,transcriber's note3 ,a few typographical errors have been corrected3 they are listed at the end of the text4 99 99 99 99 99 ,,dissertatiunculae ,,quaedam ,,critico-,,theologicae ,,auctore ,,joanne ,h4 ,,newman ,,anglo ,illustration ,illustration ,,typis ,s4 ,,congregationis ,,de ,,propaganda ,,fide ------ ,,mdcccxlvii4 99 99 99 99 99 ,,reverendo ,,patri ,,antonio ,,bresciani ,e ,,societate ,,iesv ,,collegii ,,vrbani ,,rectori ,,viro ,,lectissimo ,,nobis ,,hospitibvs ,,svis ,,et ,,lingva ,,paene ,,barbaris ,,acceptissimo ,,hoc ,,serenissimorvm ,,diervm ,,svb ,,eivs ,,tvtela ,,actorvm ,,qvalecvnqve ,,monvmentvm ,,commendatvm ,,dicatvmque ,,velimvs 99 99 99 99 99 ,,monitum 99 99 99 99 99 ,opuscula haec qualiacunque1 ex nupera ,oxoniensi ,bibliotheca ,patrum maxima ex parte desumpta1 ,latine autem liberius reddita1 criticis prudentioribus commendo2 id aegre ferens1 quod1 notulis quibusdam meis domi relictis1 minus prodeunt accurata1 quam pro ratione studiorum meorum a benevolis sperari potuisset4 ,in ,fest4 ,s4 ,anselm4 #ahdg4 99 99 99 99 99 ,,dissert4 #a4 ,de quarta ,oratione ,s4 ,athanasii contra ,arianos pag4 #a #b4 ,de ,ecthesi ,ephesina contra ,paulum ,samosatenum #bd #c4 ,de vocibus ,greek3 prin gennethenai ouk en ,anathematismi ,nicaeni #da #d4 ,de vocibus ,greek3 ex heteras hupostaseos e ousias ,anathematismi ,nicaeni #eh 99 99 99 99 99 #a ,illustration ,,dissertatio ,i4 ,,de ,,quarta ,,oratione ,s4 ,,athanasii ,,contra ,,arianos4 ,illustration ,quatuor illas1 quas vulgo vocant1 ,athanasii ,orationes contra ,arianos partes esse unius operis1 recentioribus criticis persuasissimum est2 post ipsum1 ut videtur1 ,photium1 qui codice ,,cxl ad ,greek3 pentabiblon ,athanasii provocat4 ,profecto ,montefalconius1 ut in re minime dubia1 omni probatione praeter ipsam librorum structuram supersedendum judicat4 ,nihil opus est longiore disputatione1 cum clarum sit ex hisce ipsis quatuor ,orationibus1 nihil eas commune cum ullo alio opere habere2 sed ita inter se cohaerere1 ut unum ipsae opus simul conficiant1 quarum prima sit principium1 quarta autem omnium sit finis1 quam sane ob causam sola haec ultima solita terminatur conclusione4 ,athan4 ,opp4 t4 ,i4 pp4 #djc1 #d4 ,haec ille2 qui tamen paullo submissius loquitur1 cum in ,praefat4 sua p4 ,,xxxv1 et in ,vit4 ,athan4 p4 ,,lxxii1 concedit eas non esse exaratas certo aliquo consilio prius inito1 sed1 decursu controversiae1 alteram ex altera1 quo res majorem haberet lucem1 fuisse productas2 id quod praecipue cernitur in secunda et tertia incipientibus1 ubi sanctus ,doctor1 more suo1 disputationem jam forte longiorem1 propter haereticorum tamen pervicaciam1 continuandam judicat4 ,nec minus liquida res est ,tillemontio1 scribenti3 ,les quatre oraisons sont toutes liees ensemble1 et en un meme corps1 comme il parait principalement1 parce-qu'il n'y a que la derniere qui finisse par la glorification ordinaire4 #b ,mem4 ,eccl4 t4 #h4 p4 #gja4 ,et alibi3 ,il est certain que ces quatre discours 444 semblent 444 ne faire qu'une seule piece1 qu'on aura partagee tantot en quatre1 tantot en cinq4 p4 #aia4 ,tillemontii vestigia sequitur1 tanquam pedissequus1 ,ceillerius1 ,aut4 ,eccl4 t4 #e4 pp4 #bag1 #bah4 qui cum ,montefalconio consentit posteriores libros1 vice quemque sua1 anteriorum partes suscipere4 ,jam prius ,petavio1 ,incarnationem ,v4 ,d4 tractanti1 idem excidit judicium2 eo gravius1 quod obiter doctissimo theologo elapsum est4 ,dum enim ,epistolam ,athanasii ad ,ep4 ,aeg4 et ,lib4 contendit non esse revera partem ,orationum contra ,arianos1 7ut tum temporis ab ,athanasii ,editoribus habebatur17 quia scilicet illa ,epistola non spectat1 nisi in parte quadam1 ad doctrinam ,arianorum1 haec monet3 ,non est ejusdem cum sequentibus argumenti1 nam in istis adversus ,arianam haeresim disputat etc4 444 prima autem1 7i4 e4 ,epist4 ad ,ep4 ,aeg4 et ,lib47 nihil horum facit4 de ,incarn4 v4 #ae4 s4 #i4 ,auctoribus tamen tam gravibus atque inter se consentientibus hic contra eundum est2 cum plane comprobari possit1 ut puto1 et sine magno conatu1 quartam illam contra ,arianos ,orationem non esse contra istos haereticos ab ,athanasio scriptam1 neque prorsus esse orationem1 ne disputationem quidem continuam1 sed esse conglutinationem quandam fragmentorum theologicorum1 vel annotationum seriem1 variae et longitudinis et materiae1 praecipue de haeresi ,marcelli et ,photini1 aliqua ex parte de ,sabellianismo et ,samosatenismo1 vix aut ne vix quidem contra ,arianos4 ,quam sententiam his argumentis fultam velim4 s4 ,i4 ,,de ,,structura ,,libri4 #a4 ,jam hoc praemittendum est2--nusquam1 ut credo1 ab antiquis ad ,orationem hanc quartam provocari1 tanquam ad partem operis ,athanasii contra ,arianos1 vel de ,trinitate2 cum secunda contra et tertia laudantur a ,theodoreto1 #c ,justiniano1 ,cyrillo ,alexandrino1 ,facundo1 ,concilio ,lateranensi sub ,martino ,i4 habito1 ,agathone ,pontifice1 et aliis1 idque illo ipso numerandi ordine qui etiamnum servatur in editione ,maurina4#a ,quamvis autem ,photii1 de toto opere ut quinquepartito loquentis1 interpretes esse quodammodo videantur1 et ,concilium ,oecumenicum ,septimum1 et ,epistola ,agathonis in ,sexto1 cum tertiam ,maurinam pro quarta habent1 inde tamen non concludi potest quartam ,maurinam1 de qua hic quaestio est1 comprehensam fuisse ut quintam partem ,greek3 pentabiblou ,photii4 ,quoniam enim in uno codice haec ,maurinorum quarta vocatur sexta ,oratio1 alia quaedam ibi reperienda est quinta2 quae quidem1 ,montefalconio judice1 est opusculum illud quod vulgo appellatur de ,incarnatione contra ,arianos1 quod re ipsa in aliquibus codd4 quintae nomen gerit4 ,sunt porro codices qui ,epistolam ad ,ep4 ,aeg4 et ,lib4 quae in codd4 solebat esse prima1 quartam nominant2 alius autem est ,montefalconii1 ex quo quarta illa ,maurinorum plane excidit4 ,accedit quod in codice quodam ,bodleiano 7,roe #bi4 an4 #adaj47 opusculum de ,incarnatione contra ,arianos tres priores subsequitur orationes1 quartae vice4 ,aliis autem codd4 quarta ,maurinorum quinta est2 aliis ,epistola ad ,ep4 ,aeg4 et ,lib4 est tertia contra ,arianos1 ,epistola de ,sent4 ,dion4 in duas partes divisa1 pro prima et secunda1 ut videtur1 habita4 ,quare1 cum adeo varietur in codicibus1 nulla praescriptio est ex usu editionum1 cur quarta haec oratio adsciscatur in numerum earum1 quae cum ,arianis bellum gerunt4 #b4 ,deinde notandum est1 librum hunc ipsa fronte sua prodere se non esse orationem similem illarum quae ei praeierunt4 ,nam1 cum secunda illa et tertia prooemium utraque suum habeat1 in quo mentio fit gravissimi illius argumenti1 quod ab illis est continuandum1 nihil contra aut scopo definitum aut ratione ordinatum in quarta incipiente reperitur4 ,in argumentum suum1 quicquid sit illud1 nullum enim #d profitetur1 praeceps ingreditur1 propositionem prae se ferens categoricam quandam ex ,evangelista desumptam1 ,ex ,deo ,deus est ,verbum1 nam ,deus erat ,verbum2 plane omisso verborum illo apparatu et verecunda dicendi pompa1 qua in limatioribus suis operibus1 res divinas tractaturus1 utitur sanctissimus ,praesul4 ,nec aequabilius aut liquidius fluit postea orationis cursus1 sed turbatus semper1 incertus1 mutabilis4 ,nam saepius materies subito profertur nova1 ut in sectionibus #f1 #i1 et #be editionis ,maurinae2 id quod amanuensibus tam plane constitit1 ut in quinque codd4 interpolatum testentur inter sectiones #ab et #ac opusculum de ,sabbatis et ,circumcisione1 ,athanasio dubie a ,maurinis 7t4 ,,ii4 p4 #ed47 inscriptum4 ,plane diversum est ab hoc genere disserendi aequabile illud et bene continuatum sancti oratoris eloquium1 qui tam soleat priorem materiem suam producere et tanquam abdere in proxime sequentem1 et rem cum re tam callida junctura colligare1 ut editori difficillimum sit disputationis cursum ad certa quaedam capita revocare4 ,accedit quod tres illae quae praecedunt ,orationes commercium inter se ultro citroque habent1 et ad se mutuo respiciunt1 et complent definita quaedam docendi vestigia1 quae terminantur prope exeunte tertia4 ,integra quaedam disputatio1 in ,scripturis contra ,arianos explicandis tota1 continuatur a s4 #cg4 primae ad s4 #ei4 tertiae2 ante tertiam in locis ,propheticis et ,apostolicis1 per tertiam in ,evangelicis versata4 ,incipit autem1 procedit1 et terminatur scopo ecclesiastico1 seu canone fidei1 proponendo1 ut divinorum oraculorum justo interprete#b4 ,at in hac accurata rerum dispositione nullam plane sedem sibi potest vindicare quartus ille liber seu ,oratio ,maurinorum4 ,quid quod in verborum quoque usu sui similis est quartus liber1 aut saltem dissimilis trium ,orationum4 ,nam #e in illo1 coeteris licet breviore1 vocula celeberrima ,greek3 homoousion ter reperitur1 vid4 ss4 #aj1 #ab4 at eandem in tribus illis omnino non occurrere dicendum est1 cum solitarius iste locus1 ,orat4 ,i4 #i4 qui eam continet1 symboli quandam fert speciem1 ut ex ipso loco intelligitur1 neque in propriam ,athanasii disputationem cadit4 ,contra1 verbum illud omittitur aliquando in ,orationibus tribus1 ubi jure posset quaeri#c4 ,deinde in ,orat4 ,,ii1 #gh1 #gi1 #hj4 ut in ,gent4 #dj et #df4 ,incarn4 ,v4 ,d4 #bj4 ad ,serap4 ,,iv1 #bj4 verbum ,greek3 autosophia reperitur2 at in quarta reprobatur idem1 ,petavio judice1 7de ,trin4 ,,vi1 #aa47 ut ,sabellianum4 ,tum hoc quoque e minutioribus rebus ad rem nostram facit1 quod tres illae1 in ,sanctissima ,trinitate praedicanda1 illustratione uti solent ex luce et ejus irradiatione desumpta2 quarta vero1 modo ignem non lucem1 modo ignem et lucem inducit4 ,depravato denique textu haec graviter laborat2 illae non laborant4 #c4 ,profecto1 ut antea dictum est1 etiam hoc in quaestionem venit1 an forte portiones saltem aliquae hujus libri fragmenta sint tantummodo cujusdam operis1 vel plurium operum2 vel notulae rudiores subita manu scriptis mandatae1 prout menti occurrerent2 vel capita controversiarum2 quae casus rerum temere in unum cumulum congesserit4 ,peregrinum omnino opusculum1 forte non ,athanasii1 illud de ,sabb4 et ,circumc4 nonnunquam in medium hunc librum intrusum jam diximus2 praeterea1 7quod praecipue ad rem nostram facit7 idem opusculum re ipsa consociatur cum fragmento quodam ,epistolae de ,decr4 et ,tractatu ,in illud omnia1 quasi totum quid1 quamquam nihil cum illis habet commune1 in codd4 omnibus1 excepto uno1 quos memorant ,maurini4 ,alterum exemplum cernitur in ,sermone ,majore de ,fide1 qui in ,montefalconii ,nova ,collectione editus est1 qui autem vix aliud #f est quam series quaedam portiuncularum ex variis ,athanasii operibus in unum comparatarum4 ,praeterea1 quod attinet ad librum nostrum1 in codd4 quibusdam singulis partibus singuli praeponuntur tituli2 ut ,greek3 tous sabellizontas1 k4 t4 l4 in sect4 #i2 in sect4 autem #aa1 ,greek3 pros tous legontas hoti1 k4 t4 l4 ,porro illi et ille stant aliquando1 nullo antecedente4 ,sed et infractum illud et inordinatum in orationis filo1 indicium aliud est multiplicis et disparis materiae4 ,quid quod s4 #be4 in duas partes temere secat quod alioqui continuum haberet cursum a #ae ad #cf2 s4 #aa4 autem mentionem ultro objicit alicujus rei quam in praecedentibus frustra quaesiveris4 ,tum ss4 #f et #g1 quae solae pertinent ad ,arianos1 jacent inter argumentorum locos ,arianis plane alienos1 stylum autem sapiunt dilucidum illum et liberum ,orationum trium2 qui quidem stylus aliqua ex parte in ss4 #ad1 #ag1 #bg1 #bh1 et #cd4 reperitur4 ,notatu etiam dignum est1 a ,montefalconio in ,monito suo ,epistolae ,encyclicae praefixo esse observatum1 phrasim illam ,greek3 hoi peri ,eusebion non adhibitam esse ab ,athanasio post ,eusebii mortem2 ,neque enim sequaces ,eusebii jam defuncti usquam apud ,athanasium ,greek3 hoi peri ,eusebion vocantur1 sed ,greek3 koinonoi ton peri ,eusebion vel ,greek3 kleronomoi tes asebeias tou ,eusebiou4 t4 ,i1 p4 #aaj4 ,jam hanc ipsam phrasin legimus in sectione #h4 hujus ,orationis quartae2 unde sequitur1 cum ,eusebius discesserit e vivis an4 #cda1 ,oratio autem prima scripta fuerit circ4 an4 #ceh1 quartam hanc1 qua ,orationum seriem concludi creditur1 scriptam esse ante primam1 qua series orditur2 sin minus1 saltem portionem eam quartae1 quae phrasin ,greek3 hoi peri ,eusebion continet1 primae esse priorem1 vel 7quod idem valet7 quartam ex pluribus disputationibus esse conflatam4 ,plura adhuc sunt quae in hac re possint offerri2 nam sectiones #a-e1 #i1 #aj1 versantur in argumento plane suo1 quod in reliquo libro nusquam attingitur4 ,de ,greek3 monarchiai tractant2 verbo autem ,greek3 arche utuntur pro origine1 ut in prioribus ,orationibus moris est2 cum idem usurpetur pro initio1 #g sectionibus hujus libri #h1 #be1 #bf1 #bg4 ,porro in disputatione ss4 #cj-cf singularis usus est epitheti ,greek3 theios ad ,christum adhibiti2 vox quoque ,greek3 noein ejusdem loci propria est4 ,quod porro singulare est in hoc libro1 ut stylo signum imprimat1 argumentum autem idem non leve quod de serie quadam annotationum polemicarum nunc agimus1 non de justo et simplici opere1 frequentia illa est vocabulorum hujusmodi1 ,greek3 peusteon #b1 e4 ,greek3 eroteteon #c1 f4 #d1 a4 ,greek3 lekteon #d1 init4 #f1 d4 #aj1 a4 ,greek3 elenkteon #c1 a4 #d1 e4 ,greek3 eresthai dikaion1 kalon etc4 #aa1 d4 #ad1 a4 #bc4 b4 ,cujus generis sunt illa quoque1 ,greek3 akolouthesei ta en tois emprosthen atopa eiremena1 e4 g4 #b1 e4 #d1 e4 #d fin4 #ae init4 #bf1 b4 #bf init4 quibuscum conferamus elegantiorem periodi cursum1 ,orat4 ,,ii1 #bd1 b4 ,greek3 kalon autous eresthai kai touto1 hin' eti mallon ho elenchos1 k4 t4 l4 ejusmodi sunt etiam ,greek3 to d' auto de kai peri dunameos1 s4 #c2 quae omnia ,aristotelem sapiunt1 non ,athanasium4 ,videsis etiam locos ,scripturae sacrae subito propositos ut materiem disputandi1 ut in ss4 #a1 #e1 #i1 et #ca4 ,aristotelem etiam agit in hoc libro sanctissimus ,doctor in effatis suis theologicis proferendis2 e4 g4 ,greek3 ei agonos kai anenergetos ho ,theos1 #d fin4 ,greek3 to ek tinos huparchon huios estin ekeinou1 #ae1 c4 ,greek3 houden hen pros ton patera1 ei me to ex autou4 #ag1 d4 ,greek3 on ouk estin eis tas kardias ho huios1 touton oude pater ho ,theos1 #bb1 b4 ,greek3 ei me huios1 oude logos2 ei me logos1 oude huios4 #bd fin4 #d4 ,ulterius nunc progrediendum est2 liquet enim ,athanasium hoc in libro non raro innuere se non doctrinam solum haereticorum percellere1 sed haereticos ipsos2 tamen de nominibus tacet2 quod contra fit in ,ariana sua controversia1 ubi liberrime loquitur de ,ario1 de ,eusebio1 de ,asterio1 et aliis ejusdem sectae4 ,hic contra1 licet occurrant certe ,greek3 hoi apo tou ,samosateos1 et ,greek3 kata ,sabellion1 adversarii plerumque anonymi1 unus aut plures1 in campum descendunt1 vel potius illabuntur2 ut colligi potest ex ,greek3 phate #i init4 ,greek3 piptousi #aa init4 ,greek3 hupelabe #ac init4 ,greek3 auton toiauta legonta #ad1 a4 ,greek3 hoi touto legontes #ae init4 ,greek3 kat' autous #ba init4 ,greek3 kat' ekeinous #bb1 c4 ,vid4 etiam #h1 c4 #ac1 c4 #bj init4 #bc1 c4 #bd1 a4 #be1 b4 #bh init4 ,jam si acer ille accusatorius stylus huic libro abest1 in hac #h re saltem1 si non in alia1 a praecedentibus tribus differt1 in quibus illa oratoris vis et fervor animi praecipue cernitur2 at audacius quiddam nunc dicendum est1 scilicet necessitudinem fortasse aliquam fuisse ,athanasio cum quibusdam istarum factionum hominibus1 quibus sagax et benevolus praesul1 licet congrediendum1 tamen aliquatenus parcendum duxerit4 ,deinde observandum est haeresim1 de qua per totum paene librum agitur1 licet ,sabellianae proximam1 non fuisse ,sabellianam2 nam comparatur cum ea1 e4g4 ,greek3 ,sabelliou to epitedeuma1 #i1 et ,greek3 hosa alla epi ,sabelliou atopa apantai1 #be4 ,quinimo1 cum haeresis haeresi opponitur in fine s4 #c4 de ,arianis aperta mentio est1 ut mos est ,athanasii1 de ,sabellianis autem non est mentio1 sed de iis qui ,sabellizant1 quibuscum scilicet res erat sancto ,doctori4 ,praeterea haeresim1 quae agebatur1 esse temporis illius1 non praeteritorum saeculorum1 certum est tum ex loquendi modo1 quo utitur ,athanasius1 tum quia caeterae1 quibuscum dimicat in scriptis suis1 sunt sui aequales4 ,namque etiam1 cum ,pauli ,samosateni haeresim aggreditur1 non priscam istam saeculi anterioris in arenam immittit1 sed immutatam et novam1 qualem ipse eam conspexerat in populo christiano4 ,neque hoc sane facile fidem facit1 in medio illo tot tantorumque errorum certamine1 quod ,athanasio contigit1 prudentissimum virum ad obsoleta quaedam1 ut ,greek3 graikon kai scholastikon1 confugisse#d4 ,quae omnia suspicionem movent1 haeresim1 quae materies est hujus libri1 illam esse ,marcelli ,ancyrani1 qui cum ,athanasio commilitaverat contra ,arianos1 et sectatorum ejus2 cum omnibus notum sit1 simillimo illo ,apollinaris exemplo1 ,athanasium id ipsum facere in disputationibus suis1 haeresiarchae parcere nomini1 haeresim severissime impetere4 ,quid quod similiter a nominibus abstinet ,eusebius in ,arianis suis reprobandis 7,eccles4 ,theol4 ,i1 #i1 #aj47 silet porro ,vincentius ,lirinensis1 si revera in ,commonitorio #i suo ,augustinum petit4 ,idem quoque in ,platone fecit ,aristoteles2 sed in hac re testes supervacanei sunt4 ,quod nobis rem perstringentibus nunc commendatum est1 mox1 collatis inter se dogmatibus1 hic ,marcellinorum seu ,photinianorum1 illic eorum quibuscum in hoc libro agitur1 plenissimam habebit confirmationem2--eo