---------------------------------------- ------------------------ ,,opm]k+5 ,,van ,,de ,,bew]k]3 ,de tek/ 9 dit be/& wordt we]gegev5 9 de orig9ele1 v]\d]de spell+4 ,er is ge5 pog+ g$aan de tek/ te mod]nis]54 ,bladzijde-numm]+ is v]wijd]d4 ,afgebrok5 woord5 aan het e9de van de regel zijn /ilzwijg5d h]/eld4 ,de voetnot5 zijn h]numm]d en na> het e9d van de bijbehor5de al9ea v]plaat/4 ,ov]duidelijke druk- en spelf\t5 9 het orig9eel zijn gecorrige]d4 ,v>iaties 9 spell+ 7oa4 ae_/1 i_/y1 c,m4_/c4,m41 met_/zond] afbreek/reepje7 zijn beh\d54 ,de voorge/elde v]bet]+ is vanwege blijv5de onduidelijkheid niet doorgevo]d4 ,de 9 het orig9eel als cursieve tek/ is we]gegev5 als cursief4 ,9 dit boek word5 lage en hoge aanhal+/ek5s gebruikt4 ,deze zijn respectievelijk aangegev5 als aanhal+/ek5s4 ,aan het e9d van het boek volgt e5 ov]zi*t van de aangebra*te correcties4 ,de illu/raties zijn bes*ikba> bij de html-v]sie van dit e-boek op http3_/_/www4gut5b]g4org ---------------------------------------- ------------------------ ,,beknopte ,,h&leid+ ,,voor ,,eig5a>s ,,van ,,kle9e ,,tu951 ,,door ,h4 ,,witte1 ,hortulanus van 's ,rijks ,akademietu9 te ,leid54 ,decoratieve illu/ratie ,,utre*t4--,j4 ,g4 ,,broese1 #ahia4 ,snelp]sdruk van ,h4 ,c4 ,a4 ,,?ieme1 ,nijmeg54 ,,inh\d4 ,blz4 ,i4 ,hoe m5 e5 kle95 tu9 maakt4 ,inleid+ #a ,de grond #c ,grondbew]k+ #g ,de aanleg #aa ,,ii4 ,hoe m5 e5 kle95 tu9 beplant #ba ,het gras #ba ,boom5 en hee/]s #bg ,opga&e boom5 met afvall5d blad #bh ,vru*tboom5 #cd ,hee/]s #ci ,gro5blijv5de boom5 en hee/]s #dd ,,iii4 ,bloemgewass5 #ed ,ov]blijv5de ( va/e plant5 #ee ,enj>ige ( zaadplant5 #fd ,plant5 voor bloemp]k5 #gj ,gekleurdblad]ige plant5 #hf ,,iv4 ,het ond]h\d van d5 tu9 #ic ,v4 ,de tu9 als speelplaats voor k9d]5 #aje ,,v]bet]+4 ,op bladz4 #ag1 #d;e regel v4 o4 /aat #c ,m42 dit moet zijn ,m4 ,i4 ,,hoe ,,m5 ,,e5 ,,kle95 ,,tu9 ,,maakt4 ,inleid+4 ,wanne] e5 tu9>*itect dit ond] de oog5 krijgt1 zal hij het hi]bov5 geplaat/e ops*rift wrak54 ,het woord mak5 is zek] te triviaal na> zijn z91 en geheel ongelijk heeft hij dan niet4 ,aanlegg5 is het gebruikelijke woord1 ma> to* spreek ik hi] liev] van e5 tu9 mak51 om go$ te do5 uitkom5 wat met dit boekje eig5lijk mijne b$oel+ is4 ,e5 tu9 aanlegg5 doet e5 zaakkundige1 hetzij hij zi* ar*itect ( e5v\dig aanlegg] noemt2 e5 tu9tje mak5 doet hij1 die vreemd aan het tu9b\wvak is1 die e5 lapje grond a*t] ( bij zijn huis heeft1 en alles wat da>9 te do5 valt zooveel mogelijk zelf b]$d]t1 sle*ts nu en dan1 9 het naja> b4 v4 en 9 het voorja>1 mogelijk nog e5s 9 d5 zom]1 de hulp van e5 gewoon tu9man inroept4 ,nu mog5 sommig5 die ond]s*eid+ tuss*5 e5 tu9tje mak5 en e5 tu9 aanlegg5 gezo*t noem51 ontk5n5 zal m5 niet1 dat ik re$s da>door doe blijk5 ov] welk soort van tu95 ik hi] wil sprek51 t]wijl tev5s het doel dat ik met dit boekje heb er duidelijk door wordt4 ,ik he*t er to* ze] aan dat m5 zi* hi]9 niet v]gi/1 wijl ik mij voor/el d5 inh\d geheel en al da>na> 9 te ri*t51 en m5 dus1 het van e5 &] /&punt bes*\w5de1 met die inri*t+ ge5 vr$e z\ kunn5 hebb51 ha> t]e*t als al te opp]vlakkig v]oordeel5de4 ,ik w5s* ?ans het woord te ri*t5 niet tot m9 ( me] deskundig51 zelfs niet tot h51 die zi* op de tu9aanlegkun/ will5 gaan toelegg52 dez5 zull5 bet] do5 e5 elem5tair boek ov] tu9>*itectuur t] h& te nem52 ma> ik spreek tot i$]5 9 dit vak volkom5 onkundige1 v]ond]/el da>bij niet de m9/e voork5nis1 ( het moe/ zijn die van e5ige ze] algeme5 bek5de boom5 ( plant52 ik wil hi] antwoord gev5 op v]s*ill5de vrag51 mij tallooze mal5 door /adbewon]s uit d5 deftig5 en m9d] deftig5 /& g$aan1 en wel zoo1 dat1 na> ik mij vlei1 i$]e5 het zal kunn5 begrijp51 en d5 raad1 di5 ik hem geef zal kunn5 volg54 ,ik neem het woord kle9e tu95 hi] dan ook 9 d5 lett]lijk5 z91 en /el mij da>bij1 als e5 van middelb>e grootte uit deze rubriek1 voor1 e5 tu9 die e5 opp]vlakte heeft van #fjj vi]k4 ,met]1 n4l4 #ae ,met] bre$te1 bij #dj ,met] l5gte4 ,van die afmet+ to* zijn er ze] vele1 mag dan ook al de ne wat bre$] en ondiep]1 de &]e wat small] en diep]1 de ne e5 hond]d ,met] groot]1 de &]e ev5 zoo veel kle9] zijn4 ,ook lev]5 zij veel ond]l+ v]s*il op 9 de begr5z+4 ,9 de nieuw]e /adswijk5 to* zijn de mee/e regelmatig1 m9 ( me] langw]pig vi]kant2 midd5 9 de /ad is dit veelal &]s1 en heeft het t]re9 e5 onregelmatig vlak1 door het1 mee/ 9 het a*t]g$eelte1 vooruitspr+5 van e5 bel5d5d5 muur1 s*utt+ ( huis4 ,weet m5 e*t] e5maal hoe m5 e5 /uk grond1 als bov5b$oeld is1 tot e5 tu9 moet mak51 dan zal m5 9 die gewijzigde gevall5 da> ook wel me t]e*t kom54 ,v]d] dan d5 op dit t]re9 geheel onb$rev5e op d5 weg te help51 ga ik met dit boekje niet2 ma> hi] is het de mee/5 dan ook eig5lijk alle5 om te do54 ,heeft m5 e5 groot]5 tu91 en /elt m5 da>aan hoog]e eis*5 dan e5 lief uitzi*t en om 9 d5 zom] bloem5 en fris* gro5 te gev51 wil m5 da>9 zooveel mogelijk de tu9b\w-/hetiek tot ha> re*t lat5 kom51 dan raadplege m5 e5 deskundige4 ,zelfs 9 e5 tu9 van de bov5g5oemde vi]k4 opp]vlakte is dit1 als bijkom5de om/&igh$5 niet al te ongun/ig zijn1 