e5 onm]kba>
 punt is 9 de onbegr5sde ruimte8 ,hoe   

komt het1  dat ze ma> uit]/ zeld5       
v]dwal51 als ze 9 e5 doosje twee ( drie 
kilomet] v] van d5 korf word5 gebra*t8  
,kunn5 ze di5 door alle h9d]pal5 he5    
ontdekk58 ,nem5 ze bepaalde             
h]k5n+/eek55 te baat om zi* te orinte]51
 ( wel bezitt5 ze  dat bijzond]e en nog 
we9ig bek5de z9tuig1 dat wij aan sommige
 di]5  toes*rijv5 b4v4 aan zwaluw5 en   
duiv51 en dat het z9tuig voor de  ri*t+ 
g5oemd wordt8 ,de proev5 van ,j4,h4     
,fabre1 van ,lubbock en  vooral van     
,romanes 79 de ,natuur1 #bi1 ,oktob]    
#ahhf7 s*ijn5 uit te  mak51 dat ze niet 
geleid word5 door dit m]kwa>dig in/9kt4 
,van e5 &]5 kant heb ik me] dan e5s     
gecon/ate]d1 dat ze niet  veel a&a*t    
v]le55 aan d5 vorm ( de kleur van d5    
korf4 ,ze  s*ijn5 er me] op te lett51   
hoe de plank wa>op hun huis ru/1 er     
gewoonlijk uitziet1 op de plaats+ van d5
 +ang en het  l&+s-plankje#a4 ,do* zelfs
 dit is bijkom/ig1 en indi5 m5 tijd5s   
de afwezigheid d] hon+-draag/]s d5 gevel
 hunn] won+ van bov5  tot ond] wijzigt1 

dan kom5 ze ev5go$ onmiddellijk da>op af
 van uit  de diept5 van d5 horizont1 en 
legg5 e]/ e5ige a>zel+ aan d5  dag op   
het oog5blik dat ze d5 onh]k5b>5 drempel
 zull5  ov]s*rijd54 ,hunne wijze van zi*
 te orinte]5 s*ijnt voor zoov]  onze    
proev5 ons da>ov] e5 oordeel toelat51   
veele] gebase]d op e5  buit5gewoon      
nauwkeurig opnem5 van all]lei kle9e     
k5m]k54 ,niet d5  korf zelf h]k5n5 ze1  
ma> zijn plaats+ met betrekk+ tot de    
voorw]p5 9 de omgev+1 tot op drie vi]   
millimet] b5ad]d4 ,en dit  k5m]k is zoo 
m]kwa>dig1 zoo ma!matis* zek] en zoo    
diep 9 hun  geheug5 gegrift1 dat alle   
w]kbij51 als m5 d5 korf1 nadat ze vijf  
ma&5 9 e5 donk]5 keld] hebb5 ov]w9t]d1  
we] op zijn plankje  zet do* iets me]   
na> re*ts ( l9ks dan vroeg]1 bij hunn5  
t]ugke] van de e]/e bloem51 zond] zi*   
door iets te lat5 afleid5  re*t/reeks   
na> de plaats zull5 vlieg51 wa> de korf 
het vorige ja>  /ond1 en niet dan ta/5d 
e9delijk het v]plaat/e vlieggat v9d54   
,m5 z\ kunn5 me551 dat de ruimte d5     

gans*5 w9t] het  onuitwis*ba> spoor     
hunn] to*t5 _h va/geh\d51 en dat het    
paadje1  wa> langs ze zi* volijv]ig     
voortbewog51 9 d5 hemel bleef gegrift4  
,wanne] m5 dan ook e5 korf v]plaat/1    
v]dwal5 vele bij51 t5zij er  sprake is  
van e5 groote reis en het geheele       
l&s*ap1 dat ze door en  door k5n5 tot   
drie ( vi] kilomet] 9 't rond1 v]&]d is1
 (  t5zij m5 er voor gezorgd heeft e5   
plankje1 e5 /ukje dakpan ( e5  ( &]e    
belemm]+ voor het vlieggat te plaats51  
wa>door ze  gewa>s*uwd word51 dat er    
iets is v]&]d1 en ze zi* op nieuw  moet5
 orinte]5 en het jui/e punt bepal54     
#a ,het l&+s-plankje1 dat dikwijls niets
 &]s is dan de v]l5g+  van de plank     
wa>op de korf /aat1 vormt e5 soort      
/oepje1 portaaltje  ( ru/plaats vr d5   
ho(d+ang ( 't vlieggat4          ,,iii4 
,nadat we dit gezegd hebb51 ke]5 we t]ug
 na> onze /ad1 die op nieuw  wordt      
bevolkt1 wa> onoph\delijk nieuwe wieg5  
op5gaan en zelfs de  sub/antie d] mur5 9
 beweg+ komt4 ,deze /ad heeft e*t] nog  

ge5e  kon+94 ,aan de kant5 van e5 d]    
middel/e rat5 v]heff5 zi* zev5   a*t    
zond]l+e geb\wtjes1 die op de golv5de   
vlakte d] gewone  cell5 do5 d5k5 aan de 
protub]ances en kr+51 die de            
photographien d] maan zoo vreemd mak54  
't ,zijn e5 soort capsules van  ruwe 0 (
 hang5de1 volkom5 geslot5 eikels1 die de
 plaats van drie  ( vi] w]kbij5-cell5   
innem54 ,gewoonlijk ligg5 ze 9 e5 groep 
bije5 en e5 /]ke1 buit5gewoon bezorgde  
en oplett5de wa*t beho$t  dit gebi$1 dat
 e5 soort ontzag s*ijnt 9 te boezem54   
,da> kom5 de  mo$]s tot ontwikkel+4 ,9  
i$] dez] huisjes is vr het v]trek van   
d5 zw]m e5 eitje ne]gelegd1 't zij door 
de mo$] zelve1 't zij nog               
wa>s*ijnlijk]1 hoewel m5 er zi* niet van
 heeft kunn5 v]gewiss51  door de vo$/]s1
 die het da>he5 ov]br5g5 uit e5 ( &]e   
cel  uit de buurt4    ,drie dag5 da>na  
ontwikkelt zi* uit dat ei e5 made1      
wa>aan m5 e5  bijzond] en zoo ov]vlo$ig 
mogelijk vo$sel to$i5t2 en hi] kunn5  we
 n voor n de beweg+5 nagaan van e5 di]  

v]rukkelijk vulgaire  me?od5 d] natuur1 
die wij indi5 het m5s*5 gold1 met d5    
v]hev5  naam van ,fataliteit z\d5       
omkle$54 ,het kle9e l>fje ontwikkelt zi*
  dank zij dit /elsel van opvo$+ op e5  
gans* bijzond]e wijze1 en  zijn         
d5kbeeld5 word5 tegelijk met zijn li*aam
 d]mate gewijzigd1 dat  de bij1 die     
da>uit gebor5 wordt1 tot e5 geheel &]   
ras van insekt5  s*ijnt te behoor54     
,ze zal vi] ( vijf ja> lev5 9 plaats van
 zes ( zev5 wek54 ,ha>  lijf wordt      
tweemaal lang]1 ha> kleur glanzig] en   
li*t]1 ha> angel  krom4 ,ha> oog5 zull5 
sle*ts a*t  neg5 duiz5d facett5 tell5 9 
plaats van twaalf ( d]ti5 duiz5d4 ,ha>  
bre9 wordt bep]kt]1 ma>  ha> ei]/okk5   
enorm groot1 en ze zal e5 afzond]lijk   
orgaan1 de  zaadblaas1 bezitt51 die ha> 
om zoo te zegg5 tot e5 h]maphrodiet     
maakt4 ,ze krijgt ge5 d] organ5 voor e5 
lev5 van inspann+3 no*  zakjes om 0 af  
te s*eid51 no* bor/els1 no* korfjes om  
er het  /uifmeel 9 te v]zamel54 ,ze zal 
ge5 d] gewoont5 en ge5 d]  h>t/o*t5     

k5n51 die wij onafs*eidelijk a*t5 van de
 bij4 ,ze zal  ge5 v]lang5 koe/]5 na> de
 zon1 no* behoefte aan de op5 lu*t1  en 
/]v5 zond] e5 enkele bloem bezo*t te    
hebb54 ,ha> lev5 zal ze  doorbr5g5 9 de 
dui/]nis en de drukte van de groote     
m5igte1 met het  onv]moeid opzoek5 van  
wiegjes om ze te bevolk54 ,da>5teg5 zal 
alle5 zij de onru/ d] liefde k5n54 ,ze  
is er niets e5s zek] van1  dat ze twee  
oog5blikk5 9 ha> lev5 het li*t zal      
aans*\w5---want  het uitvlieg5 van d5   
zw]m is niet onv]mijdelijk--miss*i5 zal 
ze  sle*ts e5maal gebruik mak5 van h>e  
vleugels1 do* dan om d5 m9na>  te gemoet
 te vlieg56 't ,is m]kwa>dig1 dat       
zooveel d+51 dat  organ51 d5kbeeld51    
v]lang5s1 gewoont51 e5 gans* lev5slot   
aldus  ligg5 opgeslot51 niet 9 e5       
zaadje--dat z\ het gewone wond] zijn    
van plant1 di] en m5s*--do* 9 e5 vreemde
 en lev5looze sub/antie3  ine5 druppel  
hon+#a4      #a ,sommige bij5k5n]s      
bew]51 dat w]kbij5 en kon+9n5 na het    
op5gaan van het ei hetzelfde vo$sel     

ontvang51 e5 soort melk1 die  ze] rijk  
is aan /ik/( en wordt afges*eid5 door e5
 afzond]lijke  kli]1 wa>van de kop d]   
vo$/]s is voorzi54 ,ma> na v]loop van   
enkele dag5 word5 de l>fjes d] w]kbij5  
gespe5d en ond] het  grov] diet van hon+
 en /uifmeel ge/eld1 t]wijl da>5teg5 de 
toekom/ige kon+9 tot aan h>e volkom5    
ontwikkel+ wordt volgepropt  met de     
ko/b>e melk1 die kon+9ne-pap g5oemd     
wordt4 ,hoe dit ook zij1  de resultat5  
blijv5 da>om ev5ze] e5 wond]4           
,,iv4      ,ongeve] e5 week is v]loop5  
s$]t het v]trek d] oude kon+94 ,de      
kon9klijke nymph51 die 9 de hulsels     
slap51 zijn niet all5 van  d5zelfd5     
leeftijd1 want het is 9 't belang d]    
bij51 dat de  kon9klijke geboort5 na    
elka> plaats hebb51 op de tijd5 dat ze  
besliss5 ( er e5 twe$e1 d]de ( zelfs wel
 e5 vi]de zw]m uit d5  korf zal         
v]trekk54 ,re$s e5ige ur5 zijn ze bezig 
de w&5 van de  rijp/e mo$]wieg          
langzam]h& dunn] te mak51 en de jonge   
kon+91  die van b9n5 uit tegelijk]tijd  

het ronde deksel doorknaagt1 /eekt  ha> 
kopje er uit1 komt halv]wege te         
voors*ijn en met behulp van de          
v]pleeg/]s1 die dadelijk kom5 aanloop51 
ha> afveg51 s*oonmak5  en liefkooz51    
wikkelt ze zi* los en doet h>e e]/e     
s*r$5 op de  raat4 ,ev5als e5 pasgebor5 
w]kbij is ze bleek en nog wankel op h>e 
pootjes1 ma> na v]loop van e5 m9uut (   
ti5 word5 deze /evig] en  da> ze wel    
voelt1 dat ze niet de e5ige is1 dat ze  
ha> rijk moet  v]ov]51 dat er hi] ( da> 
m$$+/]s s*uil51 loopt ze vol  onru/     
langs de w&5 van 0 om deze op te spor54 
,hi] kom5 de  wij%eid en de geheimz9nige
 besluit5 van het in/9kt1 van d5 gee/   
des bij5korfs1 ( van de v]gad]de w]kbij5
 tuss*5beide4 't ,ge5  het mee/ v]ra/   
als m5 9 e5 obs]vatie-korf d5 loop dez] 
gebeurt5iss5 met de oog5 volgt1 is dat  
m5 nooit de m9/e a>zel+1  de m9/e       
v]deeldheid wa>neemt4 ,n]g5s e5ig spoor 
van twe$ra*t (  v]s*il van me5+4 ,da>   
he]s*t niets dan e5 re$s te vor5        
+e/elde e5sgez9dheid1 dit is de atmosfe]

 van dez5 /aat1 en  i$]e bij s*ijnt re$s
 bij voorbaat te wet51 wat alle &]5     
d5k54  ,to* is dit e5 hoog/ gewi*tig    
oog5blik voor h51 't is om zoo te  zegg5
 de m9uut wa>van lev5 ( dood afhang54   
,ze moet5 wet5 welke  p>tij te kiez5 uit
 drie ( vi] mogelijkh$51 die v]-reik5de 
gevolg5 zull5 hebb51 welke ond]l+ totaal
 v]s*ill5 en door e5e  kle9igheid       
noodlottig kunn5 word54 ,ze moet5 de    
passie ( de  +es*ap5 pli*t van het      
v]me]d]5 d] soort met het beh\d van d5  
mo$]/ok en di5s af/ammel+5 wet5 te      
v]zo554 ,e5 enkel5 ke]  v]giss5 ze zi*2 
ze lat5 drie ( vi] zw]m5 na elka>       
uitvlieg51  die d5 mo$]/aat totaal      
uitputt5 en zelf te zwak zijn om zi*    
snel  g5oeg te organise]51 zoodat ze    
word5 ov]vall5 door ons klimaat1  dat   
niet het oorspronkelijk klimaat is      
wa>aan de bij5 ondanks alles de  h]9n]+ 
blijv5 beh\d51 en bezwijk5 bij het      
intr$5 van d5  w9t]4 ,dan vall5 ze als  
sla*t(f]s van de zw]m-koorts1 die ev5   
als  onze gewone koorts e5 soort al te  

/]ke reactie van het lev5 is1 e5        
reactie1 die ha> doel voorbij/reeft1 d5 
kr+ afsluit en d5 dood  v9dt4           
,v4      ,ge5 d] besluit51 die ze zull5 
nem51 s*ijnt zi* met dw+5de             
noodzakelijkheid op te dr+51 en als de  
m5s* e5v\dig toes*\w]  blijft1 kan hij  
niet voorzi51 wat ze zull5 kiez54 ,ma>  
e5 bewijs dat  er altijd ov]leg is bij  
deze keuze is hi]9 geleg51 dat hij da>op
  invlo$ kan uitoef551 ja zelfs die     
keuze bepal51 door enkele  om/&igh$5 te 
wijzig51 b4v4 door de ruimte die hij    
toe/aat kle9]  ( groot] te mak51 ( volle
 hon+rat5 weg te nem5 en er leege voor  
9 de plaats te /ell51 welke voorzi5 zijn
 van w]kbij-cell54    ,de zaak is dus1  
dat ze wet51 niet ( ze dadelijk e5 twe$5
 en d]d5  zw]m zull5 uitz5d5--dat z\    
vrij wel enkel e5 bl9d besluit zijn1  e5
 gevolg van d5 gril ( het onbezonn5     
v]lang5 van e5 gun/ig  oog5blik de zaak 
is1 dat ze op het oog5blik1 e5p>ig1     
maatregel5  treff51 die h5 zull5 v]gunn5
 drie ( vi] dag5 na de geboorte d]  e]/e

 kon+9 e5 twe$5 zw]m uit te z5d51 en e5 
d]de drie dag5  na het v]trek d] jonge  
kon+9 aan het ho(d van dez5 twe$5 zw]m4 
,niem& zal kunn5 ontk5n51 dat we hi] e5 
geheel sy/eem1 e5  gans*e comb9atie van 
voorzorgsmaatregel5 aantreff51 die1     
vooral als  m5 d5kt aan de kor!id van   
hun lev51 e5 g]uim5 tijd 9 beslag  nem54
          ,,vi4      ,deze maatregel5   
betreff5 de bewak+ d] jonge kon+9n51 die
 nog  begrav5 ligg5 9 hunne gevang5is   
van 04 ,ik v]ond]/el1 dat de  bij5 het  
v]/&ig] oordeel5 ge5 twe$5 zw]m uit te  
z5d54 ,hi]  do5 zi* dus we] twee        
mogelijkh$5 voor4 ,zull5 ze aan de      
e]/gebor5e d] kon9klijke maagd51 aan    
ha>1 die wij hebb5 zi5  uitkom51 toe/aan
 h>e vij&elijke zu/]5 te v]nietig51 (   
wel  zull5 ze wa*t5 totdat deze de      
geva>lijke ple*tigheid van de           
p>+s-vlu*t heeft volbra*t1 wa>van de    
toekom/ van het volk kan  af hang58     
,dikwijls wettig5 ze d5 onmiddellijk5   
moord1 dikwijls ook  v]zett5 zij er zi* 
teg51 ma> 't laat zi* gemakkelijk       

begrijp51  dat het moeielijk is uit te  
mak5 ( dit gebeurt met het oog op e5    
twe$5 zw]m1 ( op de gev>5 van de        
p>+s-vlu*t2 want me] dan  e5s heeft m5  
wa>g5om51 dat ze1 na tot e5 twe$5 zw]m  
te hebb5  beslot51 plotsel+ da>van      
afzag5 en heel het voorbe/emde nakroo/  
v]nietigd51 't zij omdat de tijd5       
ongun/ig] w>5 geword51 't zij  om e5ige 
&]e r$51 die we niet kunn5 opspor54 ,do*
 /el dat ze  het nuttig hebb5 geoordeeld
 van het zw]m5 af te zi5 en de gev>5    
van de p>+s-vlu*t te aanva>d54 ,wanne]  
nu onze jonge kon+91  aangevuurd door   
ha> v]lang51 het gebi$ van de groote    
wieg5 nad]t1  dan wijkt de wa*t t] zijde
 om ha> vrij5 doorto*t te lat54 ,t5     
prooi aan ha> wo$5de jaloezie w]pt ze   
zi* op de e]/e  kon+9ne-cel1 die ze     
aantreft en doet met t&5 en poot5 al ha>
  be/ om de 0 te brek54 ,ze slaagt er 91
 rukt met geweld de pop er  uit1 die 9  
die won+ ru/1 wikkelt de slap5de pr9ses 
los en als ha>  m$$+/] re$s k5ba> is1   
ke]t ze zi* om1 /eekt ha> angel 9 de    

op5 cel en boort als waanz9nig dez5     
da>91 totdat de gevang5e  bezwijkt ond] 
de wond5 van het giftig wap54 ,dan komt 
ze tot ru/1 en  v9dt voldo5+ 9 d5 dood1 
het my/]ie1 dat aan d5 haat van alle    
wez5s gr5z5 /elt1 trekt ha> angel 91    
valt op e5 &]e cel aan1  op5t die om er 
e*t] voorbij te gaan als ze] enkel e5   
onvolgroeide  l>f ( nymph 9 v9dt1 en    
gaat zoo voort tot op het oog5blik1 dat 
ze  hijg5d en uitgeput bem]kt1 dat h>e  
t&5 en nagels ma*teloos langs  de w&5   
van 0 afglijd54    ,de bij5 rondom ha>  
zi5 h>e wo$e aan zond] er 9 te deel5 en 
gaan  ha> uit d5 weg om ha> het veld    
vrij te lat52 ma> zoodra e5 cel is      
doorboord en v]woe/ kom5 ze aanloop51   
hal5 het lijk1 het nog  lev5de l>fje (  
de gepijnigde nymph er uit1 gooi5 ze uit
 d5 korf1 en  propp5 zi* gretig vol met 
de ko/elijke kon9klijke pap1 die d5     
bodem  van de cel ov]dekt4 ,en da>na1   
als hunne uitgeputte mo$] h>e wo$e  laat
 v>51 vole9dig5 zij zelv5 d5 moord d]   
ons*uldig51 en het  vor/elijk ras heeft 

met zijne woonplaats5 opgeh\d5 te       
be/aan4    ,met de executie d] d>r51 die
 ov]ig5s me] is te v]onts*uldig51  is   
dit de afs*uwelijke ure van d5 bij5korf1
 de e5ige wa>9 de bij5  aan twe$ra*t en 
dood v]l( gev5 hunne won+5 te ov]mee/]54
  ,en1 zooals het zoo vaak 9 de natuur  
voorkomt1 zijn het jui/ de door de      
liefde bevoorre*t51 die de buit5gewone  
pijl5 van e5 gewelddadig5  dood op zi*  
zi5 g]i*t4    ,enkele mal51 do* uit]/   
zeld5 da> de bij5 voorzorgsmaatregel5   
nem5 om dit geval te voorkom51 enkele   
mal5 gebeurt het1 dat twee  kon+9n5     
tegelijk]tijd uitkom54 ,dan heeft       
onmiddellijk bij het  v]lat5 van de wieg
 de doodelijke kamp plaats1 wa>van ,hub]
 voor het  e]/ e5 m]kwa>dige            
bijzond]heid heeft opgeteek5d3 telk5s   
wanne]  de beide maagdelijke kon+9n5 9  
hun curas van sits bij hun uitval  zulk 
e5 /ell+ innem51 dat ze bij het /ek5 met
 hun angel elka>  we]ke]ig z\d5 doorbor5
 dan is het1 jui/ als bij de geve*t5 9  
de  ,ilyas1 als( d5 god ( god91 welli*t 

de god ( de god9 van het ras1  tuss*5   
beide komt2 door e5 zelfd5 s*rik        
bevang51 gaan de beide  /rijd5de p>tij5 
uite5 en ontvlu*t5 elka> geheel ontdaan1
 om kort  da>na elk&] we] te zoek5 en   
opnieuw uite5 te gaan indi5 de  dubbele 
ramp opnieuw de toekom/ van hun volk    
b$reigt2 totdat het aan  e5 van beid5   
gelukt h>e onvoorzi*tige ( onh&ige      
m$$+/] te  v]rass51 en ha> te dood5     
zond] geva> voor zi*zelve1 want de wet  
van de soort eis*t sle*ts n (f]4        
,,vii4      ,wanne] de jeugdige vor/9 op
 deze wijze de wieg5 heeft v]nield (    
h>e m$$+/] g$ood1 wordt ze door het volk
 erk5d1 en om 9  wa>heid te rege]5 en   
zi* beh&eld te zi5 ev5als vroeg] h>e    
mo$]1 blijft ha> niets me] ov]ig dan h>e
 p>+svlu*t te  volbr5g52 want de bij5   
bemoei5 zi* we9ig met ha> en bewijz5 ha>
  we9ig e] zoolang ze nog onbevru*t is4 
,dikwijls e*t] is h>e  ges*i$5is m9d]   
e5v\dig1 en sle*ts zeld5 we]/aan de     
w]kbij5  hun v]lang5 e5 twe$5 ke] te    
zw]m54    ,9 dit geval komt ze ev5als 9 

het e]/e1 en g$rev5 door hetzelfde      
voornem51 na> de kon9klijke cell5 toe1  
do* 9 plaats van da>  ond]worp5 di5>ess5
 te v9d51 die ha> aanmo$ig51 /uit ze op 
e5  /]ke vij&elijke ma*t1 die ha> d5 weg
 v]sp]t4 ,opgewond51 en  /e$s aang$rev5 
door ha> ide fixe1 wil ze zi* met geweld
 e5  doorto*t ban5 ( e5 &]5 weg inslaan1
 do* ov]al ontmoet ze  s*ildwa*t51 die  
de slap5de pr9sess5 bewak54 ,ze wil     
doorzett51  doet e5 nieuw5 aanval1 do*  
met /e$s me] kra*t /oot m5 ha>  t]ug en 
mi%&elt ha> zelfs1 tot ze e5igsz9s vaag 
beg9t te  begrijp51 dat die kle9e       
w]kbij5 e5 wet v]teg5woordig51 wa>voor  
de wet die ha> a&rijft moet wijk54      
,e9delijk v]wijd]t ze zi*1 en 9 ha> nog 
niet gekoelde drift loopt  ze van raat  
tot raat ond] het aanheff5 van di5      
eig5a>dig5  krijgszang ( dreig5de kla*t1
 die i$]e bij5h\d] k5t en die  gelijkt  
op d5 zilv]5 klank van e5 v]wijd]de     
trompet2 dit geluid  van onma*t en      
v]bitt]+ is z kra*tig1 dat m5 het vooral
 's  avonds1 op drie ( vi] met] af/&s   

door de dubbele w&5 van d5  korf he5    
hoort1 al is die ook nog zoo go$        
geslot54    ,deze kon9klijke kreet heeft
 e5 magis*5 invlo$ op de w]kbij54 ,hij  
v]vult h5 met e5 soort van e]bi$ig5     
s*rik ( v]bij/]+1 en  wanne] de kon+9   
hem doet we]kl9k5 ov] de cell5 wa>van m5
 ha>  v]wijd]d h\dt1 dan /aan de wa*t5  
die ha> omr+5 en la/ig  vall5 plotsel+  
/il1 buig5 het ho(d1 en wa*t5           
onbewegelijk1 (  hij niet zal oph\d5 te 
we]kl9k54 ,ov]ig5s me5t m51 dat jui/    
door de ov]ma*t van dez5 kreet1 di5 hij 
naboot/1 de  ,dood%o(d-vl9d] 9 de korv5 
kan kom5 om zi* aan hon+ te go$ te  do51
 zond] dat de bij5 er aan d5k5 hem aan  
te vall54    ,twee ( drie1 en soms wel  
vijf dag5 a*t]e5 word5 deze klaagton5   
d] gesmade aldus gehoord1 die de 9      
bes*]m+ g5om5 pret5d5t5  t5 /rijde      
oproep54 ,ond]tuss*5 kom5 deze tot      
ontwikkel+1 will5  op hunne beurt het   
li*t aans*\w5 en beg9n5 de deksels hunn]
  cell5 te doorknag54 ,groote wanorde   
b$reigt de republiek4 ,do* to5 de  g5ius

 van d5 korf zijn besluit nam1 heeft hij
 alle gevolg5 da>van  ov]zi5 en de      
bewaak/]s1 die go$ op de hoogte zijn1   
wet5 van uur  tot uur wat hun te do5    
/aat om de onv]ho$se /oot5 van het      
g$w>sboomd in/9kt te p>e]5 en twee      
vij&elijke kra*t5 tot e5  zelfde doel te
 do5 sam5w]k54 ,ze wet51 dat de jonge   
kon+9n51 die  na> het geboorte-uur      
v]lang51 indi5 ze er 9 slaagd5 te       
ontsnapp51  9 de h&5 hunn] re$s         
onov]w9nelijke oud]e zu/] z\d5 vall51   
die ze e5 voor e5 z\ v]nietig54 ,t]wijl 
dus e5 d] +esp]d5 van  b9n5 de poort5   
h>] gevang5is afknaagt1 b$ekk5 zij die  
van buit5  met e5 nieuwe laag 01 en de  
ong$uldige zet h>dnekkig ha> w]k  voort 
zond] liet m9/e v]mo$51 dat ze te do5   
heeft met e5  betoov]d5 h9d]paal1 die   
uit de pu9hoop5 /e$s nieuw v]rij/4      
,ond]wijl hoort ze de uitdag5de kret5   
van h>e m$$+/]1 en da>  ze ha> be/emm+  
en h>e kon9klijke pli*t5 re$s k5t nog vr
 ze  e5 blik heeft kunn5 w]p5 op het    
lev5 en weet wat e5 bij5korf is1        

beantwoordt ze die heldhaftig van uit   
h>e gevang5is4 ,da> e*t] h>e  kret5 de  
w&5 van e5 grafgewelf moet5 doordr+51   
kl9k5 ze  geheel &]s1 d(1 hol1 en de    
bij5h\d] die 's avonds1 wanne] op de    
veld5 alle geluid v]/omt en het zwijg5  
d] /]r5 beg9t1 de  wond]b>e /$5 komt    
ond]vrag51 h]k5t en begrijpt de         
beteek5is  van deze sam5spraak tuss*5 de
 ronddwal5de maagd en de gevang554      
,,viii4      ,ov]ig5s is zulk e5 lange  
opsluit+ gun/ig voor de jonge  kon+9n51 
die als ze uitkom5 rijp en re$s kra*tig 
zijn en kla> om  hunne vlu*t te nem54   
,van e5 &]5 kant heeft het wa*t5 de     
vrije  kon+9 /]k] gemaakt en ha> 9 /aat 
ge/eld de gev>5 e5] reis  te door/aan4  
,de twe$e zw]m ( nazw]m v]laat dan de   
won+ met de  e]/gebor5e ond] de kon+9n5 
aan zijn spits4 ,onmiddellijk na ha>    
v]trek bevrijd5 de 9 d5 korf a*t]geblev5
 w]kbij5 e5 d]  gevang551 die dezelfde  
moorddadige pog+5 doet1 dezelfde kret5  
van  toorn uit/oot1 om op h>e beurt drie
 dag5 lat] d5 korf te v]lat5  aan het   

ho(d van e5 d]d5 zw]m en zoo ma> voort  
+eval van  zw]m-koorts1 totdat de       
mo$]/ad totaal is uitgeput4             
,swamm]dam haalt e5 korf aan1 die door  
zijn eig5 zw]m5 en het  zw]m5 van die   
zw]m51 d]tig kolonies gaf 9 n enkel     
seizo54    ,zulk e5 buit5gewone         
v]m5igvuldig+ wordt vooral aangetr(f5 na
 e5  sle*t5 w9t]1 als( de bij51 die     
altijd voel+ hebb5 met de  geheime w5s*5
 d] natuur1 zi* bewu/ w>5 van het geva>1
 dat de  soort b$reigt4 ,9 normale tijd5
 is deze koorts e*t] vrij zeldzaam 9    
kra*tige en go$ be/uurde korv54 ,vele   
zw]m5 ma> e5s en  v]s*eid5e zelfs 9     
geheel niet4    ,gewoonlijk zi5 de bij5 
na d5 twe$5 zw]m van e5 v]d]e v]deel+   
af1 't zij ze de g$u*te v]zwakk+ van d5 
mo$]/ok opm]k51 't  zij het betrekk5 van
 d5 hemel hun voorzi*tigheid            
voors*rijft4 ,9 dat  geval /aan ze toe1 
dat de d]de kon+9 de gevang55 v]moordt1 
en  het gewone lev5 gaat we] zijn gang  
en wordt met te me] ijv] opgevat  da> de
 w]kbij5 alle ze] jong zijn1 de korf    

v]>md is en ontvolkt1  en er voor d5    
w9t] groote leemt5 zijn aan te vull54   
,,ix4      ,het v]trek van d5 twe$5 en  
d]d5 zw]m is jui/ zooals die van d5     
e]/5 en alle om/&igh$5 zijn gelijk1     
behalve dat er m9d] bij5  zijn1 dat de  
troep m9d] omzi*tig is en ge5 v]k5n]s   
heeft1 en dat  de jonge1 maagdelijke1   
vurige en li*te kon+9 veel v]d] vliegt  
en  re$s bij de e]/e plei/]plaats ha>   
volk tot op groot5 af/& van  d5 korf    
heeft meegevo]d4 ,voeg er nog bij1 dat  
deze twe$e en d]de  uitto*t veel        
v]metel] zijn en dat het lot dez]       
zw]v5de kolonies  ze] ha*elijk is4 ,als 
v]teg5woordig/] d] toekom/ hebb5 ze     
enkel  e5 onvru*tb>e kon+9 aan hun      
spits4 ,hun gans*e be/aan hangt af  van 
de op h&5 zijnde p>+svlu*t4 ,e5         
voorbijvlieg5de vogel1  enkele          
reg5druppels1 e5 k\de w9d1 e5 v]giss+1  
en het onheil is  onh]/elba>4 ,dit wet5 
de bij5 z go$1 dat ze1 wanne] ze e5     
toevlu*tsoord gevond5 hebb51 ondanks    
hunne re$s groote gehe*!id  aan de won+ 

