,de reis om de w]eld                    
#bg ,decemb] #ahca--b ,octob] #ahcf     
,w]eld ,biblio!ek                       
,ond] ,leid+ van ,l4 ,simons            
,,de ,,reis ,,om ,,de ,,w]eld           
,dagboek van ond]zoek+5 9 de            
natuurlijke ges*i$5is en a>dkunde       
van de l&51 bezo*t op de reis           
rondom de w]eld van ,h4 ,m4 va>tuig     
,! ,beagle                              
,door                                   
,,*>les ,,d>w9                          
,m4 ,a41 ,f4 ,r4 ,s4                    
,uit het ,engels* v]taald               
,door ,j4 ,br&t                         
#b;e ,druk                              
,uitgegev5 door ,de ,maats*appij voor   
,go$e en ,go$koope ,lectuur--,am/]dam   
,,bem]k+ ,,van ,,d5 ,,v]tal]4      ,hi] 
en da> zijn1 t] v]duidelijk+ van d5     
tek/1 e5ige not5  bijgevoegd4 ,e5       
uitvo]ige alphabetis*e index van de 9   
het geheele  w]k voorkom5de nam5 en     
vreemde woord51 volgt aan het e9de van  
het twe$e deel4 ,m5 zal 9 dit deel e5e  

h]leid+ van de ,engels*e  mat5 v9d54    
,,*>les ,,d>w94      ,*>les ,rob]t      
,d>w91 kle9zoon van d5 g5ee%e]1 di*t] en
  natuurond]zoek] ,erasmus ,d>w9        
7ge/orv5 #ahjb71 en van ,josias         
,w$gwood1 d5 v]ma>d5 pott5bakk]1 w]d op 
#ab ,febru>i #ahji  gebor5 te           
,%rewsbury1 wa> zijn vad] arts 04       
,van de ,latijns*e ,s*ool te ,%rewsbury 
/uurde m5 hem 9 #ahbe als  m$is* /ud5t  
na> de univ]siteit te ,ed9burg2 ma> wijl
 hem de  g5eeskunde als b]oep niet      
aan/ond1 bewilligde hij s*oorvoet5d  9  
zijns vad]s voor/el om pr$ikant te      
word54 ,zoo g+ hij dan  na> ,*ri/'s     
,college 9 ,cambridge2 do* 9 /$e van zi*
 op de  !ologie toe te legg51 wijdde hij
 zi* aan plant- en a>dkunde1 en  nam e5e
 uitnoodig+ aan om als natuurond]zoek]  
op ,h4 ,m4 ,beagle  e5e reis om de w]eld
 te do54 ,hij aanva>dde deze reis op #bg
  ,decemb] #ahca en bleef vijf j>5      
ond]weg4 ,bij zijne t]ugkom/  gaf hij   
a*t]e5volg5s 9 't li*t zijn ,j\rnal2 ,! 
,zoology (  ! ,beagle2 ,! ,/ructure &   

,di/ribution ( ,coral ,reefs 7#ahdb72   
,geological ,obs]vations on ,volcanic   
,isl&s 7#ahdd71 en ,! ,geology  on p>ts 
( ,s\? ,am]ica 7#ahdf74    ,9 #ahci trad
 ,d>w9 9 't huwelijk met zijne ni*t     
,emma ,w$gwood1  en ve/igde zi*         
mett]woon te ,d[n 9 ,k5t4 ,hi] zette hij
 zi* met  ijv] aan het uitw]k5 van de   
ideen1 welke als gevolg van zijne       
,voyage 9 hem kiemd51 en publice]de     
e9delijk 9 #ahei zijn ,orig9 (  ,species
 by ,means ( ,natural ,selection1 dat   
,d>w9 als d5 ho(d>beid  zijns lev5s     
bes*\wde4 ,de uitw]k+ er van 0 geweldig1
 want tot  op dit oog5blik twijfeld5 de 
mann5 d] wet5s*ap niet aan het          
voortbe/aan d] soort54    ,to5 volgd53  
,! v>i\s contrivances by :i* ,or*ids are
  f]tiliz$ by ,insects 7#ahfb72 ,!      
,v>iation ( ,animals & ,plants  "u      
,dome/ication 7#ahfg74 ,zoodra ,d>w9    
ov]tuigd 01 dat soort5  v]&]lijke       
product5 zijn1 zag hij 91 dat de m5s5   
ond] dezelfde  wet moe/ vall54 ,!       
,desc5t ( ,man 7#ahga7 0 hi]van het     

gevolg  en v]wekte spo$ig e5 /orm van   
toorn1 v]baz+ en bewond]+  tegelijk4    
,d>w9's lev5 _h1 afges*eid5 van zijn    
w]k1 we9ig dat  belang/ell+ v]di5t2 ma> 
het getuigt van buit5gewone vlijt4 ,e5e 
proefnem+ 9 v]b& met zijn w]k ,!        
,=mation ( ,vegetable  ,m\ld ?r\gh !    
,action ( ,worms 7#ahha7 omvatte e5     
tijdruimte van  me] dan d]tig j>54      
,altijd w]d hij door e5e zu*t na>       
wa>heid  g$rev54 ,zijne me?ode om de    
natuur te be/ude]5 0 uit]mate  nauwgezet
 en v]nuftig4    ,d>w9 b]eikte d5       
leeftijd van #gc j>5 en ond]zo*t nog    
daags  vr zijn dood 7#ai ,april #ahhb7  
e5e plant 9 zijne /ude]kam]4 ,hij  ligt 
begrav5 9 de ,we/m9/]-,abdij1 wa> ook de
 b]oemde ,isaac  ,newton ru/4           
,,inleid+4      ,d>w9's reis om de w]eld
 als natuurond]zoek] op de ,beagle 01   
volg5s zijn zegg51 v]reweg de           
belangrijk/e gebeurt5is zijns  lev5s1   
die zijne geheele v]d]e c>rire bepaald  
heeft4    ,ook 0 zij e5 all]gewi*tig/   
voorval 9 h>e gevolg5 op het  h$5daags*e

 d5k54    ,to*1 zegt ,d>w91 h+ zij      
sle*ts af van het onb$uid5de feit1  dat 
mijn oom mij aanbood mij #cj mijl5 v]   
na> ,%rewsbury te rijd51  en van zoo'n  
bagatel als d5 vorm van mijn neus4 #b   
,de reis maakte ,d>w9 met zek]e feit5   
bek5d1 welke e5ig li*t  s*55 te w]p5 op 
het ont/aan d] soort5--dat groot/e all] 
my/]ien4 ,d>w9's groote !orie d]        
,natuurkeus 0 e5 uitvloeisel  van deze  
reis1 en die !orie--gelijk ,grant ,all5 
zegt--bra*t  e5e algeheele omw5tel+     
teweeg 9 de wet5s*app5 d] plant-  en    
di]kunde1 en maakte de le] d] ,organis*e
 ,evolutie1 die to5  sle*ts door e5 kle9
 getal s*]pz9nige wijsge]ige biolog5 0  
aang5om51 tot het algeme5e gelo( van    
alle mann5 d] wet5s*ap4    ,huxley      
v]kla>t1 dat het te voors*ijn tr$5 van  
de wet5s*ap  d] ,evolutie uit d5 limbus 
van haat en--zooals vel5 hoopt5--van    
v]get5 d+51 9 de h\d+ van kroonpret5d5te
 van het rijk d]  g$a*te1 het mee/      
beteek55de feit is 9 de neg5ti5de eeuw4 
,de ,beagle1 ond] bevel van kapite9     

,fitz-,roy1 _h e5 inh\d van  #bce ton1 0
 uitg]u/ als brik en vo]de ti5 kanonn54 
,lang na  ,d>w9's reis 79 #ahhh71 w]d   
het te ,yokosoeka door de ,japann]s als 
oef5+sva>tuig gebruikt4    ,d>w9's hut1 
welke hij met e5 (fici] deelde1 0 ze]   
kle94 ,kapite9 ,fitz-,roy zegt er voor  
te zull5 zorg51 dat de  e5e hoek z zal  
word5 +]i*t1 dat ik mij da> op mijn     
gemak  zal voel5 als( ik ?uis 01 ma> dat
 ik ook d5 zijn5 zal mog5  gebruik54    
,mijne hut is de receptiehut2 en 9 het  
midd5 /aat e5e  groote tafel1 wa>bov5   
wij beid5 9 hangmatt5 slap54    ,mijn   
vad] pla*t te zegg51 s*rijft ,francis   
,d>w9 9 ,het ,lev5  van zijn vad]1 dat  
het de vol/rekte behoefte aan ne!id 0 9 
de  bep]kte ruimte van de ,beagle1 die  
hem zijne me?odis*e gewoonte  van w]k5  
hielp v]krijg54 ,ook pla*t hij te zegg51
 dat hij op  de ,beagle le]de1 wat hij  
als d5 guld5 regel voor tijdsbesp>+     
bes*\wde1 namelijk--op de m9ut5 te      
lett54    ,na afloop van de reis1       
v]telde hij kapite9 ,fitz-,roy1 dat hij 

zijne  h]9n]+5 en wat hij van de        
,natuurlijke ,hi/orie gele]d _h1  voor  
ge5  #bj1jjj p] ja> z\ will5 ruil54     
,,voorwoord ,,van ,,d5 ,,s*rijv]4       
,ik heb 9 de voorr$e bij de e]/e uitgaaf
 van dit w]k en 9  de ,zoology ( !      
,voyage ( ! ,beagle m$eg$eeld1 dat e5   
door  ,kapite9 ,fitz-,roy geuite w5s* om
 e5 wet5s*appelijk man aan  boord te    
hebb51 v]gezeld van zijn aanbod om e5   
deel zijn] eig5  gemakk5 op te (f]51 r$5
 w>5 wa>om ik mijne di5/5 aanbood1  die 
door de vri5delijkheid van d5           
hydrograaf1 ,kapite9 ,beau=t1 de        
go$keur+ d] ,lords ( ! ,admiralty       
v]wi]v54 ,9 het bewu/zijn1  dat de      
geleg5heid welke mij te beurt viel tot  
het be/ude]5 van de  ,natuurlijke       
,ges*i$5is d] v]s*ill5de door ons       
bezo*te l&51  geheel aan ,kapite9       
,fitz-,roy te dank5 is1 hoop ik1 dat het
 mij v]gund  zij hem te dez] plaatse    
mijne dankba>heid opnieuw te betuig51   
met  de bijvoeg+1 dat ik g$ur5de de vijf
 j>5 van ons sam5zijn de  h>telijk/e    

vri5ds*ap en de duurzaam/e hulp van hem 
g5oot4 ,zo[el  ,kapite9 ,fitz-,roy als  
alle (fici]5 van de ,beagle zal ik /e$s 
t5  hoog/e dankba> zijn voor de         
onv]flauwde welwill5dheid1 wa>me  zij   
mij op onze lange reis bejeg5d54 #c     
,dit deel bevat1 9 d5 vorm van e5       
,dagboek1 e5e ges*i$5is  onz] reis en   
e5e s*ets van die wa>nem+5 9 de         
,natuurlijke  ,ges*i$5is en ,a>dkunde1  
welke ik d5k dat voor d5 algeme55 lez]  
van e5ig belang kunn5 zijn4 ,9 deze     
uitgaaf heb ik sommige g$eelt5          
aanm]kelijk bekort en v]bet]d1 en aan   
&]e iets toegevoegd1  om het boek       
zoodo5de me] voor e5e populaire lez+    
ges*ikt te  mak52 ik v]tr\w e*t]1 dat   
natuurond]zoek]s zull5 begrijp51  dat   
zij voor bijzond]h$5 de groot]e uitgaaf 
moet5 naslaan1 die de  wet5s*appelijke  
uitkom/5 van d5 to*t bevatt54 ,de       
,di]kunde van  de ,reis van de ,beagle  
bevat e5 v]slag van de ,fossiele        
,zoogdi]51  door ,pr(4 ,ow52 van de     
,lev5de ,zoogdi]51 door ,wat]h\se2 van  

de  ,vogels1 door ,g\ld2 van de ,viss*51
 door ,rev4 ,l4 ,j5yns1 en van de       
,kruip5de ,di]51 door ,bell4 ,aan de    
bes*rijv+ van elke soort heb  ik e5     
v]haal van h>e leefwijze en v]spreid+   
toegevoegd4 ,deze  w]k51 die ik te dank5
 heb aan de tal5t5 en d5 belangelooz5   
ijv] d] bov5g5oemde s*rijv]s1 hadd5 niet
 ond]nom5 kunn5  word5 zond] de milde   
vrijgevigheid d] ,lords ,commission]s   
van  ,h4 ,m4 ,s*atki/1 die1             
v]teg5woordigd door d5 ,edelhooga*tb>5  
,kanseli] d] ,rijks-,s*atki/1 #d zoo go$
 zijn gewee/ e5e som van   #ajjj        
bes*ikba> te /ell51 om de ko/5 van      
uitgaaf g$eeltelijk  te be/rijd54       
,zelf heb ik v]s*eid5e deel5 9 het li*t 
gegev51 als3 ,!  ,/ructure &            
,di/ribution ( ,coral ,reefs2 ,!        
,volcanic ,isl&s visit$  dur+ ! ,voyage 
( ! ,beagle1 en ,! ,geology ( ,s\?      
,am]ica4 ,het  zesde deel d] ,geological
 ,transactions bevat twee bijdrag5 van  
mij  ov] de ,zw]fblokk5 en ,vulkanis*e  
,v]s*ijnsel5 van ,zuid-,am]ika4 ,de     

he]5 ,wat]h\se1 ,walk]1 ,newman en ,:ite
 hebb5 v]s*eid5e go$e  ges*rift5        
uitgegev5 ov] de ,insect51 die to5      
v]zameld w]d51 en  ik v]tr\w1 dat vele  
&]e hi]na zull5 volg54 ,de plant5 uit de
  zuidelijke g$eelt5 van ,am]ika zull5  
door ,dr4 ,j4 ,hook] beh&eld  word5 9   
zijn groot w]k3 ,! ,botany ( ! ,s\!rn   
,hemisph]e4 ,de  ,flora van d5          
,galpagos-ar*ipel is het ond]w]p e5]    
afzond]lijke  v]h&el+ van hem 9 de      
,l9nean ,transactions4 ,de ,rev4        
,pr(essor  ,h5sl[ heeft e5e lij/ 9 't   
li*t gegev5 van de plant51 die ik  op de
 ,keel+-,eil&5 v]zameld heb2 en de ,rev4
 ,i4 ,m4 ,b]keley heeft  mijne          
kryptogamis*e plant5 bes*rev54    ,ga>ne
 erk5 ik de groote hulp1 die ik 9 d5    
loop van dit en  mijne ov]ige w]k5 van  
v]s*eid5e &]e natuurond]zoek]s  ontvang5
 heb2 tev5s zij het mij v]gund hi] mijn 
opre*t/5 dank  te betuig5 aan d5 ,rev4  
,pr(essor ,h5sl[1 die to5 ik            
und]graduate  #e te ,cambridge 01 e5 d] 
ho(dp]son5 01 die mij neig+ voor  de    

,natuurlijke ,hi/orie inboezemde2 die   
g$ur5de mijne afwezigheid  zorg droeg   
voor de v]zamel+5 welke ik na> huis     
zond1 en door  zijne briefwissel+ mijne 
pog+5 leidde2 en die mij s$]t mijne     
t]ugkom/ al de hulp heeft bewez51 zooals
 de h>telijk/e vri5d  ooit bi$5 kon4    
,d[n1 ,bromley1 ,k5t4          ,juni    
#ahde4              ,,ho(d/uk ,i4       
,,/4-,,jago4 ,,de ,,kaap-,,v]dis*e      
,,eil&54      ,na tweemaal door hevige  
/orm5 uit het zuidwe/5 te zijn          
t]ugg$rev51 zeilde ,h4 ,m4 ,beagle1 e5  
brik van ti5 kanonn5 ond]  bevel van    
,kapite9 ,fitz-,roy d] ,kon9klijke      
,m>9e1 op #bg ,decemb]  #ahca uit       
,devonport4    ,het doel d] exp$itie 0  
de opmet+ van ,patagoni en ,vuurl&      
7,ti]ra del ,fuego71 welke 9 de j>5     
#ahbf-ahcj ond] ,kapite9 ,k+  begonn5 0 
om de ku/5 van ,*ili1 ,p]u en e5ige     
eil&5 9 d5  ,/ill5 ,oceaan 9 ka>t te    
br5g51 te voltooi5 en e5e reeks van     
*ronomet]-wa>nem+5 om de w]eld te       
volbr5g54 ,d5 #f;d5 ,janu>i  #ahcb      

b]eikt5 wij ,t5]iffe1 do* kond5 niet l&5
 doordi5 de  bevolk+ vreesde1 dat wij de
 *ol]a m$ebra*t54 ,d5 volg5d5  morg5    
zag5 wij de zon a*t] de oneff5 kim van  
het ,groote ,kan>is*e  ,eil& opgaan en  
plotsel+ de ,piek van ,t5]iffe v]li*t51 
t]wijl de lag]e g$eelt5 9 vlokkige wolk5
 gehuld w>54 ,dit 0  de e]/e van vele   
v]rukkelijke dag51 die onv]getelijk voor
 mij  zull5 zijn4 ,d5 #af;d5 ,janu>i    
#ahcb ank]d5 wij te ,porto ,praya op    
,/4-,jago1 het ho(d-eil& van d5         
,kaap-,v]dis*5 ,ar*ipel4    ,de omtrek  
van ,porto ,praya1 van uit zee gezi51   
bi$t e5 troo/elooz5  aanblik4 ,de       
vulkanis*e uitb>/+5 uit vroeg]5 tijd en 
de  v]s*roei5de hitte e5] tropis*e zon  
hebb5 op de mee/e plaats5  d5 grond     
onges*ikt gemaakt voor plant5groei4 ,het
 l& /ijgt  9 opvolg5de t]rass5 van      
tafell&1 afgewisseld door enkele        
afgeknot-kegelvormige heuvels1 t]wijl de
 horizon begr5sd wordt  door e5e        
onregelmatige ket5 van hoog]e b]g54     
,gezi5 door de  dampige atmosphe] van   

dit klimaat1 is het tooneel ze]         
belangwekk5d1  al?ans wanne] m51 pas uit
 zee en voor het e]/ 9 e5 bos*je met    
kokosboom5 w&el5de1 ov] iets &]s dan ov]
 zijn eig5 geluk kan  oordeel54 ,9 't   
algeme5 z\ het eil& als ze] onbelangrijk
 word5  bes*\wd2 ma> voor iem&1 die     
alle5 aan e5 ,engels* l&s*ap  gewoon is1
 bezit de nieuwe aanblik van e5 geheel  
onvru*tba> l&  e5e groots*heid1 welke   
door me] plant5groei b$orv5 z\ kunn5    
word54 ,op de uitge/rekte lava-veld5 kan
 met moeite e5 enkel gro5  blad word5   
ontdekt1 wat niet belet1 dat kudd5 geit5
 en e5 kle9  getal koei5 hi] e5 be/aan  
pog5 te v9d54 ,reg5 is ze] zeldzaam2    
ma> g$ur5de e5 kort5 tijd van het ja>   
vall5 hevige bui51 en  onmiddellijk     
da>na s*iet dan uit elke spleet e5e     
li*te vegetatie  op4 ,deze v]welkt      
spo$ig1 en het is van dit natuurlijk    
gevormde hooi  dat de di]5 lev54 ,nu _h 
het e5 geheel ja> lang niet g]eg5d4     
,to5 het eil& ontdekt w]d1 0 de         
onmiddellijke omgev+  van ,porto ,praya 

met boom5 b$ekt1 #f wa>van de roekelooze
  v]niel+ hi]1 ev5als op ,/4-,hel5a en  
enkele d] ,kan>is*e  ,eil&51 bijna      
algeheele onvru*tba>heid v]oorzaakte4   
,de bre$e1  vlakke dal51 wa>van vele    
sle*ts enkele dag5 9 het seizo5  als    
wat]loop5 di551 zijn met kreupelbos*jes 
van blad]looze  /ruik5 b$ekt4 ,we9ig    
lev5de wez5s bewon5 deze dal54 ,de mee/ 
voorkom5de vogel is e5 ijsvogel 7,dacelo
 ,jago5sis71 die g$wee op  de takk5 van 
d5 ,ric9us communis zit1 en van hi] op  
spr9khan5 en  hag$iss5 ja*t maakt4 ,hij 
is held] gekleurd1 ma> niet zoo fraai   
als de ,europees*e soort52 ook 9 zijne  
vlu*t1 zijne gewoont5 en  woonplaats1   
die zi* 9 't algeme5 tot de droog/e     
vallei bepaalt1  be/aat e5 groot v]s*il4
    ,op zek]5 dag re$ ik met twee       
(fici]5 na> ,ribeira ,gr&e1 e5  dorp    
enkele mijl5 oo/wa>ts van ,porto ,praya 
geleg54 ,alvor5s wij de  vallei         
,/4-,m>t9 b]eikt51 v]toonde het l& zijn 
gewoon d( bru9  aanzi52 ma> hi] br5gt   
e5e kle9e wat]beek e5 alv]friss*5d5     

zoom van welig plant5lev5 voort4 ,na    
v]loop van e5 uur kwam5 wij  te ,ribeira
 ,gr&e1 en w]d5 hi] v]ra/ door d5       
aanblik van e5  groot v]vall5 =t en e5e 
ka!draal4 ,voordat h>e hav5 v]z&de1  0  
deze kle9e /ad de ho(dplaats van het    
eil&2 nu bi$t zij e5  droefgee/ig51 ma> 
ze] s*ild]a*tig5 aanblik4 ,nadat wij e5 
zw>t5 ,padre als gids1 en e5 ,spanja>d1 
die 9 d5 ,p59sulair5  ,oorlog #g g$i5d  
_h1 als tolk hadd5 aang5om51 bezo*t5 wij
 e5e  groep geb\w51 wa>van e5e oude k]k 
het ho(dg$eelte vormde4 ,hi]  is 't1 dat
 de g\v]neurs en kapite9-g5]aals d]     
,eil&5 begrav5  zijn4 ,enkele graf/e55  
v]meldd5 datums uit de #af;e eeuw4 #h   
,de  h]aldieke v]si]+5 w>5 de e5ige     
voorw]p5 op deze afgeleg5  plek1 welke  
ons aan ,europa h]9n]d54 ,de k]k ( kapel
 vormde de  zijde van e5 vi]kant1 9     
welks midd5 e5e bre$e groep banaanboom5 
groeide4 ,aan e5e &]e zijde /ond e5     
hospitaal1 dat e5 twaalftal  bewon]s    
bevatte1 die er ell5dig uitzag54    ,wij
 ke]d5 na> de vnda t]ug om onze         

maaltijd5 te gebruik54 ,e5  groot aantal
 mann51 vr\w5 en k9d]51 all5 gitzw>t1   
s*oold5  sam5 om ons aan te gap54 ,onze 
metgezell5 w>5 uit]/ jolig2  en al wat  
wij zeid5 ( d$5 w]d van hun kant door e5
 h>telijk  gela* gevolgd4 ,voordat wij  
de /ad v]liet51 bezo*t5 wij de          
ka!draal4 ,deze ziet er niet zoo rijk   
uit als de kle9]e k]k1  ma> boogt op e5 
kle9 orgel1 dat zond]l+e wanluid5de ton5
  voortbra*t4 ,wij s*onk5 d5 zw>t5      
prie/] enkele %ill+s1  wa>na de         
,spanja>d1 hem op het ho(d klopp5de1 ze]
 op5h>tig de  opm]k+ maakte1 dat hij    
da*t dat zijne kleur niet veel v]s*il   
maakte4 ,to5 ke]d5 wij1 zoo snel onze   
ponies loop5 wild51 na>  ,porto ,praya  
t]ug4    ,op e5 &]5 dag r$5 wij na> het 
dorp ,/4-,dom+o1 bij het midd5  van het 
eil& geleg54 ,9 e5e kle9e vlakte1 die   
wij ov]trokk51  groeid5 enkele s*rale   
acacia's2 h>e topp5 w>5 door d5         
aanh\d5d5 passaatw9d op zond]l+e wijze  
gebog5--bij sommige  zelfs loodre*t op  
d5 /am4 ,de ri*t+ d] takk5 0 nauwkeurig 

,,nno-,,zzw2 en deze natuurlijke        
vaantjes moet5 de ov]he]s*5de  ri*t+ d] 
kra*t van d5 passaat a&uid54 ,de to*t _h
 op d5  kal5 grond zoo we9ig indruksels 
a*t]gelat51 dat wij hi] ons  spoor      
kwijtraakt5 en d5 weg na> ,fu5tes       
insloeg54 ,dit laat/e  bem]kt5 wij niet 
e] voordat wij er aankwam52 do* lat]    
hadd5  wij pleizi] van onze v]giss+4    
,fu5tes is e5 a>dig dorp aan  e5 kle95  
/room geleg52 en alles s*e5 welv>5d1    
behalve zij  die dit het mee/ moe/5     
wez51 namelijk--de bewon]s4 ,de zw>te   
spi]naakte k9d]5 zag5 er ze] armzalig   
uit1 en droeg5 boss*5  br&h\t half zoo  
groot als zij zelv54    ,di*t bij       
,fu5tes zag5 wij e5e groote s*a>        
pa>lho5d]s  #i--miss*i5 wel vijftig (   
ze/ig 9 getal4 ,zij w>5 zoo s*uw1  dat  
wij h5 niet kond5 nad]51 ontwek5 ons    
door ev5als patrijz5  op e5 reg5a*tig5  
,septemb]dag met opgehev5 kop weg te    
loop51  en spreidd5 onmiddellijk de     
vleugels uit als wij h5 v]volgd54    ,de
 natuur van ,/4-,dom+o bezit e5e        

s*oonheid1 die m5 vol/rekt  niet v]wa*t 
te midd5 van het ov]weg5d mi/roo/ige    
k>akt] van  het ov]ige deel van het     
eil&4 ,het dorp is geleg5 9 de kom e5]  
vallei1 die door hooge1 uitget&e mur5   
van 9 lag5 afgezette lava  begr5sd is4  
,dit zw>te ge/e5te vormt e5e treff5de   
teg5/ell+  met de li*tgro5e plant5w]eld1
 die de oev]s van e5 kle95  held]5      
wat]/room omzoomt4 ,jui/ 0 het e5 groote
 fee/dag1 en  het dorp vol m5s*54 ,op   
onz5 t]ugke] haald5 wij e5 troepje 9    
van om/reeks #bj jonge zw>te meisjes 9  
ze] smaakvolle kle$+1  wi] zw>te huid en
 sneeuwwit l9n5 met gekleurde tulb&5 en 
groote %awls w>5 afgezet4 ,nauwelijks   
kwam5 wij di*t]bij1 (  all5 ke]d5 zi*   
plotsel+ om1 spreidd5 h>e %awls op d5   
weg  en zong5 met groote lev5digheid e5 
wild li$1 wa>bij zij met de  h&5 op de  
be55 de maat sloeg54 ,wij wi]p5 ha>     
e5ige v9tms  toe1 die zij ond] gill5d   
gela* aannam52 en to5 wij ze v]liet51   
v]volgd5 zij ha> gezang met v]dubbelde  
kra*t4    ,op zek]5 morg5 0 het uitzi*t 

bijzond] held]3 de v]wijd]de  b]g5      
teek5d5 zi* met de s*]p/e omlijn+ op e5e
 zw>e bank  van donk]blauwe wolk5 af4   
,te oordeel5 na> het voorkom5 en na>    
d]gelijke gevall5 9 ,engel&1 me5de ik1  
dat de lu*t met wat]damp  v]zadigd 04   
,do* jui/ het teg5ge/elde 0 wa>4 ,de    
hygromet]  wees e5 v]s*il van #bif      
tuss*5 de lu*ttemp]atuur en het         
dauwpunt4 ,dit v]s*il 0 ongeve] het     
dubbele van wat ik op vorige  o*t5d5 _h 
wa>g5om54 ,deze ongewone graad van      
atmosph]is*e  droogte w]d door aanh\d5de
 bliksemflits5 v]gezeld4 ,is het ge5    
zeldzaam v]s*ijnsel e5e m]kwa>dig       
doors*ijn5de lu*t zoo  gepa>d te zi5    
gaan met zulk e5e we]sge/eldheid8    ,9 
't algeme5 is de dampkr+ mi/ig1 hetge5  
v]oorzaakt wordt door  d5 val van       
onta/ba> fijn /(1 dat op de /]rekundige 
in/rum5t5  e5igsz9s s*adelijk bleek     
gew]kt te hebb54 ,d5 morg5 voordat  wij 
te ,porto ,praya ank]d51 v]zamelde ik e5
 kle9 pakje van dit  bru+ekleurde fijne 
/(1 dat door het gaas van het vlaggetje 

aan  d5 top van d5 ma/ bleek he5gezift  
te zijn4 ,ook heeft ,lyell mij  vi]     
pakjes /( gegev51 dat op e5 s*ip enkele 
hond]d5 mijl5 t5  noord5 van deze eil&5 
gevall5 04 ,pr(4 ,ehr5b]g #aj v9dt1 dat 
dit /( voor e5 groot deel be/aat uit    
infusoria met kiezelh\d5de  s*al5 en uit
 kiezelskelett5 van plant54 ,9 vijf     
kle9e pakjes1  die ik hem zond1 heeft   
hij niet m9d] dan #fg v]s*ill5de        
organis*e  vorm5 gecon/ate]d6 ,met      
uitzond]+ van twee zee-species1 zijn    
alle  infusoria zoetwat]-bewon]s4 ,ik   
heb niet m9d] dan #ae v]s*ill5de  b]i*t5
 gevond5 ov] /(1 dat op s*ep5 v] 9 d5   
,atlantis*5  ,oceaan gevall5 04 ,uit de 
ri*t+ van d5 w9d to5 het viel1  en uit  
het feit dat het /e$s gevall5 is 9 ma&51
 wa>9 de  h>mttan1 na> m5 weet1 wolk5 /(
 hoog 9 d5 dampkr+ vo]t1  mog5 wij      
veilig besluit51 dat al dit /( uit      
,afrika komt4 #aa    ,het is intuss*5 e5
 ze] zond]l+ feit1 dat1 (s*oon  ,pr(4   
,ehr5b]g vele soort5 infusoria k5t welke
 9 ,afrika  tehuisbehoor51 hij ge5      

enkele dez] 9 het /( v9dt dat ik hem    
zond2 da>5teg5 v9dt hij er twee soort5  
91 wa>van hij tot nu toe  weet1 dat zij 
alle5 9 ,zuid-,am]ika lev54 ,het /( valt
 9 zulke  hoeveelh$51 dat het alles aan 
boord vuil maakt en de oog5 van  d5 m5s*
 ze] doet2 zelfs is het gebeurd1 dat    
s*ep5 t5 gevolge  van de dui/]nis op het
 /r& geloop5 zijn4 ,dikwijls viel het op
  s*ep51 die v]s*eid5e hond]d5 en zelfs 
me] dan duiz5d mijl5  van de            
,afrikaans*e ku/ v]wijd]d w>51 en op    
punt5 #afjj mijl5  9 noordelijke (      
zuidelijke ri*t+4 ,9 e5ig /(1 dat #cjj  
mijl5  v] van l& op e5 s*ip v]zameld 01 
vond ik tot mijne groote  v]baz+ /ukjes 
/e5 t] grootte van ruim het duiz5d/e    
deel van  e5 vi]kante in*1 v]m5gd met   
fijn]e mat]ie4 ,na dit feit behoeft  m5 
zi* niet te v]wond]5 ov] de v]spreid+ d]
 veel li*t]e  en kle9]e spor5 van       
kryptogamis*e plant54    ,de geologie   
van dit eil& is het belangrijk/e deel   
van zijne  natuurlijke ges*i$5is4 ,de   
hav5 b9n5kom5de kan m5 teg5ov]  het     

rotsa*tig zee/r& e5 volkom5 horizontal5 
witt5 b& zi51  die om/reeks #de voet    
bov5 het wat] uit/eekt en e5ige mijl5 v]
  langs de ku/ loopt4 ,bij ond]zoek     
blijkt deze witte laag uit e5e          
kalka*tige /( te be/aan met talrijke    
+eslot5 s*elp51 wa>van  de mee/e ( alle 
di]5 ?ans op de naburige ku/ lev54 ,zij 
ru/  op oude vulkanis*e ge/e5t5 en is   
met e5 basalt/room b$ekt1  die 9 zee    
gevloeid moet zijn to5 de witte         
s*elp5laag op d5  bodem lag4 ,van belang
 is het de v]&]+5 na te gaan1 door de   
hitte d] bov5ligg5de lava op de broze   
massa teweeg gebra*t1  welke deels 9    
kri/allijn5 kalk/e51 deels 9 e5 compact 
gevlekt  ge/e5te is omgezet4 ,to5 de    
kalk door de slakvormige fragm5t5 aan   
de ond]vlakte van d5 /room w]d opg5om51 
v]&]de zij 9 fraai  ge/raalde           
vezelgroep51 op arragoniet gelijk5d4 ,de
 lavab$d+5  /ijg5 9 opvolg5de           
za*tglooi5de vlakt5 l&wa>ts 91 vanwa>   
de /room5 gesmolt5 /e5 oorspronkelijk   
kwam54 ,na> ik gelo(1  heeft m5 n]g5s op

 ,/4-,jago spor5 van vulkanis*e         
w]kzaamheid 9  hi/oris*e tijd5          
aangetr(f54 ,zelfs de vorm van e5 krat] 
kan  ma> zeld5 op de topp5 d] talrijke  
uit roode s9tels be/a&e  heuvels word5  
ontdekt2 niettem9 kan m5 de jong]e      
/room5 op de  ku/ ond]s*eid51 wa> zij   
klipreeks5 vorm5 van g]+]e hoogte  do*  
me] na> vor5 reik5d dan die1 welke tot  
e5e oud]e reeks  behoor54 ,de hoogte d] 
klipp5 lev]t dus e5 ruw5 maat/af voor   
d5 oud]dom d] /room54    ,g$ur5de ons   
v]blijf nam ik de leefwijz5 van enkele  
ze$i]5  wa>4 ,e5 groote ,aplysia        
7,zeehaas7 is hi] ze] algeme54 ,deze    
zeeslak #ab is circa #e in*es lang en   
heeft e5e vaalgeele kleur  met          
purp]kleurige ad]54 ,t] w$]zijd5 van het
 ond]lijf bev9dt  zi* e5 bre$ membraan1 
dat soms als v5tilator s*ijnt te w]k51  
doordi5 het e5 /room wat] ov] de        
rugkieuw5 ( long5 doet  vloei54 ,zij    
vo$t zi* met het fijne zeewi]1 dat 9    
modd]ig en  ondiep wat] tuss*5 de /e55  
groeit2 en zoo vond ik 9 ha>  maag e5   

aantal kle9e /e5tjes1 ev5als 9 d5 krop  
van e5  vogel4 ,ge/oord1 s*eidt deze    
slak e5e ze] fijne purp]roode  vloei/(  
af1 die het wat] e5 voet 9 d5 omtrek    
kleurt4 ,behalve  dit v]d$ig+smiddel1 is
 er nog e5 bijt5d vo*t1 dat ov] het     
li*aam v]spreid1 e5e s*]pe1 prikkel5de  
gewa>word+ opwekt1  ev5als m5 wa>neemt  
bij de ,physalia 7,blaaskwal ( ,spaans* 
,fregat1  tot de orde d] ,siphonophorae 
( ,zwempoliep5 behoor5de74    ,met ze]  
veel belang/ell+ sloeg ik bij v]s*ill5de
 geleg5h$5  de gewoont5 van e5 ,octopus 
( inktvis* gade4 ,(s*oon algeme5  9 de  
wat]poel5 voorkom5de1 die door de eb    
word5 a*t]gelat51  w>5 deze di]5 niet   
li*t te vang54 ,door middel van hunne   
lange  arm5 en zuig]s1 kond5 zij hun    
li*aam 9 ze] nauwe splet5 wr+52  en     
e5maal zoo va/gehe*t1 w]d er groote     
kra*t v]eis*t1 om h5  los te w]k54 ,e5  
&] maal s*ot5 zij1 met d5 /a>t na> vor51
  pijlsnel van de e5e zijde van d5 poel 
na> de &]e1 wa>bij zij  tegelijk het    
wat] met e5 donk]-ka/anjebru95 inkt     

kleurd54 ,ook  onttrekk5 deze di]5 zi*  
aan de wa>nem+ door e5 ze] bijzond]     
v]mog5 om hunne kleur te v]&]51 wa>9 zij
 op het kameleon  gelijk54 ,zij s*ijn5  
hunne t9t te wijzig5 na> d5 a>d van d5  
grond wa>ov] zij gaan3 9 diep wat] 0 de 
t9t mee/al bru9a*tig  purp]2 ma> op het 
l& ( 9 ondiep wat] gezet1 v]&]de die    
donk]e t9t 9 e5e geela*tig grijze4      
,ond]zo*t m5 de kleur  a&a*tig]1 dan 0  
zij p>elgrijs met talrijke kle9e        
held]gele  vlekjes2 de e]/e v]&]de 9    
int5siteit1 de laat/5 v]s*55  en v]dw55 
beurtel+s4 ,deze v]&]+ ges*i$de z1 als( 
er  ge/adig wolk5 ov] het li*aam trokk51
 welk] t9t5 afwisseld5  tuss*5          
hyac9!nrood en ka/anjebru94 ,bra*t m5   
erg5s op  het li*aam e5 galvanis*5 s*ok 
voort1 dan w]d die plek bijna  geheel   
zw>t2 en e5 d]gelijk effect1 (s*oon m9d]
 /]k1 w]d  teweeg gebra*t als m5 de huid
 met e5e naald krabde4 ,m5 bewe]t1  dat 
deze wolk5 ( bloz+51 gelijk wij ze z\d5 
kunn5 noem51  word5 voortgebra*t door de
 beurtel+s*e uitzett+ en contractie  van

 kle9e blaz51 die v]s*ill5d gekleurde   
vloei/(f5 bevatt54    ,de intkvis*      
op5ba>de zijn kameleona*tig v]mog5 zo[el
 g$ur5de  het zwemm51 als wanne] hij /il
 op d5 bodem lag4 ,ko/elijk  v]maakt5   
mij de v]s*ill5de mani]51 wa>op e5 dez] 
di]51  hetwelk t5 volle besefte dat ik  
het bespi$de1 de a&a*t poogde te        
ontwijk54 ,g$ur5de e5 poos lag het      
ro]loos1 om dan /eelswijs e5  pa> in*es 
na> vor5 te kom51 ev5als e5 kat e5e muis
 belo]t1  wa>bij het soms van kleur     
v]wisselde4 ,zoo kroop het voort1 totdat
  het e5 diep] g$eelte b]eikt _h1 en    
s*oot dan e5sklaps weg met  a*t]lat+ van
 e5 donk] spoor inkt1 dat het hol v]borg
 wa>9  het gekrop5 04    ,t]wijl ik zoo1
 met het ho(d omtr5t twee voet vooruit  
ov] het  rotsa*tig /r& na> ze$i]5 keek1 
w]d ik me] dan e5s door e5  /raal wat]  
begroet1 v]gezeld van e5 zwak kn>s5d    
geluid4 ,e]/  kon ik niet begrijp5 wat  
dit 02 do* lat] zag ik1 dat het deze    
inktvis* 01 die1 (s*oon 9 e5 hol        
v]borg51 mij zoodo5de me]  dan e5s tot  

de ontdekk+ er van leidde4 ,dat hij het 
v]mog5 bezit  om wat] uit te w]p51 valt 
niet te betwijfel52 en het kwam mij voor
  dat hij1 door d5 tubus ( siphon aan d5
 ond]kant van zijn li*aam  te ri*t51 wel
 9 /aat 0 zijn doel go$ te bepal54      
,weg5s de  moeite1 wa>me deze di]5 het  
ho(d oph\d51 kunn5 zij1 op d5  grond    
geplaat/1 niet gemakkelijk kruip54 ,ik  
m]kte op1 dat e5  exempla> hetwelk ik 9 
de h& _h1 9 donk] zwak phosphoresce]de4 
,de ,/4-,paulus-,rots54 ,op onz5 to*t   
ov] d5 ,atlantis*5 ,oceaan1  vo]5 wij op
 d5 morg5 van #af ,febru>i #ahcb di*t   
langs het  ,/4-,paulus ,eil&4 ,deze     
groep rots5 is geleg5 op #jeh' ,n4,b4 en
  #biae' ,w4,l41 ( wel #edj mijl5 van de
 ,am]ikaans*e ku/ en #cej van  het eil& 
,f]n&o ,noronha4 ,het hoog/e punt van   
het eil& ligt  sle*ts #ej voet bov5 d5  
zeespiegel1 en de geheele omtrek meet   
nog  ge5 driekw>t mijl4 ,dit kle9e punt 
rij/ loodre*t uit de diept5  van d5     
,oceaan4 ,de m9]alogis*e sam5/ell+ van  
het eil& is  niet e5v\dig3 9 sommige    

g$eelt5 is het ge/e5te kw>ts- (         
hoorn/e5a*tig1 9 &]e veldspaata*tig1    
wa>9 fijne ad]5 van  s]p5tijn4 ,het is  
m]kwa>dig1 dat al de vele kle9e eil&51  
v] van  e5ig va/el& 9 de ,/ille1        
,indis*e en ,atlantis*e ,ocean5 geleg5  
7met uitzond]+ van de ,sey*ell5 #ac en  
dit kle9e rotspunt71 na>  ik me5 f uit  
koraal f uit eruptie-/(f5 be/aan4 ,de   
vulkanis*e  ge/eldheid dez] oceaan-eil&5
 is blijkba> e5 uitbreid+ van  de wet1  
en het gevolg van dezelfde hetzij       
*emis*e ( me*anis*e  oorzak51 volg5s    
welke e5e groote me]d]heid d] ?ans      
w]k5de  vulkan5 9 de nabijheid van      
zeeku/5 ( als eil&5 midd5 9 zee  is     
geleg54    ,de ,/4-,paulus ,rots5 s*ijn5
 van v]re e5e s*itt]5d witte kleur  te  
hebb54 ,deels is die toe te s*rijv5 aan 
d5 me/ e5] groote  m5igte zeevogels1    
deels aan e5e h>de gl9/]5de zelf/&igheid
  met p>ela*tig5 glans1 welke de        
opp]vlakte d] rots5 bekle$t  en nauw    
da>me v]bond5 is4 ,met d5 microscoop    
ond]zo*t1 blijkt  dit bekle$sel te      

be/aan uit talrijke uit]/ dunne lag51   
welk]  gezam5lijke dikte om/reeks het   
ti5de van e5 in* b$raagt4 ,zij  bevat   
veel di]lijke mat]ie1 en ongetwijfeld is
 de oorsprong er van  toe te s*rijv5 aan
 de w]k+ van reg5 ( fijnv]deeld zees*uim
 op  vogelme/4 ,op ,asc5sion en op de   
,abrolhos ,eil&5 vond ik ond] e5ige     
kle9e hoeveelh$5 guano zek]e v]takte    
/alactieta*tige li*am51  die op dezelfde
 wijze gevormd s*55 als het dunne witte 
bekle$sel op  deze rots54 ,het algeme5  
voorkom5 dez] v]takte li*am5 geleek zoo 
nabij op zek]e ,nulliporae 7e5e familie 
van kalkh\d5de zeeplant571  dat ik1     
onlangs 9 haa/ mijne collectie nazi5de1 
het v]s*il niet  opm]kte4 ,de bolvormige
 uite9d5 d] takk5 bezitt5 e5 p>ela*tig  
weefsel1 ev5als het v]glaassel van t&51 
ma> zoo h>d1 dat het  9 spiegelglas     
kra/4 ,ik wil hi] v]meld51 dat op e5    
deel d] ku/  van ,asc5sion1 wa> groote  
hoeveelh$5 s*elpz& zijn opgehoopt1 het  
zeewat] e5e kor/ op de getijrots5 heeft 
afgezet1 ov]e5kom5de met  zek]e         

kryptogamis*e plant5 7,m>*antiae71 die  
dikwijls op vo*tige  mur5 word5 gezi54  
,de opp]vlakte van het lo( is fraai     
glanzig2  en die deel51 welke ond] de   
volle w]k+ van het li*t gevormd  zijn1  
hebb5 e5e gitzw>te1 &]e1 da>5teg51 die  
door klipr&5  bes*aduwd word51 alle5 e5e
 grijze kleur4 ,aan v]s*eid5e geolog5   
heb ik mon/]s van deze kor/ lat5 zi52 en
 all5 me5d51 dat zij  van vulkanis*5 (  
plutonis*5 oorsprong w>56 ,9 h>e h>dheid
  en doors*ijn5dheid2 9 h>e polij/+1    
welke die van de fraai/e  oliva-s*elp   
ev5a>t2 9 d5 onaang5am5 geur1 di5 zij   
v]spreidt1  en 9 het v]lies van h>e     
kleur ond] de blaaspijp1 v]toont die    
kor/  e5e nauwe v]wants*ap met nog      
lev5de zees*elpdi]54 ,bov5di5  zijn bij 
zees*elp51 na> m5 weet1 die deel5 welke 
door d5 mantel  van het di] gewoonlijk  
b$ekt en bes*aduwd zijn1 bleek] van     
kleur  dan die welke aan het volle li*t 
zijn blootge/eld1 jui/ zooals  ook met  
deze kor/ het geval is4 ,b$5k5 wij1 dat 
kalk1 hetzij als  phosphorzuur- ( als   

koolzuurz\t1 e5 be/&deel vormt d] h>de  
deel5 7als be5d]5 en s*elp57 van alle   
lev5de di]51 dan is het  e5 belangrijk  
physiologis* feit1 /(f5 te v9d5 h>d] dan
 het  v]glaassel van t&51 en gekleurde  
opp]vlakk5 ev5 go$ gepolij/  als dat e5]
 nieuwe s*elp1 welke door anorganis*e   
middel5 uit  doode organis*e /(         
getrans=me]d zijn1 en bov5di5 9 vorm    
sprek5d op enkele lag]e planta>dige     
product5 gelijk54 #ad    ,wij vond5 op  
,/4-,paulus sle*ts twee soort5 vogels3  
,bbo en  ,nod4 #ae ,de e]/e is e5e soort
 rotspelikaan1 en de laat/e  e5e        
zeezwaluw4 ,beid5 zijn tam en dom van   
a>d1 en zoo we9ig aan  bezoek]s gewoon1 
dat ik er zooveel ik wilde met mijn     
geologis*5  ham] _h kunn5 dood54 ,de bbo
 legt zijn ei]5 op de naakte rots2  ma> 
de nod maakt e5 ze] e5v\dig ne/ van     
zeewi]4 ,naa/ vele  dez] ne/5 0 e5 kle9e
 vlieg5de vis* gelegd1 na> ik v]mo$     
door het mannetje voor zijne gezell9    
hi]he5 gebra*t4 ,het 0  v]makelijk te   
zi51 hoe vlug e5e groote en wakk]e krab 

7,graspus71  die de splet5 d] rots      
bewoont1 d5 vis* naa/ het ne/ weg/al1   
zoodra wij de oude vogels v]jaagd hadd54
 ,sir ,w4 ,symonds1 e5 van  de we9ige   
p]son5 die hi] gel& zijn1 deelt mij m$e1
 dat hij de  krabb5 zelfs de jonge      
vogels uit hunne ne/5 _h zi5 sleur5 en  
v]sl9d54 ,ge5 enkele plant1 ge5 mos     
zelfs1 groeit op dit eil&2  niettem9 is 
het door v]s*eid5e insect5 en sp9n5     
bewoond4 ,de  volg5de lij/ omvat1 na> ik
 gelo(1 de geheele l&fauna3 e5e  vlieg  
7,olf]sia71 die op d5 bbo p>asite]t1 en 
e5e groote mijt1  die als vogelp>asiet  
hi]he5 gekom5 moet zijn2 v]d] e5 kle9e  
bru9e mot1 behoor5de tot e5e soort die  
op v$]5 te]t2 e5 kev]  7,qu$ius7 en e5  
h\tluis ond] d5 me/2 en e9delijk tal van
 sp9n51  die v]mo$elijk op deze kle9e   
metgezell5 en tafels*uim]s d]           
wat]vogels ja*t mak54 ,de vaak h]haalde 
bes*rijv+ van d5  /atig5 palmboom en &]e
 edele tropis*e plant51 van vogels1 en  
e9delijk van d5 m5s* die de koraaleil&5 
9 d5 ,/ill5 ,oceaan  t]/ond na hunne    

vorm+ 9 bezit nam1 is wa>s*ijnlijk niet 
geheel  jui/4 ,ik vrees1 dat de pozie   
van dit v]haal ge/oord wordt door de    
wet5s*ap1 dat v$]5- en me/et5de1 alsm$e 
p>asite]5de insect5  en sp9n5 de e]/e   
bewon]s van nieuw gevormd oceaanl& zijn4
    ,de kle9/e rots 9 de tropis*e zeen1 
als vorm5de e5e basis voor  d5 groei van
 talrijke soort5 zeewi] en vel]lei di]51
 ond]h\dt  ook e5 groot getal viss*54   
,de haai5 en de zeeli$5 9 de boot5      
vo]d5 e5 aanh\d5d5 /rijd1 wie van beid5 
het groot/e deel  van d5 buit z\ beh\d51
 die met de vis*sno]5 gevang5 04 ,ik    
heb hoor5 zegg51 dat e5e rots nabij de  
,b]mudas1 welke vele mijl5  v] 9 zee en 
op aanzi5lijke diepte 0 geleg51 ontdekt 
w]d door  de om/&igheid1 dat er vis* 9  
de nabijheid 0 gezi54        ,f]n&o     
,noronha1 #bj ,febru>i #ahcb4 ,voorzoov]
 ik 9 de we9ige ur51  g$ur5de welke wij 
op deze plaats v]toefd51 kon nagaan1    
heeft dit  eil& e5e vulkanis*e          
sam5/ell+1 do* wa>s*ijnlijk niet van    
jonge dagteek5+4 ,het m]kwa>dig/e dat de

 natuur hi] te zi5  geeft1 is e5        
kegelvormige heuvel van om/reeks #ajjj  
voet hoogte1  welks bov5deel buit5gewoon
 /eil is en aan e55 kant ov] zijne      
basis helt4 ,het ge/e5te is phonoliet1  
en is v]deeld 9 onregelmatige  zuil54   
,bij het zi5 van e5 dez] gesole]de      
rotsmassa's1 is m5  e]/ g5eigd te       
geloov51 dat zij plotsel+ 9 half        
vloeib>5 /aat  omhoog is ge/uwd4 ,ma> op
 ,/4-,hel5a ov]tuigde ik mij1 dat enkele
  topp5 van bijna gelijke g$aante en    
sam5/ell+ gevormd w>5  geword5 door     
inspuit+ van gesmolt5 ge/e5te 9 weeke   
a>dlag51  die zoodo5de als vorm5 hadd5  
g$i5d voor deze reusa*tige  obelisk54   
,het geheele eil& is met h\tgewas b$ekt2
 ma> weg5s de  droogte van het klimaat  
is er ge5 ov]vlo$ van gro54 ,halv]wege  
op d5 b]g gav5 e5ige groote zuilvormige 
rotsmassa's1 bes*aduwd  door boom5 die  
op lauri]5 gelek51 en v]si]d met &]e    
welke  met fraaie anjeli]5 w>5 b$ekt do*
 ge5 enkel blad hadd51  e5 aang5aam     
effect aan de naburige g$eelt5 van het  

l&s*ap4        ,bahia1 ( ,san ,salvador4
 ,brazili1 #bi ,febru>i4 ,de dag is     
g5otvol  voorbijgegaan4 ,g5ot op zi*zelf
 is e*t] e5 zwakke t]m om de  gevoel5s  
van e5 natuurond]zoek] uit te drukk51   
die voor het  e]/ 9 eig5 p]soon e5      
,braziliaans* w\d heeft bezo*t4 ,de     
si]lijke grasgewass51 het nieuwe d]     
p>asite]5de plant51  de s*oonheid d]    
bloem51 het glanz5d gro5 d] blad]51 ma> 
bov5al de algeme5e rijkdom d]           
plant5w]eld1 v]vuld5 mij met  bewond]+4 
,e5 ze] zond]l+ m5gsel van geluid en    
/ilte he]s*t  9 de belomm]de deel5 van  
het w\d4 ,het g]aas d] insect5 is zoo   
luid1 dat het zelfs gehoord z\ kunn5    
word5 op e5 s*ip1 dat vele  hond]d5 y>ds
 van de ku/ voor ank] ligt4 ,9 de diept5
 van het  w\d s*ijnt e*t] e5e algeme5e  
/ilte te he]s*54 ,voor iem&1  die de    
natuurlijke hi/orie liefheeft1 br5gt e5 
dag als deze groot]  vreugde dan hij    
ooit mag hop5 opnieuw te smak54    ,na  
e5e w&el+ van e5ige ur51 ke]de ik na> de
 l&+splaats  t]ug2 ma> alvor5s die te   

b]eik51 w]d ik door e5e tropis*e        
onwe]sbui ov]vall54 ,ik tra*tte e5e     
s*uilplaats ond] e5 boom  te v9d51 die  
zoo dik 01 dat e5 gewoon engels*        
reg5buitje er  nooit doorhe5 _h kunn5   
dr+52 ma> hi] vloeide b9n5 we9ige  m9ut5
 e5 kle9e /room langs d5 /am4 ,aan zulke
 hevige reg5s  moet het gro5 word5      
toeges*rev51 dat op d5 bodem d] di*t/e  
w\d5 groeit4 ,w>5 de bui5 ev5als die van
 e5 k\d] klimaat1  dan z\ het groot/e   
deel v]damp5 ( opgeslurpt word51 voordat
 het  d5 grond b]eikte4 ,voor het       
oog5blik wil ik niet tra*t5 het bonte   
taf]eel te bes*rijv51 dat deze          
indrukwekk5de baai te zi5 gaf1  omr$5   
wij op onze t]ugreis hi] t5 twe$5 male  
v]toefd5 en  dan zal ik geleg5heid hebb5
 er de a&a*t op te ve/ig54    ,ov] de   
geheele l5gte d] ,braziliaans*e ku/--e5 
af/& van  m9/5s #bjjj mijl5--en zek] ov]
 e5e aanzi5lijke bre$te  l&wa>ts 91     
behoort het voorkom5de va/e ge/e5te tot 
e5e  graniet-=matie4 ,de om/&igheid1 dat
 deze reusa*tige opp]vlakte  samge/eld  

is uit /(f51 welke de mee/e geolog5     
aannem5 als 9  heet5 /aat ond] hooge    
drukk+ gekri/allise]d te zijn1 leidt tot
  vele int]essante bes*\w+54 ,_h dit    
proces plaats op d5 bodem  van e5 diep5 
oceaan1 ( /rekte zi* aanvankelijk e5    
lag5dek  da>ov] uit1 dat lat] v]wijd]d  
is geword58 ,mog5 wij aannem51  dat e5e 
kra*t1 die haa/ one9dig lang w]kte1 9   
/aat 0 het  graniet ov] zooveel duiz5d5 
vi]kante leagues te ontbloot58    ,op e5
 punt niet v] van de /ad1 wa> e5        
rivi]tje 9 zee vloeide1  zag ik e5 feit1
 dat v]b& hield met e5 ond]w]p door     
,humboldt  besprok54 ,bij de wat]vall5  
d] groote rivi]53 de ,or9oco1 de  ,nijl 
en de ,congo1 zijn de sy5iet-rots5      
bekle$ met e5 zw>te  zelf/&igheid1 welke
 er uitziet als( die rots5 met potlood  
gepolij/ zijn4 ,de laag is uit]/ dun1 en
 to5 ,b]zelius ha>  ond]zo*t1 bleek zij 
uit mangaan- en ijz]oxyde te be/aan4 ,9 
de  ,or9oco komt zij voor op de rots51  
die p]iodiek door de getijd5  word5     
bespoeld1 en wel alln op plaats5 van    

/roomv]snell+5--(1  zooals de ,indian5  
zegg53 de rots5 zijn zw>t wa> de wat]5  
wit zijn4 ,hi] heeft het bekle$sel e5e  
fraai bru9e 9 plaats  van zw>te kleur en
 s*ijnt alle5 uit ijz]h\d5de /( te      
be/aan4 ,kle9e h&specim5s gev5 ge5 jui/ 
d5kbeeld van deze  bru9e gepolij/e /e551
 die 9 de zonne/ral5 gl9/]54 ,zij  kom5 
alln voor b9n5 de gr5z5 d] getijgolv52  
en da> het  rivi]tje langzaam omlaag    
vloeit1 moet de br&+ het polij/5d       
v]mog5 d] wat]vall5 9 de groote rivi]5  
v]vang54 ,ev5zoo  kom51 wa>s*ijnlijk1   
het wass5 en vall5 van het getij ov]e5  
met de p]iodieke ov]/room+52 en zoo     
word5 ond] s*ijnba>  v]s*ill5de1 do*    
ind]daad gelijke om/&igh$5 dezelfde     
w]k+5 voortgebra*t4 ,no*tans is de      
oorsprong dez] bekle$sels  van          
metaaloxyd51 die als 't w>e n zijn met  
de rots51 niet bek5d2  en ik gelo(1 dat 
ge5 r$5 kan word5 aangegev51 wa>om hunne
  dikte dezelfde blijft4    ,op zek]5   
dag sloeg ik met g5oeg5 de gewoont5 gade
 van d5 ,diodon  ant5natus1 die zwemm5d 

bij het /r& gevang5 w]d4 ,deze vis*     
7behoor5de tot de ,orde d] ,teleo/e71   
met zijne za*te huid1  bezit1 na>       
g5oegzaam bek5d is1 het zond]l+e v]mog5 
zi*  tot e5 sph]is*5 vorm uit te zett54 
,heeft m5 hem e5e korte  poos uit het   
wat] g5om5 en v]volg5s we] da>9 geworp51
 dan  wordt e5e aanzi5lijke hoeveelheid 
wat] en lu*t sam5 door d5  mond opg5om51
 en welli*t ook door de kieuwop5+54 ,dit
 proces  ges*i$t op twe$]lei wijze3 de  
lu*t wordt +ezog5 en 9 de  holte van het
 li*aam g$rev51 wa>bij e5e van buit5    
zi*tb>e  spi]-contractie d5 t]ugke] er  
van belet2 het wat]1 ev5wel1  vloeit 9  
e5 fijn5 /room door d5 mond1 die        
onbewegelijk wijd op5  wordt geh\d54    
,deze laat/e w]k+ moet dus op zuig+     
b]u/54 ,de  huid rondom het abdom5 is   
veel loss] dan die op d5 rug2 da>om     
wordt bij de opblaz+ de b5$5opp]vlakte  
veel me] uitgezet  dan het bov5vlak1 en 
drijft de vis* di5t5gevolge met zijn rug
  omlaag4 ,cuvi] betwijfelt ( de ,diodon
 9 dez5 /& wel zwemm5  kan2 do* niet    

alle5 kan hij zi* op die wijze 9 e5e    
re*te lijn  voortbeweg51 ma> ook na>    
w$]zijd5 omke]54 ,deze laat/e beweg+    
wordt alle5 met behulp van de /a>tv9n5  
uitgevo]d2 de /a>t zelf  hangt ma*teloos
 en wordt niet gebruikt4 ,omdat het     
li*aam met zooveel  lu*t drijv5d wordt  
geh\d51 /ek5 de kieuwop5+5 bov5 wat]2   
ma> e5 /room1 die door d5 mond wordt    
+ezog51 vloeit be/5dig  door ze he54    
,als de vis* kort5 tijd 9 dez5 opgeblaz5
 toe/& v]ke]d _h1  dreef hij gewoonlijk 
de lu*t en het wat] met groote kra*t uit
  de kieuwop5+5 en d5 mond4 ,hij kon na>
 v]kiez+ e5 zek]  g$eelte van het wat]  
uitw]p52 en zoo s*ijnt de ond]/ell+     
gegrond1 dat deze vloei/( voor e5 deel  
wordt opg5om5 om zijn  soortelijk gewi*t
 te regel54 ,deze ,diodon bezat vele    
middel5 t]  v]d$ig+4 ,hij kon e5 v9nig5 
beet gev5 en wat] op e5ig5  af/& uit d5 
mond w]p51 wa>bij hij tegelijk door e5e 
beweg+  met de kak5 e5 zond]l+ geluid   
voortbra*t4 ,door het opblaz5  van zijn 
li*aam word5 de tepels1 wa>me zijn huid 

b$ekt is1  re*t/&ig en puntig4 ,ma> het 
zond]l+/e feit is wel1 dat hij1  9 de h&
 g5om51 uit de huid aan de buikzijde e5e
 ze] fraaie1  k>mijnroode vezela*tige /(
 afs*eidt1 welke ivoor en papi] zoo     
blijv5d kleurt1 dat de t9t er van met al
 h>e held]heid tot h$5  bewa>d is       
geblev54 ,de a>d en het nut dez]        
afs*eid+ zijn mij  geheel onbek5d4 ,van 
,dr4 ,allan uit ,=res heb ik gehoord1   
dat hij  m5igmaal e5 ,diodon lev5d en   
opgeblaz5 9 de maag van e5 haai heeft   
zi5 drijv51 en dat hem v]s*eid5e gevall5
 bek5d w>51 wa>9  het di] zi* e5 weg    
geba& _h niet alle5 door de bekle$sels  
van  de maag1 ma> door de zijd5 van het 
mon/]1 dat op die wijze zijn  dood vond4
 ,wie _h ooit kunn5 d5k51 dat e5 kle9e  
za*te vis*  9 /aat 0 d5 groot5 en woe/5 
haai om het lev5 te br5g58        #ah   
,ma>t4    ,wij zeild5 uit ,bahia4       
,we9ige dag5 lat]1 to5 wij ons niet v]  
van  de ,abrolhos ,eil&5 bevond51 w]d   
mijne a&a*t getrokk5 door e5  roodbru9  
v]s*ijnsel 9 zee4 ,de geheele opp]vlakte

 van het wat]1  zooals het zi* ond] e5e 
zwakke l5s voorde$1 s*e5 met /ukjes     
gehakt /roo b$ekt1 welk] uite9d5 gek]fd 
w>54 ,deze zijn niet  &]s dan kle9e     
cyl9dris*e wat]moss5 9 bundels ( vlott5 
van tw9tig tot ze/ig 9 elk4 ,b]keley    
b]i*t mij e*t]1 dat zij  dezelfde       
species zijn 7,tri*odesmium ery?raeum7  
als die1 welke ov]  groote ruimt5 9 de  
,roode ,zee gevond5 wordt1 en wa>aan    
deze zee  h>5 naam ontle5t4 #af ,hun    
aantal moet ontzett5d groot zijn3 het   
s*ip ontmoette v]s*eid5e /rook5 ( b&5   
van deze plantjes1  wa>van n omtr5t #aj 
y>ds bre$ en1 na> de modd]a*tige kleur  
van het wat] te oordeel51 m9/5s twee en 
e5 halve mijl lang  04 ,op bijna elke   
lange reis wordt e5ig gewag van deze    
wat]moss5  gemaakt4 ,zij s*ijn5 bijzond]
 algeme5 9 de zee nabij ,au/rali2  en op
 de hoogte van ,kaap ,leeuw9 vond ik e5e
 v]wante1 ma> kle9]e  en v]mo$elijk     
afwijk5de soort4 ,kapite9 ,cook m]kt 9  
zijn d]de  reisv]haal op1 dat de zeeli$5
 aan dit v]s*ijnsel d5 naam van         

zeezaagsel gev54    ,bij ,keel+-,atol 9 
d5 ,indis*5 ,oceaan bespeurde ik vele   
kle9e  groep5 zeemoss51 t] grootte van  
enkele in*es 9 het vi]kant1  be/a&e uit 
lange cyl9dris*e1 uit]/ dunne drad51    
welke  t]nauw]nood voor het bloote oog  
zi*tba> zijn1 v]m5gd met &]e  e5igsz9s  
groot]e li*am51 die aan de beide e9d5   
fraai kegelvormig  toeloop54 ,zij       
wissel5 9 l5gte af van #j4jd tot #j4jf  
en zelfs #j4jh  in*1 bij e5e middellijn 
van #j4jjf tot #j4jjh in*4 ,bij het e5e 
e9de van het cyl9dris*e g$eelte ziet m5 
gewoonlijk e5 gro5  septum ( s*eidvlies1
 uit korrela*tige /( be/a&e en wa>van   
de dikte na> het midd5 to5eemt4 ,na> ik 
gelo(1 is dit vlies  de bodem van e5 ze]
 fijn51 kleurlooz5 zak1 be/a&e uit e5e  
vleezige zelf/&igheid1 die 9 d5         
buit5kok] sluit ma> zi* niet  tot 9 de  
kegelvormige e9dpunt5 uit/rekt4 ,9      
sommige exempl>5  v]v+5 kle9e1 ma>      
zuiv]e bolletjes e5] bru9e korrelige /( 
de plaats d] s*eidvliez51 wa>bij ik het 
zond]l+e proces van  hunne ont/aanswijze

 wa>nam4 ,de vleezige /( van het        
b9n5bekle$sel  groepe]de zi* plotsel+ 9 
lijn51 wa>van sommige e5 vorm aannam5   
als /raald5 zij uit e5 geme5s*appelijk  
middelpunt2 da>na trok  zij zi* met e5e 
onregelmatige en snelle beweg+          
voortdur5d sam51  zoodat het geheel zi* 
b9n5 e5e secunde tot e5 zuiv] bolletje  
_h  v]e5igd1 dat de plaats van het      
septum innam aan het e5e e9de van  d5 nu
 geheel holl5 kok]4 ,de vorm+ van het   
korrelig bolletje w]d  door e5 ( &]     
toevallig letsel v]haa/4 ,ik kan hi]    
bijvoeg51 dat  dikwijls e5 pa> van deze 
li*am5 aan elk&] w>5 gehe*t1 de e5e     
kegel naa/ d5 &]51 aan het e9de wa> het 
septum zi* bev9dt4    ,ik zal hi] e5 pa>
 &]e wa>nem+5 bijvoeg51 die met de      
v]kleur+ d] zee door organis*e oorzak5 9
 v]b& /aan4 ,aan  de ku/ van ,*ili1     
enkele leagues t5 noord5 van            
,concepcion1  /ev5de de ,beagle op zek]5
 dag door groote /rook5 modd]ig  wat]1  
volkom5 gelijk aan dat e5] gezwoll5     
rivi]2 en e5 graad  t5 zuid5 van        

,valp>aiso1 op #ej mijl5 van het l&1    
v]toonde  zi* hetzelfde v]s*ijnsel op   
nog groot]e s*aal4 ,e5ig wat]1  9 e5    
glas g$aan1 _h e5 bleek-roode t9t1 en   
to5 het met e5  microscoop ond]zo*t w]d1
 zag m5 het wemel5 van kle9e di]tjes1   
die snel ronds*ot5 en dikwijls          
uite5b>/t54 ,deze di]tjes  hebb5 e5e    
ovale g$aante1 9 't midd5 samgesno]d    
door e5 krans  van trill5de gebog5      
wimp]s4 ,het 0 e*t] ze] moeilijk h5     
zorgvuldig te ond]zoek51 want bijna op  
't oog5blik dat de beweg+               
ophield--zelfs t]wijl zij door het      
gezi*tsveld g+5--b>/t5  hunne li*am54   
,soms b>/t5 de beide e9d5 tegelijk1 dan 
we]  sle*ts n1 en w]d e5e hoeveelheid   
bru9a*tige1 gr(korrelige  /( uitgeworp54
 ,e5 oog5blik voordat het b>/te1 zette  
het di]  zi* uit tot &]halfmaal zijne   
natuurlijke grootte2 en ongeve]  #ae    
secund5 nadat de snelle voortga&e beweg+
 ophield1 _h de  ontpl(f+ plaats4 ,9    
enkele gevall5 w]d deze voorafgegaan    
door  e5e draai5de beweg+ om de l5gte-z4

 ,om/reeks twee m9ut5 nadat  e5ige hunn]
 9 e5 druppel wat] w>5 afgezond]d1 /i]v5
 zij  aldus4 ,de di]5 beweg5 zi* met de 
smalle punt na> vor5 door middel  van   
hunne trill5de wimp]h>5 en mee/al 9     
snelle sprong54 ,zij  zijn uit]/ kle9 en
 voor het bloote oog geheel onzi*tba>1  
da>  de ruimte die zij innem5 sle*ts het
 millio5/e van e5 vi]kant5  in* b$raagt4
 ,hun aantal 0 v]baz5d1 want de kle9/e  
druppel  wat] di5 ik kon afzond]51      
bevatte er nog ze] vele4 ,op zek]5  dag 
vo]5 wij door twee aldus gekleurde      
/rook5 wat]1 wa>van ne  alle5 /ellig e5e
 uitge/rek!id van v]s*eid5e vi]kante    
mijl5  bezat4 ,hoe onb]ek5ba> groot is  
wel het aantal dez] microscopis*e  di]56
 ,op e5ig5 af/& gezi51 geleek de kleur  
van het wat] op  die e5] rivi]1 welke   
door e5 gebi$ van roode klei heeft      
gevloeid2  ma> 9 de s*aduw d] zijd5 van 
het s*ip 0 zij donk]bru9 als  *ocolade4 
,duidelijk ond]s*eidde m5 de lijn wa>   
het roode en blauwe  wat] zi* v]m5gd54  
,e5ige dag5 te vor5 0 het kalm wer      

gewee/1  en de zee bevatte e5 ongewon5  
ov]vlo$ van lev5de wez5s4 #ag    ,9 de  
zee rondom ,ti]ra del ,fuego 7,vuurl&7  
en niet v] van het  l&1 heb ik smalle   
/rep5 wat] gezi5 van e5e held]roode     
kleur1  t5gevolge van e5 aantal         
,cru/acea1 die 9 vorm e5igsz9s op groote
  g>nal5 gelijk54 ,de zeeli$5 noemd5 h5 
walvis*vo$sel4 ,(  zij w]kelijk tot     
vo$sel van walviss*5 di551 weet ik niet2
  ma> zeezwaluw51 ze]av5 en reusa*tige  
troep5 groote1 plompe  robb5 v9d5 op    
sommige g$eelt5 d] ku/ hun ho(dvo$sel 9 
deze  zwemm5de krabb54 ,zeeli$5 s*rijv5 
de v]kleur+ van het wat]  onv]&]lijk toe
 aan kuit2 ma> sle*ts 9 n geval vond ik 
dit  bewa>heid4 ,op v]s*eid5e mijl5     
af/&s van d5 ,galpagos-,ar*ipel1  zeilde
 het s*ip door drie smalle /rook5 van e5
 donk]geel (  modd]a*tig wat]2 deze     
/rook5 w>5 e5ige mijl5 lang1 do*  sle*ts
 we9ige y>ds bre$ en van het omr+5de    
wat] ges*eid5  door e5 gebog51 ma>      
duidelijk wa>neemb>5 r&4 ,de kleur 0  e5
 gevolg van kle9e geleia*tige balletjes 

met e5e middellijn van  om/reeks e5     
vijfde in*1 wa>9 talrijke kle9e         
bolvormige eitjes  lag52 die balletjes  
w>5 van twe$]lei soort3 de e5e rooda*tig
  gekleurd en 9 vorm van de &]e         
afwijk5d4 ,ik kon niet nagaan tot  welke
 twee di]soort5 deze organism5 behoord54
 ,kapite9 ,colnet  m]kt op1 dat dit     
v]s*ijnsel tuss*5 de ,galpagos ,eil&5   
ze]  algeme5 is1 en dat de ri*t+ d]     
/rook5 die d] /room+5  aanwij/2 9 het   
g5oemde geval 0 de lijn e*t] e5 gevolg  
van  d5 w9d4 ,het e5ige v]s*ijnsel dat  
ik nog te v]meld5 heb1 is  e5e dunne    
oliea*tige deklaag op het wat]1 die de  
kleur5 van d5  reg5boog v]toont4 ,aan de
 ku/ van ,brazili zag ik e5 uitge/rekte 
/rook wat]1 welke met deze laag b$ekt 0 
en door de zeeli$5  w]d toeges*rev5 aan 
het rott5de lijk van e5 ( &]5 walvis*1  
dat wa>s*ijnlijk niet v] van da>        
ronddreef4 ,ik spreek hi] niet  van de  
kle9e geleia*tige deeltjes 7wa>op ik    
lat] t]ugkom71 die  dikwijls door het   
wat] v]spreid zijn1 want deze zijn niet 

talrijk  g5oeg om e5ige kleurv]&]+ te   
v]oorzak54    ,9 de bov5/a&e v]hal5 zijn
 twee om/&igh$51 die ons  m]kwa>dig     
voorkom53 #ao4 ,hoe word5 de v]s*ill5de 
li*am51 die  de /rook5 met begr5sde r&5 
vorm51 samgeh\d58 ,9 het geval d]       
g>naala*tige krabb5 w>5 h>e beweg+5 ev5 
gelijktijdig als bij  e5 regim5t        
soldat52 ma> dit kan bij de eitjes ( de 
wat]moss5  niet het gevolg zijn van e5e 
zek]e vrijwillige h&el+2 ook bij  de    
infusoria is dit niet wa>s*ijnlijk4 #bo4
 ,wat is de oorzaak1 dat  de /rook5 zoo 
lang en smal zijn8 ,het v]s*ijnsel      
gelijkt zooze] op  hetge5 m5 bij elk5   
vlo$ kan zi51 wa> de /room het 9        
draaikolk5  v]zamelde s*uim 9 lange     
/rep5 v]deelt1 dat ik het resultaat  aan
 e5e d]gelijke w]k+ moet toes*rijv51    
hetzij van de lu*t-  ( van de zee/room54
 ,dit voorop/ell5de1 moet5 wij aannem51 
dat  de v]s*ill5de bew]ktuigde li*am5 op
 zek]e gun/ige plaats5  zijn            
voortgebra*t1 en door het spel van w9d  
en wat] v&a> zijn  weggevo]d4 ,ik bek5  

e*t]1 dat het ze] moeilijk is zi* e5    
plek  voor te /ell5 als de              
geboorteplaats van millio55 bij millio55
  kle9e di]tjes en wat]moss54 ,imm]s3   
vanwa> kom5 de kiem5 op  zulke plaats51 
als de li*am5 d] oud]s door w9d en golv5
 ov]  d5 onmetelijk5 oceaan v]spreid    
zijn g]aakt8 ,to* kan ik met ge5  &]e   
hypo!se hunne groepe]+ 9 lijn5 v]kl>54  
,ik kan hi]  de opm]k+ van ,scoresby    
bijvoeg51 dat 9 e5 bepaald g$eelte d]   
,n4-,i,jszee altijd gro5 wat] wordt     
aangetr(f51 wa>9 e5 ov]vlo$  van        
pelagis*e di]vorm54                     
,,ho(d/uk ,,ii4    ,,rio ,,de ,,janeiro4
      #d ,april tot #e ,juli #ahcb4     
,we9ige dag5 na onze aankom/1 maakte ik 
k5nis met e5 ,engels*man1  die zijne    
plantage g+ bezoek51 welke iets me] dan 
hond]d mijl5  van de ho(d/ad t5 noord5  
van ,kaap ,frio 0 geleg54 ,ga>ne nam  ik
 zijn vri5delijk aanbod om hem da>he5 te
 v]gezell51 aan4    #h ,april4    ,ons  
gezels*ap be/ond uit zev5 p]son54 ,de   
e]/e plei/]plaats  0 ze] int]essant4 ,de

 dag 0 br&5d heet1 en to5 wij door de   
boss*5 g+51 0 alles 9 e5 toe/& van ru/1 
behalve de groote  en s*itt]5de vl9d]s1 
die traag 9 't rond vlog54 ,het         
panorama1  dat wij bij het ov]trekk5 van
 de heuvels a*t] ,praia ,gr&e zag51  0  
all]s*oon/2 ond] de lev5dige kleur5 _h  
het donk]blauw e5e  ov]he]s*5de t9t2 de 
lu*t en de kalme wat]s d] baai w$ijv]d5 
sam 9 pra*t4 ,na e5ig b\wl& te zijn     
doorgegaan1 kwam5 wij  9 e5 w\d1 dat    
alom e5e groots*heid v]toonde1 die de   
/\t/e  v]wa*t+5 ov]tr(4 ,teg5 d5 middag 
b]eikt5 wij ,i?acaia--e5  kle9 dorp1 dat
 9 e5e vlakte ligt en wa> het raadhuis  
omr+d  is door de hutt5 d] neg]s4 ,de   
regelmatige vorm en ligg+ dez]  hutt5   
d$5 mij d5k5 aan de teek5+5 d]          
,hott5tott5-won+5  9 ,zuid-,afrika4     
,da> de maan vroeg opkwam1 beslot5 wij  
d5zelfd5 avond na> onze  na*tkw>ti]5 aan
 het ,lagoa ,m>ica #ah te v]trekk54 ,to5
 het  donk] w]d1 g+5 wij langs e5 di]   
reusa*tige1 naakte en /eile  b]g5 van   
graniet1 welke 9 dit l& zoo algeme5     

zijn4 ,deze plek  is m]kwa>dig1 omdat   
zij lang5 tijd de v]blijfplaats is      
gewee/  van weggeloop5 slav51 die door  
het beb\w5 van e5 kle9 /uk  grond nabij 
d5 top hun lev5 poogd5 te rekk54        
,e9delijk w]d5 zij  ontdekt1 en all5    
door e5 op h5 afgezond5 troep soldat5   
gegrep5  met uitzond]+ van e5e oude     
vr\w1 die zi* van d5 b]gtop te  plett]  
wi]p1 liev] dan opnieuw 9 slav]nij te   
v]vall54 ,9 e5e  ,rome9s*e vr\w z\ deze 
daad met d5 naam van vrijheidsliefde    
be/empeld zijn geword52 bij e5e arme    
neg]9 is zij e5v\dig  bee/a*tige        
koppigheid444    ,wij r$5 e5ige ur5     
voort4 ,op het laat/ w]d de weg enkele  
mijl5  v] moeilijk en liep door e5e     
v]lat5 wild]nis van mo]ass5 en  lagun54 
,gezi5 bij het nevelig maanli*t1 0 het  
l&s*ap zoo  mi/roo/ig mogelijk4 ,enkele 
vuurvlieg5 fladd]d5 om ons he52 de      
e5zame snip vloog ond] het aanheff5 van 
zijn klaagkreet omhoog1  en van v]re    
klonk het d(fe gebruis d] zee1 dat      
nauwelijks 9 /aat  0 de /ilte van d5    

na*t te v]brek54    #i ,april4    ,wij  
v]liet5 onze ell5dige slaapplaats5 vr   
zonsopgang4 ,de weg  liep door e5e      
smalle z&ige vlakte1 geleg5 tuss*5 de   
zee en  de z\tlagun5 aan de l&zijde4 ,de
 m5igte fraaie vis*vogels1  als reig]s  
en kraanvogels1 en de sappige plant5 9  
de mee/  phanta/is*e vorm51 gav5 aan het
 l&s*ap e5e bekor+1 welke  het &]s z\   
gemi/ hebb54 ,de enkele s*rale boom5 w>5
 belad5  met p>asite]5de plant51 wa>ond]
 e5ige s*oone1 welriek5de  or*ideen het 
mee/ te bewond]5 w>54 ,to5 de zon opg+1 
w]d  de lu*t br&5d heet1 en 0 de        
we]kaats+ van het li*t en de  w>mte op  
het witte z& ze] h9d]lijk4    ,wij at5  
het middagmaal te ,m&etiba1 to5 de      
!rmomet] #hd 9  de s*aduw wees4 ,het    
fraaie uitzi*t op de begroeide heuvels 9
 de  v]te1 we]kaat/ 9 het volkom5 /ille 
wat] e5] uitge/rekte  lagune1 wekte ons 
geheel op4 ,da> de vnda hi] ze] go$ 01  
en de  aang5ame ma> zeldzame h]9n]+ aan 
e5 go$5 maaltijd mij bij is  geblev51   
zal ik ze uit dankba>heid als type 9 h>e

 soort t]/ond  bes*rijv54 ,dikwijls zijn
 de vndas groote huiz51 geb\wd van dikke
  re*top/a&e pal51 ond]l+ door takk5    
v]bond5 en da>na  beplei/]d4 ,zij hebb5 
zeld5 vlo]5 en nooit glaz5 v5/]s1  ma> 9
 't algeme5 go$e dak54 ,gewoonlijk is   
het voorg$eelte  op51 e5e soort w>&a    
vorm5de1 wa>ond] tafels en bank5 zijn   
geplaat/4 ,aan elk5 kant bev9d5 zi* de  
slaapkam]s1 en hi] kan de  reizig] zoo  
gemakkelijk mogelijk op e5 h\t5 plat=m  
slap51 dat  met e5e dunne /roomat b$ekt 
is4 ,de vnda /aat op e5e b9n5plaats1    
wa> de pa>d5 gevo$]d word54 ,bij de e]/e
 aankom/ pla*t5 wij  de pa>d5 te        
ontzadel5 en hun hunne mas voor te      
zett52 da>na  vroeg5 wij d5 s5hr met e5e
 li*te buig+ zoo go$ te will5  zijn ons 
wat et5 te gev54    ,al wat gij v]kie/1 
mijnhe]1 0 het gewone antwoord4    ,de  
e]/e twee ke]5 dankte ik onnoodig de    
,voorzi5igheid1 dat ,zij  ons bij zulk  
e5 go$ man gebra*t _h2 ma> 9 d5 loop van
 het  gesprek nam de zaak mee/al e5e    
onaang5ame w5d+4    ,kunt ge ons dan d5 

vis* gev51 di5 wij w5s*58    ,o ne51    
mijnhe]4    ,dan e5 soep die wij        
v]lang58    ,ne51 mijnhe]4    ,brood    
dan8    ,o ne51 mijnhe]4    ,dan soms   
g$roogd vlees*8    ,o ne51 mijnhe]4     
,zoo wij geluk hadd51 kreg5 wij na e5   
pa> ur5 wa*t5s gevogelte1  rij/ en f>9ha
 7meel74 ,niet zeld5 gebeurde het1 dat  
wij g5oodzaakt  w>5 om zelf de kipp5    
voor ons avondet5 met /e55 te dood54    
,als  wij1 geheel uitgeput van v]moei5is
 en hong]1 s*roomvallig te  k5n5 gav51  
dat wij blijde z\d5 zijn ons maal te    
ontvang51  0 het hoogdrav5de 7(s*oon    
w>e7 en geheel onvoldo5de antwoord3     
,het zal g]e$ zijn als het g]e$ is6     
,hadd5 wij het gewaagd v]d]e opm]k+5 te 
mak51 dan z\  ons e5v\dig zijn aangezegd
 onze reis te v]volg51 omdat wij te     
onbes*aamd w>54 ,de h]b]gi]s zijn ze]   
onwellev5d en onaang5aam  9 hunne       
mani]52 hunne huiz5 en p]soneel zijn    
dikwijls 9 hooge  mate vuil2 het gemis  
van het g]ief van mess51 lepels en vork5
  is aan de orde van d5 dag2 en ik b5 er

 zek] van1 dat 9 geheel  ,engel& ge5 hut
 ( kot is te v9d51 die zoo volmaakt van 
alle  g]ief v]/ok5 is4 ,te ,campos      
,novos1 e*t]1 0 mijn vo$sel             
voortreffelijk3 bij het middagmaal rij/ 
en gevogelte1 bes*uit1  wijn en         
gee/rijke drank52 des avonds k(fie1 en  
bij het ontbijt  vis* en k(fie4 ,dit    
alles1 b5ev5s go$ vo$sel voor de pa>d51 
ko/te sle*ts #b %il4 #f p4 p] ho(d4 ,ma>
 to5 wij d5 h]b]gi]  dez] vnda vroeg51 (
 hij ook iets wi/ van e5e zweep1 die e5 
van het gezels*ap v]lor5 _h1 antwoordde 
hij ruw3    ,hoe z\ ik dat wet58 ,wa>om 
hebt gij er niet op gepa/8 ,ik d5k1  dat
 de hond5 ha> hebb5 opgeget54    ,na ons
 v]trek uit ,m&etiba1 trokk5 wij v]d]   
door e5  woe/ labyr9t van m]51 wa>van   
sommige zoetwat]-1 &]e  z\twat]s*elpdi]5
 bevatt54 ,van de e]/e soort vond ik    
talrijke individun van e5e ,limnaea 9 e5
 me]1 alwa>1 zooals de  inboorl+5 mij   
v]zek]d51 de zee e5s en somtijds me]mal5
 9 't  ja> b9n5/roomt en het wat] geheel
 v]z\t4 ,ik heb vele /ellige en         

gewi*tige bewijz5 9 v]b& met het feit1  
dat m5 9 deze ket5 van  lagun51 die de  
ku/ van ,brazili omspant1 zee- en       
zoetwat]di]5 z\  kunn5 v9d54 ,m4 ,gay   
#ai heeft v]kla>d1 dat hij 9 de         
nabijheid van  ,rio s*elp5 heeft gevond5
 van de zeegesla*t5 ,sol5 en ,mytilus1  
die  sam5 met de zoetwat]soort5         
,ampull>iae 9 brak wat] leefd54 ,ook    
vond ik dikwijls 9 de lagune bij d5     
,plant5tu91 wa> het wat]  sle*ts iets   
m9d] z\t is dan 9 zee1 e5e soort        
,hydrophilus1 veel  ov]e5kom5de met e5  
wat]tor1 welke 9 de sloot5 van ,engel&  
algeme5 is2 9 hetzelfde me] behoorde de 
e5ige voorkom5de s*elp  tot e5 soort1   
die gewoonlijk 9 rivi]mond5 gevond5     
wordt4    ,de ku/ voor e5ig5 tijd       
v]lat5de1 trokk5 wij opnieuw het w\d    
b9n54 ,de boom5 w>5 ze] hoog en         
m]kwa>dig om hunne witte  /amm51        
v]gelek5 bij die 9 ,europa4 ,9 mijn     
notitieboek s*reef  ik3 wond]volle en   
fraaie bloei5de p>asiet5 tr(f5 mij /e$s 
als de nieuw/e vorm+5 9 deze groots*e   

natuurtooneel54 ,op  onz5 v]d]5 to*t    
trokk5 wij door /rook5 weil&1 die veel  
gel$5 hadd5 van de reusa*tige1 bijna #ab
 voet hooge kegelvormige  mi]5ne/54 ,zij
 gav5 aan de vlakte geheel het voorkom5 
d]  modd]vulkan5 van d5 ,jorullo1 zooals
 ,humboldt die afbeeldt4    ,wij kwam5  
te ,eng5hodo1 to5 het re$s donk] 01 na  
ti5 uur 9  d5 zadel te hebb5 gezet54    
,g$ur5de d5 gans*5 to*t 0 ik  v]baasd   
ov] de kra*ts9spann+1 die de pa>d5 kond5
 v]dur52  ook s*55 zij zi* veel e]d] van
 e5ig letsel te h]/ell5 dan  onze       
,engels*e fokdi]54 ,de                  
blo$zuig]-vle]muis v]oorzaakt dikwijls  
veel la/1 door de pa>d5 9 hunne s*(t5 te
 bijt54 ,gewoonlijk  is het letsel niet 
zooze] te wijt5 aan het blo$v]lies1 als 
aan  de ont/ek+ die nad]h& de drukk+ van
 d5 zadel v]oorzaakt4 ,9  ,engel& is    
onlangs het geheele geval 9 twijfel     
getrokk52 zoodat ik  mij gelukkig a*tte 
to5 9 mijne teg5woordigheid zulk e5     
vle]muis  7,desmodus ,d',orbignyi1      
,wat47 w]kelijk op d5 rug van e5 pa>d   

gevang5  w]d4 ,e5s biv\ake]d5 wij laat 9
 d5 avond bij ,coquimbo 9 ,*ili1  to5   
mijn b$i5de1 opm]k5de dat e5 d] pa>d5   
ze] /ug w]d1  g+ ond]zoek5 wat er aan de
 h& 01 en me55de dat hij iets  kon      
ond]s*eid51 plotsel+ zijne h& op de     
s*(t5 van het pa>d  legde en d5 vampi]  
greep4 ,des morg5s kon m5 de plek1 wa>  
de beet  0 toegebra*t1 gemakkelijk aan  
e5e li*te1 blo$]ige opzwell+            
ond]s*eid54 ,drie dag5 lat] b]$5 wij het
 pa>d zond] e5ige  kwade gevolg54    #ac
 ,april4    ,na drie dag5 reiz5s kwam5  
wij te ,socg1 de plantage van ,s5hr     
,manuel ,figuir$a1 e5 blo$v]want van    
iem& uit ons gezels*ap4 ,het  huis 0    
e5v\dig en1 al _h het de g$aante van e5e
 s*uur1 wel  voor het klimaat ges*ikt4  
,9 de zitkam] vormd5 v]gulde /oel5  en  
s(a's e5 zond]l+ contra/ met de gewitte 
mur51 het riet5  dak en de v5/]s zond]  
ruit54 ,het huis1 b5ev5s de kor5s*ur51  
/all5 en w]kplaats5 voor de zw>t51 die 9
 v]s*ill5de amba*t5  ond]wez5 w>5       
geword51 vormd5 e5e soort onregelmatig5 

vi]hoek1  9 het midd5 wa>van e5 groote  
/apel k(fie lag te drog54 ,deze  geb\w5 
/ond5 op e5 lag5 heuvel1 die het uitzi*t
 _h ov] d5  beb\wd5 grond en aan alle   
zijd5 omr+d 0 door e5 muur van donk]    
gro5 en di*tbegroeid bos*4 ,het         
ho(dproduct 9 dit g$eelte van  het l& is
 k(fie4 ,i$]e boom wordt ond]/eld       
gemiddeld twee pond  's ja>s op te      
lev]52 ma> sommige br5g5 er wel a*t op4 
,m&ioca  ( ,cassave #bj wordt ev5e5s 9  
groote hoeveelheid gekweekt4 ,elk  deel 
van deze plant is nuttig3 de blad]5 en  
/5gels word5 door de  pa>d5 geget51 en  
de wortels tot pulp gemal51 dat1        
drooggep]/ en  gebakk51 de f>9ha        
vormt--het voornaam/e vo$+smiddel 9     
,brazili4    ,het is e5 m]kwa>dig (s*oon
 wel bek5d feit1 dat het sap dez]  ze]  
vo$zame plant 9 hooge mate giftig is4   
,we9ige j>5 gel$5  /i]f e5e koe 9 deze  
faznda1 doordi5 zij er wat van g$ronk5  
_h4 ,s5hr ,figuir$a v]telde mij1 dat hij
 het vorig ja> n zak  feijes ( boon5 en 
drie zakk5 rij/ geplant _h1 wa>van de   

e]/e  het #hj-v\d1 de laat/e het        
#cbj-v\d voortbra*t54 ,het weil& vo$t   
e5 fraai5 vee/apel en de boss*5 zijn zoo
 vol wild1 dat op elk  d] drie voorga&e 
dag5 e5 h]t g$ood 04 ,deze ov]vlo$ van  
vo$sel bleek bij het middagmaal1 wa>1   
zoo niet de tafels1 dan to*  de ga/5 er 
ond] zu*tt52 want elk p]soon wordt gea*t
 van i$]5  s*otel te et54 ,op zek]5 dag1
 to5 ik mijne b]ek5+5 zoo gemaakt  da*t 
te hebb51 dat niets onaang]o]d z\       
weggaan1 v]s*55 tot  mijne groote       
v]slag5heid e5 gebrad5 kalko5 en e5 v>k5
 9 al  hunne /(felijke w]kelijkheid op  
tafel4 ,g$ur5de de maaltijd5  0 e5 man  
bela/ met e5 aantal oude hond5 en       
dozijn5 zw>te  kle9e k9d]5 uit de kam]  
te jag51 die bij elke geleg5heid na>    
b9n5 drong54 ,indi5 m5 het d5kbeeld van 
slav]nij v]bann5 kon1  lag er iets      
uit]mate bekor5ds 9 deze e5v\dige en    
a>tsvad]lijke  leefwijze2 het 0 zulk e5 
volkom5 afzond]+ en onafhankelijkheid   
van de ov]ige w]eld4 ,zoodra m5 e5      
vreemdel+ ziet kom51 wordt  e5 groote   

bel geluid en gewoonlijk e5 kle9 kanon  
afges*ot54 ,de  gebeurt5is wordt aldus  
aan rots5 en w\d5 bek5d gemaakt1 do*    
aan niets &]s4    ,op zek]5 morg5 w&elde
 ik e5 uur vr zonsopgang na> buit51  om 
de ple*tige /ilte van het l&s*ap te     
bewond]54 ,e9delijk  w]d de /ilte       
v]brok5 door e5 morg5gezang1 dat door de
 geheele  familie van zw>t5 met kra*t   
w]d aangehev54 ,mee/al beg9t op deze    
wijze de dagelijks*e arbeid4 ,ik twijfel
 niet ( op zulke fazndas1  als deze1    
br5g5 de slav5 gelukkig en tevr$5 hun   
lev5 door4 ,op  ,zat]dag en ,zondag w]k5
 zij voor zi* zelv52 en 9 dit vru*tb>e  
klimaat is het w]k van twee dag5        
voldo5de om e5 man en zijn gez9  de     
geheele week te ond]h\d54    #ad ,april4
    ,socg v]lat5de1 r$5 wij na> e5e &]e 
plantage aan d5 ,rio  ,macah1 welke het 
laat/e plekje beb\wde grond 9 die ri*t+ 
04 ,de  plantage 0 twee en e5 halve mijl
 lang1 ma> hoe bre$--dit 0  de eig5a>   
v]get54 ,sle*ts e5 ze] kle9 /uk bos* 0  
gekapt2  to* 0 bijna elke acre grond    

ges*ikt om al de v]s*ill5de  rijke      
product5 van e5 tropis* l& op te lev]54 
,de reusa*tige  opp]vlakte van ,brazili 
9 aanm]k+ g5om51 kan de hoeveelheid     
beb\wde grond1 v]gelek5 bij die welke   
nog 9 d5 natuur/aat is1  nauwelijks 9   
aanm]k+ kom52 ma> welk e5e reusa*tige   
bevolk+  zal dit l& 9 de toekom/ kunn5  
vo$56 #ba    ,g$ur5de onz5 to*t op d5   
twe$5 dag vond5 wij d5 weg d]mate       
v]sp]d1 dat het noodig 0 e5 man met e5  
zwa>d vooruit te  lat5 gaan1 om de      
sl+]plant5 weg te kapp54 ,het w\d       
vloeide  ov] van fraaie plant51 wa>ond] 
de boomv>5s1 hoewel niet groot1  om ha> 
held] gro5 lo( en de si]lijke kromm+ h>]
 blad]kron5  allesz9s de bewond]+       
v]di5d54    ,des avonds viel er e5      
hevige reg51 en (s*oon de !rmomet] #fe  
wees1 _h ik het ze] k\d4 ,het 0         
m]kwa>dig de buit5gewone  v]damp+ op te 
m]k51 die1 to5 de reg5 ophield1 ov] de  
geheele  uitge/rek!id van het bos*      
begon4 ,t] hoogte van om/reeks  hond]d  
voet w>5 de heuvels 9 e5 di*t5 witt5    

damp gehuld1  die als rookzuil5 uit de  
di*t/begroeide deel5 en 9 't bijzond]   
uit de dal5 op/eeg4 ,dit v]s*ijnsel nam 
ik bij v]s*ill5de  geleg5h$5 wa>1 en ik 
me5 het te moet5 toes*rijv5 aan de      
groote  blad]5opp]vlakte1 die vooraf    
door de zonne/ral5 v]w>md is4    ,tijd5s
 mijn v]blijf op deze plantage s*eelde  
het ze] we9ig (  ik 0 getuige gewee/ van
 e5 di] wre$e h&el+51 welke alle5  9 e5 
slav5l& kunn5 plaats v9d54 ,t5gevolge   
van e5 twi/  en e5 re*tsg$+1 0 de eig5a>
 op het punt om alle vr\w5  en k9d]5 aan
 de mannelijke slav5 te ontnem5 en op de
 publieke  veil+ 9 ,rio afzond]lijk te  
v]koop54 ,eig5belang en ge5sz9s  e5     
gevoel van m$elijd5 v]h9d]de deze h&el+4
 ,ind]daad3  ik gelo( niet1 dat de      
eig5a> zelfs e5ig begrip heeft gehad van
  de onm5s*elijkheid om d]tig gez9n5 te 
s*eid51 die vele j>5  te zam5 hadd5     
gewoond4 ,to* durf ik de v]zek]+ gev51  
dat hij  9 m5s*elijkheid en go$h>tigheid
 bov5 het gewone slag m5s*5  /ond4 ,m5  
kan zegg51 dat er ge5 gr5s be/aat voor  

de bl9dheid  van het eig5belang en      
zelfzu*tige gewoont54 ,ik wil hi] e5e   
ze]  onb$uid5de anecdote v]tell51 die   
de/ijds e5 diep]5 indruk  op mij maakte 
dan e5 v]haal ov] wre$heid4 ,9 gezels*ap
 van e5  buit5gewoon domm5 neg] trok ik 
ov] e5 ve]4 ,pog5de mij door  hem te do5
 v]/aan1 sprak ik luid en maakte teek5s1
 wa>bij ik met  mijne h& di*t langs zijn
 gezi*t g+4 ,v]mo$elijk da*t de man1    
dat ik driftig 0 en hem z\ slaan1 want  
onmiddellijk liet hij met  e5 v]s*rikt  
gezi*t en half geslot5 oog5 de h&5      
zakk54 ,nooit  zal ik het gevoel van    
v]wond]+1 afke] en s*aamte v]get51  dat 
9 mij opwelde to5 ik e5 groot1 /]k man  
zelfs bevreesd zag  om e5 slag af te    
w5d51 di5 hij da*t dat op zijn gelaat   
gemunt  04 ,deze man 0 door het drill5  
g$emoralise]d tot e5 trap1  lag] dan de 
slav]nij van het mee/ hulpelooze di]4   
#ah ,april4    ,bij onz5 t]ugke] bra*t5 
wij twee dag5 op ,socg door1 welke ik   
be/e$de aan het v]zamel5 van insect5 9  
het w\d4 ,de mee/e boom5  met51 trots   

hunne hoogte1 niet me] dan drie ( vi]   
voet 9 omtrek1  wa>ond] natuurlijk ook  
enkele van veel groot]e afmet+54 ,s5hr  
,manuel 0 to5 bezig e5 kano te mak5 van 
#gj voet l5gte uit e5  enkel5 /am1 die  
oorspronkelijk #aaj voet lang en ze] dik
 gewee/  04 ,de teg5/ell+1 als palmboom5
 groei5 temidd5 van de  gewone          
takk5s*iet5de soort51 geeft aan het     
l&s*ap /e$s e5  int]tropis* k>akt]4 ,hi]
 prijkt5 de w\d5 met d5 ,koolpalm1  #bb 
e5 d] fraai/e van deze familie4 ,met e5 
/am zoo dun1  dat m5 hem met twee h&5 z\
 kunn5 omvatt51 v]heft hij zijn         
si]lijk5 kru9 tot e5e hoogte van #dj (  
#ej voet bov5 d5 grond4 ,de             
h\tsl+]plant51 zelv5 door &]e sl+]plant5
 b$ekt1 b]eikt5  e5e groote dikte2      
enkele1 die ik mat1 w>5 twee voet 9     
omtrek4 ,vele  oud]e boom5 lev]d5 met de
 aan hunne takk5 hang5de sl+]s van      
lian51 die op bundels hooi gelek51 e5   
ze] m]kwa>dig5 aanblik op4    ,w5dde het
 oog zi* van de blad]5w]eld bov5 na> d5 
grond  da>ond]1 dan w]d het geboeid door

 de buit5gewone si]lijkheid  d] blad]5  
van v>5s en mimosae4 ,de laat/5 b$ekt5  
d5 bodem  op sommige plaats5 met e5     
kreupelh\t van sle*ts enkele in*es      
hoogte4 ,w&elde m5 door deze di*te lag5 
van mimosae he51 dan  vormde zi* e5 bre$
 spoor1 k5ba> aan de v]&]+ 9 s*aduw1    
die deze plantjes door het lat5 hang5   
van hunne gevoelige blad/el5            
teweegbr5g54 ,het is gemakkelijk e5 voor
 e5 de voorw]p5 te  v]meld51 die 9 deze 
maje/ueuze taf]eel5 onze bewond]+ wekk52
  ma> onmogelijk is 't e5 voldo5d idee  
te gev5 van de hoog]e  gevoel5s van     
v]wond]+1 van /omme v]baz+ en diep5     
e]bi$1  welke de ziel v]vull5 en tot    
hoog] /emm54    #ai ,april4    ,na ons  
v]trek uit ,socg1 ke]d5 wij de e]/e twee
 dag5 op  onze s*r$5 t]ug4 ,het 0 e5 ze]
 v]moei5d w]k1 da> de weg  mee/al door  
e5e gloei5d heete z&vlakte liep1 niet v]
 van de  ku/4 ,ik m]kte op1 dat telk5s  
als mijn pa>d zijn poot op het fijne    
kiezelz& zette1 e5 aang5aam r9kel5d     
geluid w]d voortgebra*t4 ,op  d5 d]d5   

dag sloeg5 wij e5e &]e ri*t+ 9 en trokk5
 door  het vri5delijke dorpje ,madre de 
,dos4 ,de gekoz5 ri*t+ is e5  van de    
ho(dweg5 9 ,brazili2 niettem9 0 de weg  
zoo sle*t1  dat ge5 vo]tuig op wiel51   
behalve de plompe oss5wag51 hem kon     
b]ijd54 ,op onz5 gans*5 to*t passe]d5   
wij ge5e enkele /e55  brug2 en die1     
welke van h\t5 blokk5 w>5 gemaakt1 hadd5
 mee/al  zooveel h]/el noodig1 dat m5   
g5oodzaakt 0 langs n kant te  gaan om ze
 te v]mijd54 ,alle af/&5 w>5 onjui/     
bek5d4 ,de weg  is dikwijls met kruiz5 9
 plaats van mijl/e55 gem]kt1 om aan te  
duid5 wa> m5s*5blo$ v]got5 is4 ,op d5   
avond van d5 #bc/5  kwam5 wij te ,rio1  
en hadd5 ons aang5aam uit/apje volbra*t4
    ,g$ur5de de re/ van mijn v]blijf te 
,rio woonde ik 9 e5 l&huis  aan de      
,bot(ogo ,baai4 ,onmogelijk kon m5 iets 
aang5am]s w5s*5 dan  zoo e5ige wek5 9   
zulk e5e pra*tige l&/reek door te br5g54
 ,9  ,engel& g5iet e5 m9na> van de      
natuurlijke hi/orie op zijne  w&el+5 het
 groote voorre*t1 dat hij altijd iets   

heeft hetwelk  zijne a&a*t trekt2 ma> 9 
deze vru*tb>e1 van lev5 ov]vloei5de     
klimat5 zijn de aantrekkelijkh$5 zoo    
talrijk1 dat hij bijna 9  't geheel niet
 kan gaan w&el54    ,de we9ige wa>nem+51
 welke ik do5 kon1 bepaald5 zi* bijna   
uitsluit5d tot de ongew]velde di]54 ,het
 be/aan e5] afdeel+ van  het gesla*t    
,plan>ia1 die het droge l& bewoont1     
boezemde mij veel  belang 94 ,deze di]5 
hebb5 zulk e5 e5v\dig5 b\w1 dat ,cuvi]  
#bc h5 ond] de +ew&sworm5 heeft         
g]angs*ikt1 (s*oon zij  nooit 9 de      
li*am5 van &]e di]5 gevond5 zijn4       
,talrijke soort5  bewon5 z\t- en        
zoetwat]2 ma> de door mij b$oeld5 w]d51 
zelfs 9  de drog]e g$eelt5 van het w\d1 
ond] blokk5 rott5d h\t gevond51  wa>op  
zij1 gelo( ik1 te]d54 ,wat vorm betreft1
 gelijk5 zij 9  't algeme5 op kle9e     
slakk52 ma> zij zijn na> ev5r$igheid    
veel  small]1 en v]s*eid5e soort5 zijn  
fraai gekleurd met ov]langs*e           
7longitud9ale7 /rep54 ,hun b\w is ze]   
e5v\dig3 bij het midd5  van de ond]- (  

kruipvlakte bev9d5 zi* twee kle9e       
dw>ssplet51  uit de voor/e wa>van e5    
tre*t]vormige en ze] prikkelb>e mond    
kan word5 ge/ok54 ,e5ig5 tijd nadat de  
re/ van het di] geheel  dood 0 aan de   
gevolg5 van zoet wat] ( e5e &]e oorzaak1
  behield dit orgaan nog zijne          
lev5svatba>heid4    ,ik vond niet m9d]  
dan #ab v]s*ill5de soort5 van           
,l&-plan>iae  9 v]s*ill5de g$eelt5 van  
het zuidelijk halfrond4 #bd ,enkele     
exempl>51 door mij op ,van-,diem5's ,l& 
v]kreg51 hield ik bijna  twee ma&5 9 't 
lev51 door h5 met v]rot h\t te vo$54    
,to5  ik e5 hunn] ov]dw>s 9 twee bijna  
gelijke helft5 _h v]deeld1  bezat5 beide
 na v]loop van #ad dag5 d5 vorm van     
voll$ige di]54 ,ik  _h e*t] het li*aam z
 v]deeld1 dat de e5e helft de beide     
ond]op5+5 bevatte1 en de &]e dus ge5e4  
,vijf en tw9tig dag5  na de bew]k+1 kon 
de me] voll$ige helft bijna niet me] van
 e5  &] exempla> ond]s*eid5 word54 ,de  
&]e 0 ze] 9 grootte  toeg5om52 en aan   
het a*t]e9de _h zi* 9 de p>5*ym-h\d5de  

massa e5e held]e ruimte gevormd1 wa>9 e5
 rudim5taire bek]vormige  mond duidelijk
 te ond]s*eid5 02 aan de b5$5opp]vlakte 
0  de ov]e5kom/ige spleet e*t] nog niet 
op54 ,zoo de to5em5de  w>mte van het    
w$]1 na>mate wij d5 equator nad]d51 niet
 alle  individun g$ood _h1 z\           
ongetwijfeld dit laat/e /adium zijn  b\w
 hebb5 voltooid4 ,(s*oon het exp]im5t   
ze] wel bek5d is1 0  't to* m]kwa>dig   
het trapswijze ont/aan van elk wez5lijk 
orgaan  e5v\dig uit de extremiteit van  
e5 &] di] gade te slaan4 ,het is  uit]/ 
moeilijk deze ,plan>iae te bew>51 want  
zoodra het oph\d5  van het lev5 aan de  
gewone wett5 van v]&]+ geleg5heid geeft 
9  w]k+ te tr$51 word5 de li*am5 9 hun  
geheel za*t en vloeiba>1  zoo snel als  
ik nooit te vor5 gezi5 _h4    ,het e]/  
bezo*t ik het w\d1 wa>9 deze ,plan>iae  
gevond5 w>51  9 gezels*ap van e5 oud5   
,portugees*5 prie/]1 die mij m$e op  de 
ja*t nam4 ,de laat/e be/ond hi]91 dat m5
 e5ige hond5 9 het  kreupelh\t joeg en  
dan g$uldig met vur5 wa*tte totdat zi*  

e5  ( &] di] v]toonde4 ,wij w]d5        
v]gezeld door d5 zoon van e5  naburig5  
pa*t]--e5 e*t voorbeeld van e5 wild5    
,braziliaans*5  jongel+4 ,hij 0 gekle$ 9
 e5 ges*eurd oud hemd en dito broek1  en
 liep bloot%o(d2 e5 oud-models gewe] en 
e5 groot mes vormd5  zijne bewap5+4 ,de 
gewoonte van e5 mes te drag5 is hi]     
algeme52  en bij het doortrekk5 van e5  
di*t bos* is dit wap5 haa/  onmisba>    
weg5s de vele sl+]plant54 ,het          
m5igvuldig voorkom5  van moord kan t5   
deele aan deze gewoonte word5           
toeges*rev54 ,de  ,brazilian5 zijn zoo  
beh5dig met het mes1 dat zij het        
nauwkeurig en  met voldo5de kra*t e5 e9d
 v] kunn5 w]p5 om e5e noodlottige  wond 
toe te br5g54 ,ik heb e5 aantal kle9e   
jong5s deze kun/ als  e5e soort sport   
zi5 beoef551 en uit de va>digheid1 wa>me
 zij e5  re*top /a&5 /ok tr(f51 belo(d5 
zij heel wat voor ern/ig]  aanslag54    
,mijn metgezel _h daags te vor5 twee    
groote geba>de ap5  ges*ot54 ,deze di]5 
hebb5 grijp/a>t51 wa>van het e9de zelfs 

na d5 dood het geheele li*aamsgewi*t kan
 drag54 ,e5 hunn] bleef  aldus /evig aan
 e5 tak gehe*t2 en wij moe/5 e5 groot5  
boom  omhakk5 om hem ma*tig te word54   
,dit 0 weldra volbra*t1 en met  e5 hevig
 gekraak kwam5 boom en aap na> b5$54    
,behalve d5 aap1  bepaalde onze ja*t zi*
 di5 dag tot v]s*eid5e kle9e gro5e      
papegaai5 en enkele pep]vogels (        
toekan54 #be ,ik pr(ite]de  intuss*5 van
 mijne k5nismak+ met d5 ,portugees*5    
padre1 want  bij e5e &]e geleg5heid gaf 
hij mij e5 fraai exempla> van de        
,jagu>ondo ( ,jagu>-kat4    ,i$] heeft  
wel e5s gehoord van de s*oonheid van het
 l&s*ap  nabij ,bot(ogo4 ,het huis1 wa> 
ik loge]de1 lag di*t bij d5 voet  van d5
 welbek5d5 ,corcovado ,b]g4 ,ze] t]e*t  
is opgem]kt1  dat /eile kegelvormige    
heuvels k5m]k5d zijn voor de =matie1    
door ,von ,humboldt met d5 naam van     
gneiss-graniet aang$uid4 ,niets  kan    
treff5d] zijn dan de indruk dez]        
reusa*tige1 ronde en naakte  /e55       
geva>t51 die uit d5 weeld]ig/5          

plant5groei omhoog  rijz54    ,dikwijls 
sloeg ik met belang/ell+ de wolk5 gade1 
die van d5  zeekant kom5de1 e5 bank     
vormd5 jui/ ond] het hoog/e punt van d5 
,corcovado4 ,zoo g$eeltelijk geslui]d1  
s*e5 deze b]g1 ev5als vele  &]e1 zi*    
veel hoog] te v]heff5 dan zijne         
w]kelijke hoogte van  #bcjj voet4       
,daniell heeft bij zijne werkundige     
proev5 opgem]kt1 dat  e5e wolk somtijds 
aan e5 b]gtop beve/igd s*ijnt1 t]wijl de
 w9d  er voortdur5d ov]he5 blaa/4 ,hi]  
v]toonde hetzelfde v]s*ijnsel  e5       
e5igsz9s &]5 aanblik4 ,m5 zag de wolk   
duidelijk omkrull5  en to5 snel ov] d5  
top s*iet51 zond] dat zij 9 grootte 0   
af-  ( toeg5om54 ,de zon g+ ond] en e5e 
za*te koelte1 die teg5  d5 zuidkant van 
d5 b]g blies1 m5gde h>5 /room met de    
k\d]e  bov5lu*t1 t5gevolge wa>van de    
damp zi* v]di*tte2 ma> op het  oog5blik1
 dat de li*te wolkkr+5 ov] d5 r& zweefd5
 en ond]  d5 invlo$ kwam5 d] w>m]e      
atmosphe] aan de noordelijke hell+1     
lo/5 zij zi* t]/ond we] op4    ,g$ur5de 

de ma&5 ,mei en ,juni--( het beg9 van d5
 w9t]--0  het klimaat v]rukkelijk4 ,de  
gemiddelde temp]atuur1 bepaald  uit     
wa>nem+5 te #i ure des morg5s en des    
avonds1 0 sle*ts  #gb4 ,dikwijls reg5de 
het hevig2 ma> de droge zuid5w9d maakte 
de  w&elweg5 spo$ig we] aang5aam4 ,op   
zek]5 morg5 viel5 9 #f  ur5 tijds #a1f  
in*es reg54 ,to5 deze /ortbui ov] de    
boss*5 trok1  die d5 ,corcovado omgev51 
0 het geluid door de klett]5de druppels 
op de tallooze m5igte blad]5            
voortgebra*t1 ze] m]kwa>dig4 ,het  kon  
op d5 af/& van e5 kw>t mijl gehoord     
word5 en geleek op  het geluid e5e      
groote /room5de wat]massa4 ,na de heete 
dag5 0  het he]lijk1 ru/ig 9 d5 tu9 te  
zitt5 en d5 avond 9 na*t  te zi5        
ov]gaan4 ,9 deze klimat5 kie/ de natuur 
h>e zang]s uit  n$]ig] virtuoz5 dan 9   
,europa4 ,e5 kle9e kikvors*1 behoor5de  
tot het gesla*t ,hyla1 zit op e5 gra%alm
 ongeve] e5 in* bov5 d5  wat]spiegel en 
br5gt e5 aang5aam geluid voort2 wa>     
me]d]e bije5  zijn1 z+5 zij e5dra*tig 9 

v]s*ill5de ton54 ,het ko/te mij  e5ige  
moeite e5 exempla> van dez5 kikvors* te 
vang54 ,bij het  gesla*t ,hyla e9dig5 de
 te55 9 kle9e zuig]s2 en ik zag1 dat    
dit di] teg5 e5e glasruit kon opkruip51 
die volkom5 v]ticaal  /ond4 ,tegelijk   
ond]h\d5 v]s*ill5de krekels en cicadae  
e5  onafgebrok5 doordr+5d ges*reeuw1 dat
 e*t]1 door d5 af/&  v]zwakt1 niet      
onaang5aam kl9kt4 ,elk5 avond na donk]  
begon dit  groote conc]t2 en dikwijls   
heb ik er na> zitt5 lui/]51 totdat      
mijne a&a*t door e5 ( &] eig5a>dig      
voorbijvlieg5d insect  w]d afgeleid4    
,op deze tijd5 ziet m5 de vuurvlieg5 van
 heg tot heg rondvlieg54 ,9  e5 donk]5  
na*t kan ha> li*t omtr5t tweehond]d pas 
v] gezi5  word54 ,het is m]kwa>dig1 dat 
bij al de v]s*ill5de soort5  glimworm51 
gl9/]5de spr+kev]s 7,elat]7 en          
v]s*ill5de  ze$i]5 7zooals de cru/acea1 
m$usae1 n]edae1 e5 koraalgewas van  het 
gesla*t ,clytia1 en ,pyrosoma71 welke   
door mij zijn wa>g5om51  het li*t van   
e5e duidelijk m]kb>e gro5e kleur gewee/ 

is4 ,al de  vuurvlieg51 die ik hi] v+1  
behoord5 tot de ,lampyridae 7tot welke  
familie ook de ,engels*e glimworm       
behoort71 en het me]5deel d]  exempl>5  
tot ,lampyris occid5talis4 #bf ,ik vond1
 dat dit insect  de s*itt]5d/e flikk]+5 
uit/raalde1 wanne] het geprikkeld  w]d2 
9 de tuss*5pooz5 w]d5 de abdom9ale r+5  
v]donk]d4 ,de  flikk]+ 0 bijna op       
hetzelfde oog5blik wa>neemba> 9 de beide
  r+51 do* iets e]d] 9 d5 voor/54 ,de   
gl9/]5de /( 0  vloeiba> en ze] klevig2  
kle9e plekjes da>1 wa> de huid w]d      
afgetrokk51 blev5 held] gl9/]5d1 t]wijl 
de onges*ond5  deel5 donk] w>54 ,wanne] 
het insect on?o(d w]d1 blev5 de  r+5    
voortdur5d held]1 ma> niet zoo s*itt]5d 
als te vor52  plaatselijke prikkels met 
e5e naald v]hoogd5 /e$s de held]heid    
van het li*t4 ,9 n geval behield5 de r+5
 hunne li*t5de  eig5s*ap #bd ur5 na d5  
dood van het insect4    ,uit deze feit5 
z\ duidelijk blijk51 dat het di] alle5  
het  v]mog5 bezit om het li*t voor korte
 tuss*5pooz5 te v]b]g5 (  te doov51 en  

dat de uit/ral+ op &]e tijd5            
onwillekeurig is4 ,op  modd]ige en      
nat-z&ige w&elplaats5 vond ik de l>vae (
 mask]s  van dez5 ,lampyris 9 groot5    
getale1 die 9 vorm 9 't algeme5 op  het 
wijfje van d5 ,engels*5 glimworm gelek54
 ,deze mask]s bezat5  sle*ts zwak       
li*t5de eig5s*app52 ze] v]s*ill5d van   
hunne  oud]s hield5 zij zi* bij de m9/e 
aanrak+ dood1 en do(d5  hun s*ijnsel2   
ook wekt5 prikkels ge5 nieuwe           
li*tuit/ral+  op4 ,vele er van hield ik 
e5ig5 tijd 9 het lev54 ,hunne /a>t5     
zijn ze] zond]l+e organ51 want deze w]k5
 door e5e ges*ikte  inri*t+ als zuig]s (
 he*torgan51 en tev5s als res]voirs (   
bewa>plaats5 voor speeksel ( d]gelijke  
vloei/(4 ,bij h]hal+  vo$de ik h5 met   
rauw vlees*1 wa>bij ik /e$s opm]kte1 dat
 het  e9de van d5 /a>t om e5 hav]klap   
na> d5 mond w]d gebra*t  en e5 druppel  
vloei/( op het vlees* ge/ort1 dat dan   
voor het  gebruik g]e$ 04 ,ondanks      
zooveel oef5+1 s*e5 de /a>t niet  9 /aat
 zijn weg na> d5 mond te v9d53 de nek1  

t5 m9/e1 w]d  altijd het e]/ aang]aakt1 
blijkba> om als gids te di554    ,to5   
wij te ,bahia w>51 s*e5 e5 ,elat] ( kev]
 7,pyrophorus  lum9osus1 ,illig47 #bg   
het mee/ algeme5e li*tgev5de insect4    
,ook 9  dit geval w]d het li*t door     
prikkel+ s*itt]5d] gemaakt4 ,e5s        
v]maakte ik mij met het spr+v]mog5 van  
dit insect gade  te slaan1 dat1 na> mij 
toes*ijnt1 niet voldo5de bes*rev5  is4  
#bh ,als het di]1 op d5 rug gelegd1 zi* 
g]e$maakte tot  spr+51 bewoog het zijn  
ho(d en bor/kas a*t]wa>ts1 zoodat  de   
bor/-ruggegraat na> buit5 w]d g$rong5 en
 op d5 kant h>]  s*e$e ru/te4 ,bij      
voortzett+ van dezelfde a*t]wa>ts*e     
beweg+  w]d de ruggegraat door de volle 
kra*t d] spi]5 als e5 ve]  gebog52 en op
 dit oog5blik ru/te het insect op het   
uite9de van  zijn ho(d en               
vleugeldeksels4 ,bij plotsel+e ontspann+
 van deze  beweg+1 vlog5 ho(d en bor/kas
 op1 en sloeg bijgevolg de basis  d]    
vleugeldeksels met zooveel kra*t teg5   
het /eunvlak1 dat het  insect door de   

reactie e5 ( twee in*es hoog w]d        
opgeworp54 ,de  uit/ek5de punt5 d]      
bor/kas en de s*e$e d] ruggegraat di5d5 
om het geheele li*aam tijd5s d5 sprong  
re*top te h\d54 ,9 de  door mij gelez5  
bes*rijv+5 s*ijnt ge5 voldo5de nadruk   
gelegd  te zijn op de ve]kra*t d]       
ruggegraat2 zulk e5 plotsel+e sprong  z\
 niet het gevolg kunn5 zijn e5] e5v\dige
 spi]contractie1  zond] behulp van e5   
me*anis*5 kun/greep4    ,bij v]s*ill5de 
geleg5h$5 v]lu/igde ik mij 9 e5ige      
korte1  ma> hoog/ aang5ame uit/apjes na>
 de naburige l&/reek4 ,op  zek]5 dag g+ 
ik na> d5 ,botanis*5 ,tu91 wa> m5 vele  
om ha>  nut wel bek5de plant5 kon zi5   
groei54 ,de blad]5 van de kamf]-1       
pep]-1 kaneel- en kruidnagelboom5       
v]spreidd5 e5 he]lijk aroma1  t]wijl de 
broodvru*t1 de jaca en de mango sam5    
w$ijv]d5 9 de  pra*t van hun lo(4 ,het  
l&s*ap 9 d5 omtrek van ,bahia ontle5t   
bijna zijn k>akt] aan de twee laat/e    
boom54 ,voordat ik h5 zag1  _h ik ge5   
idee1 dat er boom5 w>51 die zulk e5e    

zw>te s*aduw op  d5 grond kond5 w]p54   
,beid5 /aan tot de altijdgro5e vegetatie
  dez] klimat5 9 gelijksoortige v]h\d+  
als lauri]5 en hul/5  9 ,engel& tot het 
li*t]e gro5 d] na de bevru*t+ afvall5de 
boom54 ,hi] zij opgem]kt1 dat de huiz5 9
 de trop5 omr+d zijn  door de s*oon/e   
vorm5 d] plant5w]eld1 omdat vele er van 
tev5s  hoog/ nuttig zijn voor d5 m5s*4  
,wie kan betwijfel51 dat deze           
eig5s*app5 v]e5igd zijn 9 d5 oranje- en 
broodboom1 9 de vele  soort5 van        
palmboom51 9 d5 banaan- en kokosboom8   
,di5 dag w]d ik bijzond] getr(f5 door   
e5e opm]k+ van ,von  ,humboldt1 die     
dikwijls z9speelt op de ijle damp1      
welke1 zond] de  doors*ijn5dheid d] lu*t
 te v]&]51 h>e t9t5 me] h>monis*  maakt 
en h>e w]k+5 v]za*t4 ,dit is e5         
v]s*ijnsel1 dat ik  nooit 9 de gematigde
 gordels heb wa>g5om54 ,gezi5 ov] d5    
kort5  af/& e5] halve ( driekw>t mijl1 0
 de dampkr+ volkom5  doors*ijn5d2 ma> op
 groot]5 af/& smolt5 alle kleur5 sam5   
tot e5 wond]s*oon51 bleek-grijz5 damp1  

wa>9 e5 zweem van blauw  v]m5gd 04 ,de  
toe/& d] atmosphe] g$ur5de d5 morg5 tot 
om/reeks d5 middag1 to5 het v]s*ijnsel  
het mee/ 9 't oog viel1  _h1 behalve 9  
de droogte1 g]+e v]&]+ ond]gaan4 ,9 di5 
tuss*5tijd 0 het v]s*il tuss*5 het      
dauwpunt en de temp]atuur  van #g #a_/b 
tot #ag ge/eg54    ,bij e5e &]e         
geleg5heid g+ ik vroeg van huis en      
w&elde tot  aan d5 ,gavia (             
,m>szeil-b]g4 ,de lu*t 0 he]lijk koel en
 geurig1  en /il gl9/]d5 de dauwdruppels
 op de blad]5 d] lelie-vormige  plant51 
die de kl>e wat]/roompjes omzoomd54     
,gezet5 op e5  blok graniet1 sloeg ik   
met welgevall5 de v]s*ill5de insect5 en 
vogels gade1 die langs mij he5 vlog54   
,de kolibri s*ijnt bijzond]  v]zot op   
zulke belomm]de1 afgeleg5 plekjes4      
,telk5s als ik deze  kle9e s*epsels om  
e5e bloem zag gonz51 wa>bij hunne       
vleugels  zoo snel trild51 dat het      
nauwelijks zi*tba> 01 w]d ik aan d5     
,sph9x-vl9d] #bi h]9n]d4 ,ind]daad kom5 
hunne beweg+5 en  gewoont5 9 vele       

opzi*t5 met elka> ov]e54    ,e5 pad     
insla&e1 trad ik e5 maje/ueus w\d b9n51 
wa> zi* op  e5e hoogte van #e ( #fjj    
voet e5 di] pra*tige panorama's         
ontrolde1  die 9 d5 geheel5 omtrek van  
,rio zoo algeme5 zijn4 ,op deze hoogte  
b]eikt het l&s*ap zijne s*itt]5d/e t9t2 
en elke vorm1  elk lomm] ov]treft al wat
 de ,europeaan ooit 9 zijn eig5 l&      
aans*\wde zooze] 9 pra*t1 dat hij niet 9
 /aat is zijne gevoel5s  uit te drukk54 
,de algeme5e indruk riep mij het        
lev5dig/e decoratief  uit de op]a (     
groote s*\wburg5 voor d5 gee/4 ,nooit   
ke]de ik met  l$ige h&5 van deze        
uit/apjes t]ug4 ,di5 dag vond ik e5     
exempla>  e5] m]kwa>dige s*immelplant1  
,hym5ophallus geheet54 ,m5ige5  k5t d5  
,engels*5 ,phallus1 #cj die met zijn    
afs*uwelijk5 geur  9 d5 h]f/ de lu*t    
b$]ft2 ma>1 zooals de entomoloog wel    
weet1  is dit voor enkele kev]s jui/ e5 
he]lijke geur4 ,zoo ook hi]3  want e5   
,/rongylus1 door dez5 geur aangetrokk51 
/reek op de  s*immelplant ne]1 to5 ik   

ha> 9 mijne h& _h4 ,wij zi5 hi] 9  twee 
v]s*ill5de l&/rek5 e5e gelijksoortige   
betrekk+ tuss*5  plant5 en insect5 van  
dezelfde families1 (s*oon de species van
  beide v]s*ill5d zijn4 ,is de m5s* de  
leid5de oorzaak bij d5  invo] van e5e   
nieuwe soort 9 e5 l&1 dan wordt deze    
v]wants*ap  vaak v]brok54 ,als voorbeeld
 da>van wil ik me$eel51 dat de blad5    
van kool en salade1 welke 9 ,engel& aan 
zulk e5e m5igte slakk5 en  rups5 vo$sel 
v]s*aff51 9 de tu95 nabij ,rio          
onaangeta/ blijv54    ,g$ur5de ons      
v]blijf 9 ,brazili legde ik e5e groote  
v]zamel+  insect5 aan4 ,enkele algeme5e 
opm]k+5 ov] de v]gelijk5de  beteek5is d]
 v]s*ill5de ord5 kunn5 voor d5 ,engels*5
  entomoloog van belang zijn4 ,de groote
 en s*itt]5d gekleurde  ,lepidopt]a     
k5m]k5 de /reek1 die zij bewon51 veel   
duidelijk]  dan e5ig &] di]5ras4 ,ik    
z9speel alle5 op de kapell52 want  9    
teg5/ell+ met wat m5 weg5s d5 welig5    
plant5groei _h  mog5 v]wa*t51 kwam5 de  
na*tvl9d]s 9 veel g]+] aantal  voor dan 

9 onze eig5 gematigde gordels4 ,ze] /ond
 ik v]ra/ ov]  de lev5swijze van        
,papilio f]onia4 ,deze kapel is niet    
zeldzaam en  bewoont mee/al de bos*jes  
oranjeboom54 ,(s*oon e5 hoog vlieg]1    
/rijkt zij ze] dikwijls op de /amm5 van 
boom5 ne]4 ,bij deze  geleg5h$5 is ha>  
ho(d /e$s b5$5wa>ts g]i*t1 en /rekk5    
ha> vleugels zi* uit 9 e5 horizontaal   
vlak1 9 plaats van1 zooals  gewoonlijk1 
v]ticaal te zijn gev\w54 ,dit is de     
e5ige kapel1 die ik  ooit de be55 tot   
loop5 heb zi5 gebruik54 ,onbek5d met dit
 feit1  nad]de ik beho$zaam met mijne   
tang1 wa>op het insect me] dan e5s      
uitweek1 jui/ als het in/rum5t op het   
punt 0 zi* te sluit5--en  zoo ontsnapte4
 ,ma> e5 veel zond]l+] feit is het      
v]mog51  dat deze soort bezit om geluid 
te mak54 ,v]s*eid5e ke]5 als e5         
pa>--wa>s*ijnlijk e5 mannetje en        
wijfje--elk&] 9 ong]egelde  vlu*t       
najoeg51 g+5 zij mij op enkele y>ds     
voorbij2 en duidelijk  hoorde ik dan e5 
tikk5d geluid1 ev5als dat van e5 get&   

rad dat  ond] e5 ve]pal doorgaat4 ,het  
geluid w]d met korte tuss*5pooz5        
v]volgd en kon circa #bj y>ds v] gehoord
 word54 ,ik b5 zek]1  dat er ge5 f\t 9  
de wa>nem+ is4 #ca    ,t5 opzi*te van   
het algeme5 voorkom5 d] ,coleopt]a w]d  
ik  teleurge/eld4 ,het aantal kle9e en  
donk]gekleurde kev]s is v]baz5d  groot4 
#cb    ,de ,europees*e kab9ett5 kunn5   
vooralsnog alle5 op de groot]e  soort5  
uit tropis*e klimat5 bog52 ma> w]pt m5  
e5 blik op  de toekom/ige afmet+5 van e5
 voll$ig5 catalogus1 dan is dit         
voldo5de om de gemo$sru/ van e5         
entomoloog te v]/or54 ,de  vlees*et5de  
kev]s ( ,c>abidae kom5 tuss*5 de ke]kr+5
  9 uit]/ kle9 aantal voor1 hetge5 des  
te opm]kelijk] is1 als  m5 het geval    
v]gelijkt met de vlees*et5de vi]voetige 
di]51  welke 9 heete l&5 zoo m5igvuldig 
zijn4 ,deze ontdekk+ tr(  mij zo[el bij 
mijne kom/ 9 ,brazili1 als to5 ik de    
vele fraaie  en beweeglijke vorm5 d]    
,h>palidae opnieuw zag v]s*ijn5 9 de    
gematigde vlakt5 van ,la ,plata4        

,v]vang5 soms de ze] talrijke  sp9n5 en 
ro(zu*tige ,hym5opt]a de vlees*et5de    
kev]s8 ,de  aaskev]s en ,bra*elytra kom5
 ze] we9ig voor2 da>5teg5 v9dt  m5 de   
,rhyncophora en ,*rysomelidae1 die voor 
hun ond]h\d alle van  de plant5w]eld    
afhang51 9 v]baz5de m5igte4 ,ik spreek  
hi] niet  van het aantal v]s*ill5de     
soort51 ma> van dat d] individun1  want 
hi]van hangt het mee/ opvall5de k5m]k d]
 insect5kunde  van de v]s*ill5de l&5 af4
 ,de ord5 d] ,or?opt]a en ,hemipt]a     
zijn bijzond] talrijk2 dit geldt ook    
voor de /ek5de afdeel+ d]  ,hym5opt]a1  
behalve miss*i5 de bij54    ,voor het   
e]/ e5 tropis* w\d betr$5d1 /aat m5     
v]baasd ov]  d5 arbeid d] mi]54 ,go$    
aangelegde pad5 v]takk5 zi* 9 alle      
ri*t+51 wa>op m5 e5 leg] van nooit      
ontbrek5de1 kom5de en  ga&e f\rage]d]s  
kan zi51 belad5 met /ukjes gro5 blad1   
die  soms groot] zijn dan zij zelv54 ,e5
 kle9e donk]gekleurde mi]  trekt soms 9 
tallooze zw]m5 na> eld]s4 ,te ,bahia w]d
 op zek]5  dag mijne a&a*t getrokk5 door

 e5 aantal sp9n51 kakk]lakk5  en &]e    
insect51 b5ev5s e5ige hag$iss51 die zi* 
9 de  groot/e onru/ ov] e5e op5 plek    
gronds spo$d54 ,kort a*t] h5  0 elke    
/5gel1 elk blad zw>t van kle9e mi]54    
,to5 de zw]m de  op5 ruimte 0           
ov]getrokk51 v]deelde zij zi* en daalde 
langs e5  oud5 muur af4 ,e5 aantal      
insect5 w]d hi]door geheel +eslot51 en  
v]wond]lijk w>5 de pog+51 die de arme   
kle9e s*epsels d$51  om zi* aan zulk e5 
dood te onttrekk54 ,to5 de mi]5 aan d5  
weg  kwam51 v]&]d5 zij van ko]s en      
klomm5 9 smalle rij5 w$]  teg5 d5 muur  
op4 ,ik plaat/e nu e5 kle95 /e5         
zoodanig1 dat hij  e5 dez] rij5 d5 pas  
afsne$2 wa>na de geheele drom er op     
aanviel  en to5 onmiddellijk t]ugtrok4  
,kort da>op viel e5 twe$e troep op  de  
v]sp]r+ aan2 ma> to5 ook deze aanval    
zond] gevolg bleef1  w]d deze m>s*r\te  
geheel opgegev54 ,door e5 omweg te mak5 
van  e5 duim bre$1 hadd5 de mi]5 d5 /e5 
kunn5 v]mijd52 en dit  z\ zond] twijfel 
gebeurd zijn als hij da> aanvankelijk   

geleg5 _h2  do* nu zij aangevall5 w]d51 
wild5 de heldhaftige kle9e /rijd]s  van 
ge5 wijk5 wet54    ,9 de nabijheid van  
,rio v9dt m5 e5e soort insect51 op wesp5
  gelijk5de1 die 9 de hoek5 d] w>&a's   
kleicell5 mak5 voor hunne  l>v51 en ze] 
talrijk zijn4 ,deze cell5 /opp5 zij vol 
halfdoode  sp9n5 en rups51 die zij1 na> 
't s*ijnt1 zoo wond]lijk wet5 te  /ek51 
dat de sla*t(f]s v]lamm5 ma> 9 lev5     
blijv5 totdat  de eitjes d] &]5 zijn    
uitgebro$4 ,de l>v5 vo$5 zi* dan met  de
 afzi*telijke romp5 van ma*telooze1     
halfdoode sla*t(f]s--e5  gezi*t1 dat    
door e5 en?\sia/is*5 natuurond]zoek] als
 aang5aam  en m]kwa>dig bes*rev5 is6 #cc
    ,op zek]5 dag sloeg ik met          
belang/ell+ e5 doodelijk5 /rijd  gade   
tuss*5 e5e wesp 7,pepsis7 en e5e groote 
sp9 van het gesla*t  ,lycosa4 ,de wesp  
de$ e5 plotsel+5 /oot na> h>e prooi1 en 
vloog to5 weg4 ,de sp9 0 blijkba>       
gewond1 want to5 zij poogde  te         
ontsnapp51 rolde zij e5e kle9e hell+ af1
 ma> _h nog kra*t  g5oeg om 9 e5 di*t   

hoopje gras te kruip54 ,weldra ke]de de 
wesp  t]ug1 en s*e5 v]wond]d1 dat zij   
ha> sla*t(f] niet dadelijk  vond4 ,zij  
begon to5 e5e ev5 g]egelde ja*t als ooit
 e5 hond  e5 vos najoeg3 bes*reef korte 
halve cirkels1 en trilde da>bij         
voortdur5d met h>e vleugels en          
voelhor5s4 ,het duurde niet lang (  de  
sp91 hoe go$ ook v]borg51 w]d ontdekt2  
wa>na de wesp1 die  blijkba> nog        
bevreesd 0 voor de kak5 van h>5 teg5/&]1
  dez51 na veel manoeuv]s1 twee /ek5 aan
 de ond]zijde d]  bor/kas toebra*t4 ,na 
de nu ro]loos ligg5de sp9 beho$zaam met 
h>e voelhor5s ond]zo*t te hebb51 maakte 
de wesp zi* g]e$ het  li*aam weg te     
sleep51 to5 ik zo[el d5 geweld5a> als   
zijn prooi  teg5hield4 #cd    ,het getal
 sp9n5 9 v]h\d+ tot &]e insect5 is hi]1 
v]gelek5 met ,engel&1 ze] veel groot]1  
welli*t me] dan met  e5e &]e afdeel+ d] 
gel$e di]5 het geval is4 ,de afwissel+  
9 soort5 ond] de spr+5de sp9n5 s*ijnt   
bijna one9dig4 ,het  gesla*t1 ( liev] de
 familie ,epera 7,kruissp97 #ce k5m]kt  

zi*  hi] door vele eig5a>dige vorm52    
enkele bijzond]e soort5 hebb5  puntige  
l$]a*tige s*ild51 &]e bre$e en doornige 
tibiae4 ,elk  pad 9 het w\d wordt v]sp]d
 door het /]ke gele web e5] soort1      
behoor5de tot dezelfde afdeel+ als de   
,epera clavipes van ,fabricius1  die1   
volg5s ,sloane1 #cf vroeg] 9 ,we/-,indi 
webb5 maakte1 /]k  g5oeg om vogels te   
vang54    ,e5e kle9e en a>dige soort sp9
 met ze] lange voorpoot5 en die  tot e5 
onbes*rev5 gesla*t s*ijnt te behoor51   
leeft als p>asiet  op bijna al deze     
webb54 ,ik v]mo$1 dat zij voor de groote
 ,epera  te onb$uid5d is om er nota van 
te nem51 en dat deze ha> da>om  toe/aat 
op de kle9e insect5 ja*t te mak51 die   
&]s v]nield  z\d5 word5 wanne] zij aan  
de drad5 blijv5 klev54 ,als deze  kle9e 
sp9 ge/oord wordt1 h\dt zij zi* dood    
door de voorpoot5  uit te /rekk51 ( laat
 zi* plotsel+ uit het web vall54    ,e5e
 groote ,epera van dezelfde afdeel+ als 
,epera tub]culata en  conica is uit]/   
algeme51 vooral op droge plaats54 ,ha>  

web1 dat  mee/al tuss*5 de groote blad]5
 d] gewone agave ( ,am]ikaans*e  alo    
gespann5 is1 wordt soms nabij het midd5 
v]/]kt door e5  tweetal1 ( zelfs vi]    
zigzagvormige b&51 die twee opvolg5de   
/ral5 v]b9d54 ,is e5 ( &] groot insect1 
bijv4 e5 spr9khaan  ( wesp1 gevang51 dan
 w5telt de sp9 het door e5e fluks*e     
beweg+  ze] snel om1 s*iet tegelijk e5  
bundel drad5 uit h>e sp9kli]51  en hult 
h>e prooi 9 e5 kok]1 ev5als de pop van  
e5 zijdeworm4 ,nu  ond]zoekt de sp9 het 
ma*telooze sla*t(f]1 en geeft het d5    
noodlottig5 beet op de a*t]zijde d]     
bor/kas2 da>na trekt  zij zi* t]ug en   
wa*t g$uldig tot het gif zijne w]k+     
heeft  volbra*t4 ,de /]kte van dit gif  
laat zi* beoordeel5 uit het feit1  dat  
ik e5e halve m9uut lat] de pop op55de1  
e5e groote wesp geheel  lev5loos vond4  
,de ,epera /aat altijd met het ho(d     
b5$5wa>ts  bij het midd5 van het web4   
,wordt zij ge/oord1 dan h&elt zij       
v]s*ill5d na> om/&igh$53 is er e5       
kreupelbos*je ond]1  dan valt zij       

plotsel+ omlaag1 en duidelijk heb ik d5 
draad uit de  sp9kli]5 door het di] zi5 
v]l5g51 t]wijl het nog /il/ond1  als e5e
 voorb]eid+ tot zijn val4 ,is de grond  
b5$5 onbegroeid1  dan laat de ,epera zi*
 zeld5 vall51 ma> kruipt snel door e5e  
midd5op5+ van de e5e na> de &]e zijde4  
,nog v]d] ge/oord1  vo]t zij e5e        
all]m]kwa>dig/e h&el+ uit3 /a&e 9 het   
midd5 van het web1 dat aan buigzame     
takk5 is gehe*t1 rukt zij dit  kra*tig  
he5 en we]1 totdat het geheele          
drad5weefsel e9delijk zulk  e5e snelle  
trill5de beweg+ v]krijgt1 dat zelfs de  
omtrekk5 van  het li*aam d] sp9         
onduidelijk word54    ,het is e5        
welbek5d feit1 dat de mee/e ,brits*e    
sp9n51 als e5  groot insect 9 h>e webb5 
gevang5 is1 de drad5 pog5 af te brek5   
en h>e prooi bevrijd51 om h>e webb5 teg5
 totale v]niel+  te vrijw>54 ,ma> e5s   
zag ik 9 e5e broeikas te ,%rop%ire e5e  
groote wijfjes-wesp gevang5 9 het       
onregelmatige web e5] ze] kle9e  sp94 ,9
 /$e nu dat deze ha> web afbrak1 g+ zij 

ijv]ig voort met  het li*aam en vooral  
de vleugels van ha> prooi te v]/rikk54  
,9  't e]/ de$ de wesp h]haalde         
v]geefs*e uitvall5 met h>5 angel  op d5 
kle95 teg5/&]4 ,nadat ik de wesp me] dan
 e5 uur _h  lat5 wor/el51 kreeg ik      
e9delijk m$elijd5 met ha>1 doodde ze  en
 legde ze to5 we] 9 het web4 ,weldra    
ke]de de sp9 t]ug2 en  e5 uur lat] vond 
ik deze tot mijne groote v]wond]+ met   
h>e  kak5 9 de op5+ geboord1 door welke 
de lev5de wesp h>5 angel  na> buit5     
/eekt4 ,twee- ( driemaal v]joeg ik de   
sp92 ma> de  e]/e #bd ur5 vond ik ha>   
/e$s op dezelfde plek opnieuw aan het   
zuig54 ,door de sapp5 van ha> prooi1 die
 v]s*eid5e mal5 groot]  0 dan zij zelve1
 w]d de sp9 ze] opgeblaz54    ,het is   
hi] de plaats m$e te deel51 dat ik di*t 
bij ,sa-,f ,bajada  vele groote zw>te   
sp9n5 zag1 met robijnkleurige figur5 op 
d5 rug  en die de gewoonte hadd5        
troepsgewijze te lev54 ,de webb5 hadd5  
e5 v]tical5 /&1 zooals met het gesla*t  
,epera /e$s het geval  is1 en w>5 ond]l+

 ges*eid5 door e5e ruimte van om/reeks  
twee  voet4 ,alle w>5 e*t] aan zek]e    
geme5s*appelijke drad5 gehe*t1  die e5e 
groote l5gte hadd5 en zi* na> alle zijd5
 d] geme5s*ap  uit/rekt54 ,op deze wijze
 w>5 de topp5 van e5ige hooge /ruik5    
door de v]e5igde webb5 +eslot54    ,az>a
 #cg heeft e5e 9 ,p>aguay troepsgewijze 
lev5de sp9  bes*rev51 die volg5s        
,walck5a] e5 ,!ridion moet zijn1 do*    
wa>s*ijnlijk e5e ,epera is en mogelijk  
van dezelfde soort als de  mijne4 ,ik   
kan mij e*t] niet h]9n]5 e5 c5traalweb  
te hebb5  gezi5 zoo groot als e5 ho$1   
wa>91 gelijk ,az>a zegt1 g$ur5de  d5    
h]f/ als de sp9n5 /]v51 de eitjes word5 
gelegd4 ,da>  alle sp9n51 die ik hi]    
zag1 ev5 groot w>51 moet5 zij ongeve]   
ev5 oud gewee/ zijn4 ,deze gewoonte om  
troepsgewijze te lev5 bij  e5 zoo typis*
 gesla*t als ,epera3 bij insect5 zoo    
blo$dor/ig  en e5zelvig1 dat zelfs de   
beide seks5 elk&] aanvall51 is e5  ze]  
zond]l+ feit4    ,9 e5e hooggeleg5      
vallei van de ,cordillra1 bij ,m5doza1  

vond  ik e5e &]e sp9 met e5 zond]l+     
gevormd web4 ,/]ke drad5  /raald5 9 e5  
v]ticaal vlak uit e5 geme5s*appelijk    
middelpunt1  wa> het insect zijne       
/&plaats _h2 ma> sle*ts twee /ral5 w>5  
door e5 symmetris* maz5net v]bond51     
zoodat het web1 in/$e van  cirkelvormig 
zooals mee/al het geval is1 uit e5      
wigvormig segm5t  be/ond4 ,alle webb5   
w>5 gelijkvormig sam5ge/eld4            
,,ho(d/uk ,,iii4    ,,maldonado4      #e
 ,juli #ahcb4    ,9 d5 morg5 li*tt5 wij 
het ank] en v]liet5 de pra*tige  hav5   
van ,rio de ,janeiro4 ,op onz5 to*t na> 
de ,rio de la ,plata  zag5 wij niets    
bijzond]s1 behalve op zek]5 dag e5e     
groote s*ool  bru9viss*51 vele hond]d5 9
 getal4 ,de zee w]d op sommige plaats5  
geheel er van doorploegd2 en e5 ze]     
buit5gewoon s*\wspel v]toonde  zi*1 to5 
hond]d5 tegelijk met sprong51 wa>bij hun
 li*aam geheel  bov5 wat] kwam1 de zee  
doorkliefd54 ,to5 het s*ip neg5 knoop5  
9 het uur liep1 kond5 deze di]5 met het 
groot/e gemak he5 en  we] langs d5 boeg 

gaan1 en da>na re*t vooruit s*iet54     
,zoodra wij d5 zee>m d] ,plata-rivi]    
invo]51 w]d het w$]  ze] onbe/5dig4 ,9  
e5 donk]5 na*t w]d5 wij omr+d door      
tallooze robb5 en p+u9s1 die zulke      
vreemde geluid5 maakt51  dat de (fici]  
van de wa*t rapporte]de1 dat hij het vee
 op d5  oev] kon hoor5 loei54 ,d5 da>op 
volg5d5 na*t woond5 wij e5  pra*tig     
s*\wspel van natuurlijk vuurw]k bij4 ,de
 top van d5 ma/  en de e9d5 d] raas     
blonk5 9 het ,/4-,elmusvuur #ch2 en     
bijna  kon m5 d5 vorm d] vlag           
ond]s*eid51 als( zij met phosphorus     
be/rek5 04 ,de zee li*tte zoo /]k1 dat  
de spor5 d] p+u9s  door e5 vurig zog    
k5ba> w>52 en elk oog5blik w]d de       
dui/]nis  d] lu*t door d5 hel/5         
bliksems*ijn v]li*t4    ,to5 wij 9 d5   
rivi]mond w>51 zag ik met belang/ell+   
hoe  langzaam het wat] van zee en rivi] 
zi* m5gd54 ,het laat/e1  modd]ig en     
kleurloos1 dreef door zijn kle9]        
soortelijk gewi*t op  het opp]vlak van  
het z\te wat]4 ,duidelijk 0 dit te zi5 9

 het  kielwat] van het s*ip1 wa> m5 e5  
/reep blauw wat] 9 kle9e  draaikolkjes  
zi* met de omr+5de vloei/( zag m5g54    
#bf ,juli4    ,wij ank]d5 te            
,montevideo4 ,de ,beagle maakte zi* g]e$
 de uit]/e  zuid- en oo/ku/5 van        
,am]ika1 t5 zuid5 van de ,plata-rivi]1  
g$ur5de twee a*t]e5volg5de j>5 op te    
met54 ,om onnoodige  h]hal+5 te         
voorkom51 zal ik die g$eelt5 van mijn   
dagboek  sam5vatt51 welke op dezelfde   
di/rict5 betrekk+ hebb51 zond]  /e$s op 
de volgorde te lett51 wa>9 wij ze       
bezo*t54        ,maldonado is geleg5 aan
 d5 noordelijk5 oev] d] ,plata-rivi] en 
niet heel v] van de mond+ van d5 zee>m4 
,het is e5 ze] ru/ig1  v]lat5 /adje1    
wa>van de /rat51 zooals algeme5 9 deze  
l&5  het geval is1 ond]l+ re*?oekig zijn
 aangelegd1 en met e5e  ruime plaza (   
ple9 9 het midd51 dat door zijne grootte
 de g]+e  bevolk+ nog me] doet uitkom54 
,het heeft bijna ge5 h&el1 en de  uitvo]
 bepaalt zi* tot enkele huid5 en lev5d  
vee4 ,de inwon]s  zijn voornamelijk     

l&eig5a>s1 b5ev5s enkele w9keli]s en de 
noodige h&w]ksli$51 als gr(sm$5 en      
timm]li$51 die b9n5  e5 omtrek van #ej  
mijl5 bijna al het w]k do54 ,de /ad is  
van de  rivi] ges*eid5 door e5 /rook    
z&heuvels van ongeve] e5 mijl  bre$te1  
en aan alle &]e zijd5 omr+d door e5     
onbegroeid1 zwak  golv5d t]re91 dat met 
e5e gelijkvormige fraaigro5e graslaag1  
wa>op tallooze kudd5 vee1 s*ap5 en pa>d5
 graz51 b$ekt  is4 ,zelfs di*t bij de   
/ad is ze] we9ig l& 9 cultuur4 ,enkele  
hag5 van cactuss5 en agav5 wijz5 aan1   
wa> e5ige t>we ( mas  geplant is4 ,de   
aanblik van het l& is ze] gelijkvormig  
langs d5  geheel5 noordelijk5           
,plata-oev]1 en het e5ige v]s*il is1 dat
 de  granie!uvels hi] wat /eil] zijn4   
,het l&s*ap is ze] we9ig  aanlokk5d3 er 
is nauwelijks e5 huis1 e5 omhe9d /uk    
grond (  zelfs e5 boom1 die er e5 zweem 
van vroolijkheid aan geeft4 ,en to*1    
als m5 e5 tijd op e5 s*ip gevang5 heeft 
gezet51 ligt er iets  bekoorlijks 9 het 
onbe/emde gevoel van ov] gr5z5looze     

grasvlakt5  te w&el54 ,da>5bov51 als uw 
uitzi*t tot e5e kle9e ruimte is  bep]kt1
 bezitt5 vele voorw]p5 s*oonheid4 ,e5ige
 kle9]e vogels  zijn s*itt]5d gekleurd1 
en het held]gro5e1 door het vee         
afgeweide  grasveld1 is v]si]d met      
dw]gbloem51 wa>ond] e5e plant1 die  er  
uitziet als het madeliefje1 aanspraak   
maakte op d5 naam van e5  oud vri5d4    
,wat z\ e5 bloemkweek] wel zegg5 van    
geheele /rook5  grond1 zoo di*t met     
,v]b5a mel9dres 7ijz]kruid7 b$ekt1 dat  
zij  zelfs op e5 af/& 9 het bont/e      
s*>lak5rood prijk58    ,ik bleef ti5    
wek5 te ,maldonado en v]s*afte mij 9 di5
 tijd  e5e bijna voll$ige v]zamel+      
vogels1 vi]voetige en kruip5de  di]54   
,alvor5s e5ige opm]k+5 da>ov] te do51   
zal ik e5 kle9  uit/apje v]tell51 dat ik
 de$ na> de om/reeks zev5tig mijl5  v] 9
 noordelijke ri*t+ geleg5 rivi]         
,polanco4 ,als e5 bewijs  hoe go$koop   
alles 9 dit l& is1 wil ik me$eel51 dat  
ik sle*ts  twee doll>s ( a*t %ill+s     
daags betaalde voor twee mann5 met  e5  

troep van om/reeks twaalf rijpa>d54     
,mijne metgezell5 w>5  go$ gewap5d met  
sabels en pi/ol5--e5e voorzorg1 die ik  
da*t  dat eig5lijk onnoodig z\ zijn2 do*
 het e]/e nieuwtje dat wij  hoord5 01   
dat daags te vor5 e5 reizig] uit        
,montevideo met  afgesn$5 hals dood op  
d5 weg 0 gevond54 ,dit gebeurde di*t bij
  e5 kruis--de h]9n]+ aan e5 vroeg]5    
moord4    ,d5 e]/5 na*t sliep5 wij 9 e5 
afgeleg5 l&huisje1 wa> ik  spo$ig tot de
 ontdekk+ kwam1 dat ik twee ( drie      
artikel5 bezat--9  't bijzond] e5       
zakkompas--welke gr5z5looze v]baz+      
wekt54 ,9 elk  huis w]d mij gevraagd het
 kompas te lat5 zi5 en da>mee1 gevoegd  
bij  e5e ka>t1 de ri*t+ van v]s*ill5de  
plaats5 aan te wijz54 ,het  wekte de    
lev5dig/e bewond]+1 dat ik1 e5 volslag5 
vreemdel+1  d5 weg k5de 7want weg en    
ri*t+ zijn synoniem 9 dit op5 l&7  na>  
plaats51 wa> ik nog nooit gewee/ 04 ,9 n
 huis liet e5e  jonge vr\w1 die ziek te 
b$ lag1 mij v]zoek5 b9n5 te kom5 om  ha>
 het kompas te lat5 zi54 ,0 h>e v]baz+  

groot--de mijne  0 nog groot]1 dat er   
zooveel onwet5dheid gevond5 w]d ond]    
m5s*51 die duiz5d5 /uks vee en          
uitge/rekte l&go$]5  bezat54 ,het kan   
alln v]kla>d word5 door het feit1 dat   
dit  afgeleg5 deel des l&s ma> zeld5    
door vreemdel+5 bezo*t  wordt4 ,ook     
vroeg m5 mij ( de a>de dan wel de zon   
zi* bewoog2  ( het 9 't noord5 w>m] (   
k\d] 02 wa> ,spanje lag en vele  &]e    
d]gelijke vrag54 ,het me]5deel d]       
bewon]s _h e5 vaag  d5kbeeld1 dat       
,engel&1 ,lond5 en ,noord-,am]ika       
v]s*ill5de nam5  w>5 voor dezelfde      
plaats2 ma> de bet] +eli*t5 wi/5 wel1   
dat ,lond5 en ,noord-,am]ika v]s*ill5de 
l&5 w>51 di*t bij  elk&] geleg51 en dat 
,engel& e5 groote /ad 9 ,lond5 06    ,ik
 droeg e5ige ,prome!us-zwavel/okk5 bij  
mij1 die ik aan/ak door  er op te bijt54
 ,nu vond m5 het zoo wond]lijk1 dat e5  
m5s* 9  /aat 0 vuur te mak5 met zijn    
t&51 dat doorgaans de geheele  familie  
bije5kwam om het te zi54 ,e5s w]d mij e5
 doll> voor  e5 enkel5 zwavel/ok gebod54

 ,9 het dorp ,las ,m9as gaf het feit1   
dat ik des morg5s mijn gezi*t wies*1    
veel /( tot bespiegel+2  e5 voornaam    
h&ela> ond]vroeg mij uitvors*5d ov] zulk
 e5  zond]l+e gewoonte1 en tev5s wa>om  
wij aan boord onze ba>d5  droeg53 want  
hij _h van mijn gids gehoord dat wij dit
 d$54 ,hij keek  mij ze] wantr\w5d aan2 
miss*i5 _h hij gehoord van re9ig+5 9  d5
 ,mohamm$aans*5 godsdi5/ en kwam hij1   
wet5de dat ik e5 kett]  01 wa>s*ijnlijk 
tot de slotsom1 dat alle kett]s ,turk5  
w>54    ,9 dit l& is het de algeme5e    
gewoonte om aan het e]/e huis het  be/e 
na*tv]blijf te vrag54 ,de v]baz+ ov] het
 kompas en mijne  &]e goo*elto]5 w>5 9  
zek]5 z9 voordeelig1 omdat ik da>mee  en
 met de lange v]hal51 die mijne gids5   
d$5 ov] mijne kun/ van  /e55 te brek51  
giftige en ons*adelijke slang5 te       
ond]s*eid51  insect5 te v]zamel51 enz4  
enz4 de li$5 voor hunne ga/vrijheid     
betaalde4 ,ik s*rijf als( ik ond] de    
bewon]s van ,midd5-,afrika  gewee/ 02   
,oo/-,b&a z\ zi* door deze v]gelijk+    

niet gevleid  a*t51 ma> zoo w>5 mijne   
indrukk5 9 die dag54    ,d5 volg5d5 dag 
r$5 wij na> het dorp ,las ,m9as4 ,het l&
 0 iets  heuvela*tig]1 ma> droeg ov]ig5s
 hetzelfde k>akt]2 e5 bewon]  van de    
,pampas z\ het ongetwijfeld als e5 e*t  
,alp5l& bes*\wd  hebb54 ,het l& is zoo  
dun bevolkt1 dat wij d5 gans*5 dag bijna
  niem& ontmoett54 ,las ,m9as is nog    
veel kle9] dan ,maldonado1 ligt  9 e5e  
kle9e vlakte en is door lage rotsa*tige 
b]g5 omgev54 ,het  bezit d5 gewon5      
symmetris*5 vorm en ziet er met zijne   
gewitte1  9 het midd5 /a&e k]k vrij     
a>dig uit4 ,de buit5 de kom geleg5      
huiz51 die ge5 tu95 ( b9n5plaats5       
bezat51 lag5 als geheel  v]lat5 9 de    
vlakte4 ,dit is op het l& algeme5 het   
geval1 en  bijgevolg hebb5 alle huiz5 e5
 ongezellig aanzi54    ,teg5 d5 na*t    
hield5 wij /il voor e5 pulp]ia (        
drankw9kel1  wa> 9 d5 loop van d5 avond 
e5 aantal ,gau*os #ci spiritualin  kwam5
 dr9k5 en sig>5 rook54 ,het voorkom5    
dez] li$5 is ze]  opm]kelijk2 mee/al    

zijn zij groot en knap1 ma> hun uit]lijk
  is trots* en losb&ig4 ,vele drag5     
knevels1 en lang zw>t ha>  dat ov] hun  
rug golft4 ,met hunne held]kleurige     
gewad51 groote  spor5 die teg5 de hiel5 
r9kel51 en hunne als dolk5 9 d5 gordel  
ge/ok5 mess51 zi5 zij er uit als li$5   
geheel v]s*ill5d van wat  volg5s hun    
naam ,gau*os1 ( e5v\dige l&li$51 v]wa*t 
z\ mog5  word54 ,hunne beleefdheid is   
ov]drev52 nooit rak5 zij hunne drank5   
aan zond] af te wa*t5 dat gij die zult  
proev52 ma> t]wijl zij  hunne uit]/     
bevallige buig+ mak51 s*ijn5 zij volkom5
 g]e$  om1 als de geleg5heid s*oon is1 u
 de keel af te snijd54    ,d5 d]d5 dag  
volgd5 wij e5 e5igsz9s onregelmatig5    
ko]s1  da> ik met het ond]zoek van e5ige
 m>m]lag5 bezig 04 ,op  de fraaie       
grasvlakt5 zag5 wij e5 aantal           
/ruisvogels 7,/ru?io  rhea74 ,enkele    
troep5 teld5 tw9tig tot d]tig vogels4   
,/ond5 deze  di]5 op e5e kle9e          
v]hev5heid1 zoodat zij zi* op d5 held]5 
hemel afteek5d51 dan bod5 zij e5 ze]    

fraai s*\wspel4 ,nooit heb  ik 9 e5 &]  
deel van het l& zulke tamme /ruisvogels 
ontmoet2  met gemak kon m5 tot op kort5 
af/& na> h5 toe galoppe]52  ma> dan     
spreidd5 zij de vleugels uit1 s*ot5 re*t
 voor d5 w9d  weg1 en liet5 de pa>d5    
spo$ig a*t] zi*4    ,des na*ts kwam5 wij
 aan het huis van e5 rijk5 l&eig5a>1    
,don  ,juan ,fu5tes1 ma> die aan ge5    
mijn] metgezell5 p]soonlijk bek5d  04   
,als m5 het huis van e5 vreemdel+ nad]t1
 word5 gewoonlijk  v]s*eid5e kle9e      
regels d] etiquette 9 a*t g5om54 ,m5    
rijdt  langzaam na> de deur1 groet met  
de woord5 ,ave ,m>ia1 en /ijgt  9 d5    
regel niet e] van het pa>d1 voordat iem&
 na> buit5 komt  en u v]zoekt af te     
/ijg52 het vormelijke antwoord van d5   
eig5a>  is dan3 ,s9 pecado concebido4   
#dj ,is m5 het huis b9n5getr$51  dan    
wordt e5ige m9ut5 lang e5 algeme5       
gesprek gevo]d1 totdat  m5 v]l( vraagt  
er d5 na*t door te br5g5--hetge5 als e5e
  natuurlijke zaak wordt toege/aan4 ,de 
vreemdel+ doet dan zijn maal  met het   

gez91 en m5 wij/ hem e5e kam] aan1 wa>  
hij met de tot  zijn recado #da         
behoor5de pa>d5dekk5 zijn b$ maakt4 ,het
 is  m]kwa>dig hoeze] gelijksoortige    
om/&igh$5 gelijksoortige  gewoont5 t5   
gevolge hebb54 ,aan de ,kaap de ,go$e   
,hoop word5  dezelfde ga/vrijheid en op 
ze] we9ig na dezelfde regels d]         
etiquette algeme5 9 a*t g5om52 niettem9 
blijkt het v]s*il  tuss*5 het k>akt] van
 d5 ,spanja>d en dat van d5 ,holl&s*5   
,bo] hi]uit1 dat de e]/e zijn ga/ nooit 
e5e enkele vraag doet  buit5 de /ipt/e  
regel5 d] beleefdheid1 t]wijl de e]lijke
  ,holl&] vraagt wa> hij gewee/ is1 wa> 
hij he5gaat1 wat zijn  b]oep is1 en     
zelfs hoeveel bro$]s1 zu/]s ( k9d]5 hij 
heeft4    ,kort na onze kom/ 9 de won+  
van ,don ,juan1 w]d e5 d] groote  kudd5 
vee na> huis g$rev51 en w]d5 drie bee/5 
uitgekoz5 om als  vo$sel voor het gez9  
gesla*t te word54 ,dit halfwilde vee is 
ze]  snel t] be52 en d5 noodlottig5 lazo
 ze] wel k5n5de1 bezorgde  het d5 pa>d5 
e5e langdurige en v]moei5de ja*t4       

,v]gelek5 bij  de ruwe weelde1 die 9 het
 getal di5/bod51 pa>d5 en de m5igte  vee
 t5 toon w]d gespreid1 bood het         
armzalige huis van ,don ,juan e5        
zond]l+5 aanblik4 ,de vlo] be/ond uit   
geh>d5 modd]1 en de  v5/]s hadd5 ge5    
ruit52 de zitkam] boogde sle*ts op e5   
pa>  van de ruw/e /oel5 en bank51 b5ev5s
 e5 pa> tafels4 ,(s*oon  v]s*eid5e      
vreemdel+5 aanzat51 be/ond het avondet5 
sle*ts  uit twee groote /apels vlees*3  
e5 van gebrad5 rund-1 de twe$e  van     
gekookt vlees*1 met enkele /ukk5 pompo52
 buit5 deze laat/e1  0 er ge5 &]e vru*t 
( gro5te1 en zelfs ge5 /uk brood4 ,als  
drank di5de e5 groote a>d5 kruik met    
wat] voor het geheele  gezels*ap4 ,to* 0
 deze man eig5a> van v]s*eid5e vi]kante 
mijl5 l&1 wa>van bijna elke morg5 kor5  
en met g]+e moeite alle  gewone gro5t5  
kon oplev]54 ,de avond w]d met rook5    
doorgebra*t1  b5ev5s wat z+5 voor de    
vui/1 ond] begeleid+ van de gita>4 ,de  
segnorita's zat5 alle bij elk&] 9 e5    
hoek van de kam] en at5  niet met de    

mann54    ,er zijn zooveel w]k5 ov] deze
 l&5 ges*rev51 dat het bijna  ov]bodig  
is d5 lazo ( de bolas te bes*rijv54 ,de 
lazo be/aat uit  e5 ze] /]k1 ma> dun1   
go$ gevlo*t5 koord van ongelooide huid  
v]va>digd4 ,het e5e e9d is aan d5 bre$5 
gordel beve/igd1 die het  samge/elde    
tuig van d5 recado 7( d5 9 de ,pampas   
gebruikelijk5  zadel7 bije5b9dt2 het &]e
 e9de be/aat uit e5 kle95 ijz]5  ( kop]5
 r+1 wa>door e5 loop5de knoop kan word5 
ges*ov54 ,als  de ,gau*o d5 lazo wil    
gebruik51 neemt hij e5 kle95 kronkel 9  
de  h&1 die d5 teugel va/h\dt2 9 de &]e 
h\dt hij d5 loop5d5  knoop1 die ze] ruim
 g5om51 mee/al e5e middellijn heeft van 
omtr5t  a*t voet4 ,dez5 zwaait hij om   
zijn ho(d1 h\dt door e5e beh5dige       
pols-beweg+ d5 knoop op51 en w]pt hem   
dan zond] te miss5 na>  de plek1 die hij
 v]kie/4 ,wordt de lazo niet gebruikt1  
dan b9dt  m5 hem 9 e5 kle95 kronkel aan 
de a*t]zijde van d5 recado4    ,de bolas
 ( ball5 zijn van twe$]lei soort2 de    
e5v\dig/e1 die 9  ho(dzaak voor het     

vang5 van /ruisvogels gebruikt word51   
be/aan  uit twee ronde met l$] ov]dekte 
/e551 welke door e5 dunn5  gevlo*t5 riem
 van circa a*t voet l5gte v]bond5 zijn4 
,de twe$e  soort v]s*ilt van de e]/e    
alle5 hi]91 dat er drie ball5 door  de  
riem5 aan e5 geme5s*appelijk middelpunt 
v]bond5 zijn4 ,de  ,gau*o h\dt d5 kle9/5
 d] drie ball5 9 de h& en zwaait de     
twee &]e om zijn ho(d2 dan neemt hij    
zijn mikpunt1 en sl+]t  h5 als e5       
draai5d5 kett+kogel door de lu*t4       
,nauwelijks treff5  de ball5 het e5 ( &]
 voorw]p1 ( zij w9d5 er zi* om he51     
kruis5 zi* en kronkel5 /evig sam54      
,grootte en gewi*t d] ball5  v]s*ill5   
na> gelang van het doel wa>voor zij     
gemaakt word52  zijn zij van /e51 dan   
word5 zij1 hoewel niet groot] dan e5    
appel1  met zooveel kra*t geworp51 dat  
zij somtijds zelfs e5 pa>d het  be5     
v]brijzel54    ,ik heb ball5 gezi5 van  
h\t en zoo groot als e5 raap1 die be/emd
  w>5 om pa>d5 te vang5 zond] h5 te     
kwets54 ,soms zijn de ball5  van ijz]1  

en deze kunn5 het v]/ geworp5 word54 ,de
 groot/e  moeilijkheid bij het gebruik  
van d5 lazo ( de bolas ligt 9 de  kun/  
om zoo go$ te rijd51 dat m5 9 /aat is 9 
voll5 r5 en  bij plotsel+e zw5k+5 h5 zoo
 jui/ om het ho(d te zwaai51  dat er mee
 gemikt kan word52 te voet le]t iem& de 
kun/ vrij  spo$ig4 ,e5s v]maakte ik mij 
met 9 voll5 galop de ball5 om mijn  ho(d
 te zwaai51 to5 het vrije e9de bij      
ongeluk teg5 e5 /ruik  sloeg4 ,da> de   
draai5de beweg+ zoodo5de ge/uit w]d1    
viel die bal  onmiddellijk op d5 grond  
en greep1 als bij toov]slag1 e5 a*t]poot
  van mijn pa>d2 de &]e bal w]d to5 uit 
mijne h&5 g]ukt en mijn  pa>d fluks tot 
/aan gebra*t4 ,gelukkig 0 het e5 oud    
g$resse]d  di] en wi/ het wat dit       
beteek5de2 &]s z\ het wa>s*ijnlijk  zoo 
lang a*t]uit geslag5 hebb51 tot het     
gevall5 04 ,de ,gau*os  s*at]d5 van het 
la*52 zij s*reeuwd51 dat zij alle soort5
  di]5 hadd5 zi5 vang51 ma> nog nooit e5
 m5s* zi*zelf4    ,op de twee volg5de   
dag5 b]eikte ik het v]/e punt1 dat ik   

w5s*te  te ond]zoek54 ,het l& bood      
d5zelfd5 aanblik1 totdat het fraai      
gro5e gras e9delijk v]vel5d] w]d dan e5 
/(fige tolweg4 ,ov]al  zag5 wij groote  
m5igt5 patrijz5 7,no?ura major74 ,deze  
vogels gaan  niet 9 s*>51 en h\d5 zi*   
ook niet s*uil zooals de ,engels*e      
soort4 ,hij s*ijnt e5 ze] onnoozele     
vogel4 ,e5 man te pa>d kan1  door 9 e5  
cirkel ( liev] 9 e5 spiraal rond te     
rijd5 zoodat hij  telk5s di*t] bij komt1
 er zooveel dood5 als hij ma> wil4 ,de  
me]  gebruikelijke mani] is1 dat m5 hem 
vangt met e5 loop5d5 knoop (  kle95     
lazo1 die van e5e /ruisve]s*a*t gemaakt 
en aan het e9de  van e5 lang5 /ok       
beve/igd is4 ,e5 jong5 op e5 mak oud    
pa>d zal  er op die wijs m5igmaal d]tig 
( ve]tig p] dag vang54 ,9 het hooge     
noord5 van ,noord-,am]ika vang5 de      
,indian5 d5 ,lepus ,v>iabilis  door1 als
 hij 9 zijn hol is1 9 e5 spiraal er om  
he5 te loop52  m5 a*t da>voor d5 be/5   
tijd het midd5 van d5 dag1 als de zon   
hoog /aat en de s*aduw van d5 jag] niet 

ze] lang is4 #db    ,op onz5 t]ugke] na>
 ,maldonado volgd5 wij e5e e5igsz9s &]e 
ri*t+4 ,bij ,pan de ,azuc>--e5 l&bak51  
welbek5d aan all5 die de  ,plata-rivi]  
zijn opgev>5--v]toefde ik e5 dag 9 het  
huis van e5  ze] ga/vrij5 oud5          
,spanja>d4 ,vroeg 9 d5 morg5 be/eg5 wij 
de  ,si]ra de las ,animas4 ,bij het li*t
 d] opga&e zon 0 het l&s*ap  bijna      
s*ild]a*tig4 ,we/wa>ts weidde de blik   
ov] e5e onmetelijke  eff5 vlakte tot aan
 d5 ,b]g--tot ,montevideo1 en oo/wa>ts  
ov]  het heuvela*tige l& van ,maldonado4
 ,op d5 top van d5 b]g lag5  v]s*eid5e  
kle9e /e5hop51 die er blijkba> al vele  
j>5 hadd5  geleg54 ,mijn metgezel       
v]zek]de mij1 dat zij het w]k w>5 van   
,indian5 uit d5 oud5 tijd4 ,(s*oon op   
veel kle9] s*aal1 kwam5  die hoop5 ov]e5
 met die1 welke zoo algeme5 op de b]g5 9
 ,wales  word5 gevond54 ,het s*ijnt1 dat
 de zu*t om e5e gebeurt5is door  e5     
teek5 op het hoog/e punt van het        
naburige l& aan te duid51  e5 algeme5e  
h>t/o*t van het m5s*dom is4 ,teg5woordig

 be/aat  er 9 dit deel d] prov9cie ge5  
enkele ,indiaan1 bes*aafd ( wild1  me]2 
ook is mij niet bek5d ( de vroeg]e      
bewon]s duurzam]e  h]9n]+5 hebb5        
a*t]gelat51 dan deze onb$uid5de /e5hoop5
  op d5 top d] ,si]ra de las ,animas4   
,het algeme5 en bijna volslag5 gemis van
 boom5 9 ,oo/-,b&a  is opm]kelijk4      
,enkele rotsa*tige heuvels zijn         
g$eeltelijk met  kreupelboss*5 b$ekt1 en
 aan de oev]s d] groot]e rivi]51  vooral
 t5 noord5 van ,las ,m9as1 zijn         
wilgeboom5 niet zeldzaam4 ,bij  d5      
,arroyo ,tapes hoorde ik van e5         
palm5bos*2 en e5 dez] boom51  die e5e   
aanzi5lijke hoogte _h1 zag ik bij d5    
,pan de ,azuc>1 op  e5e bre$te van #ce4 
,deze en de door de ,spanja>d5 geplante 
boom5  vorm5 de e5ige uitzond]+5 op de  
algeme5e s*a>s*heid aan  h\t4 ,ond] de  
+evo]de soort5 mog5 g5oemd word53       
populi]51  olijf-1 p]zik- en &]e        
vru*tboom52 de p]zikboom5 g$ij5  zoo    
go$1 dat zij de /ad ,bu5os ,aires voor  
het groot/e deel van  br&h\t voorzi54   

,bijzond] vlakke l&/rek51 zooals de     
,pampas1  s*ijn5 zeld5 voor d5 groei van
 boom5 ges*ikt4 ,mogelijk is  dit toe te
 s*rijv5 aan de kra*t d] w9d5 ( aan de  
wijze van  bevloei+4 ,ma> 9 de natuur   
van het l& om ,maldonado is zulk e5  r$5
 niet duidelijk2 de rotsa*tige b]g5 bi$5
 bes*utte plaats5  met v]s*ill5de       
bodemsoort52 wat]/roompjes kom5 9 bijna 
elke  dalkom voor1 en de kleia*tige     
natuur van d5 grond s*ijnt ges*ikt  om  
vo*t va/ te h\d54 ,met veel             
wa>s*ijnlijkheid is bewe]d1 dat  de     
aanwezigheid van bos*l& mee/al door de  
ja>lijks*e hoeveelheid  ne]slag wordt   
bepaald #dc2 ma> 9 deze prov9cie vall5  
des w9t]s  hevige en m5igvuldige reg5s1 
en de zom]1 hoewel droog1 is dit  niet 9
 buit5gewone mate4 #dd ,wij zi5 bijna   
geheel ,au/rali met  hoogga& geboomte   
b$ekt1 en to* bezit dit l& e5 veel drog]
  klimaat4 ,bij gevolg moet5 wij na> e5e
 &]e en onbek5de r$5  zoek54    ,door   
ons ond]zoek tot ,zuid-,am]ika te       
bep]k51 z\d5 wij zek]  g5eigd zijn te   

geloov51 dat boom5 alln 9 e5 ze] vo*tig 
klimaat  groeid51 want de gr5s van het  
w\dl& volgt op ze] m]kwa>dige  wijze die
 d] vo*tige w9d54 ,9 het zuidelijk deel 
van het va/el&1  wa> de we/elijke       
koelt51 bezwang]d met vo*t uit d5 ,/ill5
  ,oceaan1 de ov]h& hebb51 is i$] eil&  
aan de gebrok5 we/ku/1  van #ch bre$te  
tot de zuidelijk/e punt van ,vuurl&     
7,ti]ra del  ,fuego71 di*t met          
ondoordr+b>e w\d5 b$ekt4 ,aan de        
oo/zijde van  de ,cordill]as en ov]     
hetzelfde bre$tev]s*il1 wa> e5 blauwe   
hemel en e5 ze] s*oon klimaat bewijz51  
dat de atmosphe] bij  het /rijk5 ov] het
 geb]gte van ha> vo*t b]o(d is1 bezitt5 
de dorre vlakt5 van ,patagoni e5 ze]    
s*ral5 plant5groei4 ,9  het me]         
noordelijk deel van het va/el&1 b9n5 de 
gr5z5 van  d5 va/5 zuidoo/-passaat1 is  
de oo/zijde met pra*tige w\d5  v]si]d1  
t]wijl de we/ku/ van #d ,z4,b4 tot #cb  
,z4,b4 bes*rev5  kan word5 als e5e      
woe/ijn4 ,aan deze we/ku/1 noordelijk   
van #d  ,z4,b41 wa> de passaatw9d zijne 

regelmatigheid v]lie/ en op gezette     
tijd5 hevige reg5vlo$5 vall51 krijg5 de 
/r&5 van d5 ,/ill5  ,oceaan1 zoo uit]/  
woe/ 9 ,p]u1 bij ,kaap ,blanco het k5m]k
 van  plant5weelde1 wa>om ,guayaquil en 
,panama zooze] g]oemd word54 ,9  de     
zuidelijke en noordelijke deel5 van het 
va/el& hebb5 dus  de w\d- en woe/ijnl&5 
omgeke]de ligg+5 t5 opzi*te van  de     
,cordill]as1 en deze ligg+5 word5       
blijkba> bepaald door de  ri*t+ d]      
he]s*5de w9d54    ,9 het midd5 van het  
va/el& is e5e bre$e tuss*5zone1         
omvatt5de  ,midd5-,*ili en de prov9cin  
van ,la ,plata1 wa> de reg5br5g5de  w9d5
 niet ov] hooge b]g5 behoev5 te gaan1 en
 wa> het l&  no* e5e woe/ijn no* met    
w\d5 b$ekt is4 ,ma> zelfs de regel1  dat
 boom5 alln bloei5 9 e5 klimaat1 dat    
door reg5br5g5de  w9d5 bevo*tigd wordt1 
maakt1 als m5 hem tot ,zuid-,am]ika     
bep]kt1  t5 opzi*te van de ,falkl&s     
,eil&5 e5e s*]p 9 't oog vall5de        
uitzond]+4 ,deze eil&51 op dezelfde     
bre$te geleg5 als ,vuurl&  en op sle*ts 

twee- ( driehond]d mijl5 van da>3 met e5
 nag5oeg  gelijk klimaat en bijna       
dezelfde geologis*e =matie3 met gun/ige 
ligg+5 en dezelfde soort van            
ve5grond--kunn5 niettem9 op  we9ig      
plant5 bog5 die zelfs d5 naam van /ruik5
 v]di551  t]wijl het 9 ,vuurl&          
onmogelijk is e5 morg5 l&s te v9d51  die
 niet met de di*t/e w\d5 is b$ekt4 ,9   
dit geval zijn n de  ri*t+ d] hevige    
w9dvlag5 n die d] zee/room5 gun/ig voor 
het ov]br5g5 van zad5 uit ,vuurl&1      
zooals blijkt uit de kano's  en         
boom/amm51 welke uit dat l& kom5 a&rijv5
 en vaak op de  /r&5 d] ,we/elijke      
,falkl&s ,eil&5 word5 geworp54 ,dit is  
miss*i5 de r$5 wa>om beide l&5 zooveel  
plant5 geme5 hebb52  ma> wat de boom5   
van ,vuurl& betreft1 zijn zelfs de pog+5
 tot  ov]plant5 da>van mislukt4         
,tijd5s ons v]blijf te ,maldonado       
v]zamelde ik v]s*eid5e  vi]voetige di]51
 ta*tig soort5 vogels en vele kruip5de  
di]51  wa>ond] neg5 species van slang54 
,van de inheems*e zoogdi]5  is ,c]vus   

campe/ris het e5ig ov]geblev5e van      
noem5swa>dige  grootte1 dat algeme5     
voorkomt4 ,dit h]t is buit5gewoon       
talrijk en  leeft dikwijls 9 kle9e      
troep5 9 de /rek5 langs de ,rio de la   
,plata en 9 ,noord-,patagoni4 ,als iem&1
 door di*t langs d5 grond te  kruip51   
zulk e5 troep h]t5 nad]t1 gebeurt het   
vaak1 dat dit di]  uit nieuwsgi]igheid  
di*t] bij komt om hem te v]k5n54 ,op die
 wijs  heb ik1 van ne plek uit1 drie van
 d5zelfd5 troep g$ood4 ,(s*oon  zoo mak 
en nieuwsgi]ig1 zijn zij to* uit]/      
beho$zaam1 als m5 h5  te pa>d nad]t4 ,9 
dit l& gaat niem& te voet2 en het h]t   
k5t  d5 m5s* sle*ts dan als zijn vij&1  
wanne] hij te pa>d zit en  met de bolas 
gewap5d is4 ,te ,bahia-,blanca1 e5e     
jonge n$]zett+ 9  ,noord-,patagoni1 zag 
ik tot mijne v]baz+1 hoe we9ig h]t5 zi* 
om  d5 knal van e5 gewe] bekomm]d54 ,op 
zek]5 dag vuurde ik ti5maal  op e5 af/& 
van nog ge5 #hj y>ds op hetzelfde di]1  
dat nog veel  me] s*rikte bij het slaan 
van d5 kogel teg5 d5 grond1 dan door    

het geluid van het s*ot4 ,da> mijn kruit
 op 01 moe/ ik 7tot mijne  s*&e gezegd1 
hoewel ik e5 ja*tliefhebb] b5 die vogels
 9 vlu*t  kan dood57 op/aan en ov]luid  
s*reeuw5 totdat het h]t wegliep4    ,het
 m]kwa>dig/e feit betreff5de dit di] is 
de ov]weldig5d /]ke  en onaang5ame reuk1
 die van d5 bok uitgaat4 ,het is niet   
mogelijk  di5 te bes*rijv54 ,to5 ik     
bezig 0 het exempla> te vill51 dat nu  9
 het ,zologis* ,museum is opgezet1      
gebeurde het v]s*eid5e mal5  dat ik     
bijna brak5 moe/4 ,ik bond de huid 9 e5 
zijd5 zakdoek en  bra*t ha> zoo na>     
huis4 ,deze zakdoek1 na fl9k te zijn    
gewass*51  w]d voortdur5d door mij      
gebruikt en natuurlijk ook ev5 dikwijls 
gewass*52 to* bespeurde ik e5 ja> en    
zev5 ma&5 lang duidelijk  di5 reuk1     
telk5s als ik d5 zakdoek op5v\wde4 ,dit 
feit lev]t e5  v]rass5d voorbeeld van de
 duurzaamheid e5] /(1 die uit]a>d  to*  
ze] fijn en vlu*tig moet zijn4 ,m5igmaal
 heb ik1 als wij op  e5e halve mijl af/&
 ond] d5 w9d e5e kudde voorbijg+51      

bespeurd dat de lu*t geheel met deze    
vlu*tige /( doortrokk5  04 ,ik gelo(1   
dat de reuk van d5 bok het /]k/ is 9 d5 
tijd1  dat de hor5s tot volle ontwikkel+
 gekom5 ( van de ha>huid  bevrijd zijn4 
,9 dit /adium is het vlees* natuurlijk  
vol/rekt  oneetba>2 ma> de ,gau*os      
bew]51 dat de /ank v]dwijnt1 als het    
vlees* e5ig5 tijd lang 9 v]s*e a>de     
wordt begrav54 ,erg5s heb  ik gelez51   
dat de eil&]s 9 het noord5 van ,s*otl&  
de /]k  riek5de lijk5 d] vis*-et5de     
vogels op gelijke mani] beh&el54    ,de 
orde d] ,rod5tia telt hi] vele species3 
alle5 van muiz5 vond  ik niet m9d] dan  
#h soort54 #de ,het groot/e knaagdi] t] 
w]eld1  de ,hydro*o]us capyb>a (        
,wat]zwijn1 #df is hi] ook algeme54 ,e5 
door mij te ,montevideo ges*ot5 exempla>
 woog #ih p\nds2 de l5gte  van het e9d  
van d5 snuit tot d5 /ompvormig5 /a>t    
b$roeg #c  voet #b in*es1 en de omtrek  
van het li*aam bij het midd5 #c voet #h 
in*es4 ,deze groote ,rod5tia bezoek5 nu 
en dan de eil&5 9 d5  mond d]           

,plata-rivi]1 wa> het wat] geheel z\t   
is1 do* zijn veel  talrijk] aan de      
boord5 van zoetwat]-m]5 en rivi]54 ,bij 
,maldonado  lev5 mee/al drie ( vi] te   
zam54 ,ov] dag ligg5 zij tuss*5 de      
wat]plant51 ( weid5 vrij op de          
grasvlakte4 #dg ,op e5ig5 af/&  gezi51  
gelijk5 zij 9 kleur en gang op v>k5s2   
ma> als zij1 op de  hurk5 gezet51 met n 
oog opm]kzaam na> het e5 ( &] voorw]p   
kijk51 krijg5 zij we] het uit]lijk hunn]
 voorvad]51 van ,cabiai  #dh en konijn54
 ,van vor5 en van t] zijde gezi5 heeft  
hun ho(d  e5 bela*elijk voorkom5 weg5s  
de groote diepte hunn] kak54    ,te     
,maldonado w>5 deze di]5 ze] mak2 door  
voorzi*tig loop5  kon ik vi] oude tot op
 drie y>ds nad]54 ,wa>s*ijnlijk is deze 
makheid toe te s*rijv5 aan het feit1 dat
 de jagu> voor e5ige j>5  v]drev5 is1 en
 dat de ,gau*o het niet de moeite wa>d  
a*t h5 te  jag54 ,to5 ik di*t] bij kwam1
 liet5 zij telk5s hun eig5a>dig  geluid 
hoor53 e5 d(1 afgebrok5 geknor1 dat op  
zi*zelf niet veel  toon inh\dt1 do* me] 

e5 gevolg is van de plotsel+e uitdrijv+ 
d] lu*t4 ,het e5ige mij bek5de geluid1  
dat hi]me ov]e5komt1 is  het e]/e s*orre
 geblaf van e5 groot5 hond4 ,to5 ik het 
vi]tal  e5ige m9ut5 lang op nog ge5     
armsl5gte _h gadegeslag5 7en zij  mij71 
sneld5 zij 9 voll5 galop en 9 d5 groot/5
 haa/ te wat]1  en liet5 tegelijk hun   
geknor hoor54 ,na e5 korte duik+ kwam5  
zij we] aan de opp]vlakte1 ma> liet5 nu 
sle*ts het topje van  hun ho(d zi54 ,m5 
zegt1 dat als het wijfje jong5 heeft1   
deze op  h>5 rug zitt5 als zij 9 't wat]
 zwemt4 ,het is gemakkelijk deze  di]5 9
 m5igte te dood52 do* hunne huid heeft  
we9ig wa>de en  hun vlees* is ze]       
middelmatig4 ,op de eil&5 9 de ,rio     
,p>ana zijn  zij buit5geme5 talrijk en  
vorm5 hi] de gewone prooi van d5 jagu>4 
,de ,tucutuco 7,ct5omys ,brasili5sis7 is
 e5 m]kwa>dig kle9 di]1 dat  kortweg kan
 bes*rev5 word5 als e5 knaagdi] met de  
eig5s*app5  van e5 mol4 ,9 sommige deel5
 van het l& is het ze] talrijk1  do*    
moeilijk te vang52 en na> ik me51 komt  

het nooit bov5  d5 grond4 ,aan d5 +ang  
van zijn hol w]pt het a>dheuveltjes op  
ev5als die van d5 mol1 ma> kle9]4       
,groote /ukk5 l& zijn door  deze di]5   
zoo volkom5 ond]mijnd1 dat pa>d5 die er 
ov] loop51  er tot bov5 de hiel5        
inzakk54 ,de tucutucos s*ijn5 tot op    
zek]e  hoogte 9 troep5 te lev53 de man1 
nl41 die mij de exempl>5 bra*t1  _h er  
zes tegelijk gevang51 en volg5s zijn    
zegg5 0 dit e5 gewoon  geval4 ,9 hunne  
leefwijs zijn zij na*tdi]51 en hun      
voornaam/e  vo$sel be/aat uit           
plant5wortels1 die het doel zijn van    
hunne  uitge/rekte hol5 aan de          
opp]vlakte4    ,dit di] is algeme5 bek5d
 om e5 ze] bijzond] geluid1 dat het     
maakt  wanne] het ond] d5 grond is4 ,wie
 dit geluid voor 't e]/ hoort1  /aat ze]
 v]wond]d2 want het is niet gemakkelijk 
te zegg5 van wa>  het komt3 ook kan m5  
onmogelijk rad5 welk soort van s*epsel  
het  voortbr5gt4 ,het geluid be/aat 9 e5
 kort1 ma> niet ruw neusgebrom1  dat    
ongeve] vi]maal snel a*t]e5 e5tonig     

h]haald wordt4 #di ,de  naam ,tucutuco  
zelf is t] naboots+ van het geluid      
gegev54 ,da> wa>  dit di] talrijk is1   
kan het op alle tijd5 van d5 dag gehoord
 word51  en soms onmiddellijk ond] onze 
voet54 ,b9n5 e5 kam] gebra*t1  beweg5 de
 tucutucos zi* langzaam en traag1 wat e5
 gevolg s*ijnt van  de buit5wa>ts*e     
beweg+ d] a*t]poot52 en weg5s het gemis 
van  e5 ligam5t 9 de holte van het      
dijbe51 zijn zij geheel onbekwaam om    
zelfs ov] de kle9/e v]ticale hoogte te  
spr+54 ,zij zijn ze] dom  bij het do5   
van e5e pog+ om te ontsnapp52 en 9      
oog5blikk5 van  toorn ( s*rik lat5 zij  
het tucutuco hoor54 ,van die welke ik 9 
lev5 hield1 w]d5 v]s*eid5e1 zelfs op d5 
e]/5 dag1 geheel mak  en poogd5 niet te 
bijt5 ( te ontsnapp52 &]e w>5 wat wild]4
    ,de man1 die h5 gevang5 _h1 v]zek]de
 dat er ze] vele gevond5  word51 die    
geheel bl9d zijn4 ,e5 door mij 9        
spiritus liquor bewa>d  exempla> v]ke]de
 9 di5 toe/&1 welke door ,reid bes*\wd  
wordt  als het gevolg van ont/ek+ 9 het 

knipp5d ooglid4 ,to5 het di]  leefde1   
hield ik mijn v+] op nog ge5 halv5 in*  
af/& van  zijn ho(d1 zond] dat dit 9 't 
m9/ w]d opgem]kt2 to* vond  het di]     
bijna ev5 go$ zijn weg door de kam] als 
de &]e4 ,let  m5 op de /rikt ond]a>ds*e 
leefwijs van d5 tucutuco1 dan kan  de   
bl9dheid1 ondanks h>e algeme5heid1 ge5  
kwaad zijn van ze]  ern/ig5 a>d4 ,het   
s*ijnt e*t] vreemd1 dat e5 di] e5 orgaan
 moet  bezitt51 hetwelk dikwijls aan    
letsel ond]hevig is4 ,lam>ck z\ dit     
feit1 zoo hij het gek5d _h1 v]heugd     
hebb51 to5 hij 7wa>s*ijnlijk  met me]   
wa>heid dan hij gewoon 07 bespiegel+5   
maakte #ej ov]  de trapsgewijs v]worv5  
bl9dheid van d5 ,aspalax--e5 knaagdi]   
dat  ond] d5 grond woont1 en van d5     
,proteus--e5 kruip5d di] dat 9  donk]e  
met wat] gevulde hol5 leeft2 bij deze   
di]5 v]ke]t het  oog 9 bijna rudim5tair5
 /aat en is door e5 peesa*tig vlies en  
vel b$ekt4 ,bij d5 gewon5 mol is het oog
 buit5gewoon kle9 ma>  volkom51 hoewel  
vele ontle$kundig5 twijfel5 ( het met d5

 w>5  gezi*tsz5uw v]bond5 is2 zijn      
gezi*t moet zek] onvolkom5 zijn1  (s*oon
 het hem wa>s*ijnlijk nuttig is bij het 
v]lat5 van zijn  hol4 ,bij d5 tucutuco1 
die1 na> ik me51 nooit aan de opp]vlakte
 van  d5 grond komt1 is het oog wel iets
 groot]1 ma> dikwijls bl9d en           
nutteloos1 al s*ijnt dit het di]        
vol/rekt niet te h9d]54 ,zond]  twijfel 
z\ ,lam>ck gezegd hebb51 dat de tucutuco
 nu 9 d5 toe/&  van d5 ,aspalax en      
,proteus ov]gaat4    ,op de golv5de     
grasvlakt5 rondom ,maldonado kom5 vele  
soort5  vogels 9 buit5gewone m5igte     
voor4 ,da>ond] zijn v]s*eid5e  species  
e5] familie1 die 9 b\w en leefwijs aan  
onze spreeuw  v]want is2 e5e da>van1    
7,molo?rus nig]71 is m]kwa>dig om zijne 
gewoont54 ,dikwijls ziet m5 er v]s*eid5e
 tegelijk op d5 rug van  e5 pa>d ( koe  
/aan2 en zijn zij op e5e haag           
ne]ge/rek51 dan  tra*t5 zij soms1 ond]  
het op/rijk5 van hunne ver5 9 de zon1   
te z+5 ( liev] te fluit52 het geluid1   
dat zij da>bij mak51  is ze] eig5a>dig  

en gelijkt op het borrel5 van lu*tbell51
  die snel uit e5e kle9e op5+ ond] wat] 
ontsnapp51 zoodat e5  doordr+5d geluid  
ont/aat4 ,volg5s ,az>a1 legt deze vogel1
 ev5als  de koekoek1 zijne ei]5 9 de    
ne/5 van &]e vogels4 ,dikwijls  v]telde 
mij het l&volk1 dat er /ellig e5 vogel  
be/ond die  deze gewoonte bezat2 en mijn
 adsi/5t bij het v]zamel5--e5 ze]       
nauwkeurig man--vond e5 ne/ van de      
inheems*e mus* 7,zonotri*ia  matut9a71  
wa>9 e5 ei lag1 groot] dan en v]s*ill5d 
9 kleur  en vorm van de &]e4 ,9         
,noord-,am]ika be/aat e5e &]e soort     
,molo?rus 7,m4 pecoris71 die e5e        
d]gelijke koekoeka*tige gewoonte  bezit 
en 9 elk opzi*t ze] na v]want is aan de 
,la ,plata-species1  zelfs 9 de         
beuzela*tige bijzond]heid1 dat hij op d5
 rug van het  vee gaat /aan2 het e5ige  
v]s*il is1 dat deze di]5 iets kle9]1  en
 hunne ver5 en ei]5 e5igsz9s &]s get9t  
zijn4 ,deze nauwe  ov]e5/emm+ 9 b\w en  
gewoont5 bij plaatsv]vang5de soort5  uit
 teg5ge/elde hoek5 van e5 groot va/el&1 

treft /e$s als  zijnde e5 belangwekk5d1 
(s*oon all$aags* feit4    ,swa9son heeft
 jui/ opgem]kt1 #ea dat1 uitgezond]d    
,molo?rus  pecoris1 wa>bij gevoegd moet 
word5 ,m4 nig]1 de koekoek5 de  e5ige   
vogels zijn1 die w]kelijk p>asiet5      
g5oemd mog5 word53  nl4 zoodanige1 die  
zi* als 't w>e op e5 &] lev5d di]       
va/he*t51 welks di]lijke w>mte hunne    
jong5 9 't lev5 roept1  van wi5s vo$sel 
zij lev51 en welks dood d5 hunn5 t5     
gevolge z\  hebb5 9 de p]iode d]        
k9d%eid4 ,het is opm]kelijk1 dat e5ige  
species1 ma> niet alle1 zo[el van d5    
,koekoek als van d5 ,molo?rus1  alln 9  
deze vreemde gewoonte van p>asitis*e    
voortplant+ z\d5  ov]e5/emm51 t]wijl zij
 9 bijna alle &]e gewoont5 lijnre*t     
v]s*ill54 ,de ,molo?rus is1 ev5als onze 
spreeuw1 uit]/ gezellig1  en leeft zond]
 kun/ ( v]momm+ 9 de op5e vlakt52       
da>5teg5 is  de koekoek1 zooals i$]     
weet1 e5 bijzond] s*uwe vogel1 bewoont  
de  mee/ afgeleg5 kreupelboss*51 en     
leeft van vru*t5 en rups54 ,ook  9 b\w  

loop5 deze twee families ze] uite54     
,vele !orien1 zelfs phr5ologis*e (      
h]s5kundige1 zijn  voorg$rag5 om te     
v]kl>5 wa>om de koekoek zijne ei]5 9 de 
ne/5 van &]e vogels legt4 ,ik d5k1 dat  
alle5 ,prvo/ door  zijne wa>nem+5 li*t  
op dit raadsel heeft geworp54 #eb ,hij  
v9dt1 dat de wijfjes-koekoek1 die volg5s
 de mee/e wa>nem]s  m9/5s vi] tot zes   
ei]5 legt1 met het mannetje moet p>5    
telk5s nadat zij sle*ts e5 ( twee ei]5  
heeft gelegd4 ,w>e nu  de koekoek       
g5oodzaakt op h>e eig5 ei]5 te zitt51   
dan moe/  zij f op alle tegelijk zitt5  
en dus de e]/ gelegde zoo lang 9  d5    
/eek lat5 tot zij wa>s*ijnlijk b$orv5   
w>53 f zij z\  elk ei ( twee ei]5 t]/ond
 na het legg5 afzond]lijk moet5         
uitbro$54 ,ma> wijl de koekoek kort] 9  
dit l& blijft dan elke  &]e trekvogel1  
z\ zij /ellig ge5 tijd g5oeg hebb5 voor 
de  a*t]e5volg5de uitbro$+54 ,wij kunn5 
dus 9 het feit1 dat de  koekoek         
v]s*eid5e ke]5 pa>t en h>e ei]5 bij     
tuss*5pooz5  legt1 de oorzaak v9d5 wa>om

 zij die 9 de ne/5 van &]e vogels  legt 
en h5 aan de zorg van pleeg\d]s ov]laat4
 ,ik b5 ze] g5eigd  te geloov51 dat deze
 me5+ jui/ is1 da> ik onafhankelijk     
hi]van  7gelijk wij hi]ond] zi5 zull57  
tot e5e ov]e5kom/ige slotsom b5  gekom5 
t5 opzi*te van d5 ,zuid-,am]ikaans*5    
/ruisvogel1 wa>van  de wijfjes1 als ik  
het zoo zegg5 mag1 op elk&] p>asite]54  
,elk  wijfje legt v]s*eid5e ei]5 9 de   
ne/5 van vele &]e wijfjes1  en de       
mannetjes-/ruisvogel bela/ zi* met de   
zorg5 d] bro$+1  ev5als de vreemde      
pleeg\d]s met d5 koekoek4    ,ik zal    
sle*ts twee &]e vogels v]meld51 die ze] 
algeme5 zijn en  door hunne gewoont5 de 
a&a*t trekk54 ,de ,saurophagus          
sulphuratus is  het type van d5 groot5  
,am]ikaans*5 /am d] tyran-vlieg5vang]s  
7,muscicapa74 ,9 b\w komt hij ze] nabij 
de w>e ,worg]s ( wilde  ,ek/]s 7,lanius7
 #ec1 ma> 9 zijne gewoont5 kan hij met  
vele vogels  v]gelek5 word54 ,ik heb hem
 m5igmaal e5 veld zi5 afjag51 wa>bij    
hij ev5als e5 valk bov5 e5e plek        

fladd]de1 om dan na> e5e  &]e te gaan4  
,als m5 hem zoo 9 de lu*t ziet zwev51 z\
 m5 op  kort5 af/& hem ze] li*t voor e5 
ro(vogel kunn5 h\d52 ma>  de kra*t en   
snelheid1 wa>me hij omlaag s*iet1 zijn  
veel g]+]  dan bij e5 valk4 ,op &]e     
tijd5 h\dt de ,saurophagus zi* 9 de     
nabijheid van wat] op1 en vangt1 t]wijl 
hij hi] als e5 ijsvogel  7,alc$o7 po/   
vat1 elk vis*je dat aan d5 kant         
v]s*ijnt4    ,niet zeld5 word5 deze     
vogels gekortwiekt 9 kooi5 ( op         
b9n5plaats5 geh\d54 ,zij word5 spo$ig   
mak en zijn ze]  v]makelijk om hunne    
koddige li/ige gewoont51 die mij        
bes*rev5  word5 als op die van d5 gewon5
 ek/] te gelijk54 ,hunne vlu*t  is      
sl+]5d1 doordi5 het gewi*t van ho(d en  
snavel te groot  s*ijnt voor het li*aam4
 ,des avonds vat de ,saurophagus po/ op 
e5  /ruik1 dikwijls aan d5 kant van d5  
weg1 en laat voortdur5d e5  onv]&]lijk51
 s*rill5 en e5igsz9s aang5am5 kreet     
hoor51  die iets weg heeft van          
ge>ticule]de woord54 ,de ,spanja>d5     

zegg5  dat hij gelijkt op de woord53    
,bi5-te-veo 7,ik-zie-je-wel71 en hebb5  
hem di5svolg5s dez5 naam gegev54    ,e5 
spot-vogel 7,mimus orpheus71 door de    
bewon]s ,cal&ria g5oemd1  is m]kwa>dig  
om zijn gezang1 hetwelk dat van alle &]e
 vogels  9 het l& ov]treft2 ind]daad is 
hij omtr5t de e5ige vogel  9            
,zuid-,am]ika1 di5 ik voor het zang5 e5 
bepaald5 /& heb  zi5 aannem54 ,het      
gezang kan v]gelek5 word5 bij dat van   
het  veldsijsje1 ma> is kra*tig]3 e5ige 
h>de ton5 en sommige ze]  hooge gaan    
da>9 met e5 aang5aam gekweel gepa>d4 ,m5
 hoort het  alle5 g$ur5de de l5te4 ,op  
&]e tijd5 is zijn kreet h>d en  v]re van
 welluid5d4 ,bij ,maldonado w>5 deze    
vogels mak en drie/2  voortdur5d zwi]v5 
zij 9 m5igte bij de l&huiz51 om aan het 
vlees* te pikk5 dat aan mur5 ( deurpo/5 
0 gehang54 ,voegde  zi* e5 &]e kle9e    
vogel bij het ga/maal1 dan joeg de      
,cal&ria  hem spo$ig weg4    ,op de     
uitge/rekte onbewoonde vlakt5 van       
,patagoni leeft e5e &]e  nav]wante      

soort3 ,orpheus ,patagonica             
7d',orbignyi71 die 9 de met  doornige   
/ruik5 begroeide dal5 hui/2 deze is e5  
wild] vogel en  heeft e5 e5igsz9s &]    
/emgeluid4 ,het s*ijnt mij e5 m]kwa>dig 
feit1 als zijnde e5 bewijs voor de fijne
 v]s*ill5 9 gewoont51  dat1 to5 ik voor 
het e]/ deze twe$e soort zag en alle5   
van  het laat/g5oemde /&punt oordeelde1 
de g$a*te 9 mij opkwam1  dat zij van de 
,maldonado-soort v]s*ilde4 ,lat]1 to5 ik
 mij e5  exempla> v]s*afte en beide     
soort5 zond] bijzond]e a&a*t met  elk&] 
v]geleek1 s*55 zij mij z gelijk1 dat ik 
van me5+  v]&]de4 ,ma> nu zegt ,g\ld1   
dat zij wel degelijk v]s*ill53  welke   
gevolgtrekk+ 9 ov]e5/emm+ is met het    
g]+e v]s*il  9 leefwijze1 wa>van hij    
e*t] ge5 k5nis droeg4    ,het aantal1 de
 tamheid en walgelijke gewoont5 d]      
aaset5de valk5  9 ,zuid-,am]ika1 mak5 h5
 bijzond] belangrijk voor iem&1 die     
sle*ts aan de vogels van ,noord-,europa 
gewoon is4 ,tot deze groep  kunn5 g]ek5d
 word5 vi] soort5 van de ,c>ac>a's (    

,polyborus1  de ,kalko5s*e buiz]d1 de   
,gall9azo en de ,condor4 #ed ,de        
,c>ac>a's  word5 om hun li*aamsb\w tot  
de ar5d5 g]ek5d2 ma> wij zull5  weldra  
zi5 hoe kwalijk hun zulk e5 hooge titel 
pa/4 ,9 hunne  gewoont5 v]vang5 zij jui/
 onze aaskraai51 ek/]s en rav5--e5      
groep vogels die ruim v]spreid zijn 9   
het ov]ige deel d] w]eld1  do* 9        
,zuid-,am]ika geheel ontbrek54    ,te   
beg9n5 met de ,polyborus ,brasili5sis3  
deze vogel komt algeme5  voor en bewoont
 e5 uitge/rekt geographis* gebi$2 hij is
 het  talrijk/ 9 de grasrijke savana's  
van ,la ,plata 7wa> hij d5 naam         
,c>ran*a draagt71 en is lang niet       
zeldzaam op de dorre vlakt5 van         
,patagoni4 ,9 de woe/ijn tuss*5 de      
rivi]5 ,negro en ,colorado  h\d5 zi*    
/e$s v]s*eid5e 9 de nabijheid van d5    
groot5  weg op1 om de lijk5 van di]5 te 
v]s*eur51 die uitgeput door  hong] en   
dor/ ge/orv5 zijn4 ,(s*oon dus algeme5 9
 deze droge  en onbegroeide /rek5 alsm$e
 aan de dorre /r&5 van d5 ,/ill5        

,oceaan1 blijkt hij to* ook de vo*tige1 
ondoordr+b>e w\d5 van  ,we/-,patagoni en
 ,vuurl& te bewon54 ,de ,c>ran*a's met  
de ,*imango's  zw]v5 /e$s 9 m5igte op   
l&go$]5 voor vee-cultuur #ee en bij     
sla*?uiz54 ,/]ft e5 di] op de vlakte1   
dan beg9t de ,gall9azo  ( ,braziliaans*e
 gi] het maal1 wa>na de twee soort5     
,polyborus de  be5d]5 s*oon pikk54      
,(s*oon deze vogels dus gewoonlijk sam5 
et51 zijn zij op v]re na ge5 vri5d54    
,als de ,c>ran*a ru/ig op  e5 boomtak ( 
op d5 grond zit1 vliegt de ,*imango     
dikwijls lang  a*t]e5 9 e5 halv5 cirkel 
op en ne]1 voor- en a*t]wa>ts1  wa>bij  
hij1 telk5s als hij 9 't laag/e punt van
 zijne vliegbaan is1  zijn groot]5      
soortv]want poogt te rak54 ,behalve door
 het ho(d te  s*udd51 neemt de ,c>ran*a 
we9ig nota van die aanvall54 ,hoewel  de
 ,c>ran*a's zi* dikwijls 9 groot5 getale
 v]e5ig51 lev5  zij niet 9 troep52 want 
op e5zame plaats5 kan m5 h5 alle5 (1    
me] algeme51 bij p>5 aantreff54    ,de  
,c>ran*a's heet5 ze] li/ig te zijn en   

ei]5 9 m5igte te  /el54 ,ook pog5 zij1 9
 v]e5ig+ met de ,*imango's1 de rov5 van 
de ontvelde ( ze]e rugg5 d] pa>d5 en    
muildi]5 af te pikk54 ,aan  d5 e55 kant 
het arme di] met hang5de oor5 en gebog5 
rug3 aan  d5 &]5 de fladd]5de vogel1 die
 op d5 af/& van e5 y>d het  walgelijk   
hapje gadeslaat--vorm5 e5 taf]eel1 dat  
door kapite9 ,head  met de hem eig5     
bijzond]e gee/igheid en jui/heid        
bes*rev5 is  geword54 ,deze vals*e ar5d5
 dood5 hoog/ zeld5 e5 lev5d5 vogel  ( &]
 di]2 en hunne gi]a*tige1 op lijk5 az5de
 gewoont5 blijk5  ze] duidelijk aan     
iem&1 die op de woe/e vlakt5 van        
,patagoni 9  slaap is gevall52 want bij 
het ontwak5 zal hij op elk heuveltje 9  
't rond e5 dez] vogels zi51 die hem met 
boosa>dig5 blik g$uldig  gadeslaat4 ,dit
 is e5 trek 9 het l&s*ap dez] /rek51    
welke door  i$] zal zijn opgem]kt1 die  
er g]eisd heeft4 ,als e5 troep mann5    
met pa>d5 en hond5 t] ja*t gaan1 zull5  
zij ov] dag door vele  dez] di]5        
v]gezeld word54 ,na het et5 /eekt de    

naakte krop  vooruit2 op zulke          
oog5blikk51 en eig5lijk 9 't algeme51 is
 de  ,c>ran*a e5 w]kelooze1 makke en    
laffe vogel4 ,zijn vlu*t is traag  en   
langzaam1 ev5als die van de ,engels*e   
kauw4 ,zeld5 vliegt hij hoog2  ma>      
tweemaal heb ik er e5 op aanzi5lijke    
hoogte met veel gemak door  de lu*t zi5 
zwev54 ,hij loopt 7t] ond]s*eid+ van    
huppel571  do* niet zoo snel als zijne  
soortg5oot54    ,nu en dan is de        
,c>ran*a luidru*tig1 do* 9 't algeme5   
niet2 zijn  kreet is luid1 ze] h>d en   
eig5a>dig1 en kan v]gelek5 word5 met  de
 ,spaans*e keellett] g1 gevolgd door e5e
 s*orre1 dubbele rr4 ,bij  het uit5 van 
di5 kreet zet hij d5 bek wijd op5 en    
ri*t d5 kop  al hoog] en hoog]1 totdat  
zijn kru9 bijna het a*t]e9de van d5  rug
 raakt4 ,dit feit1 hetwelk door sommig5 
9 twijfel is getrokk51 is  volkom5 wa>2 
ik heb h5 v]s*eid5e mal5 met d5 kop na> 
a*t]5  9 e5 geheel omgeke]d5 /& gezi54  
,aan deze wa>nem+5 kan ik1  op het hooge
 gezag van ,az>a1 toevoeg5 dat de       

,c>ran*a zi* vo$t  met worm51 s*elpdi]51
 slakk51 spr9khan5 en kikk]s2 dat hij   
jonge lamm]5 doodt door hunne navel/r5g 
op5 te rijt51 en dat  hij d5 ,gall9azo  
zoo lang v]volgt1 tot deze vogel        
g5oodzaakt is het  aas uit te brak51 dat
 hij kort te vor5 heeft +eslikt4 ,t5    
slotte  bewe]t ,az>a dat v]s*eid5e      
,c>ran*a's1 vijf ( zes te zam51  zi*    
zull5 v]e5ig5 om op groote vogels1 zelfs
 reig]s bijv41  ja*t te mak54 ,al deze  
feit5 getuig51 dat het e5 vogel is met  
ze] v]&]lijke gewoont5 en groote        
s*]pz9nigheid4    ,de ,polyborus        
,*imango is aanm]kelijk kle9] dan de    
vorige  species4 ,hij is ind]daad       
omnivorus 7alleset5d71 en zal zelfs     
brood  et54 ,m5 v]zek]de mij1 dat hij   
aan de a>dappeloog/5 op ,*ilo  w]kelijke
 s*ade toebr5gt door de wortels uit te  
roei5 na het  e]/e plant54 ,van alle    
aaset]s is hij gewoonlijk de laat/e1 die
  het g]aamte van e5 di] v]laat2 en     
dikwijls kan m5 hem tuss*5  de ribb5 van
 e5 koe ( pa>d zi51 ev5als e5 vogel 9   

e5e kooi4    ,e5e &]e soort is de       
,polyborus ,novae ,zel&iae1 die bijzond]
  algeme5 is op de ,falkl&s ,eil&54 ,9  
hunne gewoont5 gelijk5 deze  vogels 9   
vele opzi*t5 op de ,c>ran*a's4 ,zij lev5
 van het vlees*  van doode di]5 en van  
zeevoortbr5gsel52 en op de              
,ramirez-,rots5  moet hun geheele be/aan
 afhang5 van de zee4 ,zij zijn          
buit5gewoon  mak en onbevreesd1 en zw]v5
 9 d5 omtrek van huiz5 voor afval4 ,als 
e5 ja*tgezels*ap e5 di] doodt1 v]zamelt 
zi* spo$ig e5 aantal  dez] vogels1 die  
g$uldig aan alle kant5 van het t]re9    
/aan  te wa*t54 ,na het et5 word5 hunne 
naakte kropp5 v] na> vor5  ge/ok51      
hetge5 hun e5 walgelijk voorkom5 geeft4 
,gewonde vogels  vall5 zij dadelijk aan2
 e5 ze]aaf 7,corvus m>9us71 die gewond  
mee na> het /r& 0 g5om51 w]d            
onmiddellijk door v]s*eid5e  aangevall51
 die door hunne slag5 zijn dood         
v]haa/t54    ,de ,beagle 0 alle5 g$ur5de
 d5 zom] bij de ,falkl&s ,eil&52  ma> de
 (fici]5 van de ,adv5ture1 die er 9 d5  

w9t] w>51  v]tell5 vele buit5gewone     
/aaltjes van de drie/heid en ro(zu*t    
dez] vogels4 ,/\tweg s*ot5 zij ne] op e5
 hond1 die bij e5 van  het gezels*ap 9  
diep5 slaap lag2 en de jag]s hadd5      
moeite om te  belett51 dat de gewonde   
ganz5 voor hunne oog5 w]d5 wegg]ukt4 ,m5
  zegt1 dat er v]s*eid5e bij d5 +ang van
 e5 konijn5hol /aan te  wa*t5 79 dit    
opzi*t gelijk5 zij op de ,c>ran*a's7 en 
gezam5lijk  het di] grijp5 als het na>  
buit5 komt4 ,zij vlog5 voortdur5d  aan  
boord van het s*ip zoolang dit 9 de hav5
 lag2 en m5 moe/  go$ uitkijk51 dat zij 
het l$] niet van het want ( het vlees*  
en wild van het a*t]s*ip rukt54    ,deze
 vogels zijn ze] kwaadwillig en         
nieuwsgi]ig4 ,zij zull5 bijna  alles van
 d5 grond oppikk54 ,e5 groote1          
zw>tglimm5de ho$ w]d  bijna e5e mijl v] 
wegg$rag51 ev5als e5 pa> zw>e bolas1 die
 voor  het vang5 van vee gebruikt w]d54 
,usborne le$ g$ur5de de opmet+  e5      
ern/ig] v]lies1 doordi5 de vogels e5    
kle9 ,kat]-kompas 9  rood m>occo-l$]5   

tui /al51 dat nooit t]uggevond5 w]d4    
,ook  zijn deze vogels twi/ziek en ze]  
oploop5d3 van wo$e rukk5 zij  het gras  
met hunne snavels uit4 ,zij lev5 niet   
bepaald 9 troep51  vlieg5 niet hoog en  
hunne vlu*t is log en onbeholp52 op d5  
grond  loop5 zij uit]/ snel1 ze] veel op
 de mani] van fazant54 ,zij zijn        
luidru*tig en uit5 v]s*eid5e h>de kret51
 wa>van e5 op di5 van  de ,engels*e kauw
 gelijkt2 da>om noem5 de robb5vang]s h5 
altijd  kauw54 ,m]kwa>dig is het1 dat   
zij bij het s*reeuw5 d5 kop omhoog  en  
na> a*t]5 w]p5 op dezelfde mani] als de 
,c>ran*a's4 ,zij  ne/el5 9 de rotsa*tige
 klipp5 d] zeeku/1 ma> alle5 op de      
nabijgeleg5 eil&jes1 en niet op de twee 
ho(d-eil&52 bij zulk  e5 makk5 en       
onv]saagd5 vogel is dit e5 zond]l+e     
voorzorg4 ,de  robb5vang]s zegg51 dat   
het vlees* van dez5 vogel1 gekookt1 ze] 
blank en go$ eetba> is2 ma> de man1 die 
zulk e5 maal a&urft1  di5t mo$ te hebb54
    ,wij hebb5 nu alle5 nog d5          
,kalko5s*5 ,buiz]d 7,vultur aura7  #ef  

en d5 ,gall9azo te v]meld54 ,d5 e]/5    
v9dt m5 ov]al  wa> het l& matig vo*tig  
is1 van ,kaap ,hoorn tot ,noord-,am]ika4
 ,9  teg5/ell+ met d5 ,polyborus        
,brasili5sis en d5 ,*imango1 heeft hij  
zijn weg na> de ,falkl&s ,eil&5 gevond54
 ,de ,kalko5s*e ,buiz]d  is e5 e5zelvige
 vogel2 hoog/5s leeft hij pa>sgewijze4  
,m5 kan  hem op v]r5 af/& t]/ond h]k5n5 
aan zijne hooge1 /ijg5de  en ze]        
si]lijke vlu*t4 ,met zek]heid weet m51  
dat hij e5 e*te  aaset] is4 ,aan de     
we/ku/ van ,patagoni1 te midd5 d] di*t  
begroeide eil&jes en l&riff51 leeft hij 
uitsluit5d van wat de  zee opw]pt1 en   
van de lijk5 van doode robb54 ,wa> deze 
di]5 op  de rots5 v]zameld zijn1 kan m5 
de buiz]ds v9d54    ,de ,gall9azo       
7,ca?>tes atratus7 #eg bewoont e5 &]    
gebi$  dan laat/g5oemde soort1 en komt  
nooit zuidelijk] dan #da  bre$te4 ,az>a 
zegt1 dat er e5e ov]lev]+ be/aat1 volg5s
  welke deze vogels t5 tijde d] ,v]ov]+ 
niet 9 de nabijheid van  ,montevideo    
gevond5 w]d51 en dat zij de bewon]s     

all5gs uit me]  noordelijke di/rict5    
gevolgd zijn4 ,teg5woordig zijn zij     
talrijk 9  het dal d] ,colorado-rivi]1  
dat #cjj mijl5 t5 zuid5 van ,montevideo 
ligt4 ,wa>s*ijnlijk is het1 dat deze    
v]d]e trek s$]t ,az>a's tijd  heeft     
plaats gehad4 ,de ,gall9azo v]kie/ 9 't 
algeme5 e5 vo*tig  klimaat1 ( liev] de  
nabijheid van zoet wat]2 da>om is hij   
uit]/  talrijk 9 ,brazili en ,la ,plata1
 t]wijl hij nooit gevond5 wordt  op de  
dorre en v]lat5 vlakt5 van              
,noord-,patagoni1 behalve 9 de          
nabijheid van e5 /room4 ,deze vogels    
bewon5 de geheele ,pampas tot  aan d5   
voet d] ,cordill]as2 ma> nooit zag (    
hoorde ik van e5 9  ,*ili4 ,9 ,p]u word5
 zij bes*]md als /raatveg]s4 ,van deze  
gi]5  kan met zek]heid gezegd word51 dat
 zij 9 troep5 lev52 want zij  s*epp5    
behag5 9 gezelligheid en word5 niet     
alle5 door het lokaas  van e5           
geme5s*appelijke prooi te zam5 gebra*t4 
,dikwijls kan  m5 op e5 fraai5 dag e5   
zw]m hoog 9 de lu*t zi51 wa>bij elke    

vogel1 zond] de vleugels 9 te trekk51 9 
de bevallig/e w5d+5  rondzwi]t4         
,blijkba> ges*i$t dit uit l\t]          
oef5+sv]maak1  ( mogelijk /aat het 9    
v]b& met hunne huwelijksv]b9t5iss54     
,ik heb nu alle aaset]s opg5oemd1       
behalve d5 ,condor ( ,grijpgi]1  van wi5
 het gepa/] is e5e bes*rijv+ te gev51   
als wij e5e  l&/reek bezoek51 die me]   
aan zijne gewoont5 beantwoordt dan de   
vlakt5 van ,la ,plata4        ,9 e5e    
bre$e /rook z&heuvels1 welke de ,laguna 
del ,potr]o  s*eidt van de oev]s d]     
,plata-rivi]1 en op enkele mijl5 af/&s  
van ,maldonado1 vond ik e5e groep van   
die v]glaasde kw>t%\d5de  buiz51 die    
door het inslaan van d5 bliksem 9 los z&
 gevormd  word54 ,deze buiz5 gelijk5 9  
alle bijzond]h$5 op die uit  ,drigg 9   
,cumb]l&1 bes*rev5 9 de ,geological     
,transactions1  ,vol4 ,,ii1 blz4 #ebh4  
#eh ,de z&heuvels van ,maldonado1 welke 
door ge5  plant5groei bes*ut word51     
v]&]5 voortdur5d van plaats4 ,om  die   
r$5 /ak5 de buiz5 bov5 de opp]vlakte2 en

 talrijke 9 de  nabijheid ligg5de       
brok/ukk5 bewez51 dat zij vroeg] diep]  
geboord  w>5 geword54 ,vi] kok]s daald5 
loodre*t 9 het z&2 door mijne  h&5 er 9 
te /ek51 peilde ik e5 tot e5e diepte van
 twee voet2  en to5 ik enkele /ukk51 die
 blijkba> tot dezelfde buis behoord     
hadd51 bij het &]e g$eelte voegde1 w]d  
e5e diepte v]kreg5  van vijf voet drie  
in*es4 ,de geheele buis _h e5e ongeve]  
gelijke  middellijn1 en da>om moet5 wij 
aannem51 dat zij oorspronkelijk e5  veel
 groot]e diepte heeft gehad4 ,deze      
afmet+5 zijn e*t] g]+  v]gelek5 bij die 
van de buiz5 te ,drigg1 wa>van e5e      
gepeild w]d  tot e5e diepte van niet    
m9d] dan #cj voet4    ,de b9n5opp]vlakte
 is geheel v]glaasd1 glanzig en eff54   
,e5  kle9 /uk1 met d5 microscoop        
ond]zo*t1 geleek door de m5igte  kle9e  
+eslot5 lu*t- ( mogelijk dampbell51 op  
e5 proefje1 dat  voor de blaaspijp      
gesmolt5 04 ,het z& is geheel (         
groot5deels  kw>t%\d5d2 ma> sommige     
punt5 zijn zw>t van kleur en bezitt5    

door hunne glanzige opp]vlakte e5       
metaala*tig5 we]s*ijn4 ,de  dikte van d5
 buisw& wisselt af van #a_/cj tot #a_/bj
 in* en b$raagt  9 sommige gevall5 zelfs
 #a_/aj4 ,aan d5 buit5kant zijn de      
z&korrels  afg]ond en hebb5 e5 zwak     
glanzig aanzi52 ik kon ge5 teek55 van   
kri/allisatie ontdekk54 ,op e5e         
d]gelijke wijze als 9 de ,geological    
,transactions is bes*rev51 zijn de buiz5
 mee/al sam5g$rukt en  hebb5 diepe      
ov]langs*e groev51 zoodat zij ze] veel  
ov]e5kom/  hebb5 met e5 v]s*rompeld5    
plant5/5gel1 ( met de s*ors van  e5 olm-
 ( kurkboom4 ,ha> omtrek b$raagt        
om/reeks twee in*es2  ma> 9 sommige     
cil9d]vormige /ukk5 wa>9 ge5 groev5     
zijn1  b$raagt zij vi] in*es4 ,de       
sam5drukk+ door het omr+5de losse  z&1  
die ges*i$de to5 de buis nog week 0     
t5gevolge van de hevige  hitte1 heeft   
blijkba> de kreuk5 ( groev5 v]oorzaakt4 
,te oordeel5  na> de niet sam5g$rukte   
/ukk51 moet de maat ( boorwijdte van  d5
 bliksem 7indi5 wij zulk e5 woord mog5  

bezig57 ongeve] #a #a_/d  in* hebb5     
b$rag54    ,aan ,ha*ette en ,beudant te 
,p>ijs #ei gelukte het buiz5 te mak51   
welke 9 de mee/e opzi*t5 op deze        
fulgurites gelek51 door fijn  gepo$]d   
glas aan de w]k+ van ze] /]ke galvanis*e
 /room5  bloot te /ell52 door toevoeg+  
van z\t1 om de smeltba>heid te  v]hoog51
 w]d5 de buiz5 9 alle afmet+5 groot]4   
,de proev5  mislukt5 met fijn v]deeld   
veldspaat en kw>ts4 ,e5e d]gelijke  van 
ge/ampt glas gemaakte buis 0 ongeve] e5 
in* 7#j4ihb7 lang1  en bezat e5e        
b9n5middellijn van #j4ai in*4 ,als wij  
wet51 dat  9 ,p>ijs de /]k/e batt]ij    
gebruikt w]d1 en dat ha> v]mog5  om     
buiz5 te vorm5 9 zulk e5e li*t smeltb>e 
/( als glas zoo  g]+ 0--dan moet5 wij t5
 hoog/e v]baasd /aan ov] de kra*t  van  
d5 bliksem/raal1 die het z& op          
v]s*ill5de plaats5 tr(  en cil9d]s heeft
 gevormd1 e5s e5 van m9/5s #cj voet     
diepte1  wa>van het boorgat op de niet  
sam5g$rukte plaats5 e5e wijdte _h  van  
ruim #a #a_/b in*4 ,en dat 9 zulk e5e   

buit5gewoon we]spannige  /( als kw>ts6  
,zooals ik re$s heb opgem]kt1 loop5 de  
buiz5 9 bijna v]ticale  ri*t+ door het  
z&4 ,ma> e5e1 die m9d] regelmatig 0 dan 
de  &]e1 week bij h>5 /]k/5 bo*t #cc van
 de raaklijn af4 ,uit  diezelfde buis   
ontsprot51 ongeve] e5 voet van elk&]1   
twee kle9e  takk51 de e5 b5$5wa>ts en de
 &] na> bov5 g]i*t4 ,dit  laat/e geval  
is m]kwa>dig1 wijl de electris*e midd5/(
  ond] d5 s*]p5 hoek van #bf tot h>e    
ho(dri*t+ moet zijn  t]uggeke]d4        
,behalve de vi] buiz51 die ik 9 v]ticale
 ri*t+  ond] d5 grond vond loop51 w>5 er
 v]s*eid5e &]e groep5 van  /ukk51 wa>van
 de oorspronkelijke ligplaats5          
ongetwijfeld 9 de  nabijheid w>54 ,all5 
kwam5 voor op e5 vlak t]re9 van /uifz&1 
ze/ig y>ds lang bij tw9tig bre$1 dat    
tuss*5 e5ige z&heuveltjes  om/reeks e5  
halve mijl v]wijd]d lag van e5e vi]- (  
vijfhond]d  voet hooge heuvelreeks4 ,de 
mee/ m]kwa>dige om/&igheid1 na>  het mij
 voorkomt1 zo[el hi] als te ,drigg 9    
,cumb]l&1 alsm$e 9  e5 door ,ribb5trop 9

 ,duits*l& bes*rev5 geval1 is het aantal
  buiz51 dat b9n5 zulke enge ruimt5     
gevond5 is4 ,te ,drigg w]d5  b9n5 e5e   
ruimte van #ae y>ds drie ontdekt1 en 9  
,duits*l& vond  m5 hetzelfde getal4 ,9  
het door mij bes*rev5 geval bevond5 zi* 
/ellig me] dan vi] b9n5 de ruimte van   
#fj bij #bj y>ds4 ,da> het  niet        
wa>s*ijnlijk is1 dat de buiz5 door      
opvolg5de1 v]s*ill5de  ontlad+5 ont/aan 
zijn1 moet5 wij aannem5 dat de bliksem1 
kort  voordat hij 9 d5 grond dr+t1 zi* 9
 v]s*ill5de takk5 v]deelt4    ,de       
om/rek5 van de ,plata-rivi] s*ijn5      
bijzond] aan electris*e  v]s*ijnsel5    
ond]hevig4 ,9 het ja> #agic #fj ontla/te
 zi* bov5  ,bu5os ,aires e5 d] mee/     
v]niel5de onw$]s1 die ooit beleefd zijn3
  op #cg plaats5 9 de /ad sloeg de      
bliksem 91 en #ai m5s*5 w]d5  g$ood4    
,weg5s feit51 die 9 v]s*ill5de          
reisv]hal5 beve/igd  word51 b5 ik g5eigd
 te ond]/ell51 dat onw$]s ze] algeme5   
zijn  bij de mond5 van groote rivi]54   
,z\ mogelijk]wijs de v]m5g+  van groote 

hoeveelh$5 z\t- en zoetwat] het         
electris* ev5wi*t  v]/or58 ,zelfs       
g$ur5de onze geleg5heidsbezoek5 aan dit 
g$eelte  van ,zuid-,am]ika hoord5 wij1  
dat e5 s*ip1 twee k]k5 en e5 huis  w>5  
getr(f54 ,het huis en e5 d] k]k5 zag ik 
kort da>na2 het  huis behoorde aan      
,hood1 d5 consul-g5]aal te ,montevideo4 
,sommige  uitw]ksel5 w>5 m]kwa>dig4     
,ongeve] e5 voet aan we]szijd5  van de  
lijn wa> de beldrad5 hadd5 geloop51 0   
het behangsel  zw>t geword54 ,het metaal
 0 gesmolt52 en (s*oon de kam]  ongeve] 
#ae voet hoog 01 hadd5 de druppels die  
op /oel5 en  huisraad w>5 gevall51 da>9 
e5 reeks van gaatjes geboord4 ,e5  deel 
van d5 muur 0 als door buskruit         
v]brijzeld1 en de brokk5  met zooveel   
kra*t weggesl+]d1 dat zij d5 ov]/a&5    
muur d]  kam] g$eukt hadd54 ,de lij/ van
 d5 spiegel 0 zw>t geword5  en het      
v]guldsel ongetwijfeld v]vlu*tigd1 want 
e5e reukfles*1  die op d5 s*oor/e5 /ond1
 0 met held]e metaalvlekk5 b$ekt1  die  
er zoo va/ aan he*tt51 als( zij er op   

gemaille]d w>54              ,,ho(d/uk  
,,iv4    ,,van ,,de ,,rio ,,negro ,,na> 
,,bahia ,,blanca4      #bd ,juli #ahcc4 
,de ,beagle zeilde uit ,maldonado en    
kwam d5 #c;d5 ,augu/us t] hoogte  van de
 mond+ van de ,rio ,negro4 ,deze is de  
voornaam/e rivi] langs  de geheele      
ku/lijn tuss*5 de ,/raat van ,magelha5  
en de ,rio de la  ,plata1 en valt       
om/reeks #cjj mijl5 t5 zuid5 van d5     
zee>m dez]  laat/e 9 zee4 ,omtr5t #ej   
ja> gel$51 ond] het oude ,spaans*e      
g\v]nem5t1 0 hi] e5e kle9e kolonie      
geve/igd2 en nog is  dit punt het       
zuidelijk/e 7#da ,b47 aan deze oo/ku/   
van ,am]ika1  dat door bes*aafde m5s*5  
bewoond wordt4    ,het l& nabij d5      
rivi]mond is uit]mate woe/4 ,aan de     
zuidzijde  beg9t e5e lange lijn van     
loodre*te klipp51 die e5e doorsn$e van  
d5 geologis*5 bodem van het l& te zi5   
gev54 ,de lag5 zijn van  z&/e51 en ne   
laag 0 m]kwa>dig omdat zij be/ond uit e5
 va/  sam5hang5d conglom]aat van        
puim/e551 die me] dan #djj mijl5  v] van

 de ,&es afkom/ig moet5 zijn4 ,ov]al is 
de opp]vlakte  b$ekt met e5e dikke laag 
gr(z&1 welke zi* he9de en v] ov]  de op5
 vlakte uit/rekt4 ,wat] is uit]/ s*a>s*1
 en wa> het  nog gevond5 wordt1 altijd  
brak4 ,ook de plant5groei is s*raal1  en
 hoewel er vele soort5 /ruik5 groei51   
zijn alle met geweldige  doorns gewap5d1
 die d5 vreemdel+ s*ijn5 te wa>s*uw5    
niet 9  deze onga/vrije oord5 door te   
dr+54    ,a*tti5 mijl5 v] de rivi] op   
ligt de n$]zett+4 ,de weg volgt  d5 voet
 d] /eile rotsket51 die de noordelijke  
gr5s d] groote  vallei vormt1 wa>door de
 ,rio ,negro vloeit4 ,ond]weg g+5 wij   
voorbij de run5 van e5ige fraaie        
e/ncias1 die e5ige j>5  gel$5 door de   
,indian5 v]woe/ w>54 ,zij hadd5         
v]s*eid5e  aanvall5 door/aan4 ,e5 man1  
die bij e5 er van teg5woordig 0  gewee/1
 gaf mij e5e lev5dige bes*rijv+ van het 
voorgevall5e4 ,de  bewon]s w>5 voldo5de 
van het plan +eli*t om al het vee en de 
pa>d5 na> d5 corrl te drijv5 die het    
huis omr+de1 #fa en  ook om e5 kle9     

kanon op te /ell54 ,de ,indian5 w>5     
,araucanirs  uit het zuid5 van ,*ili1   
v]s*eid5e hond]d5 /]k en uit/ek5d       
g$rild4 ,het e]/ v]s*55 zij 9 twee      
groep5 op e5 naburig5  heuvel2 hi] /eg5 
zij af1 ontd$5 zi* van hunne bont5      
mantels1  en g+5 to5 naakt tot de       
be/orm+ ov]4 ,het e5ige wap5 van  e5    
,indiaan is e5 ze] lange bamboe ( *uzo  
7spies71 die met  /ruisver5 v]si]d is en
 9 e5e s*]pe spe]punt e9digt4 ,mijn     
zegsman s*e5 zi* met bijzond]5 s*rik het
 geklett] dez] spiez5  te h]9n]51 to5 de
 ,indian5 nad]d54 ,nauwelijks w>5 zij 9 
de nabijheid1 ( de ,cacique ,p9*eira    
eis*te de beleg]d5 op hunne  wap55 af te
 gev53 &]s z\ hij hun all5 de keel      
afsnijd54 ,da>  dit v]mo$elijk to*      
gebeurd z\ zijn indi5 zij b9n5kwam51    
w]d de opeis*+ met e5e hagelbui van     
kogels beantwoord4 ,de  ,indian5 kwam5  
nu met groote va/b]ad5heid tot aan het  
paalw]k  van d5 corrl1 ma> zag5 tot     
hunne v]wond]+1 dat de pal5  niet met   
l$]5 riem5 do* met ijz]5 spijk]s w>5    

gekoppeld1  die zij met hunne mess5     
natuurlijk niet door kond5 snijd54 ,dit 
r$de het lev5 d] *ri/553 vele gewonde   
,indian5 w]d5 door  hunne makk]s        
wegg$rag52 en to5 e9delijk e5 d]        
ond]-caciqu5  gewond w]d1 s*alde de hor5
 het se9 tot d5 afto*t4 ,zij ke]d5  na> 
hunne pa>d5 t]ug en s*55 krijgsraad te  
h\d54 ,dit w>5  voor de ,spanja>d5      
ang/ige oog5blikk51 da> al hun kruit en 
lood  v]s*ot5 01 behalve e5 pa> k>tets54
 ,plotsel+ sprong5 de  ,indian5 te pa>d 
en galoppe]d5 weg4 ,e5 volg5de maal w]d5
 zij  nog spo$ig] afgeslag54 ,e5        
koelblo$ige ,frans*man b$i5de het       
kanon2 hij wa*tte tot de ,indian5 vlak  
bij w>51 en ov]/elpte  h5 to5 met       
s*root1 wa>door #ci man buit5 geve*t    
w]d5 ge/eld2  en na zulk e5 v]lies      
v]/rooide zi* natuurlijk de geheele     
b5de4    ,de /ad wordt zo[el ,el ,c>m5  
als ,patagones g5oemd4 ,zij is geb\wd   
op de hell+ van e5e klip teg5ov] de     
rivi]1 en vele huiz5  zijn zelfs 9 d5   
z&/e5 uitgeh\w54 ,de rivi] is ongeve]   

twee- ( driehond]d y>ds bre$1 alsm$e    
diep en snel4 ,de vele  eil&5 met hunne 
wilgeboom51 gevoegd bij de vlakke       
l&tong5  bi$51 als m5 ze 9 het held]e   
zonli*t a*t] elk&] op  d5 noordelijk5   
zoom d] bre$e gro5e vallei ziet ligg51  
e5  all]s*ild]a*tig/5 aanblik4 ,het     
getal inwon]s b$raagt niet  me] dan     
enkele hond]d54 ,deze ,spaans*e kolonin 
drag5 niet de  kiem5 van ontwikkel+ 9   
zi*1 zooals de ,engels*e4 ,hi] won5     
v]s*eid5e ,indian5 van e*t5 blo$e3 de   
/am van d5 ,cacique  ,lucanee heeft /e$s
 zijne tldos #fb aan de gr5z5 d] /ad4   
,het  plaatselijk be/uur voorziet h5    
g$eeltelijk van lev5smiddel5 door  hun  
alle oude v]slet5 pa>d5 te gev51 t]wijl 
zij zelv5 wat met  het mak5 van         
pa>d$ekk5 en &] vo]g]ei v]di554 ,deze   
,indian5  gaan voor bes*aafd door2 ma>  
wat hun k>akt] gewonn5 heeft door  e5   
m9d]e mate van wre$heid1 wordt bijna    
opgewog5 door hunne  v]rega&e           
z$eloo%eid4 ,niettem9 zijn enkele jonge 
mann5 op d5  weg t] v]bet]+3 zij will5  

w]k51 en e5 troep die onlangs op  e5e   
robb5ja*t uitg+1 g$roeg zi* ze] go$4 ,nu
 g5ot5 zij de  vru*t5 van hun w]k door 9
 ze] opzi*tige1 s*oone kler5 rond  te   
loop5 en fl9k te lui]54 ,de smaak1 di5  
zij 9 hunne kle$+  aan d5 dag legd51 0  
bewond]5swa>dig2 en als m5 e5 dez]      
jonge ,indian5 9 e5 bronz5 /&beeld _h   
kunn5 v]&]51  z\ zijne drape]+ hoog/    
bevallig zijn gewee/4    ,op zek]5 dag  
re$ ik na> e5 groot z\tme] ( sal9a1 dat 
#ae  mijl5 van de /ad ligt4 ,des w9t]s  
vormt dit e5 ondiep pekelme]1  dat des  
zom]s 9 e5 veld van sneeuwwit z\t v]&]t4
 ,de laag  nabij d5 r& is vi] tot vijf  
in*es dik1 do* na> het midd5  neemt de  
dikte toe4 ,dit me] 0 twee en e5 halve  
mijl lang en n  bre$4 ,9 d5 omtrek v9dt 
m5 &]e1 die vele mal5 groot] zijn1  en  
met e5 z\tbodem van twee en drie voet   
dikte1 zelfs als zij des  w9t]s ond]    
wat] ligg54 ,zulk e5e s*itt]5d witte en 
vlakke  ruimte bi$t e5 ongewoon s*\wspel
 te midd5 van de bru9e en  woe/e vlakte4
 ,e5e aanzi5lijke hoeveelheid z\t wordt 

ja>lijks  uit de sal9a gewonn51 en      
groote /apels1 sommige van hond]d ton   
gewi*t1 lag5 t] v]z5d+ g]e$4 ,het seizo5
 voor de ontg9n+  d] sal9as is de       
oog/tijd van ,patagones1 want da>van    
hangt de  voorspo$ d] plaats af4 ,bijna 
de gans*e bevolk+ kampe]t aan  de oev]s 
d] rivi]1 en het volk wordt gebruikt om 
het z\t 9  oss5wag5s aan l& te hal54    
,dit z\t kri/allise]t 9 groote kub51  en
 is bijzond] zuiv]4 ,tr5ham ,reeks is   
voor mij zoo vri5delijk  gewee/ er iets 
van te ond]zoek51 en v9dt er sle*ts     
#j4bf gips  en #j4bb a>dbe/&deel5 94    
,het is zond]l+1 dat dit z\t niet  zoo  
di5/ig is voor het bew>5 van vlees*1 als
 zeez\t van de  ,kaap-,v]dis*e ,eil&52  
en e5 koopman te ,bu5os ,aires v]telde  
mij1  dat hij het #ej m9d] wa>d a*tte4  
,zoodo5de wordt er /e$s z\t  van de     
,kaap-,v]dis*e ,eil&5 +evo]d en met dat 
uit deze sal9as  v]m5gd4 ,de zuiv]heid  
van het ,patagonis*e z\t1 ( het ontbrek5
  da>9 van die &]e z\tv]b9d+5 welke /e$s
 9 zeewat] word5  gevond51 is de e5ig   

aanwijsb>e grond voor deze              
m9d]wa>digheid3  e5e gevolgtrekk+1 die  
wa>s*ijnlijk niem& v]mo$ z\ hebb51  ma> 
door het onlangs ge/aafde feit v]kla>d  
wordt1 dat zoodanige  z\t5 't be/ voor  
het bew>5 van vlees* ges*ikt zijn1 welke
 de  mee/e oplosb>e *lorid5 bevatt54    
,de oev] van het me] be/aat uit modd]2  
en hi]9 ligg5 talrijke  groote          
gipskri/all51 wa>van sommige drie in*es 
lang zijn1 t]wijl  &]e kri/all5 van     
zwavelzure soda 7glaub]z\t7 aan de      
opp]vlakte  zijn v]spreid4 ,de ,gau*os  
noem5 het e]/e ,padre del ,sal en het   
twe$e ,madre del ,sal1 da>bij bew]5de1  
dat deze voor\d]lijke  z\t5 /e$s op de  
oev]s d] sal9as voorkom51 als het wat]  
beg9t te v]damp54 ,de modd] is zw>t en  
heeft e5 /9k5d5  reuk4 ,e]/ kon ik mij  
niet voor/ell5 wat hi]van de oorzaak 02 
do* lat] bem]kte ik1 dat het s*uim1     
hetwelk de w9d na> het  /r& dreef1 gro5 
gekleurd 01 als( het wat]moss5 bevatte4 
,ik  poogde wat van die gro5e /( mee na>
 huis te nem51 ma> slaagde  da>9        

ongelukkig niet4 ,sommige deel5 van het 
me] s*551 op kort5  af/& gezi51         
rooda*tig gekleurd1 hetge5 wa>s*ijnlijk 
aan e5ige  infusie-di]tjes 0 toe te     
s*rijv54 ,op vele plaats5 w]d de modd]  
door talrijke worm5 ( ,annelides van de 
e5e ( &]e soort na>  bov5 geworp54 ,hoe 
wond]lijk1 dat er nog wez5s 9 /aat zijn 
om  9 pekel te lev5 en tuss*5 kri/all5  
van zwavelzure kalk en soda  rond te    
kruip56 ,en wat wordt er van deze worm5 
als de opp]vlakte  g$ur5de d5 lang5 zom]
 tot e5e va/e z\tlaag is v]h>d8         
,talrijke flam+o's 7,pho5icopt]us7      
bewon5 dit me]1 en bro$5 hi]2  door     
geheel ,patagoni1 9 ,noord-,*ili en op  
de ,galpagos ,eil&5  ontmoette ik deze  
vogels ov]al wa> z\tm]5 w>54 ,ik zag h5 
hi]  rondwad5 om vo$sel te              
zoek5--v]mo$elijk worm5 die 9 d5 modd]  
grav52 en de laat/5 lev5 wa>s*ijnlijk   
van infusie-di]tjes (  wat]moss54 ,zoo  
hebb5 wij dan e5e kle9e lev5de w]eld op 
zi*  zelve1 die voor deze b9n5l&s*e     
pekelm]5 ges*ikt is4 ,e5 kle9  s*aaldi] 

7,canc] sal9us7 leeft1 na> m5 zegt1 9   
tallooze m5igte  9 de z\tputt5 van      
,lym+ton1 #fc do* alle5 9 die1 wa> de   
vloei/( door v]damp+ /]k geconc5tre]d is
 7bij ongeve] #a_/d  pond z\t op n p9t  
wat]74 ,t]e*t mog5 wij bew]51 dat elk   
deel  van de w]eld bewoonba> is6 ,hetzij
 pekelm]51 ( zoodanige1 welke  ond]     
vulkanis*e b]g5 v]borg5 zijn3 hetzij    
w>me m9]ale bronn52  de uitge/rekte     
ruimt5 en diept5 d] zee2 de hoog]e /rek5
 van d5  dampkr+ en zelfs het opp]vlak  
d] eeuwige sneeuw--alle ond]h\d5        
organis*e wez5s6        ,noordelijk van 
de ,rio ,negro1 tuss*5 deze rivi] en het
 bewoonde l&  bij ,bu5os ,aires1 hebb5  
de ,spanja>d5 sle*ts e5e kle9e kolonie1 
welke onlangs te ,bahia ,blanca geve/igd
 is4 ,de af/& 9 re*te lijn  na> ,bu5os  
,aires b$raagt op ze] we9ig na #ejj     
,brits*e mijl54 ,da>  de zw]v5de /amm5  
d] b]$5 ,indian51 die /e$s het groot/e  
deel van dit l& bewoond hebb51 de       
v]wijd]de e/ancias onlangs  ze] la/ig   
viel51 ru/te de rege]+ te ,bu5os ,aires 

e5ig5 tijd  gel$5 e5 leg] uit ond] bevel
 van g5]aal ,rosas1 met het doel  h5 uit
 te roei54 ,?ans w>5 de troep5 gekampe]d
 aan de oev]s  d] ,colorado-rivi]1 die  
om/reeks #hj mijl5 t5 noord5 van de ,rio
  ,negro ligt4 ,to5 g5]aal ,rosas ,bu5os
 ,aires v]liet1 trok hij 9  e5e re*te   
lijn ov] de maagdelijke vlakt52 en nadat
 het l& op die  wijs vrijwel van        
,indian5 gezuiv]d 01 liet hij op groote 
af/&5  kle9e deta*em5t5 b]$5 soldat5    
a*t] 7zoog5aamde po/a's71  t5 e9de zoo  
de geme5s*ap met de ho(d/ad te ond]h\d54
 ,da> de  ,beagle voornem5s 0 ,bahia    
,blanca voor kort te bezoek51 besloot ik
  er ov] l& he5 te gaan2 en e9delijk    
breidde ik mijn plan hi]toe  uit om d5  
geheel5 weg na> ,bu5os ,aires ov] de    
po/a's af te legg54    #aa ,augu/us4    
,mr4 ,h>ris1 e5 te ,patagones won5d     
,engels*man1 e5 gids en vijf  ,gau*os1  
die zi* na> het /rijdvo]5de leg] begav51
 w>5 mijne  reisg5oot54 ,zooals ik re$s 
zeide1 ligt de ,colorado om/reeks  #hj  
mijl5 v]2 en da> wij langzaam reisd51   

w>5 wij twee en e5  halv5 dag ond] weg4 
,de geheele /reek die wij doortrokk51   
v]di5t  t]nauw]nood e5 bet]5 naam dan   
di5 van woe/ijn4 ,wat] v9dt  m5 er      
sle*ts 9 twee kle9e putt5 en heet fris*2
 ma> zelfs 9  dez5 tijd van het ja>--het
 reg5seizo5--0 het geheel brak4 ,des    
zom]s moet het hi] e5 ell5dige to*t     
zijn1 want nu 0 hij al  mi/roo/ig g5oeg4
 ,het dal van de ,rio ,negro is1 ondanks
 zijn bre$te1  geheel 9 de z&/e5vlakte  
uitgehold2 want onmiddellijk bov5 d5    
oev] wa>op de /ad ligt1 beg9t e5 vlakke 
l&/reek1 die sle*ts  door enkele        
onb$uid5de dal5 en ondiept5 wordt       
afgebrok54 ,ov]al  heeft het l&s*ap     
hetzelfde dorre aanzi53 e5 droge        
gr(z&ige  grond wa>op bosjes bru9 v]we]d
 gras1 en laag v]spreid /ruikgewas  met 
doorns gewap5d4    ,kort nadat wij de   
e]/e bron voorbij w>51 kreg5 wij e5     
v]ma>d5 boom 9 zi*t1 di5 de ,indian5 als
 het alta> van ,wallee*u  v]e]54 ,hij   
ligt op e5 hoog g$eelte d] vlakte en is 
dus e5e baak1  die op groot5 af/&       

zi*tba> is4 ,zoodra e5 ,indian5/am hem 9
  't oog krijgt1 beg9n5 zij hem met     
luide kret5 te aanbidd54 ,de  boom zelf 
is laag1 do* v]takt en doornig2 vlak    
bov5 d5 wortel  heeft hij e5e middellijn
 van om/reeks drie voet4 ,hij /aat      
geheel  alle5 zond] buurman1 en 0       
w]kelijk de e]/e boom di5 wij zag52     
lat] ontmoett5 wij enkele &]e van       
dezelfde soort2 ma> zij w>5  v]re van   
algeme54 ,da> het w9t] 01 _h de boom ge5
 blad]52  do* 9 plaats hi]van tallooze  
drad51 wa>aan de v]s*ill5de  (f]&51 als3
 sig>51 brood1 vlees*1 /ukk5 doek1 enz4 
w>5  opgehang54 ,arme ,indian51 die     
niets bet]s hebb51 trekk5 alle5  e5     
draad uit hunne pon*o's1 en he*t5 di5   
aan d5 boom4 ,rijk]e  ,indian5 zijn     
gewoon gee/rijke drank5 en mat 9 e5e    
bepaalde  op5+ te giet51 en tabaksrook  
omhoog te blaz51 9 de me5+  ,wallee*u   
zoodo5de alle mogelijke g5ot te         
v]s*aff54 ,om het  s*\wspel te voltooi51
 0 de boom door de gebleekte be5d]5  van
 pa>d5 omr+d1 die als (f]s gesla*t w>5  

geword54 ,alle  ,indian5 van elk5       
leeftijd en beide seks5 br5g5 hunne     
(f]&52  zij d5k5 dan1 dat hunne pa>d5   
niet mo$e zull5 word5 en dat  zij zelv5 
voorspo$ig zull5 zijn4 ,de ,gau*o die   
dit alles v]telde1  zeide1 dat hij dit  
s*\wspel 9 vr$e/ijd gezi5 _h1 en dat hij
 en  &]5 gewoon w>5 te wa*t5 tot de     
,indian5 hunne hiel5 hadd5  geli*t1 om  
dan de (f]&5 van ,wallee*u te /el54     
,de ,gau*os d5k51 dat de ,indian5 d5    
boom als d5 ,god zelv5  bes*\w52 ma> het
 s*ijnt veel aannemelijk]1 dat zij hem  
voor het  alta> aanzi54 ,de e5ige r$5   
die ik voor deze keus b$5k5 kan is1  dat
 de boom e5 bak5 is op e5 geva>lijk5    
to*t4 ,de ,si]ra de la  ,v5tana is op   
ze] v]r5 af/& zi*tba>2 en e5 ,gau*o     
v]telde  mij1 dat hij e5s enkele mijl5  
t5 noord5 van de ,rio ,colorado  met e5 
,indiaan re$1 to5 deze plotsel+         
hetzelfde luide g]aas  begon te mak51   
dat op het e]/e gezi*t van d5 v]wijd]d5 
boom  gebruikelijk is2 tegelijk hield   
hij de h& voor het ho(d en wees  9 de   

ri*t+ van de ,si]ra4 ,na> de r$5 hi]van 
gevraagd1 zeide  de ,indiaan 9 gebrekkig
 ,spaans*3 ,zie voor het e]/ de ,si]ra4 
,om/reeks twee leagues voorbij dez5     
zeldzam5 boom hield5 wij halt om  te    
ov]na*t54 ,op dit oog5blik kreg5 de     
s*]pzi5de ,gau*os e5e  ongelukkige koe 9
 het oog1 die zij 9 voll5 r5 a*t]na     
sneld51  we9ige m9ut5 lat] met hunne    
lazos b9n5sleept5 en da>na  sla*tt54    
,wij hadd5 hi] de vi] lev5sbehoeft5 en  
el campo1  nl4 gras voor de pa>d51 wat] 
7sle*ts e5 modd]poel71 vlees*  en br&/(4
 ,de ,gau*os w>5 hoog/ v]nuftig 9 het   
v9d5 van al  deze weelde1 en weldra     
begonn5 wij de arme koe op te peuzel54  
,dit  0 de e]/e na*t di5 ik ond] d5     
bloot5 hemel doorbra*t1  met het g>eel  
van mijn zadel als b$4 ,er ligt e5 groot
 g5ot 9  het onafhankelijke lev5 van d5 
,gau*o1 wa> deze elk oog5blik  zijn pa>d
 kan lat5 /il/aan en zegg53 ,hi] zull5  
wij d5 na*t  doorbr5g54 ,de doods*e     
/ilte d] vlakte1 de wak5de hond51 de    
zigeun]-ge/alt5 d] ,gau*os1 die om het  

vuur hun leg] opsloeg51  hebb5 het beeld
 van di5 e]/5 na*t zoo diep 9 mijne ziel
 gegrift1  dat ik het nimm] zal v]get54 
,d5 volg5d5 dag v]toonde het l& we]     
hetzelfde gelijkvormige  k>akt]1 als    
bov5 is oms*rev54 ,het wordt bewoond    
door enkele vogels  ( di]5 van i$]e     
soort4 ,nu en dan kan m5 e5 h]t (       
guanaco  7wilde lama ( s*aapkameel7 zi52
 ma> het ,aguti 7,cavia ,patagonica7    
#fd is de mee/ voorkom5de vi]voet]4 ,dit
 di] v]teg5woordigt  hi] onze haz51 do* 
v]s*ilt van deze 9 vele belangrijke     
punt51 en  heeft bijv4 sle*ts drie te55 
aan de a*t]voet54 ,ook is het bijna     
tweemaal zoo groot1 bij e5 gewi*t van   
#bj tot #be ,eng4 pond54 ,het  aguti is 
e5 getr\w vri5d d] woe/ijn2 zoo is het  
iets gewoons  9 dit l&s*ap twee ( drie 9
 e5e re*te lijn snel a*t]  elk&] ov]    
deze woe/e vlakt5 te zi5 spr+54 ,m5 v9dt
 h5  noordwa>ts tot aan de si]ra        
,tapalgu5 7#cgcj' bre$te71 wa> de       
vlakte plotsel+ gro5] en vo*tig] wordt2 
en hunne zuidelijke  gr5s ligt tuss*5   