ze] go$ mogelijk1 ma> drvoor is veel vakk5nis noodig2 ja1 het is veel gemakkelijk] e5 t]re9 van de dubbele ( dri$ubbele opp]vlakte 9 te ri*t5 tot e5 tu91 die aan de /r5ge eis*5 van kun/ en smaak beid5 voldoet1 dan e5 van zulke kle9e afmet+54-- ,de ,grond4 ,het e]/e wa>op m5 heeft te lett51 is de ge/eldheid van d5 grond4 ,m5 neme dit e*t] 9 gevall5 als hi] b$oeld word51 niet l te zwa> op2 het is to* voor e5 gewon5 /ad/u9 vol/rekt niet noodig d5 bodem s*eikundig te ond]zoek54 ,gewoonlijk is die voor het doel go$ g5oeg2 ma> er do5 zi* to* ook gevall5 voor1 zo[el buit5 als 9 de /ad1 dat de grond vol/rekt niet deugt1 en dan moet m5 da>9 zooveel mogelijk tra*t5 te voorzi54 ,heeft m5 te do5 met e5 t]re91 dat vroeg] beb\wd gewee/ is1 en dat1 na het opruim5 van funde]+51 enz41 ma> zoo wat is opgehoogd en aangevuld met hetge5 het gemakkelijk/ en voordeelig/ te v]krijg5 01 dan zal dit1 ja1 wel a>de zijn1 ma> met all]lei onzuiv]h$51 vooral kalk en pu9 v]m5gd1 t]wijl er alli*t plekk5 9 voorkom51 die uit zuiv] z& be/aan4 ,zulke toe/&5 zijn 9 de /$51 a*t] nieuw geb\wde huiz51 wa> nog ge5 tu9 01 v] van zeldzaam4 ,is dit het geval1 dan moet m5 noodzakelijk beg9n5 met de geheele opp]vlakte tot op #gj #hj c,m4 diepte regelmatig te do5 omw]k51 wat alle5 e5 w]kman kan do51 die met grondw]k v]tr\wd is1 wa>bij dan alle grove onzuiv]h$5 v]wijd]d word51 en het z& door d5 zw>t5 grond he5 gew]kt wordt4 ,sl9kt de grond da>door te veel1 zoodat m5 vree/ dat de tu9 te laag zal ligg51 dan tra*t m5 zw>t5 tu+rond tot aanvull+ te v]krijg51 dat op de ne plaats gemakkelijk] zal gaan dan op de &]e1 ma> wa> e5 aannem] doorgaans wel weg op weet4 ,welke grond dit is1 komt er zoo precies niet op aan1 mits hij niet kleia*tig ( te zwa> zij1 want zw>e grond deugt all]m9/ voor e5 kle95 tu94 ,mee/al e*t] heeft m5 9 de /$5 te do5 met kle9e op5 grondvlakt5 a*t]1 deels tuss*5 de huiz51 die re$s s$]t j>5 tot tu9 +]i*t w>51 en welk] inri*t+ m5 om de e5 ( &]e r$5 wil v]&]54 ,dan mag de grond voor sommige plant5 te ze] uitgeput zijn1 ov] 't algeme5 is die to* go$ g5oeg1 en komt het er sle*ts op aan di5 plaatselijk te v]bet]54 ,buit5 de /$5 ( geheel buit5 kan m5 het sle*t] treff54 ,het be/e is hij er aan toe1 die e5 /uk grond heeft1 dat vroeg] weil& 01 en nog bet] hij die e5 /uk gewez5 b\wl& tot zijn bes*ikk+ heeft4 ,to* kan het 9 beide gevall5 gebeur5 dat die grond voornamelijk uit zw>e klei be/aat1 en zw>e grond1 ik zeide het re$s1 is voor e5 kle95 tu9 het m9/e ges*ikt4 ,wel zull5 v]s*eid5e boom5 en ook sommige hee/]s da> go$ 9 groei51 ma> met boom5 heeft m5 9 dit geval we9ig te do51 t]wijl de fijn]e bloemhee/]s liev] 9 e5 me] humusa*tig5 grond /aan4 ,met bloemplant5 e9delijk is het sukkel5 vr en na2 vel5 will5 9 zw>5 grond vol/rekt niet groei51 en de we9ig51 die het nog wl do51 slag5 alle5 9 matig vo*tige zom]s1 en dan mee/al nog veel m9d] go$ dan 9 li*t]5 grond4 ,de klei- ( kleia*tige grond is te va/1 te geslot51 da>bij te k\d voor tere plant54 ,bij droog we] vormt zi* aan de opp]vlakte e5 h>de koek1 die wel is wa> e5 /]k vo*tv]lies v]h9d]t1 ma> wa> de za*te plant5 met ha> fijne wortels niet door kunn5 dr+54 ,alles1 wat met de wortels voornamelijk 9 de bov5laag leeft1 kwijnt da>9 en1 zoo het al niet bezwijkt1 lijdt het e5 komm]lijk lev54 ,heeft m5 dus met zulk e5 grond te do51 dan moet m5 di5 vr alles tra*t5 te v]bet]54 ,dit zoeke m5 niet 9 beme/+1 ma> hi]91 dat m5 d5 grond loss]1 m9d] sam5klev5d maakt1 opdat de lu*t er gemakkelijk] kan indr+54 ,heeft m5 het da>he5 geleid1 dan doet de natuur de re/4 ,dit doel kan m5 b]eik5 deels door v]m5g+ met loss5 tu+rond1 ma> da>m$e alle5 komt m5 er to* niet gemakkelijk4 ,da>om br5ge m5 er1 behalve tu+rond1 wat ze] fijn uitziftsel van cokes 91 b5ev5s fijn wit z&2 ook fijne turfmolm kan di5/ do54 ,met deze bijm5gsels zij m51 als de grond ze] zwa> is1 niet zu9ig1 ma> e5 ho(dzaak is het1 dat ze go$ met d5 zw>5 grond v]m5gd word51 da> het er om te do5 is dez5 m9d] sam5hang5d te mak51 zoodat alle kluit5 bij het omw]k5 zooveel mogelijk v]brokkeld moet5 word54 ,dat dit ge5 w]k is1 't welk m5 zelf kan v]ri*t51 valt li*t te begrijp54 ,dit v]m5g5 met losmak5de specie kan m5 9 zoodanig geval g]u/ met e5e e]/e fl9ke beme/+ gelijk /ell51 zoodat m5 er 9 het e]/e ja> v]d] niets van di5 a>d behoeft bij te br5g54 ,geheel zal m5 zijn doel dan nog niet b]eik51 ma> die g$eelt51 welke lat] ja>lijks word5 gespit1 en dan af en toe matig kunn5 beme/ word51 zull5 ook met i$] ja> bet] word54 ,m5 d5ke er dan e*t] aan1 dat de k\de koeme/ hi] niet deugt1 en m5 op zw>5 grond lief/ uitgebroeid5 pa>deme/1 die w>m] en drog] is1 moet gebruik54 ,heeft m5 niet &]s dan koeme/1 dan gebruike m5 di5 pas nadat hij m9/5s e5 ja> oud1 lief/ nog oud]1 is4 ,van heel wat bet] conditie is hij1 die voor dit doel ov] z&ig5 grond te bes*ikk5 heeft1 wa>ond] gewoonlijk v]/aan wordt z& met humus v]m5gd2 gewoonlijk is dit 9 e5 z&/reek oude teelgrond4 ,heeft het z& da>9 niet al te ze] de ov]h&1 dan kan m5 er alles g]u/ lat5 gelijk het is4 ,ma> het komt ook voor dat