die e]/ s$]t e5 enkel5 dag de hunne is1 
ondanks het  aangevang5 w]k1 dikwijls   
alles 9 d5 /eek lat5 om hunne jeugdige  
s\v]e9e te v]gezell5 bij het zoek5 van  
e5 m9na>1 om hunne oog5  onafgew5d op   
ha> geve/igd te h\d51 ha> te omgev5 en  
te omhull5  met duiz5d5 liefd]ijke      
vleugeltjes1 ( met ha> te gronde te gaan
  indi5 de liefde ha> z v] van d5 nieuw5
 korf doet afdwal51 dat de  nog ongewone
 t]ugweg v]vlu*tigt en v]dwijnt uit hun 
all] geheug54          ,x      ,z /]k is
 e*t] de wet d] toekom/1 dat ge5 enkele 
bij a>zelt met  het oog op deze         
onzek]heid en dit doodsgeva>4 ,e5 zelfde
 gee/drift  voor e5 twe$5 en d]d5 zw]m  
als voor e5 e]/54 ,wanne] de  mo$]/aat  
zijn besluit beeft g5om51 dan v9dt i$]  
dez]  geva>lijke jonge kon+9n5 e5       
troepje w]kbij5 g]e$ ha> lot te  deel5  
en ha> te v]gezell5 op ha> reis1 wa>bij 
veel te v]liez5 en  niets te w9n5 is dan
 de hoop op voldo5+ van e5 in/9kt4 ,wie 
geeft  hun de en]gie1 die wij nimm]     
bezitt51 om met het v]l$5 te brek5  als 

met e5 vij&8 ,wie kie/ uit de massa     
deg551 die moet5 gaan en  wie wij/ aan  
welke zull5 a*t]blijv58 ,niet die ( die 
klasse  v]trekt ( blijft1 hi] zijn het  
de jong/51 da> de oud/51 rondom  i$]e   
kon+91 die he5gaat om niet t]ug te ke]51
 v]dr+5 zi*  ze] oude hon+draag/]s naa/ 
kle9e w]kbijtjes1 die zi* voor het  e]/ 
wag5 9 het duizel+wekk5de azuur4 't ,is 
ev5m9 het toeval1 de  geleg5heid ( e5   
voorbijga&e opwell+ van gee/drift ( van 
ontmo$ig+ door e5 g$a*te1 in/9kt (      
gevoel1 wa>door de  betrekkelijke       
grootte van e5 zw]m wordt bepaald4      
,h]haaldelijk heb ik  er mij op         
toegelegd1 te b]ek55 welke v]h\d+ er    
be/ond tuss*5  het aantal bij5 van d5   
zw]m en van deg55 die a*t]blijv52 en    
hoewel de moeielijkh$5 aan de proef     
v]bond5 het v]krijg5 van  ma!matis*e    
zek]heid belett51 heb ik to* kunn5      
con/ate]5 dat  deze v]h\d+1 als m5 m$e  
rek5+ h\dt met het bro$sel1 dus met  de 
op h&5 zijnde geboort51 con/ant g5oeg 0 
om e5 w]kelijke en  geheimz9nige b]ek5+ 

van d5 g5ius des bij5korfs te do5       
v]mo$54          ,,xi4      ,we zull5   
niet alle avontur5 dez] zw]m5 nagaan1   
het zijn er vele1 en  dikwijls ze]      
+ewikkelde4 ,somtijds vall5 twee zw]m5  
sam51 e5  &]maal gebeurt het 9 de v]w>r+
 van het he5gaan1 dat twee (  drie d]   
gevang5 kon+9n5 aan het toezi*t d]      
bewaak/]s  ontsnapp5 en zi* voeg5 bij d5
 zi* vorm5d5 tros4 ,we] e5  &]maal maakt
 e5 d] jonge kon+9n5 gebruik van de     
zw]m+svlu*t  om1 wa> ze zi* van d>r5    
omr+d ziet1 zi* te lat5 bevru*t5 en  dan
 vo]t ze heel ha> volkje mee tot op e5  
buit5gewone hoogte en  af/&4 ,9 de      
praktijk van de bij5teelt br5gt m5 deze 
twe$e en  d]de zw]m5 na> d5 mo$]/ok     
t]ug4 ,de kon+9n5 v9d5 elka>  t]ug 9 d5 
bij5korf1 de w]kbij5 s*>5 zi* rondom de 
/rijd5d5  en wanne] de be/e heeft       
gezegevi]d1 v]wijd]5 zij 9 hun afke] van
  wanorde en hun lu/ tot w]k5 de lijk51 
sluit5 de deur voor  toekom/ige dad5 van
 geweld1 v]get5 het v]l$51 ke]5 t]ug na>
  hunne cell51 en gaan op nieuw d5      

vre$zam5 weg op na> de bloem51  die h5  
wa*t54          ,,xii4      ,om ons     
v]haal te v]e5v\dig5 zull5 we de        
ges*i$5is van de  kon+9 we] opvatt51 wa>
 we die hadd5 afgebrok51 da> wa> de     
bij5 ha> hadd5 toege/aan h>e zu/]s 9 de 
wieg te dood54 ,zooals  ik re$s gezegd  
heb v]zett5 ze zi* dikwijls teg5 dez5   
moord1 ook  zelfs wanne] ze niet het    
voornem5 s*ijn5 te koe/]5 e5 twe$5  zw]m
 uit te z5d54 ,dikwijls ook he*t5 zij er
 hunne go$keur+ aan1  want de           
/aatkundige gee/ d] korv5 van e5 zelfd5 
bij5/& is ev5  v]s*ill5d als die d]     
m5s*5-volk5 van e5 zelfde va/l&4 ,do*   
ze] zek] begaan ze e5 onvoorzi*tigheid  
door hem te wettig54 ,komt de  kon+9 om 
( v]dwaalt ze bij h>e p>+s-vlu*t1 dan   
blijft er  niem& ov] om ha> te v]vang51 
en de l>v5 d] w]kbij5 zijn al  ov] d5   
leeftijd om nog 9 kon9klijke h]s*ap5 te 
kunn5 word54  ,ma> enf91 de             
onvoorzi*tigheid is begaan en dus is de 
e]/e1 die  uitkomt1 de e5ige en erk5de  
he]s*]es 9 de g$a*t5 ha>s volks4  ,to*  

is ze nog maagd4 ,om gelijk te word5 aan
 de mo$]1 die zij  v]vangt1 moet ze 9 de
 e]/e tw9tig dag5 na h>e geboorte e5    
ontmoet+ hebb5 met het mannetje4        
,wordt door e5 ( &]e oorzaak deze       
ontmoet+ v]traagd1 dan blijft  ze       
onh]roepelijk maagd4 ,to* is ze zooals  
we gezi5 hebb5 niet  onvru*tba>1 al is  
ze maagd4 ,hi] /aan we teg5ov] die      
groote  anomalie1 die wond]lijke        
voorzorgsmaatregel ( gril van de natuur1
 die  m5 p>!nog5esis noemt1 en die e5   
zek] aantal insekt5 met elka>  geme5    
hebb51 te wet5 de boomluiz51 de         
/(vleugelige insekt5 van  het gesla*t   
,psy*e1 de ,hym5opt]5 van d5 /am d]     
,cynipides1 enz4 ,de  kon+9-maagd kan   
dus ei]5 legg5 als w>e zij bevru*t1 ma> 
uit  alle ei]5 die ze legt1 9 groote (  
kle9e cell51 zull5 enkel d>r5  gebor5   
word51 en da> deze nimm] w]k51 enkel op 
ko/5 d] wijfjes  lev51 zelfs nooit hon+ 
gaan zoek5 voor zi* zelv5 en niet 9 hun 
ond]h\d kunn5 voorzi51 volgt sle*ts     
we9ige wek5 na d5 dood van  de laat/e   

afgetobde w]kbij1 de voll$ige ond]gang  
d] kolonie4 ,uit de  maagd zull5 duiz5d5
 mannetjes gebor5 word51 en i$] dez]    
mannetjes bezit millio55 zaadli*aampjes1
 wa>van er ge5 enkel 9  ha> organisme is
 kunn5 b9n5dr+54 ,dat is zoo m5 wil niet
  wond]lijk] dan duiz5d &]e analoge     
v]s*ijnsel52 want als m5  zi* bezigh\dt 
met deze problem51 voornamelijk met die 
van de  voortplant+1 wa>bij het         
wond]lijke en v]rass5de van alle kant5  
opduik51 nog veel ov]vlo$ig] en nog veel
 m9d] volg5s m5s*elijke  wett5 dan 9 de 
wond]ba>lijk/e toov]sprookjes1 dan wordt
 na v]loop  van kort5 tijd de v]baz+ zoo
 iets gewoons1 dat m5 er vrij spo$ig  de
 notie van v]lie/4 ,to* 0 het feit de   
moeite wa>d te word5  opgeteek5d4 ,do*  
van e5 &]5 kant1 hoe 9 het re9e te kom5 
met de  b$oel+ d] natuur1 die aldus de  
d>r51 welke zoo noodlottig zijn1        
begun/igt t5 ko/e d] zoo noodzakelijke  
w]kbij58 ,is ze bang1 dat  &]s het v]/& 
d] wijfjes h5 er toe br5g5 z\ het aantal
 dez]  nadeelige p>asiet51 die nu e5maal

 onv]mijdelijk zijn voor de  in/&h\d+ d]
 soort1 buit5sporig te v]m9d]58 ,is het 
uit  ov]drev5 reactie teg5 d5 ramp van  
e5 onvru*tb>e kon+98 ,behoort  het tot  
die al te geweldige en bl9de            
voorzorgsmaatregel51 die de  oorzaak van
 het kwaad niet k5n51 met het           
g5eesmiddel het doel  voorbijs*iet51 en 
om e5 la/ig geval te v]mijd51 e5 ramp   
teweegbr5g58 ,9 w]kelijkheid--do* laat  
ons niet v]get51 dat het  niet geheel en
 al de natuurlijke en oorspronkelijke   
w]kelijkheid is1  da> de kolonies 9 de  
primitieve w\d5 veel me] v]spreid moet5 
geleefd hebb5 dan teg5woordig1 9        
w]kelijkheid ligt het bijna nooit  aan  
gebrek aan mannetjes1 wanne] e5 kon+9   
niet is bevru*t1 want  deze zijn altijd 
talrijk en kom5 van ze] v]re4 ,veele]   
hebb5 k\de  ( reg5 ha> te lang 9 d5 korf
 opgeslot5 geh\d51 en nog vak] de       
onvolkom5heid h>] vleugeltjes1 wa>door  
ze niet 9 /aat is tot de  hooge vlu*t1  
die v]eis*t wordt door het orgaan d]    
d>r54 ,no*tans  legt de natuur1 zond]   

rek5+ te h\d5 met deze me] reele        
oorzak51  zi* met h>t/o*t toe op het    
v]m5igvuldig5 d] d>r54 ,ze br5gt  zelfs 
nog &]e wett5 9 b]o]+ om er te v]krijg5 
en somtijds  v9dt m5 zelfs 9 e5 v]weesd5
 korf twee ( drie w]kbij51 die zoo  /]k 
word5 geprikkeld door het v]lang5 na>   
in/&h\d+ d]  soort1 dat ze zi* ondanks  
hunne v]m9kte ei]/okk5 inspann5 om  ei]5
 te legg51 hunne organ5 e5igsz9s zi5    
oplev5 ond] d5 drang  van dit tot het   
uit]/e geprikkeld gevoel1 en er w]kelijk
 9 slag5  e5ige ei]5 voort te br5g52 do*
 ook uit deze ei]5 ont/aan  ev5als uit  
die d] maagd-mo$]1 enkel d>r54          
,,xiii4      ,hi] betrapp5 we op        
heet]daad e5 hoog]5 do* miss*i5         
onvoorzi*tig5 wil1 die met zijn         
tuss*5kom/ d5 van v]/&  getuig5d5 wil   
van sommige lev5s met onwe]/aanb>e kra*t
  teg5w]kt4 ,d]gelijke int]v5ties zijn 9
 de w]eld d] insekt5 vrij  veelvuldig en
 het is m]kwa>dig ze da> te be/ude]54   
,da> deze  w]eld rijk] bevolkt en       
sam5ge/eld] is dan de ov]ig5 kan m5     

sommige w5s*5 d] natuur da> nog bet]    
wa>nem5 en m5 v]ra/ ha>  da> te midd5   
van all]lei proefnem+51 die m5 voor     
onvoltooid z\  kunn5 h\d54    ,zoo heeft
 ze b4v4 n groot5 w5s*1 di5 ze ov]al aan
 d5 dag  legt1--te wet53 de v]bet]+ van 
i$]e soort door het ov]lev5 van  d5     
/]k/e4 ,geme5lijk is de /rijd go$       
georganise]d4 ,het  dood5(f] d] zwakk5  
is enorm groot1 dat kan ha> we9ig s*el5 
+eval de beloon+ van d5 ov]w9na> ma>    
ontwijfelba> en zek] is4  ,do* er zijn  
gevall51 wa>9 m5 zegg5 z\1 dat ze nog   
niet d5 tijd  heeft gehad h>e comb9aties
 we] te ontb9d51 wa>bij het lot van d5  
ov]w9na> al ev5 rampzalig is als dat d] 
ov]wonn554 ,en om bij  onze bij5 te     
blijv51 9 dit opzi*t k5 ik niets        
treff5d]s dan de  ges*i$5is d]          
triongul9s d] ,sit>is ,colletis4 ,m5 zal
 tr\w5s  zi51 dat v]s*eid5e bijzond]h$5 
dez] ges*i$5is niet zoo vreemd  zijn aan
 die van d5 m5s* als m5 g5eigd z\ zijn  
te me554    ,deze triongul9s zijn de    
primaire l>v5 van de p>asiet e5] wilde1 

afgezond]d lev5de bij met e5 /ompe tong1
 de ,colletis1 die ha> ne/  b\wt 9      
ond]a>ds*e gang54 ,voor de op5+ dez]    
gang5 lo]5 ze op  de bij en t5 getale   
van drie1 vi]1 vijf en somtijds me]     
klamp5 ze  zi* aan ha> h>5 va/ en gaan  
op ha> rug zitt54 ,_h de /rijd d]  /]k5 
teg5 de zwakk5 op dit oog5blik plaats1  
dan z\ er v]d]  niets ov] te zegg5 vall5
 en alles z\ zijn v]loop hebb5 volg5s de
  algeme5e wet4 ,ma>1 wa>om weet m5     
niet1 hun in/9kt wil en bijgevolg       
beveelt de natuur1 dat ze zi* ru/ig h\d5
 zoo lang ze op d5 rug d]  bij zitt54   
,t]wijl deze de bloem5 bezoekt1 ha>     
cell5 b\wt en van  lev5smiddel5         
voorziet1 wa*t5 ze g$uldig hun tijd     
af4--,ma> zoodra  er e5 ei is gelegd    
spr+5 alle er op1 en de ons*uldige      
,colletis  sluit de go$ van lev5smiddel5
 voorzi5e cel zorgvuldig di*t1 zond]  te
 v]mo$51 dat ze er tev5s d5 dood h>]    
nakomel+s*ap 9  opsluit4    ,zoodra de  
cel di*t is beg9t onmiddellijk rondom   
het ne ei de  onv]mijdelijke en heilzame

 /rijd d] natuurlijke teeltkeus tuss*5  
de  triongul9s4 ,de /]k/e ( h&ig/e      
grijpt zijn teg5/&] bij zijn  gevoelig/e
 plaats1 beurt hem bov5 zijn kop en h\dt
 hem z ur5 lang  9 zijn kak5 totdat hij 
bezwijkt4 ,do* g$ur5de dez5 kamp heeft  
e5  &]e triongul91 die f nog alle5 ov] 0
 f zijn m$$+] re$s  ov]wonn5 heeft1 zi* 
mee/] gemaakt van het ei en is er aan   
begonn54  ,dan moet de laat/e ov]w9na>  
het nog kla> spel5 met dez5 nieuw5      
vij&1 wat hem niet moeielijk valt1 want 
de triongul91 die e5 hong]  heeft te    
/ill5 welke re$s van vr zijn geboorte   
date]t1 he*t zi*  z h>dnekkig aan zijn  
ei1 dat hij aan ge5 zelfv]d$ig+ d5kt4   
,e9delijk is ook hij g$ood en is de &]  
alle5 met het zoo ko/b>e  en met zooveel
 moeite v]ov]de ei4 ,bege]ig /eekt hij  
zijn kop 9 de  door zijn voorgang]      
gemaakte op5+ en zet zi* aan d5 lang5   
maaltijd1 die hem 9 e5 volkom5 insekt   
zal h]s*epp51 en hem de  noodige middel5
 moet v]s*aff5 om uit de cel te kom51   
wa>9 hij is  opgeslot54 ,de natuur e*t]1

 die deze proef van d5 /rijd v]langt1   
heeft van e5 &]5 kant het loon van deze 
zegepraal met zoo k>ige  nauwgeze!id    
b]ek5d1 dat e5 ei jui/ voldo5de is voor 
het vo$sel  van e5 enkel5 triongul94    
,zoodat1 zegt ,mayet1 wi5 wij het v]haal
  van dit v]bij/]5d ongeval te dank5    
hebb51 zoodat onze ov]w9na>  al het     
vo$sel mi/1 dat zijn laat/e vij& vr zijn
 dood heeft  v]zwolg51 en zoo /]ft hij  
op zijn beurt1 da> hij niet 9 /aat is   
de e]/e g$aantev]wissel+ te door/aan1   
blijft aan het vlies van  het ei hang5 (
 v]me]d]t het aantal d] 9 het zoete vo*t
  v]dronk55 met n4          ,,xiv4      
,dit geval1 al is het zeld5 z go$ na te 
gaan als hi]1 is niet e5ig  9 de        
natuurlijke ges*i$5is4 ,onv]huld        
aans*\wt m5 hi] d5 /rijd  tuss*5 d5     
welbewu/5 wil van d5 triongul91 die     
w5s*t te lev51  en d5 dui/]51 algeme55  
wil d] natuur1 die ev5e5s v]langt dat   
hij zal lev5 en zelfs dat hij zijn lev5 
nog kra*tig] en bet] zal  mak5 dan zijn 
eig5 wil hem z\ a&rijv5 te do54 ,do*    

door e5  vreemde zorgeloo%eid v]nietigt 
die hem opgelegde v]bet]+ het lev5  van 
d5 me]d]e2 en de ,sit>is ,colletis z\   
re$s lang v]dw55 zijn1  indi5 niet      
enkele individu51 afgezond]d door e5    
toeval dat /rijdt  met de b$oel+5 d]    
natuur1 aldus ontkwam5 aan de           
voortreffelijke en  met de toekom/      
rek55de wet1 die ov]al de zegepraal d]  
/]k/5  eis*t4    ,dus er zijn gevall51  
dat de groote ma*t1 die ons onbewu/     
lijkt do*  wel wijs moet zijn1 da> het  
lev51 dat ze organise]t en ond]h\dt  ha>
 altijd 9 't gelijk /elt1 dus er zijn   
gevall51 dat deze e5  misgreep doet8    
,s*iet dus h>e hoog]e r$e1 die wij      
aanroep5 wanne]  ne] we de gr5z5 d] onze
 b]eikt hebb51 s*iet deze dus te kort8  
,en  indi5 dat zoo is1 wie v]helpt dit  
dan we]8    ,laat ons e*t] t]ugkom5 op  
ha> onwe]/aanb>e int]v5tie1 die d5  vorm
 d] p>!nog5esis aanneemt4 ,v]geet niet1 
dat deze vraag/ukk51  wa>op wij /uit5 9 
e5 w]eld1 die ze] v] van de onze s*ijnt 
af te  /aan1 ons van nabij rak54 ,e]/5s 

is het mogelijk1 dat alles op  dezelfde 
wijze toegaat 9 ons eig5 li*aam1 wa>op  
we zoo trots* zijn4  ,de wil ( de gee/  
d] natuur1 die w]kt 9 onze maag1 ons h>t
 en 9  het onbewu/e deel onz] h]s551 zal
 al heel we9ig v]s*ill5 van  di5 gee/ ( 
di5 wil 9 de mee/ rudim5taire bee/51    
plant5 en  zelfs m9]al54 ,en dan1 wie z\
 durv5 bew]51 dat e5 d]gelijke  geheime 
do* niet m9d] geva>lijke int]v5tie nooit
 voorkomt 9 de  bewu/e sfe] d] m5s*58   
,wie heeft t5 slotte gelijk 9 het       
ond]havige geval1 de natuur ( de bij8   
,wat z\ er gebeur5 indi5 deze  f nog    
volgzam] f nog v]/&ig] 01 zoodat ze d5  
w5s* d]  natuur t5 volle begreep1 dez5  
volgde tot het uit]/e1 en omdat hij     
gebi$5d d>r5 eis*t1 deze ook 9 het      
one9dige v]m5igvuldigde8 ,z\  ze ge5    
geva> loop5 h>e soort te gronde te      
ri*t58 ,moet m5  aannem51 dat de natuur 
b$oel+5 heeft1 wa>van het geva>lijk en  
noodlottig z\ zijn1 ze met al te groot5 
ijv] op te volg51 en dat e5  h>] w5s*5  
deze is1 dat m5 niet al h>e v]lang5s    

moge begrijp5  en volg58 ,is dit miss*i5
 niet e5 d] gev>51 die het m5s*dom      
loopt8 ,wij ook vo$5 9 ons onbewu/e     
kra*t51 die totaal het  teg5deel will5  
van hetge5 ons v]/& eis*t4 ,is het go$  
dat dit  v]/&1 hetwelk gewoonlijk niet  
me] weet wa> het he5 zal1 nadat  het d5 
gans*5 cirkel heeft afgelegd1 is het    
go$1 dat het zi*  s*a>t naa/ deze kra*t5
 en onv]wa*ts ook ha> gewi*t da>aan komt
  he*t58          ,,xv4      ,hebb5 wij 
het re*t uit de gev>5 d] p>!nog5esis het
 besluit te  trekk51 dat de natuur niet 
altijd de re*te v]h\d+ weet te treff5   
tuss*5 middel en doel1 dat hetge5 zij   
wil /a&e h\d5 zijn beh\d  somtijds te   
dank5 heeft aan &]e voorzorgsmaatregel51
 die ze g5om5  heeft teg5 deze          
voorzorgsmaatregel5 zelf1 en dikwijls   
ook aan  om/&igh$51 die ha> geheel      
vreemd zijn1 en die ze niet heeft       
voorzi58 ,ma> kan ze voorzi51 heeft ze  
de b$oel+ iets /a&e te  h\d58 ,de       
natuur1 zal m5 zegg51 is e5 woord1      
wa>mee we het  onk5b>e dekk51 en sle*ts 

we9ige besliss5de feit5 gev5 ons het    
re*t ha> b$oel+ ( v]/& toe te s*rijv54  
,dat is wa>4 ,hi]  legg5 we de h& op de 
h]metis* geslot5 vat51 die onze opvatt+ 
van het heelal k5m]k54 ,om er niet      
onv]&]lijk datzelfde ops*rift  ,onbek5d 
op te plaats51 dat ontmo$igt en het     
/ilzwijg5 oplegt1  snijd5 wij er1 al na>
 vorm en grootte1 de woord5 93 ,natuur1 
,lev51 ,dood1 ,one9digheid1 ,selectie1  
,gee/ d] soort1 en nog  vele &]e1 ev5als
 zij die ons zijn voorgegaan1 er de nam5
 ,god1  ,voorzi5igheid1 ,noodlot1       
,beloon+ aan he*tt54 ,dat is zoo1 en    
niets me] zoo m5 wil4 ,ma> zoo het      
inw5dige op deze wijze al dui/]  blijft1
 we hebb5 er al?ans dit mee gewonn51 dat
 we1 nu de ins*rift5  m9d] dreig5d zijn1
 die vat5 durv5 nad]51 ze aanrak5 en met
  heilzame nieuwsgi]igheid het oor      
da>teg5 te lui/]5 legg54    ,ma> welk5  
naam m5 er ook aan moge gev51 dit is    
zek]1 dat al?ans  n dez] vat51 het      
groot/e1 datg5e dat als ops*rift het    
woordje  ,natuur draagt1 e5 ze] reele   

kra*t inh\dt1 de mee/ reele van  alle en
 die op onz5 a>dbol e5 v]baz5d groote en
 wond]ba>lijke  hoeveelheid lev5 weet te
 ond]h\d51 door z v]nuftige middel51 dat
  m5 zond] ov]drijv+ zegg5 mag1 dat ze  
alles ov]treff51 wat het  g5ie d] m5s*5 
weet tot /& te br5g54 ,z\d5 deze        
quantiteit en  deze qualiteit ook kunn5 
blijv5 be/aan door &]e middel58         
,v]giss5 wij ons als wij me55           
voorzorgsmaatregel5 te zi5 wa>  miss*i5 
niets &]s aanwezig is dan e5 gelukkig   
toeval1 dat e5  millio5 ongelukkig      
toevall5 ov]leeft8          ,,xvi4      
't ,kan zijn2 ma> dan le]t zulk e5      
gelukkig toeval ons less5 van  bewond]+1
 die vrij wel gelijk /aan met die welke 
we z\d5 opdo5  als het me] dan toeval 04
 ,laat ons niet enkel onze a&a*t s*5k5  
aan de wez5s1 die e5 s*em]+ van v]/& (  
bewu/zijn bezitt5 en  kunn5 /rijd5 teg5 
de bl9de wett51 laat ons zelfs niet     
/il/aan  bij de e]/e s*aduwa*tige       
v]teg5woordig]s van het beg9n5de        
di]5rijk3 de ,protozon4 ,de proev5 van  

d5 b]oemd5 microscopi/  ,m4,h4,j4 ,c>t]1
 ,f4,r4,s41 toon5 dat zi* ind]daad re$s 
e5 wil1  v]lang5s1 voorkeur op5b>5 9    
zulke one9dig kle9e embryo's als de     
myxomycet52 dat er bij infusi$i]tjes1   
oog5s*ijnlijk ontbloot van  alle        
organisme1 li/ wordt aangew5d1 zooals   
b4v4 bij de ,amoeba1 die  met           
hui*ela*tig g$uld lo]t op de jonge      
,ac9et51 als ze uit het  mo$]ei te      
voors*ijn kom51 da> ze weet1 dat ze op  
dat oog5blik nog  ge5 giftige spriet5   
hebb54 ,deze ,amoeba nu bezit no*       
z5uw/elsel1  no* e5ig wa>neemba> orgaan4
 ,laat ons regelre*t afgaan op de       
plant51 die onbewegelijk zijn en        
s*ijnba> afhankelijk van alle           
gebeurlijkh$51 en zond] /il te /aan bij 
de vlees*et5de plant51  de ,dros]a's b4 
v41 die w]kelijk net do5 als di]51 liev]
 de  s*]pz9nigheid be/ude]51 welke wordt
 aan d5 dag gelegd door onze  e5v\dig/e 
plant5 om te mak5 dat het bezoek e5] bij
 noodzakelijk  de kruisbe/uiv+ t5       
gevolge heeft1 die noodzakelijk voor h5 

is4 ,let  op het wond]b>e spel van      
ro/ellum en ret9aculum 9 v]b& met de    
klev]igheid en het ma!matis* en         
automatis* ov]hell5 d] massa  poll9is   
7/uifmeelmassa7 9 de ,or*is ,morio1 de  
n$]ige or*idee  onz] veld5#a2 ond]zoek  
e5s de onfeilb>e bascule van de twee    
helmknopjes d] salie1 die op e5 bepaalde
 plaats het li*aam van het  insekt1 dat 
h5 bezoekt1 aanrak51 om te mak51 dat dit
 op zijne beurt  op e5 nauwkeurig       
bepaalde plaats d5 /empel van e5        
naburige bloem  raakt2 let v]d] e5s op  
het successievelijke k>tel5 van de      
,p$icul>is ,sylvatica 7bos*-k>telblad7  
en de b]ek5+5 van h>5  /empel4 ,zodra de
 bij komt1 zi5 we alle organ5 dez] drie 
bloem5 9  beweg+ g]ak5 op de wijze van  
die +ewikkelde me*aniek1 die m5 op  onze
 dorpsk]miss5 zi5 kan1 en die 9 beweg+  
g]aakt1 wanne] e5  beh5dig s*utt] het   
zw>te punt van de s*ijf heeft getr(f54  
,we z\d5 nog lag] kunn5 afdal5 en1      
ev5als ,rusk9 9 zijn ,e?ics (  ! ,du/   
g$aan heeft1 de gewoont51 het k>akt] en 

de li/5 en lag5  d] kri/all5 aantoon51  
hunne ond]l+e twi/51 wat ze do5 indi5   
e5 vreemd li*aam hunne plann5 komt      
v]/or51 plann5 die oud] zijn  dan al wat
 onze v]beeld+ ma> kan bevatt51 de wijze
 wa>op ze e5  vij& toelat5 ( w]52 de    
mogelijke zegepraal van d5 zwak/5 ov]   
d5 /]k/51 zoo b4v4 bij het alma*tige    
,kw>ts1 dat beleefd de plaats  ruimt    
voor het n$]ige en hui*ela*tige ,epidoot
 7e5 soort van  porphyr7 en dit v]gunt  
zi* ov] hem te leg]51 d5 nu e5s         
v]s*rikkelijk51 dan we] bewond]5swa>dig5
 /rijd van het  rotskri/al met het ijz]1
 d5 regelmatig51 vlekkelooz5 groei en de
  ong5aakb>e re9heid van 't e5e blok    
hyali? 7glas-opaal7 dat re$s  bij       
voorbaat alle vlekk5 we]t1 en het       
ziekelijk opwass51 de  kla>blijkelijke  
onz$elijkheid van zijn bro$]1 die deze  
vlekk5  aanneemt en komm]lijk           
voortkruipt 9 het l$ig2 we z\d5 de      
zond]l+e v]s*ijnsel5 van aane5voeg+ en  
sam5groei+ d]  kri/all5 kunn5 aanhal51  
wa>van ,claude ,b]n>d spreekt1 enz44444 

