file :i* includes ! orig9al illu/ration4 ,see #cfcai-;h4htm or #cfcai-;h4zip3 7https3_/_/www4gut5b]g4org_/ca*e_/epub_/ #cfcai_/pg#cfcai-;images4html7 or 7https3_/_/www4gut5b]g4org_/files_/#cfca i_/cfcai-;h4zip7 ---------------------------------------- ------------------------ ,,opm]k+5 ,,van ,,de ,,bew]k]3 ,de tek/ 9 dit be/& wordt we]gegev5 9 de orig9ele1 v]\d]de spell+4 ,er is ge5 pog+ g$aan de tek/ te mod]nis]54 ,bladzijde-numm]+ is v]wijd]d4 ,afgebrok5 woord5 aan het e9de van de regel zijn /ilzwijg5d h]/eld4 ,ov]duidelijke druk- en spelf\t5 9 het orig9eel zijn gecorrige]d4 ,v>iaties 9 spell+ zijn beh\d54 ,9 het orig9eel cursieve tek/ is we]gegev5 als cursief4 ,vette tek/ is we]gegev5 als vet4 ,9 het boek word5 lage en hoge aanhal+/ek5s gebruikt4 ,de dubbele aanhal+/ek5s zijn 9 dit e-boek aangegev5 als aanhal+/ek5s4 ,aan het e9d van dit e-boek volgt e5 ov]zi*t van de aangebra*te correcties4 ,de illu/ratie is bes*ikba> bij de html-v]sie van dit e-boek op http3_/_/www4gut5b]g4org ,het plan ,lely1 wa> dit boek e5 reaktie op is1 is op ,project ,gut5b]g als e-boek bes*ikba> ond] de titel3 ,ontw]p van wet tot afsluit+ en droogmak+ van de ,zuid]zee met toeli*t5de memorie 7https3_/_/www4gut5b]g4org_/ebooks_/#cfc ag 7 ---------------------------------------- ------------------------ ,,de ,,drooglegg+ ,,d] ,,zuid]zee ,,het ,,plan ,j4 ,,ulehake ,,contra ,,het ,,plan ,c4 ,,lely ,,uitgegev5 ,,voor ,,rek5+ ,,van ,,d5 ,,s*rijv] ,w4 ,j4 ,,?ieme ,,cie--,,zutph5 ,de drooglegg+ d] ,zuid]zee4 ,het plan ,j4 ,ulehake contra het plan ,c4 ,lely4 ,t5 e9de duidelijk het v]s*il te do5 uitkom5 tuss*5 het s9ds j>5 be/a&e plan ,lely en het jong/e plan tot drooglegg+ d] ,zuid]zee1 het plan ,ulehake1 word5 beide plans v]gelijk5d] wijze hi] 9 ho(dzak5 naa/ elka> gezet en beh&eld4 ,i4 ,het ont/aan d] beide plans4 ,da> het plan ,lely als het rege]+splan op d5 voorgrond geplaat/ is en o4a4 me]mal5 door ,mr4 ,h4 ,sme5ge uite5gezet is1--da> het bov5di5 beh&eld is 9 de vrij algeme5 bek5de a*t nota's1 is het niet noodig1 9 dit kle9e op/el e5 ges*i$kundig ov]zi*t da>van te gev54 ,alle5 zij opgem]kt1 dat m5 het plan ,lely kan noem5 het kun/matig plan tot drooglegg+ d] ,zuid]zee1 9 teg5/ell+ met het plan ,ulehake1 dat aanspraak maakt op d5 naam het natuurlijk plan4 ,dit plan be/aat ongeve] e5 ja> ( neg5 en is door d5 ontw]p] aan ,h4 ,m4 de ,kon+9 aangebod54 ,dat het nog niet me] algeme5 bek5d is1 ligt vooral aan de maats*appelijke positie van d5 ontw]p]1 die als ond]wijz] niet e5 man van gezag is en niet kan bes*ikk5 ov] kapitaal en kra*t52 de he] ,lely kon dat wel4 ,to5 bleek1 dat volg5s het plan ,lely #a ,h4,a4 grond 9 de ,wi]+]me] ongeve] f #agjj z\ ko/5 aan drooglegg+1 7en dat 0 de/ijds veel geld71 gaf dit d5 ontw]p] van 't nieuwe plan aanleid+ tot het opvatt5 van e5e belangrijke1 ma> moeielijke /udie en tra*tte hij deze vraag te beantwoord53 ,wa>door komt het1 dat #a ,h4,a4 grond 9 de ,wi]+]me]1 nog slik zijnde1 re$s f #agjj zal moet5 opbr5g51 zull5 de te mak5 ko/5 e5igsz9s g$ekt word5 door de wa>de van d5 droog te legg5 grond8 ,zi$a> d5 oorsprong van het plan ,ulehake4 ,,ii4 ,op bov5g5oemde vraag kan sle*ts dit antwoord gegev5 word53 ,de te mak5 ko/5 moet5 groot zijn en de droog te legg5 grond moet 9 v]h\d+ da>mee kle9 wez54 ,bij 't bes*\w5 van de ka>t1 wa>op 't plan ,lely /aat1 valt het ind]daad dan ook op1 dat het zoog5aamde ,i,jselmeer groot is 9 v]h\d+ tot de totale opp]vlakte d] vi] pold]s1 die #baahcj ,h4,a4 b$raagt4 ,da> het ,i,jselmeer #aejjjj ,h4,a4 groot is1 blijkt1 dat de opp]vlakte d] ,zuid]zee1 door d5 afsluitdijk pl4 ,lely afgeslot51 voor ruim #b_/e deel1 dus voor bijna de helft1 wat] blijft4 ,e5 groots* w]k wordt er sle*ts t5 halve