m5 niets &]s dan z&1 b> z&1 heeft4 ,(s*oon ik voor mij da> liev] me te do5 heb dan met klei1 omdat z& gemakkelijk] tot go$5 tu+rond te v]w]k5 is1 moet het to* als zoodanig onbruikba> bes*\wd word54 ,wel zull5 sommige hee/]s er 9 groei51 en zull5 de mee/e ,conif]5#a zi* er ze] go$ 9 ontwikkel51 ma> voor de mee/e plant5 is het z& alle5 te s*raal2 het bevat te we9ig humus en droogt nabij de opp]vlakte te spo$ig uit4 #a ,ov] deze gro5blijv5de gewass5 wordt lag]1 9 het ho(d/uk ov] ,boom51 nad] gesprok54 ,dit wordt door het v]m5g5 met humusgrond ( gewone zw>te tu9a>de v]holp51 da> die grond niet alle5 de noodige vo$sel/(f5 bevat1 ma> inzond]heid ook door zijn eig5s*ap om vo*t uit de lu*t op te nem5 en dit va/ te h\d54 ,hi] moet het bov5di5 niet als weelde bes*\wd word51 re$s 9 het e]/e ja> e5 go$e hoeveelheid me/1 en wel koeme/1 hetzij v]s* ( oud1 aan te br5g54 ,met ina*tnem+ van deze maatregel5 ga m5 g]u/ zijn gang1 en m5 zal spo$ig tot de erv>+ kom51 dat het z& op v]re na zoo kwaad niet is als vel5 geloov54 ,wa> is het e*t]1 dat m5 zulk5 grond go$ moet ond]h\d51 wijl hij veel spo$ig] uitgeput g]aakt dan e5 va/]e4 ,intuss*5 zal hij met i$] ja> bet] word51 als m5 er ma> e5 we9ig de h& aan h\dt4 ,treft m5 e9delijk zuiv]5 ve5grond1 dan v]m5ge m5 di5 all]e]/ met e5 go$e hoeveelheid wit z&4 ,ve5grond op zi*zelf is sponsa*tig1 komt mee/al 9 lage /rek5 voor1 slurpt het grondwat] gretig op en is dikwijls1 door gebrekkige inw]k+ d] lu*t1 zuur4 ,het z& maakt hem bet] voor de toetr$+ d] lu*t toegankelijk1 wa>door de organis*e be/&deel5 gemakkelijk] en spo$ig] 9 voor de plant5 ges*ikt vo$sel word5 omgezet4 ,ov]ig5s is zulk e5 grond voor e5 kle95 tu9 ze] ges*ikt1 ( al?ans met we9ig moeite ze] ges*ikt te mak54 ,grondbew]k+4 ,wanne] m5 bij zijn huis e5 tu9 wil mak51 zal e5 van tween het geval zijn3 f het t]re9 is geheel vlak1 f m5 heeft te do5 met e5 /uk grond1 dat re$s vroeg] voor e5 tu9 w]d +]i*t1 ma> di5 m5 geheel wil v]&]5 en v]nieuw54 ,het e]/e wat m5 9 beide gevall5 te do5 heeft1 is d5 grond go$ te do5 omw]k5 en vlak legg54 ,/aat er nu niets op1 dan is dit zek] heel e5v\dig2 ma> to* komt bij dit w]k ov]leg te pas1 en heeft m5 er voornamelijk op te lett51 hoe het met d5 ond]grond ge/eld is1 wijl hi]van de diepte wa>op m5 di5 moet do5 bew]k51 zo[el als de wijze wa>op dit moet ges*i$51 afhankelijk is4 ,is de grond b4 v4 op e5 halv5 ,met] diepte niet va/ en da>bij zuiv]1 d4 w4 z4 zitt5 er niet te veel /e55 91 want die v9dt m5 9 elk5 grond 9 en bij bewoonde plaats51 dan kan het voldo5de gea*t word5 wanne] die tot op #ej c,m4 diepte 7ma> ook niet m9d]7 go$ omgew]kt wordt2 is hij da> e*t] te va/ ( onzuiv]1 dan moet hij diep]1 b4 v4 tot op #gj #hj c,m4 bew]kt word54 ,hi]m$e ga m5 vooral niet li*tva>dig te w]k1 da> de gezonde groei van veel wat m5 lat] wil plant5 niet alle5 van d5 bov5-1 ma> ook van d5 ond]grond tot op e5 zek]e diepte1 afhankelijk is4 ,ma> nu doet het geval zi* m5igmaal voor1 dat de bov5laag uit veel bet]e a>de be/aat dan da>ond]4 ,die hi]op niet let1 kan met dat omw]k5 d5 grond voor vele tu9plant5 totaal b$]v51 door d5 zwa>d]5 ( met pu9 en kalkgruis v]m5gd5 ond]grond met de bov5laag1 die uit tu9a>de be/aat1 te v]m5g5 ( g55 bov5 te br5g5 en dez5 te do5 z9k54 ,e5 go$ w]kman zal da>op lett52 ma> er zijn er ook wie m5 dat uitdrukkelijk aan het v]/& moet br5g51 h5 9 zoodanig geval er op wijz5de1 dat het noodzakelijk is wel d5 ond]grond go$ los te mak51 ma> de bet]e bov5laag alle5 te ke]51 en die zorgvuldig bov5 te h\d54 ,intuss*5 is ook het omgeke]de niet zeld5 het geval1 namelijk dat de grond op zek]e diepte bet] is ( volkom5 dezelfde blijft4 ,dan doet m5 wijz] d5 ond]grond bov5 te br5g51 wijl m5 dan e5 v]s*e1 onbeteelde laag aan de opp]vlakte v]krijgt1 die1 nadat de lu*t er e5ig5 tijd op heeft +ew]kt1 voor niet diep wortel5de plant5 veel vo$zam] is dan de oude laag4 ,w]d het /uk grond re$s vroeg] als tu9 aangelegd1 ma> v]wa>loosd1 v]loop5 ( v]groeid en wil m5 di5 go$ v]nieuw51 dan beg9t m5 met al wat er /aat en dat niet mooi is te v]wijd]54 ,hoe m9d] m5 da>van bewa>t1 des te bet] is het1 want veelal is hetge5 er 9 /aat1 voor zoov] het boom5 en hee/]s betreft1 niet veel bijzond]s4 ,inzond]heid zijn het boom51 die 9 zoodanig geval belett5 er iets wez5lijk go$s van te mak54 ,/aan er hoog opgegroeide boom5 met uitge/rekte takk5 aan d5 kant1 dan zijn ze1 aan de ,zuidzijde vooral1 e5 beletsel voor e5 kra*tig5 en gezond5 groei van wat m5 9 d5 tu9 plant1 en jui/ dr zi5 vel5 ze ga>ne1 omdat ze 9 d5 zom] e5 welkome s*aduw gev54 ,ma> de tu9 moet zonnig zijn2 e5 enkele bes*aduwde plek is fraai1 is noodig voor wa> zom]g5ot2 e5 bes*aduwde tu9 is e*t] e5 ond+1 vooral wanne] die--en van de zoodanig5 sprek5 wij hi] alle5--kle9 is4 ,aan de ,noordzijde kan e5 enkele boom m9d] kwaad1 (s*oon ik ze 9 ze] kle9e tu95 niet w5s*elijk a*t1 wijl ze mee/al d5 grond te arm mak54 ,m5 ruime ze dus zond] zi* lang te b$5k51 beh\d5s e5 enkele aan de ,noordzijde en geheel aan het e9de van d5 tu91 op4 ,niet zeld5 /aan er oude vru*tboom5 91 die