,do* deze geheim5 zijn ons al te vreemd4
 ,we h\d5 ons ma> aan onze  bloem51 de  
laat/e ge/alt5 van e5 lev51 dat nog     
e5ige v]wants*ap  met het onze heeft4   
,we hebb5 hi] niet me] te do5 met di]5 (
  insekt51 aan wie wij e5 r$elijk5 en   
eig5 wil toes*rijv51  kra*t5s welk5 zij 
zi* 9 /& h\d54 ,t]e*t ( t5 onre*te      
s*rijv5 wij er hun ge5 toe4 ,9 i$] geval
 kunn5 wij bij h5 ge5  spoor ontdekk5   
van die organ5 9 welke gewoonlijk de    
wil1 het  v]/&1 het initiatief tot de   
daad ont/aan en zetel54 ,bijgevolg komt 
al wat 9 h5 op zoo bewond]5swa>dige     
wijze w]kt1 onmiddellijk van  datg5e wat
 wij eld]s de ,natuur noem54 't ,is niet
 me] het intellekt  van d5 individu1 do*
 de onbewu/e en ong$eelde kra*t1 die    
/rikk5  spant aan &]e van ha> afwijk5de 
vorm54 ,zull5 we da> nu uit  opmak51 dat
 deze /rikk5 iets &]s zijn dan l\t]     
toevallige  om/&igh$51 die door ev5e5s  
toevallige gewoont5 regel zijn  geword58
 ,we hebb5 da>toe nog niet het re*t4    
,wel kan m5 zegg51 dat  bij gebreke van 

dit wond]ba> sam5treff5 deze bloem5 niet
 z\d5  hebb5 voortbe/aan1 ma> dat ze    
z\d5 zijn v]vang5 door &]e1  welke ge5  
kruisbe/uiv+ noodig hadd51 zond] dat    
iem& het  niet-be/aan d] e]/5 _h        
opgem]kt1 zond] dat het lev51 dat ov]   
de a>de golft1 ons m9d] onbegrijpelijk1 
m9d] v]s*eid5 ( m9d]  v]baz+wekk5d 0    
voorgekom54      #a ,het is onmogelijk  
hi] 9 bijzond]h$5 de bes*rijv+ te gev5  
van dez5 m]kwa>dig5 val/rik1 di5 ,d>w9  
ons m$$eelt4 ,hi] volgt  e5 ruwe s*ets3 
het /uifmeel d] ,or*is ,morio is niet   
korrelig ma>  kleeft sam5 9 d5 vorm van 
kle9e knotsjes1 poll9ium ( massa        
poll9is g5oemd4 ,i$] dez] knotsjes 7het 
zijn er twee7 e9digt van  ond]5 9 e5    
klev]ig kli]tje 7het ret9aculum7 dat is 
v]vat 9  e5 soort van vliezig zakje 7het
 ,ro/ellum71 hetwelk bij de g]+/e       
aanrak+ op5spr+t4 ,wanne] e5 bij op de  
bloem gaat zitt51 komt  ha> kopje als   
het zi* uit/rekt om het hon+sap er uit  
te hal51 9  aanrak+ met het vliezig     
zakje1 dat s*eurt en de twee klev]ige   

kli]tjes bloot legt4 ,dank zij de       
klev]igheid dez] kli]tjes he*t  zi* het 
poll9ium uit die beide aan het kopje van
 het insekt1 dat dit  bij het v]lat5 d] 
bloem me5eemt als twee knobbelige       
hor5tjes4  ,blev5 deze1 die vol /uifmeel
 zitt51 re*t en /ijf1 dan z\d5 ze op    
het oog5blik1 dat de bij 9 e5 naburige  
,or*idee b9n5dr+t1 d5  vliezig5 zak d]  
twe$e bloem aanrak5 en dez5 e5v\dig do5 
b>/51  do* ze z\d5 d5 /empel1 het       
vr\welijk orgaan1 dat bevru*t moet      
word51 niet b]eik51 da> het ond] di5    
vliezig5 zak ligt4 ,de g5ius  van de    
,or*is ,morio heeft die moeielijkheid   
voorzi5 en na v]loop van  d]tig second51
 dat is dus jui/ de tijd1 di5 het insekt
 noodig heeft  om kla> te kom5 met het  
uitzuig5 van het hon+sap en het ov]gaan 
op  e5 &]e bloem1 droogt de /eel van het
 kle9e knotsje op en  s*rompelt ine51   
altijd na> d5zelfd5 kant en 9 dezelfde  
ri*t+2  de knobbel1 die het /uifmeel    
bevat1 beg9t te hell51 en de hoek van   
die hell+ is zoodanig b]ek5d1 dat hij   

zi* op het oog5blik dat de  bij 9 de    
naburige bloem b9n5dr+t1 precies op de  
plaats van d5  /empel bev9dt1 wa>op hij 
zijn bevru*t5d /( moet uit/ort54 7,m5   
zie voor alle bijzond]h$5 van dit intiem
 drama 9 de onbewu/e w]eld  d] bloem51  
de m]kwa>dige /udie van ,*4 ,d>w92 ,ov] 
de bevru*t+  d] ,or*ideen door de       
insekt51 en de go$e gevolg5 d] kruis+1  
#ahfb74          ,,xvii4      ,en to* z\
 't ons moeielijk vall5 niet op te m]k51
 dat dad51 die er  geheel en al uitzi5  
als dad5 van voorzi*tigheid en v]/&1 het
  gelukkig toeval te voors*ijn roep5 (  
do5 voortdur54 ,van wa> gaan  zij uit8  
,van het voorw]p zelf ( van de kra*t1   
wa>uit dit het lev5  put8 ,ik zal niet  
zegg53 dat komt er we9ig op aan2        
integ5deel1 er  z\ ons enorm veel aan   
geleg5 ligg51 dat te wet54 ,ma> 9       
afwa*t+  van het antwoord op deze vraag1
 ( het de bloem zelve is1 die er met    
alle kra*t5 na> /reeft het lev51 dat de 
natuur 9 ha> gelegd  heeft1 te ond]h\d5 
en te volmak51 ( dat de natuur ha> be/  

doet  dat deel van het lev51 hetwelk de 
bloem heeft aang5om51 te  ond]h\d5 en te
 v]bet]51 ( e9delijk dat het toeval t5  
slotte het  toeval regelt1 pleit5       
talloos veel v]s*ijnsel5 er voor te     
geloov51  dat iets hetwelk aan onze     
hoog/e g$a*t5 beantwoordt1 bij tijd5 te 
voors*ijn tre$t uit e5 groot geheel1 dat
 we moet5 bewond]5 zond]  te kunn5      
zegg51 wa> het zi* bev9dt4    't ,lijkt 
ons toe als( er somtijds iets v]ke]ds   
uit dat groot geheel  te voors*ijn komt4
 ,ma> al wet5 we ook al heel we9ig1     
m5igmaal  hebb5 we geleg5heid op te     
m]k51 dat dit v]ke]de jui/ e5 daad van  
voorzi*tigheid is1 die bov5 het b]eik   
lag van onz5 e]/5 blik4  ,zelfs 9 het   
kle9e kr+etje1 dat onze oog5 omvatt51   
kunn5 we de  ontdekk+ do51 dat zoo de   
natuur zi* hi] s*ijnt te v]giss51 dit   
gebeurt omdat ze het nuttig oordeelt    
g9ds h>e s*ijnb>e nalatigheid  we] go$  
te mak54 ,ze heeft de drie bloem51      
wa>van we sprak51 9 zoo  ongun/ige      
om/&igh$5 geplaat/1 dat ze zi*zelv5 niet

 kunn5  bevru*t51 do* dit is zoo omdat  
ze er voordeel 9 ziet1 zond] dat wij    
begrijp5 wa>om1 deze drie bloem5 door   
hunne bur5 te do5 bevru*t52  en het     
g5ie1 dat ze re*ts 9 gebreke bleef te   
toon51 op5ba>t ze t]  l9k]zijde door het
 v]nuft h>] sla*t(f]s te s*]p54 ,de weg5
 en  omweg5 van dez5 g5ius blijv5 ons   
onv]kla>ba>1 do* zijn peil  blijft /e$s 
hetzelfde4 ,het s*ijnt te dal5 door e5 (
 &]e  v]giss+1 als we aannem5 dat e5e   
v]giss+ mogelijk is1 do*  onmiddellijk  
da>na /ijgt het we] hoog] 9 het orgaan1 
dat bela/ is  met het h]/el d] f\t4 ,hoe
 wij ons ook w5d5 ( ke]51 het /aat      
hoog] dan wij4 ,het is de cirkelvormige 
oceaan1 de onmetelijke  wat]vlakte zond]
 laag/e peil1 wa>op onze /\t/e en       
onafhankelijk/e g$a*t5 nooit iets &]s   
zull5 zijn dan willig  s*uim4 ,h$5 noem5
 we het natuur1 en morg5 zull5 we er    
miss*i5 e5  &]51 vreeselijk] ( za*t]    
naam voor v9d54 ,en ond]tuss*5  he]s*t  
het gelijktijdig en gelijkmatig ov] lev5
 en dood1 en  v]s*aft aan die beide     

onv]zo5lijk5 de pra*tige ( geme5zame    
wap551 die zijn boezem b$reig5 en si]5  
tev5s4          ,,xviii4      ,wat nu de
 vraag betreft ( deze g5ius maatregel5  
neemt om te  ond]h\d5 wat leeft en zi*  
beweegt op zijne opp]vlakte1 ( dat m5   
dez5 zond]l+5 cirkel moet afsluit5 door 
het zegg51 dat wat zi*  op zijne        
opp]vlakte beweegt1 maatregel5 neemt    
teg5 d5 g5ius zelf1  die het doet lev51 
dat blijv5 op5 vrag54 ,we kunn5         
onmogelijk te  wet5 kom5 ( e5ige soort  
heeft voortbe/aan ondanks de geva>lijke 
zorg5 van di5 hoog/5 wil1 onafhankelijk 
da>van1 ( wel jui/  da>door4    ,al wat 
we kunn5 con/ate]5 is1 dat die ( die    
soort be/aat1 en dat  bij gevolg de     
natuur op dit punt gelijk heeft gekreg54
 ,wie zal ons  e*t] zegg5 hoevele &]e1  
die wij niet gek5d hebb51 gevall5 zijn  
als sla*t(f]s1 van ha> v]/& 9 zijn      
v]geeta*tigheid ( onru/8  ,al wat we    
v]d] nog kunn5 con/ate]5 is1 welke      
v]rass5de en  somtijds vij&elijke vorm5 
het vreemde fludum1 dat we lev5 noem51  

aanneemt1 nu e5s 9 absolute onbewu/heid1
 dan w$] 9 e5 soort van  bewu/heid1 het 
fludum dat ons bezielt zoo go$ als al   
het ov]ige1 en  dat onze g$a*t5 s*ept1  
die e5 oordeel da>ov] uitsprek5 en onze 
onb$uid5de /em1 die ha> be/ doet er ov] 
te prat54          ,,vijfde ,,boek4     
,,de ,,p>+svlu*t4          ,i4      ,we 
kom5 nu tot de wijze wa>op de bevru*t+  
d] bij5-kon+9 plaats  heeft4 ,ook hi]   
heeft de natuur buit5gewone maatregel5  
g5om5 om de  p>+ van mannetjes en       
wijfjes uit v]s*ill5de mo$]/okk5 te     
begun/ig52 e5 vreemde wet1 die ze       
vol/rekt niet _h behoev5 uit te         
va>dig51 e5 gril ( miss*i5 het gevolg   
van e5 oorspronkelijke  nalatigheid1    
wa>door ze nu all]lei m]kwa>dige kra*t5 
aan 't w]k  moet zett51 om die te       
h]/ell54    ,wa>s*ijnlijk z\ het heelal1
 indi5 zij ook ma> de helft van het     
g5ie1 dat ze nu v]spilt aan             
kruisbevru*t+ en sommige &]e            
willekeurige w5s*51 _h be/e$ om het lev5
 te v]zek]51 het  lijd5 te v]li*t51 d5  

dood te v]za*t5 en afs*uwelijke ramp5 te
  v]mijd51 ons e5 m9d] onbegrijpelijk   
raadsel zijn gewee/1 m9d]  erb>melijk   
dan hetge5 we nu tra*t5 te doorgrond54  
,ma> we hebb5  niet te do5 met wat _h   
kunn5 zijn1 we hebb5 onze bewu/heid en  
onze  belang/ell+ 9 het be/a&e te putt5 
uit hetge5 is4    ,rondom de maagdelijke
 kon+9 en met ha> lev5de 9 d5 korf midd5
 9  de massa1 beweg5 zi* hond]d5        
mannetjes1 die altijd dronk5 zijn van   
hon+1 en wi] e5ige r$5 van be/aan de    
v]e5ig+ d] liefde is4  ,ma> hoewel hi]  
twee v]lang5s1 die ov]al eld]s alle     
h9d]pal5  omv]worp51 voortdur5d met     
elka> 9 aanrak+ zijn1 heeft de p>+      
nooit plaats 9 d5 korf1 en m5 is er nog 
nooit 9 geslaagd1 e5  gevang5 kon+9 te  
do5 bevru*t5#a4 ,de m9na>s1 die ha>     
omgev51  wet5 niet wat ze is1 zoolang ze
 9 hun midd5 woont4 ,zond] te  v]mo$5   
dat ze zoo jui/ van ha> afkom51 dat ze  
met ha> sliep5 op  dezelfde rat51 dat ze
 miss*i5 9 de haa/ van het uitvlieg5    
teg5  ha> aan zijn gebonsd1 gaan ze ha> 

zoek5 9 de ruimte1 op de mee/  v]borg5  
plaatsjes van d5 horizont4 't ,is als(  
hunne  bewond]5swa>dige oog51 die hun   
geheel5 kop b$ekk5 als e5  s*itt]5de    
helm1 ha> e]/ le]5 k5n5 en bege]51      
wanne] ze  zweeft 9 het azuur4          
,dagelijks van elf tot drie uur1 wanne] 
het li*t  zijn hoog/5 glans heeft en    
vooral wanne] de middag tot aan de gr5z5
  des hemels zijn groote blauwe vleugel5
 uitspreidt om de vlamm5 d] zon  aan te 
wakk]51 gaat hunne gev$]de horde er     
haa/ig op uit om de  e*tg5oote op te    
spor51 die nog kon9klijk] en nog        
moeielijk] te  v]krijg5 is dan alle     
ong5aakb>e pr9sess5 uit de sprookjes1   
want  tw9tig ( d]tig /amm5 omr+5 ha> en 
kom5 uit alle naburige  /at5 aansnell51 
om e5 h(/oet van me] dan ti5 duiz5d     
pret5d5t5 voor ha> te vorm54 ,uit deze  
duiz5d5 zal er n enkele  word5 uitgekoz5
 voor n enkel5 kus van ne m9uut1 die hem
 aan het  geluk ma> tev5s aan d5 dood   
zal huw51 t]wijl alle ov]ig5 doelloos   
rondom het v]bond5 pa> he5vlieg51 en    

weldra zull5 /]v5 zond]  de begoo*el5de 
en noodlottige v]s*ijn+ we] te zi54     
#a ,aan ,pr(essor ,mc ,la9 is het       
onlangs gelukt e5ige kon+9n5  kun/matig 
te bevru*t51 do* e]/ na e5e e*te1       
*irurgicale1  geva>lijke en +ewikkelde  
op]atie4 ,ov]ig5s 0 de vru*tba>heid     
dez] kon+9n5 bep]kt en voorbijga& van   
a>d4          ,,ii4      ,ik ov]drijf   
deze v]rass5de en dolz9nige v]kwi/+ d]  
natuur niet4  ,9 de be/e korv5 telt m5  
gewoonlijk vi] ( vijf hond]d d>r54 ,9   
zwakke ( v]ba/]de korv5 v9dt m5 er      
dikwijls vi] ( vijf duiz5d1  want hoe   
me] e5 bij5korf t5 ond]gang neigt1 des  
te me] d>r5  br5gt hij voort4 ,m5 kan   
zegg5 dat e5 bij5/& van ti5 kolonies    
gemiddeld op e5 gegev5 oog5blik e5 volk 
van ti5 duiz5d d>r5 9  de lu*t          
v]spreidt1 wa>ond] er ti5 ( hoog/5s     
vijftig zijn1 die  kans hebb5 de e5ige  
daad te volbr5g51 wa>voor ze gebor5     
word54    ,en ond]tuss*5 putt5 zij d5   
voorraad d] /ad uit1 en de aanh\d5de    
arbeid van vijf ( zes w]kbij5 is        

nauwelijks voldo5de om de  vraatzu*t en 
bege]igheid van e5 dez] p>asiet5 te     
bevr$ig51 die  9 hun nietsdo5 enkel     
onv]moeid zijn 9 het et54 ,do* de natuur
 is  altijd groots*1 wanne] ze te do5   
heeft met de functies ( de  voorre*t5   
dor liefde4 ,k>ig is ze alle51 wa> het  
de organ5 en  w]ktuig5 voor d5 arbeid   
betreft4 ,9 't bijzond] is ze heftig    
teg5  al wat de m5s*5 deugd hebb5       
g5oemd4 ,da>5teg5 telt ze de s*att5  en 
gun/5 niet1 die ze /rooit op het pad ook
 d] m9/ int]essante  geliev54 ,van alle 
kant5 roept ze3 ,v]e5igt u1             
v]m5igvuldigt u1 er  is ge5 &]e wet1 ge5
 &] doel dan de liefde1 en ze is vrij er
  za*t] bij te voeg53--,en leeft da>na  
voort als ge kunt1 dat gaat mij  niet   
me] aan4 ,wat m5 ook doet1 wat m5 ook   
&]s z\ v]lang51  ov]al v9dt m5 deze     
zelfde moraal we]1 die zooze] afwijkt   
van de  onze4 ,let nog e5s op ha>       
onre*tva>dige k>igheid en onz9nige      
weeld]igheid bij deze zelfde wez5tjes4  
,van ha> geboorte af tot aan  h>5 dood  

moet de /r5ge hon+draag/] ov]al he51 v] 
weg1 na> de  di*t/ begroeide /rek51 om  
e5 massa bloem5 op te spor51 die        
wegs*uil5 voor d5 blik4 ,9 de doolhov5  
d] hon+kelk5 en de  geheime gang5 d]    
helmknopjes moet ze d5 v]borg5 hon+ en  
't  /uifmeel opspor54 ,en to* zijn h>e  
oog5 en reukorgan5 v]gelek5  met die d] 
d>r5 als die van e5 invalide4 ,al w>5   
deze laat/5  bijna bl9d en ontbloot van 
e5 reukorgaan1 dan z\d5 ze er we9ig     
ond] te lijd5 hebb51 ze z\d5 het        
nauwelijks wet54 ,ze hebb5 niets  te    
do51 ge5 enkele prooi te v]volg54 ,hun  
vo$sel wordt hun geheel  kla> voorgezet 
en hun lev5 br5g5 ze door met het       
opslurp5 van d5  hon+ zoo ma> van de    
raat1 9 de dui/]nis van d5 korf4 ,do*   
zij  /aan 9 di5/ d] liefde en de groot/e
 en ov]bodig/e gav5 word5  met volle h&5
 9 d5 afgrond d] toekom/ geworp54 ,e5   
van h5 op de  duiz5d heeft ns 9 zijn    
lev5 de teg5woordigheid d] kon9klijke   
maagd 9 de diepte van het azuur te      
ontdekk54 ,e5 op de duiz5d moet  n enkel

 oog5blik 9 de ruimte het spoor volg5   
van het wijfje1 dat  niet tra*t te      
ontvlu*t54 ,dat is voldo5de4 ,de        
p>tijdige ma*t heeft  h>e ongehoorde    
s*att51 tot 9 't ov]dadige en onz9nige1 
voor h5  op5ge/eld4 ,aan i$] dez]       
mogelijke 7do* ze] onwa>s*ijnlijke7     
m9na>s1 wa>van er neg5 hond]d neg5 en   
neg5tig g$ood word5  enkele dag5 na het 
noodlottig bruil(tsfee/ van d5 duiz5d/e1
 heeft  ze d]ti5 duiz5d oog5 gegev5 aan 
beide kant5 van d5 kop1 t]wijl  de      
w]kbij er zes duiz5d heeft4 ,ze heeft1  
volg5s de b]ek5+5 van  ,*e%ire1 hunne   
spriet5 voorzi5 van a*t duiz5d holt5    
voor d5 reuk1  t]wijl de w]kbij er ge5  
vijf duiz5d bezit4 ,hi] hebb5 we e5     
voorbeeld van de wanv]h\d+1 die m5 bijna
 ov]al kan opm]k5  tuss*5 de gav51 die  
ze aan de liefde v]le5t en die welke ze 
aan d5  arbeid toemeet1 tuss*5 de gun/51
 die ze uit/ort ov] hetge5 het  lev5    
hoog] opvo]t door e5ig g5oeg51 en de    
onv]s*illigheid  wa>mee ze aan zijn lot 
ov]laat al wat g$uldig zi* /a&e h\dt 9  

moeite en komm]4    ,wie na> wa>heid het
 k>akt] d] natuur z\ will5 s*ild]51 na> 
de  trekk51 die m5 aldus te zi5 krijgt1 
hij z\ er iets ze]  buit5gewoons van    
mak51 dat ge5]lei gelijk5is z\ v]toon5  
met ons  ideaal1 en to* moet ook dit uit
 ha> voortkom54 ,aan d5 m5s* e*t]  zijn 
veel te veel zak5 onbek5d dan dat hij   
dit portret z\ durv5  ond]h&5 nem52 hij 
z\ niets &]s op 't doek kunn5 br5g5 dan 
e5 groote s*aduw met twee ( drie li*t5de
 punt51 die e*t] sle*ts  e5 onzek]      
s*ijnsel z\d5 afw]p54          ,,iii4   
,ik d5k1 dat sle*ts we9ig5 het geheim   
van het bruil(tsfee/ d]  bij5-kon+91    
hetwelk gevi]d wordt 9 de v]borg5       
s*uilhoek5 van  e5 one9dig5 en s*itt]5d5
 blauw5 hemel1 hebb5 ges*ond54 ,wel     
e*t] kan m5 het a>zel5d v]trekk5 d]     
bruid en d5 moorddadig5  t]ugke] d]     
e*tg5oote wa>nem54    ,ondanks ha>      
ong$uldig v]lang5 kie/ ze dag en uur1 en
 wa*t a*t]  h>e poort5 tot e5           
wond]s*oone morg5 door de groote azur5  
urn5 9  de voor ha> bruil(tsfee/ be/emde

 ruimte wordt uitgegot54 ,ze kie/  graag
 het oog5blik1 wa>op nog e5 we9ig dauw  
blad]5 en bloem5 met  e5 h]9n]+         
bevo*tigt1 wanne] de laat/e koelte van  
de bezwijk5de  morg5s*em]+ nog wor/elt  
met en bijna v]slag5 is door de hitte   
des daags1 als e5 naakte maagd 9 de arm5
 van e5 =s*5 krijg]1  wanne] de /ilte en
 de roz5 van d5 nad]5d5 middag nog hi]  
en da>  e5 enkel5 geur van de           
morg5-viooltjes ( e5 doorzi*tig5 kreet  
van  d5 dag]aad doorlat54    ,dan       
v]s*ijnt ze aan d5 +ang1 f te midd5 van 
onv]s*illige  hon+draag/]s1 die zi*     
b$rijvig aan d5 arbeid begev51 ( wel    
omgev5 door opgewond5 w]kbij51 al na> ze
 zu/]s 9 d5 korf  a*t]laat ( dat er ge5 
kans me] is1 ha> te v]vang54 ,ze vliegt 
a*t]uit1 ke]t twee ( drie maal we] t]ug 
na> het plankje1 en  wanne] ze het      
uit]lijk en de jui/e plaats van ha>     
kon9krijk1 dat ze  nooit van buit5 heeft
 gezi51 go$ 9 ha> gee/ heeft opg5om51   
vliegt ze als e5 pijl uit d5 boog na>   
het z5i? van 't azuur4 ,zoo  b]eikt ze  

hoogt5 en e5 li*t5de sfe]1 wa>9 de      
ov]ige bij5 zi*  op ge5 enkel tijd/ip   
huns lev5s wag54 ,van uit de v]te1 wa>  
ze 9  hun luiheid om de bloem5 he5      
zwev51 hebb5 de d>r5 die v]s*ijn+       
opgem]kt en d5 magnetis*5 geur +eademd1 
die zi* v]spreidt en van  d5 e5 op d5 &]
 wordt ov]gebra*t tot aan de naburige   
bij5/&54 ,onmiddellijk v]zamel5 zi*     
geheele b5d5 en w]p5 zi*  om ha> te     
a*t]volg5 9 de zee van vreugde1 wi]     
doorzi*tige gr5z5  /e$s word5 v]plaat/4 
,zij1 dronk5 van h>e vlu*t1 en gehoor   
gev5de aan de pra*tige wet d] soort1 die
 h>5 m9na> voor ha>  kie/ en wil dat    
alle5 de /]k/e ha> zal inhal5 9 de      
e5zaamheid  van d5 e!r1 zij /ijgt nog   
/e$s1 en voor de e]/e maal dr+t de      
blauwe morg5lu*t kra*tig door de        
lu*tgat5 van ha> li*aam en z+t  als het 
blo$ des hemels 9 de duiz5d5 v]takk+5   
van de beide  lu*tbuiz51 die de helft   
van ha> li*aam innem5 en zwelg5 9 de    
ruimte4 ,nog altijd /ijgt ze4 ,ze moet  
e5 e5zaam gebi$ b]eik51 dat  niet me]   

wordt bezo*t door de vogels1 want dez5  
z\d5 het my/]ie  kunn5 v]/or54 ,nog     
hoog] v]heft ze zi*1 en re$s v]m9d]de   
da>  ond] ha> de ongelijke b5de1 wa>uit 
enkele zi* afs*eid54 ,de  zwakk51 de    
invalid51 de grijsa>ds1 de onwelkome    
ga/5 en sle*t  gevo$5 uit w]kelooze (   
zwakke korv51 gev5 de v]volg+ op en     
v]dwijn5 9 het ruim4 ,da> 9 het one9dig 
opaal blijft nog sle*ts  e5 kle91       
onv]moeid groepje hang54 ,ze v]gt e5    
laat/e /ijg+ van  h>e vleugels en ziet1 
de door de onbegrep5 ma*t uitv]kor5e    
ijlt op  ha> toe1 omvat ha>1 dr+t 9 ha>1
 en g$rag5 door de dubbele  snelheid van
 hun beid] vlu*t1 dw>relt de /ijg5de    
spiraal hunn]  omhelz+ n seconde 9 de   
vij&ige h>t/o*telijkheid d] liefde4     
,,iv4      ,de mee/e wez5s hebb5 e5     
onbe/emd gevoel1 dat e5 ze] onbetr\wba> 
toeval1 e5 soort van doors*ijn5d vlies1 
d5 dood s*eidt van de  liefde1 en dat de
 diep/e g$a*t5 d] natuur v]lang51 dat m5
  /]v5 zal op 't oog5blik wa>op m5 lev5 
wekt4 ,wa>s*ijnlijk maakt  deze         

erfelijke vrees de liefde van zoo groot 
gewi*t4 ,hi] al?ans wordt  dit d5kbeeld 
9 zijn primitiev5 e5v\d tot             
w]kelijkheid1 dit  d5kbeeld wa>van e5   
h]9n]+ blijft nazwev5 ov] d5 kus des    
m5s*54 ,zoodra de p>+ is voltrokk5 op5t 
zi* de buik van d5 d>1  het orgaan      
s*eurt af en neemt de massa d] +ew&5 met
 zi* mee1 de  vleugels ontspann5 zi* en 
als _h dit huwelijk hem met e5          
bliksems*i*t g$ood1 draait het gel$igde 
li*aam ev5 rond en valt 9  d5 afgrond4  
,dezelfde g$a*te1 die /raks 9 de        
p>!nog5esis de toekom/ van d5  korf aan 
de buit5geme5e v]m5igvuldig+ d] d>r5 t5 
(f] bra*t1  (f]t hi] het mannetje aan de
 toekom/ van d5 korf4    ,deze g$a*te   
zet ons altijd op nieuw 9 v]baz+2 hoe   
me] m5 ha>  zoekt te doorgrond51 des te 
m9d] zek]heid krijgt m51 en ,d>w9  b4v41
 om d5g5e te noem5 die van alle m5s*5 er
 de mee/  h>t/o*telijke en me?odis*e    
/udie van heeft gemaakt1 ,d>w9 raakt    
zond] het te will5 bek5n5 bij i$]e s*r$e
 me] van de wijs en  krabbelt a*t]uit   

teg5ov] het onv]wa*te en onv]e5igb>e4   
,zie hem  e5s1 als ge getuige wilt zijn 
van het v]n$]5d en to* edel  s*\wspel   
van het m5s*elijk g5ie1 d5 /rijd        
aanb9d5d teg5 de  one9dige ma*t1 zie hem
 e5s 9 zijn pog+5 om de vreemde1        
ongelo(lijke1 geheimz9nige en           
onsam5hang5de wett5 van de              
onvru*tba>heid en de vru*tba>heid d]    
ba/a>dsoort5 ( die van de  v>iteit5 9 de
 k>akt]s d] soort5 ( gesla*t5 te        
ontw>r54  ,nauwelijks heeft hij e5 regel
 ge=mule]d ( uitzond]+5 zond] tal  dr+5 
op hem aan1 en al spo$ig mag de         
aangevall5 regel blij zijn als  hij e5  
boekje v9dt om zi* 9 te v]s*uil5 en ond]
 d5 naam van  uitzond]+ zijn be/aan te  
kunn5 rekk54    ,dit komt doordat 9 de  
ba/a>dsoort51 9 de v>iteit5 7vooral 9 de
  gelijktijdige v>iteit51 die m5        
correlaties van groei noemt7 9 het      
in/9ct1 9 de gevall5 van vitale         
concurr5tie1 9 de selectie1 9 de        
geologis*e opvolg+ en de geographis*e   
v]spreid+ d] bew]ktuigde  wez5s1 9 de   

w$]ke]ige v]wants*ap1 ev5als ov]al      
eld]s1 de  g$a*te d] natuur uitvo]ig en 
slordig1 zu9ig en kwi/ig1 voorzi*tig  en
 onoplett5d1 on/&va/ig en onwankelba>1  
druk en onbewegelijk1 n  en ontelba>1   
groots* en popp]ig is uitg$rukt op      
hetzelfde oog5blik  en bij hetzelfde    
v]s*ijnsel4 ,t]wijl ze het onmetelijk en
 maagdelijk  veld van d5 e5v\d vr zi*   
_h1 bevolkt ze het met kle9e  v]giss+51 
teg5/rijdige wetjes1 kle9e la/ige       
vraag/ukk51 die 9  het lev5 ge5 weg     
wet51 ev5 als bl9de kudd54 't ,is wa>1 z
  gebeurt alles 9 onze oog51 wa>9 alle5 
die w]kelijkheid we]kaat/  wordt1 die   
zi* aanpa/ aan onze bevatt+ en onze     
behoeft51 en niets  geeft ons het re*t  
te geloov51 dat de natuur h>e v]ke]de   
oorzak5  en gevolg5 uit het oog v]lie/4 
,9 i$] geval laat ze hun zeld5 toe al te
 v] te gaan en te nad]5  tot geva>lijke 
en onlogis*e gewe/54 ,ze bes*ikt ov]    
twee kra*t51  die nimm] hun ma*t        
v]liez51 en wanne] de v]s*ijnsel5 zek]e 
gr5z5 ov]s*rijd51 dan geeft ze e5 w5k   