door uitgevo]d4 ,to* zal de teg5woordige ,m9i/] van ,wat]/aat wel t]dege r$55 gehad hebb51 om e5 ,i,jselmeer van di5 omvang te do5 blijv5 be/aan4 ,ond]w]p5 uit de a*t nota's als3 ,de invlo$ d] afsluit+ op de wat]ke]+ d] prov9cin langs de ,zuid]zee1--de invlo$ d] afsluit+ op de wat]looz+1--op de wat]v]v]s*+ enz41 di55 ongetwijfeld om m$e aan te toon51 dat het ,i,jselmeer wel van reusa*tige afmet+5 moet zijn2 bov5di5 moet het 9 /aat zijn1 g$ur5de lang]5 ( kort]5 tijd het wat] te b]g51 dat door d5 ,i,jsel wordt aangevo]d2 het moet ook het ov]tollige wat] uit het /roomgebi$ van 't ,zw>te ,wat] en van e5 groot deel van ,friesl&1 ,utre*t en ,noord-,holl& kunn5 bevatt52 imm]s jui/ het afgeslot5 deel d] ,zuid]zee ontvangt al dat wat]4 ,,iii4 ,als van zelf dr+t zi* de vraag op3 ,wa>om wil de ontw]p] ,lely d5 afsluitdijk jui/ ov] ,wi]+5 na> ,piaam gelegd hebb58 ,het kiez5 van de plaats voor d5 afsluitdijk behe]s*t het geheele plan tot drooglegg+4 ,legde de ,m9i/] d5 dijk me] zuidwa>ts1 dan de$ hij niet alle5 af/& van de ,wi]+]me]1 het neusje van d5 zalm en z\ hij op die mani] nog m9d] opp]vlakte gronds aan de zee ontwoek]51 ma> ook w]kelijk groote te*nis*e bezw>5 uit d5 weg moet5 ruim52 ergo1 de afsluitdijk kon niet me] zuidwa>ts gelegd word54 ,wa>om v]bond hij niet de ,wadd5eil&5 ond]l+ en met d5 va/5 wal1 zelfs met insluit+ van de ,lauw]szee8 ,antwoord a4 ,volg5s d5 he] ,lely z\d5 te groote te*nis*e bezw>5 v]bond5 zijn aan het afsluit5 d] zeegat5 bij de ,wadd5eil&54 b4 ,de zeebodem t5 ,n4 van de lijn ,wi]+5-,piaam 0 ov] het geheel te wa>deloos1 om met groote ko/5 ook het noordelijk bekk5 en de ,wadd5 droog te legg54 ,niem& kan me] r$55 opgev54 ,nu ru/te op d5 he] ,u4 de taak1 g5oemde bezw>5 weg te nem5 ( te v]m9d]51 omdat hij de ,wadd5eil&5 wl met het va/el& v]b9d5 wilde4 99 99 99 99 99 ,als m5 opp]vlakkig de ka>tjes met de doorsn$5 d] zeegat5 bekijkt1 zooals die 9 e5e d] nota's voorkom51 dan s*rikt m5 van de reusa*tige diepte d] zeegat54 ,ze zijn da> n4l4 op ze] groote s*aal geteek5d1 om de vorm5 nauwkeurig te kunn5 aangev52 die ka>tjes gev5 dus vol/rekt niet de v]h\d+ aan b4v4 tuss*5 d5 af/& ,d5 ,held]-,tessel en de diepte van de ,helsdeur4 ,maakt m5 e5 h\t5 model van d5 te legg5 afsluitdijk alda>1 dan z\ bij e5e l5gte van #f ,m41 de dam 9 het diep/e deel van 't zeegat niet me] dan #d c4,m4 b$rag54 7,met het eig5lijke zeegat wordt hi] de diepe s*eur b$oeld 9 d5 zeebodem1 en niet de totale af/& van ,d5 ,held] na> ,tessel74 ,hoewel de kort/e weg vaak de be/e is1 v9dt m5 9 't plan ,u4 de p>tiele afsluitdijk5 convex na> buit5 aangegev54 ,hij ontwi]p ze zoo1 om de w]kelijk te*nis*e1 dus niet alle5 de f9anciele1 bezw>5 t]ug te br5g5 tot kle9] proportin4 ,de diepe zeegat51 met hunne snelle /room+5 bij de wissel+ van ebbe tot vlo$ en omgeke]d1 splits5 zi* buit5gaats 9 drie geul51 ges*eid5 door z&bank54 ,zoo split/ de ,helsdeur zi* als volgt3 de ku/ van ,noord-,holl&--,s*ulpegat--de z&bank5 ,bott]rugg5 en ,boll5--het ,we/gat--de ,keiz]sbult ( ,pannekoek en de ,raz5de ,bol--het ,mol5- ( ,noordwe/gat--,onru/ en ,tessel4 ,natuurlijk zal 9 elk dez] zeegat5 de /room+ veel m9d] /]k zijn dan 9 de ,helsdeur4 ,v]d] is de diepte zeewa>ts 9 veel g]+]1 t]wijl t5 slotte de aan te legg5 p>tiele dijk5 /]k zull5 zijn2 niet alle51 omdat ze buit5wa>ts gebog5 zijn1 ma> vooral1 omdat zij op hunne beurt van af/& tot af/& /eun v9d5 op de z&bank51 zooals het geheele complex /eun v9dt 9 de ,wadd5eil&54--,het plan ,u4 mag e5 natuurlijk plan heet51 omdat het van de be/a&e z&bank5 en eil&5 pr(ite]t1 ma> bov5al1 omdat het de natuurlijke gr5s tuss*5 l& en wat] we] h]/elt4 ,met re*t bewe]t de he] ,u41 dat de ,zuid]zee niet me] ont/aan z\1 als ze er niet 02 