m5 wel ga>ne z\ will5 beh\d54 ,dit is e*t] 9 de mee/e gevall5 glad v]ke]d1 da> ze ma> zeld5 w]kelijk mooi zijn1 en1 nog e5s1 al wat niet mooi is moet weg4 ,heeft m5 er e*t] e5 niet te groot51 go$ gevormd5 ,appelboom 9 /aan1 dan is het raadzaam di5 te beh\d51 wa>bij ik niet zooze] aan de vru*t51 ma> me] bepaald aan d5 pra*tig5 voorja>sbloei d5k4 ,miss*i5 /aat er nog e5 mooie1 go$ gevormde boom midd5 91 en wanne] die zoo geplaat/ is1 dat hij voor d5 nieuw5 aanleg1 die er li*t wat na> gewijzigd kan word51 niet /or5d is1 doet m5 wijs ook di5 te beh\d54 ,me] dan twee opga&e boom5 mog5 e*t] 9 de midd5ruimte van e5 tu9 van kle9e afmet+5 niet /aan2 ze h9d]5 &]s elka> en b$]v5 wat er omhe5 /aat4 ,van de hee/]s en &]e ov]blijv5de va/e plant5 zoekt m5 het wez5lijk go$e uit en neemt dit op1 om het 9 e5 hoek te kuil51 gelijk m5 het noemt1 d4 i4 e5v\dig met de wortels 9 d5 grond te legg51 om het lat] we] te plant54 ,zoo maakt m5 dus ook dit /uk grond vlak1 beh\d5s miss*i5 e5 pa> boom51 en kan het dus vi]kant word5 omgew]kt2 9 de onmiddellijke nabijheid di] boom5 natuurlijk m9d] diep1 om de wortels da>van niet noodeloos te bes*adig54 ,ik druk op dit alles1 wijl m5 dikwijls g5eigd is zooveel mogelijk van de aanwezige boom5 en hee/]s ru/ig te lat5 /aan4 ,dit is e*t] ze] v]ke]d1 da> het altijd tot half-w]k leidt4 ,het t]re9 moet vrij wez52 dan kan m5 erm$e do5 wat m5 wil1 t]wijl m5 &]s door het be/a&e gewas gewoonlijk v]h9d]d wordt het zoo 9 te ri*t51 als m5 ga>ne z\ w5s*54 ,het v]plant5 van de w]kelijk go$e hee/]s lev]t ma> we9ig bezwa> op1 en doorgaans /aan ze f te di*t bije5 f zijn ze sle*t v]deeld4 ,neemt m5 ze op1 dan kan m5 ze lat] plant5 wa> m5 ze wil hebb51 dat veel bet] is4 ,sommig5 a*t5 het noodeloos om d5 grond gelijkmatig te do5 omw]k52 imm]s1 wa> pad5 kom51 me55 zij1 is dit niet noodig4 ,dit mag geld5 voor groote t]re952 kle9e tu95 moet5 all]e]/ 9 hun geheel vlak omgew]kt word51 en e]/ drna komt de vraag te pas wa> de pad5 zull5 kom54 ,doet m5 dit niet1 en wil m5 hi] en da> e5 be/a& voetpad ru/ig lat5 ligg51 dan is dit e]/5s ze] belemm]5d voor e5 go$e1 g]egelde grondbew]k+1 t]wijl de pad5 lat] ongelijk zull5 wegzakk5 en m5 er hoogt5 en laagt5 9 krijgt4 ,dat er bij die e]/e grondbew]k+ ge5 sprake moet zijn van beme/+ zal m5 d5kelijk wel begrijp52 imm]s het z\ dwaa%eid zijn ook da> me/ door d5 grond te w]k51 wa> m5 lat] pad5 zal mak54 ,is beme/+ noodig1 en 9 de mee/e gevall5 is die w5s*elijk1 dan w]ke m5 lat] dr me/ door d5 grond1 wa> die wez5lijk nut zal do52 op de ne plaats wat me]1 op de &]e wat m9d]1 al na> hetge5 m5 er wil plant5 da>aan behoefte heeft4 ,hi]op kom ik lag] nog wel t]ug4 ,de aanleg4 ,wij gaan dus nu van de v]ond]/ell+ uit1 dat we e5 op51 langw]pig /uk grond van #dj ,met] l5gte en #ae ,met] bre$te tot onze bes*ikk+ hebb51 zijnde e5 /ad/u9 van tamelijke grootte1 wa>van de grond vlak omgew]kt is1 zoodat niets ons 9 onze beweg+ belemm]t4 ,da>van gaan we e5 tu9 mak51 en ik hoop d5 lez] duidelijk te kunn5 voor/ell5 hoe m5 dit doet4 ,de bij/a&e figuur moge het begrip da>bij te hulp kom54 ,we ri*t5 dit 9 op de e5v\dig/e wijze1 die voor het begrip 't gemakkelijk/ is1 ma> 9 elk geval zoo1 dat1 krijgt ge ook al ge5 p>k 9 m9iatuur 7vaak bela*elijke resultat5 e5] pog+ om van zulk e5 kle9 /uk grond het onmogelijke te mak571 ge to* uit het huis e5 lief gezi*t1 en1 9 d5 tu91 gro5 en bloem51 lu*t en li*t en voldo5de afwissel+ hebt1 om di5 vooral 9 d5 zom] tot e5 bron van aanh\d5d g5ot te mak54 ,illu/ratie3 ,s*ets van e5 kle95 tu94 ,ik z\ ,u 7ik spreek hi] gemak%alve direct tot d5 lez]7 kunn5 zegg5 hoe ge die v]deel+ kunt mak5 op de plaats zelf1 ma> ik raad ,u de gewoonte van aanlegg]s te volg51 die1 zelfs van d5 kle9/5 tu9 e]/ e5--zij het ook ma> ruwe--s*ets op papi] mak54 ,dit is veel v]kieslijk]1 wijl ge dan e5 bet] ov]zi*t hebt1 en op het papi] gemakkelijk] v]&]+5 kunt aanbr5g5 dan buit54 ,zijt ge da> dan mee kla>1 en het geeft voor e5ige ur5 e5 aang5ame bezigheid1 dan weet ge veel bet] wat ge buit5 moet do51 en hebt ge sle*ts op groot] s*aal toe te pass51 wat ge re$s op kle9e s*aal 9 orde bra*t4 ,dit is veel e5v\dig] dan het mogelijk aan sommig5 toes*ijnt4 ,neemt ge nu1 wat voor zoo'n kle95 tu9 heel go$ gaat1 voor elk5 ,met] e5 ,c5timet]1 d4 i4 maakt ge e5 s*ets op #a_/ajj d] natuurlijke grootte1 dan kunt ge alles heel gemakkelijk uit elka> h\d5 en is lat] het namet5 niet moeielijk4 ,beg9 dan met op e5 vel papi] e5 langw]pig vi]kant te teek55 van #dj c4,m4 l5gte en #ae c4,m4 bre$te1 zoodat ge dit 9 de l5gte voor ,u hebt4 ,de ond]/e lijn van #ae c4,m4 is het huis1 en1 da> het /e$s w5s*elijk is teg5 het huis wat ruimte te hebb51 nem5 we da>voor #b ,met]4 ,ge trekt dus1 b9n5 het vi]kant1 op #b c4,m4 af/& van de lijn die het huis voor/elt e5 twe$e4 ,deze ruimte h\dt ge vrij1 hetzelfde ( ge da> e5 /raatje w5s*t ( er gr9t ( s*elp5 /rooit1 mits ge ma> zorgt dat de grond da> iets 7ze] we9ig7 hoog] ligt dan v]d]op1 opdat er ge5 wat] kan blijv5 /aan4 ,wat ge nu voor d5 eig5lijk5 aanleg ov]h\dt1 is #ch ,met] lang4 ,op het midd5 van deze l5gte1 dus #ai ,met] van d5 a*t]muur 7aang5om5 dat da> e5 muur /aat71 en ev5 v] van het /raatje 7dat ik bij het huis v]ond]/el71 zet ge met ,uw potlood e5 duidelijke /ip op e5 ,c5timet] af/& van d5 lang5 zijmuur ( s*utt+1 dus van e5 d] lange lijn54 ,nem5 we nu aan dat ge dit aan de l9k]zijde doet 7a7#b4 #b ,zie de door deze lett]s aang$uidde /reepjes op de figuur4 ,hi]na zoekt ge we] het midd5 op tuss*5 dit punt en de ond]- en bov5gr5s1 en zet op beide plaats5 ook e5 punt1 dat e*t] vi] ,met] van di5 zijmuur--op uw teek5+ alzoo #d c4,m4--v]wijd]d is 7b74 ,ge hebt nu de l5gte tuss*5 het /raatje bij het huis en d5 a*t]muur 9 vi] gelijke deel5 v]deeld3 het middel/e punt /aat e*t] veel di*t] bij de zijlijn dan de beide &]54 ,nu neemt ge e5 punt uit d5 a*t]hoek en wel zoo dat ge di5 hoek 9 twee gelijke deel5 split/4 ,dit punt neemt ge #e ,met] 7dus #e c4,m47 uit d5 hoek 7c74 ,dit is dus e5 vijfde punt en als we er nu nog twee plaats51 hebb5 we het grondidee voor e5 symmetris*5 tu9 met gebog5 lijn5 van middelb>e grootte4 ,het e5e meet ge uit het midd5 van de bov5/e dw>slijn1 van d5 a*t]grond dus1 en wel op #b ,met] da>van af 7hi] alwe] #b c4,m47 7d74 ,het &]e b5$5 bij het /raatje1 en wel vlak teg5 de zijlijn aan1 dus jui/ 9 d5 hoek 7e74 ,nu komt het er ma> op aan1 om die zes punt5 door e5 zuiv]e1 golv5de ( gebog5 lijn met elka> te v]b9d54 ,wat ik met die gebog5 lijn b$oel zal u duidelijk zijn1 wanne] ge ma> e5 dun /ukje bale9 neemt1 dit va/h\dt ond] 9 d5 hoek bij het laat/e punt en dit nu zoo buigt1 dat het al de punt5 raakt4 ,door op die punt5 afwissel5d aan de ne en de &]e zijde e5 speld te /ek51 h\dt ge het bale9tje teg5 en kunt ge da>langs met potlood die lijn aftrekk54 ,die niet l te on]v>5 is1 doet dit e*t] gemakkelijk] uit de h&1 da> m51 van punt tot punt teek55de1 gemakkelijk e5 lijn met zuiv]e bo*t5 krijgt4 ,dit g$aan zijnde1 doet ge volmaakt hetzelfde aan de re*t]zijde4 ,hi]voor is dus ge5 v]d]e v]kl>+ noodig4 ,/elt ge ,u nu die gebog5 lijn langs de beide zijmur5 ( s*utt+5 als e5 grasb& voor1 dan is wat tuss*5 deze en de gr5slijn5 ligt e5 zoog5aamd zijrabat1 be/emd t] beplant+4 ,nu zull5 we tra*t5 e5 pad te krijg5 van het huis uit na> het a*t]e9de van d5 tu9 en t]ug4 ,eig5lijk hebb5 wij dit re$s2 ge h]9n]t ,u dat ik zeide met die ne gebog5 zijlijn het grondidee van d5 tu9 te hebb51 en da> is natuurlijk zulk e5 ho(dpad 9 begrep54 ,hoe bre$ zal dit zijn8 ,dit hangt natuurlijk van ,uwe v]kiez+ af4 ,mij dunkt we moe/5 het op &]halv5 ,met] /ell52 li*t to* hebt ge met ,uwe vr\w1 9 d5 tu9 w&el5de1 e5 v]tr\welijk gesprek te vo]51 en dan is die bre$te noodig1 om behoorlijk naa/ elka> te kunn5 gaan1 zond] het gras te v]tr$54 ,dit is tr\w5s voor e5 tu9 van deze afmet+ de be/e maat2 is het /uk grond veel small]1 dan zal m5 zi* met pad5 van e5 ,met] tevr$5 moet5 /ell51 da> &]s te veel van de bre$te van het t]re9 afg5om5 wordt4 ,hi] h\d5 we1 zooals ge spo$ig zult zi51 nog g5oeg ov]4 ,dit pad nu v]krijgt ge op de gemakkelijk/ mogelijke wijze4 ,hebt ge bij geval e5 potlood-pass]8 ,op5 di5 dan op #a ,c5timet]1 plaats de /al5 punt precies op de gebog5 lijn1 en met het potlood na> b9n54 ,volgt ge nu met d5 pass] die lijn1 zorgdrag5de dat ook de potloodpunt op het papi] ru/1 dan teek5t dit e5 met de &]e precies ev5wijdig loop5de lijn4 ,die e5 jui/ gezi*t heeft1 kan deze ev5wijdige lijn wel uit de h& trekk54 ,v]tr\wt ge ,u da>op niet1 en hebt ge ge5 zoodanig5 pass]1 meet dan met e5 gewon5 pass] ( met e5 /rookje papi] ma> #a c,m4 na> b9n51 en doe dat op zooveel plaats5 als gij noodig a*t1 altijd zorg5de de ri*t+ wa>9 ge meet na> d5 loop d] bo*t te wijzig51 en trek dan de lijn ov] die punt54 ,da> hebt ge nu d5 tu9 re$s vr ,u4 ,wat het pad is1 loopt imm]s t]/ond 9 het oog2 aan de buit5zijde da>van hebt ge de /raks g5oemde rabatt51 en 9 het midd5 ligt e5 langw]pig p]k1 dat ongeve] #cd ,met] lang1 op het midd5 het bre$/e 7#aj ,met]71 en op de beide smal/e g$eelt5 nog #e ,met] bre$ is4 ,e5 enkele blik op deze ruw door ,u getrokk5 s*ets doet ,u re$s opm]k5 dat er to* nog iets aan ontbreekt4 ,ik zal ,u zegg5 wat dit is4 ,ge ziet ge5 &]e communicatie tuss*5 die twee pad5 dan aan de beide e9d5 van d5 tu94 ,dit moet &]s wez52 ook is die communicatie ze] gemakkelijk te v]krijg51 en wel op twee plaats54 ,zet ev5 e5 potlood/ip op #cj ,met] uit het huis gemet5 midd5 op het blad papi] 7f71 en e5 &]e op #ad ,met] uit de lijn die het huis voor/elt 7g74 ,als ge nu de gr5slijn5 van het p]k ov] die beide punt5 met e5 gebog5 lijn v]e5igt1 krijgt ge 9 het groote p]k d5 omtrek van e5 ei 7,a74 ,dit p]k loopt bij het /raatje rond toe4 ,wanne] ge nu ,met] b9n5 de lijn alda> e5 twe$e trekt1 dan krijgt ge e5 half ovaal1 dat ge gemakkelijk tot e5 geheel zult kunn5 mak5 7,b74 ,zoo krijg5 we e5 twe$e veel kle9] p]kje 9 dat midd5vak4 ,da>tuss*5 blijft dan e5 ruimte van p4 m4 #f ,met] l5gte op54 ,die nu van veel communicatie h\dt1 kan da> e5 pad mak52 ik voor mij z\ die ruimte liev] voor gras be/emm51 da> de af/& to* zoo groot