aan lev5 ( dood1 die dan  we] de orde   
kom5 h]/ell5 en onv]s*illig d5 weg we]  
nieuw  afbak554          ,v4      ,ze   
ontsnapt ons aan alle kant51            
v]ona*tzaamt de mee/e onz] regels  en   
v]breekt al onze maatregel54 ,t]        
re*t]zijde /aat ze v]re  b5$5 onze      
g$a*t51 ma> plotsel+ /ijgt ze t] l9k]   
hoog als  e5 b]g4 ,i$] oog5blik s*ijnt  
het als( ze zi* v]gi/1 zo[el 9  de w]eld
 h>] e]/e proefnem+51 als 9 die d]      
laat/e1 ik b$oel  de w]eld des m5s*54   
,da> wettigt ze het in/9ct d] dui/]e    
massa1  de onre*tva>digheid en          
onwet5dheid van het aantal1 de n$]laag  
van  v]/& en deugd1 de moraal zond]     
v]heff+1 wa>door de groote  /room d]    
soort zi* laat leid5 en die k5nelijk    
lag] /aat dan de  moraal volg5s de      
opvatt+ en d5 w5s* van e5 gee/1 die zi* 
aansluit bij de veel kla>d] rimpel+1    
welke zi* /roomopwa>ts  beweegt4 ,vraagt
 e*t] deze zelfde gee/ zi* 9 onze dag5  
t5 onre*te  af1 ( het niet zijn pli*t is
 alle wa>heid1 bij gevolg de moreele ev5

  go$ als de re/1 liev] 9 dez5 *aos te  
zoek5 dan 9 zi*zelf1 wa>  ze            
betrekkelijk zoo held] en zoo duidelijk 
s*ijnt8    ,hij d5kt er niet aan het    
v]/& en de deugd van zijn ideaal1 dat   
door  zoovele held5 en wijz5 gewijd is1 
te v]loo*551 do* somtijds zegt  hij tot 
zi*zelv51 dat dit ideaal miss*i5 te veel
 buit5 de enorme  massa om ont/aan is1  
wi] veelomvatt5de s*oonheid het bewe]t  
te  v]teg5woordig54 ,met volle re*t     
heeft hij tot nu toe moet5 vreez5  dat  
hij1 wanne] hij zijn moraal paskla>     
maakte na> die d] natuur1  v]nietig5 z\ 
wat voor hem jui/ het mee/]/uk di]      
zelfde natuur  is4 ,nu hij deze e*t]    
e5igsz9s bet] k5t1 en nu enkele wel nog 
e5igsz9s dui/]e1 ma> to* ong$a*t        
uitvo]ige antwoord51 hem e5  enkel5 blik
 d$5 w]p5 op e5 plan en e5 v]/&1 die    
hoog] /aan  dan al wat hij _h kunn5     
uitd5k5 als hij zi* 9 zi*zelf _h        
opgeslot51 nu koe/]t hij m9d] vrees1 hij
 heeft niet me] zoo  dr+5d behoefte aan 
e5 veilig s*uilhoekje voor zijn eig5    

v]/&  en deugd4 ,hij oordeelt nu1 dat   
wat z groot is1 ons nooit zal le]5 af   
te dal54 ,hij z\ ga>ne wet5 ( niet het  
oog5blik gekom5 0 om zijn  pr9cipes1    
zijn zek]heid en zijn droom5 aan e5     
zorgvuldig] ond]zoek  te ond]w]p54      
,ik h]haal1 hij d5kt er niet aan1 zijn  
m5s*elijk ideaal prijs te  gev54 ,jui/  
datg5e wat aanvankelijk van dit ideaal  
afke]ig wil mak51  le]t ons er toe      
t]ugke]54 ,de natuur z\ ge5 v]ke]d5 raad
 kunn5  gev5 aan e5 gee/ voor wi5 elke  
wa>heid1 die niet al?ans ev5 hoog  /aat 
als de wa>heid van zijn eig5 v]lang51   
niet v]hev5 g5oeg  lijkt om def9itief te
 zijn en het groote plan wa>dig1 dat hij
 zi*  beijv]t te omhelz54 ,niets v]&]t 9
 zijn lev5 van plaats1 ( het  moet met  
hem /ijg51 en nog lang5 tijd zal hij tot
 zi*zelf zegg51  dat hij /ijgt1 wanne]  
hij het oude beeld van het go$e nad]bij 
komt4  ,ma> 9 zijn d5k5 wijzigt zi*     
alles met veel groot] vrijheid1 en 9    
zijn h>t/o*telijke contemplatie kan hij 
onge/raft z v] afdal51  dat hij de      

wre$/e en onz$elijk/e contradicties van 
het lev5 kan  lief krijg5 als deugd52   
want hij heeft er e5 voorgevoel van1 dat
 e5  massa ope5volg5de vallei5 vo]5 tot 
de hoogvlakte wa>na> hij  v]lang5d      
uitziet4 ,deze contemplatie en deze     
liefde belett5 niet dat  hij1 al zoek5de
 na> zek]heid1 en zelfs dan wanne] zijne
 naspor+5  hem leid5 na> het teg5deel   
van wat hij liefheeft1 to* zijn g$rag   
regelt na> de wa>heid die volg5s zijn   
m5s*elijk inzi*t het  s*oon/ is en zi*  
bij al het voorbijga&e h\dt aan het     
all]hoog/e4  ,al wat de deugd doet      
to5em5 wordt onmiddellijk e5 deel van   
zijn  lev52 al wat ha> z\ do5 v]m9d]5   
blijft er sle*ts 9 hang51  ev5 als die  
onoplosb>e3 z\t51 die e]/ bij de        
besliss5de proef 9  beweg+ kom54 ,hij   
kan e5 wa>heid van lag] orde aannem51   
ma> met  het h&el5 9 ov]e5/emm+ da>mee  
wa*t hij--eeuw5 lang1 indi5  het        
moet1--totdat hij ziet 9 welk v]b& deze 
wa>heid /aat tot  &]e wa>h$51 die g5oeg 
van 't one9dige 9 zi* bevatt5 om alle   

&]e 9 zi* op te nem5 en te ov]treff54   
,9 n woord hij maakt s*eid+ tuss*5 de   
z$elijke en de  v]/&elijke orde1 en     
neemt 9 de e]/e sle*ts datg5e op wat    
groot] en s*oon] is dan vroeg]4 ,en zoo 
het niet go$ is deze beide  te s*eid51  
zooals m5 ma> al te dikwijls doet 9 het 
lev5 om m9d]  go$ te h&el5 dan m5       
d5kt--het sle*t]e te zi5 en het bet]e te
  volg51 zijne g$a*t5 te do5 ov]treff5  
door zijn dad51 dat is  altijd heilzaam 
en v]/&ig1 want de m5s*elijke erv>+     
v]gunt ons  van dag na dag met te me]d] 
va/heid te hop51 dat de hoog/e g$a*te   
wa>toe we kunn5 /ijg51 nog lang5 tijd   
b5$5 de geheimz9nige  wa>heid zal       
blijv51 die wij zoek54 ,bov5di51 al     
behelsde al hetge5  is voorafgegaan     
ge5]lei wa>heid1 dan nog z\ er e5       
e5v\dige en  natuurlijke r$5 voor hem   
ov]blijv5 om zijn m5s*elijk ideaal niet 
op te gev54 ,hoe me] kra*t hij toek5t   
aan de wett51 die ons  zelfzu*t1        
onre*tva>digheid en wre$heid t5         
voorbeeld s*ijn5 te  /ell51 des te me]  

erk5t hij tegelijk]tijd de geldigheid   
di] &]e  wett51 die aanman5 tot         
edelmo$igheid1 m$elijd5 en              
re*tva>digheid3  want zoodra hij beg9t  
de a&eel5 die hij toek5t aan het heelal 
en  aan zi* zelv5 op me?odis*e wijze aan
 elka> gelijk te mak5 (  ev5r$ig te     
v]deel51 v9dt hij 9 die laat/e wett5    
iets dat 9 d5  grond d] zaak ev5        
natuurlijk is als 9 die e]/e1 da> ze ev5
 diep  9 hem zelv5 /aan gegrift als die 
&]e 9 al wat hem omr+t4          ,,vi4  
,we ke]5 t]ug tot de tragis*e bruil(t d]
 kon+94 ,9 het  voorbeeld1 wa>m$e wij   
ons bezig h\d51 wil dus de natuur met   
het oog  op de kruisbevru*t+1 dat de p>+
 van d5 d> en de kon+9 alle5  mogelijk  
is hoog 9 de lu*t4 ,ma> h>e w5s*5 rak5 9
 elka> v]w>d  als de drad5 van e5 net1  
en ha> di]ba>/e wett5 moet5             
onoph\delijk tuss*5 de maz5 van &]e     
wett5 doorsluip51 die e5  oog5blik lat] 
zi* op hunne beurt door die d] e]/e     
moet5 he5  w]k54    ,da> ze deze zelfde 
lu*t heeft bevolkt met tal van gev>51   

k\de  w&51 lu*t/room+51 /orm1 duizel+1  
vogels1 insekt51  wat]droppels1 die ev5 
go$ aan onv]breekb>e wett5 gehoorzam51  
moet  ze maatregel5 treff5 om de p>+ zoo
 kort mogelijk te mak54 ,en dat  gebeurt
 door d5 bliksemsnell5 dood van het     
mannetje4 ,e5e omhelz+ is  voldo5de1 en 
de gevolg5 van dit huwelijk spel5 zi* af
 9 het li*aam  van de e*tg5oote4        
,deze daalt van uit de blauw5de hoogt5  
we] ne] tot d5 korf1 t]wijl  de         
losgewikkelde +ew&5 van d5 m9na> als    
va&els a*t] ha> aan  wapp]54 ,sommige   
bij5h\d]s bew]51 dat de w]kbij5 bij h>e 
?uiskom/1 die zoo rijk is aan bel(t51   
groote vreugde aan d5 dag  legg54 ,b*n] 
o4a4 hangt er e5 uitvo]ig taf]eel van   
op4 ,ik heb  h]haaldelijk deze ?uiskom/ 
van de bruil(t wa>g5om5 en ik bek51  dat
 ik niets van buit5gewone opw9d+ bem]kt 
heb1 behalve 9 die  gevall5 wa> m5 te   
do5 _h met e5 jeugdige kon+91 die aan   
het  ho(d van e5 zw]m 0 uitgetrokk5 en  
de e5ige hoop van e5  kortel+s ge/i*te  
en nog l$ige /ad 04 ,dan zijn alle      

w]kbij5  buit5 zi* zelv5 en vlieg5 ha>  
tegemoet4 ,ma> gewoonlijk1 al is er     
dikwijls precies ev5 veel geva> voor de 
toekom/ d] /ad1 s*ijn5 ze  ha> te       
v]get54 ,ze hebb5 alles voorzi5 tot op  
het oog5blik dat ze  d5 moord d]        
kon9klijke m$$+/]s toe/ond54 ,do* e5maal
 op dat  punt gekom51 s*ijnt hun in/9ct 
te /okk51 't is als( er e5 gat is  9    
hunne voorzi*tigheid4 ,ze s*ijn5 dus    
vrij onv]s*illig4 ,ze heff5  don kop op1
 h]k5n5 miss*i5 het moorddadig getuig5is
 van de  bevru*t+1 ma> legg51 e5igsz9s  
wantr\w5d1 vol/rekt niet die  blijds*ap 
aan d5 dag1 die onze v]beeld+ v]wa*tte4 
,ze] positief  en we9ig g5eigd zi*      
illusies te mak51 wa*t5 ze wa>s*ijnlijk 
e]/ &]e bewijz5 af1 vr ze zi* vroolijk  
mak54 ,t5 onre*te wil  m5 alle gevoel5s 
van deze wez5tjes1 die zoo ze] van ons  
v]s*ill51  logis* en m5s*elijk mak54    
,bij de bij5 en bij alle ov]ige di]51   
die e5 afs*ijnsel van ons v]/& met zi*  
omdrag51 komt m5 zeld5  tot zulke       
duidelijke resultat5 als die welke 9 de 

boek5 word5  bes*rev54 ,te veel         
om/&igh$5 blijv5 ons nog v]borg54 ,wa>om
  z\d5 we h5 volmaakt] afbeeld5 dan ze  
zijn1 door d+5 te zegg51  die ge5       
wa>heid behelz58 ,indi5 sommige m5s*5   
me551 dat de bij5  int]essant] z\d5 zijn
 indi5 ze nog me] op ons gelek51 dan    
komt  dit doordat ze nog ge5 duidelijke 
voor/ell+ hebb5 omtr5t hetge5  de       
belang/ell+ van e5 opre*t5 gee/ moet    
wekk54 ,het deel van d5  wa>nem] is niet
 zi* te v]baz5 ma> te begrijp51 en 't is
 precies  ev5 m]kwa>dig e5v\dig de      
leemt5 aan te wijz5 van e5 v]/& en  alle
 spor5 van e5 h]s5-sy/eem1 dat van het  
onze v]s*ilt1 als er  wond]5 van te     
v]hal54    ,to* is die onv]s*illigheid  
niet algeme51 en wanne] de hijg5de      
kon+9 op het plankje v]s*ijnt1 dan vorm5
 zi* e5ige groep51 die  ha> v]gezell5   
na> die gewelv51 wa>9 de zon1 de held   
van alle  fee/5 van d5 korf1 sle*ts met 
kle9e1 a>zel5de s*r$5  b9n5dr+t en de   
w&5 van 0 zo[el als de gordijn5 van hon+
 9  s*aduw en azuur hult4 ,voor het     

ov]ige is de jong-gehuwde al ev5 kalm   
als ha> volk1 en 9 de bekromp5 h]s55    
dez] praktis*e en  b>ba>s*e kon+9 is ge5
 plaats voor vel]lei a&o5+54 ,ze        
bekomm]t zi* sle*ts om n d+1 namelijk   
zi* zoo spo$ig mogelijk  te ontdo5 van  
de la/ige s\v5irs van h>5 e*tg5oot1 die 
h>5 gang  belemm]54 ,ze gaat vr de poort
 zitt5 en v]wijd]t zorgvuldig de        
ov]bodige organ51 die dadelijk door de  
w]kbij5 word5 meeg5om5 en  weggegooid2  
want het mannetje heeft ha> alles gegev5
 wat hij bezat1 en  veel me] dan v]eis*t
 w]d4 ,ze h\dt 9 ha> zaadblaasje enkel  
het  zaadvo*t1 wa>9 de millio55 kiem5   
zwemm51 die tot aan ha>  uite9de1 n voor
 n1 bij het aanrak5 d] eitjes1 9 de     
dui/]nis  van ha> li*aam de geheimz9nige
 v]e5ig+ van het mannelijke en het      
vr\welijke elem5t zull5 tot /& br5g51   
wa>door de w]kbij5  gebor5 word54 ,door 
e5 zond]l+e v]wissel+ v]s*aft zij het   
mannelijk1 en het mannetje het vr\welijk
 pr9cipe4 ,twee dag5 na de  p>+ legt ze 
ha> e]/e eitjes1 en dan wordt ze door   

ha> volk  dadelijk met groote zorg      
beh&eld4 ,van dat oog5blik af1 nu ze e5 
dubbele sexe bezit1 da> ze e5           
onuitputtelijk mannelijk elem5t 9 zi*   
beslot5 h\dt1 beg9t ha> eig5lijk lev51  
ze v]laat d5 korf niet  me] en ziet     
nimm] het li*t me] t]ug1 t5zij om e5    
zw]m te  v]gezell52 en ha> vru*tba>heid 
e9digt e]/ bij het nad]5 van  ha> dood4 
,,vii4      ,welk e5 wond]ba>           
bruil(tsfee/1 zoo sprookjesa*tig als we 
ma>  z\d5 kunn5 b$5k5 da> 9 het volle   
azuur1 do* zoo uit]mate  tragis*2 door  
de vlu*t van het v]lang5 ov] het lev5   
he5 g$rag51  bliksemsnel en             
onv]gankelijk1 geheel e5ig 9 zijn soort 
en  v]bl9d5d1 e5zaam en one9dig4 ,welk  
e5 wond]e wellu/ wa>bij de  dood1 die   
zijn (f] komt v]rass5 9 de maagdelijke  
en onbegr5sde  ruimte1 het s*oon/e en   
kla>/e wat er 9 deze sfe] te v9d5 is1   
deze seconde van geluk1 va/legt 9 de    
v]hev5 doors*ijn5dheid van  d5 groot5   
hemel1 wa> hij 9 het smetteloos li*t    
re9igt wat to*  altijd e5igsz9s laag is 

9 de liefde1 d5 kus onv]getelijk maakt1 
en  met zijn eig5 ditmaal mo$]lijke h&5 
zelf zorg draagt twee kle9e1  brooze    
lev5s 9 e5 enkel li*aam te v]e5ig5 en   
voor e5 lange  toekom/ onafs*eidelijk   
sam5 te voeg51 wa>bij hij zi* v]g5oegt  
met het hem t5 deel vall5d ti5de4    ,de
 diepe wa>heid bezit niet zooveel pozie1
 ze heeft er e5 &]e1  voor ons m9d]     
gemakkelijk te vatt51 ma> die we t5     
slotte miss*i5  zull5 le]5 begrijp5 en  
liefhebb54 ,de natuur heeft er vol/rekt 
niet  aan g$a*t1 aan deze beide         
racc\rcis d'atme 7deeltjes van atom57   
zooals ,pascal ze noem5 z\1 e5 s*itt]5d 
huwelijk1 e5 ideaal  liefdes-geluk te   
v]s*aff54 ,zij _h enkel1 zooals we re$s 
gezi5  hebb51 de v]bet]+ d] soort op het
 oog door kruisbevru*t+4 ,om  zek]      
da>van te zijn heeft ze het orgaan van  
het mannetje op e5 z  bijzond]e wijze   
aangebra*t1 dat hij er onmogelijk erg5s 
&]s dan  9 de ruimte gebruik van kan    
mak54 ,e]/ moet hij e5 heel5 tijd       
vlieg5 om da>door zijn beide groote     

lu*tbuiz5 fl9k te do5  uitzett54 ,deze  
enorme blaz51 die zi* geheel vull5 met  
azuur1 dr+5  dan de lag]e deel5 van het 
a*t]lijf t]ug en hebb5 de uitzett+  van 
het orgaan t5 gevolge4 ,dit is1 wat de  
physiologie betreft1 het  gans*e geheim 
van die bewond]5swa>dige vlu*t d]       
m9n5d51 van die  v]bij/]5de ja*t bij dit
 pra*tig bruil(tsfee/2 vrij laag bij d5 
grond zull5 sommig51 bijna kwets5d zull5
 &]5 zegg54          ,,viii4      ,en   
wij1 zoo vraagt de di*t]1 moet5 wij ons 
dan ma> /e$s blijv5  v]heug5 9 d+51 die 
de wa>heid te bov5 gaan8    ,ja zek]1   
lat5 we ons bij i$]e geleg5heid1 t5 all5
 tijde1 9 alle  d+5 blijv5 v]heug51 niet
 9 wat de wa>heid te bov5 gaat1 wat     
onmogelijk is1 da> wij niet wet5 wa> ze 
zi* bev9dt1 ma> 9 wat die  kle9e wa>h$5 
te bov5 gaat1 die wij te zi5 krijg54    
,indi5 e5 (  &]e h]9n]+1 illusie1       
h>t/o*t1 toeval1 ( welk &] motief  dan  
ook1 maakt dat e5 voorw]p zi* voor onz5 
blik s*oon] v]toont  dan voor di5 van   
&]51 laat dan all]e]/ dit motief zelf   

ons lief  zijn4 ,miss*i5 b]u/ het enkel 
op e5 dwal+3 die dwal+ e*t]  belet      
ge5sz9s1 dat het oog5blik1 wa>op dit    
voorw]p ons het  bewond]5swa>dig/       
voorkomt1 jui/ het oog5blik is1 wa>op we
 de  mee/e kans hebb51 de wa>heid da>van
 te ontdekk54 ,de s*oonheid1 die  wij er
 aan v]le551 ve/igt onze a&a*t op zijn  
w>e s*oonheid en  groo!id1 die niet zoo 
gemakkelijk ontdekt word5 en die g$eg5  
zijn  9 de betrekk+1 wa>9 i$] voorw]p   
onv]mijdelijk /aat tot  algeme5e en     
eeuwige kra*t54 ,het v]mog5 tot bewond]+
 dat we  hebb5 do5 ont/aan na> aanleid+ 
van e5e illusie1 is niet v]lor5  voor de
 wa>heid1 die vroeg] ( lat] kom5 zal4   
,met woord5 en  gevoel5s1 met de w>mte  
die is gewekt door d5kbeeldige s*oonh$5 
van  vroeg]e tijd51 ontvangt de m5s*heid
 van h$5 wa>h$51 die  miss*i5 nooit het 
li*t hadd5 aans*\wd1 en nooit e5 gun/ig5
  bodem hadd5 gevond51 indi5 deze       
prijsgegev5 illusies niet e]/ h>t  en   
v]/& hadd5 v]w>md1 wa>9 nu die wa>h$5   
n$]dal54  ,gelukkig de oog51 die ge5    

illusies noodig hebb5 om te zi51 dat het
  s*\wspel groots* is6 ,en voor de      
ov]ig5 is het jui/ de illusie1 die  h5  
le]t zi51 bewond]5 en zi* v]9nig54 ,en  
hoe hoog ze ook  opzi51 nimm] zull5 ze  
te hoog zi54 ,zoodra m5 de wa>heid      
nad]t1  v]heft ze zi* hoog]2 zoodra m5  
ha> bewond]t1 komt m5 ha> nad]4  ,en hoe
 hoog hunne vreugde zi* ook v]heffe1 ze 
zull5 zi* nooit  v]heug5 9 het l$ig (   
wel bov5 de onbek5de en eeuwige wa>heid 
uit1 die als s*oonheid ov] alle d+5     
zweeft4          ,,ix4      ,wil dit nu 
zegg51 dat we ons ma> zull5 blijv5 h\d5 
aan de leug51  aan e5 willekeurige en   
onreele pozie en dat we bij gebrek aan  
bet]  da>9 ma> al onze vreugde moet5    
/ell58 ,wil dit zegg51 dat we 9 't      
voorbeeld1 dat we besprak51--op zi*zelf 
is dat niets1 ma> we blijv5  er bij     
/il/aan1 omdat het als type kan di55 van
 duiz5d &]e1 en  van onze gans*e h\d+   
teg5ov] v]s*ill5de soort5 van           
wa>h$51--wil dit nu zegg51 dat we 9 dit 
voorbeeld de physiologis*e  v]kl>+ ma>  

moet5 wegcijf]5 om enkel de a&o5+5 va/  
te  h\d5 en te smak51 9 ons gewekt door 
deze p>+s-vlu*t1 die1 wat er  dan ook de
 oorzaak van zij1 niettem9 e5 d] s*oon/e
 lyris*e dad5  is van die belangelooze  
en onwe]/aanb>e ma*t1 wa>aan alle lev5de
  wez5s gehoorzam51 en die m5 liefde    
noemt8 ,niets w>e k9d]a*tig]  en        
onmogelijk]1 dank zij de voortreffelijke
 neig+5 van i$]5 gee/  9 onze dag51 die 
te go$] tr\w is4    ,dit kle9e feit van 
de uitzett+ van 't orgaan d] mannelijke 
bij1 wat  enkel kan plaats hebb5 t5     
gevolge van de zwell+ d] lu*tbuiz51     
wordt door ons natuurlijk aanva>d1 da>  
het niet kan word5  we]sprok54 ,ma>     
indi5 we ons da>bij ne]legd51 indi5 we 9
 't  geheel niet v]d] zag51 indi5 we    
da>uit afleidd51 dat i$]e  g$a*te1 die  
te v] ( te hoog reikt1 noodzakelijk     
v]ke]d is1 en dat  de wa>heid altijd    
geleg5 is 9 de mat]ieele bijom/&igh$52  
indi5  we niet1 wa> dan ook1 9 all]lei  
nog veel groot] onzek]h$5 dan  die1     
welke w]d v]drev5 door onze kle9e       

v]kl>+1 b4v4 9 het  vreemde my/]ie d]   
kruis-bevru*t+1 9 d5 duur d] soort en   
van 't  lev51 9 het plan d] natuur1     
indi5 we da>9 niet zo*t5 na> e5  v]volg 
op die v]kl>+1 na> e5 voortzett+ d]     
s*oonheid en  groo!id 9 het onbek5de1   
dan z\d5 we1 durf ik bijna bew]51 v]d]  
van de wa>heid ons lev5 lev5 dan zij die
 bl9del+s will5 blijv5  hang5 aan de    
di*t]lijke en fanta/is*e uitlegg+ van   
dit wond]ba>  huwelijk4 ,kla>blijkelijk 
v]giss5 zij zi* 9 d5 vorm ( de nuance   
d] wa>heid1 do* veel me] dan deg551 die 
zi* vlei5 ha> geheel 9  h&5 te hebb51   
lev5 zij ond] d5 indruk da>van en 9 ha> 
atmosfe]4 ,zij /aan kla> om ha> te      
ontvang51 de wa>heid v9dt bij  h5 e5    
veel ga/vrij] dak1 en zoo zij ha> al    
niet zi51 to* ri*t5  zij hunne oog5 na> 
de plaats d] s*oonheid en groo!id1 wa>  
het  heilzaam is te geloov5 dat zij zi* 
bev9dt4    ,we k5n5 het doel d] natuur  
niet1 de wa>heid1 die 9 onze oog5 alle  
&]e ov]he]s*t4 ,ma> t] wille van deze   
wa>heid zelve1 om onze  ziel w>m te h\d5

 voor het naspor5 da>van1 is het noodig1
 dat we  ha> voor groot h\d54 ,en mo*t5 
we te e5ig] tijd inzi51 dat we e5       
v]ke]d5 weg hebb5 +eslag51 dat ze kle9  
is en onsam5hang5d1 dan  zull5 we jui/  
t5gevolge van de beziel+1 die ha>       
v]me5de  groo!id ons _h v]le5d1 h>e     
kle9heid ontdekk51 en deze kle9heid  zal
 ons1 wanne] ze zek]heid voor ons       
geword5 is1 le]5 wat ons te  do5 /aat4  
,9 afwa*t+ da>van e*t] do5 we niet te   
veel1 wanne]  we1 om ha> op te spor51 al
 wat ons v]/& en ons h>t aan kra*t en   
mo$ bezitt51 aan het w]k zett54 ,en ook 
al z\ het laat/e woord van  dit alles   
nog zoo armzalig zijn1 dan is het to*   
ge5 g]+e zaak1 dat  we de kle9heid en de
 ijdelheid van het doel d] natuur 9 al  
hunne  naak!id hebb5 t5 toon ge/eld4    
,x4      ,voor ons be/aat nog ge5       
wa>heid1 sprak e5 d] groote physiolog5  
onz] dag5 tot mij1 t]wijl ik e5 w&el+   
met hem de$1 wij hebb5  de wa>heid nog  
niet gevond51 do* ov]al v9d5 we 9       
drierlei vorm  e5 s*oon5 s*ijn1 die zi* 

als wa>heid voordoet4 ,i$] doet e5      
keuze ( liev] deze dr+t zi* aan hem op1 
en de keuze1 die hij  ond]gaat (        
dikwijls zond] nad5k5 doet1 en wa>aan   
hij zi* h\dt1  bepaalt d5 vorm en de    
h\d+ van al wat hij 9 zi* opneemt4 ,de  
vri5d1 di5 wij ontmoet51 de vr\w die    
glimla*5d op ons toetre$t1  de liefde1  
die ons h>t op5t1 de dood ( de sm>t1 die
 het we]  sluit51 deze ,septemb]-hemel1 
di5 wij aans*\w51 deze pra*tige1        
liefelijke tu91 wa> m5 zooals 9         
,corneille's ,psy*e ov]blad]de  laantjes
 met v]gulde bor/beeld5 aan de uite9d5  
ziet1 de graz5de  kudde met d5 slap5d5  
h]d]1 de laat/e huiz5 van het dorp1 de  
oceaan tuss*5 de boom51 dat alles daalt 
( rij/1 alles neemt  s*oon] vorm5 aan ( 
wordt van zijn tooi ontdaan1 vrdat het 9
 ons  b9n5dr+t1 al na> d5 w5k1 di5 onze 
keus hem geeft4 ,laat ons d5  s*ijn le]5
 kiez54 ,aan d5 avond e5s lev5s1 wa>9 ik
 /e$s we]  de kle9e wa>heid en de       
physis*e oorzaak heb gezo*t beg9 ik     
liefde  te koe/]5 niet voor 't ge5      

da>van v]wijd]t1 ma> voor 't ge5  da>aan
 voorafgaat en vooral datge5 wat h5     
e5igsz9s ov]treft4    ,we w>5 bov5 op e5
 plateau gekom5 9 't l&s*ap ,caux 9     
,norm&i1  dat doet d5k5 aan e5 ,engels* 
p>k1 ma> e5 natuurlijk en onbegr5sd     
p>k4 't ,is e5 d] we9ige punt5 van d5   
a>dbodem1 wa> het l&s*ap  zi* volkom5   
gezond v]toont met e5 ong]ept gro54     
,iets v]d] na>  het ,noord5 loopt het   
geva>1 te ruw te word52 iets v]d]       
zuidelijk  wordt het door de zon v]te]d 
en v]br&4 ,aan 't e9d e5] vlakte1  die  
zi* tot aan de zee uit/rekte1 w>5 bo]5  
bezig kor5 op te  /apel54    ,zie e5s   
hi]1 sprak hij tot mij3 van hi] bes*\wd 
zijn ze s*oon4  ,zij mak5 dat e5v\dig en
 to* zoo gewi*tig voorw]p1 dat me] dan  
alle &]e het gelukkig en bijna          
onv]&]lijk g$5kteek5 is van het  tot ru/
 gekom5 m5s*elijk lev53 e5 kor5s*elf4   
,de af/&1 de  avondlu*t mak5 van hun    
blijde uitroep5 e5 soort li$ zond]      
woord51  e5 we]klank op het edele li$ d]
 blad]5 bov5 onze ho(d54 ,bov5  h5 e5   

pra*tige hemel1 als( welwill5de gee/51  
voorzi5 van vurige  palm51 al het li*t  
na> d5 kant van d5 kor5s*elf g$rev5     
hadd5  om lang] d5 arbeid te v]held]54  
,en het spoor di] palm5 is 9 het  azuur 
a*t]geblev54 ,zie e5s na> dat n$]ig     
k]kje1 dat da> t]  halv] hoogte h5      
ov]he]s*t en h5 bewaakt1 tuss*5 de volle
  l9deboom5 en het grasveld van het     
k]kh(1 dat hun zoo geme5zaam is1  en dat
 het uitzi*t heeft op d5 oceaan4        
,h>monis* b\w5 ze da> hun  monum5t van  
lev5 ond] de monum5t5 hunn] dood51 die  
deze zelfde  d+5 d$5 en nog 9 hun midd5 
zijn4    ,omvat dat alles met uw5 blik3 
ge5 enkele trek da>91 die het te        
bijzond]1 te k>akt]i/iek maakt1 zooals  
't geval z\ zijn 9  ,engel&1 ,prov5ce ( 
,holl&4 't ,is de groote s*ild]ij1      
algeme5  g5oeg om symbolis* te kunn5    
wez51 van e5 natuurlijk en gelukkig     
lev54 ,hi] ziet ge dus de s*oonheid en  
h>monie van het m5s*elijk  lev5 9 zijn  
nuttige bezigh$54 ,zie di5 man1 die de  
pa>d5 leidt1  zie 't gans*e li*aam van  