als go$ ,n$]l&] hoopt hij op de zee te h]ov]51 wat deze de/ijds als opp]ma*tige nam4 ,het spreekt vanzelf1 dat de zeegat5 en ,wadd5g$eelt51 als vall5de buit5 het plan ,lely1 niet 9 die mate en ri*t+ w]d5 ond]zo*t1 om voldo5de gegev5s voor 't plan ,u4 te v]s*aff54 ,wel v]kla>de e5 erv>5 wat]b\wkundig +5ieur1 dat de te*nis*e bezw>51 aan het demp5 d] zeegat5 v]bond51 enkel geldelijke w>51 en het dus vol/rekt niet onmogelijk blijkt1 dat de resultat5 van 't plan ,u4 veel s*itt]5d] zull5 zijn dan die van 't plan ,lely4 99 99 99 99 99 ,wijselijk zwijgt de he] ,u4 ov] con/ructie en aanleg van dijk51 ma> als leek oordeelt hij1 dat de zee zelf het z& zal aanvo]51 om de diep/e diept5 d] zeegat5 te vull51 als van af/& tot af/& dw>s ov] d5 bodem di] gat5 rij5 betonblokk5 gelegd word54 ,zijn de ruimt5 da>voor en da>tuss*5 gevuld1 dan b\we m5 op dezelfde wijze da>op voort tot b4v4 #h ,m4 b5$5 ,a4 ,p41 alwa> dan de voet van d5 gewon5 dijk kan gelegd word54 99 99 99 99 99 ,voor d5 afsluitdijk pl4 ,u4 zal nooit op/uw+ van wat] kunn5 plaats hebb52 voor di5 van 't plan ,lely wel4 ,de ,m9i/] is hi]van zelf ov]tuigd en wil da>om d5 ,fries*5 ze$ijk t5 ,n4 van ,piaam en ook d5 ,balgdijk v]zw>5 en v]hoog54 ,dat zijn extra-ko/51 die besli/ gemaakt moet5 word54 ,bij /orm5 uit 't ,n4,w4 zull5 de golv5 d] ,noordzee teg5 d5 afsluitdijk pl4 ,u4 brek5 en zal de druk1 door 't wat] buit5 d5 dijk da>op uitgeoef5d1 e] gun/ig dan ongun/ig w]k5 op 't we]/&sv]mog5 van d5 dijk4 ,de afsluitdijk bij pl4 ,l4 zal er zwa> door beproefd word51 vooral1 omdat tijd5s d5 hoog5 vlo$ t5 ,n4 van d5 dijk het b9n5wat]1 t5 ,z4 ervan1 door d5 invlo$ van d5 w9d laag zal /aan1 da> het 9 zuidelijke ri*t+ opgejaagd wordt4 7,arm ,zwolle67 ,de afsluitdijk pl4 ,l4 moet 9 het midd5 dan ook v]dubbeld word54 ,ge5 wond]3 hij ligt re*tuit-re*taan loodre*t op de ri*t+ van d5 boosa>dig5 w9d1 die de ,zuid]zee de$ ont/aan1 en dat wel door vrij diep wat]4 ,de afsluitdijk bij 't pl4 ,u4 v]ke]t 9 veel gun/ig] conditin4 ,deze zal bov5di5 bij g$eelt5 kunn5 7 moet57 voltooid word51 te beg9n5 bij 't ,ei]l&s*e ,gat4 ,de bekwame +5ieur ,van ,diggel5 wilde dit w]k de/ijds re$s ond]nem54 ,voor de wat]b\wkundig5 is dit w]k e5 le]zame inleid+ tot het geheele w]k3 de arbeid is betrekkelijk gemakkelijk en er wordt direct e5 blijv5d resultaat v]kreg51 n4l4 de v]b9d+ van twee eil&5 tot n geheel4 ,v]volg5s kan m5 op zes ( me] plaats5 beg9n5 te w]k51 zoodat de geheele afsluit+ vlug kan ges*i$54 ,bij 't plan ,u4 zal 9 het ,vlie e5 /el s*utsluiz5 gelegd word52 het 9 te /ell5 ond]zoek zal moet5 uitmak51 wa> de ges*ikt/e plaats da>voor is met het oog op v]z&+4 ,ov]ig5s word5 er b4v4 totaal e5 ve]tigtal afvo]sluiz5 gelegd1 ongelijk 9 aantal v]deeld ov] de v]s*ill5de afsluitdijk51 do* ov]al gelegd vr de diepe geul54 ,,iv4 ,het is d5kba>1 dat bij langdurig5 ,n4,w4 w9d1 /]k en vo*tig als hij gewoonlijk is1 bij 't plan ,l4 totaal ge5 wat] kan geloosd word5 weg5s het groote v]s*il 9 wat]/& buit5 en b9n5 d5 dijk4 ,dit groot kwaad z\ zelfs door 't b\w5 van /oomgemal5 op d5 afsluitdijk niet v]holp5 kunn5 word54 ,de zuidelijk geleg5 pold]s z\d5 bij die geleg5heid de nadeelige gevolg5 van e5e onvoldo5de wat]looz+ ev5go$ gevoel5 als de omgev+ van ,zwolle1 ,meppel enz41 en 9 erg]e mate nog dan op #aj ,jan4 #aiaj4 't ,is ev5wel mogelijk1 dat e5 degelijk ond]zoek uitwij/1 dat bij 't pl4 ,u4 m9/5s door n /el sluiz5 kan geloosd word51 wa> de w9d ook v&aan komt1 da> ze g$eeltelijk na> 't ,w41 't ,n4,w41 't ,n4 ( 't ,n4,o4 uitlooz54 ,/ellig kan bij 't pl4 ,u4 het wat] 9 alle om/&igh$5 vlugg] uit de pold]s geloosd word5 dan bij 't plan ,l41 want het v]s*il tuss*5 ebbe en vlo$ is bij de ,wadd5eil&5 veel groot] dan bij ,wi]+5 