niet is1 en we iets hoog]op e5 tuss*5pad krijg54 ,bov5 dat eivormige p]k to* bleef 9 het midd5vak e5 ruimte van #f ,met] bre$te en #aj ,met] l5gte ov]4 ,als ge nu midd5 da>91 op #f ,met] uit d5 a*t]muur1 e5 punt plaat/1 en uw pass5 op #c ,met] zet1 trekt ge da> e5 cirkel van #f ,met] middellijn 7,c74 ,dan zal die cirkellijn1 jui/ de bre$te van e5 pad van dat eivormige vak afblijv51 en veegt ge de potlood/reep da> aan beide zijd5 nu weg1 dan ligt dat communicatiepad z duidelijk vr ,u1 dat het ,u is als /aat ge er midd5 94 ,de bov5lijn van di5 cirkel is zek] volkom5 zuiv]4 ,zoo gij uw e]/5 omtrek ook geheel zuiv] hebt gemaakt1 zal hij da> jui/ ov] de lijn he5loop52 &]s veegt ge uit wa> dat niet het geval is2 zoo is het da> ook met de lijn van het buit5rabat1 die ge nu1 op #a ,met]1 7resp4 #a c4,m47 van die zuiv]e cirkellijn teek5t4 ,zulk e5 kle9e correctie1 die ov]ig5s van ond]ges*ikt belang is1 volgt altijd wanne] m5 uit de h& getrokk5 bo*t5 met die welke met e5 pass] getrokk5 zijn v]gelijkt4-- ,nu zult ge zi5 dat ge1 op #aj ,met] af/& van het huis1 l9ks en re*ts teg5 d5 muur ( de s*utt+ nog al groote op5 vakk5 hebt gekreg54 ,deze beide ruimt5 kunt ge go$ gebruik5 voor bloemp]k5 9 oval5 vorm van #f #g ,met] l5gte en die aan de voorzijde het beloop van het rabat volg54 ,ge kunt ze er gemakkelijk 9 teek551 als ge ma> ongeve] #c ,m4 b9n5 die lijn blijft1 wa>door ge a&uidt dat da> e5 bre$e grasb& moet kom54 ,die beide bloemp]k51 vlak ov] elk&]1 en het grasveldje dat da> 9 het midd5vak geprojecte]d is1 zull51 met het bloemp]kje bij het huis e5 a>dig geheel mak51 vooral wanne] het groote1 eivormige midd5vak met kloeke hee/]s bezet is4 ,ook op #cj ,met] van het huis is1 l9ks en re*ts1 nog al ruimte4 ,zijt ge er op ge/eld1 dan z\dt ge aan ne zijde--de zonzijde--ook da> e5 kle9 bloemp]kje ( e5 bloemr& kunn5 mak54 ,ge kunt da> e*t] ook nog op &]e wijze p>tij van trekk51 gelijk wij lat] zull5 zi54 ,nu is uw ontw]p af4 ,het is e5 tu91 9 de gegev5 om/&igh$5 zoo e5v\dig mogelijk1 ma> die1 go$ aangelegd en netjes ond]h\d51 ,u alles zal kunn5 gev51 wat van zulk e5 opp]vlak billijk v]langd kan word54 ,het zal ,u nu ook wel duidelijk zijn hoe ge dit plan1 zond] veel moeite1 kunt t5 uitvo] br5g54 ,gemak%alve teek5t ge bij al de hi]bov5 opgegev5 punt5 de af/&5 aan1 hetzij uit het huis1 van het v]ond]/elde /raatje1 uit d5 a*t]muur ( s*utt+ ( uit de zijmur5 ( s*utt+5 ( e9delijk uit de hoek52 dan behoeft ge dit niet telk5s na te met54 ,ge zoekt nu buit5 diezelfde punt5 op1 wa>toe ge1 9 plaats van e5 pass]1 e5 maatl9t gebruikt1 en /eekt da> /evige /okk5 9 d5 grond1 't welk gemakkelijk gaat1 omdat die pas losgemaakt is4 ,vree/ ge nu die bo*t5 uit de h& niet zuiv] g5oeg te zull5 kunn5 trekk51 zet er dan e]/ nog ev5 zooveel /okk5 tuss*51 wa>voor ge nu de plaats5 op uw teek5+ wel zult kunn5 v9d51 en neem dan e5 pa> tu9latt51 die ge om d5 &]5 a*t] en vr die /okk5 br5gt2 dan krijgt ge zuiv]e bo*t51 wanne] ge op kort5 af/& 7#a ,met] b4v47 kle9e /okjes ( paaltjes langs die lat 9 d5 grond zet1 wa>na ge ha> we] wat v]d] kunt gebruik54 ,e5 tu9>*itect z\ om zulk e5 mani] van w]k5 la*52 mogelijk z\ hij de geheele aanleg1 als hij uw teek5+ zag1 wel wat simpel v9d52 ma> ge roept er ge5 tu9>*itect bij1 en kie/ d5 gemakkelijk/5 en zek]/5 weg om tot uw doel te kom54 ,mijn zaak is het ?ans1 ,u op di5 weg te br5g51 en1 wanne] ge de bov5 gegev5 aanwijz+5 g]egeld op het papi] hebt 9 toepass+ gebra*t1 zult ge zelf erk5n5 dat dit nu jui/ ge5 heks5w]k is4 ,ik mag imm]s wel aannem5 dat zij1 die zi* 9 zulk e5 geval bev9d51 er ern/ van mak51 en dan hebb5 ze niet veel me] dan e5 uur1 laat 't het dubbele zijn1 noodig1 om de bov5 aangegev5 lijn5 te teek554 ,zijn ze zoov]1 dan zijn ze e5 heel e9d op weg1 want kon m5 't 9 het kle9 teek551 dan kan m5 het zek] ook 9 het groot h]hal54 ,nu kome m5 niet aan met de naieve opm]k+ dat i$]e5 ge5 regelmatig /uk grond heeft van #dj bij #ae ,met]1 want dat weet ik natuurlijk ook wel4 ,wanne] hij1 die nooit iets aan zulk w]k de$1 e*t] e]/ ma> e5s dit d5kbeeld op e5 blad papi] v]wez5lijkt1 zal het v]s*il al heel groot moet5 zijn1 zoo hij1 met d5 omtrek van zijn bes*ikb>5 grond er naa/1 niet begrijpt met welke wijzig+5 hij er kan kom54 ,ook 0 het eig5lijk alle5 mijn doel duidelijk te mak5 hoe m5 het moet aanlegg51 om voor e5 kle95 tu9 e5 gemakkelijk uitvo]ba> plannetje te krijg54 ,bov5di5 zijn er vele /ad/u95 van dez5 vorm1 zij het dan ook dat ze wat kle9] ( wat groot] zijn4 ,ontmoet m5 nu bij het geheel v]&]5 da>van moeielijkh$51 b4 v4 /aat er e5 boom1 di5 m5 bepaald wil beh\d51 dr1 wa> volg5s ons ontw]p e5 pad z\ kom51 dan wijzige m5 dit zoo1 dat hij niet h9d]t en zoo gun/ig mogelijk uitkomt4 ,het is da>om 9 zulke gevall5 go$ van twee kant51 uit d5 zijmuur en d5 a*t]muur ( s*utt+ ( wel uit het huis1 op te met5 wa> hij /aat1 en die plek met e5 kruisje aan te duid51 nog vr dat m5 de gebog5 lijn5 gaat teek551 omdat het beloop da>van alli*t door zulk e5 boom gewijzigd wordt4 ,e9delijk m]k ik nog op1 dat het zaak is dit w]k