,port ,desir en ,/4-,julian1 wa> de     
natuur van  het l& niet v]&]t4 ,het is  
e5 zond]l+ feit1 dat1 hoewel  het aguti 
?ans niet zoov] zuidelijk als ,port     
,/4-,julian voorkomt1  kapite9 ,wood op 
zijne reis 9 het ja> #afgj zegt1 dat zij
 da>  talrijk w>54 ,welke oorzaak kan   
het trekgebi$ van zulk e5 di]  9 e5     
uitge/rekt1 onbewoond en s*a>s bezo*t l&
 v]&]d  hebb58 ,ook blijkt uit het      
aantal door kapite9 ,wood op n dag  te  
,port ,desir ges*ot5 /uks1 dat zij da>  
vroeg] aanm]kelijk  talrijk] moet5      
gewee/ zijn dan nu4 ,da>1 wa> de bizca*a
 #fe  leeft en zijn hol maakt1 maakt het
 aguti er gebruik van2 wa> e*t]1  zooals
 te ,bahia ,blanca1 de bizca*a niet     
gevond5 wordt1 graaft het  aguti voor   
zi*zelf4 ,hetzelfde gebeurt met d5 kle95
 ,pampas-uil  7,a!ne cunicul>ia71 wa>van
 de bes*rijv+ zoo dikwijls gezegd       
heeft1 dat hij als s*ildwa*t aan d5 +ang
 d] hol5 /aat2  want 9 ,oo/-,b&a is deze
 vogel1 bij afwezigheid van de bizca*a1 
v]pli*t zijn eig5 won+ te grav54    ,to5

 wij d5 volg5d5 morg5 de ,rio ,colorado 
nad]d51 v]&]de  de aanblik van het      
l&s*ap4 ,weldra kwam5 wij aan e5e met   
gras  b$ekte vlakte1 die om h>e bloem51 
hooge klav] en kle9e uil5  op de ,pampas
 geleek4 ,ook trokk5 wij door e5        
slijkmo]as van  aanzi5lijke             
uitge/rek!id1 dat des zom]s opdroogt en 
met e5e  kor/ van v]s*ill5de z\t5 b$ekt 
wordt2 om die r$5 draagt het  d5 naam   
van salitrl4 ,nu 0 het b$ekt met lage   
sappige plant51  van gelijke soort als  
die aan het zee/r& groei54    ,t]       
plaatse wa> wij de ,colorado ov]trokk51 
is de rivi] sle*ts  #fj y>ds bre$2 do* 9
 't algeme5 moet h>e bre$te het dubbele 
b$rag54 ,ha> loop is ze] bo*tig en sl+]t
 zi* tuss*5  wilgeboom5 en rietbank54   
,na> m5 zegt is de af/& tot d5  mond d] 
rivi] 9 re*te lijn neg5 leagues1 ma> te 
wat] vijf en  tw9tig4 ,to5 wij 9 boot5  
de rivi] ov]/ak51 w]d5 wij door         
talrijke troep5 m]rin opgeh\d51 die ov] 
de rivi] zwomm5  om e5e afdeel+ soldat5 
na> het b9n5l& te volg54 ,koddig]       

s*\wspel heb ik nooit gezi5 dan die     
hond]d5 en hond]d5 kopp51  alle na> n   
kant g]i*t1 met gespit/e oor51 snuiv5de1
 gezwoll5  neusgat51 en ev5 bov5 het    
wat] uit/ek5de als e5 groote s*ool  van 
e5e ( &]e amphibie4 ,m]rievlees* is het 
e5ige vo$sel1  dat de soldat5 hebb5 als 
zij op exp$itie zijn4 ,dit v]s*aft hun  
e5e groote gemakkelijkheid van beweg+1  
aangezi5 pa>d5 ze] v]  ov] deze vlakt5  
g$rev5 kunn5 word54 ,m5 v]zek]de mij1   
dat e5  onbela/ pa>d vele dag5 a*t]e5   
hond]d mijl5 daags kan aflegg54    ,het 
kamp van g5]aal ,rosas lag di*t bij de  
rivi]1 en vormde e5  vi]kant van wag5s1 
kanonn51 /roohutt51 enz4 ,de mans*app5  
w>5  bijna all5 caval]i/52 ma> ik gelo(1
 dat er nooit e5 leg]  heeft be/aan zoo 
s*elm- en b&ieta*tig als dit4 ,het      
me]5deel d]  soldat5 0 van gem5gd ras1  
van ,neg]s1 ,indian5 en ,spanja>d54 ,ik 
weet niet wa>om1 ma> li$5 van d]gelijke 
afkom/ hebb5 zeld5  e5e gun/ige         
gelaatsuitdrukk+4 ,ik vroeg na> d5      
(fici] van  adm9i/ratie om mijn paspoort

 te toon54 ,deze begon mij op de        
hoogh>tig/e en geheimz9nig/e mani] te   
ond]vrag54 ,gelukkig  _h ik e5          
aanbevel+sbrief van het g\v]nem5t te    
,bu5os ,aires  aan d5 comm&ant van      
,patagones4 #ff ,deze brief w]d na>     
g5]aal  ,rosas gebra*t1 die mij e5e ze] 
beleefde boods*ap zond1 welke de  (fici]
 mij la*5d en h(felijk ov]bra*t4 ,wij   
nam5 onz5 intrek  9 d5 ran*o ( hoeve van
 e5 m]kwa>dig5 oud5 ,spanja>d1 die  ond]
 ,napoleon op di5s to*t na> ,rusl& g$i5d
 _h4    ,wij toefd5 twee dag5 aan de    
,rio ,colorado4 ,ik _h hi] we9ig te do51
  want het omr+5de l& 0 e5 mo]as1 dat   
des zom]s 7,decemb]71  als de sneeuw op 
de ,cordill]as smelt1 door de rivi]     
ov]/roomd  wordt4 ,mijne voornaam/e     
bezigheid be/ond 9 het gadeslaan van de 
,indiaans*e gez9n51 als zij 9 d5 ran*o1 
wa> wij loge]d51  kle9e artikel5 kwam5  
koop54 ,er w]d ond]/eld1 dat g5]aal     
,rosas om/reeks #fjj ,indiaans*e        
bondg5oot5 _h4    ,deze ,indian5        
behoord5 tot e5 lang1 fraai ras2 do*    

lat] 0 aan  de ,vuurl&s*e wild5         
gemakkelijk te zi51 hoeze] k\de1 gebrek 
aan vo$sel en g]+]e bes*av+ hetzelfde   
voorkom5 afs*uwelijk  maakt54 ,sommige  
s*rijv]s hebb5 9 hunne bepal+ van de    
e]/e  m5s*5rass5 deze ,indian5 9 twee   
klass5 v]deeld2 ma> dit is  zek] niet   
nauwkeurig4 ,ond] de jonge vr\w5 ( *9as 
v]di5d5  enkele zelfs d5 naam van s*oon4
 ,heur ha> 0 gr(1 do* zw>t  en glanz5d1 
en zij droeg5 het 9 twee vle*t5 die tot 
aan het  middel h+54 ,zij hadd5 e5e     
hooge kleur en s*itt]5de1 fonkel5de     
oog52 h>e be551 voet5 en arm5 w>5 kle9  
en si]lijk gevormd2  h>e enkels en soms 
h>e middels prijkt5 met bre$e bracelett5
 (  blauwe kral54 ,ge5 belangwekk5d]    
s*\wspel dan enkele van deze  gez9n5    
bije5 te zi54 ,e5e mo$] kwam dikwijls   
met e5 ( twee  do*t]s op hetzelfde pa>d 
gezet51 na> onz5 ran*o4 ,zij r$5  als   
mann51 ma> met de knien hoog]           
opgetrokk54 ,deze gewoonte komt  miss*i5
 hi]uit voort1 dat zij bij het reiz5    
/e$s de la/pa>d5  b]ijd54 ,de vr\w5 zijn

 v]pli*t de pa>d5 te lad5 en te ontlad51
  de t5t5 op te slaan voor d5 na*t1 9 't
 kort1 om als de vr\w5  van alle wild51 
nuttige slav9n5 te zijn4    ,de mann5   
ve*t51 jag51 zorg5 voor de pa>d5 en mak5
 het  rijg>nituur4 ,e5 hunn] voornaam/e 
bezigh$5 ?uis is1 twee  /e55 zoolang    
teg5 elk&] te slaan1 dat zij rond word51
 om  da>van bolas te mak54 ,met dit     
belangrijke wap5 vangt de ,indiaan  zijn
 wild1 en ook zijn pa>d1 dat vrij ov] de
 vlakte zw]ft4 ,9 het  geve*t is zijne  
e]/e pog+ het pa>d van zijn teg5/&] met 
de bolas te do5 ne]tuimel52 en als deze 
door d5 val 9 de klem  raakt1 hem met d5
 *uzo te dood54 ,grijp5 de bolas sle*ts 
d5 hals  ( het li*aam van e5 di]1 zond] 
me]1 dan word5 zij d5 w]p]  dikwijls uit
 de h&5 g]ukt en zijn v]lor54 ,da> het  
afrond5 van  de /e55 twee dag5 w]k      
eis*t1 is de v]va>dig+ da>van e5e  ze]  
gewone bezigheid4 ,v]s*eid5e mann5 en   
vr\w5 hadd5 rood  gev]fde gezi*t52 ma>  
nooit zag ik de horizontale /rep51 die  
zoo algeme5 zijn ond] de ,vuurl&]s4 ,hun

 voornaam/e trots is om  alles van zilv]
 te hebb54 ,ik heb e5 cacique gezi51    
wi5s spor51  /ijgbeugels1 mesgreep en   
toom van dit metaal w>52 ho(d/el en     
teugels be/ond5 uit zilv]draad1 niet    
dikk] dan zweept\w4 ,het  0 e5 fraai    
gezi*t e5 vurig5 ,indiaans*5 h5g/ ond]  
zulk  e5 s*itt]5d tooisel te zi5 zw5k51 
wat aan de rijkun/ e5  m]kwa>dig k5m]k  
van si]lijkheid gaf4    ,g5]aal ,rosas  
gaf zijn w5s* te k5n5 mij te zi5--e5e   
om/&igheid wa>ov] ik lat] ze] v]heugd 04
 ,hij is e5 man van  buit5gewoon k>akt]1
 en heeft e5 ze] ov]weg5d5 invlo$ 9 het 
l&1 di5 hij wa>s*ijnlijk tot voorspo$ en
 ontwikkel+ ervan  zal aanw5d54 #fg ,na>
 m5 zegt1 is hij eig5a> van #gd vi]kante
  leagues l& en ongeve] #cjjjjj /uks    
vee4 ,zijne l&go$]5 word5               
voortreffelijk be/uurd en lev]5 veel me]
 kor5 op dan die van  &]54 ,hij kreeg   
het e]/ zijne v]ma>dheid door zijne     
wett5  voor zijn eig5 l&go$]5 en door   
het ond] tu*t h\d5 van  v]s*eid5e       
hond]d5 mans*app51 wa>door hij 9 /aat 0 

de  aanvall5 d] ,indian5 met go$ gevolg 
te we]/aan4 ,er zijn vele  v]hal5 9     
omloop ov] de ruwe mani] wa>op zijne    
wett5 w]d5  toegepa/4 ,e5 dez] 01 dat   
niem&1 op /raffe van 9 het blok  te     
word5 geslot51 des ,zondags zijn mes    
mo*t drag52 want da>  dit de voornaam/e 
dag 0 voor dobbel5 en dr9k51 ont/ond5   
vele  twi/51 die1 weg5s de algeme5e     
gewoonte om met het mes te ve*t51       
dikwijls noodlottig e9digd54 ,op zek]5  
,zondag kwam de ,g\v]neur  9 groot t5ue 
de e/ncia bezoek54 ,deze onv]wa*te      
gebeurt5is  v]ra/e g5]aal ,rosas zooze]1
 dat hij door d5 haa/1 wa>9 hij  d5     
,g\v]neur tegemoet g+1 v]gat zijn mes   
?uis te lat51 dat na>  gewoonte 9 zijn  
gordel /ak4 ,de r5tmee/] tikte hem da>om
 op d5  s*\d] en h]9n]de hem aan de wet2
 wa>op de g5]aal zi* tot  d5 ,g\v]neur  
w5dde1 zegg5de1 dat het hem ze] speet1  
ma> dat hij  9 het blok moe/ en zelfs 9 
zijn eig5 huis ge5 ma*t _h voordat  hij 
er we] uit kwam4 ,na e5 poos haalde m5  
d5 r5tmee/] ov]  het blok te op55 en d5 

g5]aal vrij te lat52 ma> nauwelijks 0   
dit gebeurd1 ( ,rosas ke]de zi* tot d5  
r5tmee/] met de woord53  ,nu hebt gij de
 wet ov]tr$5 en moet da>om mijne plaats 
9 het blok  innem54 ,d]gelijke h&el+5   
viel5 9 d5 smaak d] ,gau*os1 die  all5  
e5 hoog5 dunk hebb5 van hunne eig5      
wa>digheid en gelijkheid4    ,g5]aal    
,rosas is ook e5 uit/ek5d ruit]--e5e    
eig5s*ap van  ge5 g]+e beteek5is 9 e5   
l&1 wa> e5 op de be5 gebra*t  leg] zijn 
g5]aal koos door de volg5de proef4 ,e5  
troep ongetemde  pa>d5 w]d 9 e5 corrl   
g$rev5 en door e5 poort1 wa>bov5 e5     
dw>sbalk h+1 we] uitgelat54 ,nu w]d     
ov]e5gekom51 dat wie van  d5 balk op e5 
dez] pa>d5 kon spr+51 t]wijl het na>    
buit5  snelde1 en 9 /aat 0 zond] zadel (
 toom het niet alle5 te  b]ijd51 ma> ook
 na> de deur van d5 corrl t]ug te       
br5g5--hun  g5]aal z\ zijn4 ,de p]soon1 
die da>9 slaagde1 w]d dan gekoz5  en    
vormde ongetwijfeld e5 ges*ikt g5]aal   
voor zulk e5 leg]4 ,deze  buit5gewone   
daad 0 ook door ,rosas volbra*t4        

,hi]door en omdat hij zi* 9 kle$+ en    
gewoont5 na> de ,gau*os  s*ikte1 heeft  
hij e5e onbep]kte volksgun/ 9 het l&    
v]worv51  en bijgevolg e5e gebi$5de     
ma*t4 ,e5 ,engels* koopman v]zek]de     
mij1 dat e5 man1 die e5 &] v]moord _h1  
bij zijne gevang5nem+  en to5 hem na> de
 r$5 van zijn daad gevraagd w]d1        
antwoordde3  ,hij sprak op one]bi$ige   
wijze ov] g5]aal ,rosas2 da>om doodde   
ik hem4 ,e5 week lat] w]d de moord5a> 9 
vrijheid ge/eld1  hetge5 zond] twijfel  
e5 daad 0 van de p>tij van d5 g5]aal1   
en niet van dez5 zelf4    ,9 gesprek is 
hij vol gee/drift1 li*tg]aakt en ze]    
ern/ig4 ,zijn  ern/ gaat zelfs ze] v]4  
,ik hoorde e5 van zijne h(n>r5 7want    
hij h\dt er twee1 zooals voorhe5 de     
b>onn571 de volg5de anecdote  v]tell53  
,ik 0 ze] v]lang5d zek] muziek/uk te    
hoor51 en zoo g+  ik twee- ( driemaal   
na> d5 g5]aal om hem dit te vrag54 ,hij 
antwoordde3 ,ga aan uw w]k1 want ik b5  
bezig4 ,ik kwam voor de twe$e  maal2 to5
 zeide hij3 ,als ge nog e5s komt1 zal ik

 u /raff54 ,to5  ik voor de d]de maal   
vroeg1 begon hij te la*54 ,ik sidd]de en
  snelde de t5t uit2 ma> het 0 te laat4 
,hij beval twee soldat5 mij  te grijp5  
en op de pal5 te legg54 ,ik smeekte bij 
alle heilig5 9  d5 hemel mij te lat5    
gaan2 ma> hij gaf niet toe4 ,als de     
g5]aal  la*t1 spa>t hij n>r5 no* wijz54 
,de arme grapp5mak] keek ze] v]drietig  
bij de h]9n]+ aan  die /raf4 ,deze is   
w]kelijk ze] /r5g3 vi] pal5 word5 9 d5  
grond geslag51 en da>op legt m5 d5 man  
met de arm5 en be55 9  horizontal5 /&1  
en laat hem zoo v]s*eid5e ur5 ligg54    
,het  d5kbeeld is blijkba> ontle5d aan  
de gewone mani] om huid5 te  drog54     
,mijn gesprek met d5 g5]aal v]liep zond]
 e5 enkel5  glimla*2 en ik kreeg e5     
paspoort en e5 bevel voor               
rijks-po/pa>d51  welke beide /ukk5 mij  
op de vri5delijk/e en b]eidwillig/e     
mani]  gegev5 w]d54    ,des morg5s      
v]trokk5 wij na> ,bahia ,blanca1 dat wij
 9 twee dag5  b]eikt54 ,to5 wij het     
leg]kamp v]liet51 trokk5 wij voorbij de 

toldos d] ,indian54 ,deze zijn rond1 als
 ov5s1 en met huid5 ov]dekt2  bij d5    
+ang van elke t5t 0 e5 spits toeloop5de 
*uzo 9 d5  grond ge/ok54 ,de toldos w>5 
9 afzond]lijke groep5 v]deeld1  welke   
tot de /amm5 d] v]s*ill5de caciqu5      
behoord52 en de  groep5 w$]om 9 kle9]e1 
na> gelang van de blo$v]wants*ap  d]    
eig5a>s4 ,vele mijl5 v] reisd5 wij door 
het dal van de ,rio  ,colorado4 ,de     
alluviale vlakt5 aan d5 kant s*55       
vru*tba> en d$5  v]mo$51 dat zij wel    
ges*ikt zijn voor d5 groei van kor54    
,van de  rivi] noordwa>ts ga&e1 kwam5   
wij spo$ig 9 e5e /reek1 die van  de     
vlakt5 t5 zuid5 d] rivi] v]s*ilde4 ,wel 
0 het l& nog droog  en onvru*tba>1 ma>  
het bevatte vele v]s*ill5de             
plant5soort52  en het gras1 hoewel bru9 
en v]we]d1 w]d ov]vlo$ig] na>mate  de   
doorn/ruik5 s*a>s*] w]d54 ,na e5e kle9e 
uitge/rek!id  v]dw55 deze laat/5 geheel1
 en 0 de kale vlakte n]g5s met  e5ig    
/ruikgewas b$ekt4 ,deze v]&]+ 9         
plant5groei k5m]kt  het beg9 d] groote  

m]gelkalk-=matie1 wa>uit de uitge/rekte 
ruimte d] ,pampas be/aat en die het     
granietge/e5te van ,oo/-,b&a  b$ekt4 #fh
 ,van de ,/raat van ,magelha5 tot de    
,rio ,colorado--e5  af/& van omtr5t #hjj
 mijl5--be/aat de opp]vlakte van het l& 
alom uit gr( z& en kei/e554 ,de kei/e55 
zijn ho(dzakelijk  porfi] en dank5 hun  
ont/aan v]mo$elijk aan de rots5 van de  
,cordill]as4 ,t5 noord5 van de ,rio     
,colorado neemt de dikte dez]  =matie   
af1 en word5 de /e55 uit]/ kle92        
tegelijk h\dt hi]  de k>akt]i/ieke      
plant5groei van ,patagoni op4    ,na    
om/reeks #be mijl g]$5 te hebb51 kwam5  
wij aan e5 bre$e  /rook z&du951 die zi*1
 zoo v] het oog reikt1 na> het oo/5 en  
we/5 uit/rekt4 ,doordi5 deze z&heuvels  
op de klei ru/51 do5  zij kle9e         
wat]poel5 ont/aan1 en lev]5 zoodo5de 9  
dit droge  l& e5 onwa>de]b>5 toevo] van 
zoet wat]4 ,het groote voordeel1  dat   
uit holligh$5 en v]hev5h$5 van d5 bodem 
voortvloeit1 is  ons dikwijls niet      
duidelijk4 ,de twee armzalige bronn5 op 

d5 lang5  to*t tuss*5 de ,negro- en     
,colorado-rivi]5 w>5 e5 gevolg van  g]+e
 oneff5h$5 9 de vlakte2 zond] deze z\   
ge5 druppel wat]  gevond5 zijn4 ,de     
/rook z&du95 is omtr5t a*t mijl5 bre$1  
en vormde wa>s*ijnlijk 9 e5 vroeg]      
tijdp]k d5 r& van e5  groot5 rivi]mond1 
wa> nu de ,colorado vloeit4 ,9 dit      
di/rict1 wa>  ov]tuig5de bewijz5 zijn   
van l&rijz+ 9 e5 niet lang v]l$51  kunn5
 zulke bes*\w+5 moeilijk v]ona*tzaamd   
word51 al let m5  ook alle5 op de       
physis* geographis*e ge/eldheid van het 
l&4 ,na  de z&ige /reek te zijn         
doorgetrokk51 kwam5 wij des avonds aan  
e5  d] po/huiz52 en da> de v]s*e pa>d5  
op e5 af/& graasd51  beslot5 wij hi] d5 
na*t door te br5g54    ,het huis 0      
geleg5 aan d5 voet e5] tuss*5 de hond]d 
en  tweehond]d voet hooge v]hev5heid--e5
 ze] m]kwa>dig v]s*ijnsel  9 deze /reek4
 ,deze po/ w]d be/uurd door e5          
neg]-luit5ant1  uit ,afrika geboortig4  
,tot zijn e] moet gezegd word51 dat er  
tuss*5  de ,colorado-rivi] en ,bu5os    

,aires ge5 enkele ran*o zoo net 9 orde  
0 als de zijne4 ,hij _h e5e kle9e kam]  
voor vreemdel+51 en e5  kle95 corrl voor
 de pa>d51 alles van takk5 en riet      
gemaakt2 ook  _h hij e5e gra*t om zijn  
huis gegrav5 als middel van v]d$ig+  bij
 mogelijke aanvall54 ,dit z\ e*t] we9ig 
gebaat hebb5 indi5 er  ,indian5 w>5     
gekom52 ma> zijn voornaam/e troo/ s*e5  
te ligg5  9 de g$a*te om zijn lev5 duur 
te v]koop54 ,kort te vor5 0 er  des     
na*ts e5 troep ,indian5 voorbij gekom52 
zoo deze het po/huis  hadd5 opgem]kt1 z\
 onze zw>te vri5d met zijne vi] soldat5 
ongetwijfeld zijn omgebra*t4 ,n]g5s     
ontmoette ik e5 beleefd] en  voorkom5d] 
man dan deze neg]2 en da>om 0 het des te
 griev5d]  te zi51 dat hij niet met ons 
wilde aanzitt5 en sam5 et54    ,des     
morg5s liet5 wij ze] vroeg de pa>d5 hal5
 en zett5 ons  &]maal 9 e5 opwekk5d5    
galop4 ,wij r$5 voorbij de ,cabeza  del 
,buey3 e5 oude naam1 die gegev5 is aan  
d5 uitloop] van e5  groot mo]as1 dat zi*
 tot ,bahia ,blanca uit/rekt4 ,hi]      

wisseld5  wij van pa>d5 en trokk5 e5ige 
mijl5 v] door slijkl&5 en  z\tmo]ass54  
,voor het laat/ van pa>d5 v]wissel5de1  
begonn5  wij opnieuw door d5 modd] te   
wad54 ,plotsel+ viel mijn pa>d en  w]d  
ik de]lijk 9 het zw>te slijk            
g$ompeld--e5 ze] onaang5aam  voorval1   
als m5 niet 9 't bezit van &]e kler5 is4
 ,e5ige mijl5  van het =t ontmoett5 wij 
e5 man1 die ons v]telde1 dat er e5      
groot kanon 0 afgevuurd1 hetwelk e5 se9 
is dat er ,indian5 9 de  buurt zijn4    
,onmiddellijk v]liet5 wij d5 weg en     
volgd5 d5 zoom  van e5 mo]as1 dat nog de
 be/e geleg5heid tot vlu*t5 bi$t1 als   
m5 wordt nagezet4 ,tot onze blijds*ap   
kwam5 wij b9n5 de mur5 van  het =t1 do* 
v]nam5 hi]1 dat al het al>m om niets 0  
gewee/1  da> de ,indian5 vre$zame li$5  
blek5 te zijn1 die na> ,g5]aal  ,rosas  
wild5 gaan4    ,bahia ,blanca v]di5t    
t]nauw]nood d5 naam van dorp4 ,enkele   
huiz5  en de b>akk5 voor de troep5 zijn 
door e5e diepe gra*t en e5  v]/]kt5 wal 
omgev54 ,de n$]zett+ is nog van jonge   

dagteek5+  7#ahbh71 en heeft bij h>e    
ontwikkel+ moeilijke dag5 doorleefd4    
,het  g\v]nem5t van ,bu5os ,aires nam   
ha> onre*tmatig met geweld 9  bezit1 9  
plaats van het wijze voorbeeld d]       
,spaans*e ond]kon+5 te  volg51 die het  
l& bij de oud]e n$]zett+ aan de ,rio    
,negro van  de ,indian5 ko*t54 ,v&a> de 
behoefte aan ve/+w]k52 v&a>  de we9ige  
huiz5 en het we9ige beb\wde l& buit5 de 
gr5z5 d]  omwall+4 ,zelfs het vee is    
niet veilig voor de aanvall5 d] ,indian5
  buit5 de gr5ss*eid+5 d] vlakte wa>op  
de ve/+ /aat4    ,wijl het punt van de  
hav5 wa> de ,beagle voornem5s 0 te      
ank]51  #be mijl5 v] lag1 kreeg ik van  
d5 comm&ant e5 gids en pa>d5 m$e  om te 
zi5 ( het s*ip re$s 0 aangekom54 ,bij   
het v]lat5 van de  gro5e grasvlakte1 die
 zi* langs d5 zoom van e5 beekje        
uit/rekte1  kwam5 wij weldra 9 e5 wijde 
vlakke wild]nis1 be/a&e uit z&1         
z\tmo]ass5 ( enkel modd]4 ,sommige      
g$eelt5 w>5 met lage  kreupelboss*5     
b$ekt1 en &]e met die sappige plant51   

welke  alln ti]5 op plaats5 wa> ov]vlo$ 
van z\t is4 ,9 we]wil dat  het l& sle*t 
01 vloeide het ov] van /ruisvogels1     
h]t51 agutis  en armadill5 ( gordeldi]5 
7,dasypus74 ,mijn gids v]telde mij1 dat 
hij twee ma&5 gel$5 er nauwelijks het   
lev5 _h afgebra*t2 hij  jaagde met twee 
&]e mann5 niet v] van dit g$eelte van   
het l&1  to5 zij plotsel+ e5 troep      
,indian5 ontmoett51 die h5 nazett51     
weldra inhaald5 en zijne twee vri5d5    
doodd54 ,ook de poot5 van  zijn eig5    
pa>d w]d5 door de bolas gegrep52 ma> hij
 sprong uit  d5 zadel en sne$ het       
w]ptuig met zijn mes af4 ,t]wijl hij dit
  de$1 0 hij g5oodzaakt om zijn pa>d he5
 te snell51 wa>bij  hij twee ern/ige    
wond5 door hunne *uzos opliep4 ,we] 9 d5
 zadel  spr+5de1 manoeuvre]de hij met   
v]baz5de vlugheid voor de lange  sp]5   
zijn] v]volg]s uit1 die hem tot 9 't    
gezi*t van het =t  najoeg54 ,s$]t di5   
tijd 0 er /r5g bevol51 dat niem& zi* v] 
van de n$]zett+ mo*t v]wijd]54 ,ik wi/  
dit niet to5 ik het  =t v]liet1 en _h   

met v]wond]+ gezi5 hoe ern/ig mijn gids 
na>  e5 h]t keek1 dat ges*rokk5 s*e5    
door iets dat van v]re opdook4    ,bij  
onze aankom/ 0 de ,beagle er nog niet1  
zoodat wij d5  t]ugto*t aanva>dd52 ma>  
wijl de pa>d5 spo$ig v]moeid w>51  moe/5
 wij op de vlakte biv\ake]54 ,des morg5s
 hadd5 wij e5  gordeldi] gevang51 dat1  
(s*oon e5 uitmunt5d vo$sel als het  9   
zijn pants] gebrad5 wordt1 voor twee    
hong]ige m5s*5 ge5  ze] kra*tig ontbijt 
en middagmaal oplev]de4 ,op de plek wa> 
wij  d5 na*t z\d5 doorbr5g51 0 de grond 
omkor/ met e5 laag van  zwavelzure soda 
en bevatte dus natuurlijk ge5 wat]4 ,to*
 wi/5  vele kle9]e knaagdi]5 zelfs hi]  
hun lev5 op te h\d51 en d5  halv5 na*t  
liet de tucutuco zijn zond]l+ zwak      
geknor ond] mijn  ho(d hoor54 ,onze     
pa>d5 w>5 van treurig gehalte1 en 9 d5  
loop  van d5 morg5 w>5 zij weg5s gebrek 
aan dr9k5 spo$ig uitgeput1  zoodat wij  
v]pli*t w>5 te loop54 ,om/reeks #i ure  
doodd5 de hond5  e5 jonge geit1 die wij 
braadd54 ,ik at er iets van1 ma> kreeg  

da>op  e5 ondragelijk5 dor/4 ,dit 0 des 
te v]drietig]1 wijl het pas  g]eg5d _h  
en de weg vol 0 van kle9e plass5 held]  
wat]1 wa>van  e*t] ge5 druppel dr9kba>4 
,ik 0 nauwelijks #bj uur zond] wat]     
gewee/1 en sle*ts g$eeltelijk ond] e5   
blak5de zon2 to* maakte  de dor/ mij ze]
 slap4 ,hoe sommige m5s*5 twee ( drie   
dag5 9  zulke om/&igh$5 kunn5 doorbr5g51
 kan ik niet begrijp52 ma>  tev5s moet  
ik bek5n51 dat mijn gids er 9 't geheel 
niet door le$  en zi* v]wond]de1 dat n  
dag ontb]+ voor mij zoo'n /raf 04    ,ik
 heb v]s*eid5e mal5 er op gez9speeld1   
dat de bodemopp]vlakte  met e5 z\tkor/  
b$ekt 04 ,dit v]s*ijnsel is geheel iets 
&]s  dan bij de sal9as en me] ongewoon4 
,9 vele deel5 van ,zuid-,am]ika1  wa>   
het klimaat matig droog is1 kom5        
kor/vorm+5 voor2 do*  n]g5s heb ik ze   
zoo m5igvuldig gezi5 als bij ,bahia     
,blanca4 ,het  z\t be/aat hi]1 en ook 9 
&]e deel5 van ,patagoni1 ho(dzakelijk   
uit zwavelzure soda met g]+e bijm5gsels 
van gewoon z\t4 ,zoo lang  de grond 9   

deze salitrles 7gelijk de ,spanja>d5 h5 
t5 onre*te  noem51 die deze /( voor     
salpet] aanzi57 vo*tig blijft1 is er    
niets &]s te zi5 dan e5e uitge/rekte    
vlakte met e5 zw>t5  modd]ig5 bodem1    
wa>op v]spreide bosjes van sappige      
plant54 ,ke]t  m5 e*t] na e5e week hitte
 door e5 dez] /rek5 t]ug1 dan  /aat m5  
v]baasd de vlakte vi]kante mijl5 v] zoo 
wit te zi51  als w>e er e5 fijne sneeuw 
gevall51 die hi] en da> 9 hoopjes  is   
opgewaaid4 ,dit laat/e v]s*ijnsel wordt 
voornamelijk hi]door  v]oorzaakt1 dat1  
g$ur5de de langzame v]damp+ van het     
vo*t1  door ronde doode grass*eutjes1   
h\t/ompjes en /ukk5 losse a>de  de z\t5 
word5 omhoog getrokk51 9 plaats van op  
d5 bodem d]  wat]poel5 te kri/allise]54 
,de salitrles kom5 voor op vlakke       
grond51 die sle*ts enkele voet5 bov5 d5 
zeespiegel ligg51  ( op alluviaal l& dat
 aan rivi]5 gr5/4 ,p>*appe #fi vond1    
dat de z\tkor/ 9 de vlakte op enkele    
mijl5 af/& van zee1  voornamelijk uit   
zwavelzure soda 7,na#b,,s#d7 be/ond1 met

 sle*ts #g  gewoon z\t 7,na,cl71 t]wijl 
di*t] bij de ku/ het gehalte aan  gewoon
 z\t /eeg tot #cg proc5t4 ,door deze    
om/&igheid z\d5  wij g5eigd zijn te     
geloov51 dat de zwavelzure soda 9 d5    
bodem  ont/aan is uit het *loornatrium (
 zeez\t1 dat g$ur5de de  langzame en    
jong/e rijz+ van dit droge l& aan de    
opp]vlakte  is a*t]geblev54 ,het geheele
 v]s*ijnsel is wel de a&a*t van         
natuurond]zoek]s wa>d4 ,bezitt5 de      
sappige1 z\topnem5de plant51  die na> m5
 weet veel soda bevatt51 het v]mog5     
*loornatrium te  ontl$58 ,lev]t de      
zw>te1 /9k5de modd]1 zoo rijk aan       
organis*e  /(1 de zwavel en laat/elijk  
het zwavelzuur8    ,twee dag5 lat] re$  
ik opnieuw na> de hav51 to5 mijn        
metgezel1  dezelfde van vroeg]1 niet v] 
van de plaats onz] be/emm+ drie  ruit]s 
ov] de vlakte zag r5n54 ,onmiddellijk   
/eeg hij af1 en h5  opm]kzaam gadesla&e1
 zeide hij3    ,zij rijd5 als ,*ri/552  
en niem& mag uit het =t6    ,de drie    
jag]s v]e5igd5 zi* en /eg5 van hunne    

pa>d54 ,e9delijk  sprong er e5 we] 9 d5 
zadel en re$ ov] d5 heuvel uit het      
gezi*t4    ,wij moet5 nu ook we] te     
pa>d4 ,laad uw pi/ool6 zeide mijn       
metgezel1 t]wijl hij na> zijn zwa>d     
keek4    ,zijn dat ,indian58 vroeg ik4  
,qui5 sabe8 #gj ,zoo het er niet me] dan
 drie zijn1 heeft het niet  veel te     
beteek554    ,to5 viel mij 91 dat de e5e
 ruit] wa>s*ijnlijk ov] d5 heuvel  0    
gegaan om de re/ van d5 troep te hal52  
welk v]mo$5 ik mijn  makk] m$$eelde4    
,do* al wat ik t5 antwoord kreeg 03     
,qui5 sabe8    ,langzaam en zond]       
tuss*5pooz5 v]k5de zijn oog d5 v]r5     
horizon4 ,da> ik zijne buit5gewone      
koelheid voor e5 ov]drev5 grap  hield1  
vroeg ik hem wa>om wij niet na> huis    
t]ugke]d54 ,ik s*rok  to5 hij           
antwoordde3    ,wij ke]5 t]ug1 ma> 9 e5e
 ri*t+ die di*t langs e5 mo]as  gaat4   
,hi]9 kunn5 wij onze pa>d5 lat5         
galoppe]5 zoov] zij  kunn51 en dan op   
onze eig5 be55 v]tr\w54 ,zoo is er ge5  
geva>4    ,ik v]tr\wde da> niet zoo     

geheel op1 en wilde onz5 draf v]snell54 
,ne51 sprak hij1 niet voordat zij het   
do54    ,als e5 kle9e v]hev5heid ons aan
 het oog onttrok1 r$5 wij  /apvoets4    
,e9delijk b]eikt5 wij e5 dal1 sloeg5    
l9ks af en  draafd5 snel na> d5 voet van
 e5 heuvel4 ,mijn metgezel gaf mij zijn 
pa>d om va/ te h\d51 de$ de hond5       
kniel51 en kroop op h&5  en voet5 rond  
om de ruit]s te v]k5n54 ,9 die h\d+     
bleef hij  e5ig5 tijd2 ma> e9delijk     
b>/te hij 9 e5 gela* uit1 en riep3      
,son muj]es6 7,het zijn vr\w547    ,nu  
h]k5de hij 9 ha> de vr\w en s*oonzu/]   
van d5 zoon van  d5 majoor1 die na>     
/ruisvogelei]5 zo*t54 ,ik heb           
opzettelijk  het g$rag van dez5 man     
bes*rev51 omdat hij h&elde 9 de volle   
ov]tuig+ dat zij ,indian5 w>54 ,do*     
zoodra 0 deze dwaze  v]giss+ ontdekt1 ( 
hij noemde mij hond]d r$551 wa>om het   
ge5 ,indian5 zijn kond54 ,op die        
oog5blikk5 _h hij e*t] al deze  r$55    
v]get54 ,wij r$5 da>op kalm en          
g]u/ge/eld na> e5  hoog punt1 ,punta    

,alta g5aamd1 wa> wij de groote hav5 van
 ,bahia  ,blanca bijna geheel kond5     
ov]zi54    ,de uitge/rekte wat]vlakte   
wordt door talrijke groote modd]bank5   
v]/opt1 welke de inwon]s ,cangrejles    
noem51 vanwege het aantal  kle9e krabb54
 ,de modd] is zoo week1 dat het zelfs   
ov] ze]  korte af/&5 onmogelijk is er   
ov] te loop54 ,van vele bank5 is  de    
opp]vlakte met hooge biez5 b$ekt1 wa>van
 de topp5 alle5  bij hoog wat] zi*tba>  
zijn4 ,e5s1 to5 wij 9 e5e boot zat51    
g]aakt5 wij 9 deze ondiept5 zoo         
v]dwaald1 dat wij er met veel  moeite   
we] uit kwam54 ,er 0 niets te zi5 dan   
vlakke modd]plat52  de lu*t 0 niet ze]  
held] en met /]ke /raalbrek+1 (1 zooals 
de zeeli$5 zegg53 ,e5 /]ke kimrijz+4    
,het e5ige niet vlakke  voorw]p1 dat    
b9n5 het b]eik van ons oog lag1 0 de    
horizon2  de biez5 gelek5 op /ruik5 die 
9 de lu*t h+51 het wat] op  modd]bank5  
en de modd]bank5 op wat]4    ,wij       
ov]na*tt5 op ,punta ,alta1 wa> ik mij   
bezighield met het zoek5  na> fossiele  

be5d]51 wijl dit punt e5 wa> graf is van
 mon/]s  van uitge/orv5 di]soort54 ,de  
avond 0 volkom5 /il en held]1  en de    
uit]/ e5tonige aanblik d] omgev+ maakte 
hem aantrekkelijk  zelfs te midd5 van   
modd]bank5 en zeemeeuw51 van z&heuvels  
en  gi]54 ,to5 wij des morg5s t]ugr$51  
krui/5 wij e5 ze] v]s*  spoor van e5    
,puma1 #ga ma> kond5 hem niet v9d54 ,ook
 zag5  wij e5 pa> ,zorillo's (          
,p]uaans*e /9kdi]51 die niet vaak       
gevond5 word54 ,wat zijn voorkom5       
betreft1 gelijkt de zorillo 9  't       
algeme5 op e5 bunz+1 ma> is iets groot] 
en na> v]h\d+  veel dikk]4 ,9 het       
bewu/zijn van zijne ma*t1 zw]ft hij bij 
dag  ov] de op5 vlakte en vree/ m5s*5   
no* hond54 ,als e5 hond tot  d5 aanval  
wordt g$wong51 do5 e5 pa> druppels van  
de /9k5de  olie1 die e5 hevige ziekte en
 ett]+ uit d5 neus t5gevolge  heeft1    
zijn mo$ t]/ond bekoel54 ,wat e5s er m$e
 besmet wordt1  is voor altijd          
onbruikba>4 ,az>a zegt1 dat de reuk op  
e5 league  af/& kan word5 wa>g5om52 en  

me] dan e5s1 als wij de hav5  van       
,montevideo bij l&w9d b9n5vo]51 hebb5   
wij d5 /ank van  dit di] zelfs aan boord
 van de ,beagle bem]kt4 ,e5 feit is 't1 
dat elk di] d5 zorillo e]bi$ig uit d5   
weg gaat4              ,,ho(d/uk ,v4    
,,bahia ,,blanca4      ,d5 #bd/5        
,augu/us kwam de ,beagle hi] aan1 en    
zeilde e5 week  lat] na> de ,plata4 ,met
 go$v9d5 van kapite9 ,fitz-,roy w]d ik  
a*t]gelat5 om ov] l& na> ,bu5os ,aires  
te reiz54 ,ik zal hi]  e5ige wa>nem+5   
v]meld51 die g$ur5de dit bezoek en bij  
e5e  vorige geleg5heid1 to5 de ,beagle  
met het opmet5 van de hav5 bezig  01    
g$aan w]d54    ,op enkele mijl5 af/&s   
van de ku/ behoort de vlakte tot de     
groote  ,pampas-=matie1 welke deels uit 
roode klei en deels uit e5 /]k          
kalkh\d5d m]gelge/e5te be/aat4 ,di*t]   
bij de ku/ zijn e5ige  vlakt5 gevormd   
uit het pu9 d] bov5vlakte1 alsm$e uit   
modd]1  kiezel en z&1 die g$ur5de de    
langzame rijz+ van het l& door  de zee  
zijn opgeworp54 ,e5 bewijs van die rijz+

 zi5 wij 9 de  drooggelegde lag5 met    
jonge s*elpsoort51 en de ronde puim/e55 
die  ov] het l& v]spreid zijn4 ,op      
,punta ,alta hebb5 wij e5e doorsn$e  van
 e5 dez] lat] gevormde kle9e vlakt51 die
 ze] belangwekk5d  is om het aantal en  
het ongewone k>akt] d] ov]blijfsels van 
reusa*tige l&di]51 welke hi] b$olv5     
ligg54 ,deze zijn door  ,pr(4 ,ri*>d    
,ow5 uitvo]ig bes*rev5 9 de ,di]kunde   
van de ,reis  van de ,beagle1 en b]u/5  
bij het ,college ( ,surgeons4 ,ik zal   
hi]  sle*ts e5e korte s*ets gev5 van    
hunne gea>dheid4    ,t5 e]/e3 /ukk5 van 
drie ho(d5 en &]e be5d]5 van het        
,mega!rium1 welks groote afmet+5 door d5
 naam word5 uitg$rukt  #gb--,t5 twe$e3  
de ,megalonyx1 e5 groot da>aan v]want   
di]--,t5  d]de3 het ,scelido!rium1 #gc  
ev5e5s e5 v]wante soort1 wa>van  ik e5  
bijna voll$ig skelet vond4 ,het moet    
bijna zoo groot gewee/  zijn als e5     
rh9oc]os2 9 d5 b\w van zijn ho(d komt   
het1 volg5s  ,ri*>d ,ow51 het di*t/ bij 
d5 ,kaaps*5 ,mi]5et] 7,myrmecophaga72   

ma> 9 enkele &]e opzi*t5 komt het met de
 armadill5 ov]e5  #gd--,t5 vi]de3 de    
,mylodon ,d>w9ii1 e5 nav]want gesla*t   
van  we9ig m9d]e grootte--,t5 vijfde3 e5
 &]e reusa*tige vi]voet]1  ook tot de   
,ed5tata ( ,t&elooz5 behoor5de--,t5     
zesde3 e5 groot  di] met e5 be5a*tig1 9 
vakk5 v]deeld pants]1 dat veel van  e5  
armadil wegheeft--,t5 zev5de3 e5        
uitge/orv5 pa>d5soort1  wa>op ik nad]   
zal t]ugkom5--,t5 a*t/e3 e5 t& van e5   
tot de  ,pa*yd]mata ( ,dikhuidig5       
behoor5d di]1 wa>s*ijnlijk hetzelfde    
als de ,macrau*5ia3 #ge e5 ze] groot di]
 met e5 lang5 hals1  ev5als e5 kameel1  
wa>op ik ev5e5s zal t]ugkom5--,e9delijk3
  de ,toxodon1 e5 d] zond]l+/e di]5     
welke ooit ontdekt zijn2 9  grootte     
ev5a>de het e5 oliphant ( mega!rium1 ma>
 de b\w zijn]  t&5--gelijk ,ow5         
opm]kt--getuigt onw$]legba>1 dat het    
nauw aan  de ,knaagdi]5 v]want 01 de    
orde die teg5woordig het me]5deel  d]   
kle9/e vi]voetige di]5 omvat4 ,9 vele   
opzi*t5 is het aan de  ,pa*yd]mata      

v]want2 na> d5 /& zijn] oog51 oor5 en   
neusgat5  te oordeel51 0 het v]mo$elijk 
e5 wat]di]1 gelijk de doegong           
7,halicore7 ( manati 7,manatus71 wa>aan 
het ev5e5s v]want is4 #gf  ,hoe         
wond]lijk s*]p zijn ?ans de v]s*ill5de  
ord5 ges*eid51 die  9 d5 b\w van d5     
,toxodon op v]s*ill5de wijz5 v]e5igd    
w>56    ,m5 vond de ov]blijfsel5 dez] #i
 groote vi]voet]s1 met vele  losse      
be5d]51 b9n5 e5e ruimte van omtr5t #bjj 
vi]kante y>ds  9 d5 bodem van het /r&   
b$olv54 ,het is e5 m]kwa>dig feit1  dat 
zooveel v]s*ill5de species bije5 gevond5
 word51 en getuigt  hoe veelsoortig de  
oude bewon]s van dit l& moet5 gewee/    
zijn4 ,op  ongeve] #cj mijl5 af/& van   
,punta ,alta1 vond ik 9 e5e kliprots    
van roode a>de v]s*eid5e brok/ukk5 van  
be5d]53 enkele van  aanzi5lijke grootte4
 ,da>ond] w>5 de t&5 van e5 knaagdi]1   
welke 9 grootte ze] op die van de       
,capyb>a gelek51 wi] gewoont5  wij re$s 
vroeg] bes*rev5 hebb51 en dat dus       
wa>s*ijnlijk e5  wat]di] 04 ,ook 0 er e5

 /uk van het ho(d van e5 ,ct5omys3  e5e 
soort1 die van d5 tucutuco v]s*ilde1 do*
 er 9 't algeme5  ze] op geleek4 ,de    
roode a>de1 ev5als die van de ,pampas   
wa>9 deze  ov]blijfsels b$olv5 w>51     
bevat1 volg5s ,pr(4 ,ehr5b]g1 a*t       
zoetwat]- en n z\twat]-infusie-di]tjes1 
en 0 dus wa>s*ijnlijk  e5               
rivi]mond-bez9ksel4    ,de ov]blijfsels 
te ,punta ,alta w>5 9 gelaagd kiezelz&  
en rood5  modd] begrav51 jui/ zooals de 
zee ?ans op e5 ondiep5 oev]  z\ kunn5   
ne]slaan4 ,zij lag5 doore5 met #bc      
soort5 s*elp51  wa>van #ac nieuw]e en #d
 &]e1 die nauw aan nieuw]e vorm5 v]want 
w>54 ,( de zes ov]ige uitge/orv5 (      
e5v\dig onbek5d zijn1  is onzek]1 wijl  
op deze ku/ nog we9ig s*elpdi]5v]zamel+5
  geh\d5 zijn geword54 ,da> e*t] de     
jong]e soort5 9 nag5oeg  dezelfde       
getalv]h\d+ b$olv5 lag5 met die welke nu
 9 de baai  lev51 gelo( ik dat er we9ig 
twijfel be/aat ( deze laag behoort  tot 
e5 ze] jonge t]tiaire =matie4 ,uit het  
feit1 dat de be5d]5  van het            

,scelido!rium 7wa>ond] zelfs de         
knies*ijf ( patella7 9  hunne jui/e /&5 
begrav5 w>51 en dat het be5a*tig pants] 
van het groote armadil-a*tige di]       
tegelijk met de be5d]5 van  e5 zijn]    
poot5 zoo go$ bewa>d zijn geblev51 mog5 
wij veilig  besluit51 dat deze          
ov]blijfsels v]s* en door hunne ligam5t5
  v]bond5 w>51 to5 zij met de s*elp5 9  
het kiezel w]d5  afgezet4 ,bijgevolg    
hebb5 wij go$e bewijz51 dat de          
bov5g5oemde  reusa*tige vi]voet]s1 die  
me] van de teg5woordige v]s*ill5  dan de
 oud/e t]tiaire vi]voet]s 9 ,europa1    
leefd5 to5 de zee  met de mee/e h>]     
teg5woordige bewon]s bevolkt 02 en hebb5
 wij  die m]kwa>dige wet beve/igd1 wa>op
 ,*>les ,lyell zoo vaak gewez5  heeft3  
namelijk3 dat de lev5sduur d] soort5 bij
 de ,zoogdi]5 ov]  het geheel kort] is  
dan die d] ,te/acea ( s*elpdi]54 #gg    
,de aanzi5lijke grootte van de be5d]5 d]
 ,mega!roida 7wa>toe  het ,mega!rium1   
,megalonyx1 ,scelido!rium en ,mylodon   
behoor571  is ind]daad v]rass5d4 ,de    

leefwijz5 dez] di]5 bra*t5              
natuurond]zoek]s geheel 9 v]leg5heid1   
totdat ,pr(4 ,ow5 het  vraag/uk onlangs 
met m]kwa>dige s*]pz9nigheid oplo/e4 #gh
 ,de  t&5 bewijz5 door hun e5v\dig5 b\w1
 dat deze ,mega!roida van  plant5vo$sel 
leefd51 en wa>s*ijnlijk van de blad]5 en
 kle9]e  takk5 van boom54 ,hunne zw>e   
li*aamsvorm5 en groote1 /]ke  gekromde  
klauw5 #gi s*ijn5 zoo we9ig voor        
locomotie ( v]&]+  van plaats ges*ikt1  
dat enkele uitnem5de natuurond]zoek]s   
w]kelijk geme5d hebb51 dat zij1 ev5als  
de ,luia>ds1 wa>aan  zij nauw v]want    
zijn1 hun vo$sel zo*t5 door a*t]wa>ts   
uit de  boom5 te klimm51 en de blad]5 er
 van te et54 ,het 0 e5 /\t1  om niet te 
zegg5 ong]ijmd d5kbeeld aan te nem51 dat
 er vr het  ,diluvium zelfs boom5 be/aan
 hebb51 wa>van de takk5 /]k g5oeg       
gewee/ z\d5 zijn om di]5 te drag51 zoo  
groot als oliphant54 #hj  ,pr(4 ,ow5    
gelo(t met veel me] wa>s*ijnlijkheid1   
dat deze di]51  9 plaats van 9 boom5 te 
klimm51 de takk5 tot zi* omlaag trokk51 

en de kle9]e bij de wortels afbrak51 om 
zi* zoo met de blad]5  te vo$54 ,de     
kolossale bre$te en zwa>te van hunne    
a*t]deel51  die m5 zi* moeilijk kan     
voor/ell5 zond] ze gezi5 te hebb51      
word51 van dit /&punt gezi51 e5 blijkba>
 voordeel 9 plaats van  e5 la/2 hunne   
s*ijnb>e logheid ( plompheid v]dwijnt4  
,met hunne  groote /a>t5 en reusa*tige  
hiel5 ev5als e5 drievoet /evig op  d5   
grond /a&e1 kond5 zij al de kra*t hunn] 
geweldige arm5  en groote klauw5        
vrijelijk gebruik54 ,ind]daad1 /]ke     
wortels  moet de boom gehad hebb51 die  
aan zulke kra*t we]/& bood6 ,de         
,mylodon bezat da>5bov5 e5e ze] rekb>e  
tong1 ev5als de giraffe1  welke aldus1  
door e5 van die s*oone voorzorg5 d]     
natuur1 met zijn  lang5 hals zijn       
bladvo$sel b]eikt4 ,ik moet hi]bij      
opm]k51 dat1  volg5s ,bruce1 de oliphant
 9 ,abyss9i1 als hij de blad]5 met zijn 
snuit niet kan b]eik51 met zijn slagt&5 
diepe ink]v+5 maakt  9 d5 /am van d5    
boom1 op en ne] en ov]al 9 't rond1     

totdat de  boom g5oegzaam v]zwakt is om 
te word5 doorgebrok54    ,de lag51 die  
bov5g5oemde v]/e5de re/5 bevatt51 ligg5 
sle*ts #ae tot #bj voet bov5            
hoogwat]peil2 indi5 er dus ge5          
tuss*5p]iode van dal+ gewee/ is 7wa>van 
wij ge5 bewijs hebb571  is de l&rijz+1  
s$]t de groote vi]voet]s ov] de omr+5de 
vlakt5 zwi]v51 g]+ gewee/1 en moet het  
uit]lijk voorkom5 van  het l& de/ijds   
bijna hetzelfde gewee/ zijn als nu4     
,ho$anig--zoo  vraagt m5 natuurlijk     
alli*t--0 het k>akt] d] plant5w]eld 9   
dat geologis* tijdp]k8 ,0 het l& ev5    
ell5dig onvru*tba>1 als  het nu is8 ,da>
 zoovele van de m$e begrav5 s*elpdi]5   
dezelfde  zijn als die welke ?ans 9 de  
baai lev51 0 ik e]/ g5eigd te  geloov51 
dat de voormalige plant5groei v]mo$elijk
 gelijk 0 aan  de be/a&e4 ,ma> dit z\   
e5e v]ke]de gevolgtrekk+ gewee/ zijn2   
want e5ige van deze zelfde s*elpdi]5    
lev5 aan de plant5rijke ku/  van        
,brazili2 en 9 't algeme5 is het k>akt] 
d] zeebewon]s e5  onbruikb>e gids t]    

beoordeel+ van de l&bewon]s4 ,to* gelo( 
ik  niet1 op grond van de volg5de       
ov]weg+51 dat het feit dat vele         
reusa*tige vi]voet]s op de vlakte rondom
 ,bahia ,blanca geleefd  hebb51 op      
zi*zelf e5 veilige grond is voor de     
ond]/ell+1 dat  zij vroeg] met e5 welig5
 plant5groei b$ekt w>54 ,ik twijfel     
niet1  ( de dorre1 e5igsz9s zuidelijk   
bij de ,rio ,negro geleg5 l&/reek  met  
h>e doornige v]spreide boom51 z\ vele en
 groote vi]voet]s  kunn5 ond]h\d54      
,dat groote di]5 e5 welig5 plant5groei  
v]eis*51 is e5e  algeme5e ond]/ell+     
gewee/1 die van het e5e boek 9 het &]e  
is  ov]gegaan2 ma> ik a>zel niet te     
zegg51 dat zij geheel vals* is1 en  dat 
zij het oordeel d] geolog5 ov] e5ige    
punt5 van groot belang 9  de oude       
ges*i$5is d] w]eld ongeldig heeft       
gemaakt4 ,wa>s*ijnlijk  is het          
vooroordeel afkom/ig uit ,indi en de    
,indis*e eil&51  wa> troep5 oliphant51  
maagdelijke w\d5 en ondoordr+b>e        
dsjungels #ha 9 i$]s gee/ sam5gaan4     

,nem5 wij e*t] het e5  ( &] w]k ov]     
reiz5 9 de zuidelijke /rek5 van ,afrika 
t]  h&1 dan zull5 wij op bijna elke     
bladzijde z9spel+5 v9d5  op het         
woe/ijna*tige k>akt] d] /reek1 ( op het 
aantal groote  di]5 die ha> bewon54     
,hetzelfde blijkt uit de vele teek5+51  
welke van v]s*ill5de deel5 uit het      
b9n5l& 9 't li*t zijn  gegev54 ,to5 de  
,beagle 9 ,kaap/ad 01 de$ ik e5 uit/apje
 van  e5ige dag5 het l& 91 dat m9/5s    
voldo5de 0 om hetge5 ik  gelez5 _h      
duidelijk] te mak54    ,&rew ,smi?1 die 
aan het ho(d van zijn v]metel5 troep er 
onlangs 9 geslaagd is d5 ,/e5bokske]kr+ 
te passe]51 b]i*t  mij1 dat1 zoo m5 het 
zuidelijk deel van ,afrika 9 zijn geheel
  bes*\wt1 er ge5 twijfel kan be/aan dat
 het e5 dor l& is4 ,aan  de zuidelijke  
en zuidoo/elijke ku/5 zijn e5ige fraaie 
w\d52  ma> deze uitgezond]d1 kan de     
reizig] dag5 lang door op5 vlakt5       
trekk51 die met e5 arm5 en s*ral5       
plant5groei b$ekt zijn4 ,het  is        
moeilijk e5 jui/ d5kbeeld te gev5 van   

v]gelijk5de trapp5  van vru*tba>heid2   
do* veilig kan m5 zegg51 dat de rijkdom 
d]  plant5w]eld welk5 ,groot-,brittanni 
op zek]5 tijd #hb bezit1  di5 van e5e   
gelijke opp]vlakte 9 de b9n5l&5 van     
,zuid-,afrika  miss*i5 zelfs ti5maal    
ov]treft4 ,het feit1 dat oss5wag5s 9    
elke  ri*t+ kunn5 rijd51 behalve 9 de   
nabijheid d] ku/1 zond] me]  dan e5 half
 uur opon?\d nu en dan voor het weghakk5
 van /ruik51  geeft miss*i5 e5          
duidelijk] begrip van de s*a>s*heid van 
d5  plant5groei4    ,w]p5 wij nu e5 blik
 op de di]51 die deze wijde vlakt5      
bewon51  dan zull5 wij h5 v9d5 9        
buit5gewoon groot aantal1 gepa>d aan  e5
 reusa*tig volume4 ,wij noem5 hi] d5    
oliphant2 drie soort5  rh9oc]os 7en     
volg5s ,dr4 ,smi? nog twee &]e72 het    
nijlpa>d2  de giraffe2 d5               
,zuid-,afrikaans*5 os 7,bos caff]71 zoo 
groot als e5  volwass5 /i]2 d5 we9ig    
m9d] groot5 el&2 twee zebra's2 d5       
quagga 7pa>d-zebra72 twee gnoe's 7pa>d- 
( /i]h]t7 en v]s*eid5e  antilop51 die   

zelfs groot] zijn dan de laat/g5oemde   
di]54 ,nu  z\ m5 welli*t d5k51 dat1     
(s*oon de species talrijk zijn1 het     
aantal individun van elke soort g]+ is4 
,door de welwill5dheid  van ,dr4 ,smi?  
b5 ik 9 /aat aan te toon51 dat dit niet 
het geval  is4 ,hij b]i*t mij1 dat hij  
op #bd bre$te g$ur5de ne dagreis met  de
 oss5wag5s1 zond] zi* v] na> l9ks ( na> 
re*ts te begev51  tuss*5 de #ajj en #aej
 rh9oc]oss5 zag1 welke tot drie soort5  
behoord54 ,d5zelfd5 dag zag hij         
v]s*eid5e kudd5 giraff51 te  zam5       
ongeve] e5 hond]dtal2 en (s*oon ge5     
oliphant gezi5 w]d1  w>5 zij to* 9 dat  
di/rict te v9d54 ,op we9ig me] dan e5   
uur gaans van hunne leg]plaats van d5   
vorig5 na*t1 doodde zijn  gezels*ap op  
ne plek a*t nijlpa>d5 en zag er nog     
v]s*eid5e  me]4 ,9 dezelfde rivi] w>5   
ook krokodill54 ,natuurlijk 0  het e5   
ze] buit5gewoon geval zooveel groote    
di]5 bije5 te  zi52 ma> blijkba> bewij/ 
het1 dat zij er 9 groot aantal moet5    
be/aan4 ,dr4 ,smi? bes*rijft het l&1    

wa>door hij di5 dag reisde1  als dun    
b$ekt met gras1 met /ruik5 van omtr5t   
vi] voet hoogte1  en nog dunn] met      
mimosa-bos*jes4 ,niets belette d5 wag5s 
9 bijna  re*te lijn voort te gaan4      
,behalve deze groote di]51 heeft elk die
 ook ma> ev5 met de  natuurlijke hi/orie
 van de ,kaap bek5d is1 gelez5 van de   
groote  kudd5 antilop51 welke alle5 bij 
zw]m5 trekvogels te v]gelijk5  zijn4    
,voorts pleit het aantal leeuw51 pan!rs 
en hy5a's1  alsook de m5igte ro(vogels  
duidelijk voor d5 ov]vlo$ d]  kle9]e    
vi]voetige di]54 ,op n avond telde m5   
zev5 leeuw51  die tegelijk om de        
leg]plaats van ,dr4 ,smi? slop54 ,zooals
 deze  bekwame natuurond]zoek] mij      
opm]kte1 moet het dagelijks* blo$bad  9 
,zuid-,afrika s*rikb>5d groot zijn6 ,ik 
bek51 dat het w]kelijk  v]rass5d is hoe 
zulk e5 m5igte di]5 be/aan kan v9d5 9 e5
  l&1 dat zoo we9ig vo$sel voortbr5gt4  
,de groot]e vi]voet]s  zw]v5            
ongetwijfeld door uitgebreide /rek5 om  
het te zoek51 en  hun vo$sel be/aat     

ho(dzakelijk uit laagh\t1 dat           
wa>s*ijnlijk  veel vo$sel 9 e5 kle9     
volume bevat4 ,ook b]i*t ,dr4 ,smi? mij1
 dat  de plant5w]eld e5 snell5 groei    
heeft2 nauwelijks is e5 g$eelte         
v]bruikt1 ( e5 nieuwe voorraad neemt    
zijn plaats 94 ,er kan e*t]  ge5 twijfel
 be/aan1 ( onze ideen ov] de s*ijnb>e   
hoeveelheid  vo$sel1 noodig voor het    
ond]h\d van groote vi]voet]s1 zijn  ze] 
ov]drev54 ,laat ons b$5k51 dat de       
kameel1 e5 di] van ge5  g]+e grootte1   
/e$s als het z9nebeeld d] woe/ijn       
bes*\wd is4    ,de me5+1 dat wa> groote 
vi]voet]s lev51 noodzakelijk e5  welige 
plant5groei be/aan moet1 is des te      
zond]l+]1 omdat  het omgeke]de v]re van 
wa> is4 ,bur*ell de$ mij de opm]k+1     
dat1 to5 hij ,brazili introk1 niets hem 
zooze] tr( als de  pra*t d]             
,zuid-,am]ikaans*e plant5w]eld 9        
teg5/ell+ met  die van ,zuid-,afrika1   
gevoegd bij de afwezigheid van alle     
groote  vi]voet]s4 ,9 zijne reiz5 #hc   
heeft hij de me5+ uitgesprok51  dat de  

v]gelijk+ van de respectievelijke       
gewi*t5 7zoo er voldo5de  gegev5s w>57  
van e5 gelijk aantal d] groot/e         
plant5et5de  vi]voet]s uit elke l&/reek1
 uit]/ belangrijk z\ zijn4 ,nem5  wij   
e5]zijds d5 oliphant1 #hd het nijlpa>d1 
de giraffe1 d5  ,zuid-,afrikaans*5 os   
7,bos caff]71 d5 el&1 en zek] drie1 ma> 
v]mo$elijk vijf soort5 rh9oc]oss52 en   
aan ,am]ikaans*e zijde  twee tapirs1 d5 
guanaco1 drie h]t51 de vicugna 7het     
,p]uaans*e  ( ,vigogne-s*aap71 het      
pec>i1 #he de capyb>a 7wa>na wij ond] de
  ap5 moet5 kiez5 om het cijf] voltallig
 te mak573 en plaats5 wij  nu deze twee 
groep5 naa/ elk&]1 dan is het niet      
gemakkelijk me]  wanv]h\d+5 9 grootte te
 b$5k5 dan deze reeks5 ons te zi5  gev54
 ,volg5s bov5/a&e feit5 moet5 wij dus1  
teg5 vroeg]e  wa>s*ijnlijkheid 91 #hf   
besluit5 dat er ond] de zoogdi]5  ge5   
nauwe v]wants*ap be/aat tuss*5 het      
volume d] soort5 en  de hoeveelheid     
plant5 9 de door h5 bewoonde l&54       
,wat het getal groote vi]voet]s betreft1

 be/aat er zek] ge5 /reek  op a>de1 die 
de v]gelijk+ met ,zuid-,afrika kan      
door/aan4 ,na de  v]s*ill5de gegev5     
v]hal51 zal het uit]/ woe/ijna*tig      
k>akt]  di] /reek wel niet betwi/ word54
 ,9 het w]elddeel ,europa moet5  wij na>
 de t]tiaire tijdvakk5 t]uggaan1 om ond]
 de zoogdi]5  e5 /aat van zak5 te v9d51 
ov]e5kom5de met di51 welke  ?ans aan de 
,kaap de ,go$e ,hoop be/aat4 ,deze      
t]tiaire tijdvakk51  die wij als        
buit5gewoon rijk aan groote di]5 mog5   
bes*\w51  omdat wij op sommige plaats5  
de ov]blijfsels van vele =matin         
bije5gehoopt zi51 kond5 moeilijk op me] 
groote vi]voet]s bog51  dan nu          
,zuid-,afrika4 ,bij onze bespiegel+51   
e*t]1 ov] d5 a>d d]  plant5w]eld g$ur5de
 die tijdvakk51 zijn wij al?ans 9 zoov] 
v]pli*t be/a&e analogien 9 aanm]k+ te   
nem51 dat wij e5  welig5 plant5groei    
niet als vol/rekt noodzakelijk bes*\w51 
nu  wij aan de ,kaap de ,go$e ,hoop e5  
geheel &]5 /& van zak5 zi54    ,wij     
wet51 dat de uit]/e gewe/5 van          

,noord-,am]ika1 vele grad5  bov5 de gr5s
 wa> de grond op enkele voet5 diepte    
voortdur5d  bevror5 is1 met w\d5 van    
zwa> en hoog geboomte b$ekt zijn4 #hg   
,ev5zoo zi5 wij 9 ,sib]i w\d5 van b]ke-1
 d5ne-1 espe- en  lorkeboom5 groei5 op  
e5e bre$te1 #hh 7#fd71 wa> de gemiddelde
  lu*ttemp]atuur ond] het vriespunt     
daalt1 en wa> de a>de zoo geheel        
bevror5 is1 dat de k>kas van e5 da>9    
begrav5 di] volkom5  bewa>d is4 ,met    
deze feit5 voor oog5 moet5 wij1 wat     
alle5 de  quantiteit van d5 plant5groei 
betreft1 toegev51 dat de groote         
vi]voet]s d] lat]e t]tiaire tijdvakk5 9 
de mee/e g$eelt5  van ,noord-,europa en 
,azi geleefd kunn5 hebb5 op de plaats5  
wa>  ?ans hunne ov]blijfsel5 word5      
gevond54 ,ik spreek hi] niet van  de    
soort plant51 noodig voor hun ond]h\d2  
want da> er bewijz5  zijn van physieke  
v]&]+5 en de di]5 uitge/orv5 zijn1 mog5 
wij aannem51 dat ook de plantsoort5     
v]&]+ hebb5 ond]gaan4    ,m5 v]oorlove  
mij hi]bij te voeg51 dat deze opm]k+5   

re*t/reeks  geld5 voor de 9 het ijs     
bewa>d geblev5 ,sib]is*e di]54 ,de va/e 
ov]tuig+ dat e5e vegetatie1 welke het   
k5m]k bezat van tropis*5  rijkdom1      
noodig 0 voor het ond]h\d van zulke     
groote di]51 en  de onmogelijkheid om   
dit te rijm5 met de nabijheid van       
eeuwigdur5d  ijs1 w>5 e5e van de        
ho(doorzak5 d] v]s*ill5de !orien van    
plotsel+e klimaatomw5tel+5 en           
ov]weldig5de natuurramp51 die  t] v]kl>+
 van hunne begrav+ w]d5 uitg$a*t4 ,ik   
ond]/el  op v]re na niet1 dat het       
klimaat s9ds d5 tijd wa>9 deze di]5     
leefd5 die nu 9 het ijs begrav5 ligg51  
niet v]&]d is4 ,voor  het oog5blik wil  
ik sle*ts aantoon5 dat1 voor zoov] alle5
 de  hoeveelheid vo$sel betreft1 de oude
 rh9oc]oss5 ov] de /epp5  van           
,midd5-,sib]i1 #hi zelfs 9 h>5          
teg5woordig5 toe/&1  gezworv5 kunn5     
hebb51 ev5ze] als de lev5de rh9oc]oss5  
en  oliphant5 ov] de ,k>roos van        
,zuid-,afrika4        ,nu zal ik sprek5 
ov] de leefwijz5 van e5ige me]          

belangrijke  vogels1 die 9 de woe/e     
vlakt5 van ,noord-,patagoni ?uis        
behoord52  en all]e]/ van d5 groot/51 ( 
,zuid-,am]ikaans*5 /ruisvogel4 ,de      
gewone eig5s*app5 van d5 /ruisvogel zijn
 aan i$] bek5d4 ,zij  lev5 van          
planta>dig vo$sel1 als wortels en gras2 
ma> te ,bahia  ,blanca heb ik           
h]haaldelijk drie ( vi] bij laag wat]   
na> de  uitge/rekte modd]bank5 zi5 kom5 
7welke dan droog zijn71 om1  zooals de  
,gau*os zegg51 zi* met kle9e viss*5 te  
vo$54 ,hoewel  zoo s*uw1 beho$zaam en   
e5zelvig van a>d1 en da>bij zoo vlug  t]
 be51 wordt de /ruisvogel door de met   
bolas gewap5de ,indian5  ( ,gau*os zond]
 veel moeite gevang54 ,als v]s*eid5e    
ruit]s 9  e5 halv5 cirkel nad]51 wordt  
hij v]leg5 en weet niet welk5  kant uit 
te vlu*t54 ,9 't algeme5 loop5 zij bij  
voorkeur teg5  d5 w9d 92 ma> bij d5 e]/5
 aanloop slaan zij de vleugels uit  en  
zett51 ev5als e5 s*ip1 alle zeil5 bij4  
,op e5 fraai5 heet5  dag zag ik e5      
aantal /ruisvogels e5 bos* van hooge    

biez5 +aan1  wa> zij n$]hurkt5 en zi*   
s*uil hield51 totdat m5 h5 di*t  g5ad]d 
04 ,niet algeme5 bek5d is het feit1 dat 
/ruisvogels zi*  li*t te wat] begev54   
,mr4 ,k+ b]i*t mij1 dat hij deze vogels 
9 de ,baai van ,san ,blas en te ,port   
,valds 9 ,patagoni v]s*eid5e  mal5 van  
het e5e eil& na> het &]e zag zwemm54    
,zij liep5  het wat] 9 wanne] zij na> e5
 punt g$rev5 w]d51 ma> ook uit  eig5    
beweg+1 als m5 h5 niet v]s*rikte2 de    
af/& wa>ov]  zij zwomm5 0 ongeve] #bjj  
y>ds4 ,ond] het zwemm5 v]toont zi*  ze] 
we9ig van hun li*aam bov5 wat]2 hunne   
halz5 zijn iets na>  vor5 ge/rekt en    
langzaam kom5 zij v]d]4 ,tweemaal zag ik
 e5ige  /ruisvogels ov] de rivi] ,santa 
,cruz zwemm51 op e5 plek wa> deze  rivi]
 circa #djj y>ds bre$ 0 en e5 snelle    
/room+ _h4 ,to5  kapite9 ,/urt de       
,murrumbidgee 9 ,au/rali afzakte1 zag   
hij twee emus  7ongehelmde casu>iss57   
bezig met zwemm54    ,de bewon]s van het
 l& ond]s*eid51 zelfs op e5 af/&1       
gemakkelijk het mannetje van het wijfje4

 ,het e]/e is groot] en  donk]d] van    
kleur1 en heeft e5 dikk]5 kop4 #ij ,de  
/ruisvogel  #ia--;ik gelo( het          
mannetje--br5gt e5 zond]l+1 diep kl9k5d1
  fluit5d geluid voort2 to5 ik dit voor 
het e]/ hoorde1 t]wijl  ik tuss*5 e5ige 
z&heuvels /ond1 da*t ik dat het van e5  
wild  di] afkom/ig 02 want het is e5    
geluid1 dat m5 niet kan zegg5  vanwa>   
het komt1 no* hoe v] het af is4 ,to5 wij
 9 de ma&5  ,septemb] en ,octob] te     
,bahia ,blanca w>51 w]d5 de ei]5 9      
buit5gewoon aantal ov] het geheele l&   
gevond52 zij ligg5 f  v]spreid en       
/uksgewijze1 9 welk geval zij nooit     
uitgebro$ en  door de ,spanja>d5 gua*os 
#ib g5oemd word5--f te zam5 9 e5        
ondiepe holte1 die het ne/ vormt4 ,van  
de vi] ne/5 die ik zag1  bevatt5 drie   
elk #bb ei]51 en het vi]de #bg4 ,g$ur5de
 e5 dag jag5  te pa>d w]d5 #fd ei]5     
gevond52 van deze lag5 #dd 9 twee ne/51 
en de ov]ige #bj w>5 v]spreide gua*os4  
,e5/emmig v]kl>5 de  ,gau*os--en er is  
ge5 r$5 om aan hunne woord5 te          

twijfel5--dat  het mannetje alln de ei]5
 uitbro$t1 en lat] de jong5 e5ig5  tijd 
v]gezelt4 ,het mannetje ligt ze] di*t op
 het ne/2 ik zelf b5  er bijna ov] he5  
g]$54 ,m5 bewe]t1 dat zij 9 zulke tijd5 
soms  woe/ en zelfs geva>lijk zijn1 en  
dat zij e5 man te pa>d aanvall51  pog5de
 hem te s*opp5 en teg5 hem op te spr+54 
,mijn b]i*tgev]  wees mij e5 oud man1   
die e5s1 door zulk e5 /ruisvogel        
a*t]volgd1  9 groot5 ang/ v]ke]d _h4 ,9 
,bur*ell's reiz5 9 ,zuid-,afrika  v9d ik
 de opm]k+3 ,to5 ik e5s e5              
mannetjes-/ruis g$ood _h1  wi5s v$]5    
morsig w>51 v]teld5 mij de ,hott5tott51 
dat het e5  ne/vogel 04 ,ik v]neem1 dat 
de mannelijke emu 9 d5 ,zologis*5  ,tu9 
zi* met de zorg ov] het ne/ bela/2 deze 
eig5s*ap is dus  aan de familie geme54  
,de ,gau*os getuig5 e5/emmig1 dat       
v]s*eid5e wijfjes 9 n  ne/ legg52 en met
 zek]heid is mij v]teld1 dat m5 vi] (   
vijf  wijfjes op het midd5 van d5 dag   
a*t] elk&] na> hetzelfde  ne/ heeft zi5 
gaan4 ,ik kan er nog bijvoeg51 dat m5 9 

,afrika  gelo(t1 dat twee ( me] wijfjes 
9 n ne/ legg54 #ic ,(s*oon  deze        
gewoonte1 opp]vlakkig bes*\wd1 ze]      
vreemd s*ijnt1 gelo(  ik to*1 dat de    
oorzaak op e5v\dige wijze te v]kl>5 is4 
,het  getal ei]5 9 het ne/ wisselt af   
van #bj tot #dj1 en zelfs tot #ej       
7volg5s ,az>a soms tot #gj ( #hj74      
,(s*oon het nu1 deels omdat het  aantal 
9 n di/rict gevond5 ei]5 zoo buit5gewoon
 groot is 9  v]h\d+ tot de oud]s1       
&]deels weg5s d5 b\w van het ov>ium  bij
 het wijfje--ze] wa>s*ijnlijk is1 dat   
dit 9 d5 loop van het  seizo5 e5 groot  
aantal ei]5 legt1 moet de tijd da>voor  
to*  ze] lang zijn4 ,az>a zegt1 #id dat 
e5 wijfje 9 tamm5 /aat #ag  ei]5 legde1 
elk na drie dag5 tuss*5ruimte4 ,w>e nu  
het wijfje  g5oodzaakt h>e eig5 ei]5 te 
bro$5 voordat het laat/e gelegd  01 dan 
z\ het e]/e wa>s*ijnlijk b$orv5 ( v]rot 
zijn2 ma>  zoo elk op a*t]e5volg5de     
tijd/ipp5 en 9 v]s*ill5de ne/5 e5  pa>  
ei]5 legde1 en v]s*eid5e wijfjes zi*    
v]e5igd5 7zooals  w]kelijk beve/igd is71

 dan z\d5 de ei]5 9 n v]zamel+  ongeve] 
ev5 oud zijn4 ,zoo het getal ei]5 9 n   
dez] ne/5  gemiddeld niet groot] is 7na>
 ik gelo(7 dan het aantal dat e5  wijfje
 9 het seizo5 legt1 moet5 er ev5veel    
ne/5 als wijfjes zijn1  en zal elk      
mannetje zijn jui/ a&eel 9 het w]k d]   
bro$+ hebb51  en wel g$ur5de e5 tijdp]k 
dat de wijfjes wa>s*ijnlijk niet  kond5 
zitt51 omdat zij nog niet al h>e ei]5   
gelegd hadd54 #ie    ,re$s heb ik ov]   
het groot aantal gua*os ( v]lat5 ei]5   
gesprok51 wa>van er op n dag tw9tig     
gevond5 kunn5  word54 ,zond]l+ s*ijnt   
het1 dat zoo vele v]lor5 gaan4 ,z\ dit  
niet hi]uit voortkom51 dat vele wijfjes 
zi* moeilijk v]e5ig5 en  e5 mannetje    
v9d51 b]eid de taak d] bro$+ op zi* te  
nem58 ,het  is duidelijk1 dat er all]e]/
 zek]e neig+ tot v]e5ig5 moet  be/aan   
tuss*5 m9/5s twee wijfjes2 &]s z\d5 de  
ei]5 ov] de  uitge/rekte vlakt5 v]spreid
 ligg5 op af/&5 veel te groot opdat  het
 mannetje ze 9 n ne/ z\ kunn5 v]zamel54 
,enkele s*rijv]s  hebb5 geme5d1 dat de  

v]spreide ei]5 als vo$sel voor de jonge 
vogels gelegd w]d54 ,9 ,am]ika kan dit  
moeilijk het geval wez51 da>  de gua*os1
 (s*oon dikwijls b$orv5 en v]rot1 mee/al
 heel zijn4    ,to5 ik aan de ,rio      
,negro 9 ,noord-,patagoni 01 hoorde ik  
de ,gau*os  h]haaldelijk sprek5 ov] e5  
ze] zeldzam5 vogel1 di5 zij ,ave/ruz    
,petise noemd54 #if ,zij bes*rev5 hem   
als kle9] dan de gewone  /ruisvogel 7die
 da> veel voorkomt71 do* 9 't algeme5 er
 veel op  gelijk5de4 ,zij zeid51 dat    
zijne kleur donk] en gevlekt 01 en dat  
zijn poot5 kort] en lag] gev$]d w>5 dan 
die van d5 gewon5  /ruisvogel4 ,hij     
wordt gemakkelijk] met de bolas gevang5 
dan de  &]e soort4 ,de we9ige bewon]s   
die beide soort5 gezi5 hadd51  beve/igd5
 dat zij de vogels op groot5 af/& van   
elk&] kond5  ond]s*eid54 ,de ei]5 d]    
kle9e soort s*55 e*t] me] algeme5       
bek5d2 en tot mijne v]baz+ m]kte ik op1 
dat zij ze] we9ig  kle9] w>5 dan die van
 d5 ,/ru?io rhea1 do* e5igsz9s &]s van  
vorm en met e5 zweem na> li*tblauw4     

,deze soort v9dt m5 ze] zeld5  9 de     
vlakt5 langs de ,rio ,negro2 ma> ongeve]
 #acj' zuidelijk] zijn  zij vrij        
talrijk4 ,g$ur5de mijn v]blijf te ,port 
,desir 9 ,patagoni  7#dh bre$te7 s*oot  
,m>t5s e5 /ruisvogel4 ,bij het zi5 van  
dit  di]1 v]gat ik voor het oog5blik op 
de onv]kla>ba>/e wijze  de geheele      
species d] ,abe/rz ,petise1 en hield d5 
vogel voor  e5 niet volwass5 exempla> d]
 gewone soort4 ,hij 0 gekookt en  geget5
 voordat mijn geheug5 t]ugke]de4        
,gelukkig w>5 kop1 hals1  poot51        
vleugels1 v]s*eid5e groote ver5 en e5   
groot /uk van  de huid bewa>d geblev51  
wa>uit e5 nag5oeg voll$ig exempla>  w]d 
bije5gebra*t en ?ans 9 het ,museum d]   
,zoological ,society  t5toon ge/eld is4 
,bij zijne bes*rijv+ van deze nieuwe    
species1  heeft ,g\ld mij de e] aang$aan
 ze na> mij te noem54    ,ond] de       
,patagonis*e ,indian5 9 de ,/raat van   
,magelha5 vond5 wij  e5 halfblo$        
,indiaan1 die e5ige j>5 bij zijn /am    
geleefd _h1  ma> 9 de noordelijke       

prov9cin gebor5 04 ,ik vroeg hem ( hij  
ooit  van d5 ,abe/rz ,petise gehoord _h4
 ,hij antwoordde met te zegg53  ,wel1 9 
deze zuidelijke /rek5 zijn ge5 &]e4 ,hij
 deelde mij  m$e1 dat het getal ei]5 9  
het ne/ van d5 ,petise aanm]kelijk      
kle9] is dan 9 dat d] &]e soort1        
namelijk gemiddeld niet  me] dan        
vijfti52 ma> hij v]zek]de1 dat zij door 
me] dan n  wijfje gelegd w]d54 ,aan de  
,santa ,cruz zag5 wij v]s*eid5e dez]    
vogels4 ,zij w>5 uit]/ voorzi*tig1 en ik
 gelo( dat zij iem&  kond5 zi5 nad]5 op 
af/&5 te v] om zelve gezi5 te word54    
,bij  het opv>5 van de rivi] zag5 wij er
 we9ige2 do* to5 wij ha> 9  snelle va>t 
afzakt51 w]d5 er vele 9 troep5 van twee1
 vi] ( vijf  gezi54 ,wij m]kt5 op1 dat  
deze vogel niet de vleugels uitspreidde 
als  hij zijn e]/5 aanloop nam1 gelijk  
de noordelijke species gewoon is  te    
do54 ,tot besluit wil ik opm]k5 dat de  
,/ru?io rhea het l& van  ,la ,plata     
bewoont tot #da bre$te--ev5 bezuid5 de  
,rio ,negro1 en dat  de ,/ru?io ,d>w9ii 

hem 9 zuidelijk ,patagoni v]vangt1      
zoodat het  deel nabij de ,rio ,negro   
onzijdig gebi$ is4 ,to5 ,a4 d',orbigny  
zi* aan  de ,rio ,negro bevond1 de$ hij 
groote moeite om dez5 vogel ma*tig te   
word51 wat hem e*t] nooit gelukt is4 #ig
 ,aan ,dobrizh(f] 0 het  lang gel$5     
bek5d1 dat er twee soort5 /ruisvogels   
zijn4 #ih ,hij  zegt3 ,da>bij moet gij  
wet51 dat de emus 9 v]s*ill5de deel5 van
  het l& 9 grootte en eig5s*app5        
v]s*ill54 ,zij1 die de vlakt5  van      
,bu5os ,aires en ,tucuman bewon51 zijn  
groot] en hebb5 zw>te1  witte en grijze 
ver52 de &]e bij de ,/raat van ,magelha5
 zijn  kle9] en fraai]1 want hunne witte
 ver5 zijn aan het e9de zw>t  gepunt1 en
 omgeke]d hebb5 hunne zw>te ver5 witte  
punt54    ,e5 ze] zond]l+e kle9e vogel1 
,t9o*orus rumicivorus1 is hi]  inheems*4
 ,9 zijne eig5s*app5 en algeme5 voorkom5
 draagt  hij ongeve] de k5m]k5 zoo van  
d5 kw>tel als van de snip--hoe          
v]s*ill5d deze ook zijn4 ,d5 ,t9o*orus  
v9dt m5 ov] geheel  ,zuid-,am]ika1 wa>  

dorre vlakt5 ( op5 droge weil&5 zijn4   
,hij  bewoont pa>sgewijze ( 9 kle9e     
troep5 de e5zaam/e plaats51  wa> haa/   
ge5 &] lev5d wez5 be/aan kan4 ,als m5 h5
 nad]t1  hurk5 zij laag bij d5 grond1 en
 zijn dan ze] moeilijk hi]van te        
ond]s*eid54 ,wanne] zij vo$sel zoek51   
loop5 zij langzaam1 met de  poot5 wijd  
vane54 ,op weg5 en z&ige plaats5 w5tel5 
zij zi* 9  't /(2 en er zijn dan        
bepaalde plekk51 wa> m5 h5 dag aan dag  
kan  v9d54 ,v]s*rikt1 vlieg5 zij als    
patrijz5 9 ne vlu*t weg4 ,9  al deze    
bijzond]h$53 9 d5 gespi]d51 voor        
planta>dig vo$sel  ges*ikt5 krop2 9 d5  
gewelfd5 bek en vleezige neusgat51 9 de 
korte poot5 en vorm d] voet5 gelijkt de 
,t9o*orus ze] veel op d5  kw>tel4 ,ma>  
nauwelijks ziet m5 d5 vogel vlieg51 (   
zijn geheele  voorkom5 v]&]t2 de lange  
puntige vleugels1 zoo v]s*ill5d van  die
 9 de orde d] ,gall9aceae2 de           
onregelmatige wijze van vlieg51  en de  
klag5de kreet1 di5 hij uit op het       
oog5blik van /ijg51 do5  d5k5 aan de    

snip4 ,de jag]s van de ,beagle noemd5   
hem e5/emmig de  kortsnavelige snip4    
,zijn skelet toont aan1 dat hij w]kelijk
 aan dit  gesla*t1 ( liev] aan de ,orde 
d] ,/eltloop]s 7,grallae7 v]want is4    
,de ,t9o*orus is nauw aan e5ige &]e     
,zuid-,am]ikaans*e vogels  v]want4 ,twee
 soort5 van het gesla*t ,attagis zijn1  
wat h>e  leefwijz5 en gewoont5 betreft1 
9 bijna alle opzi*t5 sneeu:o5d]s        
7,lagopus2 familie d] w\dho5d]s (       
,tetraonidae7 #ii2 de e5e leeft  9      
,vuurl&1 bov5 de gr5z5 van het w\dl&1 en
 de &]e jui/  ond] de sneeuwgr5s op de  
,cordill]as van ,midd5-,*ili4 ,e5 vogel 
van  e5 &] nav]want gesla*t1 ,*ionis    
alba1 bewoont de ,zuidpool/rek52  hij   
leeft van zeewi] en s*elpdi]5 op de     
rots51 die met het  getij droog loop54  
,(s*oon hij om e5e onv]kla>b>e r$5 ge5  
zwempoot5 heeft1 wordt hij dikwijls v] 9
 zee aangetr(f54 ,deze  kle9e           
vogel-familie is e5 d]g5e die1 hoewel   
zij d5 sy/ematis*5  natuurond]zoek] nu  
niets dan moeilijkh$5 oplev]t1 t5 slotte

  door h>e gewijzigde v]wants*app5 tot  
&]e familin di5/ig kan  zijn om het     
groote s*ema van dit en vroeg]e tijdp]k5
 te op5b>51  na> hetwelk de organis*e   
wez5s ges*ap5 zijn4    ,het gesla*t     
,furn>ius omvat v]s*eid5e soort5 kle9e  
vogels1  die op d5 grond lev5 en op5    
droge /rek5 bewon54 ,9 b\w kunn5  zij   
niet bij e5ig5 ,europees*5 vorm v]gelek5
 word54 ,orni?olog5  hebb5 h5 algeme5   
ond] de ,pimpelmeez5 ( ,boomkruip]s     
7,c]?iidae7  #ajj g]angs*ikt1 (s*oon zij
 9 al hunne gewoont5 lijnre*t van  die  
familie afwijk54 ,de be/ bek5de soort is
 de gewone ,ov5vogel van  ,la ,plata1 de
 ,cas>a ( ,huiz5mak] d] ,spanja>d54 ,het
 ne/1 wa>aan  hij zijn naam ontle5t1    
bev9dt zi* op de mee/ blootge/elde      
punt53  als op d5 top van e5 paal1 e5e  
naakte rots ( op e5 cactus4 ,het is     
sam5ge/eld uit modd] en /ukjes /roo1 en 
heeft lange dikke w&52  9 vorm gelijkt  
het volmaakt op e5 ov5 ( +$rukt5        
bij5korf4 ,de  op5+ is bre$ en gewelfd2 
en vlak vooraan 9 het ne/ is e5e        

afdeel+1 die bijna tot het dak reikt en 
zoo e5e voorkam] (  doorgang vormt na>  
het eig5lijke ne/4    ,e5e &]e en kle9]e
 soort ,furn>ius 7,f4 cunicul>ius7      
gelijkt op  d5 ov5vogel 9 de mee/al     
rooda*tige t9t zijn] v$]51 9 e5         
eig5a>dig5 s*ell5 h]haald5 kreet1 en 9  
zijne zond]l+e mani]  van loop5 met     
sprong54 ,om zijn v]wants*ap tot de     
,cas>a1 noem5 de  ,spanja>d5 hem        
,cas>ita 7( kle9e ,huiz5mak]71          
nietteg5/a&e de  b\w van zijn ne/ e5    
geheel &]e is4 ,de cas>ita b\wt ha> ne/ 
op d5 bodem van e5 smal cil9d]vormig    
gat1 dat zi* ongeve] zes  voet          
horizontaal ond] d5 grond heet uit te   
/rekk54 ,v]s*eid5e  l&li$5 v]teld5 mij1 
dat zij als jong5s getra*t hadd5 zulk   
e5 ne/ uit te hal51 ma> bijna nooit het 
e9de van het gat hadd5  kunn5 b]eik54   
,de vogel kie/ e5 lag5 dam ( /evig5     
z&grond  aan d5 kant van e5 weg ( /room4
 ,hi] 79 ,bahia ,blanca7 zijn de  mur5  
om de huiz5 van h>d5 modd] geb\wd2 en ik
 m]kte op1 dat  e5 die e5e b9n5plaats   

omr+de wa> ik geloge]d 01 op e5         
tw9tigtal plaats5 van ronde gat5 0      
doorboord4 ,op mijne vraag  aan d5      
eig5a> na> de oorzaak hi]van1 klaagde   
hij bitt] ov] de  kle9e cas>ita1 wa>van 
ik lat] v]s*eid5e aan het w]k zag4 ,het 
is m]kwa>dig te zi5 hoe onvatba> deze   
vogels zijn om e5ig begrip  van dikte te
 krijg52 want hoewel zij voortdur5d ov] 
d5 lag5 muur  fladd]d51 g+5 zij         
vru*teloos voort met er doorhe5 te bor51
  me55de dat de muur e5 uitmunt5de dam  
voor hunne ne/5 04 ,ik  twijfel niet (  
elke vogel moet ze] v]baasd gewee/ zijn1
 telk5s  als hij aan d5 &]5 kant het    
dagli*t zag4    ,ik heb re$s bijna alle 
zoogdi]5 opg5oemd1 die 9 dit l&         
voorkom54 ,van armadill5 v9dt m5 drie   
soort51 namelijk3 ,dasypus  m9utus (    
pi*y2 ,d4 villosus ( peludo1 en de apr4 
,de e]/e  v]spreidt zi* #aj grad5       
zuidelijk] dan e5 d] &]e soort52  e5    
vi]de soort1 mulita1 wordt op de bre$te 
van ,bahia ,blanca (  zuidelijk] niet   
aangetr(f54 ,deze vi] soort5 hebb5 bijna

 dezelfde  gewoont52 ma> de peludo is e5
 na*tdi]1 t]wijl de &]e bij dag  ov] de 
op5 vlakte zw]v5 en lev5 van kev]s1     
l>v51 wortels en  zelfs van kle9e       
slang54 ,de apr1 gewoonlijk mataco      
geheet51 is  m]kwa>dig omdat hij sle*ts 
drie beweeglijke r+5 heeft1 #aja  t]wijl
 de re/ van zijn pants] bijna onbuigzaam
 is4 ,hij bezit het  v]mog5 zi* tot e5  
volkom5 bal sam5 te roll51 ev5als e5e   
soort  ,europees*e h\tluis4 ,9 dez5     
toe/& is hij veilig voor de aanvall5    
van hond52 want niet 9 /aat d5 geheel5  
bol 9 zijn bek te nem51  tra*t de hond  
er 9 te bijt51 met het gevolg dat de bal
 wegrolt4 ,het  gladde h>de pants] van  
d5 ,mataco bi$t e5e bet]e v]d$ig+1  dan 
de s*]pe p5n5 van het /ekelv>k5         
7,hy/rix74    ,de ,pi*y geeft de        
voorkeur aan e5 ze] drog5 grond3 en de  
z&du95  bij de ku/1 wa> hij vele ma&5   
lang ge5 wat] kan proev51 zijn  zijn    
geliefkoosd toevlu*tsoord4 ,dikwijls    
tra*t hij aan de a&a*t  te ontsnapp5    
door zi* plat teg5 d5 grond te drukk54  

,g$ur5de  e5 dag rijd5 9 de om/rek5 van 
,bahia ,blanca komt m5 er mee/al        
v]s*eid5e teg54 ,op het oog5blik dat er 
e5 gezi5 w]d1 moe/ m5  bijna van zijn   
pa>d vall5 om hem te grijp52 want 9 e5  
za*t5  grond groef het di] zi* zoo snel 
91 dat zijne a*t]poot5 haa/  v]dw55 e]  
m5 af kon /ijg54 ,het s*ijnt bijna jamm]
 zulke  a>dige kle9e di]5 te dood52 want
 zooals e5 ,gau*o1 die zijn mes  op d5  
rug van e5 hunn] s*]pte1 t]e*t zeide3   
,son tan mansos  7,zij zijn zoo         
za*ta>dig74    ,van kruip5de di]5 v9dt  
m5 vele soort54 ,e5 slang               
7,trigonocephalus  ( ,cophias7 moet1    
weg5s de grootte van het giftkanaal 9   
h>e  giftt&51 ze] doodelijk zijn4 ,9    
teg5/ell+ met e5ige &]e                 
natuurond]zoek]s1 noemt ,cuvi] ha> e5   
subg5us van de ,ratelslang  7,crotalus71
 /a&e tuss*5 deze en de add] 7,vip]a1   
,colub]74 ,deze  me5+ wordt beve/igd    
door e5 feit1 hetwelk ik wa>nam en dat  
mij  ze] m]kwa>dig en le]rijk toes*ijnt1
 wijl het aantoont1 dat elk  k5m]k neig+

 heeft tot langzame v]&]+51 al is het   
ook 9  zek]5 z9 onafhankelijk van d5 b\w
 zelv54 ,het /a>te9de dez]  slang loopt 
uit 9 e5 punt1 die ze] zwak v]groot     
wordt2 als nu  de slang voortglijdt1    
br5gt zij het laat/e e9dje 9 ge/adige   
trill+1 zoodat1 als het teg5 het droge  
gras ( /ruikgewas  aanslaat1 e5 ratel5d 
geluid wordt voortgebra*t1 dat op zes   
voet  af/&s duidelijk hoorba> is4       
,telk5s als het di] geplaagd (  v]ra/   
w]d1 s*udde het zijn /a>t2 en de trill+5
 w>5 ze]  snel4 ,de neig+ tot deze      
gewone beweg+ bleek zelfs1 zoolang het  
li*aam zijne prikkelba>heid behield4 ,de
 ,trigonocephalus heeft dus  9 sommige  
opzi*t5 d5 b\w van e5 add]1 met de      
eig5s*app5 van  e5e ratelslang2 het     
geluid wordt hi] e*t] door e5 e5v\dig]  
inri*t+ voortgebra*t4 ,de               
gelaatsuitdrukk+ van deze slang 0       
afs*uwelijk en woe/2 de pupil be/ond uit
 e5 v]ticale spleet 9  e5 gevlekte en   
kop]kleurige iris2 de kak5 w>5 aan het  
ond]e9de  bre$1 en de neus e9digde 9 e5 

driehoekig uit/eeksel4 ,ik h]9n]  mij   
niet ooit iets leelijk]s gezi5 te hebb51
 behalve miss*i5  enkele vl$]muiz54 ,dit
 t]ug/oot5d uit]lijk is1 gelo( ik1      
hi]aan te wijt5 dat de trekk5 ond]l+    
geplaat/ zijn 9 /&51  welke e5ige       
ov]e5kom/ hebb5 met die van het         
m5s*elijk gelaat2  en zoo v]krijg5 wij  
e5e s*aal van afzi*telijkheid4    ,ond] 
de familie d] ,batra*ia (               
,kikvors*a*tige ,reptilia vond  ik e5e  
kle9e padde #ajb 7,phryniscus           
nigricans71 die e5e ze]  zond]l+e kleur 
bezat4 ,/ell5 wij ons voor1 dat deze    
padde  e]/ g$oopt w]d 9 gitzw>t5 inkt1  
da>na g$roogd en e9delijk  gezet op e5  
v]s* met held] v]miljo5 gev]wde plank1  
zoodat  zij1 voortkruip5de1 h>e voetzol5
 en e5 deel van het ond]lijf  rood      
kleurde--dan zal m5 e5 go$ d5kbeeld     
krijg5 van ha>  voorkom54 ,indi5 zij e5e
 onb5oemde soort gewee/ 01 _h zij       
/ellig ,diabolicus g5oemd moet5 word51  
want deze padde is wel  ges*ikt om ons  
op e5 dwaalspoor te br5g54 ,9 plaats van

 e5e  na*telijke leefwijze te hebb51    
zooals &]e padd51 en 9 donk]e  mo]assige
 s*uilhoek5 te won51 kruipt zij g$ur5de 
de hitte van  d5 dag ov] droge z&heuvels
 en dorre vlakt51 wa> ge5 droppel  wat] 
te v9d5 is4 ,voor het door ha> v]eis*te 
vo*t hangt zij  noodzakelijk van d5 dauw
 af1 die wa>s*ijnlijk door de huid wordt
  opgeslurpt2 want het is bek5d1 dat de 
huid dez] kruip5de di]5  e5 /]k inzuig5d
 v]mog5 bezit4 ,te ,maldonado vond ik er
 e5 op  e5e bijna ev5 droge plek als te 
,bahia ,blanca2 en d5k5de ha>  smakelijk
 te on?al51 bra*t ik ha> na> e5         
wat]plas4 ,het kle9e  di] 0 e*t] niet   
alle5 onbekwaam tot zwemm51 ma> z\1     
gelo(  ik1 zond] hulp ook spo$ig        
v]dronk5 zijn4    ,van hag$iss5         
7,lac]ta7 w>5 er v]s*eid5e soort52 ma>  
sle*ts e5e 7,proctotretus               
multimaculatus7 is m]kwa>dig om  h>e    
eig5s*app54 ,zij leeft 9 het kale z&    
nabij de zeeku/1  en kan door h>e bonte 
kleur--bru9e met wit1 geelrood en       
vaalblauw  gespikkelde s*ubb5--moeilijk 

van d5 omgev5d5 grond ond]s*eid5  word54
 ,wordt zij opges*rikt1 dan poogt zij   
zi* aan ontdekk+  te onttrekk5 door met 
uitge/rekte poot51 platg$rukt li*aam  en
 geslot5 oog5 zi* dood te h\d52 nog v]d]
 la/ig gevall51  graaft zij zi* met     
groote snelheid 9 het mulle z&4 ,door   
ha> plat  li*aam en korte poot5 kan deze
 hag$is niet vlug loop54    ,ik zal hi] 
enkele opm]k+5 bijvoeg5 ov] het ov]w9t]5
 van  di]5 9 dit g$eelte van            
,zuid-,am]ika4 ,to5 wij op #g ,septemb] 
#ahcb  voor het e]/ te ,bahia ,blanca   
kwam51 da*t5 wij1 dat de natuur aan     
deze z&ige en droge /reek bijna ge5     
enkel lev5d wez5 ges*onk5  _h4 ,ma> to5 
wij 9 d5 grond groev51 w]d5 v]s*eid5e   
insect51  groote sp9n5 en hag$iss5 9    
half v]/ijfd5 toe/& gevond54 ,op  d5    
#ae;d5 begonn5 enkele di]5 voor d5 dag  
te kom51 en om/reeks  #ah ,septemb]     
7drie dag5 vr de na*tev5+7 kondigde     
alles het  beg9 d] l5te aan4 ,de vlakt5 
tooid5 zi* met de bloem5 van e5         
bleekroode zur+klav] 7,oxalis71 wilde   

boon51 w$]ikplant51 #ajc  en g]aniums2  
en de vogels begonn5 hunne ei]5 te      
legg54 ,talrijke  insect5               
7,lamellicornia en                      
,het]om]a7--laat/g5oemd5 m]kwa>dig  om  
hunne diep gegrave]de li*am51 krop5     
langzaam rond2 t]wijl  de hag$iss51 die 
/&va/ige bewon]s van e5 z&ig5 bodem1 9  
alle ri*t+5 wegsneld54 ,g$ur5de de e]/e 
elf dag51 to5 de  natuur nog sliep1     
b$roeg de gemiddelde temp]atuur uit     
wa>nem+51  welke om de twee uur aan     
boord van de ,beagle g$aan w]d51 #ea2 en
  op het midd5 van d5 dag /eeg de       
!rmomet] zeld5 bov5 #ee4 ,op  de elf    
volg5de dag51 to5 alle lev5de wez5s zoo 
bezield w]d51  0 de gemiddelde          
temp]atuur #eh1 en op het midd5 van d5  
dag  wisselde zij tuss*5 #fj en #gj4    
,hi] 0 dus e5 /ijg+ van #g  voor de     
gemiddelde1 ma> e5e groot]e voor de     
maxima-temp]atuur  voldo5de om de       
lev5s-functin te do5 ontwak54    ,te    
,montevideo1 wa> wij pas van daan w>5   
gezeild1 b$roeg 9 de #bc  dag5 tuss*5   

#bf ,juli en #ai ,augu/us de gemiddelde 
temp]atuur uit #bgf  wa>nem+5 #eh4d2 de 
heet/e dag 0 gemiddeld #fe4e en de k\d/e
  #df4 ,het laag/e punt wa>op de        
!rmomet] viel 0 #da4e1 en op het  midd5 
van d5 dag /eeg hij soms tot #fi ( #gj4 
,ondanks deze hooge  temp]atuur1 lag5   
bijna alle kev]s1 v]s*eid5e soort5      
sp9n51  slakk5 en l&s*elpdi]51 padd5 en 
hag$iss5 v]/ijfd tuss*5  de /e554 ,bov5 
hebb5 wij e*t] gezi51 dat 9 het #d      
zuidelijk]  geleg5 ,bahia ,blanca1 wa>  
het klimaat dus sle*ts ze] we9ig k\d]   
is1 diezelfde temp]atuur met e5e iets   
lag]e maxima voldo5de 0  om alle klass5 
van bezielde wez5s te do5 ontwak54 ,dit 
toont aan  hoe nauwkeurig de prikkel1   
noodig om ov]w9t]5de di]5 te do5        
h]lev51 behe]s*t wordt door het gewone  
klimaat van het di/rict1  en niet door  
de absolute w>mte4    ,het is e5        
welbek5d feit1 dat de ov]w9t]+1 ( jui/] 
gezegd de  ov]zom]+ d] di]5 b9n5 de     
ke]kr+5 niet door de temp]atuur1  ma>   
door de tijd5 van droogte bepaald wordt4

 ,bij ,rio de ,janeiro  tr( mij all]e]/ 
de ontdekk+1 dat e5ige kle9e holt5      
we9ige  dag5 nadat zij met wat] w>5     
gevuld1 bevolkt w>5 door tal van        
volwass5 s*elpdi]5 en kev]s1 die da> 9  
slap5d5 toe/&  geleg5 moet5 hebb54      
,humboldt heeft het zond]l+e feit       
v]meld1  dat e5e hut geb\wd 0 op e5e    
plek wa> e5 jonge krokodil 9 d5  h>d5   
modd] begrav5 lag4 ,hij voegt er bij3   
,de ,indian5 v9d5  dikw]f reusa*tige    
boa's1 die zij ,uji ( wat]slang5 noem51 
9 d5zelfd5 v]do(d5 /aat4 ,om ze te do5  
h]lev51 moet5 zij  geprikkeld ( met wat]
 word5 bevo*tigd4    ,t]loops wil ik e5 
&] di] v]meld5 7,virgul>ia ,patagonica1 
na> ik me571 e5e soort ,zeev$]          
7,p5ntula7 en tot de ,zoophyta  (       
,plantdi]5 behoor5de4 ,het be/aat uit e5
 dunn51 re*t51  vleezig5 /eel met       
afwissel5de rij5 poliep5 aan elk5 kant1 
b9n5 welk5 e5e ve]kra*tige /e55 z1      
wa>van de l5gte  afwisselt van a*t in*es
 tot twee voet4 ,de /eel is aan het e5e 
e9de afgeknot1 ma> e9digt aan het &]e 9 

e5 wormvormig vleezig  aanhangsel4 ,de  
/e5a*tige z1 die aan d5 /eel va/heid    
geeft1  v]toont ge5 &]e bijzond]heid dan
 dat zij met dit e9de uitloopt  9 e5    
zakje1 dat met korrela*tige /( gevuld   
is4 ,bij laag wat] kan  m5 hond]d5 van  
die zoophyta als /oppels1 met het       
afgeknotte e9d  omhoog1 enkele in*es    
bov5 de opp]vlakte van het modd]ige z&  
zi5 uit/ek54 ,raakt m5 ze aan ( trekt m5
 er aan1 dan trekk5  zij zi* plotsel+   
met zulk e5 kra*t 91 dat zij bijna (    
geheel  v]dwijn54 ,door deze w]k+ moet  
de ze] ve]kra*tige z aan ha>  ond]e9de1 
wa> zij uit]a>d e5igsz9s gekromd is1    
gebog5 word52  en ik d5k1 dat de zophiet
 alle5 door deze ve]kra*t 9 /aat is  we]
 door d5 modd] bov5 te kom54 ,ondanks de
 nauwe v]e5ig+ met  h>e natuurg5oot51   
heeft elke poliep e5 duidelijk5 mond1   
li*aam  en voelhor5s4 ,bij e5 groot     
exempla> moet5 vele duiz5d5 van deze    
poliep5 be/aan2 to* zi5 wij dat alle    
door ne beweg+ g$rev5  word54 ,ook hebb5
 zij ne c5trale z1 die 9 v]b& /aat met  

e5 onbek5d circulatie-/elsel2 en de ei]5
 word5 voortgebra*t 9  e5 orgaan1 dat   
onafhankelijk is van elk individu       
afzond]lijk4 #ajd  ,t]e*t mag hi] de    
vraag g$aan word53 wat is dit voor e5   
individu8    ,het is altijd van belang  
na te gaan op welk5 grondslag de        
zond]l+e v]hal5 d] oude reizig]s b]u/52 
en ik twijfel  niet ( de eig5s*app5 van 
deze ,virgul>ia v]kl>5 e5 d]gelijk      
geval4 ,kapite9 ,lanca/] v]haalt 9 zijne
 reis #aje van #afja1 dat  hij 9 het    
zeez& van het eil& ,sombr]o 9 ,oo/-,indi
 e5 kle9  takje vond1 dat als e5 jonge  
boom opgroeit1 ma> bij e5 pog+ om  het  
uit te rukk51 tot d5 grond toe inkrimpt 
en wegz9kt1 t5zij  dat m5 het /evig     
va/h\dt4 ,rukt m5 het uit1 dan v9dt m5  
dat  zijn wortel uit e5 groot5 worm     
be/aat2 deze worm wordt kle9]1  na>mate 
de boom wa/2 en zoodra de worm geheel 9 
e5 boom v]&]d  is1 wortelt hij 9 de a>de
 en b]eikt zoo zijne volle grootte4     
,deze  g$aantev]wissel+ is e5 van de    
zond]l+/e wond]51 die ik  op al mijne   

reiz5 zag2 want als deze boom1 t]wijl   
hij nog jong  is1 uit d5 grond wordt    
getrokk5 en van ba/ en blad]5 b]o(d1    
wordt hij1 g$roogd1 zoo h>d als /e51    
ev5als witte koraal4 ,deze  worm        
ond]gaat dus twee g$aantev]wissel+5 9   
v]s*ill5de  natuurrijk54 ,wij hebb5 vele
 er van v]zameld en ?uis gebra*t4       
,tijd5s mijn v]blijf te ,bahia ,blanca1 
wa> ik op de ,beagle wa*tte1  v]ke]de de
 plaats 9 e5 voortdur5d5 /aat van       
opw9d+1  op g]u*t5 van oorlog5 en       
ov]w9n+5 tuss*5 de troep5 van  ,rosas en
 de wilde ,indian54 ,op zek]5 dag kwam  
het b]i*t1 dat e5e  kle9e afdeel+1 op e5
 d] po/5 aan de lijn na> ,bu5os ,aires1 
tot d5 laat/5 man v]moord 04 ,daags     
da>op kwam5 #cjj man van de  ,colorado  
ond] bevel van comm&ant ,mir&a4 ,ond]   
deze bevond zi*  e5 groot aantal tamme  
,indian5 7mansos71 behoor5de tot d5 /am 
van  d5 ,cacique ,b]nantio4 ,zij bra*t5 
hi] d5 na*t door4 ,onmogelijk  kan m5   
zi* iets woe/]s en wild]s voor/ell5 dan 
het tooneel van  hun biv\ak4 ,enkel5    

dronk5 tot zij geheel b$welmd w>52 &]5  
zwolg5 het /room5de blo$ van het vee1   
dat voor hun avondet5  gesla*t 01       
b$ronk5 zi* tot zij alles we]           
uitbraakt51 en  bevuild5 zi* zoo met    
blo$ en onre94 ,hi] gold5 de woord5 van 
d5 ,rome9s*5 di*t]3          ,nam simul 
expletus dapibus1 v9oque sepultus       
,c]vicem inflexam posuit1 jacuitque p]  
antrum      ,imm5sus1 saniem eructans1  
ac fru/a cru5ta      ,p] somnum commixta
 m]o4        7,want tegelijk vol van    
spijz51 en door d5 wijn ov]weldigd1     
,boog hij het ho(d ne]1 en lag 9 het hol
      ,zoolang hij 03 9 zijn slaap      
g]onn5 blo$      ,en blo$ige brokk5     
brak5d1 v]m5gd met wijn74      ,des     
morg5s v]trokk5 zij na> het tooneel van 
d5 moord1 met bevel  om het spoor d]    
,indian5 te volg51 ook al z\ h5 dit na> 
,*ili  leid54 ,lat] hoord5 wij1 dat de  
wilde ,indian5 na> de groote ,pampas    
w>5 ontsnapt1 en dat m5 hun spoor door  
de e5e ( &]e oorzaak  v]lor5 _h4 ,en    
blik op het spoor v]telt deze li$5 e5e  

geheele  ges*i$5is4 ,ond]/el dat zij het
 spoor van e5 duiz5dtal pa>d5           
ond]zoek51 dan zull5 zij spo$ig het     
getal b]$5 mans*app5  rad5 door te zi5  
hoe vele er 9 kort5 galop g]$5 hebb52   
uit  de diepte d] &]e indrukk5--( er ook
 belad5 pa>d5 bij w>52  uit de          
onregelmatigheid d] voet/app5--( zij    
v]moeid w>52 uit  de wijze wa>op het    
vo$sel gekookt is--( de v]volgd5 9 haa/ 
voorttrokk52 en uit het algeme5e        
voorkom5 van het spoor--hoelang  het    
gel$5 is dat zij voorbijg+54 ,e5 spoor  
van ti5 ( ve]ti5  dag5 bes*\w5 zij als  
v]s* g5oeg om v]volgd te word54 ,ook    
v]nam5 wij1 dat ,mir&a van het we/elijke
 e9de d] ,si]ra ,v5tana  9 re*te lijn   
voortrukte na> het #gj leagues van de   
mond+ d]  ,rio ,negro geleg5 eil&       
,*ole*el4 ,dit is e5 af/& van tuss*5  de
 twee- en driehond]d mijl5 door e5      
totaal onbek5d l&4 ,welke  &]e troep5 t]
 w]eld zull5 dit nado58 ,deze mann51 die
 ge5  &]5 gids hadd5 dan de zon1 ge5 &] 
vo$sel dan m]rievlees*1  ge5 &]e b$d5   

dan hunne zadeldekk51 z\d51 zoolang er  
nog wat  wat] te v9d5 is1 na> het e9de  
d] w]eld kunn5 trekk54    ,we9ige dag5  
lat] zag ik e5 &]5 troep van deze       
b&ieta*tige  soldat5 uittrekk5 op e5e   
exp$itie teg5 e5 ,indian5/am bij de     
kle9e ,sal9as1 die door e5 gevang5      
,indiaans*5 edelman v]rad5  0 geword54  
,de ,spanja>d1 die het bevel tot deze   
exp$itie bra*t1  0 e5 ze] s*r&] man4    
,hij de$ mij e5 v]haal van het laat/e   
geve*t1 dat hij _h bijgewoond4 ,enkele  
gevang5 g5om5 ,indian5  bra*t5 b]i*t van
 e5 /am1 die t5 noord5 van de ,colorado 
leefde4 ,tweehond]d soldat5 w]d5        
uitgezond51 die de ,indian5  het e]/    
ontdekt5 aan e5 /(wolk1 door de hoev5   
hunn] pa>d5  bij het rijd5 opgejaagd4   
,het oord 0 b]ga*tig en woe/1 en  moe/  
v] 9 't b9n5l& geleg5 zijn1 want de     
,cordill]as w>5  9 zi*t4 ,de            
,indian5--mann51 vr\w5 en k9d]5--w>5    
ongeve]  #aaj p]son5 /]k en w]d5 bijna  
alle gegrep5 ( g$ood1 da> de  soldat5   
elk5 man ne]sabel54 ,de ,indian5 zijn nu

 zoo v]s*rikt1  dat zij troepsgewijze   
ge5 we]/& bi$51 ma> vlu*t5 en zelfs     
vr\w5 en k9d]5 9 d5 /eek lat52 do* word5
 zij ov]vall51  dan ve*t5 zij als wilde 
di]5 tot d5 laat/5 man en teg5 de       
groot/e ov]ma*t4 ,e5 /]v5de ,indiaan    
greep met zijn t&5 d5  duim van zijn    
teg5/&]1 en liet zi* liev] het oog      
uit/ek5 dan  d5 v+] loslat54 ,e5 &]e    
gewonde ve9sde als( hij dood 01  do*    
hield zijn mes g]e$ om opnieuw e5       
noodlottig5 /oot toe te  br5g54 ,mijn   
b]i*tgev] zeide1 dat hij e5 ,indiaan    
v]volgde1 die  om g5ade smeekte1 ma>    
tegelijk de bolas van zijn gordel       
losmaakte1  om deze om zijn ho(d te     
zwaai5 en zoo zijn v]volg]s te grijp54  
,ik sloeg hem e*t] met mijn sabel teg5  
d5 grond1 sprong to5 van  mijn pa>d en  
sne$ met mijn mes zijn keel af4    ,dit 
is van ,spaans*e zijde e5 afs*uwelijke  
daad2 ma> hoeveel  s*&elijk] nog is het 
onloo*5b>e feit1 dat alle vr\w5 bov5  de
 #bj ja> 9 koel5 blo$e v]moord word54   
,to5 ik uitriep1 dat  dit eig5lijk      

onm5s*elijk 01 antwoordde hij3 ,o*1 wat 
h9d]t  het8 ,zij v]m5igvuldig5 zi* zoo  
/]k6    ,elk hi] is t5 volle ov]tuigd1  
dat dit e5 re*tva>dige oorlog  is1 omdat
 hij teg5 b>b>5 gevo]d wordt4 ,wie z\   
geloov51 dat 9  dez5 tijd zulke wre$h$5 
begaan kond5 word5 9 e5 *ri/elijk1      
bes*aafd l&8 ,de ,indiaans*e k9d]5 word5
 gespa>d om v]ko*t (  weggegev5 te word5
 als di5/p]soneel--ook als slav51 voor  
zoolang  als de eig5a>s h5 da>voor kunn5
 lat5 doorgaan4 ,ik gelo( e*t]1  dat ov]
 de beh&el+ we9ig te klag5 valt4    ,9  
het geve*t r$5 vi] mann5 te zam5 weg4   
,m5 v]volgde h53  e5 w]d g$ood1 en de   
drie &]5 w]d5 lev5d gevat4 ,zij blek5   
boods*app]s ( afgezant5 te zijn van e5  
groot5 troep ,indian51  die voor d5     
algeme55 def5sie-oorlog aan d5 voet d]  
,cordill]as  bije5 04 ,de /am1 tot wi5  
zij gezond5 w>51 /ond op het punt  e5   
groot5 raad bije5 te roep52 het ga/maal 
van m]rievlees*  0 g]e$ en de dans      
voorb]eid2 des morg5s moe/5 deze gezant5
  aan de ,cordill]as t]ug zijn4 ,het w>5

 bijzond] s*oone mann51  fraai geb\wd1  
me] dan zes voet lang1 en all5 nog ge5  
#cj ja>  oud4 ,de drie ov]geblev55 w>5  
natuurlijk 9 /aat belangrijke  m$$eel+5 
te do52 en om deze af te p]s51 w]d5 zij 
op e5e  rij gezet4 ,ond]vraagd1         
antwoordd5 de twee e]/5 9 't ,spaans*3  
,no s4 7,ik weet het niet74             
,a*t]e5volg5s w]d5 beid5 doodges*ot54   
,de d]de zeide ev5e5s3    ,no s2 ma>    
voegde er bij3 ,tirad3 yo soy hombre1 y 
se  morir6 7,s*iet3 ik b5 man en weet te
 /]v574    ,de dapp]5 wild5 ge5 woord   
uitbr5g51 dat de algeme5e zaak van  hun 
l& kon s*ad56 ,het g$rag van d5         
bov5g5oemd5 edelman 0  geheel &]s3 hij  
r$de zijn lev5 door het voorg5om5       
krijgsplan  en het punt van sam5kom/ 9  
de ,&es te v]rad54 ,na> m5 gelo(de1  w>5
 re$s zes- ( zev5hond]d ,indian5 bije51 
en 9 d5 zom] z\  dit aantal wel         
v]dubbel54 ,m5 z\ afgezant5 /ur5 na> de 
,indian5  9 de kle9e ,sal9as bij ,bahia 
,blanca1 die1 zooals ik zeide1 door d5  
,indiaans*5 edelman v]rad5 w>54         

,bijgevolg /rekt de geme5s*ap  tuss*5 de
 ,indian5 zi* uit van de ,cordill]as tot
 aan de ku/ van  d5 ,atlantis*5 ,oceaan6
    ,het plan van g5]aal ,rosas is3 alle
 l&loop]s te dood51 de ov]ig5  na> e5   
geme5s*appelijk punt te drijv51 en dan1 
geholp5 door  de ,*ile551 dez5 geheel5  
troep 9 d5 zom] aan te ta/54 ,deze      
veldto*t moet drie a*t]e5volg5de j>5    
h]haald word54 ,dat m5  d5 zom] kie/ als
 tijd voor d5 ho(daanval is1 gelo( ik1  
omr$5 de  vlakt5 dan gebrek aan wat]    
hebb51 en de ,indian5 sle*ts 9 bepaalde 
ri*t+5 kunn5 trekk54 ,het ontsnapp5 d]  
,indian5 t5 zuid5 van  de ,rio ,negro1  
wa> zij 9 dit bijna onbek5de l& veilig  
z\d5 zijn1  wordt belet door e5e        
ov]e5kom/ tuss*5 ,rosas en de ,tehuel*51
  luid5de3 dat de g5]aal hun e5e zek]e  
som zal betal5 voor het  dood5 van elk5 
,indiaan1 die de rivi] na> het zuid5    
ov]trekt1 ma>  h5 zelv5 zal uitroei51   
indi5 zij de bel(te niet nakom54 ,de    
oorlog  is ho(dzakelijk ond]nom5 teg5 de
 ,indian5 bij de ,cordill]as2 want  vele

 /amm5 aan deze oo/zijde ve*t5 aan de   
zijde van ,rosas4 ,da>  de g5]aal e*t]1 
ev5als ,"l ,*e/]field1 van me5+ is1 dat 
zijn vri5d5 van h$5 zijne vij&5 9 de    
toekom/ kunn5 word51  plaat/ hij h5 /e$s
 9 de voor/e gel$]51 opdat hun aantal   
zal afnem54 ,s$]t wij ,zuid-,am]ika     
v]liet5 hebb5 wij gehoord1  dat deze    
v]delg+soorlog geheel mislukte4    ,ond]
 de 9 ditzelfde geve*t gevang5 g5om5    
meisjes1 w>5 twee  ze] lieve ,spaans*e1 
die 9 h>e vroege jeugd door de ,indian5 
w>5  weggevo]d en nu alln ,indiaans*    
kond5 sprek54 ,blijk5s ha>  v]haal w>5  
zij van ,salta afkom/ig--e5 af/& van    
omtr5t duiz5d  mijl5 9 re*te lijn       
gemet54 ,dit geeft ons e5 groots* idee  
van het  reusa*tige gebi$1 wa>ov] de    
,indian5 zw]v52 ma> ondanks die         
grootte1 gelo( ik niet1 dat na e5 halve 
eeuw nog e5 enkele wilde  ,indiaan t5   
noord5 van de ,rio ,negro zal gevond5   
word54 ,de krijg  is te blo$ig om lang  
te dur52 de ,*ri/55 dood5 elk5 ,indiaan1
  en de ,indian5 do5 hetzelfde met de   

,*ri/554 ,het z\ e5 treurig  v]haal     
zijn1 indi5 ik u v]telde hoe de ,indian5
 voor de ,spaans*e  indr+]s gewek5 zijn4
 ,s*irdel zegt1 dat er 9 #aece1 #ajf to5
  ,bu5os ,aires ge/i*t w]d1 dorp5 w>51  
die twee- tot dri$uiz5d  inwon]s teld54 
,zelfs 9 ,falcon]'s tijd 7#agej7 d$5 de 
,indian5  to*t5 tot ,luxan1 ,areco en   
,arrecife1 do* nu zijn zij tot ov]  de  
,saldo v]drev54 ,niet sle*ts zijn       
geheele /amm5 uitg]oeid1  ma> de        
ov]geblev5 ,indian5 zijn veel wild]     
geword52 9 plaats  van 9 groote dorp5 te
 won5 en zi* met de vis*vang/ zo[el als 
met de ja*t bezig te h\d51 zw]v5 zij nu 
op de op5 vlakt51  zond] won+ ( va/e    
bezigheid4    ,ook hoorde ik e5 v]haal  
van e5 geve*t1 dat enkele wek5 vr  het  
/raks gemelde op ,*ole*el _h plaats     
gehad4 ,dit eil& is e5  ze] belangrijk  
punt voor het ov]zett5 van pa>d5 ov] de 
rivi]1  en 0 da>om e5 tijd lang het     
ho(dkw>ti] e5] leg]divisie4 ,bij  hunne 
e]/e kom/ alda> vond5 de troep5 e5      
afdeel+ ,indian51  van wie zij #bj tot  

#cj doodd54 ,de cacique ontkwam op e5e  
wijze die  i$]e5 v]baasde4 ,de          
,indiaans*e ho(dli$5 hebb5 altijd e5  ( 
twee uit/ek5de pa>d51 die zij voor      
dr+5de gevall5 g]e$  h\d54 ,op e5 dez]  
pa>d5--e5 oud5 s*immel--sprong de       
cacique1  zijn zoon met zi* vo]5de4 ,het
 pa>d _h toom no* zadel4 ,om de  kogels 
te ontwijk51 re$ de ,indiaan op die     
bijzond]e mani]1  zijn volk eig53       
namelijk met n arm om d5 hals van het   
pa>d  en het e5e be5 op zijn rug4       
,t]wijl hij zoo aan e5e zijde h+1       
/reelde hij het pa>d ov] d5 kop en sprak
 het toe4 ,de v]volg]s  sp&5 alle kra*t5
 9 om hem te b]eik53 driemaal v]wisselde
  de comm&ant van pa>d--do* alles te    
v]geefs4 ,de oude ,indiaan en  zijn zoon
 ontkwam5 en w>5 vrij4 ,welke fraaie    
s*ild]ij kan m5  zi* 9 g$a*t5 s*epp53 de
 naakte1 bronskleurige ge/alte van d5   
oud5 krijgsman met zijn jeugdig5 knaap1 
die als e5 twe$e ,mazeppa  op zijn      
s*immel 9 duizel+wekk5de va>t ov] de    
vlakte r5t1  en de b5de zijn] v]volg]s  

v] a*t] zi* laat6    ,op zek]5 dag zag  
ik e5 soldaat vuur slaan met e5 /uk     
vuur/e51  dat ik t]/ond h]k5de als deel 
te hebb5 uitgemaakt van e5e  pijlpunt4  
,hij v]telde mij1 dat dit /uk bij het   
eil& ,*ole*el  gevond5 01 en dat zij da>
 h]haaldelijk voorkwam54 ,het 0  tuss*5 
de twee en drie in*es lang1 en dus      
tweemaal zoo groot als  die welke ?ans 9
 ,vuurl& gebruikt word54 ,de spits 0    
gemaakt  van doors*ijn5d5 roomkleurig5  
vuur/e51 ma> de punt5 en  we]hak5 w>5   
met opzet afgebrok54 ,het is e5 welbek5d
 feit1 dat  ,pampas-,indian5 nu ge5 bog5
 en pijl5 gebruik52 ma> ik gelo(1  dat  
e5 kle9e /am 9 ,oo/-,b&a da>op e5e      
uitzond]+ maakt2  deze laat/5 lev5 e*t] 
v] van de ,pampas-,indian5 ges*eid51  en
 gr5z5 di*t aan die /amm51 welke de w\d5
 bewon5 en te voet  lev54 ,deze         
pijlpunt5 s*ijn5 dus e5 antiqu>is*      
ov]blijfsel  #ajg te zijn van de        
,indian5 vr de groote v]&]+ 9 hunne     
leefwijz51 die op d5 invo] van pa>d5 9  
,zuid-,am]ika volgde4                   

,,ho(d/uk ,,vi4    ,,van ,,bahia        
,,blanca ,,na> ,,bu5os ,,aires4      #h 
,septemb]4    ,ik huurde e5 ,gau*o om   
mij op mijn rit na> ,bu5os ,aires te    
v]gezell54 ,dit hur5 g+ met e5ige moeite
 gepa>d1 omdat de vad]  van d5 man      
bevreesd 0 hem te lat5 gaan1 t]wijl e5  
&]1 die  oog5s*ijnlijk wel wilde1 mij   
bes*rev5 w]d als zoo vreesa*tig1  dat ik
 bang 0 hem te nem52 m5 zeide zelfs1    
dat1 als deze man e5  /ruisvogel 9 de   
v]te zag1 hij dit di] voor e5 ,indiaan  
z\ h\d5  en als de w9d op de vlu*t z\   
gaan4 ,de af/& na> ,bu5os ,aires is     
omtr5t #djj mijl51 welke weg bijna      
geheel door e5 onbewoond l&  leidt4 ,wij
 r$5 vroeg 9 d5 morg5 uit1 /eg5 enkele  
hond]d5  voet5 bov5 het gro5e grasdal   
wa>9 ,bahia ,blanca ligt1 en kwam5  9   
e5e uitge/rekte woe/e vlakte4 ,de bodem 
be/aat hi] uit e5  brokkelig            
m]gelkalk-ge/e5te1 dat weg5s de droogte 
van het klimaat  niet &]s voortbr5gt dan
 v]spreide bosjes v]we]d gras1 zond]    
dat e5 enkele /ruik ( boom de           

e5tonigheid v]breekt4    ,het we] 0     
pra*tig1 ma> de lu*t opm]kelijk dampig4 
,ik da*t1 dat  dit e5 /orm voorspelde2  
ma> de ,gau*os zeid51 dat dit kwam omdat
  de vlakte op groot5 af/& 9 het b9n5l& 
9 br& /ond4 ,na e5  lang5 galop en      
tweemaal van pa>d5 v]wisseld te hebb51  
b]eikt5  wij de ,rio ,sauce--e5 kle9e1  
diepe1 snel/room5de rivi] van niet  me] 
dan #be voet bre$te4 ,de twe$e po/ op d5
 weg na> ,bu5os ,aires  ligt aan h>e    
oev]s2 en iets v]d] op is e5e waadb>e   
plaats voor  pa>d51 wa> het wat] niet   
tot aan hun buik reikt2 ma> vanaf dit   
punt is de rivi] 9 ha> loop na> zee     
volkom5 ondoorwaadba>1  en vormt zoo e5 
voortreffelijke gr5ss*eid+ teg5 de      
,indian54    ,9 we]wil1 dat deze /room  
zoo onb$uid5d is1 /elt de ,jezuet       
,falcon]1 wi5s b]i*t5 9 't algeme5 ze]  
nauwkeurig zijn1 hem  voor als e5e      
belangrijke rivi]1 die aan d5 voet d]   
,cordill]as  ontspr+t4 ,wat h>5         
oorsprong betreft1 twijfel ik niet (    
deze  opgaaf is jui/2 want de ,gau*os   

v]zek]d5 mij1 dat deze /room 9  't midd5
 van d5 drog5 zom] tegelijk met de      
,colorado p]iodieke  vlo$5 heeft1 die   
alle5 ont/aan kunn5 zijn door het smelt5
  van de sneeuw op de ,&es4 ,dat zulk e5
 kle9e /room1 als de ,sauce  to5 01 het 
va/el& 9 zijne volle bre$te z\          
doorsnijd51 is  onwa>s*ijnlijk2 en w>e  
hij het ov]blijfsel e5] groote rivi]1   
dan  z\d5 zijne wat]s1 gelijk 9 &]e     
gevall5 beve/igd is1 ind]daad  z\t      
bevatt54 ,des w9t]s moet5 wij de bronn5 
rondom de ,si]ra  ,v5tana als d5        
oorsprong van zijn held]51 doors*ijn5d5 
/room  bes*\w54 ,ik v]mo$1 dat de vlakt5
 van ,patagoni1 ev5als die 9  ,au/rali1 
van vele /room5 word5 doorsn$51 die hun 
eig5lijk5  loop alle5 9 bepaalde p]iod5 
volbr5g54 ,wa>s*ijnlijk is dit  het     
geval met het wat]1 dat 9 het hav5ho(d  
van ,port ,desir vloeit1  alsm$e met de 
,rio ,*upat1 op welk] oev]s de (fici]51 
die met de  opmet+ bela/ w>51 groote    
hoeveelh$5 van ze] poreuze slakk5  (    
scoriae gevond5 hebb54    ,da> het bij  

onze aankom/ nog vroeg 9 d5 namiddag 01 
nam5 wij  v]s*e pa>d5 en e5 soldaat als 
gids1 en r$5 na> de ,si]ra  de la       
,v5tana4 ,deze b]g is van de ank]plaats 
te ,bahia ,blanca  zi*tba>1 en bezit    
volg5s kapite9 ,fitz-,roy e5e hoogte van
 #ccdj  voet #ajh--;e5 cijf]1 dat voor  
deze oo/zijde van het va/el& ze]        
m]kwa>dig mag heet54 ,ik weet niet (    
deze b]g1 vr mijn bezoek1  re$s door e5 
&]5 vreemdel+ be/eg5 is2 ma> zek] is 't 
dat  ze] we9ige van de te ,bahia ,blanca
 9 g>nizo5 ligg5de soldat5  iets van hem
 af wet54 ,zoo hoord5 wij van           
/e5kol5lag51 van g\d  en zilv]1 hol5 en 
w\d53 hetge5 alles mijne nieuwsgi]igheid
  prikkelde1 ma> p] saldo teleur/elde4  
,de af/& van d5 po/  b$roeg ongeve] zes 
leagues1 ov] e5e eff5 vlakte van        
dezelfde  soort als te vor54 ,na>mate de
 b]g e*t] zijn w>5 vorm begon  te       
v]toon51 w]d de rit belangwekk5d]4 ,to5 
wij d5 voet d]  ho(d/eilte b]eikt51     
ko/te het ons veel moeite wat wat] te   
v9d51 en da*t5 wij g5oodzaakt te zull5  

zijn zond] dit d5  na*t door te br5g54  
,e9delijk ontdekt5 wij iets door vlak   
bij d5  b]g te zoek52 want zelfs op     
enkele hond]d5 y>ds af/& lag5 de        
/roompjes v]s*ol5 en v]lor5 zij zi*     
geheel 9 d5 brokkelig5  kalk/e5 en het  
losse pu9 van d5 b]g4    ,ik gelo( niet1
 dat de natuur ooit e5 woe/]5 en me]    
v]lat5  /e5klomp s*iep dan dez5 b]g1 die
 t]e*t d5 naam van ,hurtado (  ,ontvo]de
 v]di5t4 ,de b]g is /eil1 uit]/ ruw en  
gesplet51  en zoo geheel van boom5 en   
zelfs /ruik5 ontbloot1 dat wij  ind]daad
 ge5 spit kond5 snijd5 om ons vlees*    
bov5 het vuur van  di/el/5gels te hang54
 #aji ,de vreemde aanblik van dez5 b]g  
vormt e5e s*]pe teg5/ell+ met de vlakte1
 die als e5 zee niet  alle5 tot aan zijn
 /eile hell+5 reikt1 ma> ook de         
ev5wijdige  b]greeks5 s*eidt4 ,de       
e5vormige kleur geeft aan het geheele   
taf]eel  e5 uit]/ ru/ig5 aanblik4 ,het  
wita*tig grauw van het kw>ts1  en het   
li*tkleurig bru9 van het v]we]de gras d]
 vlakte word5  n]g5s door me] held]e    

t9t5 afgewisseld4 ,gewoonlijk v]wa*t  m5
 9 de nabijheid van e5 hoog5 en /eil5   
b]g e5 ruw1 oneff5  l& te zi51 bezaaid  
met groote /e5brokk54 ,hi] toont de     
natuur1  dat de laat/e beweg+ van e5    
zeebodem1 voordat hij 9 droog l&  v]&]t1
 soms ru/ig kan zijn4 ,ond] deze        
om/&igh$5 0 ik  b5ieuwd te zi51 hoe v]  
nog brok/ukk5 van het oorspronkelijke   
ge/e5te gevond5 kond5 word54 ,aan het   
zee/r& van ,bahia ,blanca1  en nabij de 
kolonie1 w>5 enkele kw>ts/e551 die      
/ellig van deze  bron afkom/ig w>54 ,de 
af/& b$roeg #de mijl54    ,de dauw1 die 
9 d5 voorna*t de zadeldekk5 bevo*tigde  
wa>ond]  wij sliep51 0 des morg5s       
bevror54 ,onm]kba> 0 de vlakte1  welke  
horizontaal s*e51 ge/eg5 tot e5e hoogte 
van #hjj tot #ijj  voet bov5 de zee4 ,9 
d5 morg5 van #i ,septemb] /elde de gids 
mij  voor de naa/e hoogte te beklimm51  
die mij1 zooals hij da*t1 na>  de vi]   
spits5 z\ vo]51 wa>mee de top gekroond  
is4 ,het klimm5  ov] zulke ruwe rots5 0 
ze] v]moei5d2 de zijd5 w>5 zoo  hoekig1 

dat wat m5 9 de e5e vijf m9ut5 won1     
dikwijls 9 de vijf  volg5de v]lor5 g+4  
,to5 ik e9delijk de hoogte beklomm5 _h1 
w]d ik ze] teleurge/eld door de         
ontdekk+1 dat e5e /eile vallei  van     
gelijke diepte als de vlakte die de     
b]gket5 9 tween sne$1  mij van de vi]   
punt5 s*eidde4 ,deze vallei is ze] nauw1
 ma> heeft  e5 vlakk5 bodem en vormt e5 
voortreffelijk5 pas voor de b]$5        
,indian51 doordi5 zij de vlakt5 aan de  
noord- en zuidzijd5 d] ket5  v]b9dt4    
,to5 ik de hell+ afg$aald 01 zag ik bij 
het ov]/ek5  van de vallei twee pa>d5   
graz54 ,dadelijk v]borg ik mij 9 't     
hooge  gras en bespi$de d5 omtrek2 ma>  
wijl ik ge5 spoor van ,indian5  kon zi51
 begon ik voorzi*tig mijne twe$e        
be/ijg+4 ,het 0 laat  op d5 dag1 en dit 
g$eelte van d5 b]g 01 ev5als het &]e1   
/eil en oneff54 ,te twee ure 0 ik op d5 
top d] twe$e hoogte1  die ik e*t] met de
 groot/e moeite b]eikt _h2 na elke #bj  
y>ds  _h ik kramp 9 het bov5g$eelte van 
mijne dij51 zoodat ik vreesde  niet 9   

/aat te zull5 zijn we] omlaag te kom54  
,ook 0 het noodig  langs e5 &]5 weg t]ug
 te ke]51 da> er ge5 sprake van 0  d5   
g5oemd5 pas nog e5s ov] te /ek54 ,ik 0  
dus v]pli*t de  twee hoog] geleg5 topp5 
op te gev54 ,hunne me]d]e hoogte 0  e*t]
 g]+1 en het geologis* doel w]d 9 alle  
opzi*t5 b]eikt1  zoodat het beklimm5 de 
kans op v]d]e inspann+ niet loonde4 ,ik 
v]mo$1 dat de kramp v]oorzaakt w]d door 
de groote v]&]+ 9  d5 a>d d] spi]beweg+3
 d5 ov]gang van het /ramme rijd5 op  het
 nog /ramm]e klimm54 ,het is e5e les1   
die m5 wel 9 g$a*t5  mag h\d51 da> zij 9
 sommige gevall5 veel la/ kan v]oorzak54
    ,re$s heb ik gezegd1 dat de b]g     
sam5ge/eld is uit wit kw>ts1 dat  met   
e5e g]+e hoeveelheid glanzig leems*ief] 
v]m5gd is4 ,t]  hoogte van enkele       
hond]d5 voet5 bov5 de vlakte v]toonde   
het va/e  ge/e5te op v]s*eid5e plaats5  
in/rooisels van conglom]aat4 #aaj  ,9   
h>dheid en 9 d5 a>d van het cem5t gelek5
 deze conglom]at5  op de klomp51 welke  
m5 dagelijks aan sommige ku/5 kan zi5   

vorm54 ,ik twijfel niet ( deze /e55 w]d5
 op e5e d]gelijke  wijze saamgevoegd1 9 
e5 tijdp]k to5 de groote kalk/e5-=matie 
ond] de aangr5z5de zee w]d afgezet4 ,wij
 mog5 aannem51 dat de  geklo(de en      
gebeukte vorm5 van het h>de kw>ts nog de
 w]k+5  v]toon5 van de golv5 e5] op5    
zee4    ,ov] het geheel _h deze be/ijg+ 
mij teleurge/eld4 ,zelfs het  uitzi*t 0 
onb$uid5d3 e5e vlakte als e5e zee1 ma>  
zond] h>e  fraaie kleur en s*]pe        
belijn+4 ,to* 0 het taf]eel nieuw1 en   
e5 we9ig geva> gaf er smaak aan1 ev5als 
z\t aan vlees*4 ,dat het  geva> ze] g]+ 
01 bleek uit het feit1 dat mijne twee   
metgezell5  e5 fl9k vuur maakt5--iets   
wat nooit g$aan wordt als m5 v]mo$t1    
dat er ,indian5 9 de nabijheid zijn4 ,ik
 b]eikte de plaats van  ons biv\ak bij  
zonsond]gang1 dronk e5 groote           
hoeveelheid mte1  rookte v]s*eid5e      
cig>ritos1 en maakte spo$ig da>op mijn  
b$  g]e$ voor d5 na*t4 ,er woei e5 ze]  
kra*tige en k\de w9d1  ma> nooit sliep  
ik aang5am] dan to54    #aj ,septemb]4  

,des morg5s kwam5 wij1 fl9k voortgejaagd
 door d5 /orm1 om/reeks  het midd5 van  
d5 dag aan d5 po/ ,sauce4 ,ond]weg zag5 
wij  e5e groote m5igte h]t51 en di*t bij
 d5 b]g e5 guanaco4 ,de  vlakte1 die aan
 de ,si]ra gr5/1 wordt van e5ige        
zond]l+e  wat]loop5 doorsn$51 wa>van e5 
omtr5t #bj voet bre$ en  m9/5s #cj diep 
04 ,di5t5gevolge w>5 wij g5oodzaakt e5  
groot5 omweg te mak51 voordat wij e5    
ov]weg kond5 v9d54 ,wij  blev5 di5 na*t 
bij d5 po/2 en zooals mee/al het geval  
01  liep het gesprek ov] ,indian54 ,de  
,si]ra ,v5tana 0 vroeg] e5  belangrijk  
v]e5ig+spunt2 en drie ( vi] ja> gel$5   
w]d er druk  gevo*t54 ,mijn gids 0 er   
bij gewee/1 to5 vele ,indian5 g$ood     
w]d52 de vr\w5 vlu*tt5 na> d5 top van d5
 b]g1 en vo*t5  als raz5d5 door het w]p5
 van /e554 ,vele r$d5 zoo ha> lev54     
#aa ,septemb]    begav5 wij ons na> d5  
d]d5 po/1 v]gezeld van d5 luit5ant1 die 
er het bevel vo]de4 ,zooals het heet1   
b$raagt de af/& #ae leagues2  ma> dit is
 sle*ts giss+1 en mee/al wordt hij      

ov]s*at4 ,de weg1  die ov] e5e droge    
grasvlakte liep1 bood niets belangrijks2
 en aan  onze l9k]h& /ond5 op groot]5 ( 
kle9]5 af/& e5ige lage  heuvels1 die wij
 na e5 e9d weegs ov]/ak51 om na> d5 po/ 
te  kom54 ,vr onze aankom/ ontmoett5 wij
 e5 groot5 troep vee en  pa>d51 ond]    
geleide van #ae soldat52 m5 zeide ons   
e*t]1 dat  vele di]5 v]lor5 w>5 g]aakt4 
,het is ze] moeilijk di]5 ov]  de vlakt5
 te drijv52 want nad]t des na*ts e5 puma
 7,*ile5s*e  leeuw71 ( zelfs e5 vos1 dan
 is niets 9 /aat te belett51 dat de     
pa>d5 zi* 9 alle ri*t+5 v]/rooi52 en e5 
/orm zal hetzelfde  do54 ,kort te vor5  
v]liet e5 (fici] met #ejj pa>d5 ,bu5os  
,aires2  en bij zijne aankom/ 9 het leg]
 _h hij er nog ge5 tw9tig4    ,kort     
da>op bespeurd5 wij aan e5e /(wolk1 dat 
e5 troep  ruit]s na> ons toekwam2 en    
re$s op v]r5 af/& h]k5d5 mijne          
metgezell5 aan het lange ov] d5 rug     
golv5de ha>1 dat het ,indian5  w>54     
,mee/al drag5 de ,indian5 e5 ha>b& om   
het ho(d1 ma>  nooit e5 b$ekk+2 en het  

zw>te1 ov] hunne roodbru9e aangezi*t5   
fladd]5de ha> v]hoogt 9 buit5gewone mate
 het woe/e van hun  uit]lijk4 ,gelukkig 
blek5 zij e5e afdeel+ te zijn van       
,b]nantio's  bevri5d5 /am1 die z\t g+   
hal5 9 e5 sal9a4 ,de ,indian5 et5  veel 
z\t1 en hunne k9d]5 zuig5 het als suik]4
 ,deze gewoonte  v]s*ilt ze] van die d] 
,spaans*e ,gau*os1 die1 (s*oon dezelfde 
leefwijs vo]5de1 het bijna niet et54    
,volg5s ,mungo ,p>k #aaa  hebb5 li$51   
die van planta>dig vo$sel lev51 e5      
onov]w9nelijke  bege]te na> z\t4 ,to5 de
 ,indian5 ons 9 voll5 galop voorbijr5d51
  knikt5 zij ons welgemo$ toe2 zij drev5
 e5 /oet pa>d5 voor zi*  uit en w]d5    
door e5 troep mag]e hond5 gevolgd4      
#ab en #ac ,septemb]4    ,twee dag5     
bleef ik bij dez5 po/ 9 afwa*t+ van e5  
troep  soldat51 die1 gelijk ,g5]aal     
,rosas zoo vri5delijk 0 mij te  b]i*t51 
b9n5kort na> ,bu5os ,aires z\d5         
v]trekk52 en hij ri$  mij aan van dat   
escorte gebruik te mak54 ,9 d5 morg5 r$5
 wij na>  e5ige naburige heuvels1 om het

 l& 9 oog5s*\w te nem5 en de  geologis*e
 ge/eldheid te ond]zoek54 ,na het       
middagmaal v]deeld5  de soldat5 zi* 9   
twee groep51 om hunne va>digheid met de 
bolas  te beproev54 ,twee sp]5 w]d5 op  
#ce y>ds af/& van elk&]  9 d5 grond     
ge/ok51 ma> sle*ts e5s van de vi] ( vijf
 ke]5  g]aakt ( omsl+]d4 ,m5 kan de     
bolas #ej tot #fj y>ds v] w]p51  do* met
 g]+e zek]heid4 ,voor e5 man te pa>d is 
dat ev5wel  &]s2 want wordt de snelheid 
van het pa>d gevoegd bij de kra*t  van  
d5 arm1 dan kunn5 de bolas1 na> m5 zegt1
 met go$ gevolg #hj  y>ds v] gesl+]d    
word54 ,als e5 bewijs van h>e kra*t1 wil
 ik  me$eel51 dat1 to5 de ,spanja>d5 op 
de ,falkl&s-,eil&5 enkele  hunn]        
l&g5oot5 en alle ,engels*5 v]moordd51   
het volg5de  plaats _h4 ,e5 jonge1      
vre$zame ,spanja>d liep weg1 to5 e5     
kloek  geb\wd man1 ,luciano g5aamd1 hem 
9 voll5 galop a*t]na re$ en  to]iep te  
blijv5 /aan1 zegg5de dat hij hem alle5  
ma> sprek5  wilde4 ,jui/ to5 de         
,spanja>d op het punt 0 e5e boot te     

b]eik51  wi]p ,luciano de bolas1 die    
zijne be55 met zulk e5e kra*t tr(f51    
dat hij ne]/ortte en e5ig5 tijd         
bewu/eloos bleef4 ,to5 ,luciano  d5 man 
gesprok5 _h1 kon deze ontsnapp54 ,hij   
v]telde ons1 dat  zijne be55 groote     
/riem5 v]toond5 op de plek wa> de riem5 
omhe5 w>5 gesl+]d1 ev5 als( m5 hem met  
e5 zweep _h geslag54    ,op het midd5   
van d5 dag kwam5 van d5 naa/5 po/ twee  
mann5  met e5 pak1 dat na> d5 g5]aal    
moe/ word5 gebra*t3 zoodat ons          
gezels*ap1 behalve deze twee1 di5 avond 
be/ond uit d5 luit5ant  met zijne vi]   
soldat51 mijn gids en mijzelf4 ,de      
soldat5 w>5  zond]l+e wez5s3 de e]/e 0  
e5 knappe1 jonge neg]1 de  twe$e half   
,indiaan1 half neg]2 t]wijl de twee &]5 
tot ge5  enkele bes*rev5 klasse         
behoord53 namelijk e5 oude ,*ile5s*e    
mijnw]k] met e5e kleur van mahonieh\t1  
en de &]e e5 soort  van mulat1 ma> beide
 van zulk gem5gd ras en met zulke       
v]foeilijke  gezi*t51 als ik nooit te   
vor5 gezi5 _h4 ,to5 zij des na*ts om    

het vuur zat5 ka>t te spel51 g+ ik op e5
 af/& dit ,salvatore  ,rosa-tableau     
gadeslaan4 #aab ,zij zat5 ond] e5 laag  
rotsblok1 zoodat  ik van bov5 op h5 ne] 
kon zi52 om h5 he5 lag5 hond51 wap5s1   
ov]blijfsels van h]t5 en /ruisvogels2 en
 hunne lange sp]5 /ak5  9 het gras4     
,v]d] op d5 donk]5 a*t]grond /ond5 hunne
 pa>d5  gekoppeld en g]e$ 9 geval van e5
 onmiddellijk geva>4 ,indi5 de  /ilte d]
 e5zame vlakte door het blaff5 van e5 d]
 hond5 ge/oord  wi]d1 z\ e5 soldaat     
t]/ond het vuur v]lat51 het oor teg5 d5 
grond drukk51 en zoo a&a*tig d5 horizon 
v]k5n54 ,zelfs indi5  de luidru*tige    
t]u-t]o zijn gegil liet hoor51 z\d5 zij 
e5 poos  het gesprek /ak51 en all5 voor 
e5 oog5blik het ho(d na> di5  kant w5d54
    ,hoe ell5dig s*ijnt ons het lev51   
dat deze mann5 leid56 ,zij woond5  m9/5s
 #aj leagues van d5 ,sauce-po/2 en s$]t 
d5 moord door de  ,indian5 gepleegd1    
tw9tig leagues van e5 volg5d54 ,m5      
ond]/elt1  dat de ,indian5 hun aanval 9 
't midd5 van d5 na*t g$aan hebb51  want 

ze] vroeg 9 d5 morg5 na d5 moord zag m5 
h5 dez5 po/  nad]54 ,dit 0 e5 geluk1    
want nu ontkwam de geheele bezett+  met 
de pa>d51 wa>bij elk man e5 lijn 9 de h&
 hield en zooveel  pa>d5 metrok1 als hij
 kon leid54    ,de kle9e1 uit           
di/el/5gels geb\wde hut wa>9 de soldat5 
sliep51  0 teg5 w9d no* reg5 be/&2 bij  
reg5 0 ind]daad het e5ige  gevolg1 dat  
het dak het wat] tot groot]e druppels   
v]di*tte4 ,zij  hadd5 niet &]s te et5   
dan wat zij kond5 vang53 /ruisvogels1   
h]t51 armadill51 enz42 en hun e5ige     
br&/( w>5 de droge  /5gels e5] kle9e    
plant1 die e5igsz9s op e5 alo geleek4   
,de  e5ige weelde1 die deze mann5 g5ot51
 be/ond 9 het rook5 van  kle9e papi]5   
sig>5 7cig>ritos7 en het slurp5 van mte4
 ,het  treurig lot dez] li$5 tr( mij nog
 me]1 als ik de aasgi]51 die  va/e      
begeleid]s van d5 m5s* op deze          
na>gee/ige vlakt51 zoo  g$uldig op de   
naburige klipp5 zag zitt51 als zeid5 zij
 tot zi*  zelv53 ,g$uld1 als de ,indian5
 kom51 zull5 wij e5 fee/ hebb56    ,des 

morg5s g+5 wij all5 uit jag52 en (s*oon 
wij niet veel geluk  hadd51 w>5 er to*  
e5ige opgewekte ja*t54 ,kort nadat wij  
ond]weg  w>5 v]deelde zi* de troep1 met 
de afspraak1 dat all5 op zek]5  tijd van
 d5 dag 7di5 m5 9 de wild]nis ze] jui/  
weet te rad57  uit v]s*ill5de ri*t+5 op 
e5 vlak t]re9 z\d5 sam5kom51  en zoo de 
wilde di]5 bije5drijv54 ,te ,bahia      
,blanca g+ ik e5s uit  jag52 ma> da> r$5
 de mann5 e5v\dig 9 e5e halve maan1 de  
e5  omtr5t e5 kw>t-mijl van d5 &]54 ,e5 
fraaie mannetjes-/ruis1  die door de    
voor/e rijd]s 0 omg]$51 poogde aan e55  
kant te  ontsnapp54 ,de ,gau*os v]volgd5
 hem met a*telooz5 tr$1 do*  zw5kt5     
hunne pa>d5 op mee/]lijke wijs1 t]wijl  
elk de bolas  om zijn ho(d zwaaide4     
,e9delijk wi]p5 de voor/5 het w]ktuig   
kronkel5d door de lu*t3 de riem5        
/r5geld5 zi* om de poot5  van d5        
/ruis--en 9 e5 oogw5k tuimelde de vogel 
het ond]/bov54    ,de vlakt5 bevatt5 e5 
ov]vlo$ van patrijz51 welke m5 v9dt  9  
drie soort51 wa>van twee zoo groot als  

fazant5h5n54 #aac  ,hun v]sl9d]1 e5     
kle9e a>dige vos1 0 er ook ze] talrijk3 
9  d5 loop van d5 dag zag5 wij er niet  
m9d] dan ve]tig ( vijftig2  en (s*oon   
zij mee/al di*t bij hunne hol5 w>51     
gelukte het to*  d5 hond5 e5 te dood54  
,to5 wij na> d5 po/ t]ugke]d51 vond5    
wij hi] twee van ons gezels*ap1 die op  
eig5 geleg5heid gejaagd en  e5 puma     
g$ood hadd54 ,ook hadd5 zij e5          
/ruisvogelne/ gevond51  wa>9 #bg ei]54  
,elk zoo'n ei wordt gezegd het gewi*t te
 hebb5  van #aa kipp5ei]51 zoodat wij   
uit dit e5e ne/ ev5veel vo$sel  haald5  
als uit #big kipp5ei]54    #ad          
,septemb]4    ,da> de soldat51 die tot  
d5 naa/5 po/ behoord51 plan hadd5 t]ug  
te ke]51 en wij te zam5 e5 gezels*ap van
 vijf gewap5d5 z\d5  vorm51 besloot ik  
om niet op de belo(de troep5 te wa*t54  
,mijn  ga/he]1 de luit5ant1 v]zo*t mij  
dr+5d te blijv54 ,da> hij ze]  voorkom5d
 gewee/ 01 niet alle5 door mij vo$sel te
 v]s*aff51  ma> ook door mij zijne eig5 
pa>d5 te le551 di5de ik hem e5e  beloon+

 te gev54 ,ik vroeg mijn gids ( ik dit  
do5 mo*t1 do*  hij ontk5de dit t5       
/ellig/e1 zegg5de dat ik v]mo$elijk tot 
e5ig antwoord z\ krijg53 ,wij hebb5     
vlees* voor de hond5 9  ons l&1 en      
misgunn5 het dus e5 ,*ri/5 niet6 ,m5    
ond]/elle  ev5wel niet1 dat de rang van 
luit5ant 9 zulk e5 leg] e5 beletsel     
zijn z\ om betal+ aan te nem52 het 0    
sle*ts de ruime opvatt+  van            
ga/vrijheid1 wa>van elk reizig] erk5n5  
moet1 dat zij 9 deze  /rek5 bijna       
algeme5 is4 ,na e5 galop van e5ige      
leagues1 kwam5 wij  aan e5 lage1        
mo]assige /reek1 die zi* omtr5t #hj     
mijl5 noordwa>ts  tot de ,si]ra         
,tapalgu5 uit/rekt4 ,9 sommige g$eelt5  
w>5 fraaie  vo*tige vlakt51 met gras    
b$ekt1 t]wijl &]e e5 za*t51  zw>t51     
ve5a*tig5 bodem hadd54 ,ook w>5 er vele 
uitge/rekte1  ma> ondiepe m]51 en groote
 rietb$d+54 ,ov] het geheel geleek  het 
l& op de bet]e g$eelt5 d]               
,cambridge%ire-v554 ,des na*ts  ko/te   
het ons e5ige moeite1 te midd5 d]       

mo]ass5 e5 droge plek  voor ons biv\ak  
te v9d54    #ae ,septemb]4    ,ze] vroeg
 9 d5 morg5 /ond5 wij op1 en r$5 kort   
da>na voorbij  d5 po/1 wa> de ,indian5  
de vijf soldat5 hadd5 v]moord4 ,de      
(fici] _h a*tti5 *uzo-wond5 9 het       
li*aam4 ,na e5 ge/rekt5  galop b]eikt5  
wij teg5 het midd5 van d5 dag d5 vijfd5 
po/1  wa> wij des na*ts blev51 omdat het
 e5ige moeite ko/te pa>d5 te  krijg54   
,da> van de geheele l9ie dit punt het   
mee/ aan aanvall5  0 blootge/eld1 w>5   
hi] #ba soldat5 gepo/e]d4 ,bij          
zonsond]gang  ke]d5 deze van de ja*t    
t]ug1 m$ebr5g5de zev5 h]t51 drie        
/ruisvogels1 b5ev5s vele armadill5 en   
patrijz54 ,het is e5  algeme5 gebruik   
om1 als m5 door dit l& rijdt1 de vlakte 
9 br& te  /ek52 en zoo 0 dan bij deze   
geleg5heid1 des na*ts1 de horizon op    
vele plaats5 door helle br&5 v]li*t4    
,deels ges*i$t dit br&5  om zw]v5de     
,indian5 te v]ontru/51 do* voornamelijk 
om de weide te  v]bet]54 ,op grasvlakt51
 die niet door de groote h]kauw5de di]5 

word5 bewoond1 s*ijnt het noodig de     
ov]tollige vegetatie door vuur  te      
v]wijd]51 t5 e9de d5 groei voor het     
nieuwe ja> te bevord]54    ,de ran*o hi]
 t] plaatse bezat zelfs niet de weelde  
van e5 dak1  ma> be/ond sle*ts uit e5   
cil9d] van di/el/5gels om de kra*t  van 
d5 w9d te brek54 ,hij lag aan d5 r& van 
e5 uitge/rekt1  ma> ondiep me]1 dat     
wemelde van wild gevogelte1 wa>ond] de  
zw>?alzige zwaan ze] 9 't oog viel4     
,de soort pluvi]1 die er uitziet als(   
hij op /elt5 loopt 7,himantopus         
nigricollis71 komt hi] 9 ze] talrijke   
zw]m5 voor4 ,t5 onre*te  heeft m5 hem   
van onbevalligheid beti*t3 bij het wad5 
door ondiepe  plass51 die zijn          
lievel+sv]blijf vorm51 is zijn h\d+ (   
gang  v]re van plomp4 ,9 e5 zw]m        
v]e5igd1 br5g5 deze vogels e5  geluid   
voort1 dat e5e zond]l+e ov]e5kom/ heeft 
met d5 kreet  van e5 troep jonge hond5 9
 voll5 draf2 en me] dan e5s b5 ik e5    
oog5blik ges*rokk5 als ik1 des na*ts    
wakk] geword51 het geluid 9  de v]te    

hoorde4 ,de t]u-t]o 7,vanellus cayanus7 
is e5 &]e vogel1  die m5igmaal de /ilte 
van d5 na*t v]breekt4 ,9 uit]lijk en    
gewoont5 gelijkt hij 9 vele opzi*t5 op  
onze kievit5 7,vanellus72  ma> zijne    
vleugels zijn met s*]pe spor5 gewap5d1  
ev5als die aan  de poot5 van d5 gewon5  
haan4 ,gelijk onze kievit zijn naam     
ontle5t  aan het geluid zijn] /em1 zoo  
ook de t]u-t]o4 ,bij het rijd5 ov]  de  
grasvlakt5 wordt m5 voortdur5d door deze
 vogels v]volgd1 die de  m5s*heid s*ijn5
 te hat51 en die zek] op hunne beurt    
v]di55  gehaat te word5 weg5s hun       
onoph\delijk en onv]&]lijk rauw  gegil4 
,voor de jag]s zijn zij uit]/ h9d]lijk1 
omr$5 zij elk di]  ( vogel hunne nad]+  
v]kondig52 da>5teg5 kunn5 zij1 zooals   
,mol9a zegt1 d5 reizig] 9 dit l& miss*i5
 van nut wez51 door  hem voor d5        
na*telijk5 roov] te wa>s*uw54 ,9 d5     
bro$tijd pog5  zij1 ev5als onze kievit51
 hond5 en &]e vij&5 van hunne ne/5  af  
te leid51 door d5 s*ijn aan te nem5 dat 
zij gewond zijn4 ,de  ei]5 van deze     

vogels word5 als e5e groote lekk]nij    
bes*\wd4    #af ,septemb]    g+5 wij na>
 d5 zev5d5 po/ aan d5 voet van de ,si]ra
  ,tapalgu54 ,het l& 0 geheel vlak en   
be/ond uit e5 met gr( gras  begroeid51  
za*t5 ve5grond4 ,de ran*o 0 hi] bijzond]
 netjes3 hut  en balk5 w>5 gemaakt van  
ongeve] e5 dozijn droge di/el/5gels1    
ond]l+ door riem5 van huid5 v]bond52 en 
met deze ,ionis*e  zuil5 tot /eun1 w>5  
dak en w&5 met riet g$ekt4 ,m5 v]telde  
ons hi] e5 feit1 dat ik haa/ niet z\    
geloov51 indi5 ik niet  voor e5 deel er 
van getuige 0 gewee/4 ,d5 vorig5 na*t _h
 het  vreeselijk gehageld2 er w>5       
korrels gevall5 zoo groot als kle9e     
appel5 en v]baz5d h>d3 en met zulk e5e  
kra*t1 dat zij het mee/e  wild g$ood    
hadd54 ,e5 d] soldat5 _h re$s #ac doode 
h]t5 7,c]vus  campe/ris7 gevond51 wi]   
v]s*e huid5 mij getoond w]d54 ,e5  &]   
van d5 troep bra*t1 kort na mijne kom/1 
er nog zev5 mee4 ,nu  weet ik dat n man1
 zond] hond51 nog ge5 zev5 h]t5 9 de    
week  kan dood54 ,de mann5 me5d5 ongeve]

 #ae doode /ruisvogels gezi5  te hebb51 
wa>van wij e5 g$eeltelijk tot middagmaal
 kreg52 en  zij zeid51 dat er v]s*eid5e 
rondliep51 die aan n oog bl9d  s*55 te  
zijn4 ,e5 m5igte kle9e vogels1 als e5d51
 valk5 en  patrijz5 w>5 g$ood4 ,ik zag  
e5 d] laat/5 met e5 zw>te vlek  op d5   
rug1 als( hij door e5 /raat/e5 getr(f5  
04 ,e5e haag  van di/el/5gels om de hut 
0 bijna geheel v]nield2 en de man1  die 
mij dit v]telde1 kreeg1 to5 hij g+ kijk5
 wat er gebeurde1 e5e  ern/ige wond1    
wa>om nu e5 v]b& zat4 ,m5 zeide1 dat de 
dond]bui  ov] e5e bep]kte ruimte gewo$  
_h2 en ind]daad hadd5 wij uit  ons      
biv\ak van d5 vorig5 na*t e5e zw>te wolk
 met bliksemli*t  9 deze ri*t+ gezi54   
,het is m]kwa>dig1 dat zulke /]ke di]51 
als h]t51 hi]door g$ood kond5 word52 ma>
 op grond van hetge5  ik gezegd heb1    
gelo( ik1 dat de ges*i$5is ge5sz9s      
ov]drev5  is4 ,intuss*5 doet het mij    
g5oeg51 dat de gelo(wa>digheid er van   
door d5 ,jezuet ,dobrizh(f] v]/]kt      
wordt1 die1 sprek5de van e5  l& v]      

noordwa>ts geleg51 zegt1 dat er         
hagelkorrels viel5 van  v]baz5de        
grootte1 die e5e groote m5igte vee      
doodd54 ,de ,indian5  noemd5 da>om die  
plaats ,lalegraicavalca1 hetge5 zegg5   
wil3  ,de kle9e witte d+54 #aad ,ook    
deelt ,dr4 ,malcolmson mij m$e1  dat hij
 9 #ahca 9 ,indi e5 hagel/orm heeft     
bijgewoond1 die tal van  groote vogels  
doodde en het vee ze] tei/]de4 ,deze    
hagel/e55 w>5  plat3 e5 _h e5 omtrek van
 #aj in*es1 en e5 &] woog twee ounces   
7#ef1g gram74 ,zij ploegd5 e5 pad van   
kiezel/e55 als gewe]kogels  om1 en      
sloeg5 ronde gat5 9 glasruit5 zond] ze  
te brek54    ,na afloop van ons maal van
 ne]gehageld vlees*1 trokk5 wij  ov] de 
,si]ra ,tapalgu5--e5 lage b]gket5 van   
enkele hond]d5  voet5 hoogte1 die bij   
,kaap ,corri5tes beg9t4 ,het ge/e5te 9  
dit  g$eelte is zuiv] kw>ts2 v]d]       
oo/wa>ts bevat het1 gelo( ik1  graniet4 
,de b]g5 hebb5 e5 m]kwa>dig5 vorm3 zij  
be/aan uit  vlakke /ukk5 tafell&1 omgev5
 door lage loodre*te klipp51 ev5als  de 

uitloop]s e5] s$im5taire =matie4 ,de    
b]g1 di5 ik be/eeg1  0 ze] kle9--niet   
me] dan e5 pa> hond]d5 y>ds 9           
middellijn2  ma> ik zag &]e1 groot]e4   
,e51 die d5 naam van ,corral vo]t1  w]d 
gezegd e5e middellijn te hebb5 van twee 
( drie mijl51 en  omslot5 te zijn door  
loodre*te klipp5 van tuss*5 #cj en #dj  
voet  hoogte--behalve op n plek1 wa> de 
+ang ligt4 ,falcon] #aae  doet e5       
m]kwa>dig v]haal van de wijze wa>op de  
,indian5 troep5  wilde pa>d5 9 dez5     
corral drijv5 en hi] gevang5 h\d5 door  
d5 +ang te bewak54 ,nooit heb ik van e5 
&] geval gehoord1 dat  tafell& 9 e5e    
kw>ts-=matie voorkwam en1 zooals 9 d5   
door mij  ond]zo*t5 b]g1 splijt+ no*    
laagvorm+ v]toonde4 ,m5 v]telde  mij1   
dat het ge/e5te van d5 ,corral wit 0 en 
vuur kon slaan4    ,niet voordat het    
donk] 01 b]eikt5 wij d5 po/ aan de ,rio 
,tapalgu54 ,g$ur5de het avondet5 hoorde 
ik hi] e5 uitdrukk+1 die  mij1 bij de   
g$a*te1 dat ik bezig 0 e5 d]            
lievel+ss*otels van  het l& te          

et5--namelijk e5 halfvoldrag5 kalf 9 e5 
/adium van  lang vr de                  
geboorte--plotsel+ met afgrijz5 v]vulde4
 ,het bleek  e5 puma te zijn1 wi5s      
vlees* ze] wit is en 9 smaak bijzond] op
  kalfsvlees* gelijkt4 ,dr4 ,%aw w]d    
uitgela*5 to5 hij v]kla>de1  dat het    
vlees* van d5 leeuw ze] 9 trek is1 en   
zo[el 9 kleur1  smaak als geur niet     
we9ig op kalfsvlees* gelijkt4 ,met d5   
puma is  dat zek] het geval4 ,de ,gau*os
 zijn het niet e5s omtr5t de vraag  ( de
 jagu> e5 go$ et5 is1 ma> zegg5         
e5/emmig1 dat de kat  uitmunt5d is4     
#ag ,septemb]4    ,wij volgd5 d5 loop   
van de ,rio ,tapalgu5 door e5e ze]      
vru*tb>e  /reek tot aan d5 neg5d5 po/4  
,tapalgu5 zelf1 ( de /ad van  di5 naam  
7indi5 zij zoo heet5 mag7 be/aat uit e5 
volkom5  eff5 vlakte1 die1 zoov] het oog
 reikt1 bezet is met de toldos  (       
ov5vormige hutt5 d] ,indian54 ,hi]      
woond5 de familin d]  bevri5de ,indian51
 die aan de zijde van ,rosas /r$54 ,wij 
ontmoett5  en haald5 vele jonge         

,indiaans*e vr\w5 91 die met tween (    
drien  op n pa>d zat52 zij w>51 ev5als  
vele van de jong]e mann51  bijzond]     
s*oon1 en h>e fraaie roode aangezi*t5   
vormd5 e5  toonbeeld van gezondheid4    
,behalve de toldos1 w>5 er drie ran*os3 
e5 bewoond door d5 comm&ant1 en de twee 
&]e door ,spanja>d5  die w9keltjes      
hield54    ,hi] hadd5 wij geleg5heid wat
 bes*uit te koop54 ,ik _h nu 9          
v]s*eid5e dag5 niet &]s dan vlees*      
geproefd2 wel /ond  het nieuwe diet mij 
vol/rekt niet teg51 ma> ik gevoelde1 dat
  ik het niet dan met groote moeite z\  
volh\d54 ,ik heb gehoord1  dat patint5 9
 ,engel&1 van wie v]langd w]d zi*       
uitsluit5d  tot e5 di]lijk diet te      
bepal51 zelfs met de hoop op lev5sbeh\d 
voor oog5 bijna niet 9 /aat w>5 het te  
v]drag54 ,to* eet de  ,gau*o 9 de       
,pampas ma&5 lang niet &]s dan          
rundvlees*4 ,ma>1  wil ik opm]k51 zij   
et5 ook e5e ze] groote hoeveelheid vet1 
dat van m9d] di]lijk gehalte is1 en     
hebb5 vooral teg5 op droog  vlees*1     

zooals dat van het aguti4 ,ook heeft    
,dr4 ,ri*>dson #aaf  opgem]kt1 dat als  
m5s*5 lang5 tijd alle5 van mag] di]lijk 
vo$sel hebb5 geleefd1 de bege]te na> vet
 zoo onv]zadelijk  wordt1 dat zij e5e   
groote hoeveelheid kla> en zelfs        
oliea*tig vet  v]t]5 kunn5 zond] te     
brak54 ,dit1 dunkt mij1 is e5 m]kwa>dig 
physiologis* feit4 ,miss*i5 is het e5   
gevolg van hun vlees*-diet1  dat de     
,gau*os1 ev5als vlees*et5de di]51 zoo   
lang buit5 vo$sel  kunn54 ,m5 v]telde   
mij1 dat e5ige soldat5 te ,t&eel        
vrijwillig  e5 troep ,indian5 drie dag5 
lang v]volgd51 zond] et5 ( dr9k54    ,9 
de w9kels zag5 wij vele artikel51 als   
pa>d$ekk51 gordels  en k\seb&51 door    
,indiaans*e vr\w5 gewev54 ,de patron5   
w>5  ze] a>dig1 met s*itt]5de kleur52 de
 bew]k+ d] k\seb&5  0 zoo go$1 dat e5   
,engels* koopman te ,bu5os ,aires       
bewe]de1  dat zij 9 ,engel& gemaakt     
moe/5 zijn1 tot hij ontdekte1 dat de    
kwa/5 met gesplet5 z5uw5 w>5 va/gehe*t4 
#ah ,septemb]4    ,dez5 dag hadd5 wij e5

 ze] lang5 rit4 ,bij d5 twaalfd5 po/1   
die zev5 leagues t5 zuid5 van de ,rio   
,salado ligt1 kwam5 wij aan  de e]/e    
e/ancia met vee en blanke vr\w54 ,da>na 
moe/5 wij vele  mijl5 door e5 ov]/roomd 
l& rijd51 wa> onze pa>d5 tot bov5  de   
knien door het wat] liep54 ,door de     
/ijgbeugels te kruis51  en op zijn      
,arabis* met opgetrokk5 be55 te rijd51  
wi/5 wij  ons tamelijk droog te h\d54   
,het 0 ongeve] donk] to5 wij aan  de    
,salado kwam53 de /room 0 diep en omtr5t
 #dj y>ds bre$2  ma> 9 d5 zom] wordt h>e
 b$d+ bijna droog1 en is het we9ige     
ov]geblev5 wat] haa/ zoo z\t als        
zeewat]4 ,wij sliep5 9 e5  d] groote    
e/ancias van g5]aal ,rosas4 ,deze 0     
v]/]kt en zoo  uitge/rekt1 dat ik1 9    
donk] aankom5de1 e5e /ad ( ve/+  voor   
mij da*t te zi54 ,des morg5s zag5 wij   
onafzi5b>e kudd5  vee--het eig5dom van  
d5 g5]aal1 die hi] #dg vi]kante leagues 
l& _h4 ,vroeg] w>5 ongeve] #cjj man     
rondom deze e/ancia  gepo/e]d1 die alle 
aanvall5 d] ,indian5 afsloeg54    #ai   

,septemb]4    ,wij trokk5 door ,la      
,gu>dia del ,monte4 ,dit is e5 a>dig    
uitgeb\wd  /adje met vele tu95 vol      
p]zik- en kweep]eboom54 ,de vlakte  _h  
hi] hetzelfde voorkom5 als die om ,bu5os
 ,aires1 met kort en  li*tgro5 gras1 met
 klav]- en di/elveld51 en ook           
bizca*a-hol54 ,ik  /ond ze] v]ra/ door  
de zi*tb>e v]&]+ 9 voorkom5 van  het l&1
 nadat ik de ,salado 0 ov]getrokk54 ,uit
 e5 grove weide  kwam5 wij op e5 tapijt 
van fraai gro5 gras4 ,e]/ s*reef ik d5  
ov]gang toe aan e5e kle9e v]&]+ 9 d5 a>d
 van d5 grond2  ma> de inwon]s v]zek]d5 
mij1 dat hi] zo[el als 9 ,oo/-,b&a1  wa>
 e5 ev5 groot v]s*il be/aat tuss*5 het  
l& om ,montevideo  en de dun bevolkte   
savanas van ,colonia--het geheele       
v]s*ijnsel 0  toe te s*rijv5 aan de     
beme/+ en het graz5 van het vee4        
,volmaakt  hetzelfde feit is wa>g5om5 9 
de prairin van ,noord-,am]ika1  #aag wa>
 gr( gras van tuss*5 de vijf en zes voet
 hoogte 9  gewoon weil& v]&]t1 zoodra er
 vee op graa/4 ,ik b5 niet g5oeg        

plantkundige om te zegg51 ( de v]&]+ hi]
 is toe te s*rijv5  aan d5 invo] van    
nieuwe species1 aan d5 gewijzigd5 groei 
van  dezelfd51 f aan e5 v]s*il 9 h>e    
getalv]h\d+54 ,ook ,az>a  heeft met     
v]baz+ deze v]&]+ opgem]kt2 ook hij is  
ze]  v]ra/ door de plotsel+e v]s*ijn+   
van plant51 niet 9 d5  omtrek           
voorkom5de1 aan de kant5 van e5 pad (   
spoor1 dat na> e5e  nieuw geb\wde hut   
leidt4 ,eld]s zegt hij3 ces *evaux      
7sauvages7  ont la manie de prfr] les   
*em9s et le bord des r\tes p\r dpos]    
leurs excrm5ts1 dont on tr\ve des       
monceaux dans ces endroits4 #aah  ,wordt
 het feit niet g$eeltelijk hi]uit       
v]kla>d8 ,zoo di55 /rook5  vetbeme/ l&  
als v]b9d+sweg5 door uitgebreide        
di/rict54    ,9 de nabijheid van ,gu>dia
 v9d5 wij de zuidelijke gr5s van twee   
,europees*e plant51 die nu buit5gewoon  
talrijk word54 ,de ,v5kel  7,ane?um     
fo5iculum7 b$ekt 9 groot5 ov]vlo$ de    
slootkant5 9  d5 omtrek van ,bu5os      
,aires1 ,montevideo en &]e /$54 ,ma> de 

,c>dn ( ,spaans*e 7,/ekelige7 ,artisjok 
7,cyn>a c>dunculus7 #aai  heeft e5e veel
 groot]e v]spreid+1 en komt op deze     
bre$t5 9  het w]elddeel aan beide zijd5 
van de ,cordill]as voor4 ,ik zag ha>  op
 onbewoonde plaats5 9 ,*ili1 ,entre     
,rios en ,oo/-,b&a4 ,alle5  9           
laat/g5oemd l& zijn talrijke            
7wa>s*ijnlijk vele hond]d57  vi]kante   
mijl5 met e5 di*t1 voor m5s* en di]     
ondoordr+ba>  bos* van deze /ekelige    
plant5 b$ekt4 ,op de golv5de vlakt51 wa>
  deze groote boss*5 voorkom51 kan      
teg5woordig niets &]s lev52  ma> vr h>e 
invo]+ moet de grond1 ev5als op &]e     
g$eelt51  e5e welige gras-vegetatie     
hebb5 gehad4 ,ik betwijfel ( e5 twe$e   
voorbeeld bek5d is1 dat e5e plant op zoo
 groote s*aal e5 inval op  inheems*e    
plant5 heeft g$aan4 ,zooals ik re$s     
gezegd heb1 zag ik d5  c>dn n]g5s t5    
zuid5 van de ,salado2 ma> het is        
wa>s*ijnlijk1  dat deze plant ha> gebi$ 
zal uitbreid51 na>mate het l& me]       
bewoond wordt4 ,&]s /aat het met d5     

,reuz5di/el d] ,pampas 7met  bespikkelde
 blad]572 want dez5 vond ik 9 het dal   
van de ,rio ,sauce4    ,volg5s de zoo   
jui/ ges*rev5 ,pr9ciples van ,*>les     
,lyell1  hebb5 we9ige l&5 me] m]kwa>dige
 v]&]+5 ond]gaan dan  ,la ,plata1 s$]t  
er 9 #aece de e]/e koloni/ met #gb pa>d5
 voet  aan l& zette4 ,de tallooze kudd5 
pa>d51 vee en s*ap5 hebb5  niet alle5   
het geheele aanzi5 d] flora v]&]d1 ma>  
bijna het  guanaco1 het h]t en d5       
/ruisvogel v]drev54 ,ev5zoo moet5 tal   
van  &]e v]&]+5 hebb5 plaats gehad2 het 
wilde zwijn v]vangt 9  sommige g$eelt5  
wa>s*ijnlijk het pec>i2 troep5 wilde    
hond5 kan  m5 hoor5 huil5 op de         
begroeide oev]s d] m9d] bev>5 /room51   
en de gewone kat1 nu v]&]d 9 e5 groot en
 wild di]1 bewoont  de rotsa*tige       
heuvels4 ,zooals d',orbigny heeft       
opgem]kt1 moet de  v]me]d]+ 9 aantal van
 de aasgi]5 s$]t d5 invo] d] tamme  (   
huisdi]5 v]baz5d groot gewee/ zijn2 en  
wij hebb5 de r$55  g5oemd wa>om wij     
geloov51 dat zij hunne zuidelijke gr5s  

hebb5  uitgebreid4 ,zond] twijfel zijn1 
behalve de c>dn en de v5kel1  vele      
plant5 g5aturalise]d4 ,zoo zijn de eil&5
 bij d5 mond d]  ,p>ana di*t met p]zik- 
en oranjeboom5 b$ekt1 af/amm5de van     
zad51  die er door het wat] d] rivi]    
zijn he5gevo]d4    ,to5 wij te ,gu>dia  
van pa>d5 v]wisseld51 ond]vroeg5 vele   
li$5  ons ov] het leg]2 en nooit zag ik 
e5e gee/drift als da> betoond  w]d ov]  
,rosas en het succes van d5 re*tva>dig/5
 all] oorlog51  omdat hij teg5 b>b>5    
gevo]d w]d4 ,deze uitdrukk+ is--het     
moet erk5d word5--ze] natuurlijk2 want  
tot voor kort5 tijd w>5  mann51 vr\w5   
no* pa>d5 voor de aanvall5 d] ,indian5  
veilig4 ,wij  hadd5 e5 lang5 dagrit ov] 
dezelfde welige gro5e vlakte1 wa>9      
talrijke afwissel5de kudd51 en hi] en   
da> e5e e5zame e/ncia  9 gezels*ap van  
ha> e5ig5 ombu-boom4 ,des avonds kwam5  
wij ond]  e5 hevig5 reg5 aan e5 po/huis1
 wa> ons door d5 eig5a> gezegd  w]d1    
dat1 zoo wij ge5 behoorlijk paspoort    
hadd51 wij dan moe/5  voorbijgaan1      

aangezi5 er zooveel roov]s w>51 dat hij 
niem&  me] v]tr\wde4 ,to5 hij e*t] mijn 
paspoort las1 dat begon met de  woord53 
,el ,naturali/a ,don ,c>los1 0 hij ev5  
uitbundig 9 zijn  e]bi$ en beleefdheid1 
als te vor5 9 zijn a*t]do*t4 ,wat e5    
natuurond]zoek] eig5lijk 0--da>van _h   
hij1 no* hadd5 zijn  l&g5oot51 gelo( ik1
 e5ig begrip4 ,do* wa>s*ijnlijk v]loor  
mijn titel hi]door niets 9 wa>de4    #bj
 ,septemb]4    ,om/reeks het midd5 van  
d5 dag kwam5 wij te ,bu5os ,aires4 ,de  
voor/$5 d] /ad met h>e hag5 van ,agave1 
#abj h>e bos*jes  olijf-1 p]zik- en     
wilgeboom51 die alle jui/ hunne         
fris*gro5e  blad]5 ontplooid51 zag5 er  
ze] a>dig uit4 ,ik re$ na> het  huis van
 ,lumb1 e5 ,engels* koopman1 aan wi5s   
vri5delijkheid  en ga/vrijheid g$ur5de  
mijn v]blijf 9 het l& ik ze] veel       
v]pli*t b54    ,bu5os ,aires is e5e     
groote /ad #aba en1 na> mijn idee1 e5e  
van de  regelmatig/e t] w]eld4 ,alle    
/rat5 kruis5 elk&] re*?oekig2  en da> de
 ev5wijdige op ond]l+ gelijke af/&5     

ligg51 zijn de  huiz5 gegroepe]d 9      
vi]kant5 van gelijke afmet+51 die       
quadras  word5 g5oemd4 ,&]zijds zijn de 
huiz5 zelve holle vi]kant51  da> alle   
kam]s op e5 net b9n5plaatsje uitkom54   
,mee/al zijn  zij sle*ts ne v]diep+     
hoog1 met platte dak5 wa>op /oel5       
geplaat/ zijn en wa> de bewon]s des     
zom]s veel zitt54 ,9 het  midd5 d] /ad  
is de ,plaza1 wa> de op5b>e geb\w51 het 
=t1  de ho(dk]k1 e4a4 /aan4 ,vr de      
omw5tel+ hadd5 hi] ook de  oude         
ond]kon+5 hunne paleiz54 ,alle geb\w51  
te zam5 g5om51  bezitt5 veel            
ar*itectonis*e s*oonheid1 (s*oon ge5    
enkel da>op  9 't bijzond] kan roem54   
,de groote corrl1 wa> de di]5 bewa>d en 
gesla*t word51 die als  vo$sel moet5    
di55 voor deze vlees*et5de bevolk+1 is  
e5 geb\w1  dat de bezi*tig+ ov]wa>d is4 
,de kra*t van het pa>d v]gelek5  bij die
 van d5 os is bepaald v]wond]lijk3 e5   
man te pa>d1 die  zijn lazo om de hor5s 
van e5 bee/ heeft geworp51 kan het      
trekk5  wa>he5 hij wil4 ,met uitge/rekte

 poot5 d5 grond omploeg5de1 tra*t  het  
di] te v]geefs de kra*t te we]/aan1 en  
r5t dan mee/al 9  volle va>t na> n kant4
 ,ma> onmiddellijk zw5kt het pa>d om d5 
s*ok te brek51 en /aat dan zoo pal1 dat 
de os bijna omv] wordt  geworp51 en m5  
zi* v]wond]5 moet dat da>bij zijn nek   
niet  breekt4 ,het is e*t] ge5 /rijd    
wa>9 het alle5 op kra*t aankomt1  want  
de buikriem van het pa>d weegt op teg5  
d5 ge/rekt5 hals  van d5 os4 ,op gelijke
 wijze kan e5 man het wild/e pa>d b$w+51
  zoo hij het met d5 lazo vlak a*t] de  
oor5 heeft gevang54 ,als de  os na> de  
plek is getrokk5 wa> hij gesla*t moet   
word51 snijdt de  matadr #abb met groote
 voorzi*tigheid zijne kniepez5 door4    
,da>na  geeft m5 d5 doodelijk5 slag4    
,h>tv]s*eur5d] geluid dan van  dez5     
wild5 dood/rijd heb ik nooit gehoord4   
,dikwijls heb ik het op  v]r5 af/&      
ond]s*eid51 en wi/ dan altijd dat het   
e9de van d5  /rijd nabij 04 ,de geheele 
aanblik is v]s*rikkelijk en walgelijk3  
de grond is als met be5d]5 bezaaid1 en  

ruit]s en pa>d5 zijn  doorweekt van     
g]onn5 blo$444              ,,ho(d/uk   
,,vii4    ,,van ,,bu5os ,,aires ,,na>   
,,santa ,f4      #bg ,septemb]4    ,des 
avonds ond]nam ik e5 uit/apje na> ,santa
 ,f1 dat ongeve] #cjj  ,engels*e mijl5  
van ,bu5os ,aires aan de oev]s d] ,p>ana
 geleg5  is4 ,na het reg5a*tige w$] w>5 
de weg5 9 de nabijheid d] /ad           
buit5gewoon sle*t4 ,ik _h nooit g$a*t1  
dat e5 oss5wag5 hi] ov]  kon2 zooals de 
weg5 nu w>51 vord]de m5 nauwelijks e5   
mijl 9 het  uur1 en vooruit liep e5 man 
om de be/e ri*t+ aan te wijz54 ,de  oss5
 w]d5 v]s*rikkelijk afgemat4 ,het is e5e
 groote dwal+ zoo  m5 me5t1 dat bij     
bet]e weg5 en e5 v]sneld5 gang het lijd5
  d] di]5 9 dezelfde v]h\d+ z\ to5em54  
,wij r$5 voorbij e5  tros wag5s en e5   
troep bee/5 op weg na> ,m5doza4 ,de af/&
 is  ongeve] #ehj geographis*e mijl5    
7#ajge kilom471 en mee/al wordt de  to*t
 9 #ej dag5 volbra*t4 ,deze wag5s zijn  
ze] lang1 smal en met  riet ov]kapt2 zij
 hebb5 sle*ts twee wiel51 wa>van de     

middellijn  soms ti5 voet b$raagt4 ,elke
 wag5 wordt door zes oss5 getrokk51  die
 door e5 drijv]sprikkel van m9/5s #bj   
voet l5gte voortg$rev5  word54 ,dit     
w]ktuig hangt 9 de kap2 voor de         
disseloss5 h\dt m5  e5 kle9]5 prikkel 9 
de h&1 en voor het middel/e pa> di5t  e5
 punt1 welke re*?oekig uit het midd5 van
 d5 lang5 /eekt4 ,het  geheele toe/el _h
 veel weg van e5 ( &] oorlogsw]ktuig4   
#bh ,septemb]4    ,wij trokk5 door het  
/adje ,luxan1 alwa> e5 h\t5 brug ov] de 
rivi] ligt--iets wat 9 dit l& e5 ze]    
ongewoon gebruik is1 en  g+5 ook door   
,areco4 ,de vlakt5 w>5 s*ijnba> eff51   
do* 9  w]kelijkheid niet1 want op       
v]s*ill5de plaats5 0 de horizon  niet te
 peil54 ,de e/ncias /aan hi] v] van     
elk&]1 omr$5  het l& b$ekt is met veld5 
van e5 wrange soort klav] ( van d5      
groot5 di/el1 en er dus we9ig go$ weil& 
is4 ,de laat/51 wel  bek5d uit de held]e
 bes*rijv+ van ,sir ,f4 ,head1 w>5 9    
dez5  tijd van het ja> voor twee d]d5   
volwass52 op sommige plaats5  b]eikt5   

zij de hoogte van e5 pa>d]ug1 do* op &]e
 w>5  zij nog niet uitgekom51 en 0 de   
grond kaal en /(fig als op e5  tolweg4  
,de veld5 w>5 van het glanzig/e gro5 en 
v]toond5 e5e  fraaie m9iatuur-gelijk5is 
met gebrok5 bos*l&4 ,als de di/els      
volwass5 zijn1 zijn de groote veld5     
ondoordr+ba>1 behalve langs  enkele     
pad51 ev5 +ewikkeld als 9 e5 doolh(4    
,deze zijn alln  aan de roov]s bek5d1   
die h5 9 dit seizo5 bewon5 en 's na*ts  
te  voors*ijn kom5 om onge/raft te /el5 
en te moord54 ,to5 ik erg5s  aan e5 huis
 vroeg ( de roov]s talrijk w>51 kreeg ik
 t5 antwoord3  ,de di/els zijn nog niet 
uit--wa>van de beteek5is op het e]/e    
gehoor niet heel duidelijk 04 ,e5 to*t  
langs deze pad5 bi$t we9ig  belangrijks1
 wijl zij door we9ig di]5 ( vogels      
bewoond word51  met uitzond]+ van de    
bizca*a en ha> vri5d1 d5 kle95 uil4     
,de bizca*a ( het ,p]uaans* ,konijntje  
#abc vormt na> m5 weet1 e5  sprek5d     
k5m]k 9 de zologie d] ,pampas4 ,m5 v9dt 
het zuidelijk  tot aan de ,rio ,negro op

 #da bre$te1 ma> niet lag]4 ,het kan    
niet1  zooals het aguti1 op de woe/e    
gr9tvlakt5 van ,patagoni lev51  ma>     
v]kie/ e5 kleia*tig5 ( z&ig5 bodem1 die 
e5 &]5 en  me] ov]vlo$ig5 plant5groei   
voortbr5gt4 ,bij ,m5doza1 aan d5 voet   
d] ,cordill]as1 komt het di*t 9 de buurt
 d] v]wante hoogl&s*e  species voor4    
,het is e5 ze] opm]kelijk feit 9 zijne  
geographis*e  v]spreid+1 dat het1       
gelukkig voor de bewon]s van ,oo/-,b&a1 
nooit t5 oo/5 van de ,uruguay-rivi]     
gezi5 is1 nietteg5/a&e  dat er vlakt5 9 
deze prov9cie zijn1 welke uitmunt5d voor
 zijne  leefwijze ges*ikt s*ijn54 ,de   
,uruguay heeft e5 onov]komelijk5        
h9d]paal gevormd voor zijne v]huiz+1    
(s*oon de bre$]e slagboom  van de ,p>ana
 ov]s*r$5 w]d1 en de bizca*a 9 de tuss*5
 deze  twee groote rivi]5 geleg5        
prov9cie ,entre ,rios inheems* is4 ,bij 
,bu5os ,aires kom5 deze di]5 uit]/ veel 
voor4 ,hun mee/ gezo*t  v]blijf s*ijn5  
die g$eelt5 d] vlakte te zijn1 welke e5 
half  ja> lang met ge5 &]e plant5 dan   

reuz5di/els b$ekt zijn4 ,de  ,gau*os    
zegg51 dat het van wortels leeft1 hetge5
 weg5s de groote  /]kte zijn] knaagt&5  
en de soort plaats5 die het bezoekt1 wel
  wa>s*ijnlijk lijkt4 ,des avonds kom5  
de bizca*as 9 m5igte na>  buit51 en     
zitt5 bij d5 +ang h>] hol5 kalm op de   
hurk54 ,op  zulke oog5blikk5 zijn zij   
ze] mak2 en e5 man1 die ze te pa>d      
voorbijrijdt1 s*ijnt dan sle*ts e5      
voorw]p van ern/ige bes*\w+  voor ze te 
zijn4 ,zij loop5 ze] plomp1 en hebb51   
als zij zi* voor  e5 geva> uit de voet5 
mak51 met h>e opgehev5 /a>t5 en korte   
voorpoot5 veel weg van groote ratt54    
,ha> vlees*1 gekookt1 is ze]  blank en  
go$1 ma> wordt zeld5 gebruikt4    ,de   
bizca*a heeft e5e ze] zond]l+e gewoonte1
 hi]9 be/a&e1  dat zij elk h>d voorw]p  
na> de op5+ van ha> hol sleept4 ,vele   
be5d]5 van vee1 /e551 di/el/5gels1 h>de 
a>dkluit51 droge  me/1 enz4 word5 9 e5  
ong]egeld5 hoop--dikwijls zooveel als   
e5 kruiwag5 bevatt5 kan--om elke groep  
hol5 bije5gebra*t4 ,van  gelo(wa>dige   

zijde w]d mij v]teld1 dat e5 he] g$ur5de
 e5 rit  9 e5 donk]5 na*t zijn horloge  
v]loor4 ,des morg5s ke]de hij  t]ug1    
ond]zo*t d5 grond bij elk bizca*a-hol   
dat langs d5 weg lag1  en vond het      
spo$ig1 gelijk bij v]wa*t _h4 ,deze     
gewoonte om alles  op te rap5 wat erg5s 
op d5 grond 9 de buurt zijn] won+ ligt1 
moet het di] heel wat w]k gev54 ,wrom   
het g$aan wordt1 kan ik 9  de v]/e v]te 
zelfs niet giss53 voor v]d$ig+ kan het  
niet zijn1  da> de afval 9 ho(dzaak bov5
 de op5+ van het hol gelegd wordt1  dat 
ond] e5 ze] kle95 hoek 9 d5 grond dr+t4 
,ongetwijfeld  moet er e5 go$e r$5 voor 
be/aan2 ma> aan de bewon]s van het  l&  
is zij geheel onbek5d4 ,het e5ige mij   
bek5de feit1 dat da>me  ov]e5komt1 is de
 gewoonte van di5 buit5gewon5           
,au/ralis*5  vogel 7,calod]a maculata71 
die e5 si]lijk gewelfd5 doorgang van    
takjes maakt om 9 te spel51 en bij de   
plek l&- en zees*elp51  be5d]5 en       
vogelver51 vooral li*tkleurige1         
v]zamelt4 ,g\ld1 die  deze feit5        

bes*rev5 heeft1 meldt mij1 dat de       
inboorl+51 als zij  e5 h>d voorw]p      
v]liez51 de speeldoorgang5 ond]zoek52 en
 hem  is bek5d1 dat op die mani] e5s e5 
tabakspijp w]d t]uggevond54    ,de kle9e
 uil 7,a!ne cunicul>ia71 die zoo        
dikwijls g5oemd is1  bewoont op de      
vlakt5 van ,bu5os ,aires uitsluit5d de  
hol5 d]  bizca*a2 ma> 9 ,oo/-,b&a is hij
 zijn eig5 w]kman4 ,ov]dag1 do*  me] 9  
't bijzond] des avonds1 kan m5 deze     
vogels dikwijls bij p>5  9 alle ri*t+5  
op de heuvels bij hunne hol5 zi5 /aan4  
,zoo m5  h5 /oort1 gaan zij f 9 het hol1
 f zij vlieg5 ond] het uit5 van  e5     
s*ell51 rauw5 kreet 9 m]kwa>dige bo*t5  
e5 kort e9d weg1  ke]5 zi* dan om en    
kijk5 onbeweeglijk na> hun v]volg]4     
,soms  kan m5 h5 des avonds hoor5       
krass54 ,9 de door mij geop5de mag5  van
 twee hunn] vond ik ov]blijfsels van    
muiz51 en e5s zag ik  e5 kle9e doode    
slang wegvo]54 ,m5 zegt1 dat slang5 hun 
gewone  buit zijn g$ur5de d5 dag4 ,als  
e5 bewijs van welke v]s*ill5de  soort5  

vo$sel uil5 kunn5 lev51 wil ik hi]      
v]meld51 dat bij  e5 exempla> hetwelk op
 de eil&5 van d5 ,*onos-,ar*ipel g$ood  
w]d1 de maag vol tamelijk groote krabb5 
04 ,9 ,indi be/aat e5  viss*5de         
uil5soort1 die ev5e5s krabb5 vangt4 #abd
    ,des avonds /ak5 wij op e5 e5v\dig1 
uit saamgebond5 vat5  gemaakt vlot ov]  
de ,rio ,arrecife1 en sliep5 9 het      
po/huis aan d5  ov]kant4 ,ik betaalde   
di5 dag voor #ca leagues pa>d5huur2 en  
hoewel  de zon blak]5d heet 01 gevoelde 
ik mij ma> we9ig v]moeid4 ,als  kapite9 
,head spreekt van #ej leagues rijd5 p]  
dag1 /el ik mij  d5 af/& niet voor als  
gelijk aan #aej ,engels*e mijl54 ,9 elk 
geval b$roeg5 de #ca leagues1 9 re*te   
lijn gemet51 sle*ts #gf  ,eng4 mijl52   
dit v]me]d]d met vi] mijl5 voor omweg5 9
 geval  van e5 op5 l&1 z\1 na> ik d5k1  
e5 voldo5d5 maat/af gev54    #bi en #cj 
,septemb]4    ,wij v]volgd5 onz5 rit ov]
 vlakt5 van dezelfde ge/eldheid4 ,te    
,san  ,nicols zag ik voor het e]/ de    
/atige rivi] ,p>ana4 ,aan d5 voet  d]   

rots1 wa>op ,san ,nicols ligt1 lag5     
e5ige groote s*ep5 voor  ank]4 ,voordat 
wij te ,ros>io kwam51 /ak5 wij de       
,saladillo ov]1 e5  /room van held]     
vliet5d wat]1 ma> te z\t om te dr9k54   
,ros>io  is e5e groote /ad #abe 9 e5e   
doods*e eff5 vlakte1 die e5  ze/ig voet 
hoog5 rotsw& vormt bov5 de ,p>ana4 ,de  
rivi] is hi]  ze] bre$1 met vele        
eil&jes1 die1 ev5als de ov]/a&e oev]1   
laag en begroeid zijn4 ,m5 z\ wan5 e5   
groot me] voor zi* te zi51  indi5 de    
eil&jes met hunne re*tlijnige vorm5 niet
 t]/ond aan  /room5d wat] h]9n]d54 ,de  
klipp5 zijn het s*ild]a*tig/e  g$eelte3 
soms zijn zij zuiv] loodre*t en van e5e 
roode kleur2  &]e ke]5 vorm5 zij groote 
gebrok5 rots51 die met cactuss5  en     
mimosa-boom5 b$ekt zijn4 ,het w]kelijk  
groots*e van e5e  reusa*tige rivi] als  
deze1 beseft m5 e]/ uit de ov]weg+1 welk
  e5 belangrijk middel van geme5s*ap zij
 vormt voor d5 h&el van  het e5e volk   
met het &]e2 welk e5 af/& zij doorloopt1
 en hoe  uitge/rekt het gebi$ is1 wa>aan

 zij het groote volume zoetwat]         
onttrekt1 dat voorbij uwe voet5 vloeit4 
,vele leagues t5 noord5 en t5 zuid5 van 
,san ,nicols en ,ros>io  is het l&      
ind]daad vlak4 ,van hetge5 reizig]s ov] 
dit ze]  vlakke voorkom5 ges*rev5 hebb51
 kan bijna niets ov]drev5  word5 gea*t4 
,to* kon ik bijna nooit e5 plek v9d51   
van wa>1  als ik mij langzaam omdraaide1
 de voorw]p5 9 sommige ri*t+5  niet v]d]
 af gezi5 w]d51 dan 9 &]e2 en           
kla>blijkelijk wij/  dit op oneff5heid  
van t]re94 ,op zee ligt de horizon van  
iem&1  wi5s oog zes voet bov5 de        
opp]vlakte van het wat] is geplaat/1  op
 #b #d_/e mijl af/&4 #abf ,hoe vlakk]   
het t]re91 des te me]  ook nad]t de     
horizon deze enge gr5z52 en na> mijn    
idee1 ontneemt  dit aan e5e uitge/rekte 
eff5 vlakte geheel die groots*heid1     
welke m5 d5k5 z\ dat zij bezat4    #a   
,octob]4    ,wij r$5 bij maanli*t weg1  
en kwam5 bij zonsopgang aan de ,rio     
,t]c]o4 ,deze rivi] wordt ok de         
,saladillo g5oemd1 en v]di5t di5  naam1 

want het wat] is brak4 ,ik bleef hi] het
 groot/e deel van  d5 dag1 bezig met het
 zoek5 na> fossiele be5d]54 ,behalve e5 
voll$ig5 t& van d5 ,toxodon en vele     
v]spreide be5d]51 vond ik  twee         
reusa*tige skelett51 die1 di*t bij      
elk&]1 als e5 v]hev5  beeldw]k uit d5   
loodre*t5 oev]w& d] ,p>ana /ak54 ,zij   
w>5  e*t] zoo v]gaan1 dat ik sle*ts twee
 kle9e /ukk5 van e5 d]  groote maalt&5  
kon menem52 ma> deze bewijz5 voldo5de   
dat de  ov]blijfsels tot e5 ,ma/odon    
#abg behoor5--wa>s*ijnlijk dezelfde     
soort als die voorhe5 de ,cordill]as 9  
,opp]-,p]u 9 zoo groot aantal  bewoonde4
 ,de mann51 die mij 9 hunne kano        
v]vo]d51 zeid5 dat  zij deze skelett5 al
 lang gek5d en zi* dikwijls v]wond]d    
hadd51  dat zij da> gekom5 w>52 ma> het 
noodzakelijke van e5e !orie  beseff5de1 
w>5 zij tot de gevolgtrekk+ gekom5 dat  
de ,ma/odon1  ev5als de bizca*a1 voorhe5
 e5 graafdi] 0 gewee/6 ,des avonds  r$5 
wij na> e5 &] ve] en /ak5 de ,monge ov]3
 w$]om e5e  brakwat]-rivi]1 die d5      

droesem van het spoelwat] d] ,pampas    
m$evo]t4    #b ,octob]4    ,onze to*t   
leidde door ,corunda1 dat om zijn       
bloei5de tu95 e5 d]  a>dig/e dorp5 01   
die ik ooit zag4 ,van af dit punt na>   
,santa ,f  is de weg niet heel veilig4  
,de we/zijde d] ,p>ana is 9 noordelijke 
ri*t+ onbewoond2 dit heeft t5gevolge1   
dat de ,indian5 soms tot  hi] doordr+5  
en de reizig]s belag54 ,ook is de       
ge/eldheid  van het l& da>toe gun/ig2   
want 9 plaats van e5e grasvlakte1  is   
hi] e5 op5 bos*l&1 be/a&e uit lage      
/ekelige mimosae4 ,wij  g+5 langs e5ige 
huiz51 die geplund]d en s$]t v]lat5 w>51
  en zag5 tegelijk e5 s*\wspel dat mijne
 gids5 met de hoog/e  voldo5+ bekek54   
,het 0 het skelet van e5 ,indiaan1 die  
met de  droge huid om zijn gebe5te1 aan 
de takk5 van e5 boom h+4    ,des morg5s 
kwam5 wij te ,santa ,f1 wa> ik tot mijn 
v]rass+  bem]kte welke groote           
klimaatv]&]+ e5 bre$te-v]s*il van       
sle*ts drie grad5 tuss*5 deze plaats en 
,bu5os ,aires t5 gevolge  _h gehad4 ,dit

 bleek uit de kle$+ en het uit]lijk d]  
m5s*51  uit de me]d]e hoogte d]         
ombu-boom51 het aantal nieuwe cactuss5  
en &]e plant51 ma> vooral uit de vogels4
 ,9 d5 loop van e5 uur  bespeurde ik e5 
half dozijn vogels1 die ik nooit te     
,bu5os ,aires  _h gezi54 ,9 aanm]k+     
g5om51 dat er tuss*5 beide plaats5  ge5 
natuurlijke gr5ss*eid+ is1 9 de         
ge/eldheid van het l&  bijna dezelfde1  
zoo 0 het ond]s*eid veel groot] dan ik  
_h  mog5 v]wa*t54    #c en #d ,octob]4  
,deze beide dag5 w]d ik door ho(dpijn   
aan mijn b$ geklui/]d4 ,e5e  go$h>tige  
oude vr\w1 die mij oppa/e1 wilde mij e5 
aantal  zond]l+e middel5 lat5 beproev54 
,e5 all$aags* middel is1 dat  m5 e5 blad
 van e5 oranjeboom ( e5 /uk zw>te plei/]
 aan elk5  slaap he*t2 en e5 nog        
algeme5]e me?ode is1 dat m5 e5 boon 9   
tween snijdt1 de helft5 natmaakt en op  
elk5 slaap n legt1 wa>  zij li*t zull5  
va/klev54 ,het wordt niet raadzaam gea*t
 de boon5  ( de plei/] te v]wijd]51 ma> 
ze te lat5 afvall52 en zoo zal  iem& met

 zulke d+5 op het ho(d op uwe vraag wat 
er aan s*eelt1  soms t5 antwoord gev53  
,e]gi/]5 _h ik ho(dpijn4 ,vele van de   
g5eesmiddel51 die het volk 9 dit l&     
gebruikt1 zijn bela*elijk  vreemd1 ma>  
te walgelijk om g5oemd te word54 ,e5 van
 de m9/  vuile is1 dat m5 twee jonge    
hondjes doodt1 op5snijdt en h5 aan      
we]szijd5 van e5 gebrok5 lid va/b9dt4   
,kle9e onbeha>de hond5  zijn ze] gezo*t 
om aan de voet5 van v]m9kte p]son5 te   
slap54    ,santa ,f is e5 ru/ig /adje1  
dat z9delijk en go$ ond]h\d5  wordt4    
#abh ,de g\v]neur ,lopez 0 e5 gewoon    
soldaat t5 tijde d]  revolutie1 ma> is  
nu #ag ja> aan het bew9d4 ,deze be/5dige
 rege]+  is toe te s*rijv5 aan zijne    
tyrannieke gewoont51 want tyrannie      
s*ijnt voor deze l&5 nog bet] ges*ikt   
dan e5 republike9s*  be/uur4 ,de        
geliefkoosde bezigheid van d5 g\v]neur  
is het ja*tmak5  op ,indian52 onlangs   
v]moordde hij er #dh1 en v]ko*t de k9d]5
  voor d5 prijs van drie ( vi] pond het 
/uk4    #e ,octob]4    ,wij trokk5 de   

,p>ana ov] na> ,santa ,f ,bajada1 e5e   
/ad op  d5 ov]/a&5 oev]4 ,de ov]to*t    
duurde e5ige ur51 wijl de  rivi] hi] uit
 e5 doolh( van kle9e /room5 be/ond1     
ond]l+  ges*eid5 door lage begroeide    
eil&54 ,ik _h e5 introductie-brief  aan 
e5 oud5 ,spanja>d uit ,cataloni1 die mij
 met de mee/ bijzond]e  ga/vrijheid     
beh&elde4 ,bajada is de ho(d/ad van     
,entre ,rios4 ,9  #ahbe _h de /ad #fjjj 
inwon]s en de prov9cie #cj4jjj2 ma>     
ondanks  dit g]+e cijf]1 heeft ge5      
prov9cie me] van blo$ige en  wanhopige  
omw5tel+5 te lijd5 gehad1 dan zij4 ,m5  
po*t hi]  op v]teg5woordig]s1 m9i/]s1 e5
 /a& leg] en g\v]neurs3  bijgevolg is   
het ge5 wond]1 dat m5 zijn omw5tel+5    
heeft4 ,9  de toekom/ zal dit e5 d]     
welv>5d/e prov9cin van ,la ,plata       
word54 #abi ,de bodem is afwissel5d en  
vru*tba>1 en door h>e  bijna eil&vormige
 g$aante bezit zij 9 de rivi]5 ,p>ana en
  ,uruguay twee groote v]b9d+sweg54     
,ik _h hi] e5 opon?\d van vijf dag51    
welk5 tijd ik be/e$de aan  het geologis*

 ond]zoek van het naburige l&1 dat veel 
belangrijks  bi$t4 ,wij zi5 hi]1 aan d5 
voet d] klipp51 lag5 met +eslot5        
haaiet&5 en zees*elp5 van uitge/orv5    
soort5 opwa>ts 9  e5 v]h>d5 m]gel       
ov]gaan1 en v]d] 9 de roode kleia*tige  
,pampas-a>de met h>e kalka*tige v]dikk+5
 en be5d]5 van  l&-vi]voet]s4 ,deze     
loodre*te doorsn$e zegt ons duidelijk1  
dat hi] e5e groote baai met zuiv]       
z\twat] ga&eweg inkromp en  e9delijk 9  
e5e modd]ige rivi]-delta v]&]de1 wa>    
drijv5de  lijk5 w]d5 he5gevo]d4 ,te     
,punta ,gorda 9 ,oo/-,b&a vond ik  de   
delta-afzett+ van de ,pampas afgewisseld
 door e5 kalk/e51  die e5ige van        
dezelfde uitge/orv5 zees*elpdi]5        
bevatte2 dit  laat/e wij/ dus f op e5e  
v]&]+ van de vroeg]e /room+51  f1 wat   
wa>s*ijnlijk] is1 op e5e hoogte-s*ommel+
 van d5  bodem d] oude rivi]-delta4 ,tot
 voor kort5 tijd w>5 de r$551  wa>om ik 
de ,pampas-=matie voor e5e delta-afzett+
 hield1 deze3  ha> algeme5 voorkom51 h>e
 ligg+ bij de mond+ van de be/a&e       

groote ,rio de la ,plata1 en de         
aanwezigheid van zooveel be5d]5 van     
l&-vi]voet]s4 ,ma> nu heeft ,pr(4       
,ehr5b]g de go$heid gehad voor  mij wat 
van de roode a>de te ond]zoek51 welke   
diep uit het afzetsel1  di*t bij de     
skelett5 van d5 ma/odon1 g5om5 02 en    
da>9 v9dt  hij talrijke infusi$i]tjes1  
deels z\t-1 deels zoetwat]-vorm51  de   
laat/5 met e5e g]+e me]d]heid4 ,na>     
aanleid+ da>van  m]kt hij op1 dat het   
wat] brak moet gewee/ zijn4 ,a4         
d',orbigny  vond aan de oev]s d] ,p>ana1
 t] hoogte van ongeve] hond]d voet1     
groote b$d+5 van e5 delta-s*elpdi]1 dat 
nu hond]d mijl5  /roomafwa>ts di*t] bij 
zee leeft2 en d]gelijke s*elpdi]5 vond  
ik op g]+]e hoogte aan de oev]s van de  
,uruguay2 dit bewij/1 dat1  onmiddellijk
 voordat de ,pampas ond] langzame rijz+ 
9 droog l&  v]&]de1 het da>op /a&e wat] 
brak 04 ,ond] ,bu5os ,aires  zijn g]ez5 
b$d+5 met zees*elpdi]5 van lev5de       
soort51 wat  ev5e5s bewij/1 dat de      
p]iode d] ,pampas-rijz+ 9 het jong/e  ( 

,qu>taire ,tijdvak viel4 #acj    ,9 de  
,pampas-=matie te ,bajada vond ik het   
be5a*tig pants] van e5  kolossaal       
armadil-a*tig di]1 wa>van de b9n5zijde1 
na v]wijd]+  van de a>de1 er als e5     
groote ketel uitzag4 ,ook vond ik t&5   
van  d5 ,toxodon en ,ma/odon1 b5ev5s e5 
t& van e5 pa>d 9 d5zelfd5  v]kleurd5 en 
v]we]d5 /aat4 ,deze laat/e t& boezemde  
mij veel  belang 91 #aca en met         
nauwgezette zorg v]gewi/e ik mij1 dat   
hij  tegelijktijdig met de &]e          
ov]blijfsels begrav5 04 ,ik wi/ to5     
namelijk niet1 dat ond] de fossiel5 uit 
,bahia ,blanca e5 pa>det&  9 het        
mo$]ge/e5te v]borg5 02 ook 0 to5 niet   
met zek]heid  bek5d1 dat de ov]blijfsels
 van pa>d5 9 ,noord-,am]ika algeme5     
zijn4 ,onlangs heeft ,lyell uit de      
,v]e5igde ,/at5 e5 pa>det&  megebra*t2  
en het is e5 belangrijk feit1 dat ,pr(4 
,ow5 bij ge5  enkele v]/e5de ( jong]e   
soort e5ig spoor van k>akt]i/ieke       
kromm+ kon v9d51 totdat hij op het      
d5kbeeld kwam d5 t& met  het door mij   

alhi] gevond5 exempla> te v]gelijk54    
,hij heeft  dit ,am]ikaans*e pa>d ,equus
 curvid5s g5oemd4 ,het is zek] e5       
wond]ba> feit 9 de ges*i$5is d]         
,zoogdi]51 dat 9 ,zuid-,am]ika  e5      
inheems* pa>d geleefd heeft en v]dw55   
is1 om 9 lat]e  eeuw5 te word5 opgevolgd
 door de tallooze kudd5 af/ammel+5  van 
de enkele di]51 die door de ,spaans*e   
koloni/5 zijn +evo]d6    ,dat 9         
,zuid-,am]ika e5 fossiel pa>d1 e5       
ma/odon1 welli*t  e5 olifant1 #acb en e5
 holhoornig h]kauw5d di] 7door ,lund  en
 ,claus5 9 de hol5 van ,brazili ontdekt7
 be/aan1 zijn ze]  belangwekk5de feit5  
met betrekk+ tot de geographis*e        
v]spreid+  d] di]54 ,v]deel5 wij nu     
,am]ika--niet bij de l&5gte van ,panama1
  ma> langs het zuidelijk deel van      
,mexico op #bj bre$te1 #acc wa>  het    
groote tafell& door zijn invlo$ op het  
klimaat1 en omdat het  met uitzond]+ van
 e5ige vallein en e5 /rook laagl& aan de
  ku/1 e5 bre$e slagboom is voor d5 trek
 d] soort5--dan zull5  wij de twee      

zologis*e prov9cin van ,noord- en       
,zuid-,am]ika s*]p  teg5ov] elk&] hebb5 
ge/eld4 ,sle*ts we9ige species zijn d5  
slagboom doorgegaan1 en kunn5 als       
l&v]huiz]s uit het zuid5 word5          
aangem]kt3 zooals de puma1 het opossum (
 ,am]ikaans*e buideldi]1  de k9kaju     
7,c]coleptes caudivolvolus7 en het      
pec>i4 ,zuid-,am]ika  k5m]kt zi* door   
zijn bezit van vele eig5a>dige          
knaagdi]51 e5e  familie ap51 de lama1   
het pec>i1 d5 tapir1 buideldi]51 en 9 't
  bijzond] door v]s*ill5de gesla*t5     
,ed5tata--e5e orde1 wa>toe  de luia>ds1 
de mi]5et]s en armadill5 behoor54       
,noord-,am]ika1  da>5teg51 k5m]kt zi*   
7enkele treksoort5 niet m$eg]ek5d7  door
 talrijke bijzond]e knaagdi]51 en door  
vi] gesla*t5 7os1  s*aap1 geit en       
antiloop7 holhoornige h]kauw]s1 van     
welke groote  afdeel+ m5 niet weet1 dat 
,zuid-,am]ika e5ige enkele species      
bezit4    ,voorhe51 ma> 9 het tijdp]k   
to5 de mee/e d] nu be/a&e  s*elpdi]5    
leefd51 bezat ,noord-,am]ika1 behalve   

holhoornige  h]kauw]s1 d5 olifant1      
ma/odon1 het pa>d en drie gesla*t5      
,ed5tata1 namelijk3 ,mega!rium1         
,megalonyx en ,mylodon4 ,9 ongeve]  het 
zelfde tijdp]k 7zooals door de s*elpdi]5
 van ,bahia ,blanca  bewez5 wordt71     
bezat ,zuid-,am]ika--na> wij /raks      
gezegd hebb5--e5  ma/odon1 e5 pa>d1 e5  
holhoornig5 h]kauw]1 en dezelfde drie   
gesla*t5 7tegelijk met vele &]e7        
,ed5tata4 ,da>uit blijkt1  dat ,noord-  
en ,zuid-,am]ika1 to5 zij 9 e5 vroeg]   
geologis*  tijdp]k deze vele gesla*t5   
geme5 hadd51 9 het k5m]k hunn]          
l&bewon]s veel nauw] aan elka> v]want   
w>5 dan nu4 ,hoe me]  ik ov] deze zaak  
nad5k1 des te belangwekk5d] s*ijnt zij  
mij3  ik k5 ge5 &] voorbeeld1 wa> wij   
bijna kunn5 a&uid5 wanne]  en hoe n     
groot gebi$ gesplit/ w]d 9 twee s*]p    
gek5m]kte  zologis*e prov9cin4 ,de      
geoloog1 die ond] d5 voll5 indruk is    
van de groote hoogte-s*ommel+5 welke de 
a>dkor/ 9 vroeg]e  tijdp]k5 ond]g+1 zal 
niet s*rom5 de lat]e rijz+ van  het     

,mexicaans*e tafell&1 ( wat             
wa>s*ijnlijk] is3 de lat]e  l&v]dr9k+ 9 
d5 ,we/9dis*5 ,ar*ipel als de oorzaak te
  bes*\w5 van de h$5daags*e zologis*e   
s*eid+ tuss*5 ,noord-  en ,zuid-,am]ika4
 ,het ,zuidam]ikaans*e k5m]k d]         
,we/9dis*e  zoogdi]5 #acd s*ijnt er op  
te wijz51 dat deze ar*ipel voorhe5  met 
het zuidelijk va/el& v]bond5 01 en 9 't 
v]volg van tijd  e5 gezonk5 gebi$ is    
geword54    ,to5 ,am]ika1 en 9 't       
bijzond] ,noord-,am]ika zijne olifant51 
ma/odont51 zijn pa>d en holhoornige     
h]kauw]s bezat1 0 het 9  zijne zologis*e
 k5m]k5 veel nauw] aan de gematigde     
deel5 van  ,europa en ,azi v]want1 dan  
het nu is4 ,da> de ov]blijfsels dez]    
gesla*t5 aan we]szijd5 van de           
,behr+-,/raat en 9 de vlakt5 van  ,sib]i
 gevond5 word51 #ace zijn wij g5oopt de 
noordwe/zijde van  ,noord-,am]ika als   
het vroeg]e v]b9d+spunt aan te zi5      
tuss*5  de ,oude en zoog5aamde ,nieuwe  
,w]eld4 ,en aangezi5 zoo vele soort51   
lev5de en uitge/orv5e1 van deze zelfde  

gesla*t5 de ,oude ,w]eld  bewon5 en     
bewoond hebb51 lijkt het hoog/          
wa>s*ijnlijk1 dat de                    
,noord-,am]ikaans*e olifant51 ma/odont51
 pa>d en holhoornige  h]kauw]s ov] lat] 
gezonk5 l& bij de ,behr+-,/raat uit     
,sib]i  na> ,noord-,am]ika v]huisd51 en 
v&a>1 ov] lat] gezonk5 l&  9 ,we/-,indi1
 na> ,zuid-,am]ika1 alwa> zij zi* e5ig5 
tijd met de  inheems*e vorm5 van dat    
zuidelijk va/el& v]m5gd51 en s$]t       
uitge/orv5 zijn4        ,op mijne reis  
door het l& kreeg ik v]s*eid5e lev5dige 
bes*rijv+5 van de gevolg5 e5] groote    
droogte1 die onlangs  gehe]s*t _h2 en   
het v]haal hi]van is wel ges*ikt om e5ig
  li*t te w]p5 op de gevall51 wa>9 e5   
groot aantal di]5  van alle soort5 te   
zam5 begrav5 w]d54 ,de tijdruimte       
begrep5  tuss*5 de j>5 #ahbg en #ahcb   
wordt de gran seco ( groote  droogte    
g5oemd4 ,g$ur5de di5 tijd viel zoo we9ig
 reg51 dat de  plant5groei1 tot zelfs de
 di/els1 mislukte2 de bek5 droogd5 uit1 
en  het geheele l& kreeg het aanzi5 van 

e5 /(fig5 he]weg4 ,dit 0  vooral het    
geval 9 het noordelijk deel d] prov9cie 
,bu5os ,aires en  9 het zuidelijk deel  
van ,santa ,f4 ,e5e groote m5igte       
vogels1 wilde  di]51 vee en pa>d5 /i]v5 
door gebrek aan vo$sel en wat]4 ,e5  man
 v]telde mij1 dat de h]t5 na> d5 put op 
zijne b9n5plaats  pla*t5 te kom51 #acf  
di5 hij g5oodzaakt 0 gewee/ te grav51 om
  zijn gez9 van wat] te voorzi51 en dat 
de patrijz5 nauwelijks kra*t  hadd5 om  
weg te vlieg5 als zij v]volgd w]d54 ,het
 v]lies aan vee  9 de prov9cie ,bu5os   
,aires alln w]d op m9/5s e5 millio5 /uks
  ges*at4 ,e5 eig5a> te ,san ,p$ro _h vr
 deze j>5 #bj4jjj /uks  vee2 aan het    
e9de bleef er ge5 enkel ov]4 ,san ,p$ro 
is geleg5  te midd5 van de fraai/e      
l&/reek1 en heeft zelfs nu 7,oct4 #ahcc7
  we] ov]vlo$ van di]52 ma> 9 het laat/e
 g$eelte van d5 gran  seco w]d het lev5d
 vee1 dat tot vo$sel d] bewon]s be/emd  
01  op groote s*ep5 aangevo]d4 ,de di]5 
dwaald5 van hunne e/ancias  af1 trokk5  
v] na> het zuid51 en v]m5gd5 zi* da> 9  

zulke  m5igte1 dat e5e ,rijkscommissie  
uit ,bu5os ,aires w]d gezond5 om  de    
ges*ill5 d] eig5a>s te regel54 ,sir     
,woodb9e ,p>i% v]telde  mij van e5e &]e 
en ze] m]kwa>dige aanleid+ tot ges*il3  
weg5s de groote droogte van d5 grond    
woei5 zulke massa's /( op1  dat de      
l&pal5 9 deze op5 /reek ov]/ov5 w]d51 en
 de m5s*5  niet kond5 zegg5 wa> de gr5z5
 hunn] go$]5 w>56    ,e5 ooggetuige     
deelde mij m$e1 dat het vee 9 kudd5 van 
duiz5d5  9 de ,p>ana liep1 alwa> het1   
uitgeput van hong]1 de kra*t  mi/e w$]  
teg5 de modd]ige oev]s op te klimm51    
zoodat het  v]dronk4 ,de rivi]>m1 die   
langs ,san ,p$ro vloeit1 0 zoo vol      
v]rotte lijk51 dat e5 s*ipp]sbaas mij   
v]telde1 dat de /ank het  bepaald       
onmogelijk maakte er door te v>54 ,zond]
 twijfel kwam5  zoo vele hond]dduiz5d5  
di]5 9 de rivi] om3 hunne rott5de       
li*am5 zag m5 d5 /room afdrijv51 en na> 
alle wa>s*ijnlijkheid  w]d5 vele 9 de   
delta d] ,rio de la ,plata begrav54     
,alle kle9e  rivi]5 kreg5 e5 hoog       

z\tgehalte2 en op sommige plaats5       
v]oorzaakte dit d5 dood van talrijke    
individun2 want als e5  di] van zulk    
wat] dr9kt1 h]/elt het niet4 ,az>a      
bes*rijft  #acg de raz]nij d] wilde     
pa>d5 bij zulk e5e geleg5heid1  die zi* 
9 de mo]ass5 /ortt51 en wa>bij de       
e]/aangekom55  ov]/elpt en doodg$rukt   
w]d5 door de volg5d54 ,hij voegt er bij1
  dat hij me] dan e5s e5 duiz5dtal lijk5
 van wilde pa>d5 zag1  die aldus w>5    
omgekom54 ,ik m]kte op1 dat de b$d+5 van
 kle9e  /room5 9 de ,pampas met e5      
be5d]5-breccia b$ekt w>52 ma>           
wa>s*ijnlijk 0 dit toe te s*rijv5 aan   
e5e ge/adige to5em+1  9 plaats van aan  
e5 ramp op e5 ( &] tijd/ip4 ,op de      
droogte van  #ahbg tot #ahcb 0 e5 ze]   
reg5a*tig seizo5 gevolgd1 dat groote    
ov]/room+5 v]oorzaakte4 ,zoo is het     
bijna zek]1 dat e5ige  duiz5d5 skelett5 
door de bezonk5 /(f5 van het e]/volg5de 
ja> begrav5 w]d54 ,wat z\ e5 geoloog er 
van d5k51 die zulk  e5e ontzaglijke     
massa be5d]5 van alle di]soort5 en alle 

tijd5  aldus 9 e5 dikke a>da*tige massa 
begrav5 zag8 ,z\ hij dit niet  veele]   
toes*rijv5 aan e5 vlo$1 die het l&      
ov]/roomde1 dan  aan d5 gewon5 loop d]  
d+58 #ach        #ab ,octob]4    ,ik _h 
plan gehad mijne uit/apjes v]d] uit te  
/rekk52 ma> da>  ik niet wel 01 moe/ ik 
op e5 bal&ra ( e5ma/-va>tuig #aci  van  
om/reeks #ajj ton lad+ en met be/emm+   
na> ,bu5os ,aires1  t]ugke]54 ,t5       
gevolge van het ongun/ige w$] v]tuid5   
wij  vroeg op d5 dag aan d5 tak van e5  
boom op e5 d] eil&54 ,de  ,p>ana is vol 
eil&51 die e5 be/5dig5 kr+loop van v]val
 en  v]nieuw+ ond]gaan4 ,voorzoov] de   
s*ipp] zi* h]9n]de1 w>5  v]s*eid5e      
groote v]dw551 en hadd5 we] &]e zi*     
gevormd1  die door plant5groei bes*]md  
w>54 ,zij be/aan uit modd]ig  z&1 zond] 
het kle9/e kiezel/e5tje1 en lag5 to5    
om/reeks  vi] voet bov5 rivi]peil2 ma>  
g$ur5de de p]iodieke vlo$5  zijn zij    
ov]/roomd4 ,alle v]toon5 hetzelfde      
k5m]k3 talrijke  wilg5 en enkele &]e    
boom5 zijn door e5e groote v]s*eid5heid 

van sl+]plant5 samv]bond51 wa>door e5   
di*t kreupelbos*  ont/aat4 ,deze        
kreupelboss*5 bi$5 e5e s*uilplaats aan  
capyb>a's  en jagu>s4 ,de vrees voor    
laat/g5oemd di] v]dreef al het g5ot  om 
9 de boss*5 door te dr+54 ,h$5avond 0 ik
 nog ge5 hond]d  y>ds gevord]d1 to5 ik  
de onmisk5b>e teek55 van de aanwezigheid
  van e5 tigre #adj ontdekte1 en        
g5oodzaakt 0 t]ug te ke]54 ,op  elk eil&
 w>5 deze spor52 en ev5als op mijn      
vorig5 to*t el  ra/ro de los ,indios    
7het spoor d] ,indian57 het ond]w]p d]  
gesprekk5 vormde1 zoo 0 het hi] el ra/ro
 del tigre4    ,de begroeide oev]s d]   
groote rivi]5 s*ijn5 de geliefkoosde    
s*uilplaats5 van d5 jagu> te zijn2 ma>  
t5 zuid5 van de  ,plata-rivi] w]d mij   
gezegd1 dat zij het riet langs de m]5   
bewoond54 ,wa> zij ook zijn1 s*ijn5 zij 
wat] te v]lang54 ,hun  gewone prooi is  
de capyb>a1 zoodat algeme5 gezegd wordt1
 dat  da> wa> de capyb>a's talrijk zijn1
 we9ig geva> voor d5 jagu>  be/aat4     
,falcon] v]kla>t1 dat bij de zuidzijde  

van de mond+ d]  ,plata-rivi] vele      
jagu>s zijn1 en dat deze voornamelijk   
van vis*  lev53 welk v]haal ik me]      
gehoord heb4 ,aan de ,p>ana hebb5 zij   
vele h\?akk]s g$ood1 en bij na*t zelfs  
s*ep5 gent]d4 ,9  ,bajada leeft ?ans e5 
man1 die1 to5 hij e5s bij donk] uit het 
ruim van zijn s*ip kwam1 op het dek     
gegrep5 w]d4 ,wel rukte hij  zi* los1   
do* mi/e da>na het gebruik van zijn e55 
arm4 ,als de  wass5de /room5 deze di]5  
van de eil&5 v]drijv51 zijn zij  het    
geva>lijk/4 ,m5 v]telde mij1 dat enkele 
j>5 gel$5 e5 ze]  groote jagu> e5e k]k  
te ,santa ,f b9n5drong2 twee prie/]s1   
die a*t] elk&] b9n5kwam51 w]d5 g$ood2 en
 e5 d]de1 die  kwam zi5 wat er ga&e 01  
ontkwam t]nauw]nood4 ,het di] w]d       
afgemaakt1 doordi5 m5 het uit e5 hoek   
van het geb\w1 dat ge5 dak  _h1         
doods*oot4 ,9 deze tijd5 ri*t5 zij ook  
groote v]woe/+5  aan ond] vee en pa>d54 
,na> m5 zegt1 dood5 zij hun prooi door  
hem d5 nek te brek54 ,word5 zij van het 
lijk v]jaagd1 dan ke]5  zij er zeld5 na>

 t]ug4 ,de ,gau*os zegg51 dat de jagu>  
op zijne  na*telijke zw]fto*t5 ze] wordt
 la/ig gevall5 door het gekef d]  voss51
 die hem volg54 ,dit /emt op m]kwa>dige 
wijze ov]e5 met  het algeme5 beve/igde  
feit1 dat jakhalz5 op d]gelijke         
(ficieuse  mani] d5 ,oo/9dis*5 tijg]    
volg54 ,de jagu> is e5 luidru*tig  di]1 
dat des na*ts h]haaldelijk brult1 vooral
 wanne] sle*t wer  9 aanto*t is4    ,op 
zek]5 dag1 to5 ik aan de oev]s van de   
,uruguay jaagde1 w]d5  mij sommige boom5
 gewez51 wa> deze di]5 /e$s he5loop51   
om1  zoo het heet1 hunne klauw5 te      
s*]p54 ,ik zag drie welbek5de boom53    
aan de voorzijde 0 de ba/ oog5s*ijnlijk 
door de bor/ van het  di] li*t geslet51 
en aan we]szijd5 w>5 diepe s*ramm5 (    
liev] groev51 die s*u9s afloop5d bijna  
e5 y>d lang w>54 ,de  s*ramm5 w>5 van   
v]s*ill5d5 oud]dom4 ,e5 gewoon middel om
 zi*  te v]gewiss5 ( e5 jagu> 9 de buurt
 is1 be/aat hi]91 dat m5  deze boom5    
ond]zoekt4 ,ik /el mij voor1 dat deze   
gewoonte van d5  jagu> volkom5 gelijk is

 aan die1 welke m5 dagelijks bij de     
huiskat  zi5 kan1 als deze met ge/rekte 
poot5 en uitge/ok5 nagels d5 poot  van  
e5 /oel s*raapt2 en ik heb gehoord1 dat 
jonge vru*tboom5  9 e5 boomga>d 9       
,engel& hi]door ze] gel$5 hadd54        
,ongeve]  e5e d]gelijke gewoonte moet   
ook d5 puma eig5 zijn1 want m5igmaal    
heb ik op d5 kal5 h>d5 bodem van        
,patagoni kep5 gezi5 zo diep1  dat e5 &]
 di] ze niet kon gemaakt hebb54 ,ik     
gelo(1 dat het doel  dez] h&el+ is de   
ges*eurde punt5 van hunne klauw5 af te  
vijl51  en niet1 zooals de ,gau*os d5k51
 om ze te s*]p54 ,de jagu> wordt  zond] 
veel moeite g$ood door middel van hond51
 die hem door hun  geblaf 9 e5 boom     
jag51 wa> hij met kogels wordt          
afgemaakt4    ,t5 gevolge van sle*t w$] 
blev5 wij twee dag5 aan onze tui5       
ligg54 ,ons e5ig v]maak be/ond 9 het    
vang5 van vis* voor ons  middaget52 en  
de talrijke soort5 die er w>51 liet5 zi*
 alle  go$ smak54 ,e5 vis*1 g5aamd de   
armado ( w5tela> 7,silurus71  is        

m]kwa>dig om het h>de1 kn>s5de geluid1  
dat hij maakt als  hij met lijn en haak 
gevang5 wordt1 en dat duidelijk gehoord 
wordt  als de vis* ond] wat] is4        
,dezelfde vis* heeft het v]mog5 om      
voorw]p51 zooals e5 riemblad ( vis*lijn 
met de /]ke grat5 van  zijn bor/- (     
rugv9 /evig va/ te grijp54 ,des avonds 0
 het wer  bepaald tropis*1 en /ond de   
!rmomet] op #gi4 ,tal van vuurvlieg5    
fladd]d5 rond1 en de muskiet5 w>5 ze]   
la/ig4 ,sle*ts vijf  m9ut5 /ak ik mijne 
h& uit1 en weldra zag zij er zw>t van2  
ik  gelo( dat er niet m9d] dan vijftig  
w>5--alle druk aan het zuig54    #ae    
,octob]4    ,wij g+5 op weg en vo]5     
langs ,punta ,gorda1 wa> e5e kolonie    
van tamme ,indian5 is uit de prov9cie   
,missiones4 ,snel zeild5 wij  d5 /room  
af2 ma> weg5s e5e k9d]a*tige vrees voor 
sle*t  wer1 draaid5 wij vor zonsond]gang
 bij 9 e5 small5 arm van  de rivi]4 ,ik 
nam de boot en roeide e5 e9d deze kreek 
94 ,zij 0  ze] smal1 bo*tig en diep2 aan
 we]szijd5 e5 d]tig tot ve]tig  voet    

hooge muur van boom51 door sl+]plant5   
omkronkeld1 die  aan de kreek e5        
bijzond] dui/] aanzi5 gaf4 ,ik zag hi]  
e5  ze] zeldzam5 vogel1 d5 ,s*a>bek     
7,rhyn*ops nigra74 ,hij heeft  korte    
poot51 zwemvoet51 vleugels met          
buit5gewoon lange punt51  en is ongeve] 
zoo groot als e5e zeezwaluw4 ,de bek is 
zijdel+s  afgeplat1 namelijk 9 e5 vlak  
loodre*t op di5 van d5 lepela>  ( e5d4  
,hij is zoo plat en buigzaam als e5     
ivor5 v\wbe51 en  de ond]/e k9nebak is1 
9 teg5/ell+ met alle &]e vogels1        
&]halve in* lang] dan de bov5/e4    ,9  
e5 me] nabij ,maldonado1 wa>uit het wat]
 bijna weggevloeid 01  en dat bijgevolg 
krioelde van zw]m5 kle9e viss*51 zag ik 
vele  van deze vogels1 mee/ 9 troepjes1 
snel voor- en a*t]uit di*t  bov5 de     
opp]vlakte van het me] vlieg54 ,zij     
hield5 hunne bekk5  wijd op51 en de     
ond]/e k9nebak half 9 het wat] g$ompeld4
 ,zoo  s*]5d langs de opp]vlakte1       
kliefd5 zij die 9 hunne vlu*t2  het wat]
 0 geheel eff51 en het zi5 van zulk e5  

zw]m1 wa>van  elke vogel zijn smal spoor
 op het spiegel5d opp]vlak a*t]liet1    
vormde e5 ze] vreemd s*\wspel4 ,9 hunne 
vlu*t zw5k5 zij  telk5s met v]baz5de    
rapheid om1 en manoeuvre]5 voortdur5d   
met  hunne uit/ek5de ond]k9nebak om     
vis*jes op te duik51 die door de  kort]e
 bov5helft van hun s*a>vormig5 bek      
gegrep5 word54 ,dit  feit zag ik        
h]haaldelijk1 t]wijl zij1 ev5als        
zwaluw51 ge/adig  voor- en a*t]uit langs
 mij he5 vlog54 ,als zij soms de        
opp]vlakte  van het wat] v]liet51 w]d   
hunne vlu*t wild1 ong]egeld en snel2    
dan /iet5 zij ook luide1 h>de kret5 uit4
 ,g$ur5de het viss*51  komt het voordeel
 van de lange e]/e slagver5 hunn]       
vleugels1  wa>door deze droog blijv51   
duidelijk aan het li*t4 ,wanne] zij  zoo
 bezig zijn1 gelijk5 hunne vorm5 op het 
symbool1 wa>door vele  kun/5a>s         
zeevogels voor/ell54 ,hunne /a>t5 word5 
veel gebruikt  om hunne onregelmatige   
vlu*t te /ur54    ,deze vogels won5 v]  
l&wa>ts 9 langs d5 loop van de ,rio     

,p>ana2  m5 zegt1 dat zij hi] het       
geheele ja> blijv5 en 9 de mo]ass5      
bro$54 ,ov]dag ru/5 zij 9 zw]m5 op de   
grasvlakt51 op e5ig5  af/& van het wat]4
 ,to5 wij1 zooals ik gezegd heb1 9 e5 d]
 diepe  krek5 tuss*5 de eil&5 9 de      
,p>ana voor ank] lag51 daagde1  bij het 
vall5 van d5 avond1 plotsel+ e5 dez]    
s*a>bekk5  op4 ,het wat] 0 geheel /il1  
en vele kle9e viss*5 kwam5 na>  bov54   
,lang5 tijd s*e]de de vogel ov] de      
opp]vlakte1 en vloog  op wilde1         
ong]egelde wijs de smalle kreek op en   
ne]1 die door de  to5em5de dui/]nis en  
de s*aduw d] ov]hang5de boom5 bijna     
geheel donk] 04 ,te ,montevideo         
bespeurde ik1 dat e5ige groote  zw]m5   
ov] dag op de modd]bank5 aan het        
hav5ho(d blev51  op dezelfde mani] als  
op de grasvlakt5 bij de ,p>ana2 en i$]5 
avond vlog5 zij zeewa>ts4 ,op grond van 
deze feit5 v]mo$ ik1  dat de ,ryn*ops 9 
't algeme5 bij na*t vis*t1 als wanne]   
vele  lag]e di]5 9 groote m5igte na> de 
opp]vlakte kom54 ,m4 ,lesson  v]kla>t1  

dat hij deze vogels de s*elp5 d] 9 de   
z&bank5 op de  ,*ile5s*e ku/ begrav5    
mactrae #ada heeft zi5 op552 ma> hun    
za*te snavel met v] vooruitspr+5de      
ond]k9nebak1 hunne korte  poot5 en lange
 vleugels mak5 het ze] onwa>s*ijnlijk1  
dat deze  gewoonte algeme5 is4    ,to5  
wij de ,p>ana afzakt51 m]kte ik sle*ts  
drie &]e vogels op1  wi] eig5s*app5 d]  
v]meld+ wa>d zijn4 ,de e5 is e5 kle9e   
ijsvogel 7,c]yle ,am]icana71 die e5     
lang]5 /a>t heeft dan de  ,europees*e   
soort1 en da>door niet 9 zulk e5e /ijve 
en re*te  h\d+ zit4 ,ook is zijn vlu*t1 
9 /$e van re*t en snel als de  loop van 
e5 pijl1 mat en sl+]5d1 ev5als bij de   
za*tsnavelige  vogels4 ,hij /oot e5 lag5
 toon uit1 die op het sam5tikk5 van     
twee kle9e /e55 gelijkt4 ,e5 kle9e gro5e
 papegaai 7,conurus  mur9us7 met grijze 
bor/1 s*ijnt de hooge boom5 op de eil&5 
als  b\wt]re9 bov5 elke &]e plek te     
v]kiez54 ,e5 aantal ne/5  zijn zoo di*t 
bij elk&] geplaat/1 dat zij ene groote  
massa  takjes vorm54 ,deze papegaai5    

lev5 altijd 9 troep51 en ri*t5  groote  
v]woe/+5 aan 9 de kor5veld54 ,m5        
v]zek]de mij1  dat er bij ,colonia #bejj
 9 d5 loop van e5 ja> g$ood w>54 ,e5    
vogel met e5 gesplet5 /a>t1 die 9 twee  
lange v$]5 e9digt1  7,tyrannus savana7  
en door de ,spanja>d5 ,s*a>/a>t g5oemd1 
komt  bij ,bu5os ,aires ze] veel voor4  
,gewoonlijk zit hij op e5 tak van  e5   
ombu-boom 9 de nabijheid van e5 huis1   
jaagt van da> 9 korte  vlu*t de insect5 
na1 en ke]t na> dezelfde plek t]ug4 ,9  
de  vlu*t v]toont hij 9 zijn wijze van  
vlieg5 en zijn voorkom5 9  't algeme5   
e5e spott5de gelijk5is met de gewone    
zwaluw4 ,hij is  9 /aat ze] korte draai5
 9 de lu*t te mak51 wa>bij hij zijn     
/a>t op5t en sluit1 soms 9 horizontale (
 zijdel+s*e1 dan 9  v]ticale            
ri*t+--volkom5 als e5e s*a>4    #af     
,octob]4    ,e5ige mijl5 t5 zuid5 van   
,ros>io wordt de we/elijke oev] d]      
,p>ana door loodre*te klipp5 begr5sd1   
die zi* 9 e5e lange lijn  tot nabij ,san
 ,nicolas uit/rekk51 zoodat die oev] me]

 op e5e  zeeku/ dan op die e5]          
zoetwat]-rivi] gelijkt4 ,het is e5 groot
  nadeel 9 het natuurs*oon d] ,p>ana1   
dat het wat] t5 gevolge van  de za*te   
ge/eldheid h>] oev]s ze] modd]ig is4 ,de
 ,uruguay1 die  door e5e graniet/reek   
vloeit1 is veel held]d]2 en wa> de beide
  rivi]5 zi* 9 d5 mond d] ,la ,plata    
v]e5ig51 kan m5 h>e wat]s  op v]r5 af/& 
aan de zw>te en roode kleur5            
ond]s*eid54--,da>  des avonds de w9d    
niet ze] gun/ig 01 g+5 wij1 als na>     
gewoonte1 onmiddellijk voor ank]2 en to5
 het d5 volg5d5 dag  wat fris* woei1 0  
de s*ipp]1 ondanks d5 gun/ig5 /room1  te
 vadzig om aan v>5 te d5k54 ,te ,bajada 
0 hij mij bes*rev5  als e5 hombre muy   
aflicto 7ze] zwa>till5d man73 als iem&1 
die  altijd traag vooruitkwam2 ma> het  
moet gezegd word51 dat hij alle  v]trag+
 met bewond]+swa>dige gelat5heid droeg4 
,hij 0 e5  oude ,spanja>d1 en _h vele   
j>5 9 dit l& gewoond4 ,de ,engels*5     
mo*t hij graag lijd52 ma> hij bewe]de   
/\tweg1 dat de slag bij  ,trafalg>      