en ,piaam4 ,dit feit pleit t5 gun/e van 't pl4 ,u41 want e5 pold] met onvoldo5d5 wat]afvo] ba>t besli/ teleur/ell+4 ,tijd5s en bij 't k5t]5 van d5 vlo$ voor d5 afsluitdijk pl4 ,l4 loopt het zuidoo/elijk deel van ,tessel1 zijnde het vru*tb>e deel1 /e$s groot geva> van v]zwolg5 te word54 ,?ans heeft m5 re$s moeite g5oeg om dit te voorkom51 en voor de bevolk+ van dit eil& 9 't bijzond] z\ het ze] gew5s*t zijn1 dat het plan ,u4 de a&a*t d] ,rege]+ trok4--,tijd5s het legg5 van d5 afsluitdijk pl4 ,l4 zull5 te*nis*e moeilijkh$51 als g$eeltelijke v]zakk+ en het wegslaan van re$s gelegde g$eelt51 vol/rekt ge5 v]rass+5 zijn4 ,van v]zakk+ kan bij d5 afsluitdijk van 't pl4 ,u4 ge5 sprake zijn weg5s d5 va/5 grondslag en d5 wig-vorm van die deel5 van d5 dijk1 die de diepe geul5 /opp54 ,de he] ,u4 wil1 na 't bov5/a&e aangevo]d te hebb51 ga>ne aannem51 dat hij vele voor/&]s van 't pl4 ,l4 nog niet aan zijne zijde heeft gebra*t1 hoewel zij kunn5 wet51 dat de afsluitdijk pl4 ,l4 ov] e5 totale l5gte van #cjjj ,m4 moet gelegd word5 door wat] van #f tot #h ,m4 diepte en het ,am/eldiep /ellig wel #aj ,m4 diep is2 ma>1 we zijn ?ans ook zoo v]re met onze bes*\w+5 gekom51 dat volg5s d5 he] ,u4 zijn plan 9 al het volg5de s*itt]5d zegevi]t1 en het plan ,lely totaal v]slag5 wordt4 ,9 hoev]re hij g]e*tigd is1 zulks te mog5 bew]51 blijke uit het volg5de3 ,v4 ,9 de e]/e plaats m]k5 we op1 dat niet alle5 de ze$ijk5 zull5 v]vall51 die ook bij 't pl4 ,l4 buit5 di5/ ge/eld word51 ma> ook de dijk51 die door d5 ,m9i/] jui/ moet5 v]zwa>d word52 ja1 de heele ,fries*e dijk1 zoo duur 9 ond]h\d2 en alle dijk5 op alle betrokk5 ,wadd5eil&5 v]vall5 als ze$ijk51 zoodat da>bij van ond]h\dsko/5 ge5 sprake me] is4 ,als m5 deze ko/5 voegt bij de ko/5 van ond]h\d voor d5 afsluitdijk pl4 ,l41 dan zal dit totale b$rag /ellig ruim voldo5de zijn1 om da>mee d5 afsluitdijk plan ,u4 te ond]h\d54 ,het legg5 van dez5 dijk moge me] ko/51 het ond]h\d er van /ellig niet4--,ma> er kan aan het legg5 ook me] be/e$ word52 van e5ig grondv]lies is dan ge5 sprake me]1 alle eil&bewon]s zijn uit hun isolem5t v]lo/1 do* bov5al3 ,het plan ,ulehake geeft1 wat e5e drooglegg+ gev5 moet3 ,l&666 ,m5 d+e af op zijn plan1 zooveel m5 wil1 niem& zal ontk5n51 dat het m9/5s tweemaal zooveel l& bes*ikba> /elt als het plan ,lely1 en dat nog wel zond] ov]vo]+ d] m>kt1 omdat het geleidelijk ges*i$t4 ,de tijdsom/&igh$5 hebb5 het pl4 ,l4 do5 v]\d]51 zoodat het ?ans te we9ig geeft voor veel geld4 ,ja1 het plan ,lely is v]\d]d6 ,het aantrekkelijk wi*t1 met moeite geba>d1 en grootgebra*t met op(f]+ van v]re ov] de f #ej4jjj1 is e5 dametje van ruim d]tig ja> geword51 dat vaak t5 dans gevo]d w]d en /raks nogmaals op de huwelijksm>kt wordt gepres5te]d1 omdat het tot h$5 nog door niem& voor 't alta> w]d geleid4 ,de vad] en v]zorg]1 ma> ook de toezi5de voogd5 durv51 will5 ( kunn5 niet op5lijk erk5n51 wat de he] ,u4 niet durft1 wil ( mag v]zwijg51 n4l4 dat het e5 geluk is1 dat het plan ,l4 nog onuitgevo]d bleef4 ,hij bewe]t dat1 indi5 het plan ,lely ?ans re$s uitgevo]d 01 m5 nu alwe] z\ eis*53 ,het noordelijk bekk5 d] ,zuid]zee1 de ,wadd5 en de ,lauw]szee moet5 ev5e5s drooggelegd word56 ,met &]e woord53 m5 z\ dubbele ko/5 en dubbel w]k moet5 mak54 99 99 99 99 99 ,zijn v]nietig5de uitspraak b]u/ op deze twee axioma's3 a4 ,de wat]b\wkunde1 voorgeli*t door de s*eikunde1 kreeg te bes*ikk5 ov] gewap5d en cem5tbeton1 e5e specie1 die uitnem5d ges*ikt is tot het legg5 van d5 afsluitdijk en de bijkom5de w]k54 b4 ,de l&b\w kreeg1 voorgeli*t en ges*raagd door de s*eikunde1 te bes*ikk5 ov] de hulpme//(f51 wa>m$e m5 zelfs heide maakt tot weide4 ,van het ond] a g5oemde kan bij uitvo]+ van 't pl4 ,l4 natuurlijk ook gebruik