scilicet modo1 quo ,orationes tres haeresim tractant ,arianam1 disputationem hanc quartam1 divulsam licet et incompositam1 in ,marcelli vel ,photini1 necnon ,sabellii et ,samosateni erroribus refutandis versari4 ,quod cum dicimus1 prudentes praeterimus sectiones #f et #g1 ad ,arianismum procul dubio spectantes1 sed in summa operis importunas4 ,his nostris jam in formam redactis1 perjucunda fuit nobis fortuita lectio libelli1 inscripti1 ,in ,eusebii contra ,marcellum libros ,selectae ,observationes1 auctore ,r4 ,s4 ,c4 ,lipsiae #aghg4 ,laudato ,athanasii quinto libro1 ut illum vocat1 contra ,arianos1 pergit auctor anonymus dicere1 ibi1 ut in libro de ,aet4 subst4 ,fil4 et ,sp4 ,s4 sententiam ,marcelli1 suppresso tamen nomine1 refellit4 ,quod an aliis sit observatum1 ignoro4 p4 #bh4 s4 ,,ii4 ,,de ,,materie ,,libri4 ,quo melius huic rei satisfiat1 triplex hic sumendum est argumentum3 primum enim necessitudo illa inter ,athanasium et ,marcellum in historia istorum temporum1 quae et qualis fuerit1 definienda est2 deinde enucleanda doctrina ,marcelli1 ,photini1 et istiusmodi haereticorum2 tum illa ,photiniana haeresis conferenda est cum ea quae in hoc libro ab ,athanasio oppugnatur4 #a4 ,cum ,athanasius adhuc junior esset in ,episcopatu suo1 ,marcellus ,ancyrae in ,galatia ,episcopus responsum illud edidit ,ariano sophistae ,asterio1 ex quo et originem suam et subjectam materiem coeperunt ,eusebii contra ,marcellum1 et de ,ecclesiastica ,theologia libri1 nobis hodie #aj principales testes opinionum ,marcelli4 ,neque ,eusebius solum1 sed aliquot ,concilia ,arianorum condemnarunt hominem1 qui1 ,romam petens1 ibi ,athanasio occurrit circa an4 #cda2 cum uterque praesul a ,pontifice ,concilio habito de ,arianorum criminationibus purgatus est4 ,purgatus est iterum uterque ,concilio ,sardicensi an4 #cdg2 ab eo tamen ipso tempore1 nisi1 ut ,montefalconio videtur1 ab an4 #ccf-h 7,nov4 ,coll4 p4 ,,lii7 postulationes eae1 quae hactenus ab ,arianorum factione urgebantur in ,marcellum1 inter catholicos etiam circumferuntur4 ,cyrillus ,hierosolymitanus in ,catechesibus suis an4 #cdg4 mentionem facit haereseos nuperae ,galatarum1 quae ,christi sempiternum regnum negaret2 ubi ,marcellum indicari a sancto oratore1 et regio et dogma quae nominantur1 liquido demonstrant4 ,cyrillum excipit ,paulinus in ,concilio ,arelatensi2 ,paulinum ,hilarius2 sed ,athanasius1 cautus homo et clemens1 siquis alius1 ,marcello patrocinatur usque ad circ4 an4 #cfj4 ,idem tamen1 confessus tandem ,marcellum non longe abesse ab haeresi1 a communione1 ut traditum est ab ,hilario et ,sulpicio1 hominem suspendit4 ,narrat insuper ,hilarius 7,fragm4 ,,ii1 #ba7 inductum esse ,athanasium ut hoc faceret1 non propter opus ,marcelli contra ,asterium1 sed ob ejus scripta quaedam posteriora ,concilio ,sardicensi4 ,id autem fecit ,athanasius1 cum ,photinus1 ,episcopus ,sirmiensis1 qui haeresim fere illam ,marcelli1 magistri sui1 ante an4 #cde ediderat1 jam aliquot annos1 ,catholicis et ,arianis consentientibus1 a sede sua depositus esset4 ,marcellus1 per totum decennium a sanctissimo praesule repudiatus1 quocum tot tantaque ab ,arianis pertulisset1 tandem ab eodem1 morti jam proximo 7an4 #cga47 leniore judicio excipitur1 ob rem hujusmodi3 ,basilio ,caesariensi cum ,athanasio agenti1 ut ne ,galatis benignius usus1 rei ,catholicae noxam inferret1 occurrunt ,galatae1 missis ad ,alexandriam1 qui orarent causam suam1 quid autem revera senserint de ,christo1 sine ambagibus expedirent4 ,eugenius1 ,diaconus ,ecclesiae ,ancyranae1 confessionem catholicam in suorum nomine ibi #aa subscripsit1 quam confirmavit manu sua clerus ,alexandrinus1 necnon1 ut videtur1 ,athanasius ipse1 quamquam inter nomina subscripta ille non apparet hodie4 ,confessio haec1 cui ,montefalconius lucem dedit1 scripta est in nomine clericorum et caeterorum qui ,ancyrae in ,galatia sunt1 una cum patre nostro ,marcello1 congregati4 ,quo negotio ad finem perducto1 et ,ancyranus hic1 et ,alexandrinus ille praesul morti protinus succubuerunt1 bellatores ambo in summo ,ecclesiae discrimine1 diversa fortuna2 plusquam septuagenarius ,athanasius1 ,marcellus autem nonaginta saltem annorum cumulo oppressus1--feliciter grandaevus1 si reservabatur in hoc1 ut errores suos illo extremo halitu vere efflaret4 ,nihilominus1 qui in re historica1 non biographia versantur1 his1 ut mos est in ,ecclesia1 ,marcellus apparet1 non ut privatus quispiam1 in sua ipsius persona et poenitentia sua1 sed in secta quam genuit et in maturitate postrema earum opinionum1 quae in ipso semina tantummodo fuerant et elementa pravitatis4 ,caeterum1 utrum in hominem ipsum an tantummodo in sectatores ejus ,athanasius in quarta sua1 quam vocant1 ,oratione invehatur1 concludi non potest in alterutram partem1 ex illa1 seriore utique1 confessione ab ,eugenio subscripta4 ,neque ,hilarius1 ,athanasium testatus ,marcelli operi contra ,asterium pepercisse1 nos moveat1 ne illo opere utamur in ,marcelli placitis eruendis2 nam neque in aliis rebus tam fidus in narrando reperitur sanctissimus ,praesul1 7ut cum de ,liberio loquitur17 ut ex iis quae plane haeresim sapiunt1 ipsius causa pios sensus extorqueamus4 ,ea autem sunt hujusmodi4 #b4 ,eusebio teste1 placuit ,marcello1 7#a7 unam tantummodo in ,deitate esse personam2 a ,sabellio tamen in hoc dissentienti1 quod teneret 7#b7 non ,patrem continuo esse ,filium1 ,filium ,patrem1 7id quod ,greek3 huiopatorian vocant7 sed 7#c7 ,patrem et ,filium esse nomina mera et nudos titulos2 7#d7 neque exprimere relationes aliquas essentiales in natura #ab divina1 sed ex eo originem caepisse 7#e7 quod ,verbum ,dei sempiternum1 seu ,greek3 logos endiathetos1 quod ,divina quaedam est ,ratio1 sese manifestaverit in carne1 in hypostasi scilicet ,jesu ,christi1 ,filii ,mariae1 7#f7 hunc itaque unum ,deum1 seu ,greek3 monada1 quodammodo se aperire solere vel dilatare 7,greek3 platunesthai7 ut nos salvos faciat2 7#g et #h7 quam dilatationem esse actionem quandam1 seu ,greek3 energeian1 ,verbi1 qua fit ,greek3 logos prophorikos1 seu ,vox ,dei1 cum alioqui sit ,ratio interior2 7#i7 harum autem dilatationum singulare esse specimen ,incarnationem ,verbi1 scilicet dilatationem in carne hominis ,jesu1 7#aj7 quam susceperit ineunte dispensatione ,evangelica1 quam exeunte relicturum sit 7#aa74 ,sequi inde1 ,verbum non esse ,filium1 7#ab7 nec ,dei ,imaginem1 ,christum1 ,primogenitum1 ,regem1 sed ,jesum esse haec omnia3 quod si ea praedicantur de ,verbo in ,scripturis ,v4 ,t4 propheticum illud est propter futuram suam in carne manifestationem1 7#ac7 neque dispensatione absoluta tribui poterunt eadem ,verbo1 carnem tunc relicturo1 regno se abdicaturo1 ad ,deum redituro1 ,verbo mero ut antea futuro4 ,haec ille3 neque est cur fidem denegemus ,eusebio1 ,ariano homini1 vel ,arianorum certe fautori1 qui1 tum contrariarum partium studio tum propter contrariam suam perfidiam1 iniquius laturus esset judicium de opinionibus ,marcelli4 ,nam ipsissima verba ,marcelli citat scriptor ille2 ab aliorum autem testimonio confirmatur4 ,praeterea si ,athanasius in libro hoc quarto haeresim quandam describit simillimam illius quae ,marcello ab ,eusebio tribuitur1 duplex hoc testimonium ,eusebium corroborat1 ,athanasium interpretatur4 ,photiniana porro doctrina1 a ,marcelli auditorio profecta1 in iis autem placitis sita quae ante illam ortam ,eusebius assignavit ,marcello1 argumentum est validum1 eruditissimum hunc1 licet lubricum1 theologum ,marcelli animum et consilium recte divinasse4 ,nunc singula haereseos capita1 quae supra percurrimus1 testimoniis allatis illustremus4 7#a7 ,unam tantummodo in ,deitate esse personam3 #ac ,scripturae adductis verbis ,greek3 kurios ho ,theos in ,exod4 ,,iii1 #e4 quo ,apostoli ,greek3 heis kurios1 heis ,theos in ,ephes4 ,,iv1 #e1 #f4 expediat1 prosequitur ,marcellus3 ,greek3 horas hopos hen epideiknus hemin enteutha prosopon1 to auto kurion kai ,theon prosagoreuei2 ,euseb4 p4 #acb4 a4 ,iterum3 ,greek3 to gar ego1 henos prosopou deiktikon estin2 p4 #acc4 a4 ,tum pergit definire ,greek3 prosopon quasi sit idem atque ,greek3 he tes theotetos monas4 ,vid4 iterum ,greek3 henos prosopou1 ibid4 b4 ,atque iterum3 ,greek3 ananke gar ei duo diairoumena1 hos ,asterios ephe1 prosopa eie1 e to pneuma1 k4 t4 l4 p4 #afh4 c4 7#b7 ,id proprium esse ,sabellio1 non ,marcello1 quod ,greek3 huiopatora doceret2 ,patrem scilicet esse ,filium1 ,filium autem ,patrem4 ,greek3 ,sabellios1 eis auton plemmelon ton patera1 hon huion legein etolma1 ,euseb4 p4 #gf4 a4 ,et ,eugenius quoque1 in ,apologia sua apud ,athanasium1 anathematizat ,sabellium et eos qui cum eo dicerent ,greek3 auton ton patera einai huion1 kai hote men ginetai huios1 me einai tote auton patera1 hote de ginetai pater1 me einai tote huion4 ,nov4 ,coll4 t4 #b4 p4 #b4 ,et ,basilius3 ,greek3 ho ,sabellios eipon1 ton auton ,theon1 hena toi hupokeimenoi onta1 pros tas hekastote parapiptousas chreias metamorphoumenon1 nun men hos patera1 nun de hos huion1 nun de hos pneuma hagion dialegesthai4 ,ep4 #baj1 #e fin4 7#c7 ,patrem et ,filium ,marcello videri titulos quosdam1 in tempore adhibitos sempiterno ,deo et ,verbo ejus1 tunc scilicet1 cum ,greek3 endiathetos ille ,greek3 logos1 in ,deo inhaerens1 fieret ,greek3 prophorikos in hypostasi ,jesu ,christi4 ,greek3 ,markellos kainoteran exeure tei planei mechanen1 ,theon kai ton en autoi logon hena men einai horizomenos1 duo d' autoi patros kai huiou charizomenos epegorias4 ,euseb4 p4 #gf1 a4 vid4 etiam p4 #fc1 c4 ,itaque1 quo melius exprimeret figurata solum locutione ,patrem esse ,deum1 illum appellavit ,patrem ,verbi1 ,greek3 en toi ton ,christon phaskein ton ,theon1 mede tou heautou logou kurion einai1 alla kai toutou ton patera1 aphaireisthai ton patera ta idia tou paidos deiknusin4 ibid4 p4 #ch4 ,cui suffragatur haereticus ille qui reperitur in contr4 ,sabell4 ,gregal4 s4 #e4 quem ,r4 ,s4 ,c4 p4 #bh4 putat esse #ad ,marcellum4 ,greek3 ,kago1 phesin1 homologo gennesin4 gennatai gar ho logos1 hote kai laleitai kai ginosketai4 ,alibi testatur ,eusebius a ,marcello proponi ,greek3 auton ,theon einai tou en autoi logou patera1 ibid4 p4 #afg4 c4 ,quod quidem1 licet vel purum catholicismum sapit1 ,eusebii ipsius saepius fortiter arianizantis doctrinae comparatum1 tamen eo nomine in observationem venit1 quod ,nestorius apud ,mercatorem sic distinguit a ,sabello ,photinum1 ,sabellius ,greek3 huiopatora dicit ipsum ,filium1 quem ,patrem1 et ipsum ,patrem quem ,filium1 ,photinus vero ,greek3 logopatora ,verbum-patrem ,mercat4 t4 #b4 p4 #hg4 7#d7 ,verbum esse revera ,verbum1 ,greek3 alethos logos1 neque nisi improprie ,filius3 ,greek3 logon gar einai dous ton en toi ,theoi1 en te kai tauton onta autoi touton horisamenos1 patera toutou chrematizein auton ephe4 ton te logon huion einai autoi1 ouk alethos onta huion en ousias hupostasei1 kurios de kai alethos onta logon4 episemainetai goun hoti me katachrestikos logon1 alla kurios kai alethos onta logon1 kai meden heteron e logon4 ei de meden heteron1 delon hoti oude huios en kurios kai alethos1 mechri de phones kai onomatos katachrestikos onomasmenos4 ,euseb4 p4 #fa4 a4 b4 7#e7 ,verbum esse ab aeternitate in ,deo1 seu ,greek3 endiathetos1 ut attributum quoddam3 ,greek3 ,plen ,theou1 disputat ,marcellus1 ,greek3 ouden heteron en4 eichen oun ten oikeian doxan ho logos on en toi patri4 ,euseb4 p4 #ci4 c4 ,ubi notandum est1 phrasin illam ,greek3 en toi ,theoi1 teste ,montefalconio 7,coll4 ,nov4 tom4 #b4 p4 ,,lvii47 in suspicionem venisse multis ,patribus1 utpote suppositam pro ,evangelica illa ,greek3 pros ton ,theon ,joan4 ,i1 #a4 ,greek3 ouk eipon1 observat ,eusebius1 p4 #aba1 b4 ,greek3 en toi ,theoi1 hina me katabalei epi ten anthropinen homoioteta1 hos en hupokeimenoi sumbebekos4 ,haud aliter ,basilius1 ,greek3 ouk eipen1 en toi ,theoi en ho logos1 alla pros ton ,theon1 k4 t4 l4 ,hom4 ,,xvi1 #d4 p4 #acg4 7#f7 ,unitatem in ,trinitatem esse productam seu dilatatam1 rursus autem ,trinitatem in ,unitatem esse collapsuram4 ,dicit ,marcellus1 ,greek3 ei toinun ho logos phainoito ex autou tou patros exelthon1 444 to de pneuma to hagion para tou patros ekporeueti 444 ou saphos kai phaneros entautha aporrhetoi logoi he monas phainetai platunomene men eis triada1 diaireisthai de medamos hupomenousa2 #ae ,euseb4 p4 #afh4 a4 b4 ,etiam pp4 #ajh1 b4 c4 #aad1 b4 ,apud ,theodoretum quoque ,marcellum tenuisse legimus3 ,greek3 ,ektasin tina tes tou patros theotetos 444 meta de ten sumpasan oikonomian palin anaspasthenai kai sustalenai pros ton ,theon1 ex houper exetathe4 to de panagion pneuma parektasin tes ektaseos1 kai tauten tois apostolois paraschethenai4 ,haer4 ,,ii1 #aj4 ,nestorius quoque ,photinum citat dicentem3 ,vides quia ,deum ,verbum aliquando ,deum1 aliquando ,verbum appellat1 tanquam extensum atque collectum4 ,mercat4 t4 #b4 p4 #hg4 7#g7 ,dilatationem hanc sive ,greek3 platusmon consistere in actione sive ,greek3 energeiai tou monados4 ,verbum docet ,marcellus1 ,greek3 energeiai monei1 dia ten sarka1 kechoresthai tou patros4 ,euseb4 p4 #ea4 a4 ,quapropter argumentatur ,eusebius1 ,greek3 ton monada1 os phesi ,markellos1 energeiai platunesthai1 epi men somaton choran echei1 epi de tes asomatou ousias ouk eti4 oude gar en toi energein platunetai1 oud' en toi me energein sustelletai4 p4 #ajh4 b4 c4 ,adeatur quoque ad sextum et septimum anathema ,concilii ,sirmiensis primi1 in quibus ,marcellum et ,photinum feriri ex quinto ,macrostichi facillime concluditur4 7#h7 ,tum primum ,verbum fuisse in ,greek3 energeiai1 cum mundum crearet3 ,greek3 ,oudenos ontos proteron1 docet ,marcellus1 ,greek3 e ,theou monou1 panton de dia tou logou gignesthai mellonton1 proelthen ho logos drastikei energeiai4 ,euseb4 p4 #da4 d4 ,et continuo1 ,greek3 pro tou ton kosmon einai en ho logos en toi patri4 hote de ho ,theos pantokrator panta ta en ouranois kai epi ges proutheto poiesai1 energeias e tou kosmou genesis edeito drastikes1 kai dia touto 444 ho logos proelthon egineto tou kosmon poietes4 ibid4 7#i7 ,consistere ,incarnationem ,verbi in dilatatione ,greek3 platusmoi ,monados1 vel actione ,greek3 energeiai ,verbi in carne1 seu homine ,jesu ,christo3 ,greek3 ,ei men he tou pneumatos exetasis1 inquit ,marcellus1 ,greek3 gignoito mone1 hen kai tauton eikotos einai toi ,theoi phainoito4 ei de he kata sarka prostheke epi tou ,soteros exetazoito1 energeiai he theotes mone platunesthai dokei4 #af ,euseb4 p4 #cf1 a4 ,neque aliter apud ,theodoretum3 ,greek3 ektasin tina tes tou patros theotetos ephesen eis ton ,christon eleluthenai4 ,haer4 ,,ii1 #aj4 7#aj7 ,cum ,verbum esset in actione1 ,greek3 en energeiai1 seu fieret ,greek3 prophorikos1 seu procederet1 ut opus quoddam navaret1 hoc absoluto rediturum esse in illum in quo prius esset statum3 ,greek3 ,ton en toi ,theoi logon1 narrat ,eusebius1 ,greek3 pote men endon einai en toi ,theoi ephaske1 pote de proienai tou ,theou1 kai allote palin anadrameisthai eis ton ,theon1 kai esesthai en autoi hos kai proteron en4 p4 #aab1 c4 ,vel ut ipsis ,marcelli verbis utar1 ,greek3 heis ,theos1 kai ho toutou logos ,theos proelthe men tou patros1 hina panta di' autou genetai4 meta de ton kairon tes kriseos kai ten ton hapanton diorthosin kai ton aphanismon tes antikeimenes hapases energeias1 tote autos hupotagesetai toi hupotaxanti autoi ta panta ,theoi kai patri1 hina houtos ei en ,theoi ho logos1 hosper kai proteron en pro tou ton kosmon einai4 ,euseb4 p4 #da4 c4 d4 ,quod corroborat ,basilius quoque in epistola sua ad ,athanasium missa1 cum ,marcellum testificatur docuisse1 ,greek3 logon eiresthai ton monogene1 kata chreian kai epi kairou proselthonta1 palin de eis ton hothen exelthen epanastrepsanta1 oute pro tes exodou einai1 oute meta ten epanodon huphestanai4 ,ep4 #eb4 7#aa7 ,non ,verbum sed ,jesum esse ,dei ,filium4 ,quod quidem1 involutum licet in iis quae jam citata sunt1 tamen1 cum tam amplum impleat spatium in quarta contra ,arianos1 ,marcello autem et ,photino a variis scriptoribus attributum1 hic in pleniore lumine debet collocari4 ,greek3 ,hieros apostolos te kai mathetes tou ,kuriou ,ioannes1 dicit ,marcellus apud ,eusebium1 ,greek3 tes aidiotetos autou mnemoneuon1 alethes egigneto tou logou martus1 ,en archei ein ho logos1 legon1 kai4444 ouden genneseos entautha mnemoneuon tou logou4 ,euseb4 p4 #cg4 b4 vid4 etiam p4 #bg fin4 ,atque iterum1 ,greek3 ouk huion ,theou heauton onomazei1 all' hina dia tes toiautes homologias f4 ,greek3 onomasias ,r4 ,s4 ,c4 ,greek3 thesei ton anthropon1 dia ten pros auton koinonian1 huion ,theou genesthai paraskeuasei1 i4 e4 ,greek3 ,thesei huion theou #ag p4 #db4 a4 ,iterum ,greek3 houtos estin ho agapetos1 ho toi logoi henotheis anthropos4 p4 #di1 a4 ,apud ,epiphanium autem ,photinus1 ,greek3 ho logos en toi patri1 phesin1 en1 all' ouk en huios4 ,haer4 p4 #hcj1 b4 vid4 etiam p4 #hca4 ,eugenius porro1 in expurgatione sua1 ,greek3 ou gar allon ton huion kai allon ton logon phronoumen1 hos tines hemas diebalon4 ,anathematizat autem insaniam ,photini et sectatorum ejus1 ,greek3 hoti me phronousi ton huion tou ,theou auton einai ton logon1 alla diairousin alogos kai archen toi huioi didousin apo tes ek ,marias kata sarka geneseos4 ,coll4 ,nov4 t4 #b4 p4 #c1 d4 ,nestorius quoque3 ,cogitur ,photinus ,verbum dicere1 non autem ,verbum hoc ,filium confitetur4 ,mercat4 t4 #b4 p4 #hg4 ,vid4 etiam ,garner ,mercat4 t4 #b4 p4 #cad init4 ,accedit