zoo vroeg mogelijk 9 het voorja> te ond]nem51 en d5 grond re$s vooraf1 als 't kon 9 het naja> (1 bij niet vriez5d we]1 9 d5 w9t]1 9 orde te do5 br5g54 ,ook is 9 d5 w9t] het mak5 van zulk e5 plannetje e5 ze] aang5ame bezigheid2 m5 kan het dan e5 poosje lat5 ligg51 het lat] nog e5s bezi51 hi] en da> wat wijzig51 zoodat m5 het geheel 9 zijn ho(d heeft als het op 't t5 uitvo]br5g5 aankomt4 ,voor lat] gemak kan m5 alles wat gras moet word5 met gekleurd potlood gro5 mak51 wa>door het gezi*t erop nog gemakkelijk] wordt4 ,ook ov]legge m5 vooraf go$ wat m5 hi]1 wat dr wil plant51 t5e9de het b5oodigde 9 tijds te kunn5 be/ell52 voor de hi]op betrekk+ hebb5de aanteek5+5 is op het planteek5+etje ruimte g5oeg1 zelfs nog wanne] m5 dit op de helft d] hi]bov5 aang5om5 grootte1 dus op #a_/bjj teek5de 7dit is dus voor elk5 ,met] ,c5timet]74 ,zi5 we nu e]/ e5s hoe m5 het moet aanlegg5 met het gras1 en ook wa>m$e1 wa> en hoe m5 zulk e5 kle95 tu9 behoorlijk kan beplant54 ,,ii4 ,,hoe ,,m5 ,,e5 ,,kle95 ,,tu9 ,,beplant4 ,het ,gras4 ,het gras mag wel het mee/ ess5tiele deel van e5 tu9 g5oemd word51 onv]s*illig ( deze groot ( kle9 is4 ,9 groote tu95 speelt het e5 voorname rol 9 d5 vorm van gazons ( grasveld51 wa>aan zelfs door h51 die e5 go$ begrip van het s*oone van d5 zoog5aamd5 l&s*ap/ijl hebb51 ze] veel wordt t5 ko/e gelegd1 om het go$ te mak5 en zorgvuldig te ond]h\d54 ,9 tu95 als wa>m$e wij ons nu bezig h\d5 kan van eig5lijke gazons natuurlijk ge5 sprake zijn1 ma> to* kan m5 het1 gelijk ik hi]bov5 re$s heb aang]ad51 wel z inri*t51 dat m51 niet v] van het huis e5 kle9e grasvlakte krijgt2 9 onz5 geprojecte]d5 tu9 zelfs nog wel van #be #cj vi]k4 ,met]4 ,dat geeft e5 op5 en tegelijk e5 fris* gezi*t1 en de bloem5 die er vr en a*t] ( er omhe5 /aan kom5 er fraai teg5 uit4 ,het gras is dan ook het e]/e1 wa>voor m5 na d5 aanleg te zorg5 heeft1 en m5 doet dat op tweerlei wijz53 m5 zaait het ( m5 br5gt het direct 9 d5 vorm van zod5 9 d5 tu9 aan4 ,het e]/e is voor kle9e tu95 /ellig af te rad54 ,van eig5lijke vlakt5 is hi] to* ge5 sprake1 en voor de r&5 langs de pad5 heeft m5 te we9ig noodig1 om zi* door de kle9e ko/5 van zod5 te lat5 afs*rikk54 ,het zaai5 van grasr&5 is ze] ondoelmatig1 en zelfs bij d5 aanleg van groot]e tu95 legt m5 deze met zod51 t]wijl de gazons van e5ige uitge/rek!id dan b9n5 die r&5 bezaaid word54 ,dit heeft tweerlei nut3 e]/5s maakt m5 da>door d5 aanleg direct af1 en ziet m5 wat m5 doet en wat m5 heeft2 t]wijl die teek5+ er bij het zaai5 eig5lijk pas inkomt1 nadat het gras go$ gekiemd is2 t5 &]5 v]krijgt m5 dan direct zuiv]e en ov]al gelijkmatig geslot5 r&54 ,het e]/e kan uit d5 a>d d] zaak door zaai+ pas veel lat] v]kreg5 word51 nadat het gras di*t g5oeg is opgekom51 om het zuiv] te kunn5 af/ek51 en wat het twe$e betreft1 dit laat 9 d5 regel veel te w5s*5 ov]1 want1 om go$ geslot5 b&5 te v]krijg51 wa>9 n]g5s kale plekk5 voorkom5 en die ov]al de v]eis*te bre$te hebb51 moet het zaad door e5 go$ geoef5de h& uitge/rooid word54 ,ma> ook dan nog kan het t5 deele mislukk51 da> niet alle graszaad ev5 deugdelijk is en het dus soms sle*t opkomt1 ( ook wel wijl de muss*5 er 9 groot5 getale op ne]/rijk51 en1 vooral wanne] het1 t5gevolge van droog en s*raal l5tewe]1 wat lang duurt e] het ontkiemt1 het groot/e g$eelte ervan oppeuzel54 ,voor groote gazons moet m5 zi* da> wel na> s*ikk5 en dan is het zaak zulke maatregel5 te nem51 als kunn5 di55 om die bezw>5 te voorkom52 m5 kan dan niet &]s1 wijl de ko/5 voor graszod5 te hoog z\d5 loop54 ,e5 kle95 tu9 moet m5 ine5s geheel en go$ afmak52 m5 heeft er dan re$s van 't beg9 af g5ot van en dit weegt ruims*oots teg5 de iets groot]e onko/5 op4 ,hoe hoog die voor de graszod5 zull5 zijn1 kan m5 zelf gemakkelijk b]ek552 imm]s m5 behoeft sle*ts de l5gte d] grasb&51 op de teek5+ door de gebog5 lijn5 t] we]szijd5 van de pad5 te met51 wat m5 da>op gemakkelijk met e5 dun t\wtje kan do54 ,dan zal blijk5 dat 9 d5 tu91 di5 we 9 het vorige ho(d/uk ontwi]p51 deze grasr&5 e5 l5gte hebb5 van p4 m4 #agj ,met]4 ,de graszod5 nu word5 v]ko*t p] vi]k4 rijnl4 ro1 en zulk e5 ro is v]deeld 9 #ab #ab zod5 van #a vi]k4 voet1 zoodat m5 #add zod5 9 e5 ro heeft4 ,nu zijn gewone grasb&5 van e5 voet te bre$1 zoodat m5 aan de halve bre$te g5oeg heeft2 m5 snijdt ze dus door en zoo v]krijgt m5 uit e5 ro #bhh zod5 van voet bre$te en e5 voet l5gte1 to]eik5d dus voor e5 grasb& t] l5gte van #bhh voet4 ,rek5t m5 nu gemak%alve dat er #c voet op e5 ,met] gaat 7't is iets me] ma> m5 v]lie/ ook altijd wat7 dan krijgt m5 e5 l5gte van #if /rekk5de ,met]1 en komt m5 dan voor de b&5 met e5 pa> ro gras toe4 ,v]volg5s neme m5 9 aanm]k+ dat het w5s*elijk is de twee zijdel+s*e bloemb$d5 door e5 grasb& van e5 voet te omvatt51 dat vr het bloemp]kje vlak bij het huis e5 grasr& van ,met] bre$te v]kieslijk is1 en m5 ook nog de kle9e grasvlakte onmiddellijk da>a*t]1 vr het groote eivormige vak heeft4 ,da> er1 ruw g5om51 #d #d #af vi]k4 ,met] 9 e5 vi]k4 ro gaan1 neemt m5 da>voor ook twee ro2 zoodat m5 mag aannem5 met #d ro zod5 ruim toe