gemaakt word51 hoewel de ontw]p] rek5de op 't gebruik mak5 van de ,oud-,holl&s*e beproefde me?ode van dijk5aanleg4 ,volg5s d5 he] ,u4 gev5 deze twee grondwa>h$5 7do* vooral de laat/e7 d5 dood/eek aan 't plan ,l4 en do5 ze het zijne zegevi]54 ,9 v]b& met het ond] b g5oemde r$5e]t hij op de volg5de wijze v]d]3 ,de tijd1 wa>9 m5 op ,tessel /ukk5 z&grond weggaf1 da> m5 er dan ge5 grondbela/+ van behoefde op te br5g51 is voorbij4 ,die grond5 v]teg5woordig5 alda> ?ans e5e h&elswa>de van f #hjj p] ,h4,a4 ,m5 kan nu 9 de nabijheid van ,glan]brug niet me] e5ige ,h4,a4's veld 9 bezit krijg5 voor 't v]/rekk5 van e5 maal pannekoek5 voor n p]soon1 da> #a ,h4,a4 ervan ?ans v] ov] de f #ajjj wa>de heeft4 ,de hooggeleg5 heidegrond 9 ons l&1 die e5igsz9s ges*ikt is voor ontg9n+ en met d5 wag5 b]eikt kan word51 is ?ans ongeve] f #cjj p] ,h4,a4 wa>d4 ,die grond1 niet zeld5 #aj #ab ,m4 ,a4 ,p4 geleg51 wordt na 't v]ri*t5 van zw>5 arbeid met groote ko/5 nog productief gemaakt en w9/gev5d1 en z\ dan de z&grond1 ?ans nog sluim]5d op d5 bodem d] zee1 niet gemakkelijk f #djj p] ,h4,a4 wa>d zijn8 ,de felle droogte zal da> de hoop des l&mans wa>s*ijnlijk nooit 9 rook do5 v]vlieg56 ,to* /elt de he] ,u4 de wa>de van di5 grond op sle*ts de helft1 zijnde f #bjj p] ,h4,a4 ,z\d5 de zw>e droog te legg5 kleigrond5 9 dez5 tijd niet ev5go$ e5e v]koopwa>de van f #cjjj p] ,h4,a4 hebb5 als voor a*t en d]tig ja> 9 d5 pas droog gelegd5 ,groot5-,i,jpolder8 ,hij /elt ze e*t] op e5e h&elswa>de van f #bbjj p] ,h4,a4 ,da> de ,lauw]szee door hem buit5 de b]ek5+ is geh\d51 en deze bij drooglegg+ g5oegzaam niets &]s zal oplev]5 dan zuiv]e1 zw>e klei1 is de he] ,u4 ov]tuigd1 dat hij nooit van ov]drijv+ t5 voordeele van zijn plan kan beti*t word51 als hij /elt1 dat de helft van al de drooggelegde grond5 zuiv] z& is en de &]e helft klei4 ,buit5 de ,lauw]szee geeft zijn plan #dbbceg ,h4,a4 l&2 de gemiddelde h&elswa>de p] ,h4,a4 wordt3 7f #bbjj f #bjj7 3 #b f #abjj4 ,uitg$rukt 9 ronde getall5 legt hij dus voor #dbjjjj f #abjj f #ejdjjjjjj aan l& droog4 7,met re*t z\ hij na> d5 be/a&5 prijs gemiddeld f #afjj p] ,h4,a4 mog5 rek55 en e5 totaal van f #fgb millio5 bov5 wat] hal574 ,van 't plan ,lely is nooit bewe]d en zal nooit bewe]d word51 dat de wa>de van d5 v]kreg5 grond de te mak5 ko/5 zal kunn5 dekk54 ,hoe z\ dat /aan met het plan ,ulehake8 ,z\ 't niet ze] voorzi*tig en v]/&ig zijn1 dit e5s te ond]zoek51 vr m5 beg9t met de uitvo]+ van 't pl4 ,lely8 ,,vi4 ,bij de uitvo]+ van 't plan ,lely loopt m5 geva>1 dat de aanw9/ van l& de m>kt zal ov]vo]51 telk5s als e5 d] #d pold]s droog gelegd is4 ,als de afsluitdijk van 't pl4 ,l4 gelegd is1 moet m5 zelfs nog j>5 aane5 /e$s uitgev5 zond] e5ig voordeel te kunn5 trekk51 want zw>e pold]dijk5 aan te legg5 op e5 wek5 kleibodem v]eis*t taai g$uld en veel arbeid4 ,en to* zal er snel gew]kt moet5 word51 want g$ur5de d5 w9t] bij felle vor/ zal het ijs ze] belemm]5d zijn en 9 't voorja> bij dooi w$] zal de wat]toevo] en 't krui5 van 't ijs zelfs dw+5 tot w]k/ak+4 ,de he] ,u4 noemde d5 ,i,jsel en 't groote ,i,jselmeer /e$s e5 pa> zw>e hypo!k5 op 't pl4 ,lely4 99 99 99 99 99 ,als de afsluitdijk van 't plan ,u4 g]e$ is1 kan m5 re$s dadelijk bes*ikk5 ov] 't z& van de ,gr9d en me]d]e z&bank54 ,bij d5 val van 't wat] wij/ mo$] ,natuur de diepe geul5 aan1 die als va>wat]5 en afvo]kanal5 zull5 di551 en door h>e diepte da>voor ges*ikt zull5 blijv54 ,met g]+e ko/5 zal m5 9 de nabijheid d] geul5 z& kunn5 lad5 en loss54 ,de betonblokk51 die op de bank5 kunn5 gemaakt word51 kunn5 ev5e5s met g]+e moeite en ko/5 t] plaatse gebra*t word54 ,betrekkelijk groote vlakt5 kom5 bloot te midd5 van het arbeidsveld4 ,ze zijn gr( van /ructuur en dus spo$ig uitgezilt1 