7#ahje1 ,nelson7 alln gewonn5 01 omr$5  
alle ,spaans*e  kapite9s w>5 omgeko*t1  
en dat de e5ige w]kelijk dapp]e daad    
aan beide zijd5 door d5 ,spaans*5       
admiraal v]ri*t 04 ,mij tr(  het        
e5igsz9s k5m]k5de feit1 dat deze man    
liev] z\ will51  dat zijne l&g5oot5 voor
 de sle*t/e v]rad]s w]d5 aangezi51  dan 
voor onbekwaam ( laf4    #ah en #ai     
,octob]4    ,langzaam1 doordi5 de /room 
ons we9ig hielp1 zakt5 wij de /atige    
rivi] af4 ,g$ur5de di5 to*t ontmoett5   
wij ze] we9ig s*ep54 ,e5  van de be/e   
natuurlijke gav5 9 zulk e5 groot        
v]b9d+skanaal1  nl4 e5e rivi]1 wa>9     
s*ep5 uit e5e gematigde /reek met e5 ev5
  v]rass5d5 rijkdom van sommige product5
 als e5 gemis van &]e1  z\d5 kunn5 v>5  
na> e5e /reek met e5 tropis* klimaat en 
met  e5 bodem1 die volg5s d5 be/5       
beoordeela>1 ,bonpl&1 miss*i5  n]g5s t] 
w]eld zijn werga v9dt 9                 
vru*tba>heid--die gave  s*ijnt hi]      
mo$willig te word5 v]worp54 ,hoe        
v]s*ill5d z\ de  aanblik van deze rivi] 

gewee/ zijn1 indi5 ,engels*e koloni/5   
het  geluk hadd5 gehad 't e]/ de ,plata 
op te v>56 ,welke fraaie /$5  z\d5 ?ans 
h>e oev]s hebb5 b$ekt6 ,tot d5 dood van 
,francia1  ,dictator van ,p>aguay1 moet5
 deze beide l&5 ges*eid5 blijv51  als   
lag5 zij op teg5ov]ge/elde punt5 van d5 
a>dbol6 ,en als de  oude blo$dor/ige    
tyran de eeuwige ru/ is +egaan1 zal     
,p>aguay  door omw5tel+5 word5 v]s*eurd1
 ev5 heftig1 als het er vroeg]          
onnatuurlijk kalm 04 ,dit l& zal moet5  
le]51 ev5als elke  &]e ,zuidam]ikaans*e 
,/aat1 dat e5e republiek niet slag5 kan1
  voordat zij e5 zek] corps mann5 bezit1
 die doordrong5 zijn van  de beg9sels   
van re*t en e]4    #bj ,octob]4    ,bij 
onze aankom/ 9 d5 mond d] ,p>ana1 g+ ik1
 g$rev5 door e5  /]k v]lang5 om ,bu5os  
,aires te b]eik51 te ,las ,con*as aan   
l&1  met het plan er he5 te rijd54      
,nauwelijks aan wal1 ( ik ontdekte  tot 
mijne groote v]rass+1 dat ik 9 zek]5 z9 
e5 gevang5e  04 ,weg5s het uitbrek5 van 
e5e hevige omw5tel+1 w>5 alle  hav5s    

ond] arre/ ge/eld4 ,ik kon niet na> mijn
 s*ip t]ugke]52  en ov] l& na> de /ad te
 gaan--da> 0 ge5 sprake van4 ,na e5     
lang ond]h\d met d5 comm&ant1 kreeg ik  
v]l( d5 volg5d5 dag  na> ,g5]aal ,rolor 
te gaan1 die e5 troep opro]l+5 aan dez5 
kant van de ho(d/ad comm&e]de4 ,des     
morg5s re$ ik na> het  kamp4 ,de g5]aal 
v]s*e5 met al zijne (fici]5 en soldat51 
die er uitzag5 als( zij groote s*urk5   
w>54 ,des avonds voordat  hij de /ad    
v]liet1 0 de g5]aal vrijwillig na> d5   
g\v]neur  gegaan1 en _h met de h& op het
 h>t zijn e]ewoord gegev51 dat hij      
al?ans tot het laat/e tr\w z\ blijv54   
,de g5]aal v]telde mij1  dat de /ad ze] 
/r5g geblokke]d w]d1 en dat al wat hij  
do5 kon  01 mij e5 paspoort gev5 aan d5 
ho(daanvo]d] d] rebell5 te  ,quilmes4   
,da> z\d5 wij e5 groot5 omweg om de /ad 
moet5 mak5  en sle*ts met veel moeite   
pa>d5 kunn5 krijg54    ,mijn ontvang/ 9 
het kamp 0 ze] beleefd2 do* m5 zeide    
mij1  dat mij onmogelijk kon word5      
toege/aan 9 de /ad te kom54 ,ik  w5s*te 

dit jui/ ze] ga>ne1 da> ik de ,beagle 9 
zijn v]trektijd  van de ,rio ,plata vr  
04 ,nadat ik e*t] v]teld _h hoe         
voorkom5d  ,g5]aal ,rosas aan de        
,colorado jeg5s mij gewee/ 01 v]&]de dit
  gesprek nog snell] dan bij toov]slag4 
,t]/ond w]d mij gezegd1 dat1  al kon m5 
mij ge5 paspoort gev51 ik to* voorbij   
hunne s*ildwa*t5  mo*t1 mits ik mijn    
gids en mijne pa>d5 wilde a*t]lat54 ,ik 
nam  dit voor/el met g5oeg5 aan1 en e5  
(fici] w]d mij m$e gegev5  om te zorg51 
dat ik niet aan de brug w]d teg5geh\d54 
,drie mijl5  v] 0 de weg geheel v]lat54 
,ik ontmoette e5 troep soldat51  die zi*
 v]g5oegd5 met mijn oud paspoort ern/ig 
9 te kijk51  en bevond mij e9delijk tot 
mijne niet g]+e vreugde 9 de /ad4       
,bijna zond] voorw5dsel van griev5 0    
deze revolutie uitgebrok52  ma> 9 e5    
/aat1 die 9 d5 loop van neg5 ma&5 7van  
,febru>i tot  ,octob] #ahbj7 vijfti5    
v]&]+5 9 be/uur ond]g+1 t]wijl elk      
g\v]neur volg5s de grondwet voor drie   
j>5 gekoz5 w]d--z\ het  ze] onr$elijk   

zijn na> voorw5dsels te vrag54 ,9 dit   
geval v]liet  e5 troep mann51 die aan   
,rosas gehe*t w>5 en e5 afke] hadd5  van
 d5 ,g\v]neur ,balc>ce1 t5 getale van   
#gj de /ad--en ond] de  kreet van3      
,rosas6 greep het geheele l& na> de     
wap554 ,de /ad  w]d to5 geblokke]d1 en  
lev5smiddel51 vee no* pa>d5 w]d5        
toegelat52 ook w]d er nu en dan         
ges*]mutseld1 wa>bij dagelijks  enkele  
mann5 viel54 ,de beleg]5de p>tij wi/    
wel1 dat zij1 door d5  toevo] van vlees*
 af te snijd51 zek] de ov]w9n+ z\       
behal54    ,g5]aal ,rosas kon van d5    
op/& niet afwet52 ma> dit s*e5  volkom5 
met de b$oel+5 zijn] p>tij te /rook54   
,e5 ja>  gel$5 0 hij tot g\v]neur       
gekoz52 do* hij weig]de1 t5zij  de ,sala
 7,kam]7 hem ook buit5gewone ma*t wild5 
v]le554 ,dit  w]d geweig]d1 en s$]t di5 
tijd heeft zijne p>tij getoond1  dat ge5
 &] g\v]neur zijn plaats kan beh\d54 ,de
 /rijd w]d  op5lijk aan beide zijd5     
g]ekt1 totdat m5 van ,rosas b]i*t kon   
hebb54 ,enkele dag5 nadat ik ,bu5os     

,aires v]liet1 kwam er e5  brief1 wa>9  
de g5]aal het afkeurde1 dat de vr$e     
v]brok5 01  ma> v]kla>de1 dat de        
beleg]5de p>tij volg5s zijne idee het   
re*t aan ha> kant _h4 ,alle5 op de      
ontvang/ van dit b]i*t1  vlod5 g\v]neur1
 m9i/]s en e5 deel d] militair51 t5     
getale  van e5ige hond]d51 de /ad uit4  
,de opro]l+5 kwam5 b9n51  koz5 e5 nieuw5
 g\v]neur1 en w]d5 t5 getale van #eejj  
man  voor hunne di5/5 betaald4 ,uit deze
 feit5 bleek duidelijk1 dat  ,rosas t5  
slotte ,dictator z\ word53 want 9 d5    
kon+/itel heeft  het volk 9 deze1 zo[el 
als 9 &]e republiek5 e5 bepaald5        
teg5z94 ,s$]t wij ,am]ika v]liet51 hebb5
 wij gehoord1 dat ,rosas  met           
dictatoriale ma*t 0 gekoz51 en zi* e5   
tijd lang lijnre*t  teg5 de             
grondwettelijke beg9sels d] ,republiek  
heeft gekant4              ,,ho(d/uk    
,,viii4    ,,oo/-,,b&a ,,en ,,patagoni4 
,nadat ik om/reeks #ad dag5 9 de /ad 0  
opgeh\d51 0 ik  blijde aan boord van e5 
beurts*ip1 dat na> ,montevideo vo]1 te  

kunn5 ontsnapp54 ,e5e geblokke]de /ad   
moet altijd e5 onaang5ame  woonplaats   
zijn2 ma> 9 dit geval be/ond da>5bov5   
ge/adig vrees  voor roov]s b9n54 ,de    
s*ildwa*t5 w>5 de erg/e van all52 want  
zo[el door hun b]oep als omdat zij wap55
 9 h&5 hadd51 /al5  zij met e5e         
brutaliteit1 welke &]e li$5 niet kond5  
navolg54    ,onze ov]to*t 0 ze] lang en 
v]vel5d4 ,de ,rio de la ,plata  heeft op
 de ka>t e5e trots*e uitmond+1 ma> 9    
w]kelijkheid  is die ze] arm4 ,e5e wijde
 uitge/rek!id modd]ig wat] bezit        
groots*heid no* s*oonheid4 ,op zek]5    
tijd van d5 dag kond5 de  twee oev]s1   
die beide uit]/ laag zijn1 nog jui/ van 
het dek af  ond]s*eid5 word54 ,bij mijne
 aankom/ te ,montevideo hoorde ik1  dat 
de ,beagle e5ig5 tijd niet z\ zeil52 en 
dit de$ mij besluit5  toeb]eidsel5 te   
mak5 voor e5 kort5 uit/ap 9 dit g$eelte 
van  ,oo/-,b&a4 ,al wat ik omtr5t de    
/reek bij ,maldonado gezegd heb1  is    
toepasselijk op ,montevideo2 het l& is  
e*t] veel vlakk]1 met  uitzond]+ alle5  

van d5 #dej voet hoog5 ,gre5 ,m\nt1     
wa>aan  het zijn naam ontle5t4 ,van de  
golv5de grasvlakte is ze] we9ig  omhe9d2
 ma> bij de /ad zijn enkele haagdamm51  
die met agav51  cactuss5 en v5kel       
begroeid zijn4    #ad ,novemb]4    ,wij 
v]liet5 ,montevideo 9 d5 namiddag4 ,ik 0
 voornem5s na>  ,colonia del ,sacrami5to
 te gaan1 e5e plaats op d5 noordelijk5  
oev] d] ,rio ,plata en teg5ov] ,bu5os   
,aires geleg52 van da> de  ,uruguay te  
volg5 tot aan het dorp ,m]c$es aan de   
,rio ,negro 7e5  d] vele rivi]5 van di5 
naam 9 ,zuid-,am]ika71 en van dit punt  
re*t/reeks na> ,montevideo t]ug te ke]54
 ,wij sliep5 9 het huis  van mijn gids  
te ,canelones4 ,des morg5s /ond5 wij    
vroeg op1 9 de  hoop e5 fl9k5 af/& te   
kunn5 rijd52 do* vru*teloos1 want alle  
rivi]5 w>5 ov]/roomd4 ,9 boot5 /ak5 wij 
de /room5 ,canelones1  ,santa ,lucia en 
,san ,jos ov]1 wa>me veel tijd v]lor5   
g+4 ,op e5  vorig5 uit/ap /ak ik de     
,lucia bij h>e mond+ ov]1 en ontdekte   
tot  mijne v]rass+ hoe gemakkelijk onze 

pa>d51 (s*oon niet gewoon  te zwemm51   
ov] e5e bre$te trokk5 van m9/5s #fjj    
y>ds4 ,to5  ik dit te ,montevideo       
v]telde1 w]d mij gezegd1 dat 9 de ,plata
 e5s  e5 s*ip met e5ige kun/5mak]s en   
hunne pa>d5 v]gaan 01  bij welke        
geleg5heid e5 pa>d zev5 mijl5 v] na> het
 /r& zwom4    ,9 d5 loop van d5 dag     
v]maakte ik mij met de beh5digheid1     
wa>m$e  e5 ,gau*o e5 koppig pa>d dwong  
e5e rivi] ov] te zwemm54 ,hij trok      
zijne kle]5 uit1 sprong het di] op d5   
rug1 en re$ het wat] 9  tot wa> het te  
diep w]d4 ,to5 liet hij zi* van het     
kruis zakk51  greep d5 /a>t en maakte1  
telk5s als het pa>d wilde omke]51  het  
di] bang door wat] 9 zijn gezi*t te     
spatt54 ,zoodra het pa>d  aan de        
ov]zijde grond raakte1 sprong de man er 
op1 en zat al /evig  met d5 teugel 9 de 
h&1 voordat het pa>d d5 oev] b]eikte4   
,e5  naakt man op e5 ev5 naakt pa>d is  
e5 fraai s*\wspel2 ik _h niet  g$a*t1   
dat die twee zoo go$ bij elk&] pa/54 ,de
 /a>t van e5  pa>d is e5 ze] nuttig     

aanhangsel4 ,e5s b5 ik met vi] man e5e  
rivi] ov]ge/ok5 9 e5e boot1 die op      
gelijke mani] gesleept w]d  als /raks de
 ,gau*o4 ,als e5 man en pa>d e5e bre$e  
rivi] moet5  ov]/ek51 doet de man het   
be/ met de e5e h& d5 zadelknop (  de    
man5 va/ te h\d51 en zi* met d5 &]5 arm 
zelf te help54    ,wij sliep5 en blev5  
d5 volg5d5 dag aan de ,cufre-po/4 ,des  
avonds  kwam de po/man ( briev5be/ell]4 
,hij 0 e5 dag ov] zijn tijd1  doordi5 de
 ,ros>io ov]/roomd 04 ,dit v]zuim z\    
e*t] niet vele  gevolg5 hebb52 want     
(s*oon hij door enkele van de voornaam/e
  /$5 9 ,oo/-,b&a 0 gegaan1 be/ond zijn 
geheele bagage uit twee  briev56 ,het   
huis _h e5 aang5aam uitzi*t3 e5e golv5de
 gro5e  vlakte1 met spor5 van de ,plata 
9 't v]s*iet4 ,het komt mij voor1  dat  
ik deze prov9cie met e5 geheel &] oog   
aanzie1 dan to5 ik er  voor 't e]/ kwam4
 ,ik h]9n] mij1 dat ik ha> bijzond] vlak
 vond2  ma> nu1 na mijn galop ov] de    
,pampas1 is mijn e5ige v]wond]+  deze3  
wat mij to5 bewog5 kon hebb5 ha> vlak te

 noem54 ,het l&  is e5e aane5s*akel+ van
 golv+51 op zi*zelv5 miss*i5 niet  zoo  
hoog1 ma> to* w>e b]g5 v]gelek5 bij de  
vlakt5 van ,santa  ,f4 ,door deze       
oneff5h$5 ont/aan tal van kle9e         
rivi]tjes ( bek51  en het gras is gro5  
en welig4    #ag ,novemb]4    ,wij      
trokk5 ov] de diepe en snel/room5de     
,ros>io1 g+5 door het  dorp ,colla1 en  
kwam5 des middags te ,colonia del       
,sacrami5to4 ,de  af/& b$raagt #bj      
leagues1 door e5e /reek die met fraai   
gras  begroeid1 ma> dun gezaaid is met  
vee en m5s*54 ,ik w]d uitg5oodigd  9    
,colonia te slap51 en d5 volg5d5 dag e5 
he] na> zijne e/ancia  te v]gezell51 wa>
 e5ige kalk/e5-rots5 w>54 ,de /ad is op 
e5 /e55 voorgeb]gte geb\wd1 e5igsz9s 9  
d5zelfd5 gee/ als  bij ,montevideo4 ,zij
 is ze] v]/]kt1 ma> /ad en =t5 hadd5 9  
d5 ,braziliaans*5 oorlog veel te lijd54 
,de onregelmatige /rat51  alsook de     
omr+5de bos*jes1 oranje- en p]zikboom5  
gav5 aan deze  oude /ad e5 s*ild]a*tig  
aanzi54 ,de k]k is e5e m]kwa>dige  rune3

 voorhe5 als kruitmagazijn gebruikt1 w]d
 zij 9 e5 van de  tallooze onwe]sbui51  
die bov5 de ,rio de la ,plata wo$51 door
  d5 bliksem getr(f54 ,twee d]d5 van het
 geb\w vloog tot aan d5  grond 9 de     
lu*t2 en het ov]s*ot /aat nu als e5     
v]brijzeld en  zeldzaam monum5t d]      
v]e5igde kra*t5 van bliksem en kruit4   
,des avonds w&elde ik om de             
halfgesloopte wall5 d] /ad4 ,zij 0  de  
ho(dzetel van d5 ,braziliaans*5 oorlog1 
die voor dit l& zoo  s*adelijk is       
gewee/3 niet zooze] 9 zijne             
onmiddellijke gevolg51  als omdat hij   
aanleid+ gaf tot het b5oem5 van e5      
m5igte g5]aals  en alle &]e             
(fici]s-rang54 ,9 de ,v]e5igde          
,la-,plata-,prov9cin  zijn me] g5]aals  
b5oemd 7ma> niet betaald71 dan 9 het    
,v]e5igde  ,groot-,brittanni4 ,deze he]5
 hebb5 behag5 le]5 s*epp5 9 ma*t1  en   
zijn niet afke]ig van wat s*]mutsel54   
,v&a> dat vel5 altijd  op d5 uitkijk    
/aan om onru/ te /ok51 en e5e rege]+    
omv]  te w]p51 die tot h$5 nooit op va/5

 grondslag ru/te4 ,niettem9  nam ik hi] 
en 9 &]e plaats5 e5e ze] algeme5e       
belang/ell+  wa> 9 de e]/volg5de        
presid5tsv]kiez+2 en dit s*ijnt e5 go$  
teek5 voor de welva>t van dit kle9e l&4 
,de inwon]s eis*5 niet  veel opvo$+ 9   
hunne v]teg5woordig]s4 ,ik hoorde e5ige 
li$5 de  v]di5/5 besprek5 van die voor  
,colonia1 wa>bij gezegd w]d1 dat  al w>5
 die v]teg5woordig]s ook ge5 mann5 van  
zak51 zij to*  all5 hunne nam5 kond5    
teek556 ,hi]m$e1 s*55 zij te d5k51  moe/
 elk r$elijk m5s* tevr$5 zijn6    #ah   
,novemb]4    ,ik re$ met mijn ga/he] na>
 zijne e/ancia bij de ,arroyo de  ,san  
,juan4 ,des avonds d$5 wij e5 rondrit om
 zijn l&go$3 het  besloeg #b #a_/b      
vi]kante leagues1 en lag 9 wat g5oemd   
wordt e5 hoek1  hetge5 zegg5 wil3 aan   
e5e zijde begr5sd door de ,plata-rivi]1 
en  aan de twee &]e beveiligd door      
ondoorwaadb>e bek54 ,er 0 e5e           
uitmunt5de hav5 voor kle9e s*ep51 en e5 
ov]vlo$ van kle9  bos*1 dat e5 gezo*te  
br&/( lev]t voor ,bu5os ,aires4 ,ik 0   

b5ieuwd de wa>de van zulk e5e voll$ige  
e/ancia te k5n54 ,zij  telde #cjjj /uks 
hor5vee en z\ er drie- ( vi]maal zooveel
 kunn5  vo$52 dan w>5 er #hjj m]ries met
 #aej afg]i*te pa>d51 en #fjj  s*ap54   
,er 0 ov]vlo$ van wat] en kalk/e51 e5   
ruw geb\wd  huis1 uit/ek5de corrals en  
e5 p]zikboomga>d4 ,voor dit alles 0  hem
  #bjjj gebod51 do* hij v]langde sle*ts 
#ejj me] en z\ het  wa>s*ijnlijk voor   
m9d] v]koop54 ,het ho(dbezwa> op e5e    
e/ancia  is1 het vee wekelijks tweemaal 
na> e5e aangewez5 plaats te drijv51  om 
het mak te mak5 en te tell54 ,wa> #aj ( 
#ae4jjj /uks bije5  zijn1 z\ dit laat/e 
t]e*t e5 moeilijk w]k word5 gea*t4 ,het 
wordt v]ri*t volg5s het beg9sel1 dat het
 vee zi* onv]&]lijk  v]deelt 9 kle9e    
troep5 ( tropillas van af #dj tot #ajj  
/uks4 ,elke  tropilla wordt aan enkele  
bijzond] gem]kte di]5 h]k5d1 t]wijl  ha>
 aantal bek5d is3 zoodat1 als er e5 van 
de #aj4jjj v]lor5  is1 zulks hi]aan     
ontdekt wordt1 dat aan e5 d] tropillas  
e5 di]  ontbreekt4 ,9 e5 /orma*tig5 na*t

 m5gt het vee zi* doore52  ma> d5       
volg5d5 morg5 s*eid5 de tropillas zi*   
we] als vroeg]1  zoodat elk di] zijn    
maat moet k5n5 ond] #aj4jjj &]54    ,bij
 twee geleg5h$5 ontmoette ik 9 deze     
prov9cie e5ige oss5  van e5 ze] zeldzaam
 ras1 nata g5oemd4 #adb ,uit]lijk s*ijn5
 zij  tot &] vee 9 ongeve] dezelfde     
betrekk+ te /aan1 als bul- (  mophond5  
tot &]e hond54 ,hun voorho(d is ze] kort
 en bre$2 de  punt van d5 neus ke]t zi* 
na> bov51 en de bov5lip ligt v] na>     
a*t]52 hunne ond]kak5 /ek5 voor de      
bov5/e uit en hebb5 e5e  ov]e5kom/ige   
kromm+1 t5 gevolge wa>van hunne t&5     
altijd bloot  ligg54 ,hunne neusgat5    
zitt5 hoog op d5 kop en /aan ze] op52   
hunne oog5 puil5 na> buit54 ,ond] het   
loop5 lat5 zij hun kop aan  d5 kort5 nek
 laag hang51 en hunne a*t]poot5 zijn1   
v]gelek5  bij de voorpoot51 iets lang]  
dan gewoonlijk4 ,hunne bloote t&51      
korte kopp5 en bov5wa>ts geke]de        
neusgat5 gev5 hun e5 uitdag5d  voorkom5 
van zelfv]tr\w51 zoo bela*elijk als m5  

zi* d5k5 kan4    ,s$]t mijne t]ugkom/1  
b5 ik door de welwill5dheid van mijn    
vri5d1 kapite9 ,sulivan d] ,kon9kl4     
,m>9e1 9 het bezit gekom5  van e5 s*$el1
 welke nu bij de ,college ( ,surgeons   
b]u/4 #adc  ,don ,f4 ,muniz te ,luxan   
heeft al wat hij omtr5t dit ras v]nem5  
kon1  b]eidwillig voor mij bije5gebra*t4
 ,volg5s zijn v]haal s*ijnt het1  dat   
dit vee vr om/reeks #hj ( #ij ja>       
zeldzaam 01 en te ,bu5os  ,aires als e5e
 curiositeit w]d bes*\wd4 ,algeme5      
gelo(t m51 dat  het ras zijn oorsprong  
vond ond] de ,indian5 t5 zuid5 van de   
,plata1  en bij h5 voor de mee/ gewone  
soort gold4 ,zelfs nu toont vee1 dat  9 
de prov9cin nabij de ,plata gefokt is1  
zijne m9d] bes*aafde  afkom/ hi]91 dat  
het wild] is dan gewoon vee1 en dat de  
koe li*t  ha> e]/e kalf 9 d5 /eek laat1 
als zij te dikwijls bezo*t  ( la/ig     
gevall5 wordt4 ,het is e5 zond]l+ feit1 
dat1 zooals  ,dr4 ,falcon] mij b]i*t1   
het ,siva!rium1 die groote uitge/orv5   
h]kauw] 9 ,indi #add1 zi* k5m]kt door e5

 bijna d]gelijk5  b\w1 als de abnormale 
van het nata-ras4 #ade    ,het ras is   
ze] e*t1 en e5 nata-os en koe br5g5     
onv]&]lijk  nata-kalv]5 voort4 ,e5      
nata-os en e5e gewone koe1 ( de         
omgeke]de  kruis+ v]wekt e5e            
nakomel+s*ap met tuss*5ligg5de k5m]k51  
do* wa>9 die van het nata-ras /]k       
uitkom54 ,volg5s ,segnor  ,muniz be/aan 
de duidelijk/e bewijz51 dat1 9 teg5/ell+
 met het  algeme5e gevoel5 d] l&b\w]s 9 
zulke gevall51 de nata-koe bij  kruis+  
met e5 gewon5 os h>e bijzond]h$5 /]k]   
ov]draagt1  dan de nata-os bij kruis+   
met e5e gewone koe4 ,als het gras       
tamelijk  lang is1 eet het nata-vee met 
tong en v]hemelte ev5go$ als het  gewone
 vee2 ma> g$ur5de de groote droogt51 als
 zoovele di]5  omkom51 v]ke]t het       
nata-ras 9 ze] ongun/ig5 toe/&1 en z\   
uitg]oeid word51 indi5 het niet w]d     
opgepa/2 want het gewone vee  kan1      
ev5als pa>d51 zi* nog 9 't lev5 h\d5    
door met de lipp5  de takjes van boom5  
en riet af te vret51 hetge5 de nata's   

niet zoo  go$ kunn51 omr$5 hunne lipp5  
niet sluit52 en zoodo5de /]v5  zij vr   
het gewone vee4 ,dit feit treft mij1 als
 sprek5d voorbeeld  hoe we9ig wij 9 /aat
 zijn uit de gewone leefwijz5 te        
beoordeel5  door welke1 alle5 na lange  
tuss*5tijd5 voorkom5de om/&igh$51  de   
zeldzaamheid ( uit/]v+ e5] soort bepaald
 kan word54    #ai ,novemb]4    ,op onz5
 to*t door de vallei ,las ,vacas sliep5 
wij t5 huize van  e5 ,noord-,am]ikaan1  
die e5 kalkov5 op d5 ,arroyo de las     
,vivoras  _h4 ,des morg5s r$5 wij na>   
e5e vooruitspr+5de l&tong aan  de oev]s 
d] rivi]1 ,punta ,gorda g5aamd1 en      
tra*tt5 ond]weg  e5 jagu> te ontdekk54  
,er w>5 tal van v]s*e spor51 en wij     
bezo*t5 de boom5 wa>aan zij hunne klauw5
 heet5 te s*]p52  do* het gelukte ons   
niet er e5 op te jag54 ,van dit punt    
v]toonde  de ,rio ,uruguay e5e /atige   
wat]massa aan ons oog2 en de aanblik van
  d5 /room 0 weg5s zijne held]heid en   
snelheid veel treff5d]1  dan die van    
zijn buurman1 de ,p>ana4 ,aan de        

ov]ligg5de ku/ vloeid5  v]s*eid5e takk5 
van de laat/e 9 de ,uruguay4 ,als de zon
 s*e51  kond5 de twee kleur5 van het    
wat] ze] duidelijk gezi5 word54    ,des 
avonds begav5 wij ons op weg na> ,m]c$es
 aan de ,rio ,negro2 en  to5 het na*t 0 
vroeg5 wij 9 de e/ancia1 wa> wij        
aankwam51  v]l( te slap54 ,het 0 e5 ze] 
uitge/rekt l&go$ van #aj  vi]kante      
leagues1 welks eig5a> e5 d] groot/e     
grondbezitt]s 9  het l& is4 ,zijn neef  
_h het behe] er ov]1 en dez5 tr( ik 9   
gezels*ap van e5 kapite9 bij het leg]1  
die onlangs uit ,bu5os  ,aires gevlu*t  
04 ,hun /& 9 aanm]k+ g5om51 0 het nu    
volg5de gesprek vrij v]makelijk4 ,beid5 
uitt51 als gewoonlijk1 hunne  gr5z5looze
 v]wond]+ dat de a>de rond 01 en kond5  
moeilijk  geloov51 dat e5 gat1 mits diep
 g5oeg 9 d5 grond gegrav51 aan d5  &]5  
kant z\ uitkom54 ,zij hadd5 e*t] wel van
 e5 l& gehoord1  wa> het zes ma&5 dag en
 zes ma&5 na*t 01 en wa> de inwon]s  ze]
 lang en mag] w>56 ,ze] nieuwsgi]ig w>5 
zij na> d5 prijs  en de qualiteit van   

pa>d5 en vee 9 ,engel&4 ,to5 zij hoord51
  dat wij onze di]5 niet met d5 lazo    
v+51 riep5 zij uit3    ,o1 dan gebruikt 
gij zek] niets &]s dan de bolas6    ,het
 d5kbeeld van e5 omhe9d /uk l& 0 geheel 
nieuw voor h54 ,t5  slotte zeide de     
kapite91 dat hij mij e5 vraag te do5 _h1
 en dat  hij zi* ze] v]pli*t z\ a*t51   
indi5 ik da>op 9 volle wa>heid          
antwoordde4 ,ik beefde bij de g$a*te hoe
 diep wet5s*appelijk die  vraag z\      
zijn444 ,zij luidde3    ,zijn de dames 9
 ,bu5os ,aires niet de mooi/e t] w]eld8 
,ik antwoordde als e5 afvallige3        
,ind]daad1 bekoorlijk4    ,nu heb ik nog
 e5e &]e vraag1 liet de kapite9 er op   
volg54 ,drag5 de dames 9 &]e deel5 d]   
w]eld wel zulke  groote kamm58          
,ple*tig v]kla>de ik d5 dapp]e1 dat zij 
dit niet d$53 welk  antwoord beid5      
bepaald 9 v]rukk+ bra*t4    ,zie nu e5s 
aan1 riep de kapite94 ,iem&1 die de     
halve w]eld  heeft gezi51 zegt1 dat het 
zoo is4 ,wij da*t5 het wel1 ma> nu  wet5
 wij het4    ,mijn uit/ek5d oordeel ov] 

kamm5 en mooie meisjes bezorgde mij e5e 
hoog/ ga/vrije ontvang/2 de kapite9     
dwong mij zijn b$ te nem51  dan z\ hij  
op zijn zadel slap54        #ba         
,novemb]4    ,bij zonsopgang tog5 wij op
 weg en r$5 langzaam g$ur5de d5  gans*5 
dag4 ,de geologis*e ge/eldheid van dit  
deel d] prov9cie  v]s*ilde van het      
ov]ige1 en geleek veel op die d]        
,pampas4 ,zoo  w>5 er uitge/rekte       
di/elveld51 en &]e met d5 c>dn2 het     
geheele l& kan ind]daad en groot veld   
van deze plant5 word5  g5oemd4 ,de twee 
soort5 groei5 afzond]lijk1 elke plant 9 
gezels*ap  van h>e eig5 soort4 ,de c>dn 
is zoo hoog als de rug van e5 pa>d2  ma>
 de ,pampas-di/el is dikwijls hoog] dan 
de kru9 van het ho(d  des ruit]s4 ,er is
 ge5 sprake van dat m5 e5 y>d v] van d5 
weg afwijkt2 de weg zelf is g$eeltelijk1
 en 9 sommige gevall5  geheel v]sp]d4   
,natuurlijk valt er niet te graz52 indi5
 vee (  pa>d5 e5maal 9 het veld kom51   
zijn zij voor het oog5blik geheel       
v]lor54 ,da>om is het ze] gewaagd als m5

 9 dez5 tijd van het ja>  vee tra*t te  
drijv52 want is het g5oeg afgejaagd om  
d5 di/els het  ho(d te bi$51 dan loopt  
het er 9 en wordt niet me] gezi54 ,9    
deze di/rict5 zijn ze] we9ige e/ancias1 
en die enkele ligg5  9 de nabijheid van 
vo*tige vallei51 wa> deze woek]5de      
plant5  gelukkig ge5 van beide be/aan   
kunn54 ,da> de na*t inviel voordat  wij 
aan het e9de van onz5 to*t w>51 sliep5  
wij 9 e5e ell5dige  kle9e hut1 die door 
de arm/e li$5 bewoond w]d4 ,de          
buit5gewone1  (s*oon e5igsz9s vormelijke
 beleefdheid van onz5 ga/he] en  ga/vr\w
 w>51 hun /& 9 aanm]k+ g5om51 bepaald   
ko/elijk4    #bb ,novemb]4    ,wij kwam5
 aan e5e e/ancia op d5 ,b]quelo1        
toebehoor5de aan e5  ze] ga/vrij5       
,engels*man1 aan wi5 ik e5              
introductie-brief _h  van mijn vri5d    
,mr4 ,lumb4 ,ik bleef hi] drie dag54    
,e5s re$ ik des  morg5s met mijn ga/he] 
na> de ,si]ra del ,p$ro ,flaco1 om/reeks
 #bj  mijl5 de ,rio ,negro op4 ,bijna   
het geheele l& 0 b$ekt met go$1         

alhoewel gr( gras1 dat tot aan d5 buik  
van e5 pa>d reikte2 to*  0 ov] v]s*eid5e
 leagues ge5 enkel /uk vee te zi54 ,mits
  go$ v]deeld1 z\ de prov9cie ,oo/-,b&a 
e5 v]baz5d getal  di]5 kunn5 vo$54      
,teg5woordig beloopt de ja>lijks*e      
uitvo]  van huid5 uit ,montevideo       
#cjj4jjj1 en het b9n5l&s* v]bruik is1   
t5 gevolge van v]spill+1 ze] aanzi5lijk4
 ,e5 e/anci]o v]telde  mij1 dat hij     
dikwijls groote kudd5 vee vr weg na> e5e
 inri*t+  voor pekelvlees* moe/ z5d51 en
 dat de v]moeide di]5 m5igmaal  g$ood en
 gevild moe/5 word52 ma> dat hij nooit  
de ,gau*os kon  beweg5 hi]van te et51 en
 elk5 avond voor hun maal e5 v]s*  bee/ 
gesla*t w]d6 ,de aanblik van de ,si]ra  
op de ,rio ,negro 0  s*ild]a*tig] dan   
elke &]e1 di5 ik 9 deze prov9cie zag4   
,de  bre$e1 diepe en snel/room5de rivi] 
kronkelde zi* aan d5 voet  van e5 /eil5 
rotsw&2 e5 bos*r& omzoomde h>e oev]s1 en
 de  horizon v]loor zi* 9 de v]re       
golv5de grasvlakte4    ,to5 ik 9 deze   
buurt 01 hoorde ik v]s*eid5e mal5 van de

 ,si]ra  de las ,cu5tas3 e5 b]g die vele
 mijl5 noordwa>ts lag4 ,de naam         
beteek5t ,b]gket5 d] ,roz5kranskral54   
,m5 v]zek]de mij1 dat  da> e5 groot     
aantal kle9e ronde /e551 9 v]s*ill5de   
kleur5  en elk met e5 kle9 cil9dris* gat
 er 91 gevond5 w]d54 ,vroeg]  pla*t5 de 
,indian5 die te v]zamel5 om er halssno]5
 en armb&5  van te mak5--e5 smaak die1  
wil ik opm]k51 aan alle wilde volk51    
zo[el als aan de mee/ bes*aafde geme5   
is4 ,ik wi/ niet wat ik  van deze       
ges*i$5is moe/ d5k52 ma> to5 ik ha> aan 
de ,kaap  de ,go$e ,hoop aan ,dr4 ,&rew 
,smi? m$$eelde1 v]telde hij mij zi*  te 
h]9n]51 dat hij aan de zuidoo/ku/ van   
,afrika1 om/reeks #ajj  mijl5 t5 oo/5   
van de ,/4 ,john's-rivi]1 e5ige         
kw>tskri/all5  _h gevond5 met /omp      
afgewrev5 kant51 die aan het zee/r&  met
 kiezelz& v]m5gd w>54 ,elk kri/al mat   
ongeve] #e /rep5 9  doorsn$e1 en _h e5e 
l5gte van e5 tot &]halv5 in*4 ,vele     
hadd5  e5 kle9 kanaal1 loop5de van het  
e5e e9de na> het &]e1 volkom5           

cil9dris*1 en zoo wijd dat e5 grove     
draad ( fijne d>msna> er  gemakkelijk   
doorhe5 kon4 ,de kleur 0 rood ( d( wit4 
,de inboorl+5  w>5 met dez5 kri/alb\w   
bek5d4 ,ik heb deze om/&igh$5 v]meld1   
opdat het geval--(s*oon teg5woordig ge5 
kri/al bek5d is dat  dez5 vorm          
aanneemt--d5 e5 ( &]5 reizig] 9 de      
toekom/ moge  aanspor5 d5 w>5 a>d van   
zulke /e55 te ond]zoek54    ,g$ur5de    
mijn v]blijf 9 deze e/ancia1 v]maakte ik
 mij met wat  ik van de s*aaph]d]%ond5 9
 dit l& zag en hoorde4 #adf ,het  is e5 
gewoon v]s*ijnsel1 dat m5 ond] het rijd5
 e5e groote1  door e5 ( twee hond5      
bewaakte kudde s*ap5 ontmoet1 die zi*   
op e5ige mijl5 af/& van e5 m5s* ( won+  
bev9d54 ,dikwijls  v]wond]de ik mij hoe 
zulk e5 he*te vri5ds*ap wel ont/aan 04  
,de  wijze van opvo$+ be/aat hi]91 dat  
m5 d5 hond1 als hij nog ze]  jong is1   
van de teef v]wijd]t en aan zijne       
toekom/ige metgezell5  gew5t4 ,drie- (  
vi]maal daags laat m5 e5e ooi het jonge 
di]  zoog51 en 9 het s*ap5hok wordt er  

e5 ne/ van wol voor gemaakt2  te ge5]   
tijd mag het zi* bij &]e hond5 ( bij de 
k9d]5 van  het gez9 voeg54 ,da>5bov5    
wordt de jonge hond mee/al gesn$53      
zoodat hij1 volwass5 zijnde1 moeilijk   
e5ige neig+5 geme5 kan  hebb5 met &]5   
van zijne soort4 ,door deze opvo$+      
koe/]t hij  ge5 w5s* de kudde te v]lat52
 en ev5als e5 &]e hond zijn  mee/] zal  
v]d$ig51 zal deze het de s*ap5 do54 ,het
 is a>dig  op te m]k5 hoe de hond1 als  
m5 e5e kudde nad]t1 onmiddellijk        
blaff5de vooruits*iet en de s*ap5 zi*   
alle a*t] hem aansluit51  ev5als om d5  
oud/5 ram4 ,ook kan m5 dez5 hond5       
gemakkelijk  le]5 de kudde op e5 bepaald
 uur 9 d5 avond ?uis te br5g54 ,hun     
la/ig/e gebrek1 als zij jong zijn1 is   
hun zu*t om met de s*ap5  te spel52 want
 9 hun sport r5n5 zij soms ong5adig teg5
 hunne  arme makk]s op4    ,de          
s*aaph]d]%ond komt elk5 dag ?uis wat et5
 hal52 en zoodra  het hem gegev5 is1    
s*uilt hij weg1 als s*aamde hij zi* ov] 
zi*zelf4 ,bij deze geleg5h$5 zijn de    

hui%ond5 ze] vij&ig1  en de m9/e hunn]  
zal d5 vreemdel+ aanvall5 en v]volg54   
,ma>  nauwelijks heeft de laat/e de     
kudde b]eikt1 ( hij ke]t zi* om  en     
beg9t zoo du*tig te blaff51 dat alle    
hui%ond5 ov]haa/ de  hiel5 li*t54       
,ev5zoo zal e5 groote troep hong]ige    
wilde hond5  het hoog/ zeld5 7en enkel5 
zeid5 mij3 nooit7 wag5 e5e kudde  aan te
 vall51 zelfs al wordt zij door sle*ts n
 van deze tr\we  h]d]%ond5 bewaakt4 ,het
 geheele v]haal s*ijnt mij e5 zeldzaam  
voorbeeld van de buigzame neig+5 bij d5 
hond2 to* heeft dit di]1  hetzij wild ( 
hoe ook opgevo$1 e5 gevoel van e]bi$ (  
vrees voor  h5 die hun in/9ct van       
v]e5ig+ volg54 ,want dat de wilde hond5 
door d5 enkel5 met zijne kudde word5    
v]jaagd1 kunn5 wij door ge5  &] beg9sel 
v]kl>51 dan dat e5 vaag begrip hun de   
ov]tuig+  s*5kt1 dat die enkele1 aldus  
v]e5igd1 ma*t v]krijgt1 als w>e hij  9  
gezels*ap van zijne eig5e soort4 ,f4    
,cuvi] heeft opgem]kt1 dat  alle di]5   
die gemakkelijk tam word51 d5 m5s* als  

e5 lid hunn]  eig5e maats*appij bes*\w51
 en zoo aan hun in/9ct van v]e5ig+      
voldo54 ,9 bov5/a& geval bes*\wt de     
s*aaph]d]%ond de s*ap5  als zijne       
m$ebro$]s en w9t dus v]tr\w52 en de     
wilde hond51  (s*oon wet5de1 dat de     
s*ap5 zelv5 ge5 hond5 ma> go$ zijn  om  
op te et51 huldig5 g$eeltelijk die      
zi5swijze1 wanne] zij h5  9 e5e kudde   
zi51 met e5 s*aaph]d]%ond aan het ho(d4 
,op e5 avond kwam e5 domadr #adg (      
pa>d5b$w+]1 t5  e9de e5ige veul5s af te 
ri*t54 ,ik zal hi] de voorb]eid5de      
/app5 bes*rijv51 want ik gelo(1 dat zij 
nog niet door &]e  reizig]s v]meld zijn4
 ,e5 troep wilde jonge pa>d5 wordt 9 d5 
corrl ( groote omhe9+ van pal5 g$rev51  
en da>na sluit m5  de deur4 ,/ell5 wij  
ons voor1 dat iem& allen e5 pa>d moet   
vang5 en be/ijg51 dat nog nooit te vor5 
teugel ( zadel heeft  gevoeld4 ,behalve 
door e5 ,gau*o1 b5 ik ov]tuigd1 dat zulk
 e5e daad  geheel onuitvo]ba> is4 ,de   
,gau*o kie/ e5 volwass5 veul5 uit2  en  
zoodra nu het bee/ d5 circus rondr5t1   

w]pt hij zijn lazo z1  dat deze de beide
 voorpoot5 grijpt4 ,onmiddellijk valt   
het pa>d met  e5 hevig5 s*ok voorov]2 en
 t]wijl het op d5 grond sp>telt1  h\dt  
de ,gau*o d5 lazo gespann51 bes*rijft e5
 cirkel zoodat hij  e5 d] a*t]poot5 vlak
 ond] d5 vetlok grijpt1 en trekt hem    
di*t  na> de voorpoot54 ,hi]na knoopt   
hij d5 lazo va/1 zoodat de drie  poot5  
sam5gebond5 zijn1 gaat op d5 nek van het
 pa>d zitt51  en beve/igt e5 /evig5     
teugel zond] gebit aan de ond]kaak2  dit
 doet hij door e5 small5 riem door de   
oog5 aan het uite9de  van d5 teugel te  
/ek5 en v]s*eid5e mal5 om de kaak en de 
tong  te w9d54 ,nu word5 de twee        
voorpoot5 met e5 /]k5 l$]5 riem1  wa>9  
e5 s*uifknoop zit1 va/ bije5gebond52 en 
nadat de lazo1 die  de drie poot5       
v]bond1 is losgemaakt1 /aat het pa>d met
 moeite op4    ,de ,gau*o h\dt d5       
teugel1 die aan de ond]kaak beve/igd is1
 /evig  va/ en vo]t het pa>d uit d5     
corrl4 ,indi5 e5 twe$e man bij  de h& is
 7&]s is de moeite veel groot]71 h\dt   

deze d5 kop  van het di] va/1 t]wijl de 
e]/e zadel en pa>d$ekk5 oplegt en  alles
 met d5 buikriem beve/igd4 ,g$ur5de deze
 bew]k+ buitelt  het pa>d1 van s*rik en 
v]baz+ dat het aldus om zijn midd5      
gebond5 wordt1 voortdur5d ov] d5 grond  
en v]kie/ niet op te  /aan voordat het  
geslag5 wordt4 ,als dan e9delijk het    
zadel5 is  afgeloop51 kan het arme di]  
van vrees nauwelijks ademhal5 en  is wit
 van s*uim en zweet4 ,nu maakt de man   
zi* g]e$ om op te  /ijg51 leunt da>bij  
/evig op d5 /ijgbeugel1 opdat het pa>d  
zijn ev5wi*t niet zal v]liez51 en trekt 
op het oog5blik dat hij  zijn be5 ov] d5
 rug w]pt1 d5 s*uifknoop los die de     
voorpoot5  v]b9dt1 zoodat het bee/ vrij 
is4 ,sommige domadrs gaan bov5 d5  zadel
 /aan1 trekk5 d5 knoop los t]wijl het   
di] nog op d5 grond  ligt1 en lat5 het  
dan ond] zi* op/aan4 ,wild van vrees1   
doet het  pa>d e5ige geweldige sprong5  
en r5t 9 voll5 galop weg2 als het       
uitgeput is1 br5gt de man het g$uldig   
na> d5 corrl t]ug1 wa>  het arme di]    

damp5d van de hitte en nauwelijks lev5d1
 9 vrijheid  wordt ge/eld4 ,pa>d51 die  
niet weg will5 galoppe]51 ma> zi*       
h>dnekkig op d5 grond w]p51 zijn op v]re
 na de la/ig/e4 ,de  beh&el+ is dan     
v]s*rikkelijk /r5g2 ma> 9 twee ( drie   
ke]5 is het pa>d getemd4 ,het duurt     
ev5wel e5ige wek5 voordat  het di] met  
ijz]5 gebit en r+ g]$5 wordt2 want het  
moet d5  wil van zijn b]ijd] met het    
voel5 van d5 teugel le]5 v]e5ig51  e]dat
 de /]k/e teugel van e5ig5 di5/ kan     
zijn4    ,9 deze l&5 zijn di]5 zoo      
ov]vlo$ig1 dat m5s*elijkheid  en        
zelfbelang niet nauw sam5gaan2 het is   
da>om1 vrees ik1 dat de  e]/e hi]       
nauwelijks bek5d is4 ,op zek]5 dag re$  
ik met e5 ze]  a*t+swa>dig5 e/anci]o ov]
 de ,pampas1 to5 mijn pa>d weg5s        
v]moeidheid a*t]aan begon te kom54      
,dikwijls riep de man mij toe  het de   
spor5 te gev54 ,to5 ik hem ond] het oog 
bra*t1 dat dit  wre$ z\ zijn1 wijl het  
pa>d geheel uitgeput 01 riep hij uit3   
,wa>om niet8 ,het doet er imm]s niet    

toe4 ,geef het de spor5--het  is mijn   
pa>d6    ,het ko/te mij to5 e5ige moeite
 hem duidelijk te mak51 dat het  niet om
 hem1 ma> t] wille van het pa>d 01 dat  
ik mijne spor5  niet wilde gebruik54    
,met e5 blik van groote v]baz+ riep hij 
uit3    ,ah1 ,don ,c>los1 que cosa6 #adh
    ,blijkba> 0 zulk e5e g$a*te vroeg]  
nooit 9 zijn bre9 opgekom54    ,de      
,gau*os /aan als voortreffelijke ruit]s 
bek5d4 ,het d5kbeeld1  dat zij kunn5    
word5 afgeworp51 onv]s*illig welke kun/5
 het  pa>d ook ui?ale1 komt nooit bij h5
 op4 ,hun crit]ium van e5 go$  ruit] is3
 e5 man1 die e5 ongetemd veul5 kan      
rege]52 die1 als  zijn pa>d valt1 op    
zijn eig5 voet5 ne]komt1 ( &]e van die  
kun//ukk5 kan v]ri*t54 ,ik heb gehoord  
van iem& die w$de1  dat hij tw9tigmaal  
zijn pa>d omv] z\ w]p5 en neg5ti5 ke]5  
niet z\ vall54 ,ik h]9n] mij e5 ,gau*o1 
die e5 ze] koppig  pa>d b]e$1 dat       
driemaal z hoog /eig]de dat het met veel
 geweld  a*t]ov] viel4 ,met ongewone    
koelblo$igheid bepaalde de man het      

re*te oog5blik--ge5 secunde te vroeg (  
te laat--om zi* te lat5  afglijd52 en   
zoodra het pa>d we] opkwam1 sprong de   
man op zijn  rug en re$ e9delijk 9 galop
 weg4 ,nooit s*ijnt de ,gau*o e5ige     
spi]kra*t te gebruik54 ,e5s to5 wij 9 e5
 fl9k5 galop r$51  zag ik e5 go$ ruit]  
s*ijnba> zoo zorgeloos op zijn pa>d     
zitt51  dat ik bij mijzelv5 da*t3 ,als  
het pa>d aan d5 haal gaat1 zult ge  zek]
 uit d5 zadel vall54--,we9ige oog5blikk5
 lat] sprong e5  mannetjes-/ruisvogel   
uit zijn ne/ en s*oot vlak ond] d5 kop  
van  het pa>d door4 ,het jonge veul5 de$
 e5 zijwa>ts*5 sprong1 ev5als  e5 h]t2  
ma> op d5 man _h het gebeurde ge5 &]e   
uitw]k+1  dan dat hij opsprong en d5    
s*rik met zijn pa>d deelde4    ,9 ,*ili 
en ,p]u geeft m5 zi* me] moeite met d5  
mond van het  pa>d dan 9 ,la ,plata2 en 
blijkba> is dit e5 gevolg van de me]    
+ewikkelde natuur van het l&4 ,9 ,*ili  
wordt e5 pa>d niet als  volkom5 afg]i*t 
bes*\wd1 voordat m5 het midd5 9 zijn    
voll5  r5 op e5e bepaalde plek1 bijv4 op

 e5 op d5 grond geworp5 mantel1  kan do5
 /il/aan2 ( het moet e5 muur kunn5 b]5n5
 en ond] het  /eig]5 de opp]vlakte met  
zijne hoev5 s*ur54 ,ik heb e5 pa>d1     
sle*ts door voorv+] en duim be/uurd1    
opgewekt zi5 spr+52  9 voll5 galop ov]  
e5e plaats zi5 r5n51 en da>na met groote
  snelheid om d5 po/ e5] v]&a cirkel51  
ma> op zoo gelijk5  af/&1 dat de ruit]  
met uitge/rekt5 arm al di5 tijd zijn v+]
  ov] d5 po/ kon lat5 /rijk54 ,to5      
maakte hij e5e demi-volte1  en cirkelde 
op gelijke wijze1 met d5 &]5 arm        
uitge/rekt1 met  v]baz5de snelheid 9    
omgeke]de ri*t+ om d5 paal4    ,zulk e5 
pa>d is go$ afg]i*t2 en hoewel dit 9 't 
e]/ nutteloos  s*ijnt1 is het 9         
w]kelijkheid van veel nut4 ,op die wijs 
word5 de  dagelijks noodige eig5s*app5  
tot volmaak!id gebra*t4 ,wanne] e5  os  
door d5 lazo gegrep5 en beteugeld is1   
zal hij soms 9 e5 cirkel  rondgaloppe]51
 en zal het pa>d1 opgewond5 door de     
inspann+1  niet gemakkelijk als e5 wiel 
om zijn z kunn5 me$raai51 zoo het  niet 

go$ is afg]i*t4 ,t5 gevolge hi]van zijn 
vele ruit]s g$ood2  want als de lazo n  
kronkel om het li*aam van d5 man maakt1 
zal hij dez5 weg5s de kra*t d] twee     
trekk5de di]51 bijna 9  tween snijd54   
,op hetzelfde beg9sel word5 de rass5    
g$resse]d2  de loop is sle*ts twee- (   
driehond]d y>ds lang1 en de b$oel+ is   
pa>d5 te hebb51 die e5 snell5 uitval    
kunn5 do54 ,d5 raspa>d5  wordt niet     
alle5 gele]d met hunne hoev5 e5e lijn   
aan te rak51  ma> ook de vi] poot5 bij  
elk&] te trekk51 zoodat zij bij d5  e]/5
 sprong al de kra*t hunn] a*t]/e        
voetpez5 9 't spel  kunn5 br5g54 ,9     
,*ili w]d mij e5e anecdote v]teld1 die  
ik voor  wa>heid aanneem2 zij geeft     
tev5s e5 duidelijk beeld van het nut    
van e5 go$ g$resse]d pa>d4 ,e5 gea*t man
 ontmoette e5s twee  &]5 op zijn rit1   
van wie er e5 op e5 pa>d zat1 hetwelk   
hij wi/  dat hem ont/ol5 04 ,hij sprak  
h5 aan en eis*te zijn pa>d op2  ma> tot 
antwoord trokk5 zij hunne sabels en     
zett5 hem na4 ,de man1  die e5 snel en  

go$ pa>d b]e$1 vlood voor h5 uit1 zw5kte
 to5  hij e5 di*t kreupelbos* zag1 er om
 he5 en bra*t zijn pa>d tot  /aan4 ,de  
v]volg]s kond5 hunne va>t niet /uit5 en 
s*ot5 hem  vooruit4 ,plotsel+ de$ nu de 
man e5 uitval a*t] h5 aan1 /ak  zijn mes
 9 d5 rug van d5 e551 wondde d5 &]51    
ontnam d5  /]v5d5 roov] zijn pa>d en re$
 na> huis4 ,voor deze dad5 van  rijkun/ 
zijn twee d+5 noodig3 e5 ze] pijnlijk   
gebit ( mond/uk1  ev5als de ,mameluk    
gebruikt en wa>van het pa>d al de kra*t 
k5t1  (s*oon het zeld5 gebruikt wordt2  
t5 twe$e1 groote1 botte spor51  die f   
alle5 voor aanrak+1 f als e5 uit]/      
pijnlijk w]ktuig  gebruikt kunn5 word54 
,ik b5 ov]tuigd1 dat het met ,engels*e  
spor51  die bij de m9/e aanrak+ 9 de    
huid prikk51 onmogelijk z\ zijn  e5 pa>d
 af te ri*t5 op de ,zuidam]ikaans*e     
mani]4    ,9 e5e e/ancia bij ,las ,vacas
 word5 wekelijks talrijke m]ries om  h>e
 huid5 gesla*t1 hoewel deze sle*ts vijf 
papi]5 doll>s (  ongeve] e5 halve cr[n  
wa>d zijn4 #adi ,9 't e]/ s*ijnt het    

vreemd1 dat het loon5 kan voor zulk e5  
bagatel m]ries te dood52  ma> wijl m5   
het 9 dit l& voor bela*elijk h\dt e5e   
m]rie  af te ri*t5 ( te b]ijd51 hebb5   
zij ge5 wa>de behalve voor  de tel+4    
,het e5ige1 wa>voor ik e5e m]rie zag    
gebruik51 0  om t>we uit de a> te tr$53 
met welk doel zij 9 e5e groote          
cirkelvormige omhe9+ w]d5 rondg$rev51   
wa> de t>wes*ov5  ne]ge/rooid w>54 ,de  
man1 die voor het sla*t5 van de m]ries  
gebruikt w]d1 0 om zijne beh5digheid met
 d5 lazo v]ma>d4 ,hij  _h e5e w$d5s*ap  
aangegaan1 dat hij1 op e5 af/& van #ab  
y>ds  van d5 corrl /a&e1 elk di] 9 't   
voorbijsnell5 bij de poot5  z\ vang51   
zond] ooit te miss54 ,e5 &] man zeide1  
dat hij te  voet d5 corrl z\ b9n5gaan1  
e5e m]rie vang51 h>e voorpoot5          
sam5b9d51 ha> na> buit5 drijv51 n$]w]p51
 vill5 en de  huid op /ak5 beve/ig5 voor
 het v]v5 7dit laat/e is e5 ze]         
omsla*tig k>wei72 en dat hij zi* v]bond 
deze bew]k+ met #bb  di]5 op n dag uit  
te vo]54 ,( hij z\ 9 d5zelfd5 tijd      

vijftig  di]5 dood5 en vill54 ,dit z\   
e5e reusa*tige taak gewee/ zijn1  want  
het wordt als e5 go$ dagw]k bes*\wd1 #ae
 ( #af di]5 te  vill5 en hunne huid5 op 
/ak5 te beve/ig54    #bf ,novemb]4      
,ik nam 9 re*te lijn d5 t]ugto*t na>    
,montevideo aan4 ,da> ik  gehoord _h1   
dat zi* 9 e5e naburige pa*?oeve aan d5  
,s>&is  7e5 kle9e /room1 die 9 de ,rio  
,negro vloeit7 e5ige reusa*tige  be5d]5 
bevond51 re$ ik er he51 v]gezeld van    
mijn ga/he]1  en ko*t het ho(d van e5   
,toxodon voor d5 prijs van #ah p5ce4    
#aej  ,to5 dit gevond5 w]d1 0 het 9 gav5
 /aat2 ma> de jong5s sloeg5  er met /e55
 e5ige t&5 uit en zett5 to5 het ho(d    
ov]e9d om  er op te mikk54 ,tot mijn    
groot geluk vond ik e5 gav5 t&1 welke   
jui/ 9 e5e d] holt5 van dez5 s*$el pa/e1
 die zelf ongeve]  #ahj mijl5 v] van    
deze plek aan de oev]s van de ,rio      
,t]c]o 9 d5  grond 0 gevond54 ,nog op   
twee &]e plaats5 vond ik ov]blijfsels   
van dit buit5gewone di]1 zoodat het 9   
vroeg] tijd algeme5 moet  zijn gewee/4  

,ook vond ik hi] e5ige groote /ukk5 van 
het pants]  van e5 reusa*tig            
armadil-a*tig di]1 en e5 g$eelte van het
 groote  ho(d van e5 ,mylodon4 ,de      
be5d]5 van dit di] zijn zoo v]s*1  dat  
zij volg5s ond]zoek van ,t4 ,reeks #g   
di]lijke /( bevatt52  en 9 e5e          
spirituslamp geplaat/1 br&5 zij met e5e 
kle9e  vlam4 ,het aantal ov]blijfsels1  
begrav5 9 de groote delta-afzett+1  die 
de ,pampas vormt en het graniet-ge/e5te 
van ,oo/-,b&a b$ekt1  moet buit5gewoon  
groot zijn4 ,ik h\d het er voor1 dat    
elke re*te  lijn door de ,pampas        
getrokk51 door e5 skelet ( be5d]5 z\    
gaan4 ,behalve die1 welke ik op mijne   
korte uit/app5 vond1 hoorde  ik sprek5  
van vele &]e2 en de oorsprong van zulke 
nam51 als3  ,de ,di]5/room1 ,de         
,reuz5b]g1 enz41 is duidelijk4 ,op &]e  
tijd5  hoorde ik van de wond]lijke      
eig5s*ap van sommige rivi]51 die het    
v]mog5 hadd5 kle9e be5d]5 9 groote te   
v]&]53 (1 zooals  sommig5 bewe]d51 dat  
de be5d]5 zelv5 groeid54 ,voorzoov] ik  

weet1 /i]f ge5 dez] di]51 gelijk vroeg] 
ond]/eld w]d1 9  de mo]ass5 ( modd]ige  
rivi]b$d5 van het teg5woordige l&2  ma> 
hunne be5d]5 w]d5 blootgelegd door de   
/room51 die de  ond] wat] gevormde laag 
wa>9 zij oorspronkelijk begrav5 w]d51   
doorsn$54 ,wij mog5 besluit51 dat de    
geheele ,pampas-opp]vlakte  n uitge/rekt
 graf is van deze uitge/orv5 reusa*tige 
vi]voet]s4    ,teg5 d5 middag van d5    
#bh/5 kwam5 wij te ,montevideo1 na twee 
en e5 halv5 dag ond]weg te zijn gewee/4 
,d5 geheel5 weg ov]  droeg het l& e5 ze]
 gelijkvormig k>akt]2 alle5 w>5 sommige 
g$eelt5 wat rots- en b]ga*tig] dan bij  
de hoogvlakte4 ,niet  v] van ,montevideo
 r$5 wij door het dorp ,las ,pietras1   
zoo g5oemd  na> e5ige groote ronde      
sy5ietrots54 ,de aanblik er van 0 vrij  
a>dig4 ,enkele vijgeboom5 rondom e5e    
groep huiz51 en e5e ligg+  op e5e plek  
hond]d voet bov5 het algeme5e niveau1   
mag 9 dit l&  altijd s*ild]a*tig heet54 
,g$ur5de de laat/e zes ma&5 heb ik      
geleg5heid gehad iets van  het k>akt] d]

 bewon]s van deze prov9cin te zi54 ,de  
,gau*os (  l&li$5 /aan v] bov5 de       
bewon]s d] /$54 ,e]/g5oemde is  altijd  
ze] voorkom5d1 beleefd en ga/vrij3 zelfs
 ontmoette ik ge5  enkel voorbeeld van  
ru:eid en onga/vrijheid4 ,hij is        
bes*eid51  heeft a*t+ voor zi* zelf en  
het l&1 ma> is tev5s e5 mo$ig1  v]metel 
man4 ,da>5teg5 word5 vele roov]ij5      
gepleegd1 en wordt  er veel blo$ ge/ort2
 de gewoonte om altijd e5 mes bij zi* te
  drag51 is van het laat/e de           
ho(doorzaak4 ,het is treurig als m5     
hoort1 hoeveel lev5s om beuzela*tige    
twi/5 v]lor5 gaan4 ,ond]  het ve*t5     
tra*t elke p>tij het gezi*t van zijn    
teg5p>tij te  m]k51 door ov] zijn neus (
 oog5 te snijd52 zooals dikwijls uit de 
diepe en ijselijke litteek5s blijkt4    
,roov]ij5 zijn e5 natuurlijk  gevolg van
 het algeme5e dobbel51 het vele dr9k5 en
 de v]rega&e  domheid4 ,te ,m]c$es vroeg
 ik twee mann51 wa>om zij niet w]kt54   
,de  e5 zeide ern/ig1 dat de dag5 te    
lang w>52 de &]1 dat hij te  arm 04 ,het

 aantal pa>d5 en de ov]vlo$ van vo$sel  
zijn de dood  van alle nijv]heid4       
,da>5bov5 zijn er zooveel fee/dag5 en   
gelo(t  m5 dat er niets kan slag51 t5zij
 het bij wass5de maan begonn5 is2       
zoodat de halve ma& door deze twee      
oorzak5 v]lor5 gaat4    ,politie en     
ju/itie zijn totaal ma*teloos4 ,indi5 e5
 arm man e5  moord pleegt en gevat      
wordt1 zal hij gevang5 gezet en miss*i5 
doodges*ot5 word52 ma> zoo hij rijk is  
en vri5d5 heeft1 kan  hij er op rek551  
dat er ge5 ze] ern/ige gevolg5 uit zull5
  voortvloei54 ,het is m]kwa>dig1 dat de
 gea*t/e +ezet55 des  l&s /e$s e5       
moord5a> help5 ontsnapp52 zij s*ijn5 te 
d5k51  dat het individu teg5 de ,rege]+ 
en niet teg5 het volk zondigt4 ,e5      
reizig] heeft ge5 &]e bes*]m+ dan zijne 
vuurwap552 en de  gewoonte van deze     
altijd bij zi* te drag5 is het be/e     
middel om  talrijk] roov]ij5 teg5 te    
gaan4    ,het k>akt] d] hoog]e en me]   
opgevo$e klass51 die 9 de /$5  won51    
heeft1 s*oon 9 m9d]e mate1 de go$e zijd5

 met d5 ,gau*o  geme51 ma> wordt1 vrees 
ik1 met vele &]e ondeugd5 bezo$eld1  die
 hem vreemd zijn4 ,z9nelijkheid1        
spott]nij met all5 godsdi5/  en de      
groot/e v]dorv5heid zijn v]re van       
ongewoon4 ,bijna elk  op5ba> ambt5a> kan
 word5 omgeko*t4 ,de *ef van het        
po/kantoor  v]ko*t v]vals*te            
rijkszegels4 ,de g\v]neur en e]/e m9i/] 
w]kt5 op5lijk sam5 om d5 /aat te        
plund]54 ,als er g\d 9  't spel kwam1 _h
 bijna niem& g]e*tigheid te wa*t54 ,ik  
k5de  e5 ,engels*man1 die na> d5        
opp]re*t] g+ 7hij v]telde mij1  dat hij1
 met de gebruik5 d] plaats niet bek5d1  
beefde to5 hij de  kam] b9n5trad71 en   
zeide3    ,mijnhe]1 ik kom u hi] #bjj   
7papi]57 doll> aanbi$5 7wa>de  om/reeks 
#e71 indi5 u vr e5 bepaald5 tijd e5 man 
wilt  arre/e]51 die mij b$rog5 heeft4   
,ik weet1 dat het teg5 de wet is2  ma>  
mijn advocaat 7hij noemde di57 ri$ mij  
aan dez5 /ap te do54    ,de opp]re*t]   
glimla*te toe/emm5d1 b$ankte hem1 en nog
 vor d5  avond 0 de man veilig 9 de     

gevang5is4 ,met dit totale gebrek aan   
beg9sel 9 vele van de leid5de kra*t52   
met e5 l& vol sle*t  betaalde1 onru/ige 
ambt5>51 hoopt het volk to* nog1 dat e5 
democratis*e rege]+svorm kan slag56     
,bij de e]/e intr$e 9 de sam5lev+ dez]  
l&5 treff5 u twee  ( drie k5m]k5 door   
hunne bijzond]e m]kwa>digheid3 de       
beleefde  en wa>dige mani]51 die elke   
klasse eig5 zijn2 de uitnem5de smaak1   
di5 de vr\w5 9 h>e kle$+ aan d5 dag     
legg51 en de gelijkheid  ond] alle /&54 
,aan de ,rio ,colorado pla*t5 e5ige     
mann51  die de n$]ig/e w9kels hield51   
met g5]aal ,rosas te et54 ,e5  zoon van 
e5 majoor te ,bahia ,blanca v]di5de zijn
 ko/ met het  mak5 van cig>ett51 en     
wilde mij als gids ( kne*t na> ,bu5os   
,aires v]gezell52 ma> zijn vad] weig]de 
alln op grond van het  geva>4 ,vele     
(fici]5 9 het leg] kunn5 lez5 no*       
s*rijv52  to* ontmoet5 zij elk&] 9      
gezels*ap als gelijk54 ,9 ,entre ,rios  
be/ond de ,sala uit sle*ts zes          
v]teg5woordig]s4 ,e5 hunn] hield  e5    

gewon5 w9kel en w]d om zijn ambt er     
blijkba> niet m9d] om  gea*t4 ,dit alles
 heeft m5 9 e5 nieuw l& te v]wa*t52     
niettem9  komt het ontbrek5 van g5tlem5 
by pr(ession e5 ,engels*man als  iets   
vreemds voor4    ,als m5 ov] deze l&5   
spreekt1 moet de wijze wa>op zij door   
hun  onnatuurlijk5 blo$v]want1 ,spanje1 
zijn opgeleid1 altijd 9 't oog  word5   
geh\d54 ,ov] het geheel moet m5 miss*i5 
me] a*t+  hebb5 voor hetge5 g$aan is1   
dan s*imp5 op hetge5 er te kort  komt4  
,onmogelijk kan m5 betwijfel5 ( het     
buit5gewone lib]alisme  dez] l&5 zal t5 
slotte tot go$e uitkom/5 leid54 ,de ze] 
algeme5e v]draagzaamheid van vreemde    
godsdi5/52 de a&a*t1  die m5 aan de     
middel5 van opvo$+ s*5kt2 de vrijheid d]
 p]s2  de gemakk51 die aan alle         
vreemdel+5 gebod5 word51 en vooral      
7moet ik er bijvoeg57 aan elk1 die ook  
ma> de g]+/e aanspraak  op wet5s*ap     
maakt--dit alles di5t met dankba>heid   
h]da*t te  word5 door h51 die ,spaans*  
,zuid-,am]ika bezo*t hebb54    #f       

,decemb]4    ,de ,beagle zeilde de ,rio 
,plata uit1 om nooit we] h>5 modd]ig5   
/room b9n5 te v>54 ,onze ko]s 0 g]i*t   
na> ,port ,desir op  de ku/ van         
,patagoni4 ,e] ik v]d] ga1 zal ik hi]   
e5ige op zee  g$ane wa>nem+5 v]meld54   
,m5igmaal1 to5 het s*ip e5ige mijl5 van 
d5 mond d] ,plata1 en  &]e ke]5 to5 het 
v] van de ,noord-,patagonis*e ku/       
v]wijd]d  01 zijn wij door insect5 omr+d
 geword54 ,op zek]5 avond1 to5  wij     
ongeve] #aj mijl5 van de ,baai ,san     
,bias w>51 zag5 wij e5e  m5igte kapell51
 die zi* 9 troep5 ( zw]m5 van tallooze  
myriad5  uit/rekt5 zoov] het oog reikte4
 ,zelfs met e5 kijk] kond5 wij  ge5 plek
 zi51 die vrij van deze insect5 04 ,de  
zeeli$5 zeid51  dat het witjes sneeuwde2
 en zoo s*e5 het ook w]kelijk4 ,er 0    
me] dan ne species2 ma> het groot/e     
aantal behoorde tot e5e  soort1 die ze] 
op de gewone ,engels*e ,colias edusa    
geleek1 do*  niet dezelfde 04 ,e5ige    
vl9d]s en ,hym5opt]a 7,vliesvleugelig57 
#aea v]gezeld5 de kapell52 en e5 fraaie 

kev] 7,calosoma7 vloog  aan boord4 ,&]e 
gevall5 zijn bek5d1 dat deze kev] v] 9  
zee  gevang5 is2 en dit is te           
m]kwa>dig]1 omdat de mee/e ,c>abidae    
7,loopkev]s7 zeld5 ( nooit opvlieg54    
,het 0 e5 fraaie en kalme  dag gewee/1  
en ev5zoo daags te vor51 met zwakke1    
afwissel5de  lu*tbeweg+4 ,wij kunn5 dus 
niet aannem51 dat de insect5 van l&  af 
gewaaid w>51 ma> moet5 besluit51 dat zij
 vrijwillig w>5  opgevlog54 ,opp]vlakkig
 s*ijn5 de groote zw]m5 van ,colias e5  
voorbeeld te gev5 gelijk aan de bek5de  
trekto*t51 van e5e &]e  kapel 7,vanessa 
c>dui7 #aeb ma> de aanwezigheid van &]e 
insect5  maakt de zaak &]s en zelfs m9d]
 v]kla>ba>4 ,vr zonsond]gang  /ak e5    
/]ke bries uit het noord5 op1 en deze   
moet ti5duiz5d5  kapell5 en &]e insect5 
hebb5 do5 omkom54    ,bij e5e &]e       
geleg5heid1 to5 wij #ag mijl5 van ,kaap 
,corri5tes  w>51 _h ik e5 net ov]boord  
geworp5 om pelagis*e di]5 te  vang54    
#aec ,bij het optrekk5 vond ik er1 tot  
mijne v]baz+1  e5 groot aantal kev]s 92 

en hoewel 9 volle zee1 s*55 zij door    
het z\te wat] niet veel gel$5 te hebb54 
,e5ige exempl>5 g+5  v]lor52 ma> die1   
welke ik bewa>de1 behoord5 tot de       
gesla*t5  ,colymbetes1 ,hydroporus1     
,hydrobius 7#b soort571 ,notaphus1      
,cynucus1  ,adimonia en ,sc>abaeus4     
,e]/ da*t ik1 dat deze insect5 van het  
/r& afgewaaid w>52  ma> ov]weg5de1 dat  
vi] van de a*t soort5 9 h>e leefwijze   
uitsluit5d1 en twee &]e g$eeltelijk     
wat]species w>51 s*e5  mij het          
wa>s*ijnlijk/1 dat zij door e5 kle95    
/room die e5  me] bij ,kaap ,corri5tes  
afwat]t1 na> zee g$rev5 w>54 ,9 welke   
ond]/ell+ ook1 s*ijnt het to* e5        
belangrijk feit #ag mijl5  van de di*t/ 
bij zijnde l&punt lev5de insect5 9 volle
 zee  te zi5 zwemm54 ,er be/aan         
v]s*eid5e v]hal51 dat insect5  van het  
/r& van ,patagoni 9 zee gewaaid zijn4   
,kapite9 ,cook  nam dit geval wa>1 en 9 
lat]5 tijd ev5zoo kapite9 ,k+ op de     
,adv5ture4 ,de oorzaak is wa>s*ijnlijk  
toe te s*rijv5 aan het gemis  van       

bes*utt+ door boom5 en b]g52 zoodat e5  
vlieg5d insect1  door e5e /r&bries      
g$rev51 ze] wel na> zee gewaaid z\ kunn5
  word54 ,het belangrijk/e voorbeeld1   
dat ik gezi5 heb van e5 insect1  dat v] 
van l& gevang5 w]d1 0 dat van e5 groot5 
spr9khaan  7,acrydium71 die aan boord   
vloog1 to5 de ,beagle bov5w9ds van de   
,kaap-,v]dis*e ,eil&5 01 en de di*t/ bij
 zijnde1 niet re*t  teg5ov] d5 passaat  
geleg5 l&punt 0 ,kaap ,blanco aan de    
,afrikaans*e ku/1 op #cgj mijl5 af/&4   
#aed    ,to5 de ,beagle zi* 9 d5 mond d]
 ,rio ,plata bevond1 is het tuig        
me]mal5 met het web van de h]f/draad-sp9
 b$ekt geword54 ,op  zek]5 dag 7#a      
,novemb] #ahcb7 be/e$de ik aan dit      
ond]w]p al mijne  a&a*t4 ,het 0 fraai en
 held] wer gewee/1 en des morg5s 0 de   
lu*t vol pluisjes van dat vlokkig       
weefsel1 ev5als op e5 h]f/dag 9         
,engel&4 ,het s*ip bevond zi* #fj mijl5 
van het l& 9 de ri*t+  van e5e /ijve    
hoewel zwakke bries4 ,groote m5igt5 van 
e5e kle9e  sp91 ongeve] e5 ti5de in*    

lang en van e5e donk]roode kleur1  w>5  
aan de webb5 gehe*t4 ,ik v]mo$1 dat er  
wel e5ige duiz5d5  /uks op het s*ip     
bije5 w>54 ,op het oog5blik1 dat het    
sp9netje  't e]/ met het tuig 9 aanrak+ 
kwam1 zat het altijd op e5 enkel5       
draad1 en niet op de vlokkige massa1 die
 e5v\dig s*ijnt te ont/aan  door de     
v]w>r+ d] enkele drad54 ,de sp9n5 w>5   
alle van ne  soort1 ma> van beide seks5 
en v]gezeld van h>e jong54 ,behalve     
door g]+]e grootte1 ond]s*eid5 de laat/5
 zi* door h>e  donk]d] kleur4 ,ik zal   
ge5 bes*rijv+ van deze sp9 gev51 ma>    
alle5 zegg51 dat zij mij tot ge5 enkele 
van ,latreille's gesla*t5  s*ijnt te    
behoor54 #aee ,zoodra de kle9e          
lu*treizig/] aan boord  kwam1 w]d zij   
ze] ijv]ig1 liep rond1 liet zi* somtijds
 vall5 en  klom dan langs d5zelfd5 draad
 we] na> bov52 soms 0 zij bezig  met het
 mak5 van e5 kle9e en ze] onregelmatige 
maas 9 de hoek5  tuss*5 de t\w54 ,zij   
kon gemakkelijk ov] het wat] loop54     
,/oorde  m5 ha>1 dan hief zij de        

voorpoot5 op1 als nam zij e5e afwa*t5de 
h\d+ aan4    ,t]/ond bij h>e aankom/    
s*e5 zij ze] dor/ig en dronk zij  met   
uitge/ok5 kak5 gretig van de druppels   
wat]3 welk feit ook  door ,/>ck is      
wa>g5om54 ,z\ dit niet e5 gevolg hi]van 
zijn1  dat het insect door e5 drog5 en  
ijl5 dampkr+ is gegaan8 ,zijn           
weefselvoorraad s*e5 onuitputtelijk4    
,t]wijl ik e5ig5 gadesloeg1  die aan e5 
enkel5 draad h+51 zag ik v]s*eid5e mal51
 dat  de m9/e lu*tbeweg+ ze 9           
horizontale ri*t+ uit het gezi*t  vo]de4
 ,bij e5e &]e geleg5heid 7#be ,novemb]7 
zag ik ond] gelijke  om/&igh$5 dezelfde 
soort kle9e sp91 nadat zij op e5e kle9e 
v]hev5heid gezet ( gekrop5 01           
h]haaldelijk ha> abdom5  7ond]lijf7     
opri*t51 e5 draad uits*iet51 en dan     
horizontaal  wegzeil5 met e5e snelheid1 
die 9 't geheel niet te bepal5 04 ,ik   
me5de te kunn5 bespeur5 dat de sp91 e]  
zij die voorb]eid5de  /app5 de$1 h>e    
poot5 met de fijn/e drad5 v]bond1 do*   
weet  niet zek] ( deze opm]k+ jui/ 04   

,te ,santa ,f _h ik e5s e5e bet]e       
geleg5heid om e5ige van die  feit5 wa>  
te nem54 ,e5e sp91 ongeve] #j4c in* lang
 en die  na> het uit]lijk 9 't algeme5  
op e5 ,citigradus ( loopsp9  geleek 7zij
 v]s*ilde dus geheel van de             
h]f/draad-sp971 s*oot1  t]wijl zij op d5
 nok van e5 paal /ond1 vi] ( vijf drad5 
uit  ha> sp9toe/el4 ,deze 9 de zon      
gl9/]5de drad5 kon m5 bij  div]ge]5de   
li*t/ral5 v]gelijk52 zij w>5 e*t] niet  
re*t1  ma> golv5d als vloszijde wa>9 de 
w9d speelt4 ,zij w>5 me]  dan e5 y>d    
lang en liep5 uit alle op5+5 9 /ijg5de  
ri*t+  uite54 ,e5sklaps liet to5 de sp9 
ha> /eunpunt op d5 paal los1  en 0      
spo$ig uit het oog v]dw554 ,het 0 heet  
en s*ijnba>  blad/il2 ma> ond] zulke    
om/&igh$5 kan de lu*t nooit zoo  ru/ig  
zijn1 dat zij e5 zoo fijn5 wimpel als e5
 sp9ragdraad  niet 9 beweg+ br5gt4 ,als 
wij op e5 w>m5 dag na> de s*aduw  van e5
 voorw]p op e5 oev]1 ( ov] e5e eff5e    
vlakte na> e5  v]wijd]d bak5 kijk51 is  
de w]k+ van e5 op/ijg5d5 w>m5  lu*t/room

 bijna altijd zi*tba>2 m5 heeft         
opgem]kt1 dat zulke  opwa>ts*e /room5   
ook blijk5 uit het /ijg5 van zeepbell51 
die b9n5skam]s niet opgaan4 ,het zal    
dus1 d5k ik1 niet veel moeite  ko/5 de  
/ijg+ d] fijne drad51 die uit het li*aam
 e5] sp9  /ek51 en da>na die van de sp9 
zelve te begrijp54 ,de div]g5tie  (     
afwijk+ d] drad5 heeft1 gelo( ik1       
,murray uit hun gelijknamig5  electris*5
 toe/& pog5 te v]kl>54 ,het feit1 dat   
sp9n5 van  dezelfde soort ma> van       
v]s*ill5de sekse en leeftijd1 9 groot   
aantal aan h>e drad5 gehe*t1 dikwijls   
vele leagues v] van l&  gevond5 word51  
maakt het wa>s*ijnlijk1 dat de gewoonte 
om door de  lu*t te zeil5 ev5 k5m]k5d is
 voor dez5 /am1 als die van het  duik5  
voor de ,argyroneta4 ,wij mog5 dan      
,latreille's ond]/ell+1  dat de         
h]f/drad5 hun ont/aan zond] ond]s*eid   
aan de jong5 van  v]s*ill5de            
sp9n5gesla*t5 te dank5 hebb51 v]w]p53   
zek]  is het1 dat de jong5 van &]e      
sp9n51 gelijk wij gezi5 hebb51  het     

v]mog5 bezitt5 om lu*treiz5 te do54 #aef
    ,op onze v]s*ill5de to*t5 t5 zuid5  
d] ,la ,plata1 sleepte  ik dikwijls e5  
net van vlagg$oek a*t]aan en v+ aldus   
vele  zeldzame di]54 ,van ,cru/acea     
7,kreeftdi]57 w>5 er vele vreemde  en   
onbes*rev5 gesla*t54 ,e51 die 9 sommige 
opzi*t5 aan de  ,notopoda v]want is 7nl4
 die krabb51 wi] a*t]poot5 bijna op d5  
rug geplaat/ zijn1 met het doel zi* aan 
de ond]zijde d] rots5  te he*t571 is ze]
 m]kwa>dig om d5 b\w van hun a*t]/e  pa>
 poot54 ,de voorlaat/e gel$+ e9digt1 9  
plaats van 9 e5  enkelv\dig5 klauw1 9   
drie bor/elvormige aanhangsels van      
ongelijke  l5gte1 wa>van het groot/e zoo
 lang is als de geheele poot4 ,deze     
klauw5 zijn ze] dun1 en met de fijn/e   
t&5 bezet1 die na>  a*t]5 zijn g]i*t2   
hunne gebog5 e9d5 zijn afgeplat1 en op  
dit g$eelte bev9d5 zi* vijf ze] kle9e   
bek]vormige organ51  die s*ijn5 te w]k5 
ev5als de zuig]s op de arm5 van d5      
inktvis*4 ,da> het di] 9 volle zee leeft
 en wa>s*ijnlijk e5e  ru/plaats behoeft1

 v]mo$ ik1 dat deze fraaie en ze]       
afwijk5de  b\w is aangepa/ om zi* aan   
drijv5de ze$i]5 va/ te h\d54    ,9 diep 
wat]1 v] van het l&1 is het aantal      
lev5de wez5s uit]/  g]+2 zuidelijk van  
#ce bre$te1 kon ik nooit iets &]s vang5 
dan e5ige b]o1 #aeg en enkele kle9e     
soort5 ,entomo/raca4 #aeh  ,9 me] ondiep
 wat]1 op enkele mijl5 af/& van de ku/1 
tr$5  vele soort5 ,cru/acea b5ev5s e5ige
 &]e di]5 9 groot aantal  op1 do* alle5 
g$ur5de d5 na*t4 ,tuss*5 #ef en #eg     
bre$te1  t5 zuid5 van ,kaap ,hoorn1 w]d 
het net v]s*eid5e ke]5 a*t]  uitgeworp52
 ma> nooit bra*t het iets &]s bov5 dan  
enkele  exempl>5 van twee uit]/ kle9e   
soort5 ,entomo/raca4 ,niettem9 zijn     
walviss*5 en robb51 ,pet]vogels         
7,?alassidroma pelagica7 #aei en        
albatross5 ov]al 9 dit deel van d5      
oceaan ze] ov]vlo$ig4 ,het  is voor mij 
altijd e5 raadsel gewee/1 wa>van de     
albatros1 die  v] van het /r& leeft1    
be/aan kan2 ik v]mo$1 dat hij1 ev5als   
de ,condor1 lang kan va/51 en dat n go$ 

maal aan het lijk van  e5 rott5d5       
walvis* voor lang5 tijd g5oeg is4 ,de   
midd5- en  tuss*5ke]kr+s-g$eelt5 van d5 
,atlantis*5 ,oceaan wemel5 van          
,pt]opoda1 ,cru/acea en ,radiata2 van   
hunne v]sl9d]s1 de ,vlieg5de  ,viss*5   
7,exocoetus volitans72 en e9delijk van  
de v]sl9d]s van  deze1 de ,bonitos en   
,albicoros4 #afj ,ik v]ond]/el1 dat de  
talrijke  lag]e pelagis*e di]5 zi* vo$5 
met de ,infusoria1 die1 zooals  nu uit  
,ehr5b]g's ond]zoek+5 bek5d is1         
ov]vlo$ig 9 volle  zee voorkom54 ,ma>   
wa>van lev5 deze infusoria 9 het held]e 
blauwe wat]8    ,to5 wij 9 e5 ze] donk]5
 na*t ev5 t5 zuid5 van de ,rio  de la   
,plata zeild51 bood de zee e5 wond]vol  
en ze] pra*tig  s*\wspel4 ,er woei e5e  
friss*e bries1 en elk deel van het      
zeeopp]vlak dat m5 bij dag als s*uim    
ziet1 gloeide nu met e5 bleek  li*t4    
,het s*ip /uwde vor zijn boeg twee b>5  
vloeib>5 phosphorus  uit1 en w]d 9 zijn 
zog door e5 melka*tig spoor gevolgd4    
,zoov] het  oog reikte1 0 de kru9 van   

elke golf held]2 en door d5 glanzig5    
we]s*ijn dez] loodkleurige vlamm51 0 de 
lu*t bov5 d5 horizon  niet zoo geheel   
donk] als ond] het hemelgewelf4    ,v]d]
 zuidwa>ts ga&e1 is de zee zeld5        
phosphoresce]5d2  t] hoogte van ,kaap   
,hoorn h]9n] ik mij niet ha> me] dan    
e5maal zoo gezi5 te hebb5 en to5 0 het  
v]s*ijnsel v]  van s*itt]5d4 ,deze      
om/&igheid /aat wa>s*ijnlijk 9 nauw     
v]b& met de s*a>s*heid aan organis*e    
wez5s 9 dat g$eelte  van d5 oceaan4 ,na 
het doorwro*te ges*rift van ,ehr5b]g ov]
 het  phosphoresce]5 d] zee1 is het     
bijna ov]bodig van mijn kant e5ige      
opm]k+5 ov] het ond]w]p te do54 ,ik wil 
er e*t] bijvoeg51  dat dezelfde         
ges*eurde en onregelmatige deeltjes     
geleia*tige /(1  door ,ehr5b]g bes*rev51
 9 het zuidelijk zo[el als 9 't         
noordelijk  halfrond de geme5s*appelijke
 oorzaak van dit phosphoresce]5  s*ijn5 
te zijn4 ,de deeltjes w>5 zoo kle91 dat 
zij gemakkelijk  door fijn gaas g+52 to*
 w>5 vele duidelijk met het bloote  oog 

zi*tba>4 ,wat]1 9 e5 groot glas ges*onk5
 en ges*ud1 gaf  vonk5 af2 ma> e5e kle9e
 hoeveelheid op e5 horlogeglas gaf bijna
  nooit li*t4 ,ehr5b]g zegt1 dat die    
deeltjes alle e5 zek]5 graad  van       
prikkelba>heid beh\d54 ,mijne wa>nem+51 
wa>van enkele  t]/ond na het ophal5 van 
het wat] g5om5 w]d51 gav5 e5e  &]e      
uitkom/4 ,ook wil ik het volg5de        
v]meld53 to5 ik e5s  des na*ts het net  
gebruikt1 da>na g$eeltelijk _h lat5     
drog51  en twaalf uur lat] geleg5heid _h
 het opnieuw te gebruik51 vond ik  de   
geheele opp]vlakte ev5 held] vonkel5d1  
als to5 het pas uit het  wat] 0 gehaald4
 ,het komt mij 9 dit geval niet         
wa>s*ijnlijk voor1  dat de di]tjes zoo  
lang 9 't lev5 hebb5 kunn5 blijv54 ,e5s 
to5  ik e5e zeekwal van het gesla*t     
,dianaea bewa>de tot zij dood 01  begon 
het wat] wa>9 zij lag1 te li*t54 ,ik    
gelo(1 dat als de  golv5 met held] gro5e
 vonk5 s*itt]51 dit 9 't algeme5 aan    
kle9e ,cru/acea is toe te s*rijv54 ,er  
kan e*t] ge5 twijfel  be/aan1 ( ze] vele

 &]e pelagis*e di]5 phosphoresce]51  als
 zij lev5d zijn4    ,bij twee geleg5h$5 
heb ik de zee op aanzi5lijke diepte ond]
  de opp]vlakte zi5 li*t54 ,nabij de    
mond+ van de ,plata blonk5  e5ige       
cirkelvormige en eironde plekk51 van    
twee tot vi] y>ds  9 middellijn en met  
duidelijke omtrekk51 9 e5 be/5dig ma>   
bleek li*t1 t]wijl het wat] er om he5   
sle*ts enkele vonk5  uit/raalde4 ,het   
v]s*ijnsel geleek op e5e we]spiegel+ van
 de  maan ( &] li*t5d voorw]p2 want de  
r&5 w>5 gebog5 door de  golv+5 van het  
zeeopp]vlak4 ,het s*ip1 dat #ac voet    
diepgang _h1  g+ ov] deze plekk5 he5    
zond] er v]&]+ 9 te br5g54 ,wij  moet5  
dus ond]/ell51 dat er e5ige di]5        
bije5gehoopt w>5 op  groot]e diepte dan 
de bodem van het s*ip4    ,nabij ,f]n&o 
,noronha 0 het li*t5 d] zee /raalvormig4
 ,het  v]s*ijnsel geleek veel op wat m5 
zi5 z\ als e5 groote vis* zi*  snel door
 e5e li*t5de vloei/( bewoog4 ,aan deze  
oorzaak s*rev5  de zeeli$5 het toe2 ma> 
de/ijds koe/]de ik da>omtr5t e5ig5      

twijfel weg5s de talrijkheid en snelheid
 d] /ral54 ,re$s heb ik  opgem]kt1 dat  
het v]s*ijnsel veel me] algeme5 is 9    
w>me dan 9  k\de /rek52 en soms heb ik  
geme5d1 dat e5 ge/oorde electris*e      
toe/& van d5 dampkr+ de gun/ig/e factor 
voor zijn ont/aan  04 ,ik gelo( zek]1   
dat het li*t5 d] zee het /]k/ is na     
enkele  dag5 van kalm] w$] dan          
gewoonlijk1 als wanne] het gewemeld     
heeft  van all]lei di]54 ,na opgem]kt te
 hebb51 dat het met geleia*tige         
deeltjes bezwang]de wat] 9 e5 onzuiv]5  
/aat v]ke]t1 en dat  het li*tv]s*ijnsel 
9 alle gewone gevall5 wordt voortgebra*t
 door  de beweg+ d] vloei/( 9 aanrak+   
met d5 dampkr+1 b5 ik tot  de bes*\w+   
g5eigd1 dat de phosphoresc5tie het      
gevolg is van de  ontb9d+ d] organis*e  
deeltjes3 door welk proces 7bijna is m5 
g5eigd het e5e soort ademhal+ te noem57 
de zee gezuiv]d wordt4        #bc       
,decemb]4    ,wij kwam5 te ,port ,desir1
 op #dg bre$te aan de ku/ van ,patagoni 
geleg54 ,de kreek loopt ongeve] #bj     

mijl5 l&wa>ts 9 en heeft e5e            
onregelmatige wijdte4 ,de ,beagle ank]de
 enkele mijl5 de kreek 91  teg5ov] de   
pu9hoop5 e5] oude ,spaans*e n$]zett+4   
,d5zelfd5 avond g+ ik aan l&4 ,het e]/e 
l&5 9 e5e  nieuwe /reek is ze]          
belangwekk5d1 en vooral wanne]1 zooals  
nu1  het geheele l&s*ap d5 /empel draagt
 van e5 s*]p omlijnd en  eig5dommelijk  
k>akt]4 ,t] hoogte van #b tot #cjj voet 
bov5 e5ige  porfi]ge/e5t5 /rekte zi* e5e
 groote vlakte uit1 die ind]daad        
k5m]k5d is voor ,patagoni4 ,de          
opp]vlakte is geheel eff5 en be/aat  uit
 ronde kei/e551 v]m5gd met e5e wita*tige
 a>de4 ,hi] en  da> v]spreid groei5     
bosjes bru9 dradig gras1 en nog spa>zam]
  e5ige lage doornbos*jes4 ,het klimaat 
is droog en aang5aam2 en de  fraaie     
blauwe lu*t wordt ma> zeld5 v]donk]d4   
,/aat m5 midd5 op  e5 dez] v]lat5 vlakt5
 en w5dt m5 d5 blik na> de l&zijde1  dan
 wordt het uitzi*t 9 't algeme5 begr5sd 
door de /eilte van  e5e &]e vlakte1     
welke iets hoog]1 ma> ev5 eff5 en v]lat5

  is2 en 9 elke &]e ri*t+ is de horizon 
onduidelijk door de  trill5de           
lu*tspiegel+1 die uit de v]hitte        
opp]vlakte s*ijnt  voort te kom54    ,9 
zulk e5e /reek 0 het lot d] ,spaans*e   
n$]zett+ weldra  besli/3 de droogte van 
het klimaat g$ur5de het groot/e deel    
van het ja>1 en nu en dan de vij&elijke 
aanvall5 d] zw]v5de  ,indian51          
noodzaakt5 de koloni/5 hunne            
halfvoltooide won+5  te v]lat54         
,niettem9 toont de /ijl wa>9 zij w>5    
aangelegd1  ,spanje's kra*tige en       
onbekromp5 h& 9 oude tijd54 ,de uitslag 
van  alle pog+5 om dit deel van ,am]ika 
t5 zuid5 van #da bre$te te  kolonise]51 
is ell5dig gewee/4 ,port ,fam9e drukt   
door ha> naam1  ,hong]hav51 het kwijn5d 
en vreeselijk lijd5 uit van vele hond]d5
  ongelukkige li$51 van wie sle*ts n 9  
't lev5 bleef1 om hunne  ramp5 te       
v]tell54 ,bij ,/4-,jozef's ,baai1 aan de
 ,patagonis*e ku/1  w]d e5e kle9e       
kolonie geve/igd2 ma> op e5 ,zondag d$5 
de  ,indian5 e5 aanval en v]moordd5 de  

geheele n$]zett+1 behalve  twee mann51  
die vele j>5 9 gevang5s*ap blev54 ,aan  
de ,rio ,negro  sprak ik met e5 dez]    
mann51 die nu op ze] hoog5 leeftijd is4 
,de ,zologie van ,patagoni is ev5 bep]kt
 als zijne ,flora4 #afa ,op  de dorre   
vlakt5 kon m5 e5 pa> zw>te kev]s        
7,het]om]a7 langzaam  zi5 rondkruip52 en
 soms s*oot e5 hag$is langs ons he54    
,van  vogels vond5 wij drie aas-valk51  
en 9 de dal5 enkele v9k5  en            
insect5-et]s4 ,e5 ibis 7,!ri/icus       
melanops--e5e soort die1  na> m5 zegt1 9
 ,midd5-,afrika gevond5 wordt7 is op de 
e5zaam/e  g$eelt5 niet zeldzaam4 ,9     
hunne mag5 vond ik spr9khan51 krekels1  
kle9e hag$iss5 en zelfs s*orpio554 #afb 
,d5 e55 tijd van het  ja> trekk5 deze   
vogels rond 9 troep51 op e5 &]5 bij p>52
 hun  kreet is ze] luid en zond]l+1     
ev5als het geh9nik van het guanaco4     
,het guanaco1 ( wilde lama1 is de       
k5m]k5de vi]voet] d]  ,patagonis*e      
vlakt5 en tev5s de ,zuidam]ikaans*e     
plaatsv]vang]  van d5 kameel 9 het oo/54

 ,9 natuur/aat is het e5 fraai di]1  met
 lang5 rank5 hals en fijne poot54 ,het  
komt veel voor 9 alle  gematigde deel5  
van het va/el&3 9 't zuid5 tot aan de   
eil&5  bij ,kaap ,hoorn4 ,mee/al leeft  
het 9 kle9e troep51 van zes tot  d]tig  
/uks elk2 ma> aan de oev]s d] ,santa    
,cruz zag5 wij e5  troep1 die er m9/5s  
#ejj moet hebb5 geteld4    ,9 het       
algeme5 zijn deze di]5 wild en uit]/ op 
hunne  ho$e4 ,mr4 ,/okes v]telde mij1   
dat hij door e5 kijk] e5s e5 troep  van 
deze di]51 die blijkba> v]s*rikt w>51 9 
voll5 r5 _h  zi5 wegloop51 (s*oon hun   
af/& zoo groot 01 dat hij h5 met  het   
bloote oog niet kon ond]s*eid54 ,de jag]
 ontvangt dikwijls het  e]/e se9 van    
hunne teg5woordigheid1 doordi5 hij op   
v]r5 af/&  hun eig5a>dig51 s*ell51      
h9nik5d5 al>mkreet hoort4 ,indi5 hij    
dan go$ kijkt1 zal hij d5 troep         
wa>s*ijnlijk op e5e rij zi5  /aan aan d5
 kant van e5 afgeleg5 heuvel4 ,komt m5  
di*t] bij1  dan word5 nog e5ige s*elle  
kret5 geuit1 en v]wijd]5 zij zi*  9 e5  

s*ijnba> langzam51 do* ind]daad snell5  
galop1 langs e5  smal geba& pad na> e5  
naburig5 heuvel4 ,zoo hij e*t] toevallig
  e5sklaps e5 enkel5 ( vel5 tegelijk    
ontmoet1 zull5 zij mee/al  ro]loos      
blijv5 /aan en hem opm]kzaam aanzi52 dan
 miss*i5 e5  pa> y>ds wegloop51 zi*     
omke]51 en we] kijk54 ,wat is de oorzaak
  van dit v]s*il 9 hunne s*u:eid8 ,zi5  
zij van v]re e5 m5s*  voor hun ho(dvij&1
 d5 puma1 aan8 ,( w9t de nieuwsgi]igheid
 het  van hunne bes*roomdheid8 ,dat zij 
nieuwsgi]ig zijn1 is zek]2 want  als    
iem& op d5 grond ligt en zond]l+e pots5 
maakt1 bijv4 door  zijn voet 9 de hoogte
 te /ek51 zull5 zij bijna altijd di*t]  
bij kom51 om hem te v]k5n54 ,deze       
kun/greep w]d h]haaldelijk  door onze   
jag]s met geluk toegepa/1 en _h bov5di5 
het voordeel1  dat v]s*eid5e s*ot5 gelo/
 kond5 word51 welke alle w]d5  opgevat  
als tot het spel behoor5de4 ,op de b]g5 
van ,ti]ra del  ,fuego 7,vuurl&7 heb ik 
me] dan e5s e5 guanaco gezi51 dat1  als 
m5 het nad]de1 niet alle5 h9nikte en    

gilde1 ma> op bijna  bela*elijke mani]  
/eig]de en sprong1 s*ijnba> t>t5d1 als  
gold het e5e uitdag+4 ,deze di]5 word5  
ze] gemakkelijk getemd2  en 9           
,noord-,patagoni heb ik e5ige gezi51 die
 zelfs zond] toezi*t  ( dwang 9 de      
nabijheid van e5 huis w]d5 geh\d54 ,9   
dez5 /aat  zijn zij ze] drie/ en vall5  
li*t e5 m5s* aan door hem met beide     
knien van a*t]5 te /oot54 ,na> m5 bewe]t
 is de beweegr$5  tot deze aanvall5     
jaloezie t5 opzi*te van hunne wijfjes4  
,de wilde  guanaco's d5k5 e*t] aan ge5  
v]d$ig+3 zelfs n enkele hond zal  e5    
dez] groote di]5 9 b$wang h\d51 totdat  
de jag] opdaagt4 ,9  vele hunn] gewoont5
 zijn zij als s*ap5 9 e5e kudde4 ,zi5   
zij bijv4 9 v]s*ill5de ri*t+5 mann5 te  
pa>d nad]51 dan  word5 zij spo$ig       
v]bij/]d en wet5 niet na> welk5 kant te 
vlu*t54 ,dit maakt de ,indiaans*e mani] 
van jag5 ze] gemakkelijk2  want zoo     
word5 zij li*t na> e5 midd5punt g$rev5  
en oms+eld4    ,de guanaco's gaan       
g]e$elijk te wat]2 te ,port ,valdos zag 

m5  h5 vaak van het e5e eil& na> het &]e
 zwemm54 ,byron zegt  9 zijn reisv]haal1
 dat hij h5 z\t wat] zag dr9k54 ,ook    
zag5  e5ige ,engels*e (fici]5 bij ,kaap 
,blanco e5e kudde1 die de z\te  vloei/( 
uit e5e sal9a s*e5 te dr9k54 ,ik d5k1   
dat1 als zij  9 v]s*ill5de deel5 van dit
 l& ge5 z\t wat] dr9k51 zij 9  't geheel
 ge5 wat] dr9k54 ,op het midd5 van d5   
dag roll5 zij  h]haaldelijk 9           
s*otelvormige holt5 9 het z&4 ,de       
mannetjes  ve*t5 sam53 e5s g+5 twee mij 
voorbij1 die gill5d elk&]  tra*tt5 te   
bijt52 en v]s*eid5e w]d5 ges*ot51 wi]   
huid  diep gekorv5 04 ,soms s*ijn5 er   
kudd5 op ontdekk+/o*t5  uit te gaan2 te 
,bahia ,blanca1 wa> deze di]5 b9n5 #cj  
mijl5 van  de ku/ uit]/ zeldzaam zijn1  
zag ik e5s de spor5 van #cj ( #dj  /uks1
 die 9 re*te lijn na> e5e modd]ige      
z\twat]-kreek w>5  gegaan4 ,zij moet5   
to5 bespeurd hebb51 dat zij de zee      
nad]d52  want met de regelmatigheid e5] 
afdeel+ caval]ie hadd5 zij zi*  omgew5d1
 en w>5 9 e5e ev5 re*te lijn t]uggeke]d 

als dat zij  gekom5 w>54 ,de guanaco's  
hebb5 e5e zond]l+e gewoonte1 die mij    
geheel onv]kla>ba> is1 namelijk3 dat zij
 dag5 a*t]e5 hun me/  op d5zelfd5       
bepaald5 hoop lat5 vall54 ,ik zag e5    
dez] hoop51  welke a*t voet 9 middellijn
 0 en e5e groote hoeveelheid /(         
bevatte4 ,volg5s ,a4 d',orbigny is deze 
gewoonte aan alle soort5 van  het       
gesla*t eig52 voor de ,p]uaans*e        
,indian51 die d5 me/ als  br&/(         
gebruik51 is zij ze] nuttig1 en wordt   
hun zoodo5de de  moeite bespa>d van hem 
te v]zamel54    ,de guanaco's s*ijn5    
lievel+splekk5 te hebb5 om te gaan      
ligg5 /]v54 ,aan de oev]s van de ,santa 
,cruz 0 de grond op  zek]e bep]kte      
ruimt51 die mee/al hee/]a*tig en alle   
bij de  rivi] geleg5 w>51 lett]lijk wit 
van de be5d]54 ,op ne plek  telde ik    
tuss*5 de #aj en #bj ho(d54 ,9 't       
bijzond] ond]zo*t  ik de be5d]52 zij    
s*55 niet1 zooals sommige die ik hi] en 
da> v]spreid _h gezi51 afgeknaagd en    
gebrok51 als( zij door  ro(di]5 hi]he5  

w>5 gesleept4 ,9 de mee/e gevall5 moet5 
deze  di]51 vr hun /]v51 ond] en tuss*5 
de /ruik5 doorgekrop5  zijn4 ,bynoe     
meldt mij1 dat hij op e5e vorige reis   
hetzelfde feit  aan de oev]s van de ,rio
 ,gallegos wa>nam4 ,ik begrijp vol/rekt 
niet  de r$5 hi]van1 ma> wil opm]k51 dat
 de gewonde guanaco's aan  de ,santa    
,cruz onv]&]lijk na> de rivi] liep54 ,op
 ,s9t-,jago  van de ,kaap-,v]dis*e      
,eil&5 h]9n] ik mij 9 e5 ravijn e5      
afgeleg5 hoek gezi5 te hebb51 die met   
geit5be5d]5 b$ekt  02 wij zeid5 to51 dat
 dit de begraafplaats van alle geit5 op 
het eil& 04 ,ik v]meld deze beuzela*tige
 om/&igh$51 omdat  zij 9 sommige gevall5
 welli*t het voorkom5 kunn5 v]kl>5 van  
e5 aantal onges*ond5 be5d]5 9 e5 hol1 ( 
van die welke ond]  alluviale ophoop+5  
begrav5 ligg52 alsook de r$5 wa>om      
sommige  di]5 me] 9 s$im5taire lag5     
b$olv5 ligg51 dan &]e4    ,op zek]5 dag 
w]d de jol ond] bevel van ,*aff]s met   
drie dag5  leefto*t uitgezond51 om het  
bov5deel d] hav5 op te met54 ,des       

morg5s spoord5 wij e5ige op e5 oude     
,spaans*e ka>t v]melde  plaats5 op1 om  
wat] 9 te nem54 ,wij vond5 e5 kreek1 en 
aan het  bov5e9d da>van e5 druppel5d    
beekje brak wat]--het e]/e dat  wij hi] 
zag54 ,hi] noodzaakte het getij ons     
v]s*eid5e ur5 te  wa*t52 en 9 di5       
tuss*5tijd w&elde ik e5ige mijl5 het l& 
94 ,als gewoonlijk be/ond de vlakte uit 
gr( z&1 v]m5gd met  grond1 die op 't oog
 kalk geleek1 do* 9 w]kelijkheid er ze] 
van  v]s*ilde4 ,door de za*!id dez] /(f5
 w>5 9 d5 bodem vele  greppels ont/aan4 
,er 0 ge5 enkele boom2 en behalve het   
guanaco1  dat als s*ildwa*t ov] zijne   
kudde op e5 heuveltop /ond1 0 bijna  ge5
 enkel di] ( vogel te zi54 ,ov]al /ilte 
en v]lat5heid4 ,to*  wordt1 als m5 door 
deze l&s*app5 zond] zi*tb>e afwissel+   
gaat1 e5 onbe/emd ma> /]k en lev5dig    
gevoel van blijds*ap 9  ons opgewekt4   
,iem& vroeg mij hoeveel eeuw5 de vlakte 
9 di5 /aat  v]ke]d _h1 en hoeveel &]e   
zij nog g$oemd 0 zoo te blijv53         
,niem& kan antwoord52 nu s*ijnt zij     

eeuwig4          ,de wild]nis heeft e5e 
geheimz9nige taal1          ,die        
ontzagwekk5d twijfel5 le]t4             
7,%elley1 regels op d5 ,mont-,blanc47   
,des avonds zeild5 wij e5ige mijl5 v]d] 
en sloeg5 to5 e5e t5t  op voor d5 na*t4 
,teg5 het midd5 van d5 volg5d5 dag      
g]aakte de  jol aan d5 grond1 en kon    
weg5s het ondiepe wat] niet v]d]4 ,da>  
het laat/e g$eeltelijk zoet w]d bevond51
 nam ,*aff]s de d+ey1  #afc en g+ drie  
mijl5 hoog] op1 wa> ook dit va>tuig aan 
d5  grond raakte4 ,wij bevond5 ons nu 9 
e5e zoetwat]rivi]4 ,het wat]  0 modd]ig1
 en hoewel de /room van ze] onb$uid5de  
grootte 01  z\ het moeilijk gewee/ zijn 
d5 oorsprong te v]kl>51 t5zij uit de    
gesmolt5 sneeuw op de ,cordill]as4 ,op  
de plek wa> wij biv\ake]d51  w>5 wij    
door /eile klipp5 en hooge topp5 van    
porfi] omr+d4 ,ik  gelo( niet1 dat ik   
ooit e5e plek heb gezi51 die zooze] van 
de  ov]ige w]eld afgeslot5 s*e51 als    
deze rotsa*tige afgrond 9 de  wijde     
vlakte4    ,d5 twe$5 dag na onze        

t]ugkom/ op de aanlegplaats g+ e5       
gezels*ap (fici]5 en ik e5 oud          
,indiaans* graf doorzoek51 dat  ik op d5
 top van e5 naburig5 heuvel gezi5 _h4   
,twee reusa*tige  /e551 elk v]mo$elijk  
m9/5s e5 pa> ton weg5de1 w>5  teg5ov] e5
 om/reeks zes voet hoog vooruitspr+5d   
rotsblok  geplaat/4 ,op d5 h>d5 /e55    
bodem van het graf 0 e5 laag  a>de van  
omtr5t #a voet diepte1 die uit de omlaag
 geleg5 vlakte  na> bov5 moet gebra*t   
zijn4 ,da>op 0 e5 vlo] van platte  /e55 
gelegd1 en op deze we] &]e1 zoodat de   
ruimte tuss*5 het  vooruitspr+5d        
rotsblok en de twee groote /e55 gevuld  
04 ,om  het graf te voltooi51 w>5 de    
,indian5 op d5 inval gekom5 om van  het 
rotsblok e5 groot /uk los te mak5 en op 
d5 /apel te w]p51  zo dat het op de twee
 /e55 ru/te4 ,wij ond]mijnd5 het graf   
aan  beide kant51 do* kond5 ge5         
reliquien1 en zelfs ge5 be5d]5  v9d54   
,wa>s*ijnlijk w>5 de laat/5 s$]t lang   
v]gaan 79  welk geval het graf van ze]  
hoog5 oud]dom moet gewee/ zijn71  want  

op e5e &]e plek vond ik e5ige kle9]e    
hoop51 ond] welke  ze] enkele           
v]brokkelde /ukk5 w]d5 gevond51 wa>aan  
nog te  zi5 01 dat zij van e5 m5s*      
afkom/ig w>54 ,falcon] zegt1  dat e5    
,indiaan begrav5 wordt wa> hij /]ft1 ma>
 dat lat] zijn  be5d]5 zorgvuldig       
opg5om5 en1 al is de af/& nog zoo groot1
  na> het zee/r& word5 gebra*t om       
begrav5 te word54 ,ik gelo(1  dat deze  
gewoonte te v]kl>5 is1 zoo m5 b$5kt dat 
deze ,indian51  vr d5 invo] van pa>d51  
bijna hetzelfde lev5 moet5 geleid  hebb5
 als nu de ,vuurl&]s1 en dus 9 't       
algeme5 9 de nabijheid  d] zee hebb5    
gewoond4 ,de gewone voorliefde om te    
ligg5 wa> zijne  voorvad]5 hebb5 geleg51
 z\ de ?ans zw]v5de ,indian5 nop5 om    
het m9/ v]gankelijke g$eelte hunn] dood5
 ov] te br5g5 na>  hunne oude           
begraafplaats op de ku/4    #i ,janu>i4 
,vr het donk] 01 ank]de de ,beagle 9 de 
fraaie ruime hav5 van  ,port            
,/4-,julian1 om/reeks #aaj mijl5 t5     
zuid5 van ,port ,desir  geleg54 ,wij    

blev5 hi] a*t dag54 ,het l& is nag5oeg  
gelijk aan  dat van ,port ,desir1 ma>   
miss*i5 nog iets onvru*tba>d]4 ,e5s     
v]gezelde ik met e5 clubje kapite9      
,fitz-,roy op e5e lange w&el+  om het   
hav5ho(d4 ,elf ur5 lang dronk5 wij ge5  
druppel wat]1  en e5ig5 van het         
gezels*ap w>5 geheel uitgeput4 ,van d5  
top van  e5 heuvel 7s$]t ,?ir/y ,hill ( 
,dor/ige ,heuvel g5oemd7 w]d e5  fraai  
me] ontdekt1 en g+5 twee van het        
gezels*ap met afgesprok5  se95 er he51  
om te w5k5 ( het zoet wat] 04 ,hoe groot
 0 onze  teleur/ell+1 to5 wij e5e       
sneeuwwitte uitge/rek!id van z\t  zag51 
gekri/allise]d 9 groote kub56 ,wij      
s*rev5 onz5 fell5  dor/ toe aan de      
droogte van d5 dampkr+2 ma> wat ook de  
r$5  zij--zek] is het1 dat wij uit]/    
blijde w>5 laat 9 d5 avond 9  onze boot5
 t]ug te zijn4 ,(s*oon wij op onz5      
geheel5 to*t n]g5s  e5 druppel zoet wat]
 kond5 v9d51 moe/ er to* wat zijn2 want 
door  e5 zond]l+ toeval vond ik op de   
opp]vlakte van het z\te wat]1  bij het  

ho(d d] baai1 e5 niet geheel dood5      
,colymbetes1 die 9 e5  niet v] af geleg5
 poel geleefd moe/ hebb54 ,drie &]e     
insect5  7e5 ,c9c9della als ba/a>d1 e5  
,cym9dis en e5 ,h>palus1 die alle  op   
modd]plat5 lev51 welke nu en dan door de
 zee word5 ov]/roomd71  en nog e5 vi]de1
 dat dood op de vlakte w]d gevond51     
voltooi5  de lij/ d] kev]s4 ,e5e vlieg  
van tamelijke grootte 7,tabanus7 0      
buit5gewoon talrijk1 en kwelde ons door 
ha> pijnlijk5 /eek4 ,de  gewone         
pa>d5vlieg 7,hippobosca71 die 9 de      
lomm]rijke lan5 9  ,engel& zoo la/ig is1
 behoort tot dezelfde orde4 ,wij hebb5  
hi]  het raadsel1 dat zoo dikwijls 9 het
 geval d] muskiet5 voorkomt3 met  het   
blo$ van welke di]5 vo$5 deze insect5   
zi* gewoonlijk8 ,het  guanaco is ongeve]
 de e5ige w>mblo$ige vi]voet] en komt1  
v]gelek5 met de m5igte vlieg51 9 ze] g]+
 aantal voor4        ,de geologie van   
,patagoni is belangwekk5d4 ,9 afwijk+   
met ,europa1  wa> de t]ti>e =maties zi* 
9 baai5 s*ijn5 opgehoopt te hebb51  v9d5

 wij hi] ov] hond]d5 mijl5 ku/l& ne     
groote afzett+1  9 zi* bevatt5de vele   
t]tiaire s*elpdi]51 die alle uitge/orv5 
s*ijn54 ,het mee/ voorkom5de s*elpdi] is
 e5 zw>e reusa*tige  oe/]1 soms wel e5  
voet 9 middellijn4 ,deze b$d+5 word5    
b$ekt  door &]e van e5 eig5a>dig5 za*t5 
witt5 /e51 die veel gips  bevat en op   
kalk gelijkt1 ma> ind]daad van          
puim/e5a*tig gehalte  is4 ,hoog/        
m]kwa>dig is het1 dat zij voor m9/5s e5 
ti5de deel  9 volume uit infusoria      
be/aan6 ,pr(essor ,ehr5b]g heeft er re$s
 #cj  zee-soort5 9 ontdekt4 ,deze       
laagb$d+ /rekt zi* #ejj mijl5 langs  de 
ku/1 en wa>s*ijnlijk nog veel v]d] uit4 
,te ,port ,/4-,julian  is h>e dikte me] 
dan #hjj voet6 ,deze witte b$d+5 zijn   
ov]al  b$ekt met e5 laag gr( kiezel1 die
 miss*i5 e5 van de groot/e  kei/e5b$d+5 
d] w]eld vormt4 ,zek] weet m51 dat zij  
zi* van  bij de ,rio ,colorado uit/rekt 
tot tuss*5 de #fjj en #gjj zeemijl5     
zuidwa>ts2 bij de ,santa ,cruz 7e5e     
rivi] ev5 t5 zuid5 van  ,/4-,julian7    

b]eikt zij d5 voet d] ,cordill]as2      
halfweg de rivi]  op is h>e dikte me]   
dan #bjj voet1 en v]mo$elijk /rekt zij  
zi*  ov]al tot de g5oemde groote ket5   
uit1 vanwa> de wel afg]onde  porfi]/e55 
afkom/ig zijn4 ,wij mog5 h>e gemiddelde 
bre$te op  #bjj mijl51 en de gemiddelde 
dikte op ongeve] #ej voet /ell54 ,indi5 
deze groote laag van kiezel/e551 zond]  
bijvoeg+ van de modd]  die noodzakelijk 
door hunne wrijv+ is ont/aan1 tot e5 b]g
 w]d  opgehoopt1 z\ zij e5e groote ket5 
vorm56    ,b$5kt m51 dat al die         
kiezel/e551 talrijk als de z&korrels 9  
de woe/ijn1 afkom/ig zijn van langzaam  
afbrokkel5de /e5massa's  op de oude     
ku/lijn5 en rivi]oev]s2 dat deze brokk5 
9 kle9]e  /ukk5 zijn geslag51 en dat elk
 da>van s$]t di5 tijd langzaam  g]old1  
afg]ond en v] is weggevo]d1 dan /aat de 
gee/ ontzet bij de  g$a*te aan de lange 
reeks van j>51 die voor dit proces      
vol/rekt  noodig w>54 ,to* zijn al die  
kei/e55 v]vo]d en wa>s*ijnlijk  afg]ond 
geword5 na de afzett+ d] witte b$d+51 en

 lang na de  vorm+ d] ond]ligg5de b$d+5 
met t]tiaire s*elp56    ,9 dit zuidelijk
 w]elddeel is alles op groote s*aal t5  
uitvo]  gebra*t2 van de ,rio de la      
,plata tot ,vuurl&--e5 af/& van #abjj   
mijl5--is het l& 9 het tijdp]k d] nu    
be/a&e zees*elp5 9  massa g]ez52 en wel 
9 ,patagoni tot e5e hoogte van tuss*5 de
 #cjj  en #djj voet4 ,de oude en v]we]de
 s*elp51 die aan de opp]vlakte  d]      
g]ez5e vlakte zijn a*t]geblev51 bezitt5 
nog g$eeltelijk  h>e kleur54 ,de rijz5de
 beweg+ w]d afgebrok5 door m9/5s  a*t   
lange tijdp]k5 van ru/1 g$ur5de welke de
 zee diep 9 het  l& knaagde1 en op      
all5gs volg5de peil/&5 de lange reeks5  
van klipp5 en /eilt5 vormde1 die de     
v]s*ill5de als t]rass5  a*t] elk&]      
v]rijz5de vlakt5 s*eid54 ,de opwa>ts*e  
beweg+  en de knag5de w]k+ d] zee       
g$ur5de de lange p]iod5 van ru/1  zijn  
ov] lange ku/lijn5 gelijk gewee/2 want  
met v]baz+ vond  ik1 dat de t]rasvormige
 vlakt5 op v]afgeleg5 punt5 op nag5oeg  
corresponde]5de hoogt5 /aan4 ,de laag/e 

vlakte is #ij voet hoog1  en de hoog/e  
die ik bij de ku/ be/eeg1 #iej voet2 en 
da>van v9d5  wij sle*ts ov]blijfsels 9  
d5 vorm van vlakke met kiezel b$ekte    
b]gjes4 ,de bov5/e vlakte d] ,santa     
,cruz loopt glooi5d op tot  e5e hoogte  
van #cjjj voet aan d5 voet d] ,&esket54 
,ik heb gezegd1  dat ,patagoni 9 het    
tijdp]k d] be/a&e zees*elp5 #cjj tot    
#djj  voet g]ez5 is1 en kan er bijvoeg51
 dat de /ijg+ m9/5s #aejj  voet gewee/  
is 9 het tijdp]k to5 ijsb]g5 zw]fblokk5 
ov] de  bov5vlakte d] ,santa ,cruz      
v]vo]d54 ,ma> ,patagoni is niet alle5   
aan /ijg5de beweg+5 ond]hevig gewee/3 de
 uitge/orv5 t]tiaire  s*elpdi]5 van     
,port ,/4-,julian en de ,santa ,cruz    
kunn51 volg5s  ,pr(4 ,e4 ,=bes1 op ge5  
groot]e wat]diepte geleefd hebb5 dan van
  #dj tot #bej voet1 t]wijl zij nu b$ekt
 zijn met uit zee afgezette  lag5 van   
#hjj tot #ajjj voet dikte2 bijgevolg    
moet de zeebodem1 wa>op  deze s*elpdi]5 
e5maal leefd51 vele hond]d5 voet5 g$aald
 zijn1  om de ophoop+ d] da>bov5 ligg5de

 lag5 mogelijk te mak54 ,welk  e5e      
ges*i$5is van geologis*e v]&]+5 op5ba>t 
die e5v\dig  sam5ge/elde ku/ van        
,patagoni6    ,te ,port ,/4-,julian #afd
 vond ik 9 e5e roode modd]laag1 die  het
 kiezelz& op de #ij-voet vlakte b$ekte1 
het halve skelet van  de ,macrau*5ia    
,patagonica3 e5 m]kwa>dig5 vi]voet]1 die
 zoo  groot 0 als e5 kameel4 ,hij       
behoort tot dezelfde afdeel+ d]         
,pa*yd]mata als de rh9oc]os1 de tapir en
 het palaeo!rium2 ma>  9 d5 b\w d]      
be5d]5 van zijn lang5 hals1 v]toont hij 
e5e  duidelijke v]wants*ap tot d5       
kameel1 ( liev] tot het guanaco en  de  
lama4 ,uit het feit1 dat nieuwe         
zees*elpdi]5 gevond5 zijn op twee  d]   
hoog]e t]rasvormige vlakt51 die gelaagd 
en opgehev5 moet5 zijn  vr het afzett5  
van de modd] wa>9 de ,macrau*5ia begrav5
 01  blijkt ov]tuig5d1 dat deze         
m]kwa>dige vi]voet] leefde lang nadat   
de zee door h>e teg5woordige s*elpdi]5  
bewoond 04 ,e]/ 0 ik  ze] v]wond]d1 dat 
e5 groote vi]voet] zoo kort gel$5 op    

#diae'  9 deze ell5dige kei/e5vlakt5 met
 h>5 s*ral5 plant5groei  geleefd kon    
hebb52 ma> de v]wants*ap van de         
,macrau*5ia tot  het guanaco1 ?ans e5   
bewon] van de onvru*tba>/e g$eelt51     
v]kla>t deze moeilijkheid t5 deele4     
,de1 (s*oon v]re1 v]wants*ap tuss*5 de  
,macrau*5ia en het  guanaco1 tuss*5 d5  
,toxodon en de ,capyb>a2 de nauw]e      
v]wants*ap  tuss*5 de vele uitge/orv55  
,ed5tata en de lev5de luia>ds1  mi]5et]s
 en armadill51 die nu zulk e5 uit/ek5d  
k5m]k  vorm5 9 de zologie van           
,zuid-,am]ika2 en e9delijk de nog nauw]e
  v]wants*ap tuss*5 de fossiele en      
lev5de soort5 van ,ct5omys en           
,hydro*o]us--zijn ze] belangwekk5de     
feit54 ,deze v]wants*ap blijkt          
v]wond]lijk--ev5 treff5d als tuss*5 de  
fossiele en uitge/orv5  ,buideldi]5 van 
,au/rali--uit de groote v]zamel+1 die   
onlangs door  ,lund en ,claus5 uit de   
hol5 van ,brazili na> ,europa is        
gebra*t4 ,9  deze v]zamel+ zijn         
uitge/orv5 soort5 van al de #cb gesla*t5

  d] l&-vi]voet]s 7op #d na71 die nu de 
prov9cin bewon5 wa>9 de  hol5 ligg54 ,en
 de uitge/orv5 soort5 zijn veel talrijk]
 dan de nu  lev5de3 er zijn fossiele    
mi]5et]s1 armadill51 tapirs1 pec>is1    
guanaco's1 opossums1 talrijke           
,zuidam]ikaans*e knaagdi]5 en ap51      
alsm$e &]e di]54 ,deze wond]lijke       
v]wants*ap op hetzelfde  va/el& tuss*5  
de dood5 en de lev5d5 zal1 ongetwijfeld1
  lat] op de v]s*ijn+ van organis*e     
wez5s op onze a>de en  hunne v]dwijn+   
da>van me] li*t w]p5 dan e5ige &]e      
klasse  van feit54    ,het is onmogelijk
 ov] d5 v]&]d5 toe/& van het            
,am]ikaans*e  va/el& &]s dan met de     
diep/e v]baz+ na te d5k54 ,voorhe5  moet
 het gewemeld hebb5 van groote mon/]s2  
nu v9d5 wij sle*ts  dw]g51 9 v]gelijk+  
met de vroeg]e v]wante rass54 ,indi5    
,buffon van d5 reusa*tig5 luia>d1 de    
armadil-a*tige di]5 en  v]dw55          
,pa*yd]mata gewet5 _h1 z\ hij met me]   
s*ijn van  wa>heid hebb5 kunn5 zegg51   
dat de s*epp5de kra*t 9 ,am]ika  ha>    

v]mog5 _h v]lor51 dan dat zij nooit     
groote w]k+ _h  gehad4 ,de mee/e dez]   
uitge/orv5 vi]voet]s1 zoo niet alle1    
leefd5 9 e5 laat tijdp]k1 en w>5        
tijdg5oot5 van de mee/e nu  be/a&e      
zees*elpdi]54 ,s$]t d5 tijd dat zij     
leefd51 kan 9  d5 vorm van het l& ge5   
ze] groote v]&]+ hebb5 plaats gehad4    
,wat heeft dan zooveel soort5 en        
gesla*t5 uitg]oeid8 ,9 't e]/ is  de    
gee/ onwe]/aanba> g5eigd om aan e5e     
groote ramp te d5k52  ma> om di]51      
groote en kle9e1 uit te roei5 9         
,zuid-,patagoni1  ,brazili1 op de       
,cordill]as 9 ,p]u1 en 9 ,noord-,am]ika 
tot aan  de ,behr+-,/raat1 moet5 wij het
 geheele w]eldspantw]k do5  waggel54    
,bov5di5 leidt e5 geologis* ond]zoek van
 ,la ,plata  en ,patagoni tot de        
ov]tuig+1 dat alle vorm5 van het l& uit 
langzame en trapswijs voortga&e v]&]+5  
ont/aan4    ,uit het k5m]k d] fossiel5 9
 ,europa1 ,azi1 ,au/rali1 ,noord-  en   
,zuid-,am]ika blijkt1 dat die voorwa>d5 
welke gun/ig zijn  voor het lev5 d]     

groot]e vi]voet]s1 niet lang gel$5 zi*  
ev5 v] uit/rekt5 als de w]eld zelve4    
,welke die voorwa>d5  w>51 dat heeft    
niem& zelfs ma> v]mo$4 ,moeilijk kon het
  e5e temp]atuurs-v]&]+ zijn1 die       
ongeve] tegelijktijdig  de bewon]s van  
tropis*e1 gematigde en poolgewe/5 op    
beide  halfrond5 v]delgde4 ,door ,lyell 
wet5 wij met zek]heid1 dat de groote    
vi]voet]s 9 ,noord-,am]ika leefd5 na het
 tijdp]k to5 zw]fblokk5  na> bre$t5 w]d5
 v]vo]d1 wa>op ijsb]g5 nu niet kom52 om 
ov]tuig5de1 ma> indirecte r$55 kunn5 wij
 zek] zijn1 dat ook de  ,macrau*5ia 9   
het zuidelijk halfrond leefde lang na de
 ijsbeweg+ 9  de zw]fblokk5p]iode4 ,0   
het de m5s*1 zooals m5 geme5d heeft1    
die na zijne e]/e kom/ 9 ,zuid-,am]ika  
het logge ,mega!rium  en de &]e ,ed5tata
 uitroeide8 ,wat de v]delg+ van d5 kle95
  tucutuco te ,bahia ,blanca1 van de    
vele fossiele muiz5 en &]e kle9e        
vi]voet]s 9 ,brazili betreft1 moet5 wij 
al?ans e5e &]e r$5  zoek54 ,niem& zal   
wan51 dat e5e droogte1 zelfs veel /r5g] 

dan  die welke zulke v]woe/+5 9 de      
prov9cin van ,la ,plata aanri*tte1  alle
 individun van elke soort v]nietig5 kon 
van af ,zuid-,patagoni  tot aan de      
,behr+-,/raat4 ,wat te zegg5 van de     
uit/]v+ van  het pa>d8 ,ontbrak het aan 
gras op die onmetelijke vlakt51 lat]    
ov]/roomd door duiz5d5 en hond]dduiz5d5 
nakomel+5 van het  gesla*t1 dat door de 
,spanja>d5 w]d +evo]d8 ,hebb5 de lat]   
+evo]de soort5 het vo$sel v]bruikt van  
de groote voorga&e  rass58 ,mog5 wij    
geloov51 dat de ,capyb>a het vo$sel     
heeft g5om5  van d5 ,toxodon1 het       
,guanaco van de ,macrau*5ia1 de nu      
lev5de  kle9e ,ed5tata van hunne        
talrijke reusa*tige prototyp58 ,9 de    
lange ges*i$5is d] w]eld is voorzek] ge5
 feit zoo v]rass5d1  als de groote en   
h]haalde uitroei+5 van h>e bewon]s4     
,bes*\w5 wij de zaak e*t] uit e5 &]     
oogpunt1 dan zal  zij m9d] +ewikkeld    
s*ijn54 ,wij b$5k5 niet /e$s1 hoe  diep 
onwet5d wij zijn omtr5t de              
lev5svoorwa>d5 van elk di]3  h]9n]5 ons 

niet altijd dat er e5e oorzaak is1 die  
de te snelle  to5ame van elk            
georganise]d wez5 9 d5 natuur/aat       
voortdur5d  belemm]t4 ,de voorraad      
vo$sel blijft gemiddeld dezelfde2       
da>5teg5  be/aat bij elk di] de neig+ om
 door voortplant+ 9 geometris*e  r$5 toe
 te nem52 en n]g5s zijn de v]rass5de    
gevolg5 da>van op  treff5d] wijze       
geblek51 dan 9 ,am]ika1 wa> de          
,europees*e di]5  g$ur5de de pa> laat/e 
eeuw5 9 't wild loop54 ,9 d5 natuur/aat 
teelt elk di] g]egeld2 to* is bij e5e   
lang geve/igde soort e5e  /]ke          
getalto5ame blijkba> onmogelijk en moet 
door e5e ( &]e  oorzaak belet word54    
,intuss*5 zijn wij ma> zeld5 9 /aat bij 
e5e gegev5 soort met zek]heid te zegg51 
9 welke lev5sp]iode  ( 9 welk5 tijd van 
het ja> die /or+ valt3 ( zij alle5 na   
lange tuss*5tijd5 optre$t1 en wat er de 
jui/e oorzaak van is4 ,zoo  komt het    
wa>s*ijnlijk1 dat wij zoo we9ig v]wond]d
 zijn1 als van  twee soort5 die 9       
gewoont5 na aan elk&] zijn v]want1 de   

e5e  zeldzaam en de &]e ov]vlo$ig is 9  
hetzelfde di/rict2 ( ook als  de e5e    
ov]vlo$ig is 9 dit ( 9 dat di/rict1 en  
de twe$e1 die 9  de hui%\d+ d] natuur   
dezelfde plaats inneemt1 ov]vlo$ig 9 e5 
naburig di/rict met ze] g]+ v]s*il 9    
toe/&54 ,na> de r$5  hi]van vrag5de1    
antwoordt m5 onmiddellijk1 dat dit      
v]oorzaakt wordt  door e5 g]+ v]s*il 9  
klimaat1 vo$sel ( het getal vij&52  ma> 
hoe zeld51 ( nooit1 kunn5 wij de jui/e  
oorzaak d] /or+ en  h>e wijze van w]k+  
aangev56 ,wij kom5 dus tot de           
noodzakelijke  gevolgtrekk+1 dat 9 't   
algeme5 voor ons onwa>neemb>e oorzak5   
bepal5 ( e5e soort ov]vlo$ig ( s*a>s* 9 
aantal is4    ,9 de gevall5 wa> wij het 
uitroei5 van e5e soort door d5 m5s*1    
hetzij geheel ( 9 e5 bep]kt di/rict1    
kunn5 nagaan1 wet5 wij  dat zij ga&eweg 
zeldzam] wordt1 en dan v]dwijnt4 ,het z\
 e*t]  moeilijk zijn e5 jui/ ond]s*eid  
aan te gev5 #afe tuss*5  e5e soort die  
door d5 m5s*1 en e5e die door de to5ame 
h>]  natuurlijke vij&5 wordt v]delgd4   

,het bewijs van zeldzaamheid1 welke  het
 uit/]v5 voorafgaat1 is1 zooals         
v]s*eid5e bekwame wa>nem]s  opgem]kt    
hebb51 nog treff5d] 9 de opvolg5de      
t]tiaire lag51  wa> dikwijls bevond5 is1
 dat e5e s*elp die 9 zulk e5e laag ze]  
algeme5 is1 ?ans hoog/ zeldzaam1 en     
zelfs lang als uitge/orv5  bes*\wd is4  
,indi5 dus--wat wa>s*ijnlijk            
lijkt--soort5 e]/  zeldzaam word5 en dan
 uit/]v52 indi5 de al te snelle to5ame  
van  elke soort1 zelfs de mee/          
begun/igde1 ge/adig wordt belemm]d1     
zooals wij moet5 aannem51 (s*oon        
moeilijk te zegg5 is hoe en  wanne]2 en 
indi5 wij zond] de m9/e v]baz+          
zi5--hoewel niet  9 /aat de jui/e       
oorzaak aan te wijz5--dat 9 hetzelfde   
di/rict  de e5e soort ov]vlo$ig en de   
&]e nav]wante zeldzaam is3 wa>om  dan   
zoo v]wond]d te zijn als die            
zeldzaamheid e5 /ap v]d]1 9  uit/]v+    
ov]gaat8 ,e5e w]k+1 die ov]al om ons he5
 plaats  grijpt en to* nauwelijks       
wa>neemba> is1 kan zek] iets v]d]  word5

 geleid1 zond] onze opm]kzaamheid te    
wekk54    ,wi5 z\ het zoo v]wond]5 als  
hij hoorde1 dat de ,megalonyx voorhe5   
zeldzaam 01 v]gelek5 met het ,mega!rium2
 ( dat e5 d] fossiele  ap5 g]+ 9 aantal 
0 v]gelek5 met e5 d] nu lev5de8 ,en  to*
 z\d5 wij 9 deze betrekkelijke          
zeldzaamheid het duidelijk/e  bewijs    
hebb51 dat de voorwa>d5 voor hun be/aan 
m9d] gun/ig  w>54 ,toegev51 dat soort5 9
 't algeme5 zeldzaam word5 voordat  zij 
uit/]v52 niet v]wond]d zijn ov] de      
zeldzaamheid e5] soort  v]gelek5 met e5e
 &]e2 ma> no*tans e5e buit5gewone w]k5de
  kra*t aannem5 en groote v]wond]+ toon5
 als e5e soort oph\dt  te be/aan--s*ijnt
 mij zoo ongeve] hetzelfde1 als toegev5 
dat  ziekte bij het individu de voorbode
 is des doods2 niet v]wond]d  zijn ov]  
de ziekte1 ma> wel zi* v]wond]5 als de  
zieke /]ft1  en geloov5 dat hij door    
geweld /i]f4              ,,ho(d/uk     
,,ix4    ,,de ,,santa ,,cruz1 ,,patagoni
 ,,en ,,de ,,falkl&s-,,eil&54      #ac  
,april #ahcd4    ,de ,beagle ank]de 9 de

 mond+ van de ,santa ,cruz1 e5e rivi]   
om/reeks #fj mijl5 t5 zuid5 van ,port   
,/4-,julian geleg54 ,g$ur5de  zijne     
laat/e reis1 vo] kapite9 ,/okes ha> #cj 
mijl5 op1  ma> 01 weg5s gebrek aan      
lev5smiddel51 v]pli*t t]ug te  ke]54    
,behalve hetge5 de/ijds ontdekt w]d1 0  
omtr5t deze  groote rivi] nag5oeg niets 
bek5d4 ,kapite9 ,fitz-,roy besloot nu   
h>5 loop te volg51 voorzoov] de tijd het
 toeliet4 ,op d5 #ah;d5  vo]5 drie      
walvis*boot5 uit1 met leefto*t voor drie
 wek51  t]wijl de bemann+1 uit #be kopp5
 be/a&e1 /]k g5oeg 0 om  desnoods e5e   
b5de ,indian5 te we]/aan4 ,door e5 /]k  
vlo$tij  en fraai w$] begun/igd1 legd5  
wij e5 fl9k5 weg af1 dronk5  spo$ig wat 
van het zoete wat]1 en w>5 teg5 d5 avond
 bijna bov5  d5 invlo$ van het getij4   
,de rivi] bezat hi] e5e grootte en e5   
aanblik1 die zelfs op het hoog/e punt   
dat wij lat] b]eikt51 bijna  niet       
v]m9d]d54 ,zij 0 9 't algeme5 #cjj tot  
#djj y>ds bre$1  en 9 het midd5 ongeve] 
#ag voet diep4 ,de snelheid van d5      

/room1  die ov] zijn geheel5 loop van #d
 tot #f knoop5 9 't uur aflegt1 is      
welli*t zijne m]kwa>dig/e eig5s*ap4 ,het
 wat] bezit e5e fraaie  blauwe kleur1   
ma> met e5e li*te melka*tige t9t1 en is 
niet zoo  doors*ijn5d als m5 op 't e]/e 
gezi*t wel z\ v]wa*t54 ,de  /room vloeit
 door e5 b$ van kiezel/e551 zooals die  
wa>uit de  oev]s en de omr+5de vlakt5   
be/aan1 en sl+]t zi* 9 bo*t5  door e5e  
vallei1 die zi* lijnre*t na> het we/5   
uit/rekt4 ,de  bre$te dez] vallei       
wisselt af tuss*5 #e en #aj mijl51 en   
wordt  begr5sd door trapvormige t]rass51
 die zi* op de mee/e plaats5  bov5 elk&]
 tot #ejj voet hoogte v]heff51 en aan   
beide zijd5  e5e m]kwa>dige ov]e5kom/   
bezitt54    #ai ,april4    ,teg5 zulk e5
 /]k5 /room op te roei5 ( te zeil5 0    
natuurlijk  vol/rekt onmogelijk2 da>om  
w]d5 de drie boot5 met boeg aan         
a*t]/ev5 gekoppeld2 en nadat 9 elk e5   
man 0 a*t]gelat51  g+5 de ov]ig5 aan l& 
om te trekk54 ,da> de algeme5e  regel+51
 door kapite9 ,fitz-,roy gemaakt1 ze]   

ges*ikt w>5 om  het w]k van all5 te     
v]li*t5 en omdat elk er aan deelnam1 zal
 ik  het /elsel bes*rijv54 ,de troep1   
met inbegrip van all51 w]d 9  twee      
ploeg5 v]deeld1 die elk om beurt5 &]half
 uur aan de lijn  trokk54 ,de (fici]5   
van elke boot w]kt5 m$e1 at5 hetzelfde  
vo$sel en sliep5 9 dezelfde t5t als hun 
s*eepsvolk1 zoodat  elke boot geheel    
onafhankelijk 0 van de &]e4 ,na         
zonsond]gang  w]d de e]/e eff5 plek1 wa>
 e5ig /ruikgewas groeide1 voor ons      
na*tv]blijf gekoz54 ,elk man van het    
s*eepsvolk nam op zi* beurt  om beurt   
kok te zijn4 ,onmiddellijk w]d de boot  
aan l& getrokk52 de  kok maakte vuur2   
twee &]5 sloeg5 de t5t op2 de bootsman  
haalde  het noodige uit de boot2 de &]5 
bra*t5 dit na> de t5t5 en  zameld5      
br&h\t4 ,door deze regel+ 0 9 &]half uur
 alles  voor d5 na*t g]e$4 ,e5 wa*t van 
twee man en e5 (fici] /ond  altijd op   
po/1 wi] taak het 0 op de boot5 te      
lett51 het vuur  aan te h\d5 en teg5 de 
,indian5 te wak54 ,elk van d5 troep _h  

i$]5 na*t zijn uur wa*t4    ,g$ur5de    
dez5 dag trokk5 wij sle*ts e5 kle95     
af/&2 want er  w>5 vele eil&jes1 met    
doornbos*jes b$ekt1 en de tuss*5ligg5de 
kanal5 w>5 ondiep4    #bj ,april4       
,wij g+5 voorbij de eil&5 en trokk5     
v]d]4 ,(s*oon onze  g]egelde dagelijks*e
 to*t ze] inspann5d 01 vord]d5 wij      
gemiddeld sle*ts ti5 mijl5 9 re*te lijn1
 op e5e wegl5gte van  miss*i5 #ae ( #bj4
 ,voorbij de plek wa> wij d5 vorig5 na*t
 sliep51  is de /reek volslag5 onbek5d  
l&2 want het 0 dr dat kapite9  ,/okes d5
 t]ugto*t aannam4 ,van v]re zag5 wij e5 
di*t5 rook2  en tev5s het g]aamte van e5
 pa>d v9d5de1 begrep5 wij dat er        
,indian5 9 de nabijheid w>54 ,op d5     
morg5 van d5 #ba/5 w]d5  spor5 van e5   
troep pa>d5 en sleep/rep5 van *uzos (   
lange  sp]5 op d5 grond ontdekt4        
,algeme5 da*t5 wij1 dat de ,indian5  ons
 des na*ts v]k5d hadd54 ,kort da>na     
kwam5 wij aan e5e plek1  wa> uit de     
v]s*e voet/app5 van volwass551 k9d]5 en 
pa>d5  bleek1 dat de troep de rivi] 0   

ov]getrokk54    #bb ,april4    ,de /reek
 bleef dezelfde en 0 uit]/              
onbelangwekk5d4 ,de volkom5  gelijkheid 
van product5 door het geheele l& is e5  
van ,patagoni's  treff5d/e k5m]k54 ,de  
eff5e vlakt5 van dorre kei5 bevatt5     
dezelfde onontwikkelde en dw]ga*tige    
plant52 en 9 de dal5  groei5 dezelfde   
doornbos*jes4 ,ov]al zi5 wij dezelfde   
vogels  en insect54 ,zelfs de oev]s d]  
rivi] en van de held]e da>9  uitloop5de 
/roompjes w]d5 nauwelijks door e5e      
held]d] t9t van  gro5 v]lev5digd4 ,de   
vloek van onvru*tba>heid ru/ op het l&2 
en het wat] dat door e5 b$ van          
kiezel/e55 vloeit1 deelt 9  d5zelfd5    
vloek4 ,zoodo5de is het getal wat]vogels
 ze] bep]kt2 want  9 d5 /room dez] dorre
 rivi] is niets om het lev5 te ond]h\d54
    ,arm als ,patagoni 9 sommige opzi*t5
 is1 zoo kan het e*t] op e5  groot]5    
voorraad kle9e knaagdi]5 bog51 #aff dan 
mogelijk elk  &] l& t] w]eld4 ,v]s*eid5e
 soort5 muiz5 k5m]k5 zi*  uit]lijk door 
groote1 dunne oor5 en e5 ze] fijn5 pels4

 ,deze  di]tjes zw]v5 tuss*5 de         
kreupelbos*jes 9 de dal51 wa>  zij ma&5 
lang ge5 druppel wat] kunn5 proev51     
behalve d5  dauw4 ,zij s*ijn5 all5      
kannibal5 te zijn2 want nauwelijks 0  er
 e5 muis 9 e5 mijn] vall5 gevang51 ( zij
 w]d door &]e  v]slond54 ,e5 kle9e en   
fijngeb\wde vos1 die ook ze] talrijk is1
  v9dt wa>s*ijnlijk zijn geheele be/aan 
9 deze kle9e di]54 ,ook  het guanaco is 
hi] ?uis3 troep5 van #ej ( #ajj di]5 w>5
 aan  de orde van d5 dag1 en zooals ik  
gezegd heb1 zag5 wij er e51  die m9/5s  
#ejj bevatte4 ,de puma1 gevolgd door d5 
condor en &]e  aasgi]51 jaagt en aa/ op 
deze di]54 ,de voet/app5 van d5 puma    
zag m5 bijna ov]al op de oev]s d]       
rivi]52 en de ov]blijfsels  van         
v]s*eid5e guanaco's met ontwri*te halz5 
en gebrok5 be5d]51  bewez5 hoe zij d5   
dood hadd5 gevond54    #bd ,april4      
,ev5als de oude s*eepva>d]s wanne] zij  
e5 onbek5d l&  nad]d51 ond]zo*t5 en     
bespi$d5 wij het g]+/e teek5 van  v]&]+4
 ,e5 aangespoelde boom/am ( e5 rolblok  

van ov]\d  ge/e5te w]d met ev5veel      
vreugde begroet1 als( wij e5 w\d op  de 
hell+ van de ,cordill]as hadd5 gezi54   
,het mee/ belov5de  teek5 e*t] 0 de top 
van e5 zw>e wolkbank1 die voortdur5d op 
ene plaats bleef1 en die w]kelijk e5    
voorbode bleek te zijn4 ,e]/  w]d5 de   
wolk5 t5 onre*te voor de b]g5 zelve     
aangezi51 9 plaats  van voor            
dampmassa's1 die door hunne ijzige topp5
 v]di*t w>54    #bf ,april4    ,dez5 dag
 ontdekt5 wij e5e m]kb>e v]&]+ 9 d5     
geologis*5  b\w d] vlakt54 ,s$]t wij het
 e]/ op weg g+51 _h ik het  gr(z& 9 de  
rivi] zorgvuldig ond]zo*t1 en 9 de twee 
laat/e  dag5 de aanwezigheid van enkele 
kle9e ze] cellige basalt/e55  opgem]kt4 
,deze nam5 trapswijze 9 aantal en       
grootte toe1 do* ge5  enkel 0 zoo groot 
als e5 m5s*5ho(d4 ,ma> dez5 morg5 w]d5  
diezelfde basalt/e551 (s*oon di*t] en   
va/]1 plotsel+  ov]vlo$ig2 en na v]loop 
van e5 half uur zag5 wij op e5 af/&  van
 #e ( #f mijl5 d5 hoekig5 r& van e5     
groot basaltt]ras4 ,to5  wij d5 voet er 

van b]eikt51 zag5 wij d5 /room tuss*5 de
  gevall5 blokk5 borrel54 ,ov] de       
volg5de #bh mijl5 w]d de loop  d] rivi] 
door deze basaltmassa's belemm]d4       
,voorbij dit punt  kwam5 ook reusa*tige 
klomp5 van ov]\d ge/e5te1 afkom/ig van  
de omr+5de rol/e5=matie1 9 groot aantal 
voor4 ,ge5 enkel  brok van e5ige        
aanzi5lijke grootte 0 me] dan #c ( #d   
mijl5 van  d5 geme5s*appelijk5 oorsprong
 de rivi] afg$rev54 ,let m5 op  de      
ongewone snelheid van het groote        
wat]volume 9 de ,santa ,cruz1  wa>9     
n]g5s /ille g$eelt5 voorkom51 dan is dit
 wel e5 d]  treff5d/e voorbeeld5 van het
 onv]mog5 d] rivi]5 om brokk5  van zelfs
 matige grootte te v]vo]54    ,het      
basalt is sle*ts lava1 die ond] de zee  
is gevloeid2 ma> de  uitb>/+5 moet5 op  
de all]groot/e s*aal ges*i$ zijn4 ,t]   
plaatse wa> wij deze =matie het e]/     
vond51 0 zij #abj voet dik2  de rivi]   
opwa>ts volg5d1 /eeg de opp]vlakte      
onm]kba> en w]d de  laag dikk]1 zoodat  
zij #dj mijl5 bov5 het e]/e punt #cbj   

voet dik  04 ,hoe groot de dikte 0 nabij
 de ,cordill]as1 kon ik niet bepal51    
ma> het t]ras b]eikt da> e5e hoogte van 
om/reeks #cjjj voet bov5  d5 zeespiegel4
 ,9 die groote b]gket5 moet5 wij dus d5 
oorsprong  van het basalt zoek52 en     
/room5 die hond]d mijl5 v] ov] d5  za*t 
hell5d5 zeebodem vloeid51 zijn zulk e5  
oorsprong wa>dig4 ,bij  d5 e]/5 blik op 
de basaltklipp5 aan we]szijd5 van de    
vallei1  0 te zi5 dat de lag5 e5maal    
v]e5igd w>54 ,welke kra*t 0 dan  9 /aat 
ov] e5e groote uitge/rek!id l& e5 va/e1 
ze] h>de  /e5massa te v]wijd]51 die e5e 
gemiddelde dikte _h van omtr5t  #cjj    
voet1 en e5e bre$te van bijna #b tot #d 
mijl58 ,(s*oon de rivi]  zoo we9ig      
v]mog5 bezit om zelfs onaanzi5lijke     
brokk5 te v]vo]51  z\ zij to* 9 d5 loop 
d] eeuw5 door ge/adige afknag+ e5e  w]k+
 kunn5 voortbr5g51 wa>van de omvang     
moeilijk te s*att5  is4 ,ma> afges*eid5 
van het onbeteek55de van zulk e5e w]k+1 
kunn5 9 dit geval go$e r$55 word5       
aangewez5 voor de me5+1  dat deze vallei

 e5maal door e5 zee>m w]d +5om54    ,het
 is niet noodig 9 dit w]k de            
bewijsgrond5 uit te met51 die tot  deze 
gevolgtrekk+ vo]51 afgeleid als zij is  
uit d5 vorm en de  natuur d] trapvormige
 t]rass5 aan we]szijd5 van de vallei2   
uit de  mani] wa>op de bodem d] vallei  
nabij de ,&es zi* uitbreidt tot e5      
groote delta-vormige vlakte met         
z&heuvels er op1 en uit het voorkom5    
van enkele zees*elp5 9 de rivi]b$d+4    
,indi5 ik ruimte _h1  kon ik bewijz5 dat
 ,zuid-,am]ika hi] vroeg] door e5e /raat
 w]d  afgesn$51 die1 ev5als de ,/raat   
van ,magelha51 de ,atlantis*e en  ,/ille
 ,ocean5 v]bond4 ,intuss*5 kan gevraagd 
word51 hoe dat va/e  basalt v]wijd]d    
w]d4 ,e]tijds z\d5 geolog5 de hevige    
w]k+ van  e5 ov]weldig5d5 modd]vlo$ (   
ijsbreuk 9 't spel hebb5 gebra*t2  ma> 9
 dit geval z\ zulk e5 ond]/ell+ geheel  
onaannemelijk zijn1  omdat dezelfde     
trapvormige vlakt5 met be/a&e zees*elp5 
aan ha>  opp]vlak1 die aan de lange     
,patagonis*e ku/lijn ligg51 zi* ophoog5 

aan elk5 kant d] ,santa ,cruz-vallei4   
,ge5 d5kb>e vlo$w]k+ kon  het l& di5    
vorm hebb5 gegev51 no* b9n5 de vallei1  
no* langs  de op5e zeeku/2 en door de   
vorm+ van zulke trapvormige vlakt5  (   
t]rass5 is de vallei zelve uitgehold4   
,(s*oon wet5de1 dat  er getijd5 zijn1   
die met e5e snelheid van a*t knoop5 9 't
 uur  door de engt5 d] ,/raat van       
,magelha5 loop51 moet5 wij bek5n51  dat 
wij bijna duizel5 bij de g$a*te aan het 
aantal j>51 die  de getijd51 eeuw 9 eeuw
 uit1 zond] hulp van e5e zw>e br&+1     
noodig moet5 gehad hebb51 om zulk e5e   
uitge/rekte en dikke laag  van va/e     
basaltlava af te knag54 ,no*tans moet5  
wij geloov51  dat de lag51 door het wat]
 dez] oude /raat ond]mijnd1 9 groote    
/ukk5 w]d5 gebrok51 en dat deze1 op de  
oev]s v]spreid1 e]/  w]d5 h]leid tot    
kle9]e brokk51 da>na tot kiezel/e551 en 
e9delijk tot de fijn/e onta/b>e modd]1  
die de getijd5 na> de  ,oo/elijke (     
,we/elijke ,ocean5 drev54    ,tegelijk  
met de v]&]+ 9 d5 geologis*5 b\w d]     

vlakt51  v]&]de ook het k5m]k van het   
l&s*ap4 ,to5 ik door e5ige nauwe  en    
rotsa*tige engt5 doolde1 kon ik mij     
bijna v]beeld5 we] 9 de  dorre vallei5  
van het eil& ,/4-,jago v]plaat/ te zijn4
 ,ond] de  basaltrots5 vond ik e5ige    
plant51 die ik n]g5s eld]s _h gezi52    
ma> &]e h]k5de ik als zw]v]s uit        
,vuurl&4 ,deze poreuze  ge/e5t5 di55 als
 v]ga>bakk5 voor het s*a>s*e reg5wat]2  
en zoo kwam het1 dat op de gr5ss*eid+   
tuss*5 vulkanis*e en  s$im5taire #afg   
=maties e5ige kle9e bronn5 7hoog/       
zeldzame  v]s*ijn+5 9 ,patagoni7        
ontsprong51 die zi* van v]re aan de     
omr+5de kluitjes van li*t gro5 gras     
ond]s*eid5 liet54    #bg ,april4    ,de 
rivi]b$d+ w]d iets small] en da>door de 
/room snell]4 ,hij  liep hi] met e5 gang
 van zes knoop5 9 het uur4 ,om deze r$51
  en ook om de vele groote hoekige      
brokk5 w]d het trekk5 van de  boot5     
tegelijk geva>lijk en v]moei5d4         
,dez5 dag s*oot ik e5 condor1 met5de    
tuss*5 de beide vleugeltopp5  a*t en e5 

halv51 en van d5 bek tot aan d5 /a>t vi]
 voet4 ,deze  vogel heeft1 zooals m5    
weet1 e5e ruime geographis*e v]spreid+1 
want m5 v9dt hem aan de we/ku/ van      
,zuid-,am]ika1 van de ,/raat  van       
,magelha5 langs de ,cordill]as tot a*t  
grad5 b5oord5 d5  ev5a>4 ,de /eile rots 
bij de mond+ van de ,rio ,negro is de   
noordelijke gr5s op de ,patagonis*e ku/1
 wa> zij omtr5t #djj  mijl5 van de      
groote middellijn hunn] woonplaats op de
 ,&es zijn  afg$waald4 ,v]d] zuidelijk1 
tuss*5 de /eile afgrond5 aan het  ho(d  
van ,port ,desir1 is de condor niet     
zeldzaam2 ma> sle*ts enkele  zw]v]s     
bezoek5 nu en dan de zeeku/4 ,deze      
vogels bewon5 ook e5e  klipreeks bij d5 
mond d] ,santa ,cruz2 en om/reeks #hj   
mijl5 de rivi]  op1 wa> de vallei door  
/eile basaltrots5 wordt omzoomd1        
v]s*ijnt  de condor opnieuw4 ,na> deze  
feit5 te oordeel51 s*ijn5 de condors    
loodre*te klipp5 te behoev54 ,9 ,*ili   
bezoek5 zij g$ur5de  het groot/e deel   
des ja>s het lag]e l& bij de /r&5 van d5

  ,/ill5 ,oceaan1 wa> vele des na*ts te 
zam5 9 e5 boom slap52  ma> vroeg 9 d5   
zom] trekk5 zij zi* na> de ong5aakba>/e 
deel5 d] c5trale ,cordill]as t]ug1 om   
hi] ru/ig te bro$54    ,wat de voorttel+
 betreft1 deelde het l&volk 9 ,*ili mij 
m$e1 dat  de condor ge5 soort van ne/   
maakt1 ma> 9 de ma&5 ,novemb] en        
,decemb] twee groote witte ei]5 op e5e  
naakte rotsplaat legt4 ,m5  zeide1 dat  
de jonge condors e5 geheel ja> lang niet
 kunn5 vlieg52  en lang nadat zij het   
kunn51 slap5 zij des na*ts en jag5 ov]  
dag met hunne oud]s4 ,de oude vogels    
lev5 mee/ pa>sgewijze2 ma>  tuss*5 de   
l&wa>ts 9 geleg5 basaltklipp5 van de    
,santa ,cruz vond  ik e5e plek1 wa> zij 
zi* gewoonlijk 9 troep5 van e5 tw9tigtal
  ( me] oph\d54 ,e5s1 aan d5 r& van e5  
afgrond kom5de1 w]d  ik plotsel+ door   
het fraaie s*\wspel v]ra/ van e5 tw9tig 
tot d]tig dez] groote vogels /atig van  
hunne ru/plaats te zi5  op/ijg51 en 9   
pra*tige kr+5 wegzwev54 ,na> de         
hoeveelheid  me/ op de rots5 te         

oordeel51 hadd5 zij deze klip zek] lang5
  tijd voor slap5 en bro$5 bewoond4     
,wanne] zij zi* 9 de vlakte  omlaag aan 
aas hebb5 v]zadigd1 trekk5 zij na> deze 
geliefkoosde  v]blijv5 om hun vo$sel te 
v]t]54 ,om deze feit5 moet de condor1   
ev5als de gall9azo1 tot op zek]e hoogte 
als e5 gezellig5 vogel  word5 bes*\wd4  
,9 dit deel van het l& lev5 zij geheel  
van de guanaco's1 die e5  natuurlijk5   
dood ge/orv5 zijn1 (1 zooals me] algeme5
 gebeurt1  die door de puma's zijn      
g$ood4 ,na> wat ik 9 ,patagoni gezi5    
heb1  gelo( ik1 dat zij 9 gewone        
om/&igh$5 hunne dagelijks*e to*t5  niet 
v] van hunne g]egelde slaapplaats5      
uit/rekk54    ,dikwijls ziet m5 de      
condors op groote hoogte 9 de si]lijk/e 
kr+5 bov5 e5e bepaalde plek zwev54 #afh 
,ik b5 zek]1 dat zij  dit 9 sommige     
gevall5 uit v]maak do52 ma> de ,*ile5s*e
 l&man  zegt u1 dat zij 9 &]e gevall5 e5
 /]v5d di] bespi$51 (  d5 puma als hij  
bezig is zijne prooi te v]sl9d54 ,als de
 condors  ne]/rijk51 en dan plotsel+    

alle tegelijk opvlieg51 weet de  ,*ile51
 dat de puma 9 de nabijheid is1 die het 
lijk bespi$5de1  uit zijn s*uilhoek is  
gesprong5 om de roov]s te v]jag54       
,behalve  dat zij op aas t]51 vall5 de  
condors dikwijls jonge geit5 en  lamm]5 
aan2 en de s*aaph]d]%ond5 zijn er op    
afg]i*t1 om1  als zij voorbij vlieg51   
na> buit5 te r5n5 en met d5 kop omhoog1 
heftig te blaff54    ,de ,*ile55 vang5  
en dood5 h5 9 m5igte4 ,da>bij zijn twee 
me?od5 9 gebruik3 de e5e is1 dat m5 e5  
lijk op e5 vlak /uk  grond legt b9n5 e5e
 omhe9+ van /okk51 wa>9 e5e op5+ is2  en
 dan1 als de condors v]zadigd zijn1 te  
pa>d na> d5 +ang draaft  en h5 op die   
wijs insluit2 want als deze vogel ge5   
ruimte heeft om te  loop51 kan hij zijn 
li*aam ge5 voldo5de aanloop (           
hoeveelheid van  beweg+ gev51 om van d5 
grond op te /ijg54 ,de twe$e me?ode is1 
dat m5 de boom5 m]kt wa>9 zij dikwijls  
t5 getale van vijf (  zes slap51 en dan 
des na*ts hi]9 klimt om h5 te /rikk54   
,zij  zijn zulke va/e slap]s--zooals ik 

zelf heb wa>g5om5--dat deze  wijze van  
vang5 niet moeilijk is4 ,te ,valp>aiso  
heb ik e5 lev5d5  condor voor sixp5ce   
zi5 v]koop52 ma> de gewone prijs is #h  
tot #aj  %ill+s4 ,e51 di5 ik zag        
b9n5br5g51 0 met e5 t\w gebond5 en  ze] 
gehav5d2 do* nauwelijks 0 het t\w       
doorgesn$5 wa>m$e zijn  bek 0           
di*tgemaakt1 ( hij begon1 trots al het  
volk om hem he51  vraatzu*tig e5 /uk aas
 te v]s*eur54 ,9 e5 tu9 op dezelfde     
plaats hield m5 tw9tig tot d]tig lev5de 
condors1 die sle*ts e5s  9 de week gevo$
 w]d51 ma> to* ze] welv>5d s*554 #afi   
,de ,*ile5s*e l&li$5 zegg51 dat de      
condor vijf tot zes wek5  kan lev5 zond]
 et51 en to* zijne kra*t beh\dt4 ,voor  
de wa>heid  hi]van kan ik niet in/aan2  
ma> het is ze] wa>s*ijnlijk1 dat  deze  
wre$e proefnem+ g$aan is4    ,het is e5 
wel bek5d feit1 dat1 als e5 di] op het  
l& g$ood is1  de condors1 ev5als &]e    
aasgi]51 er spo$ig k5nis van krijg5 en  
op onv]kla>b>e wijze sam5s*ol54 ,hi]bij 
moet m5 niet v]get51  dat de vogels 9 de

 mee/e gevall5 hunne prooi hebb5 ontdekt
 en  het skelet kaal geplukt1 voordat   
het vlees* ook ma> 9 't m9/  b$orv5 is4 
,g$a*tig aan de proefnem+5 van ,audubon 
ov] het  g]+e reukv]mog5 d] aa%avikk51  
de$ ik 9 d5 bov5g5oemd5  tu9 de volg5de 
proefnem+4 ,de condors w]d51 elk aan e5 
t\w1  9 e5e lange rij aan d5 voet van e5
 muur gebond52 da>op wikkelde  ik e5 /uk
 vlees* 9 wit papi]1 en liep er m$e 9 de
 h&1 op  ongeve] drie y>ds van h5 af1 op
 en n$]4 ,er w]d ev5wel ge5 nota  van   
g5om54 ,to5 wi]p ik het op d5 grond1 nog
 ge5 y>d van e5 oud  mannetje af2 voor  
e5 oog5blik keek hij er a&a*tig na>1 do*
 sloeg  er v]d] ge5 a*t op4 ,met e5 /ok 
duwde ik het al di*t] en di*t]  bij1 tot
 hij het e9delijk met d5 bek aanraakte2 
onmiddellijk w]d  to5 het papi] met wo$e
 afg]ukt1 t]wijl op hetzelfde oog5blik  
alle vogels 9 de rij begonn5 te sp>tel5 
en te klapwiek54 ,e5  hond _h m5 ond]   
dezelfde om/&igh$5 moeilijk kunn5       
b$rieg54    ,de bewijz5 voor en teg5 het
 s*]pe reukv]mog5 d] aasgi]5  weg5      

zond]l+ teg5 elk&] op4 ,pr(essor ,ow5   
heeft bewez51  dat de reukz5uw5 van d5  
kalko5s*5 buiz]d 7,ca?>tes aura7  hoog  
ontwikkeld zijn2 en op d5 avond to5     
,ow5's v]h&el+ 9  ,zoological ,society  
w]d voorg$rag51 deelde e5 d] aanwezig5  
m$e1  dat hij 9 ,we/-,indi bij twee     
geleg5h$5 de aa%avikk5 zi* op  het dak  
van e5 huis _h zi5 v]zamel51 wa>9 e5    
lijk1 dat m5  v]zuimd _h te begrav51 9  
ontb9d+ ov]g+4 ,9 dit geval kond5  de   
di]5 moeilijk door hun gezi*t er k5nis  
van gekreg5 hebb54 ,aan  d5 &]5 kant1 en
 behalve de proefnem+5 van ,audubon en  
die e5e  van mijzelv51 heeft ,ba*man 9  
de ,v]e5igde ,/at5 vele v]s*ill5de      
me?od5 gebezigd1 welke aantoon51 dat no*
 de kalko5s*e buiz]d  7de door ,pr(4    
,ow5 ontl$e soort71 no* de gall9azo hun 
vo$sel door  d5 reuk v9d54 ,hij wikkelde
 /ukk5 ze] onsmakelijk5 afval 9 dun     
zeildoek en /rooide er /ukjes vlees* op2
 de aasgi]5 at5 deze op1  en blev5 to5  
ru/ig met hunne bekk5 vlak bov5 de      
/9k5de massa  /aan1 zond] ze te         

ontdekk54 ,to5 er e5 s*eurtje 9 het     
zeildoek  gemaakt 01 w]d de afval       
onmiddellijk ontdekt4 ,het zeildoek w]d 
door  e5 v]s* /uk v]vang52 nogmaals w]d 
er vlees* op ge/rooid1 en  w$] v]slond5 
de gi]5 dit zond] de v]borg5            
zelf/&igheid  te ontdekk51 wa>op zij    
trapt54 ,deze feit5 w]d5 door de        
h&teek5+5 van zes he]51 buit5 die van   
,ba*man beve/igd4 #agj    ,dikwijls1 als
 ik 9 de op5 vlakte lag uit te ru/5 en  
na>  bov5 keek1 heb ik aa%avikk5 op     
groote hoogte door de lu*t zi5  zwev54  
,wa> het l& vlak is1 gelo( ik niet dat  
e5 deel des hemels1  hetwelk me] dan #ae
 grad5 bov5 d5 horizon geleg5 is1 door  
iem&  te voet ( te pa>d 9 't algeme5    
a&a*tig wordt wa>g5om54 ,is  dit het    
geval1 en zweeft de gi] op e5e hoogte   
van #c tot #djjj  voet1 voordat hij 9   
het gezi*t kan kom51 dan zal zijn af/&  
9 re*te lijn van het oog des wa>nem]s   
iets me] dan #b ,engels*e  mijl5 b$rag54
 ,is het dan niet li*t mogelijk1 dat hij
 niet wordt  opgem]kt8 ,kan e5 di]1 dat 

door d5 jag] 9 e5e e5zame vallei  g$ood 
is1 niet al di5 tijd door d5 s*]pzi5d5  
vogel van bov5  word5 bespi$8 ,en zal   
zijne wijze van ne]dal5 niet e5 se9 wez5
  voor alle aasvret]s 9 het di/rict1 dat
 hunne prooi nabij is8    ,als de       
condors 9 e5 zw]m om de e5e ( &]e plek  
zwev51 is  hunne vlu*t ze] mooi4        
,behalve wanne] zij van d5 grond        
opvlieg51  h]9n] ik mij niet e5 dez]    
vogels te hebb5 zi5 klapwiek54 ,bij     
,lima sloeg ik bijna e5 half uur lang   
v]s*eid5e gade1 zond] de  oog5 van h5 af
 te w5d54 ,zij bewog5 zi* 9 groote      
bo*t51  s*ot5 9 kr+5 voorbij1 daald5 en 
/eg5 zond] e5 enkel5  wiekslag4 ,als zij
 di*t bov5 mijn ho(d zweefd51 sloeg ik  
van t]  zijde a&a*tig de omtrekk5 d]    
ges*eid5e en groote e9dver5 van  elk5   
vleugel gade2 bij de m9/e trill5de      
beweg+ z\d5 die ver5  als 't w>e gem5gd 
hebb5 ges*552 ma> zij w>5 duidelijk op  
d5  blauw5 hemel zi*tba>4 ,ho(d en hals 
bewog5 zi* voortdur5d en  s*ijnba> met  
kra*t2 en de uitgespreide vleugels s*55 

het fulcrum  7/eunpunt7 te vorm51 wa>op 
de beweg+5 van hals1 romp en /a>t       
w]kt54 ,wilde de vogel dal51 dan viel5  
de vleugels e5 oog5blik  sam52 en als   
zij zi* bij v]&]de hell+ we]            
uitspreidd51 s*e5  de hoeveelheid van   
beweg+ ( gang1 door de snelle dal+      
v]kreg51  d5 vogel opwa>ts te drijv5 met
 de kalme en gelijkmatige beweg+ van  e5
 vlieg]4 ,wanne] e5 vogel /ijgt1 moet   
zijne beweg+ snel g5oeg  zijn1 opdat de 
w]k+ d] hell5de opp]vlakte van zijn     
li*aam op  d5 dampkr+ kan opweg5 teg5   
zijne zwa>te4 ,de kra*t om het mom5t    
van e5 li*aam op te h\d51 dat zi* 9 e5  
horizontaal vlak door  de lu*t beweegt  
7wa>9 zoo we9ig wrijv+ is7 kan niet     
groot zijn2  en deze kra*t is al wat er 
noodig is4 ,wij moet5 aannem51 dat de   
beweg+ van hals en romp van d5 condor   
da>toe voldo5de is4 ,hoe  dit ook zij1  
het is e5 wa>lijk treff5d en fraai      
s*\wspel zulk  e5 groot5 vogel1 uur aan 
uur1 zond] s*ijnb>e inspann+ ov]  b]g en
 rivi] te zi5 zw5k5 en zwev54    #bi    

,april4    ,op e5 hoogl& gekom51        
begroett5 wij met vreugde de witte topp5
  d] ,cordill]as1 als zij nu en dan door
 hun donk] wolk5hulsel  gluurd54 ,de    
twee volg5de dag5 kwam5 wij langzaam    
vooruit2 want  de rivi] bleek ze] bo*tig
 en 0 bezaaid met kolossale brokk5      
graniet en v]s*ill5de oude leige/e5t54  
,de vlakte1 die de vallei  omzoomde1 _h 
hi] e5e hoogte b]eikt van om/reeks #aajj
 voet bov5  de rivi]1 en ha> voorkom5 0 
ze] v]&]d4 ,de go$ afg]onde  porfi]/e55 
w>5 v]m5gd met vele reusa*tige brokk5   
basalt  en ov]\de ge/e5t54 ,het e]/e    
dez] zw]fblokk51 dat ik zag1  0 #fg     
mijl5 van d5 naa/5 b]g v]wijd]d2 e5 &]1 
dat ik mat1  0 vijf y>ds 9 het vi]kant  
en /ak vijf voet bov5 het gr(z&  uit4   
,zijne kant5 w>5 zoo hoekig en zijne    
grootte zoo aanzi5lijk1  dat ik het e]/ 
voor e5e va//a&e rots hield en mijn     
kompas  ui?aalde om de splijt+sri*t+ te 
bepal54 ,de vlakte hi] 0  niet zoo      
geheel eff5 als di*t] bij de ku/1 ma>   
v]ri$ to* ge5  teek55 van groot geweld4 

,ik gelo(1 dat het ond] deze om/&igh$5  
geheel onmogelijk is het v]vo] van deze 
reusa*tige /e5blokk51  zoo vele mijl5   
van hun oorsprong1 te v]kl>5 volg5s e5e 
&]e  !orie dan die van drijv5de ijsb]g54
    ,g$ur5de de twee laat/e dag5        
ontmoett5 wij spor5 van pa>d51  en vele 
kle9e voorw]p5 die aan ,indian5 hadd5   
toebehoord1 als3  /ukk5 van e5 mantel en
 e5 bos /ruisv$]52 ma> zij s*55  hi] al 
lang geleg5 te hebb54 ,(s*oon de plaats1
 wa> de ,indian5  zoo onlangs ov] de    
rivi] w>5 getrokk51 en deze buurt zoo   
vele  mijl5 van elk&] lag51 s*e5 het    
tuss*5ligg5de l& geheel  onbewoond4 ,e]/
 v]wond]de mij dit met het oog op d5    
ov]vlo$ van  guanaco's2 do* het v]kla>t 
zi* uit de /e5a*tige ge/eldheid  d]     
vlakt51 die e5 onbeslag5 pa>d spo$ig    
onges*ikt z\ mak5  om aan de ja*t deel  
te nem54 ,niettem9 vond ik op twee      
plaats5 9  deze afgeleg5 /reek kle9e    
hoopjes /e551 die er1 na> ik d5k1  niet 
toevallig ne]geworp5 kond5 zijn4 ,zij   
lag5 op uitspr+5de  punt5 van d5 r& d]  

hoog/e lavaklip1 en gelek51 (s*oon op   
kle9]e s*aal1 op die bij ,port ,desir4  
#d ,mei4    ,kapite9 ,fitz-,roy besloot 
de boot5 niet hoog] op te br5g54 ,de    
rivi] _h e5 kronkel5d5 loop met ze]     
snelle /room+1  t]wijl het aanzi5 d]    
/reek ons niet 9 v]zoek+ bra*t om  v]d] 
te gaan4 ,ov]al ontmoett5 wij dezelfde  
voortbr5gsel5 en  hetzelfde na>gee/ige  
l&s*ap4 ,wij w>5 nu op #adj mijl5 van d5
  ,atlantis*51 en om/reeks #fj van d5   
naa/bij ligg5d5 arm van d5  /ill5       
,oceaan4 ,9 dit hoog]e g$eelte /rekte de
 vallei zi* uit  tot e5e wijde kom1 9 't
 noord5 en zuid5 door hooge basaltvlakt5
  begr5sd1 en 9 't front de lange ket5  
d] besneeuwde ,cordill]as4 ,het  0 met  
e5 gevoel van spijt1 dat wij na> deze   
groots*e b]g5  kek52 want 9 plaats van  
op hunne topp5 te /aan1 zooals wij      
gehoopt hadd51 moe/5 wij ons hunne      
natuur en voortbr5gsel5  ma> voor/ell54 
,behalve het nuttelooze tijdv]lies1 dat 
e5e  pog+ om de rivi] nog hoog] op te   
gaan ons geko/ z\ hebb51  w>5 wij al    

e5ige dag5 op half brood-rantso5 ge/eld4
 ,hoewel dit  vo$sel voor v]/&ige m5s*5 
ind]daad g5oeg is1 0 het na  e5         
moeilijk5 dagm>s* to* wat k>ig4 ,e5e    
li*te maag en e5e  gemakkelijke         
spijsv]t]+ zijn go$e d+5 om ov] te      
prat51  ma> ze] onaang5aam 9 de         
praktijk4    #e ,mei4    ,vr zonsopgang 
begonn5 wij onze dal+4 ,met groote      
snelheid s*ot5  wij d5 /room af1 mee/   
met e5 spo$ van #aj knoop5 7#ahecj      
,met47 9  het uur4 ,op dez5 e55 dag     
vord]d5 wij ev5veel als 9 vijf en e5    
halv5 dag h>d w]k5 bij het opv>54 ,op d5
 #h/5 dag b]eikt5  wij de ,beagle na e5 
to*t van #ba dag54 ,elk _h r$5 om       
onvoldaan  te zijn1 behalve ik zelf2    
want mij gaf de opv>+ e5e hoog/         
belangwekk5de doorsn$e te zi5 van de    
groote t]tiaire =matie  van ,patagoni4  
,op #a ,ma>t #ahcc en &]maal op #af     
,ma>t #ahcd ank]de de ,beagle 9         
,b]keley ,s\nd op ,oo/-,falkl&s-,eil&4  
,deze ,ar*ipel ligt op nag5oeg  dezelfde
 bre$te als en t5 oo/5 d] ,/raat van    

,magelha51 beslaat  e5e opp]vlakte van  
#abj bij #fj geographical miles1 en is  
iets me] dan  half zoo groot als ,i]l&4 
#aga ,nadat het bezit van deze ell5dige 
eil&5 door ,frankrijk1 ,spanje en       
,engel& betwi/ 0 geword51  w]d5 zij     
onbewoond gelat54 ,de ,rege]+ van ,bu5os
 ,aires v]ko*t  h5 to5 aan e5 p>ticuli] 
p]soon1 do* gebruikte h51 ev5als        
,spanje 9 vroeg] tijd51 voor            
/rafkolonie4 ,da>op de$ ,engel& zijne   
re*t5 geld5 en nam h5 9 #ahcc 9 bezit4  
,de ,engels*man1 die t]  bewak+ van de  
vlag 0 a*t]gelat51 w]d lat] v]moord4    
,hi]na  w]d er e5 ,brits* (fici] zond]  
gewap5de ma*t he5 gezond52  en dez5     
vond5 wij bij onze kom/ aan het ho(d e5]
 bevolk+1 die  voor me] dan de helft uit
 weggeloop5 rebell5 en moord5a>s be/ond4
    ,het tooneel is de voor/ell+5       
wa>dig1 die er op afgespeeld  zijn4 ,e5 
golv5d l& met e5 troo/elooz51 ell5dig5  
aanblik1 dat  ov]al met e5 ve5a*tig5    
grond en dradig gras van e5e e5tonige   
bru9e kleur b$ekt is4 ,hi] en da> breekt

 e5 b]gspits ( rotsrug  van grijs kw>ts 
door de eff5e opp]vlakte4 ,i$] heeft wel
 e5s van  het klimaat dez] /rek5        
gehoord4 ,m5 z\ het kunn5 v]gelijk5 met 
dat1 hetwelk #ajjj tot #bjjj voet hoog 9
 de b]g5 van ,noord-,wallis  wordt      
gevond53 met dit v]s*il1 dat het m9d]   
zonnes*ijn en m9d]  k\de1 do* me] w9d en
 reg5 heeft4 #agb    #af ,ma>t4    ,ik  
zal nu e5 kort5 uit/ap bes*rijv51 di5 ik
 op e5 deel van  het eil& volbra*t4 ,des
 morg5s re$ ik uit met zes pa>d5 en     
twee ,gau*os3 beid5 mann51 uit/ek5d voor
 het doel ges*ikt1  en wel gewoon van   
eig5 middel5 te lev54 ,het w$] 0 ze]    
k\d en on/uimig1 met hevige hagel/orm54 
,wij kwam5 e*t] vrij  go$ vooruit2 do*  
behalve de geologie1 lev]de onze dagrit 
bijna  niets op dat belang/ell+ v]di5de4
 ,ov]al hetzelfde golv5de  heidel&1     
welks opp]vlakte b$ekt 0 met li*tbru9   
v]we]d gras  en enkele ze] kle9e /ruik51
 die alle uit e5 buigzam5 ve5grond      
ops*ot54 ,9 de vallei5 kon m5 hi] en da>
 e5e kle9e kudde  wilde ganz5 zi52 en   

ov]al 0 de grond zoo za*t1 dat de snip  
er zijn vo$sel kon v9d54 ,buit5 deze    
vogels w>5 er ma> we9ig  &]e4 ,er is e5e
 ho(dket5 van bijna #bjjj voet hooge    
b]g51 uit  kw>ts be/a&e1 welk] ruwe en  
naakte topp5 ons bij het ov]klimm5      
e5ige moeite v]oorzaakt54 ,aan de       
zuidzijde kwam5 wij 9 l&1  dat voor wild
 vee ze] go$ ges*ikt is2 ma> da> dit    
onlangs fel  gejaagd 01 vond5 wij er    
niet veel van4    ,des avonds /iet5 wij 
op e5e kle9e kudde4 ,e5 mijn]           
metgezell51  ,/4-,jago g5aamd1 zond]de  
spo$ig e5 vette koe af1 wi]p zijne bolas
  en tr( h>e poot51 ma> kon deze niet   
om/rikk54 ,to5 wi]p hij zijn  ho$ ne]1  
om de plek t]ug te v9d5 wa> de bolas    
gevall5 w>51  wond 9 voll5 galop zijn   
lazo los1 en haalde na e5e ze] +espann5 
ja*t de koe opnieuw 91 die hij nu bij de
 hor5s v+4 ,da> de &]e  ,gau*o met de   
res]ve-pa>d5 vooruit g]$5 01 ko/te het  
,/4-,jago  e5ige moeite om het wo$5de   
bee/ te dood54 ,hij tra*tte ha> na>  e5 
eff5 t]re9 te vo]51 door telk5s van de  

geleg5heid gebruik  te mak5 als zij op  
hem to]5de4 ,wilde zij zi* niet beweg51 
dan  kwam mijn pa>d1 op zulke ja*t5     
afg]i*t1 9 kort5 galop a*t]  ha> aan1 en
 gaf ha> met zijn bor/ e5 hevig5 /oot4  
,ma> zelfs  op eff5 grond s*ijnt het    
voor n man ge5 gemakkelijk w]k e5  di]  
te dood51 dat raz5d is van s*rik4 ,en   
het z\ ook niet kunn51  indi5 het pa>d1 
dat zond] d5 ruit] aan zijn lot is      
ov]gelat51  voor eig5 veiligheid niet   
spo$ig le]de d5 lazo /rak te h\d52      
zoodat1 als de koe ( os na> vor5 /uift1 
het pa>d zi* ev5  s*ielijk voortbeweegt2
 &]s /aat het onbeweeglijk na> n  kant  
geleund4 ,dit pa>d 0 e*t] e5 jong di] en
 wilde niet  /il/aan1 ma> liep t]ug als 
de koe zi* poogde los te rukk54 ,het  0 
v]wond]lijk te zi51 met welke           
beh5digheid ,/4-,jago a*t]  de koe      
uitweek1 tot hij er e9delijk 9 slaagde  
aan de groote pees  van d5 a*t]poot de  
noodlottige sn$e toe te br5g54 ,zond]   
veel  moeite /ak hij to5 zijn mes 9 het 
ho(de9de van het ruggem]g1  en viel de  

koe als door d5 bliksem getr(f5 ne]4    
,nadat e5ige  /ukk5 vlees* met de huid  
er aan1 do* zond] be5d]5 en g5oeg  voor 
onz5 to*t1 w>5 afgesn$51 r$5 wij na>    
onze slaapplaats1  en hadd5 voor ons    
avondet5 c>ne con cu]o ( gebrad5 vlees* 
met de huid er aan4 ,dit is ev5v] bov5  
rundvlees* te v]kiez51  als wildbraad   
bov5 s*ap5vlees*4 ,e5 groot cirkelvormig
 /uk wordt  bov5 de gloei5de as* ( kol5 
geh\d51 met de huid omlaag en 9  d5 vorm
 van e5 s*otel1 zoodat van het vlees*nat
 niets v]lor5  gaat4 ,indi5 de e5 ( &]e 
a*tb>e raad%e] uit ,lond5 di5 avond  met
 ons geget5 _h1 z\ het c>ne con cu]o 9  
die /ad ongetwijfeld  spo$ig v]ma>dheid 
hebb5 gekreg54    ,des na*ts reg5de het1
 en de volg5de dag 7#ag ,mei7 0 ze]     
/orma*tig met veel hagel en sneeuw4 ,wij
 r$5 dw>s ov] het eil&  na> de l&tong1  
welke ,r9con del ,toro 7het groote      
s*i]eil&  aan de zuidwe/punt7 met de re/
 van het eil& v]b9dt4 ,doordi5  e5 groot
 aantal koei5 g$ood zijn1 zijn hi] de   
/i]5 v] 9  de me]d]heid4 ,deze zw]v5    

alle51 ( bij twee en drie te zam51  en  
zijn ze] wild4 ,nooit zag ik zulke      
pra*tige bee/52 9 hunne  =s*e kopp5 en  
nekk5 ev5a>d5 zij de m>m]5 /&beeld5  d] 
,griek54 ,kapite9 ,sulivan meldt mij1   
dat de huid van e5 /i]  van gemiddelde  
grootte #dg p\nds weegt1 t]wijl e5e m9d]
 go$  g$roogde huid van dit gewi*t te   
,montevideo als e5e ze] zw>e wordt      
bes*\wd4 ,de jonge /i]5 loop51 bij het  
zi5 van e5 ruit]1 9 d5  regel e5 e9d    
weg2 ma> de oud5 v]zett5 ge5 voet1 t5zij
 om op d5  ruit] toe te holl52 en vele  
pa>d5 zijn zoodo5de g$ood4 ,e5 oude  /i]
 waadde door e5 modd]ig5 /room1 en vatte
 re*t teg5ov] ons  po/4 ,vru*teloos     
poogd5 wij hem te v]jag52 en to5 dit    
mislukte1  w>5 wij v]pli*t e5 groot5    
omweg te nem54 ,uit we]wraak da>voor    
beslot5 de ,gau*os hem te ov]mann5 en   
voor het v]volg ons*adelijk  te mak54   
,het 0 ze] van belang te zi51 hoe       
volkom5 de kun/  zegevi]de ov] de kra*t4
 ,e5 lazo w]d om zijn hor5s geworp51 to5
  hij op de pa>d5 toesnelde1 en e5 twe$e

 om zijn a*t]poot52 9 e5  m9uut lag het 
mon/] ma*teloos teg5 d5 grond4 ,wanne]  
e5 lazo  e5maal /rak om de hor5s van e5 
wo$5d di] is geworp51 s*ijnt  het       
opp]vlakkig niet gemakkelijk hem te     
ontw>r51 zond] het bee/  te dood52 ook  
vrees ik dat het niet gaan z\1 indi5 de 
man alle5  04 ,do* met behulp van e5    
twe$5 p]soon1 die zijn lazo z w]pt  dat 
de beide a*t]poot5 word5 gegrep51 is het
 spo$ig ges*i$2  want zoolang de        
a*t]poot5 ge/rekt word5 geh\d51 is het  
di]  volkom5 hulpeloos2 en de e]/e kan  
met zijne h&5 d5 lazo van de  hor5s     
losmak51 en da>na kalm te pa>d /ijg54   
,op het oog5blik  e*t]1 dat de twe$e man
 iets inloopt en de spann+ v]m9d]t1     
glijdt de lazo van de poot5 van het     
wor/el5de di]1 dat hi]na  vrij oprij/1  
zi* s*udt1 en vru*teloos zijn teg5/&]   
n>5t4    ,op onz5 gans*5 to*t zag5 wij  
sle*ts n troep wilde pa>d54 ,deze  di]5 
w]d51 ev5als het vee1 9 #agfd door de   
,frans*5 +evo]d1  en hebb5 zi* s$]t di5 
tijd /]k v]m5igvuldigd4 ,het is e5      

m]kwa>dig feit1 dat de pa>d5 nooit het  
oo/e9de van het eil&  hebb5 v]lat51     
(s*oon ge5 enkele natuurlijke gr5s hun  
belet  rond te zw]v51 en dat g$eelte van
 het eil& niet aantrekkelijk]  is dan   
het ov]ige4 ,de ,gau*os1 door mij hi]ov]
 ond]vraagd1 kond51  (s*oon zij het feit
 beve/igd51 er ge5 &]e v]kl>+ van gev51 
dan dat de pa>d5 /]k aan e5 plek grond  
he*t5 wa>aan zij gew5d  zijn4           
,ov]weg5de1 dat het eil& niet geheel    
door di]5 bewoond  s*e5 en dat er ge5   
ro(di]5 w>51 0 ik bijzond] b5ieuwd te   
wet51 wat hunne aanvankelijk snelle     
v]me]d]+ 9 d5 weg _h  ge/aan4 ,dat op e5
 begr5sd eil& vroeg] ( lat] e5e /oornis 
moet ont/aan1 is onv]mijdelijk2 ma>     
wa>om 0 de v]me]d]+  d] pa>d5 vroeg] tot
 /aan gekom5 dan die van het vee8       
,kapite9  ,sulivan heeft zi* veel moeite
 gegev5 dit voor mij te ond]zoek54 ,de  
hi] won5de ,gau*os s*rijv5 de oorzaak   
voornamelijk hi]aan toe1  dat de        
spr+h5g/5 voortdur5d van de e5e plek na>
 de &]e  zw]v5 en de m]ries noodzak5 h5 

te v]gezell51 onv]s*illig  ( de jonge   
veul5s al dan niet 9 /aat zijn te volg54
 ,e5 ,gau*o  v]telde aan ,sulivan1 dat  
hij e5 h5g/ e5 vol uur lang e5e m]rie   
_h zi5 s*opp5 en bijt51 tot hij ha>     
noodzaakte ha> veul5 aan  zijn lot ov]  
te lat54 ,dit m]kwa>dige v]haal kan     
kapite9 ,sulivan  9 zoov] beve/ig51 dat 
hij v]s*eid5e mal5 jonge doode veul5s   
heeft gevond51 en da>5teg5 nooit e5 dood
 kalf4 ,bov5di5 word5  me] doode li*am5 
van volwass5 pa>d5 gevond51 dan van vee1
 als(  de e]/5 me] aan ziekt5 (         
ongelukk5 ond]hevig zijn4 ,weg5s de     
za*!id van d5 grond b]eik5 hunne hoev5  
dikwijls e5 onregelmatig  groote l5gte2 
en dit v]oorzaakt lamheid4 ,de          
ov]he]s*5de kleur5  zijn roodgrijs en   
ijz]grauw4 ,al de hi] gefokte pa>d51 zoo
 tamme  als wilde1 zijn1 (s*oon go$     
gev5r$igd1 wat kle9 van /uk1  en hebb5  
zooveel kra*t v]lor51 dat zij onges*ikt 
zijn om bij  het vang5 van wild vee met 
d5 lazo te di552 bijgevolg moet m5  zi* 
de groote ko/5 getroo/5 van v]s*e pa>d5 

uit ,la ,plata 9  te vo]54 ,9 de toekom/
 zal het zuidelijk halfrond wa>s*ijnlijk
  zijn ras van ,falkl&s*e ponies hebb51 
ev5als het noordelijke zijn  ,%etl&s*   
ras4    ,9 /$e van v]ba/]d te zijn1     
zooals de pa>d51 s*ijnt het vee1  gelijk
 wij bov5 opm]kt51 9 grootte te zijn    
toeg5om52 ook is het  veel talrijk] dan 
de pa>d54 ,kapite9 ,sulivan b]i*t mij1  
dat het  vee 9 algeme55 li*aamsb\w en   
vorm d] hor5s ond]l+ veel m9d]  v]s*ilt1
 dan het ,engels*e4 ,9 kleur v]s*ilt het
 e*t] ze]2  en het is e5 m]kwa>dig feit1
 dat op v]s*ill5de deel5 van dit  e5e   
kle9e eil&1 v]s*ill5de kleur5 de ov]h&  
hebb54 ,rondom  ,m\nt ,usborne1 op e5e  
hoogte van #ajjj tot #aejj voet bov5 de 
zee1  zijn sommige kudd5 voor ongeve] de
 helft muis- ( loodkleurig3  e5e t9t1   
die op &]e deel5 van het eil& niet      
algeme5 is4 ,bij  ,port ,pleasant heeft 
donk]bru9 d5 bov5toon1 t]wijl t5 zuid5  
van ,/raat ,*oiseul 7welke het eil&     
bijna 9 tween v]deelt7 het  mee/ witte  
bee/5 met zw>te ho(d5 en voet5 voorkom52

 zw>te en  enkele gevlekte di]5 kan m5 9
 alle g$eelt5 aantreff54 ,sulivan  m]kt 
op1 dat het v]s*il 9 de he]s*5de kleur5 
zoo 9 't oog  sprong1 dat1 als m5 bij   
,port ,pleasant na> de kudd5 keek1 die  
op  de heuvelhell+5 weidd51 zij zi* op  
v]r5 af/& als zw>te  vlekk5 afteek5d51  
t]wijl die t5 zuid5 van ,/raat ,*oiseul 
ond] dezelfde om/&igh$5 witte vlekk5    
gelek54 ,sulivan d5kt1  dat de kudd5 zi*
 niet v]m5g52 en het is e5 zond]l+ feit 
dat  het muiskleurige vee1 (s*oon op het
 hoogl& lev5de1 ongeve] e5e  ma& vroeg] 
9 het seizo5 kalft1 dan de &]e gekleurde
 bee/5  op het lag]e l&4 ,het is        
m]kwa>dig het e5maal tamme vee zi* zoo  
te zi5 splits5 9 drie kleur51 wa>van na>
 alle wa>s*ijnlijkheid  ne kleur t5     
slotte ov] de &]e z\ zegevi]51 indi5 de 
kudd5  9 de e]/volg5de eeuw5 onge/oord  
w]d5 gelat54    ,e5 &] +evo]d di] is het
 konijn1 dat ze] wel geslaagd en nu  op 
groote /ukk5 van het eil& 9 ov]vlo$     
voorkomt4 ,do* ev5als  de pa>d51 zijn   
zij b9n5 zek]e gr5z5 bep]kt2 want zij   

hebb5  de c5trale b]gket5 niet ov]s*r$51
 en z\d5 zelfs niet d5  voet er van     
b]eikt hebb51 indi5 er ge5 kle9e        
kolonies w>5  he5gebra*t--zooals de     
,gau*os mij v]teld54 ,ik z\ niet v]mo$  
hebb5 dat deze di]51 uit ,noord-,afrika 
afkom/ig1 9 e5 zoo vo*tig  klimaat als  
dit kond5 lev51 en wa> zoo we9ig        
zonnes*ijn is1  dat zelfs t>we er alle5 
bij toeval tot rijpheid komt4 ,m5 zegt  
dat  9 ,zw$51 welks klimaat to* algeme5 
voor gun/ig] z\ word5  geh\d51 het      
konijn niet buit5%uis kan lev54 ,bov5di5
 hadd5  de e]/e we9ige p>5 hi] te kamp5 
teg5 vij&51 als de vos  en e5ige groote 
havikk51 die al vroeg] be/ond54 ,de     
,frans*e  natuurond]zoek]s hebb5 de     
zw>te v>iteit voor e5e bijzond]e  soort 
geh\d51 en ,lepus ,magellanicus g5oemd4 
#agc ,zij me5d5 dat  ,magelha5 deze     
soort b$oelde1 to5 hij sprak ov] e5 di]1
 dat ond]  d5 naam conjo #agd 9 de      
,/raat van zijn naam voorkwam2 ma> hij  
z9speelde op e5 kle9e ,cvia ,patagonica1
 die door de ,spanja>d5  tot h$5 toe zoo

 g5oemd is4 #age    ,de ,gau*os la*t5 om
 het d5kbeeld1 dat de zw>te soort e5e   
&]e  z\ zijn dan de grijze1 en zeid51   
dat de e]/e 9 elk geval  ha> gebi$ niet 
v]d] _h uitge/rekt dan de twe$e2 dat    
beide  nooit afzond]lijk w]d5 gevond52  
dat zij gemakkelijk pa>d51  en bonte    
nakomel+5 voortbra*t54 ,van de laat/5   
bezit ik nu  e5 exempla>1 dat1 wat de   
k5m]k5 van het ho(d betreft1 van de     
,frans*e soortbes*rijv+ afwijkt4 ,dit   
feit getuigt hoe voorzi*tig             
natuurond]zoek]s moet5 zijn met het mak5
 van soort52 want zelfs  ,cuvi] da*t1   
to5 hij d5 s*$el van e5 dez] konijn5    
bekeek1  dat het wa>s*ijnlijk e5e &]e   
soort 06    ,de e5ige inheems*e vi]voet]
 van het eil& is e5 groote  wolfa*tige  
vos 7,canis ant>cticus71 die zo[el ,oo/-
 als ,we/-,falkl&  bewoont4 #agf ,ik    
twijfel niet ( deze is e5e bijzond]e    
soort1  die zi* tot dez5 ar*ipel        
bepaalt2 want vele robb5vang]s1  alsm$e 
,gau*os en ,indian51 die deze eil&5     
bezo*t hebb51  v]kl>5 e5/emmig dat e5   

d]gelijk di] n]g5s 9 ,zuid-,am]ika      
gevond5 wordt4 ,weg5s e5e ov]e5kom/ 9   
leefwijze da*t ,mol9a1  dat deze vos    
dezelfde 0 als zijn culpeu2 #agg ma> ik 
heb beid5  gezi51 en zij zijn geheel    
v]s*ill5d4 ,deze wolv5 zijn wel bek5d   
uit ,byron's v]haal ov] hunne makheid en
 nieuwsgi]igheid1 welke  de zeeli$5 die 
te wat] g+5 om h5 te ontloop51 voor     
wildheid  hield54 ,tot h$5 blijv5 hunne 
gewoont5 dezelfde4 ,m5 heeft h5  e5e t5t
 zi5 b9n5gaan1 wa> zij e5 /uk vlees*    
ond] het ho(d  van e5 slap5d5 man       
weghaald54 ,ook hebb5 de ,gau*os h5     
dikwijls  des avonds g$ood1 door hun met
 de e5e h& e5 /uk vlees* voor te  h\d51 
en met e5 mes 9 de &]e e5 /eek te gev54 
,voorzoov]  ik weet1 be/aat n]g5s t]    
w]eld e5 twe$e voorbeeld van e5  /uk l&1
 zoo kle9 en gebrok51 da>bij v] van e5  
va/el&1 dat  zulk e5 groot5 inheems*5   
vi]voet] uitsluit5d alle5 bezit4 ,hun   
aantal is snel afg5om52 re$s zijn zij   
van die helft van het eil&  v]dw551     
welke oo/wa>ts ligt van de l&tong tuss*5

 ,/4-,salvator  ,baai 9 ,/raat ,b]keley4
 ,b9n5 we9ige j>5 nadat deze eil&5      
g]egeld gekolonise]d zull5 zijn1 zal    
deze vos wa>s*ijnlijk1  ev5als de ,dodo1
 be/empeld word5 als e5 di]1 dat op de  
a>de is  uitge/orv54 #agh    ,des na*ts 
7#ag ,mei7 sliep5 wij op de l&tong aan  
het bov5e9de d]  ,/raat ,*oiseul1 die   
het zuidwe/elijk s*i]eil& vormt4 ,de    
vallei  0 aang5aam teg5 d5 k\d5 w9d     
bes*ut1 ma> er 0 ze] we9ig  kreupelh\t  
voor br&/(4 ,spo$ig1 e*t]1 hadd5 de     
,gau*os iets  gevond51 dat tot mijne    
groote v]baz+ bijna ev5veel hitte gaf   
als  /e5kool4 ,dit 0 het skelet van e5  
onlangs g$ood5 jong5 /i]1  wi5s vlees*  
door de aa%avikk5 0 weggepikt4 ,zij     
zeid5 mij1  dat zij des w9t]s dikwijls  
e5 bee/ doodd51 met hunne mess5 het     
vlees* van de be5d]5 s*raapt51 en dan   
met dezelfde be5d]5  het vlees* voor hun
 avondet5 braadd54    #ah ,mei4    ,het 
reg5de bijna d5 geheel5 dag4 ,des na*ts 
kond5 wij met onze  zadeldekk5 ons      
tamelijk droog en w>m h\d52 ma> de      

grond1 wa>op  wij sliep51 v]ke]de bijna 
9 d5 toe/& van e5 mo]as1 en er 0  bijna 
ge5 droge plek om na onz5 dagrit te gaan
 zitt54 ,eld]s heb  ik gezegd hoe       
zond]l+ het is1 dat op deze eil&5       
vol/rekt ge5  boom5 zijn1 (s*oon ,vuurl&
 geheel met bos* b$ekt is4 ,de groot/e  
/ruik op het eil&1 tot de familie d]    
,compositae behoor5de1  is nauwelijks   
zoo hoog als onze brem4 ,de be/e br&/(  
lev]t e5  kle9e gro5e /ruik1 ongeve] zoo
 groot als het gewone heidekruid1  die  
de nuttige eig5s*ap bezit van te br&5   
t]wijl hij v]s*  en gro5 is4 ,het 0     
v]rass5d de ,gau*os midd5 9 d5 reg5 en  
to5 alles doorweekt 01 met niet me] dan 
e5 tond]doosje en e5  lapje onmiddellijk
 vuur te zi5 mak54 ,zij zo*t5 ond] de   
bosjes  gras en /ruik5 na> enkele droge 
takjes1 en wrev5 die tot vezels2  deze  
omr+d5 zij met grov]e takk51 ongeve] 9  
d5 vorm van  e5 vogelne/1 legd5 d5 lap  
met het vonkje vuur 9 het midd51 en     
ov]dekt5 hem op gelijke wijze4 ,nu w]d  
het ne/ 9 d5 w9d geh\d52  langzam]h&    

begon het te rook51 al me] en me]1 tot  
e9delijk  de vlamm5 er uit sloeg54 ,ik  
gelo( niet1 dat met zulke vo*tige       
mat]ial5 e5e &]e me?ode kans van slag5  
z\ hebb5 gehad4    #ai ,mei4    ,elk5   
morg5 0 ik ze] /ijf1 e5 gevolg hi]van1  
dat ik niet vooraf  e5ig5 tijd g]$5 _h4 
,met v]wond]+ hoorde ik de ,gau*os1 die 
van jongs af bijna op het pa>d geleefd  
hebb51 zegg5 dat zij 9 zulke  om/&igh$5 
altijd pijn hebb54 ,/4-,jago v]telde    
mij1 dat hij1 na  drie ma&5 weg5s ziekte
 aan huis gebond5 te zijn gewee/1 uitg+ 
om wild vee te jag52 ma> dat zijn dij5  
da>door de twee volg5de  dag5 zoo /ijf  
w>51 dat hij g5oodzaakt 0 9 b$ te ligg54
 ,dit  bewij/1 dat de ,gau*os to* wel   
degelijk spi]kra*t bij het rijd5        
gebruik51 al s*ijnt dit ook niet zoo4   
,het jag5 van wild vee 9 e5  l&1 dat    
weg5s d5 mo]assig5 grond zoo moeilijk te
 begaan is1 moet  e5 ze] zwa> w]k zijn4 
,de ,gau*os zegg51 dat zij dikwijls 9   
voll5  r5 ov] e5 grond he5 gaan1 die bij
 langzam] rijd51 onbegaanba>  z\ zijn2  

ev5als dat m5 ov] dun ijs kan           
s*aats5rijd51 wa>  loop5 onmogelijk is4 
,op de ja*t pog5 de jag]s zoo di*t      
mogelijk  bij de kudde te kom51 zond]   
ontdekt te word54 ,elk man draagt vi]  (
 vijf pa> bolas bij zi*2 deze w]pt hij  
a*t]e5volg5s na> e5  gelijk aantal /uks 
vee1 die1 als zij ge/rikt zijn1 e5ige   
dag5 9  di5 toe/& word5 a*t]gelat51 tot 
zij door hong] en inspann+  wat zijn    
uitgeput4 ,dan word5 zij vrij gelat5 en 
na> e5e kle9e  kudde tamme di]5 g$rev51 
die opzettelijk na> die plek gebra*t    
zijn4 ,da> de voorafgegane beh&el+ h5 te
 ze] v]s*rikt heeft  om de kudde te     
v]lat51 word5 zij1 als hunne kra*t5 het 
toelat51  gemakkelijk na> de kolonie    
g$rev54    ,voortdur5d bleef het w$] zoo
 sle*t1 dat wij beslot5 spo$ te  mak51  
en te tra*t5 het s*ip nog voor d5 na*t  
te b]eik54 ,door de  groote hoeveelheid 
gevall5 reg5 0 de opp]vlakte van het    
geheele  l& mo]assig4 ,ik gelo(1 dat    
mijn pa>d m9/5s e5 dozijn mal5  viel1 en
 soms sp>teld5 alle zes pa>d5 tegelijk 9

 de modd]4 ,de  oev]s van alle kle9e    
/room5 be/aan uit za*t ve51 dat het d5  
pa>d5 ze] moeilijk maakt er zond] vall5 
ov] te spr+54 ,als om  onz5 teg5spo$ te 
voltooi51 w>5 wij v]pli*t d5 kop van e5 
zee9ham te doorwad51 wa> het wat] zoo   
hoog /ond als de rugg5  onz] pa>d52 en  
door d5 hevig5 w9d sloeg5 de golfjes ov]
 ons  he51 zoodat wij ze] nat en k\d    
w]d54 ,zelfs de ,gau*os met hunne  ijz]5
 ge/ell5 a*tt5 zi* gelukkig1 to5 zij na 
ons uit/apje  de kolonie b]eikt hadd54  
,de geologis*e b\w dez] eil&5 is 9 de   
mee/e opzi*t5  e5v\dig4 ,het lag]e l&   
be/aat uit leems*ief] en z&/e51  wa>9   
fossiel51 die aan de 9 de siluris*e     
=maties van ,europa  gevond5e ze] na    
v]want1 do* niet geheel gelijk zijn2 de 
b]g5  zijn gevormd van wit korrelig     
kw>tsge/e5te4 ,de lag5 dez] laat/5  zijn
 dikwijls volkom5 symmetris* gewelfd1 en
 bij gevolg is het  voorkom5 van enkele 
b]g5 hoog/ eig5a>dig4 ,p]nety #agi heeft
  v]s*eid5e bladzijd5 gewijd aan de     
bes*rijv+ van e5 b]g1 ,hill  ( ,ru9s    

g5aamd1 welks op elk&] volg5de lag5 hij 
t]e*t bij de  rang5 van e5 amphi!at]    
heeft v]gelek54 ,het kw>tsge/e5te moet  
ze] deega*tig gewee/ zijn1 to5 het zulke
 m]kwa>dige buig+5  ond]g+ zond] te     
brek54 ,da> het kw>ts onm]kba> 9 d5     
z&/e5  ov]gaat1 lijkt het wa>s*ijnlijk1 
dat het e]/e uit d5 z&/e5  is ont/aan1  
to5 deze zoo hoog v]hit 01 dat hij      
dik-vloeiba>  w]d en bij afkoel+        
kri/allise]de4 ,de z&/e5 moet vooraf 9  
za*t5 toe/& door de bov5ligg5de lag5    
omhoog zijn ge/uwd4    ,9 vele g$eelt5  
van het eil& zijn de dalbodems op       
buit5gewone  wijze b$ekt met tallooze   
groote en losse1 hoekige brokk5         
kw>tziet1  die zoog5aamde /e5/room5     
vorm54 ,s$]t d5 tijd van ,p]nety  heeft 
elk reizig] met v]wond]+ hi]van meld+   
gemaakt4 ,de  brokk5 zijn niet door het 
wat] geslep5 ( afg]ond1 alle5 zijn      
hunne hoek5 wat ge/ompt2 9 grootte      
wissel5 zij af van e5 (  twee voet 9    
doorsn$e1 tot ti5- ( zelfs me] dan      
tw9tigmaal  zooveel4 ,zij zijn niet 9   

onregelmatige hoop5 bije5geworp51 ma>   
ligg5 9 horizontale vlakt5 ( groote     
/room5 v]spreid4 ,het is  niet mogelijk 
hunne dikte te bepal52 ma> v]s*eid5e    
voet5 ond]  de opp]vlakte kan m5 het    
wat] van kle9e /roompjes door de /e55   
hoor5 druppel54 ,wa>s*ijnlijk is de     
w]kelijke diepte aanzi5lijk1  da> de    
splet5 tuss*5 de lag]e brokk5 s$]t lang 
met z&  gevuld moet5 zijn4 ,de bre$te   
dez] /e5vlakt5 wisselt tuss*5  enkele   
hond]d5 voet5 en e5e mijl2 ma> dagelijks
 ov]s*rijdt de  ve5a*tige bodem de r&5  
di] vlakt51 en vormt zelfs eil&jes  da> 
wa> enkele brokk5 di*t bij elk&] ligg54 
,9 e5e vallei  t5 zuid5 van ,/raat      
,b]keley1 door e5ig5 van ons gezels*ap  
de  groote brokk5-vallei g5oemd1 moe/5  
wij e5e onafgebrok5 /rook  van zulke    
/e551 die e5e halve mijl bre$ 01        
ov]/ek51 wa>bij  wij van d5 e55 puntig5 
/e5 op d5 &]5 sprong54 ,de brokk5  w>5  
zoo groot1 dat1 to5 wij door e5e reg5bui
 ov]vall5 w]d51  ik gemakkelijk ond] e5 
ervan e5e s*uilplaats kon v9d54         

,hunne g]+e hell+ is wel de m]kwa>dig/e 
om/&igheid 9 deze  /e5/room54 ,aan de   
heuvelzijd5 heb ik ze e5e hell+ van ti5 
grad5 met d5 horizon zi5 mak52 ma> 9    
enkele vlakke dal5 met  bre$e bodems is 
de hell+ jui/ groot g5oeg om s*]p te    
word5  wa>g5om54 ,er 0 ge5 middel om op 
zulk e5e ruwe opp]vlakte  d5 hoek te    
met52 om e*t] e5e all$aags*e opheld]+ te
 gev51  kan ik zegg5 dat de glooi+ de   
snelheid van e5e ,engels*e po/k>  niet  
z\ v]traagd hebb54 ,op sommige plaats5  
volgde e5 onafgebrok5  /room van deze   
brokk5 d5 loop e5] vallei1 en /rekte zi*
 zelfs  tot aan d5 top van e5 heuvel    
uit4 ,hi]1 op deze topp51 s*55 de       
geweldige /e551 die e5 kle9 huis 9      
grootte ov]tr(f51 9 hun  voorwa>ts*5    
loop ge/uit2 hi] /apeld5 zi* ook de     
gebog5 lag5  d] ov]welfde ruimt5 op1    
ev5als de b\wvall5 e5] reusa*tige       
ka!draal4 ,poogt m5 deze taf]eel5 van   
geweld te bes*rijv51  dan is m5         
onwillekeurig g5eigd van de e5e         
gelijk5is 9 de &]e  te vall54 ,wij kunn5

 ons voor/ell51 dat /room5 witte lava   
uit  vele deel5 van het geb]gte na> het 
lag]e l& zijn gevloeid1  en dat zij bij 
het /oll5 door e5e geweldige golv+ (    
trill+  van d5 bodem 9 ti5duiz5d5 brokk5
 zijn gesplet54 ,de uitdrukk+           
/e5/room51 die elk t]/ond 9 d5 mond     
kwam1 sluit hetzelfde  begrip 94 ,op de 
plek zelve word5 deze taf]eel5 nog      
indrukwekk5d]  gemaakt door hunne       
teg5/ell+ met de lage1 ronde vorm5 d]   
naburige heuvels4    ,met belang/ell+   
vond ik op d5 hoog/5 top van e5e        
heuvelreeks  7omtr5t #gjj voet bov5 de  
zee7 e5 groot gewelfd brok1 dat op      
zijne bolle zijde1 ( het ond]/ebov5 lag4
 ,moet5 wij aannem51  dat dit 9 de lu*t 
w]d geworp5 en z dez5 vorm v]kreeg2 (1  
wat wa>s*ijnlijk] is1 dat vroeg] 9      
dezelfde ket5 e5 hoog]  g$eelte be/ond  
dan het punt wa>op dit g$5kteek5 e5]    
groote  natuurb]o]+ nu ligt8 ,da> de    
brokk5 9 de dal5 niet afg]ond en  hunne 
splet5 niet met z& zijn gevuld1 moet5   
wij besluit51 dat die  hevige b]o]+     

plaats _h 9 e5 tijdp]k1 nadat het l&    
bov5 het  wat] d] zee 0 g]ez54 ,e5e     
dw>sdoorsn$e 9 deze vallei5 doet  zi51  
dat de bodem bijna horizontaal is ( ma> 
ze] we9ig na> beide  kant5 /ijgt4       
,(s*oon de brokk5 dus van het ho(de9de  
d] vallei  s*ijn5 gew&eld te hebb51     
lijkt het ind]daad wa>s*ijnlijk]1  dat  
zij van de naa/bijligg5de hoogt5 zijn   
gesl+]d1 en s$]t  door e5e trill5de     
beweg+ van ov]weldig5de kra*t 9 e5e     
onafgebrok5 horizontale laag v]spreid   
zijn4 #ahj ,zoo m5 zi* al  v]wond]de ov]
 het feit1 dat g$ur5de de a>dbev+1 die 9
 #ahce  de /ad ,conception 9 ,*ili      
v]woe/te1 #aha kle9e li*am5 enkele      
in*es hoog van d5 grond w]d5 geworp51   
wat zull5 wij dan zegg5  van e5e beweg+1
 die brokk5 van vele tonn5 gewi*t omhoog
 wi]p1  als z& op e5 trill5d c>ton1 en  
da>na horizontaal v]spreidde8 ,9  de    
,cordill]as de los ,&es heb ik de       
duidelijke bewijz5 gezi51  dat          
ontzaglijke b]g5 als ev5 zoovele dunne  
kor/5 9 /ukk5  w>5 gebrok51 en hunne    

lag5 v]ticaal omhoog geworp52 ma> nooit 
drong e5 natuurtaf]eel het d5kbeeld van 
e5e hevige a>dbev+1  wa>van wij 9       
hi/oris*e tijdp]k5 vru*teloos de w$]gade
 kunn5  v9d51 /]k] aan mijn gee/ op1 dan
 deze /e5/room54 ,to* zal  de vooruit   
/rev5de wet5s*ap v]mo$elijk e5s e5e     
e5v\dige  v]kl>+ van dit v]s*ijnsel     
gev51 gelijk zij het re$s de$  van het  
zoolang onv]kla>ba> gea*te v]vo] d]     
erratis*e (  zw]fblokk51 die ov] de     
vlakt5 van ,europa zijn v]spreid4 #ahb  
,ov] de zologie dez] eil&5 heb ik we9ig 
op te m]k54 ,d5 aasgi]  ( ,polyborus heb
 ik re$s vroeg] bes*rev54 ,dan zijn er  
e5ige &]e  havikk51 uil51 en e5 pa>     
kle9e l&vogels4 ,het wat]gevogelte  is  
bijzond] talrijk2 en blijk5s de v]hal5  
d] oude zeeva>d]s1  moet5 er vroeg] nog 
me] gewee/ zijn4    ,op zek]5 dag zag ik
 e5e ze]aaf 7,c>bo cormoranus sive      
haliaeus7  met e5 vis* spel51 di5 hij   
gevang5 _h4 ,a*tmaal a*t]e5 liet  de    
vogel zijne prooi los1 dook ha> dan na1 
en bra*t ze1 (s*oon 9  diep wat]1 elk5  

ke] we] bov54 ,9 de ,zoological ,g>d5s  
heb ik d5  ott] e5 vis* op gelijke mani]
 zi5 beh&el51 als de kat e5 muis  doet2 
ik k5 ge5 &] voorbeeld wa>9 ,mo$]       
,natuur zoo mo$willig  wre$ s*ijnt4 ,op 
e5 &]5 ke] _h ik mij tuss*5 e5e vetgans 
7,apt5odytes dem]sa7 #ahc en het wat]   
geplaat/1 en v]maakte  mij ze] met het  
gadeslaan van h>e gewoont54 ,het 0 e5   
mo$ige  vogel1 die mij g]egeld slag     
lev]de en t]ug dreef totdat hij de zee  
b]eikte4 ,niet dan met h>de slag5 kon m5
 hem tot /aan br5g52  kra*tig h&haafde  
hij elk duimbre$ gewonn5 grond1 en /ond 
re*top  en va/b]ad5 voor mij4 ,9 die    
h\d+ waggelde hij met het ho(d  na>     
re*ts en l9ks1 op e5e ze] koddige mani]1
 als( het v]mog5  van duidelijk zi5     
alle5 9 het voor- en ond]g$eelte d] oog5
  geleg5 04 ,deze vogel wordt gewoonlijk
 de ezel-vetgans g5oemd1  vanwege zijne 
gewoonte om1 als hij op het /r& is1 zijn
 ho(d na>  a*t]5 te beweg51 en e5       
zond]l+ s*reeuw5d geluid te mak51  dat  
ze] op het gebalk van e5 ezel gelijkt2  

ma> is hij op zee1 en  /oort m5 hem     
niet1 dan is zijn geluid ze] diep en    
ple*tig1 en wordt  vaak des na*ts       
gehoord4 ,bij het duik5 word5 zijne     
kle9e vleugels  als v9n5 gebruikt1 ma>  
op het l& als voorpoot54 ,als hij--op   
vi]  poot5 kan m5 zegg5--door de bosjes 
gras ( ov] de hell+ e5]  begraasde rots 
kruipt1 beweegt hij zi* zoo snel1 dat m5
 hem li*t  voor e5 vi]voetig di] kan    
h\d54 ,is hij op zee aan het viss*51    
dan komt hij1 om adem te s*epp51 zoo    
on/uimig na> de opp]vlakte  en duikt we]
 zoo plotsel+1 dat ik i$]e5 t>t met     
zek]heid te  zegg51 dat dit ge5 vis* 01 
die voor pleizi] aan het spr+5 04       
,twee soort5 van ganz5 bewon5 de        
,falkl&s-,eil&54 ,de hoogl&s*e  soort   
7,anas ,magellanica7 bewoont pa>sgewijze
 ( 9 kle9e troep5 het  geheele eil&4    
,zij trekt niet1 ma> ne/elt op de kle9e 
afgeleg5  eil&jes4 ,v]mo$elijk ges*i$t  
dit uit vrees voor de voss52  en        
mogelijk om dezelfde r$5 zijn deze      
vogels1 (s*oon ze] mak  bij dag1 s*uw en

 wild 9 de avonds*em]+4 ,zij lev5 geheel
 van  plant5/(f54 ,de klipgans1 zoo     
g5oemd omdat zij uitsluit5d op  het     
zee/r& woont 7,anas ant>ctica7 #ahd hui/
 zo[el hi] als  op de we/ku/ van ,am]ika
 tot 9 ,*ili4 ,9 de diepe en afgeleg5   
kanal5 van ,vuurl& vormt de sneeuwwitte 
mannetjesgans1 die /e$s  van zijn       
donk]d] gekleurd wijfje v]gezeld di*t   
bij ha> op e5e  v]wijd]de rotspunt /aat1
 e5 gewoon taf]eel 9 het l&s*ap4    ,e5e
 groote1 domme gans ( e5d 7,anas        
bra*ypt]a71 die soms e5  gewi*t van #bb 
p\nds b]eikt1 is op deze eil&5 ze]      
talrijk4 ,9  vroeg]5 tijd w]d5 deze     
vogels1 om hunne buit5gewone mani]  van 
9 het wat] te pagaai5 en te plass51     
h>ddrav]s g5oemd2  do* nu noemt m5 h5   
veel gepa/] /oom]s4 ,hunne vleugels zijn
 te  kle9 en te slap om te vlieg52 ma>  
door er deels m$e te zwemm5  en deels de
 opp]vlakte van het wat] te slaan1      
beweg5 zij zi*  ze] snel4 ,de mani] komt
 e5igsz9s ov]e5 met die wa>op de gewone 
huise5d vlu*t1 als hij door e5 hond     

v]volgd wordt2 ma> ik b5 er  bijna zek] 
van1 dat de ,anas bra*ypt]a h>e vleugels
 beurt om beurt  beweegt1 9 plaats van  
beide tegelijk1 zooals bij &]e vogels4  
,deze  plompe1 domme e5d maakt zulk e5  
vreemd geluid en geplas1 dat het  e5    
ongewon5 indruk a*t]laat4    ,9         
,zuid-,am]ika v9d5 wij dus drie vogels1 
die hunne vleugels voor  &]e doele9d51  
als vlieg51 gebruik53 de vetgans als    
v9n52  de /oom] als riemblad5 ( s*oep51 
en de /ruisvogel als zeil52  t]wijl de  
,apt]yx van ,nieuw-,zeel&1 zo[el als    
zijn reusa*tig  prototype1 de ,d9ornis1 
sle*ts rudim5taire v]teg5woordig]s  van 
vleugels bezitt54 #ahe ,de /oom] kan    
alle5 ov] ze] kort5  af/& duik54 ,hij   
vo$t zi* geheel met s*aaldi]5 uit het   
zeewi]  en van vlo$rots51 t5 gevolge    
wa>van zijn bek en kop1 om die te  kunn5
 brek51 v]baz5d h>d en /]k zijn4 ,de kop
 is zoo /]k1  dat ik hem met mijn       
geologis*5 ham] bijna niet kon splijt51 
en spo$ig ontdekt5 al onze jag]s hoe    
taai het lev5 dez] vogels  is4 ,als zij 

des avonds1 9 e5 troep bije5gezet51     
hunne v$]5  op/rijk51 mak5 zij hetzelfde
 zond]l+e m5gsel van geluid51  als de   
oskikvors*5 9 de ke]kr+54        ,9     
,vuurl& zo[el als op de ,falkl&s-,eil&5 
de$ ik vele  wa>nem+5 op de lag]e       
ze$i]52 ma> deze zijn niet van algeme5  
belang4 #ahf ,ik zal sle*ts ne soort van
 feit5 v]meld51 welke  op zek]e         
,zophiet5 ( plantdi]5 9 de hoog]        
georganise]de  afdeel+ dez] klasse      
betrekk+ hebb54 ,v]s*eid5e gesla*t5     
7,flu/ra1 ,es*>a1 ,cell>ia1 ,crisia1 en 
&]e7 kom5 hi]9  ov]e51 dat zij zond]l+e 
beweeglijke organ5 bezitt5 7zooals  die 
van ,flu/ra avicul>ia1 welke 9 de       
,europees*e zeen gevond5  wordt71 die   
aan hunne cell5 beve/igd zijn4 ,dit     
orgaan gelijkt 9  de mee/e gevall5 ze]  
na op e5 gi]ekop1 met dit v]s*il1 dat   
de ond]kaak veel wijd] geop5d kan word5 
dan 9 d5 bek van e5  w]kelijk5 vogel4   
,de kop zelf bezit door middel van e5   
kort5 nek  e5 aanzi5lijk beweg+sv]mog54 
,bij d5 e55 zophiet 0 de kop  zelf va/1 

ma> de ond]kaak vrij2 bij e5 &]5 w]d hij
 v]vang5  door e5 driehoekige kap met   
e5e fraai pass5de klep1 die blijkba>  de
 ond]kaak voor/elde4 ,bij de mee/e      
soort5 0 elke cel van n  ho(d voorzi51  
do* bij &]e _h elke cel er twee4    ,de 
jonge cell5 aan het e9de d] takk5 van   
deze koraalgewass5  bevatt5 geheel      
onrijpe poliep52 to* zijn de da>aan     
gehe*te  gi]ekopp51 hoewel kle91 9 elk  
opzi*t volkom54 ,als de poliep met  e5e 
naald uit e5e d] cell5 v]wijd]d w]d1    
s*55 deze organ5 9  't m9/ niet g]aakt4 
,w]d e5 d] zoog5oemde gi]ekopp5 van e5e 
cel afgesn$51 dan behield de ond]kaak   
ha> v]mog5 tot op55 en  sluit54 ,het    
zond]l+/e 9 hun b\w is miss*i5 wel1 dat1
 als  er me] dan twee rij5 cell5 op e5  
tak w>51 de c5trale cell5  van zulke    
aanhangsels voorzi5 w>51 die sle*ts e5  
vi]de van de  grootte d] buit5/e hadd54 
,hunne beweg+5 wisseld5 af na> de       
soort2 ma> t]wijl ik bij enkel5 nooit de
 g]+/e beweg+ zag1  s*ommeld5 &]51 met  
de ond]kaak mee/al op5 en ongeve] ns  9 

de vijf secund51 voor- en a*t]uit2 we]  
&]5 bewog5 zi*  snel en met rukk54 ,met 
e5e naald aang]aakt1 greep de bek de    
punt  mee/al zoo /evig va/1 dat m5 d5   
geheel5 tak kon s*udd54    ,deze li*am5 
/aan 9 hoeg5aamd ge5 v]b& met de        
voortbr5g+ van  de ei]5 ( knopp51 wijl  
zij gevormd word5 voordat de jonge      
poliep5  9 de cell5 aan het e9de d]     
groei5de takk5 v]s*ijn54 ,da>  zij zi*  
onafhankelijk van de poliep5 beweg51 en 
9 ge5]lei  v]b& met dez5 s*ijn5 te /aan2
 en wijl zij op de buit5/e en  b9n5/e   
celrij5 v]s*ill51 koe/] ik we9ig twijfel
 ( zij  zijn 9 hunne functin e]d] aan de
 hoorna*tige z d] takk51  dan aan de    
poliep5 9 de cell5 v]want4 ,het vleezige
 aanhangsel aan  de ond]/e extremiteit  
van de zeev$] 7te ,bahia ,blanca        
bes*rev57  maakt ook deel uit van d5    
zophiet als e5 geheel1 op dezelfde wijs 
als de wortels van e5 boom deel uitmak5 
van e5 geheel5 boom en  niet van het lo(
 ( de bloemknopp5 alle54    ,bij e5 &]  
si]lijk kle9 koraalgewas 7,crisia87 0   

elke cel van  e5 lang5 get&5 bor/el     
voorzi51 die het v]mog5 _h van zi*  snel
 te beweg54 ,elk dez] bor/els en elk d] 
zoog5oemde gi]ekopp5  bewoog zi* mee/al 
onafhankelijk van de &]e2 ma> soms      
bewog5  all5 aan beide zijd5 van e5 tak1
 ( alle5 die aan ne zijde zi*           
tegelijktijdig2 dan wer bewoog elk zi* 9
 regelmatige orde de e5  na d5 &]54 ,9  
deze h&el+5 bij d5 zophiet1 (s*oon uit  
duiz5de v]s*ill5de poliep5 sam5ge/eld1  
zi5 wij blijkba> e5e  ev5 volkom5       
wilsov]dra*t1 als bij e5 enkelv\dig di]4
 ,ind]daad  v]s*ilt het geval niet van  
dat d] zeev$]s1 die zi* aan de ku/  van 
,bahia ,blanca 9 het z& t]ugtrokk51     
zoodra m5 ze aanraakte4 ,ik  zal e5 &]  
voorbeeld noem5 van gelijkmatige h&el+1 
hoewel van  ze] v]s*ill5d5 a>d1 bij e5  
zophiet die nauw aan ,clytia v]want  en 
dus ze] e5v\dig georganise]d is4 ,nadat 
ik e5s e5e groote  pluim da>van 9 e5e   
kom met z\t wat] _h g$aan1 bespeurde ik1
  to5 het donk] 01 dat telk5s als ik e5 
/uk van d5 tak wreef1 de  geheele pluim 

met e5 /]k gro5 li*t phosphoresce]de4   
,ik h]9n]  mij niet ooit e5 s*oon]      
v]s*ijnsel gezi5 te hebb54 ,do* het     
m]kwa>dig/e van het geval 01 dat de     
li*t/ral+5 zi* altijd  opwa>ts langs de 
takk5 bewog51 van de basis na> de       
uite9d54    ,het ond]zoek van deze      
sam5ge/elde di]5 boezemde mij altijd    
ze] veel belang 94 ,wat kan m]kwa>dig]  
zijn dan e5 planta*tig  li*aam e5 ei te 
zi5 voortbr5g51 hetwelk 9 /aat is rond  
te  zwemm5 en e5e ges*ikte plaats te    
kiez5 om zi* va/ te he*t52  wa>uit      
v]volg5s takk5 ontspruit51 elk met      
tallooze afzond]lijke  di]5 van dikwijls
 saamge/eld5 b\w b$ekt8 ,da>5bov5       
bezitt5  de takk51 gelijk wij jui/ zag51
 somtijds organ51 die zi* kunn5  beweg5 
en onafhankelijk zijn van de poliep54   
,hoe v]wond]lijk deze  v]e5ig+ van      
afzond]lijke individun op e5            
geme5s*appelijk5  /am ook altijd s*ijn5 
moet1 v]toont to* elke boom hetzelfde   
feit2  want knopp5 moet5 als plant5 op  
zi* zelv5 word5 bes*\wd4 ,het is  e*t]  

natuurlijk1 dat m5 e5 poliep1 die 9 't  
bezit is van e5 mond1  +ew&5 en &]e     
organ51 als e5 zelf/&ig individu        
bes*\wt1  t]wijl de individualiteit (   
p]soonlijkheid van e5 blad]knop niet    
li*t v]wez5lijkt wordt2 zoodat de       
v]e5ig+ van afzond]lijke  individun tot 
e5 geme5s*appelijk li*aam ons me] treft 
9 e5  koraalgewas dan 9 e5 boom4 ,ons   
begrip van e5 sam5ge/eld di] kan1  wa>  
de p]soonlijkheid van elk 9 sommige     
opzi*t5 niet voll$ig is1  opheld]+ v9d5 
door de ov]weg+1 dat twee afzond]lijke  
wez5s  word5 voortgebra*t1 als m5 e5    
enkelv\dig met e5 mes 9 tween  snijdt1 (
 als de ,natuur zelve de taak d] halve]+
 v]ri*t4 ,wij  kunn5 de poliep5 op e5   
plantdi]1 ( de knopp5 aan e5 boom als   
gevall5 bes*\w51 wa>9 de deel+ van het  
individu niet geheel is  tot /& gekom54 
,te oordeel5 volg5s analogie met de     
koraalgewass51  s*ijn5 zek]1 wat de     
boom5 betreft1 de door knopp5           
voortgeplante  individun nad] aan elk&] 
v]want1 dan ei]5 ( zad5 aan hunne       

oud]-individun4 ,het s*ijnt ?ans vrijwel
 va/ge/eld te zijn1 dat  gewass51 door  
knopp5 voortgeplant1 all5 e5            
geme5s*appelijke  lev5sduur hebb52 en   
i$]e5 weet welke zond]l+e en talrijke   
eig5a>digh$5 met zek]heid word5         
ov]gebra*t door knopp51  aflegg]s en    
ent51 die door zaadvoortplant+ nooit (  
sle*ts  toevallig werv]s*ijn54          
,,ho(d/uk ,x4    ,,ti]ra ,,del ,,fuego  
,,( ,,vuurl&4      #ag ,decemb] #ahcb4  
,nu ik met ,patagoni en de              
,falkl&s-,eil&5 heb afgeh&eld1 zal  ik  
onze e]/e aankom/ 9 ,vuurl& bes*rijv54  
,kort na d5 middag  zeild5 wij ,kaap    
,san ,dig om1 en vo]5 de v]ma>de ,/raat 
van ,le  ,maire 94 ,wij /ev5d5 di*t     
langs de ,vuurl&s*e ku/2 ma> de  omtrek 
van het rotsa*tige1 onga/vrije          
,/at5-,eil& 0 tuss*5  de wolk5 zi*tba>4 
,9 d5 namiddag ank]d5 wij 9 de ,baai van
  ,good ,success4 ,bij onze b9n5kom/    
w]d5 wij begroet op e5e wijze1  zooals  
d5 inwon]s van dit wild5l& betaamde4 ,e5
 troep ,vuurl&]s  zat g$eeltelijk 9 het 

di*te w\d v]s*ol51 op e5 ong5aakb>e1    
bov5 zee uitspr+5de rotspunt2 en        
nauwelijks g+5 wij voorbij1  ( zij      
sprong5 op1 zwaaid5 met hunne ges*eurde 
mantels1 en d$5  e5 luid1 s*reeuw5d     
gejui* hoor54 ,de wild5 volgd5 het s*ip2
  en ev5 voordat het donk] 01 zag5 wij  
hunne vur5 en hoord5  opnieuw hun woe/  
ges*reeuw4 ,de hav5 vormt e5 fraai5     
wat]plas1  half omr+d door hooge ronde  
b]g5 van leems*ief]1 die tot aan  d5 r& 
van het wat] met e5 di*t en donk] w\d   
b$ekt zijn4 ,e5  enkele blik op het     
l&s*ap 0 voldo5de om mij te toon5 hoeze]
  dit v]s*ilde van al wat ik ooit gezi5 
_h4 ,des na*ts woei er e5  /evige koelte
 en s*ot5 hevige rukw9d5 uit het geb]gte
 ov] ons  he54 ,het moet di5 na*t op zee
 sle*t wer gewee/ zijn2 en wij  zo[el   
als &]5 kunn5 deze kaap t]e*t ,bay (    
,good ,success noem54    ,des morg5s    
zond de kapite9 e5e bem&e boot1 om met  
de ,vuurl&]s  te ond]h&el54 ,zoodra wij 
elk&] kond5 b]oep51 trad e5  d] vi]     
aanwezige inl&]s na> vor5 om ons te     

ontvang51 en  begon e5 geweldig         
ges*reeuw aan te heff51 om ons te b$uid5
 wa>  wij kond5 l&54 ,to5 wij aan l&    
w>51 s*55 de inboorl+5  e5igsz9s        
v]s*rikt1 ma> blev51 ond] het mak5 van  
snelle geb>51  doorprat54 ,het 0        
ongetwijfeld het zeldzaam/e en          
belangwekk5d/e  s*\wspel dat ik ooit    
zag2 ik _h nooit kunn5 geloov51 dat er  
tuss*5 wild5 en bes*aafd5 zulk e5 groot 
v]s*il 03 het  is groot] dan tuss*5 e5  
wild en tam di]1 omdat de m5s* e5       
groot] v]mog5 heeft zi* te v]bet]54 ,de 
voornaam/e sprek]  0 e5 oud man1 die het
 ho(d van het gez9 s*e5 te zijn2 de drie
  &]5 w>5 kra*tige jonge mann5 van      
ongeve] zes voet lang4 ,de  vr\w5 en    
k9d]5 w>5 wegge/uurd4 ,deze ,vuurl&]s   
behoor5 tot  e5 geheel &] ras dan de    
niet wel opgegroeide1 ongelukkige /ump]s
  die me] we/wa>ts won51 en s*ijn5 na   
aan de =s*e ,patagonirs  d] ,/raat van  
,magelha5 v]want4 ,hunne geheele kle$+  
be/aat uit  e5 mantel van guanaco-huid1 
met de wol na> buit52 zij drag5 di5  los

 ov] de s*\d]s geworp51 zoodat hun      
li*aam beurtel+s bloot  en g$ekt is4 ,de
 kleur hunn] huid is groezelig kop]rood4
    ,de oude man _h e5 b& van witte ver5
 om het ho(d gebond51  wa>a*t] zijn     
zw>te1 grove en v]w>de h>5 g$eeltelijk  
v]borg5  w>54 ,twee bre$e dw>s/rep5     
krui/5 zijn gezi*t3 de e5e1  li*trood   
van kleur1 liep van het e5e oor na> het 
&]e en omsloot  de bov5lip2 de &]e1 wit 
als kalk1 liep bov5 en ev5wijdig aan de 
e]/e1 z dat zelfs de oogl$5 wit w>54 ,de
 drie &]e mann5  w>5 v]si]d met /rep5   
van e5 zw>t po$]1 dat uit h\tskool      
b]eid 04 ,het gezels*ap _h veel weg van 
de duivels1 die 9 /ukk5  als ,d]        
,freis*tz op het tooneel kom54    ,hunne
 h\d+ zelve 0 kruip5d1 en de uitdrukk+  
van hun  gezi*t wantr\w5d1 v]wond]d en  
v]s*rikt4 ,to5 wij hun e5  s*>lak5rood5 
doek hadd5 aangebod51 di5 zij t]/ond om 
hun hals  wond51 w]d5 wij go$e vri5d54  
,dit bleek hi]uit1 dat de oude  man ons 
ov] de bor/ /reek1 en e5 soort klokk5d (
 liefkooz5d  geluid maakte1 zooals m5s*5

 die kuik5s vo$]54 ,t]wijl ik met  d5   
oude voortliep1 w]d dit bewijs van      
vri5ds*ap v]s*eid5e  ke]5 h]haald1 en   
e9delijk beslot5 met drie h>de klapp51  
die  mij tegelijk op bor/ en rug gegev5 
w]d54 ,da>na ontblootte hij  zijne bor/1
 opdat ik het complim5t z\ beantwoord52 
en to5 dit  g$aan 01 s*e5 hij uit]mate  
v]heugd4 ,voorzoov] wij opm]kt51  v]di5t
 de taal van deze li$5 bijna niet d5    
naam van e5e  ge>ticule]de4 ,kapite9    
,cook heeft ha> v]gelek5 bij het geluid 
van iem&1 die zijn keel s*raapt2 ma>    
/ellig s*raapte nooit e5  ,europeaan    
zijne keel met zooveel h>de1 s*]pe en   
korte keelklank54    ,zij zijn          
voortreffelijke mimici ( naboots]s2     
telk5s als wij  hoe/t5 ( gaapt51 ( e5e  
zond]l+e beweg+ maakt51 boot/5  zij ons 
onmiddellijk na4 ,e5ig5 van ons         
gezels*ap begonn5 s*eel te  kijk5 en    
s*eeve gezi*t5 te trekk52 ma> e5 d]     
jonge ,vuurl&]s  7hij wi5s gezi*t zw>t  
ges*ild]d 01 behalve e5 witt5 b&  ov]   
zijn oog57 maakte veel leelijk]         

grimass54 ,zij kond5 elk  woord van e5  
z9 di5 wij hun voorzeid51 volkom5 jui/  
h]hal51  en h]9n]d5 zi* zulke woord5    
e5ig5 tijd4 ,intuss*5 wet5  alle        
,european5 hoe moeilijk het is de klank5
 9 e5e vreemde  taal van elka> te       
ond]s*eid54 ,wie onz]1 bij voorbeeld1   
kon  e5 ,am]ikaans*5 ,indiaan v]d] dan  
e5 z9 van drie woord5 lang  volg58 ,alle
 wild5 s*ijn5 dit naboots+sv]mog5 9     
ongewone mate  te bezitt54 ,bijna 9     
dezelfde bewoord+5 v]telde m5 mij       
dezelfde  bela*elijke gewoonte ond] de  
,kaff]s2 ook de ,au/ralirs /aan  lang   
bek5d om hunne bekwaamheid 9 het        
naboots5 en bes*rijv5 van  d5 m5s*elijk5
 gang1 z dat de p]soon h]k5d kan word54 
,hoe  kunn5 wij dit v]mog5 v]kl>58 ,is  
het e5 gevolg d] me]d]e  geoef5dheid van
 het wa>nem+sv]mog5 en de s*]pe z9tuig51
  die all5 wild5 /amm5 geme5 is1        
v]gelek5 met de lang bes*aafde8    ,to5 
ons gezels*ap e5 li$ begon te z+51 da*t 
ik1 dat de  ,vuurl&]s van v]wond]+ op d5
 grond z\d5 vall54 ,met ev5veel  v]baz+ 

zag5 zij ons dans52 ma> op ons v]zoek _h
 e5 d] jonge  mann5 ge5 bezwa> teg5 e5  
walsje4 ,hoe we9ig zij ook aan          
,european5  gewoon s*551 to* k5d5 en    
vreesd5 zij onze vuurwap552 en  niets   
kon h5 beweg5 e5 gewe] 9 h&5 te nem54   
,zij v]zo*t5  om mess51 die zij bij het 
,spaans*e woord cu*illa noemd54 ,ook    
v]kla>d5 zij wat zij noodig hadd51 door 
te do5 als( zij e5  /uk spek 9 d5 mond  
hadd51 en dan er s*ijnba> 9 te snijd5 9 
plaats van het vane5 te s*eur54    ,tot 
nu toe heb ik niet van de ,vuurl&]s     
gesprok51 die wij aan  boord hadd54 ,op 
de vorige reis van de ,adv5ture en de   
,beagle 9 #ahbf  en #ahcj1 legde kapite9
 ,fitz-,roy de h& op e5 troep inboorl+51
  als gijzela>s voor het v]lies van e5e 
boot1 die tot groot geva>  van e5ige met
 de opmet+ bela/e p]son5 ge/ol5 02 en   
e5ige  van deze inboorl+51 b5ev5s e5    
k9d1 dat hij voor e5 p>elknoop  geko*t  
_h1 nam hij mee na> ,engel& met het plan
 h5 voor zijne  ko/5 op te vo$5 en 9 d5 
godsdi5/ te ond]wijz54 ,deze  inboorl+5 

w$] na> hun l& te br5g5 0 voor kapite9  
,fitz-,roy e5e ho(dr$5 wa>om hij deze   
reis ond]nam2 en voordat  de            
,admiraliteit beslot5 _h deze exp$itie  
uit te z5d51 _h de  kapite9 op          
edelmo$ige wijze e5 s*ip bevra*t1 wa>op 
hij h5 zelf  z\ t]ugbr5g54 ,de inboorl+5
 w>5 v]gezeld van e5 z5del+1  ,r4       
,mat!ws1 ov] wi5 de kapite9 e5 voll$ig  
en uitmunt5d v]haal  9 het li*t heeft   
gegev51 wa>9 ook de inboorl+5 uitvo]ig  
word5 besprok54    ,aanvankelijk w>5    
meeg5om5 twee mann51 van wie er e5 9    
,engel&  aan de k9d]pokk5 /i]f1 e5 jong5
 en e5 kle9 meisje2 en nu  hadd5 wij aan
 boord ,york ,m9/]1 ,jemmy ,button 7wi5s
 naam ,knoop  zijn inkoopsprijs         
uitdrukt7 en ,fuegia ,basket4 ,york     
,m9/] 0 e5  volwass51 kort1 bre$ en /]k 
man2 t]uggetrokk51 /ilzwijg5d en        
knorrig van a>d1 w]d bij geweldig       
driftig als m5 hem plaagde4 ,hij  _h    
voor enkele p]son5 aan boord e5e ze]    
/]ke g5eg5heid  opgevat1 en bezat e5 go$
 v]/&4 ,jemmy ,button 0 i$]s  gun/el+1  

ma> k opvlieg5d2 de uitdrukk+ van zijn  
gezi*t  v]ri$ t]/ond zijn prikkelb>e    
natuur4 ,hij 0 vroolijk1 la*te          
dikwijls1 en 0 bijzond] m$elijd5d jeg5s 
elk die pijn _h4 ,bij  ruw w$] 0 ik vaak
 wat zeeziek1 en dan pla*t hij bij mij  
te kom5  en op klag5d5 toon te zegg53   
,arme1 arme man6    ,ma> het d5kbeeld1  
dat bij g$ur5de zijn lev5 op zee gekreg5
  _h van iem& die zeeziek is1 0 al te   
klu*tig2 en mee/al moe/  hij het gezi*t 
afw5d5 om e5 /il ( luid gela* te        
ond]drukk51  en e]/ da>na zijn uitroep3 
,arme1 arme man6 te h]hal54 ,hij 0      
vad]l&sliev5d van a>d2 prees ga>ne zijn 
eig5 /am en l&1  wa>van hij t]e*t zeide1
 dat er ov]vlo$ van boom5 w>52 s*old  op
 alle &]e /amm51 en v]kla>de /\tweg1 dat
 er 9 zijn l&  ge5 duivel 04    ,jemmy 0
 kle91 dik en gezet1 ma> ijdel op zijn  
p]soonlijk  voorkom54 ,altijd droeg hij 
h&s*o552 zijn ha> 0 kort geknipt1  en   
hij 0 wanhopig als zijne zorgvuldig     
gepoet/e s*o55 morsig  w]d54 ,hij 0 er  
op v]zot zi* 9 e5 spiegel te bewond]54  

,e5  kle9e ,indiaans*e jong5 met e5     
jolig gezi*t en van de ,rio ,negro      
afkom/ig1 di5 wij e5ige ma&5 aan boord  
hadd51 bem]kte dit  spo$ig en hield hem 
gewoonlijk voor d5 gek2 ma> ,jemmy1 die 
&]s  /e$s b]eid 0 d5 kle95 ,indiaan van 
di5/ te zijn1 hield  da> vol/rekt niet  
van1 en zeide met e5 e5igsz9s v]a*telijk
  ho(dgeba>3 ,je snat]t te veel6    ,en 
to*1 als ik aan al zijn vele go$e       
eig5s*app5 t]ugd5k1  s*ijnt het mij     
v]wond]lijk toe1 dat hij tot hetzelfde  
ras behoorde  en ongetwijfeld hetzelfde 
k>akt] heeft bezet5 als die ell5dige1   
a*t]lijke wild5 die wij hi] het e]/     
ontmoett54    ,wat e9delijk ,fuegia     
,basket betreft1 zij 0 e5 a>dig1        
bes*eid51  +etog5 jong meisje met e5    
e5igsz9s innem5d1 ma> somtijds  knorrig 
uit]lijk1 en ze] vlug 9 het le]51 vooral
 van tal54 ,dit  bewees zij door het    
opvang5 van wat ,portugees* en ,spaans*1
 to5 zij  sle*ts kort5 tijd te ,rio de  
,janeiro en ,montevideo 0 a*t]gelat51   
en door h>e k5nis van het ,engels*4     