d5ge51 die de s*o( aanreikt op zijn     
hooivork1 de vr\w5 gebog5 ov] 't graan  
en de spel5de k9d]54 ,ze  hebb5 ge5 /e5 
v]legd1 ge5 s*op a>de omgespit met het  
doel het  l&s*ap s*oon] te mak52 ze do5 
ge5 s*r$e1 plant5 ge5 boom1  zaai5 ge5  
bloem1 ( 't moet noodig zijn4 ,dit      
gans*e taf]eel is  e5v\dig het          
onwillekeurig resultaat van de pog+5 des
 m5s*5 om 9  de natuur e5 kort5 tijd te 
kunn5 be/aan2 en to* wet5 dieg55  ond]  
ons1 die er enkel aan d5k51 taf]eel5 van
 vr$e1 gratie (  diep5 z9 uit te d5k5 ( 
te s*epp51 niets volmaakt]s te v9d51 en 
kom5 e5v\dig dit s*ild]5 ( bes*rijv51   
wanne] ze ons s*oonheid  ( geluk will5  
afbeeld54 ,dit is de e]/e s*ijn1 die    
door sommig5 de  wa>heid wordt g5oemd4  
,,xi      ,laat ons nad] tr$54 ,begrijpt
 ge nu1 wat dat gezang 0 dat zoo  s*oon 
9 't geblad]te d] boom58 ,het wordt     
gevormd door ruwe woord5  en vloek52 en 
de uitb>/+5 van la*51 die we hoor51     
word5  teweeggebra*t doordat e5 man (   
e5e vr\w met vuil w]pt ( wel dat  m5 d5 

zwakk]e uitla*t1 d5 gebo*elde1 die zijn 
vra*t niet kan  beur51 d5 manke1 di5 m5 
om/oot1 d5 idioot1 di5 m5 uits*eldt4    
,ik heb ze al v]s*eid5e j>5 wa>g5om54   
,we zijn 9 ,norm&i1 de  bodem is vet en 
willig4 ,rondom dez5 s*elf he]s*t me]d]e
 welva>t  dan eld]s rondom d]gelijke    
taf]eeltjes4 ,bijgevolg zijn de mee/e   
mann5 en vele vr\w5 ev5e5s alcoholi/54  
,nog e5 &] gif1 dat ik  niet behoef te  
noem51 vreet 9 dit gesla*t 94 ,da>aan en
 aan d5  alcohol hebb5 we zulke k9d]5 te
 dank51 als ge voor uwe oog5 ziet1  di5 
dw]g1 di5 kli]a*tige1 di5 krombe51 di5  
hazelip1 dat  wat]ho(d4 ,all5 hebb5 ze1 
de mann5 en vr\w51 oud5 en jong51 de    
gewone ondeugd5 van d5 bo]2 ze zijn     
brutaal1 hui*ela*tig1  leug5a*tig1      
diefa*tig1 kwaadsprek5d1 wantr\w5d1     
jalo]s* en ze]  gemakkelijk te v9d5 voor
 one]lijke voordeeltjes1 geme5e         
uitlegg+51 vlei]ij van d5 /]k/e4 ,de    
noodzakelijkheid h\dt h5  bije5 en dw+t 
h5 elka> te help51 ma> i$]s geheime w5s*
 is1  elka> nadeel toe te br5g51 zoodra 

ze het zond] geva> do5 kunn54  ,het     
ongeluk van e5 &] is het e5ige e*te     
g5oeg5 9 het dorp4 ,e5  groote ramp is  
er e5 ond]w]p van heimelijk g5ot1 dat   
nog lang  naw]kt4 ,ze bespionne]51      
b5ijd51 v]a*t5 en hat5 elka>4 ,zoolang  
ze arm zijn1 koe/]5 ze e5 /e$s we]      
aangewakk]d5 en /ill5  wrok1 en zoo zij 
op hunne beurt di5/bod5 hebb51 dan mak5 
ze gebruik  van hun eig5 erv>+5 op dit  
gebi$1 om de h>dheid en vrekkigheid1    
wa>ond] zij gel$5 hebb51 9 nog erg] mate
 9 praktijk te br5g54    ,ik z\ u       
all]lei kunn5 v]tell5 van de            
kle9zieligheid1 het b$rog1  de          
he]s*zu*t1 de onre*tva>digheid1 d5 haat1
 die h5 v]vult bij  di5 arbeid1 wa>ov]  
de ruime hemel1 wa>ov] vr$e ligt        
uitgespreid4  ,me5 niet1 dat het gezi*t 
van di5 bewond]5swa>dig5 hemel ( van    
die zee1 die a*t] de k]k e5 &]5 hemel   
uitspant1 welke ov] de  a>de vloeit als 
e5 groote spiegel van k5nis en wij%eid1 
me5 niet  dat deze hun blik ruim] (     
hoog] mak54 ,ze kijk5 er nooit na>4     

,niets  v]vult hunne g$a*t5 ( br5gt ze 9
 b]o]+1 dan drie ( vi]  bepaalde d+51   
wa> ze bang voor zijn2 ze vreez5 d5     
hong]1 de  ma*t1 de op5b>e me5+ en de   
wet1 en de hel 9 de ure van hunn5  dood4
 ,om te lat5 zi51 hoe ze zijn1 z\ m5 ze 
n voor n moet5  nem54 ,da> hebt ge b4v4 
di5 lang5 da> l9ks1 die er zoo joviaal  
uitziet en zulke mooie s*ov5 b9dt4 ,nu1 
v]l$5 zom] w]d door zijn  vri5d5 zijn   
re*t]>m gebrok5 bij e5 /&je 9 de h]b]g4 
,ik heb  de breuk1 e5 leelijke en       
gecomplice]de1 h]/eld4 ,ik heb hem lang5
  tijd v]pleegd1 heb voor zijn          
lev5sond]h\d gezorgd1 tot hij het w]k   
we] kon h]vatt54 ,dagelijks kwam hij bij
 mij4 ,da>van heeft hij  gepr(ite]d om 9
 het dorp te v]spreid51 dat hij mij     
e5maal v]ra/  _h 9 de arm5 mijn]        
s*oonzu/]1 en dat mijn mo$] dronk4 ,hij 
is  niet sle*t1 hij is niet boos op mij2
 integ5deel1 zie ma>1 er komt e5  opre*t
 geme5de glimla* op zijn gelaat1 nu hij 
mij ziet4 ,ev5m9 wordt  hij da>toe      
g$rev5 door social5 haat2 de bo] haat d5

 rijke niet1  hij heeft veel te veel    
respekt voor d5 rijkdom4 ,ma> ik h\d het
 er  voor1 dat de go$e man niet begreep1
 wa>om ik zooveel zorg voor hem z\      
drag5 zond] er voordeel bij te hebb54   
,hij v]mo$t dat da> iets  a*t] zit1 en  
wil da> niet de dupe van word54 ,vr hem 
_h m5ige51  rijk ( arm1 hetzelfde g$aan 
( nog erg]4 ,hij da*t niet te lieg5 met 
het v]spreid5 dez] v]z9sels1 hij gaf    
gehoor aan e5 vaag bevel van  de        
z$elijkheid rondom hem4 ,hij            
gehoorzaamde zond] het te wet51 en om   
zoo te zegg5 zijns ondanks1 aan d5      
ma*tig5 w5s* van de algeme5e            
kwaadsprek5dheid4444 ,ma> wa>om e5      
tooneel v]d] uit te w]k51 dat  voor i$]1
 die e5ige j>5 op het l& heeft gewoond1 
e5 bek5de zaak  is4 ,dit hi] is de twe$e
 s*ijn1 die door het me]5deel d] m5s*5  
de wa>heid g5oemd wordt4 ,het is de     
wa>heid van het noodzakelijk  lev54 ,dit
 is zek]1 dat ze b]u/ op ze] nauwkeurige
 feit51 de  e5ige1 die door i$]5 m5s*   
kunn5 word5 wa>g5om5 en beleefd4        

,,xii4      ,lat5 we op deze kor5s*ov5  
gaan zitt51 v]volgde hij1 en nog e5s  om
 ons he5 zi54 ,lat5 we ge5 di] kle9e    
feit5 afwijz51 die de  w]kelijkheid     
vorm51 wa>van ik sprak4 ,ze moet5 ma>   
uit zi* zelf 9  de v]te v]dwijn54 ,ze   
/aan da> vooraan 9 d5 weg1 do* we moet5 
erk5n51 dat er zi* e5 g$u*te1           
bewond]5swa>dige kra*t a*t]  bev9dt     
v9dt1 die 't geheel 9 /& h\dt4 ,is 't   
enkel 9 /&  h\d51 vo]t ze het niet /e$s 
hoog]8 ,de m5s*51 die we hi] voor  oog5 
hebb51 zijn to* niet me] geheel en al   
wilde di]51 zooals bij  ,la ,bruyre1 die
 e5 soort van ge>ticule]de /em hadd51 en
 zi* des  na*ts 9 lad5 t]ugtrokk51 wa>  
ze leefd5 van zw>t brood1 wat] en       
wortels4444    ,het ras is m9d] /]k en  
m9d] gezond1 zult gij zegg51 't is      
mogelijk2 de alcohol en die &]e geesel  
zijn ramp51 die de m5s*heid  moet te    
bov5 kom51 miss*i5 wel beproev+51 welke 
aan sommige onz]  organ51 die van het   
z5uw/elsel b4v41 t5 go$e zull5 kom52    
want we  zi5 /e$s1 dat het lev5 voordeel

 trekt uit het kwaad1 dat het  ov]w9t4  
,bov5di5 zal e5 kle9igheid1 die morg5   
miss*i5 re$s  gevond5 wordt1 voldo5de   
zijn om ze ons*adelijk te mak54 ,dat is 
dus  niet de r$5 wa>om we onz5 blik zoo 
laag bij d5 grond moet5 h\d54  ,deze    
m5s*5 hebb5 g$a*t5 en gevoel5s1 welke   
die van ,la ,bruyre  nog niet           
hadd54--,nog liev] het e5v\dige1 naakte 
bee/1 dan dat  afs*uwelijke half-bee/4  
mompelde ik4--,zoo spreekt ge ond] d5   
invlo$ van di5 e]/5 s*ijn1 di5 d]       
di*t]s1 wa>ov] we  gesprok5 hebb51 h]nam
 hij2 lat5 we di5 niet v]w>r5 met di51  
welke we nu ond]zoek54 ,deze g$a*t5 en  
gevoel5s zijn g]+ en  laag1 zoo ge wilt1
 ma> wat g]+ en laag is1 is re$s bet]   
dan 't  ge5 niet is4 ,zij gebruik5 ze   
voor we9ig &]s dan om elk&] te  b5adeel5
 en ev5 middelmatig te blijv5 als ze    
zijn2 ma> zoo gaat het  dikwijls 9 de   
natuur4 ,van de gav51 die zij v]le5t1   
b$i5t m5 zi*  aanvankelijk enkel voor   
het kwade om sle*t] te mak51 wat zij    
s*e5  te will5 v]bet]52 ma> t5 slotte is

 altijd e5 ( &] go$ het  gevolg van al  
dat kwaad4 ,ov]ig5s wil ik vol/rekt d5  
vooruitgang niet  bewijz52 al na> de    
plaats1 wa>op m5 zi* bev9dt1 is het iets
 heel  kle9s ( heel groots4 ,d5 toe/& d]
 m5s*5 iets m9d]  afhankelijk1 iets m9d]
 moeielijk mak5 is e5 belangrijk punt1  
miss*i5 het zek]/ ideaal2 ma> bes*\wd   
met e5 gee/1 die zi*  voor e5 oog5blik  
heeft losgemaakt van de mat]ieele       
gevolg51 is de  af/& tuss*5 d5 man1 die 
aan de spits gaat van d5 vooruitgang1 en
  hem1 die zi* bl9del+s voortsleept     
a*t]aan1 uit]/ g]+4 ,ond]  deze jonge   
bo]51 wi] h]s55 sle*ts met vormelooze   
ideen zijn  gevuld1 zijn er v]s*eid5e1  
bij wie het mogelijk is 9 kort5 tijd    
di5zelfd5 graad van bewu/heid te        
v]krijg51 wa>9 wij beid5 lev54  ,m5 is  
vaak getr(f5 door de kle9e tuss*5ruimte1
 die de volg5s ons  idee volslag5       
onbewu/heid dez] li$5 s*eidt van de     
bewu/heid1 die  m5 voor de hoog/e h\dt4 
,en bov5di51 wa>uit be/aat ze eig5lijk1 
die bewu/heid1 wa> we zoo  trots* op    

zijn8 ,uit veel me] s*aduw dan li*t1 uit
 veel me]  v]worv5 onkunde dan k5nis1   
uit veel me] d+51 wa>van we wet51  dat  
we er ma> van moet5 afzi5 ze te le]5    
k5n51 dan d+51 die  wij k5n54 ,en to*   
be/aat da>9 onze gans*e wa>digheid1 onze
 mee/  reele groo!id1 en is zij         
wa>s*ijnlijk het v]rass5d/e  v]s*ijnsel 
t] w]eld4 ,zij is het1 die ons v]oorlo(t
 het ho(d op te  heff5 wa> we /aan      
teg5ov] het onbek5d pr9cipe1 en te      
zegg53 ,ik  k5 u niet1 ma> iets 9 mij   
h\dt u re$s omvat4 ,ge zult mij miss*i5 
v]nietig51 ma> zoo dat niet gebeurt om  
uit mijn ov]blijfsel5 e5  bet] organisme
 dan het mijne te vorm51 dan toont ge   
m9d] te zijn dan  ik1 en de /ilte1 die  
dan volg5 zal op d5 dood van de soort1  
wa>toe  ik behoor1 zal u v]kondig51 dat 
ge geoordeeld zijt4 ,en als ge zelfs    
niet 9 /aat zijt u er om te bekomm]5 (  
ge al ( niet re*tva>dig  wordt          
beoordeeld1 wat beteek5t dan uw geheim8 
,we zijn er niet me] op  ge/eld1 het te 
doorgrond51 het moet onb$uid5d en       

leelijk zijn4 ,ge  hebt bij toeval e5   
wez5 voortgebra*t1 dat ge niet de       
bevoegdheid hadt  voort te br5g54 't ,is
 ma> gelukkig voor hem1 dat ge 't door  
e5 &]  toeval we] hebt uit d5 weg       
g]uimd1 vr het nog de diepte van uwe    
onbewu/heid _h gepeild1 en nog          
gelukkig]1 dat het niet de e9delooze    
reeks uw] proefnem+5 heeft ov]leefd4    
,het hoorde niet ?uis 9 e5  w]eld1 wa>9 
zijn intellect ge5 we]klank vond bij e5 
eeuwig  intellect1 wa>9 zijn v]lang5 na>
 het bet]e hem ge5 enkel  wez5lijk go$  
kon do5 b]eik54    ,nogmaals1           
vooruitgang is niet noodig om ons w>m te
 mak5 voor dit  s*\wspel4 ,da>toe is het
 raadsel al voldo5de1 en dit raadsel is 
ev5  groot en heeft e5 ev5 geheimz9nig5 
glans 9 die bo]5 als 9 ons4  ,ov]al v9dt
 m5 het1 als m5 het lev5 volgt tot 9    
zijn alma*tig  pr9cipe4 ,van eeuw tot   
eeuw wijzig5 we de b5am+ van dit        
pr9cipe4  ,somtijds _h het nam51 die    
duidelijk en ook troo/rijk w>52 m5 heeft
  +ezi51 dat die troo/ en die           

duidelijkheid z9sb$rog w>54 ,ma> (  we  
het ,god noem5 ( ,voorzi5igheid1        
,natuur1 ,toeval1 ,lev51 ,noodlot1 het  
my/]ie blijft hetzelfde en al wat de    
erv>+ van duiz5d5 j>5 ons  heeft kunn5  
le]51 is di5 naam omvatt5d] te mak51    
di*t] bij ons  /a&e1 buigzam]1 ges*ikt] 
voor het v]wa*te en het onv]wa*te4      
,dez5 draagt het teg5woordig1 en da>om  
leek het nooit groot] dan nu4  ,en hi]  
hebt ge e5 d] tallooze vorm5 van d5 d]d5
 s*ijn1 en dat is  de laat/e wa>heid4   
,,zesde ,,boek4      ,,de ,,d>r5sla*t4  
,i4      ,als na de bevru*t+ d] kon+9 de
 hemel held] en de lu*t w>m  blijft1 als
 er ov]vlo$ig /uifmeel en hon+sap 9 de  
bloem5 is1 dan  duld5 de w]kbij5 door e5
 soort van v]geeta*tige toegev5dheid1 ( 
miss*i5 uit ov]maat van voorzi*tigheid1 
de la/ige en s*adelijke  aanwezigheid d]
 d>r5 nog e5ig5 tijd4--,deze g$rag5 zi* 
9 d5  korf ev5als de vrij]s van ,p5elope
 9 het huis van ,ulysses4 ,ze slemp5  en
 mak5 go$e si]1 ze leid5 e5 w]keloos    
lev5 als v]kwi/5de1  onkies*e           

e]e-m9na>s3 welvoldaan1 dik en vet1 de  
weg5 vull5d1 d5  doorto*t v]sp]r5d1 d5  
arbeid belemm]5d1 duw5d en g$uwd1       
gewi*tig do5de1 opgeblaz5 door e5       
onv]/&ige en ons*adelijke  m9a*t+1 zelv5
 e*t] gem9a*t met v]/& en nev5b$oel+1   
onbewu/ van de to5em5de v]bitt]+ en het 
lot dat hun te wa*t5  /aat4 ,ze kiez5   
het lekk]/e hoekje van de won+ uit om er
 op hun  gemak te gaan sluim]51 /aan    
non*alant op om op de op5 cell5 zelf    
van d5 geurig/5 hon+ te smull5 en       
bevuil5 de rat51 die ze  bezoek51 met   
hunne uitw]psel54 ,de g$uldige w]kbij5  
h]/ell5  /illetjes de s*ade1 met het oog
 op de toekom/4 ,tuss*5 twaalf en  drie 
uur1 wanne] het blauw5de l&s*ap van e5  
aang5ame ma!id  trilt ond] d5           
onwe]/aanb>5 blik van e5 ,juli- (       
,augu/us-zon1  v]toon5 ze zi* voor de   
poort4 ,ze hebb5 e5 helm op van groote  
zw>te  kral51 twee hooge bewegelijke    
v$]boss51 e5 ov]kle$ van roodbru9       
fluweel1 met li*te plekk51 e5           
held5-va*t1 e5 vi]v\dig51  deftig5 en   

d(f5 mantel4 ,ze mak5 e5 v]baz5d lawaai1
 v]wijd]5 de  s*ildwa*t51 gooi5 de      
waai/]tjes om1 en loop5 de w]kbij5 omv]1
  die belad5 met hun n$]ig5 buit        
t]ugke]54 ,ze hebb5 de drukke1  ov]drev5
 en onv]draagzame mani]5 van onmisb>e   
god51 die met veel  drukte uitgaan voor 
e5ig doel1 wa>van het plebs niet weet4  
,e5 voor  e5 wag5 ze zi* 9 de ruimte1   
pral5d en onwe]/aanba>1 en gaan         
kalmpjes zitt5 op de naa/bijzijnde      
bloem51 wa>op ze inslap5 tot ze  gewekt 
word5 door de koelte van d5 namiddag4   
,dan kom5 ze met dezelfde  drukte en    
mee/]a*tigheid we] t]ug1 en altijd vol  
van datzelfde  groote doel1 wa>van niets
 uitlekt1 ijl5 ze na> de voorraads*uur1 
dompel5 hun kop tot aan d5 hals 9 de    
vat5 met hon+ om de v]lor5  kra*t5 te   
h]w9n51 zoodat ze opzwell5 als groote   
wijnzakk51 en  ke]5 t]ug na> di5 slaap  
zond] droom en zond] zorg51 die h5      
bevang5 h\dt tot aan d5 volg5d5         
maaltijd4          ,,ii4      ,ma> het  
g$uld d] bij5 ev5a>t dat d] m5s*5 niet4 

,op zek]5  morg5 wordt er e5 wa*twoord 9
 d5 korf gegev51 het gaat van mond  tot 
mond1 en de vre$zame w]kbij5 v]&]5 9    
re*t]s en beul54  ,wie het geeft weet m5
 niet2 plotsel+ duikt het op uit de k\de
 en  b]$5e]de v]ontwa>dig+ d] w]kbij51  
en geheel 9 d5 gee/ d]  e5/emmige       
republiek1 v]vult het alle h>t51 zoodra 
het ma> is  uitgesprok54 ,di5 dag ziet  
e5 deel van het volk van het hon+zoek5  
af1 om zi* aan het w]k d] g]e*tigheid te
 wijd54 ,de dikke luia>ds1  die da> 9   
tross5 bije5 onbekomm]d zitt5 te slap5  
op de  hon+drag5de w&51 word5 plotsel+  
gewekt door e5 leg] wo$5de  maagd54 ,ze 
ontwak5 s*ijnheilig en onzek]1 geloov5  
hunne oog5 niet1  en sle*ts met moeite  
breekt hun v]baz+ zi* baan door hun     
luiheid  he51 als e5 /raal d] maan door 
het wat] van e5 mo]as4 ,ze  v]beeld5    
zi*1 dat ze het sla*t(f] zijn van e5    
misv]/&1 zi5  met v]baz+ om zi* he51 en 
da> de grondidee van hun lev5 9 hunne   
dikke h]s55 het e]/ we] opleeft1 do5 ze 
e5 s*r$e 9 de  ri*t+ van de hon+cell5 om

 zi* da> te v]/]k54 ,ma> ze zijn        
voorbij1 de dag5 van d5 ,mei-hon+1 van  
d5 bloem5-wijn d] l9d51  van de zoo     
gemakkelijk te v]krijg5 ambrozijn d]    
salie1 van ?ijm1  m>jolijn en witte     
klav]4 ,9 plaats van d5 vrij5 toegang   
tot die  he]lijke volle res]voirs1 die  
dadelijk bij de aanrak+ hunn] lipp5     
hunn5 lekk]5 en zoet5 voorraad op5/eld51
 zi5 ze e5 br&5d  braambos* om zi* he5  
van teg5 h5 g]i*te v]giftigde angels4   
,de  geheele atmosfe] d] /ad is v]&]d4  
,de weldo5de geur van d5  nekt> heeft   
plaats gemaakt voor d5 s*]p5 reuk van 't
 v5ijn1  wa>van duiz5d5 droppeltjes aan 
het uite9de d] angels hang51 en  wrok en
 haat voortplant54 ,vr hij zi* nog      
rek5s*ap heeft gegev5  van d5 ongehoord5
 ommeke] 9 zijn weeld]ig be/aan1 door   
het  omv]w]p5 van al die he]lijke wett5 
d] /ad1 ziet i$] d]  ont/elde p>asiet5  
zi* aangevall5 door drie ( vi] di5>ess5 
d]  g]e*tigheid1 die hun be/ do5 zijn   
vleugels af te snijd51 het dunne        
/eeltje door te zag51 dat het a*t]lijf  

met het bor//uk v]b9dt1  de trill5de    
spriet5 te v]wijd]51 de poot5 te        
ontwri*t51 en e5  op5+ te v9d5 tuss*5 de
 r+5 van het h>nas1 om hun zwa>d  da>9  
te /ek54 ,9 al hun grootte to*          
ongewap5d1 niet 9 't bezit  van e5      
angel1 d5k5 ze aan ge5 v]d$ig+1 en      
tra*t5 zi* uit de  voet5 te mak51 (     
/ell5 hunne logge massa teg5ov] de /oot5
 d]  aanvall]s4 ,op d5 rug ligg5d1 h\d5 
ze met hunne kra*tige poot5 op  onh&ige 
wijze hunne vij&9n5 va/1 do* deze h\d5  
vol2 ( wel al  rondw5tel5d sleep5 ze de 
heele groep mee 9 e5 doll5 rond$ans1 tot
  ze weldra uitgeput blijv5 ligg54 ,na  
v]loop van kort5 tijd v]ke]5  ze 9 z    
de]niswa>dig5 toe/&1 dat het m$elijd51  
hetwelk 9 de  diep/e diepte van ons h>t 
nooit zoo heel v] van de g]e*tigheid    
af/aat1 haa/ig t]ugke]t en--do* te      
v]geefs--gratie z\ will5  vrag5 aan de  
h>dvo*tige w]kbij51 die enkel de diepe  
en dorre wet  d] natuur k5n54 ,de       
vleugels d] ongelukkig5 zijn doorboord1 
hunne  poot5 uitg]ukt1 hunne spriet5    

afgeknaagd1 en hunne pra*tige zw>te     
oog51 wa>9 de weeld]ige bloem5 zi*      
afspiegeld51 wa>9 't azuur  en de       
ons*uldige aanmatig+ van d5 zom]        
we]kaat/51 gev5 nu1  v]za*t door het    
lijd51 enkel e5 beeld te zi5 van wanhoop
 en van  ang/ voor het e9de4 ,sommig5   
bezwijk5 aan hunne wond5 en word5       
onmiddellijk door twee ( drie hunn]     
beul5 na> de v]wijd]de  begraafplaats   
g$rag54 ,&]51 die nog niet zoo erg zijn 
gekwet/1  wet5 zi* 9 e5 hoek te         
v]s*ans51 wa> ze zi* all5 op elka>      
hoop5 en wa> e5 onv]biddelijke wa*t h5  
h\dt +eslot5 tot ze van  gebrek omkom54 
,vel5 slag5 er 9 de poort te b]eik5 en  
met hunne  teg5p>tij 9 de ruimte te     
ontwijk52 teg5 d5 avond e*t] kom5 ze1   
door hong] en k\de g$rev51 bij massa's  
na> d5 +ang van d5 korf  om e5          
s*uilplaats af te smeek54 ,da> v9d5 ze  
opnieuw e5  onv]biddelijke wa*t4 ,d5    
volg5d5 morg5 h\d5 de w]kbij5  opruim+  
voor de poort1 wa> de lijk5 d] reuz5    
ligg5 opge/apeld  die tot niets nut w>51

 en de h]9n]+ aan dit ras van leegloop]s
  wordt 9 de /ad totaal uitgewis*t tot  
aan de volg5de l5te4          ,,iii4    
,dikwijls heeft die moord op d5zelfd5   
dag 9 e5 groot aantal kolonies  van d5  
bij5/& plaats4 ,de rijk/e en de be/     
be/uurde gev5 het  se94 ,e5ige dag5     
da>na volg5 de m9d] voorspo$ige         
republiek5 hun  voorbeeld4 ,alle5 de    
arm/e en zwak/e volk51 die wi] mo$] ze] 
oud  en bijna onvru*tba> is1 ond]h\d5   
hunne mannetjes tot aan d5  w9t]1 da>   
zij de hoop niet will5 opgev51 de       
maagdelijke kon+91  die ze v]wa*t5 en   
die nog kan gebor5 word51 bevru*t te    
zi54 ,dan  komt de onv]mijdelijke       
ell5de1 en de gans*e /am1 mo$]1 p>asiet5
  en w]kbij5 voegt zi* bije5 tot e5     
hong]ige groep1 die elka> eng  omvat    
h\dt en nog vr de e]/e sneeuw 9 de      
dui/]nis van d5 korf  9 alle /ilte      
omkomt4    ,na 't voltrekk5 van het     
vonnis aan de leegloop]s wordt 9 de     
bevolkte  en rijke /$5 de arbeid h]vat1 
do* met afnem5d5 ijv]1 want re$s  wordt 

het hon+sap zeldzam]4 ,met de groote    
fee/elijkh$5 en de  groote drama's is   
het g$aan4 ,het wond]ba> li*aam1 wa>9   
myriad5  ziel5 zi* tot sl+]s aane5slot51
 het edel mon/] zond] slaap1  zi* vo$5d 
met bloem5 en lu*t1 de roemrijke korf d]
 s*oone  ,juli-dag51 slaapt langzam]h&  
91 en zijn w>me adem vol geur5  beg9t   
langzam] te gaan en v]/ijft4 ,to* wordt 
nog de h]f/-hon+  opge/apeld 9 de vo$5de
 w&5 om d5 noodzakelijk5 voorraad       
voll$ig te mak51 en de laat/e v]ga>bakk5
 word5 v]zegeld met het  ons*5dba> zegel
 d] witte 04 ,m5 h\dt op met b\w51 het  
aantal  geboort5 v]m9d]t1 dat d] dood5  
neemt toe1 de na*t5 word5 lang]  en de  
dag5 kort]4 ,de me$oog5looze reg5s en   
w9dvlag51 de nevel5  van d5 o*t5d1 de   
h9d]lag5 van de te vroeg invall5de      
dui/]nis  rap5 hond]d5 w]k/]s weg1 die  
niet we]ke]51 en het gans*e  volkje1 dat
 ev5 bege]ig haakt na> zonnes*ijn als de
 krekels van  ,attica1 voelt de k\de    
b$reig+ van d5 w9t] op zi* ne]dal54     
,de m5s* heeft zijn a&eel aan d5 oog/   

re$s weg4 ,i$]e go$e korf  heeft hem    
ta*tig ( hond]d pond hon+ opgelev]d1 en 
de  all]voortreffelijk/e gev5 er soms   
twee hond]d1 enorme vlakt5  vloeiba>    
li*t v]teg5woordig5d1 groote veld5 met  
bloem51 die n  voor n moe/5 word5       
bezo*t1 e5 duiz5dtal p] dag4 ,nu w]pt   
hij  e5 laat/5 blik op de kolonies1 die 
op 't punt /aan te v]/ijv54  ,aan de    
rijk/5 ontneemt hij hunne ov]vlo$ige    
s*att5 om ze uit te  deel5 aan die &]51 
die 9 deze w]kzame w]eld zijn v]>md door
  /e$s onv]di5de ramp54 ,hij dekt de    
won+5 w>m toe1 neemt de  nuttelooze     
lijk5 weg en laat de bij5 ov] aan hun   
groot5 w9t]slaap4  ,dan v]zamel5 ze zi* 
9 't midd5 van d5 korf1 klemm5 zi* aan  
elka> va/ en gaan hang5 aan de rat51 die
 de getr\we urn5 bevatt51  wa>uit 9 de  
dag5 van ijzige k\de1 de v]vormde       
sub/antie van d5  zom] zal te voors*ijn 
kom54 ,midd5 9 bev9dt zi* de kon+91     
omgev5 door ha> wa*t4 ,de e]/e rij      
w]kbij5 klampt zi* va/ aan de  v]zegelde
 cell51 e5 twe$e rij dekt h51 en wordt  