zoodat er niet alle5 dadelijk geleg5heid is voor won+b\w t5 behoeve d] pold]w]kli$51 ma> ook kan de grond spo$ig productief gemaakt word54 ,kort na 't legg5 van d5 afsluitdijk komt er dus re$s l&b\w en na a*t j>5 is er re$s e5 geve/igde bo]5/&1 die 9 de toekom/ zelfs bijna ge5 pold]la/5 te betal5 heeft1 omdat de ko/5 van aanleg en ond]h\d g]+ zijn 9 e5 gebi$1 wa> 't maaiveld hoog ligt4 ,imm]s 9 't ,wadd5g$eelte kan m5 met re*t sprek5 van drooglegg+2 eig5lijke pold]w]k5 moet m5 uitvo]5 bij diep] geleg5 deel54 ,welke m5s*5 zull5 zi* dus op die hoog] geleg5 grond5 ve/ig58 ,de w]km5s*51 zij1 die ?ans nog hunne gez9n5 moet5 v]lat51 om eld]s het te kort 9 hun kas te v]di551 zij1 die met bloote kak5 hunne rugg5 krom moet5 w]k5 9 d5 turfkuil en d5 modd]bak1 da>na op 't maai- en hooiveld van d5 ,fries*5 ( ,holl&s*5 bo]1 op 't a>dappell& van d5 ,gron+]l&] ( op 't biet5l& van d5 pold]bo]4 ,die m5s*5 zijn bekwaam voor het 9 cultuur br5g5 van d5 z&bodem en kunn51 des gew5s*t1 op 't bloemboll5l& ook ze] go$ behulpzaam zijn4 ,de mann5 9 de kra*t van 't lev5 zull5 met hunne gez9n5 de armelijke won+5 op de ,veluwe1 d5 ,hondsrug ( wa> dan ook1 ga>ne will5 ruil5 voor de won+51 door de ,rege]+ geb\wd onmiddellijk bij 't w]k1 en zi* met vr\w en k9d toelegg5 op 't bew]k5 van d5 grond4 ,mog5 ook dan nog de spade en 't k\t] glimm5 als zilv]1 die zilv]glans zal h5 dan ook aanmo$ig5d teg5/ral51 als ze buidel ( beurs op551 iets wat nu niet het geval is4 ,,vii4 ,m5 zorge er bij tijds voor1 dat ,h>l+5 e5 fl9k5 d]d5 wat]weg krijge1 want deze plaats1 wa> alle product5 van e5 groot complex vru*tba> l& t] m>kt zull5 gebra*t word51 deze /ad1 voorzi5 van e5 a*t]l&1 wa>aan elke h&els/ad behoefte heeft1 zal ongetwijfeld de ,kon+9 van 't ,noord5 word54 ,,viii4 ,/e$s uitga&e van de plekk5 gronds1 die drooggelegd zijn1 7hoe natuurlijk to*67 wordt 9 kort5 tijd jui/ aan dieg551 die het e]/ geholp5 moet5 word51 e5e bet]e geleg5heid gebod51 om bij zu9ig en oppass5d zijn1 ind]daad op d5 oud5 dag gevrijwa>d te blijv5 voor komm] en gebrek6 ,weldra kom5 gem5gde grond5 bloot1 die zo[el voor b\w- als voor weidegrond ges*ikt zijn4--,t5slotte kom5 de kleigrond5 bloot4 ,nu behoeft niet me] e5 deel d] jongel+ss*ap ons l& te v]lat51 om te tra*t5 eld]s eig5 bo] op e5e bo]d]ij te word54 ,nu behoev5 zij1 die wet51 dat voor 't sluit5 van e5 huwelijk me] noodig is dan zev5 el kato5 en e5 pa> kuss5s1 niet bevreesd voor /r&+ te zijn1 als ze 9 't huwelijksbootje /app51 want voor alle rang5 en /&51 voor rijk en arm1 groot en kle91 s*ipp] en kruid5i]1 be/aat nu geleg5heid zi* te ve/ig51 wet5de1 dat zij e5e go$e broodw9n+ kunn5 v]krijg5 en beh\d54 ,de ,rege]+ v]pa*te sle*ts ge5 won+ ( grond aan d5 dronka>d1 ma> 't lief/ aan hem1 wi5s dege degelijkheid bleek bij het tot/& br5g5 van 't groote w]k4 ,betrekkelijk spo$ig zal de geve/igde bevolk+ 9 d5 vorm van pa*t en bela/+ de ,rege]+ /eun5 op f9anciel gebi$ en dit zal d5 behe]s*] van 's l&s s*atki/ e5 voorproef gev5 van wat wez5 zal1 als de twaalfde prov9cie van ,n$]l& gemaakt is tot wat ze word5 kan4 ,de he] ,u4 bewe]t1 dat zijn plan e5 zuiv] nationaal k>akt] draagt 9 teg5/ell+ met 't plan ,lely1 dat volg5s hem 9 ho(dzaak alle5 t5 go$e komt aan de nakomel+5 van d5 kleibo]4 ,als ond]wijz] gevoelt hij ze] go$ het ongelijke van d5 /rijd1 di5 hij aanbond teg5 d5 ,m9i/]-+5ieur4 ,tot h$5 maakte hij k5nis met sle*ts twee l$5 d] ,twe$e ,kam]1 van wie hij e5ig5 /eun v]wa*t1 ma> hij1 die me5t te /rijd5 voor heel het ,n$]l&s*e volk1 v]tr\wt1 dat alle v]teg5woordig]s van dat volk er op zull5 a&r+51 dat zijn plan ond]zo*t worde4 ,van bevoegde zijde w]d hem v]zek]d1 dat1 na e5 onp>tijdig ond]zoek van hoog/5s &]half ja> kan uitgemaakt word5 ( zijn plan aanbevel+ v]di5t4 ,welnu1 moet5 we sle*ts zooveel lang] wa*t5 op d5 aanvang van 't groots*e w]k met de hoop1 dat het pl4 ,lely door e5 bet] plan v]vang5 wordt1 door e5 plan1 dat ge5 aanvull+ ( correctie behoeft1 dan is e5e tijdruimte van &]half ja> niet noem5swa>d4 ,9 di5 tijd van ond]zoek zal het moord51 br&5 en roov5 9 't bes*aafd ,europa mogelijk afgeloop5 zijn en kan er we] m5s*5w]k v]ri*t word54 ,indi5 ,duits*l& mo*t zegevi]51 dan zal 't plan ,u4 /ellig ook zegevi]51 da> dit rijk 9 #aiac kort en go$1 o ,n$]l&]s1 besloot zijne ,wadd5eil4 met het va/el& te v]b9d54 ,opzettelijk is e5 s*akel uit deze r$5e]+ weggelat51 omdat de ontw]p] no*tans hoopt1 dat ond] het be/uur van onze geliefde ,kon+9 zijn plan v]wez5lijkt moge word54 99 99 99 99 99 ,hij me5de g]e*tigd te zijn e5igsz9s critiek uit te oef55 op het plan ,lely en be/ude]de het ,i,jselmeer4 ,da> de he] ,u4 wil tra*t5 alle rivi]51 uitlooz5de 9 de ,zuid]zee1 te kanalise]51 t5 e9de d5 wat]toevo] te bep]k5 en te behe]s*51 en bov5di5 e5 uitgebreid net van bre$e afvo]kanal5 9 de v]s*ill5de pold]gebi$5 krijgt1 hoopt hij1 dat zijn ,i,jselmeer sle*ts kle9 zal wez51 v]gelek5 bij dat 9 't pl4 ,lely4 ,dit laat/e to* zal zw>e1 hooge pold]dijk5 moet5 hebb51 wa>door de pold]la/5 niet g]+ kunn5 blijv54 ,weg5s zijn groote afmet+5 zal het de vi] pold]s volkom5 van elka> ges*eid5 h\d52 de pold]s zull5 aanhangsels blijv5 van de aangr5z5de prov9cin en door de s*eepva>t sle*ts e5ige v]b9d+ v]krijg51 als het ijs die toelaat4 ,van e5 nieuwe prov9cie kan bij dit plan ge5 sprake zijn4 ,als de w9d uit het ,n4,w4 wo$t1 zal het rivi]wat] niet 9 't me]1 ma> 't me]wat] 9 de rivi]5 kom54 ,de ho(dvorm van 't me] bevord]t dit ongelukkig v]s*ijnsel4 ,komt de 7he]s*5de7 w9d uit het ,w41 dan be/aat hi]voor ev5e5s geva> en v]dr9kt ov] e5e groote bre$te al het l& van ,zwolle tot ,meppel4 ,ook ,friesl&1 voorzoov]re het wat] afvo]t na> 't ,z41 zal bij dez5 w9d onmogelijk wat] kunn5 looz54 ,da> de ,m9i/] de uitmond+ van 't ,zw>te ,wat] van ,kragg5burg uit w5s*t te v]l5g5 tot ongeve] de zuidpunt van ,s*okl&1 7en dat w]k is lang ge5 peuls*illetje71 roept hij alda> e5 toe/& 9 't lev51 die v]oorzaakt1 dat het we/elijk deel van ,ov]ijsel tot v]re t5 ,o4 van ,dalfs5 van tijd tot tijd 9 e5 b>e zee v]&]t1 ( de ,noordoo/elijke pold] v]dr9kt4 ,,ix4 ,wanne] bij /r5g5 w9t] het groote ,i,jselmeer zal v]&]d zijn 9 e5 ijsklomp444 ,o1 zek] kan dat1 want het is m9d] diep dan de ?ans be/a&e zee1 zoodat het door het grondijs van d5 bodem tot de opp]vlakte n ijsmassa word5 kan1 en wanne] bij dooi dan ook nog het ijs 9 de rivi]5 beg9t te krui51 dan krijg5 we e5 toe/&1 die d5 ,m9i/] en de pold]bewon]s tot wanhoop br5g5 zal4 ,en hoe lang kan zoo'n toe/& niet dur56 ,9 d5 w9t] van #ahdh op '#di drev5 ,klaas ,bord+ en zijne twee zoons ve]ti5 dag5 op e5 ijss*ots rond 9 de ,zuid]zee1 die 9 op5 v]b9d+ /aat met de ,noordzee6 ,ma>1 als na de afsluit+ voor het ijs n]g5s1 n]g5s e5 uitweg te v9d5 is1 hoe lang zal het dan niet belemm]5d zijn voor de s*eepva>t en de viss*]ij8 ,arme viss*]s1 uwe zijd5 netjes zijn zoo duur en zoo te]4 ,het erg/e voor u is e*t]1 dat ge wek5 aane5 g$wong5 zijt uwe broodw9n+ /op te zett54 ,troo/ u e*t] met deze g$a*te1 dat uw lev5 nog niet direct 9 geva> is2 de bo]5 9 de pold]s v]ke]5 9 groot lev5sgeva>1 als gij hong] moet lijd51 want /raks beg9t het ijs 9 't me] te krui5 en de ijss*ots51 door d5 w9d h]- en d]wa>ts g$rev51 b$reig5 d5 afsluitdijk zo[el als de ov]ige dijk5 om het me] en als444441 dan44444 ,lez]1 vul 91 als ge durft1 ma> b$5k tev5s1 dat bij uitvo]+ van 't plan ,ulehake deze toe/&5 totaal uitgeslot5 zijn4 ,n$]l&]s1 lee/ dit korte op/el en all51 die op- ( aanm]k+5 kunn5 mak5 ( d5 