,york ,m9/] 0 ze] jalo]s*  op elke      
att5tie1 die ha> w]d bewez52 want       
blijkba> _h hij plan  ha> te tr\w51     
zoodra zij aan l& z\d5 zijn4    ,(s*oon 
alle drie vrij go$ ,engels* kond5 sprek5
 en v]/aan1  0 het to* uit]/ moeilijk   
veel inli*t+ uit h5 te krijg51  hetge5  
g$eeltelijk 0 toe te s*rijv5 aan de     
moeite1 die zij  s*55 te hebb5 om het   
e5v\dig/e alt]natief te begrijp54 ,i$]1 
die gewoon is met ze] jonge k9d]5 om te 
gaan1 weet hoe zeld5 m5  e5 antwoord kan
 krijg5 zelfs op zulk e5e e5v\dige vraag
 als3  ( e5 voorw]p wit ( zw>t is2 het  
begrip zw>t ( wit s*ijnt  beurtel+s hun 
gee/ bezig te h\d54 ,zoo 0 het ook met  
deze  ,vuurl&]s2 en da>door 0 het mee/al
 onmogelijk door ov] en we]  vrag5 te   
wet5 te kom51 ( m5 iets1 dat zij v]teld 
hadd51 go$  begrep5 _h4 ,hun gezi*t 0   
bijzond] s*]p4 ,het is wel bek5d1  dat  
zeeli$5 door langdurige oef5+ e5        
v]afzijnd voorw]p  veel bet] kunn5      
ond]s*eid51 dan iem& die op het l&      
leeft2  ma> zo[el ,york als ,jemmy /ond5

 da>9 v] bov5 e5 zeeman aan  boord4     
,v]s*eid5e mal5 hebb5 zij v]kla>d wat e5
 v]wijd]d  voorw]p 02 en (s*oon het door
 elk 9 twijfel w]d getrokk51  blek5 zij 
to* gelijk te hebb51 als het met e5     
kijk] ond]zo*t  w]d4 ,zij w>5 zi* dit   
v]mog5 t5 volle bewu/2 en to5 ,jemmy    
met d5 (fici] van d5 wa*t e5s e5 kle95  
twi/ _h1 zeide hij3    ,wij s*ip zi51   
wij niet praat4    ,belangwekk5d 0 het  
de h\d+ d] wild5 teg5ov] ,jemmy  ,button
 gade te slaan1 to5 wij l&d52           
onmiddellijk bespeurd5  zij het v]s*il  
tuss*5 hem en ons1 en sprak5 sam5 druk  
ov]  dit ond]w]p4 ,de oude man hield e5e
 lange toespraak tot ,jemmy1  wa>9 hij  
hem s*e5 uit te noodig5 bij h5 te       
blijv54 ,ma> ,jemmy  begreep hunne taal 
ze] we9ig1 en s*aamde zi* da>5bov5 diep 
ov] zijne l&g5oot54 ,to5 ,york ,m9/]    
da>na aan l& kwam1  h]k5d5 zij ook hem1 
en b$uidd5 hem dat hij zi* moe/ s*]52   
to* _h de man ge5 tw9tig /oppelh>5 op   
zijn gezi*t1 t]wijl  wij all5 onges*or5 
ba>d5 droeg54 ,zij ond]zo*t5 de kleur   

van  zijne huid en v]gelek5 die met de  
onze4 ,to5 zij e5 onz] arm5  bloot zag51
 drukt5 zij hunne lev5dig/e v]baz+ en   
bewond]+  uit ov] de )eid er van1 jui/  
zooals wij 9 d5 ,di]5tu9 d5             
orang-oetang hebb5 zi5 do54 ,uit hunne  
geb>5 maakt5 wij op1 dat  zij twee (    
drie onz] (fici]51 die1 (s*oon met volle
 ba>d5  prijk5de1 kle9] en knapp] w>5   
dan de &]51 voor de dames  van ons      
gezels*ap hield54 ,de groot/e ond] de   
,vuurl&]s _h er  blijkba> veel s*ik 91  
dat zijne l5gte de a&a*t trok4 ,to5 hij 
rug aan rug teg5 d5 groot/5 van ons     
s*eepsvolk geplaat/ w]d1  de$ hij zijn  
be/ om na> e5 hoog] /uk grond te s*uiv5 
en op de  te55 te /aan4 ,hij op5de d5   
mond om zijne t&5 te lat5 zi51  en      
draaide het ho(d om zijwa>ts te kijk52  
en dit alles de$ hij met  zulk e5e      
vroolijkheid1 dat ik ov]tuigd b51 hij   
zi*zelv5 voor d5  s*oon/5 man 9 ,vuurl& 
hield4 ,nadat ons e]/e gevoel van diepe 
v]wond]+ voorbij 01 kond5 wij ons niets 
bela*elijk]e d5k5  dan het zond]l+e     

m5gsel van v]baz+ en naboots+1 dat deze 
wild5 elk oog5blik te zi5 gav54         
,d5 volg5d5 dag poogde ik diep] l&wa>ts 
9 te dr+54 ,vuurl&  kan bes*rev5 word5  
als e5 b]ga*tig l&1 dat g$eeltelijk ond]
  zee is gezonk51 zoodat diepe krek5 en 
baai5 ligg5 op plaats5  wa> dal5 moe/5  
zijn4 ,behalve aan de op5 we/ku/1 zijn  
de  b]ghell+5 van af d5 r& van het wat] 
met e5 onafgebrok5 w\d  b$ekt4 ,de      
boomgordel reikt tot e5e hoogte van     
#ajjj tot #aejj voet1  en wordt         
opgevolgd door e5 ve5gordel met kle9e   
,alp5plant52 op  dez5 volgt we] de gr5s 
d] eeuwige sneeuw1 die1 volg5s kapite9  
,k+1 9 de ,/raat van ,magelha5 e5e      
hoogte b]eikt van #cjjj tot  #djjj voet4
 ,hoog/ zeld5 v9dt m5 erg5s 9 dit l& e5 
acre vlakk5  grond4 ,ik h]9n] mij sle*ts
 e5 kle9 vlak /uk nabij ,port ,fam9e1   
en e5 twe$e iets groot] 9 opp]vlakte bij
 ,go]ee ,roads4 ,op beide  plaats5 en   
v]d] ov]al is de opp]vlakte met e5e     
dikke1 mo]assige  ve5laag b$ekt4 ,zelfs 
9 het w\d is de grond ond] e5 hoop      

langzaam  rott5de plant5/(f5 v]borg51   
die van wat] doortrokk51 ond]  d5 voet  
wegz9kt4    ,da> ik het bijna hopeloos  
a*tte door het w\d e5 weg te ban51      
volgde ik d5 loop van e5 b]g/room4 ,e]/ 
kon ik vanwege de  wat]vall5 en de      
m5igte doode boom5 sle*ts met moeite    
voortkruip52  ma> spo$ig w]d het /roomb$
 iets ruim]1 doordi5 de vlo$ de  kant5  
_h s*oongeveegd4 ,langzaam volgde ik e5 
uur a*t]e5 de  gebrok5 en rotsa*tige    
oev]s1 en w]d door de groots*heid van   
het  l&s*ap ruims*oots voor mijn zwoeg5 
beloond4 ,de donk]e diepe  rotsklo( pa/e
 volkom5 bij de algeme5e spor5 van      
geweld4 ,aan beide  zijd5 lage vormlooze
 /e5hoop5 en afg]ukte boom52 &]e boom51 
hoewel nog /a&e1 w>5 van b9n5 geheel    
v]gaan en /ond5 op  het punt te vall54  
,het w>bos* van groei5de en gevall5     
/amm5  de$ mij d5k5 aan de w\d5 9 de    
ke]kr+51 met dit v]s*il  e*t]1 dat 9    
deze /ille e5zaamh$5 ,dood 9 plaats van 
,lev5 de  ov]he]s*5de natuurkra*t s*e5  
te zijn4 ,ik volgde d5 wat]/room  totdat

 ik aan e5e plek kwam1 wa> e5 groote    
grondv]s*uiv+ e5  re*te /rook van de    
b]ghell+ _h blootgelegd4 ,langs dez5 weg
 klom  ik tot e5e aanzi5lijke hoogte1 en
 kreeg zoodo5de e5 go$ uitzi*t  op de   
omr+5de boss*54 ,de boom5 behoord5 alle 
tot ne soort1  ,fagus betuloides2 want  
het aantal &]e soort5 ,fagus en dat d]  
,w9t]'s-ba/5 7,drymis ,w9t]i7 is ze]    
onbeteek55d4 #ahg ,deze  beuk beh\dt het
 geheele ja> door zijne blad]51 die e*t]
 e5e  eig5a>dige bru+ro5e1 e5igsz9s geel
 get9te kleur bezitt54 ,da>  het geheele
 l&s*ap zoo gekleurd is1 heeft het e5   
somb]1 e5tonig  voorkom51 wa>bij nog    
komt1 dat het niet vaak door de         
zonne/ral5  v]lev5digd wordt4    #bj    
,decemb]4    ,de e5e zijde d] hav5 wordt
 gevormd door e5 om/reeks #aejj voet    
hoog5 b]g1 di5 kapite9 ,fitz-,roy na>   
,sir ,j4 ,banks noemde1 t]  nag$a*t5is  
aan di5s rampspo$ig5 to*t1 welke voor   
twee mann5  van zijn gezels*ap1 en bijna
 ook voor ,dr4 ,sol&] e5 noodlottig5    
afloop _h4 ,de sneeuw/orm1 die de       

oorzaak van zijn ongeluk 01  woei 9 het 
midd5 van ,janu>i1 ov]e5kom5de met onze 
ma& ,juli1  en op de bre$te van ,durham6
 ,ik 0 v]lang5d d5 top van dez5  b]g te 
b]eik51 om ,alp5plant5 te v]zamel52 want
 9 de lag]e  g$eelt5 is het aantal      
bloem5 g]+4 ,wij volgd5 d5zelfd5        
b]g/room als daags te vor51 tot wa> hij 
dood liep1 en w>5 to5  g5oodzaakt op go$
 geluk tuss*5 de boom5 door te kruip54  
,weg5s  de hoogte en d5 invlo$ d] hevige
 w9d51 w>5 deze boom5 laag1  dik en     
gebog54 ,e9delijk b]eikt5 wij de plek1  
die van v]re e5  fraai gro5 gra/apijt   
geleek1 ma> tot onz5 spijt e5 di*t bos* 
van beukeboompjes bleek te zijn1 van vi]
 tot vijf voet hoogte4 ,zij  /ond5 ev5  
di*t ope51 als taxisboom5 7buxus7 aan d5
 r& van e5  tu91 en wij moe/5 ov] de    
eff5e ma> v]rad]lijke opp]vlakte met    
geweld voortdr+54 ,na nog e5ige inspann+
 b]eikt5 wij het ve51  en to5 de naakte 
s*ief]rots4    ,e5 rotskam v]bond dez5  
b]g met e5 &]51 die e5ige mijl5  v]d]   
lag en1 blijk5s de da>op ligg5de vlakjes

 sneeuw1 hoog]  04 ,da> het nog niet    
laat op d5 dag 01 besloot ik er he5 te  
w&el5 en plant5 langs d5 weg te zamel54 
,dit z\ e5 ze] moeilijk  w]k gewee/     
zijn1 indi5 er ge5 go$ geba& en re*t pad
 gewee/  01 dat de guanaco's gemaakt    
hadd51 welke di]51 ev5als s*ap51  altijd
 d5zelfd5 weg volg54 ,to5 wij d5 b]g    
b]eikt51 vond5  wij1 dat deze de hoog/e 
9 d5 naa/5 omtrek 04 ,de b]g/room5      
vloeid5 hi] 9 teg5ge/elde ri*t+5 na>    
zee4 ,wij hadd5 e5 ruim  uitzi*t ov] de 
naburige /reek3 9 het noord5 /rekte zi* 
e5 groot  mo]asl& uit2 ma> zuidwa>ts    
ontrolde zi* e5 panorama van wild       
natuurs*oon1 dat ,vuurl& t5 volle wa>dig
 04 ,er lag e5 zweem  van geheimz9nige  
groots*heid 9 die e9delooze reeks van   
b]g51  met hunne diepe tuss*5ligg5de    
vallei51 all5 met e5 di*te1  donk]e     
w\dmassa b$ekt4 ,9 dit klimaat1 wa> de  
/orm5 elk&]  opvolg5 met reg51 hagel en 
ijzel1 s*ijnt ook de dampkr+ zw>t]  dan 
eld]s4 ,9 de ,/raat van ,magelha51 ev5  
zuidelijk ond] ,port  ,fam9e geleg51    

s*55 de afgeleg5 kanal5 tuss*5 de b]g5  
na>  het e9de d] w]eld te vloei5--zoo   
somb] 0 hun aanblik4    #ba ,decemb]4   
,de ,beagle li*tte het ank]2 en ond]    
begun/ig+ van e5e bijzond]  voorspo$ige 
oo/elijke bries1 b]eikt5 wij d5 volg5d5 
dag  de ,b>neveldts-,eil&51 /uurd5 om   
,kaap ,deceit met h>e spitse  rots51 en 
zeild5 te ongeve] drie ure om de door   
wer en /orm5  getei/]de ,kaap ,hoorn4   
,de avond 0 kalm en held]1 en wij hadd5 
e5 fraai uitzi*t op de omr+5de eil&jes4 
,kaap ,hoorn eis*te  e*t] ha> tol1 en   
joeg ons vr d5 na*t e5e /ijve bries 9 't
  gezi*t4 ,wij blev5 di5 na*t op zee1 en
 /ev5d5 d5 volg5d5 dag  opnieuw na> l&1 
to5 wij dit v]ma>de voorgeb]gte 9 zijn  
w>5  vorm te loev] voor ons zag53       
geslui]d 9 e5 mi/1 en de wazige  omtrek 
gehuld 9 e5 bui van /orm en reg54       
,groote zw>te wolk5  gi]d5 langs d5     
hemel1 en hevige reg5bui51 v]gezeld van 
hagel1  joeg5 met zooveel geweld ov] ons
 he51 dat de kapite9 besloot 9          
,wigwam-,kreek b9n5 te loop54 ,dit is   

e5e kle9e bes*utte hav5  niet v] van    
,kaap ,hoorn2 en het 0 hi]1 dat wij op  
,k]/avond  9 kalm wat] het ank] liet5   
vall54 ,het e5ige1 dat ons aan d5  /orm 
buit5 h]9n]de1 0 nu en dan e5 rukw9d van
 de b]g51  die het s*ip aan zijne ank]s 
de$ /amp54    #be ,decemb]4    ,di*t bij
 de kreek v]rij/ e5 /eile b]g1 ,kat]'s  
,piek g5aamd1  die e5e hoogte heeft van 
#agjj voet4 ,de omr+5de eil&5 be/aan    
alle uit kegelvormige b]g5 van gro5/e51 
#ahh soms 9 v]e5ig+  met m9d]           
regelmatige heuvels van                 
kri/allijn-gemetamorphose]d  leems*ief]4
 ,dit deel van ,vuurl& kan m5 als het   
e9de d] gezonk5  b]gket5 bes*\w51 wa>op 
ik re$s doelde4 ,de kreek ontle5t h>5   
naam ,wigwam aan enkele ,vuurl&s*e      
won+52 ma> met hetzelfde  re*t z\ elke  
baai 9 d5 omtrek zoo g5oemd mog5 word54 
,de  bewon]s1 die voornamelijk van      
s*aaldi]5 lev51 zijn v]pli*t  voortdur5d
 van woonplaats te v]&]51 do* ke]5 na   
v]loop van  zek]5 tijd na> dezelfde     
plaats5 t]ug1 zooals blijkt uit de      

/apels  oude s*elp51 die dikwijls       
v]s*eid5e tonn5 zwa> moet5 zijn4 ,m5    
kan deze hoop5 re$s op e5 af/&          
ond]s*eid5 aan de held]gro5e  kleur van 
sommige plant51 die er /e$s op groei54  
,van deze kunn5  g5oemd word5 de wilde  
seld]ij 7,apium graveol5s7 en het       
lepelblad  7,co*le>ia73 twee ze] nuttige
 plant51 wa>van de inboorl+5 het        
gebruik niet ontdekt hebb54    ,de      
,vuurl&s*e wigwam #ahi gelijkt 9 grootte
 en afmet+5 op e5  hooiopp]1 en be/aat  
sle*ts uit enkele afgebrok5 takk51 die 9
  d5 grond zijn ge/ok5 en aan n kant ze]
 onvolkom5 met e5ige  bosjes gras en    
biez5 zijn afg$ekt4 ,het geheel is      
nauwelijks het  w]k van e5 uur1 en wordt
 sle*ts voor e5 pa> dag5 gebruikt4 ,te  
,go]ee-,roads zag ik e5 plek1 wa> e5    
dez] naakte mann5 geslap5  _h1 en die   
vol/rekt niet me] bes*utt+ bood dan e5  
haz5leg]4 ,de  man leefde blijkba> op   
zi*zelf2 en ,york ,m9/] zeide1 dat hij  
e5 ze] sle*t man 01 die mogelijk iets   
ge/ol5 _h4 ,aan de  we/ku/ e*t]1 zijn de

 wigwams iets bet]1 want da> zijn zij   
met  robbevell5 g$ekt4 ,wij w]d5 hi]    
v]s*eid5e dag5 door het sle*te  wer     
opgeh\d54 ,het klimaat is allesz9s      
ell5dig2 (s*oon het  zom]-sol/itium     
voorbij 01 viel er elk5 dag sneeuw op de
 b]g51  en 9 de dal5 reg5 v]gezeld van  
ijzel4 ,de !rmomet] /ond mee/al  op #de 
,f41 ma> daalde des na*ts tot #ch ( #dj4
 ,weg5s d5 vo*tig5  en on/uimig5 toe/&  
van d5 dampkr+1 die door ge5 zonne/raal 
w]d opgeheld]d1 /elde m5 zi* het klimaat
 zelfs sle*t] voor  dan het 9           
w]kelijkheid 04    ,to5 wij op zek]5 dag
 bij het eil& ,wolla/on aan l& g+51     
roeid5 wij voorbij e5 kano #aij met zes 
,vuurl&]s4 ,deze w>5  de ell5dig/e en   
mee/ v]worp5 s*epsels1 die ik ooit zag4 
,aan  de oo/ku/ drag5 de inboorl+51     
zooals wij gezi5 hebb51                 
guanaco-mantels2 ma> aan de we/ku/      
robbevell54 ,ond] deze  midd5/amm5 hebb5
 de mann5 mee/al e5 ott]vel1 ( e5 kle9  
lapje ongeve] zoo groot als e5 zakdoek1 
dat nauwelijks voldo5de is  om hun rug  

tot aan de l5d55 te b$ekk54 ,met koord5 
( pez5 wordt  het ov] de bor/ beve/igd1 
en na> gelang van d5 w9d v]s*uift  het  
telk5s van plaats4 ,ma> deze ,vuurl&]s 9
 de kano w>5 geheel  naakt1 en zelfs met
 de vr\w5 0 dit zoo4 ,het reg5de hevig1 
en het  friss*e wat] gut/e tegelijk met 
het zees*uim ov] hun li*aam4 ,9  e5e    
&]e1 niet v] van da> geleg5 hav5 kwam   
e5s e5e vr\w1  die e5 pasgebor5 k9d     
zoogde1 op zijde van het s*ip en bleef  
da>  uit l\t]e nieuwsgi]igheid1 t]wijl  
de ijzel op ha> bloot5 boezem  viel en  
dooide1 en op de huid van h>5 naakt5    
zuigel+6    ,kwijn5d en gebrekkig w>5   
deze arme s*epsels opgegroeid2 hunne    
afs*uwelijke gezi*t5 w>5 besme]d met    
witte v]f1 hun huid 0  vuil en vettig1  
hun ha> v]w>d1 hunne /em wanluid5d1 en  
heftig  hunne geb>54 ,bij het zi5 van   
zulke m5s*5 kan m5 zi* moeilijk         
wijsmak51 dat zij m$es*epsel5 en bewon]s
 van dezelfde w]eld  zijn4 ,e5 algeme5  
ond]w]p voor giss+5 vormt de vraag1 welk
  lev5sg5ot sommige lag]e di]5 kunn5    

smak52 do* met hoeveel me]  r$5 kan m5  
dezelfde vraag do5 t5 opzi*te van deze  
wild56 ,des  na*ts slap5 vijf ( zes     
m5s*elijke wez5s1 naakt en bijna zond]  
bes*utt+ teg5 d5 w9d en reg5 van dit    
/orma*tige klimaat1  op d5 natt5 grond1 
als di]5 9 elka> g]old4 ,zoodra het laag
  wat] is1 9 w9t] ( zom]1 bij na*t ( bij
 dag1 moet5 zij uit  om s*aaldi]5 van de
 rots5 te plukk52 en de vr\w5 duik5 9 't
  wat] om zeegels te g>51 ( zitt5       
g$uldig 9 h>e kano's vis*jes  uit het   
wat] te sl+]51 met e5 ha>lijn zond]     
haak1 wa>aan e5  aas beve/igd is4 ,wordt
 e5 rob g$ood ( het drijv5de lijk van e5
  rott5d5 walvis* ontdekt1 dan is het   
fee/2 en dit ell5dige vo$sel  wordt met 
e5ige onsmakelijke bess5 en padd5/oel5  
v]orb]d6    ,dikwijls lijd5 zij hong]4  
,l[1 e5 robb5jag]1 die de inboorl+5  van
 dit l& van ze] nabij k5t1 de$ mij e5   
m]kwa>dig v]haal  van d5 toe/&1 wa>9 e5 
troep van #aej inboorl+5 aan de  we/ku/ 
leefde1 die ze] armo$ig w>5 en 9 groote 
ell5de  v]ke]d54 ,voortdur5de /orm5     

belett5 de vr\w5 s*aaldi]5  op de rots5 
te plukk52 ook kond5 zij niet 9 h>e     
kano's gaan  om robb5 te vang54 ,op     
zek]5 morg5 g+ e5 troepje van deze      
mann5 op weg2 en de &]e ,vuurl&]s       
v]teld5 to51 dat zij e5  vi]daags*5 to*t
 d$5 om vo$sel te zoek54 ,bij hunne     
t]ugkom/  g+ ,l[ hun te gemoet en vond  
h5 uit]/ afgemat4 ,elk man droeg e5     
groot vi]kant /uk rott5d walvis*spek met
 e5 gat 9 het midd51  wa>door hij het   
ho(d /ak1 ev5als de ,gau*os met hunne   
pon*o's (  mantels do54 ,zoodra het spek
 9 e5 wigwam gebra*t 01 sne$ e5  oud man
 er dunne moot5 af1 roo/]de die e5ige   
oog5blikk5 ond] het  prevel5 van e5ige  
woord51 en v]deelde ze to5 ond] het     
hong]ige  gezels*ap1 dat al di5 tijd e5 
diep /ilzwijg5 bewa>de4 ,l[ d5kt1  dat  
als er e5 walvis* op het /r& wordt      
geworp51 de inboorl+5  groote /ukk5 er  
van 9 het z& bew>51 als e5 r$middel 9   
tijd  van hong]snood2 en e5 ,vuurl&s*e  
jong51 di5 hij aan boord _h1  vond e5s  
e5 geheel5 voorraad1 welke aldus begrav5

 04    ,de v]s*ill5de /amm5 zijn1 als   
zij oorlog vo]51  kannibal54 ,volg5s de 
gelijkluid5de1 do* geheel onafhankelijke
  v]hal5 van d5 jong5 van ,l[ en van    
,jemmy ,button1 is het e5e  /ellige     
wa>heid1 dat1 als de hong] h5 des w9t]s 
kwelt1 zij  hunne oude vr\w5 dood5 en   
v]sl9d51 voordat zij hunne hond5  dood54
 ,to5 ,l[ d5 knaap vroeg1 wa>om zij dit 
d$51 antwoordde hij3    ,hondjes vang5  
ott]s1 oude vr\w5 niet4    ,deze jong5  
bes*reef de mani] wa>op zij g$ood word53
 m5 h\dt  ze namelijk bov5 d5 rook1     
totdat zij /ikk52 spott5d boot/e hij    
ha> ges*reeuw na1 en bes*reef de g$eelt5
 van ha> li*aam1 die  als het be/e      
vo$sel word5 bes*\wd4 ,zulk e5 dood door
 de h&5  van vri5d5 en v]want5 moet     
afgrijselijk zijn2 ma> pijnlijk]  is    
het1 als m5 d5kt aan de vrees d] oudjes 
zelv51 wanne] de  hong] beg9t te knag54 
,m5 v]telde ons1 dat zij dan dikwijls   
na>  de b]g5 vlu*t51 ma> dat zij door de
 mann5 a*t]volgd en na>  het sla*?uis1  
bij h>e eig5 ha>d5 word5 t]uggebra*t6   

,kapite9 ,fitz-,roy kon nooit te wet5   
kom5 ( de ,vuurl&]s e5  duidelijk besef 
hebb5 van e5 lev5 hi]namaals4 ,soms     
begrav5  zij hunne dood5 9 hol51 soms 9 
de w\d5 op het geb]gte2 wij  wet5 ook   
niet welke c]emonien zij v]ri*t54 ,jemmy
 ,button wilde  ge5 l&vogels et51 omdat 
zij doode m5s*5 et54 ,zij will5  zelfs  
hunne dood5 vri5d5 niet h]d5k54 ,wij    
hebb5 ge5 r$5  te geloov51 dat zij e5   
soort godvru*tig5 e]$i5/ v]ri*t51       
(s*oon het prevel5 van d5 oud5 man      
voordat hij het rott5de spek  ond] zijn 
uitgehong]d gezels*ap v]deelde1 miss*i5 
iets van di5  a>d 04 ,elke familie ( /am
 heeft e5 toov5a> ( heks5mee/]1  wi5s   
taak wij nooit duidelijk kond5 te wet5  
kom54 ,jemmy gelo(de  aan droom51 (s*oon
 niet aan d5 duivel1 zooals ik gezegd   
heb4 ,ik  voor mij d5k niet1 dat onze   
,vuurl&]s veel bijgeloovig] w>5 dan     
enkele zeeli$52 want e5 oude kw>ti]mee/]
 gelo(de va/1 dat de  aanh\d5de zw>e    
/orm51 wa>m$e wij bij ,kaap ,hoorn moe/5
 kamp51  v]oorzaakt w]d5 door de wild5  

die wij aan boord hadd54 ,het di*t/  bij
 e5 godsdi5/ig gevoel kwam1 voorzoov] ik
 weet1 e5 trek door  ,york ,m9/] aan d5 
dag gelegd1 die1 to5 ,bynoe e5ige ze]   
jonge  e5d5 _h ges*ot51 op d5 ple*tig/5 
toon zeide3    ,o1 ,mr4 ,bynoe1 veel    
reg51 sneeuw1 veel w9dvlag54            
,blijkba> 0 dit e5e /raf t] v]geld+ voor
 het v]niel5 van  m5s*5vo$sel4 ,op      
heftige en ov]spann5 wijze v]telde hij  
ook1  dat zijn bro$]1 to5 hij e5s na> de
 ku/ t]ugke]de om e5ige  doode vogels op
 te rap51 e5ige v$]5 _h zi5 waai5444    
,wat dat8 zeide zijn bro$] 7,york boot/e
 di5s mani]5 na72 en  voortkruip5de1    
sprong hij ov] de rots en zag wilde man1
 die zijne  vogels opraapte4 ,hij kroop 
nog di*t] bij1 sl+]de to5 e5 groot5  /e5
 omlaag en doodde hem4 ,lang5 tijd      
da>na1v]kla>de ,york1  wo$d5 /orm51 en  
viel er veel sneeuw en reg5444          
,voorzoov] wij kond5 uitmak51 s*e5 hij  
de elem5t5 zelv5 als  de wrek5de ma*t5  
te bes*\w54 ,het is duidelijk1 dat 9 dit
 geval  bij e5 e5igsz9s bes*aafd] ras de

 elem5t5 op natuurlijke wijze  door     
p]son5 z\d5 word5 voorge/eld4 ,wie ( wat
 die sle*te wilde  mann5 w>51 heeft mij 
altijd hoog/ geheimz9nig toeges*554 ,uit
  hetge5 ,york zeide1 to5 wij het       
ell5dige haz5leg] vond51 wa> e5         
alle5lev5d man d5 vorig5 na*t geslap5   
_h1 z\ ik h5 voor diev5  hebb5 geh\d51  
die door hunne /amm5 v]drev5 w>52 ma>   
&]e  dui/]e woord5 d$5 mij hi]aan       
twijfel54 ,soms heb ik g$a*t1 dat  de   
wa>s*ijnlijk/e v]kl>+ 0 h5 voor         
krankz9nig5 te h\d54    ,de v]s*ill5de  
/amm5 hebb5 ge5 rege]+ ( ho(d2 to* is   
elke /am door &]e vij&ige omr+d1 die    
v]s*ill5de dialect5  sprek5 en sle*ts   
door e5 v]lat5 /rook onzijdig gebi$ van 
elka> ges*eid5 zijn4 ,de aanleid+ tot   
hunne oorlog5 s*ijnt  het middel van    
be/aan te wez54 ,hun l& is e5e1 hi] en  
da>  afgebrok5 aane5s*akel+ van         
ong5aakb>e rots51 hooge b]g5 en  onnutte
 w\d51 die gehuld zijn 9 mi/5 en        
e9delooze /orm54 ,het  bewoonb>e l&     
bepaalt zi* tot de /e55 op het /r&2 bij 

het  zoek5 na> vo$sel zijn zij /e$s     
g$wong5 van de e5e plek na>  de &]e te  
trekk52 en de ku/ is zoo /eil1 dat zij  
die to*t5  niet &]s dan 9 hunne ell5dige
 kano's kunn5 do54 ,het begrip  van e5  
eig5 huis1 en nog me] dat van huiselijke
 liefde kunn5 zij  niet hebb51 want de  
e*tg5oot /aat teg5ov] de vr\w als e5    
ruwe  mee/] teg5ov] e5e w]kzame slav94  
,w]d ooit e5e afs*uwelijk]  daad b$rev51
 dan die welke door ,byron aan de we/ku/
 is bijgewoond1  die e5e ongelukkige    
mo$] ha> blo$5d en /]v5d k9d zag opnem51
  dat ha> e*tg5oot me$oog5loos teg5 de  
/e55 _h v]plett]d1  omdat het e5 m& met 
zeegels _h lat5 vall58 ,hoe we9ig kunn5 
hi] de hoog]e functin van d5 gee/ 9 't  
spel word5 gebra*t2 wat  is er dat de   
v]beeld+ kan mal51 dat de r$e v]gelijk51
 dat het  oordeel kan besliss58 ,e5e    
zeeslak van de rots te plukk51 v]eis*t  
zelfs ge5 li/--die laag/e functie van d5
 gee/4 ,de bekwaamheid  dez] s*epsels is
 9 sommige opzi*t5 bij het in/9ct d]    
di]5  te v]gelijk51 want zij wordt door 

de erv>+ niet v]bet]d4 ,door  ,drake    
wet5 wij1 dat de kano1 trots al h>e     
ell5digheid hun mee/  v]nuftig w]k1 9 de
 laat/e #bej j>5 dezelfde is geblev54   
,als m5 deze wild5 aanziet1 rij/ de     
vraag3 van wa> zijn  zij gekom58 ,wat   
kon e5 m5s*5/am bewog5 hebb51 ( welke   
v]&]+ dwong hem de bet]e gewe/5 van het 
noord5 te v]lat52  de ,cordill]as (     
ruggegraat van ,am]ika zuidwa>ts af te  
zw]v52  kano's uit te v9d5 en te b\w51  
die door ge5 enkel5 /am 9 ,*ili1  ,p]u  
en ,brazili gebruikt word51 en e9delijk 
e5 d] onh]b]gzaam/e  oord5 b9n5 te dr+51
 die op a>de te v9d5 zijn8 ,hoewel zulke
  g$a*t5 t]/ond bij ons moet5 opkom51   
kunn5 wij to* zek] zijn1  dat wij       
g$eeltelijk dwal54 ,er is ge5 r$5 om te 
d5k51 dat de  ,vuurl&]s 9 aantal        
v]m9d]52 wij moet5 dus aannem5 dat zij  
e5 voldo5de mate van geluk--hoe dit dan 
ook zij--smak51 om het  lev5 op prijs te
 /ell54 ,de natuur1 die de gewoonte     
alma*tig en  h>e w]k+5 erfelijk maakt1  
heeft d5 ,vuurl&] voor het klimaat  en  

de voortbr5gsel5 van zijn ell5dig l&    
ges*ikt gemaakt4        ,nadat wij zes  
dag5 door ze] sle*t w$] 9 ,wigwam-,kreek
 w>5  opgeh\d51 /ak5 wij op #cj ,decemb]
 9 zee4 ,kapite9 ,fitz-,roy  wilde      
we/wa>ts gaan1 om ,york en ,fuegia 9 hun
 eig5 l& aan wal te  zett54 ,op zee     
hadd5 wij voortdur5d /orm5 en teg5/room1
 met het  gevolg dat wij na> #eg #bc'   
zuidelijk drev54 ,door alle zeil5 bij te
  zett51 kwam5 wij op #aa ,janu>i #ahcc 
tot op enkele mijl5 af/& van  d5 hoog5  
rotsa*tig5 b]g ,york ,m9/] 7zoo g$oopt  
door kapite9  ,cook1 en de oorsprong van
 d5 naam van onz5 oud/5 ,vuurl&]71  to5 
e5 geweldige orkaan ons noodzaakte zeil 
te m9d]5 en op zee  te blijv54          
,vreeselijk wo$de de br&+ op de ku/1 en 
het s*uim  sloeg ov] rots51 die na> onze
 s*att+ #bjj voet hoog w>54 ,op  d5     
#ab;d5 0 de /orm ze] hevig1 en wi/5 wij 
niet jui/ wa> wij  w>54 ,het 0          
all]onaang5aam/ telk5s d5 kreet te hoor5
 h]hal53    ,kijk go$ uit aan lij6      
,op d5 #ac;d5 wo$de de /orm 9 al zijne  

kra*t1 en 0 onze  horizon /]k gekromp5  
door de hooz5 s*uim1 welke de w9d       
voortjoeg4 ,onheilspell5d 0 de aanblik  
d] zee1 gelijk e5e woe/e  golv5de       
vlakte1 vol opgewaaide ja*tsneeuw4      
,t]wijl het s*ip  hevig w]kte1 dreef de 
albatros ( /ormvogel #aia met           
uitgespreide  vleugels re*t 9 d5 w9d4   
,op d5 middag sloeg e5e hooge zee ov]   
het s*ip en vulde e5 d] walvis*boot51   
die onmiddellijk moe/  word5 gekapt4 ,de
 arme ,beagle trilde ond] d5 s*ok1 en   
wilde e5ige  m9ut5 lang niet na> zijn   
/uur lui/]52 ma> zooals e5 go$  s*ip van
 zijn slag betaamde1 ri*tte hij zi*     
spo$ig w$] op1 en  g+ &]maal te loev]4  
,w>e e5e twe$e zee de e]/e gevolgd1 dan 
z\ ons lot weldra en voorgo$ besli/ zijn
 gewee/4 ,wij tra*tt5 nu  re$s #bd dag5 
lang te v]geefs na> het we/5 te /ev552  
de mann5  w>5 op van v]moei5is1 en hadd5
 g$ur5de vele dag5 en na*t5  ge5 droog  
/uk kle]5 aan het lijf gehad4 ,to5 gaf  
onze kapite9 de  pog+ om langs de       
buit5ku/ na> het we/5 te gaan op4 ,des  

avonds  liep5 wij a*t] ,vals*e ,kaap    
,hoorn b9n51 en liet5 #dg vadem5 diep   
ons ank] vall51 wa>bij de kett+ met zulk
 e5e snelheid afliep1  dat het vuur uit 
het w9das sprong4 ,hoe he]lijk 0 die    
/ille na*t1  na zulk e5 lange wor/el+   
ond] het g]aas d] /rijd5de elem5t56     
#ae ,janu>i #ahcc4    ,de ,beagle ank]de
 9 ,go]ee-,roads4 ,da> onze kapite9     
beslot5 _h  de beide ,vuurl&]s1         
ov]e5kom/ig hunn5 w5s*1 9 de ,/raat  van
 ,ponsonby aan l& te zett51 w]d5 vi]    
boot5 uitg]u/ om h5  door het           
,beagle-kanaal te br5g54 ,dit kanaal1   
hetwelk door kapite9  ,fitz-,roy op de  
vorige reis ontdekt w]d1 is e5 hoog/    
m]kwa>dig  geographis* punt van dit l& (
 eig5lijk van de geheele w]eld4 ,m5  kan
 het v]gelijk5 bij de vallei van ,lo*   
,ness 9 ,s*otl&1 met h>e  aane5s*akel+  
van m]5 en zee>m54 ,het is ongeve] #abj 
mijl5  lang1 bij e5e gemiddelde bre$te  
van om/reeks twee mijl51 welke  niet aan
 veel v]&]+ ond]hevig is1 en is voor het
 groot/e  g$eelte zoo volkom5 re*t1 dat 

onze blik1 die aan we]szijd5  door e5e  
reeks van b]g5 begr5sd wordt1 zi* all5gs
 9 de wijde  v]te v]lie/4 ,het          
doorsnijdt het zuidelijk deel van       
,vuurl& 9 de  ri*t+ oo/-we/1 en is 9 het
 midd5 aan de zuidzijde re*?oekig       
v]bond5 met e5 kanaal van onregelmatig5 
vorm1 dat ,ponsonby ,s\nd  g5oemd is4   
,hi] is de woonplaats van ,jemmy        
,button's /am en familie4    #ai        
,janu>i4    ,drie walvis*boot5 en de    
sloep1 met e5e bemann+ van #bh kopp51   
v]liet5 ond] bevel van kapite9          
,fitz-,roy het s*ip4 ,9 d5 namiddag     
vo]5 wij de oo/elijke mond+ van het     
kanaal b9n51 en vond5  kort da>op e5e   
a>dige kle9e kreek1 die tuss*5 e5ige    
eil&jes  v]s*ol5 lag4 ,hi] sloeg5 wij   
onze t5t5 op en /ak5 onze vur5  aan4    
,s*ild]a*tig] tooneel dan dit laat zi*  
niet d5k54 ,het  kl>e wat] 9 de kle9e   
hav52 de boom5 die hunne takk5 ov] d5   
rotsa*tig5 oev] liet5 hang52 de voor    
ank] ligg5de boot52 de  t5t5 die ov] de 
gekrui/e riem5 w>5 gespann51 en de      

dw>rel5de  rookwolkjes bov5 het di*t    
begroeide dal--dit alles vormde e5      
taf]eel van /ille afzond]+4 ,d5 volg5d5 
dag 7#bj ,janu>i7 drev5  wij 9 onz5     
kle95 inham kalm v]d]1 en kwam5 9 e5 me]
 bewoond  di/rict4 ,we9ige inboorl+51   
miss*i5 ge5 enkele1 kond5 ooit  e5      
blanke gezi5 hebb52 en hunne v]baz+ ov] 
de v]s*ijn+  d] vi] boot5 laat zi* dan  
ook niet bes*rijv54 ,op elk punt  w]d5  
vur5 ont/ok5 7hi]aan is de naam ,vuurl& 
ontle5d71  niet alle5 om onze a&a*t te  
trekk51 ma> ook om het nieuws wijd  en  
zijd te v]spreid54 ,enkele mann5 liep5  
mijl5 v] langs het  /r& mee4 ,nooit zal 
ik d5 woe/5 en s*ild]a*tig5 aanblik     
v]get5 van e5 groep van vi] ( vijf      
mann51 die plotsel+ aan  d5 r& e5]      
ov]hang5de rots v]s*554 ,zij w>5 geheel 
naakt1  en hunne lange h>5 fladd]d5 wild
 ov] hunne aangezi*t52 met  knoe/ige    
/okk5 9 de h& sprong5 zij van d5 grond  
op1 zwaaid5  hunne arm5 bov5 het ho(d en
 liet5 het afs*uwelijk/e gegil hoor54   
,op et5/ijd l&d5 wij ond] e5 troep      

,vuurl&]s1 die e]/  niet g5eigd w>5 ons 
vri5delijk te ontvang52 want zij hield5 
hunne sl+]s 9 de h&51 zoolang tot onze  
kapite9 met zijne  boot na> vor5 roeide4
 ,het duurde e*t] niet lang ( wij wi/5  
h5 met beuzela*tige ges*5k5 te v]mak51  
zooals met rood l9t1  dat wij om hunne  
ho(d5 bond54 ,ons bes*uit smaakte hun2  
ma> to5  e5 d] wild5 met zijn v+] het 9 
t9n5 buss5 bewa>de vlees*  aanraakte1   
dat ik bezig 0 te et51 en voelde dat het
 za*t en k\d  01 legde hij ev5veel afke]
 aan d5 dag1 als ik z\ g$aan hebb5  met 
v]rot spek4 ,jemmy s*aamde zi* diep ov] 
zijne l&g5oot51  en v]kla>de1 dat zijn  
eig5 /am geheel &]s 02 do* hi]9  v]gi/e 
hij zi* de]lijk4 ,het 0 ev5 gemakkelijk 
deze wild5  te behag5 als moeilijk om   
hun te voldo54 ,jong en oud1 k9d]5  en  
volwass55 h]haald5 /e$s het woord3      
,yamm]s*oon]1 #aib  hetge5 zegg5 wil3   
,geef mij4 ,wijz5d na> bijna elk        
voorw]p1 het  e5 na het &]1 zelfs na> de
 knoop5 op onze jass51 uitt5 zij  hun   
geliefkoosd woord 9 alle mogelijke      

klank52 bezigd5 het dan 9  onzijdig5 z91
 en h]haald5 w]ktuigelijk3 ,yamm]s*oon]4
 ,hadd5  zij hoog/ v]lang5d om e5 ( &]  
voorw]p geyamm]s*oon]d1  dan wez5 zij   
met e5 e5v\dig geba> na> hunne jonge    
vr\w5 (  kle9e k9d]51 als wild5 zij     
da>mee zegg53 ,indi5 gij het niet  aan  
mij wilt gev51 dan geeft gij het to*    
zek] wel aan deze4    ,des na*ts poogd5 
wij vru*teloos e5e onbewoonde kreek te  
v9d51 en w>5 e9delijk g$wong5 niet v]   
van e5 troep wild5  te biv\ake]54       
,zoolang hun aantal g]+ 01 w>5 zij ze]  
ons*adelijk2 ma> to5 zi* op d5 morg5 van
 d5 #ba/5 &]5  bij h5 voegd51 gav5 zij  
teek55 van vij&igheid1 en da*t5  wij dat
 het tot e5e s*]mutsel+ z\ kom54 ,e5    
,europeaan heeft  veel 9 zijn nadeel1   
als hij te do5 heeft met wild5 zooals   
deze1  die niet het m9/e begrip hebb5   
van de kra*t van vuurwap554 ,9  het     
aanlegg5 van zijn gewe] s*ijnt hij 9 het
 oog van d5 wilde  v] b5$5 iem&1 die    
gewap5d is met boog en pijl51 e5 spe] ( 
zelfs e5 sl+]4 ,ook is het niet         

gemakkelijk hun onze me]d]heid  te      
toon51 t5zij door e5 noodlottig salvo4  
,ev5als wilde bee/51  s*ijn5 zij niet op
 getal/]kte te lett52 want elk individu 
zal1  zoo hij wordt aangevall51 9 /$e   
van te wijk51 met e5 /e5  u de h]s55    
tra*t5 9 te slaan1 ev5als e5 tijg] ond] 
zulke  om/&igh$5 u zek] z\ v]s*eur54    
,to5 kapite9 ,fitz-,roy e5s om go$e r$55
 e5 troepje van deze  li$5 vrees wilde  
aanjag51 zwaaide hij e5 h>tsvang] di*t  
voor  hunne oog5--wa>om zij e5v\dig     
la*t52 to5 s*oot hij vlak  bij e5       
inboorl+ tweemaal zijn pi/ool af4 ,beide
 ke]5 keek de  man v]wond]d op1 en wreef
 zorgvuldig ma> snel zijn ho(d2 to5     
/ond hij e5 poos besluiteloos en        
babbelde tot zijne metgezell51  do* s*e5
 vol/rekt niet aan wegloop5 te d5k54    
,wij kunn5 ons  moeilijk 9 de plaats van
 deze wild5 /ell5 en hunne h&el+5       
begrijp54 ,wat dez5 ,vuurl&] betr(1     
nooit kon hij g$a*t hebb5  aan de       
mogelijkheid van e5 geluid zooals het   
knall5 van e5 gewe]  vlak bij zijn oor4 

,miss*i5 wi/ hij bij het twe$e s*ot     
lett]lijk  niet ( het e5 geluid dan wel 
e5 slag 01 en wreef hij da>om  ze]      
natuurlijk zijn oor4 ,zoo zal het ook1  
wanne] e5 wilde e5  kogel doel ziet     
treff51 e5ig5 tijd kunn5 dur51 voordat  
hij  t5 volle kan begrijp5 hoe dit      
gekom5 is2 want het feit dat e5  li*aam 
t5 gevolge van zijne snelheid onzi*tba> 
is1 z\ miss*i5  volkom5 onbegrijpelijk  
voor hem zijn4 ,bov5di5 z\ de v]baz5de  
kra*t1 wa>m$e e5 kogel e5e h>de /(      
doorboort zond] ha>  te s*eur51 d5 wilde
 kunn5 ov]tuig51 dat hij 9 't geheel ge5
  kra*t bezit4 ,ik gelo( zek]1 dat vele 
wild5 van d5 laag/5 graad1  zooals die 9
 ,vuurl&1 voorw]p5 met e5 kogel hebb5   
zi5 treff51  en zelfs kle9e di]5 zi5    
dood51 zond] ook ma> 9 het m9/ te       
beseff5 welk e5 doodelijk w]ktuig het   
gewe] is4    #bb ,janu>i4    ,nadat wij 
e5 onge/oord5 na*t hadd5 doorgebra*t op 
de plek1  die onzijdig gebi$ s*e5 tuss*5
 ,jemmy's /am en het volk dat  wij gi/]5
 zag51 zeild5 wij 9 aang5ame /emm+ v]d]4

 ,ik  k5 ge5 duidelijk] bewijs voor de  
vij&ige v]h\d+ d]  v]s*ill5de /amm51 dan
 deze bre$e gr5s/rook5 ( onzijdige      
grond54 ,(s*oon ,jemmy ,button de /]kte 
van onz5 troep wel k5de1  0 hij e]/ niet
 g5eigd ond] d5 vij&ig5 /am die het     
di*t/  bij d5 zijn5 woonde1 aan l& te   
gaan4 ,dikwijls v]telde hij ons  hoe de 
wilde mann5 van ,o5s #aic als de blad]5 
rood w]d5  van de oo/ku/ van ,vuurl& ov]
 het geb]gte trokk51 en invall5  d$5 bij
 de inboorl+5 9 dit g$eelte des l&s4    
,hoog/ belangrijk  0 het hem gade te    
slaan als hij zoo sprak3 dan gl9/]d5    
zijne  oog5 en kreeg zijn gelaat e5e    
ongewone en wilde uitdrukk+4 ,to5  wij  
v]d] 9 het ,beagle-kanaal kwam51        
v]toonde het l&s*ap  e5 ongewon5 en ze] 
pra*tig5 aanblik2 ma> de indruk er van  
w]d ze] v]zwakt door ons laag geleg5    
/&punt 9 e5e boot1  en omdat wij langs  
de vallei kek51 wa>door al de s*oonheid 
die  e5e opvolg+ van b]gtopp5 te zi5    
geeft1 v]lor5 g+4 ,de b]g5  w>5 hi]     
omtr5t #cjjj voet hoog1 en e9digd5 9    

s*]pe en get&e  punt54 ,zij v]rez5 9 e5e
 onafgebrok5 rij uit d5 r& van het      
wat]1 en w>5 tot op e5e hoogte van #adjj
 ( #aejj voet met de somb]  gekleurde   
w\d5 b$ekt4 ,hoog/belangwekk5d 0 het te 
zi51 hoe  zuiv] horizontaal de lijn1 tot
 wa> de boom5 ophield5 te groei51  langs
 de b]ghell+5 liep2 zij geleek volmaakt 
het hoogwat]m]k  van drijfwi] op e5e    
zeeku/4    ,des na*ts sliep5 wij di*t   
bij het punt wa> de ,/raat van ,ponsonby
  9 het ,beagle-kanaal valt4 ,e5e kle9e 
familie ,vuurl&]s1 die 9 de  kreek      
woonde en uit ru/ige1 vre$zame li$5     
be/ond1 s*a>de zi*  spo$ig om ons       
vlamm5d wa*tvuur4 ,wij w>5 go$ gekle$1  
zat5 di*t  bij het vuur en hadd5 het to*
 alles behalve w>m2 ma> deze naakte     
wild51 (s*oon v]d]af /a&e1 zag5 wij tot 
onze v]wond]+  bad5 9 hun zweet1 to5 zij
 d5 vuurglo$ voeld54 ,zij s*55 e*t]  wel
 9 hun s*ik1 en zong5 all5 9 het koor   
onz] zeeli$5 m$e2  ma> de wijze wa>op   
zij /e$s da>bij wat a*t]blev51 0        
allesz9s  v]makelijk4    ,g$ur5de d5    

na*t _h het nieuws zi* v]spreid1 en     
vroeg 9 d5  morg5 van d5 #bc/5 daagde e5
 nieuwe troep op1 behoor5de tot  de     
,tek5ika1 ( d5 /am van ,jemmy4 ,vele van
 h5 hadd5 zoo h>d  geloop51 dat hunne   
neuz5 blo$d51 en door het snelle sprek5 
het  s*uim op hun mond kwam4 ,da>bij    
gevoegd de zw>te1 witte en roode        
bes*ild]+5 op hunne naakte li*am51      
gelek5 zij ind]daad e5  troep duivels1  
die aan het ve*t5 w>5 gewee/4 #aid ,door
 #ab kano's1  9 elk wa>van vi] ( vijf   
inboorl+51 v]gezeld1 zakt5 wij to5 de   
,/raat van ,ponsonby af1 na> de plek wa>
 de arme ,jemmy zijne mo$]  en          
blo$v]want5 da*t te v9d54 ,re$s _h hij  
gehoord1 dat zijn  vad] dood 02 ma> wijl
 hij da>van re$s e5 droom 9 het ho(d  _h
 gehad1 s*e5 hij zi* om dit punt niet te
 bekomm]51 en troo/te  hij zi* telk5s   
met de ze] natuurlijke g$a*te3 ,wij     
kunn5 er  niets aan do54 ,hij kon ge5   
bijzond]h$5 ov] zijns vad]s dood  te    
wet5 kom51 da> zijne blo$v]want5 er niet
 van wild5 sprek54    ,jemmy 0 nu 9 e5e 

hem welbek5de /reek1 en geleidde de     
boot5  na> e5e /ille1 s*ild]a*tige      
kreek1 ,woollya g5aamd1 die  omr+d 0 van
 eil&jes1 wa>van elk zijn eig5          
oorspronkelijk5  naam droeg4 ,wij vond5 
hi] e5e familie van ,jemmy's /am1 ma>   
niet  zijne blo$v]want52 en nadat wij   
sam5 vri5ds*ap hadd5 geslot51  /uurd5   
zij des avonds e5e kano uit1 om ,jemmy's
 mo$] en bro$]s  van zijne kom/ te      
v]wittig54 ,de kreek w]d door e5ige     
acres  go$1 glooi5d t]re9 begr5sd1 dat  
niet zooals eld]s met ve5  ( w\dboom5   
b$ekt 04 ,zooals wij bov5 zeid51 _h onze
 kapite9  aanvankelijk plan om ,york en 
,fuegia na> hun eig5 /am aan de we/ku/  
te br5g52 da> zij e*t] d5 w5s* uitdrukt5
 hi] te blijv5 en  de plek bijzond]     
gun/ig 01 beslot5 wij het geheele       
gezels*ap1  wa>ond] d5 z5del+ ,mat!ws1  
hi] te ve/ig54 ,vijf dag5 w]d5  be/e$ om
 drie groote wigwams voor h5 te b\w51   
hun go$ aan l&  te br5g51 twee tu95 te  
spitt51 en da>op te zaai54    ,d5 morg5 
na onze kom/ 7#bd ,janu>i7 ke]d5 de     

,vuurl&]s t]ug1 en  bra*t5 ,jemmy's mo$]
 en bro$]s m$e4 ,jemmy h]k5de de        
/5tor/em  van e5e zijn] bro$]s re$s op  
ze] groot5 af/&4 ,de ontmoet+  0 m9d]   
belangwekk5d dan tuss*5 e5 pa>d dat na> 
het veld  gebra*t wordt1 en e5 oud5     
makk] di5 het werziet4 ,ge5 enkel       
v]toon van liefde ( g5eg5heid3 zij /a>d5
 e5v\dig elk&] e5  korte poos aan1 en   
da>na g+ de mo$] onmiddellijk na> h>e   
kano  kijk54 ,van ,york hoord5 wij e*t]1
 dat de mo$] ov] het v]lies  van ,jemmy 
ontroo/ba> 0 gewee/1 en ov]al na> hem   
gezo*t _h1  me55de dat hij miss*i5 0    
a*t]gelat51 to5 m5 hem 9 de  boot _h    
g5om54 ,de vr\w5 nam5 ,fuegia go$ op en 
w>5 ze]  vri5delijk teg5 ha>4 ,wij hadd5
 re$s opgem]kt1 dat ,jemmy zijn  eig5   
taal bijna v]get5 04 ,ik gelo(1 dat er  
moeilijk iem& te  v9d5 zal zijn zoo     
we9ig bespraakt als hij1 want ook zijn  
,engels*  0 ze] onvolkom54 ,bela*elijk1 
ma> tev5s b$roev5d 0 het hem  tot zijn  
wild5 bro$] 9 het ,engels* te hoor5     
sprek51 en dan 9  het ,spaans* 7,no     

sabe87 te vrag5 ( deze hem niet v]/ond4 
,g$ur5de de drie volg5de dag51 to5 de   
tu95 gespit en de wigwams  geb\wd w]d51 
g+ alles vre$zaam zijn gang4 ,wij s*att5
 het  aantal inboorl+5 op ongeve] #abj4 
,de vr\w5 w]kt5 h>d1 t]wijl  de mann5 d5
 gans*5 dag lui]d5 en ons aangaapt54    
,zij vroeg5 om  al wat zij zag5 en /al5 
wat zij kond54 ,zij hadd5 s*ik 9 ons    
dans5 en z+51 en kek5 met bijzond]e     
belang/ell+ als wij 9  e5 naburige beek 
ons wiess*54 ,op &]e d+5 sloeg5 zij niet
  veel a*t1 zelfs niet op onze boot54   
,ond] al wat ,york tijd5s zijne         
afwezigheid uit zijn l& zag1 s*ijnt     
niets hem me] v]wond]d te  hebb5 dan e5 
/ruisvogel bij ,maldonado4 ,ademloos van
 v]baz+ kwam  hij na> ,bynoe1 met wi5   
hij w&elde1 toeloop5 ond] d5 uitroep3   
,o1 ,mr4 ,bynoe1 o1 vogel net e5 pa>d6  
,hoeze] onze blanke huid de inboorl+5   
ook v]baasde1 0 zulks1  na> ,l[ v]haalt1
 veel erg] het geval met e5 neg]-kok aan
 boord  van e5 robb5va>d]2 en de arme   
duivel w]d zoo door h5 toegetakeld  en  

uitgej\wd1 dat hij nooit we] aan l&     
wilde gaan4    ,alles g+ zoo ru/ig zijn 
gang1 dat enkele (fici]5 en ook ik lange
  w&el+5 d$5 op de omr+5de heuvels en 9 
de boss*54 ,ma> op  d5 #bg/5 v]dw55     
plotsel+ alle vr\w5 en k9d]54 ,wij w>5  
da>ov] ge5 van all5 op ons gemak1 wijl  
,york no* ,jemmy de r$5  er van begrep54
 ,sommig5 da*t51 dat zij door het       
s*oonmak5 en  afvur5 van onze gew]5 op  
d5 vorig5 avond bang w>5 geword52  &]51 
dat het 0 toe te s*rijv5 aan erg]nis van
 e5 oud5  wilde1 die1 to5 hem door d5   
s*ildwa*t gezegd 0 zi* me] op  e5 af/&  
te h\d51 d5 man brutaal 9 het gezi*t _h 
gespuwd1  en to5 door het mak5 van geb>5
 bov5 e5 slap5d5 ,vuurl&]  duidelijk _h 
lat5 blijk5 7na> ons gezegd w]d71 dat   
hij onze  mann5 9 /ukk5 wilde snijd5 en 
opet54 ,om de kans op e5 treff5  te     
v]mijd51 dat voor vele ,vuurl&]s        
noodlottig z\ gewee/ zijn1  a*tte       
kapite9 ,fitz-,roy het raadzaam voor ons
 bij e5e kreek e5ige  mijl5 v]d] te gaan
 slap54 ,wat ,mat!ws betr(1 deze besloot

 met  de hem eig5 kalme va/b]ad5heid    
7wel opm]kelijk 9 e5 man1 die  s*ijnba> 
we9ig va/heid van k>akt] bezat7 om bij  
de ,vuurl&]s  te blijv51 die hunn]zijds 
ge5 onru/ aan d5 dag legd54 ,en zoo     
liet5 wij hem zijn e]/5 ang/voll5 na*t  
doorbr5g54    ,to5 wij d5 volg5d5 morg5 
7#bh ,janu>i7 t]ugke]d51 vond5 wij  tot 
onze vreugde all5 9 kalme /emm+1 en de  
mann5 9 hunne kano's  bezig met vis* aan
 hunne sp]5 te rijg54    ,kapite9       
,fitz-,roy besloot nu de sloep en e5 d] 
walvis*boot5 na>  het s*ip t]ug te /ur51
 en met de twee &]e boot5--de e5e  ond] 
zijn eig5 comm&o en wa>9 hij mij        
vri5delijk toe/ond  hem te v]gezell51 de
 &]e ond] ,hammond--v]d] te gaan1 om de 
we/elijke g$eelt5 van het ,beagle-kanaal
 op te met51 en da>na op de  t]ugreis de
 kolonie te bezoek54 ,tot onze v]wond]+ 
0 het di5  dag br&5d heet1 zoodat onze  
huid er door ges*roeid w]d4 ,bij dit    
s*oone w$]1 0 het uitzi*t 9 het midd5   
van het ,beagle-kanaal  ze] m]kwa>dig4  
,wa> m5 ook keek1 hetzij re*ts ( l9ks1  

ge5  enkel voorw]p belemm]de het vrije  
v]gezi*t op dit lange kanaal  tuss*5 de 
b]g54 ,dat het e5 zee>m 01 bleek ze]    
duidelijk  uit het feit1 dat v]s*eid5e  
groote walviss*5 9 v]s*ill5de  ri*t+5   
hunne wat]/ral5 opspot54 #aie ,e5s zag  
ik twee dez]  mon/]s1 wa>s*ijnlijk e5   
mannetje en wijfje1 langzaam a*t]  elk&]
 zwemm51 op m9d] dan e5 /e5worps-af/&   
van d5 oev]1  wa>bov5 de beukeboom zijne
 takk5 uit/rekte4    ,wij zeild5 voort  
totdat het donk] 01 en sloeg5 to5 9 e5e 
/ille kreek onze t5t5 op4 ,het 0 e5     
groot buit5kansje1 dat  wij e5 oev] van 
kiezel/e55 voor onze leg]/$e vond51 want
  deze w>5 droog en ve]d5 ond] het      
li*aam4 ,ve5grond is vo*tig2  e5e rots  
is oneff5 en h>d1 en z& dr+t 9 het      
vlees* als dit op  zeemanswijze gekookt 
en geget5 wordt2 ma> lag5 wij 9 onze    
woll5  dek5zakk5 op e5 go$ b$ van za*te 
kiezel/e551 dan bra*t5  wij             
all]aang5aam/e na*t5 door4    ,ik _h tot
 e5 uur de wa*t4 ,er ligt iets ple*tigs 
9 deze woe/e1  groots*e natuurtaf]eel54 

,nooit beseft de gee/ zoo diep 9 welk   
e5 afgeleg5 hoek d] w]eld ge u bev9dt1  
als 9 die na*telijke  ur54 ,alles w]kt  
sam5 om di5 indruk te v]hoog52 de /ilte 
om u  he5 wordt sle*ts v]brok5 door de  
diepe ademhal+ d] matroz5  ond] de t5t51
 en somtijds door het ges*reeuw van e5  
e5zam5  na*tvogel4 ,nu en dan h]9n]t u  
het geblaf van e5 hond 9 de v]te1  dat  
dit het l& van d5 wilde is4    #bi      
,janu>i4    ,vroeg 9 d5 morg5 kwam5 wij 
aan het punt1 wa> het ,beagle-kanaal    
zi* 9 twee arm5 split/3 en wij vo]5 d5  
noordelijk5  b9n54 ,hi] wordt het       
s*\wspel zoo mogelijk nog groots*] dan  
te vor54 ,de hooge b]g5 aan de          
noordzijde vorm5 de graniet-z  (        
ruggegraat van het l&1 en v]heff5 zi*   
fi] tot e5e hoogte  van tuss*5 de #cjjj 
en #djjj1 n top zelfs tot ruim #fjjj    
voet4 ,zij  zijn met e5 bre$5 mantel van
 eeuwige sneeuw b$ekt1 en tallooze      
wat]vall5 /ort5 hunne /room5 door de    
w\d5 he51 9 het enge  kanaal b5$54 ,op  
vele plaats5 /rekk5 zi* pra*tvolle      

glets*]s  langs de b]ghell+ uit tot aan 
d5 r& van het wat]4 ,het is haa/  niet  
mogelijk zi* iets s*oon]s te d5k5 dan   
deze zeegro5-blauwe  glets*]s1 vooral 9 
hunne teg5/ell+ met het doods*e wit d]  
hoog] ligg5de sneeuwvlakte4 ,de brokk51 
die van de glets*]s 9 het  wat] w>5     
gevall51 drev5 weg2 en dit kanaal1 met  
zijne ijsb]g51  v]toonde e5e mijl v] e5e
 m9iatuur-gelijk5is met de zeen van     
,noord- ( ,zuidpool4 ,to5 op ons et5suur
 de boot5 aan l& w>5  gehaald1 aans*\wd5
 wij op e5e halve mijl af/& e5          
wond]voll5  loodre*t5 ijsw&4 ,v]diept 9 
dit s*\wspel1 en v]vuld van d5  w5s*1   
dat er e5ige brokk5 z\d5 afvall51 kwam  
e9delijk zulk e5  geva>te met dond]5d   
geweld omlaag1 en zag5 wij t]/ond e5e   
hooge  golf re*t op ons afkom54 ,de     
matroz5 sneld5 zoo spo$ig zij kond5  na>
 de boot5 aan d5 wat]kant2 want de kans1
 dat deze v]brijzeld  kond5 word51 bleek
 duidelijk4 ,e5 d] matroz5 greep jui/ de
  boeg51 to5 de golfslag hem b]eikte en 
ond]/bov5 wi]p1 do* niet  beze]de2 en   

hoewel de boot5 driemaal op en n$] w]d5 
geworp51  kreg5 zij ge5 s*ade4 ,dit 0 e5
 groot geluk voor ons2 want wij  w>5 e5 
hond]d mijl5 van het s*ip af en z\d51   
behalve de boot51  ook onze lev5smiddel5
 en vuurwap55 kwijt gewee/ zijn4 ,te    
vor5  _h ik opgem]kt1 dat e5ige groote  
rotsblokk5 op d5 oev] niet lang  gel$5  
v]plaat/ w>5 geword51 ma> begreep er de 
oorzaak niet van1  voordat ik deze golf 
zag4 ,de e5e zijde d] kreek w]d gevormd 
door e5  uitloop] van mica-s*ief]1 het  
bov5e9d door e5 ijsw& van circa  #dj    
voet hoogte1 en de &]e zijde door e5 #ej
 voet hoog voorgeb]gte1  sam5ge/eld uit 
groote ronde brokk5 graniet en          
mica-s*ief]1 wa>uit  oude boom5 groeid54
 ,dit voorgeb]gte 0 blijkba> e5e mora9e1
  opgehoopt 9 e5 tijd1 to5 de glets*]   
groot]e afmet+5 _h4    ,to5 wij de      
we/elijke mond+ van dez5 noordelijk5 arm
 van het  ,beagle-kanaal b]eikt51 zeild5
 wij tuss*5 tal van onbek5de  en e5zame 
eil&51 t]wijl het w$] afs*uwelijk sle*t 
04 ,inboorl+5 ontmoett5 wij niet me]4   

,de ku/ 0 bijna ov]al  zoo /eil1 dat wij
 dikwijls vele mijl5 v] moe/5 zeil51    
voordat  wij ruimte g5oeg kond5 v9d5    
voor het opslaan van onze t5t54 ,en     
na*t sliep5 wij op groote ronde         
rotsblokk5 met rott5d zeewi] er  tuss*52
 en to5 de vlo$ opkwam1 moe/5 wij 9 all]
 ijl op/aan  en onze dek5zakk5 v]legg54 
,het e]/e punt1 dat wij 9 we/elijke     
ri*t+ b]eikt51 0 ,/ew>t-,eil&1 op e5    
af/& van om/reeks  #aej mijl5 van ons   
s*ip4 ,wij ke]d5 door d5 zuidelijk5 arm 
van  het ,beagle-kanaal t]ug1 en vo]5   
hi]na zond] v]d] avontuur na>  de ,/raat
 van ,ponsonby4    #f ,febru>i4    ,bij 
onze aankom/ te ,woollya1 de$ ,mat!ws   
ons zulk e5 ongun/ig  v]haal van de h\d+
 d] inboorl+51 dat kapite9 ,fitz-,roy   
besloot  hem na> de ,beagle t]ug te     
br5g54 ,lat] w]d hij op ,nieuw-,zeel&   
a*t]gelat51 wa> zijn bro$] z5del+ 04    
,s$]t het oog5blik  van ons v]trek1 0   
door de ,vuurl&]s e5e g]egelde plund]+  
begonn52 en telk5s kwam5 nieuwe b5d5    
aan4 ,york en ,jemmy v]lor5  tal van    

voorw]p51 en ,mat!ws bijna alles wat    
niet ond] d5 grond  v]borg5 04 ,elk     
voorw]p s*e5 door de ,vuurl&]s gebrok51 
ges*eurd en v]deeld te zijn4 ,mat!ws    
bes*reef hoe doodelijk  v]moei5d het 0  
voortdur5d de wa*t te moet5 h\d52 na*t  
en  dag 0 hij door de inboorl+5 omr+d1  
die hem tra*tt5 af te  matt51 door      
onoph\delijk geluid5 bij zijn oor te    
mak54 ,e5s to5  ,mat!ws e5 oud5 man     
gevraagd _h zijn wigwam te v]lat51 ke]de
  deze onmiddellijk met e5 groot5 /e5 9 
de h& t]ug4 ,op e5  &]5 dag kwam e5e    
geheele b5de met /e55 en /okk5 gewap5d1 
zoodat enkele inboorl+5 van ,jemmy's    
/am1 en ook zijn bro$] het  uits*reeuwd5
 van ang/4 ,mat!ws bewoog h5 to5 met    
ges*5k5  tot d5 afto*t4 ,e5e &]e b5de   
wees met teek5s1 dat zij hem  naakt     
wild5 uitkle$51 en dan alle h>5 uit zijn
 ba>d en li*aam  plukk54 ,ik gelo(1 dat 
wij jui/ tijdig g5oeg kwam5 om zijn lev5
  te r$d54    ,jemmy's blo$v]want5 w>5  
ijdel en dwaas g5oeg om hun buit aan de 
onz5 te lat5 zi51 en te wijz5 hoe zij   

die gekreg5 hadd54 ,het  0 e5 pijnlijke 
g$a*te onze drie ,vuurl&]s bij hunne    
wilde  l&g5oot5 a*t] te lat51 hoewel het
 e5 groote troo/ 01 dat  zij p]soonlijk 
ge5 vrees hadd54 ,york1 e5 kra*tig1     
va/b]ad5 man1  0 er volkom5 zek] van1   
dat het hem en zijne vr\w ,fuegia go$ z\
  gaan4 ,de arme ,jemmy keek wel wat    
mo$eloos2 en ik twijfel er haa/  niet   
aan1 ( hij z\ blijde gewee/ zijn1 indi5 
hij met ons _h kunn5  t]ugke]54 ,zijn   
eig5 bro$] _h hem vele d+5 ont/ol52     
da>om  s*old hij op zijne l&g5oot53 ,wat
 mani] is dat8 ,allemaal sle*te  m5s*52 
wet5 niets2 v]doemde gekk56--,als hij   
zoo boos 01  vloekte hij1 (s*oon ik hem 
vroeg] nooit _h hoor5 vloek54 ,hoewel   
onze drie ,vuurl&]s sle*ts drie j>5 ond]
 bes*aafde m5s*5  hadd5 geleefd1 weet ik
 zek]1 dat zij blijde z\d5 gewee/ zijn1 
indi5 zij hunne nieuwe leefwijze hadd5  
mog5 beh\d52 ma> dit  0 natuurlijk      
onmogelijk4 ,ik vrees1 dat het me] dan  
twijfela*tig  is ( hun bezoek 9 d5      
vreemde hun van e5ig nut is gewee/4     

,met ,mat!ws aan boord g+5 wij des      
avonds ond] zeil1 en ke]d51  niet door  
het ,beagle-kanaal1 ma> langs de zuidku/
 na> het  s*ip t]ug4 ,de boot5 w>5 zwa> 
gelad51 en dit gevoegd bij e5e          
on/uimige zee1 bezorgde ons e5          
geva>lijk5 to*t4 ,op d5 avond van  d5   
#g;d5 w>5 wij aan boord van de ,beagle1 
na e5e afwezigheid van  #bj dag51       
g$ur5de welke wij e5 af/& van #cjj mijl5
 9 de op5  boot5 hadd5 afgelegd4 ,op d5 
#aa;d5 bra*t onze kapite9 alle5 e5      
bezoek aan de ,vuurl&]s1 vond h5        
welv>5d1 en hoorde1 dat hun  s$]t zijn  
vorig bezoek we9ig d+5 me] ont/ol5 w>54 
,op d5 laat/5 dag 9 ,febru>i van het    
volg5de ja> 7#ahcd7 ank]de de  ,beagle 9
 e5e s*ild]a*tige kle9e kreek aan d5    
oo/elijk5 +ang  van het ,beagle-kanaal4 
,hi] besloot kapite9 ,fitz-,roy de /\te 
en1  zooals bleek welgeslaagde pog+ te  
do5 om teg5 de we/5w9d5 9  d5zelfd5 ko]s
 te nem51 di5 wij vroeg] 9 boot5 na> de 
kolonie  bij ,woollya hadd5 gevolgd4    
,wij zag5 niet veel inboorl+51 totdat   

wij bij de ,/raat van ,ponsonby w>51 wa>
 wij door ti5 ( twaalf  kano's v]gezeld 
w]d54 ,de inboorl+5 begrep5 vol/rekt de 
r$5  niet van ons lave]52 en 9 plaats   
van ons bij elk5 boegslag te  gemoet te 
gaan1 poogd5 zij vru*teloos ons 9 onz5  
zigzag-ko]s  te volg54 ,het v]maakte mij
 to5 ik het v]s*il 9 belang/ell+        
opm]kte1 wa>m$e m5 deze wild5 ziet1 en  
dat e5 gevolg is van  de om/&igheid1 dat
 m5 hun vol/rekt me]d]e is 9 kra*t4 ,to5
  ik 9 de boot5 01 haatte ik het geluid 
hunn] /emm51 om de  onru/ die dit bij   
ons v]wekte4 ,het e]/e en laat/e woord  
03  ,yamm]s*oon]4 ,bij het b9n5v>5 van  
e5e kle9e /ille kreek1  kek5 wij rond1 9
 de hoop e5 ru/ig5 na*t door te br5g52  
ma>  dan klonk het hatelijke woord      
,yamm]s*oon] s*ril uit e5 donk]5  hoek  
d] wild]nis1 en kronkeld5 de rookwolkjes
 omhoog1 als se95  om het nieuws wijd en
 zijd te v]spreid54 ,bij het v]lat5 van 
e5e plaats1 zeid5 wij tot elk&]3        
,goddank1 dat wij e9delijk  geheel van  
die ell5del+5 afkom56 en zie3 &]maal tr(

 de  zwakke e*o van e5e dav]5de /em heel
 uit de v]te onze oor51  en kond5 wij   
duidelijk ond]s*eid53 ,yamm]s*oon]6 ,ma>
 nu3 hoe  me] ,vuurl&]s1 des te         
grappig]2 en ind]daad1 het g+ ze] jolig 
toe4 ,beide p>tij5 la*t51 en gaapt5     
elk&] v]wond]d aan2 wij  beklaagd5 h51  
dat zij ons go$e viss*5 en kreeft5 gav5 
9 ruil  voor lapp5 en d]gelijke2 zij    
jui*t5 om het buit5kansje li$5  te v9d51
 dwaas g5oeg om zulke pra*tige v]si]+5  
teg5 e5  hapje et5 te ruil54 ,hoog/     
v]makelijk 0 het d5 ongekun/eld51       
v]g5oegd5 glimla* te zi51 wa>m$e e5e    
jonge vr\w met zw>t  ges*ild]d gelaat1  
v]s*eid5e /ukk5 vuurrood doek met biez5 
om  ha> ho(d bond4 ,ha> man1 die het 9  
dit l& ze] algeme5e voorre*t  g5oot van 
twee vr\w5 te bezitt51 0 blijkba>       
jalo]s* op al de  att5tie die zijne     
jonge vr\w bewez5 w]d2 en na e5 lang    
b]aad met  zijne naakte s*oonh$51 w]d   
hij e9delijk door dez5 weggepagaaid4    
,sommige ,vuurl&]s bewez5 duidelijk1 dat
 zij e5 go$ begrip van  ruil+ hadd54 ,ik

 gaf e5 man e5 groot5 spijk] 7deze gold 
voor  e5 ko/ba> ges*5k71 zond] da>bij e5
 teek5 te gev51 dat ik  er iets voor    
t]ug wilde hebb52 do* onmiddellijk pikte
 hij twee  viss*5 op en ov]h&igde mij   
die op de punt van zijn spe]4 ,0  e5 (  
&] ges*5k voor e5e bepaalde kano be/emd1
 en viel het  bij e5e &]e 9 het wat]1   
dan w]d het /e$s aan d5 re*t5  eig5a>   
gegev54 ,de ,vuurl&s*e jong51 di5 ,mr4  
,l[ aan boord  _h1 bewees door zijn     
heftige uitb>/+ van drift1 dat hij het  
hem  g$ane v]wijt van e5 leug5a> te zijn
 7gelijk hij ook ind]daad  071 volkom5  
begreep4 ,wij w>5 ditmaal1 ev5als bij   
alle vroeg]e  geleg5h$51 ze] v]wond]d   
ov] de we9ige1 ( liev] het volslag5     
gebrek aan a&a*t1 die voor vele d+5     
getoond w]d1 wa>van de  inboorl+5 het   
nut to* moet5 hebb5 +ezi54 ,e5v\dige    
zak51  zooals held] vuurrood doek (     
blauwe knoop51 de afwezigheid van  vr\w5
 op ons s*ip1 onze zorg om ons te       
wass*51 wekt5 veel me]  hunne bewond]+  
dan e5 groot ( sam5ge/eld voorw]p1      

zooals e5  s*ip4 ,b\ga9ville heeft      
omtr5t deze li$5 t]e*t opgem]kt1 dat3   
ils trait5t les *efs-d'oeuvre de        
l'indu/rie huma9e1 comme ils  trait5t   
les loix de la nature et ses phnomnes4  
,op d5 #e;d5 ,ma>t ank]d5 wij 9 de kreek
 bij ,woollya1 do* zag5 hi]  ge5 lev5de 
ziel4 ,dit maakte ons ong]u/1 want de   
inboorl+5 9  de ,/raat van ,ponsonby    
toond5 door geb>5 dat zij gevo*t5 hadd52
  en lat] hoord5 wij1 dat de g$u*te     
mann5 van ,o5s de b]g5 w>5  afg$aald4   
,weldra zag5 wij e5e kano met e5e kle9e 
wapp]5de  vlag nad]52 en e5 d] inzitt5d5
 wies* zi* de v]f van het  gelaat4 ,deze
 0 de arme ,jemmy--?ans e5 mag]e1 woe/  
uitzi5de  wilde1 met lange1 v]w>de h>51 
en geheel naakt1 behalve e5 lap van  e5 
woll5 dek5 om het midd54 ,wij h]k5d5 hem
 niet1 voordat hij  di*t bij ons 01 want
 hij s*aamde zi* ov] zi*zelf1 en ke]de  
zijn  rug na> het s*ip4 ,welg$aan1 dik1 
z9delijk en go$ gekle$ hadd5  wij hem   
a*t]gelat53 nooit zag ik zulk e5        
pijnlijke en algeheele  v]&]+4 ,zoodra  

hij e*t] gekle$ en de e]/e v]w>r+       
voorbij  01 kreeg alles e5 bet] aanzi54 
,des middags at hij met kapite9         
,fitz-,roy1 en gebruikte zijn maal ev5  
netjes als vroeg]4 ,hij zeide  ons1 dat 
hij te veel 7da>m$e b$oelde hij g5oeg7  
te et5 _h2  dat hij ge5 k\de le$2 dat   
zijne blo$v]want5 ze] go$e m5s*5  w>51  
en dat hij niet na> ,engel& wilde       
t]ugke]54 ,des avonds  ontdekt5 wij de  
oorzaak van di5 groot5 omke] 9 ,jemmy's 
gevoel5s1  door de kom/ van zijn jong en
 a>dig uitzi5d vr\wtje4 ,met zijne      
gewone go$h>tigheid bra*t hij voor twee 
zijn] be/e vri5d5  twee fraaie ott]vell5
 mee1 en voor d5 kapite9 e5ige eig5h&ig 
gemaakte spe]punt5 en pijl54 ,hij zeide1
 dat hij e5e kano voor  eig5 gebruik    
gemaakt _h1 en po*te er op1 dat hij wat 
van zijne  eig5e taal kon sprek56 ,ma>  
hoog/ zond]l+ is het feit1 dat  hij zijn
 geheel5 /am wat ,engels* s*ijnt gele]d 
te hebb51  wa>ond] ook e5 oud5 man1 die 
de kom/ d] jonge vr\w op eig5  h\tje    
met3 ,jemmy ,button's wife aankondigde4 

,jemmy _h al wat hij  bezat v]lor54 ,hij
 v]telde ons1 dat ,york ,m9/] e5e groote
 kano  _h geb\wd1 en v]s*eid5e ma&5     
gel$5 met zijne vr\w ,fuegia  na> zijn  
eig5 l& 0 gegaan1 en dat zijn afs*eid   
nem5 door e5e  uit]/ laagh>tige daad    
gevolgd 04 #aif ,hij _h ,jemmy en zijne 
mo$] ov]gehaald om hem te v]gezell52 _h 
h5 ond]weg des na*ts  v]lat51 en elk    
voorw]p1 dat hij bezat1 ont/ol54        
,jemmy sliep aan het /r&1 ke]de des     
morg5s t]ug1 en bleef aan  boord totdat 
het s*ip de ank]s li*tte4 ,dit maakte   
zijne vr\w zoo  beang/1 dat zij ov]luid 
bleef s*reeuw51 tot hij 9 zijne kano    
kwam4 ,hij ke]de met v]s*eid5e voorw]p5 
belad51 t]ug4 ,all5  aan boord de$ het  
van h>te le$ hem voor het laat/ de h& te
  moet5 drukk54 ,ik twijfel niet ( hij  
zal nu ev5 gelukkig zijn  als1 ja       
welli*t gelukkig] dan wanne] hij nooit  
zijn l& _h  v]lat54 ,i$] zal zek] opre*t
 hop51 dat de edele w5s* van  kapite9   
,fitz-,roy v]vuld moge word51 en dat1   
als loon voor de vele  edelmo$ige (f]s  

die hij zi* voor deze ,vuurl&]s         
getroo/te1  e5 9 de wilde wat]5 dez]    
ruwe gewe/5 v]ongelukt zeeman  bes*]m+  
zal v9d5 bij het nagesla*t van ,jemmy   
,button en zijn  /am6444 ,to5 ,jemmy d5 
oev] b]eikte1 ont/ak hij e5 se9vuur2 en 
de rook da>van kronkelde opwa>ts om e5  
laat/ en lang va>wel toe te  wuiv51 to5 
het s*ip zijn aangewez5 ko]s door het   
ruime sop begon4        ,de volkom5     
gelijkheid ond] de individun1 wa>uit de 
,vuurl&s*e /amm5 be/aan1 moet hunne     
bes*av+ g]uim5  tijd 9 d5 weg /aan4     
,ev5als wij di]51 wi] in/9ct h5  tot e5 
maats*appelijk lev5 en gehoorzaamheid   
aan e5 ho(d  drijft1 het mee/ voor      
ontwikkel+ vatba> zi51 zoo is het ook   
met de rass5 d] m5s*heid4 ,hetzij wij   
het als oorzaak ( als  gevolg           
bes*\w5--de me] bes*aafd5 hebb5 altijd  
de kun/ig/  sam5ge/elde rege]+54 ,de    
bewon]s van ,otaheite1 bijv41 die bij   
de e]/e ontdekk+ door erfkon+5 g]ege]d  
w]d51 w>5 tot  e5 veel hoog]5 trap      
geklomm51 dan e5e &]e tak van hetzelfde 

volk--de ,nieuw-,zeel&]s1 die1 ondanks  
het voorre*t dat zij hunne  a&a*t aan d5
 l&b\w moe/5 s*5k51 republike95 w>5 9   
d5 mee/ absolut5 z94 ,niet voordat 9    
,vuurl& e5 ho(d op/aat1  die voldo5de   
ma*t bezit om e5ig v]kreg5 voordeel1    
zooals de  huisdi]51 te bes*]m51 s*ijnt 
het haa/ niet mogelijk1 dat de          
/aatkundige toe/& van dat l& kan word5  
v]bet]d4 ,?ans wordt  zelfs e5 /uk lak51
 dat m5 e5 hunn] geeft1 9 reepjes       
ges*eurd en  v]deeld2 en ge5 enkel      
individu wordt rijk] dan de ov]ig54 ,aan
 d5  &]5 kant laat zi* moeilijk         
begrijp51 hoe e5 ho(d kan op/aan1       
voordat er e5e soort van eig5dom is1    
wa>door hij zijne me]d]heid  kan toon5  
en zijne ma*t uitbreid54    ,ik gelo(1  
dat de m5s* 9 dit uit]/e g$eelte van    
,zuid-,am]ika  op e5 lag]5 trap van     
ontwikkel+ /aat1 dan 9 e5 &] deel  d]   
w]eld4 ,de inboorl+5 d] beide rass51 die
 de eil&5 9  de ,/ille ,zuidzee bevolk51
 zijn betrekkelijk bes*aafd4 ,de ,eskimo
  9 zijne ond]gronds*e hut1 g5iet e5ige 

lev5sgemakk51 en legt  9 zijne go$      
uitg]u/e kano veel va>digheid aan d5    
dag4 ,enkele  /amm5 van ,zuid-,afrika1  
die rondzw]v5 om wortels te zoek51  en  
v]s*ol5 9 de woe/e en dorre vlakt5 lev51
 /aan op e5  vrij lag5 trap van ell5de4 
,het di*t/ bij d5 ,vuurl&]1 wat de      
e5v\digheid van het kun/lev5 betreft1   
/aat de ,au/ralir2 ma>  deze kan zi* nog
 v]heff5 op zijn boem]ang1 #aig zijne   
spe] en  w]p/ok2 zijne mani] om 9 de    
boom5 te klimm51 de voetspor5 van  di]5 
te volg51 en op zijn jag54 ,al moge de  
,au/ralir e*t] 9  va>digheid en k5nis de
 me]d]e zijn1 zoo volgt da>uit ge5sz9s1 
dat hij ook 9 gee/esgav5 bov5 de        
,vuurl&]s /aat2 en w]kelijk1  na> hetge5
 ik van onze drie wilde metgezell5 aan  
boord zag1 en  na> wat ik van de        
,au/ralirs gelez5 heb1 z\ ik d5k5 dat   
jui/  het omgeke]de het geval 04 #aih   
,,ho(d/uk ,,xi4    ,,de ,,/raat ,,van   
,,magelha54--,,het ,,klimaat ,,d]       
,,zuidelijke ,,ku/54      ,op het e9de  
van ,mei #ahcd vo]5 wij de oo/elijke    

mond+ d] ,/raat  van ,magelha5 voor de  
twe$e maal b9n54 ,het l& aan we]szijd5  
van dit g$eelte d] ,/raat be/aat uit    
bijna eff5 vlakt51 ev5als  die 9        
,patagoni4 ,kaap ,negro1 ev5 b9n5 de    
twe$e ,engte geleg51 kan  bes*\wd word5 
als het punt wa> het l& de duidelijke   
k5m]k5 van  ,vuurl& beg9t aan te nem54  
,aan de oo/ku/1 zuidelijk van de ,/raat1
  v]b9dt ev5zoo e5 p>ka*tig l&s*ap deze 
twee 9 bijna alle  k5m]k5 lijnre*t van  
elka> v]s*ill5de l&54 ,het is w]kelijk  
v]rass5d b9n5 e5e ruimte van #bj mijl5  
zulke v]&]+5 9  het l&s*ap te v9d54     
,nem5 wij e5 wat groot]5 af/&1 zooals   
tuss*5 ,port ,fam9e en ,kaap            
,gregory--dat is ongeve] #fj mijl5--dan 
is  het v]s*il nog v]wond]lijk]4 ,op de 
e]/e plaats v9d5 wij ronde  b]g51       
v]borg5 a*t] ondoordr+b>e w\d51 die     
doorweekt zijn  van de door telk5s      
w$]ke]5de /orm5 aangebra*te reg5s4 ,bij 
,kaap ,gregory1 da>5teg51 welft zi* e5  
held]e en blauwe lu*t  bov5 de droge1   
onvru*tb>e vlakt54 #aii ,(s*oon de      

snelle1  on/uimige lu*t/room5 b9n5 ge5  
wa>neemb>e gr5z5 bep]kt  zijn1 s*ijn5   
zij to*1 ev5als e5e rivi] 9 h>e b$d+1 e5
  regelmatig bepaald5 loop te volg54    
,bij ons vorig bezoek 79 ,janu>i7 hadd5 
wij bij ,kaap ,gregory e5e  ontmoet+ met
 de v]ma>de en zoog5aamd reusa*tige     
,patagonirs1 die  ons e5e h>telijke     
ontvang/ b]eidd54 ,hunne l5gte s*ijnt   
groot]  dan zij ind]daad is1 t5 gevolge 
van hunne groote guanaco-mantels1  hun  
lang golv5d ha>1 en hun voorkom5 9 't   
algeme54 ,gemiddeld  is hunne l5gte     
om/reeks zes voet2 sommige mann5 zijn   
groot]1  do* ma> we9ige kle9]4 #bjj ,ook
 de vr\w5 zijn lang2 en ov]  het geheel 
zijn zij /ellig het groot/e m5s*5ras1   
dat wij ooit  zag54 ,9 hunne            
gelaat/rekk5 gelijk5 zij treff5d op de  
noordelijk]  won5de ,indian51 die ik bij
 ,rosas zag2 alle5 hebb5 zij e5 woe/]   
en v]va>lijk] voorkom52 hunne aangezi*t5
 w>5 dik met rood en  zw>t bes*ild]d1 en
 n man _h witte kr+5 en vlekk51 ev5als  
e5 ,vuurl&]4 ,kapite9 ,fitz-,roy bood   

aan om drie hunn] aan boord  te nem51 en
 all5 s*55 gez9d om tot dit drietal te  
behoor54 ,lang  duurde het e] wij de &]5
 uit de boot hadd52 ma> e9delijk kwam5  
wij met onze drie reuz5 aan boord1 die  
met d5 kapite9 at5 en zi*  als g5tlem5  
g$roeg51 da> zij zi* van lepel1 mes en  
vork wi/5  te b$i554 ,niets smaakte hun 
zoo go$ als suik]4 ,deze /am komt  zoo  
dikwijls met robb5jag]s en walvis*va>d]s
 9 aanrak+1 dat  de mee/e mann5 wat     
,engels* en ,spaans* kunn5 sprek54      
,zoodo5de  zijn zij half bes*aafd1 en   
g$eeltelijk van hunne z$5 v]vreemd4     
,d5 volg5d5 morg5 g+ e5e kle9e afdeel+  
aan l&1 om e5ige  onz] artikel5 teg5    
huid5 en /ruisv$]5 te ruil52 vuurwap55  
w]d5 geweig]d1 ma> tabak w]d het mee/   
gevraagd1 veel me] dan  bijl5 (         
g]e$s*app54 ,de geheele bevolk+ d]      
toldo's1 mann51  vr\w5 en k9d]5 /ond op 
d5 oev] ges*a>d4 ,het 0 e5 a>dig        
tooneel2 en onwillekeurig kreeg m5 s*ik 
9 deze zoog5aamde reuz5  om hunne       
welgeme5de go$h>tigheid en onbevang5    

a>d4 ,zij vroeg5  ons t]ug te kom54 ,het
 s*ijnt1 dat zij ga>ne met ,european5   
omgaan2  want de ,oude ,m>ia1 e5e vr\w  
van beteek5is 9 d5 /am1 vroeg e5s  aan  
,l[ om e5ige zijn] matroz5 bij h5 a*t]  
te lat54 ,zij br5g5  het groot/e g$eelte
 van het ja> hi] door2 ma> 9 d5 zom]    
jag5  zij langs d5 voet d] ,cordill]as1 
en /rekk5 soms hunne to*t5  #gej mijl5  
v] noordwa>ts tot aan de ,rio ,negro    
uit4 ,van pa>d5 zijn  zij wel voorzi51  
want volg5s ,l[ bezit elk man er zes (  
zev51  t]wijl alle vr\w51 en zelfs      
k9d]51 hun eig5 pa>d hebb54 ,9  d5 tijd 
van ,s>mi5to #bja hadd5 deze ,indian5   
bog5 en pijl51  welke nu s$]t lang niet 
me] gebruikt word52 ook bezat5 zij e5ige
  pa>d54 ,dit is e5 ze] m]kwa>dig feit1 
omdat het de buit5gewoon  snelle        
v]m5igvuldig+ van pa>d5 9 ,zuid-,am]ika 
bewij/4 ,het  pa>d w]d 9 #aecg te ,bu5os
 ,aires voor het e]/ aan l& gezet2  en  
da> de kolonie to5 e5ig5 tijd v]lat5 01 
liep5 de pa>d5  9 het wild4 #bjb ,sle*ts
 #dc j>5 lat]1 9 #aehj1 hoor5 wij van   

h5 9 de ,/raat van ,magelha56 ,l[ b]i*t 
mij1 dat e5 naburige  /am van ,indian5  
te voet ?ans 9 b]$5 ,indian5 v]&]t2 de  
/am bij ,kaap ,gregory geeft hun zijn   
afg]$5 pa>d51 en /uurt 9  d5 w9t] e5ige 
zijn] bekwaam/e mann5 uit om v]s*e te   
vang54    #a ,juni4    ,wij ank]d5 9 de 
fraaie baai1 die ,port ,fam9e (         
,hong]hav5  heet4 #bjc ,het 0 nu 9 het  
beg9 van d5 w9t]1 en nooit zag ik  e5   
droefgee/ig] l&s*ap dan hi]3 de mi/ige  
dampkr+ 0 met  e5 fijn5 /(reg5          
bezwang]d1 wa>door de somb]e w\d5 met   
hunne  bontgekleurde sneeuw zi* sle*ts  
onduidelijk liet5 ond]s*eid54 ,wij  w>5 
e*t] zoo gelukkig twee dag5 mooi wer te 
hebb52 en op e5  dez] bood de v]wijd]de1
 #fhjj voet hooge b]g ,s>mi5to e5 ze]   
fraai s*\wspel4 ,g$ur5de mijn v]blijf 9 
,vuurl& 0 ik me]mal5  v]ra/ gewee/ ov]  
de s*ijnba> g]+e hoogte van w]kelijk    
hooge  b]g54 ,ik v]mo$1 dat dit aan e5e 
oorzaak is toe te s*rijv51  wa>op m5    
niet dadelijk z\ z9n51 namelijk3 dat de 
b]g van d5 top  tot aan d5 r& van het   

wat] mee/al 9 zijn geheel zi*tba> is4   
,ik  h]9n] mij e5 b]g gezi5 te hebb53   
e]/ uit het ,beagle-kanaal1  wa> het    
geheele opp]vlak van d5 top tot aan d5  
voet te zi5 01  en to5 uit de ,/raat van
 ,ponsonby ov] v]s*ill5de opvolg5de     
b]grugg54 ,da> 9 het laat/e geval elke  
nieuwe rug nieuwe middel5  v]s*afte om  
ov] d5 af/& te oordeel51 0 het v]rass5d 
op  te m]k5 hoe de b]g 9 hoogte /eeg4   
,voordat wij ,port ,fam9e b]eikt51      
sneld5 twee mann5 langs het  /r& en     
praaid5 het s*ip4 ,wij zond5 e5e boot op
 h5 af1 en het  bleek to5 dat zij twee  
matroz5 w>51 die van e5 robb5va>tuig    
w>5 weggeloop5 en zi* bij de ,patagonirs
 hadd5 gevoegd4 ,deze  ,indian5 hadd5 h5
 met hunne gewone belangelooze          
ga/vrijheid  beh&eld4 ,ongelukkig w>5   
zij van h5 afg$waald en to5 na> ,port   
,fam9e geloop51 9 de hoop hi] e5 s*ip te
 v9d54 ,ik durf zegg51  dat deze zw]v]s 
e*te deugniet5 w>52 ma> nooit zag ik    
zulke  ell5dige vagebond5 als nu4 ,zij  
hadd5 e5ige dag5 van mossels*al5  en    

bess5 geleefd1 en hunne ges*eurde kle$]5
 w>5 door het te  di*t bij het vuur     
slap5 v]br&4 ,dag en na*t hadd5 zij     
zond]  e5ige bes*utt+ blootge/aan aan   
aanh\d5de /orm5 met reg51  sneeuw en    
ijzel2 ma> ondanks alles w>5 zij gezond4
    ,tijd5s ons v]blijf te ,port ,fam9e 
kwam5 de ,vuurl&]s ons tweemaal  la/ig  
vall54 ,da> vele van onze mann5 met     
in/rum5t5 en kle$]5  aan wal w>51 a*tt5 
wij het noodig de inboorl+5 door vrees  
te  v]jag54 ,de e]/e maal w]d5 enkele   
groote kanonn5 afgevuurd1 to5  de       
inboorl+5 v] af w>54 ,het 0 ze]         
bela*elijk1 to5 wij door  e5 v]rekijk]  
de ,indian5 bij elk s*ot dat het wat]   
tr(1 /e55  zag5 oprap5 en met e5 trots*e
 uitdag+ na> het s*ip w]p51  hoewel dit 
&]halve mijl v] lag6 ,nu w]d e5e boot   
uitgezond51  met bevel om op v]r5 af/&  
enkele gewe]s*ot5 te loss54 ,de         
,vuurl&]s v]s*ol5 zi* a*t] de boom51 en 
s*ot5 na elk salvo  hunne pijl5 af2 ma> 
ge5 van die pijl5 b]eikte de boot4 ,to5 
de  (fici] h5 la*5d da>om uitj\wde1 w]d5

 de ,vuurl&]s raz5d van  drift1 en      
zwaaid5 9 ma*telooze wo$e hunne mantels4
 ,dan1 nauwelijks  zag5 zij de kogels de
 boom5 treff5 en doorbor51 ( zij liep5  
weg1  en w]d5 wij v]d] met ru/ en vr$e  
gelat54 ,op de e]/e reis w>5  de        
,vuurl&]s hi] ze] la/ig1 en w]d1 om h5  
bang te mak51 des  na*ts e5 vuurpijl    
bov5 hunne wigwams afges*ot51 die       
volkom5 doel  tr(4 ,e5 d] (fici]5       
v]telde mij1 dat het geti] hetwelk zij  
e]/  maakt51 en het geblaf d] hond5 e5e 
koddige teg5/ell+ vormd5  met de diepe  
/ilte1 die e5 ( twee m9ut5 lat] he]s*te4
 ,d5  volg5d5 morg5 0 ge5 enkele        
,vuurl&] me] 9 de nabijheid4    ,to5 de 
,beagle hi] 9 de ma& ,febru>i 01 g+ ik  
op zek]5  morg5 te #d ure uit om ,m\nt  
,t>n te be/ijg51 die #bfjj voet meet  en
 het hoog/e punt is 9 dit naburige      
di/rict4 ,wij g+5 9 e5  boot na> d5 voet
 van d5 b]g 7ma> ongelukkig niet na> het
 be/e  g$eelte71 en v+5 to5 onze        
beklimm+ aan4 ,het w\d beg9t bij de     
hoogwat]-lijn1 en 9 de e]/e twee ur5 gaf

 ik alle hoop d5 top  te zull5 b]eik5   
op4 ,zoo di*t 0 de wild]nis1 dat wij    
telk5s  onze toevlu*t moe/5 nem5 tot het
 kompas2 want (s*oon wij ons 9  e5      
b]ga*tig l& bevond51 0 elk bak5 geheel  
uitgeslot54 ,de  diepe ravijn5 bod5 e5  
tooneel van doods*e v]lat5heid1 welke   
alle bes*rijv+ te bov5 g+2 da> buit5    
wo$de e5 /orm1 ma>  9 deze diept5 bewoog
 ge5 zu*tje zelfs de blad]5 van de      
hoog/e  boom54 ,zoo donk]1 k\d en nat 0 
elke plek1 dat er zelfs ge5  moss51 v>5s
 ( padd5/oel5 kond5 groei54 ,9 de dal5 0
 het  bijna onmogelijk voort te kruip51 
da> zij volkom5 v]sp]d w>5  met groote  
v]gane /amm51 die 9 alle ri*t+5 op d5   
grond  lag54 ,als m5 ov] deze           
natuurlijke brugg5 he5 liep1 zonk5 de   
be55 dikwijls tot de knien 9 het v]rotte
 h\t2 &]e ke]51  als m5 teg5 e5 va/5    
boom tra*tte te leun51 ontdekte m5 tot  
zijn s*rik1 dat deze geheel uit v]gane  
/( be/ond1 die bij de  m9/e aanrak+ 9   
elk&] viel4 ,e9delijk bevond5 wij ons   
ond]  de laag/ammige boom51 en b]eikt5  

nu weldra d5 naakt5 b]grug1  die ons na>
 d5 top vo]de4 ,hi] ontrolde zi* e5     
panorama1 dat de  k5m]k5 van ,vuurl&    
v]toonde3 onregelmatige b]gket551       
bezaaid  met vlekk5 sneeuw2 diepe       
geelgro5e dal51 en zee>m5 die het l& 9  
talrijke ri*t+5 doorsn$54 ,er woei e5   
kra*tige1 sn]p5d k\de  w9d2 en da>      
bov5di5 de lu*t wat dampig 01 blev5 wij 
niet lang  op d5 top van d5 b]g4 ,onze  
n$]dal+ 0 lang zoo moeilijk niet  als de
 beklimm+1 omdat het gewi*t van het     
li*aam e5 doorto*t  ba&e1 en elke val ( 
uitslipp+ 9 de jui/e ri*t+ ges*i$de4    
,re$s heb ik gesprok5 van het somb]e en 
doods*e k>akt] di] altijd  gro5e w\d51  
wa>91 met uitsluit+ van alle &]e1 sle*ts
 drie  boomsoort5 groei54 #bjd ,bov5 de 
w\d/reek zijn vele dw]ga*tige           
,alp5plant51 #bje welke alle uit d5     
ve5bodem ontspruit5 en  dez5 help5      
vorm54 ,die plant5 zijn ze] m]kwa>dig om
 h>e nauwe  v]wants*ap met de soort51   
die op de zoo vele duiz5d5 mijl5 v]     
geleg5 b]g5 van ,europa groei54 ,het    

midd5g$eelte van ,vuurl&1  wa> de       
leems*ief]-=matie optre$t1 is voor d5   
boomgroei het  gun/ig/2 aan de ku//rek5 
lat5 de arm]e granietbodem en de  me]d]e
 blootge/eldheid aan de hevige w9d5 niet
 toe1 dat de  boom5 e5e aanzi5lijke     
hoogte b]eik54 ,nabij ,port ,fam9e heb  
ik  me] hooge boom5 gezi5 dan eld]s2 ik 
mat hi] e5 ,drymis ,w9t]i  van vi] voet 
zes in*es 9 omtrek1 en v]s*eid5e beuk5  
b]eikt5  er e5 van d]ti5 voet4 ,kapite9 
,k+ spreekt zelfs van e5 beuk1  die #ag 
voet bov5 de wortels e5e middellijn _h  
van zev5 voet4    ,er is e5 planta>dig  
product1 dat om zijne beteek5is als     
vo$+smiddel voor de ,vuurl&]s onze a&a*t
 v]di5t4 ,het  is e5 bolvormige1        
li*tgele zwam ( padd5/oel1 die 9 groot5 
getale op de beuk5boom5 groeit4 ,9 zijn 
jeugd is deze padd5/oel  ve]kra*tig en  
gezwoll51 en heeft hij e5e gladde       
opp]vlakte2 ma>  rijp geword51 krimpt   
hij 91 wordt taai]1 en v]toont aan zijne
  geheele opp]vlakte diepe groev5 (     
honigrat54 ,deze padd5/oel  behoort tot 

e5 nieuw en zeldzaam gesla*t2 e5e twe$e 
soort vond ik  op e5e &]e soort         
beukeboom5 9 ,*ili2 en nu b]i*t ,dr4    
,hook]  mij1 dat onlangs op e5e d]de    
soort beukeboom5 9 ,van-,diem5sl&  e5e  
d]de soort ontdekt is geword54 #bjf ,hoe
 zond]l+ is deze  v]wants*ap tuss*5     
p>asite]5de padd5/oel5 en de boom5      
wa>op zij groei51 9 afgeleg5 deel5 d]   
w]eld6 ,9 ,vuurl& wordt  deze padd5/oel 
9 taai5 en rijp5 /aat 9 groote          
hoeveelh$5  door de vr\w5 en k9d]5      
v]zameld1 en ongekookt geget54 ,hij     
beeft e5 slijm]ig51 flauw zoet5 smaak1  
met e5 zwakk5 reuk  van kamp]noelje4    
,met uitzond]+ van enkele               
bess5--voornamelijk  van d5 dw]ga*tig5  
,arbutus--et5 de inboorl+5 buit5 dez5   
padd5/oel ge5 planta>dig vo$sel4 ,9     
,nieuw-,zeel& w]d51  vor het invo]5 van 
d5 a>dappel1 de wortels van het v>5kruid
  9 groote hoeveelh$5 gebruikt4         
,teg5woordig is ,vuurl&1 na> ik  gelo(1 
het e5ige l& t] w]eld1 wa> e5e          
kryptogamis*e plant  e5 ho(dvo$+smiddel 

uitmaakt4    ,zooals wij uit d5 a>d van 
zijn klimaat en plant5rijk mo*t5        
v]wa*t51 is de di]5w]eld van ,vuurl& ze]
 arm4 ,van ,zoogdi]5  zijn er1 behalve  
walviss*5 en robb51 e5e vle]muis1 e5e   
soort  muis 7,rei?rodon *9*illoides72   
twee e*te muiz52 e5 aan d5  tucutuco    
v]wante ( da>m$e gelijk/a&e ,ct5omys2   
twee voss5  7,canis ,magellanicus en    
,canis ,az>ae72 e5 zeeott]2 het guanaco 
en  e5 h]t4 ,de mee/e dez] di]5 bewon5  
alle5 de droge oo/elijke  g$eelt5 van   
het l&1 en het h]t is nooit t5 zuid5 d] 
,/raat van ,magelha5 gezi54 ,let m5 op  
de algeme5e ov]e5kom/  9 de oev]rots5   
van za*t5 z&/e51 modd] en kei/e55 aan   
we]szijd5 d] ,/raat en op e5ige         
tuss*5ligg5de eil&51 dan is  m5 /]k     
g5eigd te geloov51 dat het l& e5s met   
elka> v]bond5  01 wa>door zulke kle9e en
 hulpelooze di]5 als de tucutuco en     
rei?rodon d5 ov]to*t kond5 do54 ,de     
ov]e5kom/ 9 de klipp5  bewij/ e*t]      
zoodanige v]b9d+ op v]re na niet1 omdat 
zulke  klipp5 mee/al gevormd word5 door 

de snijd+ van hell5de lag51  die vr de  
l&rijz+ bij de to5 be/a&e /r&5 opgehoopt
  w>54 ,het treft intuss*5 m]kwa>dig1   
dat van de twee groote  eil&51 die het  
,beagle-kanaal van het ov]ige deel van  
,vuurl&  afsnijdt1 het e5e klipp5 heeft1
 be/a&e uit e5e /( die m5  gelaagd      
alluvium z\ kunn5 noem51 en ov]e5kom5de 
met die aan de  ov]zijde van het kanaal1
 t]wijl het &]e eil& uitsluit5d door    
oud kri/allijn ge/e5te begr5sd wordt4   
,op het e]/e eil&1 ,nav>9  geheet51 kom5
 voss5 en guanaco's voor1 ma> op het &]e
 eil&1  ,ho/e1 word51 na> wat ,jemmy mij
 gezegd heeft1 ge5 dez] di]5  gevond51  
(s*oon het 9 elk opzi*t met het e]/e    
ov]e5komt1  en sle*ts door e5 kanaal van
 iets me] dan e5 halve mijl bre$te  er  
van ges*eid5 is4    ,de donk]e boss*5   
word5 door enkele vogels bewoond4 ,nu en
 dan hoort  m5 d5 klaagtoon van e5      
wit-gekuifd5 ,tyran 7,myiobius          
albiceps71  #bjg die zi* 9 de topp5 d]  
hoog/e boom5 v]b]gt2 en zeldzam]  nog d5
 luid51 zond]l+5 kreet van e5 zw>t5     

spe*t met fraai5  s*>lak5 kam op het    
ho(d4 ,e5 kle9 donk]kleurig w9t]kon9kje 
7,scytalopus ,magellanicus7 huppelt met 
lo]5d5 gang door d5 baj]t  van omgevall5
 en rott5de /amm54 ,ma> de mee/         
voorkom5de  vogel 9 het l& is de        
boomloop] 7,oxyurus tup9i]i74 ,ov]al  9 
de beuk5w\d51 hoog 9 't geb]gte en di*t 
bij d5 voet1  9 de donk]/e1 vo*tig/e en 
ong5aakba>/e ravijn5 kan m5  hem        
ontmoet54 ,deze kle9e vogel s*ijnt      
ongetwijfeld talrijk] dan  w]kelijk het 
geval is2 m5 moet dit toes*rijv5 aan    
zijne gewoonte  om uit blijkb>e         
nieuwsgi]igheid d5 vreemdel+ te volg51  
die deze  /ille boss*5 betre$t2 ond] e5 
voortdur5d wanluid5d getjilp  fladd]t   
hij van d5 e55 boom na> d5 &]51 sle*ts  
enkele voet5  van het gezi*t des        
indr+]s4 ,hij zoekt all]m9/ die bes*eid5
  afzond]+ van d5 w>5 boomloop] 7,c]?ia 
famili>is74 ,ook  loopt hij niet1 zooals
 deze vogel1 teg5 de /amm5 d] boom5 op1 
ma> huppelt op de mani] van e5          
wilg5sijsje rond1 en zoekt op  elk5 tak 

( twijg insect54 ,9 de me] op5 /rek5    
kom5 voor3  drie ( vi] soort5 v9k52 e5  
lij/]2 e5e spreeuw 7( ,ict]us72  twee   
,opetiorhyn*i1 b5ev5s v]s*eid5e havikk5 
en uil54    ,het ontbrek5 van alle      
soort51 die tot de klasse d] ,kruip5de  
,di]5  behoor51 is e5 k5m]k5d v]s*ijnsel
 9 de ,fauna van dit l&1  ev5als 9 die  
d] ,falkl&s-,eil&54 ,ik grond dit       
getuig5is niet  uitsluit5d op eig5      
wa>nem+1 do* v]nam het van de ,spaans*e 
bewon]s d] laat/g5oemde eil&51 en van   
,jemmy ,button1 voor  zoov] ,vuurl&     
betr(4 ,aan de oev]s d] ,santa ,cruz op 
#ej ,z4,b4 zag  ik e5 kikvors*1 en het  
is niet onwa>s*ijnlijk1 dat deze di]51  
alsook hag$iss51 zuidelijk tot de bre$te
 d] ,/raat van ,magelha5  gevond5 word51
 wa> het l& het k>akt] van ,patagoni    
beh\dt2  ma> b9n5 de vo*tige en k\de    
zone van ,vuurl& komt ge5 enkele  voor4 
,dat het klimaat niet ges*ikt z\ zijn   
voor enkele ,ord51 zooals  de hag$iss51 
0 wel te voorzi52 ma> wat de kikvors*5  
betr(1  0 dit niet zoo duidelijk4       

,kev]s 7,coleopt]a7 v9dt m5 9 ze] kle9  
aantal2 en lang duurde  het e] ik kon   
geloov51 dat e5 l& bijna zoo groot als  
,s*otl&1  #bjh b$ekt met                
plantvoortbr5gsels en 9 het bezit van   
afwissel5de  v]blijfplaats51 zoo        
onvru*tba> kon zijn4 ,de enkel51 die ik 
vond1  w>5 ,alp5-soort5 7,h>palidae en  
,het]omidae71 welke ond] /e55  lev54 ,de
 plant5et5de ,*rysomelidae1 wa>door de  
ke]kr+5  zi* zoo bijzond] k5m]k51       
ontbrek5 hi] bijna geheel4 #bji  ,ik zag
 ze] we9ig vlieg51 kapell5 ( bij51 en   
ge5 krekels  7,gryllidae7 ( ,or?opt]a4  
,9 de wat]poel5 vond ik sle*ts enkele   
wat]kev]s en ge5 zoetwat]s*elpdi]53 want
 hoewel ,succ9ea op  het e]/e gezi*t e5e
 uitzond]+ s*ijnt te mak51 moet het hi] 
e5 l&s*elpdi] zijn1 da> het v] van het  
wat] 9 het vo*tige  gras leeft4         
,l&s*elpdi]5 kond5 alle5 op dezelfde    
hooggeleg5  plaats5 word5 gevond51 als  
wa> de kev]s zijn4 ,re$s heb ik op  de  
teg5/ell+ tuss*5 ,vuurl& en ,patagoni   
gewez51 zo[el wat  klimaat als algeme5  

voorkom5 betreft2 en e5 sprek5d         
voorbeeld van  dit v]s*il lev]t de      
insect5kunde4 ,ik gelo( niet dat zij ne 
soort geme5 hebb52 en het algeme5 k5m]k 
d] insect5 is zek]  geheel v]s*ill5d4   
,ga&e van het l& na> de zee1 zull5 wij  
de laat/e ev5 di*t  met lev5de wez5s    
bevolkt v9d51 als het e]/e arm da>aan   
is4 ,9  alle deel5 d] w]eld h]b]gt e5   
rotsa*tig en g$eeltelijk bes*ut  /r&    
b9n5 e5e gegev5e ruimte welli*t e5      
groot] aantal wez5s1  dan elke &]e      
v]blijfplaats4 ,er be/aat e5 zeeproduct1
 dat om  zijne belangrijkheid e5e       
bijzond]e besprek+ v]di5t4 ,het is de   
kelp ( ,macrocy/is pyrif]a4 ,deze plant 
groeit op elke rots vanaf  het          
laagwat]m]k tot op e5e groote diepte1   
zo[el aan de buit5ku/  als b9n5 de      
kanal54 #baj ,ik gelo(1 dat er op de    
reiz5 van de  ,adv5ture en de ,beagle   
ge5 enkele rots bij het opp]vlak d] zee 
w]d ontdekt1 die niet door dit drijv5d  
wi] bespoeld w]d4 ,dat het  zoodo5de    
go$e di5/5 bewij/ aan s*ep51 die di*t   

voorbij dit  /orma*tige l& v>51 is      
duidelijk2 en /ellig heeft het m5ig     
va>tuig van s*ipbreuk g]$4 ,ik k5 we9ig 
v]s*ijnsel51 me]  v]rass5d dan het zi5  
groei5 en bloei5 van deze plant tuss*5  
de  groote brek]s van d5 ,atlantis*5    
,oceaan1 wa>aan ge5 enkele rots1  hoe   
h>d ook1 lang we]/& kan bi$54 ,de /5gel 
is rond1 klevig en  za*t1 en b]eikt     
zeld5 e5 in* 9 doorsn$e4 ,enkele te zam5
 g5om5  zijn /]k g5oeg om het gewi*t d] 
groote losse /e55 te drag51  wa>aan zij 
9 de b9n5l&s*e kanal5 va/groei52 to* w>5
  sommige /e55 zoo zwa>1 dat1 als zij   
na> de opp]vlakte w]d5  getrokk51 n man 
h5 met moeite 9 e5 boot kon till54      
,kapite9 ,cook  zegt 9 zijne twe$e      
,reis1 dat deze plant bij de            
,k]gul5-,eil&5  uit e5e diepte van me]  
dan #bd fa?oms omhoog groeit2 en da> die
  groei niet 9 v]ticale ri*t+1 ma> ond] 
e5 ze] s*]p5 hoek  met d5 bodem ges*i$t1
 en e5 groot deel zi* lat] vele fa?oms  
v]  ov] het opp]vlak d] zee uit/rekt1   
heb ik wel het re*t te zegg51  dat      

sommige e5e l5gte van #fj fa?oms en me] 
b]eik54 ,ik gelo(  niet1 dat er e5 twe$e
 plant is1 wi] /5gel1 zooals kapite9    
,cook  v]kla>t1 de v]baz5de l5gte b]eikt
 van #cfj voet4 ,bov5di5 vond  kapite9  
,fitz-,roy1 dat zij zelfs uit nog       
groot]e diept51 namelijk  #de fa?oms1   
na> de opp]vlakte groeit4 #baa ,deze    
zeewi]-veld5  vorm51 zelfs wanne] hunne 
bre$te niet groot is1 uit/ek5de en      
natuurlijke drijv5de golfbrek]s4        
,m]kwa>dig is het te zi51 hoe  spo$ig de
 golv5 uit volle zee1 die door de       
v]spreide /5gels e5e  op5e hav5         
b9n5roll51 9 hoogte dal5 en ov]gaan 9   
eff5 wat]4    ,het getal lev5de wez5s   
van alle ,ord51 wi] be/aan t5 nauw/e van
  de kelp afhangt1 is v]wond]lijk groot4
 ,m5 z\ e5 lijvig boek kunn5  s*rijv5   
alln ov] de bewon]s van e5 dez]         
zeewi]-veld54 ,bijna  alle blad]5       
uitg5om5 die welke aan de opp]vlakte    
drijv51 zijn  zoo dik met koraaldi]5    
b$ekt1 dat zij e5e witte kleur hebb54   
,wij  v9d5 keurig fijne /ructuur-vorm53 

sommige bewoond door enkelv\dige        
hydroidpolyp51 &]e door me] bew]ktuigde 
soort51 en pra*tige  sam5ge/elde        
zees*e$5 7,ascidiae compositae74 ,op de 
blad]5  zijn ook v]s*ill5de ,patellidae1
 ,tro*idae1 naakte weekdi]51 en  e5ige  
twees*alige s*elpdi]5 va/gehe*t4        
,tallooze s*aaldi]5  bewon5 elk deel van
 de plant4 ,s*udt m5 de groote          
doore5gevlo*t5  wortels1 dan valt da>uit
 e5 m5igte kle9e viss*51 s*elpdi]51     
inktviss*51 kreeft5 van alle ord51      
zeegels1 zee/]r51  pra*tige ,holo?uriae1
 ,plan>iae1 en kruip5de ,n]edae 9 tal   
van  vorm54 ,dikwijls ke]de ik na> e5   
kelptak t]ug1 en ontdekte dan  altijd   
di]5 van onbek5de en m]kwa>dige         
/ructuur4 ,op ,*ilo1  wa> de kelp niet  
bijzond] g$ijt1 ontbrek5 de talrijke    
s*elp-1  koraal- en s*aaldi]52 to*      
blijv5 nog enkele ,flu/raceae en e5ige  
sam5ge/elde ,ascidiae ov]1 wa>van de    
laat/5 e*t] tot &]e  soort5 behoor5 dan 
die 9 ,vuurl&4 ,het zeewi] heeft hi] dus
  e5e groot]e v]spreid+ dan de di]51    

welke het als woonplaats  bezig54 ,ik   
kan deze groote wat]w\d5 van het        
zuidelijk halfrond  alle5 v]gelijk5 bij 
de l&w\d5 9 de tuss*5ke]kr+s/rek52  ma>1
 zoo te l& erg5s e5 w\d v]woe/ w]d1     
gelo( ik niet1 dat  er zooveel soort5   
di]5 z\d5 omkom51 als hi] door het      
v]woe/5  van de kelp het geval z\ zijn4 
,tuss*5 de blad]5 dez] plant lev5       
talrijke soort5 viss*51 die n]g5s &]s   
vo$sel ( bes*utt+  kond5 v9d54 ,met     
hunne uitroei+1 z\d5 ook de vele ze]av5 
en  &]e vis*et5de vogels1 de ott]s1     
robb5 en bru9viss*5 spo$ig  v]dwijn54   
,e9delijk z\ de ,vuurl&s*e wilde1 de    
ell5dige he]  van dit ell5dige l&1 zijne
 kannibaals*e fee/5 v]dubbel51  9 aantal
 v]m9d]51 en mogelijk oph\d5 te be/aan4 
#h ,juni4    ,vroeg 9 d5 morg5 li*tt5   
wij het ank] en v]liet5 ,port  ,fam9e4  
,kapite9 ,fitz-,roy besloot de ,/raat   
van ,magelha5 door het  ,magdal5a-kanaal
 te v]lat51 dat niet lang te vor5       
ontdekt 04 ,onze  ko]s 0 vlak zuidwa>ts1
 door het somb]e kanaal wa>op ik bov5   

z9speelde1 to5 ik zeide1 dat het na> e5e
 &]e en booz]e w]eld  s*e5 te vo]54 ,er 
woei e5 gun/ige w9d1 ma> de lu*t 0 ze]  
nevelig1 zoodat wij vele zeldzame       
b]ggezi*t5 mi/54 ,de donk]e1  ges*eurde 
wolk5 w]d5 snel ov] de b]g5 g$rev51 van 
af hunne  topp5 tot bijna aan d5 voet4  
,de vlu*tige kijkjes1 die wij door de   
s*em]ige massa nam51 w>5 ze]            
belangwekk5d3 get&e spits51  besneeuwde 
kru951 blauwe glets*]s1 s*]pe omlijn+5  
die zi* op  d5 bleek5 hemel afteek5d51  
liet5 zi* op v]s*ill5de af/&5  en hoogt5
 zi54 ,te midd5 van zulke taf]eel5      
ank]d5 wij bij  ,kaap ,turn1 di*t bij d5
 b]g ,s>mi5to1 die zi* to5 9 de wolk5   
v]s*ool4 ,aan d5 voet d] hooge en bijna 
loodre*te oev]s van onze  kle9e kreek   
/ond e5 v]lat5 wigwam1 die er aan       
h]9n]de dat  de m5s* nu en dan door deze
 e5zame /rek5 zwi]f4 ,moeilijk z\  m5   
zi* e5 oord kunn5 d5k51 wa> hij m9d]    
eis*5 ( m9d]  ma*t s*e5 te hebb54 ,de   
onbezielde w]k5 d] natuur3 ge/e5te1  ijs
 en sneeuw1 en w9d en wat]--alle met    

elk&]1 ma> v]e5igd  teg5 d5 m5s* 9      
/rijd--rege]d5 hi] 9 onbep]kte          
he]s*appij4    #i ,juni4    ,tot onze   
blijds*ap zag5 wij des morg5s d5        
mi/slui] van d5  ,s>mi5to optrekk51 en  
hem aan ons oog v]toon54 ,deze b]g1  die
 e5 d] hoog/e 9 ,vuurl& is1 heeft e5e   
hoogte van #fhjj  voet4 ,zijn ond]e9de  
is tot ongeve] e5 a*t/e d] totale hoogte
  met donk]e boss*5 b$ekt1 en da>bov5   
reikt e5 sneeuwdek tot  aan d5 top4     
,deze uitge/rekte sneeuwmassa's1 die    
nooit smelt5 en  be/emd s*ijn5 om ev5   
lang te dur5 als de w]eld zelve1 bod5   
e5 pra*tvol en zelfs v]hev5 s*\wspel4   
,de omtrek van d5 b]g  0 bijzond] held] 
en s*]p4 ,door de groote hoeveelheid    
li*t1  die op de witte en gl9/]5de      
opp]vlakte we]kaat/e1 viel5 ge5  s*aduw5
 aan d5 kant wa> ik /ond2 m5 ond]s*eidde
 sle*ts de  r&lijn5 die de lu*t sn$52 en
 zoo /ond de kolossus 9 zijne  volle    
g$aante voor ons4 ,v]s*eid5e glets*]s   
daald5 sl+]5d  van de hooge1 wijde      
sneeuwvlakt5 na> de zeeku/2 m5 kon h5   

met  bevror5 ,niag>a-/room5 v]gelijk52  
en miss*i5 zijn deze blauwe             
ijsv]snell+5 ruim zoo s*oon als vloeib>e
 wat]vall54 ,des  na*ts b]eikt5 wij het 
we/e9de van het kanaal2 ma> het wat]  0 
hi] zoo diep1 dat wij ge5 ank]plek kond5
 v9d54 ,wij w>5  dus g5oodzaakt om 9 e5 
/ikdonk]5 na*t ur5 lang door dez5       
small5 zee>m op en ne] te v>54    #aj   
,juni4    ,des morg5s /ev5d5 wij zoo    
spo$ig mogelijk na> d5 op5 ,/ill5       
,oceaan4 ,de we/ku/ be/aat 9 't algeme5 
uit lage1 afg]onde1 geheel  naakte b]g5 
van graniet en gro5/e5 7diabase (       
dioriet74 ,sir  ,john ,n>bor\gh noemde  
e5 g$eelte ,s\? ,desolation1 omdat het  
l&  er zoo na>gee/ig uitzag2 en dit     
zegg5de _h hij gelijk4 ,buit5  de       
ho(deil&5 ligg5 tallooze v]spreide      
rots51 wa>op de bre$e  golfslag van d5  
,/ill5 ,oceaan onafgebrok5 beukt4 ,wij  
g+5 tuss*5  de ,oo/elijke en ,we/elijke 
,furies na> buit52 iets v]d] noordwa>ts 
roll5 zooveel brek]s1 dat de zee hi] de 
,melkweg g5oemd wordt4 ,e5  blik op zulk

 e5e ku/ is voldo5de om e5 l&rot e5e    
week lang van  s*ipbreuk51 gev>5 en dood
 te do5 droom52 en met dit woe/e1       
huiv]+wekk5de s*\wspel voor oog5 zeid5  
wij ,vuurl& voor  altijd va>wel4        
,de volg5de bes*\w+ ov] het klimaat d]  
zuidelijke deel5 van het  va/el& 9 v]b& 
met hunne voortbr5gsel53 ov] de         
sneeuwgr5s1  de buit5gewoon lage dal+ d]
 glets*]s1 en ov] de /reek van  eeuwige 
vor/ op de eil&5 9 het ,zuidpool-gebi$1 
kan door lez]s1  die 9 deze m]kwa>dige  
ond]w]p5 ge5 belang /ell51 word5        
ov]geslag51 ( zij kunn5 alle5 de korte  
h]hal+ er van aan het  e9de lez54 ,ik   
zal hi] e*t] sle*ts e5 uittreksel gev51 
en moet  voor bijzond]h$5 na> het       
,d]ti5de ,ho(d/uk en het ,aanhangsel  d]
 vorige uitgaaf van dit w]k v]wijz54    
,ov] het klimaat en de ,voortbr5gsel5   
van ,vuurl& en van  de ,zuidwe/-ku/4 ,de
 volg5de tabel geeft aan de gemiddelde  
temp]atuur van ,vuurl&1 de              
,falkl&s-,eil&51 en die van ,dubl9  t]  
v]gelijk+3                              

,bre$te4     ,zom]-     ,w9t]-   ,gemid4
 ,zom]-                                 
,temp]at4  ,temp]at4   en ,w9t]-        
,temp]at4      ,vuurl&       #ecch' ,z  
#ej       #ccjh       #daed             
,falkl&s-,eil4 #eacj' ,z      #ea       
--           --      ,dubl9             
#ecba' ,n      #eied     #cib           
#dicg      ,wij zi5 hi]uit1 dat het     
midd5g$eelte van ,vuurl& des w9t]s      
om/reeks #f k\d]1 en des zom]s niet m9d]
 dan #i #a_/b m9d] w>m  is dan ,dubl94  
,volg5s ,leopold von ,bu* 7#aggd-ahec7  
is de gemiddelde  temp]atuur van ,juli  
7niet de heet/e ma& 9 het ja>7 te       
,salt5fjord  9 ,noorweg5 #egh1 en to*   
ligt deze plaats #ac di*t] bij de pool  
dan  ,port ,fam9e4 #bab ,hoe onga/vrij  
dit klimaat ook zij voor ons gevoel1  er
 is ov]vlo$ van altijd gro55de boom51   
die welig bloei54 ,op #ee  ,z4,b4 kan m5
 kolibries aan de bloem5 zi5 zuig51 en  
et5 papegaai5  de zad5 van d5 ,drymis   
,w9t]i4 ,re$s heb ik gewez5 op d5       
rijkdom  d] zee aan lev5svorm52 en      

volg5s ,g4 ,b4 ,s[]by zijn de ,con*ylin 
( s*elpdi]5 7zooals de ,patellidae1     
,fissurelidae1 ,*itonidae en  ,lepadidae
 veel groot] en veel /]k] geb\wd dan de 
ov]e5kom/ige  species 9 het noordelijk  
halfrond4 ,e5e groote ,voluta 7rolslak7 
komt veel voor 9 ,zuid-,vuurl& en op de 
,falkl&s-,eil&54 ,te  ,bahia ,blanca1 op
 #ci ,z4 ,b41 w>5 de mee/ voorkom5de    
s*elpdi]53  drie species van ,oliva 7e5e
 van aanzi5lijke grootte71 e5e ( twee   
,voluta's1 en e5e ,t]ebra 7boors*elp74  
,dez51 nu1 behoor5 tot de  be/ k5m]k5de 
tropis*e vorm54 ,het is te betwijfel5 ( 
er aan  de zuidku/5 van ,europa zelfs   
e5e kle9e ,oliva-species be/aat1  en van
 de twee &]e gesla*t5 zijn er ge5       
soort54 ,indi5 e5  geoloog op #ci bre$te
 aan de ku/ van ,portugal e5e laag      
ontdekte1  wa>9 talrijke s*elpdi]5 van  
drie ,oliva-species1 e5e ,voluta  en e5e
 ,t]ebra1 z\ hij wa>s*ijnlijk zegg51 dat
 het klimaat 9  d5 tijd wa>9 zij leefd51
 tropis* moet gewee/ zijn2 do* na>      
,zuid-,am]ika te oordeel51 z\ zulk e5e  

gevolgtrekk+ v]ke]d zijn4    ,het       
gelijkvormige1 vo*tige en w9d]ige       
klimaat van ,vuurl& /rekt  zi*1 met     
sle*ts e5e g]+e to5ame 9 w>mte1 vele    
grad5 v] langs  de we/ku/ van het va/el&
 uit4 ,tot #fjj mijl5 t5 noord5 van     
,kaap  ,hoorn hebb5 de w\d5 e5 ze]      
ev5a>dig aanzi54 ,als e5 bewijs van  het
 gelijkvormige klimaat zelfs nog tot    
#cjj ( #djj mijl5 noordelijk]1  kan     
di551 dat op ,*ilo 79 bre$te met de     
noordelijke g$eelt5  van ,spanje        
ov]e5kom5de7 de p]zik zeld5 vru*t5      
voortbr5gt1  t]wijl a>dbezin en appel5  
er volkom5 g$ij54 ,zelfs word5 de  g]/e-
 en t>we>5 dikw]f na> huis gebra*t1 om  
te drog5 en te  do5 rijp54 #bac ,te     
,valdivia 7op gelijke bre$te als        
,madrid7 kom5  druiv5 en vijg5 tot      
rijpheid1 do* word5 niet ov]al gevond52 
olijv5 rijp5 zeld51 zelfs niet          
g$eeltelijk1 en oranjeappel5 9 het      
geheel niet4 ,zooals m5 weet1 g$ij5 deze
 vru*t5 voortreffelijk op  ov]e5kom/ige 
bre$t5 9 ,europa4 ,ma> zelfs 9          

,zuid-,am]ika word51  aan de ,rio       
,negro1 ond] nag5oeg dezelfde p>allel   
als ,valdivia1  batat5 7,convolvulus    
batatus7 gekweekt1 t]wijl druiv51 vijg51
  oranjeappel51 wat]melo55 en cantaloep5
 7knobbel- ( wratmelo557  welig vru*t5  
voortbr5g54 ,(s*oon het vo*tige en      
gelijkvormige  klimaat van ,*ilo en van 
de ku/ noordelijk en zuidelijk hi]van1  
voor onze vru*t5 zoo ongun/ig is1       
w$ijv]5 de w\d5 alda>1  van #ch tot #de1
 9 hun kwi/ig5 plant5groei bijna met die
 d]  tuss*5ke]kr+sl&54 ,/atige1         
veelsoortige boom5 met gladde en        
lev5dig gekleurde s*ors51 zijn belad5   
met e5lobbige woek]plant52  groote en   
si]lijke v>5s ti]5 er 9 ov]vlo$1 en     
boomgrass5  omw9d5 de /amm5 t] hoogte   
van #cj ( #dj voet bov5 d5 grond1  tot  
e5e doore5gegroeide massa4 ,palmboom5   
groei5 op #cg bre$te2  e5 boomgras1 dat 
veel op bamboes gelijkt1 op #dj2 en e5e 
&]e  nav]wante soort1 die ze] lang ma>  
niet re*t/&ig is1 bloeit  zelfs nog op  
#de ,z4 ,b4    ,ov] het groot/e deel van

 het zuidelijk halfrond s*ijnt e5       
gelijkvormig klimaat te he]s*51 wat     
blijkba> is toe te  s*rijv5 aan de      
groote opp]vlakte d] zee1 v]gelek5 met  
het  l&4 ,di5t5gevolge draagt de        
plant5w]eld e5 half tropis*  k>akt]4    
,boomv>5s groei5 welig op ,van-,diem5sl&
 7#de ,b471 en ik  mat e5 /am van niet  
m9d] dan zes voet 9 omtrek4 ,fo/] vond  
op #df  e5 boomv>5 op ,nieuw-,zeel&1 wa>
 or*ideen-plant5 op de boom5  woek]54   
,op de ,auckl&s-,eil&5 zijn1 volg5s ,dr4
 ,dieff5ba*1 #bad  v>5s met zulke dikke 
en hooge /amm51 dat zij bijna boomv>5s  
mog5 heet52 en hi]1 ja zuidelijk] nog   
tot #ee bre$te op de  ,macqu>ie-,eil&51 
lev5 talrijke papegaai54    ,ov] de     
,hoogte d] ,sneeuwgr5s1 en de ,dal+ d]  
,glets*]s 9  ,zuid-,am]ika4 ,voor       
bijzond]h$5 9 de bronn51 wa>uit de      
volg5de  tabel ontle5d is1 moet ik na>  
de vorige uitgaaf v]wijz54              
,bre$te                 ,hoogte 79      
voet57  ,wa>nem]4                       
van de sneeuwgr5s    ,aequatoriaal-zone2

 gemid4 result4        #ae4gdh          
,humboldt4  ,bolivia1 van #af tot #ah   
,z4,b4            #ag4jjj               
,p5tl&4  ,midd5-,*ili1  #cc ,z4,b4      
#ad4ejj tot #ae4jjj   ,gillies en de    
,s*rijv]4  ,*ilo1 van #da tot #dc ,z4,b4
              #f4jjj         ,(fici]5   
v4 d4                                   
,beagle en de                           
,s*rijv]4  ,vuurl&1 #ed ,z4,b4          
#c4ejj tot #d4jjj     ,k+4      ,da> de 
hoogte-gr5s d] eeuwige sneeuw 9 ho(dzaak
 me] door de  groot/e zom]hitte1 dan    
door de gemiddelde ja>lijks*e temp]atuur
  s*ijnt bepaald te word51 behoeft het  
ons niet te v]wond]51  dat die gr5s 9 de
 ,/raat van ,magelha51 wa> de zom] zoo  
koel is1  tot #cejj ( #djjj voet bov5 d5
 zeespiegel daalt1 (s*oon wij die  lage 
gr5s van eeuwige sneeuw 9 ,noorweg5 e]/ 
op #fg tot #gj--;dat  is ongeve] #ad    
di*t] bij de pool--ontmoet54 ,het       
hoogtev]s*il van  circa #ijjj voet      
tuss*5 de sneeuwgr5s op de ,cordill]as  
a*t] ,*ilo  7wa> de hoog/e punt5 van    

sle*ts #efjj tot #gejj voet afwissel57  
en 9 ,midd5-,*ili1 e5 af/& van sle*ts #i
 bre$te-grad51  is ind]daad v]wond]lijk4
 #bae ,ongeve] van af ,concepcion 7#cg  
,z4,b47 tot zuidwa>ts van ,*ilo v]b]gt  
het l& zi* a*t] e5  di*t1 onafgebrok5   
w\d1 dat doorweekt is van vo*t4 ,de lu*t
 is  bewolkt1 en wij hebb5 gezi5 hoe    
sle*t de ,zuideuropees*e vru*t5  er     
g$ij54 ,9 ,midd5-,*ili1 da>5teg51 iets  
b5oord5 ,concepcion1  is de lu*t mee/al 
held]2 g$ur5de de zev5 zom]ma&5 valt er 
ge5 reg51 en de ,zuideuropees*e vru*t5  
groei5 uit/ek5d4 ,zelfs  is er suik]riet
 geweekt4 #baf ,zond] twijfel ond]gaat  
de gr5s  van eeuwige sneeuw de          
bov5g5oemde m]kwa>dige buig+ van #ijjj  
voet--welke zond] we]ga is 9 &]e deel5  
d] w]eld--niet v] van  de bre$te van    
,concepcion1 wa> het l& niet lang] met  
w\dboom5  b$ekt is2 want 9 ,zuid-,am]ika
 wijz5 boom5 op e5 reg5a*tig  klimaat1  
en is reg5 het z9nebeeld van e5 bewolkt5
 hemel en we9ig  w>mte 9 d5 zom]4       
,zooals ik wel begrijp1 moet de dal+ d] 

glets*]s na> zee1 behalve  natuurlijk   
van e5 voldo5d5 voorraad sneeuw 9 het   
hooggeb]gte1  ho(dzakelijk afhang5 van  
de me] ( m9d] lage gr5s van eeuwige     
sneeuw op /eile b]g5 bij de ku/4 ,da> 9 
,vuurl& de sneeuwgr5s  zoo laag ligt1   
mo*t5 wij t]e*t v]wa*t51 dat vele       
glets*]s  de zee b]eikt hadd54 ,to* /ond
 ik v]baasd1 to5 ik op de  bre$te van   
,cumb]l& all]e]/ e5e b]greeks zag van   
sle*ts  #cjjj tot #djjj voet hoogte1    
wa>van elke vallei tot aan de zeeku/    
met ijs/room5 gevuld 04 ,bijna elke     
zee>m1 die tot de hoog]e  b9n5ket5      
doordr+t--niet sle*ts 9 ,vuurl&1 ma>    
#fej mijl5 v]  noordwa>ts aan de        
ku/--e9digt 9 geweldige en v]baz+wekk5de
  glets*]s1 volg5s de bes*rijv+ van e5  
d] (fici]5 van de  exp$itie4 ,groote    
ijsbrokk5 vall5 ge/adig van deze        
ijsklipp5 9  zee1 en het gekraak dav]t1 
als de ges*utdond] van e5 oorlogss*ip   
dat de volle laag geeft1 door de e5zame 
kanal54 ,gelijk 9 het vorige  ho(d/uk is
 opgem]kt1 v]oorzak5 deze ijs/ort+5     

hooge golv51  die op de naburige ku/5   
brek54 ,het is bek5d1 dat a>dbev+5      
dikwijls oorzaak zijn van het afbrek5   
van groote /ukk5 a>de van  de zeeku/2   
hoe v]s*rikkelijk moet dan de uitw]k+   
zijn van e5  hevig5 s*ok 7en die kom5   
hi] voor7 #bag op zulk e5 geva>te als   
e5 glets*]1 die re$s 9 beweg+ en        
doorploegd is van splet56 ,ik  kan dan  
ook li*t begrijp51 dat het wat] 9 zulke 
gevall5 uit het  diep/e kanaal wordt    
weggeslag51 da>na met onwe]/aanb>e kra*t
  t]ugke]t1 en reusa*tige rotsblokk5 als
 /roohalm5 9 het rond  draait4 ,9       
,eyre's ,s\nd1 op de bre$te van ,p>ijs1 
zijn ontzaglijke  glets*]s1 en to* meet 
de hoog/e b]g 9 d5 omtrek sle*ts #fbjj  
voet4 ,9 deze zeengte zag m5 op zek]5   
tijd omtr5t #ej ijsb]g5  na> buit5      
drijv51 en e5 da>van moet m9/5s #afh    
voet hoog  zijn gewee/4 ,sommige ijsb]g5
 w>5 belad5 met brokk5 graniet  en &]e  
van het leems*ief] d] omr+5de b]g5      
v]s*ill5de  ge/e5t51 van niet           
onaanzi5lijke grootte4 ,de v]/ van de   

pool  geleg5 glets*]1 die op de to*t5   
van de ,adv5ture en de ,beagle  opgemet5
 w]d1 bev9dt zi* op #dfej' ,z4,b4 9 de  
,golf van ,p5as4 ,hij  is #ae mijl5     
lang1 heeft op n punt e5e bre$te van #g 
mijl51 en  daalt tot aan de zeeku/4 ,ma>
 zelfs enkele mijl5 b5oord5 dez5        
glets*] ontmoett5 e5ige ,spaans*e       
z5del+5 #bah 9 de ,laguna  de ,san      
,rafael vele ijsb]g51 wa>ond] groote1   
kle9e en &]e  van middelb>e grootte4    
,zij w]d5 gezi5 9 e5 small5 zee>m1  op  
d5 #bb/5 ,decemb] 7die met onze ma&     
,juni ov]e5/emt71 en op  e5e bre$te     
gelijk/a&e met die van het ,me] van     
,g5ve6    ,9 ,europa is de zuidelijk/e  
glets*] die de zee b]eikt1 volg5s       
,leopold von ,bu*1 op #fg bre$te op de  
,noorweegs*e ku/ gevond54 ,dit  is dus  
me] dan #bj grad5 ( #abcj mijl5 di*t]   
bij de pool dan de  ,laguna de ,san     
,rafael4 ,het voorkom5 d] glets*]s op   
deze plek en 9  de ,golf van ,p5as is   
des te m]kwa>dig]1 omdat het punt wa>   
zij  de zee b]eik51 #gcj' ( #dej mijl5  

v]wijd]d is van e5e hav51  wa> drie     
soort5 van ,oliva1 e5e ,voluta en e5e   
,t]ebra de mee/  voorkom5de s*elpdi]5   
zijn2 #i grad5 van e5 gebi$1 wa> palm5  
groei52 #dcj' van e5e /reek1 wa> jagu>  
en puma ov] de vlakte  zw]v52 nog ge5   
#bcj' van de boomgrass52 bov5di5 9      
we/elijke  ri*t+ m9d] dan #b l5gtegrad5 
van woek]5de or*ideen1 en nog  ge5 graad
 van de boomv>5s6    ,deze feit5 zijn   
van ze] groot geologis* belang voor de  
/udie van  het klimaat van het          
noordelijk halfrond 9 d5 tijd d]        
zoog5aamde  erratis*e ( zw]fblokk54 ,ik 
zal hi] niet uite5zett5 hoe  e5v\dig de 
!orie d] ijsb]g51 welke met rotsklomp5  
belad5  zijn1 d5 oorsprong en ligg+ d]  
geweldige rol/e55 v]kla>t  9            
,oo/-,vuurl&1 op de hoogvlakte van      
,santa ,cruz1 en op het eil&  ,*ilo4 ,9 
,vuurl& ligg5 de mee/e rol/e55 aan de   
/r&lijn5  van oude zee/rat51 die nu door
 l&rijz+ 9 droge dal5 zijn  v]&]d4 ,de  
hun bijgem5gde grond/( is e5e groote1   
ongelaagde  =matie van modd] en z&1     

welke ont/aan is door h]haalde  omploeg+
 van d5 zeebodem1 t5 gevolge van het    
/r&5 van ijsb]g5  met hun la/ van /e554 
#bai ,?ans zijn er we9ige geolog51 die  
twijfel5 aan het feit1 dat zw]fblokk5   
welke 9 de nabijheid van  hooge b]g5    
ligg51 door de glets*]s zelv5 zijn      
voortge/uwd2  en dat die1 welke v] van  
b]g5 en 9 lag5 ond] wat] b$olv5  ligg51 
f op ijsb]g51 f 9 ku/ijs va/gevror51    
da>he5 zijn  gebra*t4 ,het v]b& tuss*5  
het v]vo] van rol/e55 en de             
aanwezigheid van ijs 9 d5 e5 ( &]5 vorm1
 blijkt opvall5d  uit hunne geographis*e
 v]spreid+ ov] de a>de4 ,9 ,zuid-,am]ika
  v9dt m5 h5 niet lag] dan #dh1 van de  
zuidpool af g]ek5d  7zuidpools-af/&72 9 
,noord-,am]ika s*ijnt de gr5s van hun   
v]vo]  zi* tot #eccj' van de noordpool  
uit te /rekk52 9 ,europa e*t]  niet v]d]
 dan #dj1 van hetzelfde punt af g]ek5d4 
,da>5teg5 zijn  zij niet wa>g5om5 9 de  
tuss*5ke]kr+s/rek5 van ,am]ika1 ,azi  en
 ,afrika2 ev5m9 aan de ,kaap de ,go$e   
,hoop1 no* 9 ,au/rali4 #bbj    ,ov] het 

,klimaat en de ,voortbr5gsel5 d] ,eil&5 
9 het  ,zuidpoolgebi$4 ,de kra*tige     
plant5groei 9 ,vuurl& en op de ku/ t5   
noord5 da>van 9 aanm]k+ g5om51 is de    
ge/eldheid op de eil&5  t5 zuid5 en     
zuidwe/5 van ,am]ika ind]daad v]rass5d4 
,cook vond1  dat ,s&wi*-,l&1 op e5e     
zuid]bre$te die met het noordelijk  deel
 van ,s*otl& ov]e5komt1 9 de heet/e ma&5
 van het ja>  vele vadem5 diep met      
eeuwigdur5de sneeuw b$ekt 04 ,plant5    
s*ijn5 er bijna niet te zijn4           
,zuid-,georgi1 e5 eil& met e5e          
opp]vlakte van #beij vi]kante ,kilom41  
en op de bre$te van ,york%ire  geleg51  
is midd5 9 d5 zom] als het w>e geheel   
met bevror5  sneeuw b$ekt4 ,het kan zi* 
sle*ts b]oem5 op mos1 e5ige bosjes  gras
 en wilde pimp]nel 7,pimp9ella          
saxifraga74 ,bov5di5 heeft  het ma> n   
l&vogel 7,an?us corr5d]a71 t]wijl       
,i,jsland1 dat #aj  di*t] bij de pool   
ligt1 volg5s ,mack5zie nog #ae l&vogels 
bezit4 ,de  ,zuid-,%etl&s-,eil&51 op    
dezelfde bre$te als de zuidelijke helft 

van ,noorweg51 bezit sle*ts e5ige       
kor/moss5 7,li*571 mos en wat  gras4    
,luit5ant ,k5dall #bba vond1 dat de     
baai1 wa>9 hij voor ank]  lag1 begon te 
bevriez5 op e5 tijd/ip1 dat op ons      
halfrond met #h  ,septemb] ov]e5komt4   
,de bodem be/aat hi] uit afwissel5de    
lag5  ijs en vulkanis*e as*1 en moet op 
g]+e diepte ond] de opp]vlakte          
voortdur5d bevror5 zijn4 ,luit5ant      
,k5dall vond namelijk het li*aam  van e5
 lang te vor5 begrav5 zeeman1 wi5s      
vlees* en trekk5 nog  geheel gaaf w>5   
geblev54 ,het is e5 zond]l+ feit1 dat de
 lage  bre$te1 wa>toe 9 de twee groote  
va/el&5 van het noordelijk  halfrond    
7ma> niet 9 het tuss*5ligg5de gebrok5 l&
 van ,europa7  de zone van d5 altijd    
bevror5 ond]grond zi* uit/rekt1 nl4 #ef 
9  ,noord-,am]ika t] diepte van #c voet1
 #bbb en #fb 9 ,sib]i t] diepte  van #ab
 tot #ae voet--het gevolg is van e5     
geheel teg5ov]ge/eld5  /aat van zak51   
v]gelek5 met di5 9 het zuidelijk        
halfrond4 ,9 de  noordelijke va/el&5    

wordt de w9t]k\de buit5gewoon v]s*]pt   
door de uit/ral+ e5] groote l&opp]vlakte
 9 e5e held]e lu*t1  en niet getemp]d   
door w>mte-br5g5de zee/room52 aan d5 &]5
  kant is de zom] kort en heet4 ,9 d5   
zuidelijk5 ,atlantis*5 ,oceaan  is de   
w9t] niet zoo buit5gewoon k\d1 ma> de   
zom] veel m9d]  heet1 doordi5 de        
bewolkte lu*t zeld5 toelaat1 dat de zon 
d5  oceaan v]w>mt1 die da>bij e5 sle*t  
w>mtegeleid] is2 v&a>  de lage          
gemiddelde ja>lijks*e temp]atuur1 die de
 gr5s van e5  altijddur5d bevror5       
ond]grond bepaalt4 ,het is duidelijk1   
dat e5  kra*tige plant5groei1 welke niet
 zooze] w>mte als wel bes*]m+  teg5     
hevige k\de v]eis*t1 di*t] tot deze zone
 van altijddur5de  bodemvor/ z\ nad]5   
ond] het gelijkmatige klimaat van het   
zuidelijk  halfrond1 dan ond] het ze]   
/r5ge d] noordelijke va/el&54    ,het   
feit1 dat het lijk van e5 zeeman volkom5
 bewa>d is geblev5 9  d5 ijzig5 bodem d]
 ,zuid-,%etl&s-,eil&5 7#fb tot #fc      
,z4,b471 op  iets lag]e bre$te dan wa>op

 ,pallas 9 ,sib]i het bevror5 li*aam    
van e5 neu%oorn ontdekte 7#fd71 is ze]  
belangwekk5d4 ,(s*oon  het e5e dwal+    
is--zooals ik 9 e5 vroeg] ho(d/uk heb   
pog5  aan te toon5--te ond]/ell51 dat de
 groot]e vi]voet]s e5  weeld]ig5        
plant5groei voor hun ond]h\d behoev51 is
 to* het  v9d5 op de                    
,zuid-,%etl&s-,eil&5 van e5 bevror5     
ond]grond op  nog ge5 #cfj mijl5 van de 
met boss*5 b$ekte eil&5 nabij ,kaap     
,hoorn--wa>1 voor zoov] de hoeveelheid  
plant5groei betreft1 ze]  vele groote   
vi]voet]s z\d5 kunn5 be/aan--voor de    
wet5s*ap van  gewi*t4 ,de volkom5 bew>+ 
van de lijk5 d] ,sib]is*e olifant5  en  
neu%or5s #bbc is /ellig e5 d]           
wond]lijk/e feit5 9 de  geologie2 ma>   
afgezi5 van de bew]+1 dat het aangr5z5de
 l&  h5 moeilijk van vo$sel kon voorzi51
 gelo( ik1 dat de geheele  zaak niet zoo
 +ewikkeld is als m5 geme5lijk d5kt4    
,ev5als de  ,pampas1 s*ijn5 ook de      
vlakt5 van ,sib]i ond] de zee gevormd te
  zijn1 wa>9 rivi]5 talrijke lijk5 van  

di]5 uit/ortt54 ,van  de mee/e dez]     
lijk5 zijn alle5 de g]aamt5 bewa>d      
geblev51  ma> van &]5 het geheele       
li*aam4 ,nu is bek5d1 dat de bodem 9  de
 ondiepe zee aan de noordku/ van ,am]ika
 bevrie/1 #bbd en 9  de l5te niet zoo   
spo$ig ontdooit als de opp]vlakte van   
het l&2  bov5di5 kan op groot]e diept51 
wa> de zeebodem niet bevrie/1  de modd] 
enkele voet5 ond] de bov5laag zelfs 9 d5
 zom] ond]  #cb ,f4 blijv51 gelijk ook  
aan l& met d5 grond op enkele voet5     
diepte het geval is4 ,op nog groot]e    
diept5 z\ de temp]atuur van  modd] en   
wat] wa>s*ijnlijk niet laag g5oeg zijn  
om het vlees*  te bew>51 en z\d5 dus van
 lijk51 die buit5 de ondiepe g$eelt5  9 
de nabijheid e5] poolku/ na> zee drijv51
 alle5 de g]aamt5  bewa>d blijv54 ,nu   
zijn de be5d]5 9 het hooge noord5 van   
,sib]i  buit5gewoon talrijk1 #bbe zoodat
 zelfs eil&jes1 na> m5 bewe]t1  er bijna
 geheel uit be/aan2 #bbf en deze eil&jes
 ligg5 niet  m9d] dan #aj bre$tegrad5   
noordelijk van de plek wa> ,pallas  d5  

bevror5 neu%or5 vond4 ,aan d5 &]5 kant  
z\ e5 lijk1  dat door e5 vlo$ na> e5e   
ondiepte d] ,poolzee gespoeld w]d1  voor
 e5 onbepaald5 tijd bewa>d blijv51 indi5
 het spo$ig da>na  dik g5oeg met modd]  
b$ekt 01 om het doordr+5 d] w>mte van   
het zom]wat] te belett51 en die deklaag 
ook dik g5oeg 0 om1  als de zeebodem    
door rijz+ 9 l& w]d v]&]d1 te v]h9d]5   
dat de zom]lu*t en zon ha> ontdooid5 en 
tot b$]f d$5 ov]gaan4    ,recapitulatie4
 ,ik zal 9 't kort de ho(dfeit5 h]hal51 
die op  het klimaat1 de ijsw]k+ en      
organis*e voortbr5gsel5 van het         
zuidelijk halfrond betrekk+ hebb51 ma> 9
 g$a*t5 het gebi$ van  ond]zoek na>     
,europa v]plaats51 wa>mee wij zooveel   
bet] bek5d  zijn4 ,zoo z\d5 dan bij     
,lissabon de mee/ voorkom5de s*elpdi]51 
nl4 drie soort5 ,oliva1 e5e ,voluta en  
e5e ,t]ebra1 e5 tropis*  k>akt] bezitt54
 ,9 de zuidelijke prov9cin van          
,frankrijk z\d5  pra*tige w\d51 di*t    
begroeid met boomgrass5 en met          
woek]plant5  op de boom51 het l& voor   

het oog v]b]g54 ,puma en jagu> z\d5  9  
de ,pyr5een zw]v54 ,op de bre$te van d5 
,mont-,blanc1 en wel  op e5 eil& erg5s 9
 't we/5 van ,europa1 z\d5 boomv>5s en  
woek]5de or*ideen welig 9 de di*te      
boss*5 groei54 ,zelfs  zoov] noordelijk 
als ,midd5-,d5em>k5 z\ m5 kolibries om  
de fijne  bloem5 zi5 fladd]5 en         
papegaai5 vo$sel zi5 zoek5 9 de altijd  
gro5e boss*54 ,op deze bre$te z\ de zee 
ons e5e ,voluta te zi5  gev51 en kra*tig
 ontwikkelde s*elpdi]51 alle van        
aanzi5lijke  grootte4 ,ma> op e5ige     
eil&51 sle*ts #cfj mijl5 van onze nieuwe
  ,kaap ,hoorn 9 ,d5em>k5 v]wijd]d1 z\  
e5 lijk1 dat 9 d5 grond  begrav5 ( na>  
e5e ondiepe zee g$rev5 en met modd]     
b$ekt 01  9 altijddur5d bevror5 /aat    
bewa>d blijv54    ,indi5 e5 ko5 zeeva>d]
 noordwa>ts van deze eil&5 poogde  door 
te dr+51 z\ hij duiz5dmaal geva> loop5  
tuss*5  reusa*tige ijsb]g5 v]zeild te   
g]ak51 wa>van hij sommige  met groote   
rotsblokk5 belad5 z\ zi51 die zij v] van
 hunne  oorspronkelijke ligplaats5 vo]54

 ,e5 &] groot eil& op de  bre$te van    
,zuid-,s*otl&1 ma> tweemaal zoo v] na>  
het we/51  z\ bijna geheel met e5ige    
sneeuw b$ekt zijn1 en al zijne baai5    
z\d5 e9dig5 9 ijsklipp51 wa>van ja>lijks
 groote brokk5 w]d5  afgeslag54 ,dit    
eil& z\ alle5 wat mos1 gras en wilde    
pimp]nel  bezitt51 en e5 veld- (        
bos*leeuw]ik z\ de e5ige l&bewon]  zijn4
 ,van onze nieuwe ,kaap ,hoorn 9        
,d5em>k5 z\ e5 b]gket51 nog  niet half  
zoo hoog als de ,alp51 9 e5e re*te lijn 
zuidwa>ts loop52  en aan de we/zijde z\ 
elke diepe zee-inham ( fjord 9 /eile en 
indrukwekk5de glets*]s e9dig54 ,deze    
e5zame wat]s z\d5 bij  h]hal+ van het   
n$]pl(f5de ijs we]galm51 en telk5s z\d5 
hooge golv5 langs hunne ku/5 roll54     
,talrijke ijsb]g51 enkele  zoo groot als
 domk]k5 en soms met niet onb$uid5de    
rotsblokk5  belad51 z\d5 op de buit5    
geleg5 eil&jes /r&51 en hevige  a>dbev+5
 nu en dan geweldige ijsmassa's 9 het   
wat] da>ond]  do5 /ort54 ,e9delijk z\d5 
e5ige z5del+5 bij hunne pog+  om e5     

lang5 zee>m door te v>51 talrijke groote
 ijs/room5 van  de niet hooge naburige  
b]g5 na> de zeeku/ zi5 dal51 t]wijl  hun
 bootto*t door de tallooze groote en    
kle9e drijv5de ijsb]g5  z\ word5        
belemm]d2 en dit z\ ges*i$ zijn op onz5 
#bb/5 ,juni  op e5e bre$te wa> ?ans het 
,me] van ,g5ve ligt6 #bbg               
,,ho(d/uk ,,xii4    ,,midd5-,,*ili4     
#bc ,juli #ahcd4    ,de ,beagle ank]de  
laat 9 d5 na*t 9 de baai van ,valp>aiso1
 de  voornaam/e zeehav5 van ,*ili4 ,to5 
de morg5 aanbrak1 kreeg alles e5        
v]rukkelijk aanzi54 ,bij ,vuurl&        
v]gelek51 0 het klimaat hi]  bepaald    
he]lijk4 ,de lu*t 0 zoo droog1 de hemel 
met de /ral5de  zon zoo held] en blauw1 
dat de geheele natuur s*e5 te t9tel5    
van lev54 ,het gezi*t van uit de        
ank]plaats is ze] mooi4 ,de /ad  is     
geb\wd aan d5 voet e5] heuvelreeks1     
saamge/eld uit omtr5t  #afjj voet hooge 
en e5igsz9s /eile b]g54 ,t5 gevolge van 
h>e  ligg+1 be/aat zij uit e5e lange1   
v]spreid aangelegde /raat1 die          

ev5wijdig loopt met het /r&2 en wa> e5  
ravijn uit het geb]gte  daalt1 v]heff5  
de huiz5 zi* aan we]szijd5 da>van4 ,de  
ronde  heuvels1 door e5 s*ral5          
plant5groei sle*ts g$eeltelijk bes*ut1  
zijn doorploegd met tallooze kle9e      
geul51 die e5 eig5a>dig5  li*trood5     
grond ontbloot54 ,hi]door1 en ook door  
de lage gewitte  huiz5 met pann5 dak51  
h]9n]de het gezi*t mij aan ,santa ,cruz 
op ,t5]ife4 ,9 noordwe/elijke ri*t+ zijn
 e5ige fraaie vlu*tige  kijkjes op het  
,&es-geb]gte2 ma> deze b]g5 s*ijn5 veel 
hoog]1  als m5 h5 van de naburige       
heuvels ziet2 de groote af/&1 wa>op zij 
ligg51 laat zi* dan gemakkelijk         
begrijp54 ,de vulkaan ,aconcagua is     
bijzond] indrukwekk5d4 ,dit reusa*tige  
en onregelmatig kegelvormige  geva>te   
heeft e5e hoogte1 welke die van d5      
,*imborazo ov]treft2  want uit met+51   
door de (fici]5 van de ,beagle v]ri*t1  
bleek  dat zijne hoogte niet m9d] dan   
#bc4jij voet 04 #bbh ,van dit punt      
bekek51 dank5 de ,&es hunne s*oonheid   

e*t] groot5deels aan  d5 dampkr+ wa>door
 zij gezi5 word54 ,het 0                
bewond]5swa>dig1  als de zon 9 d5 ,/ill5
 ,oceaan ond]g+1 te zi5 hoe held] hunne 
zigzagvormige omtrekk5 ond]s*eid5 kond5 
word51 en to* hoe  afwissel5d en fijn   
hunne kleurs*ake]+5 w>54    ,hi] _h ik  
het geluk ,mr4 ,ri*>d ,corfield te      
ontmoet51 e5 oud-vri5d  en s*oolmakk]1  
aan wi5s ga/vrijheid en vri5delijkheid  
ik veel  v]s*uldigd b51 da> hij mij1    
zoolang de ,beagle zi* 9 ,*ili  ophield1
 e5 hoog/ aang5aam logies v]s*afte4 ,de 
onmiddellijke  omgev+ van ,valp>aiso    
lev]t voor d5 natuurond]zoek] niet heel 
veel op4 ,g$ur5de d5 lang5 zom] blaa/ de
 w9d voortdur5d  uit het zuid5 en op    
e5ig5 af/& van het /r&1 zoodat er  dan  
nooit reg5 valt2 ma> 9 de drie w9t]ma&5 
reg5t het  ov]vlo$ig4 ,di5t5gevolge is  
de plant5groei ze] s*raal3 behalve  9   
sommige dal51 zijn er ge5 boom52 alle5  
zijn de m9d] /eile  g$eelt5 d]          
heuvelreeks hi] en da> met wat gras en  
e5ige lage  /ruik5 begroeid4 ,zoo wij   

b$5k51 dat #cej mijl5 v] na> het zuid5  
de hell+ van het ,&es-geb]gte geheel    
a*t] e5 ondoordr+ba>  w\d v]s*ol5 ligt1 
is de teg5/ell+ ze] m]kwa>dig4 ,bij het 
v]zamel5 van voorw]p5 op het gebi$ d]   
natuurlijke hi/orie1  de$ ik vele v]re  
w&el+54 ,voor oef5+ bi$t het l& e5e     
gezo*te geleg5heid4 ,er zijn vele ze]   
fraaie bloem52 en ev5als 9  de mee/e &]e
 droge klimat51 bezitt5 de plant5 en    
hee/]s /]ke  en eig5a>dige geur51 die   
zi* zelfs aan de kler5 me$eeld51  als m5
 tuss*5 die plant5 door drong4 ,er kwam 
ge5 e9de aan  mijne v]wond]+1 to5 het   
alle dag5 ev5 mooi we] 04 ,welk e5      
v]s*il maakt het klimaat op ons         
lev5sg5ot6 ,hoe geheel &]s zijn  de     
gewa>word+51 als m5 zw>te b]g5 ziet die 
half 9 wolk5 zijn  gehuld1 ( e5e b]gket5
 zooals de ,&es door d5 li*tblauw5 damp 
van e5 fraai5 dag6 ,het e5 moge voor    
e5ig5 tijd ze] v]hev5 zijn2  het &]e    
bi$t ons al vroolijkheid en lev5slu/4   
#ad ,augu/us4    ,dez5 dag ond]nam ik e5
 to*t te pa>d1 met het doel de          

b5$5g$eelt5 van het ,&es-geb]gte1 die   
sle*ts 9 dez5 tijd van  het ja> niet    
door de w9t]sneeuw ontoegankelijk zijn1 
geologis* te  ond]zoek54 ,d5 e]/5 dag   
r$5 wij 9 noordelijke ri*t+ langs  de   
ku/4 ,to5 het donk] 01 b]eikt5 wij de   
,haci5da van ,quit]o1  het l&go$ dat    
vroeg] aan "l ,co*rane #bbi behoorde4   
,het doel  mijn] kom/ alhi] 0 de groote 
s*elp5lag5 te zi51 die e5ige  y>ds bov5 
d5 zeespiegel ligg5 en tot kalk v]br&   
word54 ,van  de rijz+ dez] geheele      
ku/lijn be/aan ondubbelz9nige bewijz52  
t] hoogte van enkele hond]d5 voet5 ligg5
 talrijke oud-typis*e  s*elp51 en ik    
vond zelfs e5ige op #acjj voet4 ,deze   
s*elp5 ligg5  f los aan de opp]vlakte1 f
 9 e5 rooda*tig zw>t5 planta>dig5       
grond4 ,bij ond]zoek met d5 microscoop  
vond ik tot mijne groote  v]rass+1 dat  
deze planta>dige grond w]kelijk zeemodd]
 is1  vol kle9e deeltjes van organis*e  
li*am54    #ae ,augu/us4    ,wij r$5 na>
 het ,quillota-dal t]ug4 ,de /reek 0    
hoog/  aang5aam--jui/ wat de di*t]s     

l&elijk z\d5 noem53 gro5e  op5          
grasveld51 ges*eid5 door kle9e dal5 met 
rivi]tjes1 en op  de heuvelhell+5 hi] en
 da> e5ige hutt51 wa>s*ijnlijk van de   
s*aaph]d]s4 ,wij w>5 v]pli*t d5 kam van 
d5 ,*ilicauqu5 ov]  te trekk54 ,aan d5  
voet hi]van /ond5 vele fraaie1 altijd   
gro5e  w\dboom52 ma> deze bloeid5 alle5 
9 de ravijn51 wa> /room5d  wat] 04 ,wie 
alle5 het l& 9 de nabijheid van         
,valp>aiso gezi5  _h1 z\ zi* nooit hebb5
 voorge/eld dat er zulke s*ild]a*tige   
plekjes 9 ,*ili w>54 ,zoodra wij d5 r&  
d] ,si]ra b]eikt51  lag het             
,quillota-dal vlak ond] onze voet54 ,het
 uitzi*t 0  m]kwa>dig om d5 rijkdom van 
kweekgewass54 ,het dal is ze] bre$  en  
geheel vlak1 zoodat de bevloei+ ov]al   
gemakkelijk is4 ,de kle9e  vi]kante tu95
 bevatt5 ov]vlo$ van oranje- en         
olijfboom51 en  alle soort5 gro5t54 ,aan
 alle kant5 v]rijz5 reusa*tige naakte   
b]g51 die door hunne teg5/ell+ d5 bont5 
aanblik van het dal  nog aantrekkelijk] 
mak54 ,wie ,valp>aiso het ,p>adijsdal   

noemde1  moet ongetwijfeld aan ,quillota
 hebb5 g$a*t4 ,wij /ak5 ov] na>  de     
,haci5da de ,san ,isidro1 die aan d5    
voet van d5 ,klokb]g ligt4    ,*ili is1 
gelijk m5 op de ka>t5 zi5 kan1 e5e      
smalle /rook l&s  tuss*5 de ,cordill]as 
en d5 ,/ill5 ,oceaan1 welke /rook op h>e
  beurt door talrijke b]greeks5 wordt   
doorsn$51 die 9 dit g$eelte  ev5wijdig  
loop5 met de ho(dket54 ,tuss*5 deze     
b]gket5s en  de groote ,cordill]as /rekt
 zi* e5e reeks vlakke dalkomm51 die     
mee/ met nauwe uitgang5 9 elk&] loop51  
tot v] na> het zuid5  uit4 ,da>9 ligg5  
de voornaam/e /$51 als ,san ,felipe1    
,santiago1  ,san ,f]n&o en &]e4 ,ik     
twijfel niet ( deze dalkomm5 ( vlakt5   
zijn1 ev5als de horizontale dw>sdal5    
7bijv4 het ,quillota-dal7  die ze met de
 ku/ v]b9d51 de bodems van oude inhamm5 
en diepe  baai51 van gelijk5 a>d als die
 welke nu elk deel van ,vuurl&  en de   
we/ku/ doorsnijd54 ,*ili moet 9 vroeg]e 
tijdp]k51 wat  de v]deel+ van zijn l& en
 wat] betreft1 op laat/g5oemd l&  gelek5

 hebb54 ,treff5d bleek die gelijk5is nu 
en dan1 wanne] e5  vlakke mi/bank al de 
lag]e g$eelt5 van het l& als met e5     
mantel  b$ekte4 ,wanne] de witte damp 9 
de ravijn5 kronkelde1 bood hij e5e      
fraaie voor/ell+ van kle9e krek5 en     
baai52 en e5 e5zaam hi]  en da> opduik5d
 heuveltje toonde1 dat het da> vroeg]   
als eil&je  ge/aan _h4 ,de teg5/ell+    
dez] vlakke dal5 en dalkomm5 met de     
onregelmatig gevormde b]g51 gav5 aan het
 l&s*ap e5 k5m]k1  dat nieuw en ze]     
belangwekk5d voor mij 04    ,de         
natuurlijke glooi+ dez] vlakt5 na> d5   
zeekant maakt de  bevloei+ er van ze]   
gemakkelijk1 en di5t5gevolge zijn zij   
bijzond] vru*tba>4 ,zond] die bewat]+ z\
 het l& bijna niets  voortbr5g51 want d5
 geheel5 zom] door is de lu*t onbewolkt4
 ,de  b]g5 en heuvels zijn hi] en da>   
met /ruik5 en lage boom5  b$ekt2 ma>    
dez5 uitgezond]d1 is de plant5groei ze] 
arm4 ,elk  l&eig5a> 9 het dal bezit e5  
zek]e uitge/rek!id heuvell&1  wa> zijn  
half wild vee 9 groot5 getale rondzw]ft 

om g5oegzaam  gras te v9d54 ,e5s 9 het  
ja> is er e5 groote rodeo1 #bcj als     
wanne] al het vee na> het dal g$rev51   
geteld en gem]kt wordt1  en m5 e5 zek]  
aantal afzond]t voor vetme/+ 9 de       
bevloeide  veld54 ,t>we wordt op ruime  
s*aal gekweekt1 b5ev5s ze] veel mas2    
ma> het voornaam/e vo$+smiddel van d5   
gewon5 arbeid] is e5e  soort boon4 ,de  
boomga>d5 br5g5 e5 ov]vlo$ig5 voorraad  
p]zik51  vijg5 en druiv5 voort4 ,bij al 
deze voordeel5 moe/ het d5 bewon]s  van 
het l& me] voor d5 w9d gaan dan wel het 
geval is4    #af ,augu/us4    ,de       
mayordomo #bca van de haci5da 0 zoo go$ 
mij e5 gids en  v]s*e pa>d5 te gev52 en 
zoo g+5 wij des morg5s op weg om de     
,campana ( ,klokb]g te be/ijg51 die     
#fdjj voet hoog is4 ,de pad5  w>5 ze]   
sle*t2 ma> zo[el de geologis*e          
ge/eldheid van het  t]re9 als het l&s*ap
 zelf beloond5 ruims*oots de moeite4    
,des  avonds b]eikt5 wij e5e bron1 ,agua
 del ,guanaco g5oemd1 die op e5e        
aanzi5lijke hoogte ligt4 ,deze naam moet

 van oud5 oorsprong zijn1  want het is  
ze] vele j>5 gel$51 dat e5 guanaco het  
wat] uit  die bron dronk4 ,g$ur5de de   
beklimm+ m]kte ik op1 dat aan de        
noordelijke hell+ niets dan /ruik5      
groeid51 aan de zuidelijke1  e*t]1 e5   
bamboesriet van om/reeks #ae voet       
hoogte4 ,op enkele  plaats5 /ond5       
palmboom51 en met v]baz+ zag ik er e5 op
 e5e  hoogte van m9/5s #dejj voet4 ,deze
 palm5 zijn leelijke boom5 9  hunne     
familie4 ,hun /am is ze] bre$ en zond]l+
 gevormd1 da> hij  9 het midd5 dikk] is 
dan aan d5 voet ( top4 ,9 sommige       
g$eelt5  van ,*ili zijn zij buit5gewoon 
talrijk1 en weg5s e5e soort /roop1  die 
uit hun sap gemaakt wordt1 gezo*t4 ,op  
e5 l&go$ bij ,petorca  tra*tte m5 h5 te 
tell51 do* moe/ dit opgev51 to5 m5 e5   
cijf] van vele hond]dduiz5d5 b]eikt _h4 
,vroeg 9 de l5te 79  ,augu/us7 word5 i$]
 ja> vele palm5 geveld2 en als de /am op
 d5  grond ligt1 wordt zijn blad]kroon  
gesnoeid4 ,onmiddellijk beg9t dan  het  
sap uit het bov5e9de te vloei51 hetge5  

e5ige ma&5 lang  aanh\dt4 ,m5 moet e*t] 
elk5 morg5 e5 dun laagje van dat e9de   
afs*av51 om e5e v]s*e opp]vlakte te     
ontbloot54 ,e5 go$e  boom zal #ij       
gallons 7ongeve] #dji lit47 gev52 en dit
 alles moet  9 de vat5 van d5 s*ijnba>  
drog5 /am gezet5 hebb54 ,na> m5  zegt1  
vloeit het sap veel snell] op dag5 van  
fell5 zonnes*ijn2  ook bewe]t m51 dat   
het vol/rekt noodig is zorg te drag51   
dat de  boom bij het omhakk5 met zijn   
top na> bov5 op de hell+ van d5  heuvel 
valt2 want valt hij de hell+ af1 dan zal
 er bijna ge5 sap  uitvloei54           
,opp]vlakkig z\ m5 d5k51 dat 9 het      
laat/e geval1  door de zwa>tekra*t1 de  
w]k+ v]/]kt 9 plaats van v]zwakt  z\    
word54 ,door kok+ wordt het sap v]dikt  
en dan /roop g5oemd1  wa>op het 9 smaak 
ze] veel gelijkt4    ,wij ontzadeld5    
onze pa>d5 bij de bron1 en maakt5 ons   
g]e$ d5  na*t door te br5g54 ,het 0 e5e 
s*oone avond1 en de lu*t 0  zoo held]1  
dat de ma/5 d] 9 de baai van ,valp>aiso 
voor ank]  ligg5de s*ep5 duidelijk als  

kle9e zw>te /rep5 te ond]k5n5  w>51     
hoewel de af/& niet m9d] dan #bf        
geographical miles 7#dh4b  kilom47      
b$roeg4 ,e5 s*ip1 dat met volle zeil5 de
 l&tong omvo]1  v]toonde zi* als e5     
held]e witte /ip4 ,anson #bcb laat op   
zijn  to*t veel v]wond]+ blijk5 ov] d5  
af/&1 wa>op zijne s*ep5  van de ku/ uit 
gezi5 w]d52 do* hij hield niet voldo5de 
rek5+  met de hoogte van het l& en de   
groote doors*ijn5dheid d] lu*t4    ,het 
ond]gaan d] zon 0 pra*tig4 ,t]wijl de   
dal5 9 diepe  dui/]nis lag51 v]toond5 de
 besneeuwde ,&es-topp5 e5e              
robijnkleurige t9t4 ,to5 het donk] 01   
maakt5 wij ond] e5 kle9  priel van      
bamboes vuur1 braadd5 onze *>qui        
7reepjes g$roogd  ossevlees*7 #bcc      
dronk5 onze mat1 en w>5 re*t op ons     
gemak4 ,er  ligt e5e onuitsprekelijke   
bekor+ 9 zulk e5 lev5 9 de op5  lu*t4   
,de avond 0 kalm en /il2 alle5 hoorde m5
 nu en dan het  s*elle geluid van de    
b]gbizca*a1 en d5 zwakk5 kreet van d5   
geit5melk] 7,caprimulgus europaeus74    

#bcd ,behalve dez51 bewon5  we9ige      
vogels ( zelfs insect5 deze droge1      
v]s*roeide b]g54    #ag ,augu/us4       
,des morg5s beklomm5 wij d5 ruw5 klomp  
gro5/e51 die d5 top  b$ekt4 ,zooals vaak
 gebeurt1 0 dit ge/e5te ze] v]brokkeld  
en  lag 9 groote hoekige /ukk5 v]spreid4
 ,ik ontdekte e*t] e5e  m]kwa>dige      
bijzond]heid1 nl4 dat vele opp]vlakk5   
alle grad5  van v]s*heid v]toond53      
sommige /e55 s*55 d5 vorig5  dag gebrok5
 te zijn1 op &]e hadd5 zi* zoo ev5      
kor/moss5  ne]gezet1 ( da> re$s lang    
gegroeid4 ,ik gelo(de zoo /ellig1  dat  
dit aan de vele a>dbev+5 moe/ word5     
toeges*rev51 dat ik  lu/ gevoelde van   
elk5 loss5 /apel weg te loop54 ,da> m5  
zi* 9  d]gelijke feit5 ze] li*t v]gi/1  
twijfelde ik aan de jui/heid  er van1   
totdat ik d5 b]g ,well+ton op           
,van-,diem5sl& be/eeg1  wa> ge5e        
a>dbev+5 voorkom52 en da> zag ik d5     
b]gtop ev5  zoo sam5ge/eld en           
v]brokkeld1 met dit v]s*il1 dat het s*e5
 (  alle brokk5 duiz5d5 j>5 gel$5 zoo   

w>5 ne]geworp51 als zij  nu lag54       
,wij bra*t5 d5 dag op d5 top door2 en   
nooit smaakte ik zoo volop  g5ot als    
to54 ,ik zag ,*ili1 begr5sd door de ,&es
 en d5 ,/ill5  ,oceaan1 als op e5e      
l&ka>t voor mij4 ,het g5ot van dit op   
zi*zelf  re$s s*oone panorama w]d       
v]hoogd door de vele bes*\w+51  die zi* 
aan ons opdrong5 bij het zi5 van de     
,campana-ket5 met  h>e kle9]e ev5wijdig 
loop5de b]greeks51 en van het bre$e     
,quillota-dal1 dat die ket5s re*t/reeks 
snijdt4 ,wie z\ zi*  niet v]wond]5 ov]  
de kra*t1 die deze b]g5 heeft opgehev51 
en me] nog ov] de tallooze eeuw51 die   
voor het doorbrek51 uit  d5 weg ruim5 en
 sloop5 van geheele b]ggeva>t5 noodig   
moet5  gewee/ zijn8 ,m5 d5ke 9 dat geval
 aan de uitge/rekte gr9t-  en s$im5taire
 lag5 van ,patagoni1 die1 als zij op de 
,&es  w]d5 ge/apeld1 hunne hoogt5 met   
vele duiz5d5 voet5 z\d5  v]me]d]54 ,to5 
ik 9 dat l& 01 v]wond]de ik mij1 dat e5e
  b]gket5 zulke groote hoeveelh$5 /e5   
kon hebb5 gelev]d1 zond]  geheel te     

v]dwijn54 ,?ans moet5 wij onze v]wond]+ 
niet omke]51  en twijfel5 ( de          
alv]mog5de tijd 9 /aat is b]g5--zelfs de
  reusa*tige ,&es--tot gr9t en modd] te 
v]mal56    ,het voorkom5 van de         
,cordill]as 0 &]s dan ik v]wa*t _h4 ,de 
ond]/e sneeuwgr5s 0 natuurlijk          
horizontaal1 en jui/ ev5wijdig  met die 
gr5s s*55 de eff5 topp5 d] ket5 te      
loop54 ,ma> op  enkele v] van elk&]     
geleg5 punt5 wees e5e groep b]gtopp5 (  
e5 enkele kegel de plaats aan1 wa> e5   
vulkaan be/aan _h ( nog  be/ond4        
,zoodo5de geleek de b]gket5 op e5       
reusa*tig5 /e55  muur1 wa>op hi] en da> 
e5 tor5 /ond1 en die het l& op de       
volmaakt/e wijze afsloot4 ,9 bijna elk  
deel van d5 ,klokb]g w>5  bor+5 v]ri*t1 
om te tra*t5 g\dgroev5 te op554 ,de     
delfwo$e  _h bijna ge5 enkele plek 9    
,*ili onaang]o]d gelat54    ,ik bra*t d5
 avond door zooals te vor51 9 gesprek   
met mijne twee  metgezell5 om het       
wa*tvuur4 ,de ,guasos van ,*ili1 die    
ov]e5kom5  met de ,gau*os van de        

,pampas1 zijn e*t] e5 geheel &] slag    
m5s*54 ,van deze twee l&5 is ,*ili het  
bes*aafd]e1 en  bijgevolg hebb5 zijne   
inwon]s veel van hun p]soonlijk k>akt]  
v]lor54 ,v]s*ill5 9 rang5 kom5 veel     
s*]p] uit4 ,de ,guaso  bes*\wt vol/rekt 
niet elk m5s* als zijns gelijke4 ,ze]   
v]wond]de  het mij te zi51 dat mijne    
metgezell5 niet tegelijk met mij wild5  
et54 ,dit gevoel van ongelijkheid is e5 
noodzakelijk gevolg van het  be/aan e5] 
v]mog5s-ari/ocratie4 ,m5 zegt1 dat ze]  
enkele van de  groote l&eig5a>s vijf-   
tot ti5duiz5d pond /]l+ ja>lijks*       
inkom5 bezitt53 welk v]s*il 9 rijkdom1  
na> ik gelo(1 9  ge5 d] v]s*ill5de l&5  
t5 oo/5 van de ,&es gevond5 zal  word54 
,e5 reizig] v9dt hi] niet die onbep]kte 
ga/vrijheid1  welke alle betal+ weig]t2 
to* wordt zij zoo vri5delijk aangebod51 
dat m5 ha> zond] s*room kan aanva>d54   
,bijna elk huis 9 ,*ili  zal u des na*ts
 opnem51 do* m5 v]wa*t1 dat ge des      
morg5s  e5e kle9igheid zult gev52 en    
zelfs e5 rijk man zal twee (  drie      

%ill+s aannem54 ,de ,gau*o is e5        
fatso5lijk man1 e5  g5tleman1 al is hij 
ook e5 moord5a>2 de ,guaso is 9 vele    
opzi*t]  bet]1 ma> tev5s e5 all$aags*   
man uit het volk4 ,(s*oon beide  mann5  
hetzelfde b]oep hebb51 v]s*ill5 zij 9   
hunne gewoont5  en kle$+2 en de         
eig5a>digh$5 die elk bezit1 zijn 9 de   
w$]zijds*e l&5 algeme54 ,de ,gau*o      
s*ijnt n te zijn met zijn  pa>d1 en     
v]smaadt alle kra*ts9spann+1 wanne] hij 
op d5 rug van  het di] zit2 d5 ,guaso   
kan m5 hur5 om als arbeid] 9 het veld te
  w]k54 ,de e]/e leeft geheel van       
di]lijk vo$sel2 de laat/e bijna  geheel 
van plant54 ,hi] zi5 wij niet de witte  
la>z51 de wijde  ond]broek en           
s*>lak5roode *ilipa--het s*ild]a*tige   
ko/uum  d] ,pampas4 ,hi] wordt de gewone
 broek door zw>t- en gro5-sajett5       
slobk\s5 b$ekt4 ,bij beid5 e*t] is de   
pon*o 9 gebruik4 ,bij d5  ,guaso zijn   
het mee/ de spor5 9 e]e1 die ov]drev5   
groot zijn4 ,ik  mat er e51 wa>van het  
wieltje zes in*es middellijn _h en aan  

d5  omtrek me] dan d]tig punt5 telde4   
,de /ijgbeugels zijn op gelijke  s*aal1 
en be/aan elk uit e5 vi]kant gebeiteld  
/uk h\t1 dat1  (s*oon uitgehold1 nog    
drie ( vi] p\nds weegt4 ,de ,guaso is   
met  d5 lazo miss*i5 me] b$rev5 dan de  
,gau*o1 ma> de gea>dheid  van zijn l&   
br5gt m$e1 dat hij het gebruik d] bolas 
niet k5t4    #ah ,augu/us4    ,wij      
daald5 d5 b]g af1 en g+5 voorbij e5ige  
kle9e gehu*t5  met rivi]tjes en fraai   
geboomte4 ,nadat wij 9 dezelfde haci5da 
hadd5 geslap5 als te vor51 r$5 wij op de
 twee volg5de dag5  het dal 9 en b]eikt5
 zoo ,quillota1 dat me] e5 v]zamel+ van 
kweektu95 dan e5e /ad is4 ,de boomga>d5 
w>5 s*oon en v]toond5  e5e aane5s*akel+ 
van p]zikbloesems4 ,ook zag ik op e5 (  
twee  plaats5 d5 dadelpalm4 ,dit is e5  
/atige boom1 en ik gelo( dat  e5e groep 
da>van 9 hunne oorspronkelijke          
,aziatis*e ( ,afrikaans*e  woe/ijn5 e5  
pra*tig5 aanblik moet oplev]54 ,ook r$5 
wij door  ,san ,felipe1 e5e a>dige      
uitgeb\wde /ad1 ev5als ,quillota4 ,op   

dit  punt v]wijdt zi* het dal tot e5 di]
 groote ruimt5 ( vlakt51 die  tot aan d5
 voet d] ,cordill]as reik51 en1 gelijk  
wij gezegd hebb51  zulk e5 m]kwa>dig    
deel van het l&s*ap 9 ,*ili uitmak54    
,des  avonds b]eikt5 wij de mijn5 van   
,jajuel1 geleg5 9 e5 ravijn t]  zijde   
van de groote ket54 ,ik bleef hi] vijf  
dag54 ,mijn ga/he]1 de  ho(dopzi*t] d]  
mijn1 0 e5 s*r&] ma> e5igsz9s onwet5d   
mijnw]k] uit ,cornwallis4 ,hij _h e5e   
,spaans*e vr\w getr\wd en 0  niet van   
plan na> zijn l& t]ug te ke]52 ma> zijne
 bewond]+  voor de mijn5 van ,cornwallis
 k5de nog /e$s ge5 gr5z54 ,ond]  vele   
&]e vrag5 die hij mij de$1 0 ook deze3  
,nu ,george ,rex dood is1 hoeveel blijv5
 er van de familie ,rex nog  9 lev58    
,deze ,rex moet /ellig e5 blo$v]want    
zijn van d5 groot5 s*rijv]  ,f9is1 die  
alle boek5 s*reef6 #bce    ,de mijn5 van
 ,jajuel zijn kop]mijn51 en al het erts 
v]s*eept  m5 na> ,swansea 9             
,glamorgan%ire 7,wallis71 wa> het       
gesmolt5  wordt4 ,zoodo5de hebb5 deze   

mijn5 e5 bijzond] kalm aanzi51  v]gelek5
 bij die 9 ,engel&2 ge5 rook1 ge5 ov5s (
 groote  /oomw]ktuig5 v]/or5 de /ilte d]
 naburige b]g54    ,het ,*ile5s*e       
g\v]nem5t1 ( liev] de oude ,spaans*e wet
 mo$igt  op all]lei wijz5 het zoek5 na> 
mijn5 aan4 ,de ontdekk] mag1  teg5      
betal+ van vijf %ill+s1 e5e mijn ontg9n5
 op welk5  grond ook1 en mag ha> tw9tig 
dag5 lang zelfs 9 d5 tu9 van e5  &]     
beproev51 voordat hij die som betaalt4  
,m5 weet ?ans1 dat de ,*ile5s*e mani]   
van mijnontg9n+  de go$koop/e is4 ,mijn 
ga/he] zegt1 dat de twee voornaam/e     
v]bet]+5 die de vreemdel+5 hebb5 +evo]d1
 gewee/ zijn3  #ao4 r$uctie van de      
kop]pyriet5 door voorafga&e roo/+2  7de 
,engels*e mijnw]k]s zag5 namelijk1 bij  
hunne kom/ 9  ,*ili1 tot hunne groote   
v]baz+1 dat dit erts als wa>deloos w]d  
weggeworp572 #bo4 het fijn/amp5 en      
wass*5 van de slakk5 uit de  oude       
ov5s--e5 proces wa>door e5 ov]vlo$ van  
metaaldeeltjes  gewonn5 wordt4 ,ind]daad
 heb ik e5e lad+ van zulke s9tels  door 

muilezels na> de ku/ zi5 br5g51 t]      
v]z5d+ na>  ,engel&4 ,ma> het e]/e geval
 is wel het mee/ m]kwa>dige4 ,de        
,*ile5s*e mijnw]k]s w>5 zoo ov]tuigd1   
dat kop]pyriet5 ge5  metaaldeeltjes     
bevatt51 dat zij de ,engels*5 om hunne  
onwet5dheid  uitla*t52 ma> dez5 la*t5 op
 hunne beurt1 en ko*t5 de rijk/e  ad]5  
voor enkele doll>s4 ,het is ze] zond]l+1
 dat 9 e5 l&  wa> de mijnontg9n+ vele   
j>5 lang op uitgebreide s*aal g$rev5    
wordt1 zulk e5e e5v\dige bew]k+1 als    
za*t roo/5 van het  erts voor de smelt+ 
om de zwavel te v]wijd]51 nooit ontdekt 
is geword54 ,ook heeft m5 9 enkele      
e5v\dige w]ktuig5 e5ige  v]bet]+5       
aangebra*t2 ma> zelfs nu nog wordt uit  
sommige mijn5  het wat] v]wijd]d door   
mann51 die het 9 l$]5 zakk5 door de     
s*a*t na> bov5 br5g56    ,de arbeid]s   
w]k5 ze] h>d4 ,er wordt hun we9ig tijd  
voor hunne  maaltijd5 gegund2 9 zom] en 
w9t] beg9n5 zij met het aanbrek5  van d5
 dag1 en e9dig5 als het donk] is4 ,zij  
word5 betaald met  en pond /]l+ 's ma&s1

 en hebb5 bov5di5 d5 ko/1 die bij  het  
ontbijt uit ze/i5 vijg5 en twee kle9e   
broodjes1 bij het  middagmaal uit       
gekookte boon51 en bij het avondet5 uit 
kliekjes  g]oo/]de t>wekorrels be/aat4  
,vlees* proev5 zij bijna nooit2  en van 
de twaalf pond 's ja>s moet5 zij zi*    
kle$5 en hun gez9  ond]h\d54 ,de        
arbeid]s die 9 de mijn zelve w]k51 hebb5
 #be  %ill+s p] ma&1 en ontvang5 e5     
kle9e portie *>qui4 ,ma>  deze mann5    
kom5 sle*ts e5s 9 de ve]ti5 dag5 ( drie 
wek5  uit hunne zw>te ond]a>ds*e        
v]blijv54    ,g$ur5de mijn opon?\d alhi]
 g5oot ik volop van het dol5 ov]  deze  
reusa*tige b]g54 ,de geologis*e         
ge/eldheid 01 zooals m5  d5k5 kan1 ze]  
belangwekk5d4 ,de gebrok5 en sam5gebakk5
 rots5  met h>e tallooze doorsnijd+5 van
 gro5/e5-dijk51 getuigd5 welke  b]o]+5  
vroeg] hadd5 plaats gehad4 ,het l&s*ap  
geleek veel op  dat bij de ,campana 9   
het ,quillota-dal3 dorre naakte b]g51   
wa>op  hi] en da> wat /ruikgewas met    
s*raal geblad]te4 ,de cactuss51  ( liev]

 de ,opuntia's1 w>5 hi] ze] talrijk4 ,ik
 mat er e5 van  bolvormige g$aante1 die 
zes voet en vi] in*es 9 omtrek _h1  de  
dor5s m$eg]ek5d4 ,de hoogte d] gewone   
cil9dris*e v]takte  soort b$raagt #ab   
tot #ae voet2 en de omtrek d] takk5 met 
de dor5s  #c en #d voet4    ,e5 hevige  
sneeuwval 9 het geb]gte belette mij op  
de laat/e  twee dag5 e5ige belangrijke  
uit/app5 te do54 ,ik tra*tte e5  me] te 
b]eik51 dat de inwon]s1 om e5e ( &]e    
onv]kla>b>e  r$51 voor e5 zee>m h\d54   
,e5s1 9 e5 ze] droog ja>getijde1  /elde 
m5 voor e5e pog+ te do5 om van da>uit e5
 kanaal voor  wat]toevo] te grav52 do*  
na b]aad v]kla>de de gee/elijke dat  dit
 te geva>lijk 01 da> geheel ,*ili z\    
ond]loop51 indi51  zooals algeme5       
ond]/eld w]d1 het me] met d5 ,/ill5     
,oceaan 9  v]b9d+ /ond4 ,wij /eg5 tot   
e5e aanzi5lijke hoogte1 ma> kond51  door
 de sam5gewaaide sneeuw die ons omr+de1 
dit wond]lijke me]  niet b]eik51 en     
aanva>dd5 met e5ige moeite d5 t]ugto*t4 
,ik  da*t1 dat wij onze pa>d5 z\d5      

v]liez51 want wij kond5 niet  nagaan hoe
 diep de sneeuw 02 en de di]5 die bij d5
 teugel w]d5  geleid1 kond5 niet &]s dan
 spr+5de vooruitkom54 ,de donk]e  lu*t  
bewees1 dat zi* nieuwe sneeuwwolk5      
sam5pakt51 zoodat wij  niet we9ig 9 onz5
 s*ik w>5 e5 he5kom5 te v9d54           
,nauwelijks  b]eikt5 wij d5 voet1 ( de  
bui b>/te los1 en het 0 e5 geluk  voor  
ons1 dat dit niet drie ur5 vroeg] op d5 
dag gebeurde4    #bf ,augu/us4    ,wij  
v]liet5 ,jajuel en r$5 opnieuw het dal  
van ,san ,felipe 94 ,het  0 e5 e*t      
,*ile5s*e dag3 e5 v]bl9d5d li*te hemel1 
en e5  volkom5 held]e lu*t4 ,het dikke  
en gelijkmatige dek van v]s*  gevall5   
sneeuw maakte het gezi*t op d5 vulkaan  
,aconcagua en de  groote ket5 ind]daad  
pra*tvol4 ,wij w>5 nu op weg na>        
,santiago1  de ho(d/ad van ,*ili4 ,wij  
trokk5 ov] de ,c]ro del ,talgu51 en     
sliep5 9 e5 kle95 ran*o4 ,sprek5de ov]  
d5 toe/& van ,*ili  9 v]gelijk+ met &]e 
l&51 zeide onze ga/he] gelat53          
,sommige m5s*5 zi5 met twee oog51 &]5   

met e52 ma> ik voor  mij gelo(1 dat     
,*ili met ge5 van beid5 ziet4    #bg    
,augu/us4    ,nadat wij e5 aantal lage  
b]gjes w>5 ov]getrokk51 daald5 wij  af 9
 de kle9e door l& +eslot5               
,guitron-vlakte4 ,9 dalkomm51  zooals   
deze1 die e5- tot twe$uiz5d voet bov5   
zee ligg51 groei5  ze] talrijke1 do*    
we9ig ontwikkelde acacia's1 die op      
groot5  af/& van elk&] /aan en tot twee 
species behoor54 ,e5e &]e  k5m]k5de     
bijzond]heid 9 het l&s*ap dez] dalkomm5 
is1 dat m5  deze boom5 nooit nabij de   
zeeku/ v9dt4 ,wij trokk5 ov] e5 lag5    
b]grug1 welke ,guitron s*eidt van de    
groote vlakte wa>op ,santiago  ligt4    
,hi] 0 het uitzi*t 9 hooge mate         
v]rass5d3 e5e doods*e1  eff5e vlakte1   
g$eeltelijk met acacia-boss*5 b$ekt1 en 
9 de  v]te de /ad1 die horizontaal aan  
d5 voet d] ,&es gr5sde1 welk]           
besneeuwde topp5 9 de avondzon blonk54  
,bij d5 e]/5 aanblik 0  het volkom5     
duidelijk1 dat deze vlakte d5 bodem e5] 
voormalige  b9n5zee vormde4 ,zoodra wij 

op d5 vlakk5 weg w>51 zett5 wij  onze   
pa>d5 9 galop1 en b]eikt5 voordat het   
donk] 0 de /ad4    ,ik bleef e5 week 9  
,santiago en g5oot ze] veel4 ,des morg5s
 re$  ik na> v]s*ill5de plaats5 op de   
vlakte1 en des avonds at ik  bij        
v]s*ill5de ,engels*e koopli$51 wi]      
ga/vrijheid te dez]  /$e wel bek5d is4  
,e5 nooit fal5de bron van g5oeg5 0 het  
afdal5 langs d5 kle95 rot%euvel ,santa  
,lucia1 die midd5 9 de  /ad uitloopt4   
,de /reek is ind]daad hoog/ v]rass5d en1
 zooals ik  gezegd heb1 ze] eig5a>dig4  
,na> m5 mij b]i*t1 drag5 de /$5  9 de   
groote ,mexicaans*e hoogvlakte hetzelfde
 k5m]k4 ,van de /ad  heb ik niets       
bijzond]s te zegg52 zij is niet zoo     
fraai en groot als  ,bu5os ,aires1 ma>  
volg5s hetzelfde plan geb\wd4 ,ik kwam  
hi] langs  e5 omweg na> het noord51 en  
besloot nu door e5 e5igsz9s lang]5      
to*t1 t5 zuid5 van d5 re*t5 weg1 na>    
,valp>aiso t]ug te ke]54    #e          
,septemb]4    ,op het midd5 van d5 dag  
kwam5 wij aan e5 d] uit huid5           

v]va>digde hangbrugg5 ov] de ,maypu--e5e
 bre$e s*uim5de rivi]1  enkele leagues  
t5 zuid5 van ,santiago geleg54 ,deze    
brugg5 zijn  ze] ell5dig +]i*t4 ,de weg1
 die de kromm+ d] hangt\w5 volgt1  is   
gemaakt van di*t bij elk&] geplaat/e    
bundels takk54 ,hij 0  vol gat51 en     
sl+]de tamelijk dreig5d1 zelfs ond] het 
gewi*t van  e5 man met zijn pa>d aan d5 
teugel4 ,des avonds b]eikt5 wij e5e     
g]iefelijke pa*t]swon+1 wa> ik v]s*eid5e
 ze] lieve segnoritas  ontmoette4 ,to5  
deze v]nam51 dat ik l\t] uit            
nieuwsgi]igheid  e5e h>] k]k5 0         
b9n5gegaan1 ont/eld5 zij ze]4    ,wa>om 
wordt u ge5 *ri/51 segnor ,d>w98 ,onze  
godsdi5/ b]u/  op zek]e grondslag51     
zeid5 zij mij4    ,( ik ha> al v]zek]de1
 dat ik e5e soort van *ri/5 01 wild5    
zij hi] niet van hoor5 en b]iep5 zi* op 
mijne eig5e woord54    ,u zegt imm]s1   
dat uwe gee/elijk5 en biss*opp5 tr\w51  
niet  wa>8    ,de ong]ijmdheid1 dat e5  
biss*op e5e vr\w _h1 tr( ha>  bijzond]4 
,t]nauw]nood wi/5 zij ( zij om zulk e5e 

gruweldaad  e5s h>telijk moe/5 la*51 dan
 wel zi* erg]54    #f ,septemb]4    ,wij
 trokk5 regelre*t zuidwa>ts en sliep5 te
 ,rancagua4 ,de weg liep  door e5e eff5 
ma> smalle vlakte1 aan d5 e55 kant door 
hooge  heuvels1 aan d5 &]5 kant door de 
,cordill]as begr5sd4 ,d5  volg5d5 dag   
sloeg5 wij het dal 9 van de ,rio        
,ca*apual1 wa>9  de s$]t lang om h>e    
g5eeskra*tige eig5s*app5 v]ma>de heete  
bronn5 van ,cauqu5es geleg5 zijn4 ,9 de 
m9d] bezo*te g$eelt5  word5 de          
hangbrugg5 g$ur5de d5 w9t]1 als de      
rivi]5 laag zijn1  mee/al wegg5om54     
,zulks 0 ook het geval 9 de ,rio        
,ca*apual-vallei1  zoodat wij g5oodzaakt
 w>5 te pa>d d5 /room ov] te /ek54 ,dit 
is vrij onaang5aam1 wijl het s*uim5de   
wat]1 dat e*t] niet diep  is1 zoo snel  
door het b$ van groote1 ronde /e55      
loopt1 dat het  ho(d er van duizelt1 en 
het zelfs moeilijk is te zi5 ( het pa>d 
voortloopt dan wel /il/aat4 ,des zom]s1 
als de sneeuw smelt1 zijn  de /room5    
geheel ontoegankelijk2 hunne kra*t en   

on/uimigheid zijn  dan buit5gewoon      
groot1 gelijk duidelijk te zi5 0 aan de 
m]k51  die zij hadd5 a*t]gelat54 ,des   
avonds b]eikt5 wij de bronn51  wa> wij  
vijf dag5 blev5--de twee laat/e1 omdat  
de hevige reg5 ons  t]ughield4 ,de      
geb\w5 be/aan uit e5 vi]kant van        
armzalige kle9e  hutt51 elk met ne tafel
 en e5 bank4 ,zij ligg5 9 e5e enge en   
diepe vallei ev5 buit5 de c5trale ket5  
van het ,&es-geb]gte4 ,het  is e5 ru/ig1
 e5zaam plekje met e5 ov]vlo$ van wild  
natuurs*oon4    ,de m9]ale bronn5 van   
,cauqu5es ontspr+5 op e5e               
dislocatie-spleet1 #bcf welke door e5e  
groep gelaagde /e55  loopt4 ,alles te   
zam5 v]raadt de w]k+ van hitte4 ,e5e    
aanzi5lijke  hoeveelheid gas1 v]gezeld  
van wat]1 ontsnapt voortdur5d uit       
dezelfde op5+54 ,(s*oon de bronn5 sle*ts
 enkele y>ds van  elk&] ligg51 hebb5 zij
 ze] v]s*ill5de temp]atur52 en  dit     
s*ijnt het gevolg te wez5 van e5e       
ongelijke bijm5g+ van  k\d wat]1 want   
die met de laag/e temp]atuur hebb5 bijna

 ge5  m9]al5 smaak4 ,na de vreeselijke  
a>dbev+ 9 #ahbb hield5 de  bronn5 op te 
vloei51 en duurde het bijna e5 ja>      
voordat het wat]  t]ugke]de4 ,ook de    
a>dbev+ van #ahce _h e5e groote uitw]k+ 
op  ze1 want h>e temp]atuur daalde      
plotsel+ van #aah tot #ib4 #bcg  ,er is 
r$5 om te ond]/ell51 dat m9]ale wat]5   
welke diep uit  de +ew&5 d] a>de        
ontspr+51 altijd me] door ond]a>ds*e    
w]k+5 word5 ge/oord1 dan die nabij de   
opp]vlakte4 ,de man1  die de bronn5     
bewaakte1 v]zek]de mij1 dat het wat] des
 zom]s  heet] en ov]vlo$ig] is dan des  
w9t]s4 ,de e]/e om/&igheid  _h ik v]wa*t
 op grond van de g]+]e bijm5g+ van k\d  
wat]  9 het droge ja>getijde2 ma> de    
laat/e v]kl>+ s*ijnt ze]  vreemd en     
teg5/rijdig4 ,de p]iodieke to5em+ 9 d5  
zom]1 als er  ge5 reg5 valt1 kan1 dunkt 
mij1 alle5 door het smelt5 van de sneeuw
  word5 v]kla>d1 (s*oon de b]g51 die 9  
dat ja>getijde met sneeuw  b$ekt zijn1  
drie ( vi] leagues van de bronn5 af     
ligg54 ,ik heb ge5  r$5 om aan de       

gelo(wa>digheid van mijn b]i*tgev] te   
twijfel51  die v]s*eid5e j>5 op dezelfde
 plek heeft gewoond1 en met de zaak  dus
 wel bek5d moet zijn4 ,is het geval wa>1
 dan is het /ellig ze]  zond]l+2 want   
wij mog5 aannem51 dat het sneeuwwat]1   
als het door  de poreuze lag5 tot de    
w>me ond]a>ds*e ruimt5 is doorg$rong51  
langs de lijn d] v]zette en +espot5 #bch
 ge/e5t5 te ,cauqu5es  we] na> de       
opp]vlakte wordt g$rev52 en de          
regelmatigheid van  het v]s*ijnsel z\   
dan e5 aanwijz+ zijn1 dat er 9 deze     
/reek  op ge5 ze] groote diepte gesmolt5
 ge/e5te voorkwam4    ,op zek]5 dag re$ 
ik het dal 9 na> de v]/ bewoonde plek4  
,di*t  voorbij deze plek v]deelt de     
vallei zi* 9 twee v]va>lijke  ravijn51  
welke diep 9 de groote b]gket5 dr+54 ,ik
 beklom  e5 /eil5 top van miss*i5 me]   
dan #fjjj voet hoogte4 ,hi]1  gelijk    
tr\w5s op alle punt51 ontrolde zi* e5   
panorama1 dat de  groot/e belang/ell+   
v]di5de4 ,het 0 door e5 dez] ravijn51   
dat  ,p9*eira ,*ili b9n5trok en de      

naburige l&/reek v]woe/te4 ,deze  is    
dezelfde p]soon1 wi5s aanval op e5e     
e/ancia aan de ,rio ,negro  ik re$s     
vroeg] 7,ho(d/uk ,,iv1 deel ,i7 bes*rev5
 heb4 ,hij 0 e5  g$es]te]de ,spaans*e   
kleurl+1 die e5e talrijke b5de ,indian5 
bije5bra*t1 en zi* bij e5e rivi] 9 de   
,pampas ve/igde4 ,aan  ge5 van de       
troep51 die uitgezond5 w>5 om hem te    
zoek51 gelukte  het zijn s*uilplaats te 
v9d54 ,van dit punt g+ hij op weg1 trok 
ov] de ,cordill]as langs pass5 welke vor
 hem door niem& w>5  betr$51 v]woe/te de
 pa*t]swon+5 en dreef het vee na> zijn  
s*uilhoek4 ,p9*eira 0 e5 v]baz5d ruit]1 
en hij maakte al zijne  mans*app5 ev5   
kloek1 doordi5 hij zond] g5ade elk      
ne]s*oot1  die a>zelde hem te volg54    
,het 0 teg5 dez5 man en &]e zw]v5de     
,indiaans*e /amm51 dat ,rosas d5        
v]delg+skrijg begon4        #ac         
,septemb]4    ,wij v]liet5 de bronn5 van
 ,cauqu5es1 sloeg5 w$] d5 groot5  weg 91
 en sliep5 aan de ,rio ,cl>o4 ,van dit  
punt r$5 wij na>  de /ad ,san ,f]n&o4   

,voordat wij hi] aankwam51 _h het laat/e
  door l& +eslot5 keteldal zi* v]ruimd  
tot e5e groote vlakte1  die zi* zoov]   
zuidwa>ts uit/rekte1 dat het 0 als zag  
m5 de  besneeuwde topp5 d] me] v]wijd]de
 ,&es bov5 d5 horizon d]  zee ligg54    
,san ,f]n&o ligt #dj leagues van        
,santiago1 en 0 mijn  v]/e punt         
zuidwa>ts1 want hi] w5dd5 wij ons       
re*?oekig na>  de ku/4 ,wij sliep5 bij  
de g\dmijn5 van ,yaquil1 gexploite]d    
door  zek]5 ,nixon3 e5 welopgevo$5      
,am]ikaan1 aan wi5s vri5delijkheid  ik  
g$ur5de mijn vi]daags* v]blijf 9 zijn   
huis veel v]s*uldigd  b54 ,d5 volg5d5   
morg5 r$5 wij na> de mijn51 die e5ige   
leagues  v] bij d5 top van e5 hoog5     
heuvel zijn geleg54 ,ond]weg zag5 wij   
t]loops het ,tagua-me]1 v]ma>d om zijne 
drijv5de eil&51 wa>van  ,gay e5e        
bes*rijv+ heeft gegev54 #bci ,deze eil&5
 be/aan uit  /5gels van all]lei doode   
plant51 die zi* doore5sl+]5 en  wa>op   
&]e lev5d5 wortel s*iet54 ,mee/al zijn  
zij cirkelvormig1  bij e5e dikte van #d 

tot #f voet1 wa>van het groot/e g$eelte 
ond]  wat] ligt4 ,/eekt de w9d op1 dan  
drijv5 zij van d5 e55 kant  van het me] 
na> d5 &]51 en nem5 dikwijls vee en     
pa>d5 als  passagi]s m$e4 ,to5 wij aan  
de mijn kwam51 /ond ik getr(f5 ov]  het 
bleeke uit]lijk van vele arbeid]s4 ,op  
mijne vraag aan ,nixon hoe  hunne       
leefwijze 01 v]telde hij mij het        
volg5de4 ,de mijn is #dej  voet5 diep1  
en elk arbeid] draagt om/reeks #bjj     
,eng4 pond5 gewi*t  aan /e55 na> bov54  
,met dez5 la/ moet5 zij teg5 boom/amm5  
opklimm51 welke 9 e5e zigzaglijn 9 de   
s*a*t /aan1 en wa>9  kruisel+s kep5 zijn
 gehakt4 ,zelfs ba>delooze jongeli$51   
#ah  en #bj j>5 oud en met we9ig        
ontwikkelde spi]5 7ik kon dit zi51  da> 
zij sle*ts e5 broek aan het naakte      
li*aam hadd571 klimm5  met dez5 zw>5 la/
 uit ongeve] dezelfde diepte4 ,e5 /]k   
man1  die aan dit w]k niet gewoon is1   
baadt re$s 9 zijn zweet als hij  niet   
me] dan zijn eig5 li*aam na> bov5       
behoeft te drag54 ,bij  dez5 ze] h>d5   

arbeid lev5 zij geheel van gekookte     
boon5 en  brood4 ,liev] z\d5 zij alle5  
brood hebb52 ma> wijl hun mee/]  9 d5   
waan is1 dat zij van brood alle5 zoo h>d
 niet kunn5 w]k51  beh&el5 zij h5 als   
pa>d5 en lat5 h5 boon5 et54 ,het loon is
  hi] iets hoog] dan 9 de mijn5 van     
,jajuel1 nl4 #bd tot #bh %ill+s  p] ma&4
 ,zij v]lat5 de mijn5 sle*ts e5maal 9 de
 drie wek51  en blijv5 dan twee dag5 bij
 hun gez94 ,er be/aat hi] e5 ze]  krasse
 maatregel1 die voor d5 opzi*t] e*t] van
 veel nut is4 ,de  e5ige weg om g\d te  
/el5 is1 dat m5 /ukk5 erts wegb]gt1 en1 
zoodra er geleg5heid is1 na> buit5      
br5gt4 ,telk5s als de mayordomo  zulk e5
 v]borg5 /uk ontdekt1 wordt de volle    
wa>de er van op de  loon5 van alle      
arbeid]s v]haald1 zoodat deze wel       
g5oodzaakt zijn  op elk&] toezi*t te    
h\d51 t5zij dat all5 sam5spann54    ,als
 het erts na> d5 mol5 is gebra*t1 wordt 
het tot e5 uit]/ fijn  po$] v]mal52 door
 wass*+ v]wijd]t m5 de li*t]e deeltjes1 
en e9delijk wordt door amalgamatie het  

/(g\d gebond54 ,volg5s  de bes*rijv+ is 
het wass*5 e5e ze] e5v\dige bew]k+2  ma>
 het is int]essant te zi5 hoe           
gemakkelijk het po$]vormige  mo$]ge/e5te
 van het metaal zelf ges*eid5 wordt1    
door nauwkeurige  regel+ van d5         
wat]/room na> het soortelijk gewi*t van 
het  g\d4 ,de slib die uit de mol5s     
komt1 wordt 9 vijv]tjes v]zameld1  wa>  
zij bez9kt2 nu en dan wordt zij hi]uit  
v]wijd]d en op  e5 zelfd5 hoop geworp54 
,dan beg9t e5e reeks van s*eikundige    
w]k+53 v]s*ill5de z\t5 kri/allise]5 aan 
de opp]vlakte1  en de massa wordt h>d4  
,nadat zij e5 ja> ( twee zoo geleg5     
heeft1 wordt zij opnieuw gewass*51 en   
s*eidt dan g\d af4 ,deze  bew]k+ kan    
zes- ( zev5maal word5 h]haald2 ma>      
telk5s neemt  de hoeveelheid g\d af1 en 
word5 de v]eis*te tuss*5tijd5  lang]4   
#bdj ,er valt niet aan te twijfel51 ( de
 re$s g5oemde  s*eikundige w]k+ maakt   
telk5s nieuw g\d uit de e5e ( &]e       
v]b9d+ vrij4 ,het ontdekk5 van e5e      
me?ode om zulks vr het  e]/e v]mal5 te  

do5 plaats hebb51 z\ de wa>de van       
g\d]ts5  ongetwijfeld vele mal5 v]hoog54
 ,het is m]kwa>dig te zi51 hoe de  kle9e
 hi] en da> v]spreide g\ddeeltjes1 die  
niet geheel v]gaan  zijn1 zi* e9delijk  
tot e5e m]kb>e hoeveelheid ophoop54     
,kort  gel$5 kreg5 e5ige mijn>beid]s1   
die zond] w]k w>51 v]l(  d5 grond om het
 huis en de mol5s af te s*rap52 zij     
wies*5 de  aldus v]kreg5 a>de1 en       
s*eidd5 zoo voor e5e wa>de van d]tig    
doll>s aan g\d af4 ,dit is e5e getr\we  
kopij van hetge5 9 de  natuur plaats    
heeft4 ,b]g5 zijn ond]hevig aan v]val en
 slijt51  en met h5 de metaalad]51 die  
zij bevatt54 ,het h>d/e ge/e5te  wordt  
tot uit]/ fijne modd] h]leid2 de gewone 
metal5 oxyde]51  en beid5 word5         
weggevo]d4 ,ma> g\d1 plat9a en enkele   
&]5  zijn bijna onv]woe/ba>1 z9k5 door  
hun gewi*t na> d5 bodem1  en blijv5 da> 
a*t]4 ,nadat geheele b]g5 aldus door de 
h& d]  natuur v]mal51 v]gruisd en       
gewass*5 zijn1 wordt het ov]s*ot        
metaalh\d5d1 en a*t de m5s* het de      

moeite wa>d het s*eid+sw]k  te voltooi54
    ,al lijkt de bov5g5oemde beh&el+ van
 de mijnw]k]s ook sle*t1  to* wordt het 
w]k ga>ne door h5 aang5om51 want de     
toe/& d]  veld>beid]s is veel sle*t]4   
,hunne loon5 zijn lag]1 en zij lev5     
bijna uitsluit5d van boon54 ,deze armo$e
 moet ho(dzakelijk word5  toeges*rev5   
aan de le5/elselvormige wijze1 wa>op het
 l& beb\wd  wordt4 ,de l&eig5a> geeft   
e5e kle9e plek gronds aan d5 arbeid]1   
om da>op te b\w5 en te kweek51 en heeft 
da>voor dagelijks1  zoolang hij leeft en
 zond] uitbetal+ van loon1 het gebruik  
van  zijne di5/5 7( van die van e5      
gevolma*tigde74 ,zoolang e5 vad]  ge5   
volwass5 zoon heeft1 die met zijn arbeid
 de r5te kan betal51  is er1 behalve op 
enkele dag51 niem& die voor zijn /uk    
grond kan  zorg54 ,di5t5gevolge is de   
diep/e armo$e e5 gewoon v]s*ijnsel  ond]
 de l&b\w]sklasse 9 ,*ili4    ,9 dez5   
omtrek bev9d5 zi* e5ige oude ,indiaans*e
 b\wvall51  en liet m5 mij e5 van die   
doorboorde /e55 zi51 welke1 volg5s      

,mol9a1 op vele plaats5 9 groot aantal  
word5 gevond54 ,zij zijn  cirkelvormig1 
afgeplat1 hebb5 e5e middellijn van vijf 
tot zes  in*es1 en e5e op5+ 9 het midd54
 ,algeme5 heeft m5 ond]/eld1  dat zij   
als knopp5 van knuppels w]d5 gebruikt1  
al s*ijnt hun vorm  ook ge5sz9s voor dat
 doel ges*ikt te wez54 ,bur*ell #bda    
zegt1  dat sommige /amm5 9 ,zuid-,afrika
 wortels opgrav5 met behulp van  e5 /ok1
 die aan het e5e e9de puntig is2 e5     
ronde /e5 met e5  gat 9 het midd51 wa>9 
het &]e e9de van d5 /ok beve/igd is1    
v]hoogt de kra*t en het gewi*t er van4  
,m5 a*t het wa>s*ijnlijk1  dat de       
,indian5 van ,*ili vroeg] e5 ( &] ruw   
l&b\ww]ktuig  9 gebruik hadd54    ,op   
zek]5 dag kwam er bezoek van e5 ,duits*5
 v]zamela> 9  natuurlijke hi/orie1      
,r5aus geheet51 en bijna tegelijktijdig 
van e5  oud5 ,spaans*5 re*tsgele]de4    
,met g5oeg5 hoorde ik het gesprek  aan1 
dat tuss*5 h5 gevo]d w]d4 ,r5aus sprak  
het ,spaans* zoo go$1  dat de oude      
advocaat hem voor e5 ,*ile5 hield4 ,de  

,duits*] vroeg  hem1 op mij z9spel5de1  
wat hij wel van d5 kon+ van ,engel&     
da*t1  die e5 gele]de na> ,*ili zond om 
hag$iss5 en kev]s te v]zamel51  en /e55 
te brek54 ,de oude advocaat da*t e5e    
poos ern/ig na1  en zeide to53    ,dat  
is niet go$4 ,hay un gato enc]rado aqui 
7,hi] s*uilt wat  a*t]74 ,niem& is zoo  
rijk1 dat hij m5s*5 kan uitz5d5 om zulke
  prull5 te v]zamel54 ,mij bevalt het   
niet4 ,indi5 e5 van ons na>  ,engel& g+ 
om zulke d+5 te do51 gelo(t u dan niet  
dat de  kon+ van ,engel& ons heel spo$ig
 uit zijn l& z\ zett58    ,en die oude  
re*tsgele]de behoorde1 ambt%alve1 tot de
 bet]  ond]ri*te en me] bes*aafde       
klasse6 ,drie ( vi] j>5 gel$5 liet      
,r5aus e5ige rups5 9 e5 huis te ,san    
,f]n&o ond] bewak+ van  e5 meisje a*t]1 
dat ze z\ vo$51 opdat zij lat] 9 kapell5
  z\d5 v]&]54 ,dit w]d ru*tba> 9 de /ad2
 de g\v]neur  en de gee/elijk5 hield5   
raad1 en me5d5 dat hi] kett]ij 9  't    
spel moe/ zijn4 ,di5svolg5s w]d ,r5aus  
bij zijn t]ugke]  gevang5 g5om54    #ai 

,septemb]4    ,wij v]liet5 ,yaquil en   
volgd5 de vlakke vallei1 wa>door de ,rio
  ,t9d]idica vloeit en van gelijk5 vorm 
als het ,quillota-dal4 ,(s*oon  deze    
vallei sle*ts enkele mijl5 t5 zuid5 van 
,santiago ligt1 is  het klimaat er veel 
vo*tig]1 met het gevolg dat er fraaie   
/ukk5  weil& zijn1 die niet bevloeid    
word54 ,d5 #bj/5 volgd5 wij deze  vallei
 tot wa> zij 9 e5e groote vlakte ov]g+1 
die van de zee  tot aan het geb]gte t5  
we/5 van ,rancagua reikt4 ,weldra v]dw55
  alle boom5 en zelfs de /ruik51 zoodat 
de bewon]s bijna ev5ze]  van br&h\t     
v]/ok5 zijn als die van de ,pampas4 ,da>
 ik nooit  van deze vlakt5 gehoord _h1  
/ond ik ze] v]ra/ e5 d]gelijk  l&s*ap 9 
,*ili te v9d54 ,de vlakt5 behoor5 tot   
me] dan e5e  reeks met afwissel5de      
hoogt51 en word5 door bre$e dal5 met    
vlakke  bodems doorsn$54 ,deze beide    
om/&igh$5 getuig51 ev5als 9  ,patagoni1 
van de w]k+ d] zee op langzaam rijz5d   
l&4 ,9 de  /eile klipp51 die deze dal5  
begr5z51 zijn e5ige groote hol51  die   

zond] twijfel het e]/ door de golv5     
gevormd zijn2 e5 da>van1  ,la ,cueva del
 ,obispo ( ,het ,biss*op%ol g5aamd1 is  
b]oemd en 0  voorhe5 heilig4 ,di5 dag   
gevoelde ik mij ze] onwel1 en met       
zoodanig  gevolg1 dat ik niet vr het    
e9de van ,octob] h]/eld 04        #bb   
,septemb]4    ,onze to*t leidde         
voortdur5d ov] gro5e1 boomlooze vlakt54 
,d5  volg5d5 dag kwam5 wij aan e5 huis  
bij ,nav$ad aan de zeeku/1  wa> e5 rijke
 haci5d]o ons ond]kom5 v]s*afte4 ,ik    
bleef hi] de  twee volg5de dag51 en     
be/e$de die1 (s*oon ik ze] onwel 01 aan 
het v]zamel5 van e5ige zees*elpdi]5 uit 
het ,t]tiaire ,tijdvak4        #bd      
,septemb]4    ,?ans 0 onze ko]s na>     
,valp>aiso g]i*t1 dat ik d5 #bg/5 met   
veel moeite b]eikte1 en wa> ik tot het  
e9de van ,octob] aan mijn  b$ geklui/]d 
bleef4 ,g$ur5de di5 tijd woonde ik 9 het
 huis van  ,corfield1 wi5s              
vri5delijkheid jeg5s mij ik niet g5oeg 9
 woord5  kan uitdrukk54        ,ik zal  
hi] e5 pa> opm]k+5 bijvoeg5 ov] e5ige   

vi]voetige  di]5 en vogels van ,*ili4   
,de ,puma ( ,zuidam]ikaans*e ,leeuw  is 
hi] niet zeldzaam4 ,dit di] heeft e5e   
groote geographis*e  v]spreid+1 en wordt
 gevond5 van af de boss*5 aan d5 ev5a>1 
9 de woe/ijn5 van ,patagoni1 tot #ec (  
#ed zuidelijk 9 de  k\de en vo*tige     
/rek5 van ,vuurl&4 ,ik heb zijn spoor   
gezi5 9  de ,cordill]as van             
,midd5-,*ili1 op e5e hoogte van m9/5s   
#ajjj  voet4 ,9 ,la ,plata jaagt de puma
 voornamelijk op h]t51 /ruisvogels1     
bizca*a's en &]e kle9e vi]voet]s2 zeld5 
valt hij da> vee  ( pa>d5 aan1 en hoog/ 
zeld5 m5s*54 ,9 ,*ili doodt hij e*t]    
vele jonge pa>d5 en rund]51 wat         
wa>s*ijnlijk e5 gevolg is van  de       
s*a>s*heid aan &]e vi]voetige di]52 ook 
hoorde ik1 dat  twee mann5 en e5e vr\w  
door deze di]5 g$ood w>54 ,m5 zegt1  dat
 de puma zijne prooi altijd doodt1 door 
deze op d5 s*\d] te  spr+51 en dan met  
e5 zijn] klauw5 het ho(d na> a*t]5 te   
trekk5 totdat de halsw]vels brek54 ,9   
,patagoni heb ik g]aamt5  van guanaco's 

gezi51 wi] halsw]vels aldus ontwri*t    
w>54    ,als de puma zijn bekom/ heeft  
geget51 b$ekt hij het lijk met  e5      
aantal groote /ruik51 en gaat er dan bij
 ligg5 wak54 ,deze  gewoonte is dikwijls
 oorzaak dat hij ontdekt wordt2 want de 
condors  die 9 de lu*t zwev51 kom5      
telk5s omlaag om hun deel van het maal  
te hebb51 word5 e*t] wo$5d v]jaagd en   
vlieg5 alle tegelijk  we] op4 ,de       
,*ile5s*e ,guaso weet dan1 dat erg5s e5 
leeuw zijne  prooi bewaakt4 ,de noodige 
bevel5 word5 gegev51 en mann5 en hond5  
snell5 t] ja*t4 ,sir ,f4 ,head zegt1 dat
 e5 ,gau*o 9 de ,pampas alle5  bij het  
zi5 van e5ige condors die kr+5 9 de lu*t
 bes*rev51  uitriep3 ,e5 leeuw6 ,mijzelf
 is het nooit gelukt iem& te ontmoet51  
die zulk e5 ond]s*eid+sv]mog5 bezat4 ,m5
 zegt1 dat1 als e5  puma e5maal op deze 
wijze bij het bewak5 van e5 lijk        
ov]vall5  en da>na opgejaagd is geword51
 hij nooit die gewoonte me] volgt1  ma> 
dat hij1 na zi* zat te hebb5 geget51 v] 
wegloopt4 ,de puma  wordt gemakkelijk   

g$ood4 ,9 e5e op5 ( onbegroeide /reek   
wordt hij  e]/ met de bolas gegrep51 dan
 gelaze]d1 en langs d5 grond gesleept   
totdat hij bewu/eloos is4 ,te ,t&eel1 9 
het zuid5 van ,la ,plata1  v]telde m5   
mij1 dat da> 9 drie ma&5 tijds hond]d   
puma's op  die mani] g$ood w>54 ,9 ,*ili
 word5 zij mee/al uit /ruik5 (  boom5   
v]drev51 en dan ne]ges*ot5 ( door hond5 
doodgebet54 ,de  hond5 die voor deze    
ja*t gebruikt word51 behoor5 tot e5     
bijzond]  ras1 leon]o's #bdb geheet52   
deze zijn fijne1 ranke di]51 ev5als     
langbe5ige t]ri]s1 ma> met e5 aangebor5 
bijzond] in/9ct voor  deze soort van    
ja*t4 ,de puma wordt bes*rev5 als ze]   
li/ig2 als  hij v]volgd wordt1 ke]t hij 
dikwijls op zijn e]/e spoor t]ug1  doet 
dan e5sklaps e5 zijsprong 9 het         
kreupelh\t1 en wa*t da>  tot de hond5   
voorbij zijn4 ,hij is e5 ze] /il di]1 en
 laat1  zelfs als hij gewond is1 ge5    
geluid hoor51 t5zij e5e enkele maal  9  
d5 bron/tijd4    ,ond] de vogels v]di55 
twee soort5 van het gesla*t ,pt]opto*os 

7megapodius en albicollis van ,kittlitz7
 welli*t de mee/e a&a*t4 ,de  e]/e1 die 
door de ,*il55 el ,turco g5oemd wordt1  
is zoo groot  als e5 j5ev]beslij/]      
7,turdus pil>is71 wa>aan hij ook        
e5igsz9s  v]want is3 met dit v]s*il1 dat
 zijne be55 veel lang]1 zijn  /a>t      
kort]1 en de bek /]k] zijn4 ,zijne kleur
 is roodbru94 ,de  ,turco is niet       
zeldzaam4 ,hij leeft op d5 grond1       
v]s*ol5 tuss*5  het kreupelh\t dat op de
 droge en dorre heuvels is v]spreid4 ,nu
 en  dan kan m5 hem1 met d5 /a>t ov]e9d1
 op zijne /eltvormige be55  met ongewone
 vlugheid uit het e5e kreupelbos* na>   
het &]e zi5  huppel54 ,er is ind]daad   
we9ig v]beeld+ noodig om te geloov51    
dat de vogel ov] zi*zelf bes*aamd en zi*
 zijne bela*elijke  figuur bewu/ is4 ,op
 het e]/e gezi*t is m5 g5eigd uit te    
roep53  ,e5 afs*uwelijk opgezet exempla>
 is uit het e5 ( &] museum  ontsnapt en 
we] lev5d geword56 ,niet dan met de     
groot/e moeite  kan m5 hem dw+5 op te   
vlieg52 ook loopt hij niet1 ma> huppelt 

sle*ts4 ,de v]s*ill5de luide kret51 die 
hij uit als hij 9 de  /ruik5 v]borg5    
zit1 zijn ev5 vreemd als zijn voorkom54 
,m5 zegt1  dat hij 9 e5 diep gat ond] d5
 grond zijn ne/ b\wt4 ,ik ontle$de      
v]s*eid5e exempl>5 en vond 9 de maag1   
die ze] gespi]d 01  kev]s1 plantvezels  
en /e5tjes4 ,weg5s dit k5teek51 alsook  
om zijne  lange be551 s*raapvoet51      
vliezig bekle$sel aan de neusgat51  en  
zijne korte gewelfde vleugels1 s*ijnt   
deze vogel 9 zek]5 z9  de lij/]s met de 
orde d] ,ho5d]s 7,rasores7 te v]b9d54   
,de twe$e soort ( ,pt]opto*os albicollis
 is1 wat d5 vorm 9  't algeme5 betreft1 
aan de e]/e v]want4 ,deze vogel draagt  
d5  naam van ,tapacolo3 hetge5 beteek5t3
 b$ek je a*t]deel2 en di5  naam v]di5t  
de s*aamtelooze vogel t5 volle1 want hij
 draagt zijn  /a>t me] dan re*top1      
namelijk 9 e5e ri*t+ na> d5 kop4 ,hij   
is ze] algeme51 en h\dt zi* op aan d5   
voet van boom/amm51 (  9 de /ruik5 die  
op de naakte heuvels zijn v]spreid1 wa> 
bijna  ge5 &]e vogel lev5 kan4 ,9 zijne 

gewone vo$+swijze1 zijn  snel he5 en we]
 huppel5 uit de kreupelboss*52 9 zijne  
zu*t om  zi* te v]s*uil51 zijn onwil om 
te vlu*t51 en 9 de wijze wa>op  hij zijn
 ne/ b\wt1 bezit hij veel ov]e5kom/ met 
d5 ,turco2 ma>  zijn voorkom5 is niet   
zoo geheel bela*elijk4 ,de ,tapacolo is 
ze]  li/ig4 ,als iem& hem s*rik         
aanjaagt1 blijft hij onbeweeglijk midd5 
9 e5 kreupelbos*je zitt51 en tra*t dan  
na e5e poos heel beh5dig  aan d5 &]5    
kant weg te sluip54 ,ook is hij e5      
b$rijvige vogel1  die voortdur5d geluid5
 maakt4 ,deze geluid5 zijn v]s*ill5d en 
tev5s ze] zond]l+2 sommige gelijk5 veel 
op het gekir e5]  duif1 &]e op het      
geborrel van wat]1 en vele t>t5 alle &]e
  geluid54 ,het l&volk zegt1 dat hij    
vijfmaal 9 't ja> zijn geluid  v]&]t1   
hetge5 v]mo$elijk met e5e v]&]+ van     
seizo5 9  v]b& /aat4 #bdc    ,twee      
soort5 van kolibries zijn hi] inheems*3 
,tro*ilus =ficatus  v9dt m5 ov] e5e     
uitge/rek!id van #bejj mijl5 aan de     
we/ku/1  van af het heete droge l& van  

,lima1 tot aan de w\d5 van ,vuurl&1  wa>
 m5 h5 9 sneeuw/orm5 kan zi5 fladd]54   
,op het met boss*5  b$ekte eil& ,*ilo1  
dat e5 uit]/ vo*tig klimaat heeft en wa>
  dit vogeltje l9ks en re*ts tuss*5 de  
druip5de blad]5 spr+t1  is het miss*i5  
talrijk] dan bijna elke &]e soort4 ,ik  
op5de de  mag5 van e5 aantal exempl>51  
die 9 v]s*ill5de /rek5 van dit          
w]elddeel ges*ot5 w>51 en vond 9 alle   
ev5 talrijke ov]blijfsels  van insect5  
als 9 de maag van e5 spe*t4 ,als deze   
species des  zom]s na> het zuid5 trekt1 
wordt zij v]vang5 door e5e &]e1  die uit
 het noord5 komt4 ,deze twe$e soort     
7,tro*ilus gigas7 is e5  ze] groote     
vogel 9 die t5g]e familie wa>toe hij    
behoort4 ,als deze  vogel vliegt1 heeft 
hij e5 zond]l+ voorkom54 ,ev5als &]e van
  het gesla*t beweegt hij zi* van plek  
tot plek met e5 snelheid1  welke te     
v]gelijk5 is bij die van ,syrphus ond]  
de vlieg51 en  van ,sph9x ond] de       
na*tvl9d]s2 ma> als hij bov5 e5 bloem   
fladd]t1 klapwiekt hij ze] langzaam en  

kra*tig op e5e wijze  geheel v]s*ill5d  
van die trill5de beweg+1 welke aan de   
mee/e  soort5 eig5 is en het gonz5de    
geluid voortbr5gt4 ,nooit zag ik  e5 &]5
 vogel1 wi5s vleugels zoo buit5gewoon   
kra*tig s*55  7ev5als bij e5 kapel7 9   
v]h\d+ tot het li*aamsgewi*t4 ,als  hij 
langs e5e bloem fladd]t1 op5t en sluit  
zijn /a>t zi* als e5  waai]1 t]wijl het 
li*aam e5 bijna v]tikal5 /& beh\dt4     
,deze  /a>tbeweg+ s*ijnt d5 vogel tuss*5
 de langzame slag5 zijn]  vleugels te   
/eun5 en 9 ev5wi*t te h\d54 ,(s*oon hij 
van  de e5e bloem na> de &]e vliegt om  
vo$sel te zoek51 bevatte  zijne maag bij
 ond]zoek mee/al talrijke ov]blijfsels  
van insect51  zoodat ik v]mo$ dat hij de
 laat/5 veel me] zoekt dan honig4 ,het  
geluid van deze soort is uit]/          
doordr+5d1 ev5als dat van bijna  de     
geheele familie4              ,,ho(d/uk 
,,xiii4    ,,*ilo ,,en ,,de             
,,*onos-,,eil&54      #aj ,novemb]      
#ahcd4    ,de ,beagle zeilde van        
,valp>aiso na> het zuid51 met het doel  

het  zuidelijk deel van ,*ili1 het eil& 
,*ilo1 en het gebrok5 l&--de            
,*onos-ar*ipel geheet5--tot aan het     
s*i]eil& ,tres ,montes op  te met54 ,op 
d5 #ba/5 ank]d5 wij 9 de baai van ,san  
,c>los1  de ho(d/ad van ,*ilo4 #bdd     
,het eil& is omtr5t #ij mijl5 lang1 bij 
e5e bre$te van iets me]  dan d]tig4 ,het
 l& is heuvel-1 do* niet b]ga*tig1 en   
is1 behalve  op enkele plekk5 wa> het   
gro5 rondom de met /roo g$ekte hutt5  is
 weggekapt1 geheel met e5 groot w\d     
b$ekt4 ,van v]re gelijkt de  aanblik    
e5igsz9s op di5 van ,vuurl&2 ma> van    
di*t]bij gezi5  zijn de boss*5          
onv]gelijkelijk pra*tig]4 ,vele soort5  
van fraaie1  altijd gro5e boom5 en      
plant5 die e5 tropis* k>akt] drag51     
v]vang5 hi] de donk]e1 somb]e beuk5 d]  
zuidelijke /r&54 ,9  d5 w9t] is het     
klimaat afs*uwelijk1 en des zom]s is het
 ma>  we9ig bet]4 ,ik d5k1 dat er 9 de  
gematigde lu*t/rek5 d]  a>de we9ige     
plekk5 zijn1 wa> zooveel reg5 valt4 ,de 
w9d5 zijn  ze] on/uimig1 en de lu*t is  

bijna altijd bewolkt4 ,e5e week lang    
mooi w$] te hebb51 is iets wond]lijks4  
,het is zelfs moeilijk de  ,cordill]as  
vlu*tig te zi54 ,tijd5s ons e]/e bezoek 
v]toonde de  ,vulkaan ,osorno op zek]5  
morg5 zijne bre$e omtrekk54 ,dit        
gebeurde  vr zonsopgang4 ,to5 e9delijk  
de zon opg+1 0 het v]rass5d  te zi5 hoe 
deze omtrekk5 all5gs 9 het wazige       
s*ijnsel van d5  oo/elijk5 hemel v]dw554
    ,om hunne gelaatskleur en kle9e     
ge/alte s*ijn5 de bewon]s voor  drie    
vi]d5 ,indiaans* blo$ 9 de ad]5 te      
hebb54 ,zij vorm5  e5 ond]danig1 ru/ig  
en vlijtig slag van m5s*54 ,(s*oon de   
vru*tb>e grond1 die uit de v]we]+ d]    
vulkanis*e ge/e5t5 is  ont/aan1 e5      
welig5 plant5groei voortbr5gt1 is het   
klimaat to*  niet gun/ig voor e5        
product1 dat veel zonnes*ijn noodig     
heeft om te  rijp54 ,er is voor de      
groote vi]voetige di]5 ze] we9ig weil&1 
en di5t5gevolge zijn de voornaam/e      
vo$+smiddel53 v>k5s1  a>dappel5 en vis*4
 ,alle bewon]s drag5 /]ke woll5 kle]51  

die elke familie voor zi*zelve v]va>digt
 en met indigo ( e5e  donk]blauwe kleur 
v]ft4 ,de kun/ /aat e*t] op d5 laag/5   
trap1  gelijk te zi5 is aan hunne       
zond]l+e mani] van ploeg51 hunne  wijze 
van sp9n51 kor5 mal51 en aan d5 b\w van 
hunne boot54    ,de w\d5 zijn zoo       
ondoordr+ba>1 dat het l& n]g5s beb\wd   
wordt1  behalve 9 de nabijheid d] ku/ en
 op de naburige eil&jes4 ,zelfs  da> wa>
 pad5 be/aan1 zijn deze bijna           
onbegaanba> weg5s de za*te  en mo]assige
 ge/eldheid van d5 grond4 ,de bewon]s   
do51 ev5als  die van ,vuurl&1 hunne     
to*t5 voornamelijk langs het /r& ( 9    
boot54 ,(s*oon er ov]vlo$ van vo$sel is1
 zijn de li$5 ze] arm2  er is ge5 vraag 
na> w]k1 en bijgevolg kunn5 de lag]e    
klass5  ge5 geld g5oeg bije5g>5 om zelfs
 de kle9/e weelde>tikel5 te  koop54 ,ook
 is er groot gebrek aan e5              
circulatie-middel4 ,ik heb e5  man e5   
zak h\tskool op zijn rug zi5 wegbr5g51  
om da>voor e5  kle9igheid te koop51 en  
e5 &] e5e plank zi5 wegdrag5 om die     

teg5 e5e fles* wijn te ruil54 ,elk      
h&ela> moet dus ook koopman  zijn1 en de
 go$]5 die hij 9 ruil neemt1 w$]        
v]koop54    #bd ,novemb]4    ,de jol en 
de walvis*boot w]d5 ond] bevel van ,mr4 
7nu kapite97  ,sulivan uitgezond51 om de
 oo/elijke ( b9n5ku/ van ,*ilo op  te   
met51 en met la/ om de ,beagle aan het  
zuide9de van het eil&  te ontmoet5--welk
 punt zij langs de buit5zijde z\d5      
b]eik51  om zoodo5de het geheele eil&   
rond te v>54 ,ik v]gezelde deze         
exp$itie2 ma> 9 plaats van d5 e]/5 dag 9
 de boot5 te gaan1  huurde ik pa>d5 om  
mij na> het aan het noorde9de van het   
eil&  geleg5 ,*acao te br5g54 ,de weg   
liep langs de ku/ en krui/e  telk5s     
voorgeb]gt51 die met pra*tige w\d5 w>5  
b$ekt4 ,op  deze belomm]de pad5 is het  
vol/rekt noodzakelijk d5 geheel5 weg    
met h\tblokk5 te b$ekk51 die 9 't       
vi]kant afgezaagd en naa/  elk&] word5  
gelegd4 ,doordi5 de zonne/ral5 nooit    
door de altijd  gro5e blad]5 dr+51 is de
 grond zoo vo*tig en week1 dat zond]    

die h\tb$ekk+ man no* pa>d ov] het pad  
z\d5 kunn5 gaan4 ,ik  kwam 9 het dorp   
,*acao1 kort nadat de bemann+ d] boot5  
de t5t5  voor d5 na*t _h opgeslag54     
,9 dez5 omtrek 0 het h\t ov] e5e groote 
uitge/rek!id gekapt1  en gaf het w\d    
m5ig ru/ig en s*ild]a*tig hoekje te zi54
 ,*acao  0 vroeg] de voornaam/e hav5 van
 het eil&2 ma> to5 vele  s*ep5 door de  
geva>lijke /room+5 en klipp5 9 de ,/raat
  v]lor5 w>5 gegaan1 v]br&de het        
,spaans*e g\v]nem5t de k]k1  en         
noodzaakte dus op willekeurige wijze het
 me]5deel d] bewon]s  na> ,san ,c>los te
 v]huiz54 ,wij lag5 nog niet lang 9 ons 
biv\ak1  to5 de zoon van d5 g\v]neur op 
bloote voet5 na> omlaag kwam1  om ons op
 te nem54 ,to5 hij de ,engels*e vlag aan
 d5 top van d5  ma/ d] jol bespeurde1   
vroeg hij met de groot/e onv]s*illigheid
 (  deze soms altijd te ,*acao moe/     
wapp]54 ,op v]s*eid5e plaats5  w>5 de   
bewon]s ze] v]wond]d boot5 van e5       
oorlogss*ip te  zi5 v]s*ijn51 en hoopt5 
en gelo(d51 dat dit de voorloop]  e5]   

,spaans*e vloot 01 die het eil& op het  
patriottis*e  g\v]nem5t van ,*ili kwam  
h]ov]54 ,alle gezaghebb5de p]son5  w>5  
intuss*5 van ons voorg5om5 bezoek       
ond]ri*t1 en ontv+5  ons uit]/ beleefd4 
,t]wijl wij ons avondet5 gebruikt51     
bra*t de  g\v]neur ons e5 bezoek4 ,hij 0
 luit5ant-kolonel 9 ,spaans*5  di5/     
gewee/1 ma> v]ke]de nu 9 de diep/e      
armo$e4 ,hij gaf  ons twee s*ap51 en nam
 9 ruil da>voor twee kato55 zakdoek51   
e5ige kop]5 si]ad5 en e5 we9ig tabak4   
#be ,novemb]4    ,/room5 reg51 welke    
intuss*5 niet belett51 dat wij snel de  
ku/ afzakt5 tot aan ,huapi-l5\4 ,deze   
geheele oo/ku/ van ,*ilo  heeft         
hetzelfde aanzi53 e5e vlakte1 welke door
 vallei5 gebrok5  en 9 kle9e eil&5      
v]deeld is--alles met e5 ontoegankelijk1
  donk]gro5 w\d b$ekt4 ,aan de kant5    
zijn e5ige op5 ruimt51  die de hutt5 met
 h>e hooge dak5 omr+54    #bf ,novemb]4 
,bij het aanbrek5 van d5 dag 0 de lu*t  
pra*tig held]4 ,de vulkaan  ,osorno wi]p
 wolk5 rook uit4 ,deze bij uit/ek fraaie

 b]g met zijne  zuiv] kegelvormige      
g$aante1 is geheel met sneeuw b$ekt en  
/aat  teg5ov] de ,cordill]as4 ,ook e5   
&]e groote vulkaan1 met e5  zadelvormig5
 top1 spoot uit zijn reusa*tig5 krat]   
kle9e /ral5  /oom omhoog4 ,v]volg5s zag5
 wij d5 ,corcovado1 die d5 naam van  el 
famoso ,corcovado t5 volle v]di5t1 met  
zijn hoog5 top4 ,zoo  zag5 wij dan van  
e5zelfde punt drie groote w]k5de        
vulkan51  elk van om/reeks #gjjj voet   
hoogte4    ,behalve deze w>5 er1 v]     
zuidwa>ts1 &]e hooge met sneeuw  b$ekte 
topp51 die1 (s*oon niet als w]kzaam     
bek5d1 oorspronkelijk  vulkanis* moet5  
gewee/ zijn4 ,9 dez5 omtrek is de       
,&esket5 ov]  het geheel niet zoo hoog  
als 9 ,*ili2 ook s*ijnt zij niet zulk e5
  volkom5 s*eidsmuur tuss*5 de          
aangr5z5de gewe/5 d] a>de te  vorm54    
,hoewel deze groote ket5 9 e5e re*te    
lijn van noord na>  zuid loopt1 s*e5    
zij1 t5 gevolge van e5 gezi*tsb$rog1    
altijd m9  ( me] gebog54 ,dit b$rog vond
 zijn oorzaak 9 de conv]g5tie d]  lijn51

 die van de v]s*ill5de topp5 na> het oog
 des wa>nem]s  w]d5 getrokk51 ev5als de 
/ral5 van e5 halv5 cirkel 9 zijn        
middelpunt conv]ge]52 en weg5s de       
held]heid van d5 dampkr+  en de         
afwezigheid van alle tuss*5ligg5de      
voorw]p51 0 het niet  mogelijk ov] d5   
af/& d] v]/ v]wijd]de topp5 te oordeel53
  zij s*55 9 e5 e5igsz9s afgeplatt5     
cirkel te /aan4    ,to5 wij des middags 
aan l& g+51 zag5 wij e5 gez9 van  zuiv] 
,indiaans* blo$4 ,de vad] v]toonde e5e  
zond]l+e  gelijk5is met ,york ,m9/]1 en 
enkele van de jong]e knap5 met  hunne   
rooda*tige gelaatskleur hadd5 voor      
,pampas-,indian5 kunn5  doorgaan4 ,na al
 wat ik gezi5 heb1 h\d ik mij ov]tuigd1 
dat tuss*5  de v]s*ill5de ,indiaans*e   
/amm5 e5e nauwe v]wants*ap be/aat1      
nietteg5/a&e zij v]s*ill5de tal5 sprek54
 ,dit gezels*ap kon  ma> we9ig ,spaans* 
voor d5 dag br5g51 en sprak ond] elk&]  
zijne eig5e taal4 ,het is a>dig de      
inboorl+5 tot d5zelfd5 trap  van bes*av+
 ge/eg5 te zi5--hoe laag deze ook       

zij--als die welk5  hunne ov]w9na>s     
b]eikt hebb54 ,me] na> het zuid5 zag5   
wij vele  e*te ,indian54 ,w]kelijk hebb5
 op sommige eil&jes al de bewon]s  hunne
 ,indiaans*e bijnam5 beh\d54 ,volg5s d5 
c5sus van #ahcb won5  op ,*ilo en       
ond]hoorigh$5 #dbjjj ziel54 ,het        
me]5deel da>van  s*ijnt van gem5gd blo$ 
te zijn2 elf duiz5d hebb5 hunne         
,indiaans*e  bijnam5 beh\d51 ma> het is 
niet wa>s*ijnlijk1 dat deze jui/  all5  
van zuiv]5 blo$e zijn4 ,hunne leefwijze 
is dezelfde als die  van de &]e arme    
bewon]s4 ,(s*oon all5 *ri/55 zijn1      
bewe]t  m51 dat zij nog enkele vreemde  
bijgeloovige c]emonin bezitt51 en       
volg5s eig5 v]kl>+ met d5 duivel 9      
geme5s*ap /aan1 die 9  sommige hol5     
v]borg5 is4 ,voorhe5 zond m5 elk1 die   
van deze zonde  ov]tuigd w]d1 na> de    
,inquisitie te ,lima4 ,vele bewon]s1 die
 niet  ond] de elf duiz5d met           
,indiaans*e bijnam5 begrep5 zijn1 kunn5 
na> het uit]lijk niet van ,indian5      
ond]s*eid5 word54 ,gomez1  de g\v]neur  

van ,lemuy1 /amt aan beide zijd5 van    
,spaans*e edel5  af2 ma> door voortdur5d
 gem5gde huwelijk5 met inboorl+5 is de  
teg5woordige af/ammel+ e5 ,indiaan4 ,aan
 d5 &]5 kant po*t  de g\v]neur van      
,qu9*ao ze] op zijn zuiv] geh\d5        
,spaans* blo$4    ,des na*ts b]eikt5 wij
 e5e fraaie kle9e kreek 9 het noord5    
van het eil& ,caucahue4 ,de m5s*5       
klaagd5 hi] ov] gebrek aan  l&4         
,g$eeltelijk is dit te wijt5 aan hunne  
eig5 nalatigheid 9  het sloop5 van      
boss*51 &]deels aan drukk5de bepal+5 van
 het  g\v]nem5t1 hetwelk eis*t om vr d5 
aankoop van e5 /uk l&1  hoe kle9 ook1   
twee %ill+s aan d5 opzi*t] te betal5    
voor elk5  gemet5 cuadro 7#aej vi]k4    
y>ds71 #bde behalve d5 prijs di5 hij    
voor de wa>de van het l& v]kie/ te      
/ell54 ,na zijne s*att+1  moet het l&   
driemaal 9 veil+ word5 gebra*t1 en zoo  
niem& me]  bi$t1 kan de koop] het voor  
di5 prijs krijg54 ,al deze afp]s+5      
moet5 e5 ern/ige h9d]paal zijn voor het 
ontboss*5 van e5 l&1  wa> de bewon]s zoo

 uit]mate arm zijn4 ,9 de mee/e l&5     
word5  de w\d5 zond] veel moeite door   
middel van vuur gesloopt2 ma> op  ,*ilo 
is het weg5s de vo*tige ge/eldheid van  
het klimaat en de  soort boom5 noodig h5
 e]/ te kapp54 ,dit is e5 gevoelig      
nadeel  voor de welva>t van ,*ilo4 ,9 d5
 ,spaans*5 tijd kond5 de ,indian5  ge5  
l& 9 bezit krijg51 en kon e5 gez91 na e5
 /uk grond te  hebb5 ontbos*t1 v]drev5  
word5 met v]beurdv]kl>+ van zijne  go$]5
 door het g\v]nem5t4 ,de ,*ile5s*e      
autoriteit5 v]ri*t5  ?ans e5e daad van  
re*tva>digheid1 door deze arme ,indian5 
voor  hun v]lies s*adeloos te /ell5 en  
elk man1 ov]e5kom/ig zijn  /&1 e5 zek]e 
hoeveelheid l& te gev54 ,de wa>de van   
niet  ontbos*te grond5 is ze] g]+4 ,het 
g\v]nem5t gaf aan ,d\glas  7d5          
teg5woordig5 opzi*t]1 die mij deze      
bijzond]h$5 m$$eelde7  #h #a_/b vi]kante
 mijl bos* 9 de nabijheid van ,san      
,c>los1 9 ruil  voor e5e s*uld2 en dez5 
grond v]ko*t hij voor #cej doll>s (     
ongeve] #gj pond /]l+4    ,op de twee   

volg5de dag5 0 het fraai w$]1 en b]eikt5
 wij des  avonds het eil& ,qu9*ao4 ,deze
 buurts*ap is het mee/ beb\wde  g$eelte 
van d5 ar*ipel2 want e5e bre$e /rook l&s
 op de  ku/ van het ho(deil&1 alsm$e op 
vele aangr5z5de kle9]e  zijn bijna      
geheel van bos* bevrijd4 ,sommige       
pa*?oev5 s*55  ze] welv>5d4 ,b5ieuwd hoe
 rijk zoo'n pa*t] hi] wel zijn z\1      
vroeg ik ,d\glas da>na>2 ma> deze zeide1
 dat ge5 van deze li$5  gea*t kon word5 
e5 g]egeld inkom5 te bezitt54 ,e5 van de
 rijk/e  l&eig5a>s z\ mogelijk 9 e5     
lang1 w]kzaam lev5 e5 #ajjj pond  /]l+  
kunn5 bije5br5g52 ma> mo*t dit gebeur51 
dan z\ to*  al het geld 9 e5 geheim5    
hoek v]borg5 word51 want bijna elk  gez9
 is gewoon zijne s*att5 9 e5e kruik (   
ki/ ond] d5 grond  te begrav54    #cj   
,novemb]4    ,zondagmorg5 vroeg b]eikt5 
wij ,ca/ro1 de oude ho(d/ad van ,*ilo1  
?ans e*t] e5e ze] ell5dige en v]lat5    
plaats4 ,de gewone  vi]hoekige aanleg d]
 ,spaans*e /$5 kon hi] duidelijk word5  
wa>g5om51 ma> de /rat5 w>5 met e5 fraai 

gro5 gra/apijt  b$ekt1 wa>op s*ap5      
graasd54 ,de k]k1 welke 9 het midd5     
/aat1 is geheel van plank5 geb\wd en    
heeft e5 s*ild]a*tig en  e]wa>dig       
voorkom54 ,de armo$e d] plaats kan word5
 opgemaakt  uit het feit1 dat hoewel zij
 nog e5 hond]dtal inwon]s bevatte1  e5  
van ons gezels*ap n]g5s e5 pond suik] ( 
e5 gewoon mes  kon koop54 ,niem& bezat  
hi] e5 horloge ( klok2 en e5 oud man1   
die voor e5 go$ tijdk5n] doorg+1 w]d    
gebruikt om op d5 gis  de k]kklok te    
luid54 ,de kom/ van onze boot5 0 e5e    
zeldzame  gebeurt5is 9 dez5 /ill51      
afgeleg5 hoek d] w]eld2 en bijna  alle  
bewon]s kwam5 na> het /r&1 om ons onze  
t5t5 te zi5  opslaan4 ,zij w>5 ze]      
beleefd en bod5 ons e5 huis aan2 n man  
/uurde ons zelfs e5 vat appeldrank t5   
ges*5ke4 ,9 d5 namiddag  g+5 wij d5     
g\v]neur e5 bezoek br5g5--e5 kalm oud   
man1  die 9 zijn uit]lijk en leefwijs   
bijna niet bov5 e5 ,engels*5  hutbewon] 
/ond4 ,des avonds viel er e5 hevige     
reg51 ma> deze 0  t]nauw]nood 9 /aat d5 

groot5 kr+ van nieuwsgi]ig5 om onze     
t5t5 te v]jag54 ,e5 ,indiaans* gez91 dat
 9 e5e kano van ,cayl5  gekom5 0 om h&el
 te drijv51 kampe]de 9 onze nabijheid4  
,zoolang  het reg5de1 hadd5 deze li$5   
ge5e bes*utt+4 ,des morg5s vroeg  ik aan
 e5 jong5 ,indiaan1 die tot op de huid  
toe nat 01 hoe hij  d5 na*t _h          
doorgebra*t4 ,hij s*e5 volkom5 met zijn 
lot tevr$5  en antwoordde3 ,muy bi51    
segnor4 7,ze] go$1 mijnhe]74    #a      
,decemb]4    ,wij /ev5d5 na> het eil&   
,lemuy4 ,ik 0 v]lang5d e5e  /e5kol5mijn 
te ond]zoek51 wa>van m5 mij v]teld _h1  
ma> die  e5 bru9kol5laag bleek te zijn 9
 d5 z&/e5 7wa>s*ijnlijk  van e5 oud     
t]tiair tijdvak71 wa>uit deze eil&5     
be/aan4 ,to5  wij ,lemuy b]eikt51 ko/te 
het ons veel moeite e5e plek te v9d5  om
 onze t5t5 op te slaan2 want het 0      
spr+tij1 en het l& 0  tot aan d5 r& van 
het wat] met bos* b$ekt4 ,9 kort5 tijd  
w>5  wij omr+d door e5 groot5 troep li$5
 van bijna e*t ,indiaans*  ras4 ,zij w>5
 ze] v]wond]d ov] onze kom/1 en zeid5   

tot elk&]3    ,dit is de r$5 wa>om wij  
onlangs zooveel papegaai5 hebb5 gezi52  
de *eucau 7e5 zond]l+e kle9e vogel met  
roode bor/1 die het  di*te w\d bewoont  
en ze] eig5a>dige geluid5 voortbr5gt7   
heeft  niet zond] r$5 pas op ges*reeuwd4
 #bdf    ,spo$ig kreg5 zij z9 om te     
ruil54 ,geld 0 bijna niets wa>d1  ma>   
hunne bege]te na> tabak 0 iets ze]      
buit5gewoons4 ,na d5  tabak1 _h indigo  
de mee/e wa>de2 dan volgd5 ,spaans*e    
pep]1  oude kle]5 en kruit4 ,het laat/e 
artikel 0 noodig voor e5 ze]  ons*uldig 
doel4 ,elk k]spel _h namelijk e5 eig5   
snaphaan1 en nu  di5de het kruit om op  
heilige ( fee/dag5 rumo] te mak54    ,de
 m5s*5 lev5 hi] voornamelijk van        
s*aaldi]5 en a>dappel54 ,9  sommige     
tijd5 van het ja> vang5 zij ook veel    
vis* 9 corrales  7hegg5 ( omhe9+5 ond]  
wat]71 die bij vall5d tij op de         
modd]bank5 is a*t]geblev54 ,nu en dan   
h\d5 zij kipp51 s*ap51  geit51 v>k5s1   
pa>d5 en rundvee2 de volgorde wa>9 zij  
hi]  g5oemd word51 drukt de getalv]h\d+ 

uit4 ,nooit zag ik zulke  voorkom5de en 
ond]danige mani]5 als bij deze li$54    
,mee/al  begonn5 zij met te v]kl>51 dat 
zij arme inboorl+5 van de plaats  en ge5
 ,spanja>d5 w>51 en dat zij s*romelijk  
gebrek hadd5 aan  tabak en &]e v]snap]+5
 ( gemakk54 ,op ,cayl51 het mee/        
zuidelijke eil&1 ko*t5 onze zeeli$5 voor
 e5 h&vol tabak t]  wa>de van drie halve
 p5ces1 twee ho5d]s1 wa>van e5 7zoo     
bewe]de  de ,indiaan7 e5 vlies tuss*5 de
 te55 _h1 en die e5 fraaie e5d  bleek te
 zijn2 en voor e5ige kato55 zakdoek5 t] 
wa>de van drie  %ill+s1 w]d5 drie s*ap5 
en e5 groote ri/ ui5 geko*t4 ,de  jol   
w]d hi] op e5ig5 af/& van het /r& voor  
ank] gelegd1  da> wij bevreesd w>5 voor 
diev5 g$ur5de d5 na*t4 ,om dezelfde  r$5
 zeide onze /uurman1 ,d\glas1 aan d5    
comm&ant d] plaats1  dat wij altijd     
s*ildwa*t5 met gelad5 gew]5 op po/      
zett51 en  dat wij1 ge5 ,spaans* k5n5de1
 zoodra wij iem& 9 het dui/] zag5       
rondsluip51 onv]biddelijk op hem z\d5   
s*iet54 ,op ze] ond]danige  wijze keurde

 de comm&ant de billijkheid van dez5    
maatregel go$1  en belo(de ons1 dat     
niem& di5 na*t uit zijn huis z\ kom54   
,g$ur5de de vi] volg5de dag5 zeild5 wij 
voortdur5d  zuidwa>ts4 ,ov] het geheel  
behield het l& hetzelfde aanzi51  do* 0 
veel m9d] di*t bewoond4 ,op het groote  
eil& ,tanqui 0  bijna ge5 enkele op5    
plek1 en /rekt5 de boom5 hunne takk5    
aan alle zijd5 bov5 het /r& uit4 ,op    
zek]5 dag bespeurde  ik op de           
z&/e5klipp5 e5ige ze] fraaie plant5 van 
de panque  7,gunn]a scabra71 welke      
e5igsz9s op e5e reusa*tige rhab>b]plant 
gelijkt4 ,de inwon]s et5 de /5gels1 die 
e5 zuura*tig5 smaak  bezitt51 looi5 het 
l$] met de wortels1 en b]eid5 e5e zw>te 
v]f da>uit4 ,het blad is bijna          
cirkelvormig1 ma> aan d5 r& van  diepe  
insnijd+5 ( t&5 voorzi54 ,ik mat er e51 
dat bijna a*t  voet 9 middellijn 01 en  
dus niet m9d] dan #bd voet 9 omtrek4 ,de
  /5gel is iets me] dan e5 y>d hoog1 en 
elke plant spreidt vi] (  vijf van deze 
reusa*tige blad]5 uit1 die te zam5 e5   

pra*tig5  aanblik oplev]54 #bdg    #f   
,decemb]4    ,wij b]eikt5 ,cayl51 dat el
 f9 del ,cri/i&ad g5oemd wordt4 ,des    
morg5s v]toefd5 wij e5ige m9ut5 9 e5    
huis aan het noorde9de  van ,laylec--e5 
ze] armzalig gehu*t1 dat d5 uit]/5 zetel
  vormde van het ,zuidam]ikaans*e       
*ri/5dom4 ,het lag op #dcaj' ,z4,b41    
d]halve twee grad5 zuidelijk] dan de    
,rio ,negro aan de ,atlantis*e  ku/4    
,deze afgezond]de *ri/55 w>5 ze] arm1 en
 b$eld5 ond]  v]onts*uldig+ van hun     
toe/& om wat tabak4 ,als bewijs van  de 
armo$e dez] ,indian5 wil ik v]meld51 dat
 wij kort te vor5  e5 man hadd5 ontmoet1
 die drie en e5 halv5 dag geloop5 _h 7en
  d5zelfd5 weg t]ug moe/71 om d5 g]+5   
prijs van e5 bijltje en  e5ig5 vis* te  
ontvang54 ,als m5 zi* zooveel inspann+  
getroo/  om zulk e5e kle9e s*uld te     
beur51 hoe moeilijk moet het dan zijn   
om het kle9/e artikel te koop56    ,des 
avonds b]eikt5 wij het eil& ,san ,p$ro1 
wa> wij de ,beagle  voor ank] vond54    
,bij het omv>5 van de l&punt1 g+5 twee  

onz] (fici]5 aan wal om met d5 !odoliet 
e5e reeks hoek5  te met54 ,e5 vos       
7,canis fulvipes71 tot e5e soort        
behoor5de welke  uitsluit5d op dit eil& 
voorkomt1 hi] ze] zeldzaam is en als e5e
  nieuwe species moet word5 aangezi51   
zat op de rots54 ,hij zat zoo  a&a*tig  
en v]diept na> het w]k d] (fici]5 te    
kijk51 dat  ik hem 9 /ilte van a*t]5 kon
 nad]5 en met mijn geologis*5  ham] op  
d5 kop kon slaan4 ,deze vos1 die me]    
nieuwsgi]ig (  wet5s*appelijk1 do* m9d] 
wijs 0 dan zijne bro$]s 9 het  algeme51 
/aat nu opgezet 9 het ,museum van de    
,zoological ,society4    ,wij blev5 drie
 dag5 9 deze hav54 ,op e5 da>van poogde 
kapite9  ,fitz-,roy met e5 gezels*ap d5 
top van ,san ,p$ro te b]eik54 ,de       
boss*5 hadd5 hi] e5 e5igsz9s &] aanzi5  
dan die op het  noordelijk deel van het 
eil&4 ,ook het ge/e5te v]s*ilde en      
be/ond uit glimm]s*ief]4 ,er 0 ge5 /r&1 
en de /eile rots5  daald5 bijna loodre*t
 9 het wat]4 ,di5t5gevolge 0 het        
voorkom5  ov] 't geheel me] dat van     