quod ,marcellus ipse1 in apologia sua coram ,julio ,summo ,pontifice habita1 praecipue insistit in eo fidei articulo confitendo1 qui in his locis periclitatur3 e4 c4 ,greek3 monogenes huios logos1 cujus regni1 ut testatur ,apostolus1 non erit finis1 ,verbum2 de quo ,lucas testatur1 sicut tradiderunt nobis ,greek3 hoi aparches apoptai kai huperetai genomenoi tou logou2 ton huion1 toutesti ton logon tou pantokratoros ,theou4 he dunamis patros ho huios4 ,epiph4 ,haer4 pp4 #hce1 #f4 7#ab7 ,non ,verbum1 sed ,jesum1 esse ,christum1 ,primogenitum1 ,dei ,imaginem1 ,regem4 ,greek3 ,eitis ton huion1 dicit ,eusebius1 ,greek3 hoi panta paredoken ho pater1 logon horizoito monon1 homoion toi en anthropois1 eita sarka phesin aneilephenai1 kai tote huion ,theou gegonenai1 kai ,iesoun ,christon chrematisai1 basilea te anagoreuesthai1 eikona te tou ,theou tou aoratou1 kai prototokon pases ktiseos1 me onta proteron1 tote apodedeichthai1 tis an leipoito toutoi dussebeias huperbole2 p4 #f1 b4 d4 ,locus hic1 quem1 omissis quibusdam1 coarctavimus1 omnia illa quae ,marcello assignantur enumerat4 ,vid4 quoque etiam pp4 #di1 #ej4 vel1 ut ipsis ,marcelli verbis utamur de ,primogenito1 ,greek3 ou toinun houtos ho hagiotatos logos1 pro tes enanthropeseos prototokos hapases ktiseos onomasto1 pos gar dunaton ton aei onta prototokon einai tinos2 alla ton proton kainon anthropon1 eis hon ta panta anakephalaiosasthai eboulethe ho ,theos1 touton hai theiai graphai prototokon onomazousi4 #ah ,euseb4 p4 #dd1 b4 c4 ,de ,imagine autem1 ,greek3 pos oun eikona tou aoraton ,theou ton tou ,theou logon ,asterios einai gegraphe8 hai gar eikones touton1 hon eisin eikones1 kai aponton1 deiktikai eisin4 pos eikon tou aoratou ,theou ho logos1 kai autos aoratos on8 444 delon1 hopenika ten kat' eikona tou ,theou genomenen aneilephe sarka1 eikon alethos1 tou aoratou theou gegone p4 #dg1 a-d ,vid4 etiam p4 #adb1 b4 ,idem fert testimonium ,epiphanius de ,photino3 ,greek3 phaskei houtos ap' arches ton ,christon me einai1 apo de ,marias p4 #hbi4 7#ac7 ,verbum1 in fine saeculi1 ad ,deum rediens1 carnem seu humanitatem esse relicturum1 regno valedicturum4 ,quo in loco1 hujus haereseos summa fere et capite1 ut in suo symbolo indicarunt ,patres ,constantinopolitani1 multus est ,marcellus4 ,cum caro non prodest quidquam1 quomodo potest habere sempiternam cum ,verbo societatem8 pp4 #db1 #c4 ,quid quod ,dominus jam dixerat1 ,si videritis ,filium hominis ascendentem ubi erat prius8 id quod videtur innuere ,verbi separationem illam a carne sua p4 #ea1 c4 ,a ,propheta porro diserte dictum est3 ,sede a dextris meis donec ponam etc4 et a ,paulo3 ,oportet illum regnare donec ponat etc4 p4 #ea1 d4 et a ,petro3 ,quem oportet coelum suscipere usque ad tempora restitutionis omnium etc4 p4 #eb1 a4 ,porro in id universa oeconomia dirigitur1 non ut a ,verbo1 sed ut ab homine1 hostis hominis possit subjici1 coelum aperiri4 p4 #di1 c4 d4 ,greek3 oude gar autos kath' heauton ho logos archen basileias eilephen1 all' ho apatetheis hupo tou diabolou anthropos1 dia tes tou logou dunameos1 basileus gegonen1 hina basileus genomenos ton proteron apatesanta nikesei diabolon4 ,euseb1 p4 #eb1 a4 ,praeterea1 si initium habuerit regnum illud #djj ante annos1 non mirum est si habeat finem p4 #ej1 d4 ,greek3 hosper archen houto kai telos hexein4 p4 #eb1 c4 ,quod si rogaverit quispiam2 ,quid tum fiet de carne illa immortali1 quondam propria ,verbi8 respondit ,marcellus1 ,greek3 dogmatizein peri hon me akribos ek ton theion memathekamen graphon1 ouk asphales4 ,euseb4 p4 #ec1 a4 ,greek3 me mou punthanou peri hon saphos para tes theias graphes me mematheka4 dia touto toinun oude peri tes theias ekeines1 tes toi theioi logoi koinonesases sarkos1 saphos eipein dunesomai4 #ai ibid4 b4 c4 #c4 ,jam vero1 cum haec fuerit doctrina ,marcelli1 ,photini1 et factionis istorum hominum1 vix quicquam occurrit in singulis ejus articulis1 sic ex ordine collocatis1 quod non sit tum expressum tum confutatum in quarta illa1 quam vocant1 ,oratione ,athanasii4 ,cujus rei vis eo major esse debet1 quod in historia temporum illorum ,athanasius tam alienus est ab ,eusebio1 tam familiariter agit cum ,eugenio et ,basilio4 ,cum enim dissimilium ingeniorum1 diversarum partium viri1 ut ,athanasius et ,eusebius1 ejusdem erroris sunt testes1 ut reipsa hic aut illic existentis1 errorem illum verisimile est et revera existere1 et existere in illo loco1 cui ,eusebius eum assignat1 ,athanasius saltem non abjudicat4 ,deinde ,basilius1 ,athanasius1 ,eugenius1 unam rem agunt in historia hujus quaestionis2 accusator ,basilius1 ,marcellus et ,eugenius rei1 ,athanasius judex1 crimen haeresis cujusdam societas2 quare cum ,athanasium eundem de eadem haeresi jam antea scripsisse constet1 facilis est conjectura1 sanctum ,doctorem1 cum scriberet1 versari in illis ipsis hominibus impetendis1 quos postea notat ,basilius1 horret ,eugenius4 ,verum ad ipsam locorum collationem veniamus1 expositis hinc sectae istius placitis1 illinc opinionibus ab ,athanasio damnatis4 7#a7 ,e sectionibus triginta sex libri quarti1 saltem una et viginta id agunt ut refellant eos qui dicerent ,verbum non esse ,filium3 esto septem ex iis respexerint ,paulianistas1 nihilominus reliquis quatuordecim aliquis inveniendus est scopus1 cui plene et unice responsurus est comitatus ,marcelli4 7#b7 ,increpat ,athanasius commentum dicentium1 ,verbum ,dei1 similem verbi humani1 non habere substantiam2 ,greek3 ou dialelumenos1 e haplos phone semantike1 alla ousiodes logos4 eigar me1 estai ho ,theos lalon eis aera 444 epeide de ouk estin anthropos1 ouk an eie oude ho logos autou1 kata ten ton anthropon astheneian4 s4 #a4 ,vid4 quoque ,contr4 ,sabell4 ,greg4 s4 #e4 e4 #bj ,hoc vero idem illud est1 conceptis verbis1 cujus ,eusebius insimulat ,marcellum1 e4 g4 ,greek3 epi de tou logou1 semantikon auton didosi1 kai homoion toi anthropinoi4 p4 #aah4 ,vid4 quoque p4 #abh4 7#c7 ,reprobat ,athanasius illud in haereticis suis1 quod dicerent in ,natura ,divina prius fuisse silentium1 tum actionem quandam2 ,greek3 ton ,theon1 sioponta men anenergeton1 lalounta de ischuein auton boulontai4 s4 #aa4 vid4 etiam s4 #ab4 ,at ,eusebius ,marcellum postulat de eodem2 ,greek3 ho logos endon menon en hesuchazonti toi patri1 energon de en toi ten ktisin demourgein1 homoios toi hemeteroi1 en sioposi men hesuchazonti1 en de phthengomenois energounti4 p4 #d1 d4 ,alibi innuit ,eusebius posse fieri1 ut artifices etiam humani et in silentio sint et in actione simul1 interna quadam mentis operatione1 p4 #afg1 b2 idem innuit ,athanasius s4 #aa1 d4 7#d7 ,non pauca superius dicta sunt de ,greek3 platusmoi illo ,greek3 monados in carne1 idque ,greek3 energeiai quadam2 jam in hac materie tota est una pars libri seu ,orationis quartae1 viz4 ss4 #ac1 #ad1 #be4 ,greek3 phesi gar1 dicit ,athanasius1 ,greek3 ho pater platunetai eis huion kai pneuma s4 #be4 ,greek3 tis he energeia tou toioutou platusmou8 phanesetai ho pater kai gegonos sarx1 eige autos monas on en toi anthropoi eplatunthe s4 #ad4 7#e7 ,dogma illud ,verbi a ,deo procedentis1 ad ,deum redeuntis1 ,marcello tribuunt et ,eusebius et ,basilius2 ,athanasius autem illi quam impugnat factioni1 ipsis adhibitis vocibus ,greek3 proelthon et ,greek3 palindromon1 ,greek3 proodos et ,greek3 anadrome1 ,greek3 proeballeto et ,greek3 anakaleitai1 ,greek3 gennesis et ,greek3 paula tes genneseos4 s4 #ab4 s4 #d1 e4 7#f7 ,marcellum de ,verbo disserentem jam vidimus insistere in phrasi ,greek3 en toi ,theoi3 idem fecerunt haeretici illi1 de quibus loquitur ,athanasius1 vid4 s4 #ab4 passim s4 #b4 init4 etc4 s4 #d1 e4 7#g7 ,eosdem incusat ,athanasius1 nisi vellent esse meri ,sabelliani1 quod necessario tenerent attributa ,dei esse res quasdam per se subsistentes in divina natura1 quae proinde ,greek3 sunthetos est3 at hoc ipsum deducit ,eusebius ex doctrina ,marcelli4 ,athanasius3 ,greek3 kata touto he theia monas sunthetos phanesetai1 temnomene eis ousian kai sumbebekos4 #ba s4 #b4 ,eusebius3 ,greek3 suntheton hosper eisegen ton ,theon1 ousian auton hupotithemenos dicha logou1 sumbebekos de tei ousiai ton logon4 p4 #aba4 vid4 p4 #adi1 d4 ,iterum ,athanasius ,greek3 ei touto1 pater men hote sophos1 huios de hote sophia4 alla me hos poiotes tis tauta en toi ,theoi s4 #b4 ,iterum ,eusebius3 ,greek3 ei d' hen kai tauton en ho ,theos kai he en tais paroimiais sophia1 hexis ousa sophe en autoi nooumene1 katho sophos ho ,theos1 ti ekoluen1 k4 t4 l4 p4 #aej1 b4 7#h7 ,teste ,eusebio1 ,marcellus1 dogma suum insinuans1 professus est sibi praecipue cordi esse monarchiae dogma p4 #aji1 b4 quod quidem dogma ,athanasius contra1 disputationis suae statim principio1 confirmat illaesum prorsus esse et securum in doctrina catholicorum4 7#i7 ,celebre est ,marcelli dogma illud de regno ,christi ad tempus duraturo1 ab initiis quibusdam orto1 finem tandem habituro3 haereticorum autem1 quos urget ,athanasius1 haud absimile est illud s4 #h41 quod ,filio et existendi et regnandi initium videntur assignasse4 7#aj7 ,verbum esse ,filium etc4 in ,veteri ,testamento negat ,marcellus apud ,eusebium p4 #aca1 b4 pp4 #hc-aja4 pp4 #acd-adj2 negant haeretici apud ,athanasium1 ss4 #bc-bi4 7#aa7 ,cum loca illa ,veteris ,testamenti objicerentur ,marcello1 profitebatur eas anticipationes esse ,novi2 ,greek3 ei de tis1 kai pro tes neas diathekes1 tou ,christou1 huiou onoma toi logoi monoi deiknunai dunasthai epangelloito1 heuresei touto prophetikos eiremenon4 ,euseb4 p4 #hb1 a4 ,quare apud ,apostolum ad ,rom4 ,i1 #d4 pro ,greek3 horistheis legebat ,greek3 prooristheis4 ,euseb4 contr4 ,marc4 ,i1 #b4 ,vid4 ,anathem4 #eum ,concil4 ,sirm42 vid4 porro ,select4 ,observ4 ,r4,s4,c4 p4 #aj4 ,quod idem de ,photino quoque narrat ,epiphanius1 autumasse scilicet eum ,vetus ,testamentum scriptum esse ,greek3 prokatangeltikos1 prochrestikos1 ,haer4 p4 #hcj4 ,at ,athanasius quoque de haereticis suis disputans1 ,greek3 alla nai1 phasi1 keitai men1 prophetikos de esto4 s4 #bd4 7#ab7 ,cum contra ,marcellum urgeretur ,psalmus #aji1 voluit ,luciferum illum esse stellam1 quae ,magorum dux fuit4 ,euseb4 p4 #dh1 b4 ,vid4 ,epiphan4 ,haer4 p4 #hcc1 a4 #bb ,athanasius quoque pro parte sua1 per duas sectiones totus est in eodem ,scripturae loco excutiendo4 7#ac7 ,accedit denique1 quod notatu certe dignum est1 idem propemodum sentire ,athanasium de natura dogmatis ,sabelliani1 quod ,eusebium1 ,eugenium1 ,basilium sensisse supra dictum est4 ,greek3 ,sabelliou to epitedeuma1 ton auton huion kai patera legontos1 kai hekateron anairountos1 hote men huios1 ton patera1 hote de pater1 ton huion4 s4 #i4 ,profecto plura sunt quae conferri possint ad ,athanasii librum quartum ex ,marcelli et ,photini haeresi illustrandum2 haec autem qualiacumque satis sint quo demonstretur1 illud sanctissimi doctoris opus1 non adversus ,arianos1 sed adversus ,photinianorum dogma esse exaratum4 ,neque id multum in hac re valet1 quo motus1 ,montefalconius dubitat an opusculum ,contra ,sabellii gregales sit ,athanasii2 nullam scilicet esse memoriae proditam ,athanasii cum ,sabellianorum familiis dimicationem4 ,nam si reipsa certum est1 hunc librum de ,sabellianismo quodam disputare1 esse autem genuinum1 7id quod nemo inficiatur17 quid ultra quaerendum est8 aliorum silentium explicatione eget1 sed nihil probat4 ,opportunum autem est ,sirmondi responsum de ,hieronymo similiter praetermittente ,eusebii tractatus contra ,sabellium3--de infinitis voluminibus quae ab ,eusebio edita testatur1 pauca1 certe non omnia1 ,hieronymum commemorasse4 ,sirmond4 ,opp4 tom4 ,i4 init4 ,jam mihi disputandi tandem finem facturo1 in mentem subit ,ciceronianum illud1 ,utitur in re non dubia testibus non necessariis4 ,at certe nulla moles argumentorum illis nimia est1 qui adversarios habent ,montefalconium ,benedictinum1 ,jesuitam ,petavium4 ,restat ut subjiciatur operi nostro brevis quaedam analysis partium seu fragmentorum eorum1 ex quibus consistit hic liber4 #a4 ,sectiones septem1 #a-e1 #i1 #aj1 ,monarchiam tractant1 #bc et cognatam materiam unitatis1 simplicitatis1 integritatis divinae1 tum ,filii generationis2 quarum una s4 #d4 et alterius pars s4 #c4 ,arianos alloquitur2 reliquae familias ,sabellianas4 #b4 ,duo1 #f et #g1 cum ,arianis cominus pugnant1 nihil autem commune habent neque cum sectionibus quae praecedunt1 neque cum iis quae subsequuntur4 #c4 ,tres1 #h1 #aa1 et #ab1 comparationem ineunt inter contrarias sectas1 praecipue ,sabellianam4 #d4 ,tres aliae1 #ac1 #ad1 #be1 pertinent ad praecipuum quoddam dogma ,sabellii et ,marcelli4 #e4 ,universae #ba4 sectiones1 quae reliquae sunt1 cursum autem paene continuum habent1 #ae-bd1 #bf-bi4 unam rem agunt1 ,verbum scilicet idem esse ac ,filius1 contra doctrinam ,marcelli et ,pauli ,samosateni4 ,illustration #bd ,illustration ,,dissertatio ,,ii4 ,,de ,,ecthesi ,,ephesina ,,contra ,,paulum ,,samosatenum4 ,illustration ,extat in tertia parte ,actorum ,concilii ,oecumenici ,ephesini an4 #cca4 habiti1 symbolum quoddam sic fere inscriptum3 ,de ,incarnatione ,verbi ,dei1 ,filii ,patris1 ,definitio ,episcoporum1 qui ,nicaeae in ,synodo convenerunt1 et expositio ejusdem ,synodi adversus ,paulum ,samosatenum4 ,ecthesis haec ,patribus ,antiochenis1 qui ,paulum condemnaverunt cir4 an4 #bfd-bgj1 vindicatur a ,baronio an4 #bgb4 ,j4 ,forbes4 ,instr4 ,hist4 ,theolog4 ,i1 #d4 s4 #a4 ,lemoyn4 ,var4 ,sacr4 t4 #b4 p4 #bee4 ,worm4 ,hist4 ,sabell4 p4 #aaf-aai4 7,vid4 ,routh4 ,rell4 ,sacr4 t4 #b4 p4 #ebc47 ,simon4 de ,magistris1 ,praefat4 ad ,dionys4 ,alex4 p4 ,,xl4 ,feverlin4 ,dissert4 de4 ,p4 ,samos4 s4 #i4 ,fasson4 de voce ,homouesion1 ,molkenbuhr ,dissert4 ,crit4 #d4 ,kern4 ,disqu4 ,hist4 ,crit4 de hac re2 ,burton4 ap4 ,faber4 ,apostolicity of ,trinitarianism1 et aliis4 ,cum autem homouesion ,filii ,dei profitetur1 adhibita est a criticis quibusdam1 quo comprobarent ,athanasium1 ,basilium1 et ,hilarium1 gravissimos auctores1 errasse cum dicerent vocabulum illud ,antiochiae tunc temporis1 in ,epistola ,synodica ,patrum1 aut condemnatum esse1 aut prudenter omissum4 ,quae quidem subdifficilis quaestio non hujus est loci1 ubi id tantum agimus1 pace eruditissimorum virorum1 ut allatis argumentis pro captu nostro commonstremus1 ,ecthesim illam ,concilio neque ,antiocheno1 neque vero ,nicaeno esse coaevam1 sed jure referri in tempora et ,paulo et ,ario posteriora4 #be ,caeterum occurrit hoc ,symbolum ap4 ,harduin4 ,concil4 t4 #a4 p4 #afdj4 ,routh4 ,relliqu4 ,sacr4 t4 #b4 p4 #ebd4 ,dionys4 ,alex4 ,opp4 ,rom4 #afif4 7#agif7 p4 #bhi4 ,card4 ,mai4 ,nov4 ,coll4 t4 #g4 p4 #afb4 ,burton4 ,testimonies1 p4 #cig-cii4 ,faber4 op4 cit4 t4 #b4 p4 #bhg4 ,ad rem aggrediamur4 #a4 ,ecthesis haec habet3 ,greek3 holon homoousion toi ,theoi kai meta tou somatos1 all' ouchi kata to soma homoousion toi ,theoi4 ,at multa suadent vocabulum homouesion non habere locum in symbolis saeculi tertii4 7#a7 ,primum1 decantata sunt illa ,augustini et ,vigilii1 ex quibus constat tempore ,concilii ,nicaeni homouesion fuisse instrumentum novum1 quo munita est fides ,ecclesiae contra ,arianos3 ,adversus impietatem ,arianorum haereticorum1 inquit ,augustinus1 novum nomen ,patres homouesion condiderunt1 sed non rem novam tali nomine signarunt1 in ,joan4 #ig4 n4 #d4 ,alio loco monet3 minus quam oportuit intellectum esse illud nomen ,arimini1 propter novitatem verbi4 ,contr4 ,maxim4 ,,ii1 #ad4 quod tamen1 subjungit1 fides antiqua pepererat4 ,vigilius autem1 res antiqua novum nomen accepit homouesion4 ,disput4 ,athan4 et ,ar4 t4 ,v1 p4 #fie4 ,bibl4 ,patr4 ,col4 #afah4 ,vid4 ,lemoyn1 ,var4 ,sacr4 l4 c4 7#b7 ,deinde1 auctor est ,sozomenus1 ,hist4 ,,iv1 #ae4 a ,semi-arianis ,sirmii an4 #ceh4 adhibitum esse in confessione sua conscribenda illud ipsum symbolum1 quod ,antiocheni ,patres contra ,paulum edidissent2 quod quidem certe non adhibuissent amentissimi homouesii insectatores1 si illam vocem continuisset4 7#c7 ,tum ex ipsorum ,semi-arianorum testimonio idem conficitur1 in iis scilicet quae ab illis scripta apud ,epiphanium reperiuntur4 ,haeres4 #gc4 ,profecto ibi provocant ad ,concilium ,antiochenum contra ,paulum habitum1 quo1 usiam praeseferentes1 insinuent suum homoeuesion2 quod1 inquam1 contra esset ab illis factum1 si ,concilium illud in symbolo suo1 ut usiam1 sic homouesion quoque ascivisset4 #bf 7#d7 ,neque sane est quod miremur1 7hoc enim obiter dici liceat7 si ,patres ,antiocheni oeconomia quadam utendum esse duxerint1 in voce homouesion adhibenda4 ,nam qui primi ,pauli causam tractaverunt1 ,dionysius1 ,gregorius ,neocaesariensis1 ,athenodorus1 fortasse ,firmilianus1 fuerunt ,origenis discipuli1 acerrimi impugnatoris eorum qui corpoream aliquam naturam ,deo tribuerent2 qualem contendit ,paulus1 testibus ,athanasio et ,basilio1 in vocabulo homouesion innui4 ,de divina substantia tanquam corpore loquitur ,tertullianus1 in ,prax4 #g4 utitur porro1 post ,valentinianos1 voce ,greek3 probole1 7sicut ,justinus cognata phrasi ,greek3 problethen gennema1 ,tryph4 #fb472 at ,origenes contra1 cum ,candido ,valentiniano congressus1 verbum illud reprobat1 ,melitonis autem opus1 ,greek3 peri ensomatou ,theou severius notat1 in ,genes4 ,fragm4 t4 #b4 p4 #be1 quasi ,deum esse materialem docuerit1 vid4 etiam de ,orat4 #bc4 ,illa ,platonicorum quoque admiratio quae in ,origene cernitur1 eodem spectat1 cum philosophi istius sectae1 quo ,deum simplicissimum et perfectissimum esse traderent1 soliti sint