op h>e beurt door  e5 d]de ov]dekt1 en  
zoo gaat het voort tot de laat/e1 die   
het  omhulsel vormt4 ,wanne] deze       
buit5/e bij5 voel51 dat de k\de h5      
bevangt1 gaan ze t]ug b9n5 9 de massa1  
en word5 door &]e  afgewisseld1 en zoo  
alle om beurt54 ,de hang5de massa       
gelijkt op e5  roodbru951 lauww>m5 bol1 
die door de hon+w&5 wordt gesn$51 en    
die bijna onm]kba> /ijgt ( daalt1       
vooruit ( a*t]uit gaat na>  gelang de   
cell51 wa>aan hij zi* va/h\dt1 leeg     
rak54 ,want1 9  teg5spraak met wat m5   
gewoonlijk me5t1 v]traagt het lev5 d]   
bij5  9 d5 w9t] wel1 do* het /aat niet  
/il#a4 ,door de e5p>ige  beweg+ hunn]   
vleugeltjes1 de 9 lev5 geblev5 zusjes   
van het  zonnevuur1 die snell] (        
langzam] gaan al na> de wissel+ 9 de    
temp]atuur da> buit51 ond]h\d5 ze da>   
b9n5 9 hunn5 bol e5  gelijkmatige w>mte 
ov]e5kom5de met die van e5 l5te-dag4    
,deze  geheime l5te spruit voort uit d5 
he]lijk5 hon+1 zelf 9 vroeg]  tijd      
getrans=me]d uit e5 zonne/raal1 en die  

nu tot zijne  oorspronkelijke g$aante   
t]ugke]t4 ,hij vloeit door d5 bol he5   
als  het weldadig blo$4 ,de bij51 die op
 de boordevolle cell5 zitt51  bi$5 hem  
aan hunne naa/e bur5 aan1 en deze op    
hunne beurt we] aan  &]54 ,zoo gaat hij 
van poot tot poot en van mond tot mond1 
tot hij de  v]/ v]wijd]de b]eikt van de 
groep1 die sle*ts ne g$a*te heeft1  en  
wi] lev5 v]s*eid5 is en to* n 9 duiz5d5 
h>t54 ,hij  v]vult de plaats van zon en 
bloem51 tot zijn oud]e zu/]1 de         
w]kelijke zon van de e*te volle l5te1   
door de poort h>e e]/e zoele  blikk5    
w]pt1 wa>ond] viooltjes en anemon5      
h]lev51 en za*tjes de  w]kbij5 wekt1 om 
h5 te do5 zi51 dat het azuur zijne      
plaats 9 de  w]eld heeft h]ov]d1 en dat 
de cirkel zond] e9de1 die d5 dood aan   
het lev5 v]b9dt1 w$] e5 w5tel+ om zijne 
z heeft volbra*t en  nieuw lev5         
ontvang54      #a ,e5 fl9ke korf v]te]t 
gewoonlijk g$ur5de de inw9t]+1 die 9    
onze /rek5 ongeve] zes ma&5 duurt1      
namelijk van ,octob] tot beg9  ,april1  

tw9tig  d]tig pond hon+4                
,,zev5de ,,boek4      ,,de ,,vooruitgang
 ,,d] ,,soort4          ,i4             
,alvor5s dit boek te besluit51 zooals we
 d5 korf hebb5 geslot5 ov]  de v]/ijfde 
/ilte van d5 w9t]1 wil ik zelf e5       
teg5w]p+ mak51  die sle*ts zeld5        
uitblijft van de zijde d]g551 voor wie  
m5 de  v]rass5de /aatkunde en nijv]heid 
d] bij5 ontv\wt4 ,ja1 mompel5  zij1 dat 
alles is nu heel wond]ba>lijk1 ma> zond]
 dat er e5ige  v]&]+ 9 komt4 ,da> lev5  
ze nu re$s duiz5d5 j>5 ond]  m]kwa>dige 
wett51 ma> duiz5d5 j>5 zijn deze wett5  
dezelfde  geblev54 ,re$s duiz5d5 j>5    
b\w5 ze die m]kwa>dige rat51  wa>aan m5 
niets heeft toe te voeg5 ( af te nem51  
en wa>9 m5 de  k5nis van d5 s*eikundige1
 d5 l&met]1 d5 ar*itect en d5  +5ieur   
v]e5igd aans*\wt2 do* deze rat5 zijn    
precies gelijk aan  die welke m5 9 oude 
s>cophag5 v9dt ( die /aan afgebeeld op  
,egyptis*e /e55 en papyrusroll54 ,noem  
ons n enkel feit1 dat wij/  op e5ig5 d5 
m9/5 vooruitgang1 wijs ons op e5 ( &]e  

bijzond]heid1 die toont dat ze iets     
nieuws hebb5 +evo]d1 e5 enkel  punt1    
wa>op ze de r\t9e van eeuw5 hebb5       
gewijzigd3 dan zull5 we  ons buig5 en   
erk5n51 dat 9 h5 niet alle5 e5          
bewond]5swa>dig  in/9ct s*uilt1 ma> e5  
v]/&1 hetwelk re*t heeft dat van d5     
m5s* t] zijde te /rev51 en tegelijk met 
hem te hop5 op e5 (  &]e be/emm+1 hoog] 
dan die van de onbewu/e ( afhankelijke  
mat]ie4    ,niet alle5 de leek spreekt  
aldus1 ma> bek5de entomolog5 als ,kirby 
en  ,sp5ce hebb5 hetzelfde argum5t      
aangevo]d1 om aan de bij5 elk &]        
intellect te ontzegg5 buit5 en behalve  
dat hetwelk zi* nauw m]kba>  beweegt 9  
d5 eng5 k]k] van e5 v]rass5d do*        
onv]&]lijk  in/9ct4 ,toon ons1 zegg5    
zij1 n enkel geval1 wa>9 ze1 door de    
om/&igh$5 g$rong51 b4v4 op het d5kbeeld 
zijn gekom5 de 0 en  de maagd5was te    
v]vang5 door klei ( mortel1 dan zull5 we
  toe/emm51 dat ze 9 /aat zijn tot      
ov]leg'4    ,deze r$5e]+1 die ,romanes  
,! "q begg+ argum5t noemt1 en  die m5   

ook wel de onv]zadelijke r$5e]+ z\ kunn5
 noem51 is  hoog/ geva>lijk en z\ ons1  
op d5 m5s* toegepa/1 buit5gewoon v]  do5
 afdwal54 ,wel bes*\wd spruit ze voort  
uit dat e5v\dig gezond  v]/&1 dat       
dikwijls heel wat kwaad aanri*t en dat  
aan ,galile t5  antwoord gaf3 ,niet de  
a>de draait1 want ik zie de zon zi* aan 
d5  hemel beweg51 's morg5s we] opkom5  
en des avonds ond]gaan1 en niets  gaat  
bov5 het getuig5is mijn] oog54 ,gezond  
v]/& is uit/ek5d  en noodig als         
grondslag voor onz5 gee/1 ond] voorwa>de
 e*t]1 dat  het wordt gecontrole]d door 
iets hoog]s1 dat nimm] sluim]t en dat   
wa> het noodig is1 aan datzelfde gezond 
v]/& h]9n]t1 hoe  one9dig groot nog     
zijne onkunde is2 zoo niet1 dan is 't   
niets me] dan  de r\t9e d] lag]e deel5  
van ons intellect4 ,de bij5 zelv5 e*t]  
hebb5 antwoord gegev5 op de teg5w]p+ van
 ,kirby en ,sp5ce4  ,nauwelijks 0 ze    
uitgesprok51 ( e5 &] natuurond]zoek]1   
,&rew  ,knight1 kwam1 to5 hij de zieke  
s*ors van zek]e boom5 _h be/rek5  met e5

 soort van cem5t1 v]va>digd uit 0 en    
t]p5tijn1 tot de  ontdekk+1 dat zijne   
bij5 het inzamel5 van maagd5was geheel  
hadd5  opgegev5 en uitsluit5d deze hun  
onbek5de mat]ie gebruikt51 die  weldra  
beproefd w]d bevond5 en algeme5         
aang5om51 da> ze die geheel  g]e$ en 9  
ov]vlo$ vond5 9 de omgev+ hunn] won+4   
,tr\w5s1 de helft van de !orie en de    
praktijk d] bij5kunde is de  kun/1 vrij5
 loop te lat5 aan het initiatief d] bij1
 aan ha>  ond]nem5d v]/& geleg5heid te  
gev5 zi* te oef551 en e*te  ontdekk+51  
wez5lijke uitv9d+5 te do54 ,zoo gebeurt 
het b4v4 wel1  dat bij5h\d]s1 wanne] het
 /uifmeel s*a>s* is 9 de bloem51 e5     
zek]e hoeveelheid meel 9 de nabijheid   
van d5 bij5/& uit/rooi51  om zoodo5de   
m$e te help5 aan het grootbr5g5 d] l>v5 
en nymph54  't ,is vrij duidelijk1 dat  
de bij5 e5 d]gelijke /( nooit hebb5     
aangetr(f5 9 hun natuur/aat1 9 hunne    
oorspronkelijke woonplaats51  de boss*5 
( ,aziatis*e vallei51 wa> zij           
wa>s*ijnlijk het  lev5sli*t aans*\wd5 9 

het t]tiaire tijdp]k4 ,en to*1 wanne] m5
  zorg draagt er e5ige te lokk51 door ze
 op het uitge/rooide meel te  zett51 dan
 beta/5 ze het1 proev5 het1 zi5 91 dat  
het 9 qualiteit  bijna gelijk /aat met  
het /( d] helmknopjes1 ke]5 na> d5 korf 
t]ug1 deel5 de tijd+ m$e aan hunne zu/]5
 en ziet1 da> kom5  alle hon+draag/]s op
 deze onv]wa*te en onbegrijpelijke      
spijze  aanvlieg51 t]wijl to* 9 hunne   
aangebor5 h]9n]+5 hun vo$sel            
onafs*eidelijk moet zijn van de         
bloemkelk51 wa> zij re$s s$]t zoo  vele 
eeuw5 zulk e5 weeld]ig en ov]dadig      
on?aal v9d54          ,,ii4             
,nauwelijks hond]d ja>1 namelijk s$]t d5
 arbeid van ,hub]1 is m5  bezig e5      
ern/ige /udie te mak5 van de bij en de  
e]/e belangrijke  wa>h$5 te v9d51 die   
mak51 dat m5 ze met vru*t kan wa>nem54  
,iets me] dan vijftig ja> gel$5 w]d1    
dank zij de rat5 en korv5 met  loss5 b\w
 van ,dzi]zon en ,lang/ro?1 de          
rationeele en praktis*e  bij5kunde      
gegrondve/ en 0 de korf niet lang] dat  

ons*5dba> huis1  wa>9 alles gebeurde 9  
e5 diep my/]ie1 dat m5 e]/ e5igsz9s kon 
doorgrond51 nadat de dood het 9 pu9 _h  
ge/ort4 ,en e9delijk1 nog  ge5 vijftig  
ja> is het gel$51 dat de v]bet]+5 9 het 
microscoop  en het laboratorium van d5  
entomoloog het jui/e geheim hebb5       
geop5ba>d van de voornaam/e organ5 d]   
w]kbij1 kon+9 en d>r54  ,is 't nu zoo   
vreemd1 dat onze k5nis ev5 we9ig        
omvatt5d is als onze  erv>+8 ,de bij5   
lev5 al duiz5d5 j>5 en wij nem5 ze wa>  
s$]t  ti5 ( twaalf lu/ra4 ,zelfs dan1   
wanne] het w>e uitgemaakt1 dat er  niets
 v]&]d is 9 d5 korf s$]t wij di5 hebb5  
geop5d1 z\d5 we  dan het re*t hebb5     
da>uit op te mak51 dat er ook nooit iets
 9  gewijzigd is vr wij hem hebb5       
ond]vraagd8 ,wet5 we dan niet1 dat e5   
eeuw 9 de evolutie e5] soort v]lor5 gaat
 als e5 reg5druppel 9  e5 draaikolk1 en 
dat e5 mil5nium voor het lev5 d]        
algeme5e mat]ie  ev5 snel voorbij gaat  
als e5 ja> voor de ges*i$5is van e5     
volk8          ,,iii4      ,ma> 't is   

vol/rekt ge5 uitgemaakte zaak1 dat er   
niets v]&]d is 9  de gewoont5 d] bij54  
,wanne] m5 ze zond] vooroordeel         
ond]zoekt1  zal m5 zond] nog het kle9e  
veld1 wa>op het li*t van onze           
h$5daags*e erv>+ valt1 te v]lat51       
integ5deel ze] m]kb>e  afwijk+5 v9d54   
,en wie zal zegg51 welke ons ontgaan8   
,e5 wa>nem]1  die ongeve] hond]d vijftig
 maal onze grootte _h en bijna zev5     
hond]d duiz5d maal ons gewi*t 7dit zijn 
de v]h\d+5 tuss*5 onze  ge/alte en ons  
gewi*t en die van de n$]ige hon+bij71   
die onze taal  niet v]/ond en geheel &]e
 z9tuig5 _h dan wij1 z\ er zi*  rek5s*ap
 van gev51 dat er vrij m]kwa>dige       
mat]ieele v]&]+5  hebb5 plaats gehad 9  
de laat/e twee d]d5 dez] eeuw1 do* hoe  
z\  hij zi* e5 d5kbeeld vorm5 van de    
moreele1 sociale1 godsdi5/ige1          
/aatkundige en economis*e evolutie8     
,zoo /raks zal die wet5s*appelijke      
hypo!se1 welke ond] alle de  groot/e    
wa>s*ijnlijkheid bezit1 ons v]oorlov5   
onze huis-bij 9  v]b9d+ te br5g5 met d5 

groot5 /am d] ,apirs1 wa>ond] zi*       
wa>s*ijnlijk h>e voor\d]s bev9d5 en die 
alle wilde bij5  omvat#a4 ,dan zull5 we 
physiologis*e1 sociale1 economis*e1     
indu/rieele en b\wkundige v]&]+5 zi51   
die nog van me] belang  zijn dan die van
 onze m5s*elijke evolutie4 ,voor 't     
oog5blik h\d5  wij ons aan onze eig5lijk
 gezegde hon+bij4 ,m5 telt da>van       
ongeve]  ze/i5 vrij duidelijk te        
ond]s*eid5 soort52 ma> 9 d5 grond d]    
zaak is het1 ( m5 te do5 heeft met de   
,apis ,dorsata1 de groot/e1 (  met de   
,apis ,florea1 de kle9/e die m5 k5t1    
precies hetzelfde  insect1 enkel m9 (   
me] gewijzigd door het klimaat en de    
om/&igh$51 wa>aan het zi* heeft moet5   
aanpass54 ,al die soort5  v]s*ill5      
ond]l+ niet veel me] dan e5 ,engels*man 
van e5  ,spanja>d ( e5 ,japannees van e5
 ,europeaan4 ,t]wijl we zoodo5de onze   
e]/e opm]k+5 e5igsz9s bep]k51 zull5 we  
hi] enkel aanvo]51  wat we met onze eig5
 oog5 en op dit zelfde oog5blik zi51    
zond]  behulp van e5ige hypo!se1 hoe    

wa>s*ijnlijk en onv]mijdelijk die  zijn 
moge4 ,wij zull5 niet alle feit51 die m5
 z\ kunn5 opnoem51 de  revue lat5       
passe]54 ,e5ige d] gewi*tig/e1 9 vlugge 
opsomm+1  zull5 voldo5de zijn4      #a  
,ziehi] de plaats1 die onze gewone bij  
inneemt 9 de  wet5s*appelijke           
classificatie3      ,klasse   ----      
,insect5    ,orde     ----              
,vliesvleugelige 7,hym5opt]a7           
,familie  ---- ,apid5    ,gesla*t ----  
,apis    ,soort    ---- ,hon+bij        
7,mellifica74    ,de t]m ,mellifica     
behoort tot de klass5-indeel+ volg5s    
,l9naeus4  ,hij is niet ze] gelukkig1   
da>1 enkele p>asiet5 miss*i5            
uitgezond]d1 alle ,apid5 mellifica zijn4
 ,scopoli zegt3 ,c]if]a2  ,raumur       
dome/ica2 ,ge(froy greg>ia4 ,de ,apis   
ligu/ica1 de  ,italiaans*e bij1 is e5e  
v>iteit van de ,apis ,mellifica4        
,,iv4      ,en dan 9 de e]/e plaats de  
belangrijk/e en radicaal/e v]bet]+1  die
 bij d5 m5s* niet mogelijk w>e zond]    
v]baz5d veel arbeid3 de  uitw5dige      

bes*]m+ van de geme5s*ap4    ,de bij5   
bewon5 niet als wij /$5 ond] d5 bloot5  
hemel1  ov]gelev]d aan de nukk5 van w&  
en /orm1 do* /$51 die geheel  door e5   
bes*utt5d omhulsel zijn omgev54 ,9 d5   
natuur/aat e*t] en  9 e5 ideaal klimaat 
is dit niet zoo4 ,indi5 ze sle*ts gehoor
 gav5  aan hun diep] in/9ct1 dan z\d5 ze
 hunne rat5 ond] d5 bloot5  hemel b\w54 
,de ,apis ,dorsata 9 ,indi zoekt niet   
met voorliefde holle  boom5 ( rotsklov54
 ,de zw]m gaat aan d5 oksel van e5 tak  
hang51 en  de raat wordt geb\wd1 de ei]5
 door de kon+9 gelegd1 de provisie      
opge/apeld1 zond] &]e bes*utt+ dan de   
li*am5 d] w]kbij5  zelf4 ,somtijds heeft
 m5 onze ,noordelijke bij wel zi5       
t]ugke]5 tot  dit in/9ct en zw]m5       
gevond51 die aldus 9 de lu*t leefd5     
midd5  9 het /ruikgewas4#a    ,do* zelfs
 9 ,indi heeft deze blijkba> +es*ap5    
gewoonte  noodlottige gevolg54 ,ze dw+t 
zulk e5 groot aantal w]kbij5 tot        
w]keloo%eid1 wi] e5ige bezigheid da>9   
be/aat de noodzakelijke  w>mte te       

ond]h\d5 rondom deg551 die het 0 bew]k5 
en het  bro$sel grootbr5g51 dat de ,apis
 ,dorsata zoo aan de takk5 hang5d1  ma> 
n enkele raat kan b\w54 ,de g]+/e       
s*uilplaats da>5teg5  /elt ha> 9 /aat er
 vi]1 vijf en me] te mak51 en v]me]d]t 9
  dezelfde mate de bevolk+ en de welva>t
 d] kolonie4 ,alle bij5rass5  d] k\de en
 gematigde /rek5 hebb5 dan ook deze     
oorspronkelijke  me?ode bijna1 geheel   
opgegev54 ,kla>blijkelijk heeft de      
natuurlijke  teeltkeus dit v]/&ig       
initiatief van het insect begun/igd door
  alle5 de talrijk/e en be/ bes*]mde    
/amm5 onze w9t]s te do5  ov]lev54       
,wat e]/ e5 d5kbeeld 0 9 /rijd met het  
in/9ct1 is langzam]h&  e5 in/9ctieve    
gewoonte geword54 ,do* dit neemt niet   
weg1 dat het  oorspronkelijk e5 ze] ko5e
 g$a*te 01 welke wa>s*ijnlijk  v]gezeld 
g+ van all]lei opm]k+51 proefnem+5 en   
r$5e]+51  de g$u*te op deze wijze het   
groote natuurlijke en aanbiddelijke li*t
  va>wel te zegg5 om zi* 9 de dui/]e    
diept5 van e5 boom/am (  grot te ve/ig54

 ,m5 z\ bijna kunn5 zegg51 dat dit      
d5kbeeld ev5  gewi*tig 0 voor het v]d]  
lot d] bij51 als de uitv9d+ van het     
vuur voor dat van het m5s*elijk gesla*t4
      #a ,het geval komt zelfs vrij     
veelvuldig voor bij e5 twe$5 en d]d5    
zw]m1 omdat deze m9d] erv>5 en m9d]     
voorzi*tig zijn dan de  oorspronkelijke 
zw]m4 ,ze hebb5 e5 jonge en wufte kon+9 
aan het  ho(d en be/aan bijna geheel uit
 ze] jonge bij51 9 wie het              
oorspronkelijke in/9ct zi* nog luid]    
doet hoor51 da> ze nog niets  wet5 van  
de /r5gheid en de nukk5 van onz5        
b>ba>s*5 hemel4  ,ov]ig5s ov]leeft ge5  
dez] zw]m5 de e]/e h]f/vlag51 en zoo    
v]me]d]5 zij het ontelba> aantal        
sla*t(f] van de langzame en             
raadsela*tige proefnem+5 d] natuur4     
,v4      ,na dez5 groot5 /ap vooruit1   
die1 al is hij oud en ov]gerfd1 to*  ook
 aktueel is1 v9d5 we e5 massa one9dig   
v]s*eid5 bijzond]h$51  die ons bewijz51 
dat de nijv]heid en de /aatkunde van d5 
bij5korf  niet zijn va/gelegd 9         

onv]brekelijke =mules4 ,we sprak5 ov]   
het  v]/&ig v]wissel5 van /uifmeel voor 
meel1 en van de maagd5was  voor e5      
kun/matig cem5t4 ,we hebb5 gezi51 hoe   
knap ze de won+51  wa>9 m5 h5 bra*t1 9  
plaats van zi* da>door uit het veld te  
lat5  slaan1 voor hun doel ges*ikt wi/5 
te mak54 ,we hebb5 ook gezi51 hoe       
v]baz5d h&ig ze onmiddellijk p>tij wi/5 
te trekk5 van de  kun/rat5 voorzi5 van  
cell5-indruk1 die m5 voor h5 _h b$a*t4  
,hi] is het w]kelijk iets heel          
buit5gewoons1 hoe ze e5 wond]ba>        
gelukkig1 ma> onvolmaakt v]s*ijnsel zi* 
t5 nutte wi/5 te mak54  ,ze hebb5       
w]kelijk d5 m5s* met e5 half woord      
begrep54 ,/el u e5s  voor1 dat wij s$]t 
eeuw5 onze /$5 9 plaats van met h>d/e51 
kalk en bak/e51 met e5 zek]e sme$b>e    
sub/antie hadd5 geb\wd1  die we met     
moeite moe/5 afs*eid5 door speciaal     
da>toe be/emde  organ5 van ons li*aam4  
,op zek]5 dag zet e5 alma*tig wez5 ons  
ne]  midd5 9 e5 fabela*tige /ad4 ,we zi5
 al spo$ig1 dat deze gemaakt is  van e5 

zelfde /( als die1 welke wij afs*eid51  
ma> de re/ is als  e5 droom1 wa>9 wel   
sam5hang is1 do* z v]vormd en v]kle9d en
  saamg$rong51 dat hij ons nog me] van  
de wijs br5gt dan het geval z\  zijn als
 we er ge5 sam5hang 9 bespeurd54 ,ons   
gewone b\wplan v9d5  we er 9 t]ug1 alles
 is er wat we v]wa*tt51 do* sle*ts 9    
aanleg  en als 't w>e v]plett]d door e5 
re$s vr zijn ont/aan da>op  inw]k5de    
kra*t1 die het heeft va/geh\d5 als      
ontw]p en v]h9d]d  zi* v]d] te          
ontwikkel54 ,de huiz51 die vi] ( vijf   
met] hoog  moet5 zijn1 vorm5 kle9e      
v]hev5h$51 welke we met onze beide h&5  
kunn5 b$ekk54 ,duiz5d5 mur5 zijn        
aangegev5 door e5 /reepje1 dat          
tegelijk]tijd hun omtrek aangeeft en de 
/(1 wa>van ze geb\wd zull5  word54      
,eld]s we] zijn groote onregelmatigh$51 
die we zull5 moet5  9 orde br5g51       
afgrond5 om te demp5 en 9 h>monie te    
br5g5 met  het geheel1 uitge/rekte      
wankel5de massa's1 die e5 /ut noodig    
hebb54  ,want 't w]k is wel v]rass5d1   

ma> onzek] en geva>lijk1 ,het is        
uitg$a*t door e5 s*]p v]/&1 dat de mee/e
 onz] b$oel+5  heeft g]ad51 do* ze      
sle*ts heel ruw heeft kunn5 uitvo]51 da>
  jui/ zijn reusa*tigheid het 9 d5 weg  
/ond4 't ,komt er dus nu ma>  op aan1   
dit alles te ontw>r51 p>tij te trekk5   
van de g]+/e  b$oel+5 van d5            
bov5natuurlijk5 gev]1 9 enkele dag5 te  
b\w51  wat &]s j>5 v]eis*t1 organis*e   
gewoont5 op te gev51 de  me?ode van     
arbeid totaal ond]/ bov5 te w]p54 ,ze]  
zek] z\ de  m5s* al zijn opm]kzaamheid  
noodig hebb5 om de vraag/ukk5 op te     
loss51 die zi* hi] voord$51 en niets te 
v]liez5 van de hulp1 die  hem op deze   
wijze door e5 groots*e voorzi5igheid w]d
 aangebod54 ,en  to* dit alles do5 zoo  
ongeve] de bij5 9 onze nieuw]wets*e     
bij5korv5#a4      #a ,da> we ons hi]    
voor het laat/ met de b\wkun/ d] bij5   
bezigh\d51 will5 we 9 't voorbijgaan e5 
m]kwa>dige bijzond]heid  van de ,apis   
,florea aanteek554 ,enkele w&5 van h>e  
d>r5-cell5  zijn cyl9dris* 9 plaats van 

ze%oekig4 ,zij s*ijnt nog niet geheel 9 
't g]e$e te zijn met d5 ov]gang van d5  
e55 vorm tot d5 &]51  en het def9itief  
aannem5 van d5 be/54          ,,vi4     
,zelfs de /aatkunde d] bij51 heb ik     
gezegd1 /aat wa>s*ijnlijk niet          
onv]&]lijk va/4 ,dit is het dui/]/e     
punt1 dat ook het moeilijk/  valt te    
con/ate]54 ,ik zal niet /il/aan bij de  
v]s*ill5de  mani]51 wa>op ze hunne      
kon+9n5 beh&el51 bij de wett5 van het   
zw]m51 die i$]e korf voor zi*zelf heeft 
en die blijkba> van  gesla*t op gesla*t 
word5 ov]gelev]d1 enz4 ,do* naa/ deze   
feit51  die nog niet voldo5de va//aan1  
zijn er &]e con/ante en s*]p  omlijnde1 
die ons do5 zi51 dat niet alle rass5 d] 
hon+bij  d5zelfd5 trap van /aatkundige  
ontwikkel+ hebb5 b]eikt en dat m5  er   
v9dt1 wa> de publieke op9ie zi* ta/5d   
voortbeweegt en miss*i5  e5 &]e oploss+ 
zoekt voor het probleem van het         
kon+s*ap4 ,de  ,syris*e bij b4v4 vo$t   
geme5lijk hond]d tw9tig kon+9n5 op en   
dikwijls nog me]1 t]wijl onze ,apis     

mellifica er hoog/5s ti5 (  twaalf groot
 br5gt4 ,*e%ire spreekt van e5 vol/rekt 
niet abnormal5  ,syris*5 korf1 wa>9 m5  
e5 en tw9tig doode en neg5tig lev5de en 
vrije kon+9n5 ontdekte4 ,hi] /aan we dus
 aan het aanvangs- (  e9dpunt van e5    
tamelijk vreemde evolutie1 wa>van het   
int]essant z\  zijn ze grondig te       
be/ude]54 ,laat ons er nog bijvoeg51 dat
 wat de  kon+9n5 betreft1 de ,cypris*e  
bij de ,syris*e ze] nabij komt4 ,is  dit
 e5 nog e5igsz9s onzek]e t]ugke] tot de 
olig>*ie1 na de  erv>+ opg$aan met de   
mon>*ie1 tot het mo$]s*ap van vel5 na   
dat  d] ne8 ,dit is zek]1 dat de        
,syris*e en ,cypris*e bij51 nauw v]want 
met de ,egyptis*e en ,italiaans*e1      
wa>s*ijnlijk de e]/5 zijn1 die  door d5 
m5s* zijn tam gemaakt4 ,en t5 slotte    
doet e5 laat/e  wa>nem+ ons ng          
duidelijk] zi51 dat de z$51 ev5als de   
omzi*tigheid1 die blijkt uit de         
organisatie van d5 korf1 niet het       
resultaat zijn van e5 oorspronkelijk5   
impuls1 w]ktuigelijk  volgeh\d5 9 d5    

loop d] eeuw5 en de ond]s*eid5 klimat51 
ma>  dat de gee/1 die de kle9e republiek
 rege]t1 alle nieuwe  om/&igh$5 weet op 
te m]k51 er zi* na> te voeg5 en er p>tij
  van te trekk51 ev5als hij vroeg] re$s 
gele]d _h gev>5 af te  w5d54 ,na>       
,au/rali ( ,cali=ni ov]gebra*t1 v]&]t   
onze zw>te  bij totaal van gewoont54    
,re$s van het twe$e ( d]de ja> af leeft 
ze1 nu ze gezi5 heeft1 dat het da>      
voortdur5d zom] is en de bloem5  ha>    
nooit 9 d5 /eek lat51 van d5 e55 dag op 
d5 &]51  v]g5oegt zi* met e5 zoo g]+e   
hoeveelheid hon+ en /uifmeel als  voor  
het dagelijks* vo$sel v]eis*t wordt1 en 
doet zelfs ge5  voorraad op voor d5     
w9t]2 zoo w9n5 h>e nieuwe en v]/&ige    
wa>nem+5 het van h>e ov]gerfde erv>+#a4 
,zelfs kan m5 ha> alle5 door ha> ga&eweg
 de vru*t5 van ha>  arbeid af te nem51 9
 voortdur5de w]kzaamheid h\d54      #a  
,e5 d]gelijk feit v9dt m5 opgeteek5d bij
 ,b*n]1 dat ev5e5s  bewij/1 hoe het     
aanpass5 aan de om/&igh$5 niet iets is  
van lang5  duur1 e5 que/ie van eeuw51   

iets onbewu/s en g$wong5s1 ma>          
onmiddellijk plaats heeft en met v]/&ig 
ov]leg3 ,9 ,b>bados1 wa>  ze lev5 te    
midd5 d] raff9ad]ij51 en dus 't geheele 
ja> door  suik] 9 ov]vlo$ v9d51 /ak5 ze 
totaal het bezoek5 d] bloem54           
,,vii4      ,dit alles kunn5 we met onze
 eig5 oog5 zi54 ,m5 zal moet5 toegev51  
dat dit feit5 van belang zijn1 wel      
ges*ikt de me5+ aan het wankel5  te     
br5g5 van deg551 die zi*zelf wijs mak51 
dat 9 ge5 enkel  v]/& vooruitgang is te 
bespeur5 en i$]e toekom/ onbewegelijk   
va/ /aat1 behalve het v]/& en de toekom/
 des m5s*54    ,nem5 we e*t] voor e5    
oog5blik de hypo!se van de evolutie aan1
 dan  breidt het tooneel zi* uit en het 
onzek]e1 groots*e li*t da>van  reikt    
weldra tot aan ons eig5 lev5slot4 ,e5   
onwe]sprekelijk feit is  het niet1 ma>  
voor wie nauwkeurig wa>neemt is het     
moeielijk voorbij te  zi51 dat er 9 de  
natuur e5 wil s*uilt1 die er na> /reeft1
 e5 deel  d] mat]ie tot e5 te$]d] en    
miss*i5 bet] /aat te v]heff51  ha>      