,vuurl& dan van ,*ilo4 ,vru*teloos      
tra*tt5 wij d5 top te b]eik52 het w\d 0 
zoo ondoordr+ba>1  dat niem& die dit    
niet gezi5 heeft1 zi* zulk e5e v]w>de   
massa  van /]v5de en doode /amm5 kan    
voor/ell54 ,ik b5 er zek] van1  dat onze
 voet5 dikwijls lang] dan ti5 m9ut5     
a*t]e5 d5 grond  niet raakt51 en        
m5igmaal w>5 wij ti5 tot vijfti5 voet5  
er  bov51 zoodat onze zeeli$5 voor d5   
grap de peil+5 afriep54 ,op  &]e ke]5   
krop5 wij a*t] elk&] op h&5 en voet5    
ond]  de v]rotte /amm5 door4 ,op het    
lag]e g$eelte van d5 b]g zag  m5 /atige 
boom5 van d5 ,drymis ,w9t]i1 e5e soort  
lauri]boom5  ev5als de sassafras met    
welriek5de blad]51 en ook &]e wa>van  ik
 de nam5 niet k51 door e5 kruip5d5      
bamboes- ( riet/5gel  ontvlo*t54 #bdh   
,hi] gelek5 wij me] op viss*5 die 9 e5  
net sp>teld51 dan op m5s*54 ,op de      
hoog]e g$eelt5 mak5 de  groot]e boom5   
plaats voor kreupelh\t1 met hi] en da>  
e5 rood5  c$]-1 e5 lorke- ( e5 pijnboom4
 ,ook vond ik tot mijn g5oeg51  onz5    

oud5 vri5d1 d5 zuidelijk5 beuk4 ,het w>5
 e*t] s*rale1  we9ig ontwikkelde boom5  
en ik ond]/el dat hi] hunne noordelijke 
gr5s moet zijn4 ,e9delijk gav5 wij1     
wanhopig1 de pog+ op4    #aj ,decemb]4  
,de jol en de walvis*boot1 ond] leid+   
van ,sulivan1 zett5 de  opmet+ voort1   
t]wijl ik aan boord bleef van de        
,beagle1 die d5  volg5d5 morg5 ,san     
,p$ro v]liet en ko]s zette na> het      
zuid54 ,op  d5 #ac;d5 liep5 wij snel e5e
 op5+ b9n5 9 het zuidelijk deel  van d5 
,guaitecas- en ,*onos-ar*ipel2 en het 0 
gelukkig1 dat  wij dit d$51 want d5     
volg5d5 dag wo$de er e5 /orm1 ,vuurl&   
wa>dig1 met groote kra*t4 ,aan d5       
donk]blauw5 hemel pakt5 zi*  witte      
wolkgeva>t5 sam51 te midd5 wa>van zw>te 
damp/room5 met  snelheid w]d5           
voortg$rev54 ,de opvolg5de b]gket55     
gelek5  op zw>te s*aduw52 en de ond]ga&e
 zon wi]p op het bos*l&  e5 gel5 glans1 
die veel ov]e5kwam met het s*ijnsel van 
e5  wijngee/vlam4 ,het wat] zag wit van 
het vlieg5de s*uim1 en de w9d  huilde en

 gi]de opnieuw door het want4 ,het 0 e5 
onheilspell5d1  groots* s*\wspel4       
,g$ur5de enkele m9ut5 v]toonde zi* e5   
held]e reg5boog2 en nu nam m5 het       
zeldzame v]s*ijnsel wa>1 dat  de gewone 
halve cirkel1 door brek+ en t]ugkaats+  
van het li*t  op het s*uim dat ov] de   
opp]vlakte van het wat] w]d g$rev51  9  
e5 geheel5 v]&]de--e5e voortzett+ van d5
 prismatis*5  kleur5b&1 die zi* van de  
uite9d5 van d5 gewon5 boog1 ov] de  baai
 he51 tot di*t bij de zijde van het s*ip
 uit/rekte1 en aldus  e5 v]wrong51 ma>  
bijna voll$ig5 r+ vormde4    ,wij blev5 
hi] drie dag54 ,het sle*te w$] hield    
aan2 ma> wijl de  opp]vlakte van het l& 
op al deze eil&5 nag5oeg ontoegankelijk 
is1 de$ dat we9ig t] zake4 ,de ku/ is   
zoo ruw1 zoo oneff51 dat  wie da> langs 
poogt te w&el51 g5oodzaakt is voortdur5d
 ov]  de s*]pe rots5 van glimm]s*ief] op
 en ne] te klaut]54 ,en  wat de boss*5  
betr(--onze aangezi*t51 h&5 en          
s*e5be5d]5  droeg5 de spor5 van de      
mi%&el+1 die wij bij de m9/e pog+  om 9 

hunne v]bod5 s*uilhoek5 door te dr+51   
ond]vond54    #ah ,decemb]4    ,wij     
blev5 voortdur5d op zee4 ,d5 #bj/5 zeid5
 wij het zuid5  va>wel1 en w5dd5 bij e5 
gun/ig5 w9d d5 boeg van het s*ip        
noordwa>ts4 ,van kaap ,tres ,montes af  
zeild5 wij voorspo$ig langs  de hooge   
v]we]de ku/1 die met de /eile omtrekk5  
van h>e b]g5  en het di*te w\dtapijt op 
h>e bijna loodre*te rotsw&51 e5         
m]kwa>dig5 aanblik oplev]t4 ,d5 volg5d5 
dag w]d e5e hav5  ontdekt1 welke op deze
 geva>lijke ku/ voor e5 s*ip 9 nood van 
groot5 di5/ z\ kunn5 zijn4 ,zij is      
gemakkelijk te h]k5n5  aan e5 #afjj voet
 hoog5 b]g1 van e5e nog zuiv]d]         
kegelvormige  g$aante dan het v]ma>de   
suik]brood bij ,rio de ,janeiro4 ,d5    
volg5d5 dag g+5 wij voor ank]1 en       
slaagde ik er 9 d5 top  van dez5 b]g te 
b]eik54 ,het 0 e5e v]moei5de ond]nem+1  
want de hell+5 w>5 z /eil1 dat op       
sommige plaats5 de boom5  als ladd]s    
gebruikt moe/5 word54 ,hi] w>5 ook      
v]s*eid5e  uitge/rekte kreupelbos*jes   

van de ,fu*sia1 met h>e fraaie hang5de  
bloem5 b$ekt1 ma> ze] moeilijk om door  
te kruip54 ,9 deze woe/e  /rek5 is het  
e5 groot g5ot d5 top van e5 b]g te      
b]eik54 ,m5  wordt g$rev5 door e5e      
onbe/emde v]wa*t+ iets ze] vreemds te   
zull5 zi52 en hoe dikwijls ook          
teleurge/eld1 liet die v]wa*t+  nooit na
 mij bij elke pog+ opnieuw te /reel54   
,i$] moet dat  triomfantelijke gevoel   
van trots k5n51 hetwelk e5 groots*      
uitzi*t  van e5 hoog geleg5 punt aan    
onze ziel v]s*aft4 ,9 deze we9ig        
bezo*te oord5 pa>t zi* aan dat gevoel   
ook e5e zek]e ijdelheid1  dat m5 miss*i5
 de e]/e m5s* is1 die ooit op dez5 top  
/ond  ( dit panorama bewond]de4         
,altijd gevoelt m5 e5 /]k v]lang5 om zi*
 te v]gewiss5 ( e5e  e5zaam geleg5 plek 
re$s vroeg] door e5 m5s* bezo*t is4 ,e5 
/ukje h\t met e5 spijk] er 9 wordt      
opg]aapt en be/ude]d1  als( het met     
hiroglyph5 b$ekt 04 ,door dit gevoel5   
behe]s*t1  vond ik met veel belang/ell+ 
op e5 woe/ g$eelte d] ku/1 ond]  e5     

rotsr&1 e5 leg] ( b$ van gras4 ,di*t    
da>bij _h e5 vuur  gebr& en _h e5 m5s*  
e5 bijl gebruikt4 ,zo[el het vuur1 het  
grasb$1 als de plek zelve getuigd5 van  
,indiaans*e slimheid4 ,to*  kon het     
moeilijk e5 ,indiaan gewee/ zijn2 want  
t5 gevolge van  d5 w5s5 d] ka?oliek5 om 
de ,indian5 met n slag *ri/55 (  slav5  
te mak51 0 het ras op dit g$eelte d] ku/
 uitge/orv54 ,ik  _h de/ijds e5 dui/]   
v]mo$51 dat de e5zame man die op deze   
onh]b]gzame plek zijn leg] _h gespreid1 
e5 arme s*ipbreukel+  moe/ gewee/ zijn1 
die bij e5e pog+ om de ku/ langs te     
gaan1  zi* hi] _h n$]gelegd om d5 b>r5  
na*t door te br5g54    #bh ,decemb]4    
,ge/adig bleef het w$] ze] sle*t2 ma>   
e9delijk /elde het ons 9  /aat met de   
opmet+ voort te gaan4 ,de tijd duurde   
ons bij/] lang1  zooals /e$s het geval  
01 wanne] wij door voortdur5de w9dvlag5 
van d5 e55 dag 9 d5 &]5 w]d5 opgeh\d54  
,des avonds w]d  e5e &]e hav5 ontdekt1  
wa> wij ank]d54 ,t]/ond da>op zag5  wij 
e5 man met zijn h& zwaai51 en w]d e5e   

boot uitgezond51  die twee zeeli$5      
m$ebra*t4 ,zij behoord5 tot e5 troepje  
van zes  man1 die 9 e5e boot van e5     
,am]ikaans* walvis*va>tuig ontvlu*t1    
iets v]d] zuidwa>ts w>5 gel&1 alwa> de  
boot kort da>op door  de br&+ 9 /ukk5 0 
geslag54 ,to5 hadd5 zij vijfti5 ma&5    
lang de ku/ op en ne] geloop51 zond] te 
wet5 wa>he51 no* wa>  zij zi* bevond54  
,welk e5 wond]lijk buit5kansje1 dat deze
 hav5  ontdekt w]d6 ,zond] dit toeval1  
hadd5 zij kunn5 zw]v5 totdat  zij oud   
w>5 geword51 om t5 slotte op deze       
onh]b]gzame ku/ hun  graf te v9d56 ,hun 
lijd5 0 ze] groot gewee/1 en e5 van d5  
troep _h door e5 val van de rots5 het   
lev5 v]lor54 ,soms w>5  zij g5oodzaakt  
gewee/ elk&] te v]lat5 om vo$sel te     
zoek52  en dit v]kla>de het grasleg] van
 d5 e5zam5 zw]v]4 ,zoo ik 9  aanm]k+    
neem al de ell5de die deze mann5 hadd5  
doorge/aan1  dan me5 ik te mog5 zegg51  
dat zij go$ rek5+ geh\d5 hadd5  met d5  
tijd1 want zij w>5 sle*ts vi] dag5 t5   
a*t]54    #cj ,decemb]4    ,wij ank]d5 9

 e5e kle9e v]borg5 kreek aan d5 voet van
 e5ige  hooge heuvels1 nabij de uit]/e  
noordpunt van ,tres ,montes4 ,d5        
volg5d5 morg51 na het ontbijt1 beklom ik
 met &]5 e5 van deze  b]g51 welke e5e   
hoogte _h van #bdjj voet4 ,hi] v]toonde 
zi* e5  ongewoon s*\wspel4 ,het         
ho(dg$eelte van de ket5 be/ond uit      
he*te1  /eile1 indrukwekk5de            
granietmassa's1 die er uitzag5 als( zij 
van het beg9 d] w]eld af be/aan hadd54  
,het graniet 0 ov]dekt  met             
glimm]s*ief]1 dat 9 d5 loop d] eeuw5    
door atmosph]is*e  invlo$5 tot grillige1
 v+]vormige spits5 0 afgeslet54 ,deze   
twee =maties1 (s*oon v]s*ill5d 9        
omtrekk51 hebb5 dit  geme51 dat zij     
bijna geheel van plant5groei zijn       
v]/ok54 ,dit  kale voorkom5 maakte op   
ons1 zoo lang gewoon aan het gezi*t van 
e5 bijna onafgebrok5 w\d van donk]gro5e 
boom51 e5 vreemd5  indruk4 ,het ond]zoek
 na> de /ructuur dez] b]g5 v]s*afte mij 
veel g5ot4 ,de sam5ge/elde en hooge     
ket5s droeg5 e5 groots*5  /empel van    

duurzaamheid1 die e*t] voor d5 m5s* en  
ook voor alle  di]5 nutteloos 04 ,voor  
d5 geoloog is graniet klassieke grond3  
om zijne uitgebreide gr5z51 zijne fraaie
 en di*te /ructuur is onze  k5nis da>van
 zoo oud1 dat het hi]9 door sle*ts      
we9ige ge/e5t5  wordt ov]tr(f54 ,graniet
 heeft welli*t tot me] ges*ilvo]+5      
aanleid+ gegev51 wat zijn ont/aan       
betreft1 dan alle &]e  =maties4 ,wij zi5
 het 9 't algeme5 het fundam5tale       
ge/e5te  sam5/ell51 en k5n5 het--hoe ook
 gevormd--als de diep/e laag  9 de      
a>dkor/1 wa>toe de m5s* is doorg$rong54 
,de gr5s d]  m5s*elijke k5nis aanga&e   
e5ig ond]w]p is van groot belang1  te   
groot]1 miss*i51 weg5s de korte s*r$e   
tuss*5 die k5nis  en het rijk d]        
v]beeld+4        #a ,janu>i #ahce4      
,het nieuwe ja> is +eleid met de        
c]emonin1 welke 9 deze  /rek5 bij zulk  
e5e geleg5heid pass54 ,het spiegelt ons 
ge5e  b$riegelijke v]wa*t+5 voor3 e5    
hevige /orm uit het noordwe/5  met      
aanh\d5d5 reg5 kondigt het nieuwe ja>   

aan4 ,gode zij dank1  zijn wij niet     
be/emd om hi] het e9de er van te zi51   
ma> hop5  dan 9 d5 ,/ill5 ,oceaan te    
zijn1 wa> e5 blauwe lu*t ons zegt1  dat 
er e5 hemel is--iets aan g5e zijde d]   
wolk5 bov5 ons ho(d4    ,de             
noordwe/5w9d51 die op de vi] volg5de    
dag5 he]s*t51  gebruikt5 wij allen om   
e5e groote baai ov] te /ek51 en v]volg5s
  9 e5e &]e veilige hav5 te ank]54 ,ik  
v]gezelde d5 kapite9 9  e5e boot na> het
 bov5e9de e5] diepe kreek4 ,het aantal  
robb51 die  wij ond]weg zag51 0 ind]daad
 v]baz5d2 elk plekje vlakke rots1  alle 
deel5 van het /r& w>5 met h5 b$ekt4 ,zij
 s*55 go$ig van  a>d te zijn1 en lag51  
ev5als v>k5s1 9 diep5 slaap teg5 elk&]  
g$rukt1 ma> te midd5 van zooveel vuil en
 /ank1 dat zelfs v>k5s  zi* da>voor     
ges*aamd z\d5 hebb54 ,elke troep w]d    
g$uldig1  ma> onheilspell5d bespi$ door 
de oog5 van d5 kalko5s*5  buiz]d4 ,deze 
we]z9wekk5de vogel met zijn naakt51     
s*>lak5rood5  kop1 die gevormd s*ijnt om
 9 rott5de zelf/&igh$5 te wroet51  is   

aan de we/ku/ algeme51 en hunne         
teg5woordigheid bij de robb5  getuigt   
wa>op zij rek55 om zi* te vo$54    ,wij 
vond5 het wat] 7wa>s*ijnlijk alln dat   
van de opp]vlakte7  bijna zoet4 ,dit w]d
 v]oorzaakt door het aantal /room51 die 
9 d5  vorm van wat]vall5 ov] de naakte  
granietb]g5 9 zee /ortt54 ,het  zoete   
wat] trekt de viss*5 aan1 en deze trekk5
 op hunne beurt e5e  m5igte zeezwaluw51 
zeemeeuw5 en twee soort5 van ze]av54    
,ook  zag5 wij e5 pa> fraaie zwan5 met  
zw>te halz51 en v]s*eid5e  kle9e        
zeeott]s1 wi] pels zooze] op prijs wordt
 geh\d54 ,bij  onz5 t]ugke]1 w]d5 wij   
nogmaals aang5aam bezig geh\d5 door de  
talrijke robb51 oude en jonge1 die op   
on/uimige wijze 9 het wat]  buiteld5 to5
 de boot voorbijg+4 ,zij blev5 e*t] niet
 lang ond]  wat]1 ma> kwam5 we] bov51 en
 volgd5 ons met ge/rekte halz5  en      
teek55 van groote v]baz+ en             
nieuwsgi]igheid4    #g ,janu>i4    ,de  
ku/ opwa>ts volg5d1 ank]d5 wij bij het  
noorde9de van d5  ,*onos-ar*ipel1 9     

,l['s ,hav51 wa> wij e5e week blev54    
,ev5als  op ,*ilo1 be/ond5 hi] de eil&5 
uit e5e za*te1 gelaagde  littorale      
afzett+1 en di5t5gevolge 0 de           
plant5groei pra*tig  en welig4 ,de      
boss*5 reikt5 tot aan het zee/r&1 ev5als
 altijd  gro5e hee/]gewass5 bov5 e5     
gr9tpad4 ,van onze ank]plaats  g5ot5 wij
 ook e5 pra*tig uitzi*t op vi]          
besneeuwde topp5 van  de ,cordill]as1   
wa>ond] el famoso ,corcovado4 ,de ket5  
zelve _h op  deze bre$te zulk e5e g]+e  
hoogte1 dat sle*ts enkele deel5 er  van 
bov5 de topp5 d] naburige eil&jes       
uit/ak54 ,wij vond5 hi]  e5 troepje van 
vijf mann5 uit ,cayl5--het re$s g5oemde 
f9 del  ,cri/i&ad--die 9 hunne ell5dige 
kano op de mee/ gewaagde mani]  de op5e 
zee1 welke ,*onos van ,*ilo s*eidt1 w>5 
ov]ge/ok5 om  te viss*54 ,na> alle      
wa>s*ijnlijkheid zull5 deze eil&5 b9n5  
kort bewoond word51 ev5als die welke bij
 de ku/ van ,*ilo ligg54        ,de     
wilde a>dappel groeit op deze eil&5 9   
groot5 ov]vlo$1 en  wel op d5 z&ig51    

s*elpa*tig5 bodem bij de zeeku/4 ,de    
groot/e  plant 0 vi] voet hoog4 ,de     
knoll5 zelv5 w>5 ov] 't geheel  kle92   
ma> ik vond er e5 van ovale g$aante1 die
 twee in*es 7#e4jh  c5tim47 9 middellijn
 04 ,zij gelek5 9 alle opzi*t5 op       
,engels*e  a>dappel5 en hadd5 ook       
d5zelfd5 geur als deze2 gekookt1 kromp5 
zij e*t] /]k sam51 w>5 wat]ig en flauw1 
en zond] e5ig5  prikkel5d5 smaak4 ,zond]
 twijfel zijn zij hi] inheems*4 ,volg5s 
,l[ groei5 zij tot #ej ,z4,b41 en word5 
da> door de wilde ( zw]v5de  ,indian5   
,aqu9as g5oemd2 de ,indian5 van ,*ilo   
hebb5 er e5 &]5  naam voor4 ,pr(essor   
,h5sl[1 die de g$roogde exempl>5        
ond]zo*t  heeft1 zegt dat zij dezelfde  
zijn als die uit ,valp>aiso1 door ,sab9e
  bes*rev51 #bdi ma> dat zij e5e v>iteit
 ( ba/]dsoort vorm51  die sommige       
plantkundig5 als e5e v]s*ill5de soort   
bes*\w54 ,het  is opm]kelijk1 dat       
dezelfde plant z\ gevond5 zijn op de    
dorre  b]g5 van ,midd5-,*ili1 wa> 9 me] 
dan zes ma&5 ge5 droppel  reg5 valt1 en 

9 de vo*tige w\d5 dez] zuidelijke eil&54
    ,9 de c5trale g$eelt5 van d5        
,*onos-ar*ipel 7#de ,z4,b47 bezat het   
w\d vrij wel hetzelfde k>akt] als langs 
de geheele we/ku/--#fjj  mijl5 v]       
zuidwa>ts tot ,kaap ,hoorn4 ,t]wijl het 
boomvormige gras  van ,*ilo hi] niet    
gevond5 wordt1 groeit de ,vuurl&s*e beuk
 tot  e5e fl9ke hoogte1 en vormt e5     
aanzi5lijk deel van het bos*1 do*  niet 
9 die ov]he]s*5de mate als v]d]         
zuidwa>ts4 ,kryptogam5  ( b$ekt bloei5de
 plant5 v9d5 hi] e5 ze] voor ha> ges*ikt
  klimaat4 ,zooals ik te vor5 heb       
opgem]kt1 s*ijnt het l& 9 de  ,/raat van
 ,magelha5 te k\d en te nat voor deze   
plant51 om zi*  volkom5 te ontwikkel52  
ma> op deze eil&5 en te midd5 van  het  
w\d is het aantal soort5 en de groote   
ov]vlo$ van moss51  padd5/oel5 en kle9e 
v>5s ind]daad buit5gewoon4 #bej ,9      
,vuurl& groei5 boom5 alle5 op de        
heuvelhell+51 da> elk vlak  g$eelte van 
het l& /e$s met e5e dikke ve5laag b$ekt 
is2 ma>  op ,*ilo draagt het vlakl& de  

weeld]ig/e w\d54 ,hi]1 9 d5             
,*onos-ar*ipel1 komt het klimaat di*t]  
bij dat van ,vuurl& dan  van noordelijk 
,*ilo1 want elk plekje vlakke grond is  
b$ekt met  twee soort5 plant5 7,a/elia  
pumila en ,donatia magellanica71 die    
beide door af/]v+ en v]val e5e dikke en 
buigzame ve5laag vorm54    ,9 ,vuurl&1  
en wel bov5 de /reek van het bos*l&1 is 
het  voornamelijk de e]/e dez] bij      
uit/ek gezellige plant51 welke  de      
ve5vorm+ v]oorzaakt4 ,rondom d5 c5tral5 
ho(dwortel volgt  /e$s het e5e v]s*e    
blad het &]e op2 de lag]e /]v5  weldra  
af1 en als m5 nu e5 wortel tot ond] d5  
grond v]volgt1  kan m5 de blad]51 nog op
 dezelfde plaats beve/igd1 alle /adiums 
van ontb9d+ zi5 doorloop51 tot wa> het  
geheel 9 e5e v]w>de  massa ov]gaat4 ,de 
,a/elia wordt bijge/aan door enkele &]e 
plant53  hi] en da> e5 kruip5de ,myrtus 
7,m4 nummul>ia7 met e5 h\ta*tig5  /5gel1
 ev5als onze blauwbezie 7,vacc9ium      
ulig9osum71 en met e5e  zoete bes3      
v]volg5s e5 ,empetrum 7,e4 rubrum7      

ev5als ons heidekruid1  en e9delijk e5  
bies 7,juncus gr&iflorus74 ,deze zijn   
nag5oeg de  e5ig51 die op de mo]assige  
opp]vlakte lev54 ,(s*oon deze plant5  9 
het algeme5 ze] veel ov]e5kom/ bezitt5  
met de ,engels*e  soort5 van hetzelfde  
gesla*t1 zijn zij to* v]s*ill5d4 ,9 de  
me]  eff5 g$eelt5 van het l&1 wisselt de
 ve5opp]vlakte af met kle9e  wat]poel51 
die op v]s*ill5de hoogt5 /aan en        
kun/matig s*ijn5  uitg$iept te zijn4    
,kle9e ond]gronds*e wat]/room5 voltooi5 
de  v]rott+ d] planta>dige /(1 en mak5  
de geheele massa va/4    ,het klimaat   
van het zuidelijk deel van ,am]ika      
s*ijnt voor de  ve5vorm+ bijzond]       
gun/ig4 ,op de ,falkl&s-,eil&5 wordt    
bijna  elke plant5soort--zelfs het grove
 gras dat de gans*e opp]vlakte van  het 
l& b$ekt--9 deze /( omgezet4 ,bijna ge5 
enkele plek h\dt  zijn groei teg54      
,enkele ve5b$d+5 zijn tot #ab voet diep1
 en het  lag]e g$eelte wordt door       
opdrog+ z va/1 dat het moeilijk zal     
br&54 ,(s*oon elke plant het h>e        

bijdraagt1 is to* de ,a/elia op  de     
mee/e plaats5 het w]kzaam/4 ,het is e5  
e5igsz9s zond]l+  feit1 zooze] v]s*ill5d
 van wat 9 ,europa ges*i$t1 dat ik 9    
,zuid-,am]ika n]g5s het mos door rott+  
aan de vorm+ van e5e  ve5laag zag       
deelnem54 ,wat de noordelijke gr5s      
betreft1 tot welke  het klimaat die     
bijzond]e soort van langzame ontb9d+    
toelaat als  voor de ve5vorm+ noodig is1
 gelo( ik1 dat op ,*ilo 7#da-db  ,z4,b47
 ge5 ve5 9 d5 eig5lijk5 z9 voorkomt1    
nietteg5/a&e  er veel mo]assige grond   
is2 ma> op de ,*onos-,eil&51 drie grad5 
zuidelijk]1 hebb5 wij het 9 ov]vlo$     
gezi54 ,op de oo/ku/ van  ,la ,plata    
7#ce ,z4,b47 v]telde mij e5 ,spaans*e   
bewon]1 die ,i]l&  bezo*t _h1 dat hij   
dikwijls na> deze /( gezo*t _h1 do* ze  
nooit  _h kunn5 v9d54 ,als iets dat er  
het naa/ bij kwam1 wees hij mij e5  door
 hem gevond5 zw>t5 ve5a*tig5 grond1     
welke zoo doorboord 0  van wortels1 dat 
hij sle*ts uit]/ langzaam en onvolkom5  
v]br&de4        ,de zologie dez] gebrok5

 eil&jes van d5 ,*onos-ar*ipel is1      
zooals te v]wa*t5 01 ze] arm4 ,van de   
vi]voetige di]5  zijn er twee wat]soort5
 inheems*4 ,de ,myopotamus ,coypus #bea 
7ev5als e5 bev]1 do* met e5 rond5 /a>t7 
is wel bek5d om  zijn fraai bont1 dat e5
 h&els>tikel is door het geheele aan ,la
  ,plata cijnspli*tige gebi$4 ,hi]      
bewoont hij e*t] uitsluit5d z\t  wat]1  
hetge51 zooals wij re$s s*rev51 soms ook
 met het groote  knaagdi]1 de ,capyb>a1 
het geval is4 ,e5 kle9e zeeott] is ze]  
talrijk4 ,dit di] vo$t zi* niet         
uitsluit5d met vis*1 ma> leeft1  ev5als 
de robb51 voor e5 groot deel van e5e    
kle9e roode krab1  die 9 s*ol5 nabij de 
opp]vlakte van het wat] zwemt4 ,9       
,vuurl&  zag ,bynoe e5 zeeott]1 die e5  
inktvis* at1 en 9 ,l['s ,hav5 w]d  er e5
 g$ood1 die bezig 0 e5e groote rolslak  
7,voluta7 na> zijn  hol te drag54 ,op   
zek]5 dag v+ ik 9 e5e val e5e zond]l+e  
kle9e muis 7,mus bra*iotis71 die op vele
 eil&jes inheems* s*e5  te zijn2 ma> de 
,*ilot5 te ,l['s ,hav5 zeid51 dat deze  

muis niet  op alle w]d gevond54 ,welk   
e5e aane5s*akel+ van toevalligh$51  #beb
 ( welke niveau-v]&]+5 moet5 er 9 't    
spel gewee/ zijn1  om deze kle9e di]5   
zoo door dez5 gebrok5 ar*ipel te        
v]spreid56    ,op elk deel van ,*ilo en 
9 d5 ,*onos-ar*ipel kom5 twee ze]       
vreemde vogels voor1 die aan d5 ,turco  
en ,tapacolo van ,midd5-,*ili  v]want   
zijn1 en h5 hi] v]vang54 ,de e5 wordt   
door de inwon]s  *eucau 7,pt]opto*os    
rubecula7 g5oemd1 en h\dt zi* 9 de      
donk]/e en e5zaam/e g$eelt5 d] vo*tige  
w\d5 op4 ,soms zal  m51 ondanks alle    
opm]kzaamheid1 d5 *eucau niet ontdekk51 
zelfs  al wordt zijn kreet 9 de         
onmiddellijke nabijheid gehoord2 op &]e 
ke]5 kan het gebeur51 dat de vogel1 zoo 
m5 zi* niet v]ro]t1  op de v]tr\welijk/e
 wijs tot op enkele voet5 af/&s nad]t4  
,hij  huppelt dan ru/eloos1 met zijn    
/a>tje omhoog1 tuss*5 de v]w>de  massa  
van rott5de /5gels en takk54 ,de ,*ilot5
 koe/]5 e5e  bijgeloovige vrees voor d5 
*eucau1 weg5s zijne zond]l+e en         

afwissel5de kret54 ,er zijn drie ze]    
v]s*ill5de kret53 de  e5 wordt *iduco   
g5oemd1 en is e5 gun/ig voorteek52 de   
twe$e1  huitreu geheet51 is uit]/       
ongun/ig2 en dan e5 d]de1 wa>van mij  de
 naam is onts*ot54 ,het is ind]daad e5  
all]grappig/ wez51 dat  de ,*ilot5 tot  
hunn5 pr(eet hebb5 gekoz54 ,e5e v]wante 
soort1  ma> iets groot]1 wordt door de  
inboorl+5 ,guid-guid 7,pt]opto*os       
,t>nii71 en door de ,engels*5 ,blaff5de 
,vogel g5aamd4 ,deze laat/e  naam is    
jui/ gekoz52 want ik b5 er zek] van1 dat
 elk1 die hem voor  het e]/ hoort1      
ov]tuigd is dat erg5s 9 het bos* e5     
kle9e hond  keft4 ,ev5als met d5 *eucau 
het geval is1 zal m5 het geblaf soms    
di*tbij hoor51 ma> ondanks alle         
opm]kzaamheid dikwijls v]geefs*e  pog+5 
do5 om d5 vogel te zi52 en die kans     
wordt nog g]+]1  wanne] m5 de /ruik5    
s*udt2 op &]e ke]51 da>5teg51 komt  de  
guid-guid onbevreesd na> u toe4 ,zijne  
wijze van vo$+ en zijne  gewoont5 9 't  
algeme51 gelijk5 ze] veel op die van d5 

*eucau4    ,op de ku/ #bec leeft e5     
kle9e1 donk]kleurige vogel              
7,opetiorhyn*us  ,patagonicus71 die da> 
ze] algeme5 is4 ,hij is m]kwa>dig om    
zijne  /ille leefwijze1 en h\dt zi*1    
ev5als e5 /r&loop]1 uitsluit5d  aan de  
zeeku/ op4 ,behalve deze vogels1 bewon5 
nog enkele &]e dit  gebrok5 l&4 ,9 mijne
 kladaantek5+5 bes*rijf ik de zond]l+e  
geluid51 die1 hoewel m5igmaal 9 deze    
somb]e w\d5 gehoord1 de  algeme5e /ilte 
bijna niet v]brek54 ,het gekef van d5   
guid-guid1 en  het plotsel+e wjoe-wjoe  
van d5 *eucau kom5 nu e5s van v] af1 en 
dan we] van di*t bij4 ,het kle9e zw>te  
w9t]kon9kje 7,troglodytes7  van ,vuurl& 
voegt er soms zijn kreet bij2 de        
boomloop] 7,oxyurus7  volgt gill5d en   
tjilp5d d5 indr+]2 d5 kolibrie kan m5 nu
 en dan  snel van d5 e55 kant na> d5 &]5
 zi5 s*iet51 ond] het uit5  van zijn    
s*el gepiep1 ev5als e5 insect2 en       
e9delijk v]neemt m5  soms uit d5 top van
 e5 hoog5 boom d5 onduidelijk51 do*     
klag5d5  toon van d5 witgekuifd5        

,myiobius ( tyran-vlieg5vang]4 ,het     
groote  ov]wi*t 9 aantal van sommige    
vogelsoort51 bijv4 de v9k51 9  de mee/e 
l&51 is oorzaak1 dat m5 9 't e]/ v]baasd
 /aat de  bijzond]e soort51 welke wij   
bov5 noemd51 als de mee/ gewone  vogels 
9 e5 di/rict te ontmoet54 ,9            
,midd5-,*ili kom5 twee  da>van1 nl4     
,oxyurus en ,scytalopus voor1 do* hoog/ 
zeld54 ,v9dt  m51 zooals 9 dit geval1   
di]51 die 9 het groote rad]w]k d]       
natuur s*ijnba> zulk e5e onb$uid5de rol 
spel51 dan z\ m5 zi*  kunn5 v]wond]51   
wa>om zij ges*ap5 zijn4 ,ma> altijd moet
 m5  9 het oog h\d51 dat diezelfde di]5 
mogelijk 9 e5 &] l&  hoog/ belangrijke  
l$5 d] sam5lev+ zijn1 ( dit al?ans 9 e5 
vroeg] tijdp]k w>54 ,indi5 ,am]ika t5   
zuid5 van #cg ,z4,b4 ond]  het wat] van 
d5 oceaan w>e gezonk51 z\d5 deze twee   
vogels lang5  tijd 9 ,midd5-,*ili kunn5 
voortbe/aan2 ma> ze] onwa>s*ijnlijk  is 
het1 dat hun aantal z\ to5em54 ,wij z\d5
 dan e5 geval zi51  dat onv]mijdelijk   
met ze] vele di]5 moet hebb5 plaats     

gehad4    ,deze zuidelijke zeen word5   
door v]s*eid5e soort5 van               
,zwaluw-,/ormvogels ( ,s9t-,piet]svogels
 bezo*t4 ,de groot/e soort1  ,procell>ia
 gigantea1 ( nelly 7quebrantahuesos (   
be5d]5brek]  d] ,spanja>d57 #bed is e5  
algeme5 voorkom5de vogel1 zo[el 9  de   
b9n5kanal5 als 9 volle zee4 ,9 zijne    
gewoont5 en wijze van  vlieg51 bezit hij
 e5e ze] nauwe ov]e5kom/ met d5         
,albatros  7,diom$ea74 ,ev5als met d5   
laat/5 het geval is1 kan m5 hem ur5     
lang gadeslaan1 zond] te bespeur5 wa>m$e
 hij zi* vo$t4 ,de  be5d]5brek] is e*t] 
e5 ro(vogel2 en dit wordt beve/igd  door
 e5ige (fici]51 die hem bij ,port ,san  
,antonio op e5 ,duik]  7,colymbus7 zag5 
jag51 welke al duik5d en vlieg5d poogde 
te  ontsnapp51 ma> telk5s omlaag geworp5
 en e9delijk door e5  slag op het ho(d  
g$ood w]d4 ,bij ,port ,san ,julian zag  
m5 dez5  groot5 ,s9t-,piet]svogel jonge 
zeemeeuw5 dood5 en v]sl9d54 ,e5e  twe$e 
soort1 ,puff9us c9]eus1 die 9 ,europa1  
bij ,kaap ,hoorn en  aan de ku/ van ,p]u

 voorkomt1 heeft e5e veel g]+]e grootte 
dan ,procell>ia gigantea1 ma>1 ev5als   
deze1 e5e groezelig zw>te  kleur4       
,mee/al bezoekt hij 9 ze] talrijke zw]m5
 de l&wa>ts  9 geleg5 zeengt54 ,ik gelo(
 niet1 dat ik ooit zoovele vogels  van  
e5]lei soort bije5 heb gezi51 als op    
zek]5 dag a*t] het  eil& ,*ilo4         
,hond]dduiz5d5 vlog5 9 e5e onregelmatige
 lijn  ur5 lang 9 dezelfde ri*t+4       
,wanne] e5 deel van d5 zw]m op  het wat]
 ne]/reek1 zag de opp]vlakte zw>t1 en   
hoorde m5 e5  gonz5d geluid als van e5e 
woelige m5s*5m5igte 9 de v]te4    ,er   
zijn v]s*eid5e &]e soort5 van           
,s9t-,piet]svogels1 ma>  sle*ts n er van
 zal ik noem51 nl4 d5 ,pelacanoides     
,b]>di1 welke  e5 voorbeeld oplev]t van 
die buit5gewone gevall51 dat e5 vogel   
kla>blijkelijk tot e5e s*]p bepaalde    
familie behoort1 do* zo[el  9 grootte   
als li*aamsb\w aan e5e geheel &]e klasse
 v]want  is4 ,deze vogel v]laat nooit de
 /ille b9n5-zeengt54 ,wordt hij         
ge/oord1 dan duikt hij e5 e9d v] ond]   

wat]1 komt we] aan de  opp]vlakte en    
vliegt da>na met dezelfde snelheid      
voort4 ,nadat hij  door snelle beweg+   
met zijne korte vleugels e5 e9dweegs 9  
e5e  re*te lijn is voortgevlog51 laat   
hij zi*1 als w>e hij doodelijk  getr(f51
 vall5 en duikt opnieuw4 ,de vorm van   
zijn bek en neusgat51  de l5gte van zijn
 voet1 en zelfs de kleur van zijn       
pluimage1 bewijz5  dat deze vogel e5    
,s9t-,piet]svogel is2 aan d5 &]5 kant   
do5  zijne korte vleugels en da>uit     
volg5d g]+ vliegv]mog51 de vorm  van    
zijn li*aam en die van zijn /a>t1 zijne 
mani] van duik5  en zijne keuze van     
v]blijfplaats1 9 het e]/ twijfel        
ont/aan1  ( hij niet ev5 na aan de ,alk5
 ( ,papegaaiduik]s 7,alcae7 v]want  is4 
,als m5 hem 9 de v]te zag vlieg5 (      
duik51 en ru/ig 9 de  afgeleg5 kanal5   
van ,vuurl& zag zwemm51 z\ m5 hem       
ongetwijfeld  voor e5 alk h\d54         
,,ho(d/uk ,,xiv4    ,,*ilo ,,en         
,,concepcion4 ,,e5e ,,hevige ,,a>dbev+4 
,op #ae ,janu>i zeild5 wij uit ,l['s    

,hav51 en ank]d5 drie dag5  lat] voor de
 twe$e maal 9 de baai van ,san ,c>los op
 ,*ilo4 ,9 d5  na*t van d5 #ai;d5 0 de  
vulkaan ,osorno 9 w]k+4 ,te midd]na*t   
nam de s*ildwa*t e5e groote /] wa>1 die 
tot ongeve] drie  ure trapswijze 9      
grootte to5am1 en to5 e5 pra*tig        
s*\wspel  aanbood4 ,met behulp van e5   
v]rekijk] zag m5 donk]e voorw]p5 te     
midd5 van e5 hel rood li*ts*ijnsel      
onafgebrok5 omhoog w]p5 en  we]         
ne]vall54 ,het li*t 0 /]k g5oeg om e5   
lang held] spoor  op het wat] te w]p54  
,9 dit g$eelte van de ,cordill]as s*ijnt
  het ze] vaak voor te kom51 dat groote 
hoeveelh$5 gesmolt5 /(  uit de krat]s   
word5 geworp54 ,m5 v]zek]de mij1 dat als
 er e5e  uitb>/+ van d5 ,corcovado      
plaats heeft1 groote wolk5 /( omhoog    
word5 gesl+]d1 die m5 9 de lu*t ziet    
b>/51 en dan vele  grillige vorm51      
zooals boom5 e4a41 ziet aannem54 ,de    
grootte dez]  /(wolk5 moet geweldig     
zijn1 want zij kunn5 word5 wa>g5om5 op  
het tafell& a*t] ,san ,c>los1 dat niet  

m9d] dan #ic mijl5 van  d5 ,corcovado   
v]wijd]d is4 ,des morg5s kwam de vulkaan
 tot ru/4    ,tot mijne v]wond]+ hoorde 
ik lat]1 dat de ,aconcagua 9 ,*ili1     
#dhj mijl5 noordwa>ts1 di5zelfd5 na*t k 
9 w]k+ 02 en die  v]baz+ /eeg nog1 to5  
ik v]nam1 dat de groote uitb>/+ van de  
,cosegu9a 7#bgjj mijl5 t5 noord5 van de 
,aconcagua71 v]gezeld van  e5e a>dbev+  
die #ajjj mijl5 v] gevoeld w]d1 b9n5 zes
 ur5 na  ditzelfde tijd/ip plaats _h4   
,dit sam5vall5 is des te m]kwa>dig]1    
wijl de ,cosegu9a s$]t #bf j>5 slap5d 0 
gewee/1 #bee en de  ,aconcagua hoog/    
zeld5 e5ig teek5 van lev5 geeft4 ,het is
 moeilijk  na te gaan1 ( dit sam5treff5 
l\t] toeval 01 ( dat het op  e5e        
ond]a>ds*e geme5s*ap wij/4 ,indi5 de    
vulkan5 ,vesuvius1  ,etna en ,hekla     
7alle drie betrekkelijk di*t] bij elk&] 
dan de  bov5g5oemde punt5 9             
,zuid-,am]ika7 plotsel+ 9 d5zelfd5 na*t 
9 uitb>/+ g]aakt51 z\ dit sam5vall5 als 
e5e m]kwa>dige  gebeurt5is word5        
bes*\wd2 ma> veel m]kwa>dig] is het 9   

dit  geval1 nu de drie op5+5 9 dezelfde 
groote b]gket5 ligg51  en de uitge/rekte
 vlakt5 langs de geheele oo/ku/ alsm$e  
de uit  zee gehev5 jong]e s*elp5 me] dan
 #bjjj mijl5 v] op de we/ku/1  getuig5  
op welke gelijkmatige en sam5hang5de    
wijze de op/uw5de  kra*t5 gew]kt hebb54 
,da> kapite9 ,fitz-,roy op de buit5ku/  
van ,*ilo e5ige opmet+5  w5s*te te do51 
w]d beslot51 dat ,mr4 ,k+ en ik na>     
,ca/ro z\d5  rijd51 en v&a> dw>s ov] het
 eil& na> de op de we/ku/ geleg5        
,capella de ,cucao4 ,nadat wij pa>d5 en 
e5 gids hadd5 gehuurd1 g+5  wij op d5   
morg5 van d5 #bb/5 op weg4 ,wij hadd5   
nog niet lang  g]$51 to5 e5e vr\w en    
twee knap51 die d5zelfd5 weg volgd51    
zi* bij ons voegd54 ,op dez5 weg wordt  
m5 spo$ig met i$]e5  v]tr\welijk1 en kan
 m5 het 9 ,zuid-,am]ika zoo zeldzame    
voorre*t  g5iet5 van zond] vuurwap55 te 
reiz54 ,aanvankelijk be/ond het  l&s*ap 
uit e5e reeks heuvels en dal52 ma> di*t]
 bij ,ca/ro  w]d het ze] vlak4 ,de weg  
zelf is iets zond]l+s3 hij be/aat ov]   

zijne gans*e l5gte 7met uitzond]+ van   
ze] enkele g$eelt57 uit  groote h\t5    
blokk51 die nu e5s bre$ en 9 de l5gte   
zijn gelegd1  dan we] smal zijn en      
ov]dw>s ligg54 ,des zom]s is de weg niet
  zoo heel sle*t2 ma> 9 d5 w9t]1 als het
 h\t glibb]ig is door  d5 reg51 is de   
to*t uit]mate moeilijk4 ,9 dat          
ja>getijde is de  grond aan we]szijd5 e5
 mo]as en m5igmaal ov]/roomd2 het is dan
  noodig de ov]langs*e blokk5 door      
dw>sligg]s te beve/ig51 die aan  beide  
kant5 9 d5 grond word5 g5ageld4 ,deze   
p9n5 mak5 e5 val  van het pa>d          
geva>lijk1 da> de kans om op zulk e5 p9 
t]e*t te  kom51 niet g]+ is4 ,het is    
e*t] opm]kelijk1 hoe vlug de pa>d5  van 
,*ilo door de g$urige oef5+ word54      
,ontmoett5 zij sle*te  g$eelt51 wa> de  
blokk5 uit hunn5 /& w>5 g]aakt1 dan     
sprong5  zij1 met de vlugheid en        
zek]heid van hond51 van het e5e blok op 
het  &]e4 ,re*ts en l9ks wordt de weg   
begr5sd door hooge w\dboom51  die aan de
 ond]e9d5 door rie?alm5 zijn            

sam5gevlo*t54 ,als nu  en dan e5 lang   
g$eelte dez] laan ov]zi5 kon word51 bood
 dit e5  zond]l+ tooneel van            
gelijkvormigheid4 ,de witte lijn van    
blokk51  die 9 de v]te gezi5 small] w]d1
 v]loor zi* 9 het donk]e w\d1  ( e9digde
 9 e5e zigzaglijn die ov] e5 /eil5      
heuvel liep4    ,(s*oon de af/& van ,san
 ,c>los tot ,ca/ro 9 re*te lijn sle*ts  
twaalf leagues b$raagt1 moet het        
aanlegg5 van d5 weg e5 groot  w]k zijn  
gewee/4 ,m5 v]haalde mij1 dat vroeg]    
v]s*eid5e  p]son5 het lev5 hadd5 v]lor51
 bij e5e pog+ om door het  w\d he5 te   
dr+54 ,de e]/e1 di5 dit gelukte1 0 e5   
,indiaan1  die zi* 9 a*t dag5 tijds e5  
weg door het riet ba&e en ,san  ,c>los  
b]eikte4 ,tot loon da>voor s*onk de     
,spaans*e rege]+  hem e5 /uk l&4        
,g$ur5de d5 zom] zw]v5 vele ,indian5 9  
de  w\d5 7do* voornamelijk 9 de hoog]e  
g$eelt5 wa> het h\t niet  zoo di*t is71 
om het halfwilde vee op te spor51 dat   
zi* met de  blad]5 van riet/5gels en    
sommige boom5 vo$t4 ,het 0 e5 van  deze 

jag]s1 die enkele j>5 gel$5 toevallig e5
 ,engels* s*ip  ontdekte1 dat op de     
buit5ku/ ge/r& 04 ,het s*eepsvolk begon 
gebrek aan provi& te krijg51 en z\      
wa>s*ijnlijk nooit uit deze  bijna      
ondoordr+b>e boss*5 gekom5 zijn1 zond]  
de hulp van dez5  man4 ,e5 d] zeeli$5   
/i]f ond]weg van v]moei5is4 ,de ,indian5
  ri*t5 zi* op deze to*t5 na> de zon1   
zoodat zij bij aanh\d5d  bewolkte lu*t  
niet kunn5 reiz54    ,het 0 mooi w$]1 en
 de m5igte boom51 die 9 voll5 bloei     
/ond51  v]vuld5 de lu*t met welriek5de  
geur54 ,ma> zelfs dit 0 bijna  niet 9   
/aat d5 droefgee/ig5 aanblik van het    
vo*tige w\d op  te vroolijk54 ,hi]bij   
komt nog1 dat de vele doode /amm51 die  
als  g]aamt5 voor u oprijz51 nooit      
nalat5 op deze ong]epte w\d5  e5 /empel 
van ple*tig5 ern/ te drukk51 welke 9 die
 van lang  bes*aafde l&5 ontbreekt4     
,kort na zonsond]gang sloeg5 wij ons    
biv\ak op voor d5 na*t4 ,onze vr\welijke
 metgezel1 die er vrij knap  uitzag1    
behoorde tot e5e van de mee/ gea*te     

families 9 ,ca/ro2  wat intuss*5 niet   
wegnam1 dat zij s*rijl+s en zond] k\s5 (
  s*o55 te pa>d zat4 ,wat mij v]wond]de1
 0 het volkom5 gemis  van trots bij ha> 
en h>5 bro$]4 ,zij hadd5 vo$sel bij zi*1
  do* zat5 ,mr4 ,k+ en mij bij al wat   
wij at5 voortdur5d aan te  kijk51 totdat
 wij van s*aamte er toe g$rev5 w]d5 het 
geheele  gezels*ap te lat5 meet54 ,de   
na*t 0 onbewolkt1 en t]wijl wij op  ons 
leg] lag51 g5ot5 wij het allesz9s       
v]rukkelijke s*\wspel  van de m5igte    
/]r51 die de dui/]nis van het w\d met   
ha> zwak  s*ijnsel v]li*tt54        #bc 
,janu>i4    ,vroeg 9 d5 morg5 /ond5 wij 
op1 en b]eikt5 te ongeve] #b ure  het   
a>dige1 ru/ige /adje ,ca/ro4 ,de oude   
g\v]neur 0 s$]t ons  vorig bezoek       
ge/orv51 en e5 ,*ile5 _h zijne plaats   
+5om54 ,wij  hadd5 e5 introductie-brief 
aan ,don ,p$ro1 die ons hoog/ ga/vrij en
  vri5delijk ontv+1 en op me]           
belangelooze wijze dan aan deze zijde   
van het va/el& gebruikelijk is4 ,d5     
volg5d5 dag bezorgde ,don  ,p$ro ons    

v]s*e pa>d51 en bood aan ons zelf te    
v]gezell54 ,wij  r$5 v]d] na> het zuid51
 wa>bij wij mee/ de ku/ volgd51  en g+5 
door v]s*eid5e gehu*t51 elk voorzi5 van 
e5e groote  h\t5 kapel 9 d5 vorm van e5 
vee/al4 ,te ,vilipilli vroeg ,don  ,p$ro
 d5 comm&ant ons e5 gids m$e te gev5 na>
 ,cucao4 ,de oude  edelman bood zelf    
zijn geleide aan2 ma> het duurde g]uim5 
tijd e]  hij wilde geloov51 dat twee    
,engels*5 9 all5 ern/ na> zulk e5       
afgeleg5 plaats1 als ,cucao1 wild5 gaan4
 ,wij w]d5 dus v]gezeld door  de twee   
hoog/e autoriteit5 9 het l&2 en dit     
bleek duidelijk uit  de h\d+ van al de  
arm]e ,indian5 teg5ov] h54 ,te ,*on*i   
/ak5  wij het eil& dw>s ov]1 en volgd5  
e5 doolh( van sl+]pad51  die nu e5s door
 pra*tige w\d51 dan door vri5delijke op5
 vlakt5  liep51 wa>op ov]vlo$ van kor5  
en a>dappelspruit54 ,dit golv5de  en    
g$eeltelijk beb\wde bos*l& h]9n]de mij  
aan de woe/]e  /rek5 9 ,engel&1 zoodat  
dit l&s*ap mijn oog bijzond] boeide4 ,te
  ,vil9co1 dat aan de oev]s van het ,me]

 van ,cucao is geleg51 w>5  sle*ts      
enkele veld5 ontbos*t2 en alle bewon]s  
s*55 ,indian5  te zijn4 ,dit me] is     
twaalf mijl5 lang en /rekt zi* uit 9 de 
ri*t+ van oo/ na> we/4 ,door            
plaatselijke om/&igh$5 waait  de zeew9d 
ze] g]egeld ov] dag1 ma> gaat des na*ts 
ligg54 ,dit  v]s*ijnsel heeft tot       
zond]l+e ov]drijv+5 aanleid+ gegev51    
want volg5s de bes*rijv+1 die m5 ons te 
,san ,c>los er van gaf1  geleek het     
bijna e5 wond]4    ,de weg na> ,cucao 0 
zoo bij/] sle*t1 dat wij beslot5 ons op 
e5e p]iagua 9 te s*ep54 ,op d5 mee/     
gezagvoll5 toon gaf de  comm&ant aan zes
 ,indian5 la/ ons ov] te zett51 zond]   
zi* te  v]wa>dig5 hun te zegg5 ( zij    
betaald z\d5 word54 ,de p]iagua  is e5e 
zond]l+e1 ruw afgew]kte boot1 ma> de    
bemann+ 0 nog  zond]l+]2 en ik betwijfel
 ( er wel ooit leelijk] mannetjes  9 e5e
 boot bije5 zijn gewee/1 dan deze zes4  
,zij roeid5 e*t]  ze] go$ en met lu/4   
,de roei]1 die d5 slag aangaf1 babbelde 
,indiaans* en uitte zond]l+e kret51 zoo 

ongeve] op de mani]  van e5 v>k5%o$]1   
die zijne bee/5 voortdrijft4 ,wij       
v]trokk5  met e5 zwakk5 teg5w9d1 ma>    
b]eikt5 to* de ,capella de ,cucao  vr   
het donk] 04 ,het l& rondom het geheele 
me] 0 e5 en  al w\d4 ,9 dezelfde        
p]iagua1 wa>9 wij zat51 w]d e5e koe     
v]vo]d4 ,opp]vlakkig s*ijnt het moeilijk
 zulk e5 groot di] 9  e5e kle9e boot te 
krijg52 ma> de ,indian5 v]ri*tt5 het 9  
e5e  m9uut4 ,zij bra*t5 de koe op zijde 
van de boot1 die tot ha> w]d  ov]geheld2
 plaat/5 twee riem51 wa>van de e9d5 op  
het dolboord  ru/t51 ond] h>5 buik2 d$5 
fluks met behulp van deze hefboom5  het 
arme di] hals ov] kop op d5 bodem d]    
boot tuimel51 en bond5  het to5 met twee
 t\w5 va/4 ,te ,cucao vond5 wij e5e     
onbewoonde  hut 7die tot won+ van d5    
gee/elijke di5t1 als hij deze ,capella  
bezoekt71 maakt5 hi] e5 vuur aan1 kookt5
 ons avondet51 en w>5  re*t op ons      
gemak4    ,het di/rict ,cucao is het    
e5ige bewoonde g$eelte op de geheele    
we/ku/ van ,*ilo1 en bevat om/reeks     

d]tig ( ve]tig ,indiaans*e  gez9n51 die 
vi] ( vijf mijl5 v] langs het /r&       
v]spreid  zijn4 ,dez5 lev5 ze]          
afgezond]d van de re/ van het eil&1 en  
drijv5 bijna ge5 h&el1 behalve somtijds 
9 wat olie1 dat zij uit  zeehond5vet    
b]eid54 ,hunne kle$]51 die van eig5     
maaksel zijn1  voldo5 r$elijk wel2 en   
et5 hebb5 zij 9 ov]vlo$4 ,niettem9  s*55
 zij ontevr$51 en to* zoo ond]danig1 dat
 het pijnlijk 0  om aan te zi54 ,ik     
gelo(1 dat deze /emm+ voornamelijk is   
toe te  s*rijv5 aan de ruwe en          
gezaghebb5de wijs1 wa>op zij door hunne 
rege]d]s beh&eld word54 ,(s*oon onze    
metgezell5 teg5 ons zoo  uit]/ beleefd  
w>51 g$roeg5 zij zi* teg5 de arme       
,indian51 als(  dez5 slav5 9 plaats van 
vrije mann5 w>54 ,zij be/eld5 provi&  en
 pa>d51 do* v]wa>digd5 zi* nooit te     
zegg5 met hoeveel en  ( de eig5a>s      
betaald z\d5 word54 ,to5 wij des morg5s 
met deze  arme li$5 alle5 w>51 maakt5   
wij ons spo$ig door ges*5k5  9 sig>5 en 
mat bem9d4 ,e5 klont witte suik] w]d    

ond] alle  aanwezig5 v]deeld en met de  
groot/e nieuwsgi]igheid geproefd4 ,de   
,indian5 beslot5 al hunne kla*t5 met de 
woord53    ,en dat is nu alln1 omdat wij
 arme ,indian5 zijn en niets wet52  ma> 
z 0 het niet to5 wij e5 kon+ hadd54     
,d5 volg5d5 dag r$5 wij1 na het ontbijt1
 enkele mijl5 noordwa>ts  na> ,punta    
,huantam4 ,de weg liep langs e5 ze] bre$
 /r&1 wa>op1  zelfs na vele mooie dag51 
e5e g$u*te br&+ /ond4 ,m5 v]zek]de  mij1
 dat na e5 hevig5 /orm het g]aas d] br&+
 des na*ts  zelfs 9 ,ca/ro kan word5    
gehoord--e5 af/& van niet m9d]  dan #ba 
zeemijl5 7ongeve] #ci kilom47 door e5   
heuvela*tig en met  boss*5 b$ekt l&4    
,weg5s de ondraaglijk sle*te pad51 ko/te
 het  ons e5ige moeite het punt te      
b]eik52 want ov]al wa> s*aduw is1  wordt
 de grond spo$ig e5 volslag5 modd]poel4 
,het punt zelf is e5  /eile1 rotsa*tige 
heuvel1 b$ekt met e5e1 na> ik me5 aan   
,bromelia  v]wante plant1 die door de   
bewon]s ,*epones wordt g5oemd4 ,bij  het
 klaut]5 door de plant5b$d51 w]d5 onze  

h&5 de]lijk  ges*ramd4 ,ik _h er s*ik 91
 to5 ik onz5 ,indiaans*5 gids uit       
voorzorg zijn broek zag opslaan1 wijl   
hij da*t dat zijn broek te]d]  0 dan    
zijn h>de huid4 ,g5oemde plant bezit e5e
 vru*t 9 d5  vorm van e5e artisjok1 wa>9
 e5 aantal zaadhuisjes zijn opgehoopt2  
dez5 bevatt5 e5 aang5aam zoet m]g1 dat  
hi] ze] gezo*t is4 ,te  ,l['s ,hav5 zag 
ik de ,*ilot5 *i*i ( appeldrank uit deze
 vru*t5  mak54 ,humboldt's opm]k+1 dat  
bijna i$] m5s* middel5 v9dt om  uit het 
plant5rijk d5 e55 ( &]5 drank te b]eid51
 is dus  volkom5 wa>4 ,intuss*5 hebb5 de
 wild5 van ,vuurl& en1 na> ik  gelo(1   
ook die van ,au/rali het 9 deze kun/    
zoov] niet gebra*t4    ,de ku/ t5 noord5
 van ,punta ,huantam is uit]/ oneff5 en 
gebrok51  en wordt omr+d door talrijke  
klipp51 wa>op de zee zond] oph\d5       
beukt4 ,k+ en ik hadd51 zoo mogelijk1 te
 voet langs deze ku/  will5 t]ugke]52   
ma> zelfs de ,indian5 zeid51 dat dit    
geheel  ondo5lijk 04 ,zij v]teld5 ons1  
dat er wel p]son5 re*t/reeks  door de   

boss*5 van ,cucao na> ,san ,c>los w>5   
gegaan1 do* nooit  langs de ku/4 ,op    
deze to*t5 nem5 de ,indian5 alle5       
g]oo/]d  kor5 m$e1 wa>van zij sle*ts    
tweemaal daags et54    #bf ,janu>i4     
,wij /apt5 opnieuw 9 de p]iagua1 ke]d5  
ov] het me] t]ug1  en be/eg5 to5 onze   
pa>d54 ,alle bewon]s van ,*ilo maakt5   
van  deze week van ongewoon fraai w$]   
gebruik1 om het bos* door vuur uit  te  
roei54 ,ondanks hun ijv] om ov]al het   
bos* 9 br& te /ek51  zag ik to* ge5     
enkel vuur 9 omvang to5em54 ,wij at5 bij
 onz5  vri5d1 d5 comm&ant1 en b]eikt5   
,ca/ro niet voordat het donk]  04 ,d5   
volg5d5 morg5 g+5 wij ze] vroeg op weg4 
,nadat wij  e5ig5 tijd g]$5 hadd51      
b]eikt5 wij d5 top van e5 /eil5  heuvel1
 en hadd5 hi] 7wat e5e zeldzaamheid is  
op dez5 weg7 e5  ruim v]gezi*t ov] het  
groote w\d4 ,bov5 d5 horizon van boom51 
/ak5 de vulkan5 ,corcovado en1 t5 noord5
 da>van1 de groote  met d5 vlakk5 top1  
#bef trots* en opp]ma*tig hunne krat]s  
omhoog4 ,bijna ge5 enkele &]e b]g 9 de  

lange ket5 v]toonde  zijn besneeuwd5    
top4 ,ik hoop1 dat ik d5 afs*eidsblik1  
di5 ik van  ,*ilo op de pra*tige        
,cordill]as wi]p1 lang 9 mijn geheug5   
mag  bew>56444 ,des na*ts kampe]d5 wij  
ond] e5 wolklooz5 hemel1 en  b]eikt5 d5 
volg5d5 morg5 ,san ,c>los4 ,wij kwam5 op
 d5 re*t5  dag1 want nog vr d5 avond    
begon het hevig te reg554    #d         
,febru>i4    ,wij zeild5 van ,*ilo weg4 
,g$ur5de de laat/e week de$ ik          
v]s*eid5e kle9]e uit/apjes4 ,e5 da>van  
_h t5 doel e5e groote  laag s*elpdi]5   
van nog lev5de soort5 te ond]zoek51 #cej
 voet  bov5 d5 spiegel d] zee geleg54   
,door deze laag van s*elpdi]5  groeid5  
hooge boom5 op6 ,e5 &]e rit 0 na> ,port 
,hue*ucucuy4 ,ik  _h e5 gids bij mij die
 het l& wat al te go$ k5de1 want hij    
noemde  mij e5e e9delooze reeks         
,indiaans*e nam5 op voor elke kreek1    
voor  elk plekje en rivi]tje4 ,ev5als 9 
,vuurl&1 s*ijnt de ,indiaans*e  taal    
bijzond] go$ ges*ikt te zijn voor het   
gev5 van nam5 aan  de mee/ onb$uid5de   

vorm5 van het l&4 ,ik gelo(1 dat i$]    
blijde 0 ,*ilo va>wel te kunn5 zegg52 en
 to* z\ dit eil&  v]rukkelijk mog5      
heet51 zoo wij d5 e9delooz5 en          
na>gee/ig5  w9t]reg5 kond5 wegd5k54 ,ook
 ligt er iets ze] aantrekkelijks  9 d5  
e5v\d en de ond]danige beleefdheid d]   
arme bewon]s6    ,wij /uurd5 noordwa>ts 
langs het /r&2 ma> weg5s het mi/ige  w$]
 b]eikt5 wij ,valdivia niet voor d5 na*t
 van d5 a*t/54 ,d5  volg5d5 morg5 vo] de
 boot na> de om/reeks ti5 mijl5 v]      
geleg5 /ad4 ,to5 wij d5 loop d] rivi]   
volgd51 vo]5 wij nu en  dan voorbij e5e 
hut1 e5 plekje grond dat 9 het ov]ig5s  
ong]epte  w\d geba& 01 en ontmoett5 soms
 e5e kano met e5e ,indiaans*e  familie4 
,de /ad ligt aan de lage oev]s van d5   
/room1 en zoo geheel  9 e5 bos* van     
appelboom5 begrav51 dat de /rat5        
lett]lijk pad5  zijn te midd5 van e5    
boomga>d4 ,nooit heb ik e5e /reek gezi51
  wa> appelboom5 zoo go$ s*55 te ti]5   
als 9 dit vo*tige  g$eelte van          
,zuid-,am]ika4 ,aan de kant5 d] weg5    

/ond5 vele1  blijkba> zelfgezaaide jonge
 boom54 ,op ,*ilo bezitt5 de bewon]s    
e5e v]wond]lijk korte me?ode om e5      
boomga>d te mak54 ,uit het  ond]e9de van
 bijna elk5 tak /ek5 kle9e1 bru9e1      
kegelvormige1  s*rompelige punt51 die   
altijd g]e$ /aan om 9 wortels te  v]&]51
 zooals nu en dan te zi5 is wa>         
toevallig wat modd]  teg5 d5 boom is    
gespat4 ,vroeg 9 de l5te wordt e5 tak t]
 dikte  van e5 m5s*5v+] uitgekoz51 en   
vlak ond] e5e groep van zulke  punt5    
afgekapt2 alle kle9]e takk5 word5       
gesnoeid1 en de tak zelf  om/reeks twee 
voet diep 9 d5 grond ge/ok54 ,9 d5 da>op
 volg5d5  zom] s*iet de /omp lange      
spruit5 uit1 en draagt nu en dan zelfs  
vru*t54 ,m5 wees mij er e51 die #bc     
appel5 _h voortgebra*t2  ma> dit w]d als
 e5 ze] ongewoon iets bes*\wd4 ,9 het   
d]de  seizo5 v]&]t de /omp 7gelijk ik   
zelf heb gezi57 9 e5 fl9k5  h\t51 met   
vru*t5 belad5 boom4 ,e5 oud man bij     
,valdivia li*tte  zijn motto3 ,necesidad
 es la madre del inv5cion               

7,noodzakelijkheid  is de mo$] d]       
v9d+rijkheid7 toe1 door e5 v]haal te do5
 van  de vele nuttige d+51 die hij uit  
deze appel5 b]eid _h4 ,na het  mak5 van 
appeldrank en wijn1 trok hij uit het    
ov]s*ot e5 witt5  en fijn riek5d5 e!r2  
door e5e &]e me?ode v]s*afte hij zi*    
e5e zoete /roop1 (1 zooals hij zeide1   
honig4 ,9 dit ja>getijde  s*55 zijne    
k9d]5 en v>k5s bijna 9 zijn boomga>d te 
won54    #aa ,febru>i4    ,v]gezeld van 
mijn gids de$ ik e5 kort5 rit1 ma> zag  
op dit  uit/apje bijzond] we9ig1 zo[el  
van de geologie van het l& als  van     
zijne bewon]s4 ,bij ,valdivia is niet   
veel l& ontbos*t4 ,nadat  wij enkele    
mijl5 v] e5e rivi] w>5 ov]ge/ok51 g+5   
wij  het w\d 91 en kwam5 to5 voorbij    
sle*ts ne armzalige hut1  voordat wij   
onze na*telijke slaapplaats b]eikt54    
,het g]+e  bre$te-v]s*il van #aej mijl5 
heeft aan het w\d e5 nieuw aanzi5       
gegev51 v]gelek5 bij dat van ,*ilo4 ,dit
 is toe te s*rijv5 aan  e5e e5igsz9s    
v]s*ill5de v]h\d+ 9 de boomsoort54 ,de  

altijd  gro5e boom5 s*ijn5 hi] niet ev5 
talrijk2 en di5t5gevolge  heeft het w\d 
e5e li*t]e t9t4 ,ev5als op ,*ilo1 zijn  
de lage  g$eelt5 door rie?alm5 omvlo*t52
 ma> tev5s groeit hi] e5e  &]e soort    
7die op de bamboes van ,brazili gelijkt 
en ongeve] #bj  voet hoog is7 9 boss51  
en v]si]t de oev]s van sommige /room5   
op ze] aang5ame wijs4 ,het is van deze  
plant1 dat de ,indian5 hunne  *uzo's (  
lange puntige sp]5 mak54 ,onze ru/plaats
 0 zoo vuil1  dat ik liev] buit5 g+     
slap54 ,op deze to*t5 is de e]/e na*t   
mee/al ze] onaang5aam1 omdat m5 niet    
gewoon is aan het kriebel5  en bijt5 d] 
vlooi54 ,ik weet zek]1 dat er des morg5s
 ge5 plekje  t] grootte van e5 %ill+ op 
mijne be55 01 dat niet e5 rood  litteek5
 v]toonde wa> de vlooi5 hadd5 gebet54   
#ab ,febru>i4    ,wij v]volgd5 onz5 rit 
door het ongeba&e w\d4 ,sle*ts nu en dan
  ontmoett5 wij e5 ,indiaan te pa>d1 (  
e5 troep fraaie muildi]51  die          
lorkeboom5h\t en kor5 van de zuidelijke 
vlakt5 v]vo]d54 ,9  d5 namiddag 0 e5 d] 

pa>d5 uitgeput2 wij bevond5 ons to5 op  
d5  top van e5 heuvel1 die e5 fraai     
uitzi*t op de ,llanos v]s*afte4 ,als  m5
 zoo lang 9 e5e wild]nis van boom5 heeft
 rondgezworv51 is  het gezi*t van deze  
op5 vlakt5 ze] fris* en opwekk5d4 ,deze 
we/ku/ doet mij met g5oeg5 t]ugd5k5 aan 
de vrije1 onbegr5sde  vlakt5 van        
,patagoni3 en to* kan ik1 om de s*]pe   
teg5/ell+1  niet v]get5 hoe v]hev5 de   
/ilte van het w\d is4 ,de ,llanos zijn  
de vru*tba>/e en di*t/ bevolkte g$eelt5 
van het l&1 da> zij  het ons*atb>e      
voorre*t g5iet5 van bijna geheel vrij te
 zijn van  boom54 ,voordat wij het w\d  
v]liet51 r$5 wij door e5ige kle9e1  eff5
 grasvlakt51 met enkele rondom /a&e     
boom51 ev5als 9 e5  ,engels* p>k4 ,9    
bos*rijke1 heuvela*tige /rek5 heb ik    
dikwijls  met v]wond]+ opgem]kt1 dat de 
volkom5 vlakke g$eelt5 v]/ok5  zijn van 
boom54 ,de v]moei5is van het e5e pa>d   
de$ mij besluit5  aan de ,missie van    
,cudico halt te h\d51 te me] omdat ik   
aan d5  monnik er van e5                

introductie-brief _h4 ,cudico is e5     
di/rict1  tuss*5 het w\d en de ,llanos  
geleg54 ,het bevat e5 vrij groot aantal 
hutt51 met kor5- en a>dappelveldjes1 die
 bijna alle aan ,indian5  toebehoor54   
,de aan ,valdivia ond]hoorige /amm5 zijn
 r$ucidos y  cri/ianos 7beke]d5 en      
*ri/5574 ,v]d] noordwa>ts1 bij ,arauco  
en ,imp]ial1 zijn de ,indian5 nog ze]   
wild en onbeke]d2 ma> zij  /aan all5 9  
druk v]ke] met de ,spanja>d54 ,de padre 
v]telde1  dat de ,*ri/5-,indian5 niet   
ze] gez9d w>5 om na> de mis te  gaan1   
do* ov]ig5s veel e]bi$ voor d5 godsdi5/ 
toond54 ,de  groot/e moeilijkheid is1 h5
 de huwelijksc]emonin 9 a*t te  do5     
nem54 ,de wilde ,indian5 nem5 zoo vele  
vr\w5 als zij kunn5  ond]h\d51 en e5    
cacique heeft er somtijds me] dan ti54  
,komt m5  bij laat/g5oemd5 9 huis1 dan  
kan m5 uit het getal vur5 alda>  opmak5 
hoeveel vr\w5 hij heeft4 ,elke vr\w     
woont beurtel+s e5e  week bij d5 cacique
 91 ma> weeft g$ur5de di5 tijd zijne    
pon*o's  en wat hij v]d] noodig heeft4  

,de vr\w van e5 cacique te zijn1  is e5e
 e] wa>op de ,indiaans*e vr\w5 ze]      
ge/eld zijn4    ,bij al deze /amm5 drag5
 de mann5 e5 gr( woll5 pon*o2 die  t5   
zuid5 van ,valdivia drag5 e5 korte      
broek1 en t5 noord5  da>van e5 rok      
ev5als de *ilipa d] ,gau*os4 ,all5 b9d5 
hunne  lange h>5 met e5 s*>lak5-rood5 b&
 sam51 ma> drag5 ge5  &]e b$ekk+ op het 
ho(d4 ,deze ,indian5 hebb5 e5 fl9k5     
li*aamsb\w1 en gelijk5 zo[el door de    
vooruit/ek5de wangbe5d]51  als hun      
voorkom5 9 't algeme51 op de groote     
,am]ikaans*e familie  wa>toe zij        
behoor54 ,het s*e5 mij e*t] toe1 dat hun
 uit]lijk  e5igsz9s afweek van dat d]   
&]e /amm51 die ik vroeg] gezi5  _h4     
,hunne uitdrukk+ is 9 het algeme5       
ern/ig1 zelfs /r5g1  en bezit veel      
k>akt]1 dat f voor e]lijke bo!id f      
trots*e  va/b]ad5heid kan doorgaan4 ,het
 lange zw>te ha>1 de ern/ige1           
s*]pgeteek5de trekk5 en de donk]e       
gelaatskleur h]9n]d5 mij  aan oude      
portrett5 van ,kon+ ,jacobus ,i4 #beg   

,ond]weg ontmoett5  wij n]g5s die       
ond]danige beleefdheid1 welke op ,*ilo  
zoo algeme5  is4 ,sommig5 uitt5 hun     
m>i-m>i 7go$5 morg57 vlug en bondig2 do*
  het me]5deel s*e5 niet gez9d te       
groet54 ,deze onafhankelijkheid 9       
mani]5 is wa>s*ijnlijk e5 gevolg van    
hunne langdurige oorlog51  en van de    
h]haalde ov]w9n+51 door h5 alln 7van al 
de /amm5  9 ,am]ika7 op de ,spanja>d5   
behaald4    ,ik bra*t d5 avond ze]      
g5oeglijk door 9 gesprek met d5 padre4  
,hij  0 uit]/ vri5delijk en ga/vrij2 en 
da> hij uit ,santiago kwam1  _h hij     
middel5 wet5 te v9d5 om zi* hi] e5ig    
com=t te  v]s*aff54 ,als iem& van e5ige1
 hetzij dan g]+e opvo$+1  klaagde hij   
bitt] ov] het totale gemis van          
gezelligheid4 ,hoe  kwijn5d moet voor   
dez5 man1 die ge5 bijzond]5             
godsdi5/ijv]1  ge5 bezigheid ( doel _h1 
het lev5 voorbijgaan6    ,d5 volg5d5 dag
 ontmoett5 wij op onz5 t]ugke] zev5     
,indian5 met  e5 ze] woe/ voorkom51 ond]
 wi5 zi* enkele caciqu5 bevond51  die   

van de ,*ile5s*e rege]+ jui/ hunne kle9e
 ja>lijks*e  toelaag voor langdurig5    
tr\w hadd5 ontvang54 ,het w>5 mann5 met 
e5 knap uit]lijk2 ma> to5 zij a*t] elk&]
 ons voorbijr$51  /ond5 hunne aangezi*t5
 ze] betrokk54 ,e5 oude cacique1 die    
aan het ho(d van d5 troep re$1 _h       
wa>s*ijnlijk nog gulzig]  g$ronk5 dan de
 &]51 want behalve uit]mate ern/ig1 s*e5
  hij ook ze] knorrig4 ,kort te vor5    
hadd5 zi* twee ,indian5 bij  ons        
gevoegd1 die van e5e afgeleg5 missie na>
 ,valdivia reisd5  weg5s e5 re*tsg$+4   
,de e5 0 e5 opgewekt oud man2 ma> zijn  
ba>deloos en g]impeld gezi*t geleek me] 
op dat van e5e oude vr\w1  dan van e5   
man4 ,ik bood beid5 me] dan e5s sig>5   
aan2 en hoewel  zij die gewillig--ik    
durf zegg5 dankba>--aannam51 v]wa>digd5 
zij zi* bijna niet mij te b$ank54 ,e5   
,indiaan op ,*ilo z\ zijn  ho$ hebb5    
afg5om51 ond] het uitsprek5 van de      
woord53 ,dios le  page6 7,god loone u674
    ,onze to*t 0 ze] v]moei5d1 zo[el    
weg5s d5 sle*t5 /aat  d] weg51 als weg5s

 de talrijke gevall5 boom51 die wij     
moe/5  ov]spr+51 ( door lange omweg5    
tra*tt5 te v]mijd54 ,wij sliep5  ond] d5
 bloot5 hemel1 en b]eikt5 d5 volg5d5    
morg5 ,valdivia1  vanwa> ik mij aan     
boord begaf4    ,enkele dag5 lat] /ak ik
 met e5ige (fici]5 de baai ov]1 en  l&de
 nabij het =t1 ,niebla g5aamd4 ,de      
geb\w5 alhi] v]ke]d5  9 ze] b\wvallig5  
/aat1 en de affuit5 d] kanonn5 w>5      
geheel  v]rot4 ,wickham de$ d5          
bevelvo]5d5 (fici] de opm]k+1  dat deze 
kanonn5 /ellig bij het e]/e s*ot 9 /ukk5
 z\d5  vlieg54 ,de oude krijgsman       
tra*tte zi* go$ te h\d51 en gaf  ern/ig 
t5 antwoord3 ,ne51 segnor1 ik b5 er zek]
 van1 dat zij  er wel twee z\d5         
door/aan6 ,de ,spanja>d5 moet5 voornem5s
 zijn  gewee/ dit =t onneemba> te mak54 
,midd5 op het b9n5ple9 ligt  ?ans e5    
b]gje mortel1 welke 9 h>dheid niet      
ond]doet voor de rots  wa>op hij ligt4  
,hij w]d uit ,*ili hi]he5 gebra*t1 en   
ko/te #gjjj  doll>s4 ,het uitbrek5 van  
de omw5tel+ belette1 dat hij voor het   

doel gebruikt w]d2 en nu ligt die kalk  
da> als e5 g$5kteek5  aan ,spanje's     
vroeg]e groo!id4    ,ik wilde na> e5e   
om/reeks &]halve mijl v] geleg5 won+    
gaan1  ma> mijn gids zeide1 dat het     
vol/rekt onmogelijk 0 9 e5e re*te  lijn 
door het w\d te dr+54 ,wel bood hij aan 
mijn gids te wez51  en langs donk]e     
pad51 die voor het vee be/emd zijn1 d5  
kort/5  weg er he5 te volg54 ,er w>5    
intuss*5 nog drie ur5 voor deze  w&el+  
noodig4 ,het w]k van dez5 man be/ond 9  
het opdrijv5  van v]dwaald vee4 ,(s*oon 
hij zoodo5de de boss*5 go$ moe/  k5n51 0
 hij niet lang gel$5 twee dag5 zoek     
gewee/1 en _h  niets te et5 gehad4 ,deze
 feit5 gev5 e5 go$ d5kbeeld van de      
onbegaanba>heid d] w\d5 9 deze /rek54   
,dikwijls /elde ik mij  de vraag1 hoe   
lang het spoor van e5 gevall5 boom wel  
zi*tba> z\  zijn4 ,deze man wees mij er 
e51 die ve]ti5 j>5 gel$5 door e5  troep 
vlu*t5de royali/5 geveld 02 en dez5 als 
maat/af nem5de1  d5k ik dat e5 /am van  
&]halv5 voet 9 middellijn na #cj j>5    

tijds 9 e5 hoop me/a>de v]&]d z\ zijn4  
#bj ,febru>i4    ,deze dag is 9 de      
ja>boek5 van ,valdivia g$5kwa>dig       
geword5 door  de hevig/e a>dbev+1 welke 
de oud/e inwon] zi* h]9n]5 kan4 ,ik     
bevond mij op het /r& en lag 9 het bos* 
uit te ru/54 ,plotsel+  kwam de a>dbev+ 
op1 en duurde twee m9ut52 ma> de tijd   
s*e5 veel  lang]4 ,het s*udd5 van d5    
grond 0 ze] m]kba>4 ,mijn metgezel  en  
ook mij s*e5 het toe1 dat de golv+5 uit 
het oo/5 kwam51  t]wijl &]5 da*t51 dat  
zij uit het zuidwe/5 /raald52 dit       
bewij/ hoe la/ig het soms is de ri*t+ d]
 trill+5 wa> te  nem54 ,het ko/te ge5   
moeite om /a&e te blijv51 ma> de beweg+ 
maakte mij duizelig4 ,soms geleek deze  
op het de95 van e5 s*ip  9 e5e zwakke   
kruiskabbel+1 ( me] nog op die1 welke m5
 voelt  bij het s*aats5rijd5 op dun ijs1
 dat ond] het gewi*t van het  li*aam    
buigt4    ,e5e hevige a>dbev+ v]nietigt 
op e5s onze oud/e z9tuigelijke          
gewa>word+54 ,de a>de1 het w>e symbool  
van he*!id1 heeft  zi* ond] onze voet5  

bewog51 ev5als e5 dunne kor/ bov5 e5e   
vloei/(1 en ne secunde tijds heeft 9    
onze ziel e5 vreemd idee van            
onveiligheid gewekt1 wa>toe ur5 van     
ov]pe9z+ niet 9 /aat z\d5  gewee/ zijn4 
,9 het w\d de$ e5e koelte de boom5      
trill52 ma>  (s*oon ik de a>de voelde   
beweg51 zag ik ge5 &] effect4 ,tijd5s   
d5 s*ok 0 kapite9 ,fitz-,roy met e5ige  
(fici]5 9 de /ad1  en da> 0 het s*\wspel
 aangrijp5d]2 want (s*oon de huiz5 wel  
niet omviel51 doordi5 zij van h\t w>5   
geb\wd1 w]d5 zij to*  hevig ges*ud1 en  
kraakt5 en rammeld5 de plank54 ,9 de    
groot/e  onru/ sneld5 de m5s*5 de deur  
uit4 ,het zijn deze bijkom5de           
gebeurt5iss51 welke di5 groot5 afs*rik  
voor a>dbev+5 wekk5  9 het gemo$ van    
all51 die zulke gevolg5 er van gezi5 en 
gevoeld  hebb54 ,9 het w\d 0 het e5 ze] 
belangwekk5d1 do* vol/rekt niet         
ang/wekk5d v]s*ijnsel4 ,de invlo$ op de 
getij5 0 v]rass5d4 ,de  groote s*ok _h  
plaats op het uur van laag wat]4 ,e5e   
oude vr\w1  die jui/ op het /r& 01 zeide

 mij lat] dat het wat] ze] snel1  ma>   
niet 9 vlo$golv5 tot hoogpeil /eeg1 en  
da>na ev5 snel tot  zijn natuurlijk peil
 t]ugke]de4 ,de jui/heid da>van bleek   
uit de  lijn van nat z&4 ,e5e d]gelijke 
snelle1 ma> kalme beweg+ 9 het  getij _h
 enkele j>5 gel$5 tijd5s e5e zwakke     
a>dbev+ op ,*ilo  plaats1 en wekte veel 
noodelooze vrees4 ,9 d5 loop van d5     
avond  w>5 er vele zwakk]e s*okk51 die 9
 de hav5 de mee/ sam5ge/elde  /room+5   
s*55 voort te br5g5--en e5ige ze] /]ke4 
#d ,ma>t4    ,wij liep5 de baai van     
,concepcion b9n54 ,t]wijl het s*ip na>  
de ank]plaats /ev5de1 l&de ik op het    
eil& ,quiriqu9a4 ,hi]  kwam de mayordomo
 d] plantage snel na> mij toe rijd51 om 
het  vreeselijke nieuws d] groote       
a>dbev+ van d5 #bj/5 te v]tell53  dat er
 9 ,concepcion ( ,talcahuano 7de hav57  
ge5 huis me] ov]e9d  /ond2 dat zev5tig  
dorp5 w>5 v]woe/1 en dat e5 vlo$golf de 
pu9hoop5 van ,talcahuano bijna geheel _h
 weggespoeld4 ,van deze  laat/e v]kl>+  
zag ik weldra bewijz5 9 ov]vlo$3 de     

geheele ku/  0 bezaaid met /ukk5 h\t en 
huisraad1 als( er e5 duiz5d s*ep5  w>5  
v]gaan4 ,behalve /oel51 tafels1         
plank5ka/51 enz4 9 groot5  getale1 lag5 
er v]s*eid5e dak5 van hutt51 die bijna 9
 hun geheel  w>5 meegevo]d4 ,de pakhuiz5
 te ,talcahuano w>5 geb>/51 en groote   
bal5 kato51 ,p>aguay-!e en &]e ko/b>e   
koopmansgo$]5 lag5  ov] het /r&         
v]spreid4 ,t]wijl ik het eil&           
rondw&elde1 m]kte  ik op1 dat talrijke  
rotsblokk51 die blijk5s de da>aan       
he*t5de  zeevoortbr5gsel5 kort gel$5 9  
diep wat] moe/5 geleg5 hebb51  hoog op  
het /r& w>5 geworp54 ,e5 dez] blokk5 0  
zes voet lang1  drie voet bre$1 en twee 
dik4    ,het eil& zelf v]toonde ev5     
duidelijk de ov]weldig5de kra*t d]      
a>dbev+1 als het /r& dit de$ van de     
v]niel5de w]k+ d]  da>op gevolgde       
vlo$golf4 ,op vele plaats5 0 de grond 9 
noord-  en zuidlijn5 gesplet5--welli*t  
v]oorzaakt door het wijk5 d]  ev5wijdige
 en /eile zijw&5 van dit smalle eil&4   
,sommige  splet5 9 de nabijheid d]      

klipp5 w>5 e5 y>d wijd4 ,re$s  w>5 vele 
reusa*tige rotsblokk5 op het /r&        
gevall52 en de  inwon]s da*t51 dat1 als 
de reg5s begonn51 er nog veel groot]e   
v]s*uiv+5 z\d5 plaats hebb54 ,de uitw]k+
 van de trill+ op  d5 h>d5 primair5     
lei/e5 0 nog m]kwa>dig]3 de bov5g$eelt5 
van e5ige smalle riff5 w>5 zoo volkom5  
gespl9t]d1 als( m5 ze  door kruit _h    
lat5 spr+54 ,deze uitw]k+1 die duidelijk
 k5ba>  0 aan de v]s*e breuk5 en d5     
v]plaat/5 grond1 moet zi* tot de        
opp]vlakte hebb5 bepaald1 da> &]s 9     
geheel ,*ili ge5 /uk va/e  rots me] z\  
be/aan2 ook is die me5+ niet            
onwa>s*ijnlijk1 omdat  de opp]vlakte van
 e5 trill5d li*aam 7na> m5 weet7 &]s    
wordt  bewog5 dan het midd5g$eelte4     
,welli*t moet aan dezelfde oorzaak      
word5 toeges*rev51 dat a>dbev+5 9 diepe 
mijn5 niet zulke  g$u*te v]woe/+5       
aanri*t51 als m5 z\ v]wa*t54 ,ik gelo(1 
dat deze /uiptrekk+ d] a>dkor/ me] tot  
de grootte-v]m9d]+  van het eil&        
,quiriqu9a heeft bijg$rag51 dan de      

gewone knag5de  en sloop5de w]k+ van zee
 en dampkr+ 9 d5 loop e5] eeuw4    ,d5  
volg5d5 dag l&de ik te ,talcahuano1 en  
re$ da>op na>  ,concepcion4 ,beide /$5  
bod5 het vreeselijk/e1 ma> tev5s        
belangwekk5d/e s*\wspel1 dat ik ooit    
zag4 ,op iem&1 die ze  vroeg] gek5d _h1 
z\d5 zij mogelijk e5 nog /]k]5 indruk   
hebb5 gemaakt2 want de pu9hoop5 w>5 zoo 
doore5gem5gd1 en het  geheele s*\wspel  
bezat zoo we9ig het voorkom5 van e5e    
bewoonde  plaats1 dat het bijna niet me]
 mogelijk 0 zi* d5 vroeg]5  toe/& er van
 voor te /ell54 ,de a>dbev+ begon te    
half twaalf des  voormiddags4 ,zoo zij 9
 het midd5 van d5 na*t gebeurd 01 z\d5  
de  mee/e bewon]s 7die 9 deze prov9cie  
alln vele duiz5d5 b$rag57  zijn         
omgekom51 t]wijl het er nu ge5 hond]d   
w>54 ,?ans 0 hun  e5ig r$middel de      
onv]&]lijke gewoonte om1 bij de e]/e    
s*udd+  van d5 grond1 de deur uit te    
loop54 ,9 ,concepcion 0 elk huis op     
zi*zelf1 ( elke rij huiz51 e5 pu9hoop ( 
e5e rij van pu9hoop52  ma> 9            

,talcahuano1 wa> de vlo$golf gewo$ _h1  
kon m5 we9ig me]  ond]s*eid5 dan e5e    
laag /e551 dakpann5 en /ukk5 h\t1 met   
hi] en da> e5 brok muur dat 0 blijv5    
/aan4 ,om die r$5 bood  ,concepcion1    
(s*oon niet zoo geheel v]woe/1 e5       
vreeselijk]1 en  als ik het zoo noem5   
mag1 ook s*ild]a*tig] s*\wspel4 ,de e]/e
  s*ok 0 ze] onv]wa*t4 ,de mayordomo op 
,quiriqu9a v]telde mij1  dat de e]/e    
k5nisgev+1 die hij er van ontv+1 01 dat 
hijzelf  met het pa>d wa>op hij re$ op  
d5 grond rolde4 ,opge/aan1 w]d  hij     
opnieuw omv]geworp54 ,ook v]telde hij   
mij1 dat e5ige koei51  die op d5 /eil5  
r& van het eil& /ond51 9 zee tuimeld54  
,door  de vlo$golf kwam veel vee om het 
lev53 op e5 laag eil&1 nabij het  ho(d  
d] baai1 w]d5 zev5tig di]5 weggespoeld1 
die v]dronk54 ,9  't algeme5 h\dt m5    
deze a>dbev+ voor de vreeselijk/e1 die  
,*ili ooit beleefd heeft2 ma> wijl de   
hevig/5 e]/ na lange  tuss*5tijd5 plaats
 hebb51 kan m5 dit niet li*t te wet5    
kom52  ook z\ e5 veel hevig] s*ok 9     

zijne gevolg5 niet veel v]s*il  hebb5   
opgelev]d1 want de v]woe/+ 0 volkom54   
,tallooze kle9e  s*okk5 volgd5 op de    
groote a>dbev+1 en b9n5 de e]/e twaalf  
dag5 7#bj ,febru>i-#d ,ma>t7 w]d5 er    
niet m9d] dan #cjj geteld4    ,nadat ik 
,concepcion gezi5 _h1 kon ik niet       
begrijp5 hoe het  me]5deel d] inwon]s er
 ong$e]d 0 afgekom54 ,op vele plaats5   
viel5 de huiz5 na> buit51 en vormd5     
aldus 9 het midd5 d]  /rat5 kle9e       
heuvels van pu9 en metselw]k4 ,r\se1 de 
,engels*e  consul1 v]telde ons1 dat hij 
aan het ontbijt zat1 to5 de e]/e  trill+
 hem wa>s*uwde om na> buit5 te snell54  
,nauwelijks  _h hij het midd5 van de    
b9n5plaats b]eikt1 to5 e5 vleugel  van  
zijn huis met dond]5d g]aas na> omlaag  
kwam4 ,hij behield  teg5woordigheid van 
gee/ g5oeg om zi* te h]9n]51 dat1 zoo   
hij  e5maal op d5 top van het re$s      
omlaag ge/orte g$eelte zat1 hij  9      
veiligheid z\ zijn4 ,door de beweg+ van 
d5 grond niet kunn5de  blijv5 /aan1     
kroop hij op h&5 en voet5 vooruit2 en   

nauwelijks  _h hij deze kle9e v]hev5heid
 b]eikt1 to5 de &]e vleugel van  zijn   
huis inviel1 wa>bij de groote balk5     
rakel+s langs zijn ho(d  g+54 ,met oog5 
v]bl9d door de wolk van /(1 die het     
dagli*t  v]dui/]de en hem dreigde te    
v]/ikk51 b]eikte hij e9delijk de  /raat4
 ,da> de s*okk5 elk&] met e5e           
tuss*5ruimte van enkele  m9ut5 opvolgd51
 durfde niem& de v]spreide pu9hoop5     
nad]52  en zoo wi/ niem& ( zijne        
di]ba>/e vri5d5 en v]want5 door  gebrek 
aan hulp /i]v54 ,zij1 die wat van hun   
go$ g]$ hadd51  w>5 g5oodzaakt          
voortdur5d da>bij de wa*t te h\d52 want 
er  zwi]v5 diev5 rond1 en bij elke bev+ 
van d5 grond1 sloeg5 dez5  zi* met de   
e5e h& op de bor/1 ond] d5 uitroep3     
,mis]icordia61  en /al5 met de &]e uit  
de pu9hoop5 wat zij kond54 ,de riet5    
dak5 /ortt5 op de vur51 en aan alle     
kant5 sloeg5 de vlamm5  uit4 ,hond]d5   
zag5 zi* van alles b]o(d1 en sle*ts     
we9ig5  hadd5 de middel5 om zi* het     
dagelijks* vo$sel te v]s*aff54          

,a>dbev+5 alln zijn voldo5de om de      
welva>t van e5 l&  te v]woe/54 ,indi5 9 
,engel& de ?ans sluim]5de kra*t5        
losb>/51 wa>m$e zij ze] zek] 9 vroeg]e  
geologis*e tijdp]k5  hebb5 gewo$ #beh1  
hoe volkom5 z\ dan de geheele toe/& van 
dat l& v]&]56 ,wat z\ er word5 van die  
hooge huiz51 die  di*tbevolkte          
h&elswijk51 die groote fabriek51 die    
pra*tige  op5b>e en p>ticuli]e geb\w58  
,hoe vreeselijk z\ het blo$bad  zijn1   
indi5 het nieuwe tijdp]k van ond]a>ds*e 
/or+5 begon 9  de doods*e /ilte van d5  
na*t6 ,engel& z\ op e5s bankroet gaan2  
alle wa>de-papi]51 alle regi/]s1 ar*iev5
 en v]slag5 z\d5  van dat oog5blik af   
v]lor5 zijn6 ,en de rege]+1 niet 9 /aat 
om de bela/+5 te inn5 en ha> gezag te   
h&hav51 z\ ma*teloos  moet5 aanzi51 dat 
roov]ij1 geweld en b&eloo%eid           
voortduurd54 ,9  alle groote /$5 z\     
hong]snood ont/aan1 door pe/ en dood    
gevolgd6    ,kort na d5 s*ok1 zag m5 uit
 het midd5 van de baai e5e hooge golf   
nad]54 ,zij bevond zi* op e5 af/& van   

drie tot vi] mijl51  en v]toonde e5e    
eff5 opp]vlakte4 ,ma> nauwelijks b]eikte
 zij  het /r&1 ( zij rukte boom5 en     
hutt5 weg1 en rolde voort met           
onwe]/aanb>e kra*t4 ,aan het ho(d d]    
baai spatte zij uite5 9  e5e            
ontzagwekk5de lijn van witte brek]s1 die
 tot e5e hoogte van #bc  voet bov5 het  
hoog/e spr+tij /eg54 ,h>e kra*t moet    
ontzett5d  zijn gewee/1 want bij het ,=t
 w]d e5 kanon met zijn affuit1 dat op   
e5 gewi*t van #d tons 7#djfd kilo7 w]d  
ges*at1 #ae voet b9n5wa>ts  v]s*ov54 ,e5
 s*o5] w]d opgeli*t1 en #bjj y>ds van   
het /r&  tuss*5 de pu9hoop5 geworp54 ,de
 e]/e golf w]d door twee  &]e gevolgd1  
die bij h>5 t]ugke] e5e m5igte          
ov]blijfsels  van drijv5de voorw]p5     
m$evo]d54 ,9 e5 deel d] baai w]d e5     
s*ip hoog en droog op het /r& gezet1 to5
 afgebra*t1 wer op het  /r& gezet1 en   
nogmaals afgebra*t4 ,9 e5 &] g$eelte    
w]d5 twee  groote s*ep51 die di*t bij   
elk&] voor ank] lag51 rondg$raaid1  en  
w]d5 hunne kabels driemaal om elka>     

gewond54 ,nietteg5/a&e  hun ank]grond   
hi] #cf voet diep 01 zat5 zij e5ige     
m9ut5 lang aan  d5 grond4 ,de vlo$golf  
moet zi* ov]ig5s langzaam bewog5 hebb51 
want de inwon]s van ,talcahuano hadd5 d5
 tijd om de heuvels a*t]  de /ad op te  
loop51 t]wijl e5ige zeeli$5 het ruime   
sop koz51  v]tr\w5de dat hunne boot     
veilig ov] de de9+ he5 z\ kom51  zoo zij
 deze vr h>e brek+ 9 /ortzeen kond5     
b]eik54 ,e5e  oude vr\w klom ijl+s met  
e5 knaapje van vi] ( vijf j>5 9 e5e     
boot2 do* er 0 niem& om h5 weg te roei54
 ,di5t5gevolge w]d  de boot teg5 e5 ank]
 gesl+]d en 9 tween geslag52 de oude    
vr\w v]dronk1 ma> het k9d w]d e5ige ur5 
lat]1 hang5d aan  het wrak d] boot1     
opgevis*t4 ,groote plass5 z\t wat] /ond5
 nog  tuss*5 het pu9 d] huiz51 en te    
midd5 da>van zag m5 k9d]51  bezig boot5 
te mak5 van oude tafels en /oel51 ev5   
gelukkig  spel5 als hunne oud]s         
ongelukkig w>54 ,het tr( mij e*t] 9     
hooge mate1 alle li$5 veel vroolijk] en 
b$rijvig] te zi51  dan m5 v]wa*t z\     

hebb54 ,ze] t]e*t w]d opgem]kt1 dat1 nu 
de v]woe/+ algeme5 01 ge5 enkel individu
 lag] /ond dan e5  &]1 ( zijne vri5d5   
van k\d egosme--dat griev5d/e gevolg van
  het v]lies van rijkdom--kon           
bes*uldig54 ,r\se woonde met e5 groot   
aantal daklooz51 die hij welwill5d ond] 
zijne bes*]m+ nam1  g$ur5de de e]/e week
 9 e5 tu9 ond] e5ige appelboom54 ,e]/   
w>5 deze m5s*5 ev5 vroolijk1 als( zij   
aan e5 picnic zat52  do* lat]           
v]oorzaakte de hevige reg5 veel         
ne]sla*tigheid1 want  zij w>5 geheel    
zond] bes*utt+4    ,9 het uitnem5de     
v]slag van kapite9 ,fitz-,roy ov] de    
a>dbev+  wordt gezegd1 dat er 9 de baai 
twee uitb>/+5 w]d5 gezi53  e5e 9 d5 vorm
 van e5e rookkolom1 en e5e twe$e1 die op
 het  wat]spuit5 van e5 groot5 walvis*  
geleek4 ,ook s*e5 het wat]  ov]al 9     
b]o]+1 als( het kookte1 w]d zw>t1 en    
dampte e5  hoog/ onaang5am5 zwavelreuk  
uit4 ,deze laat/e v]s*ijnsel5  w]d5 ook 
wa>g5om5 9 de ,baai van ,valp>aiso      
g$ur5de de  a>dbev+ 9 #ahbb4 #bei ,ik   

ond]/el1 dat deze uitdamp+5 h>e  v]kl>+ 
v9d5 9 het losw]k5 van de modd] op d5   
bodem d]  zee1 welke veel rott5de       
organis*e /(f5 bevat4 ,9 de ,baai van   
,callao bespeurde ik op zek]5 dag bij   
/il w$]1 dat1 to5 het  s*ip zijn kabel  
ov] d5 bodem sleepte1 e5e rij bell5 d5  
ko]s  van het va>tuig aanwees4 ,de lag]e
 klass5 9 ,talcahuano da*t51  dat de    
a>dbev+ v]oorzaakt w]d door e5e oude    
,indiaans*e vr\w1  die twee j>5 gel$5   
uit wraak voor e5e bele$ig+ d5 vulkaan  
,antuco v]/opt _h4 ,dit onnoozele gelo( 
is hi]om eig5a>dig1  wijl het aantoont1 
dat de erv>+ het volk _h le]5 opm]k51   
dat er v]b& be/aat tuss*5 de ond]drukte 
w]k+ d] vulkan5  en het bev5 van d5     
grond4 ,op het punt wa> hun begrip      
omtr5t  oorzaak en gevolg faalde1 moe/  
de toov]ij word5 toegepa/3 en dit  0 het
 afsluit5 van de vulkaanop5+4 ,9 het    
bijzond]e geval van  deze a>dbev+ 0     
zoodanig bijgelo( des te m]kwa>dig]1    
omdat1  volg5s kapite9 ,fitz-,roy1 de   
ond]/ell+ gegrond is1 dat de ,antuco  9 

't geheel niet bij het v]s*ijnsel       
betrokk5 04 #bfj    ,de /ad ,concepcion 
0 9 d5 gewon5 ,spaans*5 trant geb\wd1   
d4w4z4 alle /rat5 krui/5 elk&]          
re*?oekig3 de e5e groep liep  9 de ri*t+
 zuidwe/ t5 we/51 en de &]e groep       
noordwe/ t5  noord54 ,9 de e]/e ri*t+   
/ond5 de mur5 ongetwijfeld bet]  dan 9  
de twe$e1 want v]reweg het mee/e        
metselw]k w]d na> het  noordoo/5        
geworp54 ,beide om/&igh$5 /emm5 volkom5 
ov]e5  met het algeme5 gevoel51 dat de  
golv+5 uit het zuidwe/5 zijn            
gekom5--uit welke /reek van d5 horizon  
ook de ond]a>ds*e geluid5  w]d5 gehoord2
 want het is duidelijk1 dat de mur51    
loop5d 9 de  ri*t+ zuidwe/-noordoo/ en  
dus met hunne kant5 geke]d na> het  punt
 van wa> de golv+5 kwam51 veel m9d] kans
 z\d5 hebb5  te vall5 dan die mur51     
loop5de 9 de ri*t+ noordwe/-zuidoo/1    
die op hetzelfde oog5blik ov] hunne     
gans*e l5gte uit de v]ticaal  w]d5      
geworp51 omdat de golv+5 die uit het    
zuidwe/5 kwam51  bij het doorgaan ond]  

de funde]+51 9 noordwe/ en zuidoo/      
golv5 moe/5 word5 ontbond54 ,m5 kan dit 
toeli*t51 wanne]  m5 boek5 op hun kant  
op e5 k>pet plaat/1 en dan op de mani]1 
door ,mit*ell #bfa aangegev51 de golv+5 
van e5e a>dbev+  naboot/4 ,m5 zal dan   
zi51 dat die boek5 me] ( m9d] s*ielijk  
vall51 na> gelang hunne ri*t+ me] ( m9d]
 sam5valt met die  welke loodre*t /aat  
op de ri*t+ d] golv54 ,(s*oon niet alle1
  /rekt5 de splet5 9 d5 grond zi* ov] 't
 geheel uit 9 e5e  ri*t+                
noordwe/-zuidoo/1 en kwam5 dus ov]e5 met
 de golflijn5  ( lijn5 van groot/e      
buig+4 ,gelet op al deze om/&igh$51  die
 duidelijk op het zuidwe/5 wijz5 als de 
/reek wa>9 het  ho(dbr&punt van /or+    
geleg5 01 is het e5 feit van veel       
belang1 dat het eil& ,santa ,m>ia1      
hetwelk 9 di5 hoek lag1 g$ur5de  de     
algeme5e l&rijz+ tot e5e hoogte /eeg    
bijna driemaal zoo  groot als die van   
e5ig &] deel d] ku/4    ,van d5         
ongelijk5 we]/&1 di5 de mur5 na> gelang 
van hunne  ri*t+ bod51 gaf de ka!draal  

e5 sprek5d voorbeeld4 ,de zijde1  die   
na> het noordoo/5 0 geke]d1 v]toonde e5e
 groot5 pu9hoop1  en te midd5 da>van    
/ak5 deurkozijn5 en /apels timm]h\t     
omhoog1  als wrakh\t 9 e5 /room4        
,sommige brokk5 metselw]k bezat5  groote
 afmet+51 en w>5 tot v] op het vlakke   
k]kple9 g]old1  ev5als /ukk5 rots aan d5
 voet van e5 hoog5 b]g4 ,de zijmur5     
7loop5de 9 e5e ri*t+ zuidwe/-noordoo/7  
w>51 hoewel de]lijk  ges*eurd1 blijv5   
/aan2 ma> de groote /utt51 welke er     
loodre*t  teg5 /ond5 7en dus ev5wijdig  
aan het frontvlak d] gevall5  mur571 w>5
 9 vele gevall51 als met e5 beitel1 glad
 afge/ok5  en op d5 grond gesl+]d4      
,e5ige vi]kante ornam5t5 op d5 top  van 
dezelfde mur5 w>5 door de a>dbev+ 9 e5  
diagonal5 /&  geplaat/4 ,e5 d]gelijk    
feit w]d wa>g5om5 na e5e a>dbev+ te     
,valp>aiso1 9 ,calabri en op &]e        
plaats51 wa>ond] ook e5ige  ,grieks*e   
tempels4 #bfb ,opp]vlakkig bes*\wd      
s*ijnt deze draai5de  v]plaats+ te wijz5
 op e5e w]vel5de beweg+ ond] elk punt   

dat  dez5 /& aanneemt2 ma> dit is 9     
hooge mate onwa>s*ijnlijk4 ,z\  zij niet
 e5 gevolg hi]van zijn1 dat elke /e5    
neig+ heeft  zi* 9 e5 bijzond]5 /& met  
betrekk+ tot de trill+slijn  te         
plaats5--ongeve] op de mani] van speld5 
op e5 vel papi]1  dat ges*ud wordt8 ,9  
't algeme5 gesprok51 /ond5 deur+ang5 (  
v5/]s veel bet] dan &]e deel5 d] geb\w54
 ,niettem9 w]d  e5 arm oud man1 die lam 
0 en de gewoonte _h om bij kle9e s*okk5 
na> e5 deur+ang te kruip51 bij deze     
geleg5h$5 v]plett]d4    ,ik heb niet    
getra*t e5e uitvo]ige bes*rijv+ te gev5 
van het  voorkom5 van ,concepcion zelf1 
want ik gevoel1 dat het vol/rekt        
onmogelijk is de gem5gde gewa>word+5 te 
s*ets51 die ik da>  ond]vond4 ,v]s*eid5e
 (fici]5 bezo*t5 de /ad vr mij2 ma>     
hunne /]k/ gekleurde woord5 w>5 onma*tig
 om e5 jui/ d5kbeeld  te gev5 van dat   
tooneel van v]woe/+4 ,het is bitt] en   
ontmo$ig5d  9 e5e enkele m9uut het w]k  
te zi5 v]nietig51 dat d5 m5s*  zooveel  
tijd en arbeid heeft geko/6 ,to* v]dwe5 

het m$elijd5 met  de inwon]s bijna      
t]/ond1 om plaats te mak5 voor de       
v]wond]+1  dat m5 9 e5 oog5blik tijds e5
 toe/& zag gebor5 word51 di5  m5 alln   
aan e5 langdurig tijdp]k van v]val me5de
 te kunn5  toes*rijv54 ,na> mijne       
ov]tuig+1 hebb5 wij s$]t ons v]trek  uit
 ,engel& ge5 s*\wspel gezi51 dat zulk e5
 diep5 indruk maakte4    ,m5 bewe]t1 dat
 bij bijna elke groote a>dbev+ het      
naburige  wat] d] zee 9 hevige b]o]+    
g]aakt4 ,zooals 9 het geval van         
,concepcion1 s*ijnt de /or+ 9 't algeme5
 van twe$]lei a>d te  zijn gewee/3 t5   
e]/e vloeit het wat]1 op het oog5blik   
van d5  s*ok1 ge/adig en 9 e5 hooge golf
 teg5 het /r& op1 en gaat dan  kalm     
t]ug2 t5 twe$e vloeit al het zeewat]1   
e5ig5 tijd da>na1  van de ku/ weg1 en   
ke]t dan 9 golv5 van onwe]/aanb>e kra*t 
t]ug4 ,de e]/e beweg+ s*ijnt e5         
re*t/reeks* gevolg te zijn  van de      
ongelijke w]k+51 die de a>dbev+ op e5   
va/ en vloeiba>  li*aam uitoef5t1 zoodat
 hunne betrekkelijke hoogt5 zwak ge/oord

  word52 ma> het twe$e geval is e5 veel 
gewi*tig] v]s*ijnsel4 ,het  /aat va/1   
dat bij de mee/e a>dbev+51 en 9 't      
bijzond] bij die  op de we/ku/ van      
,am]ika1 de e]/e groote beweg+ van het  
wat]  e5e t]ugga&e is4 ,e5ige s*rijv]s  
hebb5 dit tra*t5 te v]kl>5  door aan te 
nem51 dat het wat] zijn peil beh\dt1    
t]wijl het l&  omhoog golft2 ma> di*t   
bij het l&--zelfs bij e5e e5igsz9s      
/eile ku/--z\ het wat] /ellig aan de    
beweg+ van d5 bodem  deelnem54 ,da>5bov5
 betoogt ,*4 ,lyell1 dat d]gelijke      
beweg+5  d] zee hebb5 plaats gehad op   
eil&51 v] van de ho(dlijn van  /or+     
geleg5--zooals g$ur5de deze a>dbev+ het 
geval 0 met  ,juan ,f]n&ez1 en met het  
eil& ,madeira tijd5s de vreeselijke     
ramp te ,lissabon 9 #agee4 ,(s*oon het  
vraag/uk ze] +ewikkeld is1  ond]/el ik1 
dat i$]e golf1 hoe ook ont/aan1 e]/ het 
wat] van  het /r& aftrekt1 wa>op zij bij
 h>e nad]+ breekt4 ,hetzelfde  heb ik   
ook wa>g5om5 bij de golfjes1 die de     
s*eprad]5 van e5e  /oomboot voortbr5g54 

,het is opm]kelijk1 dat1 t]wijl         
,talcahuano en  ,callao 7bij ,lima71 die
 beid5 geleg5 zijn aan het ho(d van     
groote  ondiepe baai51 bij elke hevige  
a>dbev+ van vlo$golv5 hebb5 te  lijd5   
gehad--,valp>aiso1 dat di*t bij d5 kant 
van ze] diep wat]  ligt1 nooit ov]/roomd
 is geword51 (s*oon het zoo dikwijls    
door de  geweldig/e s*okk5 getei/]d w]d4
 ,uit het feit1 dat de vlo$golf  niet   
onmiddellijk op de a>dbev+ volgt1 ma>   
somtijds e]/ na e5e  tuss*5ruimte van e5
 half uur3 en ook omdat v]af geleg5     
eil&5  op gelijke wijze word5 getr(f5   
als de ku/5 nabij het br&punt  van      
/or+--s*ijnt het1 dat de golf zi* het   
e]/ 9 volle zee  v]heft2 en da> die     
v]s*ijnsel5 algeme5 voorkom51 moet er   
ook  e5e algeme5e oorzaak voor be/aan4  
,ik v]mo$1 dat wij de lijn1  wa> de m9d]
 ge/oorde wat]s van d5 diep5 oceaan     
sam5treff5 met  het wat] di*t] bij de   
ku/1 hetwelk aan de beweg+5 van het l&  
heeft deelg5om5--moet5 bes*\w5 als de   
plaats1 wa> de vlo$golf  het e]/ is     

ont/aan4 ,ook s*ijnt de golf groot] (   
kle9] zijn1  na> gelang van de          
uitge/rek!id van het ondiepe wat]1 dat  
met  d5 bodem wa>op het /ond1 9 b]o]+   
g]aakte4        ,het m]kwa>dig/e gevolg 
van deze a>dbev+ 0 de be/5dige rijz+    
van het l&4 ,miss*i5 z\ het veel jui/]  
zijn deze rijz+ als de  oorzaak er van  
te noem54 ,(s*oon er ge5 twijfel kan    
zijn1 dat het  l& om de ,baai van       
,concepcion twee ( drie voet omhoog w]d 
gehev51  di5t to* te word5 opgem]kt1 dat
 ik1 weg5s de om/&igheid dat de  golf de
 oude lijn5 van eb- en vlo$w]k+ op de   
glooi5de z&ige  ku/5 _h uitgewis*t1 ge5 
bewijs voor dit feit kon ontdekk51      
behalve 9 het e5/emmige getuig5is d]    
bewon]s1 dat e5e kle9e  rotsa*tige      
diepte1 welke nu blootligt1 vroeg] met  
wat] b$ekt  04 ,op het eil& ,santa ,m>ia
 7dat ongeve] #cj mijl5 v] ligt7 0  de  
rijz+ groot]2 op n g$eelte vond kapite9 
,fitz-,roy1 ti5 voet  bov5 hoogwat]peil1
 bank5 met v]rotte mossels*elpdi]51     
welke nog  aan de rots5 va/zat51 t]wijl 

de bewon]s vroeg] bij doodtij na>  deze 
s*elpdi]5 g$ok5 hadd54 ,de rijz+ van    
deze l&/reek is  van bijzond] belang1   
wijl zij het tooneel is gewee/ van      
v]s*eid5e  &]e hevige a>dbev+51 en weg5s
 het groote aantal zees*elp51  die op   
e5e hoogte van /ellig #fjj en1 na> ik   
me51 zelfs #ajjj  voet ov] het l&       
v]spreid ligg54 ,zooals ik heb opgem]kt1
 zijn  d]gelijke s*elp5 te ,valp>aiso   
gevond5 op e5e hoogte van #acjj  voet4  
,er valt bijna niet aan te twijfel51 dat
 deze groote rijz+  e5 gevolg is gewee/ 
van a*t]e5volg5de kle9e 7p]iodieke7     
rijz+51 zooals die1 welke de a>dbev+ van
 dit ja> v]gezelde  ( v]oorzaakte1      
alsm$e van e5e onm]kb>e langzame        
7seculaire7  rijz+1 die /ellig op       
sommige g$eelt5 dez] ku/ 9 gang is4     
,het eil& ,juan ,f]n&ez1 #cfj mijl5 t5  
noordwe/5 van ,concepcion1  w]d op het  
tijd/ip van d5 groot5 s*ok op #bj       
,febru>i hevig  ges*ud1 zoodat de boom5 
teg5 elk&] sloeg51 en di*t bij het  /r& 
e5 ond]zees*e vulkaan 9 w]k+ kwam4 ,deze

 feit5 zijn  m]kwa>dig1 omdat dit eil&  
ook tijd5s de a>dbev+ op #bd ,mei #agea 
hevig] w]d getei/]d1 dan &]e plaats5 op 
gelijk5 af/& van  ,concepcion1 #bfc     
zoodat zij op e5e ond]a>ds*e v]b9d+     
tuss*5  deze twee punt5 s*ijn5 te wijz54
 ,*ilo1 ongeve] #cdj mijl5 t5  zuid5 van
 dezelfde /ad1 s*ijnt aan /]k]e s*okk5  
blootge/eld  te zijn gewee/1 dan het    
tuss*5ligg5de di/rict ,valdivia1 wa>  de
 vulkaan ,vill>ica 9 't geheel niet 9   
w]k+ kwam1 t]wijl 9  de ,cordill]as     
teg5ov] ,*ilo twee vulkan5 op hetzelfde 
oog5blik  e5 hevige uitb>/+ hadd54 ,deze
 twee vulkan51 en enkele naburige  &]e1 
blev5 lang5 tijd w]kzaam1 en kwam5 ti5  
ma&5 lat]  door e5e a>dbev+ te          
,concepcion opnieuw tot uitb>/+4 #bfd   
,e5ige mann51 die bij d5 voet van e5    
dez] vulkan5 bezig w>5  h\t te hakk51   
bespeurd5 d5 s*ok van d5 #bj/5 ,febru>i 
niet1  (s*oon het geheele omligg5de     
di/rict to5 9 trill+ 04 ,hi]  zi5 wij   
dus e5 geval1 dat e5e uitb>/+ e5e       
a>dbev+ v]zwakt  en da>voor 9 de plaats 

tre$t1 zooals volg5s het bijgelo( d]    
lag]e klass5 ook te ,concepcion ges*i$  
z\ zijn1 indi5 de vulkaan  ,antuco niet 
door toov]ij v]/opt 0 geword54 ,twee j>5
 en neg5  ma&5 lat] 7#g ,novemb] #ahcg7 
w]d5 ,valdivia en ,*ilo nogmaals en     
hevig] getei/]d dan op #bj ,febru>i     
#ahce1 wa>bij e5 eil& 9 d5              
,*onos-ar*ipel 7het eil& ,lemus7 e5e    
blijv5de rijz+ van me] dan  a*t voet    
ond]g+4 ,het zal d5 lez] e5 bet] begrip 
gev5 van het  uitge/rekte gebi$ dez]    
v]s*ijnsel51 zoo wij aannem5 7ev5als  9 
het geval van de glets*]s71 dat zij op  
ov]e5kom/ige af/&5  9 ,europa hebb5     
plaats gehad4 ,9 dat geval z\ het l&    
vanaf de  ,noordzee tot de ,middell&s*e 
,zee hevig ges*okt zijn geword51 en     
z\d5 op hetzelfde tijd/ip e5 groot deel 
van ,engel&s oo/ku/1  b5ev5s e5ige      
afgeleg5 eil&5 blijv5d zijn omhoog      
gehev54 ,op  de ku/ van ,holl& z\ e5e   
reeks vulkan5 9 w]k+ zijn gekom51  en   
bij de noordpunt van ,i]l& z\ e5e       
uitb>/+ op d5 bodem  d] zee hebb5 plaats

 gehad4 ,e9delijk z\d5 de oude krat]s   
van  ,auv]gne 7,*ane des ,puys ( des    
,monts ,dmes1 ,le ,plomp du ,cantal en  
,les ,monts-,dore7 donk]e rookkolomm5   
hebb5 omhoog geworp51 en lang5  tijd 9  
hevige w]k+ zijn geblev54 ,drie en d]tig
 ma&5 lat]  z\ ,frankrijk vanaf zijne   
c5trale hoogvlakte tot aan het ,engels*e
  ,kanaal opnieuw door e5e a>dbev+      
v]woe/ zijn geword51 en z\  e5 eil& 9 de
 ,middell&s*e ,zee blijv5d g]ez5 zijn4  
,het gebi$1 wa>ov] op d5 #bj/5 ,febru>i 
de vulkanis*e /( w]d  uitgeworp51       
besloeg e5e ruimte van #gbj bij #djj    
,engels*e mijl51  zoodat zi* hi] na>    
alle wa>s*ijnlijkheid e5 ond]a>ds*      
lavame] uit/rekte1 aanm]kelijk groot]   
dan de opp]vlakte d] ,zw>te  ,zee4 #bfe 
,uit het nauwe en sam5ge/elde v]b&1 dat 
er g$ur5de  deze reeks van v]s*ijnsel5  
tuss*5 de opheff5de en eruptieve  kra*t5
 bleek te be/aan1 mog5 wij met zek]heid 
besluit51 dat de  kra*t5 welke langzaam 
en met kle9e rukk5 va/el&sdeel5 opheff51
  en die welke p]iodiek vulkanis*e /(   

uit op5 krat]s w]p51  e5e-en-dezelfde   
zijn4 ,om vele r$55 gelo( ik1 dat de    
m5igvuldige  a>dbev+5 op deze ku/lijn   
word5 teweeggebra*t door het s*eur5  d] 
lag51 als e5 noodzakelijk gevolg van de 
spann+ van het l&  bij opheff+1 en door 
het met geweld b9n5dr+5 #bff van gloei5d
  magma ( vloeiba> ge/e5te4 ,dit s*eur5 
en b9n5dr+5 z\d5 bij  g5oegzame h]hal+  
7en wij wet51 dat a>dbev+5 h]haaldelijk 
dezelfde /rek5 op dezelfde wijze tei/]57
 e9delijk e5e lage  b]gket5 vorm54 ,e5  
d]gelijk proces s*ijnt met het          
re*tlijnige  eil& ,santa ,m>ia 9 gang te
 zijn4 ,ik gelo(1 dat het c5trale  (    
z-g$eelte van e5 b]g 9 zijne            
ont/aanswijze alle5 hi]9  van e5 lag5   
vulkaankegel v]s*ilt1 dat het gesmolt5  
ge/e5te  bij h]hal+ na> b9n5 is gep]/1 9
 plaats van h]haaldelijk  na> buit5     
geworp54 ,bov5di5 gelo( ik1 dat de      
/ructuur van  groote b]gket55--zooals   
die van de ,cordill]as1 wa> de lag5  die
 de +ep]/e k]n van plutonis*e ge/e5t5   
b$ekk51 langs  v]s*ill5de ev5wijdige en 

naburige heflijn5 op h>5 kant zijn      
gezet--onmogelijk kan word5 v]kla>d1    
behalve 9 de ond]/ell+1  dat het        
k]nge/e5te h]haaldelijk w]d +espot5 na  
tijdruimt51  lang g5oeg om aan de       
bov5g$eelt5 ( vulsplet5 geleg5heid te   
gev5  tot afkoel+ en v]h>d+4 ,want indi5
 de lag5 door n enkel5  s*ok 9 h>e      
teg5woordige1 ze] /eile1 loodre*te en   
/omphoekige  /&5 w>5 geworp51 z\d5 de   
+ew&5 d] a>de na> buit5  zijn ge/roomd2 
en 9 plaats dat m51 zooals nu1 de /eile 
c5trale  b]gdeel5 z\ gevormd zi5 uit    
ge/e5te1 dat ond] hooge drukk+  is      
va/geword51 z\d5 op tallooze punt5 van  
elke heflijn /room5  lava na> buit5 zijn
 gevloeid4 #bfg          ,dat groote    
b]gket5s1 en b]g5 9 't algeme51 op de   
door      ,d>w9 oms*rev5e wijze ont/aan 
z\d5 zijn1 v9dt h$5      ge5 gelo( me]4 
,ook niet de vroeg] zooze] bek5de !orie 
van ,hutton1 ,playfair1 ,a4 von         
,humboldt1 ,e4 de ,beaumont en ,l4 von  
,bu*1 volg5s welke de b]g5 w>5 ont/aan  
door drukkra*t51      die 9 radiale     

ri*t+ van ond]5 na> bov5 w]kt51 en die  
de uitb>/+ van eruptieve ge/e5t5 voor de
 oorzaak hield      van de opheff+ en   
plooing d] a>dlag5 tot b]g54 ,aan de    
nieuw]e ond]zoek+5 van ,favre1 ,dana1   
,baltz]1 ma> vooral      van ,e4 ,suess 
en ,a4 ,heim #bfh is het te dank51 dat  
m5 e5e      jui/]e en me] natuurlijke   
voor/ell+ van het proces d]             
b]gvorm+ bezit4 ,volg5s die !orie       
v]deelt m5 de b]g5 93      #ao4         
,erosie-geb]gt51 die door de knag5de (  
wegvret5de w]k+      van /room5d wat] op
 e5 oorspronkelijk tafell& gevormd w]d52
      #bo4 ,vulkanis*e geb]gt51 ont/aan 
door gloei5d vloeiba>      ge/e5te1 dat 
door e5e spleet ( op5+ 79 ruim]5 z93    
e5e reeks van zulke op5+57 uit het      
b9n5/e d] a>de drong1      zi* aan de   
r&5 d] spleet ophoopte en afkoelde2 #co4
 ,tektonis*e      geb]gt51 wa>toe de    
mee/ voorkom5de en reusa*tig/e b]g5 en  
b]greeks5 behoor54 ,da>ond] v]/aat m5   
zulke1 die gevormd      w]d5 door       
beweg+5 d] a>dkor/ zelve 7b5$5wa>ts*e en

      sam5s*uiv5de71 t5 gevolge van de  
afkoel+ en da>m$e 9      v]b& /a&e      
contractie en v]kle9+ onz] planeet4     
7,noot v4 d4 ,v]t47                     
,,ho(d/uk ,,xv4    ,,ov]to*t ,,van ,,de 
,,cordill]as4      #g ,ma>t #ahce4      
,wij blev5 drie dag5 te ,concepcion1 en 
zeild5 to5 na>  ,valp>aiso4 ,da> de w9d 
noordelijk 01 b]eikt5 wij d5 +ang  d]   
hav5 van ,concepcion e]/ teg5 donk]4    
,omdat wij ze] di*t bij  l& w>51 en er  
e5 mi/ kwam opzett51 liet5 wij hi] het  
ank]  vall54 ,kort da>na kwam e5 groote 
,am]ikaans*e walvis*va>d]  ons op zijde1
 wa>van wij d5 kapite9 vloek5d tot zijn 
volk hoord5  zegg51 dat het zi* /il moe/
 h\d51 zoolang hij na> de /ortzeen      
lui/]de4 ,kapite9 ,fitz-,roy praaide hem
 met luide1 held]e /em1  om op de plek  
wa> hij 0 te ank]54 ,de arme man zal to5
 zek]  hebb5 g$a*t1 dat die /em van het 
/r& kwam1 want e5 /orm van  kret5 /eeg  
e5sklaps van het s*ip op1 da> i$]e5     
s*reeuwde3  ,laat het ank] vall56 ,kabel
 vi]56 ,zeil m9d]56 ,dit 0 het          

bela*elijk/e1 dat ik ooit gezi5 _h4     
,indi5 alle kopp5 van de  bemann+       
kapite9s w>5 gewee/1 _h er ge5 groot]e  
v]w>r+  van bevel5 kunn5 he]s*54 ,lat]  
ontdekt5 wij1 dat de kapite9  /ott]de1  
zoodat ik v]mo$1 dat all5 hem hielp5 om 
zijne ord]s  te gev54    ,op d5 #aa;d5  
ank]d5 wij te ,valp>aiso2 en twee dag5  
lat] g+ ik  op weg1 om de ,cordill]as   
ov] te trekk54 ,e]/ begaf ik mij na>    
,santiago1 wa> ,caldcleugh mij ze]      
vri5delijk op alle mogelijke  wijze     
hielp bij het mak5 van de kle9e noodige 
toeb]eidsel54 ,9  dit g$eelte van ,*ili 
zijn twee pass5 ov] de ,&es na> ,m5doza3
 de  e5e1 de ,aconcagua- (              
,uspallata-pas1 ligt op #cbej' ,z4,b4 en
 wordt het  mee/ gebruikt2 de twe$e1 de 
,portillo-pas geheet51 ligt zuidelijk]1 
is nad]1 ma> hoog] en geva>lijk]4 #bfi  
#ah ,ma>t4    ,wij ri*tt5 ons na> d5    
,portillo-pas4 ,na ,santiago te hebb5   
v]lat51 /ak5 wij de uitge/rekte1        
v]s*roeide vlakte ov]1  wa>9 deze /ad   
ligt1 en kwam5 9 d5 namiddag aan de     

,maypu1 e5e d]  voornaam/e rivi]5 van   
,*ili4 ,t] plaatse1 wa> de vallei d5    
e]/5  ,cordill]as-kam snijdt1 wordt zij 
aan we]skant5 door hooge1 naakte  b]g5  
begr5sd2 en (s*oon niet bre$1 is zij ze]
 vru*tba>4 ,tal  van hutt5 w>5 omr+d    
door wijnga>d51 en boomga>d5 met appel-1
  nekt>9e- en p]zikboom51 wa>van de     
takk5 ond] het gewi*t d]  s*oone rijpe  
vru*t5 dreigd5 te brek54 ,des avonds    
b]eikt5 wij het  tolhuis1 wa> onze      
bagage ond]zo*t w]d4 ,de ,*ile5s*e gr5s 
wordt  bet] bewaakt door de ,cordill]as1
 dan door het wat] d] zee4 ,er zijn  ze]
 we9ige vallei51 die na> de c5trale     
kamm5 van het geb]gte  vo]51 en op &]e  
plaats5 zijn de b]g5 voor la/di]5 geheel
  onbegaanba>4 ,de beambt5 van het      
tolhuis w>5 ze] beleefd1 hetge5  miss*i5
 voor e5 deel 0 toe te s*rijv5 aan het  
paspoort1 dat  de ,presid5t d]          
,republiek mij gegev5 _h2 ma> bijna elke
 ,*ile5  bezit e5e aangebor5            
beleefdheid1 wa>ov] ik mijne bewond]+   
moet uitsprek54 ,9 dit geval 0 de       

teg5/ell+ met dezelfde  klasse van m5s*5
 9 de mee/e &]e l&5 ze] opvall5d4 ,als  
/aaltje van ,*ile5s*e beleefdheid zal ik
 e5e anecdote v]tell51  die mij de/ijds 
ze] v]maakte4 ,di*t bij ,m5doza         
ontmoett5 wij  e5e kle9e en ze] dikke   
neg]91 die s*rijl+s op e5 muildi]  zat4 
,zij _h e5 kropgezwel1 zoo v]baz5d      
groot1 dat m5 bijna niet  kon nalat5 ha>
 voor e5 oog5blik aan te kijk52 do*     
bijna op  hetzelfde oog5blik--als wild5 
zij zi* v]onts*uldig5--groett5  mijne   
beide metgezell5 ha> op de gebruikelijke
 mani]1 door hunne  ho$5 af te nem54    
,wa> z\ m5 9 ,europa1 ond] de hoog]e (  
lag]e  /&51 zulk e5e beleefdheid hebb5  
bewez5 aan e5 arm en mismaakt  s*epsel  
van e5 v]worp5 ras8    ,des na*ts sliep5
 wij 9 e5e hut4 ,onze onafhankelijke    
mani] van  reiz5 0 v]rukkelijk4 ,9 de   
bewoonde g$eelt5 ko*t5 wij wat  br&h\t1 
huurd5 weil& voor de bee/51 en kampe]d5 
bij h5  9 e5 hoek van hetzelfde veld4 ,9
 d5 ijz]5 pot1 di5 wij bij  ons hadd51  
kookt5 wij ons avondet51 nuttigd5 dit   

ond] e5  onbewolkt5 hemel1 en k5d5 ge5  
zorg4 ,mijne metgezell5 w>53  ,m>iano   
,gonzales1 die mij re$s vroeg] 9 ,*ili  
als gids _h g$i5d1  en e5 arri]o        
7muildi]5drijv]7 met zijne ti5 muildi]5 
en  e5e madr9a 7petemo$]74 ,laat/g5oemde
 is e5 hoog/ gewi*tig  p]sonage3        
namelijk e5e oude1 bezadigde m]rie met  
e5 belletje  aan d5 nek1 die1 wa> zij   
gaat1 door de muildi]5 als gehoorzame   
k9d]5 gevolgd wordt4 ,de liefde van deze
 di]5 voor hunne madr9as  bespa>t       
tallooze moeilijkh$54 ,zoo er v]s*eid5e 
groote troep5  tegelijktijdig 9         
hetzelfde veld graz51 behoev5 de arri]os
 des  morg5s hunne madr9as alle5 wat t] 
zijde te vo]5 en h>e bell5  te lat5     
kl9k53 en al w>5 er dan ook twee- (     
driehond]d muil5  bije51 to* k5t elk    
onmiddellijk de bel van zijne eig5e     
madr9a1  en komt na> ha> toe4 ,het is   
bijna onmogelijk e5 oud muildi]  te     
v]liez52 want zoo het v]s*eid5e ur5 lang
 met geweld wordt  a*t]geh\d51 zal het1 
ev5als e5 hond1 met zijn fijn5 reuk het 

spoor zijn] makk]s ( liev] van de madr9a
 volg51 aan wie het1  zooals de arri]o  
bewe]t1 de mee/e liefde to$raagt4 ,deze 
neig+  is e*t] niet van individueel5    
a>d2 want ik gelo( ge5 ongelijk  te     
hebb5 als ik zeg1 dat elk di] met e5 bel
 aan voor madr9a kan  di554 ,elk muildi]
 draagt op e5 eff5 weg e5 la/ van #daf  
p\nds  7me] dan #bi /one72 #bgj ma> 9   
e5e b]ga*tige /reek #ajj p\nds  m9d]4   
,het is m]kwa>dig1 dat deze di]5 met    
hunne fijne1 s*rale  l$emat51 zond]     
ev5r$ige spi]ontwikkel+1 zulk e5 groot5 
la/ kunn5 drag54 ,het muildi] s*ijnt mij
 altijd e5 hoog/  wond]lijk di] toe4    
,dat e5 ba/]d ( speelsoort me] v]/&1    
geheug51 hals/>righeid1 neig+ tot het   
v]e5ig+slev51  volh>d+sv]mog5 bij       
spi]>beid1 en ook e5 lang] lev5 bezit   
dan e5 zijn] oud]s1 s*ijnt aan te duid51
 dat de kun/ hi] de  natuur heeft       
ov]tr(f54 ,van onze ti5 di]5 w>5 zes    
be/emd voor  rijd51 en vi] voor het     
drag5 van la/51 wa>9 all5 elk&]         
afwisseld54 ,wij hadd5 e5e fl9ke        

hoeveelheid vo$sel meeg5om5  voor het   
geval1 dat wij +esneeuwd w]d51 omr$5 het
 seizo5 voor  e5 to*t ov] d5            
,portillo-pas e5igsz9s v]/rek5 04    #ai
 ,ma>t4    ,dez5 dag r$5 wij na> het    
laat/e1 en dus hoog/ geleg5 huis  van de
 vallei4 ,het aantal bewon]s w]d s*a>s*2
 to* 0 het  l& op plaats51 wa> het wat] 
kon word5 he5gevo]d1 nog ze]  vru*tba>4 
,alle ho(dvallei5 9 de ,cordill]as      
bezitt5 dit k5m]k1  dat zij aan beide   
zijd5 word5 omzoomd door e5 ruw gelaagd1
 en  mee/al ze] dik t]ras van kei5 en   
z&4 ,blijkba> is er e5 tijd  gewee/1 dat
 deze t]rass5 zi* dw>s ov] de vallei5   
uit/rekt5  en v]e5igd w>54 ,dit v]mo$5  
wordt beve/igd 9 ,noord-,*ili1  wa> ge5 
/room5 zijn1 en wa> m5 de dalbodems op  
de g5oemde wijze  gelijkmatig gevuld    
ziet4 ,ov] deze r&t]rass5 leid5 mee/al  
de  weg52 want hunne opp]vlakt5 zijn    
eff51 en met e5e ze] g]+e  /ijg+ volg5  
zij d5 loop d] vallei54 ,v&a> dat zij   
ook  gemakkelijk door irrigatie word5   
beb\wd4 ,m5 kan h5 v]volg5 tot  e5e     

hoogte van #gjjj ( #ijjj voet1 wa> zij  
zi* e9delijk tuss*5  de onregelmatige   
hoop5 rotspu9 v]liez54 ,aan het ond]e9de
 (  d5 +ang d] vallei5 gaan zij         
geleidelijk ov] 9 die door l&  +eslot5  
7ook uit kei5 gevormde7 vlakt5 aan d5   
voet d] ho(dket5  van de ,&es1 welke ik 
9 e5 vroeg] ho(d/uk als k5m]k5d voor    
het ,*ile5s*e l&s*ap heb bes*rev51 en   
die da> ongetwijfeld  ont/ond5 9 e5     
tijd1 to5 de zee 9 ,*ili doordrong1     
gelijk zij het  nu 9 de zuidelijke ku/5 
doet4 ,ge5 enkel feit 9 de geologie van 
,zuid-,am]ika boezemde mij me] belang 91
 dan deze t]rass5 van gr(  gelaagde     
kei54 ,9 sam5/ell+ gelijk5 zij volkom5  
op de /(1  die de /room5 9 elke vallei  
z\d5 afzett51 indi5 zij door de  e5e (  
&]e oorzaak--zooals het vloei5 9 e5 me] 
( zee>m--9  hun loop belemm]d w]d52 ma> 
9 plaats van /( af te zett51  zijn de   
/room5 nu voortdur5d bezig met het      
afknag5 van het va/e  ge/e5te en van    
deze alluviale aanslibb+5 ov] de geheele
 l5gte  van elke ho(d- en zijvallei4    

,het is niet mogelijk hi] de r$55 op  te
 noem52 ma> ik b5 ov]tuigd1 dat die kei-
 ( gr(kiezel-t]rass5  g$ur5de de        
trapsgewijze rijz+ d] ,cordill]as w]d5  
opgehoopt door  de /room51 die bij      
opvolg5de peil/&5 hun rotspu9 aanslibd5 
op  de /r&ho(d5 van lange smalle        
zee>m5--e]/ hoog 9 de vallei51  to5 lag]
 en lag] na> het ond]e9de1 t]wijl het l&
 ge/adig en  langzaam rees4 ,indi5 dit  
zoo is 7en ik kan er niet aan twijfel571
  dan is de groote en gebrok5 ket5 van  
de ,cordill]as niet--zooals  de geolog5 
tot voor kort5 tijd algeme5 da*t51 en   
zooals nu nog  de gewone me5+           
is--plotsel+ omhooggeworp51 ma> langzaam
 9  ha> geheel opgehev51 op dezelfde    
ge/adige mani] als de ku/5  van de      
,atlantis*e en ,/ille ,ocean5 9 jong]e  
tijdp]k54 ,e5e  m5igte feit5 9 de       
/ructuur van de ,cordill]as v9d5 door   
deze  bes*\w+ e5e e5v\dige v]kl>+4      
,de rivi]51 die door deze vallei5       
vloei51 moe/5 e]d]  b]g/room5 word5     
g5oemd4 ,h>e hell+ is ze] groot1 en het 

wat]  heeft de kleur van modd]4 ,het    
g]aas1 dat de ,maypu maakte t]wijl  zij 
ov] de groote ronde brokk5 s*oot1 geleek
 op het bruis5  d] zee4 ,tuss*5 het     
geweld van het /room5de wat]1 0 het     
ratel5de geluid d] ov] elk&] s*ur5de    
/e55 ze] duidelijk  hoorba>--zelfs op e5
 af/&4 ,dag en na*t kan m5 dit ratel5de 
geluid langs d5 geheel5 loop van d5     
/room hoor54 ,voor d5 geoloog  lag er   
iets welsprek5ds 9 di5 klank4 ,die      
duiz5d5 en duiz5d5  /e551 welke rammel5d
 teg5 elk&] het d(fe en e5tonige geluid 
v]wekt51 spo$d5 zi* all5 9 ne ri*t+4    
,zij d$5 d5k5 aan  d5 tijd1 wa>9 elke   
voorbij snell5de m9uut onh]roepelijk 9  
de  eeuwigheid v]z9kt6 ,voor deze /e55  
is de oceaan hunne eeuwigheid2  en elke 
toon 9 die wilde muziek sprak mij van e5
 /ap1 di5 zij  nad] tot hunne be/emm+   
d$54    ,het is voor d5 m5s*elijk5 gee/ 
onmogelijk1 &]s dan door e5  langzaam   
v]loop1 e5e w]k+ te begrijp51 welke is  
voortgebra*t  door e5e zoo dikwijls     
h]haalde oorzaak1 dat het noem5 van het 

h]hal+s-cijf] al ge5 duidelijk] begrip  
van de zaak geeft dan  de wilde1 die na>
 de h>5 op zijn ho(d wij/4 ,zoo dikwijls
 als ik  modd]-1 z&- en kiezellag5 tot  
e5e dikte van vele duiz5d5 voet5        
opgehoopt zag1 voelde ik mij g5eigd uit 
te roep51 dat oorzak51  als de v]mal5de 
w]k+ d] teg5woordige rivi]5 en          
teg5woordige  /r&vlo$51 nooit zulke     
massa's kond5 hebb5 voortgebra*t4 ,ma>  
aan d5 &]5 kant3 als ik lui/]de na> het 
ratel5de geluid dez]  /room53 als ik mij
 voor d5 gee/ riep1 dat geheele         
di]5gesla*t5  van de a>dopp]vlakte      
v]dw55 zijn g$ur5de dat lange tijdvak1  
wa>9 deze /e55 dag en na*t met hetzelfde
 geluid 9 hunn5 loop  zijn              
voortges*uifeld--dan heb ik bij mijzelf 
g$a*t3 welke b]g1  welk va/l& kan zulk  
e5e sloop+ we]/aan8    ,9 dit g$eelte d]
 vallei w>5 de b]g5 aan we]szijd5 van   
#cjjj  tot #fjjj ( #hjjj voet5 hoog1 met
 afg]onde omtrekk5 en /eile1 kale       
hell+54 ,de algeme5e kleur van het      
ge/e5te 0 d( purp]a*tig1  en zijne      

laagswijze /ructuur ze] duidelijk       
wa>neemba>4 ,zoo al niet  s*oon1 0 to*  
het l&s*ap m]kwa>dig en groots*4 ,9 d5  
loop van  d5 dag ontmoett5 wij v]s*eid5e
 kudd5 vee1 die door mann5 uit de       
hoog]e vallei5 9 de ,cordill]as na>     
omlaag w]d5 g$rev54 ,dit  teek5 van d5  
nad]5d5 w9t] v]haa/te onze s*r$51 me]   
dan  voor geologis*e wa>nem+5 wel       
w5s*elijk is4 ,het huis1 wa>9  wij      
sliep51 lag aan d5 voet van e5 b]g1 op  
welks top zi* de                        
,san-,p$ro-de-,nolasko-mijn5 bev9d54    
,sir ,f4 ,head v]wond]t zi*1 dat  er    
mijn5 ontdekt zijn geword5 op zulke     
buit5gewone plaats5 als de  s*rale top  
van d5 b]g ,san ,p$ro de ,nolasko4 ,to* 
laat die ontdekk+  zi* ze] go$ v]kl>54  
,9 de e]/e plaats zijn metaalad]5 9 deze
  /reek mee/al h>d] dan de omr+5de lag51
 zoodat zij g$ur5de  de all5gs voortga&e
 slijt+ d] b]g5 buit5 de opp]vlakte van 
d5 grond /ek54 ,t5 twe$e heeft bijna elk
 arbeid]1 vooral 9 de  noordelijke      
g$eelt5 van ,*ili1 e5ig v]/& van het    

voorkom5 van  erts54 ,9 de groote       
mijnprov9cin ,coquimbo en ,copiap is    
br&h\t  zoo s*a>s*1 dat er op i$] b]gje 
en 9 elk dal na> gezo*t wordt2  en door 
dit zoek5 zijn bijna al de rijk/e mijn5 
9 die /reek  ontdekt4 ,*agn>cillo1      
wa>uit 9 d5 loop van we9ige j>5 voor    
e5e wa>de van vele hond]dduiz5d5 pond5  
zilv] te voors*ijn is  gebra*t1 w]d     
ontdekt door e5 man1 die e5 /e5 na> zijn
 belad5  ezel wilde w]p54 ,9 de me5+1   
dat hij ze] zwa> 01 raapte hij  d5 /e5  
op1 en ontdekte1 dat deze groot5deels   
uit zuiv] zilv]  be/ond4 ,niet v] van de
 plek /ond de ad] re*t ov]e9d1 als e5e  
wig van metaal4 ,ook w&el5 de mijnw]k]s 
dikwijls op ,zondag5 met  e5 breekijz]  
ov] de b]g54 ,9 het zuidelijk deel van  
,*ili zijn  de ontdekk]s gewoonlijk     
mann51 die vee 9 de ,cordill]as drijv51 
en elk ravijn bezoek5 wa> e5ig weil& te 
v9d5 is4    #bj ,ma>t4    ,na>mate wij  
hoog] 9 de vallei kwam51 w]d de         
plant5groei1 met  uitzond]+ van enkele  
fraaie ,alp5-bloem51 uit]/ s*a>s*2  en  

van vi]voetige di]51 vogels ( insect5   
kon er nauwelijks e5  word5 ontdekt4 ,de
 hooge b]g51 wa>van de topp5 enkele     
plekjes  sneeuw v]toond51 /ond5 go$ van 
elk&] ges*eid51 t]wijl de  tuss*5ligg5de
 dal5 gevuld w>5 met alluviale lag5 van 
ontzaglijke  dikte4 ,het b]gl&s*ap van  
de ,&es bevatte e5ige bijzond]h$51      
welke mij om h>e teg5/ell+ met de &]e   
mij bek5de b]gket5s  bov5al tr(f54 ,die 
bijzond]h$5 w>53 de vlakke zoom5 aan    
we]szijd5 van de vallei51 welke r&5 zi* 
dikwijls tot smalle  vlakt5 v]bre$d52 de
 held]e kleur51 voornamelijk rood en    
purp]1  d] volkom5 naakte en /eile      
heuvels van porfi]2 de indrukwekk5de  en
 onafgebrok5 /e5ad]51 welke het voorkom5
 hadd5 van mur52 de  duidelijke afs*eid+
 d] lag51 die1 da> wa> zij bijna        
v]ticaal  /ond51 de s*ild]a*tige en ruwe
 midd5topp5 vormd51 do* bij  g]+]e hell+
 de groote b]g5massa aan de gr5z5 d]    
ket5  sam5/eld52 en e9delijk1 de re*te  
kegelvormige /apels fijn  en            
held]kleurig rotspu91 die ond] e5 /eil5 

hoek van d5 voet  d] b]g5 af1 soms tot  
e5e hoogte van me] dan #bjjj voet langs 
de  w&5 opliep54    ,zo[el 9 ,vuurl& als
 9 de ,&es m]kte ik h]haaldelijk op1    
dat wa> het ge/e5te g$ur5de het groot/e 
deel van het ja> met  sneeuw b$ekt 01   
het op ze] buit5gewone wijs 9 kle9e     
hoekige  /ukk5 0 gespl9t]d4 ,scoresby   
#bga heeft hetzelfde feit op  ,spitsb]g5
 wa>g5om54 ,de zaak s*ijnt mij e5igsz9s 
dui/]2  want het g$eelte van e5 b]g1 dat
 door e5 sneeuwmantel wordt  bes*ut1    
moet m9d] aan h]haalde en groote        
temp]atuurswissel+5  ond]hevig zijn1 dan
 elk &] g$eelte4 ,soms heb ik g$a*t1 dat
  de a>de en /e5brokk5 aan de opp]vlakte
 miss*i5 m9d] snel  w]d5 v]wijd]d door  
langzaam doorzijg5d sneeuwwat]1 #bgb dan
  door reg51 en dat dus de s*ijnba>     
snell]e v]we]+ van het  va/e ge/e5te    
ond] de sneeuw b$riegelijk 04 ,wat ook  
de r$5  zij1 de hoeveelheid afbrokkel5d 
ge/e5te op de ,cordill]as is  ze] groot4
 ,9 de l5te glijd5 somtijds groote hoop5
 van dit pu9  de b]g5 af1 ov]dekk5 de   

sneeuw die 9 de dal5 is sam5gewaaid1  en
 vorm5 zoo natuurlijke huiz5 van ijs4   
,wij r$5 ov] zoo'n huis1  dat op e5e    
hoogte lag v] ond] de gr5s van eeuwige  
sneeuw4    ,teg5 het vall5 van d5 avond 
b]eikt5 wij e5e eig5a>dige  komvormige  
vlakte1 ,la ,valle del ,yeso 7,de       
,gips-,vallei7 geheet54 ,zij  0 met e5ig
 droog weil& b$ekt1 wa>op wij tot ons   
g5oeg5 e5e  kudde vee zag5 graz51 te    
midd5 van de omr+5de /e5woe/ijn54 ,de   
vallei ontle5t ha> naam aan e5e groote1 
na> s*att+ m9/5s  #bjjj voet dikke laag 
van wit gips1 dat op sommige plaats5    
geheel  zuiv] is4 ,wij sliep5 bij e5    
troepje mann51 wi] w]k het 0 om  deze   
/(1 die bij de wijnb]eid+ gebruikt      
wordt1 op muildi]5  te lad54 ,vroeg 9 d5
 morg5 van d5 #ba/5 g+5 wij op weg1 en  
volgd5 we] d5 loop d] rivi]1 die hi] ze]
 kle9 0 geword51  totdat wij aan d5 voet
 van d5 ma*tig5 b]grug kwam51 die de    
wat]5 d] ,/ille en ,atlantis*e ,ocean5  
ges*eid5 h\dt4 ,de  weg1 tot dusv] go$1 
en voortdur5d do* ze] langzaam /ijg5de1 

v]&]de nu 9 e5 /eil zigzagvormig pad ov]
 d5 groot5 rotsw&  op de gr5ss*eid+     
tuss*5 de republiek5 ,*ili en ,m5doza4  
,ik zal hi] e5e korte s*ets gev5 van de 
geologis*e ge/eldheid  d] v]s*ill5de    
ev5wijdige b]greeks51 die de ,cordill]as
  vorm54 ,van deze reeks5 zijn twee     
aanm]kelijk hoog] dan de  &]53 namelijk 
aan d5 kant van ,*ili1 de               
,peuqu5es-ket51  die op het punt1 wa> de
 pas ha> krui/1 #cibg ,met4 hoog is2 en 
aan d5 kant van ,m5doza1 de             
,portillo-ket51 die #djfj ,met4 hoog    
is4 ,de lag]e rugg5 d] ,peuqu5es-ket5 en
 van de v]s*ill5de  groote reeks5       
we/elijk da>van1 be/aan uit e5e         
reusa*tige1  vele duiz5d5 voet5 dikke   
ophoop+ van porfi]-ge/e5t51 die  als    
ond]zees*e lava's1 afgewisseld door     
hoekige en ronde brokk5  van dezelfde   
ge/e5t51 uit krat]s op d5 bodem van     
voorw]eldlijke  zeen omhoog zijn        
geworp54 ,deze afwissel5de ge/e5t5 zijn 
9 de  c5trale g$eelt5 b$ekt met e5e     
dikke laag van rood5 z&/e51  conglom]aat

 en kalkh\d5d leems*ief]1 v]bond5 met en
 ov]ga&e  9 reusa*tige gipslag54 ,9 de  
bov5lag5 kom5 vrij veel s*elpdi]5  voor1
 die ongeve] behoor5 tot de p]iode d]   
,lag]e ,witte ,kalk 9  ,europa4 #bgc    
,het is e5e oude ges*i$5is1 ma> da>om   
niet m9d]  v]wond]lijk1 van s*elpdi]5 te
 hoor5 sprek51 die wele] ov]  d5 bodem  
d] zee krop51 en nu bijna #adjjj voet   
bov5 h>5 spiegel  ligg56 ,de ond]/e     
b$d+5 9 deze groote ophoop+ van lag5    
zijn  door de w]k+ 7contactmetamorphose7
 van eruptieve /e5massa's1  uit e5      
eig5a>dig wit soda-graniet be/a&e1      
v]zet1 v]glaasd1  gekri/allise]d en     
bijna sam5gesmolt54 #bgd    ,de &]e     
ho(dket51 nam4 de ,portillo-ket51 is    
geheel &]s gevormd1  en be/aat          
ho(dzakelijk uit hooge1 naakte topp5 van
 e5 rood kali- (  potas*-graniet1 die v]
 omlaag aan de we/elijke hell+ b$ekt    
zijn  met e5 z&/e51 welke door de       
vroeg]e hitte 9 e5 kw>tsge/e5te  is     
omgezet4 ,op het kw>ts ru/5 b$d+5 van e5
 conglom]aat1 t]  dikte van v]s*eid5e   

duiz5d5 voet51 die door het roode       
graniet  zijn opgehev5 en ond] e5 hoek  
van #de na> de ,peuqu5es-ket5 zijn      
g]i*t4 ,tot mijne v]wond]+ zag ik1 dat  
dit conglom]aat be/ond3  deels uit      
rol/e551 afkom/ig van de ge/e5t5 d]     
,peuqu5es-ket5  met hunne fossiele      
s*elpdi]51 en deels uit rood            
potas*-graniet1  gelijk aan dat van de  
,portillo-ket54 ,da>uit moet5 wij       
besluit51  dat de ,peuqu5es- en         
,portillo-ket5s beid5 g$eeltelijk       
opgehev5 en  aan v]we]+ en sloop+ w>5   
blootge/eld1 to5 het conglom]aat  zi*   
vormde2 ma> wijl de b$d+5 van het       
conglom]aat door het roode              
,portillo-graniet tot e5e incl9atie van 
#de zijn omhoog geworp51  en de         
ond]ligg5de z&/e5 door ditzelfde graniet
 v]glaasd  is1 kunn5 wij zek] zijn1 dat 
de indr++ van het graniet  en de opheff+
 d] re$s g$eeltelijk gevormde           
,portillo-ket51  groot5deels plaats     
hadd5 na de ophoop+ van het conglom]aat1
  en lang na de rijz+ d] ,peuqu5es-ket54

 ,de ,portillo--de hoog/e  ket5 9 dit   
deel van de ,cordill]as--is dus niet zoo
 oud als  de m9d] hooge ,peuqu5es-ket54 
,e5 hell5de lava/room aan d5  oo/elijk5 
voet van de ,portillo z\ als bewijs     
kunn5 di551 dat  de groote hoogte van   
die ket5 g$eeltelijk is toe te s*rijv5  
aan  rijz+5 van nog lat]e dagteek5+4    
,wat ha> vroeg/e ont/aan  betreft1 zoo  
s*ijnt het roode graniet te zijn +$rong5
 door  de lijn van zwak/5 we]/& e5]     
oude1 voorbe/a&e ket5 van  wit graniet  
en mica-s*ief]4 ,m5 mag aannem51 dat 9  
de mee/e1  welli*t 9 alle g$eelt5 van de
 ,cordill]as elke ket5 gevormd is  door 
h]haalde opheff+5 en ins*uiv+5 van      
eruptief ge/e5te2  en dat de v]s*ill5de 
ev5wijdige ket55 van v]s*ill5d5  oud]dom
 zijn4 ,alle5 z kunn5 wij tijd w9n51    
noodig en voldo5de  om d5 w]kelijk      
v]baz5d5 omvang d] sloop+ te v]kl>51 die
  deze hooge (s*oon1 9 v]gelijk+ met de 
mee/e &]e ket5s1  nog jonge b]g5        
ond]gaan hebb54    ,e9delijk bewijz5 de 
s*elp5 9 de ,peuqu5es- ( oud/e ket51    

dat zij1 zooals bov5 is opgem]kt1 #adjjj
 voet ge/eg5 is s$]t  het be/aan e5]    
=matie uit het ,secondaire ( ,mesozos*e 
,tijdvak1  die wij 9 ,europa gewoon zijn
 als v]re van oud te bes*\w54 ,do*  er  
is me]3 de zee1 wa>9 die s*elpdi]5      
leefd51 _h sle*ts e5e  matige diepte2 en
 nu kan m5 aantoon51 dat het gebi$1 ?ans
 door de  ,cordill]as +5om51 v]s*eid5e  
duiz5d5 voet5 79 ,noord-,*ili  ongeve]  
#fjjj voet7 gezonk5 moet zijn1 om aan   
die ma*tige groep van  ond]zees*e lag5  
geleg5heid te gev5 zi* op de b$d+1 wa>9 
die  s*elpdi]5 leefd51 af te zett54 ,het
 bewijs is hetzelfde als dat1  wa>door  
w]d aangetoond1 dat 9 e5 tijdp]k1 ze]   
lang nadat de  t]tiaire s*elp5 d]       
voormalige ,patagonis*e ,zee leefd51 de 
bodem  di] zee v]s*eid5e hond]d5 voet5  
g$aald moet zijn1 door e5e  lat]e rijz+ 
gevolgd4 ,dagelijks v9dt de geoloog     
geleg5heid zi*  te ov]tuig51 dat er     
niets--zelfs niet de w9d--zoo wankelba> 
en  on/&va/ig is als het eig5lijk       
opp]vlak onz] a>dkor/4    ,ik wil nog   

e5e &]e geologis*e opm]k+ do54 ,(s*oon  
de ,portillo-ket5 hi] hoog] is dan de   
,peuqu5es1 hebb5 de  wat]/room51 die de 
tuss*5ligg5de vallei5 bevloei51 zi* e5  
weg  er door geba&4 ,hetzelfde feit1 op 
groot]e s*aal1 is wa>g5om5  9 de        
oo/elijke en hoog/e ket5 d]             
,boliviaans*e ,cordill]as1  wa>door de  
rivi]5 zi* e5 weg ban51 en d]gelijke    
feit5 zijn  ook 9 &]e deel5 van de w]eld
 opgem]kt4 ,9 de ond]/ell+1  dat de     
,portillo-ket5 9 lat]5 tijd en ga&eweg  
is opgehev51  laat zi* dit feit v]kl>51 
want 9 dit geval z\ e]/ e5e reeks       
eil&jes v]s*ijn52 en t]wijl dez5 w]d5   
omhoog gehev51 z\d5  de getij5 /e$s     
diep]e en bre$]e kanal5 da>9 ui?oll54   
,t5  huidig5 dage zijn 9 de mee/        
afgeleg5 zeengt5 op de ku/ van  ,vuurl&1
 de /room+5 9 de dw>sgeul51 die de      
ov]langs*e  kanal5 v]b9d51 ze] /]k1     
zoodat 9 e5 di] zijkanal5 zelfs  e5 kle9
 zeils*ip om en om w]d g$raaid4         
,om/reeks d5 middag aanva>dd5 wij de    
moeilijke be/ijg+ van de                

,peuqu5es-ket51 en ond]vond5 to5 voor de
 e]/e maal e5e kle9e  belemm]+ 9 onze   
ademhal+4 ,de muildi]5 wild5 bij i$]e   
#ej y>ds halt h\d52 en na enkele second5
 ru/ begonn5 de arme1  gewillige di]5 d5
 to*t opnieuw4 ,de korte ademhal+ t5    
gevolge  van d5 ijl5 dampkr+ wordt door 
de ,*ile55 puna g5oemd1 #bge  en zij    
hebb5 de bela*elijk/e begripp5 aanga&e  
de oorzaak er  van4 ,sommig5 zegg53 al  
het wat] hi] heeft puna2 &]53 wa>       
sneeuw is1 da> is puna2 en dit laat/e is
 zond] twijfel wa>4 ,de  e5ige          
gewa>word+1 die ik ond]vond1 0 e5e li*te
 /ramheid 9  ho(d en bor/1 zooals m5    
gevoelt als m5 snel uit e5e w>me kam]  9
 de ijsk\de lu*t komt4 ,ma> zelfs hi]9 0
 e5ige v]beeld+2  want to5 ik op d5     
hoog/5 b]grug fossiele s*elpdi]5 vond1  
v]gat ik van blijds*ap de puna geheel4  
,ongetwijfeld ko/te het  loop5          
buit5gewoon veel inspann+1 en w]d de    
ademhal+ diep en  zwa>4 ,m5 zeide mij1  
dat vreemdel+51 die 9 ,potosi 7ongeve]  
#acjjj voet bov5 de zee7 v]blijf h\d51  

zelfs 9 e5 vol ja> tijds  niet geheel   
aan de lu*t gew5d rak54 ,alle inwon]s   
rad5 ui5 teg5  puna aan4 ,da> dit gewas 
9 ,europa somtijds teg5 bor/kwal5 wordt 
aangew5d1 kan het mogelijk van wez5lijk 
nut zijn2 wat mij betreft1  ik vond ge5 
bet] middel dan fossiele s*elpdi]56     
,to5 wij om/reeks halfweg op d5 b]g w>51
 ontmoett5 wij e5  groot5 troep van #gj 
belad5 muildi]54 ,het 0 m]kwa>dig de    
woe/e kret5 d] drijv]s te hoor51 en d5  
lang5 sleep van di]5  d5 b]g te zi5     
afdal54 ,nu er niets 9 het rond 0 om di5
 troep  bij te v]gelijk51 dan de naakte 
b]g5 zelv51 wat s*e5 hij ons  kle9 toe6 
,di*t bij d5 top 0 de w9d1 zooals mee/al
 gebeurt1  on/uimig en buit5gewoon k\d4 
,aan elke zijde van de ket5 moe/5  wij  
ov] bre$e veld5 van eeuwige sneeuw gaan1
 die nu spo$ig door  e5e v]s*e laag z\  
word5 b$ekt4 ,to5 wij d5 top b]eikt5  en
 omkek51 v]toonde zi* e5 pra*tig        
s*\wspel4 ,de v]bl9d5d  held]e lu*t2 de 
donk]blauwe hemel2 de diepe vallei52 de 
grillig  gebrok5 vorm5 d] b]ggeva>t52 de

 /apels rotspu91 s9ds eeuw5  opgehoopt2 
de teg5/ell+ tuss*5 de held]kleurige    
ge/e5t5  en de /emmig get9te            
sneeuwb]g5--dit alles smolt sam5 tot e5 
taf]eel van onbes*rijfelijke s*oonheid1 
zooals niem& zi* kan  voor/ell54 ,enkele
 condors uitgezond]d1 die om de hooge   
topp5  zweefd51 leidd5 plant no* di]    
mijne a&a*t af van deze groots*e1  do*  
onbezielde natuur4 ,ik gevoelde mij     
v]rukt 9 deze e5zaamheid3  het 0 als    
sloeg ik e5 onw$] gade1 als hoorde ik   
da> 9 vol  orke/ e5 koor van d5         
,messias6    ,op v]s*eid5e sneeu:oop5   
vond ik d5 ,protococcus ,nivalis ( roode
  sneeuw1 zoo wel bek5d uit de v]hal5   
van ,noors*e zeeva>d]s4 ,mijne  a&a*t   
w]d er op geve/igd1 to5 ik zag1 dat de  
voet/app5 d]  muildi]5 e5e bleekroode   
t9t hadd51 als( hunne hoev5 e5igsz9s    
blo$]ig w>54 ,e]/ me5de ik dit te moet5 
toes*rijv5 aan /(1  dat van de omr+5de  
roode porfi]-b]g5 0 afgewaaid2 want door
  het v]groot+s-v]mog5 d] sneeuwkri/all5
 gelek5 de groep5  dez] microscopis*e   

plant5 op grove /(deel54 ,de sneeuw 0   
alle5  dr gekleurd1 wa> zij snel        
ontdooid ( toevallig v]trapt 04 ,e5e    
kle9e hoeveelheid1 op papi] gewrev51 gaf
 e5e flauwe roz]oode t9t1  v]m5gd met e5
 spoor van /e5rood4 ,lat] s*raapte ik   
iets van het  papi] af1 en vond dat dit 
s*raapsel be/ond uit groep5 bolletjes  9
 kleurlooze kapsels1 elk e5 duiz5d/e in*
 9 doorsn$e4    ,op d5 top d]           
,peuqu5es-ket5 is de w9d1 gelijk ik zoo 
ev5  opm]kte1 mee/al on/uimig en ze]    
k\d2 m5 zegt1 dat hij g]egeld  van de   
we/zijde waait1 ( van d5 ,/ill5 ,oceaan4
 #bgf ,da> de  wa>nem+5 ho(dzakelijk 9  
d5 zom] zijn g$aan1 moet deze w9d e5    
bov5-ke]/room zijn4 ,de ,piek van       
,t5]ife1 die m9d] hoog is #bgg  en op   
#bh ,n4,b4 ligt1 ligt ev5e5s 9 e5       
bov5-ke]/room4 ,e]/  s*ijnt het e5igsz9s
 wond]lijk1 dat de passaatw9d langs de  
noordelijke g$eelt5 van ,*ili en op de  
ku/ van ,p]u 9 zulk  e5e zuidelijke     
ri*t+ waait1 als hi] het geval is2 ma>  
zoo wij  b$5k51 dat het ,&esgeb]gte1 dat

 9 e5e noordelijk-zuidelijke  ri*t+     
loopt1 d5 lag]5 lu*t/room ov] zijne     
geheele diepte als  met e5 groot5 dam   
ond]s*ept1 dan zi5 wij gemakkelijk 91   
dat de  passaatw9d noordwa>ts1 langs de 
b]gket51 na> de ev5a>s/rek5  moet word5 
getrokk51 en dus e5 deel van die        
oo/elijke beweg+  moet v]liez51 welke   
zij &]s door de asw5tel+ d] a>de z\     
hebb5 bezet54 ,te ,m5doza1 aan d5       
oo/elijk5 voet d] ,&es1 is  het klimaat1
 gelijk m5 bewe]t1 ond]hevig aan lange  
w9d/ilt5  en aan h]haalde1 (s*oon vals*e
 voorteek55 van dreig5de  reg5vlag54    
,hi] kunn5 wij ons voor/ell51 dat de    
w9d1 als hij  uit het oo/5 kom5de door  
de b]gket5 wordt ond]s*ept1 /ationair   
wordt en onregelmatige beweg+5 aanneemt4
    ,de ,peuqu5es ov]getrokk5 zijnde1   
daald5 wij af 9 e5 b]gl&1  tuss*5 de    
twee ho(dket5s geleg51 en sloeg5 hi]    
onze  na*tv]blijv5 op4 ,wij w>5 nu 9 de 
,republiek ,m5doza4 ,de hoogte  0       
wa>s*ijnlijk niet ond] de #aajjj voet1  
en de plant5groei  bij gevolg uit]/     

s*raal4 ,de wortel e5] kle9e armzalige  
plant  di5de als br&/(1 ma> gaf e5      
ell5dig vuur1 t]wijl de w9d  doordr+5d  
k\d 04 ,da> ik door de inspann+ van d5  
dag ze]  v]moeid 01 maakte ik mijn b$   
zoo spo$ig mogelijk op1 en g+  slap51   
om/reeks midd]na*t zag ik de lu*t       
e5sklaps betrekk54 ,ik  wekte d5 arri]o 
om te wet5 ( er ook geva> voor sle*t we]
 02  do* hij zeide1 dat er zond] dond]  
en bliksem ge5 kans op e5  hevig5       
sneeuw/orm 04 ,wie tuss*5 de twee ket5s 
9 door sle*t  we] wordt ov]vall51 v]ke]t
 9 lev5sgeva> en heeft groote  moeite er
 aan te ontkom54 ,caldcleugh1 die op    
d5zelfd5 dag d]  ma& d5 ov]to*t de$1 w]d
 da> e5ig5 tijd door e5 hevig5          
sneeuwval opgeh\d54 ,casu*as #bgh (     
vlu*?uiz51 zooals 9 d5  ,uspallata-pas1 
zijn 9 dez5 pas niet geb\wd1 en da>om   
wordt de  ,portillo g$ur5de d5 h]f/     
we9ig bezo*t4 ,ik wil hi] opm]k51  dat  
er 9 de ho(dket5 van de ,cordill]as     
nooit reg5 valt2 want  des zom]s is de  
lu*t onbewolkt1 en des w9t]s kom5 alle5 

sneeuw/orm5 voor4    ,op de plek1 wa>   
wij sliep51 kookte het wat] weg5s de    
g]+]e  lu*tdrukk+ noodzakelijk bij lag]e
 temp]atuur dan 9 e5e m9d]  hooge /reek 
het geval is4 ,het v]s*ijnsel 0 hi] het 
omgeke]de  van dat bij d5 ,pot van      
,pap94 #bgi ,bij gevolg w>5 de          
a>dappel51  na e5ige ur5 9 het kok5de   
wat] te hebb5 geleg51 bijna ev5 h>d  als
 ooit4 ,de pot w]d d5 gans*5 na*t op het
 vuur gelat51 het wat]  d5 volg5d5 morg5
 opnieuw aan d5 kook gebra*t1 ma> de    
a>dappel5  w]d5 niet ga>4 ,ik ontdekte  
dit1 omdat ik mijne twee metgezell5 de  
zaak hoorde besprek52 zij w>5 e5v\dig   
tot het besluit gekom5 dat  die         
v]vloekte pot 7e5 nieuwe7 ge5 a>dappel5 
v]koos te kok54    #bb ,ma>t4    ,nadat 
wij ons ontbijt zond] a>dappel5 geget5  
hadd51 trokk5 wij  ov] de tuss*5ligg5de 
vlakte na> d5 voet d] ,portillo-ket54 ,9
  het midd5 van d5 zom] wordt hi] vee   
gebra*t om te graz52  ma> nu w>5 alle   
di]5 weggehaald1 en zelfs de guanaco's  
w>5  v]trokk51 wel wet5de1 dat zij 9 e5 

val z\d5 g]ak51 zoo  zij hi] door e5    
sneeuw/orm w]d5 v]ra/4 ,wij hadd5 e5    
fraai  uitzi*t op e5e groep b]g51       
,tupungato geheet51 die geheel met e5   
onafgebrok5 sneeuwlaag b$ekt w>52 9 het 
midd5 er van v]toonde  zi* e5e blauwe   
plek1 ongetwijfeld e5 glets*]1 die 9    
deze b]g5  e5 zeldzaam v]s*ijnsel is4   
,nu begon e5e moeilijke en langdurige   
beklimm+1 ev5als die van de ,peuqu5es4  
,re*ts en l9ks v]rez5  /eile1           
kegelvormige heuvels van rood graniet1  
en 9 de vallei5  lag5 v]s*eid5e bre$e   
veld5 van eeuwige sneeuw4 ,deze bevror5 
massa's w>51 tijd5s het ontdooi51 op    
sommige plaats5 9 piek5 (  zuil5 v]&]d1 
#bhj die weg5s h>e hoogte en g]+5       
ond]l+5  af/& d5 muildi]5 het ov]trekk5 
moeilijk maakt54 ,op e5 van  deze       
ijskolomm5 /ond e5 bevror5 pa>d1 als op 
e5 voet/uk1 ma>  met de a*t]poot5 re*t  
omhoog4 ,ik v]mo$1 dat het di] met het  
ho(d omlaag 9 e5 gat is gevall5 to5 de  
sneeuw nog v]s* lag1  en dat de dooi    
lat] de omr+5de hoop5 heeft v]wijd]d4   

,to5 wij bijna op d5 top van de         
,portillo w>51 w]d5 wij 9 e5e  dal5de   
wolk van kle9e ijsnaaldjes gehuld4 ,dit 
0 ze] jamm]1 da>  het d5 gans*5 dag     
duurde1 en ons uitzi*t geheel belemm]de4
 ,de pas  ontle5t h>5 naam ,portillo    
7bijpoort ( doorloop voor voetgang]s7   
aan e5e smalle klo( ( ov]weg op d5      
hoog/5 kam1 wa>ov] de  weg leidt4 ,van  
dit punt kan m5 op e5 held]5 dag die    
uitge/rekte  vlakt5 zi51 welke zi*      
onafgebrok5 tot d5 ,atlantis*5 ,oceaan  
uit/rekk54 ,wij daald5 tot de bov5/e    
gr5s van plant5groei1 en  vond5 e5 go$  
na*tv]blijf ond] bes*utt+ van e5ige     
groote  rotsblokk54 ,hi] ontmoett5 wij  
e5ige voorbijgang]s1 die ons  v]lang5d  
na> de ge/eldheid van d5 weg vroeg54    
,kort nadat het  donk] 0 drev5 de wolk5 
e5sklaps weg1 en de uitw]k+ da>van  0   
bepaald toov]a*tig4 ,de hooge b]g51     
bl9k5d 9 d5 voll5  manes*ijn1 s*55 aan  
alle zijd5 bov5 ons te hang51 als       
bevond5  wij ons 9 e5e diepe rotsklo(4  
,hetzelfde v]rass5de effect zag  ik op  

zek]5 morg51 heel 9 de vroegte4         
,nauwelijks w>5 de wolk5  wegg$rev51 (  
het begon h>d te vriez52 ma> wijl er ge5
 w9d 01  sliep5 wij ov]he]lijk4    ,de  
me]d]e held]heid van maan en /]r5 op    
deze hoogte1 t5  gevolge van de zooveel 
groot]e doors*ijn5dheid d] lu*t1 0  ze] 
opm]kelijk4 ,reizig]s1 die ond]vond5    
hebb5 hoe moeilijk het  is om hoogt5 en 
af/&5 te s*att5 te midd5 van hooge b]g51
  s*rijv5 dit 9 't algeme5 toe aan het  
ontbrek5 van voorw]p5 t]  v]gelijk+4    
,mij komt het voor1 dat het ev5ze] is   
toe te s*rijv5  aan de doors*ijn5dheid  
d] lu*t1 die voorw]p5 op v]s*ill5de     
af/&5 v]m5gt1 als ook g$eeltelijk aan de
 nieuwigheid1 dat e5e  kle9e inspann+ e5
 ongewon5 graad van v]moeidheid t5      
gevolge  heeft4 ,hi] is de gewoonte dus 
9 /rijd met het getuig5is onz]  z9n54   
,ik b5 ov]tuigd1 dat deze ongewone      
held]heid e5 eig5a>dig  k>akt] aan het  
l&s*ap v]le5t1 doordi5 alle voorw]p5    
nag5oeg 9 n vlak v]e5igd s*ijn51 ev5als 
9 e5e teek5+  ( panorama4 ,v]mo$elijk is

 die doors*ijn5dheid toe te s*rijv5  aan
 d5 gelijkmatig5 en hoog5 graad van     
atmosph]is*e droogte4 ,die  droogte     
bleek spo$ig uit het krimp5 van h\tw]k  
7gelijk ik spo$ig  ontdekte aan de      
moeite1 die ik met mijn geologis*5 ham] 
_h72  uit het buit5gewoon h>d word5 van 
vo$+smiddel51 zooals brood  en suik]1 en
 uit het go$ blijv5 van de huid en      
vlees*deel5 d]  bee/51 die ond]weg      
ge/orv5 w>54 ,aan dezelfde oorzaak moet5
  wij het zond]l+e v]s*ijnsel           
toes*rijv51 dat zoo gemakkelijk         
electriciteit wordt opgewekt4 ,mijn     
flanell5 ve/ /raalde1 wanne]  het 9     
donk] w]d gewrev51 als w>e het met      
phosphorus gewass*52  elk ha> op d5 rug 
van e5 hond knett]de2 zelfs de l9n5     
lak5s  en de l$]5 zadelriem5 s*ot5      
vonk51 als m5 ze 9 h&5 nam4    #bc      
,ma>t4    ,de dal+ aan de oo/zijde van  
de ,cordill]as is veel kort] (  /eil]   
dan aan d5 kant van d5 ,/ill5 ,oceaan3  
met &]e woord51  de b]g5 v]rijz5        
re*t/&ig] uit de vlakt5 dan uit het     

hoogl&  van ,*ili4 ,e5e eff5e en        
s*itt]5d witte wolk5zee /rekte zi*  ond]
 onze voet5 uit1 en onttrok de          
gelijkmatig vlakke ,pampas aan  ons oog4
 ,spo$ig g+5 wij deze wolk5laag b9n51 en
 kwam5 er  di5 dag niet uit4 ,om/reeks  
d5 middag b]eikt5 wij ,los ,ar5ales2  en
 da> hi] weil& voor de di]5 en /ruik5   
voor br&h\t w]d5  gevond51 hield5 wij   
/il om te ov]na*t54 ,wij w>5 hi] bij de 
bov5/e gr5s d] /ruikgewass51 en de      
hoogte b$roeg1 na> giss+1  tuss*5 de    
zev5 en a*tduiz5d voet4    ,ze] tr( mij 
het 9 't oog vall5d v]s*il tuss*5 d5    
plant5groei  dez] oo/elijke vallei5 en  
die aan d5 kant van ,*ili2 to* zijn     
zo[el het klimaat als de soort van grond
 ongeve] dezelfd51 t]wijl  het          
l5gte-v]s*il ze] g]+ is4 ,dezelfde      
opm]k+ geldt voor de  vi]voetige di]51  
en 9 g]+]e mate voor vogels en insect54 
,als  voorbeeld kan ik de muiz5 noem51  
wa>van ik d]ti5 soort5 vond  aan de ku/5
 van d5 ,atlantis*51 en vijf aan d5     
,/ill5 ,oceaan2  en hi]van zijn ge5 twee

 dezelfd54 ,e5e uitzond]+ da>op mak5 al 
die soort51 welke gewoonlijk1 ( nu en   
dan1 hooge b]g5 bezoek51  alsm$e sommige
 vogels1 die zelfs tot 9 de ,/raat van  
,magelha5  voorkom54 ,dit feit is 9     
volkom5 ov]e5/emm+ met de geologis*e    
ges*i$5is d] ,&es2 want s$]t de         
teg5woordige di]5rass5 op  a>de v]s*551 
heeft deze b]gket5 als groote s*eidsmuur
 g$i5d2  zoodat wij1 behalve 9 de       
ond]/ell+ dat dezelfde soort5 op twee   
v]s*ill5de plaats5 zijn ges*ap51 niet   
mog5 v]wa*t5 e5e  nauw]e ov]e5kom/ te   
zull5 v9d5 tuss*5 de organis*e wez5s aan
  de ov]zijd5 d] ,&es1 dan op de        
teg5ov]geleg5 ku/5 d] twee  ocean54 ,9  
beide gevall5 moet5 wij niet m$]ek55 die
 soort51  welke 9 /aat zijn gewee/ ov]  
d5 s*eidsmuur1 hetzij van va/  ge/e5te (
 z\t wat]1 he5 te kom54 #bha    ,ze]    
vele plant5 en di]5 w>5 geheel dezelfd5 
als1 ( t5  nauw/e v]want aan die van    
,patagoni4 ,m5 v9dt hi] het aguti1  de  
bizca*a1 drie soort5 van armadill51 d5  
/ruisvogel1 zek]e  soort5 van patrijz5  

en &]e vogels1 die nooit 9 ,*ili word5  
gezi51 ma> de k5m]k5de di]5typ5 zijn 9  
de woe/ijnvlakt5  van ,patagoni4 ,ook   
v9dt m5 veelal dezelfde 79 de oog5 van  
iem&1  die ge5 plantkundige is7 we9ig   
ontwikkelde doorn/ruik51 v]dorde  grass5
 en dw]gplant54 ,zelfs de zw>te1        
langzaam kruip5de kev]s  gelijk5 ze] op 
elk&]2 en ik gelo(1 dat1 bij /r5g       
ond]zoek1  sommig5 geheel d5zelfd5 zijn4
 ,/e$s heeft het mij gespet51  dat wij  
onh]roepelijk g$wong5 w>5 de opv>+ van  
de rivi]  ,santa ,cruz op te gev51      
voordat wij de b]g5 b]eikt51 da> ik     
altijd de /ille hoop _h1 e5e groote     
v]&]+ 9 d5 toon van  het l&s*ap te zull5
 bespeur52 do* nu b5 ik ov]tuigd1 dat   
dit  alln z\ gebeurd zijn1 indi5 wij ov]
 de vlakt5 van ,patagoni  e5e           
b]gbeklimm+ ond]nom5 hadd54    #bd      
,ma>t4    ,vroeg 9 d5 morg5 beklom ik e5
 b]g aan e5e d] zijd5 van het  dal1 en  
v]lu/igde mij 9 e5 ruim v]gezi*t ov] de 
,pampas4 ,dit 0  e5 s*\wspel1 wa>na> ik 
/e$s met belang/ell+ _h uitgezi52  do*  

ik w]d teleurge/eld4 ,bij d5 e]/5       
aanblik geleek het veel  op e5 v]gezi*t 
ov] d5 oceaan2 ma> 9 de noordelijke     
g$eelt5  liet5 zi* weldra vele          
onregelmatigh$5 ontdekk54 ,het mee/ tr( 
mij de aanblik d] rivi]51 die door      
spiegel+ van de opga&e zon1  als zilv]5 
drad5 s*itt]d5 tot wa> zij zi* 9 de     
onmetelijke  v]te v]lor54 ,des middags  
daald5 wij af 9 de vallei1 en b]eikt5   
e5e hut1 wa> e5 (fici] en drie soldat5  
op po/ /ond5 voor  het nazi5 van de     
paspoort54 ,e5 dez] mann5 0 e5 volblo$  
,pampas-,indiaan1 en w]d veel gebruikt  
voor hetzelfde doel als e5  blo$hond1 om
 m5s*5 op te spor51 die te voet ( te    
pa>d heimelijk  voorbij d5 po/ tra*tt5  
te g]ak54 ,e5ige j>5 gel$5 poogde e5    
voorbijgang] aan de naspor+ te          
ontsnapp51 door e5 lang5 omweg  ov] e5  
naburig5 b]g te mak52 ma> deze ,indiaan 
_h toevallig  zijn spoor ontdekt1 en    
volgde dit d5 geheel5 dag ov] droge en  
ze]  /e5a*tige heuvels1 totdat hij      
e9delijk zijne prooi inhaalde1 die  9 e5

 holl5 weg v]borg5 zat4 ,hi] hoord5 wij1
 dat de zilv]5  wolk51 die wij van uit  
de held]e /reek 9 het hooggeb]gte hadd5 
bewond]d1 zi* 9 /room5 reg5 hadd5       
ontla/4 ,voorbij de hut w]d  de vallei  
ga&eweg vlakk]1 en w]d5 de b]gjes l\t]  
v]we]de  heuvels1 v]gelek5 met de reuz5 
a*t] ons2 e9delijk breidde zij  zi* uit 
tot e5e za*t glooi5de kiezelvlakte1 die 
met lage boom5  en /ruik5 b$ekt 04 ,deze
 glooi+1 hoewel op het oog smal1 moet   
ongeve] ti5 mijl5 bre$ zijn tot wa> zij 
ov]gaat 9 de s*ijnba>  doode1 vlakke    
,pampas4 ,wij trokk5 voorbij de ,e/ancia
 van ,*aquaio1 het  e5ige huis 9 dez5   
omtrek1 hield5 bij zonsond]gang op het  
e]/e  het be/e aang5ame plekje halt1 en 
sloeg5 hi] ons na*tleg] op4    #be      
,ma>t4    ,g$ur5de d5 na*t viel er e5   
zw>e dauw--e5 v]s*ijnsel1 dat wij  9 de 
,cordill]as niet hadd5 wa>g5om52 en to5 
ik d5 volg5d5  morg5 de zon zag opgaan  
a*t] e5 horizon1 zoo eff5 als die van d5
  oceaan1 w]d ik aan de ,pampas van     
,bu5os ,aires h]9n]d4 ,de weg liep      

e5ig5 tijd vlak oo/wa>ts door e5 laag   
mo]as1 kwam v]volg5s  uit 9 e5e droge   
vlakte1 en boog to5 noordwa>ts na>      
,m5doza4 ,de  af/& b$raagt twee ze]     
lange dagreiz54 ,onze e]/e dagreis 0    
bepaald op #ad leagues na> ,e/acado1 en 
de twe$e op #ag na> ,luxan1  bij        
,m5doza4 ,de geheele weg loopt ov] e5e  
eff51 e5zame vlakte1  wa>op niet me] dan
 twee ( drie huiz5 /aan4 ,b$5k da>bij1  
dat de zon buit5gewoon fel s*e51 dan    
wordt het duidelijk wa>om  de rit alle  
aantrekkelijkheid mi/e4 ,op dez5 lang5  
weg is ze]  we9ig wat]2 en op onze twe$e
 dagreis vond5 wij sle*ts n  kle95 poel4
 ,het we9ige wat]1 dat van de b]g5      
vloeit1 wordt  door d5 drog5 en poreuz5 
bodem spo$ig opgezog52 en zoo kwam  het1
 dat wij ge5 enkel5 /room passe]d51     
(s*oon wij sle*ts  ti5 ( vijfti5 mijl5  
van de buit5/e ket5 d] ,cordill]as af   
w>54 ,op vele g$eelt5 0 de grond met e5e
 z\tkor/ b$ekt1 en  vond5 wij hi]       
dezelfde z\tlu/ige plant51 die bij      
,bahia ,blanca  voorkom54 ,het l&s*ap   

bezit e5 gelijkvormig k>akt] vanaf de   
,/raat van ,magelha5 langs de geheele   
oo/ku/ van ,patagoni tot aan  de ,rio   
,colorado2 en dezelfde soort van /reek  
s*ijnt zi* 9 e5e  bo*tige lijn van deze 
rivi] af l&wa>ts 9 uit te /rekk5 tot    
,san  ,luis1 en miss*i5 noordelijk] nog4
 ,oo/elijk van deze kromme lijn  ligt de
 kom d] betrekkelijk vo*tige en gro5e   
vlakt5 van ,bu5os  ,aires4 ,de          
onvru*tb>e vlakt5 van ,m5doza en        
,patagoni be/aan uit  e5e laag          
kiezel/e551 die door de golv5 d] zee    
glad afgespoeld en  opgehoopt zijn2     
t]wijl de met di/els1 klav] en gras     
b$ekte ,pampas  gevormd zijn door de    
modd] d] oude delta van de ,rio de la   
,plata4    ,na onze v]moei5de twe$aags*e
 reis zag5 wij met welgevall5 van  v]re 
de rij5 wilg5 en populi]51 die om het   
dorp en de rivi]  ,luxan groeid54 ,kort 
vr onze kom/ 9 de plaats bespeurd5 wij 9
  zuidelijke ri*t+ e5e donk]e1 rooda*tig
 bru9e wolk van ze]  onregelmatig5 vorm4
 ,e]/ hield5 wij die voor d5 rook van e5

  groot5 veldbr&1 ma> spo$ig ontdekt5   
wij1 dat het e5 zw]m  spr9khan5 04 ,zij 
vlog5 9 noordelijke ri*t+2 en geholp5   
door  e5e zwakke bries1 haald5 zij ons  
met de snelheid van ti5 ( vijfti5  mijl5
 9 het uur 94 ,de ho(dzw]m s*e5 zi* uit 
te /rekk5  van e5e hoogte van tw9tig tot
 twee ( dri$uiz5d voet5 bov5 d5  grond4 
,het geluid hunn] vleugels 0 als het    
roll5 van /rijdwag5s  door vele r5n5de  
pa>d5 voortbewog53 ( jui/]1 z\ ik zegg51
  als het gi]5 van e5e /evige bries door
 het want van e5 s*ip4 ,door  de        
voorho$e gezi51 geleek de lu*t op e5e   
teek5+ 9 aqua-t9ta2  ma> de ho(dzw]m 0  
ondoordr+ba> voor het oog4 ,zij w>5 e*t]
  niet zoo di*t ope5gepakt1 ( zij kond5 
nog e5 /ok ontwijk51 die  he5 en w$] w]d
 gezwaaid4 ,to5 zij ne]/rek51 w>5 zij   
talrijk]  dan de blad]5 des velds1 en   
v]&]de de gro5e kleur hi]van 9  e5e     
rooda*tige2 ma> nauwelijks op d5 grond1 
( de insect5 vlog5  9 alle ri*t+5 he5 en
 we]4 ,spr9khan5 zijn 9 dit l& niet     
zeldzaam2 re$s w>5 9 dit seizo5         

v]s*eid5e zw]m5 uit het  zuid5 gekom51  
wa> zij1 zooals 9 alle &]e w]elddeel5   
s*ijnt  te gebeur51 9 de woe/ijn5 word5 
uitgebro$4 ,te v]geefs poogd5  de arme  
hutbewon]s door het ont/ek5 van vur51   
door ges*reeuw en  het zwaai5 van takk5 
d5 aanval te ke]54 ,deze spr9khan5soort 
gelijkt ze] veel op d5 v]ma>d5 ,gryllus 
migratorius uit het ,oo/51  en is       
welli*t dezelfde4    ,wij /ak5 de ,luxan
 ov]--e5e rivi] van aanzi5lijke grootte1
  hoewel ha> loop na> de zeeku/ ze]     
onvolkom5 bek5d is2 zelfs is  het       
twijfela*tig ( zij niet 9 ha> loop ov]  
de vlakte v]dampt en  spoorloos         
v]dwijnt4 ,da>na sliep5 wij 9 het dorp  
,luxan1 e5 plaatsje  door tu95 omgev51  
dat vijf leagues t5 zuid5 van de ho(d/ad
 ligt  en het zuidelijk/e beb\wde       
di/rict is 9 de prov9cie ,m5doza4 ,des  
na*ts door/ond ik e5 aanval 7want e5    
za*t]5 naam v]di5t het  niet7 van de    
,b5*uca1 e5e soort ,r$uvius1 de groote  
zw>te weegluis  van de ,pampas4 ,het is 
e5 uit]/ walgelijk gevoel1 als die      

weeke1  ongevleugelde insect5 van       
ongeve] e5 in* l5gte ov] ons li*aam     
kruip54 ,vr het zuig5 zijn zij ze] dun1 
ma> lat] word5 zij  rond en gezwoll5    
door het blo$1 zoodat het dan           
gemakkelijk is ze  te dood54 ,e5 die ik 
v+ te ,iquique 7want m5 v9dt ze 9 ,*ili 
en  ,p]u71 0 ze] blo$dor/ig4 ,op e5e    
tafel geplaat/1 /ak het v9nige  insect1 
wanne] m5 het e5 v+] voorhield1         
onmiddellijk zijn zuig]  uit1 de$1      
(s*oon er m5s*5 om he5 /ond51 e5 aanval 
en begon1  als m5 het liet begaan1 blo$ 
te zuig54 ,de wond v]oorzaakte ge5      
pijn4 ,het 0 m]kwa>dig zijn li*aam gade 
te slaan1 t]wijl het  bezig 0 te zuig52 
want e]/ zoo plat als e5 wafel1 w]d het 
9  m9d] dan ti5 m9ut5 bolrond4 ,van dit 
e5e maal1 dat de b5*uca  aan e5 d]      
(fici]5 te dank5 _h1 bleef zij vi] ma&5 
lang vet2  ma> re$s na #ad dag5 /ond zij
 kant en kla> om opnieuw te zuig54      
#bg ,ma>t4    ,wij r$5 v]d] na> ,m5doza4
 ,het l& 0 uit/ek5d beb\wd1 en  kwam    
ov]e5 met ,*ili4 ,deze buurts*ap is     

b]oemd om ha> fruit2 en  het di5t erk5d1
 dat deze bloei5de wijnga>d51 en        
boomga>d5 met  vijge-1 p]zik- en        
olijfboom5 door niets ev5a>d kond5      
word54 ,wij  ko*t5 wat]melo551 tweemaal 
zoo groot als e5 m5s*5ho(d1  he]lijk    
koel en go$ van smaak1 voor e5 halve    
p5ny het /uk2 en  e5 halv5 kruiwag5 vol 
p]zik5 voor de wa>de van drie p5ce4 ,het
  beb\wde en ompaalde g$eelte dez]      
prov9cie is ze] kle91 en niet  veel     
groot] dan dat tuss*5 ,luxan en de      
ho(d/ad1 hetwelk wij w>5  doorgetrokk54 
,ev5als 9 ,*ili1 dankt het l& zijne     
vru*tba>heid  geheel aan kun/matige     
bevloei+2 en het is ind]daad v]rass5d   
als m5 ziet hoe buit5gewoon vru*tba> e5e
 kale vlakte da>door  gemaakt wordt4    
,wij blev5 d5 volg5d5 dag 9 ,m5doza4 ,de
 voorspo$ van deze  /ad is 9 de laat/e  
j>5 ze] g$aald4 ,de inwon]s zegg53 ,zij 
is go$ om er te won51 ma> ze] sle*t om  
rijk te word54 ,de  lag]e /&5 hebb5 de  
lui]5de1 zorgelooze mani]5 van de       
,gau*os d] ,pampas1 en hunne kle$+1 hun 

zadeltuig en leefwijz5  zijn nag5oeg    
dezelfd54 ,9 mijn oog _h de /ad e5      
gee/eloos1  v]lat5 aanzi54 ,no* de      
g]oemde alam$a1 #bhb no* de aanleg  d]  
/ad zijn te v]gelijk5 met die van       
,santiago2 ma> voor h51  die van ,bu5os 
,aires kom5de1 pas hun to*t door de     
e5tonige ,pampas  hebb5 volbra*t1 moet5 
de tu95 en boomga>d5 e5 v]rukkelijk5    
aanblik oplev]54 ,van de inwon]s        
sprek5de1 zegt ,sir4 ,f4 ,head3 ,zij    
et5 hun middagmaal1 gaan slap5 omdat het
 zoo heet is444 eilieve1  kunn5 zij wel 
bet] do58 ,ik b5 het geheel met d5      
zegsman e5s3  het gelukkig lot d]       
,m5doz9os is3 et51 slap5 en lui]54      
#bi ,ma>t4    ,wij g+5 op weg om ov] d5 
noordelijk van ,m5doza geleg5           
,uspallata-pas na> ,*ili t]ug te ke]54  
,onze weg liep door  e5 uitge/rekt en   
ze] dor gebi$1 dat #ae leagues lang 04  
,de  bodem 0 op sommige plaats5 geheel  
kaal1 op &]e met tallooze  dw]gcactuss5 
b$ekt1 die met g$u*te /ekels w>5 gewap5d
  en door de inwon]s kle9e leeuw5 w]d5  

g5oemd4 ,ook w>5 er  enkele lage /ruik54
 ,(s*oon de vlakte bijna #cjjj voet bov5
 de zee  ligt1 br&de de zon ze] fel2 en 
deze hitte1 gevoegd bij de wolk5        
onta/ba> /(1 maakt5 d5 to*t buit5gewoon 
v]moei5d4 ,onze weg  liep dez5 dag bijna
 ev5wijdig met de ,cordill]as1 do*      
nad]de die  langzam]h&4 ,vr zonsond]gang
 r$5 wij e5e d] bre$e vallei5  ( liev]  
dalbo*t5 91 welke 9 de vlakte uitmond51 
en die zi*  spo$ig v]nauwde tot e5      
ravijn1 wa>9 iets hoog] op de villa     
,vic5cio ligt4 ,da> wij d5 gans*5 dag   
g]$5 hadd5 zond] e5  druppel wat]1 w>5  
wij en ook onze muildi]5 ze] dor/ig1 en 
kek5  dus v]lang5d uit na> d5 /room1 die
 door deze vallei na> het dal  vloeit4  
,het 0 eig5a>dig te zi51 hoe het wat]   
langzam]h& voor  d5 dag kwam3 op de     
vlakte 0 de b$d+ geheel droog2 ga&eweg  
w]d zij iets vo*tig]1 en to5 v]s*55     
plasjes wat]1 die zi*  weldra v]e5igd51 
totdat zi* e9delijk bij de villa        
,vic5cio e5  a>dig rivi]tje v]toonde4   
#cj ,ma>t4    ,de e5zame hut1 welke d5  

indrukwekk5d5 naam ,villa ,vic5cio      
draagt1  wordt door elk5 reizig] v]meld1
 die de ,&es is ov]getrokk54 ,ik  bleef 
hi] twee opvolg5de dag5 en bezo*t ook   
e5ige naburige  mijn54 ,de geologie van 
het omligg5de l& is ze] m]kwa>dig4 ,de  
,uspallata-ket5 is van de               
ho(d-,cordill]as ges*eid5 door e5e      
lange1  smalle vlakte ( kom1 ev5als die 
9 ,*ili 7welke zoo vaak g5oemd  zijn71  
ma> hoog]1 da> zij #fjjj voet bov5 de   
zee ligt4 ,deze ket5  heeft bijna       
dezelfde geographis*e ligg+ met betrekk+
 tot de  ,cordill]as1 als de reusa*tige 
,portillo1 ma> is van geheel &]5        
oorsprong4 ,zij be/aat uit v]s*ill5de   
ond]zees*e lava-soort51  die afwissel5  
met vulkanis*e z&/e55 en &]e m]kwa>dige 
s$im5taire afzetsels2 het geheel komt   
ze] na ov]e5 met sommige  t]tiaire lag5 
aan de /r&5 van d5 ,/ill5 ,oceaan4      
,weg5s die  gelijk5is v]wa*tte ik       
fossiel h\t te zull5 v9d51 wa>door  deze
 =maties zi* mee/al k5m]k54 ,ik w]d 9   
ruime mate tevr$5  ge/eld4 ,9 het       

midd5g$eelte d] ket5 bespeurde ik op e5e
 naakte  hell+1 t] hoogte van ongeve]   
#agjjj voet1 e5ige sneeuwwitte          
uit/ek5de kolomm54 ,deze w>5 v]/e5de    
boom51 wa>van elf  v]kiezeld1 en d]tig  
tot ve]tig 9 gr( gekri/allise]d wit     
kalkspaat v]&]d w>54 ,zij w>5 plotsel+  
afgebrok51 zoodat  de ov]geblev5 /omp5  
enkele voet5 bov5 d5 grond uit/ak54 ,de 
/amm5 mat5 elk van drie tot vijf voet5 9
 omtrek1 en /ond5 op  g]+5 af/& van     
elk&]1 ma> vormd5 te zam5 ne groep4     
,rob]t  ,br[n is zoo vri5delijk gewee/  
het h\t te ond]zoek51 en zegt dat  het  
tot het gesla*t d] d5n5 behoort1 omr$5  
het de k5m]k5  draagt van de familie d] 
,arauc>ia's ( ,&esd5n51 ma> dat het     
e5ige m]kwa>dige v]wants*apspunt5 met   
betrekk+ tot d5 iep  bezit4 ,de         
vulkanis*e z&/e51 wa>9 de boom5 w>5     
begrav5 en  uit welks lag]e g$eelt5 zij 
ontsprot5 moe/5 zijn1 heeft zi*         
a*t]e5volg5s 9 dunne lag5 om de /amm5   
opgehoopt1 en de /e5  heeft nog d5      
indruk d] s*ors bewa>d4    ,er 0 we9ig  

geologis*e k5nis noodig t] v]tolk+ van  
de  wond]b>e ges*i$5is1 welke dit l&s*ap
 onmiddellijk voor oog5  /elde1 hoewel  
ik bek51 dat ik 9 't e]/ zooze] v]baasd 
01  dat ik het kla>/e bewijs nauwelijks 
kon geloov54 ,ik zag de plek1  wa> 9 e5 
lang v]vlog5 tijd e5ige fraaie boom5    
hunne takk5  wuifd5 aan de /r&5 van d5  
,atlantis*5 ,oceaan1 to5 deze ,zee--nu  
#gjj mijl5 t]uggevloeid--tot aan d5 voet
 d] ,&es reikte4 ,ik zag1  dat die boom5
 w>5 ontsprot5 uit e5 vulkanis*5 grond1 
die bov5  d5 zeespiegel 0 gehev51 en dat
 dit droge l& met zijn rijzig  geboomte 
da>na 0 weggezonk5 9 de diept5 van d5   
,oceaan4 ,9 deze  diept5 w]d het vroeg] 
droge l& b$ekt met s$im5taire lag51  en 
dez5 we] met ontzaglijke /room5         
ond]zees*e lava1 wa>van  n zelfs e5e    
dikte van #ajjj voet b]eikte2 en        
vijfmaal w>5 die  /room5 van gesmolt5   
ge/e5t51 door wat]bez9ksels afgewisseld1
  ov] d5 zeebodem v]spreid4 ,de oceaan1 
wa>9 zulke dikke b$d+5  ont/ond51 moet  
ontzett5d diep gewee/ zijn4 ,ma> w$]om  

kwam5  de ond]a>ds*e kra*t5 9 w]k+2 en  
nu zag ik d5 bodem van di5  oceaan e5e  
b]gket5 vorm5 van me] dan #gjjj voet    
hoogte4 ,ng w>5  die vij&ige ma*t51     
welke altijd bezig zijn de opp]vlakte   
van het  l& te sloop51 niet tot ru/     
gekom53 de groote lava-b$d+5 w>5        
doorsn$5 geword5 van bre$e vallei51 en  
de nu v]/e5de boom5  blootgelegd door   
uitspoel+ van d5 vulkanis*51 ?ans ev5ze]
  v]/e5d5 bodem1 wa>uit zij e5maal1     
gro55d en bloei5d1 hunne  rijzige topp5 
hadd5 omhoog gehev54 ,nu is dit alles   
e5e volslag5  woe/5ij1 want zelfs het   
mos kan zi* niet he*t5 aan de /e55      
romp5 van voormalige boom54 ,hoe        
reusa*tig en bijna onbegrijpelijk  zulke
 v]&]+5 ook moet5 s*ijn51 hebb5 zij to* 
all5 plaats  gehad 9 e5 tijdp]k1 dat    
jong is1 v]gelek5 met de ges*i$5is  d]  
,cordill]as zelve2 en deze b]gket5 is   
besli/ nieuw1 v]gelek5  met vele        
fossiel5-bevatt5de lag5 9 ,europa en    
,am]ika6    #a ,april4    ,wij trokk5   
ov] de ,uspallata-ket51 en sliep5 des   

na*ts 9 het  tolhuis--de e5ige bewoonde 
plek op de vlakte4 ,kort voordat wij de 
b]g5 v]liet51 zag5 wij e5 ze]           
buit5gewoon s*\wspel3 roode1  purp]e1   
gro5e en zuiv] witte s$im5taire ge/e5t51
 afwissel5de  met zw>te lava's1 w>5 door
 porfi]-kegels 9 all]lei kleur51  van   
donk]bru9 tot het held]/e lila1         
opgebrok5 en 9 de groot/e  wanorde      
doore5geworp54 ,ik zag ?ans voor het e]/
 e5 s*\wspel1  dat w]kelijk geleek op   
die fraaie doorsn$51 welke de geolog5   
van  het b9n5/e d] a>de mak54    ,d5    
volg5d5 dag /ak5 wij de vlakte ov]1 en  
volgd5 d5 loop  van d5zelfd5 groot5     
b]g/room1 die voorbij ,luxan vloeit4    
,hi]  0 die /room e5 wild bruis5de1     
geheel ondoorwaadb>e vlo$1 die  bre$]   
s*e5 dan 9 het laagl&1 ev5als met het   
rivi]tje van ,villa  ,vic5cio het geval 
04 ,op d5 avond van d5 volg5d5 dag      
b]eikt5  wij de ,rio de las ,vacas1 die 
bes*\wd wordt als de sle*t/e /room  9 de
 ,pampas1 wat het ov]/ek5 betreft4 ,da> 
al deze rivi]5 e5  snell5 en kort5 loop 

hebb51 en door het smelt5 d] sneeuw     
gevormd  zijn1 br5gt het uur van d5 dag 
e5 aanzi5lijk v]s*il m$e 9 hun  volume4 
,des avonds is de /room modd]ig en      
gezwoll52 ma> teg5 het  aanbrek5 van d5 
dag wordt hij kla>d] en veel m9d]       
on/uimig4 ,wij  vond51 dat dit ook met  
de ,rio de las ,vacas het geval 01 en   
/ak5  ha> des morg5s met g]+e moeite    
ov]4    ,tot dusv]re 0 het l&s*ap ze]   
we9ig belangrijk1 v]gelek5 met  dat van 
d5 ,portillo-pas4 ,m5 kan we9ig zi5 van 
hetge5 er ligt  aan g5e zijde van de    
kale rotsw&5 d] groote vlakke vallei1   
wa>door de weg tot aan d5 hoog/5 top    
vo]t4 ,de vallei en de  ontzaglijke     
rotsa*tige b]g5 zijn uit]/ dor3 g$ur5de 
de twee  vorige na*t5 hadd5 de arme     
muildi]5 lett]lijk niets te et51  want  
behalve enkele h>sa*tige /ruik51 is er  
bijna ge5 plant  te zi54 ,9 d5 loop van 
dez5 dag trokk5 wij ov] e5ige van  de   
sle*t/e pass5 9 de ,cordill]as2 do* het 
da>aan v]bond5  geva> wordt ze]         
ov]drev54 ,m5 zeide mij1 dat ik duizelig

 z\  geword5 zijn1 indi5 ik er te voet  
_h tra*t5 ov] te gaan1 en  dat er ge5   
ruimte 0 om af te /ijg52 ma> ik zag ge5 
enkele  plek1 wa> m5 niet ruggel+s _h   
ov] kunn5 loop51 ( aan beide  zijd5 van 
zijn muildi] /ijg54 ,van e5 d] sle*t/e  
pass5 7las  ,animas--de ,ziel571 di5 ik 
0 ov]getrokk51 v]nam ik e]/ e5  dag     
lat]1 dat hij e5 van de geva>lijk/e 04  
,ongetwijfeld zijn er  vele punt51 wa>  
de ruit]1 bij e5e /ruikel+ van het      
muildi]1  9 e5 diep5 afgrond z\ word5   
gesl+]d2 do* hi]voor be/aat  we9ig kans4
 ,van de lad]as ( weg51 die elk ja> ov] 
de /apels  gevall5 rotspu9 opnieuw word5
 aangelegd1 durf ik zegg51 dat zij  9 de
 l5te ze] sle*t zijn2 ma> blijk5s hetge5
 ik zag1 gelo(  ik1 dat het w]kelijke   
geva> nul is4 ,met gepakte muildi]5 is  
het  geval e5igsz9s &]s1 doordi5 de     
pakk5 zoo v] uit/ek51 dat  de bee/51 als
 zij toevallig teg5 elk&] ( teg5 e5e    
rotspunt  loop51 hun ev5wi*t v]liez5 en 
9 d5 afgrond word5 geworp54 ,bij  het   
ov]/ek5 van rivi]5 kan ik wel geloov51  

dat de moeilijkheid  soms ze] groot is2 
9 dit ja>getijde 0 er we9ig la/1 ma> 9  
d5 zom] moet5 zij ze] geva>lijk zijn4   
,volg5s de bes*rijv+  van ,sir ,f4 ,head
 kan ik mij ze] go$ de v]s*ill5de       
uitdrukk+5  v]kl>5 van h51 die zulk e5  
b]g/room zijn ov]ge/ok51 (  bezig zijn  
het te do54 ,ik heb nooit gehoord1 dat  
e5 m5s* v]dronk1  ma> met gepakte       
muildi]5 gebeurt het vaak4 ,de arri]o   
zegt u1 dat  gij uw muildi] de be/e     
ri*t+ moet wijz51 en het dan zijn gang  
moet lat5 gaan2 het gepakte muildi]     
neemt zijne ri*t+ sle*t1  en is dikwijls
 v]lor54    #d ,april4    ,van de ,rio  
de las ,vacas tot de ,pu5te del ,inca is
 e5e halve  dagreis4 ,da> er weil& voor 
de muildi]5 01 en e5 geologis*  t]re9   
voor mij1 sloeg5 wij hi] onze           
na*tkw>ti]5 op4 ,als m5  van e5e        
natuurlijke ,brug 7,pu5te7 hoort1 /elt  
m5 zi* e5 diep  en smal ravijn voor1    
wa>ov] s*rijl+s e5 geweldig rotsblok is 
gevall51 ( e5 groot5 boog die als e5    
grotgewelf is uitgehold4 ,9  plaats     

da>van be/aat de ,pu5ta del ,inca uit e5
 kor/ van gelaagde  kei/e551 die door de
 bez9ksels d] naburige heete bronn5 zijn
  sam5gemetseld4 ,het s*ijnt1 dat de    
/room aan d5 e55 kant e5  kanaal heeft  
uitgegrav51 wa>bij e5e ov]hang5de rots  
ont/ond1 die  zi* v]e5igde met de a>de  
en /e55 welke van de teg5ov]/a&e  klip  
viel54 ,de s*u9e v]b9d+1 die 9 zoodanig 
geval z\ ont/aan1  0 ind]daad aan n kant
 ze] duidelijk m]kba>4 ,de ,inca-brug is
  ge5sz9s de groote kon+5 wa>dig1 na>   
wi5 zij g5oemd is4    #e ,april4    ,wij
 hadd5 e5 lang5 dagrit noodig1 om van de
 ,pu5te del ,inca1  ov] de c5trale ket51
 na> de ,ojos del ,agua te kom51 die bij
 de  laag/e casu*a aan d5 kant van ,*ili
 ligg54 ,deze casu*as zijn  kle9e ronde 
tor5s1 met trapp5 aan de buit5zijde om  
d5 vlo]  te b]eik51 die weg5s de        
sneeu:oop5 e5ige voet5 bov5 d5  grond is
 aangebra*t4 ,zij zijn a*t 9 getal1 en  
w]d5 ond] het  ,spaans*e g\v]nem5t des  
w9t]s go$ van leefto*t voorzi51  t]wijl 
elke ko]i] e5 loop] op de tor5s _h4 ,nu 

di55 zij  alle5 tot k]k]hol54 ,weg5s h>e
 e5igsz9s hooge ligg+1 pass5  zij niet  
kwaad bij deze woe/e en e5zame omgev+4  
,de zigzagvormige  beklimm+ van de      
,cumbre1 #bhc ( ,wat]s*eid+1 0 ze] /eil 
en  v]moei5d2 volg5s ,p5tl& b$raagt de  
hoogte #ab4ded voet4 ,n]g5s  leidde de  
weg ov] eeuwige sneeuw1 (s*oon er aan   
beide kant5  hoopjes lag54 ,op d5 top 0 
de w9d sn]p5d k\d2 to* kon ik niet      
nalat5 e5ige m9ut5 /il te h\d51 om      
telk5s we] de kleur van  d5 hemel en de 
pra*tige doors*ijn5de lu*t te bewond]54 
,het  0 e5 indrukwekk5d s*\wspel4 ,9 het
 we/5 v]toonde zi* e5e  fraaie1 di*t    
ope5g$rong5 groep van b]g51 door diepe  
ravijn5  ges*eid54 ,mee/al valt er vr   
dez5 tijd van het ja> wat sneeuw3  en   
het is zelfs gebeurd1 dat de ,cordill]as
 om/reeks dez5 tijd  geheel w>5         
afgeslot54 ,ma> wij tr(f5 het ze]       
gelukkig4 ,na*t en  dag 0 de lu*t       
onbewolkt1 uitg5om5 enkele ronde        
klompjes damp1  die ov] de hoog/e topp5 
drev54 ,dikwijls heb ik deze wolkjes 9  

de lu*t gezi51 wijz5de de plek wa> de   
,cordill]as lag51 als de  v] v]wijd]de  
b]g5 a*t] d5 horizon v]borg5 w>54    #f 
,april4    ,des morg5s ontdekt5 wij1 dat
 e5 dief e5 onz] muildi]5 b5ev5s  de bel
 van de madr9a ge/ol5 _h4 ,wij r$5 da>om
 sle*ts twee (  drie mijl5 diep] de     
vallei 91 en blev5 da> d5 volg5d5 dag1 9
  de hoop het muildi] te zull5 t]ugv9d51
 dat1 volg5s het oordeel  van d5 arri]o1
 erg5s 9 e5 ravijn v]borg5 04 ,het      
l&s*ap _h  9 dit g$eelte e5 ,*ile5s*    
k>akt] aang5om54 ,de ond]zijd5  d] b]g51
 welke dun begroeid zijn met d5 bleek51 
altijd-gro55  ,quillay-boom1 en met d5  
groot5 k&elab]vormig5 cactus1 #bhd  zijn
 /ellig me] te bewond]5 dan de kale     
oo/elijke vallei52  ma> met de bewond]+1
 door sommige reizig]s aan d5 dag       
gelegd1  kon ik niet geheel in/emm54 ,ik
 v]mo$1 dat de prettige /emm+1  wa>9 m5 
v]ke]t1 ho(dzakelijk is toe te s*rijv5  
aan het  vooruitzi*t van e5 fl9k vuur en
 e5 go$ avondet51 nadat m5 aan  de k\de 
/rek5 van het hooggeb]gte ontkom5 is1 en

 ik b5 ov]tuigd1  dat &]5 deze gevoel5s 
van h>te met mij deel54    #h ,april4   
,wij v]liet5 de ,aconcagua-vallei1      
wa>door wij w>5 afg$aald1 en  b]eikt5   
des avonds e5e hut nabij de ,villa della
 ,santa ,rosa4 ,de  vru*tb>e vlakte bood
 e5 v]rukkelijk5 aanblik4 ,da> de h]f/  
re$s v] gevord]d 01 viel5 de blad]5 van 
vele fruitboom5 af2  en van de arbeid]s 
w>5 sommige bezig met het drog5 van     
vijg5  en p]zik5 op de dak5 hunn] hutt51
 t]wijl &]e de druiv5 uit  de wijnga>d5 
v]zameld54 ,het 0 e5 opwekk5d taf]eel2  
ma> ik  mi/e die ple*tige en ern/ige    
/ilte1 welke d5 h]f/ 9 ,engel&  t]e*t   
als d5 avond des ja>s k5m]kt4 ,op d5    
#aj;d5 b]eikt5 wij  ,santiago1 wa> mij  
door ,caldcleugh e5e ze] vri5delijke en 
ga/vrije  ontvang/ w]d b]eid4 ,mijn     
uit/apje ko/te mij sle*ts #bd dag52  en 
nooit _h ik 9 e5 ev5 lang5 tijd zooveel 
g5ot54 ,enkele dag5  lat] ke]de ik na>  
de won+ van ,corfield 9 ,valp>aiso t]ug4
              ,,ho(d/uk ,,xvi4          
,,noord-,,*ili ,,en ,,p]u4      #bg     

,april4    ,ik maakte mij op voor e5e   
reis na> ,coquimbo1 en v&a> ov] ,huasco 
na> ,copiap1 wa> kapite9 ,fitz-,roy het 
vri5delijke aanbod de$1 mij  aan boord  
van de ,beagle te nem54 ,de af/& 9 re*te
 lijn langs het  /r& noordwa>ts is      
sle*ts #dbj mijl52 do* mijne mani] van  
reiz5  maakte d5 to*t ze] lang4 ,ik ko*t
 vi] pa>d5 en twee muildi]51  wa>van de 
laat/5 om d5 &]5 dag de pakkage droeg54 
,de zes  di]5 te zam5 ko/t5 sle*ts #be  
pond /]l+1 en te ,copiap  v]ko*t ik h5  
we] voor drie en tw9tig4 ,wij reisd5 op 
dezelfde  ong$wong5 mani] als te vor51  
kookt5 zelf ons maal1 en sliep5  9 de   
op5 lu*t4 ,to5 wij na> de ,vigno del ,m>
 r$51 wi]p ik  e5 afs*eidsblik op       
,valp>aiso1 en bewond]de ha> s*ild]a*tig
  aanzi54 ,voor geologis*e ond]zoek+5   
de$ ik e5 to*t van d5  groot5 weg na> d5
 voet d] ,klok van ,quillota1 en met dit
 doel  trokk5 wij door e5 alluviaal     
di/rict1 dat rijk aan g\d 01 na> de     
buurts*ap ,lima*e1 wa> wij sliep54 ,het 
g\dwass*5 ond]h\dt de  bewon]s van e5   

aantal hutt51 die langs de oev]s van elk
 rivi]tje  v]spreid zijn2 ma> gelijk    
alle p]son5 met onzek]e v]di5/51  zijn  
zij v]kwi/5d van a>d1 en bijgevolg arm4 
#bh ,april4    ,9 d5 namiddag b]eikt5   
wij e5e hut aan d5 voet van d5          
,klok-b]g4 ,de bewon]s w>5              
vrijgo$bezitt]s1 hetge5 9 ,*ili niet    
veel voorkomt4 ,zij leefd5 van de       
voortbr5gsel5 van e5 tu9 en  e5 kle9    
veld1 do* w>5 ze] arm4 ,er is hi]       
zooveel gebrek aan  kapitaal1 dat de    
m5s*5 g5oodzaakt zijn hun nog te velde  
/a&  kor5 te v]koop51 om het noodige te 
koop5 voor het volg5de  ja>4            
,di5t5gevolge 0 t>we 9 het di/rict1 wa> 
zij groeide1  duurd] dan te ,valp>aiso1 
wa> de afnem]s won54 ,d5 volg5d5 dag    
b]eikt5 wij we] d5 groot5 weg na>       
,coquimbo4 ,g$ur5de d5 na*t  viel er e5 
ze] fijne reg51 en dit w>5 de e]/e      
druppels s9ds  d5 hevig5 reg5 van #aa en
 #ab ,septemb] des vorig5 ja>s1 die mij 
9 de ,bad5 van ,cauqu5es gevang5 hield4 
,de tuss*5tijd b$roeg  zev5 en e5e halve

 ma&2 ma> dit ja> 0 de reg5 9 ,*ili iets
  lat] dan gewoonlijk4 ,pra*tig 0 de    
aanblik d] v]wijd]de ,&es1  die nu met  
e5e dikke sneeuwlaag b$ekt w>54    #b   
,mei4    ,voortdur5d volgde de weg de   
ku/1 op ge5 groot5 af/& van de  zee4 ,de
 we9ige boom5 en /ruik51 die 9          
,midd5-,*ili voorkom51  nam5 snel 9     
aantal af1 en w]d5 v]vang5 door e5e     
hooge plant1 die  e5igsz9s op e5e ,yucca
 ( ,am]ikaans*e ,adamsnaald geleek4     
,(s*oon  op kle9e s*aal1 v]toonde het l&
 met zijne /eile1 lage rot/opp51  die   
uit de kle9e vlakt5 ( dalkomm5 v]rez51  
e5e eig5a>dig  gebrok5 en onregelmatige 
opp]vlakte4 ,d]gelijke vorm5 z\d5 ook   
de oneff5 ku/ en de bodem d] naburige   
zee v]toon51 wanne] zij  9 l& v]&]d     
w]d52 en zond] twijfel _h zulk e5e v]&]+
  plaats gehad 9 het g$eelte1 wa>ov] wij
 r$54    #c ,mei4    ,onze to*t leidde  
van ,quilim>i na> ,con*alee4 ,het l& w]d
 me]  en me] onvru*tba>4 ,9 de vallei5 0
 nauwelijks wat] g5oeg voor  bevloei+1  
en het tuss*5ligg5de l& 0 z dor1 dat er 

zelfs ge5  geit5 kond5 graz54 ,9 de l5te
 s*iet1 na de w9t]vlag51 snel e5e  dunne
 graslaag op1 en kan het vee uit de     
,cordill]as word5 g$rev5  om hi] voor   
kort5 tijd te graz54 ,het is m]kwa>dig  
te zi5 hoe  de gras- en &]e plant5zad51 
als door e5e aang5om5 gewoonte1  zi*    
s*ikk5 na> de hoeveelheid reg51 welke op
 v]s*ill5de  deel5 dez] ku/ valt4 ,ene  
bui te ,copiap1 v] noordwa>ts1 heeft  op
 d5 plant5groei e5e ev5 groote uitw]k+  
als twee te ,huasco1  en als drie ( vi] 
9 dit di/rict4 ,e5 w9t] te ,valp>aiso1  
zoo droog dat aan het weil& ern/ige     
s*ade wi]d toegebra*t1  z\ te ,huasco e5
 ov]vlo$ voortbr5g51 die da> t5 ze]/e   
ongewoon is4 ,9 noordelijke ri*t+ s*ijnt
 de hoeveelheid reg5  niet 9 jui/e      
v]h\d+ tot de bre$te af te nem54 ,te    
,con*alee1  dat sle*ts #fg mijl5 b5oord5
 ,valp>aiso ligt1 wordt de reg5 niet  vr
 het e9de van ,mei v]wa*t1 t]wijl te    
,valp>aiso mee/al re$s  vroeg 9 ,april  
wat valt4 ,ook is de ja>lijks*e         
hoeveelheid kle9 9  v]h\d+ tot het      

v]gevord]de seizo51 wa>9 de reg5 beg9t4 
#d ,mei4    ,da> wij op d5 ku/weg niets 
belangrijks vond51 g+5 wij l&wa>ts  9   
na> het mijndi/rict 9 de vallei van     
,illapel4 ,deze vallei is1  ev5als alle 
&]e 9 ,*ili1 vlak1 bre$ en ze] vru*tba>2
 zij  wordt aan beide zijd5 begr5sd f   
door klipp5 van gelaagd gr(  keiz&1 f   
door kale rotsa*tige b]g54 ,bov5 de     
re*te lijn van  het hoog/e              
besproei+skanaal is alles donk]bru9 als 
op e5  /raatweg1 t]wijl alles da>ond]   
held] kop]gro5 is door de  veld5 met    
alf>fa 7e5e soort klav]74 ,wij r$5 v]d] 
na> ,los  ,hornos1 e5 &] mijndi/rict1   
wa> de hoog/e b]g doorzeefd 0  met gat51
 ev5als e5 groot mi]5ne/4 ,de ,*ile5s*e 
mijnw]k]s  zijn 9 hunne leefwijze e5    
bijzond] slag van m5s*54 ,wanne] zij1   
na wek5 lang op de e5zaam/e en          
na>gee/ig/e plaats5 te hebb5  gewoond1  
op fee/dag5 na> de dorp5 afdal51 is er  
ge5 uitspann+  ( buit5sporigheid1 wa>aan
 zij niet deelnem54 ,soms v]di55 zij  e5
 fl9k loon1 ma> tra*t5 dit zoo spo$ig   

mogelijk te v]kwi/51  ev5als zeeli$5 hun
 premiegeld4 ,zij dr9k5 onmatig1 koop5  
ov]vlo$  van kle]51 en ke]5 na enkele   
dag5 zond] e5 p5ny op zak na>  hunne    
ell5dige v]blijv5 t]ug1 om da> nog h>d] 
dan la/di]5 te  w]k54 ,deze             
onb$a*tzaamheid is blijkba>1 ev5als bij 
zeeli$51  het gevolg van e5e            
gelijksoortige leefwijze4 ,voor hun     
dagelijks*  vo$sel wordt gezorgd1 en zoo
 gew5n5 zij zi* niet aan spa>zaamheid2  
bov5di5 hebb5 zij de middel5 om aan de  
v]leid+ toe te gev51  zoodra die 9 hunne
 ma*t is4 ,9 ,corwallis en e5ige &]e    
di/rict5  van ,engel&1 wa> het /elsel   
wordt gevolgd om e5 g$eelte van e5e     
gang te v]koop51 zijn de mijnw]k]s      
da>5teg5 e5 bijzond]  s*r&] en oppass5d 
slag van m5s*51 omdat zij v]pli*t zijn  
voor zi*zelv5 te h&el5 en te d5k54      
,de kle$+ van d5 ,*ile5s*5 mijnw]k] is  
eig5a>dig en  e5igsz9s s*ild]a*tig4 ,hij
 draagt e5 ze] lang hemd van            
donk]kleurige baai met l$]5 voors*oot1  
die beid5 door e5  li*tkleurig5 gordel  

om zijn middel zijn beve/igd4 ,zijn     
broek is  ze] wijd1 en zijne kle9e      
s*>lak5roode muts sluit /rak om het     
ho(d4 ,wij ontmoett5 e5 troep van deze  
mijnw]k]s 9 groot co/uum1  die het lijk 
van e5 hunn] makk]s g+5 begrav54 ,zij   
liep5 9  e5 ze] snell5 pas1 t]wijl vi]  
mann5 het lijk droeg54 ,als het  e5e    
vi]tal ongeve] #bjj y>ds geloop5 _h zoo 
h>d als zij kond51  w]d het afgelo/ door
 vi] &]51 die e]/ te pa>d vooruit  w>5  
g]5d4 ,zoo g+5 zij voort1 elk&] door    
woe/e kret5  aanmo$ig5de4 ,het geheele  
s*\wspel vormde e5e all]zond]l+/e       
begraf5is4    ,wij v]volgd5 9 e5e       
zigzaglijn onz5 to*t na> het noord51    
met nu en dan e5 dag opon?\d voor       
geologis*e ond]zoek+54 ,het  l& 0 zoo   
dun bevolkt1 en het spoor 0 zoo         
onduidelijk1 dat wij  dikwijls moeite   
hadd5 onz5 weg te v9d54 ,op d5 #ab;d5   
,mei v]toefde  ik bij e5ige mijn54 ,het 
erts alhi] wordt niet als bijzond] go$  
bes*\wd2 ma> weg5s d5 ov]vlo$ er van    
ond]/elde m51 dat de  mijn voor #cjjjj (

 #djjjj doll>s 7d4i4 #fjjj ( #hjjj pond 
/]l+7  z\ word5 v]ko*t4 ,trots deze     
ond]/ell+1 w]d zij door e5e  ,engels*e  
,maats*appij geko*t voor n ons g\d1 (   
drie pond a*t  %ill+s4 ,het erts be/aat 
uit gele pyriet51 die1 zooals ik re$s   
opm]kte1 vr de kom/ d] ,engels*5 gea*t  
w]d5 ge5 kop]deeltjes  te bevatt54 ,op  
bijna ev5 groote w9/gev5de s*aal als 9  
het  bov5g5oemde geval1 w]d5 hoop5      
vulkanis*e as* geko*t1 die rijk  0 aan  
kle9e korrels zuiv] kop]2 ma> ondanks   
deze voordeel51  hebb5 de               
mijnmaats*appij51 na> m5 weet1          
ontzaglijke somm5 geld  v]lor54 ,de     
dwaa%eid van de mee/e commiss>iss5 en   
a&eelh\d]s  gr5sde aan v]bl9d+3 soms    
w]d5 duiz5d pond /]l+ 's ja>s  uitgegev5
 om ,*ile5s*e autoriteit5 te ond]h\d52  
m5 hield  er biblio!k5 op na met keurig 
gebond5 geologis*e boek52 liet          
mijnw]k]s kom5 voor bijzond]e metal51   
zooals t91 die 9 ,*ili  niet gevond5    
word52 v]bond zi* om de mijnw]k]s van   
melk te  voorzi5 op plaats51 wa> ge5    

koei5 w>52 be/elde ma*9]ien1  wa> zij   
to* niet gebruikt kond5 word5--9 't     
kort1 m5 nam hond]d  maatregel51 die    
getuigd5 van onze dwaa%eid en d5 inwon]s
 nog  h$5 /( tot v]maak gev54 ,to* valt 
er niet aan te twijfel51  ( hetzelfde   
kapitaal1 mits wel be/e$1 z\ ontzaglijke
 w9/5 uit  deze mijn5 hebb5 geput2 al   
wat m5 noodig _h1 0 e5 betr\wba>  man   
van zak51 e5 practis* mijnw]k] en       
essayeur4    ,kapite9 ,head heeft de    
v]baz5de vra*t bes*rev51 die de ,apiri  
#bhe--w>e la/di]5--uit de diep/e mijn5  
na> bov5 br5g54 ,ik  bek51 dat ik het   
cijf] ov]drev5 a*tte1 zoodat ik blijde 0
 9 de  geleg5heid te zijn e5 dez] vra*t5
 te weg51 die ik op go$ geluk  9 h&5    
nam4 ,(s*oon ik er re*t bov5 /ond1      
v]eis*te het groote  inspann+ ha> van d5
 grond te li*t54 ,op de weegs*aal gezet1
  bleek zij #aig p\nds 7ruim #hi #a_/c  
kilo7 zwa> te zijn4 ,de arbeid] _h  dez5
 la/ #hj y>ds 7ruim #gc1a met47 omhoog  
g$rag51 g$eeltelijk  langs e5 /eil5     
opgang1 ma> groot5deels langs trappal51 

welke 9 e5e zigzaglijn 9 de s*a*t zijn  
geplaat/4 ,volg5s de  algeme5e v]ord5+1 
mag de arbeid] ond]weg niet /opp5 om    
adem  te s*epp51 behalve wanne] de mijn 
#fjj voet diep is4 ,de gemiddelde  la/  
wordt op iets me] dan #bjj p\nds 7ruim  
#ij1g kilo7 ges*at2  en m5 heeft mij    
v]zek]d1 dat er e5s1 bij wijze van      
proefnem+1  e5 van #cjj p\nds 7circa    
#acf1a kilo7 uit de diep/e mijn na> bov5
  0 gebra*t6 ,tijd5s mijn bezoek droeg5 
de apiri d5 gewon5 la/  twaalfmaal daags
 omhoog1 dat is3 #bdjj p\nds 7#ajhh1f   
kilo7 uit e5e  diepte van #hj y>ds1 en  
w>5 9 de tuss*5tijd5 bezig met het      
ui?akk5 en brek5 van erts54             
,ongelukk5 uitgezond]d1 zijn deze mann5 
gezond en oog5s*ijnlijk  opg]uimd4 ,ze] 
gespi]d is hun li*aam niet4 ,zij et5    
sle*ts  e5maal 9 de week vlees*1 nooit  
me]1 en dan alln het h>de  droge *>qui4 
,(s*oon wet5de1 dat de arbeid vrijwillig
 01 kwam  to* het gemo$ 9 op/& bij het  
zi5 van d5 jamm]lijk5 /aat1  wa>9 zij de
 mijnop5+ b]eikt53 het li*aam voorov]   

gebog51 de  arm5 op de tr$5 geleund1 de 
be55 gekromd2 met trill5de spi]51       
gezwoll5 neusvleugels1 de mondhoek5 diep
 na> a*t]5 gezonk52  met aangezi*t en   
bor/ bad5de 9 het zweet1 en diep        
beklemd5  ademto*t4 ,telk5s als zij     
ademhal51 uit5 zij e5 doordr+5d5  kreet1
 die e9digt 9 e5 diep ma> s*ril         
keelgeluid1 ev5als e5  fluittoon4 ,zoo  
waggeld5 zij na> d5 erts/apel1 l$igd5   
hi] hun  c>pa*o1 wis*t5 na twee ( drie  
secund51 als zij we] op adem  kwam51 het
 zweet van hun voorho(d1 en daald5      
s*ijnba> geheel  opgefris*t we] 9 d5    
mijn af4 ,mij dunkt1 dit is e5 m]kwa>dig
  voorbeeld van de groote hoeveelheid   
arbeid1 die de m5s* kan v]dur51         
blijkba> door ge5 &]e oorzaak dan de    
gewoonte4    ,to5 ik des avonds met d5  
mayordomo dez] mijn5 7nog e5 jong5  man7
 sprak ov] het aantal vreemdel+51 die nu
 ov] het geheele  l& v]spreid zijn1     
v]telde hij mij uit d5 tijd1 to5        
hij--niet  lang gel$5--te ,coquimbo     
s*oolg+1 zi* te h]9n]51 dat de  jong5s  

vrijaf kreg51 om d5 kapite9 van e5      
,engels* s*ip te  zi51 die na> de /ad   
w]d geleid om d5 g\v]neur te sprek54    
,hij  gelo(t1 dat niets 9 /aat z\ zijn  
gewee/ de s*ooljong5s 7hijzelf          
m$eg]ek5d7 ov] te hal51 om di*t bij d5  
,engels*man te kom52  zoo diep _h de    
me5+ bij h5 po/ gevat1 dat de aanrak+   
met zulk  e5 p]soon kett]ij1 besmett+ en
 het kwade z\ aanbr5g54 ,t5  huidig5    
dage v]telt m5 van de wre$e dad5 d]     
boekani]s1 #bhf  en vooral van e51 die  
het beeld d] ,maagd ,m>ia wegnam1 en e5 
ja>  lat] t]ugke]de om dat van d5 ,h4   
,jozef te hal51 zegg5de1 dat  het jamm] 
z\ zijn indi5 de maagd ge5 e*tg5oot _h4 
,ook hoorde  ik v]tell5 van e5e oude    
dame1 die bij e5 d9] te ,coquimbo de    
opm]k+ maakte hoe v]baz5d vreemd het 01 
dat zij het moe/  belev51 met e5        
,engels*man 9 dezelfde kam] te et52 want
 zij  h]9n]de zi* uit h>e meisjesj>51   
dat bij twee geleg5h$51  op het bloote  
g]oep van3 ,los ,+leses6 7,de           
,engels*571 alle  m5s*5 na> het geb]gte 

w>5 gevlu*t1 met m$5em+ van hunne       
ko/ba>h$51 zooveel zij drag5 kond54     
#ad ,mei4    ,wij b]eikt5 ,coquimbo1 wa>
 wij enkele dag5 blev54 ,de e5ige       
m]kwa>digheid d] /ad is h>e buit5gewone 
kalmte4 ,m5 zegt1 dat  zij zes tot a*t  
duiz5d inwon]s kan bevatt54 ,op d5 morg5
 van d5  #ag;d5 viel er e5 za*te        
reg5--de e]/e van dit ja>--die ongeve]  
vijf ur5 duurde4 ,de pa*t]s1 die bij de 
zeeku/ 7wa> de dampkr+  het vo*tig/ is7 
kor5 v]b\w51 z\d5 van deze bui p>tij    
trekk51  om d5 grond te beploeg52 na e5e
 twe$e bui z\d5 zij zaai52  en mo*t er  
e5e d]de kom51 dan z\d5 zij 9 de l5te e5
 go$5  oog/ hebb54 ,belangrijk 0 het de 
uitw]k+ dez] onb$uid5de  hoeveelheid    
vo*t te zi54 ,twaalf ur5 lat] s*e5 de   
grond ev5  droog als te vor52 ma> na    
v]loop van ti5 dag5 hadd5 alle heuvels  
e5e zwak gro5e kleur t5 gevolge van het 
gras1 dat hi] en da> 9  ha>fijne vezels 
van e5 in* lang v]spreid 04 ,vr deze bui
 0  de geheele opp]vlakte zoo kaal als  
e5 /raatweg4    ,des avonds at5 kapite9 

,fitz-,roy en ik bij ,edw>ds1 e5        
,engels*  inwon] die om zijne           
ga/vrijheid aan alle bezoek]s van       
,coquimbo  wel bek5d is1 to5 e5e hevige 
a>dbev+ plaats _h4 ,ik hoorde  het      
voorafga&e g]ommel2 ma> door het        
ges*reeuw d] dames1 het  geloop d]      
di5/bod51 en de drukte wa>m$e v]s*eid5e 
he]5  na> d5 uitgang sneld51 kon ik de  
beweg+ niet ond]s*eid54 ,ook  na d5 s*ok
 s*reeuwd5 e5ige vr\w5 het uit van ang/2
 en e5 d]  he]5 zeide1 dat hij d5       
geheel5 na*t niet z\ kunn5 slap51 (  zoo
 hij al sliep1 het dan alle5 z\ zijn om 
van in/ort5de huiz5  te droom54 ,de vad]
 van dez5 p]soon _h te ,talcahuano h en 
go$ v]lor51 en 9 #ahbb 0 hij zelf 9     
,valp>aiso t]nauw]nood  aan e5 in/ort5d 
dak ontkom54 ,hij v]telde e5 m]kwa>dig  
geval1  dat to5 plaats _h4 ,hij zat ka>t
 te spel51 to5 e5 ,duits*]1  tot het    
gezels*ap behoor5de1 op/ond1 zegg5de1   
dat hij 9 deze  /rek5 nooit 9 e5e kam]  
met geslot5 deur wilde zitt51 omdat hij 
te ,copiap zoodo5de bijna het lev5 _h   

v]lor54 ,hij op5de dus de  deur2 en     
nauwelijks _h hij dit g$aan1 ( hij      
s*reeuwde luid3    ,da> komt er we] e56 
,op hetzelfde oog5blik voelde m5 d5 e]/5
 s*ok d] bek5de  a>dbev+4 ,het geheele  
gezels*ap ontkwam4 ,het geva> bij e5e   
a>dbev+ ligt niet 9 d5 tijd1 die met het
 op55 van e5e deur  v]lor5 gaat1 ma> 9  
de kans1 dat zij door de beweg+ d] mur5 
beklemd raakt4    ,m5 behoeft er zi*    
niet ze] ov] te v]wond]51 dat inboorl+5 
en oude bewon]s bij a>dbev+5 mee/al zoo 
v]s*rikt zijn1 hoewel  sommig5 van h5 om
 hunne groote teg5woordigheid van gee/  
bek5d  /aan4 ,ik gelo( e*t]1 dat deze   
ov]maat van s*rik g$eeltelijk is  toe te
 s*rijv5 aan e5e ongewoonte om hunne    
vrees te behe]s*51  da> zij zi* ov] deze
 ontro]+ niet s*am54 ,ind]daad kunn5  de
 inboorl+5 niet duld51 dat iem&         
onv]s*illig is4 ,ik hoorde  v]tell5 van 
twee ,engels*51 die tijd5s e5 hevig5    
s*ok 9  de op5 lu*t sliep51 ma> wet5de1 
dat er ge5 geva> 01 niet  op/ond54      
,v]ontwa>digd s*reeuwd5 to5 de          

inboorl+53    ,kijk die kett]s e5s1 zij 
/aan zelfs niet van hun b$ op6          
,ik be/e$de e5ige dag5 aan het ond]zoek5
 van de trapvormige  gr9tt]rass51 die   
het e]/ door kapite9 ,b4 ,hall zijn     
opgem]kt1  en volg5s de me5+ van ,*>les 
,lyell1 g$ur5de de trapswijze  v]hoog+  
van het l& door de zee zijn gevormd4    
,dit is zek] de  jui/e v]kl>+1 want ik  
vond talrijke s*elp5 van be/a&e         
di]soort5 op deze t]rass54 ,vijf smalle1
 za*t glooi5de1  /rookvormige t]rass5   
v]rijz5 a*t] elk&]1 die da> wa>  zij het
 be/ zijn ontwikkeld1 uit keiz& be/aan2 
zij ligg5 met  d5 voorkant na> de baai1 
en /rekk5 zi* aan we]szijd5 van de      
vallei uit4 ,te ,huasco1 noordelijk van 
,coquimbo1 op5ba>t zi* dit  v]s*ijnsel  
op e5e veel groot]e s*aal1 zoodat zelfs 
enkele inwon]s  er v]baasd van /aan4 ,de
 t]rass51 wa>van 9 sommige g$eelt5 zes1 
ma> 9 't algeme5 sle*ts vijf voorkom51  
zijn da> veel bre$]1  en kunn5 als      
vlakt5 word5 be/empeld2 zij /rekk5 zi*  
tot  zev5 en d]tig mijl5 van de ku/ uit4