illum appellare ,greek3 huperousion4 ,profecto a ,plotino ,deus appellatur1 origo existentiae et praestantior usia4 #e4 ,ennead4 ,v1 #aa4 quia supereminens omnia est1 non illa1 sed causa illorum ibid4 c4 ult4 ,quod docuerunt porro materialistae de necessitate physica1 in causa fuit cur ,plotinus ,dei energiam et voluntatem diceret ejus esse usiam1 #f4 ,enn4 ,,viii1 #ac4 ,origenes quoque1 ,neque enim usiae particeps est ,deus1 participes enim facit potius1 quam ipse est particeps4 ,contr4 ,cels4 ,,vi1 #fd4 ,hinc vox ,greek3 huperousion de ,deo usurpatur ab ,areopagita1 de div4 nom4 ,i1 #b4 et a ,maximo ,confessore2 ,greek3 ousia1 scribit1 improprie de ,deo dicitur1 nam ,greek3 huperousios est1 in ,areopag4 de div4 nom4 ,v4 init4 ,vid4 etiam ,damasc4 ,fid4 ,orth4 ,i1 #d et #h1 pp4 #acg1 #adg4 ,gregorium ,naz4 quoque1 qui ,deum docet esse ,greek3 huper ten ousian4 ,orat4 #f1 #ab4 ,et ,constantinum ad ,sanct4 ,coet4 #i4 ,origenes sane in ,joan4 t4 #bj1 #af4 eo usque progreditur1 ut verba reprehendat ,greek3 ek tes ousias tou patros gegennesthai ton huion2 sed ob hanc plane rem1 quia arbitratur1 #bg perperam quidem1 formulam istiusmodi ,greek3 meiosin quandam inferre in notionem ,dei4 ,jam ,arianis certe usitatissimum fuit1 eo nomine postulare homouesion1 quasi1 ,gnosticorum et ,manichaeorum more1 immaterialitati divinae injuriam fecerit4 ,et ,dionysium ,alexandriae ,episcopum constat primo horruisse aliquantum hoc vocabulum1 tum solum fidenter illud enunciantem1 et confitentem1 cum eum ,pontifex ,romanus ad id hortatus esset4 ,neque illud omittendum est1 quod circa idem tempus cum habebantur ,concilia ,antiochiae contra ,paulum1 illam orbis ,christianae partem invaserat ,manichaeorum haeresis2 quae1 utpote verbo homouesion usa in theologia sua1 idque materiali sensu1 non immerito ,patribus metum incuteret1 ne vox1 in se sanctissima et praeclarissima1 illo tempore catholico dogmati parum esset profutura4 7#e7 ,quibus perspectis1 forsitan expediri poterit ille nodus in historia ,patrum ,antiochenorum1 quod ,athanasius1 ,basilius1 ,hilarius1 una consentientes de verbo homouesion ab illis ,patribus improbato1 quare improbatum fuerit1 inter se non consentiunt4 ,scilicet1 cum usia1 ut a ,petavio dictum est1 de ,trin4 ,,iv1 #a4 in philosophorum scholis1 quod unum est et individuum1 tunc temporis significaret1 cognata vox homouesion1 de ,sanctissima ,trinitate usurpata1 illis qui a theologia sua mysteria excludebant1 alterutrum de his erroribus secum ferre videbatur4 ,nam si verbum illud materiale quid innueret1 id jam haeresis erat2 si vero immateriale1 continuo fieri non poterat1 quin illa duo plane essent1 non duo ullatenus1 sed simpliciter unum4 ,quare significaret aut ,patris partem 7,greek3 meros homoousion7 esse ,filium1 sicut volebant ,manichaei1 aut ,patrem esse ,filium1 sicut ,sabelliani4 ,paulus igitur in ,patres ,antiochiae congregatos hoc fere usus est dilemmate3 ,nisi vocabulum vestrum ,manichaeorum est1 quod vos negatis1 certe ,sabellianismum sonat1 id quod ego libenter suscipio2 unde et verum erit1 quod ,athanasius narrat1 ,paulum dixisse3 ,si #bh homouesius est ,christus1 tres sunt substantiae in deitate1 et verum quod ,hilarius1 ,homouesion ,samosatenus confessus est4 ,subduxerunt itaque ,patres voculam1 ne illam sophista aut haeresis postularet ,manichaeorum1 aut in ,sabellianam vindicaret4 #b4 ,legimus etiam in ,ecthesi1 ,greek3 meta tes theotetos on kata sarka homoousios hemin4 ,multa sunt et gravia1 cur credamus1 formulam illam ,greek3 homoousion hemin temporibus esse tribuendam et ,antiocheno ,concilio1 et fortasse ,nicaeno1 posterioribus4 7#a7 ,si ,vaterlandio credendum est1 aetatem ,symboli ,quicunque eruenti1 ,greek3 homoousion hemin pauci tantum ante ,eutychen conceptis verbis tradiderunt1 post autem plurimi4 ,quo hoc comprobet1 provocat vir doctus ad confessionem ,turribii ,hispani an4 #ddg4 ,flaviani ,constantinopolitani et ,leonis ,papae #ddi1 ,concilii ,chalcedonensis an4 #dea1 ,felicis ,,iii1 an4 #dhe4 ,anastasii ,,ii4 an4 #dif4 ,ecclesiae ,alexandrinae eodem anno2 necnon ,hormisdae1 ,ecclesiarum ,syriae1 ,fulgentii1 ,justiniani1 ,joannis ,,ii4 et ,pelagii ,i4 in saeculo sexto4 ,in quibus singulis1 inquit1 aut unius natura dogma est reprobatum1 aut duarum comprobatum1 aut ,greek3 to homoousion hemin sancitum2 quos quidem articulos frustra quaesiveris in ,symbolo ,quicumque4 ,opp4 t4 #d4 p4 #bdg4 ,eodem autem argumento1 quo ,symbolum ,quicumque1 verba ,greek3 homoousion hemin omittens1 collocatur ante ,eutychen1 ,ecthesis haec ,ephesina iisdem usa1 post ,eutychen collocabitur4 7#b7 ,illud ipsum1 quod ,greek3 homoousion hemin est ab ,eutyche repudiatum1 indicio est hanc formulam non usurpatam esse ab ,ecclesia in confessionibus suis1 ante ,eutychem2 namque id haereticorum proprium est1 ,catholicae traditionis illos articulos respuere1 quae hactenus sunt fidelium mentibus non publicis monumentis mandata4 ,usque ad hodiernum diem1 contendit in ,concilio ,constantinopolitano1 non dixi corpus ,domini et ,dei nostri esse ,greek3 homoousion hemin2 confiteor autem ,sanctam ,virginem esse ,greek3 homoousion hemin1 #bi ex qua ,deus noster est incarnatus4 ,hard4 ,conc4 t4 #b4 p4 #afd1 #e4 ,scilicet in quaestionem venerat1 utrum formula quaedam reciperetur necne1 quae1 cum apprime esset utilis ad nascentem haeresin opprimendam1 adhuc tamen privati solummodo fuisset juris et in certis ut plurimum locis usitata4 ,idem accidisse cernimus in vocabulo ,greek3 phusis1 quod eo plausibilius rejecerunt ,eutychiani1 quia rarius occurreret in scriptis ,patrum1 quando in controversiam vocaretur4 ,de ,greek3 hupostasei1 quae vox alteri erit exemplo hujusce rei1 post dicendum erit4 7#c7 ,occurretur forsitan a quibusdam dicentibus1 articulum hunc ,greek3 homoousion hemin sancitum esse ab ,ecclesia cum ,apollinaristis confligente2 qui1 teste ,athanasio ad ,epict4 #b41 ,christi corpus ,divinitati consubstantiale esse jactabant4 ,concedo utique2 sed cum ,apollinaristae1 brevi1 dogma ipsi suum deseruerint1 7,epiph4 ,haer4 #gg1 #be47 non necesse habuit ,ecclesia tesseram aliquam fidei contra perfidiam eorum proferri4 ,ambae quippe ,apollinaristarum sectae videntur inter se consensisse in articulo ,greek3 homoousion hemin verbo tenus recipiendo1 id solum exagitantes1 utrum de corpore ,domini jam cum ,divinitate unito1 posset ille praedicari1 necne2 vid4 ,leont4 de fraud4 ,apollin4 ,attamen occurrit certe formula illa in confessione ,joannis ,antiocheni1 circ4 an4 #dca4 ,rustic4 contra ,aceph4 p4 #gii4 et alibi1 ut credo2 ea vero non amplius #ba4 annis antecessit ,concilio ,chalcedonensi1 a quo inter formulas ,ecclesiae illa ,greek3 homoousion hemin recepta est4 7#d7 ,enimvero contra ,apollinaristarum ,greek3 homoousion theoteti usitatius est in scriptis ,patrum1 non ,greek3 homoousion hemin1 sed ,greek3 homoousion ,mariai4 ,scilicet ,amphilochius1 quasi summam rei explicans1 ,apparet certe1 scribit1 sanctos ,patres dixisse1 ,filium esse consubstantialem ,patri secundum divinitatem1 et consubstantialem ,matri secundum humanitatem4 ap4 ,phot4 ,bibl4 p4 #ghi4 ,proclus1 non ,greek3 toi homoousion1 sed ,greek3 toi homophulon utitur1 adjecto tamen ,virgine1 non nobis2 ,greek3 toi patri kata ten theoteta homoousios1 houtos ho autos kai tei parthenoi kata ten sarka homophulos4 ,ad ,arm4 p4 #fah4 circ4 init4 ,vid4 quoque #cj p4 #fac4 fin4 p4 #fah4 ,saepius ,greek3 homoousion adhibens ,proclus in theologia explicanda1 hic non adhibet in oeconomia4 ,athanasius autem3 ,greek3 ton henomenon patri kata pneuma1 hemin de kata sarka4 ap4 ,theod4 ,eran4 ,,ii1 p4 #aci4 ,alibi3 ,greek3 ouk ek ,marias1 all' ek tes heautou ousias soma4 ad ,epict4 #b4 ,vid4 quoque verba ,greek3 homogenes et ,greek3 homoousios inter se opposita de ,sent4 ,dion4 #aj4 ,eandem rem exprimit ,greek3 teleios anthropos1 e4 g4 ,procl4 ad ,arm4 p4 #fac1 quam quidem phrasin1 ab ,apollinare rejectam1 ,eutyches recepit4 ,concil4 t4 #b4 p4 #aeg4 ,leon4 ,epist4 #ba4 ,contra ab ,eustathio an4 #cbe4 certe dictum est1 ,christi animam esse ,greek3 tais psuchais ton anthropon homoousion1 hosper kai he sarx homoousios tei ton anthropon sarki4 ,ap4 ,theod4 ,eran4 ,i4 p4#ef4 et ab ,ambrosio ibid4 p4#aci4 ,greek3 homoousion toi patri kata ten theoteta1 kai homoousion hemin kata ten anthropoteta2 7,vid4 quoque ,leont4 ,contr4 ,nest4 et ,eutych4 p4 #igg47 quod mirabile sane erit si ab ,ambrosio scriptum est1 at sancto ,doctori paene abjudicatur a ,maurinis ,opp4 tom4 #b4 p4 #gbi4 ,quid quod ,leontium hunc1 in cujus opere occurrit1 alium esse atque auctorem illum qui scripserit de sectis1 ,coustantii judicium est1 ,append4 ,epist4 ,pont4 ,rom4 p4 #gi1 eo autem nomine 7quod ad rem nostram facit7 quia minus accuratus scriptor est4 ,at tamen videas aliud specimen ejusdem formulae in ,theophilo ,ap4 ,theod4 ,eran4 ,,ii1 p4 #aed4 7#e7 ,neque illud leve est1 quod1 cum ab ,greek3 homoousion hemin proferentibus vox ,greek3 ousia pro ,greek3 phusis sive ,greek3 genos sumatur1 ,greek3 homoousion autem valeat ,greek3 homophulon1 sensus contra ,greek3 homoousiou patribus ,antiochenis saeculi tertii videtur esse ille quem fert in formula ,greek3 homoousios patri2 nempe ut individuum1 non genus1 significet2 quod quidem1 ut jam vidimus1 ,paulus pro concesso habet in sophismate suo contra illos ,patres torquendo4 ,quod adeo receptum fuit illis temporibus1 ut ,hippolytus tantum non diserte neget homines esse inter se unius substantiae vel ,greek3 ousias2 rogat enim1 ,greek3 me pantes hen soma esmen kata ten ousian2 ,contr4 ,noet4 #g4 ,malchion autem1 in illa ipsa cum ,paulo dimicatione1 haeresiarcham incusat quod non teneret ,greek3 ousiosthai en toi holoi soteri ton huion ton monogene4 ,routh4 #ca ,relliqu4 t4 ,,ii1 p4 #dgf4 ,africanus porro confitetur1 ,greek3 ousian holen ousiotheis1 anthropos legetai ibid4 p4 #abe4 ,quinimo ,athanasius ipse videtur uti verbo ,greek3 ousia simpliciter de divinitate ,verbi1 numquam1 quantum scio1 de humanitate ab eo assumpta4 ,vid4 ,orat4 ,i1 #de1 #eg fin4 #ei init4 #fj init4 #fb1 #fd fin4 ,,ii1 #ah init4 ,,iii1 #de init4 etc4 ,inducit autem1 quasi inter se contraria1 ,greek3 ousian et ,greek3 anthropinon ,verbi1 ,orat4 ,i1 #da4 ,greek3 ousian et ,greek3 anthropoteta1 ,,iii1 #cd init4 ,sed hac de re plura possent dici1 quam hujus disputationis ratio ferret4 7#f7 ,accedit quod ,epistola extat quaedam a ,patribus ,antiochenis1 vel quibusdam ex illis1 scripta2 quae1 de ,incarnatione disputans1 verbis utitur plane similibus verborum saeculi tertii1 plane dissimilibus eorum quae in ,ecthesi ,ephesina reperiuntur4 ,mentionem scilicet facit de ,filio incarnato et facto homine1 de corpore ejus ex ,virgine sumpto1 de homine ex semine ,david1 de participatione carnis et sanguinis4 ,routh4 ,rell4 t4 #b4 p4 #dgc4 ,atque haec de formula ,greek3 homoousios hemin1 ,apollinaris1 vel potius ,eutychis aevo1 primum in fidei confessiones recepta4 #c4 ,haec quoque notanda sunt in ,ecthesi3 ,greek3 hen prosopon suntheton ek theotetos ouraniou kai anthropeias sarkos4 ,verbum ,greek3 suntheton1 latine compositum1 reperitur in fragmento quod extat disputationis ,malchionis cum ,paulo in ,concilio ,antiocheno1 ,routh4 ,relliqu4 t4 #b4 p4 #dgf2 at ,greek3 prosopon1 sumptam pro antitheto1 quod vocant1 duarum naturarum1 ad seriorem aetatem referendum est4 ,concedendum sane est personae vocabulum reperiri in ,tertulliano1 idque de duabus ,christi naturis disputante4 ,contr4 ,prax4 #bg4 ,hoc tamen fere ,greek3 hapax legomenon est2 quamquam ,novatianus certe1 cui cum ,tertulliano magna est necessitudo1 loquitur de ,trin4 #ba4 de regula circa personam ,christi4 ,sed usurpat ille auctor ,christi nomen passim in opere suo1 non pro ,filio ,incarnato1 sed simpliciter pro ,deo ,unigenito3 e4 c4 ,regula veritatis docet nos credere post ,patrem etiam in ,filium ,dei ,christum ,jesum1 #cb ,dominum ,deum nostrum1 sed ,dei filium etc4 c4 #i4 init4 ,alibi1 ,christus habet gloriam ante mundi institutionem1 #af4 ,vid4 quoque #ac1 ubi ,christum1 non ,verbum1 carnem sumpsisse docet2 alibi autem1 inita jam disputatione de ,persona ,christi1 tamen loquitur de illo ut secundam personam post ,patrem #bf et #ca4 ,vid4 quoque #bg4 ,quidquid autem haec valeant1 confirmare tamen ausim1 7si de re quaquam1 quod universe non est1 secure potest confirmari17 vocabulum ,greek3 prosopon1 de ,christo incarnato sumptum1 non fuisse in usu ,catholicorum usque ad tempora fere ,apollinaris4 7#a7 ,non occurrit in ,athanasii opere contra ,apollinarem1 scripto circ4 an4 #cgj4 exceptis locis duobus1 de quibus postea2 neque in ,greg4 ,naz4 ,ep4 #bjb ad ,nectarium1 neque ,epp4 #aja1 #ajb4 ad ,cledonium2 neque in ,dialogis tribus ,theodoreti1 nisi in uno loco1 quem1 ,ambrosio a ,theodoreto et ,leontio tributum1 ,ambrosii non esse jam diximus2 neque in ,symbolo ,damasi1 a quo condemnatus est ,apollinaris1 vid4 ,epp4 ,dam4 ap4 ,coust4 #d et #e2 neque in ,symbolo ,epiphanii1 ,ancor4 #aba2 vid4 quoque #ge4 7#b7 ,desideratur idem in iis disputationibus ,patrum1 ubi1 si tum esset in usu1 jure erat expectandum2 cujus vice aliae contra suppositae sunt voculae et phrases1 quae et iteratione sua formularum paene gerunt speciem1 et varietate sua admirationem movent1 cur ,greek3 prosopon quoque in illis locis non reperiatur4 ,e4 c4 ,irenaeus3 ,non ergo alterum filium hominis novit ,evangelium1 nisi hunc qui ex ,maria etc4 et eundem hunc passum resurrexisse4444 ,etsi lingua quidem confitentur unum ,jesum ,christum1444 alterum quidem passum et natum etc4 et esse alterum eorum etc4 ,haer4 ,,iii1 #af1 n4 #e1 #f4 unus quidem et idem existens n4 #g4 per multa dividens ,filium ,dei n4 #h4 unum et eundem1 ibid4 ,si alter 444 alter 444 quoniam unum eum novit ,apostolus etc4 n4 #i4 ,extenditur disputatio ad c4 #bd4 ,ambrosius3 ,unus in utraque 7divinitate et carne7 #cc loquitur ,dei ,filius2 quia in eodem utraque natura est2 et si idem loquitur1 non uno semper loquitur modo de ,fid4 ,,ii1 #i4 ,vid4 #eh4 ,non divisus1 sed unus2 quia utrumque unus1 et unus in utroque 444 non enim alter ex ,patre1 alter ex ,virgine1 sed idem aliter ex ,patre1 aliter ex ,virgine4 de ,incarn4 #ce4 ,vid4 #dg4 #ge4 ,non enim quod ejusdem substantiae est1 unus1 sed unum est #gg1 quo in loco verbum persona sequitur de ,mysterio ,trinitatis4 ,hilarius3 ,non alius ,filius hominis quam qui ,filius ,dei est1 neque alius in forma ,dei quam qui in forma servi perfectus homo natus est 444 habens in se et totum verumque quod homo est1 et totum verumque quod ,deus est4 de ,trin4 ,x1 #ai4 ,cum ipse ille ,filius hominis ipse sit qui et ,filius ,dei1 quia totus hominis ,filius totus ,dei ,filius sit etc4444 ,natus autem est1 non ut esset alius atque alius1 sed ut ante hominem ,deus1 suscipiens hominem1 homo et ,deus possit intelligi4 ibid4 #bb4 ,non potest 444 ita ab se dividuus esse1 ne ,christus sit2 cum non alius ,christus1 quam qui a forma ,dei etc4 neque alius quam qui natus est etc4444 neque alius quam qui est mortuus etc4 444 in coelis autem non alius sit quam qui etc4 ibid4 ut non idem fuerit qui et etc4 ibid4 #ej4 ,totum ei ,deus ,verbum est1 totum ei homo ,christus est 444 nec ,christum aliud credere quam ,jesum1 nec ,jesum aliud praedicare quam ,christum #eb4 ,haud aliter ,athanasius3 ,greek3 allos1 allos2 heteros1 heteros2 eis kai autos2 tauton2 adiairetos4 ,orat4 ,,iv1 #ae et #bi4 ,greek3 allos1 allos4 #cj4 ,greek3 hena kai ton auton4 #ca4 ,greek3 ouch hos tou logou kechorismenou4 ibid4 ,greek3 ton pros autou lephthenta1 hoii kai enosthai pisteuetai1 anthropon ap' autou chorizousi4 ibid4 ,greek3 ten anekphraston henosin4 #cb4 ,greek3 to theion hen kai haploun musterion4 ibid4 ,greek3 ten enoteta4 ibid4 ,greek3 holon auton anthropon te kai ,theon homou4 #ce4 ,vid4 etiam disputationem maxime subtilem in ,orat4 ,,iii1 #cj-eh41 ubi tamen vix inveneris verbum unum1 quod sit theologicae scientiae proprium4 ,alia veterum theologorum specimina sunt hujusmodi3 ,mediam inter ,deum et hominem substantiam gerens4 ,lactant4 ,instit4 ,,iv1 #ac4 ,greek3 ,theos kai anthropos teleios ho autos4 #cd ,meliton ap4 ,routh4 ,rell4 t4 ,i4 p4 #aae4 ex eo quod ,deus est1 et ex illo quod homo 444 permixtus et sociatus 444 alterum vident1 alterum non vident4 ,novat4 de ,trin4 #be4 ,vid4 quoque #aa1 #ad1 #ba1 #bd4 ,duos ,christos 444 unum1 alium ,pamphil4 ,apol4 ap4 ,routh4 ,rell4 tom4 #d4 p4 #cbj4 ,greek3 ho autos estin1 aei pros heauton hosautos echon1 ,greg4 ,nyss4 t4 #b4 p4 #fif4 ,greek3 hena kai ton auton4 ,greg4 ,naz4 ,ep4 #aja4 p4 #he4 ,greek3 allo men kai allo ta ex hon ho ,soter2 ouk allos de kai allos4 p4 #hf4 ,vid4 quoque ,athan4 contr4 ,apollin4 ,i1 #aj4 fin4 #aa4 fin4 #ac1 e4 #af1 b4 ,,ii1 #a init4 #e1 e4 #ab1 e4 #ah4 cir4 fin4 ,theoph4 ap4 ,theod4 ,eran4 ,,ii4 p4 #aed4 ,hilar4 ibid4 p4 #afb4 ,attic4 ibid4 p4 #afg4 ,hieron4 in ,joan4 ,hieros4 #ce4 ,haud absimiles loquendi modi1 omisso plane vocabulo ,greek3 prosopon1 reperiuntur in ,epistola illa ,patrum ,antiochenorum1 ad quam jam supra provocatum est3 ,greek3 to ek tes parthenou soma choresan pan to pleroma tes theotetos somatikos1 teii theoteti atreptos henotai kai tetheopoietai2 ou charin ho autos ,theos kai anthropos4 ,routh4 ,relliq4 t4 #b4 p4 #dgc4 ,greek3 houto kai ho ,christos pro tes sarkoseos hos heis onomastai4 katho ,christos hen kai to auto on teii ousiaii4 ibid4 p4 #dgd4 ,greek3 ei allo men 444 allo de 444 duo