opp]vlak langzam]h& te doordr+5 van e5  
hoog/ geheimz9nig  fludum1 dat we 9 d5  
aanvang lev5 noem51 da>na in/9ct1 en    
spo$ig  da>op v]/&2 het be/aan van      
alles1 wat leeft voor e5 onbek5d doel   
te v]zek]51 te organise]5 en te v]li*t54
 ,zek] is het niet1 ma>  vele voorbeeld5
 rondom ons mak5 ons de v]ond]/ell+     
aannemelijk1  dat1 zoo m5 de hoeveelheid
 mat]ie kon s*att51 die s$]t h>5        
oorsprong aldus hoog] is opgevo]d1 m5 z\
 bev9d51 dat deze  aanh\d5d is toeg5om54
 ,ik h]haal het1 de opm]k+ mi/ alle     
va/heid1 ma> 't is de e5ige die we hebb5
 kunn5 mak5 omtr5t de  v]borg5 kra*t1   
die ons leidt2 en dat is al veel 9 e5   
w]eld1 wa>  het onze e]/e pli*t is1     
v]tr\w5 te /ell5 9 het lev51 zelfs al   
ontdekte m5 da>9 ge5 enkel5 bemo$ig5d5  
li*t/raal1 en zoolang  er ge5 zek]heid  
be/aat voor het teg5deel4    ,ik weet al
 wat m5 kan aanvo]5 teg5 de evolutiele]4
 ,ze heeft  talrijke bewijz5 en ma*tige 
r$5e]+51 die e*t]1 wa> het er op  aan   
komt1 ge5 ov]tuig5de kra*t hebb54 ,m5   

moet zi* nooit geheel  zond] voorbeh\d  
ov]gev5 aan de nieuw ontdekte wa>h$5 van
 d5 tijd  wa>9 m5 leeft4 ,miss*i5 zull5 
ov] hond]d ja> vrij wat  ho(d/ukk51 die 
da>van doortrokk5 zijn1 jui/ da>door    
v]\d]d  lijk51 ev5 als h$5 t5 dage de   
w]k5 van de philosoph5 d] vorige  eeuw1 
met hunn5 veel te volmaakt5 m5s*1 zooals
 er ge5 be/aat1 en  v]s*eid5e bladzijd5 
uit de ,x,v,i,ide eeuw1 ontsi]d door de 
idee van  d5 booz5 en kle+ee/ig5 god van
 de door zooveel ijdelheid en leug5     
v]draaide ka?olieke ov]lev]+4           
,no*tans1 als m5 de wa>heid omtr5t e5ige
 zaak niet te wet5 kan  kom51 dan is het
 go$ de hypo!se te aanva>d51 die op het 
oog5blik  wa>9 het toeval ons de$ gebor5
 word51 zi* met d5 mee/5 klem aan  het  
v]/& opdr+t4 ,ti5 teg5 n dat ze v]ke]d  
is1 do* zoolang  m5 ha> voor wa> h\dt1  
is ze nuttig2 ze vuurt d5 mo$ aan en    
/uurt  de ond]zoek+5 9 e5e nieuwe ri*t+4
 ,op 't e]/e gezi*t lijkt  het v]/&ig]1 
wa> m5 deze v]nuftige v]ond]/ell+5 wil  
do5  plaats mak5 voor iets &]s1 e5v\dig 

de diepe wa>heid zelve te  zegg51 deze  
namelijk1 dat m5 niets weet4 ,do* deze  
wa>heid z\ alle5  dan heilzaam zijn1    
wanne] het 0 uitgemaakt1 dat m5 nooit   
iets te  wet5 zal kom54 ,en ond]tuss*5  
z\ ze ons lat5 /aan1 wa> we /aan1  wat  
veel noodlottig] is dan de erg/e        
illusies4 ,we zijn nu e5maal zoo1  dat  
niets ons v]d] ( hoog] br5gt dan de     
sprong5 onz] dwal+54  ,9 d5 grond d]    
zaak zijn we het we9igje1 dat we wet51  
v]s*uldigd  aan hypo!ses1 die altijd    
gewaagd1 somtijds onz9nig en voor 't    
me]5deel nog m9d] voorzi*tig w>5 dan die
 van onz5 tijd4  ,miss*i5 w>5 ze        
onv]/&ig1 do* ze hebb5 de naspor+5      
lev5dig  geh\d54 ,al 0 de wa*t] bij d5  
ha>d van het hotel d] m5s*heid  bl9d (  
heel oud1 wat z\ het d5 reizig] d]51 die
 zi* v]kleumd  naa/ hem n$]zet8 ,als het
 vuur ond] zijn ho$e ma> niet is        
uitgegaan1 dan heeft hij g$aan wat de   
be/e _h kunn5 do54 ,laat ons  dat vuur  
op &]5 ov]drag51 niet sle*ts onges*ond5 
ma> ook  v]lev5digd1 en niets kan dit   

bet] aanwakk]5 dan deze hypo!se van  de 
evolutie1 die ons noodzaakt al wat da>  
leeft op de a>de1 9 ha>  b9n5/e1 9 de   
diept5 d] zeen en de wijdte d] hemel51  
met nog  /r5g] me?ode en me] onv]flauwde
 belang/ell+ te ond]vrag54 ,wat  /elt m5
 er teg5ov]1 wat kunn5 we 9 ha> plaats  
aanbi$51 als we  ha> v]w]p58 ,de        
op5h>tige bek5t5is van de gele]de       
onwet5dheid1  die zi*zelve k5t1 ma>     
gewoonlijk w]keloos is en de            
nieuwsgi]igheid  v]lamt1 welke nog      
noodzakelijk] is voor d5 m5s* dan de    
wij%eid  zelve1 ( wel de hypo!se van de 
onv]&]lijkheid d] soort1 die nog  m9d]  
bewez5 is dan de onze1 die voor altijd  
de lev5de deel5 van het  probleem       
afsnijdt en zi* ontdoet van het         
onv]kla>b>e door zi*zelf  alle ond]zoek 
te ontzegg54          ,,viii4      ,op  
dez5 ,april-morg5 heb ik 9 mijn tu91 die
 we] tot nieuw lev5  ontwaakt ond] e5   
goddelijk5 gro55 dauw1 voor de bloemp]k5
 van  roz5 en bev5de primula's met hunn5
 r& van wit tas*jeskruid1 dat  m5 ook   

wel bo]5k]s ( visselkruid noemt1 de     
wilde bij5 we]gezi51  de voor\d]s van   
die1 welke zi* na> onze w5s*5 hebb5     
ges*ikt1 en  ik da*t we] aan de less5   
van d5 oud5 bij5kweek] 9 ,zeel&4 ,me]   
dan e5s geleidde hij mij langs zijn     
veelkleurige bloemb$d51 die w>5         
aangelegd en ond]h\d5 als 9 d5 tijd van 
vad] ,cats1 d5 go$51  prozas*5 en       
onuitputtelijk5 di*t]4 ,ze vormd5       
rozett51 /]r51  sl+]s1 hang]s en        
kroonlu*t]s aan d5 voet van e5 hag$oorn 
( e5  vru*tboom gesnoeid 9 d5 vorm van  
e5 bol1 e5 pyramide ( e5  sp9rokk51 en  
de maagd5palm liep waakzaam als e5      
h]d]%ond langs  de r&5 om de bloem5 te  
belett5 9 de pad5 te groei54 ,da> heb ik
  de nam5 en de gewoont5 le]5 k5n5 van  
die onafhankelijke  hon+draag/]s1 aan   
wie wij nooit onze a&a*t s*onk51 da> we 
ze  voor gewone vlieg51 voor kwade wesp5
 ( domme torr5 h\d54 ,en to*  draagt i$]
 hunn] ond] het dubbel pa> vleugels1 dat
 h5 k5m]kt 9  het l& d] insect51 e5     
lev5splan1 de idee en de middel5 tot e5 

v]s*ill5d en dikwijls ze] wond]ba>      
lev5slot4 ,hi] hebb5 we 9 de  e]/e      
plaats de naa/e blo$v]want5 onz] gewone 
bij1 de beha>de en  ine5g$rong5 hommels1
 e5 enkel5 ke] kle91 do* mee/al ze]     
groot  en ev5 als de oorspronkelijke    
m5s* b$ekt met e5 lo%ang5d kle$  zond]  
snit1 wa>omhe5 zi* de kop]- (           
v]miljo5kleurige r+5  bev9d54 ,het zijn 
nog halve b>b>52 ze v]kra*t5 de         
bloemkelk51  s*eur5 ze indi5 ze we]/&   
bi$5 en dr+5 ond] de satijn5  slui]s d] 
bloemkroon door1 zooals de hol5be] de   
geheel met zijde en  pa>l5 bew]kte t5t  
van e5 ,byzantijns*e pr9ses z\ b9n5dr+54
    ,naa/ hem vliegt e5 mon/] met       
dui/]nis bekle$1 groot] dan de  groot/e 
ond] h54 ,hij gloeit van e5 somb] vuur1 
e5igsz9s gro5 en  violetkleurig2 dit is 
de ,xylocopa ( ,h\tet]1 de reuz9 9 de   
bij5w]eld4 ,als twe$e 9 rang na> de     
grootte komt dan de ,*alicodoma  (      
metsel-bij1 die 9 zw>t lak5 gekle$ is en
 van klei en kiezelz&  won+5 v]va>digt  
zoo h>d als /e54 ,dan kom5 9 bonte      

m5gel+ de  ,dasypod5 en ,halict51 die op
 wesp5 gelijk51 de ,&r5a's1 dikwijls  t5
 prooi aan e5 fanta/is*5 p>asiet1 d5    
,/ylops1 die het voorkom5  van het      
sla*t(f]1 dat hij zi* heeft uitgekoz51  
totaal v]&]t1  de ,panurg51 bijna       
dw]gjes en altijd belad5 met e5 zw>e    
vra*t  /uifmeel1 de veelvormige ,osmin1 
die hond]d5 bijzond]e indu/rien  hebb54 
,e5 hunn]1 de ,osmia papav]is1 v]g5oegt 
er zi* niet mee  het noodzakelijke et5  
van de bloem5 te vord]52 ze snijdt van  
de  bloemkroon zelf van papav] en       
klaproos groote purp]5 lapp5 af1 om     
da>mee het paleis h>] do*t]s kon9klijk  
te behang54 ,e5 &]e  bij1 de kle9/e van 
alle1 e5 /(je zwev5d op vi] elektris*e  
vleugeltjes1 de lapp5dek51 ,mega*ilis1  
snijdt uit de blaadjes van de  roz5/ruik
 halve-maantjes1 zoo nauwkeurig1 dat het
 is1 als( ze de  blaadjes _h lat5       
uitslaan2 ze v\wt die1 pa/ ze 9 elka> en
 vormt  e5 kok]tje van e5ige wond]ba>   
regelmatige v+]ho$jes1 die alle  tot cel
 van e5 l>fje di554    ,do* e5 geheel   

boek z\ nauwelijks voldo5de zijn om de  
gewoont5 en  v]s*ill5de tal5t5 op te    
somm5 van deze hon+-liev5de m5igte1  die
 zi* 9 alle ri*t+5 ov] de v]lang5de en  
passieve bloem5  beweegt1 deze          
va/geket5de geliev51 die wa*t5 op de    
liefde-boods*ap1 hun gebra*t door       
v]/rooide ga/54          ,,ix4      ,m5 
k5t ongeve] vi] duiz5d vijf hond]d      
soort5 van wilde bij54  ,natuurlijk     
zull5 we ze niet alle de revue lat5     
passe]54 ,miss*i5  zal m5 e5maal door   
grondige /udie1 door wa>nem+5 en        
proefnem+5 welke tot nu toe niet g$aan  
zijn en die me] dan n  m5s*5lev5 z\d5   
v]eis*51 e5 held] li*t kunn5 do5 vall5  
op  de ges*i$5is van de evolutie d] bij4
 ,voor zoov] ik weet is deze  ges*i$5is 
nog nooit me?odis* ges*rev54 't ,is te  
hop51 dat het  gebeur5 zal1 want ze z\  
me] dan n probleem moet5 aanro]51 ev5   
groot als die van m5ige ges*i$5is d]    
m5s*heid4 ,wat ons betreft1  zond] iets 
met besli/heid te zegg51 da> we hi] 9 de
 geslui]de  gewe/5 d] v]ond]/ell+5 kom51

 we zull5 er ons mee v]g5oeg5  e5 enkel5
 /am d] vliesvleugelig5 te volg5 op zijn
 weg na> e5  hoog] be/aan1 na> e5       
we9igje welva>t en veiligheid1 en met e5
  enkel5 trek zull5 we de belangrijk/e  
punt5 van deze /ijg+  aangev51 die ov]  
vele duiz5d5 j>5 loopt4 ,de /am 9 que/ie
 is1  zooals we re$s wet51 die d]       
,ap95#a1 welke zoo s*]p geteek5de en    
duidelijk wa>neemb>e k5m]k5 bezit1 dat  
m5 veilig mag geloov51 dat  al zijne l$5
 van e5 enkel5 voorvad] af/amm54    ,de 
le]l+5 van ,d>w91 o4a4 ,h]mann ,mll]1   
bes*\w5 e5 kle9e  wilde bij1 die ov] het
 gans*e heelal v]spreid is en ,prosopis 
g5oemd wordt1 als de h$5daags*e         
v]teg5woordig/] van de  oorspronkelijke 
bij1 van wie alle bij51 die wij 9 onze  
dag5 k5n51  z\d5 af/amm54    ,de        
ongelukkige ,prosopis is teg5ov] de     
bewoon/] onz] korv5 vrij  wel wat de    
holbewon] z\ zijn 9 v]gelijk+ met de    
gelukkige bewon]s  onz] groote /$54     
,miss*i5 hebt ge ha> me] dan e5s 9 e5   
v]lat5 hoekje van uw tu91 wa> ze zi*    

bewoog 9 het /ruikgewas1  gezi51 zond]  
er op te lett5 en zond] te v]mo$51 dat  
gij de  e]wa>dige /ammo$] voor u zaagt1 
aan wie wij wa>s*ijnlijk de  mee/e onz] 
bloem5 en vru*t5 te dank5 hebb54        
7,ind]daad1 m5 h\dt  het er voor1 dat er
 me] dan hond]d duiz5d plant5soort5     
v]dwijn5  z\d51 indi5 onze bij5 ze niet 
me] bezo*t54 ,en wie weet ( we ha>  ook 
niet onze bes*av+ moet5 dank wet51 want 
9 deze my/]in  s*akelt zi* alles aane574
 ,ze is s*oon en lev5dig2 de 9          
,frankrijk  mee/ v]breide soort is      
bevallig wit gevlekt op e5 zw>t5 grond4 
,do*  deze si]lijkheid v]b]gt e5        
ongelo(elijke naak!id4 ,ze leidt e5     
komm]lijk lev54 ,ze is bijna naakt1     
t]wijl al h>e zu/]5 met w>me  en        
weeld]ige va*t5 zijn bekle$4 ,ze bezit  
ge5 enkel w]ktuig voor  d5 arbeid4 ,ze  
heeft ge5 korfjes om het /uifmeel 9 te  
v]zamel51  zooals de ,apid51 ( bij      
gebreke da>van d5 uitwas aan de heup van
 de  ,&r5a's1 no* die aan d5 buik van de
 ,ga/rilegid54 ,moeizaam moet ze  met   

behulp van ha> pootjes het meel uit de  
kelk5 inzamel5 en het  inslikk5 om het  
na> h>e won+ te br5g54 ,ze heeft ge5 &]e
  hulpmiddel5 dan ha> tong1 ha> mond en 
ha> pootjes1 ma> ha> tong is  te kort1  
ha> pootjes zijn zwak en h>e kak5       
kra*teloos4 ,da> ze ge5  0 kan          
voortbr5g51 ge5 h\t kan ui?oll51 ge5    
grond kan omwoel51  v]va>digt ze op     
onh&ige wijze gang5 9 het weeke m]g van 
droge  bram51 maakt er e5ige ruw bew]kte
 cell5 91 voorziet die van e5  kle9     
we9igje vo$sel voor k9d]51 die ze nooit 
zi5 zal en dan1 als  h>e armzalige taak 
is volbra*t voor e5 doele9de1 dat zij   
niet k5t  en wij al ev5m91 legt ze zi* 9
 e5 hoekje ne] om te /]v51 alle5  9 de  
w]eld1 ev5als ze geleefd heeft4         
#a't ,is van belang de drie b5am+5      
,ap951 ,apid5 en ,apit5 niet  met elka> 
te v]w>r51 die wij beurtel+s zull5      
gebruik5 en die we  ontle55 aan de      
klass5-indeel+ van ,emile ,blan*>d4 ,de 
/am d]  ,ap95 omvat alle families d]    
bij54 ,de ,apid5 vorm5 de e]/e dez]     

families en word5 w$] 9 drie groep5     
+$eeld3 ,de ,meliponit51 de  ,apit5 en  
de ,bombit5 7,hommels74 ,de ,apit5      
e9delijk omvatt5 de  v]s*ill5de v>iteit5
 van onze hon+bij4          ,x4      ,we
 gaan heel wat ov]gangsvorm5 voorbij1   
bij welke we langzam]h& de  tong kond5  
zi5 lang] word5 om het hon+sap uit de   
diepte van e5  groot] aantal bloemkron5 
te kunn5 putt51 het app>aat voor het    
inzamel5 van /uifmeel ont/aan en zi*    
ontwikkel51 nl4 bor/els en  ha>tjes aan 
s*e5be51 t>s en buik1 de pootjes en kak5
 /]k]  word51 nuttige afs*eid+5 zi*     
vorm51 en d5 g5ius1 die voorzit  bij het
 b\w5 van won+51 na> alle kant5         
v]rass5de v]bet]+5  zi5 zoek5 en v9d54  
,zulk e5 /udie z\ e5 boekdeel v]eis*54  
,ik  wil er sle*ts e5 enkel ho(d/uk1 en 
nog m9d]1 e5 enkele bladzijde  van      
s*ets51 die ons door al de a>zel5de     
pog+5 he5 van d5 wil om  te lev5 en     
gelukkig te zijn1 de geboorte1 het      
ontluik5 en de  beve/ig+ van de sociale 
v]/&h\d+ aantoont4    ,we hebb5 de      

ongelukkige ,prosopis zi5 fladd]51 die  
ha> kle9 e5zaam  be/aan 9 dit groot     
heelal vol vreesaanjag5de kra*t51 9     
/ilte  draagt4 ,e5 zek] aantal h>]      
zu/]51 die re$s tot bet] gewap5de  en   
bekwam] rass5 behoor51 de go$ gekle$e   
,colleta's b4v4 ( de  m]kwa>dige        
roz5blad-snijd/]1 en de lapjesdek5      
,mega*ilis1 lev5  9 ev5 groote afzond]+1
 en indi5 bij toeval zi* e5 wez5 aan ha>
  he*t en ha> won+ komt deel51 dan is 't
 e5 vij& ( nog  veelvuldig] e5 p>asiet4 
,want de w]eld d] bij5 is met nog       
vreemd]  spooksels bevolkt dan de onze1 
en m5ige soort heeft aldus e5           
geheimz9nig5 en w]kelooz5 dubbelgang]1  
volkom5 gelijk aan het  sla*t(f]1 dat   
hij zi* kie/1 behalve dat re$s s9ds     
onheugelijke  tijd5 zijn luiheid hem n  
voor n alle w]ktuig5 voor d5 arbeid     
heeft do5 v]liez51 en dat hij nog enkel 
kan blijv5 be/aan t5 ko/e  van het      
w]kzaam type van zijn ras#a4    ,to*    
broeit het sociaal in/9kt re$s ond] die 
bij51 die m5 wel wat  al te categoris*  

e5zame ,apid5 g5oemd heeft1 als e5 vlam 
die wordt  g$o(d ond] de ope5hoop+ d]   
mat]ie1 welke alle oorspronkelijk  lev5 
ond]drukt4 ,hi] en da>1 wa> m5 het      
vol/rekt niet v]wa*t5  z\1 gelukt het   
dit in/9ct bij wijze van v]k5n+/o*t1 9  
a>zel5de en somtijds vreemdsoortige     
uitb>/+51 d5 h\t/apel te  doordr+51 die 
hem drukt en die e5s door zijn zegepraal
 zal word5  v]te]d4    ,indi5 alles /(  
is 9 deze w]eld1 dan /aat m5 hi] wel    
voor de  mee/ on/(felijke v]&]+ d]      
mat]ie4 ,het geldt hi] ov] te gaan  van 
het zelfzu*tig1 onzek] en onvolmaakt    
lev5 tot het e5igsz9s  veilig] en       
e5igsz9s gelukkig] lev5 van bro$]s*ap4  
,het geldt op  ideele wijze door d5 gee/
 te v]e5ig51 wat 9 w]kelijkheid is      
ges*eid5 door het li*aam2 te bew]k51 dat
 het individu zi* zal  op(f]5 voor de   
soort1 en de d+51 die m5 niet ziet 9 de 
plaats  /ell5 van dat wat m5 ziet4 ,is  
het te v]wond]51 dat de bij5 niet       
onmiddellijk v]wez5lijk51 wat wij1 die  
/aan op het bevoorre*t  /&punt1 wa> het 

in/9ct van alle kant5 9 het bewu/zijn   
/raalt1  nog niet e5s hebb5 ontw>d8 't  
,is dan ook int]essant1 bijna  a&o5lijk1
 te zi5 hoe de nieuwe idee nog ta/5d zi*
 voortbeweegt te  midd5 van de dui/]nis1
 die al wat op deze a>de ont/aat1       
omhult4 ,ze  komt uit de mat]ie en is   
aanvankelijk nog geheel /(felijk4 ,ze is
  niets dan k\de1 hong] ( ang/ omgezet 9
 iets1 dat nog ge5e ge/alte  heeft4 ,ze 
kruipt onzek] rondom de groote gev>51 de
 lange na*t51 de  nad]+ des w9t]s1 en e5
 v]da*t5 slaap1 die bijna gelijk is aan 
d5 dood4      #a ,voorbeeld54--,de      
,hommels1 die de ,psi?yr5 tot p>asiet5  
hebb51 de  ,/elida's1 die lev5 t5 ko/e  
van de ,an?idin4 ,m5 moet wel  aannem51 
zegt ,j4 ,p]ez 7,de ,bij57 ze] t]e*t na>
 aanleid+ van  de veelvuldig voorkom5de 
gelijkheid van d5 p>asiet en zijn       
sla*t(f]1 m5 moet wel aannem51 dat de   
beide soort5 sle*ts twee  vorm5 zijn van
 e5 zelfde type1 en 9 de nauw/e         
v]wants*ap tot  elka> /aan4 ,voor de    
natuurkundig51 die de evolutie-le]      

aanhang51 is  deze v]wants*ap niet zuiv]
 ideel ma> reel4 ,die woek]di]5 z\d5    
dan enkel e5 zijlijn zijn van de        
inzamel5de soort1 en z\d5 jui/ die      
organ5 voor de inzamel+ v]lor5 hebb5    
t5gevolge van het  p>asitis* lev54      
,,xi4      ,de ,xylocop5 zijn1 zooals we
 gezi5 hebb51 ma*tige bij51 die hun ne/ 
9 droog h\t s*roev54 ,zij lev5 altijd   
alle54 ,to* gebeurt het wel1  dat m5    
teg5 het e9de van d5 zom]1 enkele       
individu5 van e5  bijzond]e soort       
7,xylocopa ,cyanesc5s7 9 hunne          
k\welijkheid tot e5  heele groep v]e5igd
 9 d5 /eel van e5 affodil ziet kruip5 om
 er  d5 w9t] gezam5tlijk door te br5g54 
,deze bro$]s*ap 9 het late  seizo5 is   
uitzond]+ bij de ,xylocop51 ma> bij     
hunne naa/e  v]want51 de ,c]at951 is ze 
re$s tot e5 va/e gewoonte geword54  ,het
 d5kbeeld breekt zi* baan4 ,dadelijk    
e*t] komt het tot /il/&1  en tot nu toe 
heeft het bij de ,xylocop5 de e]/e      
onduidelijke l9ie  van de liefde nog    
niet kunn5 ov]s*rijd54    ,bij &]e ,ap95

 neemt de nog ta/5de idee &]e vorm5 aan4
 ,de  ,*alicodom5 d] s*ur51 die tot de  
metsel-bij5 behoor51 de ,dasypod5  en   
,halict51 die leg]s grav51 v]e5ig5 zi* 9
 talrijke kolonies om  hunne ne/5 te    
b\w54 ,ma> 't is e5 d5kbeeldige m5igte1 
gevormd uit  op zi*zelf /a&e wez5s4     
,ge5]lei ov]leg1 ge5 enkele             
geme5s*appelijke daad4 ,i$] /aat geheel 
gesole]d 9 de m5igte en  b\wt h>e won+  
voor zi* alle51 zond] zi* om h>e bur5 te
  bekomm]54 ,het is1 zegt ,j4 ,p]ez1    
enkel e5 v]zamel+ individu51  die door  
gelijkheid van smaak en v]mog5s op      
e5zelfde plaats word5  saamgebra*t1 bij 
wie de /elregel van het i$] voor zi* 9  
zijn  gans*5 omvang 9 praktijk wordt    
gebra*t2 't is e5 troep arbeid]s1  die  
enkel door hun aantal en hun w]klu/ aan 
d5 zw]m van d5 korf  do5 d5k54 ,zulke   
v]e5ig+5 zijn dus e5v\dig het gevolg van
 het  groot aantal individu51 die       
dezelfde localiteit bewon54    ,do* bij 
de ,panurg51 de ni*t5 d] ,dasypod51     
breekt plotsel+ e5  li*t/raaltje door1  

en laat het ontluik5 van e5 nieuw gevoel
 9 de  toevallige bije5voeg+ zi54 ,ze   
v]e5ig5 zi* op dezelfde wijze als  de   
vorig5 en i$] graaft voor zi* h>e       
ond]a>ds*e won+2 do* de  +ang1 de gang  
die van de a>dopp]vlakte na> de         
v]s*ill5de hol5  geleidt1 is            
geme5s*appelijk4    ,zoo g$raagt zi* dus
 i$]1 zegt dezelfde ,p]ez1 wat het      
v]va>dig5 d] cell5 betreft1 als( zo     
alle5 w>e2 do* all5 mak5  gebruik van de
 gang1 die d5 toegang v]le5t2 hi]9      
pr(ite]5 all5  van d5 arbeid e5] enkele 
en sp>5 zoodo5de d5 tijd en de moeite   
uit1 die v]eis*t z\d5 word5 om i$] e5e  
afzond]lijke gang te  v]va>dig54 't ,z\ 
int]essant zijn na te gaan ( ook deze   
voorafga&e arbeid niet geme5s*appelijk  
w]d v]ri*t1 en ( niet  v]s*eid5e wijfjes
 elka> aflo/5 om er beurtel+s aan deel  
te  nem54    ,hoe dit ook zij1 het      
d5kbeeld van bro$]s*ap hoeft re$s de w& 
doorboord1 die twee w]eld5 van elk&]    
s*eidde4 't ,zijn nu niet me]  de w9t]1 
de hong] ( de ang/1 die het1 nog geheel 

onk5ba>1  afdw+5 van 't in/9ct2 hi] doet
 het w]kzaam lev5 het aan de h&4  ,do*  
ook ditmaal komt het dadelijk tot /il/&1
 en weet zi* nog niet  v]d] 9 deze ri*t+
 te beweg54 ,dat doet er niet toe1 het  
v]lie/  d5 mo$ niet1 en beproeft &]e    
weg54 ,en ziet1 nu dr+t het door bij  de
 ,hommels1 rijpt da>1 neemt er 9 e5 &]e 
atmosfe] ge/alte aan en  bew]kt de e]/e 
besliss5de wond]54          ,,xii4      
,de ,hommels1 die groote beha>de bij51  
met hun zwa> geluid1 die ons wel  vrees 
aanjag51 do* ze] vre$zaam zijn1 en die  
wij all5 k5n51  lev5 e]/ 9 afzond]+4    
,dadelijk 9 de e]/e dag5 van ,ma>t beg9t
  het bevru*te wijfje1 dat d5 w9t] heeft
 ov]leefd1 ha> ne/ te  b\w51 't zij ond]
 d5 grond1 't zij 9 e5 hee/]1 al na> de 
soort1  wa>toe ze behoort4 ,9 de        
ontwak5de l5te is zij alle5 op de w]eld4
  ,ze gaat aan 't opr$d]51 aan 't grav5 
en aan 't bekle$5 van de  uitgekoz5     
plaats4 ,dan maakt ze vrij vormelooze   
cell5 van 01 voorziet  ze van hon+ en   
/uifmeel1 legt ei]5 en bro$t ze uit1    

v]zorgt en  vo$t de l>fjes1 die uitkom51
 en weldra ziet ze zi* omr+d van e5e    
s*>e do*t]s1 die ha> bij/aan bij ha> w]k
 b9n5 en buit5%uis1  en wa>van er e5ige 
op h>e beurt ei]5 gaan legg54 ,de       
welva>t neemt  toe1 de b\w d] cell5     
wordt bet]1 de kolonie breidt zi* uit4  
,de  /i*t]es blijft er de ziel en de    
voornaam/e mo$] van en ziet zi*         
geplaat/ aan het ho(d van e5 kon9krijk1 
dat is als het ontw]p van  dat onz]     
hon+bij4 ,en e5 nog ze] ruw ontw]p4 ,de 
welva>t is er  altijd nog ze] bep]kt1 de
 wett5 zijn er sle*t oms*rev5 en word5  
sle*t gehoorzaamd1 bij tuss*5pooz5 duik5
 het oorspronkelijk  cannibalisme en de 
k9d]moord we] op1 de b\worde is nog     
vormeloos en  ko/ba>1 do* wat het       
groot/e ond]s*eid tuss*5 de beide rijk5 
uitmaakt is dit1 dat het ne duurzaam en 
het &]e sle*ts tijdelijk  is4 ,ind]daad1
 dat d] ,hommels zal 9 d5 h]f/ voll$ig  
te gronde  gaan1 zijne drie- ( vi]hond]d
 bewon]s zull5 omkom5 zond] e5  spoor   
van hun aanzijn a*t] te lat51 al deze   

inspann+ v]gaat1 en er  zal sle*ts n    
wijfje ov]blijv51 dat 9 de volg5de l5te 
ev5  e5zaam als h>e mo$] en ev5als deze 
niets bezitt5de1 d5zelfd5  nuttelooz5   
arbeid opnieuw zal beg9n54 ,en to*      
blijft het feit  be/aan1 dat ditmaal het
 d5kbeeld zi* zijn] kra*t bewu/ is      
geword54    ,bij de ,hommels zi5 we het 
deze gr5s nog niet ov]s*rijd51 do*      
getr\w aan zijne gewoonte1 gaat het zi* 
onmiddellijk door e5 soort  van         
onv]moeide zielsv]huiz+1 nog trill5d van
 zijn laat/e  zegepraal1 ov]ma*tig en   
re$s bijna volmaakt1 inc>ne]5 9 e5  &]e 
groep1 de voorlaat/e van het ras1 die   
welke onze hon+bij  onmiddellijk        
voorafgaat1 wa>9 het zijn glanspunt     
b]eikt1 ik b$oel de  groep d]           
,meliponit51 die de tropis*e ,melipon5  
en ,trigon5 omvat4          ,,xiii4     
,hi] is alles georganise]d1 ev5als 9    
onze korv54 ,wa>s*ijnlijk is  er ma> ne 
mo$]#a en v]d] zijn er gesla*tlooz5 en  
d>r54 ,zelfs  zijn sommige bijzond]h$5  
er bet] g]egeld4 ,de mannetjes zijn er  

b4v4  niet geheel w]keloos1 ze s*eid5 0 
af4 ,de toegang tot de /ad wordt  met   
me] zorg v]d$igd3 g$ur5de de k\de na*t5 
is hij afgeslot5  door e5 poort1 9 de   
w>me na*t5 door e5 soort gordijn1 dat   
lu*t  doorlaat4    ,do* de republiek is 
m9d] /]k1 het lev5 d] l$5 m9d] veilig1  
de  welva>t bep]kt] dan bij onze bij51  
en ov]al wa> m5 deze laat/5  er 9 br5gt1
 hebb5 de ,meliponit5 de neig+1 voor h5 
de plaats te  ruim54 ,het d5kbeeld van  
bro$]s*ap hoeft zi* gelijkelijk en      
pra*tig 9 de beide rass5 ontwikkeld1    
behalve op n punt1 wa>op het  bij e5 van
 h5 nauwelijks v]d] is dan wat het re$s 
bij de bep]kte  familie d] ,hommels     
b]eikt _h4 ,dit punt is de me*anis*e    
organisatie  van d5 geme5s*appelijk5    
arbeid1 het uitsp>5 van alle ov]bodige  
inspann+1 9 n woord de b\worde van d5   
korf1 die1 zooals duidelijk  is te zi51 
van m9d] gehalte is4    ,ik kan vol/aan 
met te h]9n]5 aan hetge5 ik 9 ,boek     
,,iii1 ,ho(d/uk  ,,xviii gezegd heb1 en 
voeg er nog aan toe1 dat 9 de korv5 dor 