 ,deze trapvormige t]rass5  ( /rook5    
kom5 veel ov]e5 met die 9 de            
,santa-,cruz-vallei1 en  met de groote  
t]rass5 langs de geheele ku/ van        
,patagoni1 behalve  dat zij op kle9]e   
s*aal zijn4 ,ongetwijfeld zijn zij      
gevormd door  e5e t]ugtrekk5de beweg+ d]
 zee1 gepa>d met ( v]oorzaakt door  e5e 
trapswijze1 door lange tijdp]k5 van ru/ 
afgebrok5 rijz+  van het va/el&4        
,s*elp5 van vele be/a&e soort5 ligg5    
niet alle5 aan de  opp]vlakte d] t]rass5
 bij ,coquimbo 7op e5e hoogte van #bej  
voet71 ma> ook begrav5 9 e5 brokkelig   
kalkh\d5d ge/e5te1  dat op sommige      
plaats5 tuss*5 de tw9tig en d]tig voet  
dik is1  bij g]+e uitge/rek!id4 ,deze   
qu>taire lag5 ligg5 op e5e  oude        
t]tiaire =matie1 welk] +eslot5 s*elpdi]5
 na> het  s*ijnt alle zijn uitge/orv54  
,(s*oon ik zo[el aan d5 kant van  d5    
,/ill51 als van d5 ,atlantis*5 ,oceaan  
vele hond]d5 mijl5  ku/l& ond]zo*t _h1  
vond ik ge5 g]egelde lag5 met +eslot5   
zees*elp5 van nieuwe soort51 behalve op 

deze plek en nog op enkele  punt5       
noordwa>ts langs d5 weg na> ,huasco4    
,dit feit s*ijnt mij  hoog/ m]kwa>dig   
toe2 want de v]kl>+1 die de geolog5 er 9
  't algeme5 van gev51 wanne] gelaagde  
fossiel5h\d5de afzett+5  uit e5 ( &]    
tijdp]k 9 e5 di/rict ontbrek5--namelijk3
 dat de  opp]vlakte de/ijds als droog l&
 be/ond1 is hi] niet toepasselijk1      
omr$5 de aan de opp]vlakte v]spreide en 
9 los z& ( poota>de  +eslot5 s*elp5 ons 
le]51 dat kort gel$5 het l& duiz5d5     
mijl5 v] langs beide ku/5 ond] zee heeft
 geleg54 ,de v]kl>+ is  ongetwijfeld te 
zoek5 9 het feit1 dat het geheele       
zuidelijke g$eelte  van het w]elddeel   
s9ds g]uim5 tijd langzaam rijz5de is    
gewee/1  en dat dus alle 9 ondiep wat]  
langs het /r& afgezette /( spo$ig       
omhoog gebra*t1 en langzaam blootge/eld 
moet zijn gewee/ aan de  sloop5de w]k+  
d] vlo$golv54 ,alle5 9 betrekkelijk     
ondiep  wat] kunn5 de mee/e bew]ktuigde 
zee-wez5s ti]52 en het is wel           
duidelijk1 dat zi* 9 zulk wat]          

onmogelijk lag5 van e5igsz9s  groote    
dikte kunn5 ophoop54 ,om aan te toon5   
welke v]baz5de kra*t  de sloop5de w]k+  
d] vlo$golv5 bezit1 behoev5 wij sle*ts  
te  wijz5 op de hooge klipp5 langs de   
teg5woordige ku/ van ,patagoni1  en op  
de /eilt5 ( oude zeeklipp51 die aan     
dezelfde ku/lijn op  v]s*ill5de hoogt51 
de e5e bov5 de &]e ligg54    ,de oude   
ond]ligg5de t]tiaire =matie te ,coquimbo
 s*ijnt ongeve]  van gelijk5 oud]dom te 
zijn1 als v]s*ill5de afzett+5 op de ku/ 
van ,*ili 7wa>van die te ,navidad de    
voornaam/e is71 en als de groote        
,patagonis*e =matie4 ,zo[el te ,navidad 
7,prov4 ,ant(aga/a7 als 9  ,patagoni    
blijkt1 dat s9ds d5 tijd to5 de da>     
begrav5 s*elpdi]5  leefd51 #bhg het l&  
v]s*eid5e voet5 ond] zee gezonk51 en    
v]volg5s we] g]ez5 is4 ,t]e*t mag m5    
vrag51 hoe het komt1  dat1 (s*oon aan   
we]szijd5 van het va/el& ge5 uitge/rekte
  afzett+5 met +eslot5 v]/e5+5 bewa>d   
zijn1 no* uit het  ,qu>taire ,tijdvak1  
no* uit e5e p]iode tuss*5 de qu>taire en

 de  oude t]tiaire =maties1 er to* 9    
deze oude t]tiaire =matie  s$im5taire /(
 met +eslot5 v]/e5de ov]blijfsels1      
afgezet  en bewa>d is op v]s*ill5de     
punt5 9 noordelijke en zuidelijke       
ri*t+51 ov] e5e uitge/rek!id van #aajj  
mijl5 aan de /r&5  van d5 ,/ill5 en     
m9/5s #acej mijl5 aan die van d5        
,atlantis*5  ,oceaan1 en bov5di5 van    
#gjj mijl5 9 oo/-we/elijke ri*t+  door  
het bre$/e g$eelte van het va/el&4 ,ik  
gelo(1 dat de  v]kl>+ niet moeilijk1 en 
miss*i5 op ongeve] gelijksoortige1 9    
&]e hoek5 van de w]eld wa>g5om5 feit5   
toepasselijk is4 ,het  buit5gewone      
d5udatie-v]mog51 dat de zee bezit en    
hetwelk door  tallooze feit5 bewez5     
wordt1 9 aanm]k+ g5om51 is het niet     
wa>s*ijnlijk1 dat e5e uit zee gehev5    
s$im5taire afzett+ de  w]k+ d] golv5 z  
kon door/aan1 dat ze 9 voldo5de         
hoeveelheid  bewa>d bleef om tot e5 v]  
tijdp]k te dur5--t5zij die afzett+      
oorspronkelijk e5e groote uitge/rek!id  
en e5e aanzi5lijke dikte  bezat4 ,nu is 

het onmogelijk1 dat op e5 betrekkelijk  
ondiep5 bodem1  die voor de mee/e lev5de
 wez5s de e5ige gun/ige is1 e5e dikke   
en vr/rekk5de s$im5taire laag kon word5 
uitgespreid1 t5zij  die bodem zonk om de
 a*t]e5volg5de lag5 op te nem54 ,dit    
s*ijnt  w]kelijk om/reeks hetzelfde     
tijdp]k 9 ,zuid-,patagoni en ,*ili te   
hebb5 plaats gehad1 hoewel deze /rek5   
duiz5d mijl5 van elk&]  ligg54 ,d]halve1
 indi5 langdurige1 ongeve]              
tegelijktijdig plaats  hebb5de z9k5de   
beweg+5 9 't algeme5 e5 uitge/rekt gebi$
  omvatt5--zooals ik op grond van mijn  
ond]zoek van de koraalriff5  d] groote  
ocean5 ze] g5eigd b5 te geloov53 (      
indi5--wanne]  wij ons ov]zi*t tot      
,zuid-,am]ika bepal5--de dal5de beweg+5 
ev5  omvangrijk zijn gewee/ als de      
rijz5de1 wa>door 9 hetzelfde tijdp]k    
van lev5de s*elpdi]5 de /r&5 van ,p]u1  
,*ili1 ,vuurl&1  ,patagoni en ,la ,plata
 omhoog zijn gehev5--dan kunn5 wij zi51 
dat  tegelijktijdig op v] v]wijd]de     
punt5 de om/&igh$5 gun/ig  z\d5 gewee/  

zijn voor de vorm+ van uitge/rekte      
fossiel5h\d5de  afzett+5 van aanzi5lijke
 dikte2 en zulke afzett+5 z\d5          
bijgevolg e5e go$e kans hebb5 gehad1 om 
de sloop5de en knag5de  w]k+ van        
a*t]e5volg5de /r&vlo$5 te we]/aan1 en   
tot e5  lat] kom5d tijdp]k te dur54     
#ba ,mei4    ,ik v]trok 9 gezels*ap van 
,don ,jos ,edw>ds na> de zilv]mijn      
,arqu]os1 en g+ van da> de              
,coquimbo-vallei 94 ,na e5 to*t door    
e5e b]ga*tige /reek1 b]eikt5 wij teg5   
het vall5 van d5  avond de aan ,mr4     
,edw>ds toebehoor5de mijn54 ,hi] g5oot  
ik mijne  na*tru/ door e5e oorzaak1 die 
9 ,engel& niet t5 volle gewa>de]d  zal  
word51 namelijk door de afwezigheid van 
vlooi54 ,de kam]s  9 ,coquimbo wemel5 er
 van2 ma> hi]1 op e5e hoogte van sle*ts 
drie ( vi]duiz5d voet1 kunn5 zij niet   
lev54 ,het kan moeilijk de  g]+e        
temp]atuursv]lag+ zijn1 die deze la/ige 
insect5 hi]  v]delgt1 zoodat hi] e5e &]e
 oorzaak moet be/aan4 ,de mijn5  v]ke]5 
?ans 9 sle*t5 /aat1 hoewel zij vroeg]   

ongeve] #bjjj  gewi*tspond5 p] ja> aan  
zilv] oplev]d54 ,m5 heeft bewe]d1  dat  
iem& met e5e kop]mijn w9n5 moet1 dat    
iem& met e5e  zilv]mijn w9n5 kan1 do*   
met g\d v]liez5 moet4 ,dit is niet  wa>3
 alle groote =tu95 9 ,*ili zijn v]kreg5 
door mijn5  van de me] ko/b>e metal54   
#bhh ,kort5 tijd gel$5 ke]de e5         
,engels* g5ee%e] uit ,copiap na> ,engel&
 t]ug1 met m$5em+  van de w9/5 op e5    
a&eel 9 e5e zilv]mijn1 t5 b$rage van    
ongeve] #bdjjj pond /]l+4 ,ongetwijfeld 
is e5e met zorg behe]de  kop]mijn e5    
veilig spel1 t]wijl het &]e dobbelspel1 
( liev]  e5 lot 9 de lot]ij is4 ,de     
eig5>5 v]liez5 groote hoeveelh$5  rijke 
erts51 want ondanks alle voorzorg51 zijn
 dief/all5 niet  te voorkom54 ,ik hoorde
 v]tell5 van e5 he]1 die met e5 &] de   
w$d5s*ap aang+1 dat e5 van zijne        
arbeid]s hem voor zijne oog5  z\ be/el54
 ,wanne] het erts uit de mijn is        
gehaald1 wordt het 9  /ukk5 gebrok51 en 
de wa>delooze /e5 t] zijde geworp54 ,e5 
pa> mijnw]k]s1 die hi]m$e bezig w>51    

nam51 als bij toeval1  op hetzelfde     
oog5blik twee /ukk5 weg1 en riep5 to5   
voor de grap3    ,laat ons zi5 welk het 
v]/ rolt6    ,de eig5a>1 die er bij     
/ond1 w$de met zijn vri5d om e5 siga>   
op d5 afloop van dez5 worp4 ,des avonds 
nam de mijnw]k]1 die  nauwkeurig de plek
 _h on?\d51 wa> de /e5 tuss*5 het pu9 0 
blijv5 ligg51 het /uk op1 bra*t het na> 
zijn mee/]1 en zeide1  t]wijl hij hem e5
 ko/ba> /uk zilv]]ts toonde3    ,dit is 
de /e51 wa>op u e5 siga> won1 omdat hij 
zoo v] g]old  04    #bc ,mei4    ,wij   
daald5 af 9 de vru*tb>e                 
,coquimbo-vallei1 en volgd5 die  totdat 
wij e5e haci5da b]eikt51 die aan e5     
blo$v]want van  ,don ,jos behoorde4 ,hi]
 blev5 wij tot d5 volg5d5 dag4 ,ik re$  
to5 e5e dagreis v]d] om te ond]zoek5 wat
 er wa> 0 van  e5ige bewe]de v]/e5de    
s*elp5 en boon52 do* het bleek1 dat     
deze laat/5 e5v\dig kle9e kw>ts/e55 w>54
 ,wij r$5 door  v]s*eid5e dorpjes te    
midd5 van de fraai beb\wde vallei1 en   
het  geheele l&s*ap bood e5 ze] pra*tig5

 aanblik4 ,dat wij hi] bij de  ho(dket5 
van de ,cordill]as w>51 bleek uit de    
hooge b]gjes 9 het  rond4 ,9 alle       
g$eelt5 van ,noord-,*ili br5g5 de       
vru*tboom5 me]  o(t voort op e5e        
aanm]kelijke hoogte 9 de nabijheid d]   
,&es1  dan 9 de lag]e l&/reek4 ,de vijg5
 en druiv5 van dit di/rict  zijn om h>e 
uitmunt5de qualiteit b]oemd1 en word5   
ov] e5e groote  uitge/rek!id gekweekt4  
,deze vallei is miss*i5 de vru*tba>/e   
b5oord5 ,quillota1 en bevat1 na> ik me51
 #bejjj inwon]s1 ,coquimbo  m$eg]ek5d4  
,d5 volg5d5 dag ke]de ik na> de haci5da 
t]ug1  en van da> met ,don ,jos na>     
,coquimbo4    #b ,juni4    ,wij begav5  
ons op weg na> de ,huasco-vallei1 en    
volgd5 da>toe d5  ku/weg1 die voor iets 
m9d] e5zaam w]d geh\d5 dan de &]e4 ,onze
  e]/e dagrit 0 na> e5 e5zaam geleg5    
huis1 ,y]ba ,bu5a geheet51  wa> gras    
voor onze pa>d5 04 ,de bui1 die1 zooals 
bov5 gezegd  is1 ve]ti5 dag5 gel$5      
gevall5 01 reikte sle*ts tot ongeve]    
halfweg ,huasco2 zoodat het ze] zwak    

get9te gro51 dat wij op het  e]/e       
g$eelte onz] dagreis zag51 spo$ig geheel
 v]dwe54 ,zelfs  da> wa> het gro5 't    
held]/ 01 h]9n]de het to* op onvoldo5de 
wijze aan het friss*e gras en de        
ontluik5de l5tebloem5 van &]e  l&54     
,wanne] m5 door deze dorre /rek5 rei/1  
voelt m5 zi*  als e5 gevang5e1 die op   
e5e doods*e b9n5plaats is opgeslot51    
e5ige gro5 v]langt te zi5 en friss*e    
lu*t te adem54    #c ,juni4    ,van     
,y]ba ,bu5a na> ,c>rizal4 ,g$ur5de het  
e]/e g$eelte van d5  dag trokk5 wij door
 e5e b]ga*tige /e5wild]nis1 en da>na ov]
  e5e uitge/rekte1 diepz&ige vlakte1    
wa>op gebrok5 zees*elp5  v]spreid lag54 
,er 0 ze] we9ig wat]1 en dat we9ige nog 
z\ta*tig2 het geheele l&1 van de ku/ tot
 aan de ,cordill]as1  is e5e onbewoonde 
woe/ijn4 ,sle*ts van n lev5d di] zag ik 
ov]vlo$ige spor51 namelijk de s*elp5 van
 e5 ,bul9us1 die 9  buit5gewoon groot   
aantal op de droog/e plekk5 bije5 w>54  
,9 de  l5te s*iet e5 n$]ig plantje      
enkele blaadjes uit1 en da>mee vo$5  zi*

 de slakk54 ,da> m5 dez5 alle5 ze] vroeg
 9 d5 morg5 ziet1  als de grond wat     
vo*tig is van d5 dauw1 geloov5 de       
,huascos dat  zij da>uit word5 geteeld4 
,op &]e plaats5 heb ik wa>g5om51  dat   
bijzond] droge en onvru*tb>e /rek5      
buit5gewoon gun/ig zijn  voor           
l&s*elpdi]51 mits de bodem kalkh\d5d is4
 ,te ,c>rizal vond5  wij enkele hutt51  
e5ig brak wat]1 en e5 spoor van cultuur3
 ma>  sle*ts met moeite ko*t5 wij wat   
kor5 en /roo voor onze pa>d54    #d     
,juni4    ,van ,c>rizal na> ,sauze4 ,wij
 r$5 v]d] ov] v]lat5 vlakt51  bewoond   
door groote kudd5 guanaco's4 ,ook trokk5
 wij door de  ,*agn>alvallei4 ,(s*oon   
deze de vru*tba>/e is tuss*5 ,huasco  en
 ,coquimbo1 is zij ze] smal en br5gt zoo
 we9ig gras voort1  dat wij niets voor  
onze pa>d5 kond5 koop54 ,te ,sauze vond5
 wij  e5 ze] beleefd5 oud5 he]1 die het 
opp]toezi*t _h ov] e5  kop]smeltov54    
,als e5e bijzond]e gun/ /ond hij mij toe
 voor hoog5  prijs e5 armvol morsig /roo
 te koop52 en dit 0 al wat de arme      

pa>d5 na e5e lange dagreis voor hun     
avondet5 kreg54 ,teg5woordig  zijn 9    
,*ili ze] we9ig smeltov5s 9 w]k+3 m5    
v9dt het  voordeelig] het erts na>      
,swansea 7,wallis7 te v]s*ep51 omdat het
  br&h\t hi] zoo uit]/ s*a>s* en de     
,*ile5s*e me?ode van  ertsbew]k+ zoo    
onges*ikt is4 ,d5 volg5d5 dag trokk5 wij
 ov]  e5ige b]g5 na> ,freyr9a 9 de      
,huasco-vallei4 ,met elk5 dag dat  wij  
v]d] noordwa>ts r$51 w]d de plant5groei 
s*a>s*]2 zelfs  de groote k&elab]vormige
 cactus 7,c]eus atacam5sis7 0 hi] door  
e5e &]e en veel kle9]e plant v]vang54   
,zo[el 9 ,noord-,*ili als  9 ,p]u hangt 
g$ur5de de w9t]ma&5 e5e e5vormige       
wolkbank op  ge5 groote hoogte bov5 d5  
,/ill5 ,oceaan4 ,van de b]g5 hadd5 wij  
e5 ze] v]rass5d gezi*t op dit s*itt]5d  
witte lu*tveld1 dat  v]takk+5 uitzond   
na> de vallei51 en eil&5 en voorgeb]gt5 
vormde op dezelfde mani] als de zee 9 d5
 ,*onos-,ar*ipel en 9  ,vuurl&4    ,wij 
blev5 twee dag5 te ,freyr9a4 ,9 de      
,huasco-vallei ligg5 vi]  kle9e /$52 ma>

 de hav51 welke d5 +ang vormt1 is e5e   
geheel  v]lat5 plek1 zond] wat] 9 de    
onmiddellijke nabijheid4 ,vijf  leagues 
v]d] ligt ,freyr9a1 e5 lang1 uitgeb\wd  
dorp met knappe  witgeplei/]de huiz54   
,we] ti5 leagues v]d] ligt ,ball5a1 en  
da>a*t] ,huasco ,alto--e5 tu9b\wdorp1   
dat v]ma>d is om zijne  g$roogde vru*t54
 ,op e5 held]5 dag is het gezi*t op de  
vallei  ze] s*oon2 de re*te doorgang    
e9digt bij de v] v]wijd]de1  besneeuwde 
,cordill]as1 en aan we]szijd5 ontwa>t m5
 tallooze  dw>sket5s1 zi* oploss5d 9 e5 
zilv]witt5 nevel4 ,eig5a>dig zijn  de   
talrijke ev5wijdige en trapvormige      
t]rass5 op d5 voorgrond2  en de +eslot5 
gro5e dal/rook met h>e wilg5/ruik5 vormt
 e5e  s*rille teg5/ell+ met de kale b]g5
 aan beide kant54 ,dat  het l& 9 d5     
omtrek uit]/ dor 01 zal m5 li*t         
begrijp51  zoo m5 weet dat er 9 de      
laat/e d]ti5 ma&5 ge5 reg5 0  gevall54  
,de bewon]s hoord5 met d5 groot/5       
naijv]1 dat het  te ,coquimbo g]eg5d _h1
 ma> hoopt51 op het voorkom5 d] lu*t    

afga&e1 op e5 go$5 uitslag4 ,ve]ti5 dag5
 lat] w]d deze hoop  v]wez5lijkt4 ,ik 0 
to5 te ,copiap1 en da> sprak het volk   
met  dezelfde jaloezie van d5 ov]vlo$ig5
 reg5 te ,huasco4 ,na twee (  drie ze]  
droge j>51 als 9 al di5 tijd miss*i5    
niet me] dan  ne bui valt1 volgt mee/al 
e5 reg5a*tig ja>2 en dit doet nog  me]  
s*ade dan de droogte4 ,de rivi]5 zwell51
 en b$ekk5 de smalle  /rook5 gronds--de 
e5ige die voor cultuur ges*ikt zijn--met
 gr9t  en z&4 ,ook do5 de vlo$5 s*ade   
aan de bevloei+skanal54 ,drie  j>5 gel$5
 is op deze wijze groote v]woe/+        
aang]i*t4    #h ,juni4    ,wij r$5 door 
tot ,ball5a1 e5 plaatsje1 dat zijn naam 
ontle5t aan  ,ball5agh 9 ,i]l&1 de      
geboorteplaats d] familie ,o',higg9s1   
die  ond] het ,spaans*e g\v]nem5t       
presid5t5 en g5]aals 9 ,*ili  telde4    
,da> het rotsa*tige geb]gte aan         
we]szijd5 a*t] wolk5  v]s*ol5 01 gav5 de
 t]rasvormige vlakt5 aan de vallei e5   
voorkom51 als dat d] ,santa-,cruz-vallei
 9 ,patagoni4 ,na e5 dag  toev5s te     

,ball5a1 v]trok ik d5 #aj;d5 ,juni na>  
het bov5deel  d] ,copiap-vallei4 ,wij   
r$5 d5 geheel5 dag door e5e /reek1  die 
w$] zoo onbelangrijk 01 dat ik het mo$e 
^w de bijnam5  dor en onvru*tba> te     
h]hal54 ,9 het gewone spraakgebruik     
zijn deze woord5 ev5wel betrekkelijk2 ik
 heb h5 altijd toegepa/  op de vlakt5   
van ,patagoni1 die nog op doorn/ruik5 en
 e5ige  bosjes gras kunn5 roem5--hetge5 
besli/ vru*tba> mag heet51  v]gelek5 met
 ,noord-,*ili2 en hi] is we] ge5 plek   
van #bjj y>ds  opp]vlakte1 wa> niet bij 
zorgvuldig ond]zoek e5 /ruikje1 e5      
cactus ( kor/mos valt te ontdekk51      
t]wijl er sluim]5de zad5  9 d5 grond    
g]e$ ligg51 om 9 d5 e]/kom5d5 reg5a*tig5
  w9t] op te s*iet54 ,9 ,p]u1 e*t]1 kom5
 op uitge/rekte deel5  van het l&       
w]kelijke woe/ijn5 voor4 ,des avonds    
b]eikt5 wij e5e  vallei1 wa>9 e5 vo*tig 
/roomb$ w]d gevond52 wij volgd5 dit en  
kwam5 e9delijk aan vrij go$ wat]4 ,des  
na*ts vloeit de /room1 t5  gevolge van  
de m9d] snelle v]damp+ en opzuig+ door  

d5 grond1  ongeve] e5 mijl diep]        
dalwa>ts1 dan ov] dag4 ,wijl er takk5   
voor  br&h\t 9 ov]vlo$ w>51 0 het e5e   
go$e plek voor ons om te  biv\ake]52 ma>
 voor de arme di]5 0 er ge5 hapje et54  
#aa ,juni4    ,wij r$5 twaalf ur5 lang  
zond] te ru/51 totdat wij e5e oude      
smeltov5 b]eikt51 wa> br&h\t en wat]    
w]d5 gevond52 ma>  onze pa>d51 die op   
e5e voormalige b9n5plaats ge/ald w]d51  
hadd5 w$] niets te et54 ,de weg 0       
b]ga*tig1 en lev]de  door de            
v]s*eid5heid van kleur5 d] kale b]g51   
v]rass5de  v]gezi*t5 op4 ,het 0 bijna   
jamm] de zon voortdur5d bov5 zulk  e5   
onvru*tba> l& te zi5 s*ijn52 zulk e5    
/ral5de hemel _h  gro5e veld5 en fraaie 
tu95 moet5 v]li*t54 ,d5 volg5d5 dag     
b]eikt5 wij de ,copiap-vallei4 ,dit     
v]heugde mij van h>te1 want de  geheele 
to*t 0 e5 voortdur5de bron van v]driet4 
,onaang5aam 0  het1 t]wijl wij bezig w>5
 ons avondet5 te gebruik51 de pa>d5  aan
 de pal5 te hoor5 knag51 wa>aan zij w>5 
va/gebond51 en  niets te kunn5 do5 om   

hun hong] te /ill54 ,to* w>5 de di]5    
s*ijnba> volmaakt gezond1 en niem& z\   
gezegd hebb51 dat zij 9  de laat/e vijf 
en vijftig ur5 niets geget5 hadd54      
,ik _h e5 introductie-brief aan ,mr4    
,b+ley1 die mij 9 de ,haci5da  del      
,potr]o ,seco ze] vri5delijk ontv+4 ,dit
 l&go$ is tuss*5 de  tw9tig en d]tig    
mijl5 lang1 do* ze] smal1 da> het sle*ts
 twee  veld5 bre$ is--aan elk5 rivi]kant
 n4 ,9 sommige g$eelt5 heeft  het l&go$ 
ge5 bre$te1 d4w4z41 het l& kan niet     
bevloeid word51  en is dus ev5          
wa>deloos1 als de omr+5de /e5woe/ijn4   
,de g]+e  hoeveelheid l&1 ov] de geheele
 l5gte d] vallei 9 cultuur1 is niet     
zooze] e5 gevolg van t]re9oneff5h$5 en  
dus van onges*ik!id  voor bevloei+1 als 
van d5 g]+5 wat]voorraad4 ,dit ja> 0 de 
rivi] geweldig gezwoll53 hi]1 hoog 9 de 
vallei1 reikte zij tot  aan d5 buik van 
e5 pa>d1 0 omtr5t vijfti5 y>ds bre$ en  
bezat  e5e snelle /room+2 me] dalwa>ts  
wordt zij /e$s kle9]1 en  v]dwijnt      
mee/al geheel1 gelijk e5s d]tig j>5     

a*t]e5 gebeurd  01 zoodat er ge5 druppel
 9 zee viel4 ,de inwon]s v]beid5 e5     
/orm ov] de ,&es met veel belang/ell+1  
da> e5 fl9ke sneeuwval  h5 voor het     
volg5d ja> van wat] voorziet4 ,9 het    
laagl& heeft dit  one9dig groot]e       
gevolg5 dan reg54 ,reg5 is1 zoo dikwijls
 hij valt  7en dat is ongeve] e5s 9 de  
twee ( drie j>571 e5 groot voordeel1    
omdat het vee en de muildi]5 dan e5ig5  
tijd lat] wat gras op  de b]g5 kunn5    
v9d52 ma> zond] sneeuw op de ,&es he]s*t
  er mismo$igheid door de geheele       
vallei4 ,drie gevall5 zijn bek5d1  dat  
bijna alle inwon]s g5oodzaakt zijn      
gewee/ na> het zuid5 te  v]huiz54 ,dit  
ja> 0 er ov]vlo$ig wat]1 en besproeide  
elk zijn  grond zooveel hij wilde2 ma>  
dikwijls is het noodig gewee/ soldat5   
bij de sluiz5 te zett51 om te zorg51 dat
 elke bo]d]ij e5ige ur5  p] week sle*ts 
zooveel nam als toege/aan 04 ,na> m5    
zegt1 telt  de vallei #abjjj ziel52 do* 
h>e opbr5g/ is sle*ts voldo5de voor     
drie ma&5 9 't ja>2 de ov]ige voorraad  

moet uit ,valp>aiso en het  zuid5 word5 
gehaald4 ,vr de ontdekk+ d] b]oemde     
zilv]mijn5 van  ,*agn>cillo1 v]ke]de    
,copiap 9 e5 toe/& van snel v]val2 nu1  
e*t]1 is zij ze] welv>5d1 en de /ad1 die
 op #bb ,novemb] #ahbb door  e5e a>dbev+
 geheel v]woe/ w]d1 is we] opgeb\wd     
geword54 #bhi    ,de ,copiap-vallei1    
e5v\dig uit e5e /rook gro5 be/a&e te    
midd5  van e5e woe/ijn1 loopt 9 e5e ze] 
zuidelijke ri*t+1 en heeft  tot aan ha> 
oorsprong 9 de ,cordill]as e5e          
aanzi5lijke l5gte4 ,de  ,huasco- en     
,copiap-vallei5 kunn5 beid5 bes*\wd     
word5 als lange1  smalle eil&51 die 9   
plaats van door z\twat]1 door           
/e5woe/ijn5  van het ov]ig deel van     
,*ili ges*eid5 zijn4 ,b5oord5 dez51 ligt
  e5e &]e1 ze] onvru*tb>e vallei1       
,paposo g5aamd1 die ongeve]  #bjj ziel5 
bevat2 en da>na beg9t de w]kelijke      
,woe/ijn van ,atacama1  die e5 veel     
g$u*t]5 slagboom vormt dan de on/uimig/e
 oceaan4 ,na  enkele dag5 toev5s te     
,potr]o ,seco1 g+ ik de vallei 9 na> het

  huis van ,don ,b5ito ,cruz1 aan wi5 ik
 e5 introductie-brief _h1  en die mij   
hoog/ ga/vrij ontv+4 ,m5 kan ind]daad   
niet g5oeg  de vri5delijkheid roem51    
wa>m$e reizig]s 9 bijna alle deel5  van 
,zuid-,am]ika ontvang5 word54 ,d5       
volg5d5 dag huurde ik e5ige  muilezels1 
om mij door het ,jolqu]a-ravijn na> de  
c5trale ,cordill]as  te br5g54 ,d5 twe$5
 dag s*e5 de lu*t e5 sneeuw/orm ( reg5  
te voorspell52 en to5 wij te b$ lag51   
voeld5 wij e5 li*t5  s*ok van a>dbev+4  
,het v]b& tuss*5 a>dbev+5 en het w$] is 
dikwijls betwi/  geword54 ,mij s*ijnt   
dit e5 punt van groot gewi*t toe1 dat   
we9ig  begrep5 wordt4 ,humboldt heeft de
 opm]k+ g$aan1 dat iem&1 die  lang 9    
,nieuw-,&aluzi ( ,n$]-,p]u heeft        
gewoond1 moeilijk z\  kunn5 loo*551 dat 
er tuss*5 deze v]s*ijnsel5 e5ig v]b&    
be/aat2 ma> eld]s s*ijnt hij zoodanig   
v]b& d5kbeeldig te  a*t54 #bij ,te      
,guayaquil1 zegt m51 wordt e5e zw>e bui 
9 het  droge ja>getijde onv]&]lijk door 
e5e a>dbev+ gevolgd4 ,9  ,noord-,*ili   

is1 weg5s de groote zeldzaamheid van    
reg5 ( zelfs  van reg5 voorspell5d w$]1 
de kans op toevallig sam5treff5  ze]    
g]+2 to* zijn de inwon]s t5 /ellig/e    
ov]tuigd1 dat  er tuss*5 d5 dampkr+/oe/&
 en het bev5 van d5 grond e5ig  v]b&    
be/aat4 ,dit tr( mij bijzond]1 to5 ik   
aan e5ige li$5  te ,copiap v]telde1 dat 
er te ,coquimbo e5 hevige s*ok _h plaats
  gehad1 en zij t]/ond da>op uitriep53  
,hoe gelukkig1 dan zal er dit ja>       
ov]vlo$ van gras zijn6    ,volg5s hunne 
me5+ voorspelde e5e a>dbev+ reg51 ev5   
zek]  als reg5 ov]vlo$ig gras           
voorspelde4 ,dit kwam 9 zoov] uit1 dat  
de reg5bui1 die1 zooals ik gezegd heb1 9
 ti5 dag5 tijds e5 dun  laagje gras     
voortbra*t1 viel op d5 dag d] a>dbev+   
zelv54 ,op  &]e tijd5 is er op a>dbev+5 
reg5 gevolgd 9 e5 tijd van  het ja>1 dat
 de reg5 e5 veel groot] wond] 0 dan de  
a>dbev+  zelve2 dit gebeurde te         
,valp>aiso na d5 s*ok 9 ,novemb] #ahbb1 
en nogmaals 9 #ahbf2 ook na di5 te      
,tacna 9 ,septemb] #ahcc4 ,m5  moet aan 

het klimaat dez] /rek5 e5igsz9s gewoon  
zijn om te  begrijp51 hoe uit]/         
onwa>s*ijnlijk het is1 dat er 9 zulke   
ja>getijd5 reg5 valt1 behalve wanne]    
deze het gevolg is van  e5              
natuurv]s*ijnsel1 dat met d5 gewon5 gang
 van het w$] 9  hoeg5aamd ge5 v]b& /aat4
 ,9 het geval van groote vulkanis*e     
uitb>/+51 zooals die van de ,cosegu9a 9 
,janu>i #ahce1 to5 er  /room5 reg5 viel5
 9 e5 tijd van het ja>1 welke da>toe ze]
  ongewoon en 9 ,midd5-,am]ika bijna    
zond] voorbeeld 0--is het  niet moeilijk
 te begrijp51 dat welli*t de groote     
wolk5 damp en  as* het ev5wi*t 9 d5     
dampkr+ ge/oord kunn5 hebb54 ,humboldt  
/rekt deze me5+ uit tot het geval van   
a>dbev+51 die niet van  uitb>/+5        
v]gezeld gaan2 ma> ik a*t het bijna niet
 mogelijk1  dat de kle9e hoeveelheid    
vlu*tige zelf/&igh$5 en dampvormige     
vloei/(f51 welke dan uit d5 gesplet5    
grond ontwijk51 zulke  m]kwa>dige w]k+5 
kunn5 voortbr5g54 ,veel wa>s*ijnlijkheid
  lijkt de me5+ te bezitt5--het e]/ door

 ,scrope uitgesprok51 #bia  dat bij lag5
 b>omet]/& en ond] om/&igh$5 die        
w]kelijk  reg5 kunn5 do5 v]wa*t51 de    
v]m9d]de dampkr+sdrukk+ ov]  e5e groote 
uitge/rek!id l&s wel d5 jui/5 dag kan   
bepal51  wa>op de a>de1 door inw5dige   
kra*t5 tot het uit]/e gespann51  moet   
wijk51 b>/51 en bij gevolg bev54 ,to* is
 het twijfela*tig1  9 hoev] dit d5kbeeld
 de om/&igheid zal v]kl>51 dat er 9  het
 droge ja>getijde v]s*eid5e dag5 lang   
/room5 reg5 zijn  gevall5 na e5e        
a>dbev+1 die niet van e5e uitb>/+       
v]gezeld  g+4 ,d]gelijke gevall5 s*ijn5 
op e5 innig] v]b& tuss*5  de lu*t/rek5  
en de ond]a>ds*e ruimt5 te wijz54       
,da> wij 9 dit g$eelte van het ravijn   
we9ig belangrijks vond51  ri*tt5 wij    
onze s*r$5 w$] na> het huis van ,don    
,b5ito1 wa>  ik twee dag5 bleef1 en h\t 
en s*elpdi]5 v]zamelde4 ,groote  v]/e5de
 boom/amm51 die 9 e5 conglom]aat begrav5
 lag51  w]d5 9 buit5gewoon aantal       
gevond54 ,ik mat er e51 die vijfti5     
voet 9 omtrek 04 ,hoe v]wond]lijk to*1  

dat elke molecule h\t/(  9 dez5 groot5  
cil9d] zoo volkom5 door kiezel is       
v]drev5 en  v]vang51 dat alle vezels en 
porin bewa>d zijn geblev56 ,deze  boom5 
bloeid5 ongeve] 9 het tijdp]k van de    
,lag]e ,witte ,kalk  7,l[] ,:ite ,*alk7 
9 ,engel&1 en behoord5 alle tot het     
gesla*t  d] d5n54 ,het 0 v]makelijk de  
inwon]s ov] de s*elpdi]51  die ik       
v]zamelde1 9 bijna dezelfde woord5 te   
hoor5 sprek51 als  m5 e5e eeuw gel$5 9  
,europa de$1 namelijk3 ( zij al dan niet
 zoo  door de natuur ges*ap5 w>54 ,mijn 
geologis* ond]zoek van het  l& wekte 9  
't algeme5 heel wat v]wond]+ ond] de    
,*ile552  en lang duurde het e] zij     
ov]tuigd kond5 word51 dat ik niet op    
mijn5 kwam ja*t mak54 ,dit 0 somtijds   
la/ig4 ,to5 ontdekte ik1  dat de be/e   
mani] om het doel van mijn w]k te v]kl>5
 01 hun  te vrag5 hoe het to* kwam1 dat 
zij zelv5 niet nieuwsgi]ig w>5  na>     
a>dbev+5 en vulkan52 wa>om sommige      
bronn5 heet en &]e  k\d w>52 wa>om er 9 
,*ili b]g5 w>51 en 9 ,la ,plata zelfs   

ge5  heuvel4 ,deze e5v\dige vrag5 /eld5 
de mee/5 t]/ond tevr$5  en bra*t5 h5 tot
 zwijg52 ma> sommig5 da*t5 7ev5als e5e  
eeuw gel$5 enkele li$5 9 ,engel&71 dat  
al zulke ond]zoek+5  ijdel en goddeloos 
w>51 en dat het geheel voldo5de 0 te    
wet51  dat ,god de b]g5 zoo gemaakt _h4 
,onlangs 0 e5 bevel uitgeva>digd om alle
 losloop5de hond5 af te  mak52 en zoo   
zag5 wij er vel5 dood op d5 weg ligg54  
,dit bevel  0 e5 gevolg van het groot   
aantal gevall5 van dolheid1 wa>bij  vele
 p]son5 door hond5 gebet5 en ge/orv5    
w>54 ,wat]vrees (  hondswo$e heeft      
v]s*eid5e mal5 9 deze vallei gehe]s*t4  
,het is  m]kwa>dig1 dat zulk e5e        
zond]l+e en vreeselijke ziekte van tijd 
tot tijd op dezelfde afgeleg5 plek      
v]s*ijnt4 ,m5 heeft opgem]kt1  dat ook 9
 ,engel& sommige dorp5 veel me] aan deze
 bezoek+  bloot/aan1 dan &]e4 ,dr4      
,unanu zegt1 dat zij 9 ,midd5-,am]ika   
uitbrak1 en langzaam zuidwa>ts trok4 ,9 
#ahjg b]eikte zij ,arequipa1  wa>1 na>  
m5 zegt1 sommige p]son5 die niet gebet5 

w>5 w]d5  aangeta/1 ev5als e5ige neg]s1 
die van e5 aan wat]vrees  ge/orv5 jong5 
os geget5 hadd54 ,te ,ica /i]v5 #db     
m5s*5  aldus e5 ell5dig5 dood4 ,de      
ziekte kwam tuss*5 de twaalf en  neg5tig
 dag5 na d5 beet op2 en 9 al de gevall5 
dat zij optrad1  volgde de dood         
onv]&]lijk vijf dag5 lat]4 ,na #ahjh    
volgde e5  lang tijdp]k zond]           
ziektegevall54 ,bij ond]zoek v]nam ik1  
dat  op ,van ,diem5sl&1 ( 9 ,au/rali ge5
 wat]vrees bek5d 02 en  ,bur*ell zegt1  
dat hij g$ur5de zijn vijfj>ig v]blijf   
aan de ,kaap  de ,go$e ,hoop er nooit   
van gehoord heeft4 ,web/] bewe]t1 dat op
 de  ,azor5 nooit wat]vrees is          
voorgekom51 en hetzelfde wordt gezegd   
van  ,mauritius en ,s9t ,hel5a4 #bib    
,voor zulk e5e vreemde ziekte z\ m5     
mogelijk e5ige opheld]+ kunn5 v9d5 door 
de om/&igh$5 na  te gaan1 wa>ond] zij 9 
v]wijd]de klimat5 ont/aat2 want het is  
onwa>s*ijnlijk1 dat e5 re$s gebet5 hond 
na> deze v]re l&5  ov]gebra*t z\ zijn4  
,des na*ts kwam e5 vreemdel+ aan het    

huis van ,don ,b5ito1 en vroeg  v]l( om 
te slap54 ,hij zeide1 dat hij v]dwaald 0
 en zev5ti5  dag5 lang door het geb]gte 
_h gezworv54 ,uit ,huasco v]trokk51  en 
aan het reiz5 9 de ,cordill]as gewoon1  
v]wa*tte hij ge5  moeilijkh$5 te        
ond]v9d5 als hij het spoor na> ,copiap  
volgde2  do* spo$ig g]aakte hij 9 e5    
doolh( van b]g5 v]dwaald1  wa> hij niet 
uit kon kom54 ,e5ige van zijne muildi]5 
w>5 9  afgrond5 gevall51 en hij _h 9    
groote v]leg5heid v]ke]d4 ,de           
ho(doorzaak van zijn teg5spo$ 01 dat hij
 niet wi/ wa> hij 9  het laagl& wat] z\ 
v9d51 zoodat hij g5oodzaakt w]d d5 zoom 
d] c5trale ket5 te volg54    ,wij daald5
 wer de vallei af1 en b]eikt5 op #bb    
,juni de /ad  ,copiap4 ,het ond]e9de d] 
vallei is bre$1 en vormt e5e fraaie     
vlakte ev5als de ,quillota-vallei4 ,de  
/ad beslaat e5e aanzi5lijke  opp]vlakte1
 doordi5 elk huis e5 tu9 bezit2 ma> zij 
is ongezellig1  zond] g]ief1 en de won+5
 zijn armo$ig gemeubeld4 ,elk1 die  er  
komt1 s*ijnt sle*ts n doel te hebb51 nl4

 =tu9 te mak51  en dan zoo spo$ig       
mogelijk te v]trekk54 ,alle bewon]s zijn
 me]  ( m9d] re*t/reeks bij de mijn5    
betrokk52 en mijn5 en erts5  zijn de    
e5ige ond]w]p5 van gesprek4 ,behoeft5   
van all]lei a>d  zijn uit]/ duur1 wijl  
de af/& van de /ad tot de hav5 a*tti5   
leagues b$raagt1 #bic en e5 l&vo]tuig   
ze] ko/ba> is4 ,e5e  kip ko/ vijf ( zes 
%ill+s2 vlees* is bijna ev5 duur als 9  
,engel&2 br&h\t1 ( liev] takk5 word5    
twee ( drie dagreiz5  v] op ezels uit de
 ,cordill]as gehaald1 en het weid5 van  
di]5 ko/  n %ill+ daags4 ,dit alles is  
voor ,zuid-,am]ika buit5sporig duur4    
#bf ,juni4    ,ik huurde e5 gids en a*t 
muildi]51 om mij langs e5 &]5 weg  dan  
op d5 vorig5 to*t na> de ,cordill]as te 
br5g54 ,da> het  l& volkom5 woe/ 01 nam5
 wij &]halve vra*t g]/ m$e1  v]m5gd met 
gehakt /roo4 ,om/reeks twee leagues bov5
 de /ad  ontspr+t e5e bre$e vallei1     
g5aamd ,el ,despoblado 7,de             
,onbewoonde71  uit die1 wa>door wij     
gekom5 w>54 ,hoewel e5e vallei van de   

groot/e  afmet+51 die re*t/reeks na> e5 
pas ov] de ,cordill]as leidt1  is zij   
geheel droog1 behalve miss*i5 g$ur5de   
enkele dag5 9 e5  ze] reg5a*tig5 zom]4  
,bijna ge5 enkel ravijn doorsne$ de     
zijd5  d] afbrokkel5de b]g51 en de met  
gr( keiz& gevulde bodem d]  ho(dvallei 0
 eff5 en bijna vlak4 ,ge5 /room van     
e5ige beteek5is  kon ooit ov] deze      
gr9tb$d+ gevloeid hebb52 want w>e dit   
het  geval gewee/1 dan z\ /ellig1 ev5als
 9 alle zuidelijke vallei51  e5 groot   
door klipp5 begr5sd kanaal gevormd zijn4
 ,we9ig twijfel ik  er aan1 ( deze      
vallei w]d bij de langzame rijz+ van het
 l&1 door  de golv5 d] zee 9 d5 toe/&   
gelat51 wa>9 wij ha> nu zi51  ev5als het
 geval 0 met e5ige vallei5 9 ,p]u1      
wa>van de reizig]s  meld+ mak54 ,op e5e 
plek1 wa> 9 de ,despoblado e5 ravijn    
uitmondde  7dat 9 bijna elke &]e ket5   
e5e groote vallei g5oemd z\ zijn71      
m]kte ik op1 dat h>e b$d+1 (s*oon alle5 
uit z& en gr9t  be/a&e1 hoog] 0 dan die 
van het zijravijn4 ,e5 rivi]tje ( zelfs 

e5e beek z\ zi* 9 d5 loop van e5 uur e5 
doorweg hebb5 gegrav52  ma> blijkba> w>5
 geheele tijdp]k5 voorbijgegaan1 zond]  
dat  zulk e5 rivi]tje dit zijravijn     
bespoeld _h4 ,het 0 belangwekk5d  het   
geheele bespoel+sme*anisme 7indi5 zulk  
e5 woord gebruikt mag  word57 tot 9 de  
kle9/e bijzond]h$5 compleet te zi51 do* 
zond]  e5ig teek5 van w]k+4 ,i$] zal    
hebb5 opgem]kt hoe modd]bank51  door het
 dal5d getij a*t]gelat51 9 het kle9 e5  
l& met b]g5  en dal5 naboots52 hi] hebb5
 wij het oorspronkelijke model 9 /e51   
zooals het gevormd w]d bij de rijz+ van 
het va/el&1 g$ur5de  de eeuw5lange      
t]ugvloei+ d] zee1 9 plaats van g$ur5de 
het  ebb5 en wass5 d] getij54 ,indi5 e5e
 reg5bui op de drooggelegde  modd]bank  
valt1 v]diept zij de re$s gevormde      
ondiepe ui?oll+52  en hetzelfde ges*i$t 
door d5 reg51 eeuw aan eeuw1 op de bank 
van  /e5 en a>de1 die wij va/l& noem54  
,to5 het donk] 0 r$5 wij voort1 totdat  
wij e5 zijravijn b]eikt5  met e5e kle9e 
put ( wel1 ,agua am>ga 7,bitt] wat]7    

geheet54 ,het  wat] v]di5de di5 naam1   
want het 0 niet alle5 z\ta*tig1  ma> ook
 b$orv5 en bitt]1 zoodat wij er ge5 !e (
 mat van  durfd5 kok54 ,ik ond]/el1 dat 
de af/& van de rivi] de ,copiap  tot    
deze plek m9/5s #be ( #cj ,engels*e     
mijl5 b$roeg2 ov] die  gans*e ruimte 0  
ge5 enkele druppel wat]1 en het l&      
v]di5de  d5 naam van woe/ijn t5 volle4  
,to* kwam5 wij ongeve] halfweg1  bij    
,punta ,gorda1 voorbij e5ige ,indiaans*e
 run52 me] nog--re*t  voor d5 +ang van  
sommige 9 de ,despoblado uitmond5de     
vallei5  bespeurde ik twee /apels /e551 
die e5igsz9s zijwa>ts geleg51  z w>5    
g]i*t1 dat zij op de +ang5 dez] kle9e   
vallei5  wez54 ,mijne metgezell5 wi/5   
hi] niets van1 en beantwoordd5  mijne   
vrag5 sle*ts met hun onv]&]lijk3 qui5   
sabe6    ,indiaans*e pu9hoop5 ontdekte  
ik 9 v]s*eid5e g$eelt5 van  de          
,cordill]as2 de mee/ voll$ige1 die ik   
zag1 w>5 de ,ru9as  de ,tambillos 9 d5  
,uspallata-pas4 ,deze be/ond5 uit kle9e 
vi]kante kam]s1 die op slordige wijze   

hi] en da> 9 groep5  w>5 sam5gehoopt4   
,sommige deur5 /ond5 nog ov]e9d1 en w]d5
  gevormd door e5 ov]dw>s*5 platt5 /e5  
van sle*ts drie voet  hoogte4 ,ulloa    
heeft op de lage deur5 bij de oude      
,p]uaans*e won+5  opm]kzaam gemaakt4 ,9 
voll$ig5 vorm moet5 deze run5 9 /aat    
zijn gewee/ e5 groot aantal p]son5 te   
bevatt54 ,de ov]lev]+  zegt1 dat zij    
di5d5 als ru/punt5 voor de ,incas op    
hunne to*t5  ov] de b]g54 ,spor5 van    
,indiaans*e won+5 zijn op vele &]e      
plaats5 ontdekt1 wa> het niet           
wa>s*ijnlijk lijkt1 dat zij  alle5 tot  
ru/punt5 di5d51 ma> wa> to* het l& ev5  
volkom5  onges*ikt is voor elke soort   
van cultuur1 als bij de ,tambillos1 bij 
de ,inca-brug1 ( 9 d5 ,portillo-pas2 op 
al welke plaats5 ik run5  zag4 ,9 het   
ravijn ,jajuel1 bij ,aconcagua1 wa> ge5 
pas is1 hoorde ik  sprek5 van pu9hoop5  
van huiz51 die op e5e groote hoogte     
lag51  wa> het buit5gewoon k\d en       
onvru*tba> is4 ,e]/ v]beeldde ik mij1   
dat deze geb\w5 s*uilplaats5 w>5 gewee/1

 door de ,indian5 bij de  e]/e kom/ d]  
,spanja>d5 geb\wd2 do* lat] b5 ik gaan  
geloov51  dat er v]mo$elijk e5e g]+e    
klimaatv]&]+ heeft plaats gehad4    ,9  
dit noordelijke g$eelte van ,*ili1 zegt 
m51 zijn oude ,indiaans*e  huiz5 9 de   
,cordill]as bijzond] talrijk4 ,bij het  
grav5 tuss*5  de pu9hoop5 word5 niet    
zeld5 lapjes woll5 /(f51 ko/b>e  metal5 
w]ktuig5 en hoopjes ,indiaans* kor5     
ontdekt4 ,e5s gaf  m5 mij e5 pijlpunt1  
van agaat gemaakt1 en geheel van        
d5zelfd5  vorm als nu 9 ,vuurl& wordt   
gebruikt4 ,ik weet1 dat de ,p]uaans*e   
,indian5 nu m5igmaal de hoog/e en guur/e
 plaats5 bewon52 ma>  te ,copiap w]d mij
 door li$51 die hun lev5 met reiz5 9 de 
,&es  hadd5 doorgebra*t1 v]zek]d1 dat er
 ze] vele 7mu*isimas7 geb\w5  gevond5   
w]d5 op plaats5 zoo hoog1 dat zij bijna 
tot de sneeuwgr5s  reik51 en op punt5   
wa> ge5 pass5 zijn2 wa> het l& vol/rekt 
niets voortbr5gt1 en wat nog m]kwa>dig] 
is3 wa> ge5 wat]  is4 ,niettem9 zijn de 
l&li$5 7(s*oon met het geval ze] v]leg57

  weg5s het voorkom5 d] huiz5 van me5+1 
dat de ,indian5 h5 als  woonplaats5     
moet5 gebruikt hebb54 ,te ,punta ,gorda1
 9 deze vallei1  be/ond5 de ov]blijfsels
 uit zev5 ( a*t vi]kante kle9e kam]s1   
van e5 d]gelijk5 vorm als die te        
,tambillos1 do* voornamelijk van  modd] 
geb\wd en zoo /evig1 dat de h$5daags*e  
bewon]s1 hetzij  hi] ( 7volg5s ,ulloa7 9
 ,p]u1 ze niet kunn5 namak54 ,zij /ond5 
op de mee/ zi*tb>e en onbes*]mde plek1 9
 de kom d] bre$e1  vlakke vallei4 ,wat] 
0 er niet b9n5 e5 kr+ van m9/5s drie  ( 
vi] leagues1 en dan nog 9 ze] g]+e      
hoeveelheid en sle*t2  de grond 0       
volkom5 onvru*tba>2 zelfs zo*t ik te    
v]geefs e5  mosplantje op de rots54     
,teg5woordig kan e5e mijn1 die het      
voordeel  heeft met la/di]5 te w]k51    
bijna niet met w9/ gexploite]d  word51  
t5zij zij ze] rijk is4 ,en zulk e5 oord 
koz5 de ,indian5  voorhe5 tot           
woonplaats6 ,indi5 er nu elk ja> twee ( 
drie reg5bui5  viel51 9 plaats van ne   
zooals s9ds vele j>5 het geval is1  z\ 9

 deze groote vallei wa>s*ijnlijk e5     
beekje word5 gevormd2  en door bevloei+ 
7e5e kun/1 welke de ,indian5 voorhe5 zoo
 go$  v]/ond57 z\ de grond dan          
gemakkelijk vru*tba> g5oeg word5        
gemaakt1 om enkele gez9n5 te vo$54      
,ik heb ov]tuig5de bewijz51 dat dit deel
 van het va/el& van  ,zuid-,am]ika s$]t 
het tijdvak d] lev5de s*elpdi]51 bij de 
ku/ m9/5s #djj tot #ejj voet1 en 9      
sommige g$eelt5 #ajjj tot  #acjj voet   
g]ez5 is2 diep] l&wa>ts 9 is de rijz+   
mogelijk nog  groot] gewee/4 ,da> het   
buit5gewoon dorre k>akt] van het klimaat
  blijkba> e5 gevolg is van de hoogte d]
 ,cordill]as1 kunn5 wij er  bijna zek]  
van zijn1 dat de dampkr+ vr de laat/e   
rijz+ niet  zoo geheel van vo*t b]o(d 01
 als nu het geval is2 en da> de  rijz+  
trapswijze is ges*i$1 z\ ook het klimaat
 aldus v]&]d  zijn4 ,volg5s deze        
me5+--e5e klimaatv]&]+ s$]t de geb\w5   
bewoond w]d5--moet5 de run5 e5 ze] hoog5
 oud]dom hebb54 ,dat  zij zoo lang      
bewa>d kond5 blijv51 a*t ik ond] het    

klimaat van  ,*ili niet zoo moeilijk4   
,volg5s dit begrip moet5 wij ook aannem5
  7en dit is welli*t moeilijk]71 dat de 
m5s* s9ds e5 onmetelijk  lang5 tijd     
,zuid-,am]ika bewoond heeft1 da> e5e    
klimaatv]&]+  t5 gevolge van de l&rijz+ 
e5 uit]/ langzaam v]loop moet  hebb5    
gehad4 ,te ,valp>aiso is de rijz+ 9 de  
laat/e #bbj j>5  iets m9d] dan #ai voet 
gewee/2 te ,lima is e5e zeeku/ g$ur5de  
de  ,indiaans*e p]iode van het ,qu>taire
 ( ,an?ropozos*e ,tijdvak van  #hj tot  
#ij voet g]ez52 ma> zulke kle9e wijzig+5
 kond5 we9ig  bij ma*te zijn de         
vo*t-aanbr5g5de lu*t/room5 van ri*t+ te 
do5 v]&]54 ,inmiddels heeft ,dr4 ,lund 9
 de hol5 van ,brazili  m5s*5g]aamt5     
ontdekt1 wa>van het uit]lijk hem tot de 
me5+  bra*t1 dat het ,indiaans*e ras    
s$]t e5 lang tijdsv]loop 9              
,zuid-,am]ika be/aan heeft4 #bid    ,to5
 ik te ,lima 01 besprak ik dit ond]w]p  
met d5 civiel-+5ieur  ,gill1 die veel   
van het b9n5l& gezi5 _h4 #bie ,hij      
v]telde mij1  dat de ond]/ell+ aanga&e  

e5e klimaatv]&]+ somtijds bij  hem 0    
opgekom52 ma> dat hij da*t1 dat het     
groot/e deel van het  l&1 hetwelk nu    
onges*ikt voor cultuur do* met          
,indiaans*e run5  b$ekt is1 tot dez5    
/aat 0 v]vall51 doordi5 wat]leid+51 die 
de ,indian5 voorhe5 op zulk e5e groots*e
 s*aal hadd5 aangelegd1  door v]wa>looz+
 en ond]a>ds*e beweg+5 bes*adigd w>5    
geword54 ,ik wil hi] opm]k51 dat de     
,p]uan5 w]kelijk hunne  bewat]+/room5   
door tunnels leidd51 die zij door h>de  
/e55  b]g5 groev54 ,mr4 ,gill v]telde   
mij1 dat hij ambt%alve g]oep5 0  er e5  
te ond]zoek52 de tunnel 0 laag1 smal1   
gebog5 en ongelijk  van bre$te1 ma>     
bezat e5e ze] aanzi5lijke l5gte4 ,is het
 niet  hoog/ v]wond]lijk1 dat m5s*5     
zulke w]k5 hebb5 ond]nom51  zond] het   
gebruik van ijz] ( kruit8 ,ook v]telde  
,gill mij e5  ze] belangwekk5d en1      
voorzoov] ik weet1 geheel ongev5a>d     
geval1  dat e5e ond]a>ds*e /or+ de      
wat]afvo] van e5 l& gewijzigd  _h4 ,op  
reis van ,casma na> ,hu>ez 7niet v] van 

,lima7 vond hij e5e  vlakte1 b$ekt met  
pu9hoop51 ma> niet geheel onvru*tba>4   
,di*t  da>bij 0 de droge b$d+ e5]       
belangrijke rivi]1 wa>door het          
bevloei+swat] voorhe5 0 aangevo]d4      
,uit]lijk v]toonde het  rivi]b$ alle    
k5teek551 dat de /room hi] vr enkele j>5
  gevloeid _h2 op sommige plaats5 w>5   
z&- en kei/e5lag5  gespreid2 eld]s 0 het
 va/e ge/e5te tot e5 bre$ kanaal        
uitgehold1 dat op ne plek om/reeks #dj  
y>ds bre$ en #h voet diep  04 ,het is   
wel duidelijk1 dat iem&1 die e5         
/roomloop opwa>ts  volgt1 altijd ond]   
e5e me] ( m9d] groote hell+ zal /ijg54  
,m5  kan zi* dus de v]wond]+ van ,gill  
voor/ell51 to5 hij de b$d+  dez] oude   
rivi] opga&e1 plotsel+ ontdekte1 dat hij
 e5e hoogte  afg+4 ,hij ond]/elde1 dat  
deze dal5de glooi+ e5 loodre*t5 val  _h 
van omtr5t #dj ( #ej voet4 ,hi] hebb5   
wij dus e5 ondubbelz9nig  bewijs1 dat   
s*rijl+s ov] e5e oude /roomb$d+ e5 rif (
  rotskam omhoog is gehev54 ,van af het 
oog5blik1 dat het rivi]b$  aldus gewelfd

 w]d1 moe/ het wat] noodzakelijk        
wegvloei5 en zi*  e5 nieuw kanaal grav54
 ,ma> tegelijk moe/ ook de naburige     
vlakte  ha> vru*tba> mak5d5 /room       
v]liez51 en e5e woe/ijn word54    #bg   
,juni4    ,vroeg 9 d5 morg5 g+5 wij op  
weg1 en b]eikt5 teg5 d5 middag  het     
ravijn van ,paypote1 wa>9 e5e ze] kle9e 
beek /roomt1 en  wa> e5ige plant5groei  
is1 o4a4 zelfs enkele alg>roba-boom5    
7e5e soort van mimosa74 #bif ,doordi5 m5
 hi] br&h\t _h1  0 er voorhe5 e5e       
smeltov5 geb\wd2 en w]kelijk vond5 wij  
e5  kluiz5a>1 die deze ov5 bewaakte1 en 
ge5 &]e bezigheid _h1  dan op guanaco's 
te jag54 ,des na*ts vroor het /]k2 ma>  
wijl wij  ov]vlo$ig h\t voor ons vuur   
hadd51 sliep5 wij w>m4    #bh ,juni4    
,wij v]volgd5 onz5 langzaam /ijg5d5 to*t
 door de vallei1  die nu 9 e5 ravijn    
v]&]de4 ,g$ur5de d5 dag zag5 wij        
v]s*eid5e guanaco's1 alsm$e het spoor   
van de ,vicugna1 e5e na aan  de e]/5    
v]wante soort4 ,laat/g5oemd di] is 9    
zijne leefwijze e5  voortreffelijk      

bewon] van hooge b]g/rek52 zeld5 daalt  
het ond]  de gr5s van eeuwige sneeuw1 en
 h\dt zi* dus 9 e5 nog hoog] en         
onvru*tba>d] gebi$ op1 dan het guanaco4 
,het e5ige di]1 dat wij  v]d] 9 vrij    
groot aantal zag51 0 e5 kle9e vos2 ik   
ond]/el  dat deze laat/e op muiz5 en &]e
 kle9e knaagdi]5 ja*t maakt1  die 9     
groot aantal op ze] woe/e plaats5 lev51 
zoolang er nog e5  spoor van plant5groei
 is4 ,9 ,patagoni wemelt het van deze   
kle9e  di]51 zelfs op de gr5z5 d]       
sal9as1 wa> nooit e5 druppel wat]  te   
v9d5 is1 behalve dauw4 ,na de hag$iss51 
s*ijn5 muiz5 het  be/ 9 /aat te zijn op 
de kle9/e en droog/e plekk5 d] a>de     
vo$sel te v9d5--zelfs op eil&jes midd5 9
 de groote ocean54    ,aan beide zijd5  
v]toonde het l&s*ap e5e troo/elooze     
v]lat5heid1 welke 9 het li*t d] held]e1 
onbewolkte lu*t  s*]p en ta/ba> uitkwam4
 ,voor e5 poos maakt zulk e5 l&s*ap  e5 
groots*5 indruk2 ma> deze kan niet dur51
 en dan wordt het  onbelangwekk5d4 ,wij 
biv\ake]d5 aan d5 voet d] prim]a l9ea ( 

e]/e l9ie van wat]s*eid+4 ,aan d5       
oo/kant vloei5 de /room5  e*t] niet na> 
d5 ,atlantis*5 ,oceaan1 do* na> e5e     
hoogvlakte1  9 welk] midd5 e5e groote   
sal9a ( z\tme] ligt1 en vorm5  zoo op   
e5e hoogte van miss*i5 ti5 duiz5d voet  
e5e ,kaspis*e  ,zee 9 't kle94 ,op de   
plek1 wa> wij sliep51 lag5 e5ige groote 
sneeuwveld51 die e*t] niet het geheele  
ja> dur54 ,9 deze hooge  /rek5          
gehoorzam5 de w9d5 aan ze] regelmatige  
wett52 elk5 dag  waait e5e friss*e      
koelte uit de vallei opwa>ts1 en des    
avonds--e5  uur ( twee na               
zonsond]gang--daalt de lu*t uit de k\de 
bov5/rek5  als door e5 tre*t] omlaag4   
,dez5 na*t woei er e5e /ijve bries1  en 
moe/ de temp]atuur v] ond] het vriespunt
 gewee/ zijn1 da> het  wat] 9 onze kan  
spo$ig n blok ijs w]d4 ,teg5 zulk e5e   
lu*t  s*55 kler5 ge5 bes*utt+ te bi$51  
want ik le$ ze] veel  k\de1 zoodat ik   
niet kon slap5 en des morg5s geheel     
v]/ijfd en  v]kleumd op/ond4    ,v]d]   
zuidwa>ts 9 de ,cordill]as kom5 sommige 

li$5 door  sneeuw/orm5 om het lev52 hi] 
bezwijkt m5 door e5e &]e  oorzaak4 ,to5 
mijn gids e5 jong5 van #ad j>5 01 trok  
hij met  e5 gezels*ap 9 de ma& ,mei de  
,cordill]as ov]4 ,9 de c5trale  g$eelt5 
gekom51 /ak e5 hevige /orm op1 zoodat de
 mann5 met  moeite op hunne muildi]5    
kond5 blijv51 t]wijl de /e55 ov] d5     
grond vlog54 ,de lu*t 0 onbewolkt1 en er
 viel ge5 vlokje sneeuw2  ma> de        
temp]atuur 0 laag4 ,wa>s*ijnlijk heeft  
de !rmomet] niet  heel veel grad5 ond]  
het nulpunt ge/aan2 to* moet de uitw]k+ 
op  hunne li*am51 door de kle$+ sle*t   
bes*ut1 ev5r$ig gewee/ zijn  aan de     
snelheid van d5 k\d5 lu*t/room4 ,de /orm
 duurde ruim e5  dag lang2 de mann5     
voeld5 hunne kra*t5 afnem51 en de       
muildi]5  wild5 niet v]d]4 ,de bro$] van
 mijn gids poogde t]ug te ke]51  ma>    
kwam om het lev52 en twee j>5 lat] vond 
m5 zijn lijk di*t  bij d5 weg naa/ zijn 
muildi] ligg51 met d5 teugel nog 9 zijne
  h&4 ,twee &]e mann5 van d5 troep      
v]lor5 v+]s en te552  en van de         

tweehond]d muildi]5 en d]tig koei5      
bra*t5 sle*ts  ve]ti5 er het lev5 af4   
,vele j>5 gel$5 is e5 groot gezels*ap   
v]mo$elijk door e5e d]gelijke oorzaak   
omgekom52 ma> hunne  lijk5 zijn tot h$5 
niet gevond54 ,e5e onbewolkte lu*t1     
gepa>d  met lage temp]atuur en e5 hevig5
 /orm vorm5 e5 v]s*ijnsel1  dat1 na> ik 
d5k1 wel 9 alle w]elddeel5 als e5       
ongewoon feit  zal word5 bes*\wd4    #bi
 ,juni4    ,opgewekt daald5 wij de      
vallei af na> ons v]blijf van d5 vorig5 
na*t1 en van da> tot di*t bij de ,agua  
am>ga4 ,op d5 e]/5 ,juli  b]eikt5 wij de
 ,copiap-vallei4 ,re*t aang5aam 0 ons de
 geur  d] bloei5de klav]1 na die lu*t   
zoo arm aan geur5 9 de droge1           
onvru*tb>e ,despoblado-vallei4 ,t]wijl  
ik 9 de /ad 01 hoorde ik  v]s*eid5e     
inwon]s sprek5 van e5 heuvel 9 d5       
omtrek1 di5 zij  ,el ,bramador1 d5      
,brull] ( ,bulk] noemd54 ,ik sloeg      
de/ijds niet  voldo5de a*t op dit       
v]haal2 ma> voor zoov] ik h5 begreep1 0 
de  heuvel met z& b$ekt1 en w]d het     

geluid alle5 dan voortgebra*t1  als     
m5s*5 bij het beklimm5 het z& 9 beweg+  
bra*t54 ,dezelfde  feit5 zijn1 op het   
gezag van ,seetz5 en ,ehr5b]g1 #big     
uitvo]ig  bes*rev5 als de oorzaak d]    
geluid51 welke vele reizig]s op  d5 ,b]g
 ,s9a bij de ,roode ,zee gehoord hebb54 
,e5 d] p]son51  die ik sprak1 _h zelf   
het geluid gehoord1 en bes*reef dit als 
ze]  wond]lijk2 besli/ v]kla>de hij1    
dat1 als kon hij niet begrijp5  hoe het 
eig5lijk v]oorzaakt w]d1 het afroll5 van
 het z& langs  de hell+ er to*          
noodzakelijk m$e 9 v]b& moe/ /aan4      
,wanne]  e5 pa>d ov] droog en gr( z&    
loopt1 ont/aat e5 eig5a>dig  kn>s5d     
geluid t5 gevolge van de wrijv+ d]      
deeltjes4 ,dit feit1  aan de mee/5      
bek5d1 nam ik v]s*eid5e ke]5 wa> op     
mijne  to*t5 langs de ku/ van ,brazili4 
,drie dag5 lat] hoorde ik1 dat de       
,beagle de ,hav5 0 b9n5geloop51  welke  
a*tti5 leagues van de /ad ligt4 ,langs  
de glooi+ d]  vallei is we9ig l& 9      
cultuur2 en die geheele uitge/rek!id    

bevat sle*ts e5 s*raal1 bor/elig gras1  
dat zelfs ezels met  moeite kunn5 et54  
,deze armo$ige plant5groei is e5 gevolg 
van  de hoeveelheid z\ta*tige /(1 wa>van
 de bodem doortrokk5 is4 ,de  ,hav5     
be/aat uit e5e v]e5ig+ van kle9e        
armo$ige hutt51 aan  d5 voet e5] dorre  
vlakte geleg54 ,teg5woordig1 nu de rivi]
 g5oeg  wat] bevat om de zee te b]eik51 
hebb5 de bewon]s het voordeel1  dat er  
b9n5 e5 af/& van &]halve mijl zoet wat] 
is4 ,op het  /r& lag5 groote /apels     
koopw>51 en het plaatsje vormde e5      
tooneel van groote b$rijvigheid4 ,des   
avonds zeide ik mijn metgezel  ,m>iano  
,gonzales1 met wi5 ik zoo vele mijl5 9  
,*ili g]$5 _h1  va>wel en riep hem e5   
h>telijk tot werzi5s toe4 ,d5 volg5d5   
morg5 zette de ,beagle ko]s na>         
,iquique4    #ab ,juli4    ,wij ank]d5 9
 de hav5 van ,iquique op #bjab' ,z4,b4  
aan de ku/ van  ,p]u4 ,de /ad telt      
ongeve] #ajjj inwon]s1 #bih en ligt 9   
e5e kle9e  z&vlakte aan d5 voet van e5  
groot51 #bjjj voet hoog5 rotsw&1  die   

hi] de ku/ vormt4 ,de geheele /reek is  
uit]/ woe/4 ,sle*ts  e5s 9 ze] vele j>5 
valt er e5e kle9e reg5bui2 di5t5gevolge 
zijn de ravijn5 gevuld met pu91 en de   
b]ghell+5 zelfs tot e5e  hoogte van     
duiz5d voet met /apels fijn wit z&      
b$ekt4 ,9 dez5  tijd van het ja> hangt  
er e5e zw>e wolkbank bov5 d5 oceaan1 die
  zi* zeld5 bov5 d5 rotsw& aan de ku/   
v]heft4 ,het aanzi5 d]  /ad 0           
all]treurig/2 de kle9e hav5 met h>e     
we9ige s*ep51  en e5 groepje armzalige  
huisjes s*55 buit5 alle v]h\d+ tot  het 
ov]ige l&s*ap1 en zonk5 er geheel 9 weg4
    ,de inwon]s lev5 als li$5 aan boord 
van e5 s*ip3 al het noodige  komt van   
v]re2 wat] wordt 9 boot5 aangevo]d van  
het om/reeks  #dj mijl5 noordwa>ts      
geleg5 ,pisagua1 en v]ko*t voor d5 prijs
  van #i real5 7#d %ill41 #f p5ce7 p]   
vat van a*tti5 gallons4 #bii  ,ik ko*t  
e5 wijnfles* vol wat] voor drie p5ce4   
,ev5zoo word5  br&h\t1 en natuurlijk ook
 alle vo$+smiddel5 aangevo]d4 ,9 zulk   
e5e plaats kan m5 ze] we9ig di]5        

ond]h\d52 zoo huurde ik d5  volg5d5     
morg5 7#ac ,juli7 met moeite1 teg5 d5   
prijs van vi] pond  /]l+1 twee muildi]5 
en e5 gids om mij na> de salpet]w]k5 te 
br5g51 wa>van ,iquique teg5woordig      
be/aat4 ,van dit z\t--9 #ahcj  voor het 
e]/ uitgevo]d--w]d 9 n ja> tijds voor   
e5e wa>de van  hond]dduiz5d pond /]l+   
na> ,frankrijk en ,engel& gezond54 #cjj 
,het wordt voornamelijk gebruikt als    
me//( en voor de b]eid+  van            
salpet]zuur1 ma> kan weg5s zijne        
v]vloeiba>heid niet voor  kruit di554   
,vroeg] w>5 er twee uit]/ rijke         
zilv]mijn5 9  dez5 omtrek1 die e*t]     
teg5woordig ze] we9ig oplev]54    ,onze 
kom/ 9 het gezi*t van het /r& v]wekte   
e5ige vrees4 ,p]u  0 9 e5 /aat van      
rege]+loo%eid2 en da> elke p>tij e5e    
br&s*att+ geis*t _h1 v]ke]de de arme /ad
 ,iquique 9 ang/  en zorg51 d5k5de dat  
het kwade uur geslag5 _h4 ,ma> het volk 
_h  ook zijne inw5dige troebel52 kort te
 vor5 hadd5 drie ,frans*e  timm]li$5 9  
d5zelfd5 na*t de twee k]k5 op5gebrok51  

en  al het g\d5 en zilv]5 vaatw]k       
ge/ol52 do* lat] _h e5  d] diev5 bek5d1 
en kreeg m5 het vaatw]k t]ug4 ,de       
s*uldig5  w]d5 na> ,arequipa opgezond51 
de ho(d/ad dez] prov9cie1 die  om/reeks 
tweehond]d leagues v] ligt4 ,de rege]+  
alda> a*tte  het jamm] zulke nuttige    
w]kli$5 te /raff51 die alle soort5      
meubel5 kond5 mak51 en /elde h5 da>om op
 vrije voet54 ,t]wijl  dit plaats _h1   
w]d 9 de k]k5 opnieuw +ebrok52 ma>      
ditmaal  kreeg m5 het vaatw]k niet t]ug4
 ,hi]ov] 9 hevige wo$e ont/ok51  en ond]
 de leus1 dat alln kett]s 9 /aat w>5 d5 
alma*tig5  ,god zoo te plund]51 g+5 de  
inwon]s e5ige ,engels*5 te lijf1        
m>teld5 h5 en dreigd5 h5 lat] te zull5  
doods*iet54 ,e9delijk  kwam het gezag   
tuss*5beide1 en w]d de ru/ h]/eld4      
#ac ,juli4    ,des morg5s v]trok ik na> 
de salpet]w]k51 e5 af/& van ve]ti5      
leagues4 ,nadat wij het /eile ku/geb]gte
 langs e5 zigzagvormig  z&spoor be/eg5  
hadd51 kwam5 weldra de mijn5 van        
,guantajaya  en ,santa ,rosa 9 't       

gezi*t4 ,deze twee dorpjes ligg5 vlak   
bij de  +ang5 d] mijn52 en da> zij      
bov5di5 op b]g5 zijn geb\wd1  hadd5 zij 
e5 nog onnatuurlijk] en zwa>mo$ig]      
aanzi5 dan de  /ad ,iquique4 ,wij       
b]eikt5 de salpet]w]k5 e]/ na           
zonsond]gang1  na d5 geheel5 dag door e5
 heuvela*tig l& te hebb5 g]$51  dat e5e 
volslag5 woe/5ij 04 ,de weg 0 bezaaid   
met de be5d]5  en v]droogde huid5 d]    
vele la/di]51 die hi] van v]moei5is  en 
uitputt+ w>5 bezwek54 ,behalve de       
,vultur 7,ca?>tes7 aura (  ,zw>tkoppige 
,urubu1 die op lijk5 aa/1 zag ik ge5    
enkel5 vogel1  vi]voetig ( kruip5d di]1 
zelfs ge5 enkel insect4 ,t] hoogte  van 
om/reeks #bjjj voet op het ku/geb]gte1  
wa> de wolk5 mee/al  9 dez5 tijd van het
 ja> hang51 groeid5 enkele cactuss5 9   
de rotssplet51 en 0 het losse z& met e5e
 mosplant b$ekt1  die geheel vrij aan de
 opp]vlakte lag4 ,deze plant behoort tot
 het  gesla*t ,cladonia1 en gelijkt     
e5igsz9s op het r5di]mos 7,li*5         
rangif]9us74 ,op sommige plaats5 0 zij 9

 voldo5de hoeveelheid  v]e5igd1 dat het 
z&1 van v]re gezi51 er e5e matgele kleur
  door kreeg4 ,diep] het l& 91 zag ik op
 d5 lang5 rit van ve]ti5  leagues sle*ts
 n &] planta>dig product1 namelijk e5e  
uit]/  kle9e1 gele mosplant1 welke op de
 be5d]5 d] doode muildi]5  groeide4     
,(s*oon dit de e]/e w>e woe/ijn 01 die  
ik ooit gezi5  _h1 maakte zij ge5 /]k5  
indruk op mij3 wat ik gelo( hi]aan te   
moet5 toes*rijv51 dat ik op mijn rit    
noordwa>ts1 van af ,valp>aiso  ov]      
,coquimbo na> ,copiap1 langzam]h& aan   
zulke tooneel5 gewoon  0 g]aakt4 ,het l&
 bood e5 m]kwa>dig5 aanblik1 doordi5 het
  b$ekt 0 met e5e dikke kor/ van gewoon 
z\t1 en van e5 gelaagd  z\?\d5d         
alluvium1 dat g$ur5de de langzame rijz+ 
van het l&  bov5 d5 zeespiegel s*ijnt   
afgezet te zijn4 ,het z\t heeft e5e     
witte  kleur1 is ze] h>d en di*t1 en    
tre$t1 met veel gips v]bond51 op  9     
gladgespoelde klompjes1 die uit het     
sam5klev5de z& /ek54 ,9  voorkom5 geleek
 deze bov5kor/ ze] veel op e5 l&1 dat   

ond]  sneeuw heeft geleg51 en wa>op de  
laat/e groezelige plekjes nog  niet     
ontdooid zijn4 ,het be/aan dez] kor/ van
 e5e oplosb>e /(  ov] de geheele        
opp]vlakte van het l& bewij/1 hoe       
buit5gewoon  droog het klimaat g$ur5de  
e5e lange tijdruimte gewee/ moet zijn4  
,des na*ts sliep ik 9 het huis van d5   
eig5a> van e5 d]  salpet]mijn54 ,het l& 
is hi] ev5 onvru*tba> als bij de ku/1   
ma> door het grav5 van putt5 kan m5 wat]
 krijg51 dat e5igsz9s  brak en bitt] van
 smaak is4 ,da> er bijna ge5 reg5 valt1 
is het  wat] blijkba> niet hi]van       
afkom/ig1 want 9 dat geval moe/  het zoo
 z\t als pekel zijn1 omdat de geheele   
omtrek met e5e kor/  van v]s*ill5de     
z\ta*tige /(f5 b$ekt is4 ,wij moet5     
da>uit  besluit51 dat1 hoewel de        
,cordill]as vele mijl5 v] ligg51 het    
wat] van da> af ond] d5 grond is        
doorgezijpeld4 ,9 die ri*t+  ligg5      
enkele dorpjes1 wa> de inwon]s1 9 't    
bezit van wat me]  wat]1 e5ig l& kunn5  
besproei5 en hooi v]b\w51 wa>mee zij  de

 ezels en muildi]5 vo$51 die bij het    
salpet]v]vo] gebruikt  word54 ,het      
natronsalpet] w]d nu tot aan het s*ip   
v]ko*t voor  ve]ti5 %ill+s de hond]d    
pond2 de ho(donko/5 kom5 op het  v]vo]  
er van na> de zeeku/4 ,de mijn be/aat   
uit e5e h>de1  tuss*5 twee en drie voet 
dikke laag van het salpet]zure z\t1     
v]m5gd met wat zwavelzure soda          
7,na#b,,s#d7 en ze] veel /e5z\t         
7,na,cl74 ,het ligt di*t bij de         
opp]vlakte1 en volgt ov] e5e l5gte  van 
hond]d vijftig mijl5 d5 r& e5] groote   
dalkom ( vlakte1  die1 na> h>e gr5z5 te 
oordeel51 blijkba> e5s e5 me] moet  zijn
 gewee/1 (1 wat wa>s*ijnlijk] is1 e5    
l&wa>ts 9 zi*  uit/rekk5de zee>m1 gelijk
 uit de aanwezigheid van jodiumz\t5 9   
de z\?\d5de laag z\ mog5 word5 afgeleid4
    #ai ,juli4    ,wij ank]d5 9 de ,baai
 van ,callao1 de zeehav5 van ,lima1 dat 
de  ho(d/ad van ,p]u is4 ,hi] blev5 wij 
zes wek52 ma> weg5s  de troebel5 op     
/aatkundig gebi$1 zag ik ze] we9ig van  
het  l&4 ,tijd5s d5 geheel5 duur van ons

 bezoek 0 het klimaat op v]re  na zoo   
aang5aam niet1 als mee/al wordt         
voorge/eld4 ,e5e donk]e1  zw>e wolkbank 
h+ onafgebrok5 bov5 het l&1 zoodat ik   
g$ur5de  de e]/e ze/i5 dag5 sle*ts e5s  
de ,cordill]as a*t] ,lima 9  't oog     
kreeg4 ,de aanblik dez] b]g51 zooals ik 
h5 door op5+5 9  de wolk5 9 v]diep+5    
bov5 elk&] zag1 0 ze] groots*4 ,het  is 
bijna spreekwoordelijk1 dat 9 het lag]e 
g$eelte van ,p]u nooit  reg5 valt4 ,to* 
kan dit moeilijk jui/ zijn1 want bijna  
elk5 dag  van ons bezoek h+ er e5 dikke1
 natte mi/1 wel 9 /aat om de  /rat5     
modd]ig en de kler5 vo*tig te mak54 ,het
 volk belieft dit  ,p]uaans*5 dauw te   
noem56 ,dat er niet heel veel reg5 valt1
 is ze]  zek]2 want de huiz5 zijn sle*ts
 met platte dak5 van geh>de modd]       
g$ekt2 en op d5 hav5dam w>5 s*eepslad+5 
t>we opge/apeld1  die zoo wek5 lang     
zond] e5ige bes*utt+ w]d5 gelat54    ,ik
 kan niet zegg51 dat het ze] we9ige wat 
ik van ,p]u zag1 mij  beviel2 do* m5    
bewe]t1 dat het klimaat des zom]s veel  

aang5am]  is4 ,9 alle ja>getijd5 lijd5  
zo[el inwon]s als vreemdel+5  aan hevige
 aanvall5 van koorts4 ,deze ziekte komt 
voor langs de  geheele ,p]uaans*e ku/1  
ma> is 9 het b9n5l& onbek5d4 ,de        
ziekte-aanvall51 die door smet/(        
ont/aan1 zijn altijd hoog/  geheimz9nig 
van a>d4 ,het is z moeilijk uit het     
voorkom5 van e5  l& te beoordeel5 ( het 
al dan niet gezond is1 dat1 zoo m5 iem& 
gezegd _h b9n5 de ke]kr+5 e5 oord te    
kiez51 hetwelk voor de  gezondheid      
gun/ig leek1 hij ze] wa>s*ijnlijk deze  
ku/ g5oemd z\  hebb54 ,de vlakte1 welke 
het gebi$ van ,callao omgeeft1 is       
spa>zaam  met gr( gras b$ekt2 en op     
sommige punt5 zijn enkele1 (s*oon  ze]  
kle9e plass5 /il/a& wat]4 ,na> alle     
wa>s*ijnlijkheid  ont/aat da>uit de     
smet/(2 want de /ad ,arica v]ke]de 9    
dezelfde  om/&igh$51 en door het        
drooglegg5 van enkele kle9e plass5 w]d  
h>e gezondheid/oe/& ze] v]bet]d4 ,miasma
 ont/aat niet altijd  door d5 invlo$ van
 e5 heet klimaat op e5 welig5           

plant5groei2 want  vele g$eelt5 van     
,brazili1 zelfs die wa> e5 kra*tige     
plant5groei  gepa>d gaat met mo]ass51   
zijn veel gezond] dan deze onvru*tb>e   
ku/ van ,p]u4 ,de di*t/e w\d5 9 e5e     
gematigde lu*t/reek1  zooals op het eil&
 ,*ilo1 s*ijn5 op d5 gezondheid/oe/& d] 
lu*t niet d5 m9/5 invlo$ te hebb54      
,het eil& ,/4-,jago van de              
,kaap-,v]dis*e ,eil&5 is e5 &] /]k      
sprek5d voorbeeld van e5 l&1 dat na>    
i$]s v]wa*t+ uit]mate  gezond moe/ zijn1
 ma> ze] het teg5deel da>van is4 ,bij d5
 aanvang  van dit boek heb ik gezegd1   
dat de kale en op5 vlakt5 g$ur5de  e5ige
 wek5 na het reg5seizo5 e5 li*t5        
plant5groei bezitt51  die onmiddellijk  
v]welkt en v]droogt2 9 dez5 tijd s*ijnt 
de lu*t  geheel v]giftigd te word51 want
 dikwijls hebb5 zo[el inboorl+5  als    
vreemdel+5 van hevige koorts5 te lijd54 
,da>5teg5 is  de ,galpagos-,ar*ipel1 9  
d5 ,/ill5 ,oceaan met e5 d]gelijk51     
p]iodiek aan hetzelfde                  
plant5groei-proces ond]worp5 bodem1     

volmaakt  gezond4 ,humboldt heeft       
opgem]kt1 dat 9 de heete lu*t/reek de   
kle9/e mo]ass5 het geva>lijk/ zijn1     
wanne] zij1 zooals te ,v]a  ,cruz en    
,c>?ag5a1 omr+d zijn door e5 dorr5      
z&grond1 die de  temp]atuur d] omr+5de  
lu*t doet /ijg54 #cja ,op de ku/ van    
,p]u is de temp]atuur e*t] niet bijzond]
 hoog1 en zijn miss*i5  da>door de      
int]mitte]5de koorts5 niet van de       
boosa>dig/e  soort4 ,9 alle ongezonde   
l&5 loopt m5 het groot/e geva> door  op 
het /r& te slap54 ,is dit te wijt5 aan  
de ge/eldheid van het  li*aam g$ur5de d5
 slaap1 ( aan e5e groot]e hoeveelheid   
smet/(  op zulke tijd58 ,het s*ijnt e5  
feit te wez51 dat zij die aan boord  van
 e5 s*ip blijv51 ook al ligt dit op     
sle*ts kort5 af/& van  de ku/ voor ank]1
 9 't algeme5 m9d] lijd51 dan zij die op
 het  /r& zijn4 ,da>5teg5 heb ik e5     
m]kwa>dig geval gehoord1 dat er  koorts 
uitbrak ond] de bemann+ van e5          
oorlogss*ip op ongeve]  hond]d mijl5 van
 de ,afrikaans*e ku/1 op d5zelfd5 tijd  

to5 te  ,si]ra ,leone e5 van de         
gevreesde /]fte-p]iod5 begon4 #cjb      
,s$]t de onafhankelijkheidsv]kl>+ #cjc  
heeft ge5 ,/aat 9  ,zuid-,am]ika me] van
 an>*ie te lijd5 gehad1 dan ,p]u4       
,tijd5s  ons bezoek /r$5 vi] aanvo]d]s  
gewap5d]h& om de opp]ma*t  9 de rege]+4 
,kreeg e5 hunn] voor e5ig5 tijd veel    
ma*t1 dan  sp&5 de &]5 teg5 hem sam52   
ma> nauwelijks behaald5 dez5 de         
ov]w9n+1 ( zij w]d5 elk&] we] vij&ig4   
,d5 volg5d5 dag1  op het ,ja>fee/ d]    
,onafhankelijkheid1 w]d e5e hoogmis     
gevi]d1  wa>bij de presid5t het sacram5t
 gebruikte4 ,nu _h ond] het ,te  ,deum  
laudamus het ongehoorde feit plaats1 dat
 elk regim5t 9 /$e  van de ,p]uaans*e   
vlag1 e5e zw>te vlag wa>op e5 dood%o(d  
/ond1 ontplooide4 ,d5k u e5e rege]+1    
wa>ond] bij zulk e5e  ple*tige          
geleg5heid bevel kan word5 gegev5 tot   
e5e v]toon+1  welke op zoo sprek5de     
wijze getuigde van hunne va/beslot5heid 
om  zi* dood te ve*t56 ,deze /aat van   
zak5 he]s*te op e5 voor  mij ze]        

ongelukkig5 tijd1 da> ik v]h9d]d w]d    
uit/apjes te  do5 v] buit5 de gr5z5 d]  
/ad4 ,het kale eil& ,san ,lor5zo1  dat  
de hav5 vormt1 0 bijna de e5ige plek wa>
 m5 veilig kon  rondloop54 ,het         
bov5deel1 t] hoogte van ongeve] #ajjj   
voet1  ligt g$ur5de dit ja>getijde 7des 
w9t]s7 b5$5 de ond]/e  wolk5gr5s2 en    
di5t5gevolge b$ekt e5 rijkdom van       
kryptogam51  b5ev5s enkele bloem5 d5    
top4 ,op de heuvels bij ,lima1 wa> de   
grond  sle*ts we9ig hoog] is1 v9dt m5   
di5 b$ekt met e5 tapijt van  mos en b$d5
 pra*tige gele lelin1 ,amancaes geheet54
 ,dit wij/  op e5 veel hoog]5 graad van 
vo*tigheid1 dan er he]s*t op e5  gelijke
 hoogte te ,iquique4 ,v]d] noordwa>ts   
bov5 ,lima wordt het  klimaat vo*tig]1  
totdat wij aan de oev]s van ,guayaquil  
7,ecuador71  bijna ond] d5 ev5a>1 de    
welig/ begroeide w\d5 v9d54 ,volg5s  de 
bes*rijv+1 e*t]1 ges*i$t deze ov]gang   
van de onvru*tb>e  ,p]uaans*e ku/ tot   
dit vru*tb>e l& e5igsz9s plotsel+ op de 
bre$te van ,kaap ,blanco1 twee grad5 t5 

zuid5 van ,guayaquil4    ,callao is e5e 
morsige1 sle*t geb\wde1 kle9e zeehav54  
,zo[el  hi]1 als te ,lima1 v]toond5 de  
inwon]s alle d5kb>e t9t5  van v]m5g+    
tuss*5 ,europees*1 ,neg] en ,indiaans*  
blo$4 ,zij  s*ijn5 e5 v]ba/]d1 v]loop5  
slag van m5s*54 ,de lu*t is  v]vuld met 
kwade geur51 en die eig5a>dige reuk1    
welke 9 bijna  i$]e /ad b9n5 de ke]kr+5 
kan word5 wa>g5om51 0 hi]  ze] /]k4 ,het
 =t1 dat het langdurige beleg van ,"l   
,co*rane  door/ond1 #cjd heeft e5       
indrukwekk5d voorkom54 ,ma> tijd5s ons  
v]blijf v]ko*t de presid5t de kop]5     
kanonn51 en begon enkele  g$eelt5 te    
ontmantel54 ,als r$5 da>van w]d         
opgegev51 dat hij  ge5 (fici] _h1 di5   
hij het bevel ov] zulk e5 gewi*tig5 po/ 
kon toev]tr\w54 ,p]soonlijk _h hij alle 
r$55 om zoo te d5k51  da> hij het       
presid5ts*ap _h v]worv5 door muit]ij te 
pleg5  t]wijl hij comm&ant 0 van        
dezelfde ve/+6 ,na ons v]trek uit       
,zuid-,am]ika kreeg hij zijne /raf op de
 gewone mani]3 door e]/  te word5       

ov]wonn51 to5 gevang5 g5om51 en e9delijk
 on?o(d4    ,lima ligt op e5e vlakte    
midd5 9 e5e vallei1 die g$ur5de het     
langzame wijk5 d] zee gevormd is4 ,ha>  
af/& tot ,callao b$raagt  zev5 mijl51 en
 h>e hoogte bov5 deze plaats #ejj voet2 
ma> wijl de  glooi+ ze] geleidelijk is1 
s*ijnt de weg volkom5 horizontaal4 ,dit 
v]kla>t wa>om m51 te ,lima gekom51      
moeilijk zelfs kan geloov5 dat  m5 n    
hond]d voet ge/eg5 is4 ,humboldt heeft  
op dit eig5a>dige1  b$riegelijke feit   
gewez54 ,/eile1 kale heuvels v]rijz5 als
 eil&5  uit de vlakte1 die door re*te   
modd]bank5 9 groote1 gro5e veld5  is    
v]deeld4 ,met uitzond]+ van enkele      
wilg51 en hi] en da> e5e  groep banaan- 
en oranjeboom51 groeit op deze veld5    
bijna ge5 enkele  boom4 ,de /ad ,lima   
v]ke]t nu 9 e5 treurig5 /aat van v]val2 
de /rat5 zijn bijna ongeplaveid1 en 9   
alle ri*t+5 ontwa>t m5  hoop5 vuil1     
wa>uit de zw>te gall9azos1 tam als      
kipp51 /ukk5 aas  oppikk54 ,de huiz5    
hebb5 9 't algeme5 e5e bov5v]diep+1 die 

om  de a>dbev+5 van geplei/]d h\tw]k is 
gemaakt2 ma> e5ige oude1  welke nu door 
v]s*eid5e familin bewoond word51 zijn   
v]baz5d  groot en z\d5 9 hunne rij5 van 
v]trekk5 met de fraai/e huiz5  van eld]s
 kunn5 w$ijv]54 ,lima1 de ,/ad d]       
,kon+51 moet wele]  e5e weeld]ige /ad   
gewee/ zijn4 ,het bijzond] groot aantal 
k]k5  geeft ha>1 zelfs nog h$51 e5      
eig5a>dig en treff5d k>akt]1  vooral    
wanne] m5 dit alles van nabij ziet4     
,op zek]5 dag g+ ik met e5ige koopli$5 9
 de onmiddellijke  nabijheid d] /ad op  
ja*t4 ,onze vang/ 0 ze] k>ig2 ma>  ik _h
 geleg5heid de pu9hoop5 van e5 oud      
,indiaans* dorp te  zi51 met zijn       
grafheuvel1 ev5als e5 natuurlijke       
heuvel1 9 het  midd54 ,de ov]blijfsels  
d] huiz51 omhe9+51 besproei+skanal5  en 
grafheuvels1 welke ov] deze vlakte      
v]spreid ligg51 lat5 niet  na d5 bezoek]
 e5 hoog d5kbeeld te gev5 van de        
maats*appelijke  welva>t en de          
talrijkheid d] oude bevolk+4 ,let m5 op 
hun  a>dew]k1 woll5 kle$]5 en si]lijk   

gevormd keuk5g]e$s*ap van  het h>d/e    
ge/e5te2 op hunne kop]5 w]ktuig51       
v]si]+5 van  edelge/e5t51 hunne paleiz5 
en wat]leid+w]k5--dan moet m5  wel e]bi$
 koe/]5 voor de v]baz5de vord]+51 door  
h5 9  de bes*av+skun/5 gemaakt4 ,de     
grafheuvels1 ,huacas g5aamd1 zijn       
ind]daad v]baz+wekk5d1 al s*ijn5 zij ook
 op sommige plaats5  natuurlijke heuvels
 te wez51 die afge/ok5 en v]vormd zijn4 
,m5  v9dt hi] nog e5e &]e en ze]        
v]s*ill5de soort van run51  welke e5ige 
belang/ell+ v]di551 namelijk die van oud
 ,callao1  dat door e5e zeegolf die de  
groote a>dbev+ van #bh ,octob] #agdf    
v]gezelde1 ov]/roomd w]d4 #cje ,de      
v]woe/+ moet to5 zelfs nog  groot]      
gewee/ zijn dan te ,talcahuano4 ,hoop5  
gr( keiz& v]b]g5  bijna de fundam5t5 d] 
mur51 en groote /ukk5 metselw]k s*ijn5  
als kiezel/e55 door de golv5 rondg$raaid
 te zijn4 ,m5 heeft  bewe]d1 dat het l& 
tijd5s deze g$5kwa>dige a>dbev+ zonk    
7dat e5 deel d] ku/ bij ,callao 9 e5e   
baai v]&]de1 zegt ,lyell  duidelijk 9   

zijne ,pr9ciples ( ,geology72 ma> hi]van
 kon ik ge5  bewijs ontdekk54 ,to* lijkt
 mij dit v]re van onwa>s*ijnlijk2  want 
s$]t de /i*t+ d] oude /ad moet de ku/   
zek] e5ige  v]&]+ ond]gaan hebb51 da>   
niem&1 die bij zijn gezonde  v]/& is1   
vrijwillig de smalle /rook z& tot       
woonplaats z\  hebb5 gekoz51 wa>op nu de
 pu9hoop5 /aan4 ,s$]t onze reis1  is    
,ts*udi door v]gelijk+ van oude en      
nieuwe ka>t5 tot de  gevolgtrekk+       
gekom51 dat de ku/ t5 noord5 en t5 zuid5
 van  ,lima zond] twijfel gezonk5 is4   
,op het eil& ,san ,lor5zo zijn ze]      
voldo5de bewijz5 van  l&rijz+ 9 het     
h$5daags*e tijdp]k--wat natuurlijk niet 
9  /rijd is met de me5+1 dat lat] e5e   
kle9e dal+ van d5 grond  heeft plaats   
gehad4 ,de zijde van het eil& teg5ov] de
 ,baai van  ,callao is 9 drie           
onduidelijke t]rass5 uitgehold1 wa>van  
het  ond]/e e5e mijl v] b$ekt is met e5e
 b$d+ ( laag1 bijna  geheel uit s*elp5  
be/a&e1 die tot #ah ?ans 9 de naburige  
zee lev5de soort5 behoor54 ,de hoogte   

dez] b$d+ b$raagt #he  voet4 ,vele van  
deze s*elp5 zijn v] weggete]d1 en zi5 er
 veel  oud] en v]we]d] uit1 dan die op  
#ejj ( #fjj voet hoogte op de  ku/ van  
,*ili4 ,zij zijn v]gezeld van veel      
/e5z\t1 e5 we9ig  zwavelzure kalk 7beid5
 v]mo$elijk ont/aan door indrog+ en     
v]damp+ van het zees*uim1 t]wijl het l& 
langzaam rees71  b5ev5s zwavelzure soda 
en *loorcalcium 7,ca,cl#b74 ,zij ru/5 op
  brok/ukk5 van d5 ond]ligg5d5 z&/e51 en
 zijn e5ige in*es  dik met rotspu9      
b$ekt4 ,de hoog] op dit t]ras ligg5de   
s*elp5  blek51 bij ond]zoek1 af te      
s*ilf]5 en viel5 tot e5 fijn po$]       
uite54 ,e9delijk vond ik op e5          
bov5t]ras1 t] hoogte van #agj voet1     
alsm$e op e5ige aanm]kelijk hoog]e      
punt51 e5e laag z\ta*tig  po$] van      
volmaakt hetzelfde voorkom51 en         
betrekkelijk ev5zoo  geleg54 ,ik twijfel
 niet ( deze bov5laag vormde            
oorspronkelijk e5e  b$d+ s*elp51 ev5als 
die op de #he voet hooge klip2 ma> ?ans 
bezit zij ge5 spoor me] van organis*e   

/ructuur4 ,de he] ,reeks heeft  het po$]
 voor mij ond]zo*t3 het be/ond uit      
sulphat5 en *lorid5  van calcium en     
natrium1 met ze] g]+e bijm5gsels van    
koolzure  kalk4 ,het is bek5d1 dat      
groote hoeveelh$5 /e5z\t en koolzure    
kalk1 e5ig5 tijd v]m5gd zijnde1 elk&]   
g$eeltelijk ontl$51  wat e*t] met kle9e 
opgelo/e hoeveelh$5 niet gebeurt4 ,da>  
de half v]gane s*elp5 9 de lag]e g$eelt5
 v]gezeld zijn van  veel /e5z\t1 b5ev5s 
e5ige van de z\?\d5de /(f5 die de       
z\ta*tige bov5laag vorm52 da> v]d] deze 
s*elp5 op m]kwa>dige  wijze v]te]d en   
v]vall5 zijn1 v]mo$ ik /]k1 dat deze    
dubbele  ontl$+ hi] heeft plaats gehad4 
,9 dat geval moet5 de resulte]5de  z\t5 
zijn3 koolzure soda en *loorcalcium1    
wa>van het laat/e wl1  het e]/e niet    
aanwezig is4 ,dit leidt mij tot de      
ond]/ell+1  dat de koolzure soda door   
tot nu toe onv]kla>b>e w]k+5 9 het      
zwavelzure z\t wordt omgezet4 ,het is   
duidelijk1 dat de z\tlaag niet  bewa>d  
_h kunn5 blijv5 9 e5 l&1 wa> nu en dan  

ov]vlo$ig  reg5 valt2 ma> tev5s is jui/ 
deze om/&igheid--namelijk1 dat het      
/e5z\t niet is weggespoeld              
geword5--welke op het e]/e gezi*t  zoo  
uit]/ gun/ig lijkt voor het langdurige  
beh\d van onbes*utte  s*elp51           
wa>s*ijnlijk de zijdel+s*e oorzaak      
gewee/ van h>e  ontb9d+ en vroegtijdig  
v]val4    ,met ze] veel belang/ell+ vond
 ik1 #he voet hoog op het t]ras1  e5ige 
/ukjes kato5draad1 gevlo*t5 bies1 en d5 
knop van e5  ,indiaans*-hoorn5 /ok3     
alles b$olv5 tuss*5 de s*elp5 en        
vel]lei afval1 dat uit zee 0            
aangespoeld4 ,ik v]geleek deze          
ov]blijfsels met &]e van di5 a>d1 welke 
uit de ,huacas ( oude  ,indiaans*e      
grafheuvels w>5 opg$olv51 en vond dat   
zij er e5d]  uitzag54 ,bij ,bellavi/a1  
op het va/el& teg5ov] ,san ,lor5zo1     
ligt e5e uitge/rekte1 eff5 en ongeve]   
hond]d voet hooge vlakte1  wa>van het   
b5$5g$eelte be/aat uit afwissel5de lag5 
z& en  onzuiv]e klei1 b5ev5s wat gr9t2  
t]wijl de opp]vlakte drie tot  zes voet 

diep uit e5 rooda*tig leem be/aat1 met  
hi] en da> enkele  zees*elp51 en v]d]   
talrijke kle9e /ukk5 gr( rood a>dew]k1  
welke op sommige plaats5 m5igvuldig]    
zijn dan op &]e4 ,e]/  0 ik g5eigd te   
geloov51 dat deze bov5b$d+ weg5s h>e    
groote  uitge/rek!id en eff5 opp]vlakte 
ond] de zee moe/ afgezet zijn2  ma> lat]
 vond ik e5e plek1 wa> bleek1 dat zij op
 e5 kun/vlo]  van ronde /e55 lag4 ,het  
komt mij da>om hoog/ wa>s*ijnlijk  voor1
 dat er 9 e5 tijd to5 het l& op lag]    
peil /ond1 e5e  vlakte 01 ze] gelijk5d  
op die welke ?ans ,callao omr+t en1     
door e5 /r& van gr( gr9t bes*]md1 sle*ts
 ze] we9ig bov5  d5 zeespiegel g]ez5 is4
 ,ik /el mij voor1 dat op deze vlakte   
met  h>e ond]ligg5de roode-kleib$d+5 de 
,indian5 hunne a>d5 pott5  maakt52      
voorts1 dat de zee g$ur5de e5e hevige   
a>dbev+ ov] het  /r& sloeg en de vlakte 
9 e5 tijdelijk me] v]&]de1 zooals  9    
#agac en #agdf rondom ,callao gebeurde4 
,het wat] z\ dan modd]  hebb5 afgezet1  
wa>9 /ukk5 /e5go$ uit de pann5bakk]ij51 

die op sommige plekk5 talrijk] w>5 dan  
op &]e1 v]m5gd met  zees*elp54 ,deze    
b$d+ met ha> fossiel a>dew]k ligt op    
ongeve]  dezelfde hoogte als de s*elp5  
op het b5$5t]ras van ,san ,lor5zo1  wa>9
 de kato5drad5 en &]e ov]blijfsel5      
begrav5 lag54 ,uit  dit feit mog5 wij   
met zek]heid besluit51 dat er 9 het     
,indiaans*e  tijdvak d] ges*i$5is van   
het m5s*dom e5e rijz+ is gewee/ van  me]
 dan #he voet1 zooals wij bov5 zeid51   
want van die rijz+ is e5  kle9 deel     
v]lor5 gegaan1 omdat de ku/ s$]t de     
v]va>dig+ d]  oude ka>t5 g$aald is4     
,(s*oon de rijz+ te ,valp>aiso 9 de #bbj
  j>5 vr ons bezoek niet me] dan #ai    
voet kan hebb5 b$rag51 is  da> e*t] na  
#ahag e5e deels onm]kb>e1 en g$ur5de de 
a>dbev+  van #ahbb deels plotsel+e rijz+
 gewee/ van ti5 ( elf voet4 ,de  oud]dom
 van het ,indiaans*e ras alhi]--te      
oordeel5 na> de #he-voet  hooge rijz+   
van het l& s$]t de ov]blijfsels b$olv5  
w]d5--is  des te m]kwa>dig]1 wijl de    
,macrau*5ia 7de uitge/orv5 di]51  wi]   

g]aamt5 9 de ,pampas van ,zuid-,am]ika  
gevond5 word57 nog  leefde op de ku/ van
 ,patagoni1 to5 het l& da> ongeve]      
ev5veel  voet5 lag] /ond2 ma> wijl de   
ku/ van ,patagoni op e5ig5 af/&  van de 
,cordill]as ligt1 is de rijz+ da>       
mogelijk langzam] gewee/  dan hi]4 ,te  
,bahia ,blanca heeft de rijz+ sle*ts n  
voet b$rag51  s$]t de talrijke          
reusa*tige vi]voetige di]5 er begrav5   
w]d52  en zooals algeme5 wordt aang5om51
 be/ond de m5s* nog niet to5  deze      
uitge/orv5 di]5 leefd54 ,miss*i5 /aat   
e*t] de rijz+  van dat g$eelte d]       
,patagonis*e ku/ 9 ge5 enkel v]b& tot de
  ,cordill]as1 ma> e]d] tot e5e reeks   
oude vulkanis*e ge/e5t5  9 ,oo/ ,b&a1   
zoodat zij one9dig langzam] ges*i$ kan  
zijn dan  op de ku/5 van ,p]u4 ,het is  
intuss*5 wel duidelijk1 dat al deze     
bespiegel+5 vaag moet5 zijn2 want wie   
zal durv5 zegg51 dat er  niet v]s*eid5e 
p]iod5 van dal+ zijn gewee/1 zi*        
ins*akel5d  tuss*5 de rijz5de beweg+58  
,wet5 wij niet met zek]heid1 dat  er    

langs de geheele ku/ van ,patagoni 9 de 
rijz5de w]k+ d]  op/uw5de kra*t5 vele en
 langdurige tijdp]k5 van ru/ gewee/     
moet5 zijn8 #cjf              ,,ho(d/uk 
,,xvii4    ,,de ,,gal,,pagos-,,ar*ipel4 
#ae ,septemb] #ahce4    ,deze ar*ipel   
be/aat uit ti5 ho(deil&51 wa>van vijf de
 &]5  aanm]kelijk 9 grootte ov]treff51  
en ligt ond] d5 ev5a>1  op e5 af/& van  
vijf- tot ze%ond]d mijl5 van de         
,am]ikaans*e  ku/4 ,zij zijn all5 uit   
vulkanis*e ge/e5t5 gevormd1 want enkele 
/ukk5 graniet van e5e eig5a>dige1 door  
de hitte gewijzigde  kri/allijn5        
/ructuur1 kunn5 nauwelijks als e5e      
uitzond]+  word5 bes*\wd4 ,sommige      
kegels ( krat]s1 die zi* op de groot]e  
eil&5 v]heff51 zijn v]baz5d groot en    
bezitt5 e5e hoogte  van #cjjj tot #djjj 
voet4 ,hunne hell+5 zijn bezaaid met    
tallooze  kle9]e op5+54 ,bijna zond]    
a>zel5 durf ik zegg51 dat er 9 d5       
geheel5 ar*ipel m9/5s #bjjj krat]s zijn4
 ,deze be/aan f uit lava  en slakk51 f  
uit fijn gelaagde1 z&/e5a*tige tuf4 #cjg

 ,krat]s  van laat/g5oemde soort1 wa>van
 de mee/5 e5 fraai5 symmetris*5  vorm   
bezitt51 hebb5 hun ont/aan te dank5 aan 
uitb>/+5 van  vulkanis*e modd] zond]    
lava4 ,het is e5 opm]kelijk feit1 dat   
bij alle #bh tuf/e5-krat]s die ond]zo*t 
w]d51 de zuidelijke  hell+5 f veel lag] 
dan de &]e zijd51 f geheel v]nield  en  
gesloopt w>54 ,da> al deze krat]s       
kla>blijkelijk 9 zee zijn  gevormd1 en  
de door d5 passaatw9d voortgezweepte    
golv5 b5ev5s de  de9+ uit volle zee h>e 
kra*t5 hi] op de zuidelijke ku/5 van  al
 deze eil&5 sam5trekk51 laat die        
zond]l+e ov]e5/emm+  9 d5 gebrok5 vorm  
d] uit de za*te en buigzame tuf         
sam5ge/elde  krat]s1 zi* gemakkelijk    
v]kl>54    ,zoo m5 b$5kt1 dat deze eil&5
 onmiddellijk ond] d5 ev5a>  ligg51 dan 
is het klimaat v]re van buit5gewoon     
heet4 ,dit s*ijnt  9 ho(dzaak e5 gevolg 
van de bijzond] lage temp]atuur van het 
omgev5de wat]1 hetwelk door d5 groot5   
,zuidpool-/room hi]he5  wordt gevo]d4   
,e5e korte poos uitgezond]d1 reg5t het  

hi] ze]  we9ig en dan nog ong]egeld2 ma>
 de wolk5 hang5 mee/al laag4 ,dit  heeft
 t5 gevolge1 dat1 t]wijl de lag]e       
g$eelt5 d] eil&5  ze] dor zijn1 de      
bov5g$eelt5 t] hoogte van e5 duiz5d     
voet1 en  da>bov51 e5 vo*tig klimaat met
 e5 rijk5 en welig5 plant5groei         
bezitt54 ,vooral is dit het geval aan de
 w9dzijd5 d] eil&51 welke  de vo*tdeel5 
uit d5 dampkr+ het e]/ ontvang5 en      
v]di*t54    ,op d5 morg5 van d5 #ag;d5  
l&d5 wij op het eil& ,*a?am1 #cjh  dat1 
ev5als de &]e1 e5 vlakrond5 omtrek      
heeft1 hi] en da>  afgebrok5 door lage1 
v]spreid /a&e heuvels--de ov]blijfsels  
van  vroeg]e krat]s4 ,niets kon m9d]    
aantrekkelijk zijn dan de e]/e  aanblik 
van dit eil&4 ,m5 /elle zi* voor e5e    
woe/ golv5de  opp]vlakte van zw>te      
basaltlava1 die 9 de wild/e /room5 heeft
  gevloeid1 doorsn$5 van groote s*eur51 
en ov]al b$ekt met e5  kwijn5d1         
v]s*roeid kreupelh\t1 dat we9ig teek55  
van lev5  v]toont4 ,door de middagzon   
v]w>md1 v]wekte die droge1 geblak]de    

opp]vlakte e5 gevoel van drukk5de hitte 
9 de lu*t1 ev5als die  van e5 ka*el2 ik 
v]beeldde mij zelfs1 dat de /ruik5      
br&]ig  rok54 ,(s*oon ik al mijn be/ de$
 zooveel plant5 te v]zamel5  als        
mogelijk 01 kon ik er ma> we9ige        
bije5br5g52 en die kle9e  kruid5 zag5 er
 zoo armzalig uit1 dat zij bet] bij e5e 
arctis*e  dan bij e5e equatoriale flora 
gepa/ z\d5 hebb54 ,op e5ig5  af/& gezi51
 s*ijnt het kreupelh\t ev5 blad]loos als
 onze  boom5 9 d5 w9t]2 en het duurde   
e5ig5 tijd voor ik ontdekte1  dat niet  
alle5 bijna elke plant nu geheel 9 blad 
/ond1 ma> dat  de mee/5 ook 9 bloei     
/ond54 ,de mee/ voorkom5de /ruik behoort
  tot de ,euphorbiaceae1 #cji t]wijl e5e
 acacia en e5 groote1 vreemd  uitzi5de  
cactus de e5ige boom5 zijn1 die e5ige   
s*aduw gev54 ,m5  zegt1 dat na het      
seizo5 d] hevige reg5s de eil&5 er kort5
 tijd  g$eeltelijk gro5 uitzi54 ,het    
vulkanis*e eil& ,f]n&o ,noronha1  dat 9 
vele opzi*t5 9 bijna gelijke om/&igh$5  
v]ke]t1 is  de e5ige &]e plek wa> ik e5 

plant5groei gezi5 heb1 geheel  gelijk   
aan die d] ,galpagos-,eil&54    ,de     
,beagle zeilde het eil& ,*a?am 7(       
,*atam7 om1 en liet 9  ond]s*eid5e baai5
 het ank] vall54 ,e5 na*t sliep ik op   
het /r& van het eil& op e5e plek1 wa>   
groote afgeknotte  krat]kegels 9        
bijzond] groot aantal voorkwam52 van e5e
 kle9e  v]hev5heid telde ik er ze/ig1   
all5 met me] ( m9d] volkom5  krat]op5+5 
aan d5 top4 ,de mee/5 be/ond5 alle5 uit 
e5 r+  van roode1 aan elk&] gebakk5     
s9tels ( slakk51 t]wijl hunne  hoogte   
bov5 de lava-vlakte niet me] dan vijftig
 tot hond]d voet  b$roeg4 ,ge5 enkele 0 
9 d5 laat/5 tijd 9 w]k+ gewee/4 ,de     
geheele opp]vlakte van dit deel van het 
eil& s*ijnt1 ev5als e5e  zeef1 van de   
ond]a>ds*e damp5 door/oomd te zijn4 ,hi]
 en da> is  de lava1 to5 zij nog week 01
 tot groote bobbels opgeblaz52 eld]s    
zijn de topp5 van op d]gelijke wijze    
gevormde holt5 +e/ort1  wa>door         
r+vormige putt5 met /eile kant5         
ont/ond54 ,weg5s  d5 regelmatig5 vorm   

di5 vele krat]s bezitt51 gev5 zij het   
l&s*ap e5 kun/matig voorkom51 dat mij   
lev5dig aan het deel  van ,/af=d%ire    
h]9n]de1 wa> de mee/e groote            
ijz]giet]ij5  zijn4 ,daags da>op 0 het  
gloei5d heet1 en het klaut]5 ov]  de    
ruwe opp]vlakte en door de v]w>mde      
/ruik5 ze] afmatt5d2  gelukkig w]d ik   
door het vreemde cyclopis*e l&s*ap      
ruims*oots  voor de inspann+ beloond4   
,op mijne rondw&el+ ontmoette ik twee   
groote s*ildpadd51 die elk m9/5s #bjj   
pond moet5 gewog5 hebb52  de e5e 0 bezig
 e5 /uk van e5 cactus te et51 keek mij  
/rak  aan zoodra ik ha> nad]de1 en liep 
to5 weg2 de &]e liet e5  s*]p gesis     
hoor51 en trok ha> kop 94 ,deze         
reusa*tige reptilin  te midd5 van de    
zw>te lava1 de blad]looze hee/]s en     
hooge cacti1  v]plaat/5 mij 9 g$a*t5 na>
 e5 tijdp]k vr d5 zondvlo$4 ,de  enkele 
donk]kleurige vogels 9 deze ong]epte    
natuur /oord5 zi*  aan mij niet me] dan 
aan de groote s*ildpadd54    ,de ,beagle
 zeilde v]d] na> het eil& ,*>les4 ,de   

,galpagos-ar*ipel  is lang bezo*t       
geword5--e]/ door de boekani]s1 en lat] 
door  walvis*va>d]s2 ma> pas 9 de laat/e
 zes j>5 heeft zi*  e5e kle9e kolonie op
 dit eil& geve/igd4 ,het aantal inwon]s 
b$raagt twee tot driehond]d #caj--zijnde
 bijna all5 kleurl+51  die om politieke 
misdrijv5 uit de ,republiek ,ecuador1   
wa>van  ,quito de ho(d/ad is1 v]bann5   
zijn4 ,de kolonie ligt om/reeks  #d     
#a_/b mijl l&wa>ts 91 op e5e hoogte van 
wa>s*ijnlijk #ajjj  voet4 ,op het e]/e  
g$eelte van d5 weg trokk5 wij door      
blad]looze  kreupelboss*51 ev5als op het
 eil& ,*a?am4 ,hoog] op w]d5 de  boss*5 
ga&eweg gro5]2 en nauwelijks b]eikt5 wij
 het hoog/e  punt van het eil&1 ( e5e   
he]lijke1 zuidelijke koelte woei  ons   
tegemoet1 t]wijl e5e gro5e en welige    
plant5w]eld ons oog  v]kwikte4 ,9 deze  
bov5/reek is ov]vlo$ van gr( gras en    
v>5s2  ma> boomv>5s ontbrek54 ,n]g5s zag
 ik e5 v]teg5woordig] van  de familie d]
 palm53 wat des te zond]l+] is1 omdat   
het #cfj  mijl5 noordwa>ts geleg5       

,kokos-eil& zijn naam ontle5t aan d5    
ov]vlo$ van kokosnot54 ,de huiz5 zijn   
ong]egeld ov] e5e vlakke  ruimte        
v]spreid1 die met ,spaans*e batat5 #caa 
en banan5 beb\wd  is4 ,m5 zal zi* niet  
li*t kunn5 voor/ell51 hoe aang5aam het  
ons  01 na zulk e5 lang v]blijf op d5   
v]droogd5 bodem van ,p]u en             
,noord-,*ili1 e9delijk e5s zw>te modd]  
te zi54 ,hoewel de bewon]s  ov] armo$e  
klag51 v9d5 zij to* zond] veel moeite   
hun middel van  be/aan4 ,9 de boss*5    
zijn tal van wilde zwijn5 en geit52 ma> 
het  voornaam/e di]lijk vo$sel lev]5 hi]
 de s*ildpadd54 ,(s*oon het  aantal dez]
 di]5 natuurlijk ze] v]m9d]d is1 rek55  
de bewon]s  to*1 dat twee dag5 jag5s hun
 vo$sel g5oeg v]s*aft voor de vijf      
ov]ige dag5 d] week4 ,m5 zegt1 dat      
enkele s*ep5 er vroeg] tot  #gjj hebb5  
m$eg5om51 en dat de bemann+ van e5      
fregat e5ige j>5  gel$5 twee hond]d     
s*ildpadd5 op n dag na> het /r& vo]de4  
#bi ,septemb]4    ,wij zeild5 de        
zuidwe/punt van het eil& ,albem>le om1  

en kwam5 d5  volg5d5 dag tuss*5 dit en  
het eil& ,n>bor\gh 9 bijna w9d/il  wat]4
 ,beide eil&5 zijn b$ekt met ontzaglijke
 /room5 zw>te1  kale lava1 die f ov] de 
r&5 d] groote krat]s is gevloeid1       
ev5als pek ov] d5 r& van e5 pot wa>9 het
 ov]kookte1 f uit  kle9e op5+5 op de    
hell+5 is gespot54 ,bij hunne n$]dal+   
hebb5 de /room5 zi* ov] mijl5 opp]vlakte
 langs de zeeku/  v]spreid4 ,met        
zek]heid weet m51 dat zo[el op ,albem>le
 als  ,n>bor\gh uitb>/+5 hebb5 plaats   
gehad2 en op e]/g5oemd  eil& zag5 wij   
uit d5 top van e5 d] groote krat]s e5   
kle9e  rookkolom omhoog dw>rel54 ,des   
avonds ank]d5 wij 9 ,bank's ,cove  op   
het eil& ,albem>le1 wa> ik d5 volg5d5   
morg5 aan l& g+1  om e5e w&el+ te do54  
,t5 zuid5 van d5 gebrok5 tufkrat]  wa>9 
de ,beagle voor ank] lag1 v]rees e5 &]e 
van fraai51  symmetris*51 elliptis*5    
vorm4 ,op d5 bodem van dez5 krat]1 die  
ov] de groot/e z d] ellips bijna e5e    
mijl lang en om/reeks #ejj  voet diep 01
 lag e5 ondiep me]1 met e5 ze] kle95    

krat] 9 d5  vorm van e5 eil&je 9 het    
midd54 ,het 0 di5 dag br&5d heet2  en   
da> het blauwe me] er zoo kla> uitzag1  
ijlde ik1 v]/ikt van  het /(1 de        
s9telige hell+ af1 ta/te gretig na> het 
wat]--do*  vond dit tot mijn groote     
spijt zoo z\t als pekel4    ,de rots5 op
 de ku/ wemeld5 van groote1 drie tot vi]
 voet lange1  zw>te hag$iss51 t]wijl op 
de heuvels nog e5e leelijke1 geela*tig  
bru9e soort algeme5 voorkwam4 ,van deze 
laat/e soort zag5 wij  er vele3 sommig5 
g+5 ons traag uit d5 weg1 &]5 krop5 9   
h>e hol54 ,/raks zal ik de gewoont5 dez]
 beide kruip5de di]5  uitvo]ig]         
bes*rijv54 ,dit geheele noordelijke     
g$eelte van ,albem>le  is ell5dig dor4  
#h ,octob]4    ,wij kwam5 aan het eil&  
,james4 ,ev5als het eil& ,*>les1 ontle5t
  ook dit s$]t lang zijn naam aan       
,engels*e kon+5 9 de lijn d]  ,/u>ts4   
,bynoe1 de s*rijv] zelf en onze b$i5d5  
w]d5 hi] voor  e5e week met lev5smiddel5
 en e5e t5t a*t]gelat51 t]wijl de       
,beagle wat] g+ hal54 ,wij vond5 hi] e5 

troepje ,spanja>d51  die van het eil&   
,*>les w>5 gezond5 om vis* te drog5 en  
s*ildpadd5vlees* te z\t54 ,ongeve] zes  
mijl5 het l& 91 en op  e5e hoogte van   
bijna #bjjj voet 0 e5e hut geb\wd1      
bewoond door  twee mann51 wi] bezigheid 
be/ond 9 het vang5 van s*ildpadd51      
t]wijl de &]5 aan de ku/ vis*t54 ,ik    
bra*t dez5 li$5  tweemaal e5 bezoek1 en 
sliep er e5 na*t4 ,ev5als op de &]e     
eil&51 0 het lag]e deel met bijna       
blad]looze /ruik5 b$ekt2  ma> de boom5  
w>5 hi] hoog]1 en vele ervan b]eikt5    
twee voet1  sommige zelfs twee voet neg5
 in*es 9 middellijn4 ,de door de  wolk5 
vo*tig geh\d5 bov5/reek bezit e5e gro5e 
en bloei5de  flora4 ,zoo vo*tig 0 de    
grond1 dat ik groote veld5 zag1 b$ekt   
met  e5 gr( cyp]gras1 wa>9 talrijke ze] 
kle9e rie?o55 leefd5  en bro$d54        
,g$ur5de ons v]blijf 9 deze bov5/reek1  
leefd5 wij  geheel van s*ildpadd5vlees*4
 ,het bor/s*ild met het vlees* er  aan  
gebrad5 7zooals de ,gau*os hun c>ne con 
cu]o71 smaakt ze]  go$1 t]wijl de jonge 

s*ildpadd5 e5e uitmunt5de soep lev]52   
ma> &]s laat de smaak van het vlees* mij
 onv]s*illig4    ,op zek]5 dag v]gezeld5
 wij e5 troepje ,spanja>d5 9 hun        
walvis*va>tuig na> e5e sal9a1 ( me]     
wa>uit z\t gehaald  wordt4 ,aan l&      
gekom51 hadd5 wij e5e ze] v]moei5de     
w&el+  ov] e5 jong hobbelig lavaveld1   
wa>op zi* e5 tufkrat] v]hief1  die bijna
 geheel door de lava omr+d 0 en op welks
 bodem de sal9a  lag4 ,het wat] 0 sle*ts
 drie ( vi] in*es diep1 en dreef op e5e 
laag van fraai gekri/allise]d1 wit z\t4 
,da> het me] cirkelvormig  en omr+d 0   
met e5 krans van li*tgro5e1 sappige     
plant53  wijl v]d] de bijna loodre*te   
krat]w&5 met bos* w>5 b$ekt1  bood dit  
taf]eel e5 s*ild]a*tig5 en v]rass5d5    
aanblik4 ,enkele  j>5 gel$5 v]moordd5 de
 matroz5 van e5 zeils*ip hun kapite9 op 
deze /ille plek2 en nu vond5 wij zijn   
s*$el tuss*5 de /ruik54    ,9 de week   
dat wij hi] v]toefd51 0 de lu*t mee/al  
onbewolkt2  en g+ de passaatw9d e5 uur  
ligg51 dan w]d het drukk5d heet4 ,op    

twee dag5 wees de !rmomet] 9 de t5t     
e5ige ur5 lang #ic1 ma>  9 de op5 lu*t1 
9 w9d en zon sle*ts #he4 ,het z& 0      
buit5gewoon  heet2 plaat/5 wij d5       
!rmomet] 9 wat bru9kleurig z&1 dan rees 
hij onmiddellijk tot #acg2 en hoeveel   
hij nog me] g]ez5 z\ zijn1  weet ik     
niet1 want de v]deel+ raakte niet v]d]4 
,het zw>te z&  voelde veel heet] aan1   
zoodat het w&el5 da>ov]1 zelfs met dikke
  la>z5 aan1 hoog/ onaang5aam 04        
,de natuurlijke hi/orie dez] eil&5 is   
bij uit/ek m]kwa>dig1  en v]di5t ze] de 
a&a*t4 ,de mee/e organis*e voortbr5gsel5
  zijn oorspronkelijke s*epp+51 die     
n]g5s word5 wergevond52  to* v]toon5    
alle e5e duidelijke v]wants*ap tot die  
van ,am]ika1  nietteg5/a&e zij door e5  
op5 zee>m van #ejj tot #fjj mijl5       
bre$te van dat va/el& ges*eid5 zijn4 ,de
 ,ar*ipel is e5 w]eldje  op zi*zelf1 (  
liev] e5 tot ,am]ika behoor5de wa*t]1   
die enkele  v]dwaalde koloni/5 uit de   
ho(dplaneet ,am]ika opnam1 en het       
algeme5e k5m]k v]kreeg van h>e inheems*e

 voortbr5gsel54 ,de  g]+e grootte dez]  
eil&5 9 aanm]k+ g5om51 /aan wij nog  me]
 v]baasd ov] het aantal oorspronkelijke 
wez5s 9 v]b& met  hunne bep]kte ruimte2 
want hi]1 wa> wij elke hoogte met e5    
krat]  g$ekt zi51 wa> de gr5z5 van de   
mee/e lava/room5 nog onduidelijk  zijn1 
dr+t zi* de me5+ aan ons op1 dat 9 e5   
geologis* jong  v]l$5 de oceaan zi*     
ov]al op deze plaats5 uit/rekte4 ,zoo   
s*ijn5 wij dan1 9 ruimte en tijd1 e5e   
s*r$e nad] te kom5  tot dat groote      
feit--het belangrijk/e van alle my/]in3 
de e]/e  v]s*ijn+ van nieuwe wez5s op   
deze a>de4    ,ond] de l&zoogdi]5 is er 
sle*ts n1 dat als inheems* moet  word5  
bes*\wd1 namelijk e5e soort muis 7,mus  
,galapago5sis71 die1  voor zoov] ik kon 
nagaan1 tot het eil& ,*a?am 7het        
oo/elijk/e  van d5 ar*ipel7 bep]kt is4  
,na> ,wat]h\se mij b]i*t1 behoort zij   
tot e5e aan ,am]ika eig5 afdeel+ d]     
muiz5familie4 ,op het eil&  ,james leeft
 e5e rat1 die zooze] van de gewone soort
 v]s*ilt1 dat  ,wat]h\se ha> noemt en   

bes*rijft2 ma> wijl zij tot de 9 de     
,oude  ,w]eld lev5de afdeel+ d] familie 
behoort1 en het gemelde eil&  9 de      
laat/e #aej j>5 h]haaldelijk door s*ep5 
is bezo*t1 kan ik  er nauwelijks aan    
twijfel51 dat deze rat sle*ts e5e       
v>iteit is1  voortgebra*t door e5 nieuw 
en eig5a>dig klimaat1 door vo$sel en    
bodem1 aan welk] v]e5igde invlo$5 zij   
heeft blootge/aan4 ,hoewel  niem& het   
re*t heeft zond] /ellige feit5          
natuurphilosophis*e  bespiegel+5 te     
mak51 moet m5 to*--zelfs t5 aanzi5 van  
de muis  op het eil& ,*a?am--9 't oog   
h\d51 dat zij welli*t e5e uit  ,am]ika  
hi] +evo]de soort is3 welk v]mo$5 iets  
nad] wordt  beve/igd door het feit1 dat 
ik 9 e5 d] m9/ bezo*te g$eelt5  van de  
,pampas e5e lev5de inl&s*e muis heb     
gezi5 ond] het dak  van e5e pas geb\wde 
hut4 ,m5 mag da>uit afleid51 dat deze   
niet  onwa>s*ijnlijk 9 e5 s*ip is       
meegekom54 ,d]gelijke feit5 zijn  door  
,dr4 ,ri*>dson 9 ,noord-,am]ika         
wa>g5om54 #cab    ,van de l&vogels      

v]zamelde ik #bf soort51 die aan dez5   
ar*ipel  eig5 zijn1 en n]g5s &]s gevond5
 word5--behalve e5  leeuw]ika*tige v9k  
uit ,noord-,am]ika 7,doli*onyx          
oryzivorus71  die op het va/el& alda>   
tot #ed bre$te voorkomt1 en mee/al      
mo]ass5 bewoont4 #cac ,de #be &]e vogels
 zijn3 ,t5 e]/e1 e5  havik1 die 9       
li*aamsb\w m]kwa>dig het midd5 h\dt     
tuss*5  e5 buiz]d en de ,am]ikaans*e    
groep d] aaset5de ,polybori1 met  welke 
laat/e vogels hij 9 elke gewoonte en    
zelfs 9 /emgeluid  ze] na ov]e5komt4 ,t5
 twe$e1 twee uil51 v]teg5woordig5de  de 
kortoorige en witte slui]uil5 7,/rix    
flammea7 van ,europa4 ,t5  d]de1 e5     
w9t]kon9kje1 drie tyran-vlieg5vang]s    
7wa>ond] twee  soort5 ,pyrocephalus1    
welke sommige vogelkundig51 f beide f e5
  van beide sle*ts als v>iteit5         
bes*\w571 en e5e duif4 ,al deze  vijf   
kom5 ov]e5 met ,am]ikaans*e soort51 ma> 
ond]s*eid5 zi*  er to* van4 ,t5 vi]de1  
e5e zwaluw1 die1 (s*oon van de 7,procne7
  purpurea uit ,noord- en ,zuid-,am]ika 

alle5 hi]9 v]s*ill5d1  dat hij kle9]1   
s*ral] en iets donk]d] van kleur is1    
door  ,g\ld als e5e &]e species bes*\wd 
wordt4 ,t5 vijfde1 drie  soort5 van     
spotlij/]s3 e5 type1 dat 9 hooge mate   
aan ,am]ika  eig5 is4 ,de ov]ige        
l&vogels--uitmak5de d]ti5 soort51 die   
,g\ld 9 vi] ond]groep5 heeft            
v]deeld--be/aan 9 e5e ze]  eig5a>dige   
groep v9k51 die 9 d5 vorm hunn] snavels1
 korte  /a>t51 li*aamsb\w en gev$]te aan
 elk&] v]want zijn4 ,al  deze soort5    
zijn aan dez5 ar*ipel eig52 en hetzelfde
 geldt voor  de geheele groep1 behalve  
ne soort uit de ond]familie ,cactornis1 
die onlangs van het eil& ,b[ 9 d5       
,tuamotu- ( ,lag5 ,ar*ipel is           
megebra*t4 ,de twee soort5 ,cactornis ( 
,cactusvogel kan m5 dikwijls  om de     
bloem5 d] groote cactusboom5 zi5 vlieg52
 ma> alle &]e  soort5 van deze groep    
v9k5 graz51 troepswijze v]m5gd1 op d5   
drog5 en onvru*tb>5 grond d] lag]e      
g$eelt54 ,bij all51 (  al?ans bij het   
me]5deel zijn de mannetjes gitzw>t1     

t]wijl de  wijfjes miss*i5 op ne ( twee 
uitzond]+5 na bru9 zijn4 ,het  zond]l+/e
 feit is wel de regelmatige             
grootte-opvolg+ van de  bekk5 d]        
v]s*ill5de soort5 ,geospiza3 te beg9n5  
met e5 zoo  groot als de bek van e5     
k]sebijt] #cad tot di5 van e5 beukv9k1  
#cae en 7indi5 ,g\ld gelijk heeft door  
zijne ond]familie ,c]?idea  9 de        
ho(dgroep op te nem57 zelfs tot di5 van 
e5 zangvogel4 ,d5  groot/5 bek bij het  
gesla*t ,geospiza zi5 wij 9 ,fig4 #a1 en
 d5  kle9/5 9 ,fig4 #c2 ma> 9 plaats dat
 er sle*ts ne tuss*5soort  is met e5 bek
 zoo groot als 9 ,fig4 #b1 zijn er niet 
m9d] dan  zes1 wi] bekk5 e5e onm]kb>e   
grootte-opvolg+ tuss*5 de 9  ,fig4 #a en
 #c afgebeeld5 v]toon54 ,d5 bek van de  
ond]familie d]  ,c]?idea zi5 wij 9 ,fig4
 #d4 ,die van ,cactornis gelijkt        
e5igsz9s  op e5 spreeuw5bek1 en de bek  
d] vi]de ond]groep 7,cam>hyn*us7  heeft 
wat van d5 papegaaivorm weg4 ,die       
v]s*ill5de ov]gang5  9 b\w bij e5e zoo  
kle9e1 nauw v]wante vogelgroep1 z\d5 ons

  w]kelijk 9 d5 waan kunn5 br5g51 dat   
uit e5 oorspronkelijk  kle9 aantal      
vogels ne soort 0 uitg5om5 en voor      
v]s*ill5de  doele9d5 gewijzigd4 ,ev5zoo 
z\ m5 zi* kunn5 voor/ell51  dat hi]     
oorspronkelijk e5 buiz]d 0 +evo]d1 om de
 taak d]  aaset5de ,polybori van het    
,am]ikaans*e va/el& te v]ri*t54    ,van 
de /eltloop]s 7,grallae7 en wat]vogels  
kon ik sle*ts elf soort5  v]zamel51 en  
da>ond] zijn niet me] dan drie nieuwe1  
met inbegrip  van e5 wa*telkon+ 7,crex71
 die tot de vo*tige topp5 d] eil&5      
bep]kt is4 ,de zw]v5de leefwijze d]     
zeemeeuw5 9 aanm]k+  g5om51 v]wond]de   
het mij op deze eil&5 e5e species aan te
  treff51 die1 (s*oon v]want aan e5e uit
 de zuidelijke g$eelt5  van             
,zuid-,am]ika1 to* e5 bijzond] type     
vormt4 ,v]gelijkt m5 de  veel groot]e   
eig5a>digheid d] l&vogels--namelijk1 dat
 #be van de  #bf nieuwe soort5 ( al?ans 
nieuwe rass5 zijn--bij de /eltloop]s  en
 zwemvogels 7,natatorii71 dan is zulks 9
 ov]e5/emm+ met de  groot]e v]spreid+   

dez] laat/e families ov] alle deel5 d]  
w]eld4 ,lat] zull5 wij deze wet3 dat de 
wat]organism5 7hetzij zee-  (           
zoetwat]vorm57 op e5 gegev5 punt van d5 
a>dbol m9d] typis*  zijn dan de         
l&organism5 d]zelfde klass51 treff5d    
beve/igd  zi5 bij de s*elpdi]5 en 9     
m9d]e mate bij de insect5 van  dez5     
ar*ipel4    ,twee van de /eltloop]s zijn
 iets kle9] dan dezelfde species1  die  
van eld]s zijn +evo]d2 ook de zwaluw is 
kle9]1 hoewel het  twijfela*tig is (    
deze al dan niet van ha> analogon       
v]s*ilt4 ,de  twee uil51 de twee        
tyran-vlieg5vang]s 7,pyrocephalus71 en  
de duif  zijn ev5e5s kle9] dan de       
ov]e5kom/ige ma> afwijk5de soort51      
wa>aan zij het naa/ v]want zijn2        
da>5teg5 is de zeemeeuw  iets groot]4   
,de twee uil51 de zwaluw1 al de drie    
spotlij/]s1  de duif 9 h>e nev5kleur5   
7hoewel niet 9 ha> geheele pluimage71   
de ,totanus en de zeemeeuw1 zijn ev5zoo 
donk]d] gekleurd dan hunne  ov]e5kom/ige
 species1 en--wat 9 't bijzond] de      

spotlij/]s en  d5 ,totanus              
betreft--donk]d] dan elke &]e species d]
 beide  gesla*t54 ,behalve e5           
w9t]kon9kje 7,trogldytes7 met fraai     
gele bor/1 en e5 tyran-vlieg5vang] met  
s*>lak5roode kuif en  bor/1 zijn ge5 van
 de vogels s*itt]5d gekleurd1 zooals m5 
9  e5 equatoriaal gewe/ _h mog5 v]wa*t54
 ,m5 z\ dus alli*t  v]mo$51 dat dezelfde
 oorzak51 welke hi] de n$]zett]s van    
e5e species kle9] mak51 ook de mee/e    
inheems*e soort5 van d5                 
,galpagos-ar*ipel kle9]1 en ze] dikwijls
 donk]d] van kleur mak54    ,alle plant5
 hebb5 e5 armzalig1 onkruida*tig        
voorkom51 en  ik zag ge5 enkele s*oone  
bloem4 ,ook de insect5 zijn kle9 van    
/uk en donk] gekleurd1 t]wijl1 na>      
,wat]h\se mij b]i*t1 hun  uit]lijk 9 't 
algeme5 niets bezit1 wat hem de$ d5k5   
dat zij  uit de ev5a>s-zone afkom/ig    
w>54 #caf ,de vogels1 plant5 en  insect5
 drag5 e5 woe/ijna*tig k>akt]1 en zijn  
niet s*itt]5d]  gekleurd dan die van    
,zuid-,patagoni4 ,wij mog5 dus da>uit   

afleid51  dat het gewone bonte koloriet 
d] tuss*5ke]kr+s-organism5  niet 9 v]b& 
/aat met de w>mte ( het li*t dez] /rek51
  ma> met e5e &]e oorzaak--welli*t deze1
 dat 9 't algeme5 de  lev5svoorwa>d5    
gun/ig zijn4        ,wij zull5 nu       
ov]gaan tot de klasse d] kruip5de di]51 
welke  aan de fauna dez] eil&5 het      
treff5d/e k5m]k v]le5t4 ,de  soort5 zijn
 niet talrijk1 ma> het getal individun  
van elke soort is  buit5gewoon groot4   
,m5 v9dt er3 e5e kle9e hag$is1 die tot  
e5e  ,zuidam]ikaans*e familie behoort2  
twee soort5 7en wa>s*ijnlijk  me]7      
,amblyrhyn*us--e5e familie1 die tot de  
,galpagos-,eil&5  bep]kt is2 en talrijke
 individun van e5e slang1 die1 zooals   
,bibron  mij b]i*t1 dezelfde is als     
,psammophis ,tem9ckii uit ,*ili4 #cag   
,van  zees*ildpadd5 7,*eloniidae7 zijn  
er1 gelo( ik1 me] dan ne soort2  en     
/raks zull5 wij zi51 dat er twee ( drie 
soort5 ( rass5 van  l&s*ildpadd5        
7,*]sidae7 zijn4 ,dat er ge5 padd5      
7,bufonidae7 en  kikvors*5 7,ranidae7   

w>51 v]wond]de mij1 aangezi5 de         
gematigde  temp]atuur en de vo*tige     
bov5boss*5 zooze] voor h5 ges*ikt  s*554
 ,ik h]9n]de mij de opm]k+1 door ,bory  
,/4-,v9c5t g$aan1  nl4 dat er op ge5 d] 
vulkanis*e eil&5 9 de ocean5 e5 individu
  dez] ond]orde 7,phan]oglossa7 gevond5 
wordt4 #cah ,voor zoov] ik  9 v]s*ill5de
 w]k5 kon nagaan1 s*ijnt dit voor d5    
geheel5  ,/ill5 ,oceaan te geld51 en    
zelfs voor de groote eil&5 van d5       
,s&wi*-,ar*ipel4 ,mauritius vormt       
s*ijnba> e5e uitzond]+1  want ik vond er
 de ,rana ,masc>i5sis 9 ov]vlo$4 ,volg5s
 zegg5  bewoont deze kikvors* ?ans de   
,se*ell51 ,madagasc> en ,b\rbon2        
da>5teg5 v]kla>t ,du ,bois 9 zijn       
,voyage 9 het ja> #affi1 dat  er op     
,b\rbon ge5 kruip5de di]5 w>51          
uitgezond]d s*ildpadd52  en de ,(fici]  
du ,roi v]zek]t1 dat er vr #agfh        
v]geefs*e pog+5  zijn g$aan1 om         
kikvors*5 op ,mauritius 9 te vo]51      
v]mo$elijk  om als vo$sel te di552      
zoodat wel betwijfeld mag word5 ( deze  

kikvors* e5 oorspronkelijke bewon] van  
g5oemde eil&5 is4 ,het  ontbrek5 van de 
kikvors*5-familie op de eil&5 d] groote 
ocean5  is des te m]kwa>dig]1 om de     
teg5/ell+ da>van met de hag$iss5        
7,lac]tidae71 #cai die op de mee/e      
kle9]e eil&5 wemel54 ,z\ dit  v]s*il    
niet hi]aan zijn toe te s*rijv51 dat de 
door kalks*al5  bes*]mde ei]5 van       
hag$iss5 gemakkelijk] door z\t wat]     
v]vo]d  kond5 word51 dan het slijmige   
bro$sel van kikvors*58    ,e]/ zal ik de
 gewoont5 van de s*ildpad bes*rijv5     
7,te/udo nigra1  vroeg] g5oemd ,indica71
 wa>van ik al dikwijls gesprok5 heb4    
,na> ik  gelo(1 word5 deze di]5 op alle 
eil&5 van d5 ar*ipel gevond51  ( /ellig 
op de mee/e1 wa> zij zi* bij voorkeur 9 
de hooge  vo*tige g$eelt5 oph\d51 ma>   
ook 9 de lag]e en droge /rek5  lev54    
,re$s heb ik door het cijf]1 dat er op n
 dag gevang5  wordt1 aangetoond hoe     
bijzond] talrijk zij moet5 zijn4        
,sommige  b]eik5 e5e reusa*tige grootte4
 ,lawson1 ,engels*man van geboorte en   

ond]-g\v]neur d] kolonie1 v]telde ons1  
dat hij er v]s*eid5e  gezi5 _h1 zoo     
groot1 dat zes ( a*t man noodig w>5 om  
ze van  d5 grond te li*t51 en dat       
sommige tweehond]d pond vlees* hadd5    
opgelev]d4 ,de oude mannetjes zijn het  
groot/1 t]wijl de wijfjes ma>  zeld5 die
 grootte b]eik54 ,het mannetje laat zi* 
door de groot]e  l5gte van zijn /a>t    
gemakkelijk van het wijfje ond]s*eid54  
,de  s*ildpadd51 die eil&5 bewon5 wa>   
ge5 wat] is1 ( die zi* 9  de lag]e en   
droge g$eelt5 d] &]5 oph\d51 lev5       
ho(dzakelijk  van de sappige cactus4    
,zij die de hoog]e en vo*tige /rek5     
bewon51  et5 de blad]5 van v]s*ill5de   
boom51 e5e zure en wrange soort  bes    
7guayavita g5aamd71 alsm$e e5 li*tgro5  
vezelig mos 7,usn]a  plicata71 dat 9    
vle*t5 van de takk5 d] boom5 hangt4     
,de s*ildpad h\dt veel van wat]1 dat zij
 9 groote hoeveelh$5  dr9kt1 en w5telt  
zi* ga>ne 9 de modd]4 ,da> alle5 de     
groot]e  eil&5 bronn5 bezitt51 en deze  
altijd op aanzi5lijke hoogte 9  de      

midd5g$eelt5 ligg51 zijn de s*ildpadd5  
die de lag]e /rek5  bewon51 g5oodzaakt  
e5 groot5 weg af te legg51 wanne] zij   
dor/  hebb54 ,di5t5gevolge loop5 bre$e  
en go$ geba&e pad5 9 alle  ri*t+5 van de
 bronn5 na> de zeeku/2 en door deze te  
volg51  ontdekt5 de ,spanja>d5 het e]/  
de plaats5 wa> wat] te v9d5  04 ,to5 ik 
op het eil& ,*a?am l&de1 kon ik ma> niet
 begrijp51  welk di] zulke /elselmatige 
en go$ gekoz5 pad5 _h aangelegd4 ,het  0
 e5 m]kwa>dig s*\wspel deze kolossale   
di]5 zi* 9 twee  groep5 bij de bronn5 te
 zi5 v]dr+53 de e5e groep met ge/rekte  
halz5 gretig voorwa>ts dr+5d1 t]wijl de 
&]e1 na ha> bekom/  te hebb5 g$ronk51   
t]ugke]de4 ,als de s*ildpad aan de bron 
komt1  /eekt zij1 zond] zi* om de       
toes*\w]s te bekomm]51 ha> kop  tot ov] 
de oog5 9 het wat]1 en zwelgt gretig    
mond5vol--ongeve]  ti5 9 de m9uut4 ,de  
bewon]s zegg51 dat elk di] drie ( vi]   
dag5 9 de nabijheid van het wat] blijft1
 en dan na> het lag]e  g$eelte t]ugke]t2
 ma> hunne opgav5 betreff5de het aantal 

dez]  bezoek5 loop5 ze] uite54          
,wa>s*ijnlijk regelt het di] die na>  d5
 a>d van het v]bruikte vo$sel4 ,het is  
intuss*5 e5 feit1  dat s*ildpadd5 zelfs 
op deze eil&5 kunn5 lev51 wa> ge5 &]    
wat] is1 dan hetge5 er op enkele        
reg5a*tige dag5 9 het ja> valt4    ,na> 
ik me51 is het e5e uitgemaakte zaak1 dat
 de blaas van d5  kikvors5 als res]voir 
di5t van het vo*t1 dat het di] voor zijn
  lev5 noodig heeft2 dit s*ijnt ook met 
de s*ildpad het geval te  wez54 ,e5ig5  
tijd na e5 bezoek aan de bronn5 is ha>  
pisblaas  door vloei/( gezwoll51 die1   
na> m5 zegt1 langzam]h& 9 volume        
afneemt1 en m9d] zuiv] wordt4 ,bewon]s1 
die op hunne to*t5 9 de  lag]e /rek5    
door dor/ ov]vall5 word51 mak5 dikwijls 
van deze  om/&igheid gebruik1 en dr9k5  
d5 inh\d d] blaas1 wanne] zij  vol is4  
,ik zag e5 doode s*ildpad1 bij wie de   
vloei/( volkom5  held]1 en alle5 wat    
bitt] van smaak 04 ,ma> altijd dr9k5 de 
bewon]s e]/ het wat] uit het p]ic>dium1 
#cbj dat als be/  wordt bes*rev54       

,als de s*ildpadd5 zi* met opzet na> e5 
zek] punt begev51  trekk5 zij dag en    
na*t1 en b]eik5 het doel h>] reis veel  
vroeg]1  dan m5 z\ v]wa*t54 ,door vooraf
 gem]kte di]5 9 het oog te  h\d51 zijn  
de bewon]s tot de ontdekk+ gekom51 dat  
zij 9 twee  ( drie dag5 e5 af/& van     
omtr5t a*t mijl5 aflegg54 ,ik sloeg  e5e
 groote s*ildpad gade1 die elke ti5     
m9ut5 #fj y>ds aflegde3  dat is #cfj    
y>ds #cba 9 het uur1 ( vi] mijl5        
daags--na aftrek  van e5 kort5 poos om  
ond]weg te et54 ,g$ur5de d5 broeitijd1  
als het mannetje en wijfje bij elk&]    
zijn1 laat het mannetje e5  s*or gebrul 
( geloei hoor51 dat1 na> m5 zegt1 me]   
dan hond]d  y>ds v] gehoord kan word54  
,het wijfje v]heft nooit h>e /em1 en    
het mannetje alln 9 deze tijd52 m5 weet 
dus1 bij het hoor5 van  dit geluid1 dat 
beid5 te zam5 zijn4 ,tijd5s ons bezoek  
7,octob]7  w>5 zij aan het ei]5 legg54  
,is de grond z&ig1 dan legt het  wijfje 
de ei]5 bij elk&]1 en b$ekt h5 met z&2  
ma> is de grond  /e5a*tig1 dan laat zij 

h5 zond] ond]s*eid vall5 9 elk gat1  dat
 zij ontmoet4 ,bynoe vond er zev5 9 e5e 
spleet4 ,het ei is wit en  bolvormig2 ik
 mat er e5 van #g #c_/h in*es 9         
omtrek--d]halve groot]  dan e5 kipp5ei4 
,nauwelijks zijn de jonge s*ildpadd5    
uitgebro$1  ( zij word5 9 m5igte e5e    
prooi van d5 aaset5d5 buiz]d4 ,de  oud5 
s*ijn5 mee/al t5 gevolge van ongelukk5  
te /]v51  bijv4 door het vall5 9 e5     
afgrond2 al?ans1 v]s*eid5e bewon]s      
v]zek]d5 mij1 dat zij nooit e5e doode   
s*ildpad gezi5 hadd51  die niet op      
noodlottige wijze ge/orv5 04    ,de     
bewon]s geloov51 dat deze di]5 /okdo(   
zijn2 en w]kelijk  hoor5 zij niet1 dat  
iem& di*t a*t] h5 loopt4 ,telk5s  wanne]
 ik e5 van deze groote mon/]s op h>e    
ru/ige w&el+  inhaalde1 v]maakte het mij
 ze1 op het oog5blik dat ik voorbijg+1  
plotsel+ kop en poot5 te zi5 intrekk51  
en ond] het uit5 van  e5 s*]p gesis met 
e5 zw>5 pl( als dood op d5 grond te zi5 
vall54 ,dikwijls g+ ik op h>5 rug zitt51
 en gaf ha> dan e5  pa> tikk5 op het    

a*t]deel van het s*ild--wa>na zij       
op/ond5 en  voortw&eld54 ,het ko/te mij 
e*t] veel moeite mijn ev5wi*t te  bew>54
 ,het vlees* van dit di] wordt veel     
geget51 zo[el v]s*  als gez\t52 en uit  
het vet wordt e5e kl>e olie b]eid4 ,als 
e5e  s*ildpad gevang5 is1 geeft m5 ha>  
e5e insnijd+ 9 de huid nabij  d5 /a>t1  
om zoo 9 het li*aam te zi51 ( er e5e    
dikke vetlaag  ond] het rugs*ild ligt4  
,is dit niet het geval1 dan laat m5 het 
di] los1 dat1 zoo bewe]t m51 spo$ig van 
deze zond]l+e op]atie  g5ee/4 ,om zi*   
van de s*ildpadd5 mee/] te mak51 is het 
niet  g5oeg1 dat m5 ze ond]/ebov5 ke]t1 
zooals m5 de zees*ildpadd5  doet2 want  
dikwijls gelukt het ha> we] op de poot5 
te kom54    ,er kan we9ig twijfel       
be/aan1 ( deze s*ildpad is e5e          
oorspronkelijke bewoon/] van de         
,galpagos-,eil&51 want m5 v9dt  ha> op  
alle1 ( bijna alle eil&51 zelfs op e5ige
 van de kle9]e1  wa> ge5 wat] is2 en dit
 _h moeilijk het geval kunn5 zijn 9 e5  
zoo we9ig bezo*t5 ar*ipel1 indi5 zij e5e

 +evo]de species  04 ,bov5di5 vond5 de  
oude boekani]s deze s*ildpad zelfs 9 nog
  groot] aantal dan nu2 t]wijl ook ,wood
 en ,rog]s 9 #agjh v]meldd51  dat de    
,spanja>d5 gelo(d51 dat zij op ge5 &]e  
plek 9 dit  w]elddeel gevond5 w]d4      
,teg5woordig is zij veel v]spreid1  ma> 
het is de vraag ( zij ook op &]e plaats5
 oorspronkelijk  is4 ,de be5d]5 van e5e 
s*ildpad1 welke op ,mauritius nev5s die 
van d5 uitge/orv5 ,dodo gevond5 zijn1   
heeft m5 algeme5 voor  ov]blijfsel5 van 
deze s*ildpad geh\d54 ,indi5 dit jui/ 01
  z\ zij da> /ellig van d5 aanvang af   
geleefd hebb52 ma> ,bibron  meldt mij1  
dat zij volg5s zijne me5+ e5e &]e       
species 01  gelijk met de ?ans op dit   
eil& lev5de zek] het geval is4    ,van  
d5 ,amblyrhyn*us--e5 m]kwa>dig gesla*t  
hag$iss51 dat  zi* tot dez5 ar*ipel     
bepaalt--be/aan twee soort51 die1 wat d5
  algeme55 vorm betreft1 op elk&]       
gelijk53 de e5e is e5e l&-1  en de &]e  
e5e wat]species4 ,van laat/g5oemde      
soort1 ,a4 cri/atus1  zijn de k5m]k5 het

 e]/ 9 't li*t ge/eld door ,bell1 die   
uit d5  kort51 bre$5 kop en /]ke1 ev5   
lange klauw5 t]e*t opmaakte1  dat h>e   
leefwijze ze] eig5a>dig moe/ zijn1 en   
v]s*ill5d van  die h>] naa/e v]wante1 de
 ,iguana ( kamhag$is4 #cbb ,zij komt op 
alle eil&5 van d5 ar*ipel bijzond] veel 
voor1 leeft uitsluit5d  op de rotsa*tige
 zeeku/51 en wordt nooit v]d] op het /r&
  gevond51 dan ti5 y>ds3 al?ans ik heb  
het nooit gezi54 ,het is  e5 s*epsel met
 e5 afzi*telijk voorkom51 vuil zw>t van 
kleur1  dom1 en traag 9 zijne beweg+54  
,de gewone l5gte van e5 volwass5        
individu b$raagt n y>d2 ma> sommige zijn
 zelfs vi] voet lang1  t]wijl opgem]kt  
zij1 dat die op het eil& ,albem>le      
groot]  s*ijn5 te word5 dan eld]s4 ,e5  
groote ,amblyrhyn*us woog tw9tig  pond4 
,hunne /a>t5 zijn zijdel+s afgeplat1 en 
al de vi] poot5  g$eeltelijk van        
zwemvliez5 voorzi54 ,soms ziet m5 h5 op 
hond]d  y>ds af/& van het /r&           
rondzwemm52 en kapite9 ,collnett zegt  9
 zijne reisbes*rijv+1 dat zij 9 s*ol5   

na> zee gaan om  te viss*51 zi* op de   
rots5 9 de zon koe/]51 en alligators  9 
't kle9 g5oemd z\d5 kunn5 word54        
,v]mo$elijk lev5 zij  e*t] niet van     
vis*4 ,9 het wat] zijnde1 zwemt deze    
hag$is ze]  gemakkelijk en vlug door e5e
 slangvormige beweg+ van het li*aam  en 
d5 afgeplatt5 /a>t1 t]wijl de poot5     
onbeweeglijk en aan  we]szijd5 di*t na> 
het lijf zijn opgetrokk54 ,e5 matroos   
aan boord  _h e5 zwa> gewi*t aan het    
li*aam van e5 ,amblyrhyn*us beve/igd1   
en da>na het di] 9 zee geworp51 d5k5de  
het op die wijs te dood52  ma> to5 hij  
e5 uur lat] het t\w ophaalde1 ro]de het 
di] zi* nog  lu/ig4 ,zijne l$emat5 en   
/]ke klauw5 zijn voortreffelijk ges*ikt 
om ov] de hobbelige en gesplet5 lavakor/
 te klaut]51 die ov]al  de ku/ b$ekt4   
,zoo kan m5 dikwijls e5 troep van zes ( 
zev5 dez]  afzi*telijke kruip5de di]5   
enkele voet5 bov5 de br&+ op de  zw>te  
rots5 zi5 ligg51 wa> zij zi* 9 de zon   
koe/]54    ,van v]s*eid55 op5de ik de   
maag1 en vond deze /]k gezwoll5  door   

inligg5de /ukjes zeewi] 7,ulvae7--e5    
dunblad]ig wijdv]takt  gewas van e5e    
li*tgro5e ( donk]roode kleur4 #cbc ,ik  
h]9n]  mij niet dit zeewi] 9            
noem5swa>dige hoeveelheid op de         
vlo$rots5  te hebb5 gezi51 en heb r$5 te
 geloov51 dat het op d5 bodem d]  zee   
groeit1 op e5ig5 af/& van de ku/4 ,is   
dit het geval1 dan  v]kla>t het zi*1    
wa>om deze di]5 nu en dan na> zee gaan4 
,de  maag bevatte niets dan zeewi]4 ,wel
 vond ,bynoe er e5 /uk van e5e  krab 92 
ma> deze kon er toevallig 9 zijn gekom51
 op dezelfde  mani] als ik 9 d5 buik van
 e5e s*ildpad e5e rups tuss*5 e5ig  gro5
 heb zi5 ligg54 ,ev5als bij &]e         
plant5et5de di]51  w>5 de +ew&5 ruim4   
,de a>d van het vo$sel dez] hag$is1     
zo[el als de b\w van h>5 /a>t en voet51 
en het feit1 dat m5  ha> vrijwillig na> 
zee heeft zi5 zwemm51 bewijz5 afdo5de   
h>e  leefwijze van wat]di]2 to* op5ba>t 
zi* hi] e5e zond]l+e  teg5/rijdigheid1  
namelijk1 dat zij niet 9 het wat] zal   
gaan1  als m5 ha> plaagt ( s*rik        

aanjaagt4 ,zoo kan m5 ze gemakkelijk    
na> e5 punt bov5 zee drijv51 wa> zij zi*
 e]d] bij d5 /a>t  zull5 lat5 grijp51   
dan 9 het wat] spr+54 ,van bijt5 s*ijn5 
zij vol/rekt ge5 begrip te hebb52 ma>   
word5 zij veel geplaagd1  dan spuit5 zij
 uit elk neusgat e5 druppel vloei/(4 ,ik
 wi]p er  e5e v]s*eid5e mal5 zoov] ik   
kon 9 e5 diep5 plas1 die door het  getij
 0 a*t]gelat52 ma> telk5s ke]de zij l9ea
 recta t]ug  na> de plek wa> ik /ond4   
,zij zwom ze] si]lijk en vlug bij d5    
bodem van d5 plas1 en krabbelde nu en   
dan met h>e voet5 ov] d5  hobbelig5     
grond4 ,als zij bijna d5 kant b]eikt _h1
 ma> nog ond]  wat] 01 poogde zij zi* 9 
de bos*jes zeewi] te v]b]g51 (  liep e5e
 spleet b9n52 en nauwelijks a*tte zij   
het geva> voorbij1  ( zij kroop ov] de  
droge rots5 na> buit51 en maakte zi* zoo
 snel  mogelijk uit de voet54 ,dikwijls 
v+ ik deze zelfde door ha> na>  e5 punt 
te drijv51 wa> dan niets ha> kon beweg5 
9 het wat]  te gaan1 ondanks h>e volkom5
 b$rev5heid 9 duik5 en zwemm52  en      

telk5s als ik ha> da>9 wi]p1 ke]de zij  
op de g5oemde wijze  t]ug4 ,welli*t laat
 dit eig5a>dige /aaltje van             
oog5s*ijnlijke  domheid zi* v]kl>5 door 
het feit1 dat dit di] ge5 enkel5  vij&  
op het /r& heeft1 t]wijl het 9 zee      
m5igmaal e5 prooi  wordt van de talrijke
 haai54 ,g$rev5 door e5 diep geworteld  
en  erfelijk in/9ct1 dat het /r& zijn   
veiligheidsoord is bij wat er  ook      
gebeure1 zoekt het dan wa>s*ijnlijk hi] 
zijne toevlu*t4    ,tijd5s e5 bezoek 79 
,octob]7 zag ik ze] we9ig kle9e         
individun  van deze species1 en ik gelo(
 ge5 enkel1 dat jong] 0 dan e5  ja>4    
,da> het mij hi]om wa>s*ijnlijk         
voorkwam1 dat de broeitijd  to5 nog niet
 begonn5 01 vroeg ik aan v]s*eid5e      
bewon]s1 ( zij  wi/5 wanne] de hag$is   
h>e ei]5 legde1 en kreeg t5 antwoord    
dat zij van h>e voortplant+ niets wi/51 
(s*oon de ei]5 van  de l&species hun wel
 bek5d w>54 ,neemt m5 9 aanm]k+1 dat    
deze species zoo algeme5 is1 dan is dit 
feit niet we9ig m]kwa>dig4    ,wij gaan 

nu ov] tot de l&species 7,amblyrhyn*us  
,dem>lii71  met rond5 /a>t en te55 zond]
 zwemvliez54 ,9 plaats dat  deze hag$is1
 ev5als de &]e1 op alle eil&5 gevond5   
wordt1  bepaalt zij zi* tot het         
midd5g$eelte van d5 ar*ipel1 en wel tot 
de eil&5 ,albem>le1 ,james1 ,b>r+ton en 
,indefatigable4 ,zuidelijk1  op de eil&5
 ,*>les1 ,hood en ,*a?am1 alsm$e        
noordelijk op ,t[]1  ,b9dloes en ,ab+don
 zag ik er nooit e5e1 en hoorde er ook  
niet  van4 ,het s*ijnt dat zij 9 het    
midd5 van d5 ar*ipel ont/aan is1  en zi*
 van da> sle*ts tot op zek]5 af/&       
v]spreidde4 ,e5ige  dez] hag$iss5 bewon5
 de hooge en vo*tige g$eelt5 d] eil&51  
ma> veel talrijk] zijn zij 9 de lag]e en
 dord]e di/rict5 bij  de ku/4 ,ik kan   
ge5 ov]tuig5d] bewijs van h>e           
talrijkheid gev51  dan door te zegg51   
dat wij bij onze kom/ op het eil& ,james
 voor  het opslaan van onze e5ige t5t   
e5e poos lang ge5 plek kond5  v9d51 die 
niet met h>e hol5 ond]mijnd 04 ,ev5als  
h>e zu/]s1  de zeehag$iss51 zijn zij    

leelijke di]51 oranjegeel op de         
buikzijde  en bru9a*tig rood op d5 rug4 
,door h>5 /omp5 gelaat%oek hebb5  zij e5
 bijzond] dom uit]lijk4 ,miss*i5 zijn   
zij 9 't algeme5  iets kle9] dan de &]e 
species3 to* wog5 vel5 van ha> nog      
tuss*5 ti5 en vijfti5 pond4 ,9 h>e      
beweg+5 zijn zij traag en  half v]/ijfd4
 ,zoo m5 ze niet plaagt1 kruip5 zij     
langzaam rond1  t]wijl /a>t en buik ov] 
d5 grond slep54 ,dikwijls /aan zij e5  (
 twee m9ut5 te sluim]51 met de oog5 di*t
 en de a*t]poot5  op d5 v]s*roeid5 grond
 ge/rekt4    ,zij won5 9 hol51 die zij  
somtijds tuss*5 /ukk5 lava grav51  do*  
me] algeme5 op vlakke s*oll5 van de     
za*te1 z&/e5a*tige  tuf4 ,de hol5 s*ijn5
 niet ze] diep te wez51 en dr+5 ond]  e5
 kle95 hoek 9 d5 grond1 zoodat tot groot
 v]driet van d5  v]moeid5 w&ela>1 die   
ov] deze hag$iss5gang5 loopt1 de grond  
telk5s ond] zijne voet5 wegzakt4 ,als   
het di] zijn hol maakt1 w]kt  het       
beurtel+s met beide kant5 van zijn      
li*aam4 ,de e5e voorpoot  graaft e5e    

korte poos d5 grond uit1 en w]pt het    
graafsel na> d5  a*t]poot1 die g]e$ /aat
 het buit5 de op5+ van het hol te       
br5g54 ,is die kant van het li*aam      
v]moeid1 dan neemt de &]e het  w]k ov]1 
en zoo v]volg5s4 ,ik sloeg er lang5 tijd
 e5 gade1 totdat  ha> li*aam half       
begrav5 01 trad to5 nad] en trok ha> bij
 d5  /a>t4 ,dit s*e5 ha> ze] te         
v]wond]51 want spo$ig kroop zij  na>    
buit5 om te zi5 wat er aan de h& 01 en  
keek mij /rak 9  het gezi*t1 als wilde  
zij zegg53 ,wa>om trekt ge aan mijn     
/a>t8    ,zij zoek5 bij dag ha> vo$sel1 
en v]wijd]5 zi* niet v]  van h>e hol54  
,word5 zij opges*rikt1 dan snell5 zij er
 9 de  plomp/e h\d+ he54 ,behalve wanne]
 zij e5e hoogte afloop51  kunn5 zij zi* 
niet ze] vlug beweg51 wat e5 gevolg     
s*ijnt van d5  zijwa>ts*5 /& h>] poot54 
,vreesa*tig zijn zij 9 't geheel  niet2 
als zij iem& opm]kzaam gadeslaan1 krull5
 zij h>5 /a>t1  ri*t5 zi* op de         
voorpoot5 omhoog1 en tra*t5 door e5e    
snelle1  v]ticale1 knikk5de beweg+ met  

het ho(d e5e dreig5de h\d+  aan te nem54
 ,ma> 9 w]kelijkheid zijn zij niet      
geva>lijk2 m5  behoeft sle*ts ev5 op d5 
grond te /amp51 en h>e /a>t5 gaan       
omlaag1 t]wijl zij zoo snel zij kunn5   
wegs*uifel54 ,dikwijls heb  ik kle9e    
vlieg5et5de hag$iss5 op volkom5 dezelfde
 mani] met  het ho(d zi5 knikk51 als zij
 het e5 ( &] gadesloeg52 ma> om  welke  
r$51 weet ik vol/rekt niet4 ,als m5 dez5
 ,amblyrhyn*us met  e5 /ok teg5h\dt en  
plaagt1 zal hij er wo$5d 9 bijt52 ma> ik
  greep er vel5 bij d5 /a>t1 zond] dat  
zij mij ooit tra*t5 te  bijt54 ,word5 er
 twee op d5 grond bij elk&] gezet1 dan  
zull5  zij aan 't ve*t5 gaan en elk&]   
tot blo$5s toe bijt54    ,de individun1 
die de lag]e /rek5 bewon5--en deze zijn 
het  talrijk/--kunn5 het geheele ja>    
door bijna ge5 druppel wat]  bekom52 zij
 et5 e*t] veel van de sappige cactus1   
wa>van de  w9d nu en dan takk5 afbreekt4
 ,dikwijls wi]p ik e5 groepje van  twee 
( drie e5 /uk toe2 en het 0 v]makelijk  
te zi51 hoe  gretig zij dit met d5 bek  

poogd5 te grijp5 en er mee wegliep51    
ev5als hong]ige hond5 met e5 be54 ,zij  
et5 ze] voorzi*tig1  ma> kauw5 ha>      
vo$sel niet4 ,zelfs vogeltjes wet5 hoe  
ons*adelijk  deze s*epsels zijn4 ,e5s   
zag ik e5 diksnavelig5 v9k pikk5 aan het
  e5e e9de van e5 /uk cactus 7wa>9 alle 
di]5 van het laagl&  veel smaak v9d571  
t]wijl e5e hag$is van het &]e e9de at2  
en da>na huppelde het vogeltje met de   
groot/e onv]s*illigheid  ov] d5 rug van 
het reptiel4    ,bij vel5 op5de ik de   
maag1 en vond die gevuld met plantvezels
  en blad5 van v]s*ill5de boom51 vooral 
van e5e acacia4 ,9 de  bov5/reek lev5   
zij ho(dzakelijk van de zure en wrange  
bess5 d]  guayavita2 en ond] dez5 boom  
heb ik d5 ,amblyrhyn*us ,dem>lii met  de
 groote s*ildpadd5 zi5 et54 ,om de      
blad]5 van de acacia mee/]  te word51   
krabbel5 zij teg5 de lage1 we9ig        
ontwikkelde boom5 op2  en zoo ziet m5   
niet zeld5 e5 pa> van deze di]51        
v]s*eid5e  voet5 bov5 d5 grond op e5 tak
 gezet51 ru/ig knabbel54 ,gekookt1  gev5

 deze hag$iss5 e5 wit vlees*1 dat voor  
li$5 wi] mag5  vrij van alle            
vooroordeel5 zijn1 e5 gezo*t vo$sel is4 
,humboldt  heeft opgem]kt1 dat alle     
hag$iss5 9 het tuss*5ke]kr+sgebi$  van  
,zuid-,am]ika1 die droge /rek5 bewon51  
voor smakelijke g]e*t5  word5 geh\d54   
,de inwon]s v]tell51 dat de 9 de hoog]e1
 vo*tige  /rek5 lev5de hag$iss5 wat]    
dr9k51 ma> dat de &]5 da>voor  niet uit 
het onvru*tb>e laagl& na> bov5 trekk51  
zooals de  s*ildpadd54 ,tijd5s ons      
bezoek hadd5 de wijfjes talrijke1       
groote1  langw]pige ei]5 9 het li*aam1  
die zij 9 h>e hol5 legg51  en door de   
inwon]s als vo$sel word5 gezo*t4        
,zooals ik re$s gezegd heb1 kom5 deze   
twee soort5 ,amblyrhyn*us  9 algeme55   
li*aamsb\w en 9 vele gewoont5 met elk&] 
ov]e54 ,ge5 van beid5 heeft die snelle  
beweg+1 zoo k5m]k5d voor  de gesla*t5   
,lac]ta en ,iguana4 ,beid5 zijn         
plant5et5de di]51  hoewel de soort5     
plant5 wa>van zij lev5 ze] v]s*ill54    
,bell  heeft het gesla*t dez5 naam      

gegev5 om zijn /omp5 snuit2 #cbd  en    
w]kelijk kan de vorm van d5 bek bijna   
met di5 van de s*ildpad  word5 v]gelek54
 ,de ond]/ell+ ligt voor de h&1 dat dit 
e5e  aanpass+ is aan h>e zu*t ( drang om
 plant5 te et54 ,dat m5  e5 gesla*t met 
zulke jui/e k5m]k51 wa>van zo[el e5e    
zee-  als e5e l&species be/aat1 tot zulk
 e5 kle9 g$eelte d] w]eld  bep]kt ziet1 
is e5 ze] gewi*tig feit4 ,de wat]species
 is op v]re  na de belangrijk/e1 omdat  
zij de e5ige lev5de hag$is is1 die  van 
planta>dige zeevoortbr5gsel5 leeft4     
,zooals ik 9 d5 beg9ne  opm]kte1 zijn   
deze eil&5 niet zooze] m]kwa>dig om het 
aantal  soort5 van kruip5de di]51 als om
 dat d] individun4 ,d5k5  wij aan de go$
 geba&e1 door de groote s*ildpadd5      
aangelegde  pad52 aan de m5igte         
zees*ildpadd52 aan de ond]a>ds*e gang5  
van d5 ,a4 ,dem>lii1 en de op de        
ku/rots5 van elk eil& zi*  koe/]5de     
groep5 van d5 ,a4 cri/atus1 dan moet5   
wij erk5n51  dat de plant5et5de zoogdi]5
 9 ge5 enkel deel d] w]eld zoo          

buit5gewoon talrijk door de klasse d]   
kruip5de di]5 v]vang5  zijn1 als 9 dez5 
ar*ipel4 ,bij het hoor5 van dit feit1   
zal de  geoloog 9 g$a*t5 wa>s*ijnlijk   
t]uggaan tot het ,secundaire (          
,mesozos*e ,tijdvak d] ,a>dges*i$5is1   
to5 deels plant5et5de1  deels           
vlees*et5de hag$iss51 die 9 grootte     
alle5 met onze lev5de  walviss*5        
v]gelek5 kond5 word5--krioeld5 op het l&
 zo[el als  9 de zee4 ,het v]di5t da>om 
wel zijne a&a*t1 dat deze ar*ipel1  9   
plaats van e5 vo*tig klimaat en e5      
welig5 plant5groei te  bezitt51 niet &]s
 dan als uit]/ dor kan word5 bes*\wd1   
en voor e5 equatoriaal gewe/ e5 bijzond]
 gematigd klimaat bezit4    ,tot besluit
 van de zologie dez] eil&51 v]meld ik1  
dat alle  vijfti5 hi] door mij v]zamelde
 zeeviss*5 nieuwe soort5 zijn1          
behoor5de tot twaalf gesla*t51 die alle 
ze] v]spreid zijn1 met  uitzond]+ van   
,prionotus1 wa>van de vi] voorhe5 bek5de
 soort5  aan d5 oo/kant van ,am]ika     
lev54 ,van l&s*elpdi]5 v]zamelde ik     

ze/i5 soort5 7en twee bepaalde          
v>iteit571 die1 behalve e5 op  ,tahiti  
gevond5 ,helix1 alle aan dez5 ar*ipel   
eig5 zijn2 e5 enkel  zoetwat]s*elpdi]   
7,palud9a7 dat ik hi] vond1 komt ook op 
,tahiti  en ,van ,diem5sl& voor4 ,vr    
onze reis v]zamelde ,mr4 ,cum+ hi]      
neg5tig soort5 zees*elpdi]51 ond] welk  
cijf] niet begrep5 zijn  v]s*eid5e1 nog 
niet nad] ond]zo*te soort5 van ,tro*us1 
,turbo1  ,monodonta en ,nassa4 ,hij is  
zoo vri5delijk gewee/ mij de volg5de    
gewi*tige uitkom/5 m$e te deel54 ,van de
 neg5tig s*elpdi]5  zijn niet m9d] dan  
zev5 en ve]tig eld]s onbek5d--e5        
v]rass5d  feit1 zoo m5 9 aanm]k+ neemt1 
hoe v] zees*elpdi]5 9 d5  regel v]spreid
 zijn4 ,van de #dc 9 &]e deel5 d] w]eld 
gevond5  soort5 bewon5 #be de we/ku/ van
 ,am]ika1 en da>ond] lat5 zi*  a*t als  
v>iteit5 ond]s*eid52 de ov]ige #ah      
7wa>ond] ne  v>iteit7 w]d5 door ,cum+ 9 
d5 ,lag5 ,ar*ipel1 en sommige ook  op de
 ,philippijn5 gevond54 ,dit feit3 dat   
s*elpdi]5 van eil&5  midd5 9 d5 ,/ill5  

,oceaan hi] voorkom51 v]di5t opm]k+1    
aangezi5 ge5 enkel zees*elpdi]1 na> m5  
weet1 geme5 is aan de  eil&5 van di5    
,oceaan en de we/ku/ van ,am]ika4 ,het  
zeeopp]vlak1  dat zi* van noord tot zuid
 langs de we/ku/ uit/rekt1 s*eidt  twee 
geheel v]s*ill5de gebi$5 van s*elpdi]52 
ma> op de  ,galpagos-,eil&5 v9d5 wij e5 
c5trum1 wa> vele nieuwe vorm5  ges*ap5  
zijn1 en wa>he5 deze twee groote        
s*elpdi]5-gebi$5 vele  n$]zett]s hebb5  
uitgezond54 ,ook heeft het ,am]ikaans*e 
gebi$  hi] soort5 v]teg5woordigd2 want  
er is e5e ,galpagis*e soort  van het    
gesla*t ,monoc]os1 dat alle5 op de      
we/ku/ van ,am]ika  wordt gevond52 ook  
zijn er ,galpagis*e soort5 van de       
gesla*t5  ,fissurella en ,cancell>ia1   
die op de we/ku/ inheems* zijn1 ma>     
7zooals ,cum+ mij b]i*tte7 niet op de   
eil&5 midd5 9 d5 ,oceaan  gevond5 word54
 ,aan d5 &]5 kant zijn er ,galpagis*e   
soort5  van de gesla*t5 ,oniscia en     
,/ylif]1 die voorkom5 9 ,we/-,indi  en 9
 de ,*9ees*e en ,indis*e ,zeen1 ma> no* 

op de we/ku/ van  ,am]ika1 no* midd5 9  
d5 ,/ill5 ,oceaan gevond5 word54 ,ik wil
  hi]aan toevoeg51 dat ,cum+ en ,h9ds na
 v]gelijk+ van om/reeks  #bjjj s*elpdi]5
 van de oo/- en we/ku/5 van ,am]ika1    
sle*ts n  s*elpdi] vond51 dat aan beide 
ku/5 geme5 01 nl4 ,purpura patula1  die 
zo[el ,we/-,indi1 als de ku/ van ,panama
 en de ,galpagos-,eil&5  bewoont4 ,wij  
hebb5 dus 9 dit deel van de w]eld drie  
groote gebi$5  van zees*elpdi]51 die1   
(s*oon bijzond] di*t bij elk&] geleg5   
7sle*ts ges*eid5 door lange noord- en   
zuidwa>ts loop5de l&-  (                
zee-opp]vlakk571 ond]l+ geheel v]s*ill54
    ,ik gaf mij veel moeite om de       
insect5 te v]zamel52 ma> nooit zag  ik  
e5 l&1 ,vuurl& uitgezond]d1 zoo arm op  
dit gebi$1 als deze  ar*ipel4 ,zelfs 9  
de vo*tige bov5/reek vond ik er ze]     
we9ige2 en  deze w>5--met uitzond]+ van 
enkele kle9e ,dipt]a en ,hym5opt]a  #cbe
 van ze] all$aags*e vorm54 ,zooals ik   
re$s opm]kte1  zijn de insect5 voor e5  
tropis* gewe/ van te g]+e grootte  en   

ook te donk] van kleur4 ,van kev]s      
v]zamelde ik #be soort5  7niet m$eg]ek5d
 e5 ,d]me/es en ,corynetes1 die door    
s*ep5  ov]al word5 +evo]d72 hi]van      
behoor5 twee tot de ,h>palidae1  twee   
tot de ,hydrophilidae1 neg5 tot drie    
families van ,het]om]a1  t]wijl de      
twaalf ov]ige tot ev5 zooveel v]s*ill5de
 families  behoor54 ,dit v]s*ijnsel1    
nl41 dat insect5 7en ik kan er bijvoeg51
  plant57 9 /rek5 wa> zij s*a>s* zijn   
tot vele v]s*ill5de  families behoor51  
is1 gelo( ik1 ze] algeme54 ,wat]h\se1   
die  e5e bes*rijv+ van de insect5 9 dez5
 ar*ipel 9 't li*t heeft  gegev51 #cbf  
en aan wi5 ik de bov5/a&e bijzond]h$5 te
 dank5  heb1 meldt mij1 dat er v]s*eid5e
 nieuwe gesla*t5 zijn1 en dat  van de   
niet nieuwe n ( twee 9 ,am]ika1 de      
ov]ige e*t] ov] de  geheele w]eld       
v]spreid zijn4 ,met uitzond]+ van e5    
h\tet5d5  ,apate1 en n ( wa>s*ijnlijk   
twee wat]kev]s van het ,am]ikaans*e     
va/el&1 s*ijn5 alle soort5 nieuw te     
wez54    ,de flora van dez5 ,ar*ipel is 

al ev5 belangwekk5d als zijne  fauna4   
,b9n5kort zal ,dr4 ,j4 ,hook] 9 de      
,l9naean ,transactions e5  voll$ig      
v]slag van de flora do5 v]s*ijn51 en het
 is aan hem1 dat  ik de volg5de         
bijzond]h$5 v]s*uldigd b54 ,voor zoov]  
tot nu toe  bek5d is1 zijn er #ahe      
soort5 phan]ogamis*e1 en #dj            
kryptogamis*e  plant51 te zam5 uitmak5de
 #bbe soort51 wa>van ik zoo gelukkig 0  
#aic soort5 ?uis te br5g54 ,ond] de     
phan]ogamis*e soort5 zijn  #ajj nieuwe1 
die wa>s*ijnlijk tot dez5 ar*ipel bep]kt
 zijn4 ,hook]  me5t dat ond] de plant51 
niet tot deze #ajj behoor5de1 m9/5s ti5 
+evo]de species zijn2 en deze zijn      
gevond5 op het eil& ,*>les  9 de        
nabijheid van d5 beb\wd5 grond4 ,het    
komt mij v]wond]lijk  voor1 dat er niet 
me] ,am]ikaans*e species langs          
natuurlijk5 weg  zijn +evo]d1 9 aanm]k+ 
g5om51 dat de af/& tot het va/el&       
sle*ts #ejj tot #fjj mijl5 b$raagt1 en  
er 7volg5s ,collnet op blz4 #eh  van    
zijn ,voyage7 dikwijls drijfh\t1        

bamboes1 riet en de not5  van e5        
palmboom na> de zuidoo/elijke /r&5 word5
 gespoeld4 ,de  v]h\d+ van #ajj nieuwe  
op de #ahe soort5 phan]ogamis*e plant5  
7( #age1 zoo m5 het +evo]de onkruid niet
 m$etelt71 is1 volg5s  mijn idee1       
voldo5de om d5 ,galpagos-,ar*ipel tot e5
 afzond]lijk  botanis* di/rict te mak51 
hoewel deze flora lang zoo eig5a>dig    
niet is als die van ,/4-,hel5a1 (1 na>  
,dr4 ,hook] mij b]i*t1  als die van     
,juan ,f]n&ez4 ,de eig5a>digheid d]     
,galpagis*e  flora blijkt het be/ bij   
sommige families2 zoo zijn er #ba soort5
  ,compositae1 wa>van #bj eig5 zijn aan 
dez5 ar*ipel1 en die behoor5  tot #ab   
gesla*t51 van welke niet m9d] dan ti5   
tot deze eil&5  bep]kt blijv56 ,hook]   
meldt mij1 dat de flora e5 onmisk5ba>   
,we/am]ikaans* type bezit2 ook kan hij  
er ge5 v]b& 9 ontdekk5  met de flora van
 d5 ,/ill5 ,oceaan4 ,deze gevolgtrekk+1 
gevoegd bij  hetge5 omtr5t de fauna     
gezegd is1 leidt tot het volg5de        
besluit3  indi5 wij uitzond]5 de #ah    

zees*elpdi]51 het e5e zoetwat]-1  en e5 
l&s*elpdi]1 die blijkba> als koloni/5   
uit de eil&5  midd5 9 d5 ,/ill5 ,oceaan 
hi]he5 zijn gekom53 e9delijk de  e5e    
species van de ond]groep ,cactornis1 die
 van het eil& ,b[ 9  d5 ,lag5 ,ar*ipel  
is +evo]d en tot de ,galpagis*e groep   
v9k5  behoort1 dan zi5 wij1 dat deze    
ar*ipel1 (s*oon 9 d5 ,/ill5  ,oceaan    
geleg51 9 zologis*5 zo[el als 9         
botanis*5 z9 deel  uitmaakt van ,am]ika4
    ,zoo dit k5m]k alle5 0 toe te       
s*rijv5 aan immigrant5 uit  ,am]ika1 z\ 
er we9ig m]kwa>digs 9 /ek52 ma> wat ons 
treft  is1 dat e5e groote me]d]heid van 
al de l&di]51 en me] dan  de helft d]   
phan]ogamis*e plant5 inheems*e          
voortbr5gsel5  zijn4 ,het 0 hoog/       
v]rass5d omr+d te zijn door nieuwe      
vogels1  nieuwe reptilin1 nieuwe        
s*elpdi]51 nieuwe insect5 en nieuwe     
plant5--en to* door tallooze kle9e      
bijzond]h$5 9 li*aamsb\w1  zelfs door   
het /emgeluid en gev$]te d] vogels e5   
held] beeld voor  oog5 te zi5 van de    

vlakt5 9 de gematigde /rek5 van         
,patagoni1  ( van de heete droge        
woe/ijn5 9 ,noord-,*ili4 ,wa>om--zoo    
vroeg  ik mij af--w]d5 op deze kle9e    
plekjes l&1 die ongetwijfeld 9  e5 jong 
geologis* tijdp]k door d5 oceaan b$ekt  
zijn gewee/2  die uit basaltlava zijn   
gevormd en dus 9 geologis* k>akt] van   
het ,am]ikaans*e va/el& v]s*ill52 die   
bov5di5 e5 bijzond]  klimaat bezitt5444 
wa>om w]d5 de oorspronkelijke bewon]s   
hi] na>  ,am]ikaans*e typ5 ges*ap5 en   
bew]ktuigd1 t]wijl zij1 wil ik er       
bijvoeg51 zo[el 9 soort als 9 aantal zi*
 &]s v]h\d5 dan die  op het va/el&1 en  
dus ook 9 wisselw]k+ v]s*ill58 ,(s*oon  
de ,kaap-,v]dis*e ,eil&5 wa>s*ijnlijk 9 
alle physis*e opzi*t5  veel me] op de   
,galpagos-,eil&5 gelijk51 dan deze      
laat/5 op de  ku/ van ,am]ika1 zijn de  
inheems*e bewon]s dez] beide ar*ipels   
geheel v]s*ill5d2 die van de            
,kaap-,v]dis*e ,eil&5 drag5 d5  /empel  
van ,afrika1 t]wijl de bewon]s van d5   
,galpagos ,ar*ipel  di5 van ,am]ika     

bezitt54        ,tot nu toe heb ik niet 
gesprok5 van e5e bijzond]heid 9 de      
natuurlijke ges*i$5is van dez5 ar*ipel1 
die op v]re na de  m]kwa>dig/e is3 nl4  
deze1 dat de v]s*ill5de eil&5 9         
aanzi5lijke v]h\d+ door v]s*ill5de      
groep5 wez5s bewoond  zijn4 ,het e]/ w]d
 mijne a&a*t op dit feit geve/igd door  
d5  vice-g\v]neur ,lawson1 die v]kla>de1
 dat de s*ildpadd5 op de  v]s*ill5de    
eil&5 afwijk+5 v]toond51 en dat hij van 
i$]  individu met zek]heid kon zegg5 van
 welk eil& het afkom/ig  04 ,ik sloeg   
e5ig5 tijd niet voldo5de a*t op deze    
v]kl>+1  en _h de v]zamel+5 van twee d] 
eil&5 re$s g$eeltelijk  v]m5gd4 ,nooit 0
 de g$a*te 9 mij opgekom51 dat eil&51   
om/reeks #ej ( #fj mijl5 van elk&]      
v]wijd]d1 en wa>van de mee/e  ov] en we]
 zi*tba> w>52 die uit volkom5 hetzelfde 
ge/e5te  be/ond51 hetzelfde klimaat     
deeld5 en ongeve] gelijke hoogte hadd51 
v]s*ill5de bewon]s z\d5 hebb52 do*      
spo$ig zull5 wij zi51  dat dit ind]daad 
het geval is4 ,het is het lot van de    

mee/e reizig]s1  dat zij uit e5e plaats 
moet5 v]trekk51 zoodra zij h>e eig5lijke
  m]kwa>digh$5 beg9n5 te ontdekk54 ,ma> 
ik moet miss*i5 dankba>  zijn1 dat ik   
voldo5de gegev5s v]kreeg1 om dit hoog/  
belangwekk5de  feit 9 de v]spreid+ van  
organis*e wez5s met bewijz5 te /av54    
,zooals ik re$s zeide1 v]kl>5 de        
bewon]s1 dat zij de s*ildpadd5  van de  
v]s*ill5de eil&5 kunn5 ond]s*eid51 en   
dat deze niet  alle5 9 grootte1 ma> ook 
9 &]e k5m]k5 v]s*ill54 ,kapite9  ,port] 
heeft die van het eil& ,*>les1 en van   
het mee/ naburige  eil& ,hood1 bes*rev5 
als b$ekt met e5 s*ild1 dat van vor5 dik
 en  opwa>ts is gebog5 ev5als e5        
,spaans* zadel1 t]wijl de s*ildpadd5    
van het eil& ,james1 rond]1 zw>t]1 en na
 kok+ bet] van smaak  zijn4 #cbg        
,da>5bov5 meldt ,bibron mij1 dat hij    
twee s*ildpadd5 van  de ,galpagos-,eil&5
 gezi5 heeft1 die hij voor twee         
v]s*ill5de  species hield2 ma> van welke
 eil&5 zij w>51 wi/ hij niet4 ,de  door 
mij van drie eil&5 m$egebra*te exempl>5 

w>5 jong2 en  dit is wa>s*ijnlijk de    
r$51 wa>om ,gray no* ik er soortelijke  
v]s*ill5 9 kond5 ontdekk54 ,ik heb      
opgem]kt1 dat de ,amblyrhyn*us  cri/atus
 op het eil& ,albem>le groot] 0 dan     
eld]s2 en ,bibron  deelt mij m$e1 dat   
hij twee v]s*ill5de l&hag$iss5 van dit  
gesla*t gezi5 heeft2 zoodat de          
v]s*ill5de eil&5 wa>s*ijnlijk  hunne    
plaatsv]vang5de rass5 ( soort5 hebb51   
zo[el van d5  ,amblyrhyn*us als van de  
s*ildpad4 ,het e]/e dat 9 hooge mate    
mijne  a&a*t trok1 01 dat ik bij ond]l+e
 v]gelijk+ van de talrijke  door mij en 
vele &]e p]son5 aan boord ges*ot5       
exempl>5 van  de spotlij/]s1 tot mijne  
v]wond]+ ontdekte1 dat alle van het     
eil& ,*>les afkom/ig5 tot ne species    
7,mimus trifasciatus7  behoord52 die van
 het eil& ,albem>le alle tot ,m4        
,p>vulus2 en die  van de eil&5 ,james en
 ,*a?am 7wa>tuss*5 twee &]e eil&5  als  
v]b9d+s*akels geleg5 zijn7 alle tot ,m4 
melanotis4 ,deze twee  laat/e soort5    
zijn nav]want1 en z\d5 door sommige     

vogelkundig5  alle5 voor go$ gek5m]kte  
rass5 ( v>iteit5 word5 geh\d52  do*     
,mimus trifasciatus is ze] v]s*ill5d4   
,ongelukkig w>5 de  mee/e exempl>5 van  
de familie d] v9k5 doore5g]aakt2 ma>  ik
 heb gegronde r$5 om aan te nem51 dat   
sommige soort5 van de  ond]groep        
,geospiza zi* tot afzond]lijke eil&5    
bepal54 ,indi5 de  v]s*ill5de eil&5     
hunne v]teg5woordig]s hebb5 van         
,geospiza1  kan dit t] v]kl>+ di55 van  
het ongewoon groot aantal soort5 van    
deze ond]groep 9 dez5 betrekkelijk kle95
 ar*ipel2 en de volmaakte  geometris*e  
grootte-opvolg+ hunn] bekk5 z\ dan      
wa>s*ijnlijk  e5 gevolg zijn van hun    
aantal4 ,9 dez5 ar*ipel w]d5 gevond5    
twee  soort5 van de ond]groep           
,cactornis1 en twee van ,cam>hyn*us2 het
  bleek nu1 dat de talrijke1 door vi]   
v]zamela>s op het eil& ,james  ges*ot5  
exempl>5 dez] beide ond]groep51 alle    
behoord5 tot ne  soort van elk1 t]wijl  
de talrijke op de eil&5 ,*a?am ( ,*>les 
ges*ot5 exempl>5 7want de beide         

collectin w>5 re$s v]m5gd7  alle tot de 
twee &]e species behoord54 ,wij kunn5 er
 dus bijna  zek] van zijn1 dat deze     
eil&5 hunne plaatsv]vang5de species     
dez] twee ond]groep5 bezitt54 ,bij      
l&s*elpdi]5 s*ijnt deze  v]spreid+swet  
niet door te gaan4 ,wat]h\se m]kt op1   
dat ond]  de exempl>5 mijn] ze] kle9e   
v]zamel+ insect51 welke e5  etiket van  
de plaats van h]kom/ droeg51 zi* ge5    
enkel bevond1  dat aan twee van de eil&5
 geme5 04    ,w5d5 wij ons nu tot de    
flora1 dan zull5 wij ond] de inheems*e  
plant5 d] v]s*ill5de eil&5 wond]lijke   
v]s*ill5  ontmoet54 ,de uitkom/5 9      
bijga&e tabel dank ik alle aan de       
v]tr\wb>e opgav5 van mijn vri5d ,dr4 ,j4
 ,hook]4 ,vooraf zij gezegd1  dat ik op 
de v]s*ill5de eil&5 alle plant5 9       
bloei5d5 /aat  v]zamelde1 en mijne      
collecties gelukkig ges*eid5 hield4     
,intuss*5  zal m5 wel do5 de            
betrekkelijke cijf]s niet al te ze] te  
v]tr\w51 da> de kle9e1 door e5ige &]e   
natuurond]zoek]s  m$egebra*te v]zamel+51

 duidelijk bewijz51 dat de flora van    
dez5  ar*ipel nog veel ond]zoek v]eis*t1
 alhoewel zij de resultat5  t5 deele    
beve/ig54 ,bov5di5 zijn de ,legum9osae  
sle*ts bij  b5ad]+ uitgecijf]d3         
,aantal     ,aantal       ,aantal       
,aantal soort51 die                     
soort5 9 soort51 die soort5  tot d5     
,galpagos-  ,naam van    ,totaal   &]e  
tot d5      tot het  ar*ipel bep]kt  het
 ,eil&4 aantal   deel5 d] ,galpagos-    
e5e     zijn1 do* op me]                
soort54 w]eld     ar*ipel     eil&   dan
 n eil& ge-                             
gevond54  bep]kt      bep]kt4 vond5     
word54                                  
zijn4    ,james          #ga        #cc 
#ch         #cj            #h  ,albem>le
      #df        #ah          #bf       
#bb            #d  ,*a?am        #cb    
#af          #af         #ab            
#d  ,*>les        #fh        #ci        
#bi         #ba            #h           
7( #bi1 na                       aftrek 
van                       de wa>-       

s*ijnlijk                       +evo]de 
plant574      ,wij zi5 9 deze tabel het 
ind]daad wond]lijke feit1 dat van  de   
#ch ,galpagis*e plant5 op het eil&      
,james1 nl4 die welke 9  ge5 &] deel d] 
w]eld gevond5 word51 d]tig uitsluit5d   
tot dit eil& bep]kt blijv52 t]wijl van  
de #bf oorspronkelijke  ,galpagis*e     
plant5 op het eil& ,albem>le1 twee en   
tw9tig tot dit  e5e eil& bep]kt zijn1 en
 dus sle*ts vi]--na> m5 tot h$5         
weet--op de &]e eil&5 van d5 ar*ipel    
groei54 ,d]gelijke  v]rass5de uitkom/5  
lev]5 ook de plant5 op de eil&5 ,*a?am  
en ,*>les4 ,door het gev5 van e5ige     
voorbeeld5 zull5 wij dit  feit welli*t  
nog me] 9 't oog do5 spr+54 ,zoo is     
,scalesia1  e5 m]kwa>dig1 boomword5d    
gesla*t d] ,compositae1 tot dez5        
ar*ipel bep]kt2 het bevat zes soort53 n 
voorkom5d op ,*a?am1  n op ,albem>le1 n 
op ,*>les1 twee op ,james1 t]wijl de    
zesde  op e5 d] drie laat/e eil&5 ?uis  
behoort1 m5 weet e*t] niet  op welk4    
,ge5 dez] zes soort5 groeit op twee     

eil&5 tegelijk4 ,e5  twe$e voorbeeld    
lev]t ,euphorbia1 e5 wijd en zijd       
v]spreid gesla*t1  dat hi] a*t soort5   
heeft1 wa>van zev5 tot d5 ar*ipel bep]kt
  zijn1 en ge5 enkele op twee eil&5     
tegelijk voorkomt4 ,acalypha en         
,borr]ia--beid5 w]eldgesla*t51 hebb5    
respectievelijk zes en zev5  soort51    
wa>van1 met uitzond]+ van ne tot        
,borr]ia behoor5de1  ge5 enkele op twee 
eil&5 tegelijk voorkomt4 ,vooral de     
species  d] ,compositae zijn plaatselijk
 bep]kt2 en ,dr4 ,hook] heeft mij       
v]s*eid5e &]e hoog/ v]ras5de voorbeeld5 
getoond van het  v]s*il 9 soort5 op de  
v]s*ill5de eil&54 ,hij m]kt op1 dat     
deze v]spreid+swet niet alle5 geldt voor
 de tot dez5 ar*ipel  bep]kte gesla*t51 
ma> ook voor die welke 9 &]e hoek5 d]   
w]eld v]spreid zijn4 ,ev5zoo hebb5 wij  
gezi51 dat de v]s*ill5de  eil&5 hunne   
eig5e soort5 hebb5 van het w]eldgesla*t 
d]  s*ildpadd51 en van het wijd         
v]spreide ,am]ikaans*e gesla*t d]       
spotlij/]s1 alsook van twee d]          

,galpagis*e ond]groep5 van v9k52  en    
bijna zek] van het ,galpagis*e gesla*t  
,amblyrhyn*us4    ,de v]spreid+ d]      
bewon]s van dez5 ar*ipel z\ lang zoo    
wond]lijk  niet zijn1 indi51            
bijvoorbeeld1 het e5e eil& e5 spotlij/]1
  en e5 twe$e eil& e5 &]1 geheel da>van 
v]s*ill5d gesla*t  bezat2 zoo het e5e   
eil& zijn gesla*t hag$iss5 _h1 en e5    
twe$e eil& e5 &]1 v]s*ill5d gesla*t1 ( 9
 't geheel  ge52 ( indi5 de v]s*ill5de  
eil&5 niet door plaatsv]vang5de  species
 van dezelfde plant5gesla*t5 w]d5       
bewoond1 ma> door geheel  v]s*ill5de    
gesla*t5--zooals dat 9 zek]5 z9 w]kelijk
 het geval  is2 want1 om e5 voorbeeld te
 noem51 e5 groote bess5drag5de boom  op 
het eil& ,james heeft ge5               
plaatsv]vang5de species op het eil&     
,*>les4 ,ma> jui/ de om/&igheid1 dat    
vele eil&5 hunne eig5  soort s*ildpad   
hebb51 hun eig5 spotlij/]1 hunne v9k5 en
 talrijke  plant51 t]wijl die soort5    
dezelfde algeme5e leefwijz5 hebb51      
ov]e5kom/ige di/rict5 bewon51 en 9 de   

natuurlijke hui%\d+  van dez5 ar*ipel   
kla>blijkelijk dezelfde plaats          
innem5--deze is  het1 welke mij met     
v]wond]+ v]vult4 ,m5 mag aannem51 dat   
e5ige  plaatsv]vang5de soort5--al?ans   
wat de s*ildpad en sommige vogels       
betreft--lat] zull5 blijk5 go$ gek5m]kte
 rass5 te zijn2 ma>  voor d5 wijsge]ig5 
natuurond]zoek] z\ dit al ev5           
belangwekk5d  wez54 ,ik heb gezegd1 dat 
de mee/e eil&5 ov] en we] zi*tba>  zijn1
 en voeg er aan toe1 dat het eil& ,*>les
 #ej mijl5 van het  naa/e punt van      
,*a?am1 en #cc mijl5 van het naa/e punt 
van ,albem>le  v]wijd]d is4 ,*a?am ligt 
#fj mijl5 van het naa/e punt van ,james2
  ma> tuss*5 deze ligg5 twee &]e1 welke 
niet door mij bezo*t  w]d54 ,het eil&   
,james ligt sle*ts #aj mijl5 van het    
naa/e punt van  ,albem>le2 ma> de beide 
punt5 wa> de v]zamel+5 geh\d5 w]d51     
ligg5 #cb mijl5 van elk&]4 ,ik h]haal1  
dat no* de a>d van d5  bodem1 no* de    
hoogte van het l&1 ( het klimaat3 no*   
het algeme5  k>akt] d] sam5won5de wez5s 

7en bijgevolg hunne natuurlijke         
wisselw]k+57 op de v]s*ill5de eil&5 veel
 uite5loop54 ,zoo  er al e5 m]kba>      
klimatologis* v]s*il be/aat1 dan moet   
dit zijn  tuss*5 de groep eil&5 bov5 d5 
w9d 7nl4 ,*>les en ,*a?am71  en die ond]
 d5 w9d2 ma> e5 ov]e5kom/ig v]s*il      
s*ijnt niet  te be/aan 9 de product5    
dez] twee helft5 van d5 ar*ipel4    ,het
 e5ige li*t1 dat ik op dit m]kwa>dig    
ond]s*eid 9 de  bewon]s d] v]s*ill5de   
eil&5 kan w]p51 is1 dat ze] /]ke1  9    
we/elijke en we/-noordwe/elijke ri*t+   
loop5de zee/room5  de zuidelijke eil&5  
van de noordelijke moet5 s*eid51 al?ans 
wat het v]vo] van individun ov] zee     
betreft4 ,ind]daad w]d  tuss*5 deze     
noordelijke eil&5 e5 /]ke noordwe/elijke
  /room wa>g5om51 die de eil&5 ,james en
 ,albem>le s*]p van  elk&] moet s*eid54 
,da> de ar*ipel 9 ze] ruime mate vrij   
van /orm5 is1 z\d5 vogels1 insect5 no*  
li*t]e zad5 van het  e5e eil& na> het   
&]e kunn5 waai54 ,t5 slotte is het hoog/
  onwa>s*ijnlijk1 dat de eil&5 ooit     

v]bond5 w>51 n weg5s de  groote diepte  
van d5 oceaan die h5 s*eidt1 n weg5s hun
 blijkba>  vulkanis*5 oorsprong 9 e5    
geologis* jong v]l$54 ,deze laat/e      
om/&igheid is van veel gewi*tig]        
beteek5is1 dan elke &]e1  wat de        
geographis*e v]spreid+ d] bewon]s       
aangaat4    ,w]p5 wij ?ans e5 blik op   
bov5g5oemde feit51 dan /aat m5  v]baasd 
ov] de hoeveelheid s*epp+skra*t--indi5  
wij zulk e5e  uitdrukk+ mog5            
bezig5--welke op deze kle9e1 kale en    
rotsa*tige  eil&5 ontwikkeld is3 do* me]
 nog ov] h>e v]s*ill5de en  to*         
ov]e5kom/ige w]k+5 op zulke nabijgeleg5 
punt54 ,ik heb  gezegd1 dat m5 de       
,galpagos-,eil&5 e5 wa*t] z\ kunn5      
noem51  die aan ,am]ika1 als planeet    
bes*\wd1 v]bond5 is2 ma> e]d] z\  m5 ze 
e5e groep wa*t]s kunn5 noem51 die       
physis* gelijkvormig1  organis*         
v]s*ill5d1 to* nauw aan elk&] v]want    
zijn2 en all5  we] 9 duidelijke1 hoewel 
veel m9d]e mate v]want aan het groote   
va/l& van ,am]ika4        ,ik zal mijne 

bes*rijv+ van de natuurlijke ges*i$5is  
dez]  eil&5 besluit5 met e5ige m$$eel+5 
ov] de ongewone tamheid  d] vogels4     
,deze tamheid is aan alle l&soort5 eig51
 nl4 aan de spotlij/]s1  de v9k51       
w9t]kon9kjes1 tyran-vlieg5vang]s1 de    
duif en d5  aasbuiz]d4 ,al deze vogels  
kwam5 dikwijls di*t g5oeg bij1 dat  m5  
h5 met e5 rietje kon dood51 en somtijds 
vang5 met e5e muts  ( ho$1 wat ik zelf  
heb pog5 te do54 ,e5 gewe] is hi] geheel
  ov]bodig2 want met d5 loop sloeg ik e5
 havik van e5 boomtak  af4 ,op zek]5 dag
 /reek e5 spotlij/] op d5 r& van e5 uit 
het pants] e5] s*ildpad v]va>digd5      
wat]nap1 di5 ik 9 de  h& hield1 en begon
 heel b$a>d het wat] op te slurp54 ,hij 
liet  toe1 dat ik hem van d5 grond hief1
 t]wijl hij op d5 nap zat4 ,ook  tra*tte
 ik dikwijls deze vogels bij de be55 te 
grijp51 wat mij op  ze] we9ig na        
gelukte4 ,voorhe5 s*ijn5 de vogels nog  
tamm] gewee/  te zijn dan nu4 ,c[ley    
zegt 9 zijne bes*rijv+ van het ja>      
#afhd1  dat de tortelduiv5 zoo tam w>51 

dat zij dikwijls op onze ho$5 en  wap5s 
ne]/rek51 zoodat wij h5 lev5d kond5     
vang54 ,zij vreesd5  d5 m5s* niet1      
voordat e5 van ons gezels*ap op h5      
vuurde1 t5  gevolge wa>van zij s*uw]    
w]d54 ,ook ,dampi] v]haalt 9 hetzelfde  
ja>1 dat iem& op zijne morg5w&el+ zes ( 
zev5 dozijn van  deze duiv5 kon dood54  
,hoewel zij nu nog ze] tam zijn1 /rijk5 
zij  to* niet op iem&s wap55 ne]1 en    
lat5 zi* ook niet me] 9 zoo  groot      
aantal dood54 ,het is v]wond]lijk1 dat  
zij niet wild] zijn  geword52 want 9 de 
laat/e #aej j>5 zijn deze eil&5 dikwijls
  door boekani]s en walvis*va>d]s       
bezo*t1 t]wijl de zeeli$51  als zij door
 de boss*5 loop5 om s*ildpadd5 te zoek51
 er altijd  e5 wre$ v]maak 9 s*epp5 de  
vogeltjes dood te slaan4    ,(s*oon     
teg5woordig nog me] v]volgd dan vroeg]1 
word5 deze vogels  niet spo$ig wild4 ,op
 het eil& ,*>les1 dat bij mijn bezoek   
ongeve]  zes j>5 gekolonise]d 01 zag ik 
e5 knaap bij e5e bron zitt5 met  e5     
rietje 9 de h&1 wa>m$e hij de duiv5 en  

v9k5 doodde als  zij kwam5 dr9k54 ,hij  
_h er re$s e5 hoopje bije51 en v]telde  
dat deze vogels voor zijn maal moe/5    
di551 en dat hij altijd bij  deze bron  
g+ zitt5 voor hetzelfde doel4 ,da>uit z\
 dan blijk51  dat de vogels van dez5    
ar*ipel1 nog niet wet5de dat de m5s* e5 
geva>lijk] di] is dan de s*ildpad ( de  
,amblyrhyn*us1 ge5 a*t  op h5 slaan1 op 
dezelfde mani] als s*uwe vogels1 bijv4  
ek/]s1  9 ,engel& ge5 a*t slaan op de   
koei5 en pa>d51 die 9 onze  veld5 graz54
    ,de ,falkl&s-,eil&5 lev]5 e5 twe$e  
voorbeeld van d]gelijke  tamme vogels1  
die m5 da> v9dt4 ,de ongewone tamheid   
van d5  kle95 ,opetiorhyn*us is door    
,p]nety1 ,lesson en &]e reizig]s        
opgem]kt4 ,deze eig5s*ap behoort e*t]   
niet alle5 aan dez5 vogel3  de          
,polyborus1 de snip1 de ganz5 9 het     
hoog- en laagl&1 de lij/]1  de vlasv9k1 
en zelfs e5ige e*te havik5 zijn alle me]
 ( m9d]  tam4 ,als de vogels zoo tam    
zijn 9 e5e /reek1 wa> voss51 havik5  en 
uil5 voorkom51 mog5 wij da>uit besluit51

 dat de afwezigheid  van alle ro(di]5 op
 de ,galpagos-,eil&5 niet de oorzaak is 
van  hunne tamheid hi]4 ,de hoogl&s*e   
ganz5 op de ,falkl&s-,eil&5  bewijz5    
door de voorzi*tigheid1 die zij bij het 
b\w5 van h>e  ne/5 op de eil&jes 9 a*t  
nem51 dat zij het geva> van de voss5    
k5n52 ma> dit maakt h5 to* niet s*uw    
voor d5 m5s*4 ,deze  tamheid d]         
vogels--vooral van het                  
wat]gevogelte--vormt e5e  s*]pe         
teg5/ell+ met de eig5s*app5 van dezelfde
 species 9  ,vuurl&1 wa> zij eeuw5 lang 
door de wilde inboorl+5 v]volgd  zijn   
geword54 ,op de ,falkl&s-,eil&5 kan de  
jag] op n dag soms  me] hoogl&s*e ganz5 
dood51 dan hij mee na> huis kan nem52   
t]wijl het 9 ,vuurl& bijna ev5 moeilijk 
is er e5e te dood51  als 9 ,engel& het  
s*iet5 van de gewone wilde gans4    ,9  
d5 tijd van ,p]nety 7#agfc7 s*ijn5 da>  
alle vogels veel tamm]  gewee/ te zijn  
dan nu2 hij zegt1 dat de ,opetiorhyn*us 
bijna op zijn  v+] g+ zitt51 en dat hij 
met e5 /okje er ti5 9 e5 half uur       

doodde4 ,de/ijds moet5 de vogels bijna  
ev5 tam zijn gewee/ als nu  op de       
,galpagos-,eil&54 ,op deze laat/5 s*ijn5
 zij langzam]  voorzi*tigheid gele]d te 
hebb51 dan op de ,falkl&s-,eil&51  wa>  
zij betrekkelijk geleg5heid hadd5 om    
erv>+ op te do52  want behalve talrijke 
bezoek5 van s*ep51 zijn deze eil&5 9 dat
  tijdsv]loop bij tuss*5pooz5           
gekolonise]d gewee/4 ,volg5s het  v]haal
 van ,p]nety 0 het vroeg]1 to5 alle     
vogels zoo tam w>51  zelfs onmogelijk d5
 zw>?alzig5 zwaan te dood5--e5          
trekvogel1  die wa>s*ijnlijk zijne 9 &]e
 l&5 gele]de wij%eid da>he5  ov]bra*t4  
,ik wil er bijvoeg51 dat1 na> hetge5 ,du
 ,bois v]haalt1 alle  vogels op ,b\rbon 
met uitzond]+ van de flam+o's en de     
ganz51  9 #aega_/gb zoo buit5gewoon tam 
w>51 dat m5 h5 met de h&  kon vang51 (  
met e5 /ok na> welgevall5 dood54 ,v]d]  
zegt  ,c>mi*ael1 #cbh dat de e5ige twee 
l&vogels op ,tri/an da ,cunha  9 d5     
,atlantis*5 ,oceaan 7t5 ,we/5 van de    
,kaap de ,go$e ,hoop71  nl4 e5 lij/] en 

e5 vlasv9k1 zoo tam w>51 dat zij zi* met
  e5 h&net liet5 vang54 ,uit deze       
v]s*ill5de feit5 me5 ik te  mog5        
afleid53 t5 e]/e1 dat de wildheid van   
vogels t5 opzi*te  van d5 m5s* e5       
bijzond] in/9ct is1 dat teg5 hem g]i*t1 
en  niet afhankelijk is van e5 algeme55 
graad van voorzi*tigheid uit  vrees voor
 &]e bronn5 van geva>2 t5 twe$e1 dat die
 wildheid  door vogels op zi*zelv51 ook 
dan als m5 h5 fel v]volgt1  niet spo$ig 
wordt v]kreg51 do* na e5e reeks van     
opvolg5de  gesla*t5 erfelijk wordt4 ,bij
 tamme di]5 zijn wij gewoon te zi51  dat
 nieuwe gee/elijke eig5s*app5 ( in/9ct5 
erfelijk word5  v]kreg5 ( gemaakt2 bij  
di]5 9 d5 natuur/aat zal het e*t]  /e$s 
ze] moeilijk zijn1 gevall5 van erfelijk 
v]kreg5 k5nis te  ontdekk54 ,wat de     
wildheid aangaat van vogels teg5ov] d5  
m5s*1  deze laat zi* niet &]s v]kl>5 dan
 als erfelijke gewoonte4 ,9  ,engel& is 
het aantal jonge vogels1 die 9 e5 ja>   
tijds door d5  m5s* word5 v]volgd1      
betrekkelijk kle93 to* zijn bijna all51 

zelfs ne/vogels1 bang voor hem2 da>5teg5
 zijn op de ,galpagos-  en de           
,falkl&s-,eil&5 talrijke individun door 
d5 m5s* v]volgd  en gekweld1 zond] dat  
de vogels e5e heilzame vrees voor hem   
hebb5  gele]d4 ,uit deze feit5 mog5 wij 
afleid51 welke v]woe/+ het  invo]5 van  
e5 nieuw ro(di] 9 e5 l& moet            
teweegbr5g51  voordat de in/9ct5 d]     
inheems*e bewon]s zi* aan de li/ ( de   
kra*t van d5 vreemdel+ hebb5 aangepa/4  
,,ho(d/uk ,,xviii4    ,,tahiti 7,,(     
,,ta,,ti7 ,,en ,,nieuw-,,zeel&4      #bj
 ,octob] #ahce4    ,to5 de opmet+ van de
 ,galpagos-,eil&5 0 afgeloop51 zett5    
wij ko]s na> ,tahiti en begonn5 onz5    
lang5 to*t van #cbjj  mijl54 ,b9n5      
enkele dag5 zeild5 wij uit het donk]e en
 bewolkte  zeegebi$1 dat zi* des w9t]s  
tot v] van de ,zuidam]ikaans*e  ku/     
uit/rekt1 en hadd5 to5 bij held]e en    
onbewolkte lu*t e5e  aang5ame reis1 met 
e5e snelheid van #aej tot #afj mijl5    
daags voor  e5 /ijv5 passaatw9d4 ,9 dit 
me] c5trale g$eelte van d5 ,/ill5       

,oceaan is de temp]atuur hoog] dan bij  
de ,am]ikaans*e ku/4 ,na*t  en dag      
wisselde de !rmomet] 9 de a*t]kajuit    
tuss*5 #hj en #hc1  hetge5 e5 ze]       
aang5aam gevoel v]wekt2 ma> n ( twee    
grad5  hoog] wordt de temp]atuur        
drukk5d4 ,wij vo]5 door d5 ,lag5 (      
,geva>lijk5 ,ar*ipel1 #cbi en zag5      
v]s*eid5e van die hoog/  eig5a>dige     
r+vormige koraalbank51 welke ev5 bov5 d5
 r&  van het wat] uit/ek5 en            
,lagun5-eil&5 g5oemd zijn4 ,het lange1  
s*itt]5d witte /r& is met e5 gro55      
plant5zoom b$ekt1 die1  wa>he5 m5 ook   
ziet1 9 de v]te snel v]smalt en ond] d5 
horizon  v]dwijnt4 ,van d5 top van d5   
ma/ kan m5 e5 uitge/rekte1 /ille        
wat]vlakte b9n5 d5 r+ zi54 ,deze lange1 
holle koraaleil&5  /aan 9 ge5 v]h\d+ tot
 d5 uitge/rekt5 oceaan1 wa>uit zij zi*  
/eil v]heff52 en het s*ijnt v]wond]lijk1
 dat zulke zwakke bank5  door de ma*tige
 en ru/eloos beuk5de golv5 van di5      
groot5 en t5  onre*te ,de ,/ille g5oemd5
 ,oceaan niet re$s lang zijn            

weggespoeld4    #ae ,novemb]4    ,bij   
het aanbrek5 van d5 dag kwam ,tahiti 9  
zi*t4 ,dit eil& moet bij  elk5 reizig] 9
 de ,/ille ,zuidzee blijv5de klassieke  
h]9n]+5  a*t]lat54 ,van v]re 0 de       
aanblik niet aantrekkelijk4 ,de welige  
plant5groei van het lag]e g$eelte 0 nog 
niet zi*tba>2 en  to5 de wolk5 wegdrev51
 v]toond5 zi* de ruw/e en /eil/e        
b]gtopp5 tot bij het midd5 van het eil&4
 ,zoodra wij 9 de baai  ,matavai ank]d51
 w]d5 wij door kano's omr+d4 ,het 0 di5 
dag  voor ons ,zondag1 ma> voor ,tahiti 
,ma&ag2 9 het omgeke]de geval  z\d5 wij 
ge5 enkel bezoek hebb5 gekreg51 da> het 
bevel om op  ru/dag ge5 enkele kano te  
wat] te lat5 /r5g wordt opgevolgd4 ,na  
het middaget5 g+5 wij aan wal om al het 
g5ot te smak51 dat de  e]/e indrukk5 van
 e5 nieuw l& bij d5 m5s* v]wekk5--vooral
  nu dit l& het bekoorlijke ,tahiti 04  
,e5 drom van mann51 vr\w5  en k9d]5 /ond
 op het g$5kwa>dige ,po9t ,v5us ges*a>d1
 om  ons met la*5de1 vroolijke gezi*t5  
te ontvang51 en v]gezelde ons  na> het  

huis van ,mr4 ,wilson1 d5 z5del+ van het
 di/rict1 die ons  ond]weg te gemoet    
kwam en op ze] vri5delijke wijze ontv+4 
,nadat  wij e5e korte poos 9 zijn huis  
gezet5 hadd51 s*eidd5 wij om  e5e       
rondw&el+ te do51 ma> ke]d5 des avonds  
er he5 t]ug4    ,het l&1 dat voor       
cultuur ges*ikt is1 vormt bijna ov]al   
niet  veel me] dan e5e /rook lage       
alluviale grond1 die zi* om d5  voet d] 
b]g5 ophoopt en door e5e koraalbank1    
welke de geheele  ku/lijn omr+d1 teg5   
het geweld d] zee bes*]md is4 ,b9n5 het 
rif bev9dt zi* e5e uitge/rekte1 /ille   
wat]vlakte ev5als e5  me]1 wa> de kano's
 d] inboorl+5 veilig kunn5 lave]5 en wa>
  de s*ep5 ank]54 ,het laagl&1 dat tot  
d5 oev] van koraalz&  reikt1 is met de  
s*oon/e product5 uit de                 
tuss*5ke]kr+s/rek5  b$ekt4 ,te midd5 van
 banaan-1 oranje-1 brood- en kokosboom5 
zijn  op5 plekk51 wa> yam- (            
broodwortels 7,dioscorea71 suik]riet en 
pijnappels word5 gekweekt4 ,zelfs het   
kreupelh\t is e5 +evo]de  vru*tboom1 nl4

 de guajavaboom1 die om zijn ov]vlo$ ev5
 s*adelijk  is geword5 als onkruid4 ,9  
,brazili heb ik dikwijls de afwissel+  9
 s*oonheid bewond]d1 welke de banaan-1  
palm- en oranjeboom5  9 hunne teg5/ell+5
 te zi5 gev52 en dan hebb5 wij hi] nog  
d5 broodboom1 k5ba> aan zijn groot1     
glanzig en diep gev+]d  blad4           
,bewond]5swa>dig is de aanblik van      
geheele bos*jes1 uit  e5 boom be/a&e1   
die =s* als e5 ,engels*e eik zijne takk5
  uit/rekt1 belad5 met groote en uit]/  
vo$zame vru*t54 ,hoe zeld5  ook het     
g5oeg51 wa>mee wij e5 voorw]p zi51 kan  
word5 afgemet5  na> het nut dat het     
bi$t1 to* laat zi* 9 't geval van deze  
s*oone  boss*5 het gevoel van bewond]+  
ongetwijfeld voor e5 groot deel  v]kl>5 
uit het besef van hunne groote          
vru*tba>heid4 ,e5e reeks  van kle9e     
sl+]pad5 leidd5 9 de koele s*aduw d]    
omgev+  na> de hi] en da> v]spreide     
huiz51 wa> de bewon]s ons ov]al         
opg]uimd en met de mee/e ga/vrijheid    
ontv+54    ,niets beviel mij zooze] als 

de a>d d] bewon]s4 ,er ligt e5 zek]e    
za*!id 9 de uitdrukk+ van hun gezi*t1   
dat elke g$a*te  aan v]me5de wildheid   
t]/ond v]drijft1 t]wijl e5e zek]e       
s*r&]heid toont1 dat zij 9 bes*av+      
vooruitgaan4 ,li$5  uit de volksklasse  
zijn ond] het w]k op het bov5lijf geheel
  naakt2 en het is bij zulke geleg5h$51 
dat m5 de ,tahitirs  op hun voordeelig/ 
ziet4 ,zij zijn ze] groot1 bre$ges*\d]d1
  /]k en go$ gev5r$igd4 ,m5 heeft       
opgem]kt1 dat e5 ,europeaan  spo$ig     
zooze] aan e5e donk]e huid gew5t1 dat   
hij die aang5am]  en natuurlijk] v9dt   
dan zijne eig5e kleur4 ,e5 blanke1 die  
zi*  naa/ e5 ,tahitir baadde1 0 ev5als  
e5e plant welke e5 tu9man  kun/matig    
heeft gebleekt1 v]gelek5 met e5e fraaie 
donk]gro5e1 die  kra*tig 9 het op5 veld 
bloeit4 ,de mee/e mann5 zijn getat\e]d1 
en de v]si]+5 volg5 de bo*t5 van het    
li*aam zoo regelmatig1  dat het e5 hoog/
 bevallig5 indruk maakt4 ,e5 gewoon     
patroon1  met afwissel5de dtails en     
e5igsz9s op de kroon van e5 palmboom    

gelijk5d1 ontspr+t uit de middellijn van
 d5 rug en kronkelt zi*  si]lijk na>    
w$]zijd54 ,miss*i5 is de gelijk5is      
d5kbeeldig1 ma>  ik vond1 dat het li*aam
 van e5 aldus getat\e]d5 man op d5 /am  
van e5 si]boom geleek1 wa>om zi* e5e    
fraaie sl+]plant w9dt4    ,vele oud]e   
p]son5 hadd5 de voet5 met kle9e figur5  
b$ekt1  zoo geteek5d1 dat zij op e5e    
zoog5aamde broos 7tooneels*oeisel7      
gelek52 ma> deze mode is g$eeltelijk    
v]\d]d en door &]e  opgevolgd4 ,hi] moet
 elk zi* h\d5 aan de he]s*5de mode uit  
zijne jeugd1 (s*oon die v]re van        
onv]&]lijk is4 ,bij e5 oud  man /aat    
deze dus voor altijd op zijn li*aam     
ge/empeld1 en kan hij  zi* nooit het air
 gev5 van e5 jong5 modegek4 ,de vr\w5   
zijn op  dezelfde mani] getat\e]d als de
 mann51 en wel ze] algeme5 aan  h>e     
v+]s4 ,e5e ongepa/e mode1 nl4 om het ha>
 bov5 op het ho(d  9 e5 cirkelvorm weg  
te s*]51 zoodat er sle*ts e5 buit5/e    
krans ov]blijft1 is nu bijna algeme54   
,de z5del+5 hebb5 het volk  pog5 ov] te 

hal5 deze gewoonte te v]&]52 ma> het is 
mode1  en dit woord is op ,tahiti       
voldo5de1 ev5als te ,p>ijs4 ,ze] 0 ik   
teleurge/eld door het p]soonlijk        
uit]lijk d] vr\w51 die 9 elk  opzi*t v] 
ond] de mann5 /aan4 ,e5 a>dig gebruik   
is1 om a*t]  op het ho(d ( door e5 kle9 
gaatje 9 de oor5 e5e s*>lak5roode  bloem
 te drag54 ,ook drag5 zij e5 krans van  
gevlo*t5 kokosblad]5  t] bes*utt+ van de
 oog54 ,de vr\w5 s*ijn5 nog me] behoefte
  te hebb5 aan e5e v]&]+ 9 mode dan de  
mann54    ,bijna alle inboorl+5 v]/aan  
wat ,engels*1 d4w4z4 zij k5n5 de  nam5  
van gewone voorw]p52 en met behulp      
hi]van1 alsm$e door  teek5s1 kon e5     
gebrekkig soort van gesprek word5       
gevo]d4 ,to5  wij des avonds na> de boot
 t]ugke]d51 hield e5 a>dig tooneel1     
wa>van wij getuige w>51 ons /a&e4 ,e5   
aantal k9d]5 speeld5 op  het /r& en     
hadd5 vreugdevur5 ont/ok51 die de /ille 
zee en de  boom5 9 het rond v]li*tt51   
t]wijl &]e1 9 kr+5 ges*a>d1  ,tahitis*e 
li$]5 zong54 ,wij nad]d5 het troepje en 

g+5 9 het  z& zitt54 ,de li$jes w>5     
gemprovise]d en z9speeld51 gelo( ik1  op
 onze kom/2 e5 kle9 meisje zong e5      
regel1 di5 de &]5 bij  g$eelt5 h]haald51
 zoodat er e5 ze] a>dig koor ont/ond4   
,het  geheele tooneel h]9n]de ons op    
ondubbelz9nige wijze1 dat wij aan  het  
/r& zat5 van e5 eil& 9 de wijdb]oemde   
,zuidzee4    #ag ,novemb]4    ,deze dag 
/aat 9 het logboek g5ote]d als ,d9sdag  
#ag ,novemb]1  9 plaats van ,ma&ag d5   
#af;d51 t5 gevolge van onze tot dusv]   
voorspo$ige ja*t op de zon4 ,vr het     
ontbijt w]d het s*ip door  e5e flotielje
 kano's oms+eld2 en to5 de inboorl+5    
v]l(  kreg5 aan boord te kom51 b$roeg   
hun aantal wa>s*ijnlijk niet  m9d] dan  
#bjj4 ,i$] 0 van oordeel1 dat het       
moeilijk z\ gewee/  zijn er ev5veel van 
e5 &] volk bije5 te krijg51 die zoo     
we9ig  la/ v]oorzaakt54 ,elk bood iets  
te koop aan1 wa>bij s*elp5 het          
ho(d>tikel vormd54 ,de ,tahitirs        
begrijp5 nu de wa>de van het geld  t5   
volle1 en v]kiez5 het bov5 oude kler5 ( 

&]e artikel51  do* zijn v]leg5 met de   
v]s*ill5de munt5 van ,engels*e en       
,spaans*e /empels1 en v]tr\w5 het zilv] 
niet geheel voordat het  teg5 doll>s is 
+ewisseld4 ,enkele ho(d5 hebb5 groote   
somm5  geld bije5gebra*t4 ,niet lang    
gel$5 bood e5 hunn] #hjj doll>s         
7ongeve] #afj pond /]l+7 voor e5 kle9   
s*ip1 en dikwijls koop5  zij            
walvis*boot5 en pa>d5 voor d5 prijs van 
#ej tot #ajj doll>s4    ,na het ontbijt 
g+ ik aan wal1 en beklom de             
naa/bijzijnde /eilte  tot e5e hoogte van
 #b-cjjj voet4 ,de buit5/e b]g5 zijn    
glad en  kegelvormig1 ma> /eil2 en de   
oude vulkanis*e ge/e5t51 wa>uit  zij    
be/aan1 word5 doorsn$5 van vele diepe   
ravijn51 die uit de  ong5aakb>e         
b]ga*tige g$eelt5 van het midd5 van het 
eil& na>  de ku/ loop54 ,na de smalle1  
lage en vru*tb>e1 do* onbewoonde        
l&/reek te zijn doorgetrokk51 volgde ik 
e5 eff5 /eil5 b]gkam  tuss*5 twee diepe 
ravijn54 ,eig5a>dig 0 hi] de            
plant5groei1  bijna geheel uit kle9e    

dw]gv>5s be/a&e1 die hoog] op met  gr(  
gras v]m5gd 0 en niet heel veel v]s*ilde
 van die1 welke  m5 op sommige b]g5 9   
,wallis ontmoet4 ,e5e d]gelijke         
vegetatie1  zoo di*t bov5 d5 boomga>d   
van tropis*e gewass5 op de ku/1  0 ze]  
v]rass5d4 ,op het hoog/e punt1 dat ik   
b]eikte1 v]s*55  w$] boom54 ,de laag/e  
d] drie betrekkelijk rijke plant5zon5   
dankt  h>e vo*tigheid1 en dus h>e       
vru*tba>heid1 aan h>e vlakke ligg+2     
want da> zij zi* nauwelijks bov5 d5     
zeespiegel v]heft1 vloeit  het wat] uit 
het hoog]e l& langzaam af4 ,de          
tuss*5zone reikt  niet1 zooals de       
bov5/e1 9 e5 vo*tig5 en bewolkt5        
dampkr+1  en blijft da>door onvru*tba>4 
,de boss*5 9 de bov5/e zone  be/aan uit 
ze] fraaie boomv>5s1 die de kokosnoot   
van de ku/  v]vang54 ,to* moet m5 zi*   
niet voor/ell51 dat deze boss*5  ma>    
e5igsz9s de w\d5 van ,brazili 9 pra*t   
ev5>54 ,m5 kan  tr\w5s niet v]wa*t51 dat
 het groot aantal voortbr5gsel51        
wa>door e5 va/el& zi* k5m]kt1 op e5 eil&

 voorkomt4    ,van het hoog/e punt1 dat 
ik b]eikte1 _h m5 van v]re e5 go$       
uitzi*t op het eil& ,eimeo1 dat ond]    
dezelfde s\v]e9iteit /aat  als ,tahiti4 
,bov5 de hooge en spitse topp5 /apeld5  
zi* witte  wolkgeva>t51 die e5 eil&     
vormd5 aan d5 blauw5 hemel1 zooals      
,eimeo zelf 9 d5 blauw5 oceaan4 ,met    
uitzond]+ van e5e kle9e  doorva>t1 is   
het eil& geheel door e5 koraalrif omr+d4
 ,van v]re  0 da>van sle*ts e5e smalle1 
do* s*]p begr5sde1 s*itt]5d  witte /reep
 zi*tba>1 wa> de golv5 het e]/ de       
koraalbank  tr(f54 ,/eil v]rez5 de b]g5 
uit het kri/all5 wat]vlak d]  lagune1   
die b9n5 deze smalle witte /reep beslot5
 is1 t]wijl  da>buit5 de de95de wat]s   
van d5 oceaan e5e donk]e kleur  bezat54 
,de aanblik 0 treff5d1 en kon pass5d bij
 e5e omlij/e  teek5+ v]gelek5 word51    
wa>van de golv5 de lij/1 de /ille       
lagune het papi]1 en het eil& zelf de   
teek5+ voor/ell54 ,to5 ik  des avonds d5
 b]g afdaalde1 ontmoette ik e5 man1 di5 
ik met e5e  kle9e gift v]blijd _h1 en   

die nu e5ige heete gebrad5 banan51  e5  
pijnappel en kokosnot5 m$ebra*t4 ,ik k5 
niets he]lijk]s1  als m5 e5e lange w&el+
 9 de br&5de zon heeft g$aan1 dan  de   
melk e5] jonge kokosnoot4 ,pijnappels   
zijn hi] zoo ov]vlo$ig1  dat de m5s*5 h5
 ev5 kwi/ig et5 als wij onze rap54 ,zij 
hebb5  e5 voortreffelijk5 smaak--miss*i5
 zelfs bet] dan die 9 ,engel&  word5    
gebruikt2 en dit a*t ik d5 hoog/5 l(1   
di5 m5 e5e vru*t  kan toezwaai54        
,voordat wij aan l& g+51 v]tolkte de he]
 ,wilson  voor mij aan d5 ,otaheit]1 die
 mij zulk e5e att5tie bewez5 _h1  dat ik
 hem en nog iem& noodig _h om mij op e5 
kort uit/apje 9  het geb]gte te         
v]gezell54    #ah ,novemb]4    ,des     
morg5s vroeg g+ ik aan l&1 met e5ige    
lev5smiddel5 9 e5  tas* bij mij1 en twee
 woll5 dek5s voor de gids5 en mijzelv54 
,deze  w]d5 aan de uite9d5 van e5 lang5 
/ok gebond51 di5 mijne gids5  v]volg5s  
beurt om beurt op de s*\d]s droeg54 ,de 
inboorl+5  zijn er aan gewoon e5 aan    
beide e9d5 met #ej pond bezwa>d5 /ok    

aldus e5 geheel5 dag lang te drag54 ,ik 
zeide mijn gids51 dat zij  zi* van      
vo$sel en kler5 moe/5 voorzi52 ma> zij  
antwoordd51  dat er vo$sel g5oeg 9 het  
geb]gte 01 en dat1 wat kler5 betr(1  zij
 aan hunne huid g5oeg hadd54 ,onze to*t 
leidde door de vallei van  ,tia-auru1   
wa>door e5e rivi] vloeit1 die bij ,po9t 
,v5us 9 zee valt2  zij is e5 van de     
ho(drivi]5 op het eil&1 en ontspr+t aan 
d5  voet d] hoog/e c5trale topp51 die   
zi* tot om/reeks #gjjj voet  v]heff54   
,het geheele eil& is zoo b]ga*tig1 dat  
de e5ige weg  om tot het b9n5l& door te 
dr+5 is1 de vallei5 te volg54 ,9  't e]/
 vo]de onze weg door boss*51 die de     
rivi] aan we]szijd5  begr5z52 en de     
kijkjes op de c5trale topp51 die als    
door e5e laan  met hi] en da> e5 wuiv5d5
 kokosboom aan d5 kant zi*tba> w]d51    
w>5 uit]/ s*ild]a*tig4 ,weldra begon de 
vallei small] te word51  en w]d5 de     
hell+5 hoog] en /eil]4 ,na e5e w&el+ van
 drie  tot vi] ur51 vond5 wij dat het   
ravijn bijna niet bre$] 0 dan de  b$d+  

van d5 /room zelve4 ,aan d5 e55 kant w>5
 de w&5 bijna  loodre*t2 ma> weg5s de   
za*te /ructuur d] vulkanis*e lag51      
groeid5 boom5 en vel]lei plant5 uit elk5
 vooruitspr+5d5  r&4 ,deze w&5 w>5      
ongetwijfeld e5ige duiz5d5 voet5 hoog   
en vormd51 ov] het geheel g5om51 e5e    
b]gklo( zoo pra*tig  als ik nooit te    
vor5 gezi5 _h4 ,om/reeks d5 middag /ond 
de zon  loodre*t bov5 het ravijn1 en de 
lu*t1 die koel en vo*tig 01  w]d nu     
br&5d heet4 ,9 de s*aduw e5]            
vooruitspr+5de rots1  aan d5 voet van e5
 zuilvormig ge/old5 lavaw& at5 wij ons  
middagmaal4 ,mijne gids5 hadd5 zi* al e5
 s*otel kle9e vis*  en zoetwat]-g>nal5  
v]s*aft4 ,zij hadd5 e5 netje bij zi*1   
dat  om e5 hoepel 0 gespann51 dok5 hi]me
 op diepe plaats5 en 9  maal/room5 te   
wat]1 volgd5 als ott]s met op5 oog5 d5  
vis*  9 hoek5 en gat51 en v+5 hem4      
,te wat] hebb5 de ,tahitirs de vlugheid 
van tweesla*tige  di]54 ,ellis v]haalt  
e5e anecdote1 die bewij/ hoeze] zij zi* 
9  dit elem5t ?uis gevoel54 ,to5 9 het  

ja> #ahag e5 pa>d1 dat voor  ,pom> #ccj 
be/emd 01 van boord w]d gehes*51 brak de
 /rop1  en viel het di] te wat]4        
,onmiddellijk sprong5 de inboorl+5  ov] 
boord en w5dd51 al s*reeuw5d1           
vru*telooze pog+5 aan  om te help51     
zoodat het di] bijna v]dronk5 04 ,ma>   
nauwelijks  b]eikt5 zij het /r&1 ( de   
geheele bevolk+ nam de vlu*t en  tra*tte
 zi* voor het v>k5 dat e5 m5s*          
draagt--gelijk zij  het pa>d noemd5--te 
v]b]g54    ,iets hoog] 9 de vallei      
v]deelde de rivi] zi* 9 drie kle9e      
/room54 ,de twee noordelijke w>5        
onbruikba> door e5e reeks  wat]vall51   
die van d5 rotsa*tig5 top van d5 hoog/5 
b]g omlaag  /ortt52 en (s*oon ook de    
d]de na> all5 s*ijn ontoegankelijk  01  
beslot5 wij to* hem te volg54 ,de w&5 d]
 vallei w>5  hi] bijna loodre*t2 ma>    
zooals dikwijls met gelaagde ge/e5t5    
het geval is1 bevatt5 die w&5 smalle    
vooruit/ek5de ri*els (  r&51 welke di*t 
begroeid w>5 met wilde banan51          
lelie-a*tige  plant5 7,liliaceae7 en &]e

 fraaie ke]kr+sgewass54 ,op hunne       
klimto*t5 langs deze rotsr&51 met het   
doel vru*t5 te zoek51  hadd5 de         
,otaheit]s e5 pad ontdekt1 wa>langs de  
geheele /eilte  kon word5 beklomm54 ,de 
e]/e beklimm+ van uit de vallei 0 ze]   
geva>lijk1 da> wij met behulp van t\w51 
die wij bij ons hadd51  e5 /eilhell5d   
naakt rotsvlak ov] moe/54 ,hoe iem&     
ontdekte1 dat  deze hoog/ geva>lijke    
plek het e5ige punt 01 wa> de zijde van 
d5 b]g beklomm5 kon word51 is mij e5    
raadsel4 ,da>na liep5 wij  voorzi*tig   
langs e5 d] r&51 tot wa> wij e5 van de  
drie /room5  b]eikt54 ,deze r& vormde e5
 vlak t]ras1 wa>bov5 e5 pra*tige        
wat]val van e5ige hond]d5 voet5 hoogte  
omlaag /ortte1 t]wijl  da>ond] e5 twe$e 
hooge wat]val 9 d5 ho(d/room d] vallei  
b5$5 viel4 ,van deze koele en belomm]de 
plek maakt5 wij e5 omweg1  t5 e9de d5   
ov]hang5d5 wat]val te v]mijd51 en       
volgd51 als te  vor51 kle9e             
vooruitspr+5de ri*els1 wa> het geva> van
 omlaag  te /ort5 door d5 di*t5         

plant5groei g$eeltelijk w]d opgehev54   
,op het punt wa> wij van d5 e55 ri*el op
 e5 &]5 moe/5  ov]gaan1 /ond e5         
loodre*te rotsw&1 die d5 weg v]sp]de4   
,e5  d] ,tahitirs1 e5 kranige /]ke k]el1
 zette e5 boom/am teg5  deze rots1 klom 
er teg5 op en b]eikte v]volg5s1 door    
splet5 als  /eunpunt5 te gebruik51 d5   
top4 ,hi] beve/igde hij de t\w5 aan  e5e
 vooruit/ek5de punt1 liet ze to5 zakk5  
om onz5 hond en bagage  op te trekk51 en
 da>na klomm5 wij zelv5 na> bov54 ,t]   
zijde van  d5 r&1 wa>op de doode boom   
geplaat/ 01 _h de afgrond zek] e5e      
diepte van #e-fjj voet2 en zoo de       
ov]hang5de v>5s en lelin di5  niet      
g$eeltelijk aan het oog hadd5 onttrokk51
 z\ ik duizelig zijn  geword51 en _h    
niets mij kunn5 beweg5 het geva> te     
trotse]54 ,wij  klomm5 v]d]3 nu e5s     
langs ri*els1 dan ov] mesvormige        
b]gkamm51  met diepe ravijn5 aan        
we]szijd54 ,9 de ,cordill]as heb ik b]g5
  gezi5 op veel groot]e s*aal1 ma> die 9
 /eilte vol/rekt niet  te v]gelijk5 w>5 

met deze4 ,des avonds b]eikt5 wij e5e   
kle9e  vlakke plek aan de oev]s van     
d5zelfd5 /room1 di5 wij voortdur5d      
gevolgd w>51 en die 9 e5e reeks van     
wat]vall5 uit het geb]gte  daalt4 ,hi]  
sloeg5 wij ons na*tkw>ti] op4 ,aan beide
 zijd5 van  het ravijn /ond5 groote     
groep5 b]gbanaanboom51 belad5 met rijpe 
vru*t54 ,vele van deze plant5 hadd5 e5e 
hoogte van #bj tot #be  voet1 bij e5    
omtrek van #c tot #d voet4 ,met reep5   
s*ors 9 plaats  van t\w51 met           
bamboes/5gels als daksp>r51 en het      
groote blad  van d5 banaan als dak b\wd5
 de ,tahitirs 9 enkele m9ut5 e5         
uit/ek5d huis1 en maakt5 van droge      
blad]5 e5 za*t b$4    ,to5 g+5 zij vuur 
mak5 om ons avondet5 te kok54 ,door e5  
/ok  met /ompe punt kra*tig he5 en we]  
te wrijv5 9 e5e holte van e5  &]5 /ok1  
als wild5 zij de groef v]diep51 vatte   
het zaagsel  e9delijk vuur1 en hadd5 zij
 li*t4 ,voor dit doel gebruik5 zij      
alle5 e5e eig5a>dige1 witte en ze] li*te
 h\tsoort 7,hibiscus                    

tiliaceus7--dezelfde1 die ook di5t om   
/okk5 te mak5 voor het  drag5 van la/51 
en de drijv5de loefbalk5 van hunne      
kano's4 ,het  vuur ont/ond 9 enkele     
secund52 ma> voor iem&1 die de kun/ niet
  v]/aat1 v]eis*t het de groot/e        
inspann+4 ,ik ond]vond dit zelf1  en 0  
er ze] trots* op1 dat het mij e9delijk  
gelukte het zaagsel  te do5 ontbr&54 ,de
 ,gau*o 9 de ,pampas volgt e5e &]e      
me?ode2  hij neemt e5 buigzam5 /ok van  
om/reeks #ah in*es l5gte1 drukt  het e5e
 e9de teg5 zijne bor/1 het &]e spitse 9 
e5e holte1  die zi* 9 e5 /uk h\t bev9dt1
 en draait dan snel het gebog5 deel     
rond1 ev5als e5 timm]man zijn c5t]boor4 
,to5 de inboorl+5 e5  takkevuurtje      
gemaakt hadd51 legd5 zij e5 tw9tigtal   
/e55 t]  grootte van e5 cricketbal op   
het br&5de h\t1 zoodat1 to5 ongeve]  ti5
 m9ut5 lat] de takjes v]te]d w>51 de    
/e55 gloeid54 ,van  te vor5 hadd5 zij   
/ukjes ossevlees*1 vis*1 rijpe en       
onrijpe  banan51 alsm$e e5 aantal topp5 
van d5 wild5 kalfsvoet 7,arum7  9 kle9e 

blad/rook5 gewikkeld4 ,deze gro5e pakjes
 w]d5 nu 9 e5e  laag tuss*5 twee lag5   
heete /e55 gelegd1 en alles te zam5 met 
a>de b$ekt om ge5 rook ( damp te lat5   
ontsnapp54 ,9 ongeve]  e5 kw>ti] 0 het  
geheele maal all]smakelijk/ gekookt4    
,nadat  de keur van gro5e pakjes op e5  
dek van banaanblad]5 0 gelegd1          
gebruikt5 wij ons l&elijk maal en dronk5
 uit e5e kokoss*aal  het koele wat] van 
d5 snelvliet5d5 /room4    ,niet zond]   
bewond]+ sloeg ik de plant5 9 d5 omtrek 
gade4 ,aan  alle zijd5 banaanboomw\d51  
wa>van de vru*t5 bij hoop5 op  d5 grond 
lag5 te rott51 (s*oon zij 9 vel]lei     
opzi*t als  vo$sel di554 ,teg5ov] ons   
lag e5 uitge/rekt en di*t begroeid  bos*
 van wild suik]riet1 t]wijl de rivi]    
belomm]d w]d door  de donk]gro5e        
knoe/ige /amm5 van d5 vroeg] om zijne   
/]ke  b$welm5de eig5s*app5 zooze]       
v]ma>d5 kawa-/ruik 7,ava74 ,ik  kauwde  
e5 /uk en vond1 dat het e5 bijt5d51     
onaang5am5 smaak _h1  hetge5 mij t]/ond 
z\ hebb5 do5 besluit5 de plant voor     

giftig  te v]kl>54 ,dank zij d5 z5del+51
 ti]t deze plant nu alle5 9  deze diepe 
ravijn51 ons*adelijk voor elk4 ,di*tbij 
zag ik d5 wild5  kalfsvoet1 wa>van de   
wortels1 mits go$ gekookt1 e5 degelijk  
vo$sel  vorm51 t]wijl de jonge blad]5   
bet] zijn dan sp9azie4 ,dan w>5 er  de  
wilde brood7yams-7wortel1 en e5e        
lelie-a*tige plant1 ,ti g5aamd1  welke  
hi] 9 ov]vlo$ groeit en e5 za*t51 bru951
 9 vorm en  grootte op e5 dik blok h\t  
gelijk5d5 wortel bezit4 ,laat/g5oemde   
wortel di5de ons als dess]t1 want hij is
 zoo zoet als /roop en heeft  e5        
aang5am5 smaak4 ,da>5bov5 w>5 er vele   
&]e wilde vru*t51  en nuttige gewass54  
,behalve het koele wat]1 lev]de de /room
 ook  aal en rivi]kreeft4 ,ind]daad1 ik 
bewond]de dit l&s*ap1 to5 ik  het       
v]geleek met e5 onbeb\wd gewe/ 9 de     
gematigde /rek51 en  begreep d5 z9 d]   
woord51 dat de m5s*--al?ans de wilde    
m5s*  met zijne sle*ts t5 deele         
ontwikkelde gee/v]mog5s--het k9d d]     
ke]kr+5 is4    ,to5 de avond begon te   

vall51 doolde ik ond] het dui/]e lomm]  
d] banan5 en volgde d5 oev] v]d]        
opwa>ts4 ,mijne w&el+  0 e*t] spo$ig t5 
e9de1 doordi5 ik aan e5 wat]val kwam    
van #b-cjj voet hoogte2 en bov5 dez5 0  
er nog e54 ,ik noem al  die wat]vall5 9 
dez5 enkel5 b]g/room1 om 9 't algeme5 e5
  d5kbeeld te gev5 van de hell+ van het 
l&4 ,het s*e5 ( er op  dit afgeleg5     
plekje wa> het wat] viel1 zi* nooit e5  
zu*tje van  d5 w9d _h do5 gevoel54 ,de  
dunne r&5 d] groote banaanblad]51       
vo*tig van d5 dauw1 w>5 onges*ond5 9    
plaats van 9 duiz5d  reepjes te zijn    
gesplet51 zooals &]s mee/ het geval is4 
,van onze  v]hev5 /&plaats1 bijna zwev5d
 teg5 de hell+ van d5 b]g1  hadd5 wij   
vlu*tige kijkjes op de naburige vallei 9
 de diepte1  en hoog da>bov5 v]rez5 de  
kru95 d] c5trale b]g51 die tot  op #fj  
van het z5i? reikt5 en d5 we/elijk5     
hemel half 9 het  dui/] huld54          
,voordat wij ons te slap5 legd51 viel de
 oud/e ,otaheit] op de  knien1 en zeide 
met geslot5 oog5 e5 lang geb$ op 9 zijne

  mo$]taal4 ,hij bad zooals e5 go$ *ri/5
 do5 z\1 met gepa/5  e]bi$ en onbevreesd
 dat hij zi* door teek55 van vroomheid  
bela*elijk z\ mak54 ,g$ur5de d5 maaltijd
 z\ ge5 d] mann5  vo$sel aanrak51 zond] 
vooraf e5 kort geb$ op te zegg54        
,reizig]s1  die d5k5 dat e5 ,tahitir    
alln bidt wanne] de oog5 van d5  z5del+ 
op hem g]i*t zijn1 hadd5 di5 na*t ma>   
e5s met ons  op d5 b]g moet5 slap54     
,voordat de morg5 aanbrak1 viel er e5e  
hevige reg5bui2 ma> het go$e dak van    
banaanblad]5 hield ons droog4    #ai    
,novemb]4    ,to5 de dag aanbrak d$5    
mijne vri5d5 hun morg5geb$ en maakt51   
op dezelfde wijze als d5 vorig5 avond1  
e5 uit/ek5d ontbijt  voor ons g]e$4 ,zij
 zelv5 at5 er ruims*oots van2 en        
ind]daad  moet ik bek5n51 dat ik nog    
nooit e5 m5s* zooveel heb zi5  et54     
,v]mo$elijk zijn hunne bijzond] ruime   
mag5 e5 gevolg hi]van1  dat e5 groot    
deel van hunne spijs uit vru*t5 en      
gro5t5 be/aat1  die 9 e5 gegev5 volume  
e5 betrekkelijk kle9 quantum vo$sel     

bevatt54 ,na> ik lat] v]nam1 0 ik       
onbewu/ de oorzaak1 dat  mijne gids5 e5e
 van hunne eig5 wett5 en besluit5       
ov]trad54 ,ik  _h nl4 e5e fles* met     
spiritualin bij mij1 wa>van zij niet    
weig]5 kond5 iets te gebruik52 ma>      
telk5s als zij e5 teugje  dronk51 legd5 
zij hunne v+]s op d5 mond en preveld5   
het woord3  ,z5del+4 ,(s*oon het gebruik
 van d5 kawa/ruik belet 01 w]d  vr      
om/reeks twee j>5 door d5 invo] van     
spiritualin dronk5s*ap  ze] algeme54 ,de
 z5del+5 bewog5 to5 enkele go$gez9de    
mann51  die zag5 dat hun l& snel 9 zijn 
v]d]f liep1 om te zam5 e5               
,matigheidsg5oots*ap op te ri*t54       
,hetzij uit ov]tuig+ ( uit  s*aamte1    
liet5 alle ho(d5 en de kon+9 zelve zi*  
e9delijk tot  aansluit+ bij dat         
g5oots*ap beweg54 ,onmiddellijk w]d e5e 
wet  uitgeva>digd1 dat ge5 spiritualin  
op het eil& mo*t5 word5  +evo]d1 en dat 
de koop] en v]koop] van het v]bod5      
artikel  met boete z\ word5 ge/raft4    
,e5e m]kwa>dig re*tva>dige daad  01 dat 

m5 e5 zek]5 tijd toe/ond om d5 aanwezig5
 voorraad  te v]koop51 voordat de wet 9 
w]k+ trad4 ,ma> to5 dit plaats  _h1 w]d 
er e5 algeme5 ond]zoek +e/eld1 wa>bij   
zelfs de  huiz5 d] z5del+5 niet v]s*oond
 blev51 en w]d al de ava  7zooals de    
inboorl+5 alle br&5de gee/rijke drank5  
noem57  op d5 grond ge/ort4 ,d5kt m5 aan
 de gevolg5 d] onmatigheid op  de       
inboorl+5 zo[el van ,noord- als         
,zuid-,am]ika1 dan zal m51  d5k ik1     
toegev5 dat i$] die het wl me5t met     
,tahiti1 ge5 gewone  mate van           
dankba>heid aan de z5del+5 v]s*uldigd   
is4 ,zoolang het  kle9e eil& ,/4-,hel5a 
ond] het be/uur d] ,oo/-,indis*e        
,compagnie  /ond1 mo*t5 spiritualin om  
het groote nadeel1 dat zij v]oorzaakt   
hadd51 niet word5 +evo]d2 ma> uit de    
,kaap de ,go$e ,hoop w]d  wijn gelev]d4 
,het is e5 treff5d en niet ze] /reel5d  
feit1  dat 9 hetzelfde ja> to5          
spiritualin v]ko*t mo*t5 word5 op       
,/4-,hel5a1 het gebruik da>van op       
,tahiti bij volkswil w]d afges*aft4     

,na het ontbijt v]volgd5 wij onz5 to*t4 
,da> mijn doel alln 0  iets van het     
midd5l&s*ap te zi51 ke]d5 wij langs e5  
&] pad1  dat na> de ho(dvallei b5$5     
vo]de1 t]ug4 ,e5 e9d weegs volgd5  wij  
e5 hoog/ +ewikkeld pad1 dat             
spiraalvormig om de hell+ van d5  b]g   
liep1 aan welks voet de vallei lag1 en  
trokk5 9 de m9d] /eile  g$eelt5 door    
uitge/rekte bos*jes wilde banaanboom54  
,met hunne  naakte1 getat\e]de li*am5 en
 hunne met bloem5 v]si]de ho(d51  z\d5  
onze gids5 ond] het dui/]e lomm] dez]   
bos*jes e5 fraai  type hebb5 gevormd van
 m5s*51 die e5 o]w\d bewon54 ,bij onze  
dal+ volgd5 wij e5e reeks van uit]/     
smalle b]gkamm51 die ov]  groote af/&5  
zoo /eil w>5 als e5 ladd]1 ma> alle met 
plant5  begroeid4 ,wat d5 to*t zoo      
v]moei5d maakte1 0 de buit5gewone  zorg1
 wa>me hi] elke voet/ap moe/ word5      
gewog54 ,telk5s als  ik van deze hooge1 
mesvormige b]gkamm5 de oog5 ov] het l&  
liet  gaan1 v]wond]de ik mij ov] deze   
afgrond5 en ravijn51 en 0  de indruk van

 dit smalle /eunpunt uit bijna dezelfde1
 als hij voor  iem& 9 e5 lu*tballon moet
 zijn4 ,bij deze dal+ behoefd5 wij      
sle*ts e5s de t\w5 te gebruik51 en wel  
op het punt1 wa> wij 9  de ho(dvallei   
kwam54 ,hi] sliep5 wij ond] d5zelfd5    
rotsw&1 wa>  wij d5 vorig5 dag geget5   
hadd52 ma> (s*oon de na*t held] 01      
he]s*te 9 de diepe1 nauwe b]gklo( e5e   
ondoordr+b>e dui/]nis4    ,voordat ik   
dit l& zag1 kon ik moeilijk twee feit5  
begrijp51  wa>van ,ellis meld+ maakt1   
nl41 dat de ov]wonn5 ,otaheit]s1  die na
 de moord5de veldslag5 9 vroeg] tijd5 9 
het lev5  w>5 geblev51 met e5 h&vol     
mann5 e5e geheele m5igte kond5  we]/aan4
 ,ind]daad1 ik erk51 dat op de plek wa> 
onze ,otaheit]  d5 dood5 boom/am teg5 d5
 rotsw& zette1 zes man met gemak e5ige  
duiz5d5 kond5 afslaan4 ,t5 twe$e3 dat er
 na de invo]+ van het  *ri/5dom wilde   
,otaheit]s 9 de b]g5 leefd51 wi]        
s*uilhoek5  aan de me] bes*aafde bewon]s
 onbek5d w>54    #bj ,novemb]4    ,vroeg
 9 d5 morg5 g+5 wij op weg en b]eikt5   

des middags ,matavai1  nadat wij ond]weg
 e5 groot5 troep knappe1 /]k geb\wde    
mann5  w>5 teg5gekom51 die wilde banan5 
g+5 zoek54 ,ik bevond1 dat  het s*ip    
weg5s de moeite om wat] 9 te nem5 zi*   
na> de hav5  van ,papawa _h begev51 en  
w&elde nu t]/ond da>he54 ,deze hav5  is 
e5e ze] a>dige plek2 de kreek is omr+d  
door klipp51 en het  wat] is er zoo eff5
 als 9 e5 me]1 t]wijl de beb\wde grond  
met  zijne s*oone voortbr5gsel51        
wa>tuss*5 hi] en da> e5e hut ligt1  tot 
di*t bij d5 wat]kant reikt4    ,op grond
 van de v]s*ill5de v]hal51 die ik vr    
mijn bezoek aan  deze eil&5 gelez5 _h1 0
 ik ze] v]lang5d mij door eig5  wa>nem+ 
e5 oordeel te vorm5 ov] de z$elijke     
ge/eldheid  d] bewon]s1 (s*oon1 zooals  
vanzelf spreekt1 dit oordeel ze]        
opp]vlakkig moe/ zijn4 ,t5 all5 tijde   
hang5 de e]/e indrukk5  ze] veel af van 
onze vooraf v]kreg5 begripp54 ,mijne    
begripp5 w>5  ontle5d aan de ,polynesian
 ,rese>*es van ,ellis1 e5               
bewond]5swa>dig  en hoog/ belangwekk5d  

boek1 ma> dat natuurlijk alles uit e5   
gun/ig oogpunt beziet2 dan uit ,bee*ey's
 ,reis1 en e9delijk uit het  w]k van    
,kotzebue1 dat /]k teg5 het geheele     
z5del+5/elsel  gekant is4 ,hij1 die deze
 drie v]hal5 v]gelijkt1 zal1 d5k ik1  e5
 vrij nauwkeurig begrip krijg5 van d5   
teg5woordig5 toe/& op  ,tahiti4 ,e5     
mijn] indrukk51 di5 ik aan de twee      
laat/e autoriteit5  ontle5de1 0 besli/  
onjui/1 nl4 dat de ,otaheit]s e5        
ne]sla*tig  ras w>5 geword51 dat        
bevreesd 0 voor de z5del+54 ,van het    
laat/e zag ik ge5 spoor1 t5zij dat vrees
 en e]bi$ ond] d5zelfd5  naam mog5      
doorgaan4 ,9 plaats dat misnoegdheid hun
 gewone /emm+  is1 gelo( ik1 dat m5 9   
,europa moeilijk half zooveel opg]uimde 
en tevr$5 gezi*t5 bije5 z\ kunn5 br5g54 
,heftig va>t m5  uit teg5 het v]bod van 
fluit en dans1 als dwaas en v]ke]d2 en  
de  me] dan presbyt]iaans*e mani] van   
ru/dagvi]5 bes*\wt m5 9  e5 d]gelijk    
li*t4 ,ik wil e*t] d5 s*ijn niet aannem5
 ov] deze  punt5 e5e me5+ te vo]51 9    