huious4 ibid4 p4 #dhe4 ,malchion quoque1 ,unus factus est 444 unitate subsistens etc4 ibid4 p4 #dgf4 7#c7 ,constat praeterea1 vocabulum ,greek3 prosopon a ,patribus antiquis de ,christo praedicari incerto illo quotidiani sermonis sensu2 id quod saepius vix fieret1 si jam recepta esset ea vox in symbola et confessiones ,ecclesiae4 ,e4 c4 a ,clemente ,alexandrino ,filius vocatur ,greek3 prosopon1 id est1 vultus ,patris4 ,strom4 ,v1 #f4 p4 #ffe4 et ,paedag4 ,i1 #g4 p4 #acb4 ,vid4 quoque ,strom4 ,,vii1 #aj4 p4 #hhf4 ,haud aliter ,greek3 en prosopoii patros1 ,theoph4 ad ,autol4 ,,ii1 #bb4 ,vid4 ,greek3 homoioprosopon1 ,cyrill4 ,hier4 ,catech4 ,,xii1 #ad fin4 ,apud ,chrysostomum legimus1 ,greek3 duo prosopa1 humanum scilicet et divinum1 7nisi placuerit cum ,tentschero de ,patre et ,filio illud accipi17 ,greek3 dieiiremena kata ten hupostasin1 in ,hebr4 ,hom4 ,,iii1 #a fin4 id porro1 cum paulo ante locutus esset contra ,paulum ,samosatenum1 in quem ,ecthesin ,ephesinam conscriptam esse #ce creditur4 ,vid4 quoque ,amphilochium ap4 ,theod4 ,eran4 ,i1 p4 #fg1 qui ,christum docet dixisse1 ,pater major me est1 ex carne et non ,greek3 ek prosopou theotetos4 ,his locis ,greek3 prosopon videtur velle aspectum quendam1 unum e multis1 sub quibus res eadem potest considerari1 quod item ,athanasio usitatum est2 vid4 de ,decr4 #ad4 ,orat4 ,i1 #ed4 ,,ii1 #h4 ,sent4 ,dion4 #d4 ,qua quidem ratione explicandi sunt duo loci1 in quibus videtur sanctus ,doctor uti vocabulo ,greek3 prosopon1 et quidem incommode1 in eo sensu quem fert in theologia1 viz4 contr4 ,apoll4 ,,ii1 #b et #aj4 ,greek3 en diairesei prosopon2 ubi ,lequienius1 7in ,damasc4 ,dialect4 #dc7 putat se reperisse singulare exemplum vocis ,greek3 prosopon pro natura adhibitae2 male quidem1 cum ipse ,athanasius in altero loco se explicans1 ,greek3 prosopon e onomaton scribit4 ,quae cum ita sint1 fortasse minus audiendus est ,montefalconius1 fragmentum quoddam ,athanasii non nisi propter ipsam dictionem rejiciens1 vid4 ,opp4 t4 ,i1 p4 #abid4 ,monet enim post ,sirmondum in ,facund4 ,,xi1 #b4 illum locum continere doctrinam1 ab ,athanasiana penitus abhorrentem2 ideo autem quod versio latina1 quam solam habemus1 proponit duas personas1 unam circa hominem1 alteram circa ,verbum4 ,quod si aliunde ostendi potest non esse ,athanasii fragmentum illud1 abjudicetur utique4 ,caeterum in sensu paulum diverso1 non tamen in theologico1 vocabulo utitur ,hippolytus in loco quem ,leontius servavit1 ,hipp4 ,opp4 t4 #b4 p4 #de4 ubi ,christus appellatur ,greek3 duo prosopon mesites1 ,dei et hominum4 ,praeterea apud ,hilarium legimus1 utriusque naturae personam de ,trin4 ,,ix1 #ad4 ejus hominis quam assumpsit persona1 ,psalm4 #fc4 n4 #c4 ,vid4 eundem in ,psalm4 #ach4 n4 #e4 ,apud ,ambrosium1 in persona hominis1 de ,fid4 ,,ii1 n4 #fa4 v4 n4 #ajh1 #abd4 ,ep4 #dh1 n4 #d4 ,colligitur autem ex loco quodam ,paschasii ,diaconi1 de ,spir4 ,,ii1 #d4 p4 #aid1 quam laudat ,petavius1 de ,trin4 ,,vi1 #d1 s4 #c1 vocabulum persona1 pro qualitate seu statu sumptum1 etiam in sexto saeculo theologo posse imprudenter excidere4 ,vid4 quoque ,cyril4 ,alex4 ,dial4 ,v1 p4 #eed4 #cf ,quapropter ab eodem ,cyrillo1 in quarto anathemate suo1 adhibita est vox hypostasis2 ,greek3 ei tis prosopois dusi1 egoun hupostasesi1 etc4 quo quid vellet ,greek3 prosopon clarius efferretur4 ,vid4 quoque diligentiam ,vincentii ,lerinensis in hac re ,comm4 #d4 7#d7 ,accedit quod mirum quantum distant ea quae de antiquorum dictis narrantur a scriptoribus serioris aevi1 ab iis ipsis dictis1 si quando casu temporum hodie ad nos pervenerint2 hic scilicet notiones1 justas quidem1 sed illas nudas reperimus1 illic notiones easdem certis verborum formulis vestitas2 ita ut ipsa locorum collatio demonstret illas formulas non pertinere ad vetustatem4 ,e4 g4 ,ab ,ephraemio ,antiocheno accepimus ,petrum ,alexandrinum1 ,chrysostomum1 ,basilium1 ,nazianzenum1 et alios docuisse duarum naturarum unionem1 unam hypostasin1 unamque personam4 ap4 ,phot4 cod4 #bbi4 p4 #hje-g4 ,optime vero2 quis dubitet sanctissimos viros in gravissima materia ,catholicas enunciasse sententias8 ,sed aliud est loqui catholice1 prorsus aliud uti iis vocabulis quae catholici hoc tempore utuntur1 quae quidem non erant necessaria1 non erant in ecclesiastico usu1 donec irrepsisset haereticorum fraus1 donec periclitaretur fidelium salus4 ,jam si ,chrysostomum1 quem ,ephraemius laudat1 adeamus1 invenerimus ,greek3 henosis1 sunapheia1 hen ho ,theos logos kai he sarx1 vix autem ea verba quibus illas notiones ,ephraemius vestit2 in ,gregorii ,epistola ad ,cledonium1 ad quam idem auctor provocat1 ne semel quidem verbum persona2 in iis autem quae extant ,petri legimus hujusmodi1 ,greek3 sarx genomenos ouk apele'iphthe tes theotetos2 gegonen en metraii tes parthenou sarx2 ,theos en phusei kai gegonen anthropos phusei4 ,routh4 ,rell4 t4 #c4 p4 #cdd-cdf4 ,maximus quoque ,confessor sic interpretatur ,gregorium ,nazianzenum3 ,hoc sane1 ut puto1 magnus quoque ,gregorius ,theologus dicere videtur ea magna ,oratione ,apologetica1 dum ait1 ,unum ex ambobus1 et ambo per unum3 quasi diceret1 quemadmodum enim ex ambobus1 hoc est1 ex duabus naturis1 unum velut totum ex partibus #cg secundum personae rationem1 sic et per unum persona ratione ut totum1 ambo partes naturae ratione1 hoc est1 duo4 opp4 t4 #b4 p4 #bhb4 ,profecto quod in hujusmodi locis immutatur a commentatoribus suspecta facit excerpta illa ex operibus ,patrum1 quae in aliam linguam reddita ad nos veniunt2 ut ,ambrosianum illud ,leontii2 eo magis quia in versionibus latinis1 quae solent ,graecorum ,patrum textum comitari1 verborum formulis reipsa occurrimus aliquando injuria intrusis1 non malo quidem animo1 sed quo sensus evidentior fiat4 7#e7 ,hoc quoque1 ut arbitror1 ostendi potest1 scilicet1 prout scripta de hac re1 quondam antiquorum alicui assignata1 eidem decursu temporis a criticis abjudicentur1 ita probabile fieri vocabulum ,greek3 prosopon hic aut illic in iis reperiri4 ,quod in loco ,ambrosii cernitur1 jam bis citato2 at major hic est materies dicendi1 quam quae juste a nobis possit tractari4 ,alteri tamen exemplo sit1 quod exhibet ,athanasius4 ,abesse vocabulum ,greek3 prosopon1 theologorum sensu intellectum1 a magni ,doctoris operibus jam diximus2 nunc divertamus ad fragmentum quoddam1 in fine tomi prioris ,maurini p4 #abgi positum4 ,olet quidpiam peregrinum1 monet ,montefalconius2 et videtur maxime sub finem ,eutychianorum haeresin impugnare2 ecce autem in eo vocabulum ,greek3 prosopon4 ,tum1 adeatur ab ,epistolam1 ad ,dionysium quendam scriptam1 ,julio autem ,pontifici perperam tributam2 en tibi vocabulum ,greek3 prosopon1 n4 #b4 vid4 ,coustant4 ,epp4 ,rom4 ,pontif4 ,append4 p4 #fb4 ,idem porro reperitur in ,greek3 ekthesei illa ,greek3 tes kata meros pisteos1 olim ,gregorio ,neocaesariensi1 uni ex ,patribus ,antiochenis1 ab ,eulogio autem 7ap4 ,phot4 cod4 #bcj4 p4 #hdf47 ,apollinaristis assignata4 ,reperitur idem apud ,sermonem quendam in ,s4 ,thomam1 a ,concilio sexto laudatum ut ,chrysostomi1 a ,montefalconio autem rejectum1 a ,tillemontio ,edesseno auctori an4 #djb4 tributum1 ,ed4 ,maur4 tom4 #h4 part4 #b4 p4 #ad4 ,hic autem obiter dictum velim1 celebrem illam ,epistolam ,chrysostomi ad ,caesarium1 de #ch qua tantae motae sunt lites in controversia sanctissimae ,eucharistiae1 vocabulum ,greek3 prosopon continere2 quod de ,hippolyti quoque ,contra ,beronem et ,helicem dici potest1 si decet de fragmentis illius operis strictim loqui4 7#f7 ,liceat hic apponi locos quosdam antiquiorum ,patrum1 in quibus vocabulum illud offendimus4 ,in ,epistolis ,apollinaristarum inter se dimicantium1 an4 #cha4 ap4 ,leont4 p4 #ajcc1 b4 p4 #ajcg1 b4 p4 #ajci1 b4 ubi etiam occurrit ,greek3 homoousion hemin4 ,in ,apollinaris loco quodam ap4 ,theod4 ,eran4 ,,ii1 p4 #agc4 ,in loco auctoris cujusdam adversus ,arianos1 quem vocat ,sirmondus antiquissimum4 ,sirm4 ,opp4 t4 #a4 p4 #bbc4 ,in fragmento ,athanasii1 nempe ut citatur ab ,euthymio apud ,petav4 ,incarn4 ,,iii1 #ae4 not4 #ai4 ,in ,gregorii ,nyssen4 ,antirrhet4 contra ,apollinarem #ce4 ,vid4 quoque ,damasc4 contr4 ,jacob4 tom4 ,i1 p4 #dbd4 ,in loco ,amphilochii apud ,damasc4 ibid4 et ap4 ,anast4 ,hodeg4 #aj4 p4 #afb4 et ap4 ,ephraem4 ap4 ,phot4 p4 #hbh4 ,in ,ambrosii loco graece reddito ap4 ,phot4 p4 #hje4 ,in ,isidori ,pelusiotae ,ep4 ,i1 #cfj4 p4 #id4 ,in ,symbolo ,pelagii an4 #dah4 ap4 ,augustini opp4 t4 #ab4 p4 #baj4 ,in ,procli ,epist4 ad ,armenos p4 #fac4 7#g7 ,finem tandem disputandi facientibus forsitan occurretur nobis1 ,pauli ipsius ,samosateni doctrinam fuisse ,nestoriani generis2 quid autem credibilius1 quam ,patres ,antiochenos1 quomodo ,hippolytus quadraginta ante annos usus esset vocabulum ,greek3 prosopon in theologia contra ,noetum1 ita ipsos quoque idem adhibuisse contra ,paulum in oeconomia tractanda8 ,at non constat ,paulum revera praeiisse ,nestorio doctrina sua2 quanquam ex ,athan4 ,orat4 ,,iv1 #cj4 colligi fortasse potest1 sectatores ejus tandem a ,nestoriana perfidia non longe abfuisse4 ,nam si ex actis ,antiochenis1 quatenus hodie extant1 judicandum est1 doctrinam effudit ,paulus fere hujusmodi4 ,filium exstitisse1 ante adventum suum in carne1 solum in praescientia #ci divina1 ,routh4 ,rell4 tom4 #b4 p4 #dff2 si quis doceret secus1 eum duos deos praedicare1 p4 #dfg2 ,filium1 ante adventum in carne1 fuisse1 aut instrumentum quiddam1 aut saltem attributum solum1 p4 #dfi42 humanitatem ejus non ita esse unitam divinitati ut aliter esse non posset1 p4 #dgc4 ,verbum et ,christum non unum esse et eundem1 p4 #dgd41 ,sapientiam in ,christo esse1 sicut in ,prophetis1 verum abundantius1 tamquam in templo2 eum autem qui apparuisset1 non esse ,sapientiam1 p4 #dge4 denique1 ut summa rei proponitur p4 #dhd1 non congeneratam fuisse cum humanitate sapientiam substantialiter1 sed secundum qualitatem4 ,vid4 quoque pp4 #dgf1 #dhe4 ,quae quidem omnia certo demonstrant1 tribuisse ,paulum cum ,nestorio hypostasin humanae ,christi naturae2 tribuisse autem cum eodem naturae divinae alteram hypostasin1 non demonstrant4 ,verius dictum erit1 antiquiorem haeresiarcham prorsus non admisisse divinam hypostasim in ,christo1 ut ,sabellii commilitonem2 quanquam id est verum quoque1 ,patres ,antiochenos1 non libenter tantum scelus tribuentes ,paulo1 ut hypostasin ,verbi negaret1 ex iis quae de ,christo homine effutiebat1 conjecisse eum docere1 ut ,nestorium postea1 duos esse filios1 unum aeternum1 alterum temporaneum1 p4 #dhe4 ,quare ,epistola ,synodalis1 post ejus depositionem a ,patribus conscripta1 eum docuisse testatur1 ,christum venisse non de caelo1 sed de terra4 ,euseb4 ,hist4 ,,vii1 #cj4 ,neque aliter ,athanasius ,paulum dicit ,christum pro mero homine habuisse1 ,greek3 ek prokopes ad divinitatem suam evecto4 ,cum autem non levis esset similitudo inter ,pauli et ,nestorii dogmata1 7illo capite excepto1 quod personalitatem et aeternitatem ,verbi1 ,nicaeae interea declaratam1 teneret ,nestorius1 rejiceret ,paulus17 aequum erat1 ,nestorio in jus vocato1 ad ,pauli priorem haeresim1 ,antiochiae jam condemnatam1 a patribus ,ephesi congregatis provocari4 ,attamen contestatio illa contra ,nestorium1 quae1 praefixa actis ,ephesinis1 ,hard4 ,conc4 t4 ,i1 p4 #abgb4 ,paulum et ,nestorium #dj inter se ex ordine comparat1 ne verbum quidem profert quo concludi possit a ,paulo duplicem hypostasim esse excogitatam4 ,neque1 cum narrat ,anastasius1 ,hodeg4 #g4 p4 #ajh1 in sacra ,ephesina ,synodo demonstratum esse1 dogmata ,nestorii consonare cum doctrina ,pauli ,samosateni1 ,nestorianismum continuo tribuit ,paulo1 nisi ,artemoni quoque1 quem alibi testatur ,christum in duos divisisse4 c4 #bj4 p4 #cbc1 #d4 ,ephraemium autem ,antiochenum1 cum ,paulum dicit alterum ante saecula filium1 alterum vero postea summa cum dementia asseruisse ap4 ,phot4 p4 #had1 verisimile est nihil amplius velle1 quam uti iis ipsis verbis ,patrum ,antiochenorum1 de quibus paulo ante locuti sumus4 ,contra1 plane colligitur ex ,vigilio in ,eutych4 ,b4 ,p4 t4 ,v4 p4 #gca4 ,ed4 ,col4 #afah4 7omittitur locus in ,ed4 ,par4 #afbd47 ,eutychianos distinctionem fecisse inter dogmata ,nestorii et ,pauli1 hujus ,christum simpliciter pro mero homine habentis1 illius eatenus solum usque dum consociaretur ,verbo ,dei4 ,marius item ,mercator diserte testatur3 ,nestorius circa ,verbum ,dei1 non ut ,paulus sentit1 qui non substantivum1 sed prolatitium potentiae ,dei efficax ,verbum esse definit4 p4 #ej4 ,idem affirmant1 licet non fidelissimi testes1 et ,ibas1 et ,theodorus ,mopsuestiae ,episcopus1 vid4 ,facund4 ,,vi1 #c4 ,,iii1 #b4 ,leont4 de ,sect4 ,,iii1 p4 #ejd4 ,caeterum1 si genuinae essent ,dionysii ,alexandrini ,epistola adversus ,paulum1 et ,responsio ad ,pauli ,propositiones decem1 tum certo concedendum esset ,paulum ,nestorio praelusisse2 id autem affirmantibus ,tillemontio1 ,fabricio1 ,natali ,alexandro1 ,bullo1 ,burtono et aliis1 nos in contrariam sententiam cum ,valesio1 ,harduino1 ,montefalconio1 et ,routhio1 ire velimus4 ,haec de ,ecthesi ,ephesina1 plurima de re exigua2 nisi1 ut speramus1 iis qui scripta ,patrum diligentius tractant1 aliqua protulerimus1 quae1 in uno loco definita1 ad multa transferri possint4 ,illustration #da ,illustration ,,dissertatio ,,iii4 ,,de ,,vocibus ,greek3 prin gennethenai ouk en ,,anathematismi ,,nicaeni4 ,illustration ,symbolo ,ecclesiae ,catholicae1 celeberrima vocula homouesion locupletato1 subjunxerunt ,patres ,nicaeni anathematismos quosdam1 qui ,arianae perfidiae praecipua capita ferirent4 ,ex quibus ille est1 de quo pauca quaedam hoc loco dicenda censuimus4 ,non quod formula illa ,arianorum sumpta per se difficilior sit intellectu1 sed quia placuit doctissimo cuidam viro1 de ,nicaeno autem ,symbolo optime merito1 nativo verborum sensui subtiliores notiones suas imponi4 ,quaenam illae sint1 quare prolatae1 et qua rationum vi confirmatae1 nunc explicandum est4 ,docentibus catholicis ,christum esse ,deum1 ,ariani protinus illum esse ,deum confitebantur ipsi1 at ,deum inferiorem quendam1 ne scilicet ,deos duos introducerent in ,ecclesiam4 ,quibus responsum est1 ,christum contra revera esse summum ,deum1 neque idcirco duos esse ,deos1 quia ,christus esset ,filius ,dei2 qui autem ,dei ,filius esset1 oportet illum et verum esse ,deum1 nec tamen alterum1 sed eundem ac ,patrem suum4 ,at in illo ipso vocabulo ,filius1 quod fidelibus jure documento erat verae divinitatis ,verbi ,dei1 haereticorum factio collocavit omnem spem suam atque conatum fidei catholicae convellendae2 argumentabantur enim1 cum omnis filius patri junior esset1 idcirco ,filium ,dei non esse aeternum1 neque habere caetera signa verae divinitatis4 ,quare summa quaestionis in significatione ,filii tandem posita fuit2 utrum scilicet ,filius ,dei1 utpote ,filius1 #db essentiam totam et universa habuerit attributa ,omnipotentis ,dei1 an contra initium existendi1 et alia quae de rebus creatis praedicantur4 ,quo autem rem dirimerent1 catholici provocabant ad ,patres priorum saeculorum1 qui scilicet ,filio ,dei non temporaneum ortum1 sed paternae ,divinitatis plenitudinem tribuissent4 ,at in hoc antiquiorum scriptorum testimonio esse quod docta tractatione egeret1 censuit ,bullus1 cui lis a nobis intendenda est1 quo bene curreret catholicorum argumentum1 et eruditioribus persuaderet4 ,nam scriptores quinque aevi ,ante-nicaeni1 ,athenagoram1 ,tatianum1 ,theophilum1 ,hippolytum1 ,novatianum1 quorum duo in catalogo sunt sanctorum1 non inficiatus est vir doctus ita de ,filio ,dei loqui1 ut haereticis ansam praebuerint affirmandi1 sibi placuisse ,verbum ,dei factum esse ,dei ,filium certo quodam tempore1 atque ideo quodammodo extitisse ante generationem suam1 eo certantibus cum ,ario quod dicerent ,verbum esse aeternum1 eo consentientibus quod ,filium aeternum esse non dicerent4 ,non ideo tamen improbandus est ,bullus1 quia sollicita mente priscorum famae1 suorum fidei consuluerit4 ,fateor equidem1 non ,hippolyto solum et ,theophilo1 sed ,post-nicaenis etiam ,hilario et ,zenoni ,veronensi in hac materia illud excidisse1 quod resecatum vel saltem explicatum prudentiores velint2 ut ,marano quoque1 ,balleriniis1 aliis visum est4 ,scilicet incommodiora haec gravissimorum scriptorum verba constat ab haereticis saltem recentioris aevi in partes suas adduci2 nam utrum ab ipsis ,arii sectatoribus objecta fuerint catholicis ,concilii ,nicaeni saeculo1 alia res est4 ,profecto notatu dignissimum est ,arianos ipsos1 cum ,ecclesia dimicantes1 non provocasse ad ,patres priorum temporum usque ad circ4 an4 #ceb1 paene triginta post ,concilium ,nicaenum exactis annis1 cum1 argumentis ex ratione et ex ,scripturis1 7ut ,athanasius loquitur in ,epistola sua de ,sent4 ,dion4 #a47 frustra petitis1 tandem eo audaciae processerunt1 ut etiam ,patres calumniarentur4 ,nimirum primo ad #dc ,collucianistas solum suos confugiebant2 cum autem multos post annos ,patres ,ecclesiae in suos usus convertere caeperunt1 etiam tum ,origenem solum appellarunt et ,dionysium1 non ,hippolytum1 non ,theophilum1 non alios illos de quibus supra mentio facta est4 ,quod autem ne versutissimorum quidem hominum illis temporibus in mentem venit1 id recentiores ausi1 hos ipsos ,hippolyti et caeterorum locos in medium protulerunt1 quo comprobarent dogma suum1 ,dei ,filium non esse ad aeternitatem genitum1 sed in tempore creatum4 ,quibus ut occurrat ,bullus1 eximius alias in hac materie