he] ,ulehake1 ho(d d] op5b>e lag]e s*ool te ,groote-,i,jpolder1 gem4 ,slot5 7,n4,h47 /]k] kunn5 do5 /aan met zijn plan teg5ov] het plan ,lely1 /eunt hem1 helpt hem1 opdat hij het voorloopig doel1 dat hij beoogt1 moge b]eik51 n4l4 dat zijn plan onp>tijdig door de ,rege]+ worde ond]zo*t4--,alle5 dan e]/ kan m5 e5 voor de praktijk wa>devol oordeel ov] zijn plan vorm51 als er e5 voll$ig project van is opgemaakt met globale ram+ van ko/51 r5tabiliteit enz4 ,dan e]/ kan uitgemaakt word51 welk plan de voorkeur v]di5t1 het kun/matig plan ,lely ( 't natuurlijk plan ,ulehake4 ,ma>1 vanwa> moet het noodige geld kom58 ,de zw>e oorlogsle5+ van f #bge4jjj4jjj 0 9 kort5 tijd volteek5d1 en z\d5 de m5s*5 met kapitaal niet ga>ne hun geld bes*ikba> will5 /ell51 om e5 /uk grond aan ,n$]l& toe te voeg5 t] wa>de van f #ejj4jjj4jjj ( me]1 zond] n nabuur le$ te do5 ( s*ade te b]okk551 zond] moord1 br&/i*t+ ( ro(8 ,m5 d5ke er om1 het plan ,ulehake behel/ dez5 regel3 #dbjjjj f #abjj f #ejd4jjj4jjj2 er mo*t aan 't e9de van #aiae /aan3 #dbjjjj f 7#cjjj #cjj7 _/ #b f #fic4jjj4jjj4 ,is het plan ,ulehake uitgevo]d1 dan is ind]daad e5 nieuwe prov9cie ont/aan2 de deel5 kunn5 door tram- en spoorweg5 met elka> v]bond5 word5 en alle deel5 van het ,n4 des l&s1 zo[el als van de eil&5 en de nieuwe prov9cie1 kom5 9 onmiddellijke v]b9d+ met ,holl&1 het h>t van ,n$]l&4 ,ook v]gete m5 niet1 dat alle5 zijn plan e5 e9d maakt aan de ov]/room+5 9 ,ov]ijsel1 ,dr5te en ,friesl&2 het plan ,lely v]]g]t ze4 ,,bladvull+1 7geknipt uit e5 c\rant74 ,m5 meldt ons uit ,weesp d4d4 #ab ,jan43 7#aiad87 ,de ,noord]/orm heeft het ,zuid]zeewat] zoo hoog opgezweept1 dat de ,ve*t ha> wat] niet kon looz51 zoodat de wat]/& zulk e5 abnormale hoogte b]eikte1 als 9 ma&5 niet voorgekom5 is4 ,op v]s*ill5de plaats5 drong het wat] door de dijk54 ,de peils*aal wees h$5avond #ec ,a4 ,p4 ,de s*utsluis 0 geslot544444 99 99 99 99 99 ,als zulke toe/&5 zi* da> kunn5 voordo51 dan is 9 't hi]bov5 gegev5 op/el n]g5s ov]drev51 als er gesprok5 w]d van op/uw+1 ond] wat] loop51 enz46 99 99 99 99 99 ,v]d] leze m5 de c\rant5b]i*t5 van #h-ah ,jan4 '#af ov] ,meppel1 ,wolvega1 ,weesp1 ,wat]l& enz4 enz4 99 99 99 99 99 ,als m5 b$5kt1 vanwa> het mee/e geld kwam1 wa>mee de drooglegg+ van de ,beem/] w]d g$ekt1 dan d5kt m5 onwillekeurig aan 't s*ip1 gelad5 met g\d5 /av51 dat zonk 9 het ,m>sdiep1 dus b9n5 d5 afsluitdijk van 't plan ,ulehake4 99 99 99 99 99 ,als de bunz+ zijn kop 9 't ho5d]hok kan /ek51 ziet hij kans het b9n5 te dr+51 en doodt hij de kipp54 ,als de zee nog g$eeltelijk l&wa>ts 9 blijft be/aan1 zal ons l& af en toe door ramp5 getr(f5 word51 gelijk aan die van #ae ,janu>i #aiaf1 ne5 niet gelijk aan1 ma> veel v]s*rikkelijk] dan44444444444444444 ,is het plan ,ulehake uitgevo]d1 be/aat er dus ge5 ,zuid]zee me]1 dan word5 de ?ans ov]/roomde g$eelt5 van ons l& niet we] door e5 wat]vlo$ getei/]d4 #bf ,jan4 '#af4 ,illu/ratie3 ,,s*etska>tje ,,plan ,,ulehake4 ---------------------------------------- ------ ,,opm]k+5 ,,van ,,de ,,bew]k]3 ,de volg5de correcties zijn 9 de tek/ aangebra*t3 ,bron 7,b37 -- ,correctie 7,c37 ,b3 totale af/& van d5 ,held] ,c3 totale af/& van ,d5 ,held] ,b3 wa> de ges*ik/e plaats ,c3 wa> de ges*ikt/e plaats ,b3 na> 't ,w41 't ,n4 ,w41't ,n4 ,c3 na> 't ,w41 't ,n4,w41 't ,n4 ,b3 h&elswa>de van f #hjj p] ,h4,a4 ,c3 h&elswa>de van f #hjj p] ,h4,a4 ,b3 van 't ijs zelf dw+5 tot ,c3 van 't ijs zelfs dw+5 tot ,b3 ,h>l+5 e5 fl9k5 d]d5'1 wat]weg ,c3 ,h>l+5 e5 fl9k5 d]d5 wat]weg ,b3 /eun5 op ficancieel gebi$ en dit zal ,c3 /eun5 op f9anciel gebi$ en dit zal ,b3 ,,viii4 ,hij me5de ,c3 ,hij me5de ,b3 het noodige geld kom58 ,c3 het noodige geld kom58 ---------------------------------------- ------