/rijd met p]son51 die ev5veel  j>51 als 
ik dag51 op het eil& gewoond hebb54     
,ov] het geheel s*ijn5 mij de           
z$elijkheid en godsdi5/ d] bewon]s      
hoog/ l(wa>dig toe4 ,vel5 zijn er1 die  
nog s*]p] dan ,kotzebue  zo[el de       
z5del+5 en hun /elsel aanvall51 als de  
gevolg5  da>door teweeg gebra*t4 ,zij1  
die zoo sprek51 v]gelijk5 nooit  d5     
teg5woordig5 toe/& van het eil& met di5 
van sle*ts #bj  j>5 vroeg]1 no* met di5 
van het h$5daags*e ,europa1 ma> met5    
hem af na> d5 hoog5 maat/af van         
evangelis*e volmaak!id4 ,zij  v]wa*t51  
dat de z5del+5 zull5 uitvo]5 wat de     
,apo/el5  zelv5 niet v]mo*t54 ,voor     
zoov] de z$elijkheid van e5 volk  bij   
dez5 hoog5 maat/af te kort komt1 w]pt m5
 e5 blaam op d5  z5del+1 9 plaats van   
hem te prijz5 voor hetge5 hij heeft tot 
/& gebra*t4 ,m5 v]geet1 ( wil niet      
b$5k51 dat m5s*5(f]s  en de ma*t e5]    
afgodsprie/]s*ap2 e5 /elsel van         
v]dorv5heid1  dat n]g5s t] w]eld zijne  
w$]ga vond2 ook k9d]moord als e5  gevolg

 van dit /elsel1 en blo$ige oorlog5 wa>9
 de ov]w9na>s  vr\w5 no* k9d]5          
spa>d5--dat al deze gruwel5 hebb5       
opgeh\d5  te be/aan1 en dat             
one]lijkheid1 onmatigheid en losb&igheid
 door  de invo]+ van het *ri/5dom       
aanm]kelijk zijn v]m9d]d4 ,dat  e5      
reizig] deze d+5 v]geet1 getuigt van    
grove ondankba>heid1  want mo*t hij ooit
 geva> loop5 op e5e onbek5de ku/        
s*ipbreuk  te lijd51 dan zal hij met de 
mee/e vroomheid bidd51 dat het woord    
van d5 z5del+ ook da>he5 worde          
ov]gebra*t4    ,op het punt van         
z$elijkheid maakt vr\w5deugd1 zooals    
dikwijls gezegd  is1 de mee/e           
uitzond]+54 ,ma> voordat m5 ha> te /r5g 
b]ispt1  zal het go$ zijn zi* de        
tooneel5 duidelijk voor d5 gee/ te      
roep51  door ,kapite9 ,cook en ,banks   
bes*rev51 wa>9 de grootmo$]s en  mo$]s  
van het teg5woordige ras e5e rol        
speeld54 ,zij1 die het  /r5g/ zijn1     
di5d5 9 't oog te h\d51 hoeze] de       
z$elijkheid  d] vr\w5 9 ,europa afhangt 

van het /elsel1 dat mo$]s vroegtijdig   
teg5ov] h>e do*t]s 9 a*t nem51 en       
hoeveel da>van 9 elk  bijzond] geval aan
 de voors*rift5 van d5 godsdi5/ te dank5
  is4 ,ma> het is nutteloos met zulke   
prat]s te r$etwi/56 ,ik gelo(  dat zij1 
teleurge/eld door de ontdekk+ dat de    
losb&igheid niet  me] zoo ruim baan     
heeft als vroeg]1 ge5 a*t+ will5 hebb5  
voor e5e z$elijkheid1 die zij niet 9    
praktijk w5s*5 te br5g51  no* voor e5   
godsdi5/1 di5 zij ond]s*att51 zoo niet  
v]a*t54    ,zondag1 #bb ,novemb]4    ,de
 hav5 van ,papite 7( ,papeete71 wa> de  
kon+9 v]blijf h\dt1  kan als de ho(d/ad 
van ,tahiti bes*\wd word52 ook is zij de
  zetel d] rege]+ en het br&punt van    
s*eepva>t4 ,kapite9  ,fitz-,roy1        
v]gezeld van e5ige p]son51 g+ hi] dez5  
dag e5e  godsdi5/oef5+ bijwon51 e]/ 9 de
 ,tahitis*e taal1 en v]volg5s  9 het    
,engels*4 ,prit*>d1 het ho(d d] z5del+51
 nam d5 di5/  wa>4 ,de kapel be/ond uit 
e5e groote1 lu*tige1 h\t5 loods1  die   
ov]vol 0 met z9delijke1 nette m5s*5 van 

elk5 leeftijd en  beide seks54 ,9 de    
mate van a&a*t1 die de toehoord]s s*55  
te  hebb51 w]d ik e5igsz9s teleurge/eld2
 ma> ik gelo(1 dat dit  kwam door mijne 
te hoog gespann5 v]wa*t+54 ,9 all5      
gevalle  w>5 die h\d+ en /emm+ na> het  
uit]lijk geheel dezelfd5 als  9 e5e     
,engels*e k]k op het plattel&4 ,het z+5 
van de psalm5  0 bepaald ze] aang5aam2  
ma> de taal van d5 preek/oel1 (s*oon    
vloei5d gesprok51 klonk niet mooi2 en e5
 voortdur5d h]hal5 van  woord51 als3    
tata ta1 mata mai1 maakte ha> e5tonig4  
,na afloop van  d5 ,engels*5 di5/1 ke]de
 e5 deel van ons gezels*ap te voet  na> 
,matavai t]ug4 ,het 0 e5e aang5ame      
w&el+1 nu e5s langs  het zee/r&1 dan we]
 ond] het lomm] d] talrijke fraaie      
boom54    ,om/reeks twee j>5 gel$5 0 e5 
kle9 s*ip ond] ,engels*e vlag  door     
e5ige bewon]s d] ,lage ,eil&5 geplund]d1
 die to5 ond]  de he]s*appij d] kon+9   
van ,tahiti /ond54 ,algeme5 gelo(de  m51
 dat de b$rijv]s tot deze daad w>5      
aangespoord door e5ige  onbezonn5 wett51

 welke h>e maje/eit _h uitgeva>digd4 ,de
 eis* tot  s*adeloos/ell+ van d5 kant d]
 ,brits*e rege]+ w]d +ewilligd  en e5e  
som van bijna #cjjj doll> w]d aangebod51
 te betal5 op  #a ,septemb] #ahce4 ,de  
,commodore te ,lima gela/te kapite9     
,fitz-,roy  ond]zoek na> deze s*uld te  
do51 en bij niet-betal+ voldo5+ te      
eis*54 ,ov]e5kom/ig di5 la/ v]zo*t de   
kapite9 om e5 ond]h\d  met kon+9 ,pom>1 
die lat] zulk e5e v]ma>dheid kreeg door 
de  sle*te beh&el+1 welke zij van de    
,frans*5 ond]vond4 ,wat to5  plaats _h1 
zal ik1 s$]t kapite9 ,fitz-,roy zijn    
belangrijk rapport  uitbra*t1 niet pog5 
te bes*rijv54 ,het geld s*e5 niet       
betaald te  zijn1 miss*i5 omdat de      
aangevo]de r$55 wat dubbelz9nig w>52    
ma> ov]ig5s kan ik niet g5oeg onze      
algeme5e v]baz+ uitdrukk5  ov] d5 fijn5 
tact1 de gezonde taal1 de gematigdheid1 
op5h>tigheid  en snelle besliss+1 die   
all]wege aan d5 dag w]d5 gelegd4 ,ik    
gelo(1 dat wij all5 de bije5kom/ v]liet5
 met e5 geheel &]5  dunk omtr5t de      

,tahitirs1 dan wij bij onze b9n5kom/    
hadd54 ,de  ho(d5 en het volk beslot5 9 
te s*rijv5 en zoo het tekort aan te     
vull54 ,to5 kapite9 ,fitz-,roy opm]kte1 
dat het h>d voor h5 0  weg5s de misdad5 
van &]e eil&]s hun p]soonlijk eig5dom op
  te (f]51 antwoordd5 zij1 dat zij hem  
dankba> w>5 voor zijne  opm]k+1 ma> dat 
,pom> hunne kon+9 01 en zij beslot5     
hadd5  ha> 9 deze moeilijke             
aangeleg5heid te help54 ,dit besluit en 
de  snelle uitvo]+ er van--want d5      
volg5d5 morg5 vroeg w]d er  e5e         
ins*rijv+ geop5d--voltooid5 op volmaakte
 wijze dit ze]  m]kwa>dig geval van     
loyauteit en fijn5 tact4    ,nadat de   
voornaam/e besprek+ 0 afgeloop51 maakt5 
v]s*eid5e  ho(d5 van de geleg5heid      
gebruik om kapite9 ,fitz-,roy e5 aantal 
s*r&]e vrag5 te do5 ov] int]nationale   
gebruik5 en wett51 die  betrekk+ hadd5  
op het beh&el5 van s*ep5 en vreemdel+54 
,voor  sommige punt5 w]d de wet1 na     
g5om5 besluit1 op /a&5 voet  mondel+    
uitgeva>digd4 ,dit ,tahitis*e p>lem5t   

duurde v]s*eid5e  ur51 en to5 het       
geindigd 01 noodigde kapite9 ,fitz-,roy 
kon+9  ,pom> tot e5 bezoek aan de       
,beagle4    #be ,novemb]4    ,des avonds
 w]d5 vi] boot5 afgezond51 om h>e       
maje/eit 9 te  hal54 ,het s*ip 0 9      
vlaggetooi1 en bij h>e kom/ aan boord   
zat de  bemann+ 9 de raas4 ,zij w]d door
 de mee/e ho(d5 v]gezeld4 ,all5  g$roeg5
 zi* ze] netjes1 vroeg5 om niets1 en    
s*55 met de  ges*5k5 van kapite9        
,fitz-,roy ze] v]blijd4 ,de kon+9 is e5e
  groote1 plompe vr\w1 zond] e5ige      
s*oonheid1 bevalligheid (  wa>digheid4  
,zij heeft sle*ts n kon9klijke eig5s*ap1
 nl41 dat  de uitdrukk+ van ha> gezi*t1 
die e5igsz9s knorrig ( gemelijk  is1    
ond] alle om/&igh$5 volmaakt /rak       
blijft4 ,onze vuurpijl5  w]d5 het mee/  
bewond]d2 en na elke ontpl(f+ kon m5 van
 het  donk]e /r& rondom de baai e5      
geluid o6 o6 hoor54 ,ma> ook het  gezang
 d] matroz5 w]d ze] bewond]d1 en e5 van 
de on/uimig/e  li$]5 trok zooze] de     
a&a*t d] kon+91 dat zij opm]kte dat  dit

 /ellig ge5 psalm kon zijn6 ,het        
kon9klijk gezels*ap ke]de  e]/ na       
midd]na*t na> het /r& t]ug4    #bf      
,novemb]4    ,des avonds zett5 wij1     
begun/igd door e5 za*te /r&bries1  ko]s 
na> ,nieuw-,zeel&2 en to5 de zon ond]g+1
 wi]p5 wij  e5 afs*eidsblik op de b]g5  
van ,tahiti1 het eil&1 wa>aan elk       
reizig] zijn cijns van bewond]+ heeft   
betaald4        #ai ,decemb]4    ,na e5e
 reis van #bc dag5 zag5 wij des avonds  
,nieuw-,zeel& 9 de  v]te ligg54 ,wij    
kunn5 nu zegg51 dat wij d5 ,/ill5       
,oceaan bijna  zijn ov]getrokk54 ,om de 
onmetelijke uitge/rek!id van deze zee te
  begrijp51 moet m5 ha> ov]zeil54 ,op   
onze snelle va>t van e5ige  wek5 a*t]e5 
zag5 wij niets dan lu*t1 en d5 blauw51  
diep51  diep5 oceaan6 ,zelfs b9n5 de    
ar*ipels zijn de eil&5 niets dan  /ipp51
 die op groot5 af/& van elk&] ligg54    
,gewoon1 als wij  zijn1 aan ka>t5 op    
kle9e s*aal geteek5d en wa>op           
eil&5/ipp51  s*aduw5 en nam5 zi* v]dr+51
 kunn5 wij ge5 jui/ begrip  krijg5 van  

de uit]/ kle9e v]h\d+1 wa>9 het droge l&
 /aat  tot dit uitge/rekte wat]vlak4 ,de
 m]idiaan d] teg5voet]s 0  k gepasse]d1 
zoodat wij van nu af de gelukkige g$a*te
 omdroeg51  dat elke zeemijl v]d] er we]
 e5e di*t] bij ,engel& 04 ,deze         
teg5voet]s wekk5 oude h]9n]+5 van       
k9d]lijk5 twijfel en  v]wond]+ bij ons  
op4 ,nog daags te vor5 keek ik v]lang5d 
na>  di5 hemelcirkel uit1 als het zek]e 
bak5 van onze reis na> huis2  ma> nu ik 
hem gevond5 heb1 bes*\w ik al zulke     
ru/punt5 voor  's m5s*5 v]beeld+ als    
s*aduw51 die de reiz5de m5s* to*  niet  
kan grijp56 ,onlangs heeft e5 /orm1 die 
e5ige dag5 duurde1  ons ruims*oots /(   
tot nad5k5 gegev5 ov] hetge5 ons op de  
lange  reis na> huis miss*i5 te wa*t5   
/aat1 en zoo ern/ig mogelijk  na> het   
e9de er van do5 v]lang54    #ba         
,decemb]4    ,vroeg 9 d5 morg5 zeild5   
wij de ,eil&5-,baai b9n51 blev5 e5ige   
ur5 bij de mond+ totdat wij w9d/il lag51
 en b]eikt5 niet vr  d5 middag de       
ank]plaats4 ,het l& is heuvela*tig1 ma> 

heeft e5e  vlakke omgr5z+1 en wordt     
bespoeld door talrijke zee>m51 die van  
de baai uit diep 9 het l& dr+54 ,van    
v]re s*ijnt de opp]vlakte  uit gr( weil&
 te be/aan1 ma> 9 w]kelijkheid is dit   
niet &]s  dan v>54 ,op de me] v]wijd]de 
b]g51 ev5als 9 enkele g$eelt5  d]       
vallei51 is e5e groote opp]vlakte       
bos*l&4 ,de algeme5e t9t  van het l&s*ap
 is niet bepaald held]gro5 en gelijkt op
 die van  het l& niet v] t5 zuid5 van   
,concepcion 9 ,*ili4 ,op vele punt5  d] 
baai ligg5 kle9e dorp5 met a>dig        
uitzi5de vi]kante huiz51  die zi* tot   
di*t bij d5 wat]kant uit/rekk54 ,drie   
walvis*s*ep5  lag5 voor ank]1 en nu en  
dan vo] e5e kano van de e5e ku/ na>  de 
&]e4 ,op deze uitzond]+5 na1 he]s*te 9  
d5 geheel5  omtrek e5e buit5gewone      
kalmte4 ,sle*ts e5 enkele kano vo] ons  
op  zijde4 ,die /ilte en de aanblik van 
het geheele l&s*ap vormd5 e5e           
m]kwa>dige en niet ze] aang5ame         
teg5/ell+ met onze blijde en            
luidru*tige v]welkom+ op ,tahiti4       

,des namiddags g+5 wij aan l& en begav5 
ons na> e5e d] groot]e  huiz5groep51 die
 nauwelijks d5 naam van dorp v]di5de4   
,zij  heet ,pahia1 is de v]blijfplaats  
d] z5del+5 en bevat ge5  &]e inl&s*e    
bewon]s dan di5/p]soneel en arbeid]s4 ,9
 de  nabijheid d] ,eil&5-,baai b$roeg   
het getal ,engels*5 met inbegrip  van   
hunne gez9n5 tuss*5 de #b en #cjj4 ,alle
 l&huisjes1 wa>van  vele witgeplei/]d   
zijn en er ze] netjes uitzi51 behoor5   
aan de  ,engels*54 ,de hutt5 d]         
inboorl+5 zijn zoo kle9 en armzalig1    
dat m5 ze van v]re nauwelijks kan       
ond]s*eid54 ,te ,pahia bood  het gezi*t 
van de ,engels*e bloem5 9 de tu95 vr de 
huiz5 e5  ze] aang5aam s*\wspel3 er w>5 
roz5 9 v]s*ill5de soort51  kamp]foelie1 
#cca jasmijn51 #ccb en /amm51 ja geheele
 hag5  met eglanti]54 #ccc    #bb       
,decemb]4    ,des morg5s g+ ik uit      
w&el51 ma> ontdekte spo$ig1 dat het l&  
ze] ontoegankelijk 04 ,alle heuvels zijn
 di*t begroeid met hooge  v>5s1 b5ev5s  
e5 lag5 /ruik 9 d5 vorm van e5 cipres1  

en nog  ze] we9ig grond is ontbos*t (   
beb\wd4 ,ik beproefde het to5 aan  het  
/r&2 ma> hetzij ik re*ts ( l9ks g+1     
ov]al w]d mijne  w&el+ spo$ig door      
z\twat]-krek5 en diepe bek5 ge/uit4 ,de 
geme5s*ap tuss*5 de bewon]s van de      
v]s*ill5de deel5 d] baai  wordt 7ev5als 
op ,*ilo7 bijna geheel door boot5       
ond]h\d54 ,tot  mijne v]wond]+ ontdekte 
ik1 dat bijna elke heuvel1 di5 ik       
beklom1  9 vroeg] tijd me] ( m9d] v]/]kt
 0 gewee/4 ,9 de topp5  w>5 trapp5 (    
a*t]e5volg5de t]rass5 geh\w51 en        
dikwijls  blek5 zij door diepe loopgrav5
 bes*]md te zijn4 ,lat] ontdekte ik1    
dat de voornaam/e heuvels l&wa>ts 9     
ev5e5s e5e kun/matige  omgr5z+ v]toond54
 ,deze voormalige /]kt51 door kapite9   
,cook  zoo dikwijls ond] d5 naam van    
hippah's v]meld1 noemt m5 ,pah's1       
wa>bij het v]s*il 9 uitspraak alle5 aan 
het voorvoegsel is toe  te s*rijv54     
,dat de ,pah's vroeg] veel gebruikt     
w]d51 bleek uit de /apels  weekdi]s*al5 
en de kuil5 wa>9 m5 a>dappels pla*t te  

bew>51  zooals mij v]teld w]d4 ,da> op  
deze heuvels ge5 wat] 01 kond5  de      
v]d$ig]s nooit e5 lang beleg door/aan1  
ma> alle5 ov]haa/e  uitvall5 do5 om te  
plund]51 wa>toe dan de a*t]e5volg5de    
t]rass5 e5e go$e bes*]m+ zull5 gebod5   
hebb54 ,de algeme5e  invo] van vuurwap55
 heeft het geheele /elsel van oorlogvo]5
  v]&]d1 en e5e op5 ligg+ op d5 top van 
e5 heuvel is nu niet  alle5 nutteloos1  
ma> wat erg] is1 geva>lijk4 ,bijgevolg  
word5  de ,pah's teg5woordig altijd op  
e5 vlak /uk gronds geb\wd4 ,zij  be/aan 
uit e5e dubbele palissade]+ van dikke1  
lange pal51 9  e5e zigzag-lijn opge/eld1
 zoodat elk deel van het t]re9 be/rek5  
kan word54 ,b9n5 de palissade]+ ligt e5 
hoop opgeworp5 a>de1  wa>a*t] de        
v]d$ig]s veilig kunn5 uitru/5 ( hunne   
vuurwap55  aanlegg54 ,soms loop5 er     
lage1 ov]welfde gang5 ov] d5 vlakk5     
grond na> de bor/w]+1 wa>door de bezett+
 na> de palissade]+  kan kruip51 om d5  
vij& te v]k5n54 ,rev4 ,w4 ,williams1 die
 mij dit  v]haalde1 voegde er bij1 dat  

hij 9 e5 ,pah /ut- ( /eunw&5 _h         
gevond51 die na> de b9n5- ( bes*utte    
zijde van d5 a>dheuvel  uit/ak54 ,op    
zijne vraag aan het opp]ho(d na> het nut
 hi]van1  antwoordde deze1 dat als e5ige
 zijn] mans*app5 viel51 hunne  makk]s   
niet de lijk5 mo*t5 zi51 wa>door zij d5 
mo$ z\d5  v]liez54 ,deze ,pah's word5   
door de ,nieuw-,zeel&]s als ze]         
volmaakte v]d$ig+smiddel5 bes*\wd1 want 
de aanvall]s zijn  nooit zoo go$        
georganise]d1 dat zij 9 geslot5 gel$]5  
na>  de palissade]+ /orm51 deze omhakk5 
en e5 bres mak54 ,als e5  /am t5 oorlog 
gaat1 kan het ho(d nooit d5 e55 troep   
hi] en dan  &]5 da> comm&e]51 want i$]  
man ve*t op de mani] die hem  het be/e  
bevalt2 en om n voor n e5e palissade]+  
te nad]51  die met vuurwap55 v]d$igd    
wordt1 s*ijnt d5 aanvall]s t]e*t e5     
wisse dood toe4 ,ik d5k niet1 dat erg5s 
t] w]eld e5 krijg%aftig]  volk te v9d5  
zal zijn1 dan de ,nieuw-,zeel&]s4 ,hunne
 h\d+ to5  zij voor het e]/ e5 s*ip zag5
 7volg5s het v]haal van kapite9  ,cook7 

bewij/ dit duidelijk2 #ccd en de h&el+  
om hagelbui5 van  /e55 na> zulk e5 groot
 en vreemd geva>te te w]p51 alsm$e      
hunne uitdag+ tot het s*eepsvolk3 ,komt 
aan l& en wij zull5  u all5 dood5 en    
opet51 getuig5 van ongewone drie/heid4  
,deze  oorlogzu*tige gee/ blijkt ook uit
 vele hunn] gewoont5 en zelfs  uit de   
m9/e h&el+54 ,als e5 ,nieuw-,zeel&]     
geslag5 wordt1  al is het ook uit       
gekheid1 moet die slag word5 t]uggegev52
 en  da>van zag ik e5 voorbeeld teg5ov] 
e5 onz] (fici]54    ,door de to5em5de   
bes*av+ is er teg5woordig veel m9d]     
oorlog1  uitg5om5 tuss*5 enkele         
zuidelijke /amm54 ,ik hoorde e5e        
eig5a>dige anecdote v]tell5 van e5      
voorval1 dat e5ig5 tijd  gel$5 9 het    
zuid5 plaats _h4 ,e5 z5del+ bezo*t e5   
opp]ho(d1  die zijn /am t5 oorlog ru/te3
 de muskett5 w>5 s*oon en gepoet/1  en  
de munitie lag g]e$4 ,nadat hij lang ov]
 het nuttelooze van d5  oorlog _h       
gesprok51 en gewez5 op de g]+e bele$ig+1
 die hem  _h uitgelokt1 0 het opp]ho(d  

ze] 9 zijn besluit ges*okt en  s*e5 te  
a>zel52 ma> e9delijk viel het hem 91 dat
 e5 zijn]  vaatjes kruit 9 sle*t5 /aat  
v]ke]de1 en niet lang me] go$  z\       
blijv54 ,dit w]d als e5 onw$]legba>     
bewijs aangevo]d voor  de               
noodzakelijkheid om d5 oorlog           
onmiddellijk te v]kl>53 imm]s1  m5 mo*t 
er niet aan d5k5 zooveel go$ kruit te   
lat5 b$]v56 ,en  dit argum5t gaf d5     
doorslag4 ,de z5del+5 v]teld5 mij1 dat  
bij  ,%ongi--het opp]ho(d dat ,engel&   
bezo*t--de zu*t na> oorlog de  e5ige en 
be/5dige drijfve] 0 van al zijne h&el+54
 ,de /am1  wa>van hij het voornaam/e    
ho(d 01 w]d e5s door e5 &]5  /am aan de 
,?ames-rivi] veelvuldig la/ig gevall54  
,alle mann5  van ,%ongi's /am zwo]5     
da>op e5 dur5 e$1 dat als hun knap5     
volwass5 en kra*tig g5oeg z\d5 zijn1 zij
 deze bele$ig+5 nimm]  z\d5 v]get5 no*  
v]gev54 ,het ge/& do5 van di5 e$ s*ijnt 
de ho(dr$5 te zijn gewee/1 wa>om ,%ongi 
na> ,engel& g+2 en  e5maal hi]1 0 het   
zijn e5ig doel4 ,ges*5k5 w]d5 alln op   

prijs ge/eld1 wanne] zij 9 wap55 kond5  
word5 omgezet2 van de  kun/5 boezemd5   
alle5 zoodanige hem belang 91 die op het
 mak5  van wap55 betrekk+ hadd54 ,te    
,sydney ontmoette ,%ongi door e5        
zond]l+ toeval het vij&ig opp]ho(d van  
de ,?ames-rivi] t5  huize van d5 he]    
,m>sd54 ,hunne h\d+ ov] en we] 0        
beleefd1  ma> ,%ongi v]telde hem1 dat   
hij nooit z\ oph\d5 zijn l& te          
beoorlog51 als hij op ,nieuw-,zeel& t]ug
 04 ,de uitdag+ w]d  aang5om51 en na    
zijn t]ugke] volvo]de ,%ongi zijne      
b$reig+  tot de laat/e lett]4 ,de /am   
aan de ,?ames-rivi] w]d geheel  ov]hoop 
geworp51 en het ho(d zelf1 tot wi5 de   
uitdag+ g]i*t  01 g$ood4 ,hoewel ,%ongi 
zulke diepgewortelde gevoel5s van haat  
en wraak koe/]de1 wordt hij bes*rev5 als
 iem&1 die e5e go$e  inbor/ bezat4      
,des avonds g+ ik met kapite9 ,fitz-,roy
 en e5 d] z5del+51  d5 he] ,bak]1 e5    
bezoek br5g5 aan ,kororadika4 ,wij      
w&eld5 het  dorp door1 en zag5 en prat5 
met v]s*eid5e li$51 zoo mann51  vr\w5   

als k9d]54 ,d5 ,nieuw-,zeel&] zi5de1    
v]gelijkt m5  hem t]e*t met d5 ,tahitir1
 want beid5 behoor5 tot dezelfde        
m5s*5-species4 #cce ,de v]gelijk+ valt  
e*t] ze] t5 nadeele  van d5             
,nieuw-,zeel&] uit4 ,deze moge al wat   
me] en]gie bezitt51  9 alle &]e opzi*t5 
is zijne ho$anigheid van e5e veel lag]e 
orde4 ,e5 enkele blik op hunne          
gelaatsuitdrukk+ ov]tuigt ons1  dat de  
e5 e5 wilde1 de &] e5 bes*aafd m5s* is4 
,op geheel  ,nieuw-,zeel& z\ m5 te      
v]geefs e5 man zoek5 met het gelaat en  
voorkom5 van het oude ,tahitis*e /amho(d
 ,utamme4 ,ongetwijfeld  geeft de       
buit5gewone mani]1 wa>op hi] het tat\e]5
 ges*i$t1  e5e ongewone uitdrukk+ aan   
hun gezi*t4 ,de sam5ge/elde do*         
symmetris*e figur51 die het geheele     
gezi*t b$ekk51 v]bij/]5 en  misleid5 e5 
ongeoef5d oog1 t]wijl bov5di5 de diepe  
insnijd+51  door v]/or+ van het spel d] 
p]iph]is*e spi]51 wa>s*ijnlijk  e5e     
uitdrukk+ van /roeve onbeweeglijkheid   
voortbr5g54 ,ma>  behalve dit1 v]toont  

het oog e5e flikk]+1 die niets &]s  dan 
li/ en wre$heid kan beteek554 ,hunne    
li*am5 zijn groot en  =s*1 do* 9        
fraaiheid van vorm5 niet te v]gelijk5   
bij die d]  arbeid]sklass5 op ,tahiti4  
,zo[el zij zelv5 als hunne huiz5 zijn   
onz9delijk1 vuil en walgelijk2  het     
d5kbeeld om li*aam ( kler5 te wass*5    
s*ijnt nooit 9 hun  ho(d op te kom54 ,ik
 zag e5 opp]ho(d1 die e5 hemd droeg1    
zw>t  van de kor/5 vuil1 en die op mijne
 vraag hoe dit zoo morsig 01  v]wond]d  
antwoordde3    ,ziet gij dan niet1 dat  
het e5 oud hemd is8    ,enkele mann5    
drag5 hemd52 ma> de gewone kle$+ be/aat 
uit  e5 ( twee groote woll5 dek5s1 die  
mee/al zw>t zi5 van het  vuil en op ze] 
ongemakkelijke1 lompe mani] ov] de      
s*\d]s zijn  geworp54 ,enkele voorname  
ho(d5 hebb5 e5e pass5de kle$+ van       
,engels*e /(f51 die e*t] alle5 bij hooge
 geleg5h$5 word5  g$rag54    #bc        
,decemb]4    ,op e5e plaats1 g5aamd     
,waimate1 die om/reeks #ae mijl5 van de 
,eil&5-,baai en halv]weg5 tuss*5 de oo/-

 en we/ku/5 ligt1  hebb5 de z5del+5 e5ig
 l& geko*t1 met het doel dit te  beb\w54
 ,het 0 da> dat ik e5 bezoek g+ br5g5   
bij d5 he]  ,w4 ,williams1 die mij op   
mijn v]zoek hi]toe _h uitg5oodigd en bij
  wi5 ik gentroduce]d 04 ,bu%by1 de     
,brits*e resid5t1 bood aan  mij 9 zijne 
boot m$e te nem5 door e5e kreek1 wa> ik 
e5 fraai5  wat]val z\ zi51 en welke     
tev5s mijne w&el+ z\ bekort54 ,ook      
v]s*afte hij mij e5 gids4 ,op zijne     
vraag aan e5 naburig ho(d  om mij e5    
ges*ikt man aan te wijz51 bood het ho(d 
zi* zelf aan2  ma> zoo groot 0 zijne    
onwet5dheid omtr5t de wa>de van het     
geld1  dat hij e]/ vroeg hoeveel pond ik
 hem z\ gev51 en lat] met  twee doll>s  
tevr$5 04 ,to5 ik het ho(d e5 ze] kle9  
pak liet  zi51 dat ik wilde lat5 drag51 
moe/ hij met alle geweld e5 slaaf  nem54
 ,deze trots*e neig+5 beg9n5 nu te      
slijt52 ma> vroeg] z\  e5 ho(dp]soon    
liev] zijn ge/orv51 dan de v]n$]+       
ond]gaan  ook zelfs d5 kle9/5 la/ te    
drag54 ,mijn metgezel1 voorhe5 e5  groot

 krijgsov]/e1 0 e5 vlug1 b$rijvig man   
met e5 geheel  getat\e]d gezi*t en e5e  
vuile dek5 tot kle$+4 ,hij s*e5  met    
,bu%by op ze] go$5 voet te /aan1 (s*oon 
zij dikwijls sam5  getwi/ hadd54 ,bu%by 
de$ mij de opm]k+1 dat op oog5blikk51   
als deze inboorl+5 het mee/ snoev51 e5e 
kle9e dosis kalme  spott]nij hun        
m5igmaal het zwijg5 oplegt4 ,zoo 0 dit  
opp]ho(d  e5s bij hem gekom5 en _h op   
snoev5d5 toon gezegd3    ,e5 groot      
opp]ho(d1 e5 b]oemd man en mijn vri5d is
 bij mij op  bezoek gekom54 ,gij moet   
hem wat go$s te et5 gev51 fraaie ges*5k5
  aanbi$51 enz444    ,bu%by _h hem zijne
 r$evo]+ lat5 uitsprek5 en to5 op kalm5 
toon geantwoord3    ,wat z\ uw slaaf dan
 &]s voor u do58    ,met e5 ze] grappig 
geba> _h de man to5 zijne opsnijd]ij    
ge/aakt4    ,e5ig5 tijd gel$5 _h de he] 
,bu%by e5 veel ern/ig] aanval te        
door/aan4 ,e5 opp]ho(d poogde met zijn  
troep midd5 9 d5 na*t 9  zijn huis te   
dr+52 en to5 dit niet zoo gemakkelijk   
g+1 op5d5  zij e5 lev5dig gewe]vuur4    

,bu%by w]d li*t gewond2 ma> e9delijk    
moe/ de troep wijk54 ,kort da>na        
ontdekte m5 wie de aanvall] 01  en _h   
e5e algeme5e sam5kom/ d] ho(d5 plaats om
 het geval te  besprek54 ,de            
,nieuw-,zeel&]s bes*\wd5 het als ze]    
misdadig1  op grond dat de aanval bij   
na*t 0 ges*i$ en ,bu%by ziek te b$  lag4
 ,ze] tot hunne e]1 gold deze laat/e    
om/&igheid algeme5 als  r$5 om ,bu%by 9 
bes*]m+ te nem54 ,en zoo beslot5 de     
ho(d51  het l& van d5 aanvall] t5 bate  
van d5 kon+ van ,engel&  v]beurd te     
v]kl>54 ,deze krasse h&elwijze1 om e5   
opp]ho(d1  e5 gelijke1 z te v]volg5 en  
te /raff51 0 e*t] geheel zond]          
voorbeeld4 ,bov5di5 v]loor de aanvall]  
de aanspraak op de a*t+  zijn] gelijk52 
en dit w]d door de ,engels*5 als van me]
 gewi*t  bes*\wd dan de v]beurdv]kl>+   
van zijn l&4    ,op het oog5blik dat de 
boot van wal /ak1 /apte er e5 twe$e     
opp]ho(d 91 die alle5 voor zijn pleizi] 
de kreek e5s op en ne]  wilde v>54      
,nooit zag ik e5 t]ug/oot5d] en woe/]   

uitdrukk+  dan op het gezi*t van dez5   
man4 ,onmiddellijk tr( het mij1 dat ik  
erg5s zijn ev5beeld gezi5 _h1 en        
e9delijk h]9n]de ik mij dat  dit 0 op e5
 d] teek5+5 van ,retzs* bij ,s*ill]'s   
ballade  ,fridol91 wa> twee mann5 ,rob]t
 9 het br&5de op5 =nuis  duw54 #ccf ,het
 woe/e opp]ho(d geleek op d5 man1 die   
zijn arm  op ,rob]t's bor/ legt4 ,de    
gelaatsuitdrukk+ sprak hi] wa>heid3  dit
 opp]ho(d 0 e5 bek5d moord5a> gewee/1 en
 0 e5 b]u*t  lafa>d bov5di54 ,op het    
punt1 wa> de boot l&de1 v]gezelde ,bu%by
  mij e5 kort e9d d5 weg op4 ,ik kon to5
 niet nalat5 de koele  onbes*aamdheid te
 bewond]51 wa>m$e de oude grijze        
booswi*t1  die 9 de boot bleef ligg51   
,bu%by nas*reeuwde3    ,blijf niet te   
lang weg2 het z\ mij v]vel5 hi] te moet5
 wa*t54    ,wij begonn5 nu onze w&el+4  
,de weg liep langs e5 go$ geba& pad1    
aan we]szijd5 begroeid met het hooge    
v>5kruid1 dat het geheele l&  b$ekt4    
,nadat wij e5ige mijl5 hadd5 geloop51   
kwam5 wij aan e5  l&elijk dorpje1 uit   

enkele hutt5 be/a&e en omr+d door e5ige 
plekjes grond1 wa>op a>dappel5 w>5      
gepoot4 ,het invo]5 van d5  a>dappel is 
voor het eil& van het wez5lijk/e nut    
gewee/1 en hij  wordt ?ans veel me]     
geget5 dan de inl&s*e gewass54          
,nieuw-,zeel&  bezit e5 groot natuurlijk
 voorre*t1 namelijk1 dat de inwon]s er  
nooit van hong] zull5 /]v54 ,het geheele
 l& vloeit ov] van  het me] g5oemde     
v>5kruid2 en de wortels van deze plant1 
(s*oon  niet smakelijk1 bevatt5 to* veel
 vo$sel4 ,e5 inboorl+ kan altijd  hi]van
 lev51 en heeft bov5di5 e5 ov]vlo$ van  
s*aaldi]5 op  elk g$eelte d] zeeku/4    
#ccg ,de dorp5 zijn voornamelijk k5ba>  
aan de platte vlo]5 ( dak51 welke op vi]
 pal5 ti5 ( twaalf  voet hoog bov5 d5   
grond zijn opg]i*t1 en als veilige      
bewa>plaats  voor de veldvoortbr5gsel5  
di554    ,di*t bij e5e d] hutt5 gekom51 
zag ik tot mijn groot g5oeg5 de         
eig5a>dige pli*tpleg+ van het wrijv51 (1
 gelijk m5 het noem5  moe/1 het drukk5  
d] neuz5 9 ha> w>5 vorm4 ,t]/ond bij    

onze  nad]+ begonn5 de vr\w5 iets met   
ze] klag5de /em te prevel51  g+5 to5 op 
h>e hurk5 zitt5 en hield5 de gezi*t5 op4
 ,mijn  metgezel g+ a*t]e5volg5s voor ze
 /aan1 plaat/e d5 kant van  zijn neus   
re*?oekig op d5 h>5 en begon te drukk54 
,dit duurde niet  lang] dan e5 h>telijke
 h&druk bij ons2 en ev5als wij bij het  
h&s*udd5 de kra*t van d5 druk v]&]51 zoo
 do5 ook zij met  d5 neus4 ,g$ur5de het 
drukk5 uitt5 zij e5 za*t tevr$5 geknor1 
dat ze] veel ov]e5kwam met het geluid   
dat twee v>k5s mak51 die  hunne gezi*t5 
teg5 elk&] wrijv54 ,ik m]kte op1 dat de 
slaaf (  m9d]e zijn neus drukte teg5 elk
 di5 hij ontmoette1 onv]s*illig  vr ( na
 zijn mee/]1 het opp]ho(d4 ,(s*oon bij  
deze wild5 het  ho(d vol/rekte ma*t     
heeft ov] lev5 en dood1 be/aat tuss*5 h5
  ge5 enkel spoor van pli*tpleg+4       
,bur*ell heeft hetzelfde opgem]kt  bij  
de ruwe ,be*uan5 9 ,zuid-,afrika4 ,wa>  
de bes*av+ e5 zek]5  trap heeft b]eikt1 
ont/aan weldra sam5ge/elde              
wellev5dheidsvorm5  tuss*5 de v]s*ill5de

 klass5 d] sam5lev+4 ,zoo w>51 bijv41   
op ,tahiti alle inwon]s v]pli*t zi* 9   
teg5woordigheid des kon+s  tot aan het  
midd5 te ontbloot54    ,to5 de          
pli*tpleg+ van het neusdrukk5 tuss*5    
alle aanwezig5 na>  behoor5 0 afgeloop51
 g+5 wij 9 e5 kr+ voor e5 d] hutt5      
zitt51 en blev5 da> e5 half uur4 ,alle  
hutt5 hebb5 nag5oeg  dezelfde vorm en   
afmet+51 en kom5 9 vuilheid en onre9heid
  met elk&] ov]e54 ,zij gelijk5 op e5   
koe/al1 wa>van het e5e  e9de op5 is1 ma>
 hebb5 di*t bij d5 +ang e5 tuss*5muur   
met  e5 vi]kant gat er 91 dat toegang   
geeft tot e5e kle9e donk]e  kam]4 ,9    
deze kam] b]g5 de bewon]s al hun        
eig5dom1 en bij k\d  w$] slap5 zij er 92
 ma> zij et5 en br5g5 hun tijd door 9   
het  op5 voorg$eelte4 ,to5 mijne gids5  
hunne pijp5 uitg]ookt hadd51  v]volgd5  
wij onze w&el+4 ,het pad leidde door    
dezelfde golv5de  l&/reek1 die we] ov]al
 met v>5kruid b$ekt 04 ,aan onze        
re*t]h& vloeide e5e kronkel5de rivi]1   
wa>van de oev]s met  boom5 w>5 beplant2 

en hi] en da> op de heuvels v]toonde zi*
  e5e /rook bos*4 ,9 we]wil van de gro5e
 kleur1 _h het geheele  l&s*ap e5       
e5igsz9s mi/roo/ig5 aanblik4 ,het gezi*t
 van zooveel  v>5kruid maakte           
onwillekeurig d5 indruk van             
onvru*tba>heid1  hetge5 e*t] niet jui/  
is3 want wa> het v>5kruid zoo di*t  en  
hoog groeit 7het reikt tot aan de bor/71
 wordt het l& door  akk]b\w vru*tba>4   
,sommige bewon]s d5k51 dat dit          
uitge/rekte1  op5 l& vroeg] geheel met  
w\d5 b$ekt 01 die lat] door vuur  zijn  
v]woe/4 ,na> m5 zegt1 word5 bij grav+5  
op de kaal/e  plekk5 dikwijls /ukk5 h>s 
gevond51 welke uit d5 kauri-pijnboom    
7,aga?is au/ralis7 vloeit4 #cch ,de     
inboorl+5 hadd5 blijkba>  gegronde r$5  
om het l& te ontboss*51 want het        
v>5kruid  7,pt]is escul5ta71 dat vroeg] 
het voornaam/e vo$+smiddel 01  bloeit   
alle5 9 de op51 bos*vrije g$eelt54 #cci 
,de bijna totale  afwezigheid van       
gem5gde grassoort5--zulk e5 m]kwa>dig   
k5m]k  9 de flora van dit eil&--laat zi*

 welli*t hi]door v]kl>51  dat het l&    
voorhe5 met w\dboom5 b$ekt is gewee/4   
,de grond is vulkanis*2 op v]s*eid5e    
plaats5 g+5 wij ov]  slakk5vormige      
lava's1 en op vele naburige b]g5 kon m5 
duidelijk  krat]s ond]s*eid54 ,(s*oon   
het l&s*ap n]g5s s*oon1 en  alle5 nu en 
dan a>dig is1 g5oot ik van mijne w&el+  
en z\ dit  nog me] g$aan hebb51 indi5   
mijn metgezel1 het opp]ho(d1 niet zoo   
bijzond] spraakzaam 0 gewee/4 ,ik k5de  
sle*ts drie woord5 van  zijne taal3 go$1
 sle*t en ja2 en da>m$e beantwoordde ik 
al  zijne opm]k+51 zond] natuurlijk e5  
enkel woord te v]/aan van  wat hij      
zeide4 ,ma> dit 0 voldo5de3 ik 0 e5 go$ 
toehoord]1  e5 aang5aam p]soon1 en da>om
 hield hij niet op met prat54           
,e9delijk b]eikt5 wij ,waimate4 ,na     
zooveel mijl5 door e5 onbewoond  en     
onnut l& te zijn getrokk51 0 de         
plotsel+e v]s*ijn+  van e5e ,engels*e   
bo]d]ij met h>e go$ beb\wde veld51 die  
da> als door toov5a>%& geplaat/ 01 e5e  
uit]/ aang5ame  v]rass+4 ,da> de he]    

,williams niet ?uis 01 heette ,davies   
mij 9  zijne won+ h>telijk welkom2 en   
nadat ik hi] met zijn gez9 _h !e        
g$ronk51 d$5 wij e5e w&el+ om de        
bo]d]ij4 ,9 ,waimate zijn  drie groote  
huiz51 wa>9 de z5del+5 ,williams1       
,davies en ,cl>ke  won52 en di*t da>bij 
/aan de hutt5 d] inl&s*e arbeid]s4 ,op  
e5e naburige hell+ /ond5 talrijke g]/e- 
en t>we>5 9 voll5  bloei1 en op e5 &]   
veld zag m5 a>dappel5 en klav]4 ,ma>1 al
  wat ik zag1 te bes*rijv51 is          
onmogelijk4 ,er w>5 groote moe/u951     
wa>9 alle vru*t5 en gro5t51 die ,engel& 
zelf voortbr5gt1 en  bov5di5 vele uit e5
 w>m] klimaat4 ,ik noem sle*ts3 asp]ges1
  witte boon51 komkomm]s1 rhab>b]1      
appel51 p]51 vijg51  p]zik51 abrikoz51  
druiv51 olijv51 kruisbess51 aalbess51   
hop1  brem voor palissade]+51 en        
,engels*e eik52 ook zag ik vele soort5  
bloem54 ,rondom de bo]d]ij w>5 vele     
/all51 e5e dors*s*uur met  ha>          
wantoe/el1 e5e gr(sm$]ij1 en op d5 grond
 ploegs*>5 met  &] g]e$s*ap4 ,te midd5  

van dit alles he]s*te dat l&elijke      
gezels*apslev5 van v>k5s en kipp51 die  
g5oeglijk bij elk&]  lag51 ev5als op    
elke bo]d]ij 9 ,engel&4 ,op e5e af/& van
 e5  pa> hond]d y>ds1 t] plaatse wa> het
 wat] van e5 beekje 9 e5  vijv] 0       
afg$amd1 /ond e5 groote heus*e wat]mol54
    ,dit alles is ze] v]rass5d1 zoo m5  
b$5kt1 dat hi] vijf j>5  gel$5 niets &]s
 dan v>5kruid groeide4 ,en wat me] zegt3
 al deze  v]&]+ is ges*i$ door inl&s*e  
w]kli$51 door z5del+5  9 de kun/        
ond]wez52 de les van d5 z5del+ is hi] de
 /af van  d5 toov5a>4 ,de huiz5 zijn    
geb\wd1 de v5/]s +ezet1 de veld5        
beploegd en zelfs de boom5 gent444 door 
,nieuw-,zeel&]s4 ,bij  d5 mol5 zag5 wij 
e5 ,nieuw-,zeel&]1 wit gepo$]d met meel1
  ev5als zijn vakbro$] 9 ,engel&4 ,to5  
ik dit geheele tooneel  aans*\wde1      
bewond]de ik het 9 g$a*te4 ,die bewond]+
 sproot  niet zooze] voort uit het feit1
 dat alles mij lev5dig aan ,engel&      
h]9n]de--want to5 de avond daalde1 d$5  
ook de huiselijke  geluid51 de wuiv5de  

kor5veld51 en het golv5de l& met zijn   
geboomte 9 de v]te1 onwillekeurig aan   
het vad]l& d5k53 ook  niet uit het      
zegevi]5de bewu/zijn1 nu ik zag wat     
,engels*5 tot  /& kond5 br5g5--ma>      
veele] uit de hooge v]wa*t+51 die  mij  
v]vuld5 9 d5 toekom/ig5 voorspo$ van dit
 belangrijke eil&4    ,v]s*eid5e jonge  
mann51 die door de z5del+5 uit de       
slav]nij  w>5 afgeko*t1 w]kt5 op de     
bo]d]ij4 ,zij w>5 gekle$ 9  hemd1 buis  
en broek1 en zag5 er fatso5lijk uit4 ,te
 oordeel5  na> e5e onb$uid5de anecdote1 
die ik ev5 wil v]tell51 z\ ik  h5 voor  
e]lijke li$5 h\d54 ,op onze w&el+ door  
de veld5  kwam e5 jonge inl&] na>       
,davies toe1 en gaf hem e5 mes en  e5e  
zwikboor1 zegg5de dat hij deze op d5 weg
 gevond5 _h1 en  niet wi/ aan wi5 zij   
toebehoord54 ,deze jonge mann5 en knap5 
s*55 ze] vroolijk en opg]uimd4 ,des     
avonds zag ik e5 troepje  van h5 cricket
 spel52 to5 ik da>bij da*t aan d5 /ugg5 
ern/1  wa>van de z5del+5 bes*uldigd     
word51 de$ het mij g5oeg5 te  zi51 dat  

e5 hunn] eig5 zoons lu/ig aan het spel  
deelnam4 ,e5  me] bepaalde en aang5ame  
v]&]+ v]toond5 de jonge vr\w51  die als 
di5/bod5 b9n5%uis w]kt54 ,door ha>      
held]1 net en  gezond uit]lijk1 ev5als  
van de melkmeisjes 9 ,engel&1 vormd5    
zij e5e gun/ige teg5/ell+ met de vr\w5  
uit de morsige hutt5  9 ,kororadika4 ,de
 vr\w5 d] z5del+5 hadd5 getra*t ha> van 
het tat\e]5 af te br5g52 ma> to5 op     
zek]5 dag e5 v]ma>d  snijmee/] uit het  
zuid5 kwam1 zeid5 de meisjes3    ,wij   
moe/5 to* eig5lijk e5 pa> /rep5 op de   
lipp5 hebb52  want &]s zull5 onze lipp5 
rimpel5 als wij oud word51 en zull5  wij
 zoo erg leelijk word54    ,wel ges*i$t 
het tat\e]5 niet me] zoo druk als       
vroeg]2 ma> wijl  het e5 k5teek5 is t]  
ond]s*eid+ van ho(d en slaaf1 zal het   
wa>s*ijnlijk lang 9 gebruik blijv54     
,hoeze] e5 g$a*t5sleur  gewoonte kan    
word51 bleek uit de v]kl>+ d] z5del+51  
dat  zelfs 9 hunne oog5 e5 glad gezi*t  
all$aags* s*e51 en niet  zoo fraai als  
dat van e5 ,nieuw-,zeel&s*5 g5tleman4   

,laat 9 d5 avond g+ ik na> het huis van 
,williams1 wa> ik  ov]na*tte4 ,ik vond  
er e5 groot gezels*ap k9d]51 die voor   
d5 ,k]/dag w>5 bije5gekom5 en nu all5   
aan e5e tafel zat5  !e te dr9k54 ,nooit 
zag ik e5 a>dig]1 opg]uimd] troepje2  en
 dan te d5k51 dat dit midd5 9 het l& van
 kannibalisme1 moord  en alle gruwelijke
 misdad5 06 ,de h>telijkheid en het     
geluk1 die  zoo duidelijk op de gezi*t5 
van het kle9e volkje te lez5 /ond51     
s*55 ook door de oud]e p]son5 d] z5d+   
gevoeld te word54    #bd ,decemb]4      
,des morg5s w]d5 aan de geheele familie 
geb$5 voorgelez5 9 de  l&/aal1 en na het
 ontbijt de$ ik e5e rondw&el+ door de   
tu95  en de bo]d]ij4 ,het 0 e5 m>ktdag1 
als wanne] de inboorl+5 d]  omligg5de   
gehu*t5 hunne a>dappel51 mas ( v>k5s    
kom5 inruil5  teg5 dek5s1 tabak en      
somtijds zeep1 als de z5del+5 h5 da>toe 
kunn5 ov]r$54 ,de oud/e zoon van        
,davies1 die e5e eig5 bo]d]ij  bezit1 is
 de zak5man op de m>kt4 ,de k9d]5 d]    
z5del+51 die  jong op het eil& kwam51   

v]/aan de taal bet] dan hunne oud]s1  en
 kunn5 gemakkelijk] iets van de inl&]s  
g$aan krijg54    ,kort vr d5 middag     
w&eld5 de he]5 ,williams en ,davies met 
mij na> e5 g$eelte van het naburige w\d1
 om mij d5 v]ma>d5  ,kauri-pijnboom te  
lat5 zi54 ,ik mat e5 di] pra*tige boom5 
en vond1  dat hij e5 omtrek _h van #ca  
voet bov5 de wortels4 ,di*tbij 0 e5     
&]e1 di5 ik niet zag1 van #cc voet2 en  
m5 v]telde mij van e51  die niet m9d]   
dan #dj voet 9 omtrek 04 ,deze boom5    
zijn v]ma>d  om hunne gladde            
cyl9d]vormige /amm51 die e5e hoogte     
b]eik5  van ze/ig1 en zelfs neg5tig voet
 met bijna dezelfde middellijn  en zond]
 e5 enkel5 tak4 ,de kroon van takk5 aan 
hun top /aat 9  ge5 enkele v]h\d+ tot d5
 /am1 en ook de blad]5 zijn kle9 9      
v]gelijk+ met de takk54 ,het w\d be/aat 
hi] bijna geheel uit  kauri's1 wa>van de
 hoog/e boom5 met hunne ev5wijdige zijd5
 als  reusa*tige h\t5 zuil5 voor d5     
toes*\w] oprijz54 ,het h\t van  d5 kauri
 is het ko/ba>/e voortbr5gsel van het   

eil&2 ook zijpelt  er e5e hoeveelheid   
h>s uit d5 /am1 die1 voordat het gebruik
 er  van bek5d 01 teg5 e5e p5ny het pond
 v]ko*t w]d4 #cdj ,enkele  w\d5 op      
,nieuw-,zeel& moet5 bijna geheel        
ondoordr+ba> zijn4 ,de  he] ,mat!ws     
v]telde mij1 dat e5 w\d van sle*ts #cd  
mijl5 9  doorsn$e1 hetwelk twee bewoonde
 di/rict5 s*eidde1 e]/ onlangs  voor de 
e]/e maal 0 doorgetrokk54 ,hij en e5 &]e
 z5del+1  i$] met e5 troep van om/reeks 
#ej man1 poogd5 e5 weg te ban52  ma> dit
 ko/te hun me] dan #ad dag5 w]k6 ,9 de  
boss*5 zag ik ze]  we9ig vogels4 ,wat   
di]5 betreft1 is het e5 hoog/ m]kwa>dig 
feit1  dat zulk e5 groot eil&--me] dan  
#gjj mijl5 lang en op vele plaats5  #ij 
mijl5 bre$ #cda--met afwissel5de grond51
 e5 fraai klimaat1  en l& van all]lei   
hoogt5 tot #adjjj voet1 ge5 enkel       
inheems*  di] bezit1 met uitzond]+ van  
e5e kle9e rat4 ,de v]s*ill5de  soort5   
van het reusa*tige vogelgesla*t ,d9ornis
 s*ijn5 hi]  de vi]voetige zoogdi]5 te  
hebb5 v]vang51 ev5als nog h$5 de        

kruip5de di]5 op de ,galpagos-,eil&54   
,m5 zegt1 dat de gewone  ,noorweegs*e   
rat de ,nieuw-,zeel&s*e soort 9 d5 kort5
 tijd van  twee j>5 op het noordelijk   
e9de van het eil& heeft uitg]oeid4 ,op  
vele plaats5 bem]kte ik v]s*eid5e soort5
 onkruid1 die ik ev5als  de ratt5 als   
mijn l&g5oot5 moe/ erk5n52 en aan e5    
,frans*  s*ip komt de e] toe e5e prei te
 hebb5 +evo]d1 die zi* ov]  geheele     
di/rict5 heeft v]spreid1 en ongetwijfeld
 ze] la/ig zal  blijk54 ,ook de gewone  
zur+ 7,rumex acetosa7 is hi] wijd en    
zijd  v]spreid en zal1 na> ik vrees1    
altijd t5 bewijze /rekk5 van de         
s*elm]ij door e5 ,engels*man gepleegd1  
die de zad5 er van v]ko*t  voor die van 
de tabaksplant4    ,van onze aang5ame   
w&el+ 9 het huis t]uggeke]d1 at ik bij  
d5 he] ,williams1 die mij v]volg5s e5   
pa>d le5de om na> de  ,eil&5-,baai t]ug 
te ke]54 ,met dankba>heid voor de       
h>telijke  ontvang/ en met gevoel5s van 
e]bi$ voor hunne bes*aafde1  nuttige en 
re*ts*ap5 p]soonlijkh$51 nam ik van de  

z5del+5  afs*eid4 ,ik gelo(1 dat m5     
moeilijk e5 corps mann5 z\ v9d51 die    
bet] dan zij voor de hooge roep+ ges*ikt
 zijn1 welke zij na/rev54    ,k]/dag4   
,nog enkele dag51 en het vi]de ja> van  
onze afwezigheid uit ,engel&  zal       
v]/rek5 zijn4 ,onz5 ,e]/5 ,k]/dag bra*t5
 wij door 9  ,plym\?2 d5 twe$5 9 de     
,/4-,ma>t5s-,kreek bij ,kaap ,hoorn2 d5 
d]d5 te ,port ,desir 9 ,patagoni2 d5    
vi]d5 voor ank] 9 e5e  afgeleg5 hav5 van
 het s*i]eil& ,tres ,montes2 d5 vijfd5  
hi]2  en zoo de ,voorzi5igheid wil1 zal 
de volg5de 9 ,engel& zijn4 ,wij  woond5 
e5e godsdi5/oef5+ bij 9 de kapel van    
,pahia1 wa> de  di5/ g$eeltelijk 9 het  
,engels* en g$eeltelijk 9 de l&/aal     
geh\d5 w]d4 ,zoolang wij op             
,nieuw-,zeel& w>51 hoord5 wij van  ge5  
nieuwe dad5 van kannibalisme4 ,wel vond 
,/oke op e5 eil&je bij  de ank]plaats   
v]br&e m5s*5be5d]5 om e5 vuurha>d       
v]spreid  ligg52 ma> mogelijk lag5 deze 
ov]blijfsel5 van e5 smakelijk5  maaltijd
 er re$s v]s*eid5e j>54 ,het is         

wa>s*ijnlijk1 dat de  z$elijke gea>dheid
 van het volk snel v]bet]5 zal4 ,bu%by  
v]telde  e5e a>dige anecdote als /aaltje
 van opre*!id van al?ans enkele  p]son51
 die het *ri/5dom belijd54 ,e5 zijn]    
jongeli$51 die  gewoon 0 aan de &]e     
b$i5d5 geb$5 voor te lez51 v]liet  hem4 
,to5 hij e5ige wek5 da>na des avonds    
laat langs e5 bijgeb\w  g+1 zag en      
hoorde hij e5 van zijne li$5 d5 &]51 bij
 het  li*t van het ha>dvuur1 met moeite 
uit d5 bijbel voorlez54 ,da>na  knield5 
zij en bad53 en 9 hun geb$ noemd5 zij de
 nam5 van ,bu%by1  zijn gez9 en van de  
z5del+51 elk 9 zijn eig5 di/rict4    #bf
 ,decemb]4    ,bu%by de$ ,sulivan en mij
 het aanbod om 9 zijne boot e5ige mijl5 
de rivi] op te v>5 9 de ri*t+ na>       
,cawa-,cawa1 en /elde da>na  e5e w&el+  
voor na> het dorp ,waiomio1 wa> e5ige   
belangrijke  rots5 zijn4 ,wij volgd5 e5 
d] arm5 van de baai en hadd5 nu e5      
aang5am5 roeito*t te midd5 van a>dige   
l&s*app51 totdat wij  9 e5 dorp kwam51  
wa> de boot niet v]d] kon4 ,hi] bod5 e5 

opp]ho(d en zijne mann5 vrijwillig aan  
met ons na> ,waiomio te  w&el51 e5 af/& 
van vi] mijl54 ,dit opp]ho(d 0 de/ijds  
e5igsz9s b]u*t1 doordi5 hij onlangs e5  
zijn] vr\w5 en e5  slaaf weg5s ov]spel  
_h opgehang54 ,to5 e5 d] z5del+5 hem    
da>ov] ern/ig ond]hield1 s*e5 hij ze]   
v]wond]d en zeide1  dat hij da*t /ipt de
 ,engels*e me?ode te volg54 ,de oude    
,%ongi1  die 9 ,engel& bij het v]hoor d]
 ,kon+9 aanwezig 01 sprak  zijne diepe  
afkeur+ uit ov] het geheele proces2 hij 
zeide1 dat hij  vijf vr\w5 _h en ha>    
liev] all5 het ho(d z\ lat5 afslaan  dan
 zi* om ne zooze] te kwell54 ,dit dorp  
v]lat5de1 /ak5  wij ov] na> e5 &]1 dat  
op kort5 af/& op e5 heuvelhell+  lag4   
,vijf dag5 te vor5 0 de do*t] van e5    
opp]ho(d ge/orv51  die nog heid5 04 ,de 
hut1 wa>9 zij /i]f1 0 tot d5 grond  toe 
v]br& en door e5e s*utt+ omgev51 wa>op  
hunne h\t5  afgodsbeeld5 /ond54 ,het    
geheel 0 vuurrood gev]fd1 opdat het van 
v]re zi*tba> z\ zijn4 ,h>e japon 0 aan  
de doodki/ beve/igd1  en het afgesn$5   

ha> lag aan h>e voet54 ,de blo$v]want5  
hadd5  zi* het vlees* van de arm51      
li*am5 en aangezi*t5 ges*eurd1  zoodat  
zij met g]onn5 blo$ b$ekt w>52 ma> de   
oude vr\w5 zag5  er het vuil/ en het    
walgelijk/ uit4 ,d5 volg5d5 dag bezo*t5 
e5ige (fici]5 deze plek1 en vond5 de    
vr\w5 nog huil5d en  bezig h>e li*am5   
/uk te rijt54    ,wij v]volgd5 onze     
w&el+ en b]eikt5 weldra ,waiomio4 ,hi]  
/aan e5ige zond]l+e rots5 van kalk/e51  
die op run5 van  ka/eel5 gelijk54 ,deze 
rots5 hebb5 lang5 tijd tot              
begraafplaats5  g$i5d1 en word5         
bijgevolg als te heilig bes*\wd om ze te
 mog5  nad]54 ,to* riep e5 d] jonge     
mann5 tot de &]53 ,wie heeft  d5 mo$ om 
me te gaan8 en snelde vooruit2 ma> op   
nog ge5 hond]d  y>ds van de rots5       
gekom51 da*t de geheele troep er &]s ov]
 en  bleef /aan1 (s*oon m5 ons met      
volkom5 onv]s*illigheid toe/ond  de     
geheele plek 9 oog5s*\w te nem54 ,9 het 
dorp ru/t5 wij  e5ige ur5 uit1 welke    
tijd be/e$ w]d aan e5 lang ond]h\d met  

,bu%by ov] het re*t van v]koop van      
sommige l&54 ,e5 oud man1  die e5       
volle]d gesla*tkundige s*e51 duidde de  
a*t]e5volg5de  bezitt]s aan door /ukjes 
takk5 9 d5 grond te /ek54 ,voordat wij  
de huiz5 v]liet5 w]d aan elk van ons    
gezels*ap e5 m&jevol  gebakk5 a>dappel5 
uitg]eikt1 en volg5s gebruik nam5 wij   
die  m$e om ond]weg op te et54 ,ond] de 
vr\w51 die bezig w>5 met  kok51 m]kte ik
 ook e5 mannelijk5 slaaf op4 ,9 e5      
oorlogzu*tig  l&1 als dit1 moet het voor
 e5 man iets v]n$]5ds zijn w]k  te do51 
dat als het laag/e vr\w5w]k wordt       
bes*\wd4 ,dat m5  slav5 niet t5 oorlog  
laat gaan1 da>9 heeft m5 miss*i5 niet   
geheel en al ongelijk4 ,ik hoorde       
v]tell5 van e5 arm5 drommel1  die tijd5s
 de vij&elijkh$5 na> de teg5p>tij       
ov]liep4 ,hi]  w]d hij onmiddellijk door
 twee mann5 gegrep52 ma> wijl zij het   
niet e5s kond5 word5 aan wi5 hij z\     
toebehoor51 /ond elk met  e5 bijl bov5  
zijn ho(d g]e$1 va/ beslot51 dat de &]  
hem t5  m9/e niet lev5d kon menem54     

,alle5 door het beleid van de vr\w  van 
e5 opp]ho(d w]d de arme man1 die bijna  
dood 0 van s*rik1  g]$4 ,da>na hadd5 wij
 e5e aang5ame w&el+ na> de boot t]ug1   
do* b]eikt5 het s*ip niet voor des      
avonds laat4    #cj ,decemb]4    ,des   
namiddags /ev5d5 wij de ,eil&5-,baai uit
 en zett5 ko]s  na> ,sydney4 ,ik gelo(1 
dat wij all5 blijde w>5 ,nieuw-,zeel&   
te v]lat54 ,het is ge5 aang5aam oord4   
,ond] de inboorl+5 mi/  m5 di5          
bem9nelijk5 e5v\d1 welk5 m5 op ,tahiti  
v9dt1 en het  me]5deel d] ,engels*5 is  
het uits*ot d] maats*appij4 ,ook is  het
 l& zelf niet aantrekkelijk4 ,sle*ts op 
e5e enkele s*oone  plek zie ik met      
dankba>heid t]ug1 en dat is ,waimate met
 zijne  *ri/elijke bewon]s4             
,,ho(d/uk ,,xix4    ,,au/rali4      #ab 
,janu>i #ahcf4    ,vroeg 9 d5 morg5     
vo]de e5 zwakke w9d ons na> d5 +ang van 
,port ,jackson4 ,9 plaats van e5 gro55d 
l& te zi51 met hi] en  da> e5ige fraaie 
huiz51 v]toonde zi* sle*ts e5e re*te    
lijn  van geela*tige klipp51 die ons de 

ku/5 van ,patagoni voor d5  gee/ riep54 
,alle5 e5 e5zame1 wit-/e55 vuurtor5     
zeide ons1  dat wij 9 de nabijheid e5]  
groote volkrijke /ad w>54 ,is m5 de     
hav5 b9n5gegaan1 dan heeft deze met h>e 
klipvormige oev]s van  gelaagd5 z&/e5 e5
 fraai en ruim aanzi54 ,het bijna vlakke
 l&  is met dunne1 armzalige boom5      
b$ekt1 die getuig5 van d5 vloek  d]     
onvru*tba>heid4 ,v]d] het l& +a&e1      
v]bet]t dit en ziet  m5 mooie           
buit5plaats5 en nette bo]d]ij5 hi] en   
da> langs het  /r& v]spreid4 ,9 de v]te 
wez5 /e55 huiz5 van twee en drie        
v]diep+51 en e5 aantal w9dmol5s aan d5  
r& van e5 dijk ons  op de nabijheid d]  
ho(d/ad van ,au/rali4    ,e9delijk      
ank]d5 wij 9 ,sydney-,cove1 wa> wij het 
kle9e dok gevuld  zag5 met vele groote  
s*ep51 en omr+d door pakhuiz54 ,des     
avonds  w&elde ik door de /ad en ke]de  
vol bewond]+ ov] wat ik zag1  t]ug4     
,alles legt e5 s*itt]5d getuig5is af van
 de ma*t d]  ,brits*e natie4 ,hi]1 9 e5 
we9ig belov5d l&1 hebb5 e5ige           

tw9tigtall5 van j>5 heel wat me]        
uitg]i*t dan ev5veel eeuw5  9           
,zuid-,am]ika4 ,het e]/e gevoel1 dat 9  
mij opwelde1 0 mij geluk  te w5s*5 dat  
ik ,engels*man van geboorte 04 ,to5 ik  
lat] me]  van de /ad zag1 daalde mijne  
bewond]+ miss*i5 wel e5igsz9s2  ma> to* 
is zij mooi4 ,de /rat5 zijn regelmatig1 
bre$1 z9delijk en  word5 uit/ek5d       
ond]h\d52 de huiz5 hebb5 e5e fl9ke      
grootte1  en de w9kels zijn wel voorzi54
 ,m5 kan ha> g]u/ v]gelijk5  met de     
groote voor/$5 van ,lond5 en enkele &]e 
ho(dplaats5 9  ,engel&2 ma> zelfs bij   
,lond5 ( ,birm+ham ziet m5 zulk e5e     
snelle  uitbreid+ niet4 ,het aantal     
groote huiz5 en &]e geb\w51 die  jui/   
voltooid w>51 0 ind]daad v]wond]lijk2   
niettem9 klaagde  elk ov] de hooge hur5 
en de moeite om e5 huis te koop54 ,da>  
ik  uit ,zuid-,am]ika kwam1 wa> elk1 die
 eig5dom heeft1 9 de /$5  bek5d is1     
v]wond]de niets mij zooze]1 als dat ik  
niet dadelijk  kon te wet5 kom5 wie     
eig5a> 0 van dit ( dat vo]tuig4    ,ik  

huurde e5 man en twee pa>d5 om mij na>  
het dorp ,ba?ur/  te br5g51 dat om/reeks
 #abj mijl5 9 het b9n5l& ligt en het    
middelpunt is van e5 groot l&elijk      
di/rict4 ,op deze wijze hoopte  ik e5   
algeme5 idee te krijg5 van het voorkom5 
d] /reek4 ,op d5  morg5 van #af ,janu>i 
v+ ik mijn to*t aan4 ,de e]/e rit bra*t 
ons na> ,p>amatta--e5 l&/adje1 dat 9    
beteek5is op ,sydney  volgt4 ,de weg51  
volg5s het /elsel van ,mac ,adam #cdb   
aangelegd1  wa>toe de noodige basalt/e5 
van vele mijl5 v] 0 aangevo]d1  w>5     
uitmunt5d4 ,9 alle opzi*t5 0 er nauwe   
ov]e5/emm+  met ,engel&1 behalve miss*i5
 9 de bi]huiz51 die hi] talrijk]  w>54  
,de ijz]5 b5d5 7troep5 misdadig]s1 die  
hi] het e5 (  &] misdrijf hebb5         
gepleegd7 h]9n]d5 het m9/ aan ,engels*e 
toe/&52 zij w]kt5 met ket5s aan het     
li*aam1 ond] toezi*t  van s*ildwa*t5 met
 gelad5 gew]54 ,de ma*t1 die het        
g\v]nem5t  bezit om door g$wong5 arbeid 
9 kort5 tijd go$e weg5 door het  l& te  
ban5 is1 gelo( ik1 e5 d] ho(doorzak5 van

 d5 snell5  voorspo$ dez] kolonie4 ,ik  
sliep di5 na*t 9 e5e ze] g]iefelijke    
h]b]g te ,emuf]ry1 #ce mijl5 van ,sydney
 en di*t bij d5 voet d]  ,blauwe ,b]g54 
,deze reisweg wordt het druk/ bezo*t en 
is het lang/  van alle 9 de kolonie     
bewoond4 ,al het l& is afgeslot5 met    
hoog  ra/]w]k1 wat e5 gevolg is van de  
om/&igheid1 dat de pa*t]s  ge5 hegg5    
hebb5 kunn5 aanlegg54 ,rondom ligg5 vele
 fl9ke huiz5  en go$e bo]d]ij5 v]spreid2
 ma> hoewel groote /ukk5 l& ond]        
cultuur zijn1 v]ke]t het groot/e deel   
nog 9 d5 /aat wa>9 het  ontdekt w]d4    
,de buit5gewone gelijkvormigheid d]     
flora is het m]kwa>dig/e  k5m]k van het 
l&s*ap 9 het groot/e g$eelte van        
,nieuw-,zuid-,wallis4 ,ov]al v9d5 wij   
op5 bos*l&1 en is de grond  t5 deele    
b$ekt met ze] dun gras1 dat we9ig gro5  
v]toont4 ,de  boom5 behoor5 bijna alle  
tot ne familie en k5m]k5 zi*  hi]door1  
dat hunne blad]5 me]5deels 9 e5         
v]tical51 9  plaats van 9 e5 bijna      
horizontal5 /& geplaat/ zijn1 zooals  9 

,europa4 ,het lo( is s*raal met e5e     
eig5a>dige bleekgro5e  t9t1 zond] e5ig5 
glans1 t5 gevolge wa>van de boss*5 li*t 
en  zond] s*aduw zijn4 ,(s*oon dit ond] 
de br&5de zonne/ral5 e5  ong]ief is voor
 wie deze /rek5 b]eiz51 is het van      
belang voor  d5 pa*t]1 da> nu gras kan  
groei5 wa> dit &]s niet kan4 ,de  blad]5
 vall5 niet p]iodiek af--e5 k5m]k1 dat  
aan het geheele  zuidelijk halfrond1    
namelijk ,zuid-,am]ika1 ,au/rali en de  
,kaap de  ,go$e ,hoop geme5 s*ijnt4 ,de 
bewon]s van dit halfrond miss5 dus  e5  
ze] pra*tig1 hoewel 9 onze oog5 gewoon  
natuurv]s*ijnsel3  de e]/e volle        
bladontplooi+ van d5 blad]looz5 boom4   
,zij kunn5  ons antwoord51 dat wij dit  
g5ot duur betal5 nadat het l& zooveel   
ma&5 lang met naakte g]aamt5 is b$ekt   
gewee/4 ,ook dit is  wa>2 ma> onze      
z9tuig5 krijg5 zoodo5de e5 prikkel5d1   
opwekk5d  v]lang5 na> het v]rukkelijke  
l5tegro51 dat de oog5 van h5 die  9 de  
ke]kr+5 lev5 en zi* het ja> lang aan de 
s*itt]5de1  kleur5rijke voortbr5gsel5   

dez] gloei5de gewe/5 v]zadig51  nooit   
kunn5 smak54 ,met uitzond]+ van e5ige   
blauwe-gomboom5  7,eucalyptus globubus7 
b]eik5 de mee/e boom5 ge5 aanzi5lijke   
grootte2 ma> zij zijn lang1 vrij re*t en
 /aan go$ ges*eid54 ,de  s*ors van e5ige
 ,eucalypti valt ja>lijks af1 ( hangt 9 
lange doode  reep51 die 9 d5 w9d he5 en 
we] sl+]51 en aan de boss*5 e5  doods*  
en slordig aanzi5 gev54 ,ik kan mij 9   
alle opzi*t5 ge5  groot]e teg5/ell+     
d5k51 dan tuss*5 de w\d5 van ,valdivia  
( ,*ilo1 en de boss*5 van ,au/rali4     
,bij zonsond]gang g+ e5 troep van e5    
tw9tigtal zw>te inboorl+5  voorbij1 die 
all5 op hunne gewone mani] e5 bundel    
sp]5 (  &]e wap55 droeg54 ,door e5 jong5
 aanvo]d] e5 %ill+  te gev51 kon ik h5  
gemakkelijk lat5 /il/aan1 en wi]p5 zij  
hunne sp]5 om mij te v]mak54 ,all5 w>5  
g$eeltelijk gekle$1  en v]s*eid55 kond5 
wat ,engels* sprek54 ,hun uit]lijk 0    
opg]uimd en aang5aam1 en zij s*55 op    
v]re na niet zulke geheel  v]ba/]de     
wez5s1 als doorgaans wordt voorge/eld4  

,9 hunne eig5  kun/5 zijn zij te        
bewond]54 ,e5e muts1 welke op #cj y>ds  
af/&  0 opgehang51 doorboord5 zij met   
e5e spe]1 die door d5 w]p/ok  w]d       
weggesl+]d met de snelheid wa>m$e e5    
geoef5d s*utt] e5  pijl uit zijn boog   
drijft4 ,de wond]lijk/e s*r&]heid legg5 
zij  aan d5 dag wanne] zij het spoor van
 m5s*5 ( di]5 zoek51 en  ik hoorde      
v]s*eid5e opm]k+5 van h5 v]tell51 die   
blijk gav5  van ongewone s*]pz9nigheid4 
,ma> d5 grond ontg9n51 ( huiz5  b\w5 en 
gezet5 li$5 word51 will5 zij niet2 zelfs
 will5 zij  zi* de moeite niet gev5 e5e 
kudde s*ap5 te ho$51 die aan hunne  zorg
 is toev]tr\wd4 ,ov] het geheel s*ijn5  
zij mij ma> enkele  sport5 hoog] op de  
bes*av+sladd] te /aan dan de ,vuurl&]s4 
,het is ze] zond]l+1 zoo te midd5 van e5
 bes*aafd volk e5  troep ons*adelijke   
wild5 te zi5 rondloop51 die niet wet5   
wa>  zij des na*ts zull5 slap51 en hun  
ko/ v]di55 met jag5 9 de  boss*54       
,na>mate de blank5 voortdrong51 hebb5   
zij zi* ov] het  l& v]spreid1 dat aan   

v]s*ill5de /amm5 toebehoorde2 en (s*oon 
deze zoodo5de all5 door e5zelfde volk   
w]d5 +eslot51 hebb5  zij hunne oude     
gewoonte om soms elk&] te beoorlog51    
beh\d54 ,9  e5 geve*t1 dat onlangs      
plaats _h1 koz5 beide p>tij5--ze]       
zond]l+--het midd5 van het dorp ,ba?ur/ 
tot slagveld4 ,dit _h  voor de v]slag5e 
p>tij het voordeel1 dat de weggeloop5   
krijgsli$5  e5 toevlu*t zo*t5 9 de      
hutt54    ,het getal inboorl+5 neemt    
snel af4 ,op mijn geheel5 rit zag ik1   
behalve e5 pa> jong5s die door ,engels*5
 w]d5 opgebra*t1  nog sle*ts n enkel5   
troep4 ,zond] twijfel moet deze afname  
g$eeltelijk word5 toeges*rev5 aan d5    
invo] van spiritualin1  aan ,europees*e 
ziekt5 7wa>van zelfs de me] go$a>dige1  
zooals  mazel51 ze] v]d]felijk blijk571 
#cdc en aan het trapsgewijze  uit/]v5   
van wild4 ,m5 zegt1 dat e5 aantal van   
hunne k9d]5 op  ze] jong5 leeftijd aan  
de gevolg5 van hun zw]v5d lev5 bezwijk52
  en da> de moeite om aan vo$sel te kom5
 groot] wordt1 moet5 ook  hunne zw]v5de 

gewoont5 to5em54 ,zond] op5lijk d5      
hong]dood  te /]v51 wordt hi] de bevolk+
 dus op bijzond] snelle wijze           
ond]mijnd1 v]gelek5 met wat 9 bes*aafde 
l&5 gebeurt1 wa>  de vad]1 (s*oon door  
ov]matig5 arbeid zi* zelf b5adeel5de1   
zijn nakroo/ niet uitroeit4    ,behalve 
deze vele zi*tb>e oorzak5 van ond]gang1 
s*ijnt er 9  't algeme5 e5e me]         
geheimz9nige kra*t 9 't spel te zijn4   
,wa>  de ,europeaan zijne s*r$5 zet1    
s*ijnt de dood d5 inboorl+  te v]volg54 
,hetzij wij het oog w5d5 na> de wijde   
vlakt5 van  ,noord- en ,zuid-,am]ika1   
na> ,polynesi1 de ,kaap de ,go$e ,hoop (
 na>  ,au/rali1 ov]al v9d5 wij d5zelfd5 
uitslag4 ,en het is niet alle5  de      
blanke1 die dus als v]delg] optre$t3 de 
,polynesir van ,maleis*5  oorsprong     
heeft 9 sommige g$eelt5 van d5          
,oo/9dis*5 ,ar*ipel  ev5zoo d5          
donk]kleurig5 inboorl+ voor zi*         
uitg$rev54 ,de  m5s*5rass5 s*ijn5 op    
elk&] te w]k5 9 gelijk5 z9 als  vel]lei 
di]soort51 nl4 zoo1 dat het /]k]e /e$s  

het zwakk]e  uitroeit4 ,het 0 treurig1  
to5 wij op ,nieuw-,zeel& de fi]e1       
kloeke inboorl+5 hoord5 zegg51 dat zij  
wel wi/5 dat hun l&  g$oemd 0 aan hunne 
k9d]5 te ontvall54 #cdd ,i$] heeft      
gehoord  van de onv]kla>b>e v]m9d]+ d]  
bevolk+ op het s*oone en  gezonde eil&  
,tahiti s$]t d5 tijd van ,cook's reiz51 
hoewel wij  9 dit geval hadd5 mog5      
v]wa*t51 dat zij z\ zijn toeg5om53  want
 k9d]moord1 die hi] vroeg] 9 zoo        
buit5gewone mate wo$de1  heeft opgeh\d53
 losb&igheid is afg5om51 en de moord5de 
oorlog5  zijn nu m9d] talrijk4    --,de 
,e]w4 ,i4 ,williams zegt 9 zijn         
belangwekk5d w]k1 #cde dat het  e]/e    
v]ke] tuss*5 inboorl+5 en ,european5    
/e$s v]gezeld  gaat van het uitbrek5 van
 koorts51 rood5 loop ( e5e &]e ziekte1  
die tal van m5s*5 wegsleept4 ,v]d] zegt 
hij3 ,het is ind]daad  e5 feit1 hetwelk 
niet betwi/ kan word51 dat de mee/e     
ziekt51 die  g$ur5de mijn v]blijf op de 
eil&5 gewo$ hebb51 door s*ep5  da> zijn 
+evo]d2 #cdf en wat dit feit m]kwa>dig  

maakt is1  dat ond] de bemann+ van het  
s*ip1 hetwelk deze v]d]felijke  lad+    
b9n5bra*t1 ge5 spoor van ziekte bek5d 04
 ,dit v]haal  is niet zoo heel          
buit5gewoon als op het e]/e gehoor wel  
lijkt2  want v]s*eid5e gevall5 zijn     
bek5d dat de boosa>dig/e koorts5  zijn  
uitgebrok51 hoewel de p]son51 die er de 
oorzaak van w>51  onaangeta/ blev54 ,9  
de e]/e rege]+sj>5 van ,george ,,iii    
7#agch-ahbj7 w]d e5 gevang5e1 die 9 e5  
k]k] opgeslot5 01  door vi] kon/abels 9 
e5 rijtuig voor d5 magi/raat gebra*t2   
en (s*oon de man zelf niet ziek 01 /i]v5
 de vi] kon/abels  aan e5e soort van    
rotkoorts1 ma> zond] dat de besmett+ zi*
  aan &]5 me$eelde4 ,uit deze feit5 z\  
m5 bijna afleid51 dat  de damp5 die door
 sommige p]son5 e5ig5 tijd word5        
uitge/raald1  voor &]5 na inadem+ giftig
 zijn3 en dit welli*t nog me]1 als de   
p]son5 tot v]s*ill5d ras behoor54 ,hoe  
geheimz9nig dit geval ook  s*ijne1 is   
het to* niet wond]lijk] dan het feit1   
dat het li*aam  van e5 m5s*1            

onmiddellijk na d5 dood en voordat het  
b$]f is  +etr$51 dikwijls zulke giftige 
( doodelijke eig5s*app5 bezit1  dat de  
prik alle5 met e5 in/rum5t hetwelk bij  
de op5+ van het  lijk gebruikt is1      
noodlottig blijkt4    #ag ,janu>i4      
,vroeg 9 d5 morg5 /ak5 wij 9 e5e ve]boot
 ov] de  ,nepean4 ,(s*oon de rivi] op   
deze plek bre$ en diep 01 bevatte  zij  
e5 ze] kle9 volume /room5d wat]4 ,aan de
 ov]zijde trokk5  wij door e5 laag /uk  
l& en b]eikt5 to5 de hell+ d] ,blauwe   
,b]g54 ,de beklimm+ da>van is niet      
moeilijk1 doordi5 de weg met  veel zorg 
9 de glooi+ van e5e z&/e5klip is        
uitgeh\w54 ,op  d5 top /rekt zi* e5e    
bijna eff5 vlakte uit1 die na> het we/5 
onm]kba> /ijgt en e9delijk e5e hoogte   
b]eikt van me] dan #cjjj  voet4 ,zulk e5
 wijds*e titel als ,blauwe ,b]g51 alsm$e
 hunne  w]kelijke hoogte d$5 mij v]wa*t5
 e5e kloeke b]gket5 te zull5  zi51 welke
 het l& doorsne$2 ma> 9 plaats          
hi]van--sle*ts e5e  hell5de vlakte1 die 
e5 onaanzi5lijk front vormt bij het     

laagl& aan  de ku/4 ,van deze e]/e      
glooi+ 0 het gezi*t op het uitge/rekte  
bos*l& 9 het oo/5 v]rass5d1 en de rondom
 /a&e boom5 w>5  kloek en rijzig4 ,do*  
is m5 e5maal op het z&/e55 b]gvlak1  dan
 wordt het l&s*ap uit]/ e5tonig2 elke   
kant van d5 weg is  met s*rale boom5 d] 
nooit ontbrek5de ,eucalyptus-familie    
begroeid1  en met uitzond]+ van twee (  
drie kle9e h]b]g51 zijn er ge5  huiz5 ( 
ontgonn5 l&]ij54 ,da>5bov5 is de weg    
e5zaam2 wat  m5 nog het mee/ ziet1 zijn 
ossewag5s1 volgelad5 met bal5 wol4      
,op het midd5 van d5 dag vo$]d5 en      
dr5kt5 wij onze pa>d5 9  e5e kle9e      
h]b]g1 ,! ,wea!rbo>d 7,de ,loefzijde7   
g5aamd4 ,het  l& ligt hi] #bhjj voet    
bov5 de zee4 ,ongeve] &]halve  mijl van 
deze plek heeft m5 e5 panorama1 dat wel 
e5 kijk  wa>d is4 ,e5e kle9e vallei     
volg5de1 wa>door e5 nietig beekje       
/roomt1 ontwa>t m5 plotsel+ tuss*5 het  
geboomte1 dat d5 weg  begr5/1 e5        
onafzi5b>5 afgrond met e5e diepte van   
miss*i5  #aejj voet4 ,enkele s*r$5      

voortga&e1 /aat m5 aan d5 r&  e5]       
geweldige /eilte en ziet aan zijne voet5
 e5 uitge/rekt5  l&boezem ( baai 7want  
&]s weet ik het niet te noem571 die     
di*t met w\d5 b$ekt is4 ,het oogpunt    
ligt als het w>e aan d5  top d] baai1 en
 re*ts en l9ks breidt zi* e5e klipreeks 
uit met  a*t]e5volg5de l&tong51 ev5als  
aan e5e /eile zeeku/4 ,deze  klipp5     
be/aan uit horizontale lag5 van         
wita*tig5 z&/e51 en  zijn zoo volkom5   
loodre*t1 dat m5 op vele plaats5 e5 /e51
 die  van d5 r& na> omlaag wordt        
geworp51 op de boom5 9 d5 afgrond  aan  
zijne voet5 kan zi5 vall54 ,de klipreeks
 is zoo onafgebrok51  dat m5 7volg5s    
zegg57 ze/i5 mijl5 om moet loop51 om d5 
voet  van d5 wat]val te b]eik51 die door
 het bov5g5oemde beekje  gevormd wordt4 
,om/reeks vijf mijl5 v] teg5ov] ons liep
 e5e  &]e klipreeks1 die de vallei dus  
geheel s*ijnt te omr+51  zoodat de naam 
van baai1 aan deze groots*e             
amphi!at]vormige  diepte gegev51        
g]e*tva>digd is4 ,/ell5 wij ons voor1   

dat e5e  bo*tige hav5 met /eile         
klipvormige oev]s wordt drooggelegd1 en 
uit ha> z&ig5 bodem e5 di*t w\d ops*iet1
 dan zull5 wij e5  begrip hebb5 van het 
voorkom5 en d5 vorm van dez5 l&boezem4  
,dit  l&s*aps-type 0 voor mij geheel    
nieuw en buit5gewoon pra*tig4    ,des   
avonds b]eikt5 wij de ,blackhea?1 wa> de
 z&/e55 b]gvlakte  e5e hoogte heeft     
b]eikt van #cdjj voet1 en met hetzelfde 
s*rale  h\tgewas b$ekt is als te vor54  
,van d5 weg _h m5 nu en dan  vlu*tige   
kijkjes 9 e5e diepe vallei van dezelfde 
soort als die ik  /raks bes*reef2 ma>   
weg5s de /eile en hooge w&5 0 de bodem  
bijna nooit te zi54 ,blackhea? is e5e   
ze] g]iefelijke h]b]g1  die door e5 oud5
 soldaat g$rev5 wordt1 en die mij aan de
 kle9e  h]b]g5 9 ,noord-,wallis h]9n]de4
    #ah ,janu>i4    ,ze] vroeg 9 d5     
morg5 w&elde ik om/reeks drie mijl5 v]  
om  ,govett's ,leap te zi54 ,het l&s*ap 
0 hi] van gelijk5 a>d  als bij ,!       
,wea!rbo>d1 miss*i5 zelfs nog           
indrukwekk5d]4 ,zoo  vroeg op d5 dag1 0 

de baai gevuld met e5 ijl5 blauw5 mi/1  
die1  hoewel 9 't algeme5 het uitzi*t   
belemm]5d1 de diepte wa>op het  w\d zi* 
ond] onze voet5 uit/rekte1 nog s*e5 te  
v]groot54 ,deze  vallei51 die zoolang e5
 onov]komelijk5 h9d]paal vormd5 voor de 
pog+5 d] ond]nem5d/e koloni/5 om het    
b9n5l& te b]eik51  zijn hoog/ m]kwa>dig4
 ,groote1 armvormige baai5 met v]wijd+5 
aan het bov5e9de ontspr+5 dikwijls uit  
de ho(dvallei51  en ban5 zi* e5 weg door
 de z&/e55 hoogvlakte2 da>5teg5  /eekt  
de hoogvlakte dikwijls l&tong5 uit 9 de 
vallei51 zelfs  met afs*eid+ da>9 van   
groote1 eil&vormige b]ggeva>t54 ,om  9  
deze vallei5 af te dal5 moet m5 somtijds
 #bj mijl5 omloop52  9 &]e zijn de      
l&met]s e]/ onlangs doorg$rong51 en is  
het  d5 koloni/5 nog niet gelukt hun vee
 te lat5 weid54 ,do* het  m]kwa>dig/e   
k5m]k 9 h>5 b\w is wel1 dat zij1 (s*oon 
aan de  ho(de9d5 v]s*eid5e mijl5 bre$1  
na> de mond+5 toe mee/al  zoo v]small51 
dat zij ontoegankelijk word54 ,de       
,l&met]-,g5]aal1  ,sir ,t4 ,mit*ell1    

poogde te v]geefs1 e]/ loop5d en to5    
kruip5d  tuss*5 de groote ne]ge/orte    
z&/e5brokk51 door de keel he5  te dr+51 
welke de ,grose-rivi] met de ,nepean    
v]b9dt2 #cdg to*  vormt de vallei d]    
,grose1 na> ik zag1 9 ha> bov5g$eelte   
e5e  fraaie eff5 kom van e5ige mijl5    
bre$1 die aan alle kant5 door  klipp5 is
 omr+d1 welk] topp5 wa>s*ijnlijk n]g5s  
ond] #cjjj  voet bov5 d5 zeespiegel     
ligg54 ,ik be/eeg e5 pad1 deels gevormd 
door de natuur en deels door d5 eig5a>  
van d5 grond1 dat toegang  gaf tot de   
vallei van de ,wolgan2 wordt langs dit  
pad vee 9 de vallei  g$rev51 dan kan het
 niet ontsnapp52 want ov]al eld]s is dit
 dal  door loodre*te klipp5 omr+d en    
v]smalt1 a*t mijl5 v]d]1 van  e5e       
gemiddelde bre$te van e5e halve mijl tot
 e5e gewone klo(1  wa> m5s* no* di] door
 kan4 ,mit*ell v]haalt1 dat de groote   
vallei d] ,cox-rivi] met al h>e v]takk+5
 t] plaatse wa> deze  9 de ,nepean      
vloeit1 sam5krimpt tot e5e keel van     
#bbjj y>ds wijdte  en ongeve] #ajjj voet

 diepte4 ,&]e d]gelijke voorbeeld5 z\d5 
hi]aan kunn5 word5 toegevoegd4    ,als  
m5 de ov]e5/emm+ ziet tuss*5 de         
horizontale lag5 aan elk5  kant van deze
 vallei5 en groote amphi!at]-vormige    
v]diep+51  dan is de e]/e indruk deze1  
dat zij ev5als &]e vallei5 door de  w]k+
 van wat] zijn uitgehold2 ma> d5kt m5   
aan de ontzaglijke  hoeveelheid /e551   
die volg5s deze ond]/ell+ alln door     
kel5 ( klov5 moe/ word5 v]wijd]d1 dan is
 m5 g5eigd te  vrag5 ( deze ruimt5 niet 
door inz9k+ zijn ont/aan4 ,zoo m5  e*t] 
let op d5 vorm d] onregelmatig v]takte  
vallei5 en smalle  uit de b]gvlakte da>9
 uit/ek5de l&tong51 dan is m5 wel       
g5oopt ook dit d5kbeeld op te gev54 ,de 
holt5 toe te s*rijv5  aan teg5woordige  
alluviale w]k+ z\ ong]ijmd zijn2 ook    
ligt  het hoog/e niveau d] afwat]+      
7zooals ik bij ,! ,wea!rbo>d  opm]kte7  
niet altijd aan d5 top dez] vallei51 ma>
 aan ne zijde  h>] baaivormige bo*t54   
,enkele inwon]s d$5 mij de opm]k+1 dat  
zij zulk e5 baaivormig5 inham met zijne 

re*ts en l9ks uit/ek5de  l&tong5 nooit  
zag5 zond] getr(f5 te word5 door de     
gelijk5is  er van met e5e /eile zeeku/4 
,dit is zek] het geval2 m5 kan  er      
bijvoeg51 dat de talrijke fraaie1       
wijdv]takte hav5s aan de  teg5woordige  
ku/ van ,nieuw ,zuid-,wallis1 welke     
mee/al door e5  small51 9 de z&/e55     
ku/riff5 uitgehold5 mond met de zee     
v]bond5 zijn--e5e gelijk5is v]toon51    
hoewel op kle9e s*aal1  met de groote   
vallei5 van het b9n5l&4 ,ma> dan doet   
zi* de  onv]wa*te moeilijkheid voor3    
wa>om heeft de zee deze groote1  hoewel 
begr5sde boezems uitgehold 9 e5         
uitge/rekt tafell&1  en sle*ts kel5     
gelat5 aan de op5+51 wa>door die        
ontzaglijke  hoeveelheid uitgespoelde /(
 is weggevo]d8 ,het e5ige li*t1 dat ik  
op dit raadsel kan w]p51 is door op te  
m]k51 dat zi* teg5woordig  9 sommige    
zeen 7bijv4 hi] en da> 9 de ,we/9dis*e  
en 9 de ,roode  ,zee7 bank5 s*ijn5 te   
vorm5 van de mee/ onregelmatige g$aant5 
en met ze] /eile zijw&54 ,ik heb r$5 om 

te ond]/ell51 dat  zulke bank5 gevormd  
zijn geword5 door ophoop+ van bez9ksel  
op e5  onregelmatig5 bodem1 ond] de w]k+
 van /]ke /room54 ,dat de zee  9 sommige
 gevall5 bez9ksel ophoopt rondom        
ond]zees*e rots5 en  eil&51 9 plaats van
 het uit te spreid5 9 e5e gelijkvormige 
laag1  kan moeilijk 9 twijfel word5     
getrokk51 wanne] m5 de ka>t5 van        
,we/-,indi be/ude]t2 en dat de golv5 9  
/aat zijn hooge en /eile  riff5 te vorm5
 zelfs 9 hav5s1 die door l& zijn        
+eslot51 heb ik  9 vele g$eelt5 van     
,zuid-,am]ika wa>g5om54 ,om nu deze     
begripp5  te toets5 aan de z&/e55       
b]gvlakt5 van ,nieuw ,zuid-,wallis1 /el 
ik mij voor1 dat de lag5 w]d5 opgehoopt 
op e5 onregelmatig5 bodem  door de w]k+ 
van /]ke /room5 en d5 golfslag e5] volle
 zee2  v]volg5s1 dat de /eil hell5de w&5
 d] aldus ont/ane ongevulde1  dalvormige
 ruimt5 g$ur5de e5e langzame l&rijz+ tot
 klipp5  w]d5 uitgehold1 en dat de      
losgew]kte z&/e5 v]wijd]d w]d  f 9 d5   
tijd to5 de nauwe dalkel5 door de       

ruim5de zee gegrav5  w]d51 f lat] door  
alluviale w]k+4        ,kort na ons     
v]trek van ,! ,blackhea? daald5 wij door
 d5 pas van  ,m\nt ,victoria van de     
z&/e55 hoogvlakte af4 ,om dez5 pas te   
mak5 _h m5 door e5e ontzaglijke         
hoeveelheid /e5 moet5 bor52  ma> zo[el  
het plan als de wijze van uitvo]+       
v]di5d5 op ne  lijn te word5 ge/eld met 
e5 w]k van di5 a>d 9 ,engel&4 ,de       
/reek1 die wij nu betrad51 0 ongeve]    
#ajjj voet lag] en be/ond  uit graniet4 
,met de v]&]+ van ge/e5te v]&]de ook de 
flora4 ,de boom5 w>5 fraai] en /ond5 me]
 ges*eid51 t]wijl  het tuss*5ligg5de    
weil& iets gro5] en welig] 04 ,te       
,hassan's  ,walls v]liet ik d5 groot5   
weg en maakte e5 kort5 omweg na> e5e    
hoeve1 ,wal]awang geheet51 die bewoond  
w]d door e5 ho(dopzi*t]1  aan wi5 ik e5 
introductie-brief _h van d5 eig5a> te   
,sydney4 ,de  he] ,br[n 0 zoo vri5delijk
 mij te vrag5 tot d5 volg5d5 dag  te    
blijv51 welk voor/el ik met g5oeg5      
aannam4 ,deze plaats lev]t  e5 voorbeeld

 van e5 d] groote l&b\w9ri*t+5 ( liev]  
s*ap5fokk]ij5 9 de kolonie2 ma> omdat   
e5ige dal5 mo]assig  zijn en e5 grov]   
gras voortbr5g51 zijn vee en pa>d5 hi]  
wat  talrijk] dan gewoonlijk4 ,op twee (
 drie vlakke /rook5 grond nabij  het    
huis 0 het h\t g]ooid en kor5 gezaaid1  
dat de maai]s nu  bezig w>5 te oog/52   
van t>we wordt e*t] niet me] gezaaid    
dan voor het ja>lijks* ond]h\d d] 9 de  
inri*t+ w]k5de  arbeid]s noodig is4 ,het
 gewone cijf] d] toegewez5 /raf>beid]s  
b$raagt hi] omtr5t ve]tig2 do* 9 dez5   
tijd w>5 er enkel5  me]4 ,(s*oon de     
hoeve van al het noodige go$ voorzi5 01 
he]s*te er duidelijk gebrek aan g]ief2  
en er woonde hi] ge5  enkele vr\w4 ,9 't
 algeme5 zal de zonsond]gang op e5      
fraai5  dag e5 glans van geluk en       
tevr$5heid op e5 l&s*ap /ral52  ma> hi]1
 9 deze afgeleg5 hoeve1 kond5 de held]/e
 t9t5 op  de omligg5de boss*5 mij niet  
do5 v]get51 dat ve]tig v]h>de1  v]worp5 
mann5 hun dag>beid /aakt5 ev5als de     
slav5 uit ,afrika1  ma> zond] hun heilig

 re*t op m$elijd56    ,d5 volg5d5 morg5 
vroeg 0 de he] ,ar*]1 adjunct van d5    
ho(dopzi*t]1 zoo vri5delijk mij op e5e  
kango]oe-ja*t te  noodig54 ,wij r$5 het 
groot/e deel van d5 dag1 do* hadd5 e5e  
ze] sle*te vang/1 da> wij ge5 enkele    
kango]oe 7,macropus7 zag51  en zelfs ge5
 wild5 hond 7,canis d+o74 ,de haz5w9d5  
v]volgd5  e5e kango]oe-rat              
7,hypsiprimnus7 #cdh 9 e5 holl5 boom1   
wa>uit  wij ha> te voors*ijn haald54    
,deze rat is zoo groot als e5 konijn1   
ma> heeft de g$aante van e5 kango]oe4   
,we9ige j>5 gel$5  bezat dit l& e5      
ov]vlo$ van wilde di]52 ma> nu is de emu
  7,dromaius ,novae ,holl&iae7 #cdi v]  
het b9n5l& +$rev5 en  de kango]oe       
zeldzaam geword52 voor beid5 is de      
,engels*e haz5w9d  hoog/ s*adelijk      
gewee/4 ,(s*oon het nog lang kan dur5   
voordat deze  di]5 geheel zijn          
uitg]oeid1 is hun vonnis geveld4 ,de    
inboorl+5  zijn er altijd op ge/eld de  
hond5 van de pa*?oev5 te le553  en hun  
gebruik1 gevoegd bij d5 afval als e5 di]

 g$ood wordt en  wat melk van de koei51 
zijn de zo5(f]s d] koloni/51 die al     
diep] en diep] 9 het b9n5l& dr+54       
,aangelokt1 v]bl9d door  deze onb$uid5de
 voord$51 v]heugt de onnad5k5de inboorl+
 zi*  ov] de nad]+ van d5 blanke1 die   
ind]daad be/emd s*ijnt het  l& van zijne
 k9d]5 te erv54    ,9 we]wil van onze   
s*rale vang/ hadd5 wij e5 aang5am5 rit4 
,het  bos*l& is mee/al zoo op51 dat iem&
 te pa>d er door he5 kan  galoppe]54    
,dw>s door het bos*l& loop5 enkele      
vlakke gro5e dal5  zond] boom52 en op   
zulke plekk5 0 het l&s*ap ev5 vri5delijk
  als 9 e5 p>k4 ,9 de geheele /reek zag 
ik bijna ge5 enkele plek1  welke niet de
 spor5 droeg van e5 vuur4 ,( deze spor5 
van vroeg]  ( lat] dagteek5d52 ( de     
ov]blijfsels van het v]br&e h\t me]  (  
m9d] zw>t w>5--die vrag5 bra*t5 de      
groot/e afwissel+ 9  de e5tonigheid1    
welke het oog van d5 reiz5d5 zooze]     
v]moeit4 ,9  deze boss*5 zijn niet veel 
vogels2 ma> ik zag e5ige groote zw]m5   
kaketoes 9 e5 kor5veld graz51 en enkele 

ze] pra*tige papegaai52  kraai51 zooals 
onze k]kkraai51 w>5 niet zeldzaam1 en   
e9delijk zag  ik nog e5 &]5 vogel1 die  
e5igsz9s op e5 ek/] geleek4 ,9 de       
avonds*em]+ de$ ik e5e w&el+ langs e5e  
reeks van vijv]s1  die 9 dit droge l& de
 plaats van rivi] innem51 en _h het     
geluk  v]s*eid5e individun van het      
v]ma>de ,snaveldi] 7,orni?orhyn*us      
p>adoxus7 te zi54 #cej ,zij dok5 en     
speeld5 bij de opp]vlakte  van het wat]1
 ma> liet5 zoo we9ig van hun li*aam zi51
 dat m5  h5 gemakkelijk voor wat]ratt5  
_h kunn5 h\d54 ,de he] ,br[ne  s*oot er 
e51 en ik zag to51 dat het w]kelijk e5  
ze] buit5gewoon  di] is2 e5 opgezet     
exempla> geeft vol/rekt ge5 go$ d5kbeeld
  van het voorkom5 van het ho(d en d5   
bek van e5 lev5d individu1  omdat de    
laat/e h>d wordt en krimpt4 #cea    #bj 
,janu>i4    ,wij hadd5 e5 lang5 dagrit  
na> ,ba?ur/4 ,voordat wij d5 groot5  weg
 insloeg51 volgd5 wij e5 pad door het   
w\d4 ,met uitzond]+ van  enkele         
squatt]s-hutt51 0 dit oord ze] e5zaam4  

,di5 dag w]d5 wij  ov]vall5 door d5     
sirocco-a*tig5 w9d van ,au/rali1 welke  
uit de  droge woe/ijn5 van het b9n5l&   
komt4 ,wolk5 /( vlog5 9 alle  ri*t+51 en
 de w9d voelde zoo heet1 als w>e hij ov]
 e5 vuur  ge/rek54 ,lat] hoorde ik1 dat 
de !rmomet] buit5%uis op #aai1  en 9 e5e
 geslot5 kam] op #if _h ge/aan4 ,des    
namiddags kwam5 de  du95 van ,ba?ur/ 9  
het gezi*t4 ,deze golv5de1 do* bijna    
eff5  vlakt5 zijn 9 deze /reek ze]      
m]kwa>dig1 omdat zij geheel van  boom5  
ontbloot zijn1 en sle*ts e5 dun bru9    
weidegras bezitt54 ,wij  r$5 e5ige mijl5
 ov] dit l& en b]eikt5 to5 het /adsgebi$
 van  ,ba?ur/1 geleg5 9 de kom e5]      
ruimte1 welke met d5 naam van ze]  bre$e
 vallei ( smalle vlakte be/empeld z\    
kunn5 word54 ,te ,sydney  _h m5 mij     
gezegd ge5 al te sle*t5 dunk van        
,au/rali te krijg5  door het l& van d5  
wegkant te beoordeel51 en ge5 al te go$5
  door ,ba?ur/ als maat/af te nem54 ,wat
 dit laat/e betr(1 gevoelde  ik dat ik  
niet het m9/e geva> liep van            

voor+5om5heid4 ,ik moet  tr\w5s erk5n51 
dat het ja>getijde ze] droog 0 gewee/ en
 het  l& er niet gun/ig uitzag1 (s*oon  
ik begreep dat dit twee ( drie  ma&5    
gel$5 onv]gelijkelijk sle*t] gewee/ 04  
,het geheim van  ,ba?ur/'s snel to5em5d5
 voorspo$ is1 dat het bru9e weil&1      
hetwelk 9 de oog5 van d5 vreemdel+ er   
zoo armzalig uitziet1  voortreffelijk   
ges*ikt is voor het weid5 van s*ap54 ,de
 /ad  ligt op e5e hoogte van #bbjj voet 
bov5 de zee aan de oev]s d]             
,macqu>ie--e5e d] rivi]51 welke 9 het   
uitge/rekte en bijna  onbek5de b9n5l&   
vloeit4 ,de wat]l9ie1 welke de b9n5l&s*e
  /room5 s*eidt van die aan de ku/1     
heeft e5e hoogte van ongeve]  #cjjj     
voet1 en loopt 9 e5e noord-zuidelijke   
ri*t+ op e5 af/&  van #hj tot #ajj mijl5
 van de zeeku/4 ,op de ka>t is de       
,macqu>ie  e5e aanzi5lijke rivi] en de  
groot/e van al deg5e1 welke dit  deel d]
 s*eid+ ontwat]52 to* vond ik tot mijne 
v]wond]+1  dat zij sle*ts e5e           
aane5s*akel+ 0 van poel5 ( vijv]s1 die  

door bijna droge ruimt5 van elk&]       
ges*eid5 w>54 ,mee/al zijn  de kle9e    
rivi]5 /room5d1 en vorm5 somtijds hooge 
en on/uimige  vlo$54 ,is de wat]toevo] 9
 dit di/rict s*a>s* te noem51  v]d]     
l&wa>ts 9 wordt hij nog s*a>s*]4    #bb 
,janu>i4    ,ik v+ mijn t]ugto*t aan en 
volgde e5 &]5 weg1 ,locky]'s ,lane      
g5aamd1 door e5 wat heuvel- en          
s*ild]a*tig] l&/reek4 ,het  0 e5 lange  
dagrit1 en het huis1 wa>9 ik wilde      
slap51 lag  e5igsz9s van d5 weg af en 0 
niet gemakkelijk te v9d54 ,ev5als  bij  
alle &]e geleg5h$51 ontdekte ik ook nu  
ze] algeme5  ond] d5 lag]5 /& e5e       
b]eidva>dige wellev5dheid1 die m5  met  
het oog op het h$5 en v]l$5 van deze    
li$5 bijna niet  v]wa*t z\ hebb54 ,de   
hoeve1 wa> ik d5 na*t doorbra*t1 0 het  
eig5dom van twee jongeli$51 die e]/     
onlangs aangekom5 en e5  koloni/5-lev5  
begonn5 w>54 ,het volslag5 gemis van    
alle g]ief  0 niet ze] aanlokk5d2 ma>   
zij hadd5 het vooruitzi*t op e5e  zek]e 
voorspo$ige toekom/1 en dat b9n5 niet   

lang5 tijd4    ,d5 volg5d5 dag trokk5   
wij door groote /ukk5 l&1 die 9 vlamm5  
/ond5 en wa> rookwolk5 ov] d5 weg       
zweefd52 da>na b]eikt5  wij nog voor d5 
middag onz5 vorig5 weg1 en beklomm5 d5  
,m\nt  ,victoria4 ,ik sliep 9 ,!        
,wea!rbo>d1 en w&elde vr het vall5  van 
de dui/]nis na> de amphi!at]vormige     
v]diep+4 ,op d5 weg  na> ,sydney bra*t  
ik e5 ze] g5oeglijk5 avond door bij     
kapite9  ,k+ te ,dunhev$1 en e9digde hi]
 mijn uit/apje 9 de kolonie  ,nieuw     
,zuid-,wallis4    ,voordat ik hi] kwam1 
boezemd5 drie zak5 mij me] belang 9  dan
 alle ov]ige1 nl43 de maats*appelijke   
ge/eldheid ond]  de hoog]e /&52 de toe/&
 d] dwang>beid]s1 en de vraag  welke    
om/&igh$5 aantrekkelijk g5oeg zijn om   
p]son5 tot  l&v]huiz+ te beweg54        
,natuurlijk heeft de me5+ van iem&1     
die1 zooals ik1 er sle*ts e5 ze] kort   
bezoek bra*t1 bijna ge5  wa>de2 ma> het 
is ev5 moeilijk zi* van e5e me5+ te     
on?\d51  als om e5 jui/ oordeel te      
vell54 ,na> hetge5 ik hoorde1 me]  dan  

na> wat ik zag1 0 ik omtr5t de          
maats*appelijke ge/eldheid  ov] het     
geheel teleurge/eld4 ,de geheele        
sam5lev+ is ov] bijna  elk ond]w]p 9    
haatdrag5de p>tij5 v]deeld2 en vel5 ond]
 h51  die volg5s hun /& de be/5 moe/5   
zijn1 leid5 9 het op5ba>  zulk e5       
ongebond5 lev51 dat a*t+swa>dige li$5   
niet met h5  kunn5 v]ke]54 ,er is veel  
jalo]s*heid tuss*5 de k9d]5 d]  rijke   
vrijgelat5 misdadig]s en van de vrije   
koloni/51 wa>van  de e]/5 er behag5 9   
s*epp5 e]lijke li$5 als indr+]s te      
bes*\w54 ,de geheele bevolk+1 arm en    
rijk1 wordt behe]s*t door de  zu*t om   
rijkdom te v]w]v52 en ond] de hoog]e /&5
 vorm5 wol  en s*ap5teelt voortdur5d de 
ond]w]p5 van gesprek4 ,er zijn vele     
ern/ige s*aduwzijd5 9 het geluk van e5  
gez91 wa>van welli*t  de voornaam/e is1 
dat m5 omr+d is door misdadige b$i5d54  
,hoe  9-hatelijk is het niet voor uw    
gevoel1 b$i5d te word5 door e5  man1 die
 welli*t op uwe aanwijz+ daags te vor5  
om e5 beuzela*tig  v]grijp ge/raft w]d4 

,met de vr\welijke b$i5d5 is het        
natuurlijk  nog erg] ge/eld4 ,zoo komt  
het1 dat k9d]5 de laag/e uitdrukk+5     
le]52 en m5 mag van geluk sprek51 indi5 
zij ook ge5 geme5e  dad5 le]54    ,hi]  
/aat teg5ov]1 dat het kapitaal van iem&1
 zond] e5ige  moeite van zijn kant1 hem 
driemaal me] r5te opbr5gt dan 9         
,engel&2 en indi5 hij voorzi*tig is1    
heeft hij de zek]heid rijk  te word54   
,lev5sweelde is er 9 ov]vlo$ en ze]     
we9ig duurd] dan  9 ,engel&2 de mee/e   
vo$+smiddel5 zijn zelfs go$koop]4 ,het  
klimaat is pra*tig en volmaakt gezond2  
ma> volg5s mijn idee gaan  die          
bekoorlijkh$5 v]lor5 door het           
onaantrekkelijk voorkom5 van  het l&4   
,e5 groot voordeel voor de koloni/5 is1 
dat hunne zoons  op ze] jeugdig5        
leeftijd van nut kunn5 zijn4 ,op d5     
leeftijd  van #af tot #bj j>5 nem5 hunne
 jong5s dikwijls het behe] van  afgeleg5
 pa*?oev5 op zi*1 wat intuss*5 dit      
nadeel heeft1 dat  zij dan geheel met   
het misdadig]s-p]soneel moet5 v]ke]54   

,ik  weet niet ( de maats*appelijke gee/
 e5 bijzond] k5m]k heeft  gekreg52 ma>  
bij zulke leefwijz5 en zond] e5ig /rev5 
na>  gee/elijke ontwikkel+1 kan het haa/
 niet &]s ( die gee/  moet onta>d54     
,mijne ov]tuig+ is1 dat niets dan de    
bitt]e1  h>de noodzakelijkheid mij z\   
kunn5 beweg5 hi]he5 te trekk54    ,de   
snelle voorspo$ en de toekom/ige        
vooruitzi*t5 dez] kolonie  gev5 mij1 die
 ge5 v]/& van deze ond]w]p5 heeft1 veel 
te  d5k54 ,de twee voornaam/e           
uitvo]>tikel5 zijn wol en traan1 en     
voor deze beide product5 be/aat e5e     
gr5s4 #ceb ,het l& is geheel  onges*ikt 
voor kanal51 zoodat re$s op niet ze]    
groot5 af/& het  v]d]e v]vo] van wol ov]
 l& de ko/5 van het s*]5 en ho$5  d]    
s*ap5 niet loont4 ,het gras is ov]al zoo
 dun1 dat koloni/5  re$s v] het b9n5l&  
zijn +egaan2 bov5di5 wordt de /reek1    
diep] l&wa>ts 91 buit5gewoon arm4 ,t5   
gevolge van de droogte  kan de l&b\w    
nooit op uitgebreide s*aal slag52 en    
da>om zal  ,au/rali1 voor zoov] ik zi5  

kan1 t5 slotte alle5 afhang5 van  zijne 
ligg+ als h&els-c5trum voor het         
zuidelijk halfrond1 en  miss*i5 van     
zijne toekom/ige fabriek54 ,da> het     
/e5kool bezit1  heeft het altijd de     
beweegkra*t bij de h&4 ,twee om/&igh$5  
wa>borg5 ons1 dat ,au/rali e5 zeev>5d l&
 zal zijn3 e]/5s  de ,engels*e afkom/ d]
 natie1 en v]volg5s de bewoonba>heid van
  het l& langs de ku/4 ,vroeg] v]beeldde
 ik mij1 dat ,au/rali e5  ev5 belangrijk
 en ma*tig l& z\ word5 als              
,noord-,am]ika2 ma>  nu s*ijnt mij zulk 
e5e groots*e toekom/ e5igsz9s           
twijfela*tig4    ,wat d5 toe/& d]       
misdadig]s ( g$eporte]d5 betreft1 dez5  
_h  ik nog m9d] geleg5heid te beoordeel5
 dan &]e ond]w]p54 ,de  e]/e vraag is ( 
hun toe/& eig5lijk wel e5 /raf mag      
heet53  9 elk geval zal niem& bew]51 dat
 het e5e ze] /r5ge is4 ,ik  ond]/el     
e*t]1 dat dit van we9ig gevolg is1      
zoolang die toe/&  aan misdadig]s 9 hun 
eig5 l& vrees inboezemt4 ,de li*amelijke
  behoeft5 d] v]oordeeld5 word5 vrij wel

 bevr$igd2 hun vooruitzi*t  op          
toekom/ige vrijheid en welzijn is niet  
v] en1 bij go$ g$rag1  zek]4 ,e5        
ontslagbriefje1 dat d5 man b9n5 e5      
bepaald di/rict  vrijmaakt1 zoolang hij 
zi* buit5 v]d5k+ ( misdaad h\dt1  wordt 
bij go$ g$rag uitg]eikt na e5 aantal    
j>51 ev5r$ig aan  d5 duur d] /raf4      
,ondanks dit alles1 en met voorbijzi5   
van de  voorloopige he*t5is en d5       
ell5dig5 ov]to*t1 gelo( ik1 dat de  j>5 
van v]bann+ 9 misnoeg5 en ongeluk word5 
geslet54 ,na> e5  s*r&] man mij         
v]zek]de1 k5n5 de v]oordeeld5 ge5 &]    
g5ot  dan z9nelijkheid1 en da>9 word5   
zij niet tevr$5 ge/eld4 ,het  kra*tig   
lokaas1 dat de ,rege]+ bezit 9 het      
aanbi$5 van amne/ie1  gevoegd bij d5    
diep5 afs*uw van de e5zame /rafkolonies1
 s*okt  het v]tr\w5 ond] de misdadig]s  
en voorkomt zoo de misdaad4 ,wat  hun   
gevoel van s*aamte betreft--iets        
d]gelijks s*ijnt niet bek5d  te zijn1 en
 da>van zag ik e5ige ze] zond]l+e       
bewijz54 ,al kl9kt  het ook vreemd1 to* 

w]d mij algeme5 gezegd1 dat het k>akt]  
d]  misdadig]s-bevolk+ s*&elijk lafh>tig
 is2 niet zeld5 word5  sommig5 wanhopig 
en geheel onv]s*illig voor het lev52 ma>
 e5  plan1 dat koelblo$igheid (         
va/b]ad5heid v]eis*t1 komt zeld5  tot   
uitvo]+4 ,het erg/e 9 het geheele geval 
is1 dat1 (s*oon  er e5 wat m5 z\ mog5   
noem5 wettelijke h]vorm+ be/aat en er   
betrekkelijk we9ig wordt b$rev5 wa>op de
 wet vat kan hebb51  van het tot /& kom5
 e5] z$elijke h]vorm+ vol/rekt ge5      
sprake s*ijnt te zijn4 ,wel +eli*te     
p]son5 v]zek]d5 mij1  dat1 al z\ e5 man 
zi* tra*t5 te v]bet]51 hem dit          
onmogelijk  z\ zijn zoolang hij met &]e 
v]oordeeld5 sam5leeft3 hij z\  e5 lev5  
hebb5 van ondragelijke kwell+ en ell5de4
 ,ook moet m5  niet v]get51 dat         
/rafs*ep5 en gevang5iss51 zo[el hi] als 
9  ,engel&1 de besmett+ 9 de h& w]k54   
,ov] het geheel is het doel3  e5e       
/rafkolonie te /i*t51 ge5sz9s b]eikt2   
als w]kelijk /elsel  van h]vorm+ is het 
mislukt1 zooals miss*i5 elk &] plan     

mislukt  z\ zijn2 ma> als middel om     
m5s*5 uit]lijk braaf te mak53 om        
l&loop]s1 zw]v]s1 die geheel onnut w>5 9
 het e5e halfrond1 te  v]&]5 9 w]kzame  
burg]s 9 het &]e1 en zoodo5de e5 nieuw  
en  pra*tig l& te /i*t51 e5 groot       
bes*av+smiddelpunt--is het plan         
geslaagd tot e5e hoogte1 welli*t zond]  
w$]ga 9 de ges*i$5is4        #cj        
,janu>i4    ,de ,beagle zeilde na>      
,hob>t ,t[n op ,van ,diem5sl&4 ,na e5e  
zesdaags*e reis1 wa>van het e]/e g$eelte
 fraai1 het laat/e  ze] k\d en /orma*tig
 01 /ev5d5 wij d5 mond d] ,/orm-,baai   
b9n54 ,het w$] re*tva>digde dez5        
gevreesd5 naam4 ,de baai moe/  e]d]     
rivi]mond word5 g5oemd1 want aan ha>    
bov5e9de neemt zij  de wat]5 van de     
,d]w5t op4 ,bij de mond+ ligg5 e5ige    
uitge/rekte  basaltt]rass51 ma> v]d] op 
wordt het l& b]ga*tig en is het  met e5 
li*t bos* b$ekt4 ,op de lag]e g$eelt5 d]
 heuvels1 die  de baai omgev51 is het   
h\t g]ooid en prijk5 held]gele kor5- en 
donk]gro5e a>dappelveld5 9 welig5       

ov]vlo$4 ,laat 9 d5 avond  ank]d5 wij 9 
de a>dige v]s*ol5 kreek1 aan de oev]s   
wa>van  de ho(d/ad van ,tasmani ligt4   
,de e]/e aanblik d] /ad de$ ze]  ond]   
voor di5 van ,sydney2 de laat/e z\ m5 e5
 city ( groote /ad  kunn5 noem51 g5e    
sle*ts e5 t[n ( l&/ad4 ,zij ligt aan d5 
voet van ,m\nt ,well+ton1 e5 b]g van    
#cajj voet hoogte1 do* van  g]+e        
s*ild]a*tige s*oonheid4 ,van dez5 b]g   
ontvangt de /ad  e5 fl9k5 toevo] van    
wat]4 ,rondom de kreek /ond5 e5ige      
fraaie  pakhuiz5 en aan d5 e55 kant e5  
kle9 =t4 ,wanne] m5 uit de  ,spaans*e   
kolonin komt1 wa> aan de ve/+w]k5 9 't  
algeme5 zulke  uit/ek5de zorg wordt     
be/e$1 s*ijn5 de v]d$ig+smiddel5 9  deze
 kolonin ze] armzalig4 ,bij v]gelijk+   
van de /ad met ,sydney1  tr( mij hi] 9  
ho(dzaak het betrekkelijk kle9 aantal   
groote huiz51  die geb\wd ( nog 9 aanb\w
 w>54 ,volg5s de tell+ van #ahce        
bevatte ,hob>t ,t[n #ac4hbf inwon]s1 en 
geheel ,tasmani #cf4eje4 #cec    ,alle  
inboorl+5 zijn ov]gebra*t na> e5 eil& 9 

de ,bass-,/raat1  zoodat ,van ,diem5sl& 
het groote voordeel g5iet van ge5       
inl&s*e  bevolk+ te bezitt54 ,deze uit]/
 wre$e /ap s*ijnt geheel  onv]mijdelijk 
gewee/ te zijn1 en het e5ige middel om  
e5 e9de  te mak5 aan e5 ontzett5d aantal
 plund]+51 br&/i*t+5  en moord51 door de
 inboorl+5 gepleegd en die vroeg ( laat 
hunne  geheele uitroei+ t5 gevolge z\d5 
hebb5 gehad4 ,ik vrees1 dat deze  reeks 
van euveldad5 en h>e gevolg5            
ongetwijfeld h>e oorzaak vond  9 het    
s*&elijke g$rag van enkele mijn]        
l&g5oot54 #ced  ,d]tig j>5 is e5 kort   
tijdbe/ek om d5 laat/5 inboorl+  uit    
zijn vad]l& te v]drijv51 e5 eil& bijna  
zoo groot als  ,i]l&4 #cee ,de          
briefwissel+1 welke da>ov] tuss*5 de    
rege]+ 9 het mo$]l& en die van ,tasmani 
gevo]d w]d1  is ze] belangwekk5d4       
,hoewel 9 de s*]mutsel+51 die vele  j>5 
lang bij tuss*5pooz5 plaats hadd51 tal  
van inboorl+5  ne]ges*ot5 ( gevang5     
g5om5 w>51 s*ijnt niets h5 zooze]  van  
onze ov]weldig5de ma*t ov]tuigd te      

hebb51 als to5 9 #ahcj  het geheele eil&
 ond] de krijgswet w]d ge/eld en alle   
bewon]s  bij proclamatie bevel kreg5 om 
d5 geheel5 /am 9 e5 enkel5  groot5      
aanval te ov]mee/]54 ,het ontworp5 plan 
geleek ongeve]  op dat d] groote        
drijfja*t5 9 ,indi2 er w]d e5 cordon    
dw>s  ov] het eil& getrokk5 met het doel
 de inl&]s op ,tasman's  s*i]eil& 9 e5  
cul-de-sac te drijv54 ,de pog+ mislukte2
 de  inboorl+5 bond5 hunne hond5 va/1 en
 slop5 9 e5 enkel5 na*t  door de l9ie1  
met uitzond]+ van n knaap1 die gevat    
w]d4 ,dit is  v]re van v]wond]lijk1 zoo 
m5 let op hunne geoef5de z9tuig5 en     
hunne gewoonte om a*t] de wilde di]5 aan
 te kruip54 ,m5 heeft  mij v]zek]d1 dat 
zij de kun/ v]/aan zi* op e5 bijna kal5 
grond te v]b]g5 op e5e wijze1 die haa/  
ongelo(lijk is als m5  het niet gezi5   
heeft1 en wa>bij hunne zw>te li*am5     
gemakkelijk  word5 aangezi5 voor de     
zw>te boom/omp51 die ov] het geheele l& 
v]spreid zijn4 ,m5 v]telde mij van e5e  
w$d5s*ap tuss*5 e5ige  ,engels*5 en e5  

inboorl+1 die voor i$] zi*tba> op de    
kale  hell+ van e5 heuvel g+ /aan4      
,indi5 de ,engels*5 nog ge5 m9uut  lang 
de oog5 slot51 z\ hij op de hurk5 gaan  
zitt51 en dan z\d5  zij hem nooit van de
 omr+5de boom/omp5 kunn5 ond]s*eid54    
,do*  ke]5 wij tot onze drijfja*t t]ug4 
,to5 de inl&]s deze mani] van           
oorlogvo]5 begrep51 w]d5 zij ze] ong]u/1
 want zij ontdekt5  nu ook de ma*t en   
het aantal d] blank54 ,kort da>na v]s*e5
 e5  troep van #ac p]son51 tot twee     
v]s*ill5de /amm5 behoor5de1 die  hunne  
we]loo%eid beseff5de1 zi* 9 wanhoop     
ov]gav54 ,lat] w]d  door de onv]moeide  
pog+5 van ,g4 ,a4 ,rob9son1 ar*itect te 
,hob>t1  die onbevreesd de mee/         
v]bitt]de inboorl+5 9 hunne s*uilhoek5  
opzo*t1 de geheele zw>te bevolk+        
ov]gehaald om hetzelfde te  do54 ,zij   
w]d5 to5 na> e5 eil& gebra*t1 #cef wa>  
m5 h5  van vo$sel en kle]5 voorzag4     
,graaf ,/rzelecki v]haalt 9 zijne       
,physical ,description ( ,new ,s\?      
,wales & ,van ,diem5's ,l&1  blz4 #ced1 

dat op het tijd/ip van hun v]vo] 9      
#ahce1 het getal  inboorl+5 #baj b$roeg4
 ,9 #ahdb1 dus zev5 j>5 lat]1 teld5 zij 
sle*ts #ed p]son52 en t]wijl elk gez9 9 
het b9n5l& van ,nieuw  ,zuid-,wallis1   
wa> de inboorl+5 niet besmet word5 door 
aanrak+  met blank51 rijk aan k9d]5 is1 
0 dit getal op ,fl9d]s-,eil&  9 a*t j>5 
tijds met sle*ts ve]ti5 v]me]d]d6    ,de
 ,beagle bleef hi] ti5 dag51 en 9 di5   
tijd de$ ik v]s*eid5e  aang5ame         
uit/apjes1 voornamelijk met het doel om 
de geologis*e  ge/eldheid d] naa/e      
omgev+ te ond]zoek54 ,de belangrijk/e   
uitkom/5 da>van zijn3 t5 e]/e1 e5ige tot
 de ,devonis*e  ( ,/e5kool-p]iode       
behoor5de lag51 welke buit5gewoon veel  
v]/e5+5 bevatt52 t5 twe$e1 bewijz5 van  
e5e kle9e  l&rijz+ 9 e5 geologis* jong  
v]l$51 en e9delijk e5e  afgezond]de     
opp]vlakkige laag van geela*tig5 kalk/e5
 (  trav]tijn1 met talrijke indruksels  
van boomblad]5 en +eslot5  s*elpdi]5 van
 niet me] lev5de soort54 ,niet          
onwa>s*ijnlijk  bevat deze enkele kle9e 

kalkgroeve de e5ig ov]geblev5 spor5 d]  
flora van ,van ,diem5sl& g$ur5de e5     
vroeg] geologis* tijdp]k4    ,het       
klimaat is hi] vo*tig] dan 9 ,nieuw     
,zuid-,wallis1 en da>door  het l&       
vru*tba>d]4 ,de l&b\w bloeit1 de        
ontgonn5 veld5 hebb5  e5 go$ aanzi51 en 
de tu95 vloei5 ov] van welige gro5t5 en 
vru*tboom54 ,sommige pa*t]swon+51 die op
 afgeleg5 plekk5  /ond51 bod5 e5 ze]    
s*ild]a*tig5 aanblik4 ,het algeme5      
voorkom5 d] plant5w]eld gelijkt op dat  
d] ,au/ralis*e flora1  miss*i5 iets     
gro5] en friss*]1 en het weidegras      
tuss*5  de boom5 iets ov]vlo$ig]4 ,op   
zek]5 dag de$ ik e5e lange  w&el+ aan d5
 kant d] baai teg5ov] de /ad1 en /ak ov]
 op  e5e /oomboot1 wa>van er twee       
voortdur5d he5 en we] vo]54 ,de         
ma*9]ien van e5 dez] va>tuig5 w>5 geheel
 9 deze kolonie1  die to5 pas #cc j>5   
s$]t h>e /i*t+ be/ond1 v]va>digd4 ,op   
e5 &]5 dag be/eeg ik ,m\nt ,well+ton en 
nam da>toe e5 gids  m$e1 want e5e e]/e  
pog+ mislukte mij weg5s de di*!id van   

het bos*4 ,onze gids 0 e*t] e5 dom man  
en bra*t ons na> d5  vo*tig5 zuidkant   
van d5 b]g1 wa> de plant5groei ze] welig
 en  het beklimm+sw]k1 t5 gevolge van de
 m5igte v]rotte /amm51  bijna ev5       
moeilijk 0 als op e5 b]g 9 ,vuurl& ( op 
,*ilo4 ,het  ko/te ons vijf en e5 half  
uur +espann5 klimm51 voordat wij d5  top
 b]eikt54 ,op sommige g$eelt5 groeid5 de
 ,eucalypti tot e5e  aanzi5lijke hoogte 
en vormd5 e5 pra*tig w\d4 #ceg ,9 e5ige 
van  de diep/e ravijn5 bloeid5 v>5boom5 
op buit5gewone s*aal2 ik  zag er e51 die
 tot het ond]vlak d] lo(kroon m9/5s #bj 
voet hoog  0 en jui/ zes voet omtrek _h4
 ,het lo(dak vormde de si]lijk/e        
zonnes*]m5 en v]spreidde e5e donk]e     
s*aduw als 9 het e]/e  uur van d5 na*t4 
,de top van d5 b]g is bre$ en vlak1 en  
be/aat  uit reusa*tige brokk5 kal5      
gro5/e54 ,zijne hoogte is #cajj voet    
bov5 de zee4 ,het 0 e5 pra*tig held]e   
dag1 en wij hadd5 e5  ruim uitzi*t3 9   
het noord5 geleek het l& e5e            
aane5s*akel+  van begroeide b]g51       

ongeve] ev5 hoog als die wa>op wij      
/ond51  en ev5 gelijkvormig 9 omtrek2 9 
het zuid5 lag het gebrok5 l& en  wat]   
met zijne vele v]wikkelde baai5         
duidelijk als op e5e l&ka>t  voor ons4  
,nadat wij e5ige ur5 op d5 top hadd5    
doorgebra*t1  vond5 wij e5 bet]5 weg om 
af te dal51 do* b]eikt5 de ,beagle  niet
 vr des avonds #h ure1 na e5 dag van    
+espann5 beweg+4    #g ,febru>i4    ,de 
,beagle zeilde uit ,tasmani en b]eikte  
op d5 #f;d5 d] volg5de  ma& de zeengte  
van ,k+ ,george1 welke di*t bij d5      
zuidwe/hoek van  ,au/rali ligt4 ,hi]    
blev5 wij a*t dag52 ma> op onze geheele 
reis  bra*t5 wij niet zulk e5 doods*5 en
 v]vel5d5 tijd door4 ,van  e5e hoogte   
gezi51 doet het l& zi* voor als e5e     
bos*a*tige  vlakte1 wa>uit hi] en da>   
ronde en g$eeltelijk kale granie!uvels  
v]rijz54 ,e5 dez] dag5 g+ ik met e5     
gezels*ap op weg1 9  de hoop e5e        
kango]oe te zull5 zi51 en trok vele     
mijl5 v] het  l& 94 ,ov]al vond5 wij e5 
ze] arm5 z&grond1 nu e5s b$ekt  met e5  

gr( gewas van dun1 laag kreupelh\t en   
bor/elig gras1 dan  met e5 w\d van      
kwijn5de boom54 ,het l&s*ap geleek op   
dat d]  z&/e55 hoogvlakte 9 de ,blauwe  
,b]g5 van ,nieuw ,zuid-,wallis1  met dit
 v]s*il1 dat de ,casu>9a 7e5 boom die   
iets weg heeft  van d5 ,s*ots*5 d57 hi] 
talrijk] is1 en de ,eucalyptus iets     
m9d] voorkomt4 #ceh ,op de op5 g$eelt5  
w>5 vele grasboom51  d4w4z4 plant51 die 
uit]lijk e5igsz9s aan d5 palmboom v]want
 zijn1  ma> 9 plaats van e5e fraaie     
blad]kroon te bezitt51 sle*ts op  e5    
bosje van ze] grove grasa*tige blad]5   
kunn5 bog54 #cei  ,op e5 af/& gezi51    
s*e5 de mee/al li*tgro5e kleur van het  
kreupelh\t en &]e plant5 vru*tba>heid te
 voorspell52 ma>  e5e enkele w&el+ 0    
voldo5de om deze illusie te v]drijv52   
en wie het met mij e5s is1 zal niet     
v]lang5 op nieuw e5 to*t  door zulk e5  
onga/vrij oord te do54    ,op e5 &]5 dag
 v]gezelde ik kapite9 ,fitz-,roy na>    
,bald ,head--e5e  plaats1 door zoo vele 
zeeva>d]s v]meld1 en wa> e5ig5 zi*      

v]beeld5 koral5 te zi51 &]5 v]/e5de     
boom51 die nog 9  de h\d+ /ond5 wa>9 zij
 gegroeid w>54 ,na> onze me5+1  zijn de 
grondlag5 gevormd doordi5 de w9d het    
fijne1 uit kle9e  ronde s*elp- en       
koraaldeeltjes be/a&e z& golfsgewijze   
ophoopte1  wa>bij takk5 en wortels van  
boom5 met vele l&s*elp5 ond] het  z&    
b$olv5 w]d54 ,to5 nu de doorzijg5de     
kalkh\d5de /( de  geheele massa v]h>dde1
 w]d5 ook de cyl9d]vormige1 door rott+  
van het h\t ont/ane holt5 met e5e h>de  
druip/e5a*tige massa  gevuld4 ,do*      
langzam]h& spoelt de ne]slag uit d5     
dampkr+ de  week]e deel5 weg2 de h>de   
vorm5 van de takk5 en wortels d]  boom5 
/ek5 da>door bov5 de opp]vlakte1 en     
gelijk5 zeldzaam  b$riegelijk op de     
boom/omp5 van e5 dood kreupelbos*4      
,t]wijl wij 9 deze kolonie w>51 bra*t e5
 groote /am  inl&]s1 g5aamd de ,mann5   
van d5 ,witt5 ,kaketoe1 er jui/ e5      
bezoek4 ,aangelokt door het aanbod van  
e5ige vaatjes rij/ en suik]1  w]d5 deze 
mann51 b5ev5s die van d5 /am1 welke aan 

de zeengte  van ,k+ ,george ?uis        
behoort1 ov]gehaald om e5 corrobori (   
groote  dansp>tij te h\d54 ,zoodra het  
donk] w]d1 zag m5 kle9e vur5  ont/ek5 en
 begonn5 de mann5 hun toilet te mak51   
hi]9 be/a&e1  dat zij zi* met witte     
vlekk5 en /rep5 bes*ild]d54 ,to5  alles 
g]e$ 01 w]d5 groote vur5 9 li*telaai5   
glo$ gezet1  rondom welke vr\w5 en k9d]5
 zi* als toes*\w]s v]zameld51  en       
v]deeld5 de mann5 van d5 ,kaketoe en van
 ,k+ ,george zi*  9 twee p>tij51 wa>9 m5
 nu twee aan twee teg5ov] elk&]  begon  
te dans54 ,het dans5 be/ond hi]91 dat   
zij ( zijdel+s1  ( zooals de ,indian5 op
 ne rij1 na> e5e op5 ruimte liep51  en  
g$ur5de die geme5s*appelijke beweg+ met 
groote kra*t op  d5 grond /ampt54 ,hunne
 zw>e voet/app5 g+5 v]gezeld van e5     
soort van g$reun1 door het teg5 elk&]   
slaan van hunne knuppels  en sp]51 en   
v]s*ill5de &]e geb>51 als het uit/ek5   
van de  arm5 en het wr+5 van het li*aam4
 ,het 0 e5 uit]/ ruw en wild  s*\wspel1 
dat na> onze me5+ geheel zond] z9 02 to*

 m]kt5  wij op1 dat de zw>te vr\w5 en   
k9d]5 er met het groot/e g5oeg5  na>    
kek54 ,welli*t /eld5 deze dans5         
oorspronkelijk h&el+5  voor1 als symbol5
 van geve*t5 en ov]w9n+54 ,en dans 0 er1
  g5aamd de ,emu-dans1 wa>9 elk man zijn
 arm 9 e5e gebog5 h\d+  uit/rekte1      
ev5als de hals van e5 vogel4 ,bij e5 &]5
 dans boot/e  e5 man de beweg+5 na van  
e5 kango]oe1 die 9 de boss*5 graa/1     
t]wijl e5 twe$e hem besprong1 s*ijnba>  
om hem aan zijne spe]  te rijg54 ,als   
beide /amm5 aan d5 dans deelnam51 beefde
 de grond  ond] hunne zw>e voet/app51 en
 we]galmde de lu*t van hunne woe/e      
kret54 ,all5 s*55 ze] opgewond52 en die 
drom van bijna naakte  ge/alt51 gezi5   
bij het rosse s*ijnsel d] hoogvlamm5de  
vur51  all5 9 duivela*tige e5p>ige      
beweg+--dat tooneel1 gevoegd  bij de    
woe/e kret5 van dans]s en om/&]s1 vormde
 e5 volmaakt  s*\wspel van e5 fee/ ond] 
de laag/e wild54 ,9 ,vuurl& hebb5  wij  
vele zond]l+e tooneel5 uit het lev5 d]  
wild5 gezi51 ma> ik  gelo( nooit e51 wa>

 de inboorl+5 zoo opgewond5 en zoo      
volkom5  9 hun elem5t w>5 als bij dez5  
dans4 ,to5 de dans 0 afgeloop51  s*a>de 
de geheele troep zi* 9 e5 groot5 kr+ op 
het t]re91 en  w]d1 tot all] blijds*ap1 
de gekookte rij/ met suik] rondg$eeld4  
,na v]s*eid5e v]vel5de dag51 doordi5 het
 w$] betrokk5 01  /ev5d5 wij d5 #ad;d5  
,ma>t #ahcf uit de zeengte van ,k+      
,george  en zett5 ko]s na> ,keel+-,eil&4
    ,va>wel1 ,au/rali6 ,ge zijt e5      
aankom5d k9d1 en zult gewis na  zek]5   
tijd als grootvor/9 rege]5 9 het ,zuid56
 ,ma> al zijt ge  nog niet groot g5oeg  
voor e]bi$1 dan to* te groot en e]zu*tig
  voor g5eg5heid4 ,ik v]laat uwe /r&5   
zond] droefheid ( spijt444              
,,ho(d/uk ,,xx4                         
,,keel+-,,eil&--,,koraalvorm+54      #a 
,april #ahcf4    ,wij kwam5 9 het gezi*t
 d] ,keel+- ( ,kokos-,eil&51 die 9  d5  
,indis*5 ,oceaan en om/reeks #fjj mijl5 
van de ku/ van ,sumatra  ligg54 ,deze   
groep behoort tot de uit koral5 gevormde
 lagun5eil&5  7( atoll571 gelijk aan die

 9 d5 ,lag5-,ar*ipel 7,tuamotu-,eil&571 
welke wij 9 ,nov4 #ahce voorbijvo]54    
,to5 het s*ip bij d5 +ang  van het      
kanaal 01 kwam e5 ,engels* bewon]1 de   
he] ,liesk1 9 e5e  boot na> ons toe4 ,de
 ges*i$5is van de bewon]s dez] eil&5 is 
9 de kort/ mogelijke bewoord+5 als      
volgt4 ,om/reeks neg5 j>5  gel$5 bra*t  
e5 nietswa>dig p]soon1 ,h>e g5aamd1 e5  
aantal  ,maleis*e slav5 uit d5          
,oo/9dis*5 ,ar*ipel hi]he51 die nu ruim 
#ajj ziel5 tell51 de k9d]5 m$eg]ek5d4   
,kort da>na kwam kapite9  ,ross1 die    
deze eil&5 vroeg] met zijn              
koopva>dijs*ip bezo*t _h1  v]gezeld van 
zijn gez9 en h uit ,engel& hi] aan1 met 
het doel  zi* te ve/ig54 ,tot zijn      
gezels*ap behoorde ook ,liesk1 die      
/uurman  op zijn s*ip gewee/ 04 ,de     
,maleis*e slav5 liep5 spo$ig van het    
eil&je weg1 wa>op ,h>e zi* geve/igd _h1 
en voegd5 zi* bij de  p>tij van ,ross1  
zoodat ,h>e e9delijk g5oodzaakt 0 deze  
eil&5  te v]lat54    ,9 naam v]ke]5 de  
,malei]s nu 9 e5 /aat van vrijheid1 en  

wat  hunne p]soonlijke beh&el+ betreft1 
is dit ook w]kelijk zoo2 do*  9 de mee/e
 &]e opzi*t5 word5 zij als slav5        
bes*\wd4 ,deels  door hunne ontevr$5heid
 t5 gevolge van de h]haalde v]plaats+5  
van het e5e eil& na> het &]e1 en miss*i5
 ook door e5ig  wanbe/uur1 gaan de zak5 
niet voorspo$ig4 ,het eil& heeft ge5  &]
 vi]voetig huisdi] dan het zwijn1 en het
 voornaam/e planta>dig  voortbr5gsel is 
de kokosboom4 ,zijn geheele welva>t     
hangt af van dez5  boom2 de geheele     
uitvo] be/aat 9 olie van deze noot en de
 not5  zelv51 die na> ,s+apore en       
,mauritius gaan1 wa> zij1 na g]aspt te  
zijn1 voornamelijk bij de k]rie-b]eid+  
word5 gebruikt4 ,ook de  vetgeme/e v>k5s
 lev5 bijna geheel van kokosnot51 en    
hetzelfde  geldt voor de e5d5 en kipp54 
,zelfs e5 groote l&kreeft is door  de   
natuur met de middel5 toeg]u/ om deze   
hoog/ nuttige vru*t te  op55 en er van  
te lev54    ,op het r+vormige rif van   
het lagun5eil& v]heff5 zi* ov] e5  groot
 deel d] l5gte1 lijnvormige eil&jes4    

,aan de noordzijde (  lijwa>ts is e5e   
op5+1 wa>door de s*ep5 kunn5 b9n5kom5   
om te ank]54 ,bij onze b9n5kom/ 0 de    
aanblik ze] vreemd  en niet ona>dig1 ma>
 de s*oonheid d] plek h+ bijna geheel   
af van de kleurs*itt]+ d] omr+5de       
voorw]p54 ,het ondiepe1  kl>e en /ille  
wat] d] lagune1 dat groot5deels op wit  
z& ru/1  /raalt 9 het held]/e gro51     
wanne] het door e5e v]ticale zon  v]li*t
 wordt4 ,deze s*itt]5de1 vele mijl5     
bre$e ruimte wordt  aan alle kant5      
begr5sd1 hetzij door e5e reeks van      
sneeuwwitte  br&+51 die ha> s*eid5 van  
de donk]e golv5 van d5 oceaan1  ( door  
/rook5 l&1 wa>bov5 de kokosboom5 hunne  
vlakke kru95  v]heff5 en die ha> s*eid5 
van het blauwe hemelgewelf4 ,ev5als  e5e
 witte wolk hi] en da> e5e aang5ame     
brek+ geeft 9 het  blauw des hemels1 zoo
 t9t5 lev5de koraalbank5 het sm>agdgro5e
  wat] 9 de lagune nog donk]d]4    ,d5  
volg5d5 morg5 g+ ik1 nadat wij het ank] 
hadd5 geworp51  op het eil& ,direction  
aan wal4 ,de /rook droog l& is hi]      

sle*ts  enkele hond]d5 y>ds bre$1 en    
wordt aan d5 kant d] lagune begr5sd     
door e5 oev] van witt5 kalk/e51 die 9   
dit heete klimaat e5e ze]  drukk5de     
hitte uit/raalde1 en aan de buit5ku/    
door e5e /evige1  bre$e1 vlakke         
koraalbank1 welke di5de om de kra*t d]  
volle zee  te brek54 ,behalve 9 de      
nabijheid d] lagune1 wa> e5ig z& ligt1  
be/aat het l& geheel uit ronde brokk5   
koraal4 ,9 zulk e5 loss51  drog5 en     
/e5a*tig5 bodem e5 kra*tig5 plant5groei 
voort te  br5g5--dat kon alln het       
klimaat d] tuss*5ke]kr+s/rek54 ,op      
e5ige van de kle9]e eil&jes kon m5 zi*  
v]lu/ig5 9 de  si]lijke groepe]+ d]     
jonge en volwass5 kokosboom51 die 9     
bonte  m5gel+ do* zond] w$]zijds*e      
v]/or+ van vorm5-symmetrie1  9 e5 enkel 
bos* v]e5igd w>54 ,e5 oev] van bl9k5d   
wit z&  omsloot deze toov]a*tige plekk54
    ,ik zal nu e5e korte s*ets gev5 van 
de natuurlijke ges*i$5is  dez] eil&51   
welke door ha> bep]kt5 omvang van       
bijzond] belang  is4 ,op het e]/e gezi*t

 s*ijnt het bos* alle5 uit kokosboom5 te
  be/aan2 ma> 9 w]kelijkheid zijn er    
vijf ( zes &]e boom54 ,e5  dez] b]eikt  
e5e ze] aanzi5lijke hoogte1 is e*t]     
weg5s de  groote weekheid van zijn h\t  
onnut4 ,behalve de boom51 is het getal  
plant5 uit]/ bep]kt en be/aat uit       
nietsbeteek55d onkruid4 ,9  mijne       
v]zamel+1 die1 gelo( ik1 bijna de       
voll$ige flora omvat1  zijn #bj species1
 ong]ek5d e5 mos1 e5 kor/mos 7li*571 en 
e5 zwam  7fungus74 ,tot dit aantal moet5
 twee boom5 word5 g]ek5d1 wa>van  de e5 
niet 9 bloei /ond1 en de &] mij sle*ts  
van hoor5 zegg5  bek5d 04 ,de laat/e is 
9 zijne soort e5 e5zame boom en groeit  
bij het /r&1 wa> de golv5 ongetwijfeld  
de enkele zad5 hebb5  aangespoeld4 ,op  
e5 d] eil&jes groeit ook e5 ,guil&9a4   
,tot de  bov5/a&e lij/ rek5 ik niet het 
suik]riet1 de banaan1 e5ige  &]e        
vo$selplant51 vru*tboom5 en +evo]de     
grass54 ,da> de  eil&5 geheel uit koraal
 be/aan1 en wele] niets &]s dan riff5   
w>51 wa>ov] het wat] spoelde1 moet5 al  

hunne l&voortbr5gsel5  door de golv5 d] 
zee zijn aangevo]d4 ,di5ov]e5kom/ig     
heeft  de plant5w]eld geheel het k5m]k  
van e5 toevlu*tsoord voor  v]lat554     
,pr(4 ,h5sl[ meldt mij1 dat van de #bj  
soort5 er #ai tot  v]s*ill5de gesla*t5  
behoor51 en deze w$] tot niet m9d] dan  
#af families4 #cfj    ,9 ,holman's      
,reiz5 #cfa wordt1 op getuig5is van ,a4 
,s4 ,keat+1  die twaalf ma&5 op deze    
eil&5 woonde1 e5e opsomm+ gegev5  van de
 v]s*ill5de zad5 en &]e voorw]p51 die m5
 weet dat  da> aan /r& zijn gespoeld3   
,zad5 en plant5 van ,sumatra en ,java   
zijn door de br&+ na>  de w9dzijde d]   
eil&5 g$rev54 ,da>ond] zijn gevond53 de 
,kimiri1 ?uis behoor5de op ,sumatra en  
het s*i]eil& ,malakka2  de om h>5 vorm  
en grootte bek5de kokosnoot van ,bali2  
de ,dadap  7,ery?r9a indica71 die door  
de ,malei]s met d5 pep]/ruik  geplant   
wordt3 7laat/g5oemde w9dt zi* da>bij om 
zijn /am1 en  /eunt hi]teg5 met de      
/ekels op zijn /5gel72 v]d] de zeepboom 
7,sap9dus72 de ca/orolie-plant          

7,ric9us72 /amm5 van d5 sagopalm        
7,sagus71 en v]s*ill5de soort5 van zad51
 die d5 op de eil&5  won5d5 ,malei]s    
onbek5d w>54 ,m5 v]mo$t1 dat deze alle  
door  d5 noordwe/-moesson na> de ku/ van
 ,nieuw-,holl& zijn g$rev51  en van da> 
door d5 zuidoo/-passaat na> deze eil&54 
,ook z\d5  gevond5 zijn groote          
hoeveelh$5 ,java-teakh\t 7,tectonia     
gr&is7  en ,geelh\t 7,virgilia ltea71   
alsm$e reusa*tige roode en witte        
c$]boom51 en de blauwe gomboom van      
,nieuw-,holl&1 9 volkom5  onges*ond5    
/aat4 ,alle h>de zad51 zooals van       
sl+]plant51  beh\d5 hun kiemv]mog51 ma> 
de za*t]e soort51 wa>ond] de            
,manggu/an1 7e5 ,oo/9dis*e vru*t t]     
grootte van e5 appel1 met  e5 za*t1     
sappig vru*tvlees*71 gaan op d5 ov]to*t 
v]lor54 ,nu  en dan zijn ook vis*kano's1
 blijkba> van ,java1 aan /r& gespoeld4  
,deze feit5 zijn van belang1 omdat zij  
ons le]51 hoe talrijk de zad5  zijn1 die
 uit v]s*ill5de l&5 kom5de1 ov] d5      
groot5 oceaan  word5 g$rev54 ,pr(4      

,h5sl[ zegt mij1 dat bijna alle plant5  
welke  ik van deze eil&5 meebra*t1 na>  
zijne me5+ gewone /r&soort5  zijn 9 d5  
,oo/9dis*5 ,ar*ipel4 ,weg5s de ri*t+ d] 
w9d5 en  /room51 s*ijnt het e*t] bijna  
niet mogelijk1 dat zij re*t/reeks       
hi]he5 kond5 kom54 ,met me]             
wa>s*ijnlijkheid is door ,keat+  bewe]d1
 dat zij het e]/ na> de ku/ van         
,nieuw-,holl& w]d5  gevo]d1 en van da>  
tegelijk met de voortbr5gsels van dat l&
  t]ugg$rev51 zoodat de zad5 vr hunne   
ontkiem+ #ahjj tot #bdjj  mijl5 moet5   
hebb5 afgelegd4    ,*amisso zegt 9 zijne
 bes*rijv+ van d5 ,radack-,ar*ipel1 die 
9  het we/elijk deel van d5 ,/ill5      
,oceaan is geleg5 #cfb3 de zee  vo]t de 
zad5 en vru*t5 van vele boom5 na> deze  
eil&51 alwa>  de mee/e van h5 niet zijn 
opgegroeid4 ,het me]5deel van deze zad5 
s*ijnt e*t] het v]mog5 tot groei5 niet  
v]lor5 te hebb54 ,ook  zegt m51 dat     
palmboom5 erg5s uit e5e heete lu*t/reek 
en /amm5  van noordelijke d5n5 hi] aan  
l& zijn gespoeld2 deze d5n5 moet5  dus  

e5 buit5gewoon v]r5 weg hebb5 afgelegd4 
,zulke feit5 zijn 9  hooge mate         
belangwekk5d4 ,het valt niet te         
betwijfel51 dat1 indi5  er l&vogels w>5 
om de zad5 op te pikk5 zoodra zij op 't 
/r&  w]d5 geworp51 alsook e5 bet] voor  
hunn5 groei ges*ikt5 bodem  dan de losse
 brokk5 koraal1 het mee/ afgeleg5e dez] 
lagun5eil&5  mett]tijd e5e veel rijk]e  
flora z\ bezitt5 dan het nu heeft4      
,de lij/ van l&di]5 is nog arm] dan die 
d] plant54 ,e5ige  eil&jes word5 bewoond
 door ratt51 die hi]he5 w]d5  gebra*t4  
,deze ratt5 word5 door ,wat]h\se voor   
dezelfde geh\d5  als de ,engels*e soort1
 ma> zijn kle9] en li*t] van kleur4     
,e*te  l&vogels ontbrek52 want e5 snip  
en e5 wa*telkon+ 7,rallus               
,phillipp5sis71 (s*oon geheel 9 het     
droge kruid lev5de1 behoor5  tot de     
,orde d] ,/eltloop]s 7,grallae74 ,m5    
zegt1 dat vogels van deze  ,orde op vele
 van de lage eil&jes 9 d5 ,/ill5 ,oceaan
 voorkom54 ,op  ,asc5sion1 wa> ge5      
l&vogel is1 w]d bij d5 top van d5 b]g e5

  wa*telkon+ 7,porphyrio simplex7       
ges*ot51 die hi] blijkba> e5  e5zame    
zw]v] 04 ,op ,tri/an da ,cunha1 wa>     
volg5s ,c>mi*ael  sle*ts twee l&vogels  
zijn1 komt e5 koet 7,fulica7 voor1 #cfc 
die ev5e5s e5 /eltloop] is4 ,weg5s deze 
feit5 gelo( ik1 dat  de /eltloop]s 9 't 
algeme51 na de talrijke soort5          
zwemvogels1  de e]/e n$]zett]s zijn op  
kle9e afgeleg5 eil&51 en  kan er        
bijvoeg51 dat1 telk5s als ik v] 9 zee   
vogels zag1 die  ge5 eig5lijke zeevogels
 w>51 zij tot de ,orde d] ,/eltloop]s   
behoord54 ,het is dus natuurlijk1 dat   
zij de vroeg/e n$]zett]s  word5 op v]   
afgeleg5 l&punt54    ,van kruip5de di]5 
zag ik sle*ts e5e kle9e hag$is4 ,wat de 
insect5 betreft1 heb ik getra*t alle    
soort5 te v]zamel54 ,behalve  sp9n51 die
 talrijk w>51 vond ik d]ti5 soort51 en  
hi]ond]  sle*ts e5 enkel5 kev]4 #cfd ,e5
 kle9e mi] zw]mde bij duiz5d5  ond] de  
losse droge koraalblokk51 en 0 eig5lijk 
het e5ige insect1  dat ov]vlo$ig        
voorkwam4 ,(s*oon 9 v]gelijk+ met de    

wat]s d]  naburige zee1 de voortbr5gsel5
 van het l& zoo s*a>s* zijn1  is het    
aantal bew]ktuigde wez5s ind]daad       
one9dig groot4 ,*amisso  heeft          
7,kotzebue's ,fir/ ,voyage1 deel ,,iii  
blz4 #bbb7 de natuurlijke  ges*i$5is van
 e5 lagun5eil& 9 d5 ,radack-,ar*ipel    
bes*rev52  en het is m]kwa>dig1 hoeze]  
de bewon]s da>van 9 aantal en soort  op 
die van ,keel+-,eil& gelijk54 ,er zijn  
e5e hag$is en twee  /eltloop]s3 namelijk
 e5 snip 7,scolopax7 en e5 wulp         
7,num5ius74 ,van  plant5 zijn er #ai    
soort5 met inbegrip van e5 v>5kruid1 en 
e5ige  da>van zijn dezelfde als die     
welke hi] groei51 nietteg5/a&e  de plek 
zoo ontzett5d v] en 9 e5 geheel &]5     
oceaan ligt4    ,de lange /rook5 l&1 die
 de re*tlijnige eil&jes vorm51 b]eik5   
ge5e groot]e hoogte dan tot wa> de br&+ 
koraalbrokk5 kan  opw]p5 en de w9d      
kalkh\d5d z& ophoop54 ,de /evige bank   
van  koraalge/e5te breekt door h>e      
bre$te het e]/e geweld d] golv51  die   
&]s 9 n dag deze eil&jes met al wat zij 

voortbr5g5  z\d5 wegspoel54 ,zee en l&  
s*ijn5 hi] om het mee/]s*ap  te /rijd52 
en (s*oon het va/e l& e5e plaats heeft  
v]ov]d1  a*t het wat] hi] m9/5s ev5     
geldige re*t5 te bezitt54 ,op alle      
g$eelt5 ontmoet m5 krabb5 van me] dan ne
 soort1 die hi] als  kluiz5a>s lev51 met
 de s*elpdi]5 op h>5 rug1 welke zij van 
het naburige /r& ge/ol5 hebb54 ,9 de    
boom5 bov5 ons ru/5  talrijke witte     
rotspelikan51 fregatvogels en           
zeezwaluw52 en het  bos* z\ m5 e5       
zeekraai5ne/ kunn5 noem51 weg5s de vele 
ne/5  en d5 /ank1 wa>m$e de dampkr+     
v]vuld is4 ,op hunne ruwe ne/5  gezet51 
kijk5 de rotspelikan5 u met e5 dom en   
toornig gezi*t  aan4 ,de zeezwaluw5     
7,/]na7 zijn1 gelijk ha> bijnaam van    
domme  uitdrukt1 onnoozele kle9e        
s*epsels2 ma> buit5 deze is er e5e      
kle9e sneeuwwitte zeezwaluw1 e5         
bevallige vogel1 die enkele voet5  bov5 
uw ho(d /il rondhuppelt1 en met zijne   
groote1 zw>te oog5  kalm ma> nieuwsgi]ig
 uw gelaat opneemt4 ,er is we9ig        

v]beeld+  toe noodig1 om zi* voor te    
/ell51 dat 9 zulk e5 t5g] en fijn       
li*aam e5 dol5de feengee/ moet huiz54   
,zondag #c ,april4    ,na d5 di5/       
v]gezelde ik kapite9 ,fitz-,roy na> de  
n$]zett+1  die e5ige mijl5 v] op de punt
 ligt van e5 di*t met hooge  kokosboom5 
b$ekt eil&je4 ,kapite9 ,ross en de      
me]g5oemde ,liesk  won5 9 e5 aan beide  
kant5 op5 huis1 dat de g$aante heeft van
  e5e s*uur1 en met matt5 van gevlo*t5  
s*ors omhang5 is4 ,de  huiz5 d] ,malei]s
 /aan langs het /r& d] lagune4 ,de      
geheele  plek _h e5 e5igsz9s mi/roo/ig  
aanzi51 omdat er ge5 tu95  w>51 die     
getuig5 van e5e zorgvuldige ontg9n+4 ,de
 inboorl+5  behoor5 tot v]s*ill5de eil&5
 9 d5 ,oo/9dis*5 ,ar*ipel1  ma> sprek5  
all5 dezelfde taal4 ,wij zag5 er van    
,borneo1 ,celebes1  ,java en ,sumatra4  
,9 kleur gelijk5 zij op de bewon]s van  
,tahiti1  van wie zij 9 trekk5 niet veel
 v]s*ill54 ,e5ige vr\w5  v]toon5 e*t]   
veel van het ,*9ees*e type4 ,mij beviel 
zo[el de  gelaatsuitdrukk+ 9 't algeme5 

als de klank hunn] /emm54 ,zij  s*55    
arm1 en 9 hunne huiz5 ontbrak alle g]ief
 van meubel52  ma> uit het poezelig     
voorkom5 d] k9d]tjes bleek duidelijk1   
dat kokosnot5 en zees*ildpadd5 ge5 sle*t
 vo$sel zijn4    ,op dit eil& ligg5 de  
putt51 wa>uit de s*ep5 wat] opdo54 ,9   
't e]/ s*ijnt het niet we9ig vreemd1 dat
 het zoete wat] met de  getijd5         
regelmatig ebt en wa/1 en m5 heeft zelfs
 geme5d1 dat z&  het v]mog5 bezit om het
 z\t uit het zeewat] te filtre]54 ,deze 
ebb5de putt5 kom5 ook op e5ige lage     
eil&5 9 ,we/-,indi  voor4 ,het          
sam5g$rukte z& ( het poreuze            
koraalge/e5te wordt  ev5als e5e spons   
van het z\te wat] doorzeg52 ma> de reg51
  die op de opp]vlakte valt1 moet dal5  
tot het peil d] omr+5de  zee en zi* da> 
ophoop5 ond] v]plaats+ van e5 gelijk    
volume  z\twat]4 ,wanne] nu het wat] 9  
het lag]e g$eelte d] groote  sponsa*tige
 koraalmassa met de getijd5 rij/ en     
daalt1 zal dit  ook ges*i$5 met het wat]
 bij de opp]vlakte2 en dit laat/e zal   

zoet blijv51 indi5 het ge/e5te di*t     
g5oeg is om aanzi5lijke  me*anis*e      
v]m5g+ te voorkom54 ,graaft m5 e*t] e5  
put op  plaats51 wa> het l& be/aat uit  
groote losse koraalbrokk5 met  op5      
tuss*5ruimt51 dan is1 blijk5s hetge5 ik 
gezi5 heb1 het  wat] da>9 brak4    ,na  
het middagmaal woond5 wij e5 zond]l+ en 
half bijgeloovig  s*\wspel bij1 dat de  
,maleis*e vr\w5 ons te zi5 gav54 ,e5    
groote h\t5 lepel1 die 9 kle]5 ge/ok5 en
 na> het graf  van e5 ov]l$5 man 0      
gebra*t1 w]d1 volg5s h>e bew]+1  bij    
volle maan begee/]d en z\ gaan spr+5 en 
dans54 ,na de  noodige voorb]eid+51     
hield5 twee vr\w5 d5 lepel va/1 die     
da>op 9 /uipa*tige beweg+ g]aakte en    
ond] het gezang d]  om/a&e vr\w5 en     
k9d]5 go$ 9 de maat ronddan/e4 ,het 0   
e5e all]zot/e v]toon+2 ma> ,liesk       
bewe]de1 dat vele ,malei]s  w]kelijk aan
 de gee/5beweg+ van d5 lepel gelo(d54   
,de dans begon  e]/ nadat de maan 0     
opgegaan2 en to5 wij h>e held]e s*ijf   
zoo /il tuss*5 de lange1 9 d5 avondw9d  

wuiv5de takk5 d]  kokosboom5 zag5       
s*ijn51 w]d5 wij ruims*oots voor ons    
wa*t5  s*adeloos ge/eld4 ,op zi*zelv5   
zijn deze tropis*e l&s*app5  zoo        
v]rukkelijk1 dat m5 h5 bijna ev5 lief   
krijgt als die 9 het  eig5 vad]l&1      
wa>aan wij door de fijn/e sn>5 van het  
gemo$  v]bond5 zijn4    ,d5 volg5d5 dag 
hield ik mij bezig met het ond]zoek na> 
d5  ze] belangwekk5d51 hoewel e5v\dig5  
b\w en oorsprong dez]  eil&54 ,da> het  
wat] bijzond] eff5 01 waadde ik ov] de  
buit5/e bank van dood ge/e5te tot aan de
 lev5de koraaldijk51  wa>op de golfslag 
d] volle zee breekt4 ,9 sommige geul5 en
 holt5  zwomm5 viss*5 9 pra*tig gro5e en
 &]e kleur51 en prijkt5  vele zophiet5 9
 wond]volle t9t5 en vorm54 ,het is      
v]s*oonba>1  dat m5 9 gee/drift g]aakt  
ov] het one9dig aantal bew]ktuigde      
wez5s1 wa>m$e de ke]kr+szee1 zoo kwi/ig 
9 lev5svorm51  bevolkt is2 to* moet ik  
bek5n51 dat natuurond]zoek]s die 9      
welgekoz5 bewoord+5 de ond]zees*e grott5
 bes*rev5 hebb5  als v]si]d te zijn met 

duiz5d s*oonh$51 volg5s mijn idee e5e   
e5igsz9s gezwoll5 taal gebezigd hebb54  
#f ,april4    ,ik v]gezelde kapite9     
,fitz-,roy na> e5 eil& aan het ho(de9de 
d] lagune1 en da>bij volgd5 wij e5      
+ewikkeld kanaal1 dat  zi* door veld5   
van fijn v]takte koral5 sl+]de4 ,wij    
zag5  v]s*eid5e zees*ildpadd51 en twee  
boot5 w]d5 afgezond5 om ze te  vang54   
,het wat] is zoo held] en ondiep1 dat   
hoewel de zees*ildpad  door snel duik5 9
 de e]/e oog5blikk5 uit het gezi*t      
raakt1  de v]volg]s 9 hunne kano (      
zeilboot ha> na e5e niet ze] lange  ja*t
 inhal54 ,op dit oog5blik spr+t e5 man1 
die 9 d5 boeg g]e$  /aat1 door het wat] 
he5 op d5 rug d] s*ildpad1 grijpt ha>   
met  beide h&5 bij het neks*ild1 en laat
 zi* zoo meevo]5 totdat het  di]        
uitgeput raakt en gevat wordt4 ,het 0   
e5e belangwekk5de ja*t1  de twee boot5  
zoo te zi5 rondv>51 en de mann5 met het 
ho(d  vooruit door het wat] te zi5      
s*iet5 om te tra*t5 hunne prooi  te     
grijp54 ,kapite9 ,moresby meldt mij1 dat

 de inboorl+5 d] 9  dez5 zelfd5 oceaan  
geleg5 ,*agos-,eil&5 op e5e             
afgrijselijke  mani] het rugs*ild van de
 lev5de zees*ildpad wegnem54 ,het  wordt
 met br&5de h\tskool b$ekt1 die de      
buit5/e s*aal omhoog  doet kromm52 da>na
 rukt m5 het met e5 mes af1 en maakt het
 plat  tuss*5 twee plank5 voordat het   
k\d wordt4 ,na deze b>ba>s*e  beh&el+   
laat m5 het di] we] 9 zijn elem5t       
t]ugke]51  wa> zi* na e5ig5 tijd e5     
nieuw s*ild vormt1 dat e*t] te dun  is  
om het di] van e5ig nut te zijn4 ,het   
gevolg is dan ook altijd1  dat de       
s*ildpad er kwijn5d en ziekelijk        
uitziet4    ,to5 wij aan d5 kop d]      
lagune kwam51 /ak5 wij e5 smal eil&je   
ov]1 en zag5 hi] op de ku/ na> d5 w9d   
e5e hevige br&+  /aan4 ,ik kan moeilijk 
zegg5 wa>om3 ma> op mijn gee/ maakt de  
aanblik van de buit5ku/5 dez]           
lagun5eil&5 e5 ze] groots*5  indruk4 ,er
 ligt iets groots* 9 dat e5v\dige       
bor/w]+a*tige  /r&1 di5 zoom van gro5e  
/ruik5 en hooge kokosboom51 die  /evige 

bank van dood koraalge/e5te met h>e     
groote1 hi] en da>  v]spreide losse     
brokk51 en 9 die lange lijn van wo$5de  
brek]s1  die aan alle zijd5 aanroll54   
,als de oceaan zijne golv5 ov] het      
bre$e rif w]pt1 s*ijnt hij u e5         
onov]w9nelijke vij& van  alv]mog5de     
kra*t2 to* zi5 wij hem tot /aan gebra*t 
en zelfs  ov]wonn5 door middel51 die u  
op 't e]/e gezi*t zoo uit]/  zwak en    
kra*teloos s*ijn54 ,niet dat de oceaan  
de koraalrots5  spa>t6 ,de groote       
brokk51 die ov] het rif v]spreid en     
opgehoopt  zijn op het /r&1 wa>uit de   
hooge kokosboom ontspruit1 sprek5       
duidelijk van de onbuigzame kra*t d]    
golv54 ,ook gunt de zee het  l& ge5 tijd
 van ru/4 ,de langdurige /ijg+1         
v]oorzaakt door de  ge/adige w]k+ van d5
 passaatw9d1 die altijd 9 ne ri*t+  ov] 
e5 uitge/rekt gebi$ waait1 doet brek]s  
ont/aan1 bijna  ev5 ma*tig als die 9    
gematigde lu*t/rek5 tijd5s e5 orkaan1   
en die met onv]poosd geweld wo$54 ,m5   
kan deze golv5 niet zi5  zond] e5 gevoel

 van ov]tuig+1 dat e5 eil&1 (s*oon uit  
het h>d/e ge/e5te be/a&e1 hetzij porfi]1
 graniet ( kw>ts1  e9delijk voor zulk   
e5e onwe]/aanb>e kra*t moet zwi*t5 en   
door  de golv5 word5 v]slond54 ,niettem9
 h\d5 deze lage1 onb$uid5de             
koraaleil&jes zegevi]5d /&1 want e5e &]e
 ma*t tre$t  op als teg5/&] en m5gt zi* 
9 d5 /rijd4 ,de kra*t5 van het          
organis*e lev5 s*eid51 e5 voor e51 de   
molekul5 koolzure kalk uit  de s*uim5de 
br&+1 en v]e5ig5 ze tot e5 he*t1        
symmetris*  sam5/el4 ,laat vrij de      
oceaan er duiz5d5 brokk5 afrukk51 wat   
zegt dit teg5 de ti5duiz5d5 nijv]e      
arbeid]s1 die dag en na*t1  ma& 9 ma&   
uit aan 't w]k zijn8 ,zoo zi5 wij dan   
het za*te en  slijma*tige li*aam d]     
poliep door tuss*5kom/ d] lev5swett5    
zegevi]5 ov] de ruwe me*anis*e kra*t d] 
golv5 van e5 oceaan1  di5 no* de        
m5s*elijke kun/1 no* zelfs de onbezielde
 w]k5 d]  natuur met go$ gevolg kond5   
we]/aan6    ,niet voor des avonds laat  
ke]d5 wij aan boord t]ug1 want lang5    

tijd  blev5 wij 9 de lagune bezig met   
het ond]zoek van de koraalveld5  en van 
de #a #a_/b ,m4 groote reuz5s*elp51 #cfe
 welke laat/e zoo  /]k zijn1 dat iem&   
die zijne h& tuss*5 de s*al5 durft      
/ek51 ha> niet z\ kunn5 lo/rekk51       
zoolang het di] leeft4 ,bij  het        
ho(de9de d] lagune vond ik tot mijne    
groote v]baz+ e5e  uitge/rekte ruimte   
van veel me] dan e5 mijl 9 het vi]kant1 
b$ekt  met e5 w\d van fijn v]takte      
koral51 die all5 dood en v]rot w>51     
(s*oon zij re*t ov]e9d /ond54 ,9 't e]/ 
begreep ik vol/rekt  niet wat de oorzaak
 hi]van 01 do* lat] viel mij 91 dat zij 
aan  d5 volg5d51 e5igsz9s vreemd5       
sam5loop van om/&igh$5 0 toe  te        
s*rijv54 ,ik moet e*t] vooraf zegg51 dat
 koral5 zelfs niet e5  kort5 tijd aan de
 zonne/ral5 9 de op5 lu*t kunn5         
blootge/eld  zijn1 zond] te /]v51 zoodat
 h>e bov5/e groeigr5s bepaald wordt     
door die van het laag/e wat] bij        
spr+getijd54 ,uit e5ige oude  ka>t5     
blijkt1 dat het lange eil& bov5w9ds     

voorhe5 door wijde  kanal5 9 v]s*eid5e  
eil&jes v]deeld 03 welk feit ook hi]uit 
blijkt1 dat de boom5 op die g$eelt5     
jong] zijn4 ,9 d5 vroeg]5  toe/& van het
 rif z\ e5 /]ke bries1 door me] wat] ov]
 de  bor/w]+ te w]p51 het peil d] lagune
 hebb5 do5 rijz54 ,?ans  heeft zij e5e  
teg5ge/elde w]k+2 want niet alle5 neemt 
het wat]  9 de lagune door /room+5 van  
buit5 niet toe1 ma> het wordt zelf  door
 de kra*t van d5 w9d na> buit5 ge/uwd4  
,zoo heeft m5 dan  wa>g5om51 dat het    
getij nabij het ho(d d] lagune g$ur5de  
e5e  /]ke bries niet zoo hoog /ijgt1 als
 bij kalm w$]4 ,volg5s mijn  idee1 heeft
 dit niveau-v]s*il1 (s*oon zond] twijfel
 ze] g]+1  d5 dood v]oorzaakt van deze  
koraalbos*jes1 die 9 d5 vroeg]51  me]   
op5 toe/& van het buit5rif hunne hoog/  
mogelijke gr5s  van v]tical5 groei      
b]eikt hadd54    ,enkele mijl5 t5 noord5
 van ,keel+ is e5e &]e kle9e  atolle1   
b9n5 welke de lagune bijna geheel met   
koraalmodd]  gevuld is4 ,kapite9 ,ross  
vond 9 het conglom]aat-ge/e5te op de    

buit5ku/ e5 go$ afg]ond /uk gro5/e5     
b$olv51 iets groot]  dan e5 m5s*5ho(d1  
wa>ov] hij zelf en zijne metgezell5 zoo 
v]wond]d w>51 dat zij het /uk m$5am5 en 
als e5e bijzond]heid  bewa>d54 ,het     
voorkom5 van dez5 enkel5 /e5 9 e5e      
omgev+ van  niets dan kalkh\d5d ge/e5te1
 is ze] v]rass5d4 ,het eil& is  bijna   
nooit bezo*t geword51 en het is ook niet
 wa>s*ijnlijk1 dat  er e5 s*ip is       
v]gaan4 ,bij gebrek aan e5e bet]e       
v]kl>+1 kwam  ik tot de slotsom1 dat de 
/e51 tuss*5 de wortels van e5 groot5    
boom v]w>d1 hi]he5 0 gekom52 ma> d5k5de 
aan d5 groot5  af/& van het naa/bij     
geleg5 l&1 en aan het onwa>s*ijnlijke   
van zulk e5 sam5loop van om/&igh$51 nl4 
dat e5 /e5 z\  va/g]aakt zijn 9 e5 boom1
 met d5 boom 9 zee gespoeld1 z v]       
wegg$rev51 to5 veilig gel& en e9delijk  
zoodanig begrav5 z\  zijn1 dat hij      
ontdekt w]d--s*rok ik haa/1 dat e5      
blijkba> zoo  onwa>s*ijnlijk middel van 
v]vo] 9 mijn bre9 opkwam4 ,met veel     
belang/ell+ las ik da>om het v]haal van 

,*amisso1 d5 te re*t  v]ma>d5           
natuurond]zoek] die ,kotzebue v]gezelde1
 dat de bewon]s  van d5 ,radack-,ar*ipel
 7de re$s g5oemde groep lagun5eil&5  9  
d5 ,/ill5 ,oceaan7 de /e55 voor het     
s*]p5 van hunne  w]ktuig5 v]kreg51 door 
de wortels van boom5 te ond]zoek5  welke
 op het /r& w>5 geworp54 ,blijkba> moet 
dit v]s*eid5e  ke]5 gebeurd zijn1 da> er
 wett5 be/aan1 dat zulke /e55 aan  het  
opp]ho(d toebehoor51 en elk die h5 poogt
 te /el5 /raf  ontvangt4 ,let m5 op de  
afgezond]de ligg+ dez] eil&jes te midd5 
van e5 uitge/rekt5 oceaan 7de reusa*tige
 af/& van e5ig l&1  behalve             
koraalvorm+51 blijkt wel het be/ uit de 
wa>de welke de  inboorl+51 die zulke    
kloeke zeeva>d]s zijn1 aan elke soort   
van  /e55 he*t57 #cff3 alsm$e op de g]+e
 snelheid d] /room+5  9 e5e op5 zee--dan
 s*ijnt het voorkom5 van op deze wijze  
v]vo]de  /e55 ons wond]lijk toe4 ,to*   
kunn5 /e55 dikwijls zoo v]vo]d  word52  
en indi5 het eil&1 wa>op zij /r&51 uit  
&]e /(f5  dan koraal be/aat1 zull5 zij  

nauwelijks de a&a*t trekk5 en zal       
al?ans hun oorsprong nooit aanleid+ gev5
 tot giss+54 ,bov5di5  kan dit v]vo]    
lang5 tijd de a&a*t ontgaan1 da> de     
boom51  vooral die welke met /e55 zijn  
belad51 wa>s*ijnlijk ond]  de opp]vlakte
 drijv54 ,9 de kanal5 van ,vuurl& word5 
groote  hoeveelh$5 drijfh\t op het /r&  
geworp52 ma> uit]/ zeld5  ziet m5 e5    
boom op het wat] drijv54 ,miss*i5 kunn5 
deze feit5  e5ig li*t w]p5 op het geval1
 dat hoekige zo[el als afg]onde  /e55   
soms 9 fijne bezonk5 /(f5 begrav5 word5 
gevond54    ,op e5 &]5 dag bezo*t ik het
 ,we/-,eil&je1 wa> de plant5groei       
miss*i5 ov]vlo$ig] is dan op de ov]ige4 
,de kokosboom5 groei5  mee/al ges*eid52 
ma> hi] bloeid5 de jonge /amm5 ond]     
hunne hooge blo$v]want51 en vormd5 met  
hunne lange en gebog5  blad]kron5 de    
mee/ belomm]de priel54 ,alle5 zij1 die  
zoo iets  ond]vond5 hebb51 wet5 hoe     
he]lijk het is ond] zulk lomm] te  zitt5
 en het koele1 aang5ame sap van de      
kokosnoot te dr9k54 ,op  dit eil& bev9dt

 zi* e5e groote baaivormige ruimte1     
welke uit het  fijn/e witte z& be/aat2  
zij is geheel vlak en alle5 bij hoog    
wat] door het getij b$ekt4 ,uit deze    
groote baai ontspr+5 vele  kle9e krek51 
die zi* 9 de omr+5de boss*5 v]liez54    
,het  gezi*t van zulk e5 veld met bl9k5d
 wit z&1 ru/ig als e5e  bevror5         
wat]vlakte en omgev5 door e5 r& van     
hooge1 wuiv5de  kokos/amm51 vormde e5   
zond]l+1 ma> ze] a>dig s*\wspel4        
,bov5 heb ik gesprok5 van e5 kreeft1 die
 van de kokosnot5 leeft4 ,hij  is ze]   
algeme5 ov]al wa> droog l& is1 b]eikt   
e5e mon/]a*tige  grootte1 en is na      
v]want aan ( dezelfde als ,birgos latro4
 #cfg  ,het voor/e pa> be55 e9digt 9 ze]
 /]ke en =s*e s*>51  t]wijl het a*t]/e  
van za*t]e en veel small]e voorzi5 is4  
,9  't e]/ z\ m5 het geheel onmogelijk  
a*t51 dat e5 kreeft e5e met  e5 /evig5  
dop omslot5 kokosnoot kan op552 ma>     
,liesk v]zek]de  mij1 dat hij dit       
h]haaldelijk heeft zi5 do54 ,de kreeft  
beg9t met  d5 dop vezel voor vezel /uk  

te plukk51 en altijd van dat e9de  af1  
wa> zi* de zoog5aamde drie oog5 bev9d54 
,is dit volbra*t1  dan beg9t de kreeft  
met zijne zw>e klauw5 op e5 van de oog5 
te ham]51 totdat er e5e op5+ gemaakt is4
 ,dan draait hij zijn  li*aam om1 en    
haalt met de twee a*t]/e en small]e s*>5
 de witte  vleezige pit te voors*ijn4   
,ik bes*\w dit feit niet alle5 als het  
m]kwa>dig/e voorbeeld van in/9ct1 wa>van
 ik ooit gehoord heb1  ma> ook als e5e  
aanpass+ 9 li*aamsb\w tuss*5 twee 9 het 
s*ema d] natuur blijkba> zoov] van elk&]
 /a&e organism51  als e5 kreeft en e5   
kokosboom4 ,deze ,birgos is 9 zijne     
leefwijze e5  dagdi]2 ma> m5 zegt1 dat  
hij elk5 na*t e5 bezoek aan zee br5gt1  
zond] twijfel met het doel om zijne     
kieuw5 te bevo*tig54 ,op de  ku/ word5  
ook de jong5 uitgebro$1 die er v]volg5s 
e5ig5 tijd  lev54 ,deze kreeft5 won5 9  
diepe gat51 welke zij ond] de wortels   
van boom5 grav51 en wa> zij bijzond]    
groote hoeveelh$5 van de  losgetrokk5   
vezels d] kokosnot$opp5 v]zamel51 om    

hi]op als op  e5 b$ te ru/54 ,soms mak5 
de ,malei]s hi]van gebruik1 en g>5 de   
vezels om er oud t\ww]k van te mak54    
,deze kreeft5 vorm5 e5 ze]  go$ vo$sel2 
bov5di5 bev9dt zi* ond] d5 /a>t van de  
groot]e  individun e5e aanzi5lijke      
hoeveelheid vet1 dat1 gesmolt51 somtijds
  e5 kw>t fles* vol held]e olie oplev]t4
 ,sommige s*rijv]s bew]51  dat de       
,birgos teg5 de kokosboom5 opkruipt1 om 
de not5 te /el54 ,ik  twijfel ze] ( dit 
wel mogelijk is1 ma> met d5 ,p&anus     
7,p&ang  ( ,s*roefboom7 z\ die beklimm+ 
veel gemakkelijk] zijn4 ,liesk  v]telde 
mij1 dat de ,birgos op deze eil&5 leeft 
van de not51  die op d5 grond zijn      
gevall54    ,kapite9 ,moresby deelt mij 
m$e1 dat deze kreeft de ,*agos-,eil&5 en
  de ,sey*ell5 bewoont1 ma> niet        
voorkomt op de naburige ,maldivis*e     
,eil&54 ,vroeg] 0 hij talrijk op        
,mauritius1 do* nu v9dt m5  da> sle*ts  
enkele kle9e4 ,na> m5 zegt bewoont deze 
soort1 ( e5e  met ze] ov]e5kom/ige      
eig5s*app51 n enkel koraaleil& 9 d5     

,/ill5 ,oceaan1 noordelijk van de       
,gezels*aps-,eil&54 ,als e5 bewijs  hoe 
v]baz5d /]k het voor/e pa> s*>5 is1 wil 
ik v]meld51  dat ,scoresby e5s e5 kreeft
 9 e5 /]k5 t9n5 trommel opsloot1  wa>9  
bes*uit gewee/ 01 en het deksel met     
metaaldraad omwond4 ,de  kreeft boog    
e*t] de r&5 om en ontsnapte4 ,dit       
ombuig5 ges*i$de  met zulk e5e kra*t1   
dat hij v]s*eid5e kle9e gaatjes door het
  t9 boorde4    ,tot mijne groote       
v]rass+ vond ik twee koraalsoort5 van   
het gesla*t  ,millepora 7,m4 complanata 
en ,m4 alcicornis71 die het v]mog5      
bezat5  tot /ek54 ,v]s* uit het wat]    
g5om51 zijn de /e55 takk5 (  plat5 op   
het gevoel ruw en niet klev]ig1 (s*oon  
zij e5 /]k51  onaang5am5 reuk bezitt54  
,de /ek5de eig5s*ap s*ijnt bij          
v]s*ill5de exempl>5 ongelijk te zijn2   
drukte ( wreef m5 e5 /uk  op de za*te   
huid van aangezi*t ( arm1 dan ont/ond   
gewoonlijk1 na  v]loop van e5e secunde1 
e5e prikkel5de gewa>word+1 die sle*ts   
enkele m9ut5 duurde4 ,to5 ik e*t] op    

zek]5 dag e5 d] takk5  vlu*tig met mijn 
gezi*t aanraakte1 ont/ond onmiddellijk  
pijn2  deze nam1 zooals gewoonlijk1 na  
enkele secund5 toe1 bleef e5ige  m9ut5  
lang hevig1 en 0 nog e5 half uur da>na  
te bespeur54 ,het  gevoel 0 ev5         
onaang5aam als wanne] m5 e5 br&netel    
aanraakt1  do* geleek me] op dat1       
v]oorzaakt door ,physalia ( het         
,spaans*e  ,fregat4 ,kle9e1 roode vlekk5
 ont/ond5 op de za*te huid van d5  arm1 
en zag5 er uit als( zij bl>5 z\d5       
trekk51 hetge5 e*t]  niet gebeurde4 ,de 
he] ,quoy meldt dit geval van de        
,millepora1 en  zoo hoorde ik ook van   
/ek5de koral5 9 ,we/-,indi4 ,vele ze$i]5
  s*ijn5 dit /eekv]mog5 te bezitt52     
behalve het ,spaans*e fregat1  vele     
koral51 en ,aplysia ( de zeehaas van de 
,kaap-,v]dis*e-,eil&51  wordt 9 de      
,voyage ( ! ,a/rolabe gesprok5 van e5e  
,act9ia (  zee-anemoon1 en van e5       
buigzaam aan ,s]tul>ia v]want koraaldi]1
  die beid5 dit middel tot aanvall5 (   
v]d$ig5 bezitt54 ,m5 zegt1  dat 9 de    

,oo/9dis*e ,zee e5 /ek5d zeewi] wordt   
gevond54    ,twee soort5 van viss*51    
behoor5de tot het gesla*t ,sc>us        
7papegaaivis*71 welke hi] algeme5 zijn1 
lev5 uitsluit5d van  koraal2 beid5 zijn 
s*itt]5d blauwgro5 gekleurd en lev51  de
 e5 altijd 9 de lagune en de &] tuss*5  
de brek]s op de  buit5ku/4 ,liesk       
v]zek]de mij1 dat hij h]haaldelijk      
geheele s*ol5  viss*5 met hunne /]ke    
be5ige kak5 op de topp5 d] koraaltakk5  
_h zi5 graz54 ,bij v]s*eid5e op5de ik de
 +ew&5 en vond die  gevuld met          
kalkh\d5de1 z&]ige modd] van geela*tige 
kleur4 ,ook  de slijm]ige1 walgelijke   
zeeblaz5 7,holo?uroidea #cfh aan onze   
zee/]r5 v]want71 wa>op de ,*9ees*e      
lekk]bekk5 zoo v]zot zijn1  lev5 voor e5
 groot deel van koral51 gelijk ,dr4     
,allan mij b]i*t2  en het be5ig toe/el  
b9n5 hun li*aam s*ijnt wel voor dit doel
  ges*ikt4 ,deze ,holo?uroidea1 de      
viss*51 de talrijke boors*elp5  en      
bor/elworm5 7,n]edae71 die elk blok dood
 koraalge/e5te  doorbor51 moet5 ze]     

kra*tig m$ew]k5 tot het voortbr5g5 van  
de fijne witte modd]1 welke op d5 bodem 
en de oev]s d] lagune  ligt4 ,pr(4      
,ehr5b]g vond e*t] bij ond]zoek1 dat e5e
 hoeveelheid  van deze modd]1 die1 nat  
zijnde1 9 't oog vall5d op fijnge/ampte 
kalk geleek1 voor e5 deel uit           
kiezels*alige infusi$i]tjes be/ond4     
#ab ,april4    ,des morg5s zeild5 wij   
uit de lagune en zett5 ko]s na> ,isle   
de ,france4 ,het doet mij g5oeg51 dat   
wij deze eil&5 bezo*t  hebb52 want zulke
 vorm+5 behoor5 zek] tot de wond]lijk/e 
voortbr5gsel5 d] ,natuur4 ,op e5 af/&   
van #bbjj y>ds van de  ku/ 7#bjab ,m47  
peilde kapite9 ,fitz-,roy met e5e lijn  
van #gbjj  voet l5gte 7#baie ,m47 nog   
ge5 grond1 wa>uit dus blijkt1 dat dit   
eil& e5 hooge ond]zees*e b]g is met nog 
spits]e hell+5  dan de /eil/e           
vulkaankegel4 ,de s*otelvormige top meet
 bijna ti5  mijl5 9 doorsn$e2 en elk    
atoom1 van af het kle9/e deeltje tot    
het groot/e /e5blok 9 dez5 hoog5 b]g1   
die to* nog kle9  is 9 v]gelijk+ met ze]

 vele &]e koraaleil&51 draagt d5  /empel
 van langs organis*5 weg ont/aan te     
zijn4 #cfi ,wij zijn  v]baasd1 als      
reizig]s ons v]tell5 van de reusa*tige  
afmet+5  d] pyramid5 en &]e groote      
g$5kteek55 d] m5s*elijke kun/2  ma> hoe 
onb$uid5d zijn de groot/5 hunn]1        
v]gelek5 met deze  /e55 b]g51 welke door
 ge5 &]e arbeid]s zijn opgehoopt1 dan   
v]s*ill5de kle9e en t5g]e di]56 ,dit is 
e5 wond]1 dat op het  e]/e gezi*t niet  
het li*amelijk oog1 ma>1 na rijpe       
ov]d5k+1  het oog d] r$e treft4         
,ik zal nu e5e ze] korte bes*rijv+ gev5 
van de drie groote  klass5 van          
koraalriff51 namelijk3    #ao4 ,atoll5 (
 ,lagun5riff54  #bo4 ,wal- ( ,damriff5  
7door ,d>w9 g5oemd ,b>ri]-reefs74  #co4 
,r&- ( ,ku/riff5 7door ,d>w9 g5oemd     
,fr++-reefs74    en mijne inzi*t5 omtr5t
 hunne vorm+ m$$eel54 #cgj ,bijna  elk  
reizig]1 die d5 ,/ill5 ,oceaan is       
ov]ge/ok51 heeft zijne  groote v]wond]+ 
betuigd ov] de lagun5eil&5 ( ,atoll51   
zooals ik h5 lat] bij hun ,indis*5      

7,maleis*57 naam zal noem51  en getra*t 
er e5e v]kl>+ van te gev54 ,re$s 9 het  
ja> #afje  zeide ,pyr>d de ,laval t]e*t3
    ,c'e/ une m]veille de voir *acun de 
ces atollons environn d'un  gr& banc de 
pi]re1 t\t aut\r n'y ayant po9t         
d'artifice huma94    7,het is           
v]wond]lijk elk dez] atoll5 omr+d te zi5
 door e5e  groote /e55 bank1 zond] e5ig 
spoor van m5s*elijke kun/ 9  d5 omtrek74
    ,nev5s/a&e s*ets van het eil&       
,:itsunday 9 d5 ,/ill5 ,oceaan1  welke  
ontle5d is aan de uitnem5de             
reisbes*rijv+ van kapite9  ,bee*ey1     
geeft sle*ts e5 flauw begrip van het    
zond]l+e voorkom5  van zulk e5e atolle4 
,het is er e5 van de kle9/e grootte1 en 
be/aat  uit smalle eil&51 die ond]l+ tot
 e5 r+ zijn v]e5igd4 ,de  teg5/ell+     
tuss*5 d5 onmetelijk5 oceaan met zijne  
wo$5de  /ortzeen1 en het lage eil& met  
het kalme held]gro5e wat]  b9n5 de      
lagune1 kan m5 zi* moeilijk voor/ell5   
zond] het gezi5  te hebb54    ,de       
vroeg]e reizig]s /eld5 zi* voor1 dat de 

koraalvorm5de di]5  hunne groote r+5    
in/9ctmatig b\wd51 om zi* aan de        
b9n5zijde  e5e veilige s*uilplaats te   
v]s*aff52 ma> als bewijs hoe v] dit  van
 de wa>heid is1 wil ik alle5 zegg51 dat 
die 9 massa v]e5igde  soort51 van wi]   
groei op de op5 buit5ku/5 het be/aan van
 het  rif zelf afhangt1 niet b9n5 de    
lagune kunn5 lev51 wa> &]e  fijn v]takte
 soort5 bloei54 ,volg5s die me5+ wordt  
bov5di5  ond]/eld1 dat vele soort5 van  
v]s*ill5de gesla*t5 en families  zi* tot
 n doel v]e5ig52 en van zulk e5e v]e5ig+
 is 9 de  geheele natuur ge5 enkel      
voorbeeld te v9d54 ,de !orie1 welke het 
mee/ +ang heeft gevond5 is1 dat atoll5  
op ond]zees*e krat]s  ru/52 bes*\w5 wij 
e*t] d5 vorm en grootte van sommige1    
het aantal1 de nabuurs*ap en            
betrekkelijke ligg+ van &]e1  dan v]lie/
 dit d5kbeeld zijn aannemelijk k>akt]4  
,zoo meet de  atolle ,suadiva #cga #dd  
geographical mijl5 9 de e5e ri*t+  en   
#cd 9 e5e &]e2 ,rimsky meet #ed bij #bj 
mijl51 en heeft e5  zond]l+ gebog5 r&2  

de atolle ,b[ #cgb is #cj mijl5 lang1   
bij e5e gemiddelde bre$te van sle*ts    
zes1 t]wijl ,m5*ikov 7e5  d]            
,m>%all-,eil&57 uit drie ond]l+ v]e5igde
 ( v]bond5  atoll5 be/aat4 ,bov5di5 is  
deze !orie geheel ontoepasselijk op de  
noordelijke ,maldivis*e atoll5 9 d5     
,indis*5 ,oceaan 7wa>van ne  #hh mijl5  
lang en tuss*5 de #aj en #bj m4 bre$    
is72 want deze word5  niet begr5sd door 
smalle riff5 ev5als gewone atoll51 ma>  
door  e5 groot aantal afzond]lijke kle9e
 atoll51 t]wijl &]e kle9e  atoll5 uit de
 groote lagun5vormige b9n5ruimt5        
v]rijz54 ,e5e  d]de en bet]e !orie w]d  
door ,*amisso voorge/eld1 die me5de1    
dat1 t5 gevolge van d5 /]k]5 groei d]   
koral5 op plaats5  wa> zij aan de volle 
zee zijn blootge/eld--zooals            
ongetwijfeld  het geval is1 de buit5r&5 
vroeg] dan &]e g$eelt5 uit het          
geme5s*appelijke grondvlak z\d5         
opgroei51 en dat dit de r+- (           
s*otelvormige /ructuur z\ v]kl>54 ,ma>  
aan/onds zull5 wij zi51  dat 9 deze1    

zo[el als 9 de krat]-!orie1 e5          
all]belangrijk/  punt ov] het ho(d is   
gezi51 namelijk de vraag3 wa>op hebb5 de
  rifvorm5de koral51 die op ge5e groote 
diepte kunn5 lev51 hunne  he*te b\ww]k5 
gegrondve/8    ,aan d5 /eil5 buit5kant  
d] ,keel+-atolle w]d5 door kapite9      
,fitz-,roy e5 aantal zorgvuldige peil+5 
g$aan1 en w]d bevond51  dat de b]eide   
talk op d5 bodem van het lood1 uit punt5
 b9n5  ti5 vadem5 diepte1 altijd        
bov5kwam met duidelijke indruksels van  
lev5de koral51 do* zond] aanklev5de     
be/&deel51 en ev5 s*oon  als( m5 het op 
e5 grasveld _h lat5 vall54 ,nam de      
diepte toe1 dan  w]d5 de indruksels m9d]
 talrijk1 ma> de aanklev5de z&deeltjes1 
da>5teg51 /e$s talrijk]1 totdat de bodem
 e9delijk uit e5e  za*te z&laag bleek te
 be/aan4 ,wil m5 de v]gelijk+ met het   
grasveld voortzett51 dan kunn5 wij      
zegg51 dat de gra%alm5 al  s*a>s*] en   
s*a>s*] w]d51 tot de grond e9delijk zoo 
dor 01  dat er niets me] uit ops*oot4   
,uit deze1 door vele &]e beve/igde      

wa>nem+5 mog5 wij veilig afleid51 dat de
 uit]/e diepte wa>op  koral5 hunne riff5
 kunn5 b\w51 #bj tot #cj vadem5 b$raagt4
 ,nu  zijn er ontzaglijke opp]vlakt5 9  
de ,/ille en ,indis*e ,ocean51  wa> elk 
eil& op zi*zelf e5e koraalvorm+ is1 en  
sle*ts die  hoogte b]eikt1 tot welke de 
golv5 nog brok/ukk5 kunn5 opw]p51  en de
 w9d5 z& kunn5 ophoop54 ,zoo is de groep
 d] ,radack-atoll5  7,m>%all-,eil&57 e5 
onregelmatig vi]kant1 #ebj mijl5 lang1  
bij  #bdj bre$2 de ellipsvormige ,lage (
 ,tuamotu-,ar*ipel meet #hdj mijl5  9   
zijne lang/e en #dbj 9 de kort/e z2     
tuss*5 deze twee ar*ipels  ligg5 &]e    
kle9e groep5 en afzond]lijke lage eil&51
 welke met  de e]/5 e5e ruimte 9 d5     
oceaan b$ekk5 van #djjj mijl5 l5gte1    
wa>b9n5 ge5 enkel eil& bov5 de bepaalde 
hoogte reikt4 ,ook 9  d5 ,indis*5       
,oceaan is e5e ruimte van #aejj mijl5 9 
doorsn$e1  welke drie ar*ipels omvat1   
alle uit lage eil&5 be/a&e1  die door   
koral5 zijn gevormd4 ,weg5s het feit1   
dat de rifb\w5de  koral5 niet op groote 

diepte lev51 kan met vol/rekte zek]heid 
word5 gezegd1 dat ov]al 9 die           
uitge/rekte ruimt51 wa> ?ans  e5e atolle
 is1 oorspronkelijk e5 bodem be/aan moet
 hebb5 b9n5  e5e diepte van #bj tot #cj 
vadem5 7ongeve] #cg tot #ee ,met47 van  
het zeeopp]vlak4 ,het is t5 hoog/e      
onwa>s*ijnlijk1 dat bre$e1  hooge1 vrij 
/a&e en /eil oploop5de bank5 van bezonk5
 /(f51  v]spreid 9 groep5 en reeks5 van 
vele hond]d5 mijl5 l5gte1  gevormd kond5
 zijn 9 de midd5- en diep/e g$eelt5 d]  
,/ille  en ,indis*e ,ocean51 op e5      
reusa*tig5 af/& van het va/el&1  en wa> 
het wat] volkom5 doors*ijn5d is4 ,ev5   
onwa>s*ijnlijk is  het1 dat de op/uw5de 
kra*t5 ond] onze a>dkor/ ov] de g5oemde 
uitge/rekte ruimt5 tallooze groote      
rotsbank5 z\d5 hebb5 opgehev5  tot e5e  
hoogte van #bj tot #cj vadem5 7#abj tot 
#ahj voet7 ond] de  opp]vlakte d] zee1  
en ge5 enkele h>] bov5 dat peil4 ,imm]s1
  wr op de geheele a>dopp]vlakte kunn5  
wij e5e b]gket5 v9d51  zelfs van ma>    
we9ige hond]d5 mijl5 l5gte1 welk]       

talrijke topp5  zi* niet hoog] v]heff5  
dan enkele voet5 ond] e5 bepaald peil1  
en wa> ge5 enkele top da>bov5 v]rij/8   
,bijgevolg1 indi5 de  grondvlakk5 wa>uit
 de atoll5-b\w5de koral5 groeid51 niet  
uit  bezonk5 /(f5 gevormd1 en ook niet  
tot de v]eis*te hoogt5 w]d5  opge/uwd1  
moet5 zij noodzakelijk tot dat peil zijn
 ond]gezonk52  en dit lo/ t]/ond de     
moeilijkheid op4 ,want t]wijl de e5e b]g
  na d5 &]51 het e5e eil& na het &]e    
langzaam ond] wat]  zonk51 ont/ond5     
a*t]e5volg5s v]s*e bodems voor d5 groei 
d]  koral54 ,wij kunn5 hi] onmogelijk 9 
alle v]eis*te bijzond]h$5  tr$52 ma> ik 
t>t elk1 om op &]e wijze te v]kl>51 hoe 
het  mogelijk is1 dat ov] zulke         
uitge/rekte ruimt5 talrijke eil&5       
v]spreid ligg51 all5 dit geme5 hebb5de1 
dat zij laag en opgeb\wd  zijn uit      
koral51 die als lev5svoorwa>de e5 bodem 
behoev51 welke  op bep]kte diepte ond]  
het zeeopp]vlak is geleg54 #cgc         
,alvor5s te v]kl>5 hoe de atoll5 (      
lagun5riff5 hunne  eig5a>dige /ructuur  

v]krijg51 moet5 wij ons w5d5 tot de     
twe$e groote klasse1 namelijk de wal- ( 
damriff54 ,deze /rekk5  zi* uit1 hetzij 
9 re*te lijn5 voor de ku/5 van e5 va/l& 
(  groot eil&1 ( zij omr+5 kle9e eil&52 
9 beide gevall5 zijn  zij van het l&    
ges*eid5 door e5 bre$ en vrij diep      
wat]kanaal1  ev5als de lagune b9n5 e5e  
atolle4 ,het is opm]kelijk hoe we9ig    
a&a*t aan de r+vormige walriff5 is      
ges*onk51 (s*oon zij  to* zoo wond]vol  
zijn sam5ge/eld4 ,de volg5de s*ets /elt 
e5  g$eelte van het walrif voor1 dat het
 eil& ,bolabola #cgd 9 d5  ,/ill5       
,oceaan omr+t1 gezi5 van e5 d] rot/opp5 
9 het midd54 ,9  dit geval is de geheele
 rifr& 9 l& v]&]d2 ma> gewoonlijk       
s*eidt e5e sneeuwwitte lijn van hooge   
brek]s1 wa>tuss*5 hi]  en da> e5 enkel  
laag1 met kokosboom5 begroeid eil&je    
zi*tba>  is1 de donk]e golv5 9 d5 oceaan
 van de li*tgro5e ruimte 9 het          
lagun5kanaal4 ,en het kalme wat] 9 dit  
kanaal bespoelt 9 de mee/e  gevall5 e5  
lag5 r& van alluvial5 grond1 belad5 met 

de s*oon/e  voortbr5gsel5 uit de ke]kr+5
 en geleg5 aan d5 voet d] ruwe1  /eile  
b]g5 9 het midd54    ,er zijn r+vormige 
walriff5 9 alle groott51 van af #c tot  
niet  m9d] dan #dd mijl5 9 doorsn$e2 het
 rif1 dat teg5ov] e5 d]  zijd5 van      
,nieuw-,cal$oni ligt en de beide uite9d5
 omvat1 is zelfs  #djj mijl5 lang4 ,elk 
rif sluit n1 twee ( me] rotsa*tige eil&5
  9 van v]s*ill5de hoogt5 79 n geval    
zelfs #ab afzond]lijke  eil&571 en loopt
 op ongelijke af/&5 om het +eslot5      
l&--bij  de ,gezels*aps-,eil&5 mee/al op
 e5 af/& van e5 tot drie (  vi] mijl51  
ma> bij ,hogoleu #cge op #bj mijl5 van  
d5 zuidkant1  en #ad mijl5 van d5       
teg5ov]ge/eld5 ( noordkant d] +eslot5   
eil&54 ,ook is de diepte b9n5 het       
lagun5kanaal aan veel  v]&]+ ond]hevig1 
en kan gemiddeld op #aj tot #cj vadem5  
word5  ge/eld2 ma> op ,wanikoro zijn    
ruimt5 van niet m9d] dan #ef vadem5  (  
#ccf voet5 diepte4 ,aan de b9n5zijde    
loopt het rif za*t glooi5d  af na> het  
lagun5kanaal1 ( e9digt 9 e5 loodre*t5   

wal1 die ond]  wat] somtijds #bjj tot   
#cjj voet5 hoog is2 aan de buit5zijde   
v]rij/  het rif1 ev5als e5e atolle1 ze] 
/eil uit de groote diept5 van d5        
oceaan4 ,kan m5 zi* iets zond]l+]s      
voor/ell5 dan d]gelijke  natuurgewro*t58
 ,wij zi5 e5 eil&1 dat te v]gelijk5 is  
met  e5 ka/eel op d5 top van e5 hoog5   
ond]zees*5 b]g1 teg5 het  geweld d] zee 
bes*]md door e5 groot5 muur van         
koraalge/e5te1  die altijd /eil is aan  
d5 buit5- en soms ook aan d5 b9n5kant3  
van bov5 begr5sd door e5 bre$           
horizontaal vlak1 en hi] en da>         
afgebrok5 door smalle toegang5 (        
inva>t51 wa>door de groot/e  s*ep5 de   
wijde en diepe s+el- ( ve/+gra*t kunn5  
b9n5zeil54    ,voor zoov] het eig5lijke 
koraalrif betreft1 is er niet het g]+/e 
v]s*il zo[el 9 algeme5e grootte1 begr5z+
 en groepe]+  als zelfs 9 ze] onb$uid5de
 /ructuur-bijzond]h$51 tuss*5  e5 walrif
 en e5e atolle4 ,de a>drijkskundige     
,balbi heeft t]e*t  aangem]kt1 dat e5   
omwald eil& e5e atolle is1 wa>9 zi*     

hoogl&  uit de lagune v]heft2 neem het  
l& er b9n5 weg1 en er blijft e5e        
voll$ige atolle ov]4    ,ma> wat is nu  
de oorzaak1 dat deze riff5 op zulke     
groote af/&5  van de ku/5 d] +eslot5    
eil&5 uit zee v]rijz58 ,de r$5  kan niet
 zijn1 dat koral5 niet 9 de nabijheid   
van het l& groei53  want dikwijls zijn  
de ku/5 van het lagun5kanaal1 wanne] zij
 niet  door alluvial5 grond zijn omgev51
 door e5 r& van lev5de riff5  begr5sd2  
en aan/onds zull5 wij zi51 dat er e5e   
geheele klasse  van riff5 be/aat1 welke 
ik jui/ om hun nauw v]b& met de ku/5    
zo[el van va/el&5 als van eil&51 met d5 
naam van ,r&riff5  heb be/empeld4 ,e5e  
twe$e vraag is3 wa>op hebb5 de          
rifvorm5de  koral51 die niet op groote  
diept5 kunn5 lev51 hunne r+vormige      
wall5 gegrondve/8 ,blijkba> is de       
oploss+ da>van ev5 moeilijk  als 9 het  
gelijksoortige geval d] atoll51 en die  
mee/al ov] het  ho(d is gezi54 ,de zaak 
zal duidelijk] word5 begrep5 na e5 blik 
op de volg5de w>e doorsn$51 die g5om5   

zijn 9 de ri*t+5  noord en zuid door de 
eil&5 ,wanikoro1 ,gambi] 7( ,mang>ewa7  
en  ,maurua met hunne walriff54 ,zo[el 9
 horizontale als 9 v]ticale  ri*t+1 zijn
 deze doorsn$5 h]leid tot d5zelfd5      
maat/af van  e5 kw>t in* op elke        
mijl4----    ,wij moet5 hi] opm]k51 dat 
9 welke ri*t+ de doorsn$5 ook  g5om5 w>5
 hetzij bij deze ( vele &]e omwalde     
eil&51 9  't algeme5 dezelfde vorm5 z\d5
 zijn we]gevond54 ,zoo m5 nu  b$5kt1 dat
 rifvorm5d koraal op ge5 groot]e diepte 
kan lev5 dan  van #bj tot #cj vadem5 en 
dat de s*aal d] teek5+ zoo kle9 is1  dat
 de peil/reepjes ,,cd aan de re*t]h& e5e
 diepte a&uid5 van  #bjj vadem5 7#cff   
,met471 dan mag m5 t]e*t vrag53 wa>op   
zijn deze  walriff5 gegrondve/8 ,moet5  
wij aannem51 dat elk eil& omr+d  is door
 e5e halssno]vormige ond]zees*e         
rotsklip1 ( door e5e  groote bank van   
bezonk5 /(f51 die plotsel+ e9digt wa>   
ook het  rif e9digt8 ,indi5 de zee      
vroeg] diep 9 de eil&5 _h geknaagd1     
voordat deze door de riff5 w]d5 bes*]md1

 en aldus e5e ondiepe  klip rondom h5   
ond] wat] _h gezet1 z\d5 de teg5woordige
  ku/5 /e$s door diepe1 /eile afgrond5  
omr+d zijn2 ma> dit is  hoog/ zeld5 het 
geval4 ,ook kan m51 volg5s dit begrip1  
onmogelijk  v]kl>51 wa>om de koral51    
ev5als e5 muur1 van d5 uit]/5  buit5r&  
d] klip zijn opgegroeid1 en aan d5      
b9n5kant dikwijls  e5e bre$e wat]vlakte 
hebb5 vrijgelat51 te diep voor d5 groei 
d] koral5 zelv54 ,dat rondom deze eil&5 
e5e uitge/rekte bank  van bezonk5 /(f5  
opgehoopt z\ zijn1 welke mee/al het     
bre$/  0 da> wa> de +eslot5 eil&5 het   
kle9/ zijn1 is hoog/  onwa>s*ijnlijk1   
zoo m5 9 aanm]k+ neemt hoeze] die bank5 
9  de c5trale en diep/e g$eelt5 van d5  
oceaan aan de w]k+ d]  golv5 zijn       
blootge/eld4 ,9 het bijzond]e geval van 
het walrif van  ,nieuw-,cal$oni1 dat zi*
 #aej mijl5 v] voorbij de noordelijk/e  
punt van het eil& uit/rekt 9 dezelfde   
re*te lijn1 wa>9 het  langs de we/ku/   
loopt1 is het haa/ niet mogelijk aan te 
nem51  dat aldus e5e bank van bezonk5   

/(f5 kon word5 afgezet lijnre*t  teg5ov]
 e5 hoog eil& en zoo v] voorbij zijn    
e9dpunt 9 volle  zee4 ,en t5 slotte1 zoo
 wij a*t slaan op &]e eil&5 9 d5 oceaan 
van ongeve] dezelfde hoogte en gelijke  
geologis*e sam5/ell+1  ma> niet door    
koraalriff5 omgev51 dan zull5 wij       
vru*teloos  zoek5 na> zulk e5e          
onb$uid5de1 zi* rondom uit/rekk5de      
diepte  van #cj vadem51 behalve 9 de    
onmiddellijke nabijheid d] ku/52  want  
l& dat /eil uit het wat] v]rij/1 gelijk 
de mee/e omwalde  en niet omwalde eil&5 
9 d5 oceaan1 duikt er gewoonlijk /eil   
ond]4 ,en da>om h]haal ik mijne vraag3  
wa>op zijn deze walriff5  gegrondve/8   
,wa>om ligg5 zij met hunne wijde en     
diepe gra*tvormige  kanal5 zoo v] van   
het +eslot5 l&8 ,spo$ig zull5 wij zi5   
hoe  gemakkelijk deze moeilijkh$5       
v]dwijn54    ,?ans kom5 wij aan onze    
d]de klasse van riff51 de zoog5aamde    
,r&-  ( ,ku/riff51 die e5e ze] korte    
bes*rijv+ behoev54 ,wa> het  l& /eil    
ond] wat] duikt1 zijn deze riff5 sle*ts 

enkele y>ds  bre$1 en vorm5 zij e5v\dig 
e5e /rook ( r& rondom de ku/52  wa> het 
l& za*t glooi5d ond] het wat] v]dwijnt1 
/rekt het rif  zi* v]d] uit1 soms zelfs 
e5e mijl v] van het l&1 ma> 9 zulke     
gevall5 bewijz5 /e$s de peil+5 buit5 het
 rif1 dat het l&  zi* met e5e g]+e hell+
 ond] wat] voortzet4 ,ind]daad /rekt    
het rif zi* sle*ts tot di5 af/& van de  
ku/ uit1 b9n5 welk5  de v]eis*te diepte 
van #bj tot #cj vadem5 grond gevond5    
wordt4 ,wat  nu het eig5lijke rif       
betreft1 is er ge5 wez5lijk ond]s*eid   
tuss*5 dit en die1 welke e5 walrif ( e5e
 atolle vorm52 9 de  mee/e gevall5 heeft
 het e*t] e5e m9d]e bre$te1 zoodat er   
zi*  we9ig eil&jes op gevormd hebb54    
,omdat de koral5 /]k] aan de  buit5zijde
 groei51 en het bez9ksel1 dat na> b9n5  
wordt gespoeld1  nadeelige w]k+ heeft1  
is de buit5r& van het rif het hoog/e    
g$eelte2 tuss*5 dit en het l& ligt      
mee/al e5 ondiep z&ig  kanaal van enkele
 voet5 diepte4 ,da>1 wa> zi* bank5 van  
bezonk5  /(f5 tot di*t bij de opp]vlakte

 hebb5 opgehoopt 7zooals 9  sommige     
g$eelt5 van ,we/-,indi71 word5 die soms 
met e5 r& van  koral5 omzoomd1 en       
gelijk5 dus 9 zek]5 z9 op lagun5eil&5  (
 atoll51 op dezelfde mani] als r&riff5  
die za*t glooi5de  eil&5 omr+51 9 zek]5 
z9 op walriff5 gelijk54    ,ge5e enkele 
!orie ov] de vorm+ d] koraalriff5 kan   
als voldo5de  word5 bes*\wd1 welke niet 
de drie groote klass5 omvat4 ,wij  hebb5
 gezi51 dat de hypo!se d] inz9k+ van d5 
zeebodem de  e5ig mogelijke is1 t]      
v]kl>+ van die uitge/rekte ruimt5 met   
hi] en da> v]spreide lage eil&51 wa>van 
ge5 enkel hoog]  v]rij/1 dan tot wa> w9d
 en golv5 /( kunn5 opw]p51 (s*oon  die  
eil&5 opgeb\wd zijn door di]51 welke e5 
bodem behoev51  die op ge5 groote diepte
 kan ligg54 ,laat ons nu1 als voorbeeld1
 e5  eil& nem51 dat door r&riff5 is     
omgev51 welke ge5e moeilijkheid  9 hunne
 sam5/ell+ oplev]51 en zi5 wij wat er   
gebeurt1 als dit  eil& met zijn rif 79  
de teek5+ door de gebog5 lijn           
,,abb',b',,ba  voorge/eld7 langzaam     

ond]z9kt4 ,uit hetge5 van de voorwa>d51 
gun/ig voor d5 groei van koraaldi]5     
bek5d is1 mog5 wij veilig  besluit51    
dat1 als het eil& op e5 tijd/ip enkele  
voet5 ( geheel  onm]kba> daalt1 de      
lev5de koraaldi]51 die door de br&+ op  
d5  r& van het rif bespoeld word51      
spo$ig we] de opp]vlakte zull5  b]eik54 
,ma> langzaam en ge/adig zal de zee op  
de ku/ w9n52  het eil& wordt /e$s lag]  
en kle9]1 en de ruimte tuss*5 d5  b9n5r&
 van het rif en het /r& na> ev5r$igheid 
bre$]4 ,e5e  doorsn$e van het rif 9 dez5
 toe/&1 na e5e ond]z9k+ van  v]s*eid5e  
hond]d5 voet51 geeft ons de /ippellijn  
,,aa',a',a  te zi52 de boompjes bij ,a' 
wijz5 aan1 dat zi* koraaleil&5  op het  
rif gevormd hebb51 en het s*ip bij ,c de
 plaats van het  lagun5kanaal4 ,dit     
kanaal zal me] ( m9d] diep zijn al na>  
de  mate van ond]z9k+1 van de           
hoeveelheid da>9 opgehoopt bez9ksel1  en
 d5 groei d] fijn v]takte koral5 die er 
kunn5 lev54 ,9 dez5  toe/& gelijkt de   
doorsn$e 9 alle opzi*t5 op die van e5   

omwald  eil&2 en ind]daad is zij e5e    
getr\we doorsn$e 7na> d5 maat/af  van   
#eag_/ajjj van e5 in* op elke mijl7 van 
het eil& ,bolabola 7(  ,borabora7 9 d5  
,/ill5 ,oceaan4 ,nu kunn5 wij           
onmiddellijk zi51  wa>om walriff5 zoo v]
 van de ku/5 ligg51 die zij als met e5  
r+ omgev54 ,ook kunn5 wij zi51 dat de   
lijn die van d5 buit5r&  van het nieuwe 
rif loodre*t op het va/e /e55 grondvlak 
ond] het  oude r&- ( ku/rif wordt       
ne]gelat51 ev5veel voet5 lang] is dan   
de g]+e gr5sdiepte wa>op w]kelijke      
koraaldi]5 kunn5 lev51  als de maat d]  
inz9k+ van dat grondvlak zelf3 m4a4w41  
de kle9e  b\wmee/]s hebb51 g$ur5de de   
inz9k+ van d5 zeebodem1 hun  groot      
muurvormig b\ww]k opgetrokk5 op e5      
grondvlak1 sam5ge/eld  uit &]e koral5 en
 hunne va/geword5 brok/ukk54 ,de        
s*ijnba>  groote moeilijkheid omtr5t dit
 punt v]dwijnt d]halve4    ,hadd5 wij1 9
 plaats van e5 eil&1 de ku/ g5om5 van e5
 met  riff5 omzoomd va/el&1 en dit 9    
g$a*t5 lat5 z9k51 dan z\  het resultaat 

blijkba> gewee/ zijn e5 groote re*te dam
 ( wal1  ev5als die van ,au/rali (      
,nieuw-,cal$oni1 welke door e5 wijd en  
diep kanaal van het l& ges*eid5 04      
,laat ons nu deze bes*\w+ uitbreid5 op  
ons nieuw r+vormig  walrif1 welks       
doorsn$e 7zooals gezegd e5e w>e doorsn$e
 van het  eil& ,bolabola7 9 de teek5+   
voorge/eld is door d5 omtrek ,,da',a',d 
d] donk]ges*aduwde figur51 en ond]/ell5 
dat dit rif de dal5de  beweg+ van d5    
zeebodem volgt4 ,t]wijl deze langzaam   
z9kt1 zull5 de  koraaldi]5 kra*tig      
omhoog groei51 ma> tegelijk zal het wat]
 duim  voor duim op de ku/ van het eil& 
w9n52 de ges*eid5 b]gtopp51  die 9 't   
e]/ afzond]lijke eil&5 b9n5 het groote  
rif vorm51  z9k5 de e5 na d5 &]5 weg1 en
 e9delijk v]dwijnt ook de laat/e  en    
hoog/e top4 ,op het oog5blik dat dit    
gebeurt1 is e5e voll$ige  atolle        
ont/aan4 ,9 ov]e5/emm+ met hetge5 ik    
bov5 zeide1 zi5  wij dus1 dat wanne] al 
het hooge l& b9n5 e5 r+vormig walrif    
v]wijd]d wordt1 e9delijk e5e atolle     

ov]blijft4 ,ook wordt het nu  duidelijk 
hoe het komt dat atoll51 die uit        
r+vormige walriff5  zijn ont/aan1 mee/al
 op h5 gelijk5 zo[el 9 grootte en vorm1 
als 9 h>e wijze van groepe]+ en de      
sam5/ell+ uit enkele (  dubbele damm52  
want feitelijk kan m5 ze ruwe s*etska>t5
 noem5  van de gezonk5 eil&5 wa>op zij  
/aan4 ,v]d] kunn5 wij zi5  wat de       
oorzaak is1 dat de atoll5 9 de ,/ille en
 ,indis*e ,ocean5  zi* uit/rekk5 9      
lijn51 ev5wijdig met de mee/al s*]p     
uitkom5de asri*t+ d] hooge eil&5 en     
groote ku/lijn5  van deze ocean54 ,da>om
 waag ik het de bew]+ te h&hav51  dat   
alle ho(dk5m]k5 dez] belangrijke        
vorm+5--zo[el van de  lagun5eil&5 (     
atoll51 die zoolang de a&a*t d] reizig]s
  hebb5 getrokk51 als van de niet m9d]  
gewi*tige walriff51  hetzij deze kle9e  
eil&5 omr+5 ( zi* hond]de mijl5 v]      
langs de ku/5 van e5 va/el&             
uit/rekk5--door de !orie van  d5        
opwa>ts*5 groei d] koraaldi]5 g$ur5de   
het ond]z9k5  van het l& op e5v\dige    

wijze word5 v]kla>d4 #cgf    ,m5 z\ mij 
kunn5 vrag5 ( ik e5 re*t/reeks* bewijs  
van het  z9k5 van walriff5 ( atoll5 kan 
gev52 do* m5 moet hi]bij 9  't oog h\d51
 hoe moeilijk het /e$s is e5e beweg+ te 
ontdekk51  welke er toe leidt het bewog5
 l& ond] wat] te v]b]g54 ,op            
,keel+-atolle zag ik e*t] aan alle zijd5
 van de lagune oude  kokosboom51 die    
ond]mijnd en op het punt w>5 te vall52  
en op  ne plaats /ond e5e hut1 wa>van de
 bewon]s v]kla>d5 dat  de fundam5t5 zev5
 j>5 gel$5 ev5 bov5 hoogwat]peil hadd5  
ge/aan1 t]wijl zij nu dagelijks door    
elk5 vlo$ bespoeld w]d54 ,bij  ond]zoek 
v]nam ik1 dat hi] g$ur5de de laat/e ti5 
j>5 drie  a>dbev+5 w>5 gevoeld1 wa>ond] 
ne hevige4 ,op ,wanikoro is het         
lagun5kanaal bijzond] diep2 aan d5 voet 
d] hooge +eslot5 b]g5  heeft zi* bijna  
ge5 alluviale grond opgehoopt1 en op het
 muurvormig  walrif zijn door het opw]p5
 van brokk5 en z& ze] we9ig eil&jes     
gevormd4 ,deze en e5ige d]gelijke feit5 
me]1 leidd5 mij tot de  me5+1 dat dit   

eil& kort gel$5 moet gezonk5 en het rif 
omhoog  zijn gegroeid4 ,hi] zijn ook    
a>dbev+5 talrijk en ze] ern/ig4 ,op  de 
,gezels*aps-,eil&51 da>5teg51 wa> de    
lagun5kanal5 bijna  zijn v]/opt2 wa>    
veel lage alluviale grond is opgehoopt1 
en wa> 9  sommige gevall5 lange eil&jes 
op de walriff5 zijn gevormd--feit51  die
 alle er op wijz51 dat de eil&5 niet ze]
 kort gel$5 gezonk5  zijn--word5 sle*ts 
uit]/ zeld5 zwakke s*okk5 gevoeld4 ,bij 
deze koraalvorm+51 wa> l& en wat] om de 
opp]ma*t s*ijn5 te  /rijd51 moet het    
altijd moeilijk zijn te besliss5 ( de   
gevolg5  zijn toe te s*rijv5 aan e5e    
v]&]+ 9 d5 loop d] getijd51  ( aan e5e  
g]+e ond]z9k+4 ,dat vele van deze riff5 
en atoll5  aan v]&]+5 van e5ig]lei a>d  
ond]hevig zijn1 /aat va/2 9  sommige    
atoll5 s*ijn5 de eil&jes 9 e5 niet lang 
v]l$5 ze]  gegroeid1 9 &]e1 da>5teg51   
geheel ( g$eeltelijk weggespoeld  te    
zijn4 ,de bewon]s van sommige g$eelt5 d]
 ,maldivis*e ,eil&5  k5n5 d5 datum1     
wa>op sommige eil&jes zi* het e]/       

begonn5 te  vorm52 eld]s 9 di5 ar*ipel  
bloei5 ?ans de koral5 op riff51  wa>ov] 
het wat] spoelt1 en wa> holt51 die voor 
grav5 moe/5  di551 getuig5 van het      
vroeg] be/aan van bewoond l&4 ,dat 9 de 
getij-/room+5 e5] op5 zee m5igvuldige   
v]&]+5 z\d5  plaats hebb51 is moeilijk  
te geloov52 da>5teg5 zi5 wij 9 de       
a>dbev+5 wa>van de bewon]s van sommige  
atoll5 de ov]lev]+  bewa>d hebb51 en 9  
de groote op &]e atoll5 wa>g5om5 splet51
  e5 kla> bewijs van de v]&]+5 en /or+5 
welke 9 de  ond]a>ds*e /rek5 9 gang     
zijn4    ,volg5s onze !orie is het      
duidelijk1 dat ku/5 die alln door       
r&riff5 word5 omgev51 niet m]kba> diep  
gezonk5 kunn5 zijn1  en dus s$]t d5     
groei h>] koral5 f op hetzelfde peil    
geblev51  f opgehev5 moet5 zijn4 ,nu is 
het opm]kelijk1 hoe 9 't algeme5  door  
de aanwezigheid van uit zee gehev5      
organis*e ov]blijfsels kan  word5       
aangetoond1 dat de eil&5 met r&riff5    
g]ez5 zijn4 ,9  zoov] is dit e5 indirect
 bewijs voor de jui/heid onz] !orie4    

,dit  feit tr( mij vooral1 to5 ik tot   
mijne v]wond]+ ontdekte1 dat de  door   
,quoy en ,gaim>d gegev5 bes*rijv+5 niet 
toepasselijk w>5 op  riff5 9 't algeme5 
7gelijk /ilzwijg5d door h5 w]d          
aang5om571  ma> alle5 op die van de     
klasse d] ku/- ( r&riff54 ,mijne        
v]wond]+ week e*t]1 to5 ik lat] bevond1 
dat volg5s de eig5  v]kl>+5 dez] bekwame
 natuurond]zoek]s bewez5 kon word51 dat1
  door e5 spel van het toeval1 al de    
v]s*ill5de door h5 bezo*te  eil&5 9 e5  
jong geologis* tijdp]k omhoog w>5       
gehev54 #cgg    ,door de !orie d] inz9k+
 van d5 zeebodem 7welke !orie wij1      
onafhankelijk1 voor het gebi$ 9 quae/ie 
g5oopt zijn aan te nem51  weg5s de      
noodzakelijkheid om voor d5 groei d]    
koral5 bodems  op de v]eis*te diepte te 
v9d57 word5 niet alle5 v]kla>d  de      
ho(dtrekk5 9 d5 b\w van walriff5 en     
atoll51 en van hunne  ond]l+e gelijk5is 
9 vorm1 grootte en &]e k5m]k53 ma> ook  
vele bijzond]h$5 9 b\w en zelfs         
uitzond]+sgevall5 v9d5 door  ha> e5e    

e5v\dige v]kl>+4 ,ik zal sle*ts enkele  
voorbeeld5  noem54 ,s$]t lang is bij    
walriff5 met v]wond]+ wa>g5om51  dat de 
doorgang5 9 het rif nauwkeurig ligg5 9  
de asri*t+ d]  vallei5 op het +eslot5   
l&--zelfs dan1 als het rif van het l&   
ges*eid5 is door e5 lagun5kanaal1 zoo   
wijd en zooveel diep] dan  de eig5lijke 
doorgang zelf1 dat het haa/ niet        
mogelijk s*ijnt1  dat de ze] g]+e       
hoeveelheid van l& afgevo]d wat] (      
bez9ksel  de koral5 op het rif kon      
s*ad54 ,om dit te v]kl>51 w5d5 wij  ons 
tot de klasse d] ku/riff54 ,hi] wordt   
elk rif doorsn$5 van  e5e smalle geul ( 
inva>t1 re*t teg5ov] het kle9/e rivi]tje
  van het +eslot5 l&1 zelfs indi5 dat   
rivi]tje het groot/e deel  van het ja>  
droog ligt2 en wel om deze r$51 dat alle
 weggespoelde  modd]1 z& en kiezel de   
rifkoral5 doodt1 wa>op die /(f5 word5   
afgezet4 ,bij gevolg1 wanne] zulk e5    
eil& met ku/rif ond]z9kt1  zull51 (s*oon
 wa>s*ijnlijk de mee/e smalle inva>t5   
door d5  buit5- en opwa>ts*5 groei d]   

koral5 v]/opt zull5 word51  enkele niet 
v]/opte 7en door het bez9ksel ( onzuiv]e
 wat] dat  uit het lagun5kanaal         
wegvloeit1 moet5 er altijd e5ige op5    
blijv57  voortdur5d jui/ teg5ov] de     
hoog]e g$eelt5 van die vallei5  ligg51  
aan welk] vroeg]e mond+5 de bodem van   
het oorspronkelijke  ku/rif van geul5   
w]d doorsn$54    ,wij kunn5 nu          
gemakkelijk inzi51 hoe e5 eil& dat      
sle*ts aan  ne zijde1 met ( zond]       
insluit+ van e5 ( beide uite9d51  door  
walriff5 is omgev51 na langdurige       
ond]z9k+ v]&]d kan  word5 hetzij 9 e5   
enkel muurvormig rif1 hetzij 9 e5e      
atolle  met e5 groote re*t da>uit /ek5de
 klip1 ( e9delijk 9 twee (  drie door   
re*te riff5 v]bond5 atoll54 ,w]kelijk   
kom5 al deze  bijzond]e gevall5 voor4   
,da> de rifvorm5de koral5 vo$sel noodig 
hebb51 en op hunne beurt we] door &]e   
di]5 word5 geget52  da> zij door        
bez9ksel word5 g$ood1 zi* niet aan e5   
loss5  bodem kunn5 he*t51 en gemakkelijk
 op e5e diepte kunn5 g]ak51  wa>uit zij 

niet we] kunn5 omhoog groei5--behoev5   
wij ons niet  te v]wond]51 dat zo[el    
atoll5 als walriff5 op sommige punt5    
onvoll$ig word54 ,zoo is het groote     
walrif van ,nieuw-,cal$oni op  vele     
plaats5 onvoll$ig en gebrok52 en na     
langdurige ond]z9k+  z\ dat rif niet    
voortbr5g5 e5e enkele groote atolle van 
#djj mijl5  l5gte1 ma> e5e reeks (      
ar*ipel van atoll51 van ongeve] dezelfde
  afmet+5 als die d] ,maldivis*e ,eil&54
 ,bov5di51 zoodra e5e  atolle e5maal aan
 ov]/a&e zijd5 is doorgebrok51 is het1  
op grond  dat de zee- en getij/room+5   
v]mo$elijk re*t door de breuk5  zull5   
gaan1 hoog/ onwa>s*ijnlijk dat de koral5
 ooit 9 /aat  zull5 zijn we] d5 r& te   
b]eik51 vooral wanne] de inz9k+         
voortduurt4 ,is dit het geval1 dan zal1 
t]wijl de geheele opp]vlakte  z9kt1 ne  
atolle 9 twee ( me] kle9]e word5        
v]deeld4 ,9 d5  ,maldivis*5 ,ar*ipel is 
de betrekkelijke ligg+ van v]s*ill5de   
atoll51 die f door onpeilb>e f ze] diepe
 kanal5 van elk&]  ges*eid5 zijn1 #cgh  

zoodanig1 dat m5 bij e5 blik op de ka>t 
niet  &]s kan d5k51 dan dat zij e5maal  
tot elka> 9 nauw] v]b&  /ond54 ,en 9    
dez5 zelfd5 ar*ipel is de atolle        
,mahlos-,mahdoo door  e5 twee>mig kanaal
 van #ajj tot #acb vadem5 zoodanig      
v]deeld1 dat  het haa/ niet mogelijk is 
te zegg5 ( hi]1 /rikt g5om51 sprake is  
van drie afzond]lijke atoll51 ( van ne  
groote die nog niet geheel  v]deeld is4 
,ik zal hi] niet 9 veel me] bijzond]h$5 
tr$51 do*  moet opm]k51 dat1 zoo m5 let 
op het feit dat de zee vrij5 toegang    
heeft door de gebrok5 r&5 d] noordelijke
 ,maldivis*e atoll51  ha> eig5a>dige b\w
 e5e e5v\dige v]kl>+ v9dt 9 d5 op-  en  
buit5wa>ts*5 groei d] koral51 die       
oorspronkelijk gegrondve/  w>5 op kle9e 
vrij/a&e riff5 9 h>e lagun5 7zooals 9   
gewone  atoll5 voorkom571 en op gebrok5 
deel5 van het l9eaire zoomrif1  als     
wa>door elke atolle van d5 gewon5 vorm  
begr5sd wordt4 ,ik kan  niet nalat5     
telk5s wer op d5 zond]l+5 b\w dez]      
sam5ge/elde  gewro*t5 te wijz51 nl4 e5e 

groote1 z&ige en mee/al holle s*ijf1    
die zi* /eil uit d5 onpeilb>5 oceaan    
v]heft3 die 9 ha> midd5  bezaaid en aan 
d5 r& symmetris* is omkran/ met ovale   
koraal/e55  holt51 welke jui/ het       
opp]vlak d] zee rak51 die somtijds met  
plant5 zijn b$ekt1 en alle e5 me] van   
held] wat] bevatt56    ,ziehi] nog e5e  
bijzond]heid3 zoo m5 b$5kt1 dat 9 twee  
naburige  eil&5-groep5 koral5 bloei5 9  
de e5e en niet 9 de &]e  groep1 en dat  
zoo vele van de bov5g5oemde om/&igh$5   
van invlo$  moet5 zijn op hun be/aan--z\
 het e5 onv]kla>ba> feit wez51  indi5   
koral5 g$ur5de de v]&]+5 wa>aan lu*t1   
a>de en  wat] ond]hevig zijn1           
eeuwigdur5d op e5 plek ( e5 gebi$ 9  't 
lev5 blev54 ,en da> volg5s onze !orie de
 opp]vlakk51  die atoll5 en walriff5    
bevatt51 9 zee z9k51 moet5 wij nu en    
dan zo[el doode als v]dronk5 koral5     
v9d54 ,9 alle riff5 is  de zijde ond] d5
 w9d voor e5 kra*tig51 langdurig5 groei 
d]  koral5 het m9/ gun/ig1 omdat na> di5
 kant het bez9ksel uit  het lagun5kanaal

 wordt weggespoeld4 ,bij gevolg kom5 aan
 lijwa>ts  niet zeld5 doode rif/ukk5    
voor1 die1 (s*oon nog hunne eig5        
muurvormige g$aante beh\d5de1 nu 9 vele 
gevall5 v]s*eid5e  vadem5 ond] de       
opp]vlakte zijn gezonk54 ,de            
,*agos-,ar*ipel s*ijnt  om de e5e ( &]e 
r$5--miss*i5 omdat de ond]z9k+ te snel  
is ges*i$--op 't oog5blik m9d] gun/ig te
 zijn voor d5 groei  van riff5 dan      
vroeg]3 bij ne atolle is e5 deel van het
 zoomrif1  neg5 mijl5 lang1 dood en     
v]dronk52 bij e5e twe$e v]rijz5  sle*ts 
enkele ze] kle9e lev5de topp5 bov5 de   
opp]vlakte2 e5e  d]de en vi]de zijn     
geheel dood en v]dronk51 t]wijl e5e     
vijfde  niet me] is dan e5 wrak1 wa>van 
de oorspronkelijke /ructuur bijna       
geheel is uitgewis*t4 ,het v]di5t       
opm]k+1 dat 9 al deze gevall5  de doode 
riff5 en deel5 van riff5 op bijna       
dezelfde diepte ligg51  nl4 van zes tot 
a*t vadem5 ond] de opp]vlakte1 als( zij 
door e5e  e5p>ige beweg+ omlaag w>5     
gevo]d4 ,e5 dez] halfv]dronk5  atoll5   

7zoo g5oemd door kapite9 ,moresby1 aan  
wi5 ik vele ko/b>e  inli*t+5 te dank5   
heb7 is ze] uitge/rekt1 nl4 #ij zeemijl5
  7#aff4i km47 9 de e5e ri*t+ en #gj    
mijl5 7#abi4h km47 9 e5e  &]e1 en ook 9 
vele opzi*t5 hoog/ belangrijk4 ,aangezi5
 uit  onze !orie volgt1 dat op elk nieuw
 z9k+sgebi$ mee/al nieuwe  atoll5       
gevormd zull5 word51 z\ m5 twee         
gewi*tige b$5k+5  kunn5 aanvo]51 nl41   
dat atoll5 dan 9 onbep]kt aantal moe/5  
v]me]d]53 en t5 twe$e1 dat op oude      
z9k5de t]re95 elke  atolle 9 't bijzond]
 onbepaald 9 dikte moe/ to5em51 indi5   
ge5 bewijz5 kond5 word5 aangevo]d1 dat  
zij toevallig w]d5  v]woe/4 ,zoo hebb5  
wij dan de ges*i$5is dez] groote r+5 van
  koraalge/e5te ges*et/1 van af hun e]/5
 oorsprong1 door hunne  opvolg5de       
normale v]&]+51 en door de toevallige   
gebeurt5iss5  9 hun lev5 tot aan hun    
dood en algeheele v]nietig+4        ,9  
mijn w]k ov] ,koraalvorm+5 heb ik e5e   
ka>t 9 't li*t  gegev51 wa>op alle      
atoll5 donk]blauw1 de walriff5 li*tblauw

  en de r&- ( ku/riff5 rood gekleurd    
zijn4 ,deze laat/e riff5  zijn gevormd  
to5 het l& 9 ru/1 (1 zooals uit de      
m5igvuldige  aanwezigheid van opgehev5  
organis*e ov]blijfsels blijkt1 langzaam 
rijz5d 04 ,atoll5 en walriff51 da>5teg51
 zijn opgegroeid  g$ur5de de lijnre*t   
teg5ov]ge/elde dal5de beweg+1 die  ze]  
ge/adig en1 wat de atoll5 betreft1      
v]tikaal zoo groot  gewee/ moet zijn1   
dat ov] uitge/rekte ruimt5 9 zee elke   
hooge  b]gtop geheel is ond]gezonk54 ,op
 deze ka>t kunn5 wij zi51  dat de li*t- 
en donk]blauw get9te riff51 die door    
dezelfde  beweg+sri*t+ zijn ont/aan1 als
 algeme5e regel opvall5d di*t  bij elk&]
 /aan4 #cgi ,ook zi5 wij1 dat de        
opp]vlakt5 met  de twee blauwe t9t5 ze] 
uitge/rekt zijn1 en dat zij ges*eid5    
ligg5 van uitge/rekte roodgekleurde     
reeks5 ku/riff54 ,deze beide  om/&igh$5 
_h m5 t]/ond kunn5 afleid5 uit de !orie1
 dat  de a>d d] riff5 bepaald wordt door
 d5 z9 d] beweg+ van onze  a>dkor/4 ,het
 v]di5t opm]k+1 dat ik 9 me] dan n geval

 wa>  enkele roode en blauwe cirkels    
elk&] di*t nad]51 kan aantoon51  dat er 
hoogte-s*ommel+5 gewee/ zijn2 want 9    
zulke gevall5  zijn de roode cirkels (  
r&riff5 eig5lijk atoll51 die volg5s     
onze !orie oorspronkelijk tijd5s e5e    
dal+ gevormd1 ma> lat]  opgehev5 zijn2  
en omgeke]d be/aan sommige li*tblauwe   
cirkels (  omwalde eil&5 uit koraal/e51 
die tot zijne teg5woordige hoogte  moet 
zijn opgehev51 voordat de dal+ intrad1  
g$ur5de welke de  be/a&e walriff5       
opgroeid54    ,s*rijv]s hebb5 met       
v]wond]+ opgem]kt1 dat1 hoewel atoll5 de
  mee/ voorkom5de koraalvorm+5 zijn ov] 
e5ige uitge/rekte ruimt5  9 de groote   
ocean51 zij 9 &]e zeen 7zooals bij      
,we/-,indi7  ontbrek54 ,de oorzaak      
da>van kunn5 wij nu t]/ond zi53 want    
wa> ge5 dal+ gewee/ is1 kunn5 ge5 atoll5
 zijn gevormd2 en  wat ,we/-,indi en    
sommige g$eelt5 van ,oo/-,indi betreft1 
weet m5  dat deze /rek5 9 het jong/e    
tijdp]k g]ez5 zijn4 ,de groot]e1  rood  
en blauw gekleurde opp]vlakt5 zijn alle 

langw]pig2 en tuss*5  de twee kleur5 is 
e5e zek]e mate van afwissel+1 als( de   
rijz+  van het e5e gebi$ _h opgewog5    
teg5 de dal+ van het &]e4 ,zoo  wij     
lett5 op de bewijz5 van jong/e rijz+    
zo[el aan de ku/5  met r&riff51 als aan 
e5ige &]e wa> ge5 riff5 zijn 7bijv4 9   
,zuid-,am]ika71 word5 wij tot de        
gevolgtrekk+ geleid1 dat de groote      
va/el&5 me]5deels rijz5de--en uit d5 a>d
 d] koraalriff51  dat de c5trale g$eelt5
 d] groote ocean5 dal5de gebi$5 zijn4   
,de  ,oo/9dis*e ,ar*ipel1 het mee/      
gebrok5 l& t] w]eld1 is op de  mee/e    
punt5 e5 rijz5d gebi$1 do* wordt omr+d  
en wa>s*ijnlijk  9 me] dan e5e ri*t+    
gesn$5 door smalle p]k5 van dal+4    ,ik
 heb door vuurroode punt5 de plaats5    
aange/ipt van de talrijke  w]kzame      
vulkan51 die b9n5 de gr5z5 van dezelfde 
ka>t geleg5  zijn4 ,hoog/ v]rass5d is   
het feit1 dat zij geheel ontbrek5 9 elk 
van de groote z9k5de opp]vlakt51 hetzij 
li*t- ( donk]blauw  gekleurd2 en niet   
m9d] v]rass5d is het sam5vall5 van de   

ho(dket5s d] vulkan5 met de             
roodgekleurde g$eelt51 welke de  feit5  
ons le]5 bes*\w5 als s$]t lang 9 ru/1 ( 
me] algeme51  als 9 jong]5 tijd omhoog  
gehev5 te zijn4 ,(s*oon enkele van de   
vuurroode plekk5 op ge5 groot5 af/&     
ligg5 van alle5/a&e  blauwget9te        
cirkels1 is to* ge5 enkele w]kzame      
vulkaan di*t]  dan vele hond]d5 mijl5   
van e5 ar*ipel ( zelfs van e5e kle9e    
groep atoll5 geleg54 ,het is da>om e5   
opm]kelijk feit1 dat op  de             
,vri5ds*aps-,eil&51 die uit e5e groep   
opgehev5 en s$]t  g$eeltelijk v]vall5   
atoll5 be/aan1 voor zoov] m5 weet twee1 
en v]mo$elijk me] vulkan5 s9ds hi/oris*e
 tijd5 9 w]k+ zijn  gewee/4 #chj        
,da>5teg5 is op de door walriff5 omgev5 
eil&5 9  d5 ,/ill5 ,oceaan1 voor zoov]  
m5 weet1 ge5 enkele vulkaan ooit 9      
uitb>/+ gewee/1 (s*oon de mee/e dez]    
eil&5 van vulkanis*5  oorsprong en de   
ov]blijfsels van krat]s dikwijls nog    
duidelijk te  ond]k5n5 zijn4 ,uit deze  
gevall5 z\ dus blijk51 dat vulkan5 op   

dezelfde plaats5 9 w]k+ kom5 en uitg$o(d
 word51 na> gelang  er rijz5de ( dal5de 
beweg+5 he]s*54 ,tallooze feit5 kon m5  
aanvo]5 om te bewijz51 dat ov]al da> wa>
 w]kzame vulkan5 zijn1  opgehev5        
organis*e ov]blijfsels voorkom52 ma>    
niet voordat m5 kon  bewijz51 dat       
vulkan5 op z9k5de bodems f ontbrak5 f   
w]keloos  w>51 z\ het ze] gewaagd gewee/
 zijn de gevolgtrekk+ af te  leid5--hoe 
wa>s*ijnlijk ook op zi* zelve--dat hunne
 v]deel+  van het rijz5 ( dal5 d]       
a>dkor/ afh+4 ,ma> ik d5k1 dat wij  nu  
deze belangrijke gevolgtrekk+ vrijelijk 
mog5 aannem54    ,w]p5 wij e5 laat/5    
blik op de ka>t1 en d5k5 wij aan  hetge5
 gezegd is omtr5t de opgehev5 organis*e 
ov]blijfsels1  dan moet5 wij v]wond]d   
zijn ov] de uitgebreidheid d] /rek51    
die 9 e5 geologis* niet v] v]l$5 aan op-
 en n$]wa>ts*e  niveau-v]&]+5 ond]hevig 
zijn gewee/4 ,ook z\ het ons  toes*ijn51
 dat de rijz5de en dal5de beweg+5       
nag5oeg dezelfde  wett5 volg54 ,ov] het 
gans*e gebi$ dat met atoll5 is b$ekt1   

wa> ge5 enkele rotspunt ( /uk hoogl&    
bov5 d5 zeespiegel is  geblev51 moet de 
z9k+ ontzaglijk diep gewee/ zijn4       
,bov5di5 moet  zij uit]/ langzaam zijn  
ges*i$1 hetzij die beweg+ onafgebrok5   
voortduurde1 ( zi* h]haalde na          
tuss*5tijd51 lang g5oeg om d5  koral5   
geleg5heid te gev5 hunne lev5de geb\w5  
tot d5 zeespiegel  op te trekk54        
,wa>s*ijnlijk is deze gevolgtrekk+ de   
belangrijk/e1  die uit de /udie d]      
koraalvorm+5 kan word5 afgeleid2 en het 
laat  zi* moeilijk voor/ell51 ( m5 er   
ooit langs e5 &]5 weg toe  gekom5 z\    
zijn4 ,e9delijk kan ik niet nalat5 er op
 te wijz51 dat  de voorhe5 be/a&e groote
 ar*ipels van hooge eil&51 da> wa>  nu  
sle*ts r+5 van koraalge/e5te e5e zwakke 
brek+ vorm5 9  het uitge/rekte zeegebi$1
 wa>s*ijnlijk e5ig li*t zull5 w]p5  op  
de v]spreid+ d] bewon]s van de &]e hooge
 eil&51 die nu  te midd5 van de groote  
ocean5 op zulke onmetelijke af/&5 van   
elka> ges*eid5 ligg54 ,ind]daad hebb5 de
 rifvorm5de koral5  wond]volle          

g$5kteek55 opg]i*t en bewa>d van de     
ond]a>ds*e  niveau-v]&]+5 en h>e reactie
 op de kor/2 9 elk walrif  zi5 wij het  
bewijs dat da> het l& is ond]gezonk51 en
 9 elke  atolle e5 g$5kteek5 bov5 e5    
eil&1 dat nu v]dw55 is4 ,zoo  zull5 wij 
dan1 ev5als e5 geoloog die ti5duiz5d j>5
 heeft  geleefd en aanteek5+ hield van  
de opvolg5de v]&]+51 e5ig  inzi*t kunn5 
krijg5 9 het groote /elsel van          
k]n-contractie  en kor/plooi+1 wa>door  
het opp]vlak d] a>de w]d gebrok51  en l&
 en zee van plaats v]wisseld54 #cha     
,,ho(d/uk ,,xxi4                        
,,mauritius--,,t]ugke] ,,na> ,,engel&4  
#bi ,april #ahcf4    ,des morg5s zeild5 
wij om de noordpunt van ,mauritius (    
,isle de  ,france4 ,van dit punt uit    
beantwoordde de aanblik van het eil& aan
  de v]wa*t+51 die de vele welbek5de    
bes*rijv+5 ov] zijne  s*ild]a*tige      
natuur hadd5 opgewekt4 ,op d5 voorgrond 
lag de  glooi5de ,pampelmoez5vlakte met 
h>e hi] en da> v]spreide huiz5  en      
groote suik]rietveld51 die aan het      

geheel e5e held]gro5e kleur  gav54 ,de  
glans van dit gro5 0 des te m]kwa>dig]1 
omdat deze  kleur mee/al e]/ op ze]     
kort5 af/& 9 't oog valt4 ,na> het      
midd5 van het eil& v]rez5 groep5 b]g5   
uit de rijk beb\wde  vlakte1 die met    
boss*5 w>5 b$ekt en wa>van de topp51    
gelijk  zoo dikwijls met oude vulkanis*e
 rots5 gebeurt1 van de s*]p/e  punt5 w>5
 voorzi54 ,zw>e1 witte wolkbank5 w>5    
rondom deze  topp5 saamgepakt1 als met  
het doel om het oog van d5 vreemdel+  te
 boei54 ,het geheele eil& met zijn      
glooi5d5 r& en b]g5 9  het midd51 0 op  
de smaakvol/e wijze met natuurs*oon     
v]si]d1  en vormde e5 l&s*ap1 wa>1 indi5
 ik het zoo zegg5 mag1 voor  het oog    
alles 9 h>monie 04    ,d5 volg5d5 dag   
be/e$de ik groot5deels aan het do5 van  
w&el+5 om de /ad en aan het bezoek5 van 
v]s*ill5de  p]son54 ,de /ad bezit e5e   
aanzi5lijke grootte1 heeft ze] nette  en
 regelmatige /rat51 en telt1 na> m5     
zegt1 #bj4jjj inwon]s4 #chb  ,(s*oon het
 eil& re$s zoovele j>5 ond] ,engels*    

be/uur /aat1  is het algeme5 k>akt] d]  
/ad ,frans* geblev53 de ,engels*5       
sprek5 ,frans* tot hunne b$i5d51 en de  
w9kels zijn all5  ,frans*e4 ,ind]daad z\
 ik d5k51 dat ,calais ( ,b\logne nog me]
  ,engels* w>54 ,er is e5 kle9e1 ma> ze]
 a>dige s*\wburg1 wa>9  uitmunt5de      
op]a-voor/ell+5 word5 gegev54 ,ook w>5  
wij v]ra/  bij het zi5 van groote       
boekw9kels met welgevulde ka/54 ,muziek 
en lectuur v]kondig51 dat wij de oude   
bes*aafde w]eld nad]52  want wa>lijk1   
zo[el ,am]ika als ,au/rali zijn nieuwe  
w]eld54    ,het mee/ belangwekk5de      
s*\wspel 9 ,port-,l\is zijn de          
v]s*ill5de m5s*5rass51 die langs de     
/rat5 w&el54 ,indis*e  misdadig]s word5 
hi] voor lev5slang v]bann52 op het      
oog5blik  zijn er ongeve] #hjj1 die voor
 all]lei op5b>e w]k5 gebruikt  word54   
,voordat ik deze m5s*5 zag1 _h ik ge5   
idee1 dat de bewon]s  van ,indi zulke   
fraaie typ5 van m5s*5 w>54 ,hunne huid  
is ze]  donk]1 en vele oud]e mann5 hadd5
 groote knevels en ba>d5 van  e5e       

sneeuwwitte kleur1 hetge51 gevoegd bij  
hunne vurige geb>51  hun e5 indrukwekk5d
 voorkom5 gaf4 ,de mee/5 w>5 weg5s moord
  en de erg/e misdad5 v]bann52 &]5 om   
r$551 die moeilijk als  z$elijke        
v]grijp5 bes*\wd kunn5 word53 zooals    
ongehoorzaamheid  aan de ,engels*e wett5
 weg5s bijgeloovige drijfve]54 ,9 't    
algeme5 zijn deze m5s*5 kalm en g$rag5  
zij zi* go$2 zo[el om  hun p]soonlijk   
g$rag1 hunne z$elijkheid en de getr\we  
v]vull+  van hunne godsdi5/pli*t51 kan  
m5 h5 onmogelijk gelijk/ell5  met onze  
ongelukkige v]bann55 9 ,nieuw           
,zuid-,wallis4    ,zondag #a ,mei4      
,ik de$ e5e lange w&el+ langs de zeeku/ 
na> het noord5 d]  /ad4 ,op dit g$eelte 
is de vlakte geheel onbeb\wd en be/aat  
uit  e5 zw>t lavaveld1 dat geff5d is    
door e5 laagje gr( gras en  /ruik51     
wa>van de laat/5 voornamelijk uit       
,mimosae be/aan4 ,m5  kan het l&s*ap    
bes*rijv5 als het midd5 h\d5d tuss*5 die
 op  de ,galpagos-,eil&5 en op          
,tahiti--wat intuss*5 sle*ts aan ze]    

we9ige p]son5 e5 jui/ d5kbeeld er van   
zal gev54 ,het is e5  ze] aang5aam oord1
 ma> bezit no* de bekoorlijkheid van    
,tahiti1  no* het groots*e k>akt] van   
,brazili4    ,d5 volg5d5 dag beklom ik  
d5 b]g ,la ,p\ce1 zoo g5oemd na> zijne  
duimvormige g$aante1 die zi* di*t a*t]  
de /ad tot e5e hoogte van  #bfjj voet   
v]heft4 ,het midd5 van het eil& be/aat  
uit e5e groote  b]gvlakte1 omgev5 door  
oude gebrok5 basaltb]g51 die met hunne  
lag5 na> de zeeku/ hell54 ,de c5trale1  
uit betrekkelijk jonge  lava/room5      
gevormde hoogvlakte heeft e5e lang-ronde
 g$aante1  wa>van de korte z #ac        
geographical miles 7#bd1a kilom47 lang  
is4 ,de r&b]g51 die ha> omgev51 behoor5 
tot die klasse van  vorm+51 wa>aan de   
naam van ,opheff+krat]s is gegev51 en   
die ond]/eld word5 niet ev5als gewone   
krat]s1 ma> door e5e  groote en         
plotsel+e rijz+ ont/aan te zijn4 #chc   
,het s*ijnt  mij toe1 dat er            
onov]komelijke bezw>5 teg5 deze me5+    
be/aan2  &]zijds kan ik 9 dit en e5ige  