scriptor1 ,patres reos1 in ,defensione sua ,fidei ,nicaenae1 illato crimine ita liberat1 ut ultro tamen confiteatur illos dixisse1 improprie certe1 sed aliquo modo1 ,verbum in tempore fuisse genitum4 ,plures scilicet iis placuisse putat ,verbi generationes1 tropicas illas quidem1 sed quae verae generationis typi essent et adumbrationes2 quales sunt ejus resurrectio a mortuis1 item nativitas ex ,maria2 qualis porro1 de qua agendum est1 missio ejus a ,patre et processio1 quo res universas crearet4 ,hinc non gravate concedit dictum quoddam fuisse ,catholicorum1 si non ,catholicum dogma1 tum ante ,concilium ,nicaeae habitum tum post1 ,verbum exstitisse antequam gigneretur2 cujus rei inter alia testimonia adhibet verba ,anathematismi1 quorum interpretationem in nos hic suscepimus4 ,contendit enim ,patres ,nicaenos eo ipso quod condemnarent eos qui dicerent ,verbum non exstitisse ante generationem suam1 liquido significasse contra1 ,verbum ante generationem suam exstitisse4 ,nullus dubitat1 ut ipsius verbi utar1 quin hoc pronunciatum ,arianorum oppositum fuerit catholicorum istorum sententiae qui docerent ,filium quidem paulo ante conditum mundum inexplicabili quodam modo ex ,patre progressum fuisse ad constituendum universa4 ,def4 ,n4 ,f4 ,,iii1 #i1 s4 #b4 ,haec sane de hac ,anathematismi ,nicaeni clausula argute nimis dicta sunt1 et turbant verborum sensum alioqui simplicem et luculentum4 ,nam procul dubio in illa formula ,arianorum1 quae a ,patribus percellitur1 continetur #dd argumentum ex absurdo1 quod vocant1 desumptum2 cum ex ipsa vi vocabuli genitus confici crederent1 ,christum existendi initium habuisse4 ,confirmabant enim 7quasi id inficiari quenquam jam fuerit ipsis verbis sibi discrepare7 ,filium non exstitisse priusquam gigneretur2 alioqui non esset ,filius4 ,quod interest inter explicationem hanc et illam ,bulli1 in hoc vertitur2--utrum verba ista1 priusquam gigneretur non erat1 sint simplex propositio categorica1 an argumentum2 sint negatio propositionis ei contrariae1 erat priusquam gigneretur1 id quod ,bullo placuit2 an potius1 ut nobis videtur1 ,greek3 gnome quaedam1 quam ,aristoteles vocat1 ,greek3 enthumematike1 propositio rationem suam secum ferens1 in qua1 assumpta1 non affirmata1 contrariae propositionis vanitate1 recta impetitur alia quaedam1 nempe ,filium ab aeternitate exstitisse4 ,arbitratur contra ,bullus1 et ,catholicos et ,arianos apertis oculis contemplatos esse propositionem hanc1 exstitisse ,filium antequam gigneretur2 de hac certamen inter se instituisse3 negasse ,arianos1 et ,catholicos1 aut affirmasse1 aut saltem permisisse4 ,profecto ne unum quidem ,catholicum virum unquam eam emisisse sententiam non dixerim2 affirmasse autem eandem ,patres ,nicaenos prorsus nego4 #a4 ,primum percurrendum erit ad pristinum illud jurgium1 quod nascentem haeresin primum ,ecclesiae ostentabat1 ut a ,socrate narratum est4 ,testatur enim scriptor ille1 ,alexandrum1 de mysterio ,sanctissimae ,trinitatis inter suos disputantem1 interpellasse ,arium1 qui fortiter diceret1 7#a7 si ,filium genuerit ,pater1 ergo genitum habere existendi initium2 7#b7 ergo fuisse quando ,filius ,dei non esset2 7#c7 ergo eundem subsistentiam suam ex nihilo habere4 ,socr4 ,i1 #e4 ,quibus e contrario collocabimus ,anathematismi ,nicaeni clausulas2 ,illos vero qui dicunt1 7#a7 fuit aliquando cum non esset1 et 7#b7 antequam gigneretur non erat1 et 7#c7 ex nihilo factus est etc4 etc4441 anathematizat ,catholica ,ecclesia4 ,quorum cum duae plenissime respondeant duabus ab ,ario in ,alexandrum conjectis1 cui dubium esse potest1 tertiam #de quoque respondere tertiae8 id est1 antequam gigneretur non erat idem velle atque illud si ,filium genuerit ,pater1 habet genitus existendi initium2 id quod nos contra ,bullum contendimus4 ,haereseos initia non fefellit posterior cursus1 namque hic1 ut diximus1 ipse cardo fuit totius controversiae1 nempe utrum ,filius1 quia ,filius1 fuerit necne necessaria lege junior ,patre suo4 ,at ubinam contra in historia ,concilii ,nicaeni inveneris mentionem ullam illius propositionis1 cui credit ,bullus ab ,arianis esse reclamatum1 ,filium scilicet esse prius quam gigneretur8 ,sentit angustias suas vir perspicacissimus1 cum ad verba quaedam appellat ,arianorum in ,epistola illorum ad ,alexandrum missa1 in qua perstringunt haeretici illos qui dicerent eum qui prius erat1 postea genitum esse aut creatum in ,filium4 ,athan4 de ,syn4 #af1 quos vult ,bullus quosdam esse ,catholicos4 ,hi autem plane non sunt ,catholici1 sed sectatores ,marcelli et ,photini1 ut constat1 cum ex ,euseb4 ,eccles4 ,theol4 ,i1 #a4 ,,ii1 #i4 p4 #aad1 b4 ,contr4 ,marcell4 ,,ii1 #i4 tum praesertim ex ,anathematismo ,eusebianorum in confessione sua quinta1 sive ,macrosticho1 ubi ita loquuntur2 ,execramur eos qui illum simplex 7,greek3 psilon7 ,dei ,verbum non subsistens appellant1 ,christum autem ipsum et ,filium ,dei non fuisse ante saecula contendunt1 sed eo tempore ex quo carnem nostram ex ,virgine assumpsit2 hujusmodi sunt sectatores ,marcelli et ,scotini 7,photini7 ,ancyrogalatarum4 ,athan4 de ,syn4 #bf4 ,quare non ,catholicos1 sed ,marcellum et suos respicit ,epistola illa ,arianorum ad ,alexandrum2 quod quidem inde confirmatur1 quia illo ipso tempore ,marcellum ,asterius ,sophista1 ,arianorum antesignanus1 scriptis suis lacessebat4 #b4 ,notandum praeterea est1 alias quoque ,arianorum formulas1 decantatas illas quidem1 in quibus summa haereseos posita est1 ut captiosissimos homines decuit1 vim quamdam habere enthymematicam4 ,cujusmodi sunt1 ,qui est1 eumne1 qui nondum esset1 fecit ex nihilo1 an qui esset8 et ,unumne est non factum an duo8 ,athan4 #df ,orat4 ,i1 #bb4 et interrogatio illa de mutabili1 quam cum locum habet in ,anathematismo ,nicaeno1 ita exponit ,athanasius3 ,nam libero praeditus arbitrio est1 an non8 an voluntate pro sui arbitrii libertate bonus est1 et1 si velit1 potest mutari1 cum mutabilis sit natura2 an1 ut lapis et lignum1 liberam non habet voluntatem in utramque partem se movendi et vergendi8 ,athan4 ,orat4 ,i1 #ce4 ,scilicet voluerunt haeretici1 liberum1 quod vocant1 arbitrium oportere necessitate quadam ita proprium esse ,christi1 ut aliter esse non potuerit quin absurdum quid subsequeretur2 ex quo conficeretur illum in numero esse creatorum4 #c4 ,in ,orat4 ,i4 s4 #cb4 scribit ,athanasius ,greek3 ageneton illud sive non-factum serius esse suppositum ab ,arianis in locum priorum suarum captionum3 ,cum jam non sit eis integrum his uti vocibus1 e nihilo est1 non fuit antequam gigneretur1 vocabulum non facti etc4 cogitaverunt1 ut1 cum apud simpliciores ,filium factum esse dicunt1 eadem rursus illa significent vocabula1 nempe1 ex nihilo est1 aliquando non fuit4 ,quo in loco quamvis non disertis verbis dicat ,non factum unumne an duo8 pro ,antequam gigneretur non erat esse substitutum1 tamen probabile est certe illum hoc voluisse4 ,atqui constat formula non-factum vel ,greek3 ageneton1 ut ea quae jam diximus aliis verbis proferamus1 hoc innui1 ,nisi duo sint non-facta vel dii1 ,christus1 utpote factus sive genitus1 initium habet existendi2 id quod ipsissimum est argumentum illud1 quod verbis ,antequam gigneretur non erat1 nos assignatum volumus4 ,caeterum distinctionem illam inter ,greek3 ageneton et ,greek3 agenneton1 de qua loquitur ,montefalconius in ,admonitione sua in ,epistolam de ,decr4 ,nic41 a ,damasceno notatam1 mihi non persuaderi potest esse coaevam ,athanasio2--sed hoc obiter4 #d4 ,praeterea dubium non est quin ,non erat priusquam gigneretur apud ,athanasium idem valeat atque alterum illud ,qui est1 eumne1 qui nondum esset1 fecit ex nihilo1 an qui esset8 ,scilicet quod ,ariani contra ,filium #dg effutiebant1 id pariter ostendit sanctus ,doctor contra ipsum ,patrem posse contorqueri4 ,num qui est ,deus1 interrogat1 cum antea non esset1 postea factus est1 vel estne etiam priusquam gignatur 7fiat78 ,orat4 ,i1 #be4 ,at illud ,qui est eumne qui nondum esset etc4 7,greek3 ho on ton me onta etc47 argumentum prorsus est1 non mera propositio1 idque ex absurdo ductum2 ergo ejusmodi est1 ,priusquam gigneretur non erat4 ,quod plane confirmatur ex ,alexandri ,epistola ,encyclica cum ,arii contra ,alexandrum prima illa disputatione et ,anathematismis ,nicaenis comparata4 ,nam1 cum ex his triplex conficitur testimonium1 quales fuerint formulae istae in quibus posita est haeresis ,ariana1 nulla alia in re sibi discrepat1 nisi in hac1 quod1 omisso ,si ,filius1 ergo habet initium existendi1 ipsius ,arii1 et ,priusquam gigneretur non erat1 ,anathematismi1 ,alexander ,epistola sua supponit ,greek3 ho on ton me onta etc4 ,quod est eumne qui non esset etc4 ,accedit quod sibi invicem respondent illae duae1 in locis ,gregorii ,nazianzeni et ,basilii infra laudatis1 et in ,cyrilli ,thesaur4 #d4 p4 #bi4 fin4 #e4 ,multa sunt temere jacta in ,orationibus ,athanasii quae nobiscum faciunt in hac re4 ,nam si ,arianorum dictum illud1 ,non erat antequam gigneretur1 argumentum erat1 ut confirmamus1 contra ,filii aeternitatem1 tum responsuri essent ,catholici1 ,vere dictum est ,christum non esse antequam gignitur2 esse non potest ante1 quia gignitur ab aeternitate1 utpote ab aeterno ,patre2 id quod re ipsa reperimus dictum ab ,athanasio4 ,res creatae fieri coeperunt1 7,greek3 ginesthai7 scribit2 at ,dei ,verbum1 cum principium ex quo sit1 7,greek3 archen7 nullum habeat1 merito nec esse nec fieri caepit1 sed semper fuit4 ,opera igitur principium 7,greek3 archen71 cum fiunt1 habent2 quod quidem principium rebus1 quae fiunt1 prius est2 ,verbum autem1 cum non sit ex numero rerum quae fiunt1 ipse potius rerum principium habentium demiurgus est4 ,deinde ipsum esse rerum factarum in eo ipso quod fiunt mensuram habet 7,greek3 en toi ginesthai71 eosque ,deus ab aliquo principio per ,verbum #dh facere incipit1 quo perspicuum sit illos non fuisse priusquam gignerentur 7,greek3 prin genesthai72 at ,verbum non in alio principio habet ut sit1 nisi in ,patre1 qui1 ut isti etiam consentiunt1 principii est expers2 ut ipse quoque ,filius sine principio existat in ,patre1 a quo genitus est1 non autem creatus4 ,orat4 ,,ii1 #eg4 ,neque absimili modo disputant alii ,patres4 ,alterum exemplum peti potest ex ,orat4 ,i1 #aj4 ubi pro ,greek3 prin gennethei supponit ,athanasius ,greek3 prin poiethei2 at credo ,bullum non esse dicturum1 secundum hypothesim suam1 ,patres ullos antiquos1 disputantes de ,filio1 verba ,greek3 prin poiethei1 ut sua1 alicubi adhibuisse1 ,attamen1 ,quis hominum1 sive graecus sive barbarus1 scribit ,athanasius1 quem ,deum confitetur1 unam ex rebus creatis ausit dicere1 et non fuisse antequam fieret8 ,orat4 ,i1 #aj4 ,idem profitetur ipse ,arius1 suorum certe verborum optimus interpres1 cum ad ,eusebium ,nicomediae ,episcopum scribens1 vocabulo ,greek3 gennethei in ,greek3 ktisthei2 et alia similia mutato1 luculentissime ostendit1 quod certe non siverit ,bullus1 se ea esse mente ut argumentum quoddam proferret4 ,nos quid sentiamus1 et professi jam sumus et nunc profitemur2 ,filium1 antequam gigneretur1 aut crearetur1 aut destinaretur1 aut fundaretur1 non fuisse4 ,theod4 ,hist4 ,i1 #d4 ,nec discrepat ab ,ario ,eusebius ipse3 ,manifestum omnibus est1 illud quod factum est1 non fuisse antequam fieret4 ,athan4 de ,syn4 #ag4 #f4 ,jam si occurrunt apud ,athanasium1 quae ,bullo favere videantur1 facilem tamen habent solutionem4 ,e4g4 ,qui fieri potest1 rogat1 ut non sit in numero creatorum1 si1 ut isti opinantur1 non erat antequam gigneretur8 siquidem rerum creatarum et factarum proprium est non esse antequam fierent8 ,orat4 ,,ii1 #bb4 ,dixerit fortasse ,bullus1 ex hoc perspicuum esse1 ,arianos affirmasse ,filium ,non esse priusquam gigneretur1 ,catholicos autem ,esse4 ,sed non est ita2 nam1 quemadmodum ,patres ,nicaeni in ,anathematismo suo1 ut confirmavimus1 non ipsam ,arianae formulae propositionem simpliciter negant1 sed ejusdem vim argumentativam1 ita hic quoque vult ,athanasius1 non #di ,quo pacto non est creatus1 nisi erat antequam gigneretur1 sed1 ,quo pacto non est creatus1 si illorum argumentum verum est1 non erat antequam gigneretur8 ,neque alibi ,orat4 ,i1 #bj4 cum dicit1 ,si non fuerit ,filius antequam gigneretur1 non semper fuit in ,deo veritas1 vult1 non ,nisi fuerit re sed ,si verum sit illud1 ,non fuit ,filius etc4 ,itaque1 non multo post idem dicit de ,deo ,patre1 quo vanissimos sophistas suo sibi gladio jugulet1 ,estne ,deus etiam priusquam gignitur8 non certe quasi in ,patre ullam significet generationem1 sed quo argumentum ipsum ut ineptissimum explodat1 sive de ,patre usurpatum sive de ,filio4 #g4 ,et profecto ineptissimam et importunissimam esse hanc interrogationem1 non simpliciter verae cuidam propositioni contrariam1 plenissime cum ,athanasio consentientes1 judicant et ,hilarius et ,gregorius ,nazianzenus4 ,missam faciunt1 quam prorsus ne proferri quidem oporteret4 ,gregorius scilicet de hac et aliis ,arianorum formulis loquens1 in ,filio docet1 ,generatio cum essentia ipsa concurrit atque a principio exstitit2 quod contra fit in hominibus1 qui quidem1 ut ,levi in lumbis ,abrahae1 cum partim erant1 partim procreati sunt1 ac proinde partim sunt ex entibus1 partim ex non entibus1 illud scilicet complent ,fuit antequam gigneretur2 quod ,bullus non in hominibus sed in ,filio ,dei dici posse arbitratur4 ,pergit de eadem re magnus theologus3 ,quaestionem hanc tuam absurditatis multum1 difficultatis nihil habere aio4 ,tum captionibus verborum quibusdam aliis prolatis quae cum ,ariana illa possent comparari1 ,ineptius est dicit1 id quod a principio erat1 utrum ante generationem esset 7,greek3 pro tes genneseos7 necne1 in quaestionem vocari4 ,orat4 #bi1 #i4 #h4 ,hilarium fateor ,pictavensem in ,commentario suo in ,matthaeum c4 #ca4 n4 #c4 verba quaedam emisisse quae ,bullo favere videantur4 ,docet enim egregius ille vindex catholicae veritatis1 ,verbum in principio ,deum1 et hoc principio apud ,deum1 et natum esse ex eo qui erat1 et hoc #ej in eo esse qui natus est1 quod is ipse est penes quem erat antequam nasceretur4 ,cujus simile est illud quod ,bullo favet ex ,zenonis ,tractatu de ,filii generatione3 ,procedit in nativitatem1 qui erat antequam nasceretur4 ,at ,zenonem non est cur moremur1 diligentem1 ut a ,balleriniis monstratum est1 ,diss4 #a1 #b4 s4 #f4 ,hilarii imitatorem4 ,quod autem ad ,pictavensem ipsum attinet1 provocamus ab ,hilario imperito ad ,hilarium peritissimum ,arianorum4 ,constat enim sanctissimum virum1 illa scripsisse antequam in ,asiam venisset2 regeneratum autem pridem1 ut ipsius verbis utar1 et in ,episcopatu aliquantum permanentem1 ,fidem ,nicaenam nunquam nisi exsulaturum conceptis verbis audivisse1 de ,syn4 #ia4 postea autem1 ut ,coustantius nos monuit1 sese correxisse in celeberrimo suo opere quod de ,trinitate conscripsit4 ,illic enim1 secus ac voluit ,bullus1 ,arianorum formulam antequam gigneretur non erat1 in sophismatis loco luculentissime ponit4 ,adjiciant haec1 de eo scribit1 arguta satis atque auditu placentia2 ,si1 inquit1 natus est1 coepit2 et cum coepit1 non fuit2 et cum non fuit1 non patitur ut fuerit4 ,atque idcirco piae intelligentiae sermonem esse contendant1 non fuit antequam nasceretur1 quia ut esset qui non erat1 non qui erat1 natus est1 de ,trin4 ,,xii1 #ah4 ,neque aliter illi formulae occurrit2 ,unigenitus ,deus neque non fuit aliquando non ,filius1 neque fuit aliquid antequam ,filius1 neque quidquam aliquid ipse nisi ,filius1 #ae4 quod quidem nihil aliud est nisi negatio illius ,fuit antequam genitus est4 ,pergit1 ut ,gregorius3 ,ubi ,pater auctor est1 ibi et nativitas est1 et vero ubi auctor aeternus est1 ibi et nativitatis aeternitas est4 #ba4 ,quid potest esse disertius8 ,porro pro fuit ante quam natus est1 supponit1 semper natus fuit2 e4 g4 ,numquid ante tempora aeterna esse1 id ipsum sit quod est1 eum qui erat nasci8 quia nasci quod erat1 jam non nasci est1 sed seipsum demutare nascendo4444 ,non est itaque id ipsum1 natum ante tempora aeterna semper esse1 et esse antequam nasci4 #cj4 ,concludit1 ,athanasii sensum #ea vel clarioribus retractans verbis2 ,cum itaque natum semper esse1 nihil aliud sit confitendum esse quam natum1 id sensui1 antequam nascitur1 vel fuisse vel non fuisse1 non subjacet4 #ca4 #i4 ,prodeat denique ,basilius in dimicatione sua contra ,eunomium2 cui argumentato1 ,aut existentem genuit ,deus ,filium1 aut non existentem 444 ,qui est1 generatione non indiget1 respondit sanctissimus ,praesul1 ,eunomium1 quoniam animalia1 cum prius non sint1 deinde generentur1 qui autem hodie genitus sit1 heri non esset1 hanc notionem in ,unigeniti subsistentiam transferre2 et quoniam genitus est1 dicere1 ante generationem non fuisse4 contra ,eun4 ,,ii1 #ad4 ,sophisma autem solvit1 ut ,patres supra citati1 dicendo1 ,filio esse aeternam generationem1 ut loquitur ,evangelista1 cum aeternitati ,patris generationem ,unigeniti connectit4 ibid4 #ae4 ,satis superque de hac re sumus disputati2 pro certo jam habeatur1 a ,concilio ,oecumenico1 ,nicaeae congregato1 minime sancita esse illa verba quae ,bullo ,catholica videntur1 ,verbum ,dei fuisse antequam gigneretur2 quasi ulla traditione ,patrum aut ,doctorum auctoritate nobis commendentur4 ,quae cum ita sint1 operi nostro hic finis esset imponendus1 nisi vir doctissimus1 ,concilio nequicquam appellato1 ad ,athanasium ipsum confugerit1 ,concilii illius magnam partem1 quo causam suam apud eruditos feliciore spe