,apit5  alle cell5 gelijkelijk ges*ikt  
zijn voor het kweek5 van bro$sel (  voor
 het bew>5 van de provisie1 en dat ze   
ev5 lang be/aan als de  /ad zelve1      
t]wijl ze bij de ,meliponit5 sle*ts tot 
n doele9de  kunn5 gebruikt word5 en dat 
die1 welke tot wiegjes d] jeugdige      
nymph5 di551 v]nietigd word51 nadat deze
 zijn uitgekom54    ,bij onze hon+bij5  
heeft dus het d5kbeeld zijn volmaakt/5  
vorm  aang5om54 ,en zoo hebb5 we dan hi]
 e5 vlug ontworp5 en onvoll$ig  ov]zi*t 
van de ontwikkel+ dez] idee4 ,/aan die  
v]s*ill5de vorm5  e5s voor go$ va/ bij  
i$]e soort en z\ de lijn1 die h5 v]b9dt1
  enkel 9 onze v]beeld+ be/aan8 ,baat   
ons nog ge5 sy/eem gaan  opb\w5 9 deze  
nog zoo gebrekkig ond]zo*te gewe/54 ,we 
kunn5  enkel voorloopige gevolgtrekk+5  
mak5 en1 als we will51 bij voorkeur     
ov]hell5 tot die1 welke de mee/e hoop   
gev52 want zoo we noodzakelijk  moe/5   
kiez51 dan hebb5 we re$s e5 s*em]a*tige 
a&uid+1 dat  de mee/ gew5s*te tev5s die 
zijn1 welke de mee/e zek]heid hebb54    

,en laat ons ov]ig5s erk5n51 dat onze   
onwet5dheid nog ze] groot is4  ,duiz5d5 
proefnem+51 die m5 z\ kunn5 do51 zijn   
nog niet g$aan4  ,z\d5 b4v4 de          
,prosopis1 de gevang551 die g5oodzaakt  
zijn met hunne  gelijk5 sam5 te won51 op
 d5 lang5 duur d5 ijz]5 drempel van de  
vol/rekte e5zaamheid kunn5 ov]s*rijd51  
er ev5als de ,dasypod5  pleizi] 9 krijg5
 zi* te v]e5ig51 en e5 pog+ tot v]bro$]+
  do5 zooals de ,panurg58 ,z\d5 de      
,panurg5 op h>e beurt van de            
geme5s*appelijke gang d5 ov]gang kunn5  
mak5 tot e5  geme5s*appelijke kam]8     
,z\d5 de mo$]s d] ,hommels1 die sam5    
ov]w9t]d51 9 gevang5s*ap grootgebra*t en
 gevo$1 er toe kunn5  kom5 sam5 ov]leg  
te pleg5 en d5 arbeid te v]deel58 ,en   
wat de  ,meliponit5 betreft1 heeft m5   
hun wel e5s kun/rat5 met cell5-indruk   
gegev58 ,heeft m5 hun kun/matige        
hon+-amphora's aangebod5 om de          
zond]l+e1 die zij b\w51 te v]vang58     
,z\d5 ze die aannem5 en er  p>tij van   
trekk52 en hoe z\d5 ze hunne gewoont5   

plooi5 en s*ikk5  na> dez5 ongewon5 b\w8
 ,dit zijn alles vrag51 die we ri*t5 tot
  ze] kle9e wez5tjes en die to* de k]n  
van onze groot/e geheim5  inh\d54 ,we   
kunn5 er ge5 antwoord op gev51 want onze
 ond]v9d+  date]t e]/ van gi/]54 ,als we
 rek55 van af ,raumur1 dan is m5        
ongeve] &]halve eeuw bezig met het      
wa>nem5 van de z$5 van  enkele wilde    
bij54 ,raumur k5de er ma> e5 pa>1 wij   
hebb5 er e5ige  &]e be/ude]d2 do*       
hond]d51 miss*i5 duiz5d51 zijn tot op   
h$5 enkel ond]vraagd door onwet5de (    
haa/ige reizig]s4 ,die welke  wij k5n5  
s$]t d5 s*oon5 arbeid van d5 s*rijv] d] 
,g$5ks*rift51 hebb5 niets 9 hunne       
gewoont5 v]&]d1 en de  ,hommels1 die    
om/reeks #agcj met g\dpo$] w>5 be/rooid1
 trild5 als  het v]kwikkelijk gemurmel  
d] zon1 en zi* te go$ d$5 aan hon+ 9  de
 tu95 van ,*>5ton1 gelek5 volkom5 op die
 welke1 nu de  ,april-ma& is we]geke]d1 
morg5 zull5 gonz5 e5ige s*r$5 van  da>  
v]wijd]d1 9 het bos* van ,v9c5nes4 ,do* 
van ,raumur tot op  onze dag51 dat is   

sle*ts e5 w5k des tijds voor ons        
ond]zoek1 en  v]s*eid5e m5s*5lev5s aan  
elk&] gevoegd vorm5 sle*ts e5e  seconde 
9 de ges*i$5is van e5e g$a*te d] natuur4
      #a 't ,/aat niet va/1 dat de regel
 van sle*ts ne kon+9 ( mo$]  /r5g wordt 
volgeh\d5 bij de ,meliponit54 ,blan*>d  
me5t t]e*t1  dat er wa>s*ijnlijk        
v]s*eid5e wijfjes 9 e5 zelfd5 korte     
lev51  da> ze niet voorzi5 zijn van e5  
angel en bijgevolg elk&] niet zoo       
gemakkelijk kunn5 dood5 als de          
bij5-kon+9n54 ,to* heeft m5 zi*  tot nu 
toe niet van de wa>heid da>van kunn5    
ov]tuig5 weg5s de  groote ov]e5kom/     
tuss*5 wijfjes en w]kbij5 en de         
onmogelijkheid1  9 ons klimaat ,melipon5
 te kweek54          ,,xiv4      ,al    
heeft nu de idee1 die wij met de oog5   
hebb5 gevolgd1 h>5 hoog/5  vorm aang5om5
 bij onze hon+bij51 da>m$e is niet      
gezegd1 dat alles  9 d5 korf            
onv]bet]lijk is4 ,e5 mee/]/uk1 de       
ze%oekige cel1  b]eikt da>9 9 i$] opzi*t
 h>e absolute volmak+1 en aan alle      

g5ien v]e5igd z\ het onmogelijk zijn    
iets da>aan te v]bet]51  ,ge5 enkel     
lev5d wez51 niet e5s de m5s*1 heeft 9   
zijne sfe] tot  /& gebra*t1 wat de bij  
tot /& bra*t 9 de h>e2 en indi5 er  e5s 
e5 gee/1 die niet tot de a>de behoorde1 
ha> het mee/ volmaakte  voorw]p van de  
logica des lev5s kwam vrag51 z\ m5 hem  
e5  e5v\dige hon+raat moet5 aanbi$54    
,do* niet alles ev5a>t dit mee/]/uk4 ,9 
't voorbijgaan hebb5 we  re$s e5ige f\t5
 en v]giss+5 aangeteek5d1 nu e5s 9 't   
oog  vall5d1 dan we] me] b$ekt3 de      
s*adelijke ov]vlo$igheid en  w]keloo%eid
 d] d>r51 de p>!nog5esis1 de gev>5 van  
de  p>+s-vlu*t1 het ov]drev5 veel zw]m51
 het gebrek aan meegevoel1  het haa/    
mon/]a*tig op(f]5 van d5 individu aan de
 geme5s*ap4  ,lat5 we er nog aan        
toevoeg5 e5 zond]l+e neig+ om enorme    
massa's  /uifmeel op te zamel51 die niet
 gebruikt al spo$ig ransig en h>d  word5
 en ma> 9 d5 weg /aan2 v]d] de lange    
onvru*tb>e  tuss*5poos tuss*5 het e]/e  
zw]m5 en de bevru*t+ d] twe$e  kon+91   

enz4    ,van deze f\t5 is de erg/e1 de  
e5ige1 die 9 ons klimaat bijna altijd   
noodlottig is1 het h]haald zw]m54 ,do*  
laat ons1 wat dit betreft1  niet v]get51
 dat de natuurlijke teeltkeus van onze  
gewone bij re$s  s$]t duiz5d5 van j>5   
door d5 m5s* is teg5gew]kt4 ,van d5     
,egypt5a> uit d5 tijd d] ,ph>ao's tot op
 de bo]5 van onze dag5  heeft de        
bij5h\d] altijd teg5 de w5s*5 en belang5
 d] soort 9  geh&eld4 ,de voorspo$ig/e  
korv5 zijn die1 welke sle*ts n zw]m     
uitz5d5 dadelijk 9 't beg9 van d5 zom]4 
,zoo v]vull5 zij hun  mo$]lijk v]lang51 
v]zek]5 de in/&h\d+ van d5 mo$]/ok1  de 
noodzakelijke v]nieuw+ d] kon+9n51 en de
 toekom/ van d5  zw]m1 die zoo talrijk  
en zoo vroeg 9 d5 tijd1 geleg5heid heeft
  /evige en welvoorzi5e won+5 te b\w5   
voorliet invall5 van d5  h]f/4 't ,is   
wel zek]1 dat1 wanne] m5 ze aan zi*zelf 
ov]liet1 het  bij onze ,noordelijke     
rass5 langzam]h& regel geword5 z\ zijn  
we9ig  te zw]m51 da> dan deze korv5 en  
hunne af/ammel+5 alle5 de  bezw>5 van d5

 w9t] z\d5 ov]lev51 die bijna g]egeld de
 door  &]e in/9ct5 behe]s*te kolonies   
z\d5 v]nietigd hebb54 ,ma>  jui/ deze   
voorzi*tige1 welv>5de en go$            
geacclimatise]de korv5  word5 altijd    
door d5 m5s* v]nield1 om 9 't bezit te  
kom5 van  hunne s*att54 ,hij liet en    
laat nog 9 de tot gewoonte geword5      
praktijk enkel de uitgeputte mo$]/okk51 
de twe$e ( d]de nazw]m5  ov]lev51 die   
zoo ongeve] g5oeg hebb5 om d5 w9t] door 
te kom5 (  wa>aan hij wat hon+-afval    
me$eelt om hunne armelijke provisie aan 
te  vull54 ,het gevolg da>van is gewee/1
 dat wa>s*ijnlijk de soort is  v]zwakt1 
dat de neig+ tot al te veelvuldig zw]m5 
zi* erfelijk  heeft ontwikkeld en dat   
teg5woordig bijna al onze bij51 vooral  
de  zw>te1 te vaak zw]m54 ,s$]t enkele  
j>5 is de nieuwe me?ode van  het        
bij5kweek5 met mobielb\w deze geva>lijke
 gewoonte kom5  be/rijd51 en wanne] m5  
ziet1 met hoeveel snelheid de teeltkeus 
inw]kt op de mee/e onz] huisdi]51 op    
oss51 hond51 s*ap51  pa>d51 duiv51 om ze

 niet alle op te noem51 dan is 't       
geoorlo(d te  me551 dat wij ov] niet te 
lang5 tijd e5 gesla*t van bij5 zull5    
bezitt51 die het natuurlijk zw]m5 bijna 
geheel zull5 opgev5 en zi*  met alle    
kra*t zull5 toelegg5 op het inzamel5 van
 hon+ en  /uifmeel4          ,,xv4      
,ma> hoe /aat het met die &]e f\t52 z\  
e5 v]/&1 dat zi*  kla>d] bewu/ 0 van het
 doel des geme5s*appelijk5 lev5s1 zi*   
ook da>van niet kunn5 bevrijd58 ,er z\  
heel wat te zegg5 vall5  omtr5t deze    
f\t51 die nu e5s 't gevolg zijn van     
onbek5dheid met d5  korf1 dan we] van 't
 zw]m5 met zijne misgrep51 wa>9 wij de  
h&  hebb5 gehad4 ,ma> na> hetge5 hij tot
 nu toe gezi5 heeft1 kan i$]  na>       
willekeur aan de bij5 v]/& toek5n5 (    
ontzegg54 ,ik b5 er  niet op ge/eld h5  
te v]d$ig54 ,mij komt het zoo voor1 dat 
ze 9  v]s*ill5de om/&igh$5 begrip toon5 
te bezitt52 do* al d$5 ze  bl9del+s al  
wat ze do51 dan z\ mijne nieuwsgi]igheid
 er niet  m9d] om zijn4 't ,is          
int]essant op te m]k51 hoe e5ig bre9 9  

zi*zelf buit5gewone hulpmiddel5 v9dt om 
te /rijd5 teg5 de k\de1  d5 hong]1 d5   
dood1 d5 tijd1 de ruimte ( de           
e5zaamheid1 al die  vij&5 van de mat]ie1
 die lev5 heeft v]kreg52 ma> dat e5 wez5
  er 9 slaagt zijn +ewikkeld en diep    
lev5tje te ond]h\d5 zond]  iets me] dan 
zijn in/9ct1 zond] iets &]s te do5 dan  
het ze]  gewone1 dat is ev5e5s ze]      
int]essant en ze] buit5gewoon4 ,het     
gewone en het buit5gewone vloei5 ine5 en
 weg5 teg5 elk&] op1  wanne] m5 ze op de
 re*te plaats /elt te midd5 d] natuur4  
,niet zij1  die aangematigde nam5 drag51
 ma> het onbegrep5e en onv]kla>de  moet5
 onze blikk5 tot zi* trekk51 onze       
w]kzaamheid aanvur5 en e5  nieuw51 jui/5
 vorm gev5 aan onze g$a*t51 gevoel5s en 
woord51 't  ,is v]/&ig zi* niet op iets 
&]s toe te legg54          ,,xvi4       
,bov5di51 wij hebb5 eig5lijk niet de    
bevoegdheid1 9 naam van ons  v]/& de    
f\t5 d] bij5 te v]oordeel54 ,zi5 we ond]
 ons het  v]/& en het bewu/zijn niet    
lang5 tijd lev5 te midd5 van  dwal+5 en 

f\t5 zond] ze op te m]k51 en nog lang]  
zond]  g5ez+ aan te br5g58 ,indi5 er n  
wez5 be/aat1 dat door zijn  be/emm+ er  
speciaal1 bijna organis* toe is         
aangewez5 zi* t5 volle  bewu/ te word51 
volg5s de zuiv]e r$e te lev5 en het     
geme5s*appelijk lev5 te organise]51 dan 
is het wel de m5s*4 ,en  to*1 zie e5s   
wat hij er van maakt1 en v]gelijk e5s de
 gebrek5 van  d5 bij5korf met die van   
onze maats*appij4 ,indi5 wij bij5 w>51  
die  de m5s*5 wa>nam51 dan z\ onze      
v]baz+ groot zijn1 als we b4v4 de       
onlogis*e en onjui/e organisatie van d5 
arbeid zag5 bij e5 /am van  wez5s1 die  
ons to* ov]ig5s met e5 em95t v]/&       
begaafd lek54  ,we z\d5 zi5 hoe de      
opp]vlakte d] a>de1 de e5ige bron van   
alle  geme5s*appelijk lev51 moeizaam en 
onto]eik5d w]d beb\wd door twee  ( drie 
ti5de van de gans*e bevolk+2 hoe e5 &]  
ti5de 9  volslag5 w]keloo%eid het be/e  
doel d] produkt5 van di5 arbeid         
v]slond2 hoe de ov]ige zev5 ti5de1 tot  
e5 eeuwigdur5d5  half-hong] v]oordeeld1 

hunne kra*t5 onoph\delijk moe/5 inspann5
  voor vreemdsoortig en onvru*tba> w]k1 
wa>van ze zelv5 nooit  voordeel trekk5  
en dat er enkel toe s*ijnt te di551 het 
lev5 d]  leegloop]s nog +ewikkeld] en   
onv]kla>ba>d] te mak54 ,we z\d5  er uit 
afleid51 dat het v]/& en de z$elijkheid 
dez] wez5s tot  e5 gans* &]e w]eld      
behoord5 dan de onze en dat ze pr9cipes 
volgd51 die wij ma> niet zond5 w5s*5 te 
begrijp54 ,laat ons dit  ov]zi*t ov]    
onze gebrek5 ma> niet v]d] voortzett54  
,ze /aan ons  to* altijd voor d5 gee/4  
,do* 't is wa>1 al zijn ze da>1 ze ri*t5
  er al heel we9ig uit4 ,niet veel me]  
dan van eeuw tot eeuw /aat e5  hunn] ev5
 op1 s*udt voor e5 oog5blik d5 slaap van
 zi* af1 /oot  e5 kreet van v]baz+ uit1 
rekt d5 pijnlijk5 arm e5s1 die het ho(d 
heeft ge/ut1 v]&]t van h\d+1 legt zi*   
we] n$] en slaapt  opnieuw 91 totdat e5 
nieuwe pijn1 gevolg van de d(fe         
v]moei5is d]  ru/1 het w$]om wekt4      
,,xvii4      ,nem5 we nu de evolutie d] 
,ap95 ( al?ans d] ,apit5 e5maal aan1    

da> ze wa>s*ijnlijk] is dan het         
teg5deel1 dan rij/ de vraag welke  va/e 
en algeme5e ri*t+ deze evolutie neemt8  
,ze s*ijnt dezelfde  lijn te volg5 als  
de onze4 ,kla>blijkelijk /reeft ze er   
na>  inspann+1 onveiligheid1 gebrek te  
v]m9d]51 en het welzijn1 de  gun/ige    
kans5 en het gezag d] soort te bevord]54
 ,aan dit doele9de  s*roomt ze niet het 
individu t5 (f] te br5g5 en geeft door  
de  geme5s*appelijke voordeel5 van kra*t
 en geluk v]go$+ voor de  tr\w5s        
d5kbeeldige en ongelukkige              
onafhankelijkheid d] e5zaamheid4  't    
,heeft er veel van als( de natuur1      
ev5als ,p]icles bij ,?ucidides1  het er 
voor h\dt1 dat de individu5 gelukkig]   
zijn 9 e5 /ad1 die 9  ha> geheel        
voorspo$ig is1 zelfs indi5 zij er moet5 
lijd51 dan  wanne] het individu welva>t 
g5iet en de /aat kwijnt4 ,ze bes*]mt  d5
 ijv]ig5 slaaf 9 de ma*tige /ad1 en     
geeft d5 voorbijgang]1 die  ge5 taak    
heeft 9 deze onbe/5dige associatie1 aan 
de vele vij&5  zond] naam en g$aante    

prijs1 die s*uil5 9 alle oog5blikk5 des 
tijds1 alle beweg+5 van 't heelal1 alle 
oneff5h$5 van de ruimte4  't ,is nu niet
 de tijd om ov] deze g$a*te d] natuur te
 dispute]51  no* om ons af te vrag51 (  
het d5 m5s* betaamt zi* da>na> te       
ri*t52 do* 't is wel zek]1 dat ov]al wa>
 de one9dige massa ons 9  de geleg5heid 
/elt d5 s*ijn e5] idee te vatt51 die    
s*ijn dez5  weg inslaat1 wa>van we het  
e9de niet k5n54 ,wat ons aangaat zal 't 
voldo5de zijn te con/ate]51 met hoeveel 
zorg de natuur er zi* op  toelegt1 al   
wat op de vij&elijke in]tie d] mat]ie   
e5maal is  v]ov]d1 te bew>5 en va/ te   
legg5 9 het zi* ontwikkel5d ras4 ,ze    
zet e5 punt a*t] de welgeslaagde pog+ en
 legt d5 a*t]uitgang1  die onv]mijdelijk
 z\ zijn na die inspann+1 all]lei       
speciale en  welwill5de wett5 9 d5 weg4 
,deze vooruitgang1 di5 m5 bij de        
v]/&elijk mee/ ontwikkelde soort5       
moeielijk z\ kunn5 loo*551  heeft       
welli*t ge5 &] doel dan die beweg+ zelf 
en weet niet wa>  hij he5 gaat4 ,9 i$]  

geval1 9 e5 w]eld wa>9 niets1 uitg5om5  
enkele feit5 van dez5 a>d1 op e5        
duidelijk5 wil wij/1 is het van  veel   
beteek5is enkele wez5s zi* trapsgewijze 
en onafgebrok5 te zi5  ontwikkel51 s$]t 
d5 dag1 wa>op wij onze oog5 geop5d      
hebb52 en al  hadd5 de bij5 ons niets   
&]s geop5ba>d dan deze geheimz9nige     
spiraal van li*t 9 d5 alles ov]he]s*5d5 
na*t1 dan z\ dit  g5oeg zijn om ons d5  
tijd niet te do5 betreur51 gewijd aan de
 /udie  hunn] kle9e dad5 en n$]ige      
gewoont51 die zoo v] af /aan van en  to*
 eig5lijk zoo di*t bij onze groote      
passies en onze trots*e  be/emm+4       
,,xviii4      't ,is mogelijk dat dit   
alles ijdel is1 en dat onze spiraal van 
li*t en  die d] bij5 ev5ze] enkel s*ijnt
 om de dui/]nis op te vroolijk54  't ,is
 ook mogelijk dat e5 geweldig incid5t   
van buit5 af kom5d1 van  e5 &]e w]eld ( 
van e5 nieuw natuurv]s*ijnsel1 plotsel+ 
e5  besliss5de ri*t+ geeft aan dat pog5 
( het voor go$ v]nietigt4  ,do* laat ons
 onz5 weg v]volg5 als( er niets         

abnormaals gebeur5  z\4 ,al wi/5 we1 dat
 morg5 e5e ( &]e op5b>+1 b4v4 de        
aanrak+ met e5 oud]e en me] li*tgev5de  
planeet1 onze gans*e  natuur z\ 9 de w> 
br5g51 de diep 9 ons b9n5/e gewortelde  
h>t/o*t51 wett5 en wa>h$5 van ons wez5  
z\ ond]drukk51 dan  nog z\ 't het       
v]/&ig/ wez5 9 het h$5 al onze          
belang/ell+ te  wijd5 aan die h>t/o*t51 
wett5 en wa>h$51 ze 9 onz5 gee/ tot     
h>monie te br5g51 en getr\w te blijv5   
aan onze be/emm+1 die  hi]9 be/aat1 de  
dui/]e ma*t5 van het lev5 aan ons te    
ond]w]p5  en tot e5 e5igsz9s hoog] peil 
te br5g5 9 ons zelv5 en rondom  ons4 't 
,kan zijn dat er 9 de nieuwe op5b>+     
niets van blijft  be/aan1 do* 't kan    
niet zijn1 dat zij die tot d5 e9de toe  
hunne  z5d+1 de m5s*elijke z5d+ bij     
uitnem5dheid1 hebb5 v]vuld1 niet  9 de  
e]/e rij5 z\d5 /aan om deze op5b>+ te   
ontvang53 en  zelfs indi5 ze hun mo*t   
le]51 dat de e5ige w>e pli*t be/ond 9   
niet vrag5 en zi* er 9 s*ikk51 dat m5   
niet wet5 kan1 dan zull5  zij bet] dan  

&]5 dez5 pli*t wet5 te begrijp5 en er   
p>tij van  te trekk54          ,,xix4   
,en bov5di51 lat5 we aan onze droom5    
niet die ri*t+ gev54 ,lat5  we de       
mogelijkheid e5] algeheele v]nietig+    
ev5m9 opnem5 9 de  becijf]+ onz]        
behoeft51 als de wond]b>e hulp van e5ig 
toeval4  ,tot nu toe w>5 we ondanks de  
s*oone bel(t5 onz] v]beeld+skra*t  to*  
altijd aan ons zelv5 en onze eig5       
hulpmiddel5 ov]gelev]d4 ,door  onze eig5
 n$]ig/e pog+5 hebb5 wij al1 wat er     
nuttigs en  duurzaams op deze a>de is   
v]ri*t1 tot /& gebra*t4 't ,/aat ons    
vrij het be/e ( het erg/e te v]wa*t5 van
 e5ig buit5gewoon  voorval1 do* alle5 op
 voorwa>de1 dat deze v]wa*t+ zi* niet   
bemoeit met onze taak als m5s*54 ,ook   
hi] gev5 ons de bij5 e5  uit/ek5de les1 
uit/ek5d als alle less5 d] natuur4 ,voor
 h5 kwam er  w]kelijk e5 wond]dadige    
tuss*5kom/4 ,veel besli/] dan wij zijn  
zij ov]gelev]d aan de h&5 van e5 wil1   
die hun gesla*t kan  v]nietig5 (        
wijzig51 en aan hun lot e5 &]e w5d+     

gev54 ,en  niettem9 volg5 zij hun       
oorspronkelijk5 en groot5 pli*t4 ,en 't 
zijn  jui/ dieg55 ond] h51 welke 't be/ 
gehoor gev5 aan dez5 pli*t1  die er het 
ges*ikt/ voor zijn te pr(ite]5 van die  
bov5natuurlijke  tuss*5kom/1 wa>door 9  
onze dag5 het lot hunn] soort aan 't    
/ijg5 is4 ,nu is het m9d] moeielijk dan 
m5 me5t1 d5 onafwijsb>5  pli*t van e5   
wez5 te ontdekk54 ,m5 kan di5 altijd    
lez5 uit het  orgaan1 dat jui/ hem      
ond]s*eidt en wa>aan alle &]e           
ond]ges*ikt  zijn4 ,en zoo go$ als 't op
 de tong1 9 d5 mond en de maag d] bij5  
ges*rev5 /aat1 dat zij hon+ moet5       
voortbr5g51 zoo go$ is het 9  onze oog51
 onze or51 ons m]g1 alle uitw5dige      
organ5 van ons ho(d1  9 't gans*e       
z5uw/elsel van ons li*aam te lez51 dat  
wij er toe  ges*ap5 zijn1 al wat wij 9  
ons opnem5 van de d+5 d] a>de1 om te    
zett5 9 e5 bijzond]e en geheel e5ige    
kra*t op dez5 a>dbol4 ,zoo  v] ik weet  
is ge5 wez5 z ze] als wij bew]ktuigd om 
dat vreemde  fludum voort te br5g51 dat 

we noem5 met d5 naam van g$a*te1  v]/&1 
begrip1 r$e1 ziel1 gee/1 h]s5v]mog51    
deugd1 go$heid1  k5nis2 want het bezit  
duiz5d5 nam51 al heeft het sle*ts n     
ess5ce4 ,alles 9 ons w]d da>aan         
opge(f]d4 ,onze spi]51 onze  gezondheid1
 de l5igheid onz] l$emat51 het ev5wi*t  
onz] di]lijke  functies1 de ru/ onzes   
lev5s1 drag5 d5 /e$s groot] word5d5 la/ 
van zijn ov]wi*t4 ,het is de ko/elijk/e 
en moeielijk/e toe/&  wa>toe m5 de      
mat]ie kan v]heff54 ,de vlam1 de w>mte1 
het li*t1 het  lev5 zelf1 het in/9ct1   
dat nog fijn] is dan het lev51 en de    
mee/e  d] onvatb>e ma*t51 die de kroon  
d] w]eld w>5 vr onze kom/1  dat alles is
 v]bleekt bij de aanrak+ met het nieuwe 
fludum4 ,we wet5  niet1 wa>he5 het ons  
leidt1 wat het met ons do5 zal1 wat wij 
er mee  do5 zull54 't ,zal aan hem /aan 
ons dit te do5 wet51 wanne] het 9       
volheid van kra*t he]s*5 zal4 ,laat ons 
9 afwa*t+ da>van er  enkel aan d5k5     
da>aan te gev51 al wat het van ons      
vraagt1 da>aan  alles t5 (f] te br5g51  

wat zijn ontwikkel+ z\ kunn5  teg5h\d54 
't ,is wel niet twijfela*tig ( dat is   
voor 't oog5blik  onze e]/e en          
duidelijk/e pli*t4 ,deze zal ons de     
ov]ige bij  to5em+ le]54 ,hij zal ze    
vo$5 en v]/]k5 al na>dat hijzelf  gevo$ 
wordt1 ev5 als het wat] d] b]g5 9 re*te 
r$5 met het  geheimz9nig vo$sel van zijn
 top de bek5 d] vlakte vo$t en  v]/]kt4 
,lat5 we ons niet kwell5 met d5 w5s*1 te
 wet5 wie p>tij  zal trekk5 van de      
kra*t1 die aldus t5 onz5 ko/e v]me]d]d  
wordt4  ,de bij5 wet5 niet ( zij d5 hon+
 zull5 et51 di5 zij inzamel54  ,ev5m9   
wet5 wij1 wie voordeel zal trekk5 van de
 gee/elijke kra*t1  die wij 9 't heelal 
br5g54 ,ev5 als zij van bloem tot bloem 
gaan om  me] hon+ 9 te zamel5 dan zij   
zelv5 en hunne k9d]5 behoev51  laat ons 
zoo gaan van w]kelijkheid tot           
w]kelijkheid om alles bije5 te  g>5 wat 
tot vo$sel kan /rekk5 aan deze onvatb>e 
vlam1 opdat wij op  alles zijn voorb]eid
 9 de zek]heid onz5 organis*5 pli*t te  
hebb5  v]vuld4 ,laat ons ha> vo$5 met   

onze gevoel5s1 onze h>t/o*t51 met  al   
wat we zi51 hoor51 ruik51 aanrak5 en met
 ha> eig5 ess5ce1 dat  is de idee1 die  
ze haalt uit de ontdekk+51 erv>+51      
opm]k+51  uit al wat ze bezoekt4 ,dan   
komt er e5 oog5blik1 wa>op alles zi* z  
natuurlijk t5 go$e ke]t voor e5 gee/1   
die zi* heeft ond]ges*ikt  gemaakt aan  
de eis*5 van d5 e*t m5s*elijk5 pli*t1   
dat zelfs het  v]mo$5 dat al zijn       
kra*ts9spann+ miss*i5 doelloos is1 d5   
ijv]  zijn] naspor+5 nog kla>d]1        
zuiv]d]1 belanglooz]1  onafhankelijk] en
 edel] maakt4