&]e gevall5 moeilijk geloov51  dat deze 
krat]vormige r&geb]gt5 sle*ts de        
ov]blijfsels zijn  d] ond]e9d5 van      
reusa*tige vulkan51 wa>van de topp5     
afgeslag5  ( 9 ond]a>ds*e diept5        
v]zwolg5 zijn4    ,van ons hoog /&punt  
hadd5 wij e5 pra*tig uitzi*t ov] het    
eil&4 ,het l& aan dez5 kant s*ijnt ze]  
go$ beb\wd2 want het 0  9 veld5 v]deeld1
 wa>op talrijke pa*?oev5 /ond54 ,m5     
v]zek]de  mij e*t]1 dat tot h$5 niet me]
 dan de helft van het geheele l&        
voortbr5gsel5 oplev]t4 ,is die bew]+    
jui/1 dan zal ,mauritius1  zoo m5 let op
 d5 teg5woordig5 groot5 uitvo] van      
suik]1 9 de  toekom/ van veel belang    
word51 wanne] het di*t bevolkt is4 ,s$]t
  ,engel& het 9 bezit nam 7e5e p]iode   
van sle*ts #be j>571 zegt  m5 dat de    
uitvo] van suik] tot het #ge-v\d ge/eg5 
is4 ,e5e groote  oorzaak van zijn       
voorspo$ is de uitmunt5de /aat d] weg54 
,op het  naburige ,isle de ,b\rbon1 dat 
ond] ,frans* be/uur blijft1 zijn  de    
weg5 nog 9 d5zelfd5 ell5dig5 /aat1 als  

zij enkele j>5  gel$5 hi] w>54 ,(s*oon  
de ,frans*e bewon]s uit de me]d]e       
welva>t van hun eil& /ellig ze] veel    
voordeel hebb5 getrokk51  is het        
,engels*e be/uur v]re van populair4     
#c ,mei4    ,des avonds noodigde de     
,inspecteur-g5]aal1 kapite9 ,lloyd--zoo 
wel  bek5d door zijn ond]zoek van het   
,panama-kanaal--d5 he] ,/okes en  mij op
 zijn l&go$1 dat om/reeks zes mijl5 van 
de hav5 aan d5  r& d] ,wilheim-vlakte   
geleg5 is4 ,wij blev5 twee dag5 op deze 
aang5ame plek2 door h>e ligg+1 #hjj voet
 bov5 de zee1 0 de  lu*t er koel en     
fris*1 en na> alle zijd5 op5d5 zi*      
he]lijke  w&el+54 ,di*t bij lag e5 groot
 ravijn1 dat tot e5e diepte van         
om/reeks #ejj voet 9 d5 zwak hell5d5    
lava/room 0 uitgehold1  die van de      
c5trale b]gvlakte 0 gevloeid4    #e     
,mei4    ,kapite9 ,lloyd bra*t ons na>  
de v]s*eid5e mijl5 zuidwa>ts  geleg5    
,rivire ,noire ( ,zw>te ,rivi]1 wa> ik  
e5ige g]ez5  koraalbank5 ond]zoek5      
wilde4 ,wij trokk5 door vri5delijke tu95

  en fraaie veld5 met suik]riet1 dat    
tuss*5 reusa*tige brokk5  lava groeide4 
,hag5 van mimosa-/ruik5 omzoomd5 de     
weg51 en bij  vele huiz5 w>5 lan5 met   
mango-boom5 7,mangif]a indica74 ,sommige
  kijkjes1 da> wa> de b\:oev5 zi*       
afteek5d5 op e5 a*t]grond  van spitse   
b]g51 w>5 uit]/ s*ild]a*tig2 en telk5s  
kwam5  wij 9 v]zoek+ om uit te roep53   
,hoe he]lijk z\ het zijn om  lev5slang  
op zulke ru/ige plekjes te won56        
,kapite9 ,lloyd bezat  e5 olifant1 di5  
hij halfweg met ons liet meegaan1 om ons
 het g5ot  van e5 e*t ,indis*5 rit te   
v]s*aff54 ,wat mij hi]bij het mee/      
v]ra/e1 0 zijn volkom5 g$ruis*looze /ap4
 ,deze olifant is op  't oog5blik de    
e5ige op het eil&2 do*1 na> m5 zegt1    
zull5 er  me] word5 gezond54    #i ,mei4
    ,wij zeild5 uit ,port-,l\is1 en     
kwam51 na e5 kort opon?\d  aan de ,kaap 
de ,go$e ,hoop1 d5 a*t/5 ,juli 9 het    
gezi*t van  ,/4-,hel5a4 ,dit eil&1 welks
 t]ug/oot5de aanblik zoo m5igmaal       
bes*rev5 is1 v]rij/ als e5 reusa*tig    

zw>t ka/eel loodre*t  uit d5 oceaan4    
,als om de natuurlijke v]d$ig+ te       
voltooi51 zijn  alle holt5 tuss*5 de    
ruwe rots5 9 de nabijheid d] /ad met    
kle9e =t5 en kanonn5 gevuld4 ,de /ad    
ligt op de hell+ e5]  vlakke en smalle  
vallei1 en heeft tamelijk go$e huiz5    
wa>tuss*5  ze] we9ige gro5e boom5 /aan4 
,to5 wij de ank]plaats nad]d51  hadd5   
wij e5 indrukwekk5d gezi*t op e5        
onregelmatig geb\wd  ka/eel1 dat bov5 op
 e5 hoog5 b]g /ond1 en met de enkele er 
om  he5 /a&e d5neboom5 zi* s*]p teg5 d5 
hemel afteek5de4    ,d5 volg5d5 dag     
kreeg ik kam]s op e5 /e5worps af/& van  
,napoleon's graf2 #chd het 0 e5         
uitmunt5d geleg5 plek1 van wa>  m5 to*t5
 kon do5 9 elke ri*t+4 ,g$ur5de de vi]  
dag5 dat ik  hi] bleef1 doolde ik van d5
 o*t5d tot d5 avond ov] het eil&1  en   
ond]zo*t zijne geologis*e ge/eldheid4   
,mijne kam]s lag5 op e5e  hoogte van    
om/reeks #bjjj voet2 hi] 0 het w$] k\d  
en on/uimig1  met aanh\d5de reg5bui52 en
 telk5s 0 het geheele l&s*ap 9  di*te   

wolk5 gehuld4    ,bij de ku/ ligt de    
ruwe lava geheel bloot2 9 de c5trale en 
hoog]e  g$eelt5 van het eil& is door    
v]we]+ van de veldspaat-rots5 e5        
kleia*tige bodem ont/aan1 die1 wa> hij  
niet met plant5 is b$ekt1  bre$e /rook5 
te zi5 geeft1 welke vele held]e kleur5  
bezitt54 ,9  dit ja>getijde wordt het l&
 door voortdur5de reg5s bevo*tigd1  en  
br5gt e5 eig5a>dig gro5 gekleurd gras   
voort1 dat me] en  me] v]welkt na>mate  
m5 lag] komt1 en e9delijk v]dwijnt4 ,het
  is v]rass5d op e5e bre$te van #af en  
de g]+e hoogte van #aejj  voet e5       
plant5groei te zi51 die e5 bepaald      
,brits* k>akt]  bezit4 ,de b]g5 zijn met
 ong]egelde groep5 ,s*ots*e d5n5        
beplant1 en de glooi5de heuvels di*t    
begroeid met brem/ruik51  k5ba> aan     
hunne held]gele bloem54 ,treurwilg5 kom5
 voor aan de  oev]s d] rivi]tjes1 en de 
hag5 zijn gemaakt van braam/ruik51  die 
de welbek5de vru*t5 lev]54 ,zoo wij     
b$5k51 dat het aantal  tot h$5 op het   
eil& gevond5 plant5 #gdf b$raagt3 dat   

da>ond]  sle*ts #eb inheems*e soort5    
voorkom51 t]wijl de ov]ige +evo]d  zijn1
 en wel me]5deels uit ,engel&1 dan zi5  
wij de oorzaak van het  ,brits* k>akt]  
d] flora4 ,vele van deze ,engels*e      
plant5 s*ijn5  hi] bet] te bloei5 dan 9 
ha> vad]l&2 en ev5zoo g$ij5 e5ig5  uit  
het teg5ov] ligg5de deel van ,au/rali   
bijzond] go$4 ,de  vele +evo]de soort5  
moet5 sommige inheems*e hebb5 v]drong52 
en w]kelijk is het alle5 op de hoog/e en
 /eil/e b]grugg51  dat de inl&s*e flora 
de ov]h& heeft4    ,het ,engels*e k>akt]
 van het l&s*ap--( liev] dat van        
,wallis--v9dt m5 ook t]ug 9 de talrijke 
hoev5 en kle9e witte  huiz51 wa>van     
sommige v]s*ol5 ligg5 op d5 bodem d]    
diep/e  vallei51 &]e op de topp5 d]     
hooge b]g5 v]rijz54 ,sommige            
l&s*apsgezi*t5 zijn v]rass5d3 bijv4 dat 
9 d5 omtrek van het  huis van ,sir      
,doveton1 wa> m5 d5 /eil5 b]g1 ,lot     
g5aamd1 bov5  e5 donk] bos* van d5n5    
ziet v]rijz5--alles te midd5 van de     
roode v]we]de b]g5 op de zuidku/4 ,als  

m5 het eil& van e5e  v]hev5heid ziet1   
treft ons 9 de e]/e plaats het aantal   
weg5  en =t52 en zoo m5 dan zijne       
be/emm+ als gevang5is v]geet1  s*ijnt de
 arbeid1 welke hi] aan op5b>e w]k5 is   
be/e$1  buit5 alle v]h\d+ tot zijne     
grootte ( wa>de4 ,er is zoo we9ig  vlak 
( bruikba> l&1 dat het v]wond]lijk      
s*ijnt hoe zooveel  m5s*5 7om/reeks     
#ejjj7 hi] kunn5 lev54 ,de lag]e klass5 
( de  gemancipe]de slav51 die ov] gebrek
 aan w]k klag51 zijn1 gelo(  ik1        
uit]mate arm4 ,wa>s*ijnlijk zal deze    
armo$e nog to5em51 nu  weg5s de ov]gave 
van het eil& door de ,oo/9dis*e         
,compagnie1 het  aantal op5b>e beambt5  
is afg5om51 en di5t5gevolge vele rijk]e 
p]son5 zijn v]trokk54 ,het ho(dvo$sel d]
 arbeid5de klasse is  rij/ met wat      
pekelvlees*2 en aangezi5 ge5 dez]       
artikel5 door  het eil& wordt           
voortgebra*t1 ma> met geld moet word5   
betaald1  drukk5 de lage loon5 zwa> op  
het arme volk4 ,nu de m5s*5 met         
vrijheid zijn gezeg5d--e5 re*t1 dat zij 

t5 volle op prijs /ell51  na> ik        
gelo(--zal hun aantal wa>s*ijnlijk snel 
to5em52 en indi5  dit het geval is1 mag 
m5 vrag53 wat zal er van het kle9e      
,/4-,hel5a  word58 #che    ,mijn gids 0 
e5 man van gevord]d5 leeftijd1 die als  
knaap  geit5ho$] gewee/ 01 en elk5      
voet/ap tuss*5 de rots5  k5de4 ,hij     
behoorde tot e5 vele mal5 gekrui/ ras1  
ma> _h1 ondanks  zijne donk]e huid1 niet
 het onaang5ame voorkom5 van e5 mulat4  
,deze  oude man 0 ze] welwill5d en kalm 
van a>d--eig5s*app51  welke het me]5deel
 d] lag]e klasse bezit4 ,het klonk mij  
vreemd  9 de oor5 e5 man1 die bijna     
blank en fatso5lijk gekle$ 01  met      
onv]s*illigheid ov] de tijd5 te hoor5   
sprek5 to5 hij nog  slaaf 04 ,met dez5  
metgezel1 die het middaget5 en e5 hor5  
met  wat] droeg 7hetge5 vol/rekt noodig 
is1 da> al het wat] 9 de  lag]e vallei5 
z\t bevat71 de$ ik dagelijks lange      
w&el+54    ,de wild romantis*e vallei51 
ond] d5 bov5/5 en c5tral5  plant5gordel 
geleg51 zijn geheel v]lat5 en onbewoond4

 ,voor d5  geoloog w>5 hi] hoog/        
belangrijke taf]eel51 die van opvolg5de 
v]&]+5 en sam5ge/elde /or+5 getuigd54   
,na> mijne idee  heeft ,/4-,hel5a s$]t  
e5 lang v]vlog5 tijdp]k als eil& be/aan2
  to* zijn er nog e5ige vage bewijz5 van
 l&rijz+ voorh&54 ,ik  gelo(1 dat de    
c5trale en hoog/e b]gtopp5 deel uitmak5 
van e5  groot5 krat]r&1 welks zuidelijke
 helft geheel door de golv5  d] zee is  
weggespoeld2 bov5di5 is er e5 buit5dam  
van zw>te  basaltrots51 ev5als de       
ku/b]g5 van ,mauritius1 die oud] zijn   
dan  de vulkanis*e /room5 9 het midd54  
,op de hoog]e g$eelt5 van  het eil&     
ligg5 talrijke s*elp5 9 d5 grond        
begrav51 die m5  lang5 tijd voor e5e    
zee-soort heeft geh\d51 do* e5 ,co*log5a
  ( l&s*elp blijkt te zijn van e5 ze]   
eig5a>dig5 vorm4 #chf  ,bij laat/g5oemde
 vond ik zes &]e soort51 en op e5e &]e  
plek  e5e a*t/e soort4 ,het is          
opm]kelijk1 dat ge5 van deze soort5  nu 
nog lev5d wordt gevond54 ,wa>s*ijnlijk  
is h>e uit/]v+  v]oorzaakt door de      

algeheele v]woe/+ d] boss*5 en het      
da>uit  gevolgde v]lies van vo$sel en   
s*uilplaats51 welke 9 de e]/e  helft d] 
a*tti5de eeuw plaats vond54    ,de      
ges*i$5is d] v]&]+51 die de hoogvlakt5  
van ,longwood en  ,deadwood volg5s het  
door g5]aal ,beatson gegev5 v]haal      
ond]gaan  hebb51 is uit]/ m]kwa>dig4    
,da>9 heet het1 dat beide vlakt5 9      
vroeg]5 tijd met boss*5 w>5 b$ekt1 en   
da>om ! ,great ,wood  ( het ,groote     
,bos* g5oemd w]d54 ,nog 9 het ja> #agaf 
/ond5 er  vele boom51 ma> 9 #agbd w>5 de
 oude boom5 me]5deels gevall52  en da>  
m5 geit5 en v>k5s _h lat5 rondloop51 w>5
 alle jonge  boom5 g$ood4 #chg ,ook     
blijkt uit de (ficiele b]i*t51 dat de   
boom5 e5ige j>5 lat] onv]wa*t w]d5      
opgevolgd door e5 dradig  gras1 dat zi* 
ov] de geheele opp]vlakte v]spreidde4   
,beatson voegt  er bij1 dat deze vlakte 
?ans met e5 fraai grasveld b$ekt en het 
mooi/e /uk weil& op ,/4-,hel5a geword5  
is4 ,de uitge/rek!id van  het gebi$1 dat
 9 vroeg]5 tijd met bos* b$ekt 01 wordt 

op niet  m9d] dan #bjjj acres #chh      
ges*at2 ma> teg5woordig is er bijna ge5 
enkele boom me] ov]4 ,ook zegt m51 dat  
er 9 #agji 9 ,s&y-,bay groote  m5igt5   
doode boom5 w>52 en nu is die plek e5e  
zoo volslag5  woe/5ij1 dat ge5 &] dan   
zulk e5 gelo(wa>dig b]i*t mij ooit  _h  
kunn5 do5 geloov51 dat da> e5maal boom5 
kond5 groei54 ,het  feit1 dat de geit5  
en v>k5s alle jonge boom5 bij hunne     
ontkiem+  v]woe/t51 en dat de oude die  
van hunne aanvall5 v]s*oond blev5  na   
v]loop van tijd door oud]dom /i]v51     
s*ijnt kla> bewez5 te  zijn4 ,geit5 w]d5
 +evo]d 9 het ja> #aejb2 a*t en ze/ig   
j>5  lat]1 t5 tijde van d5 ,brits*5     
zeeva>d] ,?omas ,cav5di%1 #chi  weet m5 
dat zij er v]baz5d talrijk w>54 ,me] dan
 e5 eeuw lat]1  9 #agca1 to5 de ramp    
volkom5 en onh]/elba> 01 w]d e5 bevel   
uitgeva>digd1 dat alle losloop5de di]5  
g$ood moe/5 word54 ,hi]  zi5 wij dus e5 
feit van groot belang1 nl41 dat de kom/ 
van di]5  op ,/4-,hel5a 9 #aejb het     
geheele aanzi5 van het eil& niet e]     

v]&]de1 voordat er e5e tijdruimte van   
#bbb j>5 v]/rek5 02  want de geit5 w]d5 
+evo]d 9 #aejb1 en 9 #agbd wordt gezegd 
dat  de boom5 me]5deels gevall5 w>54 ,er
 kan we9ig twijfel be/aan1  ( deze      
groote v]&]+ 9 d5 plant5groei _h niet   
alle5 gevolg5  op de l&s*elpdi]51 wa>van
 zij a*t soort5 de$ uit/]v51  ma> ook op
 e5e m5igte insect54    ,door zijne     
ligg+1 zoo v] van e5ig va/el&1 te midd5 
van e5  groot5 oceaan1 en door het bezit
 van e5e flora welke e5ig is 9 h>e      
soort1 wekt ,/4-,hel5a onze belang/ell+4
 ,de a*t l&s*elpdi]51  (s*oon nu        
uitge/orv51 zijn1 ev5als de nog lev5de  
,succ9ea1  bijzond]e soort5 die n]g5s   
&]s word5 gevond54 ,cum+ meldt mij      
e*t]1 dat hi] e5 ,engels*e ,helix       
7s*elp- ( huisjesslak7 voorkomt1  wa>van
 de ei]5 ongetwijfeld 9 e5e van de vele 
+evo]de plant5  h]wa>ts zijn gebra*t4   
,vogels en insect5 zijn1 zooals te      
v]wa*t5  01 ze] g]+ 9 aantal2 en wat de 
e]/5 betreft1 gelo( ik1  dat die all5 9 
de laat/e j>5 zijn +evo]d4 #cij         

,patrijz5  en fazant5 zijn vrij talrijk3
 het eil& is te ze] ,engels*1 om  niet  
aan /r5ge ja*twett5 ond]worp5 te zijn4  
,m5 v]telde mij  e5 geval van op(f]+ aan
 zulke bepal+51 zoo onre*tva>dig  als ik
 zelfs 9 ,engel& nooit gehoord heb4     
,vroeg] pla*t5 arme  li$5 e5e plant te  
v]zamel51 die op de ku/rots5 groeit1 en 
na  h>e v]br&+ de soda uit de as* na>   
eld]s te v]z5d54 ,ma>  plotsel+ kwam e5 
/r5g bevel om deze h&elwijze te v]bi$51 
ond] voorw5dsel1 dat de patrijz5 &]s    
n]g5s kond5 ne/el56    ,op mijne w&el+5 
/ak ik me] dan e5s de door diepe vallei5
  begr5sde grasvlakte ov]1 wa>op        
,longwood /aat4 ,van nabij gezi51  doet 
dit zi* voor als e5 l&go$ van           
aanzi5lijke grootte4 ,da>  teg5ov] ligg5
 enkele beb\wde veld51 en a*t] dez5 de  
b]g  ,flag/aff met zijne gladde         
opp]vlakte en gekleurd ge/e5te1 alsm$e  
het ruwe1 plompe1 zw>te b]ggeva>te1 de  
,b>n g5aamd4 ,ov] het geheel  0 de      
aanblik e5igsz9s k\d en onaantrekkelijk4
 ,de e5ige la/1  di5 ik op mijne w&el+5 

ond]vond1 w>5 de hevige w9d54 ,e5s  0 ik
 getuige van het volg5de vreemde        
natuurv]s*ijnsel4 ,op d5 r&  e5]        
hoogvlakte /a&e1 die door e5e groote    
klip van om/reeks #ajjj  voet diepte    
begr5sd w]d1 zag ik enkele y>ds v]1 vlak
 bov5w9ds1  e5e zeezwaluw teg5 e5e ze]  
/]ke bries wor/el51 t]wijl op  de plek  
wa> ik /ond de lu*t geheel kalm 04 ,to5 
ik het /r&  di*t g5ad]d 01 wa> de /room 
opwa>ts van d5 klipw& s*e5  te word5    
afg$rev51 /ak ik mijn arm uit en voelde 
t]/ond de volle  kra*t van d5 w9d4 ,hi] 
s*eidde e5 onzi*tb>e1 twee y>ds bre$e   
dam e5e volkom5 kalme lu*t van e5       
kra*tig5 /orm4    ,ik _h zooveel g5ot   
van mijne zw]fto*t5 tuss*5 de rots5 en  
b]g51 dat ik op d5 morg5 van d5 #ad;d5  
,juli bijna met spijt na>  de /ad       
afdaalde4 ,vr d5 middag 0 ik aan boord  
en g+ de ,beagle  ond] zeil4        ,op 
d5 #ai;d5 ,juli b]eikt5 wij ,asc5sion4  
,p]son51 die e5 vulkanis*  eil& hebb5   
gezi51 dat 9 e5 droog klimaat geleg5 is1
 zull5  zi* d5 aanblik van ,asc5sion    

t]/ond kunn5 voor/ell54 ,9 hunne        
v]beeld+ zull5 zij dan gladde           
kegelvormige b]g5 zi5 van e5  li*troode 
kleur1 met mee/al afgeknotte topp51 die1
 ond]l+  ges*eid51 zi* uit e5           
horizontaal opp]vlak van ruwe zw>te lava
  v]heff54 ,e5 ho(db]g 9 het midd5 van  
het eil& s*ijnt de vad]  d] kle9]e      
kegels1 en draagt d5 naam van ,gre5     
,hill ( ,gro5e b]g1  ontle5d aan de ze] 
zwakke t9t van die kleur1 welke 9 dez5  
tijd  van het ja> nauwelijks van de     
ank]plaats is wa> te nem54 ,e5e  woe/e  
en on/uimige zee1 die op de zw>te rots5 
aan de ku/ beukt1  voltooit dit somb]e  
taf]eel4    ,de n$]zett+ ligt 9 de      
nabijheid van het /r& en be/aat uit     
v]s*eid5e witte h>d/e55 huiz5 en loods51
 die ong]egeld  geplaat/1 ma> go$ geb\wd
 zijn4 ,de bewon]s zijn uitsluit5d      
zeesoldat51 behalve e5ige uit slav5s*ep5
 bevrijde neg]s1  die door het g\v]nem5t
 betaald en van lev5smiddel5 word5      
voorzi54 ,op het geheele eil& woont ge5 
enkel p>ticuli]4 #cia  ,ond] de         

zeesoldat5 s*55 vele met hun toe/& wel  
tevr$52  zij a*tt5 het bet] hunne #ba   
j>5 aan l& te di55--hoe dit  l& ook zijn
 mo*t--dan op e5 s*ip2 en indi5 ik      
zeesoldaat 01  z\ ik van h>te met deze  
keus in/emm54    ,d5 volg5d5 morg5      
beklom ik d5 #bhdj voet hoog5 ,gre5     
,hill1 #cib  en w&elde van da> ov] het  
eil& na> de w9dzijde4 ,e5 go$e  wag5weg 
vo]t van de n$]zett+ op de ku/ na> de   
huiz5 met tu95  en veld51 die zi* nabij 
d5 top van d5 c5tral5 b]g bev9d54 ,t]   
zijd5 van d5 weg /aan mijl/e55 en v9dt  
m5 wat]putt51 wa>uit  elk dor/ig        
voorbijgang] e5 teug go$ wat] kan dr9k54
 ,e5e  d]gelijke zorg wordt 9 elk deel  
d] kolonie 9 a*t g5om51  en vooral wat  
het ond]h\d d] bronn5 betreft1 opdat ge5
 enkele  druppel wat] v]lor5 zal gaan2  
ind]daad kan het geheele eil&  v]gelek5 
word5 met e5 groot s*ip1 dat op de      
voortreffelijk/e  wijze ond]h\d5 wordt4 
,to5 ik de groote nijv]heid bewond]de1  
die  met zulke g]+e middel5 d]gelijke   
resultat5 _h voortgebra*t1 kon  ik tev5s

 de spijt niet ond]drukk51 dat al die   
nijv]heid v]spild  w]d voor zulk e5     
armzalig en beuzela*tig doel4 ,lesson   
heeft t]e*t  opgem]kt1 dat alln de      
,engels*e natie op het d5kbeeld z\ kom5 
om van het eil& ,asc5sion e5e vru*tb>e  
plek te mak51 wa> elk  &] volk het      
sle*ts als =t 9 d5 oceaan z\ gebruik54  
,bij de ku/ groeit niets2 v]d] l&wa>ts 9
 kan m5 soms e5e  gro5e ca/orolie-plant 
#cic en enkele spr9khan5 ontmoet51 bek5d
  als w>e vri5d5 van de wild]nis4 ,ov]  
de opp]vlakte d] c5trale  hoogvlakte is 
e5ig gras v]spreid1 en het geheel heeft 
veel weg van  de sle*t]e g$eelt5 9 het  
geb]gte van ,wallis4 ,ma> al lijkt de   
weide ook s*raal1 to* v9d5 ongeve] #fjj 
s*ap51 vele geit51  b5ev5s enkele koei5 
en pa>d5 er ruim hun vo$sel4 ,ond] de   
inl&s*e di]5 wemelt het van l&krabb5 en 
ratt54 ,( de rat  w]kelijk inheems* is1 
mag m5 t]e*t betwijfel52 volg5s de      
bes*rijv+ van ,wat]h\se zijn er twee    
v>iteit5 ( speelsoort53  de e5e heeft   
e5e zw>te kleur1 e5 fraai glad vel1 en  

leeft op  het met gras b$ekte hoogl&2 de
 &]e is bru9a*tig van kleur1  m9d] glad1
 heeft lang] ha>1 en leeft bij de       
n$]zett+ op de  ku/4 ,deze beide        
speelsoort5 zijn e5 d]de kle9] dan de   
gewone  zw>te rat 7,mus rattus71 en     
v]s*ill5 van deze zo[el 9 kleur  als 9  
d5 a>d van ha> vel2 ma> v]d] 9 ge5 &]   
opzi*t van  belang4 ,ik kan moeilijk    
betwijfel5 ( deze ratt5 zijn +evo]d     
7ev5als de gewone muis1 die k v]wild]d  
is71 en hebb51 ev5als  op de            
,galpagos-,eil&51 de v]&]+5 ond]gaan1   
die voortsprot5  uit de nieuwe          
lev5svoorwa>d5 wa>aan zij w]d5          
ond]worp52 da>om  v]s*ilt ook de        
speelsoort op de hoogvlakte van het eil&
 van die  op de ku/4 ,inheems*e vogels  
ontbrek5 geheel2 ma> de pa>lho5         
7,numida71 die van de ,kaap-,v]dis*e    
,eil&5 w]d +evo]d1 is er  talrijk1 en de
 gewone kip loopt ook 9 't wild4 ,e5ige 
katt51 die  oorspronkelijk op het       
v]delg5 van ratt5 en muiz5 uittrokk51   
zijn zooze] 9 aantal toeg5om51 dat zij  

e5e groote plaag zijn  geword54 ,het    
eil& bezit ge5 enkel5 boom1 en is1 zo[el
 9 dit  als 9 elk &] opzi*t1 veel m9d]  
dan ,/4-,hel5a4    ,e5 mijn] uit/apjes  
vo]de mij na> de zuidwe/punt van het    
eil&4 ,het 0 e5 held]e en w>me dag2 ma> 
9 plaats dat ik nu  het eil& op zijn    
s*oon/ zag1 /ral5d 9 het zonli*t1       
grijnsde  het mij teg5 9 al zijne naakte
 leelijkheid4 ,de lava/room5 zijn  met  
heuveltjes b$ekt en zoo ruw1 dat het    
niet gemakkelijk is dit  geologis* te   
v]kl>54 ,de tuss*5ruimt5 ligg5 v]borg5  
ond]  lag5 puim/e51 as* en vulkanis*5   
tuf/e54 ,to5 ik ov] zee  langs dit deel 
van het eil& g+1 kon ik niet begrijp5   
wat de witte  vlekk5 w>51 wa>mee de     
gans*e vlakte ge/ippeld 02 nu vond ik1  
dat het zeevogels w>51 die zoo vol      
v]tr\w5 lag5 te slap51  dat m5 zelfs    
midd5 op d5 dag na> h5 toe kon w&el5 en 
h5  grijp54 ,deze vogels w>5 de e5ige   
lev5de wez5s1 die ik g$ur5de  d5 gans*5 
dag zag4 ,(s*oon er e5e zwakke bries op 
de ku/ /ond1  rolde e5e /]ke br&+ ov] de

 gebrok5 lav>ots54    ,de geologie van  
dit eil& is 9 vele opzi*t5 belangrijk4  
,op  v]s*eid5e plaats5 ontdekte ik      
vulkanis*e bomm51 d4w4z4 klomp5  lava1  
die e5maal 9 vloeib>5 /aat 9 de lu*t    
w]d5 gesl+]d  en di5t5gevolge e5e bol- (
 pe]vormige g$aante hebb5  aang5om54    
,zo[el h>e uitw5dige1 als 9 vele gevall5
 ook h>e  inw5dige /ructuur v]raadt op  
ze] treff5de wijze1 dat zij 9 h>e       
lu*tbaan om e5e z hebb5 gew5teld4 ,9    
nev5/a&e figuur is de  inw5dige /ructuur
 van e5e dez] gebrok5 bomm5 ze]         
nauwkeurig  voorge/eld4    ,het         
midd5g$eelte be/aat uit grove cell51 die
 na> buit5 toe 9  grootte afnem51 tot   
wa> zij omslot5 zijn door e5 s*aalvormig
  kapsel1 ongeve] e5 d]de in* dik1 van  
va/ ge/e5te1 dat w$] aan  de buit5zijde 
met e5e kor/ van fijncellige lava b$ekt 
is4 ,na> mijn  idee kan er we9ig twijfel
 be/aan1 t5 e]/e1 dat de buit5kor/  snel
 afkoelde 9 d5 toe/& wa>9 wij ha> nu    
zi52 t5 twe$e1  dat de nog vloeib>e     
k]nlava door de middelpuntvli$5de kra*t1

  die de asw5tel+ d] bom 9 't lev5 riep1
 teg5 de afgekoelde  buit5kor/ w]d      
g$rev5 en zoo de va/e /e55 s*aal vormde2
  en e9delijk1 dat de middelpuntvli$5de 
kra*t1 welke de drukk+  9 de me] c5trale
 g$eelt5 d] bom v]m9d]de1 aan de +eslot5
  v]hitte gass5 geleg5heid gaf de       
k]ncell5 uit te zett51 en aldus  de     
gr(cellige b9n5massa de$ ont/aan4    ,e5
 uit de oud]e reeks van vulkanis*e      
ge/e5t5 gevormde heuvel1  di5 m5 t5     
onre*te voor e5 vulkaankrat] heeft      
geh\d51 is  belangrijk doordat zijn     
bre$e1 e5igsz9s holle1 cirkelvormige    
top gevuld is met e5 aantal opvolg5de   
lag5 van as* en fijne  slakk54 ,de      
s*otelvormige lag5 puil5 ov] d5 r&1 wa> 
zij  zuiv]e1 v]s*ill5d gekleurde r+5    
vorm51 en zoodo5de aan d5  top e5 hoog/ 
phanta/is* aanzi5 gev52 e5 dez] r+5 is  
wit en  bre$1 en gelijkt op e5e r5baan  
wa> pa>d5 word5 geoef5d3 v&a>  dat deze 
heuvel d5 naam van ,devil's ,rid+ ,s*ool
 7,duivels-,rijs*ool7  ontv+4 ,uit e5 d]
 tufh\d5de lag5 die e5e bleekroode kleur

 _h1  nam ik e5ige specim5s /( mee na>  
,engel&4 ,na opz5d+ da>van  aan ,pr(4   
,ehr5b]g1 meldde deze mij het hoog/     
belangrijke feit1  dat die /( bijna     
geheel uit bew]ktuigde wez5s #cid       
be/ond4 ,hij  ontdekte da>9 e5ige       
kiezels*alige zoetwat]-infusoria1 en    
da>5bov5 niet m9d] dan #be v]s*ill5de   
soort5 kiezelskelett5  van plant51      
voornamelijk grass54 ,weg5s het ontbrek5
 van alle  kool/(h\d5de v]b9d+51 h\dt   
,ehr5b]g het er voor1 dat deze          
organis*e li*am5 d5 vulkanis*5 vuurdoop 
hebb5 ond]gaan1 en  uitgeworp5 zijn 9 d5
 toe/&1 wa>9 wij h5 nu zi54 ,het        
voorkom5  d] lag5 de$ mij d5k51 dat zij 
ond] wat] w>5 afgezet1 (s*oon  het      
buit5gewoon droge klimaat mij tot de    
ond]/ell+ leidde1  dat er g$ur5de e5e   
groote uitb>/+ wa>s*ijnlijk /room5  reg5
 w>5 gevall51 en zoo e5 tijdelijk me] 0 
gevormd1 wa>9  de as* viel4 ,?ans mag m5
 e*t] aannem51 dat het ge5 tijdelijk    
me] 04 ,hoe dit ook zij1 wij kunn5 ons  
v]zek]d h\d51 dat het  klimaat en de    

voortbr5gsel5 van ,asc5sion 9 e5 vroeg] 
tijdp]k  ze] v]s*ild5 van wat zij nu    
zijn4 ,bij het zi5 van dit eil&  vrag5  
we ons w$] af3 wa> kunn5 wij op a>de e5 
plek v9d51 die  niet bij a&a*tig        
ond]zoek teek55 op5ba>t van die         
e9delooze  reeks van v]&]+51 wa>aan onze
 planeet ond]hevig 01 is1  en zijn zal8 
,na ,asc5sion te hebb5 v]lat51 zeild5   
wij na> ,bahia op de ku/  van ,brazili1 
t5 e9de de *ronometris*e opmet+ van de  
w]eld te  voltooi54 ,op #a ,augu/us     
#ahcf kwam5 wij hi] aan1 en blev5 er vi]
  dag51 9 welk5 tijd ik v]s*eid5e lange 
w&el+5 de$4 ,met  g5oeg5 ontdekte ik1   
dat mijne belang/ell+ 9 het tropis*e    
l&s*ap door het ontbrek5 van nieuwe     
gegev5s er vol/rekt niet  op v]m9d]d 04 
,de ond]deel5 van het l&s*ap zijn hi]   
zoo  e5v\dig1 dat zij v]di55 g5oemd te  
word5 als e5 bewijs van  welke nietige  
om/&igh$5 e5 uitgezo*t natuurs*oon      
afhangt4    ,het oord kan word5 bes*rev5
 als e5e eff5e vlakte van om/reeks #cjj 
voet hoogte1 welke ov]al doorsn$5 is van

 vallei5 met horizontale  bodems4 ,9 e5 
l& wa> de bodem uit graniet be/aat1 is  
zulk e5  /ructuur m]kwa>dig2 do* 9 al   
die za*t]e =maties wa>uit  vlakt5       
gewoonlijk be/aan1 is zij nag5oeg       
algeme54 ,de geheele  opp]vlakte is     
b$ekt met v]s*ill5de soort5 van rijzig  
geboomte1  afwissel5d met /rook5        
ontgonn5 grond1 wa>op huiz51 kloo/]s  en
 kapell5 v]rijz54 ,hi] zij h]9n]d1 dat 9
 de ke]kr+5 de  rijkdom van wild        
natuurs*oon zelfs 9 de nabijheid van    
groote /$5  niet v]lor5 gaat1 want de   
natuurlijke plant5w]eld d] hag5 en      
heuvelhell+5 behe]s*t op s*ild]a*tige   
wijze het kun/w]k  van d5 m5s*4         
,di5t5gevolge zijn er sle*ts enkele     
plekk51  wa> de li*troode grond e5e     
s*]pe teg5/ell+ vormt met het  algeme5  
bekle$sel van gro54 ,van de zoom5 d]    
vlakt5 heeft m5  v]gezi*t5 hetzij op d5 
oceaan1 hetzij op de groote ,baai met   
h>e  laag begroeide /r&51 en wa>op      
talrijke boot5 en kano's h>e witte      
zeil5 v]toon54 ,behalve van deze punt5  

is het l&s*ap uit]/  begr5sd2 want volgt
 m5 de eff5 pad5 re*ts en l9ks1 dan kan 
m5  de met bos* b$ekte dal5 sle*ts      
vlu*tig te zi5 krijg54 ,ik kan  er      
bijvoeg51 dat de huiz51 en vooral de    
k]kelijke geb\w5 9 e5  eig5a>dig5 en    
e5igsz9s phanta/is*5 /ijl zijn          
opgetrokk54 ,da>  al die huiz5 gewit    
zijn1 teek55 zij zi* 9 't li*t d]       
/ral5de  middagzon op d5 matblauw5 hemel
 aan de kim e]d] af als s*imm51  dan als
 geb\w54    ,zoo zijn de ond]deel5 van  
het l&s*ap2 ma> het z\ e5 hopeloos  w]k 
zijn d5 algeme55 indruk er van te       
s*ild]54 ,gele]de  natuurond]zoek]s     
bes*rijv5 deze tropis*e l&s*app5 door   
e5e  m5igte voorw]p5 te noem51 en e5ige 
bijzond]h$5 te v]meld5 die  elk hunn]   
k5m]k54 ,e5 gele]d reizig] kan da>uit   
mogelijk e5ige  duidelijke begripp5     
putt52 ma> wie kan &]s1 door e5e plant 9
  e5 h]b>ium te zi51 zi* voor/ell5 hoe  
zij er uitziet als zij  9 ha>           
geboortegrond groeit8 ,wie kan1 bij het 
zi5 van keurplant5  9 e5e broeikas1     

e5ige er van v]groot d5k5 tot de afmet+5
 van  w\dboom51 &]e als di*t            
doore5gevlo*t5 tot e5 ontoegankelijk    
/ruikgewas8 ,wie zal1 als hij de bonte1 
ui!ems*e kapell5 en  eig5a>dige cicadae 
gadeslaat 9 het kab9et van d5           
entomoloog1  zi* bij die lev5slooze     
vorm5 ook voor/ell5 de onafgebrok5      
s*orre muziek d] laat/51 de trage vlu*t 
d] e]/5--twee  k5m]k51 die op e5 /ill51 
gloei5d5 middag 9 de trop5 nooit        
ontbrek58 ,het is wanne] de zon h>e     
groot/e hoogte heeft b]eikt1  dat m5    
zulke l&s*app5 zi5 moet3 dan hult het   
di*te1 pra*tige  geblad]te van d5       
mango-boom d5 grond 9 zijn diep/e       
s*aduw1  t]wijl de bov5/e takk5 door d5 
ov]vlo$ van li*t prijk5 9  het          
s*itt]5d/e gro54 ,9 de gematigde /rek5  
is dit &]s3  da> is de plant5groei niet 
zoo donk] ( weeld]ig1 en zijn het  de   
purp]-1 rood-1 ( li*tgeel gekleurde     
/ral5 d] namiddagzon1  welke het mee/   
tot de s*oonheid di] /rek5 bijdrag54    
,wanne] ik kalm ov] de belomm]de pad5   

w&elde en de opvolg5de  taf]eel5        
bewond]de1 w5s*te ik woord5 te v9d5 om  
mijne g$a*t5  uit te drukk54 ,do*       
vru*teloos3 bijnaam op bijnaam blek5 te 
zwak  om het g5ot dat de gee/ smaakt1 te
 bes*rijv5 aan h51 die de               
tuss*5ke]kr+sl&5 niet bezo*t hebb54     
,bov5 zeide ik1 dat de  plant5 9 e5e    
broeikas onma*tig zijn om e5 jui/       
d5kbeeld van de  flora te gev52 to* moet
 ik tot di5 zwakk5 maat/af t]ugke]54    
,het  l& is ne groote1 woe/e1 ong]epte  
en rijk gevulde broeikas1  door de      
,natuur voor zi* zelve gemaakt1 ma> door
 d5 m5s* 9  bezit g5om51 die ha> met    
vri5delijke huiz5 en regelmatige tu95   
heeft ge/(fe]d4 ,hoe ga>ne z\ niet elk  
bewond]a> d] natuur1  indi5 zulks       
mogelijk 01 het l&s*ap op e5e &]e       
planeet  will5 zi58 ,welnu1 m5 kan 9    
wa>heid zegg51 dat zi* voor elk5        
,europeaan op e5 af/& van sle*ts we9ige 
l5gtegrad5 de pra*t  e5] &]e w]eld      
ontsluit6 ,op mijne laat/e w&el+ bleef  
ik  bij h]hal+ /aan om deze s*oonh$5 te 

bewond]51 en poogde  zoo e5 onuitwis*b>5
 indruk da>van 9 mijne ziel te griff51  
s*oon wet5de dat die vroeg ( laat to* z\
 v]vloei54 ,de vorm5  van d5 oranje- en 
kokosboom1 d5 palm- en mangoboom1 de    
boomv>5  en d5 banaan zull5 duidelijk en
 s*]p bewa>d blijv52 ma> de  duiz5de    
t9t5 en vorm5 die met deze boom5 e5     
voll$ig l&s*ap  sam5/ell51 moet5        
onh]roepelijk v]vloei5--mij niets       
nalat5de  dan e5e s*ild]ij vol onbe/emde
 do* ov]s*oone figur51 ev5als  e5       
sprookje uit onze k9d]j>56    #f        
,augu/us4    ,9 d5 namiddag /ev5d5 wij 9
 zee1 met het doel om re*t/reeks na>  de
 ,kaap-,v]dis*e ,eil&5 te gaan4 ,ma>    
ongun/ige w9d5 hield5 ons  t]ug1 en zoo 
liep5 wij d5 #ab;d5 ,p]nambuco b9n5--e5e
 groote /ad  op #h ,z4,b4 aan de ku/ van
 ,brazili4 ,wij ank]d5 buit5 het rif2   
do*  spo$ig kwam e5 loods aan boord en  
bra*t ons na> de b9n5hav51  wa> wij di*t
 bij de /ad lag54    ,p]nambuco is      
geb\wd op e5ige smalle en lage z&bank51 
die door  ondiepe z\twat]-kanal5 van    

elk&] ges*eid5 zijn4 ,de drie  deel51   
wa>uit de /ad be/aat1 zijn ond]l+ door  
twee lange1 op  h\t5 pal5 geb\wde brugg5
 v]bond54 ,de /ad is op alle punt5      
afs*uwelijk3 de /rat5 zijn smal1 sle*t  
geplaveid en morsig1  en de huiz5 zijn  
hoog en somb]4 ,het seizo5 d] hevige    
reg5s 0  nauwelijks geindigd1 en        
di5t5gevolge /ond het omligg5de l&1 dat 
amp] bov5 d5 zeespiegel ligt1 geheel    
ond] wat]4 ,dit 0 oorzaak1  dat al mijne
 pog+5 om lange w&el+5 te do51 mislukt54
 #cie    ,het vlakke mo]asl&1 wa>op     
,p]nambuco ligt1 is op enkele mijl5     
af/&s omr+d door e5 halv5 cirkel van    
lage heuvels1 ( liev]  door d5 r& van e5
 gebi$1 dat ongeve] #bjj voet bov5 de   
zee  ligt4 ,de oude /ad ,ol9da ligt aan 
het e5e e9de dez] heuvelreeks4 ,op      
zek]5 dag nam ik e5 kano1 en vo] e5 d]  
kanal5 op om deze /ad  te bezoek51 die  
met h>e groote kloo/]s en k]k5 e5       
treff5d5  indruk maakt4 ,zij is         
z9delijk] en aang5am] geleg5 dan        
,p]nambuco1  do* inn]lijk v]vall54 ,hi] 

moet ik v]tell5 wat ons voor de  e]/e   
maal op onze vijfj>ige reis ov]kwam1 nl4
 dat wij gebrek aan  voorkom5dheid      
ontmoett52 ik w]d aan twee v]s*ill5de   
huiz5 op  knorrig5 toon afgewez51 en    
kreeg aan e5 d]de met moeite v]l( om    
door d5 tu9 na> e5 onbeb\wd5 heuvel te  
gaan1 t5 e9de de /reek  te ov]zi54 ,het 
doet mij g5oeg51 dat dit 9 het l& d]    
,brazilian5  gebeurde1 want ik draag hun
 ge5 go$ h>t toe2 ook is het e5 l&  van 
slav]nij en dus van z$elijk v]val4 ,e5  
,spanja>d z\ zi*  s*am5 ov] het d5kbeeld
 alln1 dat hij zulk e5 v]zoek weig]de  (
 zi* ruw teg5 e5 vreemdel+ g$roeg4 ,het 
kanaal1 wa>door wij  na> ,ol9da g+5 en  
van da> t]ugke]d51 0 aan beide zijd5 met
  mangleboom5 7,rhizophora mangle7      
begroeid1 #cif die als e5 w\d 9  't kle9
 uit de vettige modd]bank5 v]rez54 ,de  
li*tgro5e kleur  dez] boss*ages h]9n]de 
mij aan het welige gras op e5 k]kh(2    
beid5 word5 gevo$ door b$orv5           
uitwasem+53 het e5 spreekt  van dood 9  
het v]l$51 het &] ze] vaak van dood 9 de

 toekom/4    ,het eig5a>dig/e gewro*t1  
dat ik 9 dez5 omtrek zag1 0 het  rif dat
 de hav5 vormt4 #cig ,ik twijfel ( er op
 de geheele w]eld  e5 twe$e             
natuurgewro*t be/aat met zulk e5 kun/ig 
voorkom54 ,het  loopt ov] e5 l5gte van  
v]s*eid5e mijl5 9 e5e volkom5 re*te     
lijn ev5wijdig met en niet v] #cih van  
het /r&4 ,zijne bre$te  wisselt af van  
#cj tot #fj y>ds2 de opp]vlakte is vlak 
en eff51 en  het is saamge/eld uit      
onduidelijk gelaagd51 h>d5 z&/e54 ,bij  
hoog wat] spoel5 de golv5 er ov] he52   
bij laag wat] blijft het  bov5g$eelte   
droog1 en z\ m5 het li*t voor e5 pi] (  
golfbrek]  h\d51 die door cyklopis*e    
arbeid]s geb\wd is4 ,teg5ov] het l&  op 
deze ku/ w]p5 de zee/room5 lange smalle 
tong5 en damm5 op  van los z&1 en het is
 op e5 van die damm51 dat e5 deel d] /ad
  ,p]nambuco /aat4 ,9 vroeg] tijd s*ijnt
 e5 d]gelijke lange dam  ond] de        
doorzijg5de w]k+ van kalkh\d5de /( va/  
te zijn  geword51 en da>na langzam]h&   
g]ez54 ,t]wijl dit ges*i$de  w]d5 de    

buit5/e en losse g$eelt5 door d5        
golfslag d] zee  weggespoeld1 en bleef  
de va/e k]n ov] 9 d5 vorm wa>9 wij  ha> 
nu zi54 ,hoewel de golv5 van d5 voll5   
,atlantis*5 ,oceaan1  troebel van het   
slib1 dag en na*t teg5 de /eile         
buit5kant5 van  dez5 /e5dam word5       
g$rev51 hebb5 de oud/e loods5 nooit van 
e5e v]&]+ 9 zijn voorkom5 gehoord4 ,deze
 duurzaamheid is  v]reweg het           
belangrijk/e feit 9 zijne ges*i$5is1 en 
is toe te  s*rijv5 aan e5e taaie1       
kalkh\d5de laag van enkele in*es dikte1 
die geheel gevormd is door het opvolg5d 
groei5 en /]v5 d] kle9e  s*elpdi]51     
,s]pulae geheet51 b5ev5s enkele         
e5d5mossel5  7,lepas anatif]a7 en       
,nulliporae4 #cii ,deze ,nulliporae     
7h>de1  ze] e5v\dig georganise]de       
kalkafs*eid5de zeealg51 die 9  vorm en  
h>dheid dikwijls op koral5 gelijk51 do* 
van de e*te  koral5 hi]9 v]s*ill5 dat   
zij ge5e porin ( cell5 hebb51  zooals   
ook ha> naam a&uidt7 spel5 e5e d]gelijke
 en gewi*tige  rol1 doordi5 zij de      

bov5opp]vlakk5 d] koraalriff5 a*t] en   
tuss*5 de br&+5 bes*]m51 wa> de e*te    
koral5 g$ur5de  d5 uitw5dig5 groei d]   
massa door bloot/ell+ aan zon en li*t   
g$ood zijn4 ,deze onb$uid5de organis*e  
wez5s1 9 't bijzond] de  ,s]pulae1 hebb5
 d5 inwon]s van ,p]nambuco groot5 di5/  
bewez51  want zond] h>e bes*]m5de hulp  
z\ de z&/e5bank /ellig re$s  lang zijn  
v]gaan2 en zond] de bank z\ er ge5 hav5 
zijn gewee/4    ,op d5 #ai;d5 ,augu/us  
v]liet5 wij voorgo$ de ,braziliaans*e   
ku/54 ,gode zij dank--nooit zal ik we]  
e5 slav5l& bezoek56 ,nog  h$5 h]9n]t    
elke gil1 di5 ik 9 de v]te hoor1 mij    
pijnlijk en  lev5dig aan de gevoel5s die
 mij be/ormd51 to5 ik voorbij e5  huis  
bij ,p]nambuco ga&e1 het h>tv]s*eur5d/e 
gejamm] hoorde1  en niet &]s kon d5k5   
dan dat hi] e5 arme slaaf gem>teld  w]d1
 t]wijl ik wi/ dat ik ev5 ma*teloos 0   
als e5 k9d1 om  er zelfs iets van te    
zegg56 ,ik v]mo$de dat dit het gejamm] 0
  van e5 gem>teld5 slaaf1 want m5       
v]telde mij &]e gevall5 van  di5 a>d4   

,bij ,rio de ,janeiro woonde ik teg5ov] 
e5e oude dame1  die er s*roev5 op       
nahield om de v+]s van h>e slav9n5 te   
v]morzel54 ,ik heb 9 e5 huis v]toefd1   
wa> e5 jonge mulatb$i5de  dag aan dag1  
uur aan uur bes*impt1 geslag5 en gekweld
 w]d op e5e  mani]1 die zelfs d5 gee/   
van het laag/e di] z\ dood54 ,ik heb  e5
 knaap van zes ( zev5 j>5 tweemaal met  
e5e pa>d5zweep op  het bloote ho(d zi5  
/riem51 voordat ik tuss*5beide kon kom51
  alle5 omdat het k9d mij e5 glas wat]  
_h gegev5 dat niet geheel  s*oon 04 ,ik 
zag zijn vad] bev5 zoodra zijn mee/] ma>
 de  oog5 opsloeg4 ,deze laat/e gruwel5 
woonde ik bij 9 e5e ,spaans*e  kolonie1 
wa> de slav5 altijd bet] beh&eld heett5 
te word51  dan door de ,portugeez51     
,engels*5 ( &]e ,european54 ,te ,rio de 
,janeiro heb ik e5 kra*tig5 neg] gezi51 
die bang 0 om e5 slag  af te w]51 di5   
hij da*t dat op zijn gelaat gemunt 04   
,ik 0  er bij1 to5 e5 go$h>tig man op   
het punt /ond de mann51 vr\w5  en k9d]5 
van e5 groot aantal gez9n51 die lang te 

zam5 hadd5  gewoond1 voor altijd te     
s*eid56 ,nu zal ik nog niet e5s sprek5  
van de vele h>tro]5de wre$h$51 die ik   
uit gelo(wa>dige bron  gehoord heb3 en  
ook de bov5/a&e s*okk5de bijzond]h$5 z\ 
ik  niet hebb5 v]meld1 indi5 ik niet e5 
aantal li$5 ontmoet _h1  die zoo v]bl9d 
w>5 door de natuurlijke vroolijkheid van
 d5 neg]1  dat zij ov] de slav]nij      
sprak5 als ov] e5 dragelijk kwaad4      
,zulke  li$5 hebb5 mee/al de huiz5 d]   
hoog]e /&5 bezo*t1 wa>  het             
slav5p]soneel doorgaans go$ beh&eld     
wordt1 en hebb5 niet1  zooals ik1 ond]  
de lag]e /&5 v]ke]d4 ,d]gelijke         
ond]zoek]s  zull5 slav5 ui?oor5 omtr5t  
hun toe/&1 en da>bij v]get51  dat het   
ind]daad e5 domme slaaf moet zijn1 die  
niet rek5t op de  kans1 dat zijn        
antwoord t] oore kan kom5 van zijn      
mee/]4    ,m5 bewe]t1 dat eig5belang    
buit5sporige wre$heid zal voorkom51     
als( eig5belang onze huisdi]5 bes*]mde1 
die to* veel m9d]  dan v]worp5 slav5 9  
/aat zijn d5 toorn hunn] woe/e mee/]s   

op te wekk56 ,het is e5 argum5t1 wa>teg5
 de groote von ,humboldt  lang gel$5 met
 ridd]lijk gevoel te velde is getrokk51 
en dat  hij door treff5de voorbeeld5    
heeft toegeli*t4 ,dikwijls poogt m5     
slav]nij te v]s*oon5 door d5 slav5/& te 
v]gelijk5 met  onze arm]e l&g5oot54 ,zoo
 de ell5de onz] arm5 v]oorzaakt         
wordt--niet door de wett5 d] natuur1 ma>
 door onze in/ell+51  dan zondig5 wij   
zwa>2 do* hoe dit 9 v]b& /aat met       
slav]nij1  kan ik niet inzi53 ev5 go$ z\
 m5 9 ons l& het gebruik van  de        
duims*roef kunn5 v]d$ig51 door te       
bewijz5 dat m5s*5  9 e5 &] l& veel aan  
e5e gevreesde ziekte l$54 ,zij1 die     
go$gun/ig ov] slav5h\d]s d5k51 en met e5
 k\d h>t ov]  d5 slaaf1 s*ijn5 zi* nooit
 9 d5 toe/& van d5 laat/5 te  /ell54    
,welk e5 vreugdeloos en troo/eloos      
vooruitzi*t--zelfs  ge5 hoop op v]&]+6  
,d5k e5s1 lez]1 dat u zelv5 /e$s de     
kans bov5 het ho(d h+1 dat uwe vr\w en  
k9d]5--de wez5s1  die de natuur ook aan 
d5 slaaf v]gunt de zijn5 te noem5--aan  

u ontrukt en aan d5 e]/5 d5 be/5 bi$]   
als bee/5 wi]d5  v]ko*t6 ,en zulke dad5 
word5 b$rev5 en v]s*oond door li$51  die
 belijd5 dat zij hunne naa/5 liefhebb5  
als zi* zelv51 die  9 ,god geloov5 en   
bidd5 dat ,zijn wil zal ges*i$5 op a>de6
 ,ons  blo$ kookt1 ma> ook ons h>t      
krimpt bij de g$a*te1 dat wij1          
,engels*5 en onze ,am]ikaans*e          
af/ammel+51 met onze trots*e            
vrijheidsleus zoo s*uldig zijn gewee/ en
 ng zijn2 ma> het is e5  troo/ te d5k51 
dat wij t5 m9/e e5 groot] (f] hebb5     
gebra*t  om voor onze zond5 te boet51   
dan ooit e5 &] volk de$6    ,op d5      
laat/5 dag 9 ,augu/us #ahcf ank]d5 wij  
voor de twe$e maal  te ,porto ,praya op 
de ,kaap-,v]dis*e ,eil&51 en zeild5 van 
da> na>  de ,azor51 wa> wij zes dag5    
blev54 ,op d5 #b;d5 ,octob] b]eikt5  wij
 de ,engels*e ku/1 en te ,falm\? v]liet 
ik e9delijk de ,beagle1  na omtr5t vijf 
j>5 aan boord van dit kle9e1 ma>        
degelijke s*ip  te hebb5 doorgebra*t4   
,aan het e9de onz] ,reis gekom51 zal ik 

e5 kort ov]zi*t gev5  van de voor- en   
nadeel51 alsm$e de bezw>5 en g5oeg5s1   
welke  onze omv>+ van de w]eld heeft    
opgelev]d4 ,zoo iem&1 voordat  hij e5e  
groote reis ond]nam1 mij om raad vroeg1 
z\ mijn antwoord  afhang5 van de        
voorwa>de1 ( hij e5e besli/e neig+ voor 
de  e5e ( &]e wet5s*ap bezat1 die langs 
dez5 weg bevord]d kon  word54           
,v]s*ill5de l&5 en de vele m5s*5rass5 te
 zi51  is ongetwijfeld e5 groot g5ot2   
ma> het g5oeg5 dat m5 da>bij  smaakt1   
weegt niet op teg5 de la/54 ,zal e5e    
vru*t word5 geplukt1  ( iets go$s word5 
b]eikt1 dan moet m5 e5 oog/tijd afwa*t51
  ook al is deze nog zoo v]4    ,het is 
duidelijk1 dat m5 zi* vele v]liez5 moet 
getroo/53 zoo1  bij voorbeeld1 het      
gezels*ap van alle oude vri5d51 en het  
gezi*t  van die plaats51 wa>aan de      
di]ba>/e h]9n]+5 t5 nauw/e  zijn        
v]bond54 ,die v]liez5 word5 e*t] voor e5
 deel v]za*t  door het onuitsprekelijk  
voorg5ot van d5 lang gew5s*t5 dag van   
w$]kom/4 ,indi51 zooals de di*t]s zegg51

 het lev5 e5 droom is1  dan b5 ik zek]1 
dat d]gelijke droombeeld5 op reis het   
be/ ges*ikt  zijn om d5 lang5 na*t door 
te kom54 ,&]e v]liez5 zijn er1 die1     
hoewel 9 't e]/ niet gevoeld1 na v]loop 
van tijd zwa> beg9n5 te  weg52 deze zijn
 het gemis van e5e kam]1 van afzond]+1  
van ru/2  het afmatt5de gevoel van      
voortdur5de haa/2 het d]v5 van kle9e    
weeldezak52 het gemis van huiselijke    
gezelligheid1 en zelfs van  muziek ( &]e
 ae/hetis*e g5oeg5s4 ,wanne] wij zulke  
beuzel+5  v]meld51 is het duidelijk dat 
de w]kelijke bezw>5 van het lev5  op    
zee--ramp5 ( onheil5                    
uitgezond]d--voorbij zijn4 ,de korte    
spanne  van #fj j>5 heeft e5e v]baz5de  
v]&]+ teweeg gebra*t 9  het g]ief van   
v]re ze]eiz54 ,nog 9 d5 tijd van ,cook  
7#agbh-aggi7  /ond elk1 die d5          
huiselijk5 ha>d v]liet om zulke to*t5 te
  ond]nem51 aan ern/ige ontb]+5 bloot4  
,?ans kan e5 ya*t (  snelzeil] met alle 
lev5sgemakk5 d5 a>dbol omv>54 ,behalve  
de  groote v]bet]+5 9 de s*ep5 en de    

hulpmiddel5 van het zeewez51  /aat ?ans 
de geheele we/ku/ van ,am]ika op51      
t]wijl ,sydney de  ho(d/ad is geword5   
van e5 opkom5d w]elddeel4 ,hoe geheel   
&]s  zijn de om/&igh$5 voor iem&1 die nu
 9 d5 ,/ill5 ,oceaan  s*ipbreuk lijdt1  
v]gelek5 met die 9 de dag5 van ,cook6   
,s$]t  zijne reis is aan de bes*aafde   
w]eld e5 halfrond toegevoegd4    ,indi5 
iem& veel aan zeeziekte lijdt1 laat hij 
dan hi]m$e  ern/ig rek5+ h\d54 ,ik      
spreek uit ond]v9d+2 het is e5  kwaad1  
dat niet g]+ en niet b9n5 e5e week g5ez5
 is4 ,heeft  hij da>5teg5 pleizi] om op 
zee te dobb]51 dan zal hij voor dat     
g5oeg5 zek] ruims*oots geleg5heid v9d54 
,m5 di5e intuss*5  wel 9 't oog te h\d51
 dat g$ur5de e5e lange reis e5 ze]      
groot deel van d5 tijd op het wat] wordt
 doorgebra*t1 v]gelek5  met het opon?\d 
b9n5 de hav5s4 ,en wat zijn nu de zoo   
geprez5  s*oonh$5 van d5 gr5z5looz5     
oceaan8 ,e5e v]vel5de e5zaamheid1  e5   
wat]woe/ijn1 gelijk de ,arabi] hem      
noemt4 ,niettem9 geeft hij  ons somtijds

 v]rukkelijke taf]eel5 te zi54 ,s*oon is
 e5 na*t met  manes*ijn1 bij held]5     
hemel en donk]-gl9/]5de zee3 de witte   
zeil5 gezwoll5 ond] d5 za*t5 adem van e5
 kalm5 passaat1 (  bij blad/ille lu*t1  
als het bolle zeevlak gepolij/ en       
spiegel5d  voor u ligt1 en alle5 het    
klapp]5d zeildoek nu en dan de /ilte    
v]breekt4 ,ook is het go$ e5s e5        
dond]bui te zi5 opkom51 die  u nad]t 9  
al h>e wo$e1 ( e5 geweldig5 orkaan die  
de golv5  tot b]g5 v]heft4 ,to* bek5 ik1
 dat mijne v]beeld+ zi* iets  groots*]s1
 iets vreeselijk]s gemaald _h van e5    
wo$5d5  /orm4 ,e5 onv]gelijkelijk s*oon]
 s*\wspel bi$t hij op 't  /r& gezi51 wa>
 de zwiep5de boom51 de wilde vlu*t d]   
vogels1  de jag5de /room51 de donk]e    
s*aduw5 en held]e t9t5 all5  d5 /rijd d]
 losgebrok5 elem5t5 v]kondig54 ,op zee  
vlieg5  albatros en kle9e /ormvogel met 
ev5veel gemak1 als w>e de /orm  hun     
eig5lijk elem5t1 en rij/ en daalt het   
wat]1 als( het zijn  gewone taak        
volbr5gt2 alle5 het s*ip en zijne       

bewon]s s*ijn5  het voorw]p d] algeme5e 
wo$e4 ,op e5 e5zaam1 door w9d en zee    
getei/]d /r& is het taf]eel we] &]s1 do*
 krijg5 wij hi]  me] e5 gevoel van      
afs*rik1 dan van wilde v]rukk+4    ,laat
 ons nu de li*t]e zijde van d5 afgeloop5
 tijd bes*\w54 ,het  g5oeg51 dat        
voortsproot uit het gezi*t van de       
natuurtooneel5 en  d5 algeme55 aanblik  
d] v]s*ill5de door ons bezo*te l&51 is  
besli/ e5 bron gewee/ van duurzaam/ en  
hoog/ g5ot4 ,wa>s*ijnlijk  wordt al wat 
wij zag5 door het s*ild]a*tig s*oon 9   
vele g$eelt5  van ,europa ov]tr(f52 ma> 
e5 to5em5d g5ot lev]t het ond]l+        
v]gelijk5 van d5 a>d d] natuurtooneel5 9
 v]s*ill5de l&51  hetge5 9 zek]5 z9 iets
 &]s is dan e5 l\t] bewond]5 van  hunne 
s*oonheid4 ,dit g5ot hangt voornamelijk 
af van onze bek5dheid  met de ond]deel5 
van elk l&s*ap2 en ik b5 ze] g5eigd te  
geloov51 dat--ev5als iem&1 die elk5 toon
 9 de muziek begrijpt  en da>5bov5 e5   
gepa/5 smaak bezit1 e5 me] volkom5 g5ot 
van het ensemble zal hebb5--ook hij die 

elk deel van e5 fraai  l&s*ap ond]zoekt1
 d5 voll5 en sam5ge/eld5 indruk er van  
zal begrijp54 ,zoo z\ e5 reizig]        
plantkundige moet5 zijn1 want  9 elk    
l&s*ap vorm5 plant5 de ho(dv]si]+4      
,groep5 naakte  rots5 kunn5 somtijds1   
zelfs 9 h>e ruw/e g$aant51 e5 v]hev5    
s*\wspel oplev]52 do* spo$ig word5 zij  
e5tonig4 ,maal ha> af  9 held]e en      
afwissel5de kleur51 zooals de ,&es 9 het
 noord5  van ,*ili--en zij zull5        
phanta/is* word52 ma> bekle$ ze met     
plant5--en zij moet5 e5 aang5aam1 zoo   
niet e5 s*oon taf]eel  vorm54    ,als ik
 zeg1 dat het l&s*ap 9 sommige g$eelt5  
van ,europa  v]mo$elijk s*oon] 0 dan die
 wij zag51 zond] ik da>van1 als  e5e    
klasse op zi* zelve1 dat d]             
tuss*5ke]kr+s/rek5 uit4 ,die  twee      
klass5 kunn5 niet sam5 v]gelek5 word52  
do*1 ov] het  groots*e dez] gewe/5 heb  
ik al dikwijls uitgeweid4 ,da> de kra*t 
d] indrukk5 mee/al afhangt van vooraf   
gevormde d5kbeeld51 mag ik  er bijvoeg51
 dat de mijne ontle5d w>5 aan de        

lev5dige bes*rijv+  9 von ,humboldt's   
,relation ,hi/orique1 die 9 v]di5/e elke
 &]e  door mij gelez5e ov]treft4 ,ma>   
zelfs met deze hoog opgevatte ideen     
ond]vond5 mijne gevoel5s op v]re na ge5 
zweem van teleur/ell+  bij mijne e]/e en
 laat/e l&+ op de ku/5 van ,brazili4    
,van de l&s*app51 welke e5 diep5 indruk 
op mijn gee/ maakt51  ov]tr( er ge5 9   
groots*heid de maagdelijke w\d51 die de 
h&  des m5s*5 ong]ept _h gelat53 hetzij 
die pra*tvolle 9 ,brazili1  zoo ov]rijk 
aan vorm51 wa> het ,lev5 he]s*t 9 al    
zijne kra*t3  hetzij die somb]e 9       
,vuurl&1 wa> ,dood en ,v]val d5 scept]  
zwaai54 ,beid5 zijn tempels1 gevuld met 
de vel]lei voortbr5gsel5  uit ,gods     
s*oone ,natuur6 ,niem& kan deze         
e5zaamh$5 betr$5 zond]  ontro]+1 er dol5
 zond] e5 gevoel1 dat 9 d5 m5s* iets me]
  is dan alle5 zijn ademto*t444 ,bij het
 oproep5 van beeld5 uit  het v]l$51 zie 
ik telk5s we] de vlakt5 van ,patagoni   
voorbij  mijne oog5 gaan--vlakt51 die   
door i$] als nutteloos en ell5dig  word5

 uitgekret54 ,m5 kan ze sle*ts bes*rijv5
 met negatieve  eig5s*app53 zond] won+51
 zond] wat]1 zond] boom5 ( b]g51        
bevatt5 zij niets dan enkele dw]gplant54
 ,ma> wa>om--en het geval  betreft niet 
alle5 mij zelv5--hebb5 die dorre        
wild]niss5 dan  zoo onwrikba> 9 mij po/ 
gevat8 ,wa>om hebb5 de nog vlakk]e1  me]
 gro5e en vru*tb>e ,pampas1 nog di5/ig  
da>5bov5 voor  het m5s*dom1 niet e5 ev5 
/]k5 indruk nagelat58 ,ik kan deze      
gevoel5s moeilijk uitdrukk52 ma> deels  
zijn zij hi]aan toe te  s*rijv51 dat de 
v]beeld+ er d5 vrij5 teugel vi]t4 ,en   
kan  het &]s8 ,de vlakt5 van ,patagoni  
zijn gr5z5loos2 want zij  zijn bijna    
ontoegankelijk en di5t5gevolge onbek5d4 
,zij drag5  het /empel van eeuw5lang    
g$uurd te hebb5 zooals zij nu zijn1 en  
onbep]kt s*ijnt ha> duur 9 de toekom/4  
,d5kt m5 tev5s aan de  ond]/ell+ d]     
,oud51 dat de platte a>de omr+d 0 door  
e5e  onmetelijke wat]vlakte ( door      
ondraaglijk heete woe/ijn5--wie  z\ dan 
niet met indrukk5 van diep en onbe/emd  

gevoel die uit]/e  gr5z5 van m5s*elijke 
k5nis bes*\w58    ,tot de natuurtaf]eel5
 behoor5 e9delijk de v]gezi*t5 van      
hooge b]g51 die1 hoewel 9 zek]5 z9 niet 
bepaald mooi1 to*  ze] g$5kwa>dig zijn4 
,to5 ik1 door ge5 nietige bijzond]h$5  9
 het b]gl&s*ap ge/oord1 van de hoog/e   
kru9 d] ,cordill]as  na> omlaag zag1 w]d
 mijn gee/ ov]/elpt door de             
ontzagwekk5de  afmet+5 d] omr+5de b]g56 
,wat m5s*5rass5 betreft1 wekt niets     
zooze] onze v]baz+ als  het e]/e gezi*t 
van e5 wilde3 van e5 m5s* 9 d5 laag/5 en
  wild/5 natuur/aat 9 de s*uilhoek5 van 
zijn geboortel&4 ,onze  gee/ snelt      
eeuw51 eeuw5 v] t]ug en vraagt zi* af3  
is 't mogelijk1  dat onze /amvad]5 9 de 
ges*i$5is d] m5s*heid gewee/ zijn       
zooals deze wild58 ,m5s*51 wi] geb>5 en 
uitdrukk+5 nog  m9d] v]/aanba> voor ons 
zijn dan die d] huisdi]58 ,m5s*51  die  
niet het in/9ct dez] di]5 bezitt51 ma>  
ook niets dat bog5  kan op m5s*elijk    
v]/&--al?ans op kun/51 die de vru*t5    
zijn  van dat v]/&8 ,ik gelo( niet1 dat 

het mogelijk is het v]s*il  te          
bes*rijv51 ( te mal51 tuss*5 e5 wild5 en
 e5 bes*aafd5  m5s*4 ,het is als het    
v]s*il tuss*5 e5 wild en e5 tam di]2  en
 onze belang/ell+ bij het zi5 van e5    
wilde is voor e5 deel  dezelfde1 als die
 ons z\ do5 w5s*5 d5 leeuw te zi5 9 zijn
  woe/ijn1 d5 tijg] als hij zijn prooi 9
 d5 dsjungel v]s*eurt1  ( d5 rh9oc]os1  
zw]v5d ov] de woe/e vlakt5 van ,afrika4 
,tot de m]kwa>dig/e natuur- en          
hemelv]s*ijnsels1 die wij gezi5  hebb51 
mog5 g]ek5d word53 de ,magelha5s*e      
,wolk51 #djj het  ,zuid]kruis en de &]e 
/]r5beeld5 van d5 zuidelijk5 hemel2 e5e 
wat]hoos2 e5 glets*] met zijn blauw5    
ijs/room1 die als e5 /eile  rotsw& bov5 
de zee h+2 e5 lagun5eil&1 dat door de   
rifvorm5de  koral5 tot aan de zee 0     
opgeb\wd2 e5e vulkanis*e uitb>/+1  en   
e5e hevige a>dbev+ met al h>e           
v]plett]5de gevolg54 ,ik /el  9 deze    
laat/e v]s*ijnsel5 bijzond] veel belang1
 miss*i5 weg5s  hun nauw v]b& met d5    
geologis*5 b\w van onze planeet2 ma> 9  

't algeme5 moet de a>dbev+ voor i$] e5  
gebeurt5is zijn1 die  de /]k/e indrukk5 
a*t]laat4 ,de a>de1 die wij van onze    
vroeg/e  k9d%eid af als het z9nebeeld   
van va/heid hebb5 bes*\wd1 heeft  als   
e5e dunne kor/ ond] onze voet5 gebeefd2 
en zi5de1 hoe de  he*t/e w]k5 van d5    
m5s* 9 e5 oogw5k word5 omv]geworp51     
beseff5 wij hoe nietig de ma*t is1 wa>op
 hij zi* v]heft6--    ,m5 zegt1 dat de  
liefhebb]ij 9 de ja*t e5 g5ot is1 dat d5
  m5s*5 aankleeft--e5 ov]blijfsel van e5
 in/9ctmatig5  h>t/o*t4 ,zoo ja1 dan b5 
ik zek]1 dat het g5oeg5 om 9 de  op5    
lu*t te lev5 met d5 hemel als dak en de 
a>de als tafel1  e5 deel is van die     
zelfde zu*t3 het is de wilde m5s*1 die  
tot  zijne wilde en aangebor5 leefwijze 
t]ugke]t4 ,altijd zie ik op onze        
bootto*t5 en mijne uit/app5 te          
l&--wanne] deze ges*i$d5 door           
onbewoonde /rek5--met e5 bijzond] g5ot  
t]ug1 hetwelk ge5 l&  d] bes*aafde w]eld
 _h kunn5 v]s*aff54 ,ik twijfel niet1 ( 
elk  reizig] zal zi* het zegepral5de    

gevoel van blijds*ap h]9n]51  dat 9 hem 
opwelde to5 hij voor 't e]/ 9 e5 onbek5d
 l& ademde1  wa> de bes*aafde m5s* zeld5
 ( nooit e5 voet gezet _h4    ,op e5e   
lange reis ontmoet m5 vele &]e bronn5   
van g5ot1 die  van me] bes*eid5 a>d     
zijn4 ,de w]eldka>t is nu niet lang] e5 
blad papi]1 ma> wordt e5 s*ild]ij vol   
van de afwissel5d/e en  lev5dig/e       
figur54 ,elk deel v]krijgt zijne jui/e  
afmet+52  va/el&5 geld5 niet lang] als  
eil&51 en eil&51 die  m5igmaal groot]   
zijn dan vele kon9krijk5 9 ,europa1 niet
 lang]  als /ipp54 ,afrika1 ( ,noord- en
 ,zuid-,am]ika zijn welkl9k5de  nam5 en 
lat5 zi* gemakkelijk uitsprek52 do* e]/ 
nadat m5  wek5 a*t]e5 langs hunne ku/5  
heeft gev>51 krijgt m5 de volle         
ov]tuig+ welke uitge/rekte ruimt5 op    
onze groote a>de met deze  e5v\dige nam5
 b$oeld word54    ,de teg5woordige      
toe/&1 wa>9 wij e5 bijna geheel halfrond
 hebb5  le]5 k5n51 kan niet &]s dan     
hooge v]wa*t+5 s*5k5 omtr5t  zijn       
toekom/ig5 voorspo$4 ,wa>s*ijnlijk is de

 v]bet]+1 die1  dank zij de invo]+ van  
het ,*ri/5dom1 ov] de geheele ,zuidzee  
9 gang is1 nig 9 de ja>boek5 d]         
ges*i$5is4 ,dit is des te  m]kwa>dig]1  
zoo wij b$5k51 dat ,cook1 wi5s uitnem5d 
oordeel  wel door niem& zal word5       
betwi/1 pas #fj j>5 gel$5 ge5  uitzi*t  
op v]&]+ kon gev54 ,to* zijn die v]&]+5 
door  d5 m5s*liev5d5 gee/ d] ,brits*e   
natie ?ans tot /& gebra*t4    ,9        
d5zelfd5 hoek van d5 a>dbol is ,au/rali 
op weg zi* te  v]heff51 (1 kan m5 zegg51
 heeft het zi* v]hev5 tot e5  groot     
bes*av+smiddelpunt1 dat 9 e5e niet ze]  
v]re toekom/  als ,keiz]9 zal he]s*5 ov]
 het zuidelijk halfrond4 ,het is niet   
mogelijk1 dat e5 ,engels*man deze v]re  
kolonies &]s dan met  re*tmatig5 hoogmo$
 en voldo5+ bes*\wt4 ,rijkdom1 voorspo$ 
en bes*av+ s*ijn5 de wisse gevolg5 te   
zijn1 welke het hijs*5  van de ,brits*e 
vlag na zi* vo]t4    ,tot besluit s*ijnt
 het mij toe1 dat er voor e5 jong5      
natuurond]zoek] niets bevord]lijk]s zijn
 kan1 dan e5e reis na>  v]re l&54 ,zulk 

e5e reis--m]kt ,sir ,john ,h]s*el       
op--v]/]kt  en /ilt g$eeltelijk de      
behoeft5 en w5s*51 die 9 d5 m5s*        
opwell5 ook dan1 wanne] aan alle        
/(felijke bege]t5 voldaan  is4 ,het     
opwekk5de gevoel1 dat de /udie van      
nieuwe voorw]p5 (  v]s*ijnsel5 en de    
kans op welslag5 do5 ont/aan1 prikkel5  
hem tot  me]d]e w]kzaamheid1 t]wijl     
da>5bov5 de gewoonte om los /a&e  feit5 
met elka> te v]gelijk51 die &]s spo$ig  
onbelangrijk  word51 hem tot algeme5e   
bes*\w+5 leid54 ,hi] /aat teg5ov]1  dat 
de bes*rijv+5 van d5 reizig]1 die       
uitt]a>d sle*ts kort  op elke plaats    
v]toeft1 mee/al uit l\t] s*ets5 moet5   
be/aan1  9 /$e van uitvo]ige wa>nem+54  
,en da>uit ontspruit1 gelijk  ik tot    
mijne s*ade ond]vond5 heb1 e5e          
voortdur5de zu*t om  de wijde leemt5 9  
onze k5nis aan te vull5 met             
onnauwkeurige en  opp]vlakkige          
hypo!s54--    ,ma>1 ik heb mijne reis te
 volop g5ot51 om niet elk5              
natuurond]zoek] aan te bevel5 alle kans5

 te wag51 en zoo mogelijk  l&reiz51 (   
&]s e5e v]re ze]eis te do51 hoewel hij  
er  niet op moet rek55 zoo gelukkig 9   
zijne reisg5oot5 te zijn1  als ik het 04
 ,hij kan er van v]zek]d zijn1 dat hij1 
behalve 9  zeldzame gevall51 ge5        
moeilijkh$5 ( gev>5 zal ontmoet51 die   
niet g]+] zull5 blijk5 dan hij te vor5  
v]wa*t heeft4 ,uit  e5 z$elijk oogpunt  
behoort het gevolg te zijn1 dat hij le]e
  opg]uimdheid te p>5 aan g$uld1 zijne  
eig5liefde te ov]w9n51  zi* te gew5n5   
aan zelf/&ig h&el51 en zi* zoo go$      
mogelijk  9 alle om/&igh$5 te s*ikk54 ,9
 't kort1 hij behoort de  eig5s*app5 te 
le]51 welke de mee/e zeeli$5 bezitt54   
,ook  moet de reis hem le]5 &]5 te      
wantr\w52 ma> tev5s zal hij  dan        
ontdekk51 hoevele opre*t welwill5de     
m5s*5 er zijn1 die1  s*oon hij vroeg]   
nooit met h5 9 aanrak+ kwam no* lat]    
ooit we]  kom5 zal1 to* b]eid zijn hem  
op de onbaatzu*tig/e wijze te help54    
,,e9de4              ,,h]leid+ ,,van    
,,e5ige ,,9 ,,dit ,,w]k ,,voorkom5de    

,,engels*e ,,mat5 ,,en  ,,gewi*t54      
#a ,foot 7#ab in*es7                    
#cj4dh     cm4  #a ,squ>e foot 7#add    
vi]kante in*es7                         
#ibi4jad   qcm4  #a ,in* 7#aj l9es1     
vroeg] #ab l9es7                        
#b4ed     cm4  #a ,squ>e in*            
#f4dea   qcm4  #a ,l& y>d 79 ,h]t=d7  #c
 feet                        #ia4dd     
cm4  #a ,y>d 7als w9kelmaat7  #d qu>t]s 
#ia4dd     cm4  #a ,squ>e y>d           
#j4hcf    qm4  #a ,engli% ell  #e qu>t]s
                               #aad4cj  
cm4  #a ,fa?om   #f feet                
#ahb4hh     cm4  #a ,/atute mile (      
,briti% mile 7algeme5 ,engels*e    mijl 
g5oemd7  #ebhj feet                     
#afji4ccj     m4  #a ,engli% mile  #ejjj
 feet                                   
#aebc4ihf     m4  #a ,nautical mile (   
,geographical mile  #a_/fj              
,equatorgraad 7#a_/fj van #aaa4bigi     
kilom47               #ahed4ife     m4  
#a ,league  #c ,miles  #c ,briti% miles 
#dhbg4ihi     m4                      #c

 ,london miles                          
#dega4iei     m4                      #c
 ,nautical miles                        
#eefd4hie     m4  #a ,mile ( l& ( ,squ>e
 ,/atute ,mile  #fdj acres              
#beh4iid    ha4                         
#b4ehiid qkm4  #a ,squ>e ,geographical  
,mile                                   
#c4ddjij qkm4  #a ,acre 7( l&7  #d roods
                                #dj4dfh 
ar54  #a ,admiralty knot  #fjhj feet    
#ahec4afg  m4_/h4  #a ,p\nd             
7,avoirdupois--,h&elsgewi*t7  #af ounces
        #dec4eic     g4  #a ,ounce      
#bh4cej     g4  #a ,ton  #bbdj p\nds    
#ajaf4jdh    kg4  #a ,imp]ial gallon    
#d4edd   lit4              ,,inh\d4     
,*>les ,d>w9                            
#e        ,inleid+                      
#g        ,voorwoord van d5 ,s*rijv]    
#i        ,ho(d/uk ,i4      ,/4-,jago4  
,de ,kaap-,v]dis*e ,eil&5               
#ac        ,ho(d/uk ,,ii4      ,rio de  
,janeiro                                
#ce        ,ho(d/uk ,,iii4              

,maldonado                              
#fa        ,ho(d/uk ,,iv4      ,van de  
,rio ,negro na> ,bahia ,blanca          
#ia        ,ho(d/uk ,v4      ,bahia     
,blanca                                 
#aad        ,ho(d/uk ,,vi4      ,van    
,bahia ,blanca na> ,bu5os ,aires        
#adg        ,ho(d/uk ,,vii4      ,van   
,bu5os ,aires na> ,santa ,f             
#afh        ,ho(d/uk ,,viii4            
,oo/-,b&a en ,patagoni                  
#aic        ,ho(d/uk ,,ix4      ,de     
,santa ,cruz1 ,patagoni en de           
,falkl&s-,eil&5       #bch              
,ho(d/uk ,x4      ,ti]ra del ,fuego (   
,vuurl&                            #bgd 
,ho(d/uk ,,xi4      ,de ,/raat van      
,magelha54 ,het klimaat d] zuidelijke   
ku/5                                    
#cac        ,ho(d/uk ,,xii4             
,midd5-,*ili                            
#cda        ,ho(d/uk ,,xiii4      ,*ilo 
en de ,*onos-,eil&5                     
#cfi        ,ho(d/uk ,,xiv4      ,*ilo  
en ,concepcion4--,e5e hevige a>dbev+    

#cic        ,ho(d/uk ,,xv4      ,ov]to*t
 van de ,cordill]as                     
#dbd        ,ho(d/uk ,,xvi4             
,noord-,*ili en ,p]u                    
#dee        ,ho(d/uk ,,xvii4      ,de   
,galpagos-,ar*ipel                      
#ejb        ,ho(d/uk ,,xviii4           
,tahiti 7( ,tati7 en ,nieuw-,zeel&      
#edb        ,ho(d/uk ,,xix4             
,au/rali                                
#ehj        ,ho(d/uk ,,xx4              
,keel+-,eil&4--,koraalvorm+5            
#fjh        ,ho(d/uk ,,xxi4             
,mauritius4 ,t]ugke] na> ,engel&        
#fej        ,h]leid+ van e5ige 9 dit w]k
 voorkom5de      ,engels*e mat5 en      
gewi*t5                            #fhc 
,alphabetis* ,regi/]                    
#fhd        ,v]bet]+5                   
#fii              ,,aanteek5+5      #a  
,het reisdagboek van ,*>les ,d>w9's     
bijna vijf ja> dur5de  reis om de w]eld 
aan boord van de ,beagle4 ,tijd5s deze  
reis w]d5  de grondslag5 gelegt voor    
zijn lat]e evolutie!orie4    #b ,d>w9's 

vad] _h namelijk ge5 z9 zijn zoon deze  
reis te  lat5 ond]nem51 dan op          
voorwa>de1 dat deze e5 man vond1 die het
  hem ern/ig aanri$4 ,deze man 0 ,d>w9's
 oom4 ,voorts _h kapite9  ,fitz-,roy1   
comm&ant van de ,beagle1 aanvankelijk er
 op teg51 dat  ,d>w9 als natuurond]zoek]
 meg+1 om r$5 di5s neus1 wa>9 hij       
gebrek aan en]gie me5de te lez51 hem    
niet beviel4 ,kapite9 ,fitz-,roy  0     
namelijk e5 le]l+ van ,lavat]4 7,noot   
van d5 v]tal]47    #c ,ik moet deze     
geleg5heid aangrijp5 om mijn opre*t5    
dank te  betuig5 aan d5 he] ,bynoe1 arts
 op de ,beagle1 voor zijne ze]          
vri5delijke zorg5 jeg5s mij1 to5 ik te  
,valp>aiso ziek 04    #d ,de ,brits*e   
,m9i/] van ,f9ancin4    #e ,e5 /ud5t1   
die zijn e]/5 graad nog niet b]eikt     
heeft4    7,v]t47    #f ,dit op gezag   
van ,dr4 ,e4 ,dieff5ba* 9 zijne ,duits*e
 v]tal+  van de e]/e uitgaaf van dit    
,dagboek4    #g ,tuss*5 ,frankrijk en de
 geallierde ,/at5 ,spanje1 ,portugal en 
,engel& 7#ahjg-ahad47    #h ,de         

,kaap-,v]dis*e ,eil&5 w]d5 ontdekt 9    
#addi4 ,er 0 e5  graf/e5 van e5 biss*op 
met het ja>tal #aega1 en het bov5deel   
van e5 h& en e5 dolk met het ja>tal     
#adig4    #i ,numida1 e5e soort         
behoor5de tot de familie d]             
,phasianidae4    7,v]t47    #aj ,ik moet
 van deze geleg5heid gebruik mak5 om de 
groote  welwill5dheid te g$5k51 wa>me   
deze v]ma>de natuurond]zoek]  vele mijn]
 exempl>5 ond]zo*t heeft4 ,9 ,juni #ahde
 heb ik e5  voll$ig b]i*t ov] dit       
vall5de /( aan ,! ,geological ,society  
gezond54    #aa ,de h>mttan waait 9     
,decemb]1 ,janu>i en ,febru>i4          
7,v]t47    #ab ,behoor5de tot de        
,cephalophora 7,slakk571 e5e klasse van 
de  ,mollusca4    7,v]t47    #ac ,e5    
groep van #bi eil&5 t5 noordoo/5 van    
,madagasc>4 ,zij  zijn bek5d om hunne   
kokosnot54 ,de ho(d/ad ,victoria op ,mah
 telt  ruim #bj1jjj inwon]s4    7,v]t47 
#ad ,mr4 ,horn] en ,sir ,david ,brew/]  
hebb5 9 de ,philosophical  ,transactions
 7,ja>gang #ahcf1 blz4 #fe7 e5e zond]l+e

 kun/matige  zelf/&igheid bes*rev5 die  
op e5e s*elp geleek4 ,deze  zelf/&igheid
 zet zi* 9 fijne1 doors*ijn5de1 fraai   
gepolij/e en  bru9a*tig gekleurde       
lam9ae1 welke bijzond]e optis*e         
eig5s*app5  bezitt51 af aan de b9n5zijde
 van e5 vat met wat]1 wa>9  m5 lak51 dat
 e]/ 9 lijm en da>na 9 kalk g$r5kt is1  
snel  laat rote]54 ,zij is veel za*t] en
 doors*ijn5d] en bevat me]  di]lijke /( 
dan de natuurlijke kor/ ( incru/atie op 
,asc5sion2  ma> hi] zi5 wij opnieuw de  
/]ke neig+1 die koolzure kalk en        
di]lijke /( aan d5 dag legg5 tot het    
vorm5 van e5e aan s*elp5  v]wante va/e  
/(4    #ae ,bbo en ,nod zijn de         
,spaans*e nam5 voor ,jan-van-,g5t  en   
,domme ,zeezwaluw4 ,ook heeft het woord 
,bbo de beteek5is van  domkop4 ,de      
soortnam5 dez] vogels zijn resp4 ,sula  
en ,/]na4 7,ord5  respect4 ,graculi en  
,l>i74    7,v]t47    #af ,m4 ,montaigne 
9 de ,comptes ,r5dus1 enz4 van ,juli    
#ahdd1 en ,annales  des ,sci5ces        
,naturelles1 ,decemb] #ahdd4    #ag ,m4 

,lesson 7,voyage de la ,coquille1 ,deel 
,i1 blz4 #bee7 maakt meld+  van rood    
wat] op de hoogte van ,lima1 dat        
blijkba> aan dezelfde  oorzaak is toe te
 s*rijv54 ,de uit/ek5de natuurond]zoek] 
,p]on geeft 9 zijn ,voyage aux ,t]res   
,au/rales niet m9d] dan  #ab aanhal+5   
van reizig]s1 die op het v]kleurde wat] 
d] zee  gez9speeld hebb54 7,deel ,,ii   
blz4 #bci74 ,aan de door ,p]on gegev5   
v]wijz+5 kunn5 word5 toegevoegd2        
,humboldt4 ,relation hi/orique1  deel   
,,vi blz4 #hjd 7,eng4 ,v]t472 ,fl9d]1   
,voyage1 deel ,i blz4 #ib2              
,labill>dire1 deel ,i blz4 #bhg2 ,ulloa1
 ,voyage2 ,voyage ( ! ,a/rolabe  & ( !  
,coquille2 ,kapite9 ,k+1 ,survey (      
,au/ralia1 enz4    #ah ,lagoa is het    
,portugees*e woord voor ,me]4    7,v]t47
    #ai ,annales des ,sci5ces           
,naturelles1 ,ja>gang #ahcc4    #bj ,de 
,broodwortel 7wortel van d5             
cassave-/ruik7 met d5 ,lat4 naam        
,jatropa manihot4    7,v]t47    #ba     
,volg5s e5e planimetris*e b]ek5+ telt   

,brazili #h1ebd1ggg  vi]kante ,kilom4   
bij e5e bevolk+ van ruim #ba millio5    
ziel54 ,de  di*!id is dus #b4e inw4 p]  
vi]kante ,kilom4 ,zooals bek5d1 is #hj  
het normaalcijf] voor de bevolk+sdi*!id1
 welke gr5s niet mag  word5 ov]s*r$51   
zond] sociale nood5 9 't lev5 te roep54 
,n$]l& en ,belgi hebb5 respect4 e5e     
bevolk+sdi*!id van #agf4e  en #bea p]   
vi]kante ,kilom4    7,v]t47    #bb ,de  
,we/-,indis*e koolpalm 7,areca (        
,oreodoxa ol]acea47    7,v]t47    #bc   
,b>on ,george ,l4 ,c4 ,f4 ,d4 ,cuvi]    
7#agfi-ahcb71 vooral bek5d door  zijn   
klassiek w]k ,re*]*es sur les ossem5s   
fossiles1 dat 9 #ahab  voor 't e]/      
v]s*e54    7,v]t47    #bd ,deze species 
heb ik bes*rev5 en b5oemd 9 de ,annals (
 ,natural  ,hi/ory1 ,vol4 ,,xiv1 blz4   
#bda4    #be ,rhampha/us1 van de orde d]
 ,cuculi 7,koekoeksvogels47 ,9 ,brazili 
heet hij tucano4    7,v]t47    #bf ,ik  
b5 ,wat]h\se veel dank s*uldig voor     
zijne vri5delijkheid  om deze en vele   
&]e insect5 voor mij te b5oem51 en voor 

zijne  ze] gewa>de]de hulp4    #bg      
,illig4 ( ,ill4 is de afgekorte b5am+   
voor ,j4 ,k4 ,w4 ,illig]4    #bh        
,kirby's ,entomology1 ,deel ,,ii1 blz4  
#cai4    #bi ,behoor5de tot de          
,sph+idae1 e5e familie van de           
,lepidopt]a  ( ,kapell54    #cj ,phallus
 impudicus4    7,v]t47    #ca ,d\bl$ay  
heeft op #c ,ma>t #ahde voor het        
,entomologis* ,g5oots*ap  e5 bijzond]5  
b\w 9 de vleugels dez] kapel bes*rev51  
welke  het middel s*ijnt te zijn om dit 
geluid te mak54 ,hij zegt3 ,dit  insect 
is m]kwa>dig weg5s het bezit van e5e    
soort trommel aan de  basis d]          
voorvleugels1 tuss*5 de rib- en de      
ond]ribn]v54 ,deze  twee n]v5 hebb5     
da>5bov5 b9n59 e5 s*roefvormig          
diaphragma  ( tubus4 ,9 ,lang5dorff's   
,reiz5 7g$ur5de de j>5 #ahjc_/g71  blz4 
#gd v9d ik v]meld1 dat op het eil&      
,sa4-,ca?>9a1 aan de  ku/ van ,brazili1 
e5e kapel ,februa ,h(fmanseggi be/aat1  
die bij  het wegvlieg5 e5 geluid maakt1 
als van e5 ratel4    #cb ,ik wil hi] als

 e5 gewoon voorbeeld van n dag v]zamel5 
7#bc ,juni71 to5 ik op de ,coleopt]a    
niet bijzond] a*t gaf1  v]meld51 dat ik 
#fh soort5 van deze orde v+4 ,da>ond]   
w>5  sle*ts twee ,c>abidae1 vi]         
,bra*elytra1 vijfti5 ,rhyncophora en    
ve]ti5 ,*rysomelidae4 ,zev5 en d]tig    
soort5 ,ara*nidae1 die ik  ?uis bra*t1  
zull5 voldo5de zijn om te bewijz51 dat  
ik aan de  algeme5e lievel+sorde d]     
,coleopt]a niet te veel a&a*t s*onk4    
#cc ,te v9d5 9 e5 h&s*rift van ,abbott1 
die zijne wa>nem+5  9 ,georgi de$1 en   
dat 9 het ,brits* ,museum b]u/4 ,zie de 
v]h&el+ van ,a4 ,:ite 9 de ,annals (    
,natural ,hi/ory1 ,deel ,,vii1  blz4    
#dgb4 ,luit5ant ,hutton heeft 9 ,!      
,j\rnal ( ! ,asiatic ,society1  ,deel   
,i1 blz4 #eee e5e 9 ,indi ?uis behoor5de
 wesp bes*rev51  die dezelfde gewoont5  
heeft4    #cd ,don ,felix ,az>a 7,deel  
,i1 blz4 #age7 spreekt van e5 tot de    
,hym5opt]a behoor5d insect1 wa>s*ijnlijk
 van hetzelfde gesla*t1  en zegt dat hij
 dit e5e doode sp9 door het hooge gras 9

 e5e re*te  lijn na> zijn ne/ zag       
sleep51 hetwelk #afc pas v] lag4 ,hij   
voegt er  bij1 dat de wesp1 om h>5 weg  
te v9d51 telk5s demi-t\rs d'environ     
trois palmes maakte4    #ce ,behoort tot
 de familie d] ,orbitelae 7groep        
,s$5t>ia (  ,netsp9n574 ,veelal ges*rev5
 ,epeira 9 plaats van ,epera4    7,v]t47
    #cf ,hans ,sloane 7#affj-agec71     
,i]s* g5ee%e] en natuurond]zoek]1       
s*reef ,natural ,hi/ory ( ,jamaica en   
/i*tte het ,brits* ,museum4    7,v]t47  
#cg ,az>a's ,voyage1 ,deel ,i1 blz4     
#bac4    #ch ,zoo g5oemd na> d5 heilige 
,/4-,elmo1 biss*op van ,=miae1  e5e /ad 
9 het oude ,itali4    7,v]t47    #ci    
,wilde bewon]s van de ,pampas1 me]5deels
 ve$rijv]s4    #dj ,spaans*e uitdrukk+3 
,zond] zonde begrep54    #da ,de zadel 9
 de ,pampas4    #db ,he>nes' ,j\rney1   
blz4 #chc4    #dc ,macl>51 ho(d/uk      
,am]ika 9 de ,encyclop4 ,brittannica4   
#dd ,az>a zegt3 ,je crois que la quantit
 annuelle des pluies e/1  dans t\tes ces
 contres1 plus considrable qu'en        

,espagne--,deel ,i1  blz4 #cf4    #de ,9
 ,zuid-,am]ika v]zamelde ik 9 't geheel 
#bg soort5 muiz51 en  nog #ac zijn bek5d
 uit de w]k5 van ,az>a en &]e s*rijv]s4 
,die1  welke door mijzelf v]zameld w]d51
 zijn b5oemd en bes*rev5  geword5 door  
,mr4 ,wat]h\se op de v]gad]+5 d]        
,zoological  ,society4 ,het zij mij     
v]gund van deze geleg5heid gebruik te   
mak5  om mijn h>telijk5 dank te betuig5 
aan ,mr4 ,wat]h\se en de &]e  aan dat   
,g5oots*ap v]bond5 he]51 voor hunne     
vri5delijke en ze]  tr\we hulp bij alle 
geleg5h$54    #df ,hydro*o]us van       
7wat]7 en qoiroc 7v>k574    #dg ,9 de   
maag en duod5um 7twaalfv+]d>m7 van e5   
,capyb>a1  welke ik op5de1 vond ik e5   
ze] groote hoeveelheid van e5e  dunne   
geela*tige vloei/(1 wa>9 bijna ge5 vezel
 te ond]k5n5  04 ,ma> ,r4 ,ow5 meldt    
mij1 dat e5 deel van d5 oesophagus      
7slokd>m7  zoodanig geb\wd is1 dat er   
niets door kan hetwelk veel groot] is   
dan de s*a*t e5] kraaiever4 ,ind]daad   
zijn de bre$e t&5 en  /]ke kak5 van dit 

di] wel ges*ikt om de wat]plant5 wa>me  
het zi* vo$t1 tot brij te v]mal54    #dh
 ,het halfkonijntje ( zeezwijntje       
7,cavia74 ,cabiai is e5  ,braziliaans*  
woord4    7,v]t47    #di ,aan de ,rio   
,negro 9 ,noord-,patagoni leeft e5 di]  
met dezelfde  gewoont51 en wa>s*ijnlijk 
e5e nav]wante soort1 ma> dat ik  nooit  
zag4 ,zijn geluid v]s*ilt van dat d]    
,maldonado-soort2 het  h]haalt zi*      
sle*ts twee- 9 plaats van drie- (       
vi]maal1 en heeft  e5 duidelijk] klank2 
op e5 af/& gehoord1 gelijkt het zooze]  
op het geluid1 dat ont/aat bij het vell5
 van e5 kle95 boom met  behulp van e5   
bijl1 dat ik soms 9 twijfel heb v]ke]d  
wat het 04    #ej ,philosophie          
,zoologique 7#ahji71 deel ,i1 blz4      
#bdb--,pr(4 ,e4 ,haeckel  beoordeelt    
,lam>ck 7#agdd-ahbi7 met veel me] l( dan
 ,d>w9 hi]4    7,v]t47    #ea ,magaz9e (
 ,zoology & ,botany1 ,vol4 ,i4 ,blz4    
#bag4    #eb ,l',in/itut1 #ahcd1 ,blz4  
#dah4 ,lez+ 9 de ,acad4 des ,sci5ces  de
 ,p>is4    #ec ,ook wel neg5dood]s1     

,grauwe ,ek/]s g5oemd 7,familie d]      
,laniidae  ( ,worg]s74    7,v]t47    #ed
 ,teg5woordig deelt m5 ,gall9azo        
7,ca?>tes7 en ,condor  7,s>corhamphus7 9
 bij de orde d] ,gi]vogels 7,vultures74 
7,v]t47    #ee ,zoog5aamde e/ncia's4    
#ef ,d5 buiz]d rangs*ikt m5 nu ond] de  
,valk5 7,falcones71 e5e  ond]orde d]    
,ro(vogels 7,raptatores74    #eg ,volg5s
 ,a4 von ,humboldt's ,ansi*t5 d] ,natur1
 be/aan er twee  soort53 ,ca?>tes ,urubu
 en ,ca?>tes aura4    7,v]t47    #eh ,9 
de ,philosophical ,transactions1 #agij1 
blz4 #bid1 heeft  ,dr4 ,prie/ley e5ige  
onvolkom5 kw>t%\d5de buiz5 bes*rev51  en
 e5 gesmolt5 /uk kw>ts1 dat gevond5 0   
bij het grav5 9 d5  grond ond] e5 boom1 
wa> e5 man door d5 bliksem g$ood 04--,m5
  noemt deze buiz5 ,bliksembuiz5 ( met  
e5 wet5s*appelijk5 naam3  ,fulgurites4  
#ei ,annales de ,*imie et de ,physique1 
deel #cg1 blz4 #cai4    #fj ,az>a's     
,reis1 ,deel ,i1 blz4 #cf4    #fa ,de   
corrl is e5e uit lange en /evige pal5   
gemaakte omhe9+1  die teg5 elke e/ncia (

 l&b\w-plantage wordt aangebra*t4    #fb
 tldo  zonnet5t4    #fc ,l9nean         
,transactions1 deel ,,xi1 blz4 #bje4    
,het is m]kwa>dig1  dat alle om/&igh$51 
op de z\tm]5 betrekk+ hebb5de1 9  ,sib]i
 en ,patagoni van gelijk5 a>d zijn4     
,sib]i s*ijnt1 ev5als  ,patagoni1       
betrekkelijk niet lang gel$5 uit zee te 
zijn gehev54 ,9  beide l&5 vorm5 de     
z\tm]5 ondiepe holt5 9 de vlakt52 9     
beide is de modd] aan de kant5 zw>t en  
/9k5d2 ond] de gewone  z\tkor/ 7,na,cl7 
komt zwavelzure soda ( zwavelzure       
magnesia voor 9  onvolkom5 kri/all51 en 
9 beide is het modd]ige z& v]m5gd  met  
gipsl5z54 ,de ,sib]is*e z\tm]5 word5    
bewoond door kle9e  s*aaldi]51 en ook   
flam+o's v9dt m5 er 7,ed94 ,new ,philos4
 ,j\rn41  ,janu>i #ahcj74 ,da> deze     
s*ijnba> zoo nietige om/&igh$5 9 twee   
v] v]wijd]de w]elddeel5 voorkom51 mog5  
wij veilig aannem51 dat  zij het        
noodzakelijke gevolg zijn van           
geme5s*appelijke oorzak54 7,zie         
,pallas' ,travels1 #agic tot #agid1 blz4

 #abi-acd47    #fd ,het v>k5konijn--e5  
langneuzig knaagdi] 9 ,brazili4 ,de     
soortnaam is ook ,dasyprocta aguti4     
7,v]t47    #fe ,p]uaans* konijntje4     
#ff ,ik a*t mij v]pli*t 9 de h>telijk/e 
bewoord+5 mijn dank  te betuig5 aan het 
g\v]nem5t te ,bu5os ,aires voor de      
vri5delijke  wijze1 wa>op mij1 als      
natuurond]zoek] op de ,beagle1 paspoort5
  w]d5 gegev5 na> alle deel5 van het l&4
    #fg ,deze pr(etie is geheel &]s en  
ongelukkig uitgevall5 7#ahde74    #fh   
,h4 ,cr$n] 7,elem5te d] ,geologie1 #i;e 
,auflage #aijb1 blz4 #gea7  oms*rijft   
deze =matie aldus3 ,glei*alt]ige olis*e 
,lsze mit  e+elag]t5 fluviatil5 ,s&54   
7,v]t47    #fi ,voyage dans l',amrique  
,mridionale p> ,m4 ,a4 d',orbigny1      
,p>tie  ,hi/orique1 ,tome ,i1 blz4 #ffd4
    #gj ,wie weet8    #ga ,kugu> (      
,*ile5s*e leeuw4    #gb ,van m'ega      
7groot7 en jhr'ion 7di]74    #gc        
,skel'ic ( ,sqel'ic 7ham1 a*t]poot47    
#gd ,van dit di] zijn #g                
,zuid-,am]ikaans*e soort5 gevond51 e5   

zoo groot als de ,megalonyx4 7,zie ,dana
 ,manual ( ,geology1 blz4 #egj74    #ge 
,makra'uqhn 7met d5 lang5 hals74    #gf 
,doegong 7van het ,maleis*e dyng7 en    
,manatus 7( ,lamantijn7 zijn  de twee   
e5ige nog lev5de soort5 van de ,orde d] 
,zeekoei5 7,sir5ia74    7,v]t47    #gg  
,pr9ciples ( ,geology1 ,deel ,,iv1 blz4 
#dj4 ,dit v]ma>de w]k1  dat 9 #ahcj_/cb 
9 #b deel5 #ho het li*t zag en 9        
#ahfg_/fh e5e #aj;de  oplaag beleefde1  
v]s*e5 9 de #c;de1 #d;de en #e;de       
uitgav5 7respect4 9  de j>5 #ahcd1 #ahce
 en #ahcg7 9 #d deel5 #abo4 ,de         
,pr9ciples zijn voor  de                
ontwikkel+sges*i$5is d] a>de gewee/1 wat
 ,d>w9's ,orig9  ( ,species 9 #ahei voor
 de ,biologie gewee/ is4    7,v]t47     
#gh ,deze !orie w]d het e]/ ontwikkeld 9
 de ,zoology ( ! ,voyage  ( ! ,beagle1  
en lat] 9 ,pr(4 ,ow5's ,memoir on       
,mylodon robu/us4    #gi ,de naam       
,megalonyx z9speelt zelfs op deze       
grootte d] klauw51  want het ,grieks*e  
'onux wil zegg5 klauw4    #hj ,het      

,mega!rium ov]tr( d5 groot/5 rh9oc]os4  
,de l5gte van  e5 d] skelett5 b$raagt   
#ah voet4 ,het femur ( dijbe5 0 driemaal
  zoo dik als dat van e5 oliphant4 ,da> 
de groot/e ?ans nog lev5de  ,ed5tata1   
wa>toe dit di] behoorde1 sle*ts #c ( #d 
voet lang zijn1  ov]tr( het ,mega!rium  
zijne teg5woordige soortv]want5 me]  dan
 hond]dmaal4    7,v]t47    #ha ,van het 
,sanskriet dsjagala  wild]nis4          
7,v]t47    #hb ,ik wil hi]m$e zegg51 dat
 ik d5 total5 rijkdom1 welke            
a*t]e5volg5s 9 e5 gegev5 tijdvak        
voortgebra*t en v]bruikt  wordt1        
uitsluit4    #hc ,travels 9 ! ,int]ior (
 ,s\? ,africa1 ,vol4 ,,ii1 blz4 #bjg4   
#hd ,de 9 ,exet] ,*ange g$oode oliphant1
 die sle*ts g$eeltelijk  gewog5 01 w]d  
op #e #a_/b ton ges*at 7#a ton  #bbdj   
avoirdupois   circa #ajaf kilo74 ,de    
oliphant van e5 m5ag]ie woog1 na> m5 mij
  b]i*tte1 e5 ton m9d]1 zoodat wij #e   
ton voor het gemiddelde van e5  volwass5
 oliphant mog5 /ell54 ,9 de             
,surrey-,g>d5s w]d mij gezegd1  dat e5  

nijlpa>d1 hetwelk 9 drie /ukk5 gesn$5   
na> ,engel&  0 gezond51 op #c #a_/b ton 
ges*at w]d2 laat ons /ell5 drie4 ,na>   
deze maat/af mog5 wij #c #a_/b ton aan  
elk d] drie rh9oc]oss5  gev52 welli*t e5
 ton aan de giraffe1 en half zooveel aan
 d5  ,zuid-,afrikaans*5 os1 ev5als aan  
d5 el& 7e5 groote os weegt  van #abjj   
tot #aejj p\nds ( ongeve] #edd tot #fjj 
kilo74 ,dit geeft  volg5s bov5/a&e      
s*att+5 e5 gemiddelde van #b4g ton (    
#fjdh  p\nds voor de ti5 groot/e        
plant5et5de di]5 van ,z4-,afrika4 ,geeft
  m51 wat ,z4-,am]ika betreft1 #abjj    
p\nds aan de twee tapirs te zam51  #eej 
aan d5 guanaco en de vicugna1 #ejj aan  
de drie h]t51 #cjj aan de  capyb>a1 het 
pec>i en e5 aap1 dan krijg5 wij e5      
gemiddelde van  #bee p\nds1 welk cijf]1 
na> ik gelo(1 ov]s*at is4 ,de v]h\d+    
zal dus zijn als #fjdh tot #bee ( als   
#bcg tot #aj voor de ti5 groot/e  di]5  
d] twee va/el&54    #he ,van het        
,spaans*e pecr  muskuszwijn4    7,v]t47 
#hf ,nem5 wij e5s aan1 dat het skelet   

van e5 ,gro5l&s*5  walvis* 9 fossiel5   
/aat ontdekt w]d1 t]wijl m5 niet wi/    
dat e5 walvis*a*tig di] be/ond3 welk    
natuurond]zoek] z\ dan  durv5 v]mo$51   
dat zulk e5 reusa*tige k>kas be/aan     
heeft van  de kle9e s*aal- en weekdi]51 
welke leefd5 9 de bevror5 zeen  van het 
hooge ,noord58    #hg ,zie ,zoological  
,rem>ks to ,capta9 ,back's ,exp$ition1  
door  ,dr4 ,ri*>dson4 ,hij zegt3        
,b5oord5 #ef bre$te is de ond]grond     
voortdur5d bevror51 da> de dooi op de   
ku/ niet me] dan drie  voet1 en te ,be> 
,lake op #fd niet me] dan #bj in*es diep
 9  d5 grond dr+t4 ,de bevror5 ond]laag 
op zi*zelf v]woe/ d5  plant5groei niet1 
want op e5 af/& van de ku/ bloei5 w\d5  
aan de opp]vlakte4    #hh ,zie ,humboldt
 ,fragm5s asiatiques1 blz4 #chf2        
,b>ton's ,geography  ( ,plants1 en      
,malte-,brun4 ,9 laat/g5oemd w]k wordt  
gezegd1 dat  de gr5s van d5 boomgroei 9 
,sib]i getrokk5 kan word5 ond] d5       
p>allel van #gj4    #hi ,de noordelijke 
g$eelt5 lag5 wa>s*ijnlijk ond] wat]4    

#ij ,/urt ,travels1 ,deel ,,ii1 blz4    
#gd4    #ia ,e5 ,gau*o v]zek]de mij1 dat
 hij e5s e5e sneeuwwitte (              
,alb9o-v>iteit gezi5 _h1 en dat dit e5e 
ze] fraaie vogel 04    #ib ,gua*o wil   
zegg5 vondel+3 ook wel e5 vru*t1 die    
door de  mo$] niet op natuurlijke wijs  
t] w]eld is gebra*t4    #ic ,bur*ell's  
,travels1 ,deel ,i1 blz4 #bhj4    #id   
,az>a1 ,deel ,,iv1 blz4 #agc4    #ie    
,li*t5/e9 bewe]t e*t] 7,travels1 ,deel  
,,ii1 blz4 #be71 dat de  wijfjes beg9n5 
te zitt51 zoodra zij #aj ( #ab ei]5     
gelegd hebb51  en dat zij1 gelo( ik1 9  
e5 &] ne/ het legg5 voortzett54 ,dit    
komt mij ze] onwa>s*ijnlijk voor4 ,v]d] 
v]kla>t hij1 dat #d ( #e  wijfjes zi*   
voor het bro$5 v]b9d5 met n mannetje1   
dat alle5  des na*ts zit4    #if ,ook   
,abe/rz geheet51 e5 ,portugees* woord1  
dat /ruisvogel  beteek5t4    7,v]t47    
#ig ,tijd5s ons v]blijf aan de ,rio     
,negro hoord5 wij veel van de           
onv]moeide pog+5 van dez5               
natuurond]zoek]4 ,g$ur5de de j>5        

#ahbe-ahcc doorkruisde ,alcide          
d',orbigny v]s*eid5e groote deel5  van  
,zuid-,am]ika4 ,de resultat5 di] reis   
heeft hij v]zameld en  ?ans uitgegev5 op
 zulk e5 groots*e s*aal1 dat hij na     
,humboldt de  e]/e plaats inneemt ond]  
de wet5s*appelijke natuurond]zoek]s  van
 ,am]ika4    #ih ,acc\nt ( ! ,abipones1 
#agdi1 ,deel ,i1 blz4 #cad4 7,engels*e  
,v]tal+74    #ii ,behoor5de tot de e*te 
ho5d]s 7,galli71 e5e ond]orde van de    
,ho5d]vogels1 ( ,rasores4    7,v]t47    
#ajj ,e5e familie d] ,zangvogels        
7,osc9es71 welke e5e ,ond]orde  uitmaakt
 van de ,pass]es ( ,muss*54    7,v]t47  
#aja ,de ,portugeez5 noem5 dit di]      
,armadilho ap>4    7,v]t47    #ajb      
,bufo4    #ajc ,o5o!rae4    #ajd ,de    
holt51 die van de vleezige afdeel+5 d]  
extremiteit  b9n5wa>ts leid51 w>5 met   
e5e gele weeke /( gevuld1 die met d5    
microscoop ond]zo*t1 er ongewoon uitzag4
 ,de massa be/ond uit ronde1            
half-doors*ijn5de1 onregelmatige        
korrels1 sam5gehoopt tot deeltjes  van  

v]s*ill5de groott54 ,al die deeltjes en 
de afzond]lijke  korrels kond5 zi* snel 
beweg51 mee/al rondom v]s*ill5de ass51  
ma> soms 9 l9eaire ri*t+4 ,de beweg+ 0  
zi*tba> bij ze]  zwakke v]groot+2 ma>   
zelfs bij de /]k/e v]groot+ liet zi*  de
 oorzaak niet ontdekk54 ,zij v]s*ilde   
ze] van de circulatie  d] vloei/( 9 d5  
ve]kra*tig5 zak1 die het dunne e9de d] z
  bevatte4 ,bij &]e geleg5h$51 to5 ik   
kle9e ze$i]5 ond] d5  microscoop        
ontle$de1 heb ik deeltjes za*te vleezige
 /( gezi51  enkele van aanzi5lijke      
grootte1 die zoodra zij afges*eid5 w>51 
t]/ond begonn5 te draai54 ,ik v]mo$--do*
 weet niet 9 hoev]re ik  gelijk         
heb1--dat deze korrelig-vleezige /( op  
weg 0 om 9 ei]5 te  word5 omgezet4 ,9   
dez5 zophiet s*e5 dit zek] het geval te 
zijn4    #aje ,k]r's ,collection (      
,voyages1 ,vol4 ,,viii1 blz4 #aai4      
#ajf ,pur*as' ,collection ( ,voyages3   
,ik gelo(1 dat het eig5lijke  ja>tal    
#aecg 04    #ajg ,az>a heeft zelfs 9    
twijfel getrokk5 ( de ,pampas-,indian5  

ooit bog5 gebruikt54    #ajh ,circa     
#ajah ,met]4    #aji ,ik noem deze      
di/el/5gel bij gemis van e5 jui/]5 naam4
 ,ik  gelo(1 dat het e5e soort ,eryngium
 04    #aaj ,afg]onde /ukk5 /e5         
7/e5pu971 die door e5 ( &] cem5t        
7matrix7 v]bond5 zijn4 ,er be/aan       
conglom]at5 van kw>ts1 gneiss1  basalt1 
kalk/e51 enz4    7,v]t47    #aaa ,zie   
zijne ,travels 9 ,africa1 ,blz4 #bcc4   
,hij leefde van  #agga-ahjf4    #aab    
,salvatore ,rosa1 e5 ,napolitaans*      
s*ild] 7#afae-afgc74    #aac ,twee      
soort5 ,t9amus1 en ,eudromia elegans    
d',orbignyi1 die  e*t] alle5 om zijn    
gewoont5 met d5 naam van patrijs        
be/empeld  kan word54    #aad ,hi/ory ( 
! ,abipones1 ,deel ,,ii1 blz4 #f4       
#aae ,falcon]'s ,patagonia1 blz4 #gj4   
#aaf ,fauna ,boreali-,am]icana1 ,deel   
,i1 blz4 #ce4    #aag ,zie ,atwat]'s    
,acc\nt ( ! ,prairies 9 ,silliman's  ,n4
 ,a4 ,j\rnal1 deel ,i1 blz4 #aag4       
#aah ,az>a1 ,voyage1 deel ,i1 blz4 #cgc4
 ,deze 7wilde7 pa>d5 hebb5  de zu*t om  

pad5 en d5 zoom van rij- ( l&weg5 voor  
het legg5  van hunne uitw]psels te      
kiez51 welke m5 op die plaats5 9 hoop5  
v9dt4    #aai ,a4 d',orbigny 7,voyage   
dans l',amrique ,mridionale1 deel ,i1   
blz4 #dgd7 zegt1 dat de c>dn en de      
artisjok beid5 wildgroei5d  gevond5     
word54 ,dr4 ,hook] 7,botanical ,magaz9e1
 deel ,,lv1 blz4 #bhfb7  heeft e5e      
v>iteit van de ,cyn>a uit dit g$eelte   
van ,zuid-,am]ika  bes*rev5 ond] d5 naam
 van ,in]mis1 en h]9n]t er aan1 dat     
botanici het nu algeme5 e5s zijn1 dat de
 c>dn en de artisjok  7,cyn>a scolymus7 
v>iteit5 zijn van dezelfde plant4 ,ik   
wil er  bijvoeg51 dat e5 bekwaam pa*t]  
mij v]zek]de1 dat hij 9 e5  v]lat5 tu9  
e5ige artisjokk5 9 d5 gewon5 c>dn _h zi5
  v]&]54 ,dr4 ,hook] gelo(t1 dat ,head's
 held]e bes*rijv+ van  d5 ,pampasdi/el  
betrekk+ heeft op d5 c>dn2 ma> dit is e5
  misv]/&4 ,kapite9 ,head doelde op de  
plant1 die ik e5ige regels  v]d] ond] d5
 naam van ,reuz5di/el heb v]meld4 ,( het
 e5 e*te  di/el is1 weet ik niet2 do*   

hij gelijkt me] op d5 eig5lijk5  di/el  
7,c>duus ( ,cirsium7 dan op d5 c>dn1    
wa>van hij geheel  v]s*ilt4    #abj     
,agave am]icana1 de groote (            
,am]ikaans*e ,alo1 te  ond]s*eid5 van de
 ,alo ,soccotr9a 7de e*te ( ,arabis*e   
,alo7  en van de ,we/-,indis*e ,alo4    
#aba ,m5 zegt1 dat deze /ad #fj1jjj     
inwon]s heeft2 ,montevideo1  de twe$e   
belangrijke /ad aan de oev]s d] ,la     
,plata1 #ae1jjj4    ,?ans hebb5 die /$5 
respect4 #a1bdb1jjj en #caj1jjj inwon]s1
  volg5s tell+5 9 #aiji en #aijh4       
7,v]t47    #abb ,dit woord is afgeleid  
van het ,spaans*e matr 7dood571 en wil  
dus zegg53 doodslag]1 moord5a>4    #abc 
,de bizca*a 7,lago/omus tri*odactylus7  
gelijkt e5igsz9s op  e5 groot konijn1   
ma> heeft dikk]e knaagt&5 en e5 lang]5  
/a>t2 zij heeft e*t]1 ev5als het aguti1 
sle*ts drie te55  a*t]4 ,g$ur5de de     
laat/e drie ( vi] j>5 zijn de vell5 dez]
  di]5 na> ,engel& gezond51 om als bont 
te di554    #abd ,j\rnal ( ,asiatic     
,soc41 deel ,v1 blz4 #cfc4    #abe ,na> 

de volk/ell+ van #aijh telt zij #afj1jjj
 inwon]s4    #abf ,(s*oon de s*rijv]    
niet v]meldt welke mijl51 zijn het      
blijkba> nautical ( geographical miles  
van #ahed4ife ,met]4 ,9 het  bek5de w]k 
van ,w4 ,*auv5et3 ,sph]ical & ,practical
 ,a/ronomy1  ,deel ,i1 blz4 #agh1 v9d5  
wij voor d5 af/& 7d7 van d5 zeehorizon3 
d 79 /&a>dmijl57  #a1cag wortel van x 79
 voet57    hi]9 x  #f /ell5de1 v9d5 wij 
door e5e e5v\dige b]ek5+3               
d 79 /&a>dmijl57   #c1bbe    ,e5 /atute 
( ,briti% mijl b$raagt #afji4cc ,m41 dus
                        #c1bbe ,/4      
,miles   #eaij ,met]4                   
#b1h ,naut4 ,miles   #eaid ,met]4       
7,noot van d5 ,v]t47    #abg ,de        
,ma/odont51 die voorvad]5 onz]          
oliphant51 zijn  9 ,europa gevond5 o4a4 
9 de ,mioce5-lag5 van ,frankrijk  7,m4  
longiro/ris1 ,m4 tapiroides ,cuv4 enz472
 9 het ,plioce5 van  ,engel& 7,m4       
,arv]n5sis7 enz4 ,vr het                
,mioce5-,tijdp]k zijn ge5  re/5 van dit 
di] gevond54 ,9 ,am]ika heeft de e]/e   

,ma/odon  7,m4 mirificus ,leidy7 geleefd
 om de groote ,plioce5-m]5 t5 we/5  van 
d5 ,mississippi4 ,lat]1 9 het ,qu>taire 
,tijdvak1 komt ov]  de noordelijke helft
 d] ,v]4 ,/at53 9 ,noord- en            
,zuid-,c>ol9a1  ,mississippi1 ,arkansas1
 ,texas1 alsook 9 ,canada ,ma/odon      
giganteus  voor4 ,e5e v>iteit van deze  
species is 9 m5igte 9 de ,pampas van    
,zuid-,am]ika gevond54    7,noot van d5 
,v]tal]47    #abh ,blijk5s e5e          
volk/ell+1 bezat de /ad 9 #aija circa   
#bgjjj  inwon]s4    #abi ,9 #aijg telde 
de prov9cie ,entre ,rios #chdjjj        
inwon]s1 en is1 op  #c na1 de mee/      
bevolkte prov9cie van de ,arg5tijns*e   
,republiek4 ,h>e  ho(d/ad heet nu       
,concepcion del ,uruguay4    7,v]t47    
#acj ,de rijz+ van ,z4-,am]ika aan de   
we/ku/ bij de ,&es duurt  nog voort4    
,zie ,cr$n]1 ,geologie1 blz4 #ei4       
7,v]t47    #aca ,ik behoef hi]          
nauwelijks te zegg51 dat er /ellige     
bewijz5  zijn1 dat er 9 ,columbus' tijd 
ge5 pa>d5 9 ,am]ika w>54    #acb ,cuvi]1

 ,ossem5s fossiles1 ,deel ,i1 blz4 #aeh4
    #acc ,dit is de door ,li*t5/e91     
,swa9son1 ,eri*son en ,ri*>dson         
gevolgde geographis*e v]deel+4 ,de      
doorsn$e van ,v]a-,cruz na>  ,acapulco1 
door ,alex4 v4 ,humboldt 9 zijn ,essai  
politique sur le royaume  de la ,n\velle
 ,espagne gegev5 77,dit mee/]w]k w]d van
 #ahji_/ad 9  't ,duits* v]taald1 en    
v]s*e5 9 #e b&54 ,e5 uittreksel da>van  
v]s*e5 9 #b deel5 bij ,cotta te ,/uttg>t
 9 de ,gesammelte ,w]ke  von ,a4 von    
,humboldt4    7,v]t4777 1 toont ons welk
 e5 ontzaglijke slagboom het            
,mexicaans*e  tafell& vormt4 ,wa> ,dr4  
,ri*>dson 9 zijn voortreffelijk ,report 
on  ! ,zoology ( ,n4 ,am]ica 7uitgebra*t
 voor het ,brit4 ,assoc41 #ahcf1  blz4  
#aeg7 spreekt ov] de gelijk/ell+ van e5 
,mexicaans* di]  met d5 ,syne!res       
preh5silis--zegt hij3 ,9 hoev]re dit    
jui/ is1  wet5 wij niet2 ma> indi5 het  
wa> is1 vormt dit zoo niet het e5ige1   
dan to* bijna het e5ige voorbeeld van e5
 knaagdi]1 dat aan ,noord-  en          

,zuid-,am]ika geme5 is4    #acd ,zie    
,dr4 ,ri*>dson's ,report blz4 #aeg2 ook 
,l',in/itut #ahcg1  blz4 #bec4 ,cuvi]   
zegt1 dat de k9kaju op de ,groote       
,antill5 gevond5  wordt2 ma> dit is     
twijfela*tig4 ,g]vais zegt1 dat de      
,didelphis  ,cancrivora da> gevond5     
wordt4 ,zek] is 't1 dat ,we/-,indi e5ige
  zoogdi]5 bezit1 welke dit l& bijzond] 
k5m]k54 ,e5 t& van  d5 ,ma/odon is uit  
,bahama megebra*t3 ,ed9b41 ,new ,phil4  
,j\rnal1  #ahbf1 blz4 #cie4    #ace ,zie
 het m]kwa>dig ,bijvoegsel van ,dr4     
,buckl& tot ,bee*y's  ,voyage2 ook de   
ges*rift5 van ,*amisso 9 ,kotzebue's    
,voyage4    #acf ,9 kapite9 ,ow5's      
,survey+ ,voyage 7deel ,,ii1 blz4 #bgd7 
/aat  e5 treff5d v]haal ov] de gevolg5  
e5] droogte op de olifant5  te ,b5gula  
7we/ku/ van ,afrika74 ,e5 aantal dez]   
di]5 0  vor e5ig5 tijd 9 e5 drom de /ad 
b9n5gekom51 om zi* van de  putt5 mee/]  
te mak51 da> zij zi* n]g5s 9 het l& wat]
  kond5 v]s*aff54 ,de bewon]s v]e5igd5  
zi*1 en er ont/ond  e5 wanhopig geve*t1 

dat met de volkom5 n$]laag d] indr+]s   
e9digde1 do* niet voordat zij n man     
g$ood en vele &]5 gewond  hadd54 ,na> m5
 zegt1 heeft de /ad e5e bevolk+ van     
ongeve] #cjjj  ziel56 ,dr4 ,malcolmson  
b]i*t mij1 dat tijd5s e5e groote droogte
 9  ,indi de wilde di]5 e5ige           
soldat5t5t5 te ,ellore b9n5drong51  en  
dat e5 haas uit e5 pot dronk1 di5 de    
adjudant van het regim5t  hem voorhield4
    #acg ,voyage1 deel ,i1 blz4 #cgd4   
#ach ,deze droogt5 s*ijn51 tot op zek]e 
hoogte1 bijna p]iodiek te  zijn4 ,m5    
noemde mij de datums van vele &]e en de 
tuss*5ruimt5  b$roeg5 ongeve] #ae j>54  
#aci ,het va>tuig gelijkt e5igsz9s op   
onze kott]s4    7,v]t47    #adj ,hi]m$e 
wordt de tigre de ,amrica b$oeld1 zooals
 de jagu>  da> g5oemd wordt4    7,v]t47 
#ada ,trogs*elp5 7van het ,grieks*e (   
,latijns*e ,mactra  baktrog74    7,v]t47
    #adb ,d>w9 spelt dit woord 9 zijn   
tek/ njata en niata4 ,het woord  luidt  
e*t] zo[el 9 't ,spaans* als ,portugees*
 nata en beteek5t  7fig47 het be/e1     

uitgezo*t/e1 de bloem4 ,de eig5lijke    
v]tal+ is  room4 7,v]t47    #adc        
,wat]h\se heeft e5e uitvo]ige bes*rijv+ 
van dit ho(d  gegev51 welke hij1 hoop   
ik1 9 e5ig tijds*rift zal publice]54    
#add ,dit di] 0 e5 reusa*tig vi]hoornig 
h]t1 t] grootte van e5  olifant1 en     
groot] nog4 ,m5 heeft het met de        
ov]blijfsels van vele  &]e zoogdi]5 uit 
de ,mioce5- en ,plioce5p]iod5 7o4 a4    
groote  krokodill51 en de vi] met] lange
 reuz5s*ildpad ,colosso*elys  ,atlas7   
gevond5 9 de zoog5aamde ,siwalik-heuvels
 aan d5 zuidelijk5  voet van d5         
,himalaya4 ,deze heuvels zijn van       
zoetwat]oorsprong1  en vorm5 e5e #bjjj  
met] diepe afzett+ van klei1 z&/e5 en   
conglom]at5 door de b]g/room5 van d5    
,himalaya1 g$ur5de de  laat/e geweldige 
a>dkor/beweg+5 9 het ,t]tiaire ,tijdvak1
  to5 de ,h4 ev5als de mee/e groote     
b]gket55 d] a>de omhoog  w]d gehev54    
,enkele deel5 van d5 to5malig5 zeebodem 
ligg5 nu  m9/5s #af1ejj voet bov5 de    
zee4    7,noot v4 d4 ,v]t47    #ade ,e5 

bijna ev5 abnormale b\w 7ma> ik weet    
niet ( hij erfelijk  is7 heeft m5       
wa>g5om5 bij d5 k>p]1 alsm$e bij d5     
krokodil van  d5 ,ganges 7,hi/oire des  
,anomalies1 p> ,isid4 ,ge(froy ,/4      
,hilaire1  ,deel ,i4 blz4 #bdd47    #adf
 ,a4 d',orbigny heeft e5 bijna          
gelijkluid5d v]haal van dez5  hond      
gegev53 ,voyage dans l',amrique ,mrid41 
,deel ,i1 blz4 #age4    #adg ,9 d5 tek/ 
/aat domidor1 welk woord e*t] no* 9 't  
,spaans*1 no* 9 't ,portugees* bek5d is4
    7,v]t47    #adh ,a*1 ,don ,k>el1 wat
 erg6 7,k>el ( ,*>les 0 ,d>w9's         
voornaam74    #adi ,e5 cr[n  #e %ill+s4 
#aej ,ik moet mijn dank betuig5 aan ,mr4
 ,keane1 9 wi5s huis op d5  ,b]quelo ik 
v]toefde en aan ,mr4 ,lumb te ,bu5os    
,aires2 want zond]  hunne hulp z\d5 deze
 ko/b>e ov]blijfsels nooit 9 ,engel&    
zijn gekom54    #aea  saamge/eld uit    
vlies en pt]'on  vleugel4    7,v]t47    
#aeb ,lyell's ,pr9ciples ( ,geology1    
#aj;de ,edit41 ,deel ,,ii1 blz4         
#cgg_/gh4    #aec ,pelagis* van         

pelagik'oc3 tot de zee 7p'elagoc7       
behoor5de4    7,v]t47    #aed ,de       
vlieg51 die dikwijls e5 s*ip e5ige dag5 
op zijn to*t  van de e5e hav5 na> de &]e
 v]gezell51 zijn1 als zij van het  s*ip 
afdwal51 spo$ig v]lor5 en v]dwijn5 alle4
    #aee ,pi]re ,&r ,latreille          
7#agfb-ahcc7 0 e5 ,frans* di]- en       
insect5kundige4 ,hij s*reef ,hi/oire des
 ,salam&res1 en ,hi/oire  naturelle des 
,reptiles4    7,v]t47    #aef ,mr4      
,blackwall1 9 zijne ,rese>*es on        
,zoology1 doet vele  voortreffelijke    
opm]k+5 ov] de gewoont5 van sp9n54      
,volg5s ,dr4 ,otto ,tas*5b]g 7,bild] aus
 dem ,ti]leb57 zijn de  h]f/draad-sp9n5 
de jonge di]5 van v]s*ill5de soort53    
,xy/icus1 ,micryphantus1 e4 a4          
7,v]t47    #aeg ,e5e soort van kwall51  
behoor5de tot de orde d]                
,crasp$ophorae4    #aeh ,lag]e          
,kreeftdi]5 7e5e ond]klasse van de      
,cru/acea74    #aei ,ook                
,zwaluw-/ormvogel g5oemd3 e5e soort     
,procell>ia1 ev5als  de albatros        

7,diom$ea74 ,zijn tek/naam is ontle5d   
aan het feit1  dat hij1 ev5als ,petrus1 
ov] zee s*ijnt te loop54    7,v]t47     
#afj ,twee soort5 van makreel5 7,?ynnus 
( ,scomb]74    #afa ,ik heb hi] e5e     
cactus-soort gevond51 door ,pr(essor    
,h5sl[ bes*rev5 ond] d5 naam van        
,opuntia ,d>w9ii 7,magaz9e (  ,zoology &
 ,botany1 deel ,i1 blz4 #dff71 welke    
m]kwa>dig 0 om de  prikkelba>heid h>]   
/am9a 7meeldrad571 als ik de punt van e5
  /ok ( mijn v+]top 9 de bloem /ak4 ,ook
 de segm5t5 van het  p]ian?ium          
7bloemkelk7 slot5 zi* op d5 /amp]1 ma>  
langzam]  dan de meeldrad54 ,plant5 van 
deze familie1 die 9 't algeme5 als      
tropis* wordt bes*\wd1 kom5 9           
,noord-,am]ika op dezelfde hooge  bre$te
 voor als hi]3 namelijk 9 beide gevall5 
op #dg4 7,lewis &  ,cl>ke's ,travels1   
blz4 #bba74    #afb ,laat/g5oemde       
insect5 v9dt m5 niet zeld5 ond] /e554   
,e5s  zag ik e5 s*orpio5 kalm e5 &]5    
v]sl9d54    #afc ,de d+ey ( d+hy is e5e 
soort van boot1 die 9 ,oo/-,indi        

gebruikt wordt2 ook noemt m5 aldus de   
kle9/e boot op e5 s*ip1  die door twee  
man g]oeid wordt4    7,v]t47    #afd    
,onlangs heb ik gehoord1 dat kapite9    
,sulivan d] ,k4 ,m4 talrijke  fossiele  
be5d]5 gevond5 heeft 9 regelmatige lag5 
op #eb #d'  bre$te aan de oev]s d] ,rio 
,gallegos4 ,e5ige da>van zijn groot1    
&]e kle91 en s*ijn5 tot e5 armadil      
behoord te hebb54 ,dit is  e5e ze]      
belangwekk5de en gewi*tige ontdekk+4    
#afe ,zie de uitmunt5de opm]k+5         
di5aanga&e van ,lyell 9 zijne           
,pr9ciples ( ,geology1 #aj;e ,uitgaaf1  
,deel ,,ii1 ,blz4 #dcc en volg4    #aff 
,de woe/ijn5 van ,syri k5m]k5 zi*1      
volg5s ,volney 7,deel ,i1  blz4 #cea7   
door bos*a*tige /ruik51 talrijke ratt51 
gazell5 en  haz54 ,9 de l&s*app5 van    
,patagoni v]vangt het guanaco de gazel1 
en het aguti d5 haas4    #afg ,door     
ne]slag uit z\t- ( zoetwat] ont/aan4    
#afh ,volg5s ,humboldt wisselt de       
vlu*twijdte d] condors 9 de ,&es  af van
 #b4f met4 tot #d4e met4 ,uit deze      

grootte en d5 gezi*t%oek  wa>ond] de    
vogel dikwijls loodre*t bov5 het ho(d   
van wa>nem]s  gezi5 is geword51 kan m5  
zijne hoogte bepal54 ,e5 gezi*t%oek van 
#d m9ut5 geeft re$s e5e hoogte van #bbcj
 met]4 ,het is bek5d1 dat  hij bij      
held]5 hemel tot #gaej met] kan /ijg51  
wa> de lu*tdruk  sle*ts #caj1e mm4      
b$raagt4 ,zoo m5 b$5kt1 dat de condor   
uit deze  hoogte soms plotsel+ na> het  
dal ( het zee/r& ne]/rijkt1  hetge5 o4a4
 aan de we/elijke hell+ van d5 vulkaan  
,pi*9eha  bij ,quito is wa>g5om51 dan   
/aat m5 v]baasd ov] het gemak1  wa>mee  
deze vogel zijn ademhal+sv]mog5 kan     
regel54    7,noot van d5 ,v]t47    #afi 
,ik m]kte op1 dat v]s*eid5e ur5 voordat 
e5 d] condors  /i]f1 al de luiz5 wa>m$e 
hij besmet 01 na> zijne buit5/e  v$]5   
krop52 en m5 v]zek]de mij1 dat dit      
altijd gebeurde4    #agj ,l\don's       
,magaz9e ( ,natural ,hi/ory1 deel ,,vii4
    #aga ,da> #a vi]kante nautical (    
geographical mile   #c4dda  vi]kante    
,kilom41 z\ volg5s ,d>w9 de ,ar*ipel e5e

 opp]vlakte  hebb5 van circa #bdgge     
vi]k4 ,kilom41 t]wijl ,i]l& #hdbec vi]k4
  ,kilom4 groot is4 ,blijkba> is ,d>w9's
 opgaaf dus niet nauwkeurig4 ,9  de     
,geographis*-,/ati/is*e ,tabell5 van    
,otto ,hbn] 7uitgaaf #aiaj7  wordt de   
l&-opp]vlakte d] ,falkl&s-,eil&5        
aangegev5 als #afhjj  vi]k4 ,kilom4     
,deze ,ar*ipel be/aat uit twee groote   
eil&5 ,oo/-  en ,we/-,falkl&1 omr+d door
 circa #bjj kle9e1 en ligt #dej ,kilom4 
t5  oo/5 van ,patagoni4 ,hij w]d op #ad 
,aug4 #aeib door ,john ,davis ontdekt4  
7,v]t47    #agb ,uit v]hal51 s$]t onze  
reis 9 het li*t gegev51 en me] 9  't    
bijzond] uit v]s*ill5de belangwekk5de   
briev5 van kapite9  ,sulivan d] ,k4 ,m41
 die bij de opmet+ 0 aange/eld1 blijkt1 
dat  wij van de sle*!id van het klimaat 
dez] eil&5 e5 ov]drev5  begrip hadd54   
,ma> als ik d5k aan de bijna onafgebrok5
 ve5laag1  die d5 bodem b$ekt1 en aan   
het feit1 dat t>we hi] zeld5 tot        
rijpheid komt1 dan kan ik moeilijk      
geloov51 dat het klimaat 9 d5  zom] zoo 

fraai en droog is1 als m5 het onlangs   
heeft voorge/eld4    #agc ,lesson's     
,zoology ( ! ,voyage ( ! ,coquille1     
,deel ,i1  blz4 #afh4 ,alle vroeg]e     
reizig]s1 en 9 't bijzond] ,b\ga9ville1 
v]kl>5 uitdrukkelijk1 dat de wolfa*tige 
vos 7,canis ant>cticus7 het  e5ige op   
het eil& inheems*e di] 04 ,dat m5 het   
konijn als e5e  bijzond]e soort bes*\wt1
 vloeit voort uit eig5a>digh$5 9 zijn   
pels1 uit d5 vorm van het ho(d1 en uit  
de kor!id d] oor54 ,ik wil  hi] opm]k51 
dat v]s*il tuss*5 d5 ,i]s*5 en ,engels*5
 haas  op bijna gelijksoortige1 alle5   
/]k] uitkom5de k5m]k5 b]u/4    #agd     
,konijntje4    #age ,cvia  ,zeezwijntje 
( ,v>k5konijntje4    #agf ,ik heb r$5 te
 ond]/ell51 dat er e5e kle9e veldmuis   
is4 ,de  gewone ,europees*e rat en muis 
zijn v] van de won+5 d] koloni/5        
afg$waald4 ,op e5 d] eil&jes loopt ook  
het gewone zwijn wild  rond2 all5 hebb5 
e5 zw>te kleur2 de mannetjes zijn ze]   
woe/1  en hebb5 groote slagt&54    #agg 
,de culpeu is de ,canis ,magellanicus1  

di5 kapite9 ,k+ uit de  ,/raat van      
,magelha5 heeft meegebra*t4    ,deze    
wilde hond komt ond] d5 naam ,culpo 9   
,*ili voor4    #agh ,de ,dodo 7,gekuifde
 ,zwaan ( ,dod das ,mauricias1 volg5s de
  ,portugeez57 0 e5 groote1 plompe1     
om/reeks #bc kilo zw>e vogel1  wi5s     
vleugels niet me] ontwikkeld w>5 dan van
 e5 jong kuik51  zoodat het di] niet 9  
/aat 0 te vlieg54 ,9 voorkom5 v]s*ilde  
hij van alle bek5de vogels1 ook van d5  
/ruisvogel en casu>is4 ,9  de #ag;de    
eeuw vond5 de ,holl&s*e zeeva>d]s h5 9  
groot aantal op  ,isle-de-,france (     
,mauritius2 do* na de inbezitnem+ van   
het eil&  door de ,frans*5 7#agab71 is  
niets me] van d5 ,dodo v]nom54 ,deze    
vogel en de ,solitaire van ,rodriguez   
7met de wet5s*appelijke  soortnam5      
,didus en ,pezophaps7 vormd5 e5e        
,ond]orde d] ,gyrantes4    7,v]t47      
#agi ,p]nety1 ,voyage aux ,isles        
,mal\9es1 blz4 #ebf4    #ahj ,niet m9d] 
zijn wij v]wond]d gewee/ bij het zi5 van
 de  tallooze m5igte /e55 van alle      

groott51 die op elk&] w>5  geworp51 en  
to* 9 regelmatige orde1 als( zij        
a*teloos w>5  opge/apeld om ravijn5 te  
vull54 ,m5 w]d het bewond]5 van de      
v]rass5de w]k+5 d] natuur niet mo$e4    
,p]nety1 ,voyage aux ,isles ,mal\9es1   
blz4 #ebf4    #aha ,e5 inwon] van       
,m5doza1 en dus wel tot oordeel5        
bevoegd1  v]zek]de mij1 dat hij         
v]s*eid5e j>5 op deze eil&5 gewoond1    
ma> nooit d5 g]+/5 s*ok van a>dbev+     
gevoeld _h4    7,m5doza1 ho(d/ad e5]    
,arg5tijns*e prov9cie bij de ,&es1  _h  
o4a4 a>dbev+5 op #bj ,febru>i #ahce1 en 
vooral op #bj ,ma>t #ahfa47    7,v]t47  
#ahb ,d>w9's me5+1 dat de door hem op de
 ,falkl&s ,eil&5  gevond5 /e5/room5     
7?ans /e5rivi]5 g5oemd7 door geweldige  
bev+5 ( /uiptrekk+51 zooals hij ze      
noemt1 d] a>dkor/  ont/aan z\d5 zijn1   
wordt1 9 ov]e5/emm+ met zijn 9 d5  tek/ 
uitgesprok5 v]mo$51 door de teg5woordige
 wet5s*ap niet  g$eeld4 ,deze geeft er  
e5e e5v\dig] v]kl>+ van4 ,de oorzaak    
van het v]s*ijnsel is volg5s ,geikie    

7,textbook ( ,geology7 e5  ond]deel d]  
me*anis*e w]k+ van d5 reg51 door hem met
 d5  naam ,movem5t ( ,soil-cap          
be/empeld4 ,op blz4 #cbh zegt hij3    ,9
 "s c\ntries :]e ! gr\nd is cov]$ ) a   
?ick spongy  mass ( vegetation expos$ to
 consid]able v>iation ( temp]ature  &   
moi/ure1 appe>ances h be5 obs]v$ ( an   
ext5sive slipp+  ( ! lay] ( soil to l[] 
levels1 be>+ ) x :atev] may  be gr[+ or 
ly+ ^u x4 ,su* are ! s-call$ ,/one-riv]s
  ( ! ,falkl&-,isl&s1 & ! sup]ficial    
dbris ( c]ta9 p>ts  ( ! we/ coa/ (      
,patagonia4 ,9 ,we/]n ,europe1 slight   
indications  ( a simil> movem5t may (t5 
be notic$ on ! sides ( hills  or        
valleys4    ,wa>van de v]tal+ luidt3    
,9 sommige /rek51 wa> de grond b$ekt is 
met e5e dikke  sponsa*tige plant5massa1 
die aan aanzi5lijke temp]atuurs-  en    
vo*tigheids-v]&]+ blootge/eld is1 zijn  
v]s*ijnsel5  wa>g5om5 van e5e vr/rekk5de
 v]s*uiv+ d] grondlaag na>  lag]e       
peilhoogt51 wa>bij zij al wat er op     
groeit ( ligt met  zi* meevo]t4 ,da>toe 

behoor5 de zoog5aamde ,/e5rivi]5 d]     
,falkl&s-,eil&51 en het rotspu9 dat de  
opp]vlakte van sommige  ku/g$eelt5 9    
,we/elijk ,patagoni b$ekt4 ,9           
,we/-,europa kunn5 op  heuvel- (        
dalhell+5 dikwijls kle9e teek55 van e5e 
d]gelijke  beweg+ wa>g5om5 word54       
7,noot van d5 ,v]t47    #ahc ,tot de    
,orde d] ,sph5isci behoor5de4    #ahd   
,d>w9 geeft aan deze vogels d5 naam van 
ganz51 (s*oon de  soortnaam van deze    
niet ,anas 7,e5d71 ma> ,ans] 7,gans7    
luidt4 ,de naam  s*ijnt e*t] zoo te zijn
 aang5om54    7,v]t47    #ahe ,het      
gesla*t ,apt]yx met vi] soort5 komt     
alle5 op  ,nieuw-,zeel& voor1 en behoort
 tot de ,apt]yges1 e5e ,ond]orde van  de
 ,/ruisvogels ( ,brevip5nes4 ,de        
gesla*t5 ,d9ornis en ,meiornis1         
behoor5de tot de ,moas ( ,d9orni!s 7ok  
e5e ,ond]orde van de  ,brevip5nes71     
bewoond5 met te zam5 #g soort5 ev5e5s   
,nieuw-,zeel&1  ma> w]d5 door de zi* hi]
 ve/ig5de ,maoris uitg]oeid4 ,de ,moas  
w>5 reusa*tige vogels1 met geweldige    

be55 en driete5ige voet54    7,v]t47    
#ahf ,bij het tell5 van de ei]5 van e5  
groot51 witt5 ,doris 7e5e  zeeslak die  
#c #a_/b in*es lang 071 vond ik tot     
mijne v]baz+ hoe  buit5gewoon talrijk   
die w>54 ,twee tot vijf ei]5 7elk #j4jjc
 in* 9  doorsn$e7 w>5 beslot5 9 kle9e   
bolvormige kapsels1 die twee aan  twee 9
 dw>srij5 gegroepe]d1 e5 l9t vormd54    
,dit l9t he*tte op  zijn kant 9 e5e     
ovale spiraal aan de rots4 ,ik vond er  
e51 dat bijna  #bj in*es lang en e5     
halve in* bre$ 04 ,tell5de hoeveel      
kapsels  er begrep5 w>5 9 en ti5de in*  
van het l9t1 vond ik bij de  zu9ig/e    
b]ek5+ dat er #fjj1jjj ei]5 w>54 ,to* 0 
deze ,doris  /ellig niet ze] v]spreid1  
want (s*oon ik dikwijls ond] de /e55    
zo*t1 zag ik sle*ts zev5 exempl>54 ,ond]
 de natuurond]zoek]s  is ge5 dwal+ me]  
algeme51 dan dat het getal individun van
 e5e  ( &]e soort afhangt van ha>       
voortplant+sv]mog54    #ahg ,eld]s v9d  
ik dez5 beuk ,fagus ant>ctica g5oemd4   
,de  ,w9t]'s-ba/ w]d door kapite9 ,w9t] 

uit de ,/raat van ,magelha5  meegebra*t2
 het is e5 welriek5de ba/ en bezit      
g5eeskra*tige  eig5s*app54    7,v]t47   
#ahh ,gro5/e5 is de oude b5am+ van twee 
na aan elk&]  v]wante ge/e5t51 dioriet  
en diabas4 ,dioriet is e5 kri/allijn    
korrelig m5gsel van trikl9is* veldspaa? 
en hoornbl5de1 soms met  bijm5g+ van    
kw>ts en augiet4 ,het veldspaa? is      
gewoonlijk wit1  geel ( gro5a*tig       
gekleurd2 en hoornbl5de mee/ zw>t-gro54 
,d5  naam diabas heeft m5 gegev5 aan    
zek]e donk]gro5e ( zw>te  vulkanis*e    
ge/e5t51 die 9 de oud]e geologis*e      
=maties gevond5  zijn2 zij be/aan 9     
ho(dzaak uit plagioklas 7trikl9is*      
veldspaa?71  augiet1 magneet- (         
titaanijz]1 en apatiet4 ,de /ructuur is 
gr(-  tot fijnkorrelig1 soms va/ en     
di*t4    7,v]t47    #ahi ,dit woord is  
e5e v]ba/]+ d]                          
,noord-,am]ikaans*-,indiaans*e  woord5  
wekoe-omoet1 hetge5 zegg5 wil3 9 zijn   
huis4 ,oorspronkelijk  is het e5e       
,indiaans*e hut van kegelvormige        

g$aante1 mee/ van  booms*ors gemaakt en 
met vell5 g$ekt4    7,v]t47    #aij     
,deze boot5 zijn uit booms*ors          
v]va>digd1 en word5 mee/  door vr\w5    
g]oeid4    7,v]t47    #aia ,met d5      
soortnaam ,diom$ea 7,orde3              
,procell>iae74    7,v]t47    #aib ,de   
spell+ van dit woord s*ijnt e5igsz9s    
twijfela*tig1  hetge5 welli*t aan       
dialectis*e v]s*ill5 is toe te s*rijv54 
,ik  v9d al?ans ook deze spell+5        
,jamm5s*k5 en ,jamm5s*k5]4    7,v]t47   
#aic ,ongetwijfeld b$oelt ,d>w9 hi]m$e  
d5 /am d] ,ona's1 die  =s*] en kloek]   
geb\wd zijn dan &]e ,vuurl&]s4          
7,v]t47    #aid ,de hi] g5oemde witte /(
 is 9 g$roogd5 toe/& vrij va/1  en heeft
 e5 g]+ soortelijk gewi*t4 ,pr(4        
,ehr5b]g heeft ha>  ond]zo*t1 en v]kla>t
 7zie ,knigl4 ,akademie d] ,wiss5s*41   
,b]l91  ,feb4 #ahde71 dat zij uit       
infusoria be/aat1 wa>ond] #ad           
polyga/rica  en #d phytoli?>ia1 en dat  
deze all5 zoetwat]-bewon]s zijn4 ,dit is
  e5 s*oon voorbeeld van de resultat51  

die door ,pr(4 ,ehr5b]g's  microscopis*e
 ond]zoek+5 v]kreg5 kunn5 word52 want   
,jemmy  ,button zeide mij1 dat de /(    
altijd op d5 bodem van b]gbek5  v]zameld
 wordt4 ,bov5di5 is het e5 opm]kelijk   
feit 9 de  geographis*e v]spreid+ d]    
infusoria--die1 gelijk m5 weet1  e5     
uitge/rekt gebi$ bewon5--dat alle soort5
 9 deze /( oude  bek5de vorm5 zijn1 ook 
al is zij uit de zuidelijk/e punt van   
,vuurl& afkom/ig4    #aie ,op zek]5 dag 
zag5 wij niet v] van de ,vuurl&s*e ku/  
het indrukwekk5de s*\wspel1 dat         
v]s*eid5e potviss*5 7(                  
ca*elott5--,physet] macrocephalus1      
soortnaam ,catodon7 re*top  en 9 hunne  
volle l5gte1 met uitzond]+ van de       
/a>tv9n51  uit het wat] sprong54 ,telk5s
 als zij dan zijdel+s ne]viel51  pla/e  
het wat] hoog op1 met e5 geluid als van 
e5 volle laag4    #aif ,kapite9         
,sulivan1 die g$ur5de zijne reis op de  
,beagle met het  opmet5 van de          
,falkl&s-,eil&5 bezig 0 gewee/1 hoorde  
van e5  robb5vang] 79 #ahdb871 dat1 to5 

deze zi* e5s 9 het we/elijk  g$eelte d] 
,/raat van ,magelha5 bevond1 e5e inl&s*e
 vr\w bij  hem aan boord 0 gekom51 die  
tot zijne v]wond]+ wat ,engels*  kon    
sprek54 ,deze vr\w 0 zond] twijfel      
,fuegia ,basket4 ,zij leefde  e5ige dag5
 aan boord 7welke uitdrukk+1 vrees ik1  
voor e5e dubbele  uitlegg+ vatba> is47  
#aig ,e5 w]pwap51 dat uit de h& wordt   
weggesl+]d1 ze]  m]kwa>dige bo*t5       
bes*rijft1 en e9delijk 9 omgeke]de ri*t+
  tot d5 w]p] t]ugke]t4    7,v]t47      
#aih ,hi] zij nog opgem]kt1 dat de lage 
ontwikkel+/rap1 wa>op de  ,vuurl&]s     
/aan1 blijk5s ond]zoek+5 van d5 laat/5  
tijd1 ge5  gevolg is van hun g]+]5      
physiek5 aanleg4 ,m5 heeft nl4 gevond51 
dat het gemiddelde gewi*t hunn]         
h]s55--zo[el bij mann5 als  bij         
vr\w5--we9ig v]s*ilt van dat d]         
bes*aafde volk52 wel  blek5 de afwijk+5 
van het gemiddelde ze] groot4 ,dit feit1
 9  v]b& met de erv>+ door ,d>w9 en &]5 
opg$aan1 dat sommige  ,vuurl&]s vatba>  
zijn voor bes*av+1 wettigt het v]mo$51  

dat  zij van e5 hoog] ontwikkeld volk   
af/amm54 ,dit vraag/uk is e5 d]  vele   
problem51 die ,zuid-,am]ika nog aan de  
wet5s*ap /elt4 ,ook weet  m5 niet jui/  
welk5 godsdi5/ de ,vuurl&]s hebb52 alle5
 heeft  m5 wa>g5om51 dat zij e5e zek]e  
v]e]+ voor het uitspansel  aan d5 dag   
legg51 en somtijds ond] het aanheff5 van
 e5 tamelijk  welluid5d gezang na> d5   
hemel wijz54    ,wat de taal d]         
,vuurl&]s betreft1 zij hi] v]meld1 dat 9
 het  b9n5l& de taal d] ,ona's--het     
,onaas*--en h>e dialect5 gesprok5       
word54 ,deze taal is nauw v]want aan die
 d] ,patagonirs4 ,e5e van  het ,onaas*  
onafhankelijke taal1 het ,jaghaans*1    
wordt gesprok5 aan  het ,beagle-kanaal1 
op de eil&5 bij ,kaap ,hoorn en op      
,nav>9--door  die ,vuurl&]s1 d]halve1   
met wie ,d>w9 het mee/ 9 aanrak+  kwam4 
,al deze tal5 behoor5 tot de taal/amm5  
van het ,pampas-gebi$4    7,noot van d5 
,v]t47    #aii ,de zuidwe/elijke briez5 
zijn1 9 't algeme51 ze] droog4 ,op #bi  
,janu>i lag5 wij bij ,kaap ,gregory voor

 ank]2 er woei e5 ze] h>de  /orm uit het
 ,w4,z4,w41 bij held]e lu*t met enkele  
cumuli4 ,temp]atuur  #eg1 dauwpunt #cf2 
v]s*il #ba4 ,op #ae ,janu>i te ,port    
,/4-,julian3  des morg5s zwakke w9d5 met
 veel reg51 gevolgd door e5 ze]  hevige 
w9dvlaag met reg52 deze g+ ov] 9 e5     
kra*tig5 /orm  met groote cumuli2 en to5
 deze opkla>d51 woei het ze] kra*tig    
uit het ,z4,z4,w4 ,temp]atuur #fj1      
dauwpunt #db2 v]s*il #ah4    #bjj       
,talrijke met+5 hebb5 bewez51 dat de    
l5gte d] ,patagonirs  afwisselt tuss*5  
#a4gej ,met4 en #a4ibd ,met4    7,v]t47 
#bja ,p$ro ,s>mi5to de ,gamboa          
7#aecj-aehi71 ,spaans* ontdekk]1  die de
 ku/ van ,p]u ond]zo*t4    7,v]t47      
#bjb ,r5gg]1 ,natur d] ,suge?i]e von    
,p>aguay1 blz4 #ccd4    #bjc ,de naam is
 ontle5d aan het feit1 dat e5e kolonie  
van #djj  m5s*51 welke zi* hi] 9 #aehd  
geve/igd _h1 er d5 hong]dood  vond4     
7,v]t47    #bjd ,kapite9 ,fitz-,roy     
deelt mij m$e1 dat de blad]5 dez] boom51
  die di*t bij d5 voet d] b]g5 groei51 9

 ,april 7gelijk/a&e  met onze ma&       
,octob]7 van kleur v]&]51 ma> niet bij  
die van de  hoog] geleg5 punt54 ,ik     
h]9n] mij e5ige wa>nem+5 te hebb5       
gelez51 blijk5s welke 9 ,engel& de blad5
 vroeg] afvall5 9 e5  w>m5 en fraai5    
h]f/1 dan 9 e5 lat5 en k\d54 ,dat hi] 9 
de  hoog]e1 en dus k\d]e /rek5 de       
kleurv]&]+ lat] intre$t1  moet aan      
dezelfde algeme5e vegetatie-wet word5   
toeges*rev54 ,de  boom5 van ,vuurl& w]p5
 9 ge5 enkel ja>getijde hunne blad]5    
geheel af4    #bje ,aldus noemt m5 die  
soort5 van plant51 welke op me] dan     
#agjj  ,met4 bov5 de zee groei54 ,9 't  
hooge ,noord5 ligt die gr5s lag]4       
7,v]t47    #bjf ,rev4 ,i4 ,m4 ,b]keley  
heeft hem na> mijne exempl>5 9 de       
,l9nean  ,transactions 7,deel ,,xix1    
blz4 #cg7 ond] d5 naam van ,cytt>ia     
,d>w9ii  bes*rev54 ,de ,*ile5s*e soort  
is ,cytt>ia ,b]t]oii4 ,dit gesla*t  is  
aan ,bulg>ia v]want4    #bjg ,behoor5de 
tot de ,tyrannidae1 e5e familie van de  
,orde d]  ,muss*5 ( ,pass]es4    7,v]t47

    #bjh ,vuurl& heeft e5e opp]vlakte   
van #gcgdf vi]kante ,kilom41  ,s*otl&   
van #ghggg vi]kante ,kilom4    7,v]t47  
#bji ,ik me5 hi] e5e uitzond]+ te moet5 
mak5 met e5e  ,alp5-soort ,haltica      
77,haltica behoort tot de ,a>dvlooi53   
,haltic9ae477 1 en e5 enkel exempla> van
 ,melasoma4 ,wat]h\se  meldt mij1 dat de
 ,h>palidae v]teg5woordigd zijn door a*t
 (  neg5 soort51 voor het me]5deel met  
ze] eig5a>dige vorm52  de ,het]om]a door
 vi] ( vijf1 de ,rhyn*ophora door zes ( 
zev5  soort51 en de volg5de familin3    
,/aphyl9idae 77,ro(kev]s477 1           
,elat]idae 77,spr+kev]s477 1            
,cebrionidae 77,zijdekev]s477 1         
,melolon?idae 77,meikev]s77 1 elk door  
ne soort4 ,de &]e ,ord5  kom5 met nog   
m9d] soort5 voor4 ,bij alle ,ord5 treft 
ons nog  me] de s*a>s*heid d] individun 
dan die d] soort54 ,de mee/e  ,coleopt]a
 zijn door ,wat]h\se 9 de ,annals (     
,natural ,hi/ory  nauwkeurig bes*rev54  
#baj ,h>e geographis*e v]spreid+ is     
bijzond] groot2 m5 v9dt ze  van af de   

uit]/e zuidelijke eil&jes bij ,kaap     
,hoorn 7na> ,mr4 ,/okes  mij b]i*t7 tot 
#dc ,n4,b4 aan de oo/ku/2 ma> aan de    
we/ku/--zegt  ,dr4 ,hook] mij--/rekt zij
 zi* uit tot de rivi] ,san ,francisco 9 
,cali=ni1 en mogelijk zelfs tot         
,kamtsjatka4 ,9 bre$te is dit gebi$  dus
 v]baz5d groot2 b$5kt m5 e*t] dat ,cook1
 die met de soort  wel bek5d moet zijn  
gewee/1 ha> op de ,k]gul5-,eil&5 77,deze
  eil&5 7#acj 9 getal7 w]d5 9 #aggb door
 d5 ,frans*5 zeeva>d]  ,yves ,joseph de 
,k]gul5-,trm>ec 7#agcd-agig7 ontdekt4   
,zij ligg5  9 het zuid4 deel van d5     
,indis*5 ,oceaan477  vond1 dan /rekt ha>
  gebi$ zi* ov] niet m9d] dan #adj      
,l5gtegrad5 uit4    #baa ,voyages ( !   
,adv5ture & ,beagle1 ,deel ,i1 blz4     
#cfc4 ,het  s*ijnt1 dat zeewi] uit]/    
snel groeit4 ,/eph5son vond 7,wilson's  
,voyage r\nd ,scotl&1 ,deel ,,ii1 blz4  
#bbh71 dat e5e alle5 bij  spr+tijd5     
blootkom5de rots1 die 9 ,novemb] nog als
 gepolij/ 01  9 ,mei da>aanvolg5de--dus 
zes ma&5 lat]--di*t b$ekt 0 met  #b voet

 lange ,fucus digitatus1 en #f voet     
lange ,fucus escul5tus4    #bab ,voor   
,vuurl& zijn de resultat5 afgeleid uit  
de wa>nem+5  van ,kapite9 ,k+           
7,geographical ,j\rnal1 #ahcj71 en die  
welke aan  boord van de ,beagle g5om5   
zijn4 ,voor de ,falkl&s-,eil&5 heb ik   
de gemiddelde temp]atuur d] drie heet/e 
ma&5 ,decemb]1 ,janu>i  en ,febru>i     
7afgeleid uit nauwkeurige wa>nem+5 te   
midd]na*t1  #h ure des morg5s1 op d5    
middag1 en te #h ure des avonds7 aan    
,kapite9  ,sulivan te dank54 ,de        
temp]atuur van ,dubl9 is aan ,b>ton     
ontle5d4    #bac ,ageros1 ,discription  
hi/orique de la ,prov9ce de ,*ilo       
#agia1 blz4 #id4    #bad ,zie de        
,duits*e v]tal+ van dit ,dagboek1 en    
voor de &]e  feit5 het ,app5dix to      
,fl9d]s' ,voyage van ,br[n4    #bae ,ik 
gelo(1 dat de sneeuwgr5s op de          
,cordill]as van ,midd5-,*ili  9         
v]s*ill5de zom]s aanm]kelijk 9 hoogte   
v]s*ilt4 ,m5  v]zek]de mij1 dat g$ur5de 
e5 ze] drog5 en lang5 zom]1 al de       

sneeuw van de ,aconcagua v]dwe51 (s*oon 
deze b]g de kolossale  hoogte van #bcjij
 voet ( #gjdj ,met4 b]eikt4 ,het is     
wa>s*ijnlijk1  dat de sneeuw op deze    
groote hoogt5 veel me] v]dampt dan      
smelt4    #baf ,mi]s ,*ile1 ,deel ,i4   
blz4 #dae4 ,m5 zegt1 dat het suik]riet  
te  ,+5io groeide op #cb tot #cc bre$te1
 ma> niet ov]vlo$ig g5oeg  voor         
w9/gev5de bew]k+4 ,9 de                 
,quillota-vallei1 t5 zuid5 van  ,+5io1  
zag ik e5ige hooge dadelpalmboom54      
#bag ,bulkeley en ,cumm9s1 ,fai?ful     
,n>rative ( ! ,loss ( !  ,wag]4 ,de     
a>dbev+ ges*i$de op #be ,augu/us #agda4 
#bah ,ageros1 ,descr4 ,hi/4 de ,*ilo1   
blz4 #bbg4    #bai ,geological          
,transactions1 ,deel ,,vi1 blz4 #dae4   
#bbj ,bijzond]h$5 ov] dit ond]w]p 7de   
e]/e1 na> ik me51  die op5ba> gemaakt   
zijn7 heb ik gegev5 9 de e]/e uitgaaf   
van dit w]k1 en 9 het ,aanhangsel       
da>toe4 ,ik heb da> bewez51  dat de     
s*ijnb>e uitzond]+5 op het ontbrek5 van 
zw]fblokk5  9 sommige heete l&51 aan    

f\t5 9 de wa>nem+5 zijn toe te  s*rijv54
 ,vele d] door mij gegev5 v]kl>+5 heb ik
 lat] door  v]s*eid5e s*rijv]s beve/igd 
gezi54    #bba ,geographical ,j\rnal1   
#ahc1 blz4 #fe en #ff4    #bbb          
,ri*>dson1 ,app5dix to ,back's          
,exp$ition1 en ,humboldt1 ,fragm5ts     
,asiatiques1 deel ,,ii1 blz4 #chf4      
#bbc ,de e]/e neu%or5 7,rh9oc]os        
ti*orh9us7 w]d 9 #aggj  gevond5 aan de  
,wiljui1 e5 zijtak van de ,l5a4 ,hij _h 
e5e l5gte  van #aa #a_/b voet1 en 0     
beha>d4 ,geographis* 0 deze soort       
v]spreid  van ,engel& tot ,sib]i4       
7,v]t47    #bbd ,dease en ,simpson 9    
,geographic4 ,j\rn41 deel ,,viii1 blz4  
#bah  en #bbj4    #bbe ,9 de laat/e #bjj
 j>5 zijn 9 ,noord-,sib]i door ontdooi+ 
van d5 diluvial5 bodem de skeletdeel5   
van ongeve] #bj1jjj mammoe!n  7,elephas 
primig5ius7 voor d5 dag gekom54 7,v]t47 
#bbf ,cuvi]1 ,ossem5s fossiles1 deel ,i1
 blz4 #aea1 ontle5d aan  ,bill+'s       
,voyage4    #bbg ,9 de vorige uitgaaf en
 het ,aanhangsel heb ik e5ige feit5     

g5oemd betreff5de het v]vo] van         
zw]fblokk5 en ijsb]g5 9 de  ,zuidelijke 
,i,jszee4 ,onlangs is dit ond]w]p       
uit/ek5d beh&eld  geword5 door ,hayes 9 
,bo/on ,j\rnal 7deel ,,iv1 blz4 #dbf74  
,de  s*rijv] s*ijnt onbek5d met e5 door 
mij 9 ,geographical ,j\rnal  7deel ,,ix1
 blz4 #ebh7 v]meld geval van e5         
reusa*tig5 rol/e51  die 9 e5 ijsb]g     
begrav5 01 welke bijna zek] hond]d mijl5
  en miss*i5 veel v]d] van l& af 04 ,9  
het ,aanhangsel heb  ik uitvo]ig        
gesprok5 ov] het feit 7wa>aan de/ijds   
bijna niet  g$a*t w]d71 dat ijsb]g5 bij 
hunne /r&+ wa>s*ijnlijk de  rots5 groev5
 en polij/51 ev5als glets*]s4 ,deze me5+
 wordt  nu ze] algeme5 g$eeld2 en nog   
altijd kan ik het v]mo$5 niet  ontve9z51
 dat zij zelfs op gevall5 als dat van   
het ,jura-geb]gte  toepasselijk is4 ,dr4
 ,ri*>dson heeft mij v]zek]d1 dat de    
ijsb]g5  9 de nabijheid van             
,noord-,am]ika kiezel/e55 en z& voor zi*
  uitdrijv51 en de ond]zees*e rotsa*tige
 z&bank5 geheel kaal  a*t]lat54 ,het    

valt bijna niet te betwijfel51 dat zulke
 klipp5  gepolij/ en gegroefd moet5     
word5 9 de ri*t+ van het /elsel  d]     
he]s*5de /room54 ,s$]t ik dit           
,aanhangsel s*reef1 heb ik  9           
,noord-,wallis 7,london ,phil4 ,mag4    
deel ,,xxi blz4 #ahj7 de nev5w]k+  van  
glets*]s en drijv5de ijsb]g5 gezi54     
#bbh ( ongeve] #gjdj ,met4 ,de          
,*imborazo is #bj4gjj voet ( #fcaj      
,met4 hoog4    7,v]t47    #bbi ,?omas   
,co*rane 7#agge-ahfj71 bek5d ,brits*    
admiraal1 v]viel  9 ong5ade1 omdat hij  
m$epli*tig 0 aan het v]spreid5 van e5   
vals* g]u*t ov] ,napoleon's dood1 t5    
e9de zoo de ko]s5 d]  ,/aatsfonds5 te   
influ5ce]54 ,da>na di5de hij 9 ,*ili1   
,brazili  en ,griek5l&4    7,v]t47      
#bcj ,rondgang1 ( wel de op5 ruimte     
zelve1 wa> het weid5de vee  wordt       
bije5g$rev54    7,v]t47    #bca ,behe]d]
 van e5 l&go$1 hui%(mee/]1 int5dant4    
7,v]t47    #bcb ,"l ,anson 7#afig-agfb71
 e5 bek5d ,engels* admiraal1 /re$       
voornamelijk teg5 ,spaans*e s*ep5 9 d5  

,/ill5 ,oceaan4 ,hij bra*t  d] ,spaans*e
 ma*t veel nadeel toe1 en plund]de twee 
s*atva>tuig54    #bcc ,9 ,spaans*e l&5  
vormt het e5e soort van g]e*t van       
g]oo/]d rundvlees* 9 e5e gekruide saus  
met a>dappel54    #bcd ,behoort tot de  
na*tzwaluw5 7,caprimulgidae71 ,orde     
,macro*ires4    7,v]t47    #bce ,rex wil
 zegg5 ,kon+1 en ,f9is ,e9de4 ,de tek/  
zal  wa>s*ijnlijk doel5 op ,george ,,iv 
van ,engel&1 die gebor5 w]d 9  #agfb en 
rege]de van #ahbj-ahcj4    7,v]t47      
#bcf ,ond] dislocatie v]/aat m5 9 de    
geologie e5e breuk en  da>uit gevolgde  
v]plaats+ 9 de oorspronkelijk           
horizontaal  afgezette a>dlag54 ,dit    
v]s*ijnsel hangt t5 nauw/e sam5 met  het
 inz9k5 van de a>dkor/ door het inkrimp5
 d] k]n4    7,v]t47    #bcg ,caldcleugh 
9 de ,philosoph4 ,transact4 van het ja> 
#ahcf--,na  de a>dbev+1 die plaats _h op
 #ai ,novemb] #ahbb1 bleek e5 groot     
g$eelte d] ku/ van ,*ili #c tot #d voet 
g]ez5 te zijn1 zoodat ond]  tal van     
doode viss*51 e5e m5igte /r&s*elpdi]5   

blootkwam51  die nog aan de rots5       
va/zat54 ,bij die 9 ,febr4 #ahce w>5 de 
,*ile5s*e vulkan5 ,yanteles en ,osorno 9
 w]k+4 ,de e]/e ligt  teg5ov] het eil&  
,*ilo1 op #dc #bi' ,z4,b4 en heeft e5e  
hoogte  van #bddg met42 de ,osorno 9 de 
prov9cie ,llanquihue op #da #i' ,z4,b41 
en is #bbej met4 hoog4 ,ook to5 /eeg e5 
deel van ,*ili4    7,v]t47    #bch      
,g$isloque]de en ge9jicierde1 zegt m5 9 
wet5s*appelijke  t]m54 ,de afgekoelde   
+espot5 vulkanis*e ge/e5t5 heet5 dijk54 
7,v]t47    #bci ,annales des ,sci5ces   
,naturelles1 m>s #ahcc4 ,gay1 e5 ijv]ig 
en bek5d natuurvors*]1 hield zi* to5    
bezig met de /udie van  alle takk5 d]   
natuurlijke hi/orie 9 het kon9krijk     
,*ili4    #bdj ,volg5s het zegg5 d]     
inboorl+5 wordt 9 die tuss*5tijd5  het  
metaal voortgebra*t4    #bda ,bur*ell's 
,travels1 deel ,,ii1 blz4 #de4    #bdb  
,leon]o wil zegg53 leeuw5bewak]4    #bdc
 ,het v]di5t opm]k+1 dat ,mol9a1 (s*oon 
alle vogels en  vi]voetige di]5 van     
,*ili uitvo]ig bes*rijv5de1 ge5 enkele  

maal  van dit gesla*t meld+ maakt1      
wa>van de soort5 zoo algeme5 zijn  en   
zulke m]kwa>dige gewoont5 hebb54 ,wi/   
hij niet re*t 9 welke  klasse hij het z\
 plaats51 en da*t hij da>om dat het     
raadzam]  0 te zwijg58 ,het is alwe] e5 
voorbeeld van de vele gevall5 dat       
s*rijv]s ond]w]p5 weglat51 wa> m5 dit   
het m9/ z\ v]wa*t54    #bdd ,?ans heet  
de ho(d/ad ,ancud4    7,v]t47    #bde   
,circa #abe1dag vi]kante ,met]4         
7,v]t47    #bdf ,e5ige bladzijd5 v]d]   
bes*rijft ,d>w9 dez5 vogel nad]4 ,de    
beteek5is van het woord *eucau weet m5  
niet met zek]heid4    7,v]t47    #bdg   
,aan de oev]s van sommige /room5 9 de   
,cordill]as word5  de blad]5 dez] plant 
zoo groot1 dat #b ( #c p]son5 te pa>d   
bij  reg5 er gemakkelijk e5e s*uilplaats
 ond] v9d54    7,v]t47    #bdh ,behalve 
lian51 zijn het vooral de hooge         
bamboesa*tige  klimplant5 ,quila en     
,coleu 7soortnaam ,*usquea71 die deze   
w\d5 zoo  ondoordr+ba> mak54    7,v]t47 
#bdi ,horticultural ,transact41 deel ,v1

 blz4 #bdi4 ,mr4 ,caldcleugh  /uurde    
twee knoll5 na> huis1 die bij go$e      
beme/+ zelfs 9 het  e]/e seizo5 talrijke
 a>dappel5 en e5 ov]vlo$ van blad]5     
voortbra*t54 ,zie ,humboldt's           
belangrijke besprek+ van deze plant1    
welke 9 ,mexico onbek5d s*ijnt gewee/ te
 zijn1 9 ,v]su* b]  d5 politis*5 ,zu/&  
des ,knigrei*s ,neuspani5 #ahji-ad4     
#bej ,met behulp van mijn insect5net    
v]s*afte ik mij 9 deze /rek5  e5        
aanzi5lijk getal kle9e insect5 van de   
familie d] ,/aphyl9idae  7,ro(kev]s71   
&]e die v]want zijn aan ,pselaphus      
7,ta/kev]71  en kle9e ,hym5opt]a4 ,ma>  
de mee/ k>akt]i/ieke familie wat het    
getal individun en soort5 betreft1 9 de 
me] bos*vrije g$eelt5  van ,*ilo en d5  
,*onos-ar*ipel1 is die d] ,telephoridae4
    #bea ,de ,koypu ( ,mo]asbev]4       
7,v]t47    #beb ,m5 zegt1 dat sommige   
ro(vogels hunne prooi lev5d na> hun ne/ 
br5g54 ,zoo dit wa> is1 kan er 9 d5 loop
 d] eeuw5 wel nu en dan  e5 aan de jonge
 vogels ontsnapp54 ,deze ( &]e om/&igh$5

 van  di5 a>d zijn noodig1 om de        
v]spreid+ d] kle9]e knaagdi]5  te v]kl>5
 op eil&51 welke niet ze] di*t bij elk&]
 ligg54    #bec ,als e5 bewijs van het  
groote v]s*il tuss*5 de seizo55 9  de   
begroeide en op5e g$eelt5 dez] ku/1 wil 
ik v]meld51 dat deze  vogels op #cd     
,z4,b4 d5 #bj/5 ,septemb] jong5 9 het   
ne/ hadd51  t]wijl zij op de            
,*onos-eil&5 drie ma&5 lat] 9 d5 zom]   
pas ei]5 legd54 ,het bre$te-v]s*il      
tuss*5 die twee /rek5 is  ongeve] #gjj  
mijl54    #bed quebrant>  brek52 hueso  
be54    7,v]t47    #bee ,deze1 9        
,nic>agua geleg5 en sle*ts #ejj voet    
hooge vulkaan1  _h uitb>/+5 9 #agji1    
#ahji en #ahce4    7,v]t47    #bef ,d>w9
 b$oelt hi] ze] wa>s*ijnlijk de         
,m9*imavida1 ook  wel ,m9*imadom        
geheet54 7#bdej ,m47    7,v]t47    #beg 
,geb4 #acid1 v]moord te ,p]? 9 #adcg4   
,hij 0 van #adbc-adcg  ,kon+ van        
,s*otl&4    7,v]t47    #beh ,9 de       
,ar*aes*e ( ,prae-,cambris*e p]iod5 d]  
a>dges*i$5is hadd5 vulkanis*e uitb>/+5  

plaats 9 ,noord-  en ,zuid-,wallis1 9   
,%rop%ire en 9 sommige g$eelt5 van      
,s*otl&  en ,i]l&4 ,g$ur5de het         
da>opvolg5de ,palaeozos*e ( ,primaire   
,tijdvak1 to5 ook nog e5 ze] kle9       
g$eelte d] ,brits*e ,eil&5  bov5 zee    
lag1 h]haald5 zi* de vulkanis*e uitb>/+5
 7vooral  9 het ,cambro- (              
,ond]-,siluur7 op ze] groote s*aal2 en  
hi]van zijn  talrijke bewijz5 gevond5 9 
,noord-,wallis en 9 het zoog5aamde ,lake
  ,di/rict ( ,m]5gebi$ van ,cumb]l& en  
,we/morel&4 ,nog ze] hevig  w>5 de      
uitb>/+5 g$ur5de de ,devonis*e p]iod5   
van hetzelfde  ,tijdvak1 do* v]m9d]d5   
langzam]h& 9 die d] ,/e5koolvorm+1      
welke op het ,devoon volgde4 ,9 het     
lange ,mesozos*e ( ,secondaire          
,tijdvak1 dat nu aanbrak en wa>9 de     
,brits*e ,eil&5 me] en me]  bov5 het    
zeeopp]vlak v]rez51 hadd5 9 di5 hoek van
 ,europa ge5  uitb>/+5 plaats4 ,wel     
ges*i$d5 die to5 met me] ( m9d]e        
hevigheid 9 ,tyrol1 het ,zuidoo/5 van   
,europa1 ,brits*-,indi en 9             

,we/-,am]ika4 ,ma> 9 het ,t]tiaire      
,tijdvak1 en vooral 9 de ,mioce5        
p]iode1 op5ba>d5 zij zi* we] met groote 
hevigheid 9 het ,brits*e  ,rijk1 dat to5
 9 bijna zijn teg5woordig5 vorm en      
grootte bov5 d5  zeespiegel lag4 ,engel&
 en ,i]l& w]d5 to5 vreeselijk getei/]d1 
doordi5 zi* e5 nieuwe reeks van duiz5d5 
vulkanis*e splet5  _h gevormd1 die van  
,i,jsland af ov] de ,frer van ,noord na>
 ,zuid  liep en e5 groot aantal         
vulkaankegels telde4 ,enorme hoeveelh$5 
eruptie-/(f51 uit dat ,tijdvak afkom/ig1
 zijn gevond5 op de  ,hebrid51 9 het    
noordoo/5 van ,i]l&1 ov] het va/el& van 
,engel& en 9 de zee tuss*5 ,gr4         
,brittanni en ,i]l&--ov] e5e  totale    
opp]vlakte1 welke op m9/5s #ajj1jjj     
vi]kante ,eng4 mijl5  wordt ges*at4     
,volg5s e5 ,engels* geoloog1 0          
,groot-,brittanni  to5 e5 ,reign ( ,fire
 7,rijk van ,vuur74    7,v]t47    #bei  
,deze _h plaats op #ai ,novemb] en 0 ze]
 hevig4 ,de s*ok w]d  gevoeld ov] e5    
af/& van #abjj mijl5 ( ruim #aijj       

,kilom4 langs  de ku/1 na> noord en     
zuid4 ,santiago1 ,valp>aiso en &]e /$5  
w]d5 de]lijk getei/]d4 ,bij ,valp>aiso  
rees de ku/ #c voet1  en bij ,qu9t]o    
om/reeks #d voet4    7,v]t47    #bfj ,de
 ,antuco1 op #cg #bj' ,z4,b4 9 ,*ili    
geleg51 is e5 #bhjj  ,met4 hooge        
kegelvormige vulkaan1 die om de #aj     
m9ut5 rookwolk5  uit/oot4 ,9 #ahde1     
#ahea en #ahfc w>5 zijne uitb>/+5 nogal 
hevig4 ,van de #cc vulkan51 die ,*ili   
m9/5s bezit1 ligt de ,antuco  het v]/   
van de ku/4    7,v]t47    #bfa ,john    
,mit*ell1 ,woodw>dian pr(essor 9 de     
,m9]alogie te  ,cambridge1 leefde       
om/reeks het midd5 d] #ah;de eeuw4 ,hij 
bekle$de  dit pr(essoraat sle*ts a*t    
j>51 om zi* da>na geheel aan de         
!ologis*e bezigh$5 te wijd54 ,9 #agfj   
publice]de hij 9 de  ,philos4 ,transact4
 e5e v]h&el+ ov] ,! ,cause & ,ph5om5a  (
 ,e>?quakes4 ,de groote a>dbev+ van     
,lissabon 9 #agee _h zijne  belang/ell+ 
9 dit ond]w]p gewekt4 ,sommige van zijn 
ideen ov]  de ond]a>ds*e beweg+5 zijn   

ze] s*]pz9nig en jui/4    7,v]t47       
#bfb ,arago 9 ,l',in/itut1 #ahci1 blz   
#ccg4 ,zie ook ,mi]1 ,*ile1 deel  ,i1   
blz4 #cib1 en ,lyell1 ,pr9ciples (      
,geology1 deel ,,ii1 blz4 #aai  7#aj;e  
uitgaaf74    #bfc ,de oude /ad          
,concepcion1 ook ,p5co geheet51 w]d to5 
geheel  v]woe/ en door e5e vlo$golf     
v]zwolg54 ,de inwon]s b\wd5  to5 ongeve]
 #aj mijl5 van de ku/ e5e nieuwe /ad1 om
 van zulke  ov]/room+5 v]s*oond te      
blijv54 ,tegelijk w]d e5e n$]zett+  op  
de ku/ van ,juan ,f]n&ez bijna geheel   
door e5e d]gelijke golf  v]nietigd4 ,9  
#agcj en v]d] t]ug tot #aeij hebb5      
d]gelijke ramp5  deze /reek bezo*t4     
,v]d] reikt de ov]lev]+ niet4    7,v]t47
    #bfd ,re$s lang be/aat op           
bov5g5oemde grond5 de me5+1 dat de      
geheele reeks van rotsa*tige eil&51 die 
zuidelijk van ,valdivia  tot aan d5 +ang
 d] ,/raat van ,magelha5 7van #ci       
#ec'-eb #af'  ,z4,b47 teg5ov] de fjord5 
van het va/el& ligg51 e5 afgebrok5 (    
v]zwolg5 kam van de ,cordill]as is1     

wa>van allen de topp5 bov5  zee uit/ek54
 ,vooral de ond]zees*e uitb>/+5 wijz5   
hi]op4    7,v]t47    #bfe ,de opp]vlakte
 van dit lavame] z\ dan ongeve] #gde1ijj
 vi]k4  ,kilom4 gewee/ zijn1 t]wijl die 
van de ,zw>te ,zee #dbc1iij vi]k4       
,kilom4  b$raagt4    7,v]t47    #bff    
,deze indr+5de beweg+ heet met e5       
wet5s*appelijk woord3  intrusie4        
7,v]t47    #bfg ,voor e5e voll$ige      
bes*rijv+ van de vulkanis*e             
v]s*ijnsel51 die de a>dbev+ van #bj     
,febru>i #ahce v]gezeld51  en voor de   
gevolgtrekk+51 welke da>uit zijn af te  
leid51 moet  ik v]wijz5 na> deel ,v d]  
,geological ,transactions4    #bfh ,e4  
,suess ,die ,ent/ehung d] ,alp51 en     
,antlitz d] ,erde2  ,a4 ,heim           
,unt]su*ung5 b] d5 ,me*anismus d]       
,gebirgsbildung4    #bfi ,deze pass5    
hebb5 hoogt5 van #cibg en #djfj ,m4     
7,v]t47    #bgj ,e5 ,engels* gewi*t1    
inzond]heid voor wol1 gelijk/a&e met    
#ad p\nds ( circa #f-ce_/ajj kilogr4    
#bga ,scoresby's ,arctic ,regions1 ,vol4

 ,i1 ,blz4 #abb4    #bgb ,9 ,%rop%ire   
heb ik hoor5 opm]k51 dat het wat] van de
 ,sev]n  veel troebel] is1 als de rivi] 
t5 gevolge van aanh\d5de reg5s  buit5   
h>e oev]s tre$t1 dan wanne] dit         
v]oorzaakt wordt door het  smelt5 van   
sneeuw 9 de b]g5 van ,wallis4 ,als      
,d',orbigny 7deel ,i1  blz4 #ahd7 de    
oorzaak van de v]s*ill5de kleur5 d]     
,zuidam]ikaans*e  rivi]5 v]kla>t1 m]kt  
hij op1 dat die met blauw ( held] wat]  
op de ,cordill]as ontspr+51 wa> de      
sneeuw smelt4    #bgc ,l[] ,:ite ,*alk 9
 ,engel&1 en ,turoni5 7na> de al\de     
prov9cie ,t\ra9e1 ?ans het dep>tem5t    
,indre-et-,loire7 9 ,frankrijk1  zijn de
 equival5te nam5 d] twe$e ( middel/e    
ond]afdeel+  van de bov5/e ho(dafdeel+  
d] ,krijt=matie4 ,9 ,engel& en          
,noord-,frankrijk wordt zij gevormd door
 witte ( li*tgrijze1 fijne  en weeke    
m]gels3 de zoog54 krijtm]gels4 ,de      
ond]/e lag5 van het  ,turoni5 hebb5     
uitloop]s1 die m5 door het zuid5 en     
zuidoo/5  van ,frankrijk tot 9 ,zwits]l&

 kan v]volg54    #bgd ,de uitb>/+ dez]  
granietkopp5 moet 9 het ,t]tiaire       
,tijdvak  hebb5 plaats gehad4    7,v]t47
    #bge ,het ,spaans*e woord puna      
beteek5t lett]lijk ijsk\de  onbewoonb>e 
/reek4    7,v]t47    #bgf ,dr4 ,gillies 
9 ,j\rnal ( ,nat4 & ,geograph4 ,sci5ce1 
,aug4 #ahcj4 ,deze s*rijv] geeft de     
hoogte d] pass5 aan4    #bgg ,ongeve]   
#cgbj met]4 ,de eig5lijke naam van dez5 
vulkaan is  ,pico de ,teyde4    7,v]t47 
#bgh ,e5 casu*a is e5 kle9 armzalig     
huisje3 e5 b>ak ( loods4    #bgi ,de    
,frans*man ,d5is ,pap9 7#afdg-agab71 die
 vanaf #afgc adsi/5t  bij ,huijg5s 01   
v]liet 9 #afhj als ,calv9i/ zijn        
geboortel&1  en 0 van af #afhh hoogle]a>
 te ,m>burg4 ,hij vond 9 #afha d5 na>   
hem g5oemd5 pot 7la m>mite de ,pap971   
welke t5 doel _h wat] en  de da>9 te    
kok5 spijz5 hoog] te v]hitt51 dan zulks 
9 op5  kookpann5 mogelijk 01 en zoodo5de
 het kok5 te bespo$ig5 en  me] volkom5  
te mak54 ,zijne e]/e g$a*te 01 dat m5   
da>9  welli*t be5d]5 9 e5 bruikba>      

vo$+smiddel kon v]&]54    7,v]t47       
#bhj ,deze /ructuur 9 bevror5 sneeuw 0  
s$]t lang door ,scoresby  wa>g5om5 9 de 
ijsb]g5 bij ,spitsb]g51 en onlangs      
nauwkeurig]  door ,kolonel ,jackson     
7,j\rn4 ( ,geogr4 ,soc41 deel ,v1 blz4  
#ab7 op de  ,newa4 ,*>les ,lyell        
7,pr9ciples ( ,geology7 heeft de splet51
 wa>door  de zuilvormige /ructuur s*ijnt
 bepaald te word51 v]gelek5 bij  de     
voeg5 die bijna alle ge/e5t5 doorkruis51
 ma> die het be/  te zi5 zijn 9         
ongelaagde massa's4 ,ik wil hi] opm]k51 
dat de  zuilvormige /ructuur1 9 het     
geval van de bevror5 sneeuw1 moet word5 
toeges*rev5 aan e5e metamorphis*e w]k+  
7e5e *emis*-physis*e  omzett+71 en niet 
aan e5e w]k+ g$ur5de d5 ne]slag4    #bha
 ,dit is sle*ts e5e toeli*t+ op de      
m]kwa>dige wett51  het e]/ door ,*>les  
,lyell va/ge/eld1 betreff5de het feit1  
dat  geologis*e v]&]+5 van invlo$ zijn  
gewee/ op de geographis*e  v]spreid+ d] 
di]54 ,de geheele r$5e]+ b]u/ natuurlijk
 op  de hypo!se van de onv]&]lijkheid d]

 soort51 &]s z\ het  v]s*il tuss*5 de   
soort5 9 de twee gewe/5 bes*\wd kunn5   
word5 als 9 l5gte van tijd te zijn      
ont/aan4    #bhb ,populi]5laan1 ( op5b>e
 w&elplaats4    #bhc ,cumbre beteek5t3  
b]gtop4    7,v]t47    #bhd ,deze        
reusa*tige woe/ijncactus ,c]eus         
atacam5sis lev]t zelfs  /]ke balk51     
plank5 en br&h\t aan de tropis*e l&54   
7,v]t47    #bhe ,arbeid]s1 die de erts5 
( delf/(f5 na> buit5 br5g54    #bhf ,zoo
 noemde m5 de koloni/51 die 9 de #af;de 
en #ag;de eeuw  uit ,frankrijk na>      
,/4-,dom+o g+51 en hi] op wilde oss5    
ja*t  maakt54 ,lat] v]&]d5 zij 9        
/roop]s1 ro(jag]s en kap]s4 ,de  naam   
/amt af van het ,k>abis*e woord b\can   
7e5 h\t5 roo/]  wa>op vlees* wordt      
g]ookt74    7,v]t47    #bhg ,van deze   
s*elp5 heeft ,pr(4 ,e4 ,=bes e5e lij/   
gezi54    #bhh ,teg5woordig /aat het    
kop]1 wat zijne productie betreft1      
bov5aan4 ,t]wijl 9 #ahjf sle*ts vi]     
kop]mijn5 bij ,copiap 9  exploitatie    
w>51 b$roeg dit cijf] 9 #ahdb re$s #dj1 

en 9 #ahec  zelfs #aaf4 ,van #ahfa tot  
#ahfd produce]de ,*ili voor e5e wa>de   
van  #di4ajbhga pesos 7#a peso  francs  
#a4ia ( ruim #ij c5ts71 ( gemiddeld     
#ab4bgegah pesos p] ja>4 ,9 #ahha /eeg  
dit b$rag tot #af4ceihji  pesos4 ,9     
#aijb w]d gexporte]d3                   
voor #ag4abcjjj pesos aan kop]4         
voor  #b4ebjjjj pesos aan zilv]4        
voor  #a4fbdjjj pesos aan g\d4          
7,v]t47    #bhi ,copiap w]d ook v]woe/ 9
 #aggc1 #agif en #ahai4 ,het groot/e    
deel d] zilv]]tsgang5 ligt 9 de prov9cie
 ,atacama1 wa>van  ,copiap de ho(d/ad   
is4 ,behalve het zilv]di/rict           
,*agn>cillo1  zijn ook b]oemd die van   
,tres ,puntas en ,c>acoles4 ,zij ligg5  
all5  9 de ,jura-=matie1 welke 9 ,*ili  
ze] /]k ontwikkeld is1 en zi*  van de   
vlakte uit tot v] 9 de dal5 d]          
,cordill]as uit/rekt4    7,v]t47    #bij
 ,deel ,,ii en ,,iv van ,relation       
hi/orique4 ,voor de opm]k+5 ov]         
,guyaquil3 zie ,silliman's ,j\rnal1 deel
 ,,xxiv1 blz4 #chd4 ,voor die ov]       

,tacna door ,hamilton3 zie ,transact4 ( 
,briti% ,association #ahdj4 ,voor  die  
ov] ,cosegu9a3 zie ,caldcleugh 9        
,philos4 ,transact4 #ahce4 ,9  de e]/e  
uitgaaf v]zamelde ik v]s*eid5e b]i*t5   
ov] het  gelijktijdig optr$5 van        
a>dbev+5 en plotsel+e dal+5 van  d5     
b>omet]1 alsook van a>dbev+5 en         
lu*tv]s*ijnsel54    #bia ,g4 ,p4 ,j4    
,scrope 7#agig-ahgf7 v]ma>d ,engels*    
geoloog1  vooral bek5d door zijne /udin 
ov] vulkan54 ,hij s*reef o4a43          
,consid]ations on ,volcanoes 7#ahbe72   
,volcanoes 7#b;de ,ed4 #ahgb72  ,ext9ct 
,volcanoes ( ,c5tral ,france 7#aheh71   
behalve e5e m5igte  v]h&el+54    7,v]t47
    #bib ,obs]vac4 sobre el ,clima de   
,lima1 blz4 #fg--;,az>a's  ,reiz51 deel 
,i1 blz4 #cha--,ulloa's ,reis1 deel     
,,ii1 blz4 #bh--;,bur*ell  ,travels1    
deel ,,ii1 blz4 #ebd--,web/]            
,description ( ! ,azores1  blz4         
#abd--,voyage  l',isle de ,france p> un 
(fici] du ,roi1 deel ,i1  blz4          
#bdh--;,description ( ,s9t ,hel5a1 blz4 

#abc4    #bic ,c>l ,o*s5ius /elt di5    
af/& gelijk aan a*t ,duits*e (          
geographis*e mijl54 ,zie ,*ile1 ,l& und 
,leute4    7,v]t47    #bid ,die g]aamt5 
w]d5 da> gevond5 met de be5d]5 van      
uitge/orv5 qu>taire zoogdi]54    7,v]t47
    #bie ,temple zegt 9 zijne ,reiz5    
door ,opp]-,p]u ( ,bolivia3  ,ik zag op 
mijn to*t van ,potosi na> ,oruro de     
pu9hoop5 van vele  ,indiaans*e dorp5 (  
won+51 zelfs tot aan de topp5 d] b]g51  
welke getuigd5 van e5e vroeg]e bevolk+  
op plaats51 die nu  geheel v]lat5       
zijn4--,eld]s doet hij soortgelijke     
opm]k+52  ma> ik kan niet zegg5 ( deze  
v]lat5heid e5 gevolg is van gebrek  aan 
bevolk+1 dan van e5e v]&]de ge/eldheid  
van het l&4    #bif ,alg>roba is de     
,spaans*e naam van het ,johannisbrood   
7vru*t74 ,de  boom zelf heet ,alg>robo1 
,alg>rob]o ( ,alg>rob]a ,c]atonia       
siliqua  ( ,procopis siliqua/rum4       
7,v]t47    #big ,ed9burg ,phil4 ,j\rn41 
,jan4 #ahcj1 blz4 #gd2 en ,april #ahcj  
blz4 #beh4 ,zie ook ,daub5y3 ,a         

description ( active & ext9ct           
,volcanoes1 ,london #aheh2 en ,b5gal    
,j\rnal1 deel ,,vii1 blz4 #cbd4    #bih 
,iquique telde om/reeks #ahhb nog #ijjj 
en ?ans circa #djajj  inwon]s4 ,zij is  
de ho(d/ad d] salpet]rijke prov9cie     
,t>apac1  die vroeg] tot ,p]u behoorde1 
ma> na d5 oorlog tuss*5 ,*ili en  de    
geallie]d5 7,p]u en ,bolivia7 9 #ahgi 9 
het bezit van ,*ili kwam4    7,v]t47    
#bii #ah gallons zijn ongeve] gelijk aan
 #ha1gh lit]4    7,v]t47    #cjj ,9     
#ahha b$roeg de uitvo] #bf4dgceaa pesos1
 en 9 #aijb zelfs  #abf4djgjjj pesos1 ( 
respect4 circa #ej4efddjj en #bda4dcgcjj
 francs4 ,9  #aijh /eeg de uitvo] zelfs 
tot #ddj mill4 francs4 ,9 ,europa di5t  
het ,*ili- ( natronsalpet] als me//( en 
tot b]eid+ van het  voor de             
kruitfabricatie noodige kalisalpet]4    
7,v]t47    #cja ,essai politique sur le 
,royaume de la ,n\velle  ,espagne4      
7,engels*e v]tal+3 ,political ,essay on 
! ,k+dom (  ,new ,spa91 deel ,,iv1 blz4 
#aii74    #cjb ,e5 d]gelijk belangwekk5d

 geval wordt m$eg$eeld 9 de  ,madras    
,m$ical ,j\rnal1 #ahci blz4 #cdj4 ,dr4  
,f]guson toont 9 zijn  uitnem5d op/el   
7,ed9burg ,royal ,transact41 deel #i7   
duidelijk aan1  dat het gif bij het     
drog+s-proces ont/aat4 ,v&a> dat droge1 
heete l&5 dikwijls het ongezond/ zijn4  
#cjc ,p]u w]d onafhankelijk v]kla>d 7van
 ,spanje7 op #bh ,juli  #ahba4 ,zijne   
con/itutie date]t van #ah ,oct4 #ahef en
 #be ,nov4 #ahfj4    7,v]t47    #cjd ,9 
,octob] #ahbj4    #cje ,tijd5s deze     
a>dbev+ w]d5 9 de e]/e #bd ur5 #bjj     
s*okk5  gevoeld4 ,van de #bc groote en  
kle9e s*ep51 die 9 de hav5 van ,callao  
lag51 zonk5 er #ai1 t]wijl de #d        
&]e--wa>ond] e5 fregat--door  het geweld
 d] golv5 op het /r& w]d5 gezet4 ,sle*ts
 #bjj van de  #djjj inwon]s ontkwam5 d5 
dood4 ,e5 kle9 /uk van het =t ,v]a      
,cruz 0 al hetge5 van de /ad ov]bleef4  
7,v]t47    #cjf ,enkele ti5tall5 van j>5
 gel$5 w>5 de mee/e  gele]d5--wa>ond]   
ook ,d>w9--van me5+1 dat de m5s* ge5    
tijdg5oot kon gewee/ zijn van de 9 het  

,diluvium uitge/orv5  zoogdi]54 ,wel 0  
met voldo5de zek]heid aangetoond1 dat   
onze  voor\d]s bij het beg9 d]          
bes*av+sges*i$5is--m9/5s #ab1jjj  j>5   
gel$5--op e5 vrij hoog5 trap van cultuur
 /ond51 wat  l&b\w1 veeteelt1           
metaalbew]k+ en pott5bakk]skun/ betr(4  
,9  de laat/e j>5 zijn e*t] e5 aantal   
skelett5 en skeletdeel5  van m5s*5      
gevond51 die1 gevoegd bij e5e m5igte 9  
hol5 en  rotsniss5 v]zamelde /e55       
w]ktuig5 van grov] en fijn] maaksel1  de
 gele]d5 9 /aat hebb5 ge/eld het be/aan 
van d5 m5s* veel  v]d] 9 het v]l$5 te   
v]volg51 en wel door het geheele        
diluviale  tijdvak he5 7met inbegrip van
 d5 ij/ijd71 tot ongeve] aan het  beg94 
,de duur van het ,diluvium wordt ges*at 
op m9/5s #aej1jjj  7door ,p5ck zelfs op 
#gjj1jjj7 j>54 ,vooral de k>akt]i/ieke  
ruwe  vuur/e55 bijl--de zoog5aamde      
,*ellen-bijl1 heeft als wegwijz]  g$i5d4
 ,deze bijl komt algeme5 voor 9         
,frankrijk en ,belgi1 v]d]  ook 9       
,engel&1 ,duits*l&1 ,itali1 ,spanje1    

,noord-,afrika1 en 9  ,noord- en        
,zuid-,am]ika4 ,da>uit blijkt1 dat de   
m5s* re$s 9 het  oud-diluvium e5 groot  
deel d] ,oude en ,nieuwe ,w]eld         
bewoonde1 en dus  e5 tijdg5oot 0 van de 
mee/e groote zoogdi]51 als3 mammoe!n 7en
  nog oud]e soort5 van olifant571       
hol5b]51 hol5tijg]s 7wa>ond]  van #c    
met4 l5gte71 reuz5h]t51 voorw]eldlijke  
pa>d5 en vele  &]e di]51 wa>op hij ja*t 
maakte en die s$]t uitge/orv5 zijn4     
,de wet5s*ap heeft e*t] ha> ond]zoek    
voortgezet en vrij  ov]tuig5de bewijz5  
gevond51 dat de m5s* re$s 9 de          
oud-plioce5 p]iode 7nl4 de jong/e       
afdeel+ van het ,t]tiaire  ,tijdvak7    
/e55 w]ktuig5 heeft v]va>digd1 die      
intuss*5  ze] primitief zijn4           
,skeletdeel5 van m5s*5 uit die ov]\de   
p]iode zijn e*t] tot h$5 niet gevond54  
,d5 tijd1 die s$]t  het oud-plioce5     
v]loop5 is1 s*at ,p5ck op #b-d millio55 
j>52  ma> ook al s*at m5 di5 7om met    
,pr(4 ,/e9mann te sprek57 op  het m9imum
 van sle*ts #djj1jjj j>51 dan wij/ dit  

cijf] to*  op di5 buit5gewoon hoog5     
oud]dom van het m5s*5gesla*t4 ,de  me5+ 
van v]s*eid5e gele]d5 7,haeckel1 ,cr$n] 
e4 a471 als z\  de ontwikkel+ van d5    
m5s* uit plac5ta-zoogdi]5 7nl4 uit de   
mee/ volkom5 m5s*ap57 9 het midd5- (    
laat/e g$eelte van  het ,t]tiaire       
,tijdvak hebb5 plaats gehad1 heeft dus  
door de jong/e  ond]zoek+5 nieuw vo$sel 
gekreg54    7,noot van d5 ,v]t47    #cjg
 ,wanne] vulkanis*e as*--hetzij         
onmiddellijk door n$]vall5  uit de lu*t 
( door /room5d wat]--9 neptunis*e       
afzett+5  g]aakt1 ont/aat e5            
midd5product tuss*5 e5e vulkanis*e en   
e5e  neptunis*e /(4 ,dit is de          
vulkanis*e tuf4 ,zij kan ont/aan zo[el  
op het va/el& 9 vlakt5 en m]51 als 9    
zee4    7,v]t47    #cjh ,op de ka>t ook 
,*atam gespeld4    #cji ,wa>toe o4a4 de 
,wolfsmelk behoort4    #caj ,de geheele 
ar*ipel1 met e5e l&opp]vlakte van #gfdc 
vi]kante  kilom41 telde 9 #aijc niet me]
 dan #djj inwon]s 7,almana* de ,go?a1   
#aijd74 ,hij behoort tot de republiek   

,ecuador1 en ontle5t zijn naam  aan de  
s*ildpadd5 7galpago wil zegg5 s*ildpad71
 die er vroeg]  ze] talrijk w>54    #caa
 ,meela*tige wortelknoll5 van           
,convolvulus batatus1 welke veel  als   
vo$sel word5 gebruikt4    7,v]t47       
#cab ,dat de rat1 die 9 de ,nieuwe      
,w]eld niet inheems* 01  op s*ep5 uit   
,europa is ov]gebra*t1 is e5 feit4      
,ev5zoo is de  ,noors*e rat 7,mus       
decumanus7 9 ,engel& +evo]d1 wa> zij 9  
huiz5  en s*ep5 zulke v]woe/+5 aanri*t4 
,op gelijke wijze zijn vele  &]e di]5   
ov]gebra*t3 bijv4 de groote add] 7,f] de
 lance71  ev5 v]giftig als de           
ratelslang1 kwam door d5 m5s* op        
,m>t9ique  en ,santa ,lucia4 ,de        
,europees*e huisvlieg is door s*ep5 na> 
alle  ,zuidzee-,eil&5 ov]bra*t4 ,ondanks
 de k\de 9 ,noordwe/elijk  ,europa heeft
 de kakk]lak 7,blatta ori5talis7 zi* hi]
 geve/igd1  en maakt zi* de w>mte 9     
bakk]sov5s en trogg5 t5 nutte4 ,de      
,aphis  7bladluis7 kwam uit ,indi2 en   
onze b]u*te paalworm 7,t]$o navalis7  0 

oorspronkelijk e5 bewon] d] equatoriale 
zeen4    7,v]t47    #cac ,dat ,d>w9 er  
to5 niet geheel zek] van 01 als z\d5 van
  de #bf soort5 l&vogels #be aan deze   
eil&5 eig5 zijn1 blijkt  uit d5 v]d]5   
tek/1 en uit zijn w]k ,! ,orig9 (       
,species1  dat1 zooals m5 weet1 e]/ 9   
,nov4 #ahei--;dus lang na de uitgave van
  ,voyage r\nd ! ,_w--v]s*e54 ,op blz4  
#edc 7uitg4 #aijf7 zegt  hij3 ,9 !      
,galapagos ,isl&s !re are #bf l&-birds2 
( ^! #ba  7or p]haps #bc7 are peculi>444
    7,v]t47    #cad ( k]s5v9k           
7,cocco?rau/es vulg47    #cae ,fr+illa  
coelebs4    #caf ,v]d] ond]zoek heeft   
gele]d1 dat sommige dez] vogels1  die m5
 to5 tot de eil&5 bep]kt a*tte1 op het  
va/el& van  ,am]ika voorkom54 ,de       
uit/ek5de orni?oloog ,sclat] deelt mij  
m$e1  dat zulks het geval is met ,/rix  
punctatissima en ,pyrocephalus nanus1   
en wa>s*ijnlijk ook met ,otis           
7,trapgans7 ,galapago5sis2 zoodat  het  
getal inl&s*e vogels tot #bc (          
wa>s*ijnlijk tot #bb wordt  t]uggebra*t4

 ,volg5s d5zelfd5 gele]de z\d5 n ( twee 
dez]  inl&s*e vorm5 veele] als v>iteit5 
dan als soort5 moet5  word5 opgevat1    
hetge5 mij /e$s als wa>s*ijnlijk        
voorkwam4    #cag ,dr4 ,gn!r v]kla>t    
7,zoolog4 ,soc4 #bd ,jan4 #ahei71 dat   
deze  slang e5e bijzond]e soort is1 die1
 voor zoov] m5 weet1 ge5 &]  l& bewoont4
    #cah ,voyage aux ,quatre ,iles      
d',afrique4 ,zie1 wat de ,s&wi*-,eil&5  
betreft3 ,ty]man & ,b5net's ,j\rnal1    
deel ,i1 blz4 #dcd2 voor  ,mauritius3   
,voyage p> un ,(fici]1 enz4 deel ,i1    
blz4 #agj4 ,volg5s  ,webb en ,b]!lot3   
,hi/oire ,naturelle des ,iles ,can>ies1 
zijn er  ge5 kikvors*5 op de ,kan>is*e  
,eil&54 ,ik zag er ge5 op ,s9t  ,jago   
van de ,kaap-,v]dis*e ,eil&51 en op ,s9t
 ,hel5a ontbrek5 zij4    #cai (         
,lac]tilia volg5s ,haeckel4    7,v]t47  
#cbj ( p]ik>dion  h>tzakje4    #cba     
ongeve] #cbi met]4    #cbb ,iguana is de
 ,spaans*e naam2 op ,hati heet zij      
,leguaan4    7,v]t47    #cbc ,de ,ulvae 
7zeelatuwe ( wat]salade7 behoor5 tot de 

zoog5aamde  ,gro5e ,alg5 7,*lorophyceae 
( ,coni]vea72 het donk]roode gewas1     
wa>van ,d>w9 spreekt1 tot de ,bru9e     
,alg5 7,phaeophyceae (  ,fucoideae74    
7,v]t47    #cbd ,amblyrhyn*us wil zegg5 
,/ompsnuit1 van ambl'uc 7/omp7 en       
7snuit74    7,v]t47    #cbe ,dipt]a (   
,tweevleugelige insect5 7zooals vlieg51 
enz47 ,hym5opt]a ( ,vliesvleugelige     
insect5 7zooals bij51 wesp57  met vi]   
vleugels4    #cbf ,ann4 & ,mag4 ( ,nat4 
,hi/41 deel ,,xvi1 blz4 #ai4    #cbg    
,voyage 9 ! ,u4 ,s4 %ip ,essex1 deel ,i1
 blz4 #bae4    #cbh ,l9nean ,trans41    
deel ,,xii1 blz4 #dif4 ,het mee/        
abnormale feit 9  dit v]s*ijnsel dat ik 
ontmoet heb1 is de wildheid d] kle9e    
vogels  9 de arctis*e ( pool/rek5 van   
,noord-,am]ika 7bes*rev5 door  ,ri*>dson
 9 zijne ,fauna ,borealis1 deel ,,ii1   
blz4 #ccb71 wa> zij nooit  v]volgd      
word51 na> m5 zegt4 ,dit geval is des te
 vreemd]1 wijl m5  bewe]t1 dat sommig5  
van dezelfde species 9 hunne w9t]kw>ti]5
  9 de ,v]e5igde ,/at5 tam zijn4 ,t]e*t 

m]kt ,ri*>dson op1 dat  er 9 de         
v]s*ill5de grad5 van s*u:eid en zorg1   
wa>m$e vogels  hunne ne/5 b\w51 veel    
voorkomt1 dat 9 hooge mate onv]kla>ba>  
is4 ,hoe zond]l+ is het niet1 dat de    
,engels*e w\dduif1 e5 9  't algeme5 zoo 
wilde vogel1 ze] dikwijls zijn jong5    
opkweekt 9  hee/]bos*jes1 9 de nabijheid
 van m5s*elijke won+56    #cbi ,deze    
oo/elijk van ,tahiti geleg5 ar*ipel is  
e5 ,frans*e  kolonie en vo]t d5 (ficiel5
 naam van ,tuamotu-,eil&54 ,het woord   
,tuamotu wil zegg5 ,afgeleg54 ,zijne    
v]d]e nam5 zijn ,paumotu- (             
,ov]wonn5-,eil&52 ,lage ,eil&5 7volg5s  
,krus5/]n72 ,geva>lijke  ,ar*ipel       
7volg5s ,b\ga9ville72 en e9delijk de    
,pa>l5-,eil&5  7volg5s de h&el>574 ,di5 
laat/5 naam ontle55 zij aan  hun ko/ba>/
 product3 de pa>l54 ,de s*oon/e p>el1   
die hi]  gevond5 w]d en lat] aan de     
,kon+9 van ,engel& toebehoorde1  w]d met
 f #gbjjj betaald4 ,ze] groote en ko/b>e
 exempl>5 zijn  e*t] zeldzaam4 ,van de  
#gh eil&5 d] groep1 die #gjj vi]kante   

kilom4 groot is en 9 #ahig #ecgc inwon]s
 telde1 hebb5 #ce p>elbank5  9 hunne    
lagun54    7,v]t47    #ccj ,pom> is de  
naam van e5e voormalige dyna/ie op      
,tahiti4 ,zij  v+ aan 9 #agic1 en de    
laat/e kon+ van di5 naam1 ,pom> ,v1  de$
 af/& van d5 troon 9 #ahhj4    7,v]t47  
#cca ,caprifolium4    #ccb ,jasm9um4    
#ccc ,rosa can9a4    #ccd ,james ,cook  
ontdekte ,nieuw-,zeel& en de oo/ku/ van 
,au/rali  9 de j>5 #agfh-agga4          
7,v]t47    #cce ,tot de ,malei]s--de    
vijfde d] twaalf species4    #ccf       
,moritz ,retzs* 7#aggi-aheg7 bek5d door 
zijn pra*tige  illu/ratin bij de w]k5   
van ,goe! en ,s*ill]4    7,v]t47    #ccg
 ,da>bij heeft het eil& e5e ze] g]+e    
bevolk+sdi*!id1  want op e5e opp]vlakte 
van #bfh4dfa vi]kante kilom4 7a*tmaal   
,n$]l&7 won51 volg5s de tell+ 9 #aijh1  
sle*ts ongeve]  #a1jjh1jjj ziel51       
wa>ond] #dg1gca ,maoris4    7,v]t47     
#cch ,ook ,dmm>a au/ralis g5oemd4 ,hij  
behoort tot de ,conif]ae en  groeit ook 
op de ,philippijn51 wa> hij ond] d5 naam

 van ,dmm>a-d5  ( ,fakkelboom bek5d is4 
,hij lev]t de bek5de dmm>a-h>s 7res9a   
damm>ae71 ev5als de plant5 dmm>a en     
xylopia op de ,molukk54 ,deze  boom1 die
 9 vele gevall5 #dj-ej met] hoog wordt1 
heeft voor zijne  ontwikkel+ e5e vo*tige
 zeelu*t en e5 drog5 kleibodem noodig1  
en groeit alle5 op het noordwe/elijk    
deel van het noordelijk/e  d] twee      
groote eil&51 wa>uit ,n4-,zeel& be/aat4 
,zijn h\t  komt nog het mee/ ov]e5 met  
dat van d5 witt5 ( zilv]d5  9           
,we/-,europa1 en is zoo duurzaam1 dat   
/amm5 7veel gebruikt  voor ma/51        
mijn/utt51 spoorligg]s1 enz47 die #ej   
j>5 9 de  a>de hadd5 ge/aan1 niets gel$5
 hadd54 ,de kauri-pijnboom is  voor het 
o]w\d 9 de noordelijke w>m]e /rek5 van  
,n4-,zeel&1  wat de mammoe?-boom is 9   
,cali=ni1 en de c$] van d5 ,libanon  9  
,voor-,azi4 ,dmm>a komt van het         
,h9do/ans*e woord dm>1 dat  h>s         
beteek5t4    7,v]t47    #cci ,m5 k5t op 
,n4-,zeel& #aae soort5 van v>5s         
7v>5kruid5 en  v>5boom574 ,9 de w\d5    

v9dt m5 v>5boom5 7,dicksonia en ,cya!a7 
van #aj-ac met] hoogte4    7,v]t47      
#cdj ,teg5woordig is wol het            
belangrijk/e uitvo]>tikel van           
,nieuw-,zeel&4 ,9 #aija1 bijv41 w]d     
uitgevo]d aan wol voor   #c4fii4jjj2 aan
 vlees* voor  #b4cfi4jjj2 aan g\d voor  
#a4ged4jjj2  aan bot] voor  #hhb4jjj2   
aan ,kaurih>s voor  #gdf4jjj2 aan huid5 
voor  #dje4jjj2 aan h\t voor  #bie4jjj2 
aan kaas voor  #bci4jjj2  en aan /e5kool
 voor  #adb4jjj4    7,v]t47    #cda ,9  
vi]kante ,engels*e mijl5 is de          
opp]vlakte #ajc1gjj4    7,v]t47    #cdb 
,deze ,am]ikaan leefde van #agee-ahcf4  
#cdc ,het is opm]kelijk1 hoeze] dezelfde
 ziekte 9 v]s*ill5de  klimat5 gewijzigd 
wordt4 ,op het eil& ,/4-,hel5a wordt de 
invo]+  van s*>lak5koorts als e5e plaag 
gevreesd4 ,9 sommige l&5 word5          
vreemdel+5 en inboorl+5 door sommige    
besmettelijke ziekt5  ev5 v]s*ill5d     
aangeta/1 als w>5 zij v]s*ill5de di]54  
,van  dit feit heeft ,*ili e5ige        
voorbeeld5 gegev51 en1 volg5s ,a4 von   

,humboldt1 ook ,mexico4 7,essai         
politique sur la ,n\velle ,espagne74    
#cdd ,de ,maoris op ,n4-,zeel& zegg53   
,wij zull5 ond]gaan1 ev5als  onze       
reuz5vogel1 de ,d9ornis4 ,ev5als de     
klav] het v>5kruid  doodde en de        
,europees*e hond d5 hond d] ,maoris2    
ev5als onze rat  v]nietigd w]d door de  
,pakeha-rat1 zoo zal ook ons volk door  
de  ,european5 v]drong5 en v]nietigd    
word54    7,v]t47    #cde ,n>rative (   
,mission>y ,ent]prise1 blz4 #bhb4       
#cdf ,kapite9 ,bee*y zegt 7,deel ,i1    
ho(d/uk #d71 dat de bewon]s  van het    
eil& ,pitcairn 79 de ,zuidzee met e5e   
opp]vlakte van #e  vi]kante km4 en #abf 
ziel57 va/ ov]tuigd zijn1 dat zij na    
aankom/  van elk s*ip aan huid- en &]e  
a&o5+5 lijd54 ,hij s*rijft  dit toe aan 
de dietv]&]+ tijd5s het bezoek4 ,dr4    
,maccullo*  7,we/]n ,isles1 deel ,,ii1  
blz4 #cb7 zegt3 ,m5 v]zek]t1 dat bij    
aankom/ van e5 vreemdel+ op ,/4-,kilda1 
alle bewon]s volg5s  de gewone zegswijze
 e5e v]k\dheid opdo54--,hijzelf bes*\wt 

de  geheele zaak als bela*elijk1 hoewel 
zij vroeg] dikwijls beve/igd  is1 do*   
voegt er bij3 ,to5 wij d5 inwon]s de    
vraag voorlegd51  v]kla>d5 zij e5/emmig1
 dat het v]haal jui/ 04 ,9 de  ,reis van
 ,vanc\v] v9dt m5 e5e ongeve] gelijke   
m$$eel+ ov]  ,otaheite4 ,dr4 ,dieff5ba* 
zegt 9 e5e noot bij zijne v]tal+ van dit
  ,dagboek1 dat hetzelfde feit algeme5  
gelo(d wordt door de bewon]s  van de    
,*a?am-,eil&5 7t5 oo/5 van ,n4-,zeel&1  
#iga vi]kante  ,km47 en 9 sommige       
g$eelt5 van ,nieuw-,zeel&4 ,onmogelijk  
kon zulk  e5 gelo( algeme5 +ang hebb5   
gevond5 9 het noordelijk halfrond1  bij 
de ,teg5voet]s en 9 d5 ,/ill5 ,oceaan1  
zond] dat er e5 go$e  grond voor be/ond4
 ,humboldt zegt 9 zijn ,essai politique 
sur la  ,n\velle ,espagne1 dat de groote
 besmettelijke ziekt5 9 ,panama en      
,callao gek5m]kt zijn door de kom/ van  
s*ep5 uit ,*ili1 omdat  de m5s*5 uit die
 gematigde lu*t/reek het e]/ de         
noodlottige  w]k+ d] heete l&5 ond]v9d54
 ,ik wil hi] bijvoeg51 dat ik  9        

,%rop%ire heb hoor5 v]zek]51 dat s*ap51 
welke op s*ep5  +evo]d en bij &]5 9     
hetzelfde hok word5 gebra*t1 dikwijls   
ziekt5 ond] de kudde voortbr5g51 (s*oon 
zijzelv5 9 gezond5  /aat v]ke]54    #cdg
 ,travels 9 ,au/ralia1 deel ,i1 blz4    
#aed4 ,voor v]s*eid5e  belangwekk5de    
p]soonlijke m$$eel+51 betreff5de deze   
groote  vallei5 9 ,nieuw-,zuid-,wallis1 
moet ik d5 he] ,mit*ell mijn dank       
betuig54    #cdh ,macropus en           
,hypsiprimnus behoor5 beide tot de      
,macropodidae1  e5e familie van de      
,kango]oes 7,pophaga71 welke e5e ,orde  
zijn van  de ,m>supialia ( ,buideldi]54 
7,v]t47    #cdi ,ook wel ,casu>ius emeu 
g5oemd4    #cej ,dit di] behoort tot de 
,monotremata--e5e ond]klasse d]         
zoogdi]51 welke zi* hi]door ond]s*eidt1 
dat de individun  sle*ts ne op5+ 7trhma 
gat7 bezitt5 voor het v]wijd]5  d]      
uitw]psel54    7,v]t47    #cea ,met     
belang/ell+ vond ik hi] d5 holl5 kegel- 
(  tre*t]vormig5 val van de leeuw5mi]   
7,myrmeleon =mic>ius71 (  e5 &] insect4 

,e]/ viel e5e vlieg de v]rad]lijke hell+
 af  en v]dwe5 onmiddellijk2 to5 kwam   
e5e groote ma> onvoorzi*tige  mi]4 ,bij 
de hevige pog+51 welke deze de$ om los  
te kom51 wi]p de  leeuw5mi] snel hoopjes
 z& na> het v]wa*te sla*t(f] 7,volg5s   
,kirby en ,sp5ce z\ de leeuw5mi] dit met
 h>5 /a>t do574 ,ma>  de mi] _h e5 bet] 
lot dan de vlieg en ontkwam aan de      
noodlottige  kak51 die op d5 bodem van  
d5 holl5 tre*t] v]borg5 w>54 ,de  val   
van de ,au/ralis*e leeuw5mi] 0 ongeve]  
sle*ts half zoo  groot als die van de   
,europees*e4    #ceb ,traan is s$]t lang
 niet me] e5 ho(d>tikel4 ,9 #aija w>5   
de voornaam/e uitvo]-artikel5 na>       
volgorde 9 millio55 pond5  /]l43 g\d    
7#ag4i72 wol 7#ag4h72 zilv] 7#d4b72 kaas
 7#c4a72 di]5  7#b4i72 vlees* 7#b4g72   
kop] 7#b4c72 huid5 7#a4i72 /e5kool      
7#a4i72  bot] 7#a4h72 suik] 7#a4c72 l$] 
7#j4h72 talk 7#j4g74    #cec ,hob>t ,t[n
 heet s$]t #a ,juni #ahha e5v\dig       
,hob>t4 ,volg5s de  tell+ van #c ,ma>t  
#ahha w>5 er #ba4aah ziel5 en 9 geheel  

,tasmani  #aae4gje4 ,9 #aijh b$roeg5 die
 cijf]s respect43 #dj1ccj en #ahe1hjj4  
#ced ,de ,tasmanirs 7tot de ,papoea's   
behoor5de71 die m5 9 #ahae nog  op #ejjj
 ziel5 s*atte1 zijn nu geheel           
uitge/orv54 ,9 #ahfg /i]f  ,trugan9i1   
ook wel ,lalla ,rookh g5aamd1 als       
laat/ov]geblev5e4    7,v]t47    #cee    
,tasmani  #fghid vi]kante ,kilomet]2    
,i]l&  #hd1bec4    #cef ,e5 /am g+ na>  
het ,zwan5-,eil&1 drie &]e na> het eil& 
,gun-,c>riage2 do* lat] bra*t m5 all5   
na> het ,fl9d]s-,eil&4    7,v]t47       
#ceg ,de /amm5 van ,eucalyptus globulus 
7,blauwe ,gomboom7 b]eik5  hi] e5e      
hoogte van #ajj met] en da>bov54        
,sommige boom5 hebb5 #a  met] bov5 d5   
grond e5 omtrek van #bj met]1 en op #dj 
met] hoogte  b$raagt die omtrek nog #ac 
met]4    7,v]t47    #ceh ,m5 ond]s*eidt 
,casu>9a /ricta1 ,c4 torulosa en  ,c4   
tub]osa4 ,de twee e]/5 noem5 de koloni/5
 ,%ea-oak1 d5  laat/5 ,beefwood1 na> de 
h>dheid van hun h\t1 dat ze] gezo*t  is4
 ,van de ,eucalypti komt hi] het mee/ 9 

w\d5 voor3 ,e4 m>g9atus  7,j>rah- (     
,we/au/ralis*e ,mahagoniboom71 wa>van   
het h\t no*  door de t]miet51 no* door  
d5 paalworm wordt aangeta/4    7,v]t47  
#cei ,hun gesla*tsnaam is ,xan?orrhoea (
 ,k+ia4    7,v]t47    #cfj ,deze plant5 
zijn bes*rev5 9 de ,annals ( ,nat4      
,hi/ory1  #ahch1 deel ,i1 blz4 #ccg4    
#cfa ,holman's ,travels1 deel ,,iv1 blz4
 #cgh4    #cfb ,kotzebue ,fir/ ,voyage1 
deel ,,iii1 blz4 #aee4    7,de ,radack- 
( ,ratack-,ar*ipel maakt deel uit van de
 ,m>%all-,eil&51  wa>van hij de         
oo/elijke groep vormt2 de we/elijke     
groep heet de  ,ralick-,ar*ipel4        
7,v]t47    #cfc ,wa>s*ijnlijk is deze   
vogel e5e soort van vijv]ho5            
7,gall9ula74 ,zie ,m>%all ,zologie4     
7,v]t47    #cfd ,de d]ti5 species       
behoor5 tot de volg5de ,ord53 ,coleopt]a
  met n kle95 spr+kev] 7,elat]72        
,or?opt]a met e5 ,gryllus en  e5        
,blatta2 ,hemipt]a met ne species2      
,homopt]a met twee2 ,neuropt]a  met e5  
,*rysopa2 ,hym5opt]a met twee mi]52     

,lepidopt]a nocturna  met e5 ,diopaea en
 e5 ,pt]ophorus 7872 en e9delijk van de 
,dipt]a  twee species4    #cfe          
,tridacnidae geheet54 ,zij behoor5 tot  
de ,orde d] ,*amacea4    #cff ,e5ige    
inboorl+51 die door ,kotzebue na>       
,kamtsjatka w]d5  gebra*t1 v]zameld5    
/e55 om m$e na> hun l& te nem54    #cfg 
,deze species1 ook ,birgus geheet51     
behoort tot de ,decapoda1  e5e ,ond]orde
 van de ,pants]kreeft5                  
7,?oraco/raca7--e5e ,orde van  de       
,hoog]e ,kreeft5 7,malaco/raca74        
7,v]t47    #cfh ,door de zolog5 ook     
,?uroidea en ,holo?uriae g5oemd4        
7,v]t47    #cfi ,da>ond] rek5 ik        
natuurlijk niet e5ig5 grond1 die uit    
,malakka en ,java op s*ep5 hi]he5 is    
gevo]d1 ev5m9 als e5ige  kle9e1 door de 
golv5 aangespoelde /ukk5 puim/e54 ,ook  
moet het  e5e blok gro5/e5 op het       
noordelijke eil& word5 uitgezond]d4     
#cgj ,deze w]d5 het e]/ voorg$rag5 9 de 
,geological ,society  9 ,mei #ahcg1 en  
zijn lat] bre$vo]ig bes*rev5 9 e5       

afzond]lijk  deel1 getiteld3 ,!         
,/ructure & ,di/ribution ( ,coral       
,reefs1 #ahdb4    #cga ,behoort tot de  
,maldivis*e ,eil&54    #cgb ,( ,hey\    
g5aamd4 ,zij ligt 9 d5 ,lag5 (          
,tuamotu-,ar*ipel4    7,v]t47    #cgc   
,het v]di5t opm]k+1 dat ,lyell re$s 9 de
 e]/e uitgaaf  van zijne ,pr9ciples (   
,geology tot de slotsom kwam1 dat de    
maat  van inz9k+ 9 d5 ,/ill5 ,oceaan1   
die d] rijz+ moet hebb5  ov]tr(f51 omr$5
 de l&opp]vlakte ze] kle9 is 9 v]h\d+   
tot de organis*e en physis*e kra*t51 die
 da> l& help5 vorm51  n4l41 de groei d] 
koral5 en de vulkanis*e w]k+4    #cgd   
,ook ,borabora geheet5 en met #bd       
vi]kante kilom4 opp]vlakte1  behoort tot
 de voorhe5 onafhankelijke eil&5 ond] d5
 w9d4 ,deze  vorm5 de we/elijke groep d]
 ,gezels*aps-,eil&5 en zijn door e5     
bre$ kanaal ges*eid5 van de oo/elijke   
groep1 wa>toe o4a4 ,tahiti  behoort4    
7,v]t47    #cge ,hogoleu 7e5 d] ,k>ol95 
,eil&57 met e5e opp]vlakte van  #acb    
vi]kante kilom41 draagt ook d5 naam van 

,r\g4    7,v]t47    #cgf ,tot mijne     
groote tevr$5heid v9d ik 9 e5 vlugs*rift
  van d5 he] ,c\?\y1 e5 d]              
natuurond]zoek]s bij de groote          
zuidpool-exp$itie d] ,v]e5igde ,/at51 de
 volg5de z9sn$e3    ,na p]soonlijk      
ond]zoek van e5 groot aantal            
koraaleil&51 en  e5 v]blijf van a*t ma&5
 op de vulkanis*e eil&5 met /r&-  en    
g$eeltelijk met walriff51 v]oorlo( ik   
mij de v]kl>+1 dat  mijne eig5 wa>nem+5 
mij hebb5 ov]tuigd van de jui/heid van  
,d>w9's !orie4    ,de natuurond]zoek]s  
van deze exp$itie v]s*ill5 e*t] met mij 
9 enkele punt51 de koraalvorm+5         
betreff5de4    #cgg ,op blz4 #age van   
zijn w]k ,! /ructure & ,di/ribution (   
,coral ,reefs1 #c;e uitgaaf #ahhi1 noemt
 ,d>w9 de eil&5 welke ,quoy en  ,gaim>d 
bezo*t en 9 de ,annales des ,sci5ces    
,naturelles1 deel ,,vi1  blz4 #bgi      
bes*rev5 hadd54 ,zij w>5 ,mauritius1    
,timor1 ,nieuw-,gu9ea1  de ,m>iann5 (   
,diev5-,eil&51 en de ,s&wi*-,eil&54     
7,v]t47    #cgh ,het kanaal tuss*5 de   

atoll5 ,ross en ,ari 7ook 9 dez5        
ar*ipel7 is #aej vadem5 diep1 en dat    
tuss*5 de noordelijke en  zuidelijke    
atoll5 ,nill&oo #bjj vadem54    7,v]t47 
#cgi ,op deze fraaie ka>t ziet m51 dat  
dit vooral het geval is met  de         
,k>ol95-1 de ,m>%all- en ,gilb]t-,eil&52
 met de ,gezels*aps-  en                
,tuamotu-,eil&51 het groote walrif op   
,au/rali's oo/ku/ en de  naburige       
atoll54 ,de di*t bij elk&] ligg5de      
,laccadiv51 ,mal$iv51  ,*agos- en ,saya 
de ,malha-,eil&5 zijn all5 donk]blauw   
gekleurd4    7,v]t47    #chj ,van de    
vulkan5 dez] eil&5 is de ,t(ua de       
belangrijk/e4 ,deze  wi]p 9 #agib groote
 lava/room5 uit4 ,e5 &]e vulkaan1 de    
,am>gura1  _h e5e uitb>/+ op #i ,juli   
#ahdg4    7,v]t47    #cha ,de           
dieptegr5z5 van ongeve] #cg-ee ,met41   
door ,d>w9 als  lev5svoorwa>de van de   
rif- ( kolonievorm5de koral5 g5oemd1    
zijn  door lat] ond]zoek e5igsz9s       
gewijzigd4 ,de mee/e koraalgesla*t5     
g$ij5 tuss*5 #cj en #dj ,met4 diepte1   

ma> m5 heeft e5 rif  gevond51 wa>op ze] 
enkele gesla*t5 leefd5 op e5e diepte van
  #ej-ij ,met4 ,ook hunne geographis*e  
v]spreid+ volgt e5 bepaald5  regel1 en  
de uitzond]+5 da>op beve/ig5 di5 sle*ts4
 ,m5  v9dt koraalriff5 alle5 9 w>me     
zeen1 ongeve] tuss*5 #be  ,n4 en        
,z4,br4--da> wa> de gemiddelde          
ja>temp]atuur van het wat]  m9/5s #bj   
,c4 is4 ,9 de ,roode ,zee en 9 d5 ,/ill5
 ,oceaan ligg5  de noordelijke riff5    
respect4 op #cj en #bhcj' bre$te1 t]wijl
  de koraalriff5 d] ,b]muda-,eil&5 9 d5 
,atlant4 ,oceaan1 ond]  invlo$ van d5   
w>m5 ,golf/room nog op #cb #ae' ,n4,b4  
g$ij54    ,v]d] heeft de wet5s*ap       
gele]d1 dat het v]s*ijnsel1 ( liev]1    
het proces d] rifvorm+ veel +ewikkeld]  
is1 dan ,d>w9 en  na hem de ,am]ikaans*e
 geoloog ,dana 79 #ahdi7 ond]/eld54 ,m5 
heeft nl4 9 d5 ,we/9dis*5 ,ar*ipel1 op  
de ,philippijns*e1  de ,salomons-1      
,palau- en ,&amans-,eil&5 koraalvorm+5  
ontdekt1  welke ond] &]e om/&igh$5 moet5
 ont/aan zijn1 dan die 9 het  midd5 van 

d5 ,/ill5 ,oceaan4 ,d>w9's !orie1 (s*oon
 lang5 tijd  e5 onbep]kt gezag          
uitoef55de1 en nog 9 de j>5 #ahhj-ahij  
d]  geolog5 als ,suesz1 ,neumaijr en    
,bonney v]d$igd1 wordt dan ook door     
v]s*eid5e geolog5 en zolog5 7,geikie1   
,murray1 ,guppy1 ,semp]1  ,re91 ,p\tals1
 ,/ud]1 ,agassiz e4a47 niet aang5om54   
,to* geeft  zij nog de natuurlijk/e     
v]kl>+ van alle koraaleil&5 9 de  ,/ille
 en ,indis*e ,ocean51 die ond] e5 hell+ 
van #fj1 ( zelfs  loodre*t hond]d5 met]s
 hoog bov5 d5 zeebodem v]rijz54 ,zij    
vond  e5 wez5lijk5 /eun 9 het geologis* 
ond]zoek van de riff5 uit  vroeg]e      
p]iod5 d] a>dges*i$5is4 ,m5 heeft nl4   
zulke riff5  ontdekt 9 alle =maties--van
 af de ,cambris*e p]iode--behalve tot   
nu toe 9 die van het ,t]tiaire ,tijdvak4
 ,de dikte di] voorw]eldlijke  riff5 is 
m5igmaal ontzaglijk2 9 het ,devoon      
b$raagt die soms #gjj1 9  het ,trias    
zelfs #aejj ,met4 ,do* e]/ 9 #ahig_/ih  
w]d ,d>w9's !orie  proefond]v9delijk ook
 voor de teg5woordige riff5 beve/igd4   

,bij  bor+5 op het eil& ,funafuti 7e5 d]
 ,ellice-,eil&5 9 d5 ,/ill5  ,oceaan7   
/iet m5 tot op e5e diepte van #cij ,met4
 door koraalkalk4    ,de v]s*ill5de     
!orien ov] het ont/aan d] koraaleil&5   
en koraalriff5 v9dt m5 ze] go$ oms*rev5 
9 ,r4 ,lang5beck  ,korall59seln1        
,leipzig #ahij2 en 9 ,w4 ,may ,korall5  
und &]e  ge/e9sbild5de ,ti]e1 ,leipzig  
#aiji4    7,noot v4 d4 ,v]t47    #chb   
,volg5s e5e tell+ 9 #aija _h ,port-,l\is
 #ec1hig inwon]s  met h>e voor/$54 ,het 
geheele eil&1 dat e5e opp]vlakte bezit  
van #ahbf vi]kante kilom41 telde er to5 
#cga1jbc4    7,v]t47    #chc ,volg5s de 
v]ma>de !orie d] ,erhebungskrat]e van   
,leopold  von ,bu*1 ,e4 de ,beaumont1   
,dufrnoy e4a41 ont/ond de conis*e       
g$aante  van e5 vulkaankegel            
voornamelijk door e5e opheff+ ( zwell+  
van  d5 grond rondom de spleet1 wa>uit  
de eruptie-/(f5 na> buit5  w]d5 g$rev54 
,dit z\ o4a4 het geval zijn gewee/ met  
d5 ,vesuvius  7weg5s de groote hell+ d] 
lavalag57 en de ,etna4 ,scrope1 ,prvo/  

en ,lyell hebb5 de onh\dba>heid dez]    
!orie bewez54    7,v]t47    #chd ,na> m5
 weet1 zat ,napoleon hi] van #ahae tot  
#ahba gevang51  9 welk ja> hij aan      
maagkank] /i]f4 ,e]/ 9 #ahdj--;dus vi]  
j>51 nadat ,d>w9 het eil& bezo*t--w]d   
zijn lijk na> ,frankrijk  ov]gebra*t4   
7,v]t47    #che ,de bevolk+ van ,/4     
,hel5a1 dat e5e opp]vlakte heeft van    
#abb vi]kante kilom41 telt ?ans ongeve] 
#cfjj ziel54    7,v]t47    #chf ,het    
v]di5t opm]k+1 dat al de talrijke       
exempl>5 van deze  s*elp1 die door mij  
op ene plek gevond5 zijn1 als e5e       
duidelijke  v>iteit v]s*ill5 van e5 &]  
/el exempl>51 op e5e twe$e  plek        
bije5gebra*t4    #chg ,beatson's        
,/4-,hel5a4 ,inleid+1 blz4 #d4    #chh  
,ongeve] #hji hect>54    #chi ,ge/orv5 9
 #aeib4    #cij ,van deze we9ige insect5
 vond ik tot mijne v]wond]+ e5  kle95   
,aphodius 7,nieuwe soort7 en e5         
,oryctes2 die met buit5gewoon  veel     
individun ond] me/ voorkwam54 ,da> het  
eil& bij zijne  ontdekk+ /ellig ge5     

enkel5 vi]voet] bezat1 behalve miss*i5  
e5e muis1 is het e5e ze] moeilijke      
quae/ie om uit te mak51 (  deze me/et5de
 insect5 lat] toevallig zijn +evo]d1 (  
zoo zij  inheems* zijn1 van welk vo$sel 
zij vroeg] leefd54 ,aan de oev]s  van de
 ,rio de la ,plata1 wa>1 9 gevolge het  
groot aantal pa>d5  en vee1 de fraai/e  
grasvlakt5 rijkelijk beme/ zijn1 zoekt  
m5 te  v]geefs na> de vele soort5       
me/kev]s1 die 9 ,europa zoo ov]vlo$ig   
voorkom54 ,alle5 ontdekte ik e5 ,oryctes
 7de insect5 van dat gesla*t  lev5 9    
,europa mee/al van rott5de planta>dige  
/(71 en twee  soort5 van ,phanaeus1     
welke op zulke plaats5 algeme5 zijn4    
,aan de  ov]zijde d] ,cordill]as1 op    
,*ilo1 kom5 ze] talrijke individun  voor
 van e5e &]e soort van ,phanaeus1 die d5
 me/ van het vee  9 groote a>d5         
balletjes ond] d5 grond begraaft4 ,er is
 r$5 om  te geloov51 dat het gesla*t    
,phanaeus1 vr d5 invo] van vee1 als     
/raatveg]s w]kte van d5 m5s*4 ,9 ,europa
 is het getal kev]s1 die  hun vo$sel    

v9d5 9 de /( welke re$s di5/ heeft g$aan
 9 het  lev5 van &]e en groot]e di]51   
zoo talrijk1 dat er /ellig veel  me] dan
 hond]d v]s*ill5de soort5 van be/aan4   
,dit 9 aanm]k+  nem5de1 en opm]k5d welk 
e5e hoeveelheid vo$sel van di5 a>d op   
de vlakt5 van ,la ,plata v]lor5 gaat1   
me5de ik hi] e5 voorbeeld  te zi5 van e5
 geval1 dat de m5s* het v]b& heeft      
ge/oord1  wa>door zoo vele di]5 9 hun   
vad]l& ond]l+ v]e5igd zijn4 ,op         
,van-,diem5sl& vond ik e*t] vi] soort5  
van ,on?opagus1 twee van  ,aphodius en  
ne van e5 d]de gesla*t met ze] talrijke 
individun  ond] koeme/1 (s*oon koei5 to5
 sle*ts #cc j>5 gel$5 w>5  +evo]d4 ,vr  
di5 tijd w>5 de ,kango]oe en e5ige &]e  
kle9e  di]5 de e5ige vi]voet]s2 en hun  
me/ is van e5 geheel &]  gehalte dan die
 hunn] opvolg]s1 welke de m5s* heeft    
+evo]d4 ,9  ,engel& hebb5 de mee/e      
me/et5de kev]s e5 bep]kt5 eetlu/3       
d4w4z41 zij zijn1 wat hunne vo$+smiddel5
 betreft1 9 de keus  van vi]voet]s niet 
onv]s*illig4 ,de v]&]+ 9 leefwijze1  die

 op ,van-,diem5sl& moet hebb5 plaats    
gehad1 is da>om hoog/  m]kwa>dig4 ,het  
is aan d5 ,e]wa>d5 ,f4 ,w4 ,hope1 dat ik
 de nam5  d] bov5/a&e insect5 te dank5  
heb1 en die mij da>om wel zal  toe/aan  
hem mijn le]mee/] 9 de ,insect5kunde te 
noem54    #cia ,asc5sion heeft e5e      
opp]vlakte van #hh vi]kante kilom41 met 
e5 bevolk+ van #abj ziel54    7,v]t47   
#cib ,k>l ,fu*s 9 zijn w]k ,vulkane und 
,erdbeb51 ,blz4 #ccd1 noemt  d5 b]g     
,gre5 ,m\nta9s en /elt zijne hoogte op  
#bhgj voet4 ,de b]g  be/aat uit zw>te   
basaltlava4    7,v]t47    #cic (        
wond]boom 7,ric9us communis74    #cid   
,monats*r4 d] ,knigl4 ,akad4 d4 ,wiss4  
zu ,b]l91 ,april #ahde4    #cie ,volg5s 
,a4 ,w4 ,sell9 ,das ,kais]rei* ,brasili5
 7#ahhe7 is  ,p]nambuco door de ,holl&]s
 ge/i*t4 ,enkele huiz5 alsm$e de  =t5   
,brum1 ,c9co-,pontas en ,buraco date]5  
nog uit di5 tijd4 ,de  /ad s*ijnt na    
,d>w9's tijd ze] v]bet]d te zijn1 want  
,sell9  zegt3 ,p4 i/ e9e d] s*n/5 ,/dte 
,brasili5s1 mit #acj4jjj  ,e9wohn]n4 ,9 

#ahij telde zij sle*ts #aaa1eef1 ma>    
volg5s e5e  lat]e opgaaf van ,hbn] circa
 #aej1jjj inwon]s4    7,v]t47    #cif   
,ook wortel- ( /eltboom5 g5oemd4 ,deze  
zeldzame boom5 met  lu*twortels bezitt5 
e5 #aj tot #ah met] hoog5 /am4    #cig  
,na> dit #e tot #f kilom4 lange rif is  
de /ad oorspronkelijk  ,cidade d ,recife
 7,rif/ad7 g5oemd4    #cih #bjj ,m4     
7,v]t47    #cii ,ik heb dez5 dam        
uitvo]ig bes*rev5 9 de ,lond4 &  ,ed9b4 
,phil4 ,mag4 deel #ai 7#ahda71 blz4     
#beg4    #djj ,( ,kaaps*e ,wolk54 ,deze 
voor d5 /]r5kundige zoo hoog/           
belangrijke object5 zijn twee li*te     
vlekk5 niet v] van de ,zuidpool  des    
hemels2 de groot/e met #db vi]kante     
grad5 opp]vlakte ligt  9 het ,/]r5beeld 
,dorado ( d5 ,zwa>dvis*1 de kle9/e met  
#aj  vi]kante grad5 9 de ,mannelijke    
,wat]slang4 ,oog5s*ijnlijk zijn zij     
losg]aakte /ukk5 van d5 ,melkweg1 do*   
ind]daad is er ge5 v]b&  met deze       
/]r5zone1 ev5m9 als tuss*5 de ,wolk5    
ond]l+4 ,9  beid51 en vooral 9 de       

groote1 ligg5 tallooze kle9e /]r5 van   
de #g;de tot de #ac;de groott51 vele    
/]r5hoop5 en 9 't bijzond]  nevelvlekk5 
9 alle /adin van ontwikkel+4 ,rondom de 
,wolk5 zijn  ze] we9ig /]r54    7,v]t47