posset orare4 ,opinionem nimirum eam1 de generatione quadam ,verbi ante mundum conditum in tempore facta1 ,athanasio ipsi impactam voluit1 provocans ad ,orationem secundam contra ,arianos capp4 #fa-fd4 ,illa operis sui parte1 copiosissima disputatione inita de verbis ,prophetae1 quae ,ariani objiciebant ,ecclesiae1 ,dominus creavit me in initio viarum suarum in opera sua1 ut in ,versione ,,lxx ,interpret4 leguntur1 provehitur sanctus ,doctor ad verba ,apostoli1 ,primogenitus omnis creaturae2 quae proinde ita interpretatur ut doceat ,verbum1 quod #eb ante saecula fuit ,unigenitum1 cum creandus esset mundus1 condescensione quadam seu ,greek3 sunkatabasei e ,patre procedens factum esse ,primogenitum4 ,unde deducit ,bullus1 illam processionem sive condescensionem auctore ,athanasio novam quandam1 improprie utique1 ,verbi in tempore esse generationem4 ,jam ,verbi condescensionem quandam esse exhibitam in rerum universitate condenda consentiunt omnes2 namque ineffabilis procul dubio erat gratiae et bonitatis1 ,filium1 qui in principio erat apud ,deum1 in cogitationem venisse creatorum1 et in creatorum fragilitate versari4 ,sed hoc ,bullo non satis est1 nisi condescensio illa generatio seu nativitas quaedam appelletur4 ,catholici quidam doctores1 qui post exortam controversiam ,arianam vixerunt1 ad ,athanasium autem provocat1 illam ,greek3 tou logou ex ,patre progressionem 7quam et ,greek3 sunkatabasin1 hoc est1 condescensionem eorum nonnulli appellarunt7 ad condendum haec universa agnovere2 et ejus etiam progressionis respectu ipsum ,greek3 ton logon a ,deo ,patre quasi natum fuisse et omnis creaturae primogenitum in ,scripturis dici confessi sunt4 ,defen4 ,f4 ,n4 ,,iii1 #i4 s4 #a4 ,at ,athanasium in hac progressione et condescensione ,verbi voluisse natum denuo esse quodammodo ,verbum1 et proinde appellatum esse ,primogenitum omnis creaturae profecto non puto2 contra ,primogenitum illud1 non relationis alicujus1 quae intercederet inter ,verbum et ,patrem suum1 esse significativum1 sed plane muneris cujusdam quod1 mundum creaturus1 pro bono mundi1 benignissime in se suscepit ,unigenitus4 ,scilicet ille1 qui ab aeternitate fuit ,unigenitus ,patris1 in universorum compagine et structura illam ,filietatem suam signatam voluit1 quo typum quendam ,unigeniti atque imaginem universa in se exhiberent4 ,itaque hoc sensu ,unigenitus omnis creaturae se fecit ,primogenitum1 quod1 dum mundum ex nihilo duceret1 illo ipso tempore se quoque fecit ideam et normam ejusdem mundi1 ,demiurgus nimirum et summus artifex1 sese contemplans #ec atque intuens tanquam unicum exemplar suum1 ex quo mundum nascentem exprimeret imitando et conformaret4 ,quare ,filius progrediens a ,patre non factus est denuo ,filius ,patris1 sed mundo ,filius1 ut scilicet condescensione sua mundus fieret quodammodo ,patris filius1 et in coelestem familiam adoptaretur4 ,quod si verum est1 ,primogenitus nihil aliud significare1 nisi ,filius ,archetypus1 videbitur4 ,ad rationes veniamus4 ,primum1 verbum ,greek3 sunkatabasis1 sive condescensio1 7quod adeo non generationis in se habet ullum sensum1 ut testibus ,vesselio et ,suicero de ,aeterno ,patre1 omnium conservatore1 a ,patribus usurpetur17 quid velit apud ,athanasium1 liquebit legentibus sectiones #gh-ha ,orationis illius de qua hic agitur4 ,illa disputationis suae pars incipit et terminatur mentione facta condescensionis ,verbi3 quare ad eam adeundum est tanquam ad praecipuum quemdam locum1 unde vis vocabuli in gravissima hac materia possit erui4 ,incipit autem his verbis3 ,quo res factae non tantum existerent1 sed etiam bene existerent1 placuit ,deo ut sua ,sapientia se ad res creatas condescenderet1 ut typum aliquem et speciem ipsius ,imaginis1 cum in omnibus simul1 tum in singulis imprimeret2 quo nimirum perspicuum fieret et sapientia ornatas esse res factas et digna ,deo esse opera4 ,ut enim nostrum ,verbum1 ,verbi1 qui ,dei est ,filius1 est imago2 ita sapientia in nobis facta ejusdem ,verbi1 quae ipsa est ,sapientia1 imago quoque est1 etc4 s4 #gh4 ,quid hic reperimus de ,verbo denuo facto ,filio8 quid non de ,filio imaginem sui imprimente in operibus suis8 ,finem autem facturus ,sapientiam introducit sanctus ,doctor ita loquentem3 ,omnia quidem in me et per me facta sunt3 quia autem opus erat ut sapientia in operibus crearetur1 ego secundum substantiam quidem cum ,patre aderam1 me vero ad res factas condescendens1 meum typum in illis apte imprimebam1 ut universus mundus tanquam in uno corpore non secum discordaret sed concordaret4 s4 #ha4 ,quod ut planius intelligatur1 exponendum est ,athanasium #ed autumasse1 ne ullam quidem rem creationem suam sustinere posse1 ut ne sanctissimam creantis manum tanquam refugiat et ad nihilum continuo recidat1 nisi eidem simul ,demiurgus ipse condescensione quadam suam impertiat gratiam1 quo mirabilem illam patienter subeat operationem1 per quam in rerum naturam perventura est4 ,verbum1 scribit1 cum principio ,demiurgus esset creatorum1 condescendit ad res creatas1 ut fieri possent4 ,neque enim ejus naturam1 quae purus ,patris est splendor1 ferre potuissent1 nisi1 graeca fortius currunt quam latina1 ,greek3 philanthropiai patrikei sunkatabas antelabeto1 kai kratesas auta eis ousian enenke4 ,orat4 ,,ii1 #fd4 ,quare operibus suis1 dum creabantur1 ut crearentur1 virtutem quandam suam impertiens ,artifex ,filius1 eadem proinde augustissimo filiorum nomine donatus est2 ,greek3 sunkatabantos tou logou1 pergit sanctus doctor1 ,greek3 huiopoieitai kai aute he ktisis di' autou4 ,ex quo fit1 ut non modo per ,filium1 verum etiam in ,filio1 ut ,apostolus loquitur1 rerum universitas facta esse dicenda sit1 cum non exteriore solum mandato1 sed intima vi et virtute ,spiritus ejus consistunt et permanent omnia4 ,nam1 ut alibi docet uberrimus ille rerum divinarum interpres1 quem saepius appellasse jucundissimum est1 ,deus non solum nos ex nihilo fecit1 sed etiam ,verbi gratia secundum ,deum vivere concessit4 ,at homines ab aeternis rebus aversi1 sibi ipsis corruptionis mortiferae auctores facti sunt2 qui ex natura quidem mortales fuerunt1 sed gratia in ,verbi participatione sita naturae statum effugerunt4 de ,incarn4 ,v4 ,d4 #e4 ,itaque nihil fere est creatum1 quod non genitum sit quoque2 cum contra non stent in loco suo1 sed retro fluant et pereant1 nisi vitam quandam a ,creatore percipiant intus1 superadditam creationi suae1 ,proinde ,athanasii mos est in scriptis suis1 ut res creatas potius appellet genitas quam factas vel opera1 ,greek3 geneta seu ,greek3 genneta1 non ,greek3 poiemata et ,greek3 erga1 quo sanctissimam hanc exprimat veritatem2 cauto tamen semper1 gratiae illud esse non naturae1 donum ,creatoris non creaturae proprium1 quod mundus #ee in se habeat hanc formam pulchritudinis1 et coelestium necessitudinem1 et principium stabilitatis4 ,res factae1 docet1 cum sint opera1 genitae dici nequeunt1 nisi1 geniti ,filii participes postea effectae1 genitae et ipsae dicantur1 non sane propriam ob naturam1 sed quia ,filii factae sint in ,spiritu participes4 ,orat4 ,i1 #ef4 ,his perspectis1 non difficilis intellectu est mens ,athanasii1 cum ,unigenitum ,patris docet esse factum in creatione mundi ,primogenitum omnis creaturae4 ,nam1 cum gratia illa1 qua impertita natura rerum in suo loco permanet1 variis nominibus respici possit1 ut lux1 ut pulchritudo1 ut sapientia1 ut ratio1 ut coelestis adoptio1 ut similia1 ille supremus ,conditor universorum1 seipsum mundo impertiens1 fit quodammodo mundo principium et lucis illius1 et pulchritudinis1 et sapientiae1 et rationis1 et adoptionis in coelestium societatem4 ,itaque1 qui ex aeterno ,sapientia1 ,lux1 ,ratio1 ,filius est ,patris1 factus est operibus suis principalis quaedam ,sapientia1 et formatrix ,ratio1 et ,lux plenissime irradians1 et archetypus ,filius4 ,sapientia autem ,patris tandem facta est sapientia mundo1 et fecit ut mundus sapiens esset2 lux ,patris facta est lux mundo1 et fecit ut mundus splendesceret2 ,unigenitus ,patris factus est ,primogenitus mundo1 et fecit ut mundus in familiam ,dei adscisceretur4 ,profecto fateor haec omnia in mysterio et fructibus sanctissimae ,incarnationis verissime compleri1 cujus gratia ita superat quicquid universae naturae a ,creatore datum est1 ut ,athanasius in quodam opere confirmare non dubitaverit1 mundi creationem esse per ,filium solummodo1 dispensationem autem ,evangelicam esse in ,filio4 ,decebat creationis quidem exordium per ipsum fieri1 ut res existerent2 earum autem instaurationem1 in ipso2 quae sane verba inter se differunt4 ,nam initio quidem omnia per ipsum facta sunt ut essent2 postea1 ubi omnia defecerunt1 ,verbum caro factum est1 quam scilicet induit1 ut in ipso omnia reficerentur4 ,in illud ,omnia4 #b4 ,quid quod1 cum carnem #ef sumeret1 imaginem sui mundo exhibuit solidiorem multo et clariorem1 et verius se ipsum fecit primogenitum inter creaturas1 quam cum1 universa conditurus1 ideam se faceret et regulam rerum condendarum4 ,fateor equidem2 sed prioris operis praestantiam non imminuunt praestantiora illa quae subsecuta sunt2 id quod ,athanasio adeo persuasum est1 ut saepius duo illa una consociet et comparet1 extollens quidem meliora1 non elevans quod in se bonum est4 ,infinita prope locorum sylva est in sanctis ,patribus1 ex quibus augustissimum hoc munus ,unigeniti1 et in rerum natura et in oeconomia evangelica1 possit illustrari4 ,cum justitia nulla esset in terra1 doctorem misit1 quasi vivam legem dicit ,lactantius1 ,instit4 ,,iv1 #be4 ,quidquid facturus erat ,deus in creatura docet ,augustinus1 jam ,verbo inerat1 nec esset operibus1 nisi esset in ,verbo4 ,in ,ps4 #dd1 #e4 ,alio loco ,filius ab eodem appellatur1 ars quaedam ,omnipotentis atque sapientis ,dei1 plena omnium rationum viventium incommutabilium4 de ,trin4 ,,vi1 #aa4 ,cyrillus autem ,alexandrinus3 ,unigenitus scribit secundum naturam2 primogenitus propter nos1 ut tanquam immortali cuidam radici omnis creatura insita sit1 et ex eo qui semper est1 germinet4 ,thesaur4 #be4 p4 #bch4 ,similiter ab ,athenagora ,filius vocatur ,greek3 idea kai energeia omnium rerum materialium2 ,greek3 he idea hoper logon eirekasi1 a ,clemente ,alex4 ,strom4 ,v1 #c4 ,greek3 idean ideon kai archen lekteon ton prototokon paseos ktiseos1 testatur ,origenes1,contr4 ,cels4 ,,vi1 #fd fin4 ,greek3 katesphragisthemen1 docet ,cyrillus ,alex4 ,greek3 eis to archetupon tes eikonos4 in ,joan4 p4 #ia4 ,greek3 hoion apo tinos arches1 concinit ,gregorius ,nyssenus1 ,catech4 p4 #ejd fin4 ,et1 ut ad ,athanasium redeamus1 multus est in eadem doctrina1 ut in locis hujusmodi3 ,greek3 eikon kai tupos pros areten1 ,orat4 ,i1 #ba4 ,greek3 tupon tina labontes et ,greek3 hupogrammon1 ,,iii1 #bj4 ,greek3 en autoi emen protetupomenoi1 ,,ii1 #gf init4 ,greek3 tupon eikonos entheinai1 #gh1 init4 ,greek3 prototokos eis apodeixin tes ton panton dia tou huiou demiourgias kai huiopoieseos1 ,,iii1 #i fin4 ,greek3 ten tou archetupou plasin anastesasthai heautoi4 ,contr4 ,apoll4 ,,ii1 #e4 #eg ,quare jure optimo1 ut credo1 pro concesso potest assumi1 condescensionem illam ,primogeniti ad universa constituenda nullam esse adumbrationem aeterni mysterii quo ,filius a ,patre gignitur1 sed simpliciter referre ad munus quo fungitur ,unigenitus erga opera sua1 disponens1 stabiliens1 vivificans ea quae condidit4 ,scilicet idem fere valet ,greek3 prototokos atque ,greek3 arche tes ktiseos1 et ,greek3 monogenes proteuon en te ktisei1 et ,greek3 prototupon gennema1 monos gennetos en tois genetois1 et caetera ejusdem generis1 ut clarissimo etiam ,marano credo placuisse in opere suo ,de ,divinitate ,christi2 neque quicquam facit ad probandum1 quod voluit ,bullus1 ,concilium ,nicaenum iis favisse qui dicerent1 fuisse ,filium antequam gigneretur4 ,finem igitur ponamus aliquando disputationi nostrae1 id solum suggerentes insuper1 nempe illa quae de ,athanasii doctrina supra dicta sunt1 fortasse inutilia non fore in quibusdam ,antenicaenorum nodis expediendis1 quos non ,bullus solum1 sed eventu feliciore et ,maranus et ,ballerinii tractaverunt4 ,illustration #eh ,illustration ,,dissertatio ,,iv4 ,,de ,,vocibus ,greek3 ex heteras hupostaseos e ousias ,,anathematismi ,,nicaeni4 ,illustration ,ambigitur inter doctos1 utrum1 cum ,patres ,nicaeni eos anathemate feriunt qui ,dei ,filium ex alia hypostasi vel usia esse sentirent1 vocabula hypostasis et usia rem unam significent an duas4 ,in hac diversitate judiciorum1 jure optimo licet in hanc vel in illam iri sententiam1 cum utramque sustineant ii1 quos neminem in hujusmodi materie secutum esse poenitebit4 ,si hypostasin volumus ab usia distinctam1 ,bullum habemus auctorem2 si vocabula in unum redacta1 ,petavium4 ,ego profecto ,petavium sequor1 felix tanto patrocinio1 adductus autem non auctoritate viri1 sed ipso factorum monitu1 ut arbitror1 et rei veritate4 ,bullus1 in ,defensione sua ,fidei ,nicaenae1 credit1 si eum recte interpretor1 duas notiones1 inter se sejunctas1 subesse singulis vocabulis usiae et hypostasi in hac formula2 quasi anathematismus ille1 in quo reperiuntur1 duas haereses uno ictu feriens1 et illos condemnet qui dixerint ,filium ex usia ,patris non esse1 et illos quoque quibus placuerit ,filium non esse ex hypostasi ,patris4 ,et praeterea duas revera haereticorum factiones1 in historia temporum illorum1 sibi invenisse putat1 quae suum utraque locum habeant in illo ,anathematismo4 ,petavius contra1 de ,trin4 ,,iv1 #a4 hypostasin tunc temporis idem velle atque usiam arbitratus1 in una propositione ,anathematismi mentem docet esse conclusam2 eo maxime #ei quia1 ante ,concilium ,alexandrinum an4 #cfb habitum1 sensus hypostasis ab usia diversus nulla esset publica ,ecclesiae auctoritate munitus4 ,quocum consentiunt ,coustantius 7,ep4 ,pont4 ,rom4 pp4 #bgd1 #bij1 #dfb47 ,tillemontius1 7,dion4 ,alex4 s4 #ae47 ,huetius1 7,origenian4 ,,ii1 #b4 n4 #c47 ,thomassinus 7de ,incarn4 ,,iii1 #a47 et ,morinus1 7de ,sacr4 ,ordin4 ,,ii1 #f47 ,maranus autem1 7,praef4 ad ,basil4 s4 #a4 t4 #c4 ,maur47 ,natalis ,alexander1 7,saec4 #a4 ,diss4 #bb4 circ4 fin47 ,burtonus 7,testimonies to the ,trinity1 n4 #ga47 et ,routhius 7,relliqu4 ,sacr4 vol4 ,,iii1 p4 #ahi47 si a ,petavio dissentiunt1 at certe non consentiunt ,bullo4 ,jam palmarium ,bulli hoc est1 quod ,basilius1 cum ,sabellianis dimicans1 qui1 suam rem agentes1 dicebant ,concilium ,nicaenum hypostasi et usiae unum sensum tribuisse1 contra clara voce pronunciat ,patres voluisse duas res1 cum duabus voculis uterentur1 et suam cuique vim assignasse4 ,provocat etiam ad ,anastasium testantem1 ,hodeg4 #ba4 7#bb4 p4 #bdc87 ,patres ,nicaenos definivisse tres esse hypostases in sanctissima ,trinitate4 ,quod quidem testimonium1 ab ,anastasio ipso ,andreae ,samosateno inscriptum1 ,petavius putat esse ,gelasii ,cyziceni1 non gravissimi auctoris2 testimonium autem est ,amphilochii quoque1 idem fere scribentis apud eundem ,anastasium ibid4 c4 #aj4 p4 #afd4 ,vid4 quoque c4 #i4 p4 #aej4 c4 #bd4 p4 #cfd4 ubi ,anastasius ipse loquitur4 ,accedunt loci ex ,dionysio ,pontifice ,romano1 ,dionysio ,alexandrino1 ,eusebio ,caesariensi1 ,origene quoque1 a ,bullo citati2 in quibus singulis1 cum mentio sit trium hypostasium1 trium autem similiter usiarum nulla in patribus sit mentio1 perspicuum est hypostasim tunc expressisse notionem aliquam1 quam usia non exprimeret4 ,accedit quod ,athanasius ipse de tribus hypostasibus loquitur1 ,in illud ,omnia #f4 ,expos4 ,fid4 #b4 ,vid4 quoque ,incarn4 c4 ,arian4 #aj4 ,orat4 iv1 #be4 init4 ,hoc de testibus ipsis3 nunc de haeresibus duabus1 quae ex his vocibus tesseram1 sibi quaeque suam1 confecisse dicuntur4 ,contendit ,bullus distinctionem fecisse ,semi-arianos inter usiam et hypostasin2 ex hypostasi ,patris #fj esse ,filium concessisse1 ex usia negasse4 ,quare1 quando anathematizat ,concilium eos qui ex usia ,patres negant esse ,filium1 ferit ,semi-arianos2 quando eos qui ex hypostasi1 7credo virum doctum hoc velle1 non aperte loquitur17 ,arianos4 ,diligentius rem excutiamus4 #a4 ,incipio1 non a testibus1 sed ab hac interpretatione1 quam1 quasi ex historia temporum ductam1 ,anathematismi verbis vir doctissimus imponit4 ,quinam sunt ii1 qui1 ,bullo judice1 negarent ex hypostasi ,patris esse ,filium8 ,concedatur hic ,semi-arianos dixisse ex alia usia1 at quinam dixerint ex alia hypostasi8 ,ariani8 rejecerunt isti ex usia utique1 sed de hypostasi1 tanquam diversa ab usia1 ne verbum quidem protulerunt4 ,ego vero nusquam esse tunc temporis illos haereticos existimo4 ,haec autem jacienda erant1 severe non conjectura1 quasi fundamenta hujus interpretationis2 si nulla sunt1 corruit aedificium4 ,nam ,bulli haec plane principalis et absoluta est propositio1 illos qui negarent ex usia non esse eos qui negarent ex hypostasi4 ,quaerimus duo genera haereticorum2 et non designat ullos homines1 qui negarint ex hypostasi1 ex usia non negarint4 #b4 ,deinde1 ,semi-arianos tenuisse ex hypostasi sensu illo peculiari personae1 quem usia non habet1 hoc unico probat argumento1 quod tres illae ,semi-arianorum ,confessiones1 ann4 #cda1 #cdd1 #cea1 quae sigillatim appellantur ,marci ,arethusii1 ,macrostichus1 et prima ,sirmiensis1 illos anathemate feriunt qui dicerent ,filium esse ex alia hypostasi et non a ,deo1 praetermissis verbis ex alia usia1 quae inde concludit esse propria ,semi-arianorum4 ,quid velint verba illa praetermissa1 mox dicendum erit2 interea notatu dignum est1 confessionem ,philippopolitanam1 ex ,marci illa ,semi-ariana sumptam1 ,hilarium ita non suspicari1 tanquam lacunosam1 quia omiserit ex alia usia1 ut illam contra defendat eo ipso quod retinuerit1 ut putat1 tesseram ,catholicorum1 de ,syn4 #ce4 quod quidem perinde est1 quasi aperte dixerit ex alia hypostasi et non ex ,deo1 idem velle atque ex alia hypostasi vel usia4 ,accedit quod ,athanasius #fa quoque1 in narratione sua eorum quae ,nicaeae de anathematismo occurrebant1 de ,decr4 #bj4 fin4 plane omittit hypostasin2 quasi1 dum usia staret in suo loco1 idem fuerit aut adjungere aut omittere hypostasin4 #c4 ,hoc praeterea notandum est1 nihil prorsus a ,bullo esse prolatum1 quo demonstretur ,semi-arianos revera reprobasse ex usia2 cum plane constet contra dogma illud recepisse eos1 non reprobasse4 ,certissimum esse confirmat1 haereticos eos1 qui tres illas confessiones supra laudatas protulerunt1 scilicet ,semi-arianos1 nunquam fassos1 nunquam fassuros fuisse ,filium ex usia ,patris progenitum4 ,fateor eum hac in re habuisse ,petavium consentientem sibi2 sed me non perterret tantorum hominum conspiratio1 qui ,athanasium a me esse noverim4 ,quod quidem concedit ,petavius1 ,athanasium arbitratus1 utpote minus versatum in subtilitatibus ,semi-arianorum1 credidisse id eos tenere quod non tenerent4 ,horum ,semi-arianorum1 scribit1 quorum antesignanus fuit ,basilius ,ancyrae ,episcopus1 prorsus obscura fuit haeresis 444 ut ne ipse quidem ,athanasius satis illam exploratam habuerit4 de ,trin4 #a1 #aj4 s4 #g4 ,haec ,petavius2 nunc contra audiamus verba ,athanasii4 ,viros qui alia quidem omnia ,nicaeae scripta recipiunt1 de solo autem homouesio ambigunt1 non ut inimicos spectari par est 444 ,cum enim confiteantur ex usia ,patris et non ex alia hypostasi esse ,filium 4444 non longe absunt ab homouesii voce recipienda4 ,talis est ,basilius ,ancyrae1 qui de fide scripsit4 ,de ,synod4 #da4 ,quo in loco ,athanasii illud quoque notabile est1 praeter ea quae de ,semi-arianorum doctrina testatur1 quod hypostasin et usiam idem plane facit fidelissimus hujus historiae interpres4 ,neque id omittendum est1 quo ,semi-arianos pergit urgere1 idcirco scilicet eos debere homouesion profiteri1 quia jam profiterentur ex usia1 quod ipsorum tessera homoeuesion non satis posset muniri4 ,hilarius item1 cum id agit ut ea defendat quae #fb ,semiarianis ,ancyrae vel ,sirmii lata essent1 inter alia quae recte confiterentur1 hoc esse testatur1 ,non creatura est ,filius genitus1 sed a natura ,patris indiscreta substantia est4 de ,syn4 #bg4 ,idem probatur1 ni fallor1 ex iis ipsis apud ,epiphanium scriptis ,semi-arianorum1 quibus motus credit ,petavius1 illos haereticos ex usia ,patris ,filio denegasse4 ,subtilius aliquanto disputat1 ,semi-arianos tradidisse argutias quasdam de diversis1 ut autumabant1 actionibus 7,greek3 energeiais7 divinis1 quorum una esset actio ,greek3 gennetike seu generativa1 alia ,greek3 ktistike seu creatrix2 unde colligerunt ,filium esse1 non ex usia1 sed per actionem illam generativam1 ,greek3 ex homoiotetos1 ex similitudine ,patris4 ,at certe ea quae plane confitentur ,semi-ariani in hac ,confessione sua plus valent quam vult ,petavius1 et ex usia non obscure significant2 ,greek3 huion homoion1 dicunt1 ,greek3 kai kat' ousian ek tou patros p4 #hbe4 b4 ,greek3 hos he sophia tou sophou huios1 ousia ousias1 p4 #hec4 c4 ,greek3 kat' ousian huion tou ,theou kai patros4 p4 #hed4 c4 ,greek3 exousiai homou kai ousiai patros monogenous huiou4 p4 #heh4 d4 ,vid4 quoque vocabulum ,greek3 gnesios ibid4 et ,athan4 de ,synod4 #da41 ut alia1 quae iidem proferunt1 praetereamus4 ,quod quidem ex collatione illa quoque colligetur1 inter ,semi-arianos et ,anomoeos1 ,constantinopoli coram ,constantio an4 #cfj4 habita1 cum ,semi-ariani1 teste ,theodoreto1 non gravate confessi sunt etiam homouesion illud ,catholicorum1 idcirco1 quia jam confiterentur ex usia4 ,cum enim ,anomoei homouesion condemnatum vellent1 ,silvanus ,tarsus1 ,semi-arianorum vir primarius1 ,si ,deus ,verbum non est ex nihilo1 respondit1 neque creatum1 neque alterius usiae1 homouesius igitur est ,deo qui ipsum genuit1 utpote ,deus ex ,deo1 et lumen ex lumine1 eandemque cum ,genitore naturam habet4 ,hist4 ,,ii1 #bc4 ,quo in loco1 ut in illo ,athanasii1 notandum est1 ,theodoretum1 cum videtur ipsum ,nicaenorum ,anathematismum citare1 tamen omittere verba ex alia hypostasi1 tanquam supervacanea1 cum ex alia usia1 jam memorasset4 #fc ,hoc autem ,petavio et ,bullo concedendum est1 ,semi-arianos temporis progressu propius accessisse ad ,catholicam fidem2 ita ut non jure possimus provocare ad illorum confessionem an4 #ceh1 quo probemus quid an4 #cbe de ,filii generatione sensissent4 ,quippe ex gremio ,eusebianorum oriebatur schola quaedam et moribus et doctrina gravior1 laudata autem ab ,athanasio et ,hilario2 quam postea1 ,damaso ,pontifice1 relicta tandem haereticorum factione1 ad fidem ,petri magna ex parte constat confugisse4 ,qui homines1 quia ex usia confessi sint nondum ,catholici1 non ideo ,eusebii illi duo idem tenuisse censendi sunt1 neque ,asterius1 neque caeteri1 qui ipso ,patrum ,nicaenorum tempore1 haeretici licet1 a simplici ,arianorum vesania refugerunt4 ,esto igitur dubium1 ut ,bulli causam oremus ultro1 ,semi-arianos ,nicaenos ex usia recepisse2 tamen certum ne est eos contra recepisse ex hypostasi8 ,minime sane2 nam ipse ,petavius1 qui illis ex usia abjudicat1 non voluit iisdem cum ,bullo tribuere ex hypostasi4 ,quae cum ita sint1 historia controversiae tandem relicta1 ut ,bullo minus commoda1 ad testes veniendum est4 ,ex his testibus ,gelasius est auctoritate tenui1 ,anastasius posterioris aevi4 ,quod autem ex ,amphilochio adducitur1 satis habiturum esset ponderis1 nisi ,basilius1 eidem conjunctissimus1 idem testimonium1 idque expressius1 dedisset4 ,in ,basilium igitur1 magnum certe auctorem1 tota res recidit2 et profecto si unius viri testimonio concedenda est diremptio quaestionis hujus1 ,basilium protinus sequamur2 hypostasin et usiam inter se differre1 dimissis argumentis1 plena voce profiteamur4 ,sed nimirum uni viro1 gravissimo licet1 aliis adversantibus testibus1 certe non est confidendum4 ,primum illud est1 ut supra commonstravimus1 ,athanasium et ,hilarium1 non quidem data opera1 sed in disputationis cursu1 ita de hypostasi et usia esse locutos1 ut significarent vocabula ea unam rem1 non duas1 voluisse in ,anathematismo4 ,nam commutant illa inter se2 hypostasin omittunt2 omissa autem1 tamen ,anathematismum #fd tanquam omnibus numeris absolutum aestimant4 ,praeterea ,hilarius in ,fragm4 ,,ii1 #bg4 cum velit ,anathematismi verba latine vertere1 ex altera substantia vel essentia scribit4 ,cujus simile fortasse est illud ,eusebii in ,epistola sua1 ex alia hypostasi et usia c4 #g4 ,haec sint praeludia quaedam1 namque ,athanasius1 in ,epistola sua ad ,afros1 ad vocem ipsam paene definiendam ex proposito aggreditur2 ,hypostasis est usia1 neque aliam habet significationem1 quam hoc ipsum quod est4 ,quod ,hieremias vocat existentiam1 cum dicit etc4 s4 #d4 ,quamvis autem alibi loquitur de tribus hypostasibus1 aliud illud est2 nam quia hypostasis1 numerali diserte addito1 vult persona1 non inde continuo perspicuum est quid tum velit1 cum in singulari stat et in alio verborum contextu reperitur4 ,ego hoc verissimum esse puto1 quando trium mentio est hypostasium1 hypostasin personam velle2 sed in ,anathematismo ,nicaeno non legimus tres hypostases1 sed hypostasin vel usiam2 quemadmodum autem ,athanasius1 alibi de tribus hypostasibus locutus1 tamen hypostasin in singulari sumptam usiam interpretatur 7vid4 e4 g4 ,orat4 ,,iii1 #ff4 ,,iv1 #a4 f4 #cc fin47 ita ,patres quoque ,nicaeni1 hypostasin proferentes et usiam adjicientes1 vocabula duo inter se non opposita1 sed apposita voluerunt4 ,non minus aperte1 nec minore auctoritate loquitur ,hieronymus3 ,tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasim nisi usiam novit4 ,ep4 ,,xv1 #d4 ,quid quod de tribus hypostasibus disputans1 liberiora haec profert1 quae non protulisset utique1 si ,patribus ,nicaenis hypostasis persona sonuisset4 ,si jubetis1 condatur nova post ,nicaenam fides2 et similibus verbis cum ,arianis confiteamur orthodoxi4 ,certe si ,basilius validus est testis ex una parte1 non minus ex altera gravis ,athanasius1 vehemens ,hieronymus4 ,basilius porro1 non ,caesariensis1 sed ,semi-arianus ex ,ancyra1 et alii ejus congregales1 idem testantur apud ,epiphanium3 ,hanc hypostasin ,patres usiam vocarunt4 ,haer4 #gc1 #ab fin4 ,cui suffragatur confessio illa quam #fe ,epistolae ,sardicensi assutam invenimus3 unam esse hypostasin1 quam ipsi haeretici usiam appellant4 ,theod4 ,hist4 ,,ii1 #f4 ,sed occurretur forsitan1 ,hieronymum1 ,occidentalem virum1 ,basilium et ,gregorium ,semi-arianos1 non satis fidos in hac re esse auctores1 sed prout sua ipsorum aut veritatis traditio1 aut haereticus error ferebat1 asseverantius quam consultius de sensu hypostasi esse testatos4 ,esto2 at ,magnus ,basilius contra habuit ille quoque suos amicos1 traditionem suam2 si enim ,occidens unam hypostasin praedicaverat1 tres usias ,semi-ariani1 ita ,orientales contra strenuos fuisse constat in trium hypostasium1 unius usiae confessione4 ,praeterea ,socrates auctor est1 disceptatum fuisse ,alexandria de hypostasi paulo ante ,concilium ,nicaenum1 quam tamen ne verbo quidem dignatum est ,concilium illud4 ,hist4 ,,iii1 #g4 id quod aliter se habet1 si inter hypostasin et usiam a ,concilio distinctum est4 ,concilium denique ,alexandrinum an4 #cfb4 habitum1 cum decerneret integrum esse hypostasin vel pro usia vel pro persona adhiberi1 non solum eo ipso significavit1 vocabulum illud adhuc relictum esse1 ut aiunt1 in ,ecclesia1 sed id apertissime declarat in ,epistola sua4 ,si enim hypostasi sensum suum jam imposuisset ,concilium ,nicaenum1 quid reliquum erat ,alexandrinis nisi eum profiteri8 ,cujus argumenti vim ita intelligit ,bullus1 ut confugiat ad conjecturam1 innovatum fuisse in veteri vocabuli usu illo ipso ,concilii ,sardicensis tempore1 reclamantibus et ,socrate1 qui illum usum ante ,concilium ,nicaenum collocat1 ,hist4 ,,iii1 #d1 #e et tabula ,sardicensi1 in qua unius hypostasis doctrina ex traditione ,catholica repetitur4 ,ea quae adduximus saeculi quarti sunt testimonia2 neque aliud sonant1 rariora licet1 quae de eodem vocabulo in saeculis ante-nicaenis traduntur4 ,socrates hic audiendus est3 ,qui ,graecam inter ,graecos philosophiam tradiderunt1 usiam quidem pluribus modis definierunt2 hypostasis vero nullam prorsus mentionem fecerunt4 ,irenaeus #ff quidem ,grammaticus1 in ,lexico per ordinem litterarum digesto1 quod ,atticistes inscribitur1 hanc vocem barbaram esse affirmat4 ,neque enim apud quenquam veterum scriptorum eam reperiri2 ac sicubi fortasse reperiatur1 non eo sensu1 quo nunc sumitur1 usurpari4 ,etenim apud ,sophoclem in ,phaenice ea vox insidias significat2 apud ,menandrum vero condimenta1 perinde ac siquis faecem vini in dolio subsidentem appellet hypostasin4 ,verum licet ab antiquis philosophis haec vox usurpata non fuerit1 sciendum est tamen1 recentiores ea frequenter usos fuisse pro usia4 ,hist4 ,,iii1 #g4 ,ex ,ante-nicaenis1 plurimus est ,origenes in vocabulo hypostasis2 idque1 contextu verborum interprete1 ut significetur persona4 ,loquitur porro de tribus hypostasibus2 ut ,dionysius quoque1 ejus discipulus2 et ,eusebius1 ita tamen ut hypostasim cum usia confundat2 item ,athanasius1 ut supra dictum est1 7,orig4 in ,joan4 ,,ii1 #f4 ,dionys4 ap4 ,basil4 de ,sp4 ,s4 n4 #gb4 ,euseb4 ap4 ,socr4 ,i1 #bc4 ,athan4 ,in illud ,omnia4 #f472 de duabus ,patris et ,filii1 ,origenes1 ,ammonius1 ,alexander1 7,origen4 in ,cels4 ,,viii1 #b4 ,ammon4 ap4 ,caten4 in ,joan4 ,x4 #cj4 ,alex4 ap4 ,theod4 ,i1 #c4 p4 #gdj47 ,quare videtur illa vox in ,ecclesia catholica prius scholae cujusdam esse propria1 nempe ,alexandrinae3 post autem exortas haereses ne verborum ambiguitas fidelibus fraudi esset1 ab ,ecclesia ipsa ex scholis in suos usus esse conversa4 ,profecto1 quod alte in mentibus ,catholicorum jam inde ab ,apostolis insedit1 ,tria revera esse in ,una ,divinitate1 id1 cum a malesana philosophia periclitabatur1 placuit ,ecclesiae1 ,dei monitu1 per vocabulum hypostasis exprimi4 ,qua in re cum ,bullo et ,marano consentio plane2 nisi quod ,maranus hypostasin summo consensu receptam esse putat ab ,oriente a ,noeto vel saltem ,sabellio exorto1 ,bullus autem apud ,catholicos ,dionysii aetate ratum et fixum illud fuisse1 tres esse in divinis hypostases4 ,inquirendum est denique1 cur1 unam rem prae oculis habentes1 duobus vocabulis usia et hypostasi in ,anathematismo suo usi sint ,nicaeni ,patres4 ,respondet ,coustantius1 #fg hypostasin primo scriptam ab illis fuisse1 deinde usiam provida mente adjectam1 ne scilicet hypostasin prave verterint ,sabelliani1 quasi voluerit persona4 ,crediderim praeterea hypostasin priorem ideo habuisse locum1 quia ,concilio ,oecumenico1 sub ,latinorum magisterio habito1 vocabulum substantia1 seu hypostasis1 quasi nativum fuerit et solemne4 ,quin ,damasus1 quinquaginta post annos1 loquitur de ,spiritu ,sancto tanquam ejusdem hypostasis et usias cum ,patre et ,filio4 ,theod4 ,hist4 ,,ii1 #ag2 longe aliter atque ,concilium ,oecumenicum secundum1 a quo1 absentibus quippe ,latinis1 tres hypostases commemorantur4 ,neque alius fuit nisi ,hosius1 ex praesulibus scilicet ,latinis1 7qui ipse ,pontificis fuerat legatus ,nicaeae17 qui controversiam de substantia sive hypostasi1 in ,alexandriam induxerit4 ,sardicae quoque1 quanquam hypostasis pro usia in ,epistolam ,synodalem non inducebatur1 tamen ex historia ,concilii constat1 ,hosium ibi restitisse iis1 quibuscum magna ex parte consentiebat4 ,hoc porro in controversia fortasse erat saeculo tertio inter ,dionysios duos1 ,pontificem ,romanum et ,alexandrinam ,praesulem1 7ut visum est ,coustantio1 dissentientibus autem ,marano et ,routhio73 cum ,alexandrinus tres esse hypostases confirmabat1 ,pontifex autem tres divulsas 7,greek3 memerismenas7 i4 e4 tres substantias condemnabat1 quasi tritheismum sapuerint2 ,alexandrinus autem regerebat1 ,si eo quod tres sunt hypostases1 divulsas esse dicunt1 tres sunt1 etiamsi nolint1 aut ,divinam ,trinitatem prorsus e medio tollant4 ap4 ,basil4 de ,sp4 ,s4 #gb4 ,quid quod ,occidentalium usus in ,athanasio cernitur1 semel vel iterum hospite ,pontificis ,romani2 qui1 cum ,origenes1 ,dionysius1 ,ammonius1 ,alexander1 populares sui1 duo et tres hypostases confitentur1 ita tamen ipse variat vocabuli sensum1 modo unam1 modo tres docens hypostases in ,divinitate1 ut videatur prope in se ostendere illam loquendi libertatem1 quam in ,concilio ,alexandrino ,catholicis asseruit4 ,quae si recte se habeant1 intelligi potest quare1 in tribus illis ,confessionibus ,semi-arianorum1 omittatur ex #fh usia2 quia scilicet mittebantur ad ,latinos1 quos ut conciliarent1 utebantur haeretici illo vocabulo1 quod in auribus ,latinorum clarius soniturum esset2 quemadmodum ,athanasius contra1 ut vidimus1 in ,epistola sua de ,decr4 ,concil4 ,nic4 scribens ad ,graecos1 omittit hypostasin1 usiam retinet4 ,neque absimili ratione1 quemadmodum ,semi-ariani voluerunt praetensa hypostasi ,occidentalibus blandiri1 ita ,acaciani contra an4 #cei1 jam ex ,constantii favore audaces1 illud idem vocabulum1 non aliud1 ,arimini ab ,occidentalibus repudiatum voluerunt2 ut conspici potest ex illo symbolo1 quod1 conscriptum ,nicae in ,thracia1 non solum usiam1 ut in aliis confessionibus ,arianorum1 sed hypostasin etiam omittit2 quo scilicet ,latinis necesse esset1 non solum graecum homouesion sed latinum unius substantiae rejicere4 ,jam vero1 si usitatum est philosophorum scholis1 illam magis probabilem judicari hypothasin1 quae ad universa facta1 de quibus agit1 facillime accommodatur1 quid nobis ea quae jam dicta sunt perpendentibus restat1 nisi ut concludamus1 vocabulis hypostasi et usia ,anathematismi ,nicaeni unam rem1 non duas significari8 99 99 99 99 99 ,,nihil ,,obstat--,paulus ,cullen ,censor ,theol4 ,deputatus4 ,,nihil ,,obstat--,joannes ,perrone ,s4 ,j4 ,censor ,theol4 ,deputatus4 ,,imprimatur--,fr4 ,dom4 ,buttaoni ,ord4 ,praed4 ,s4 ,p4 ,a4 ,magister4 ,,imprimatur--,joseph ,canali ,patriarcha ,constantinopolit4 ,vicesgerens4 99 99 99 99 99 ,,notes #a ,theod4 ,eran4 ,,ii1 p4 #acf4 ,justin4 ad ,menn4 ,cyrill4 ,ep4 p4 #d4 ,facund4 ,tr4 ,cap4 ,,iii1 #c4 ,concil4 ,later4 ,sect4 #e4 ,agath4 ,ep4 ad ,impp4 #b ,vid4 voces ,greek3 skopos1 kanon1 aletheia1 dianoia1 etc4 ,orat4 #a1 #cg init4 #dd4 init4 #df4 init4 ,,ii1 #a init4 #e init4 #ca init4 #cc init4 #ce init4 #dd init4 #fc1 #fe init4 #gj init4 ,,iii1 #g fin4 #ah med4 #bh fin4 #bi init4 #ce1 #eh4 fin4 etc4 #c ,vid4 ,greek3 allotrioousios ,orat4 ,i1 #bj ,greek3 homoias ousias ibid4 #ba1 #bf4 ,,iii1 #bf4 ,greek3 homogenes1 ,i1 #ef4 ,greek3 homophues2 ibid4 #eh4 ,cf4 de ,syn4 #e4 ubi ,greek3 homoiousion reprobat4 ,cf4 item argumentum1 non ad consubstantialitatem1 sed ad aeternitatatem ,filii a voce ,greek3 eikon ductum1 ,orat4 #a1 #bj cum illo ab eadem ad consubstantialitatem1 de ,decret4 #bj1 et #bc4 ,greg4 ,naz4 ,orat4 #cf4 #d ,plutarch4 ,cic4 #e4 99 99 99 99 99 ,corrections made to printed original4 page #g4 #d4 444 liquet enim ,athanasium3 ',athasium' in original4 page #bj4 7#d7 444 dicit ,athanasius3 ',athananius' in original4 page #cf4 7#d7 444 ad quam idem auctor provocat3 'provoeat' in original4