te kom54 ,wil m5 bre$]e b&5 en ov] 't algeme5 me] gras1 dan zal dit natuurlijk wijzig+ ond]gaan1 ma> het zal to* wel niet z groot word51 dat het zi* tot e5 afs*rikk5d bezwa> ontwikkelt4 ,de prijs d] graszod5 is op v]re na niet ov]al dezelfde1 en kan v>ier5 van f#b tot f#c p] ro1 wat vooral hi]van afhankelijk is1 ( ze van v]af moet5 aangevo]d word51 en ( m5 ze uit de e]/e ( uit de twe$e h& v]krijgt4 ,gewoonlijk is dit laat/e het geval1 als m5 dus d5 midd5prijs neemt1 zal het v]s*il zek] niet groot zijn4 ,het z\ te uitvo]ig word51 wilde ik hi] bij alle bijzond]h$5 hi]van /il/aan2 da>om met het oog op het legg5 di] zod5 sle*ts het volg5de3 ,m5 s*uimt ov]al langs de pad51 b9n5 de /okjes1 d5 grond t] bre$te van #be #cj c4,m4 e5 we9ig weg en w]pt di5 na> b9n51 opdat de zode vlak en niet te hoog z\ ligg52 imm]s de pad5 zakk51 door het betr$51 wat 91 en het gras moet da>m$e ongeve] gelijk1 sle*ts ze] we9ig hoog] ligg54 ,da>na h>kt m5 die /rook go$ gelijk1 en nu s*rapt m5 het beloop van /okje tot /okje1 zoo zuiv] mogelijk af1 dat 9 di5 fijn geh>kt5 grond ze] gemakkelijk gaat4 ,deze s*rap is de buit5gr5s voor het gras4 ,hi]na legt m5 de zod5 da>op1 /ijf teg5 elka> aan1 altijd zorg5de die buit5lijn /r5g te volg51 hetwelk m5 bij de bo*t5 kan do51 door ze aan de b9n5zijde wat van elka> te do5 wijk51 zoodat er e5 wigvormige ruimte tuss*5 op5 blijft1 die m5 dan met e5 los /ukje aanvult4 ,doet m5 dit nu aan we]szijd5 van e5 pad1 zoo ligt dit l9ks en re*ts re$s van 't beg9 af s*]p en zuiv] begr5sd2 de tu9 ontwikkelt zi* nu me] en me]1 en na we9ige ur5 ligt die geheel geteek5d op het t]re91 zoodat i$] zi* er onmiddellijk1 zelfs re$s op e5ig5 af/&1 9 ?uis gevoelt4 ,e9delijk legt m5 ook de vlakke veldjes1 zoov] die 9 het plan zijn opg5om51 wa>door het geheel v]d] wordt voltooid4 ,de tu9 als zoodanig is nu eig5lijk re$s kla>1 ma> m5 is to* nog op v]re na niet g]e$1 zelfs niet met het gras4 ,dit ligt nu los bov5 op d5 grond1 en al zal het ook1 wanne] m5 het zoo laat ligg51 wel gaan groei51 zoo moet m5 di5 groei to* me] v]zek]51 door het go$ va/ aan te plakk5 ( te klopp54 ,hi]toe gebruikt m5 e5 zoog5aamd5 grasklopp]2 e5 geoef5d w]kman kan het ook met e5 spade do51 ma> het e]/e is bet]1 m5 w]kt er gemakkelijk] m$e en het gras zal nett] ligg51 da> m5 veel bet] met d5 klopp] alle oneff5h$5 kan wegnem54 ,als dit g$aan is snijdt m5 7dit is bet] dan af/ek5 met e5 gras/ek] ( spade71 met e5 /evig mes de kant5 b9n5 en buit5 zuiv] gelijk1 wat vooral aan d5 b9n5kant ze] noodig1 ma> ook van buit5--dus langs het pad--niet ov]bodig is1 omdat de zuiv]e gr5s met het va/plakk51 wijl de ne zode wat me] wordt uitgeslag5 dan de &]e1 altijd onzuiv] wordt4 ,bij het afsnijd5 drukt m5 met de l9k]h& op d5 kant d] zode1 wa> m5 die afsnijdt1 da> m5 die &]s z\ opli*t51 wa>door het va/plakk5 doelloos z\ word54 ,re$s nu1 nadat dit w]k is afgeloop5 en t]wijl de vakk5 nog onbeplant1 mogelijk ongeh>kt ligg51 erk5t m5 de wa>heid van wat ik aan het beg9 van dit ho(d/uk zeide1 dat het gras het mee/ ess5tiele deel van d5 tu9 is4 ,9 die ov]tuig+ zal m5 e*t] lat] beve/igd word51 en zek] niet het m9/ 9 de l5te1 wanne] het 9 d5 w9t] vaal geword5 gras langzam]h& e5 fris*gro5e kleur v]krijgt4 ,dn vooral is het gezi*t op zulk e5 kle9 veldje vr het huis ze] opwekk5d4 ,veel afwissel+ geeft m5 hi]aan door er ze] v]/rooid en als w>5 ze uit de lu*t kom5 vall51 hi] en da> e5 ,sneeuwklokje en e5 witte1 blauwe en gele ,crocus 9 te plant52 de laat/5 op groote af/&5 ook 9 dat d] b&54 ,de e]/5 bloei5 re$s 9 d5 w9t]1 soms 9 't laat/ van ,janu>i1 /ellig 9 ,febru>i als het dan niet vrie/1 t]wijl ze door de ,crocuss5 onmiddellijk gevolgd word54 ,die onregelmatig 9 het gras v]spreide bloem5 gev5 dan aan d5 tu9 e5 ze] gezellig aanzi54 ,ik kan er e*t] niet g5oeg op drukk5 dat het sle*ts we9ig5 mog5 wez54 ,wanne] m5 9 het veldje van #be vi]k4 ,met] e5 ti5tal ,sneeuwklokjes#c en lat] zooveel ,crocuss5 ziet bloei5 is dit mooi2 zijn het er me] dan wordt het te bont1 te onru/ig4 #c ,ik b$oel hi] afzond]lijke bloempjes2 ze v]m5igvuldig5 zi* e*t] ga&eweg1 zoodat1 wa> m5 aanvankelijk n bolletje plantte1 lat] e5 kle9e zode met e5 dozijn bloempjes /aat4 ,dan z\ dit te veel zijn4 ,m5 kan ze dan gemakkelijk opnem5 en splits54 ,wanne] het gras go$ gelegd en va/ aangeklopt is1 h9d]t het vol/rekt niet dat m5 er ov] loopt1 (s*oon het to* bet] is dit 9 't beg9 niet1 ( al?ans zoo m9 mogelijk te do54 ,lat] doet het ge5 het m9/e kwaad1 mits m5 het niet altijd 9 ne ri*t+ betre$t1 en er dus ge5 pad ov] maakt3 dit moet zorgvuldig v]m$5 word51 vooral g$ur5de d5 w9t]1 wanne] m5 er1 als het om e5 kort]e communicatie te do5 is1 te li*t] toe ov]gaat4 ,ook lette m5 er op bij de bo*t5 niet de grasb&5 te betr$51 wat ook nogal e5s het geval is4 ,dat m5 l9ks en re*ts ov] va/ligg5d gras loopt1 h9d]t da>aan 9 't m9/ niet1 ma> het mag niet g]egeld ges*i$54 ,wat v]d] op het gras betrekk+ heeft1 v9d5 we lat] bij de besprek+ hoe de tu9 moet ond]h\d5 word54 ,boom54 ,van hoe groot belang de boom5 9 groote tu95 mog5 zijn1 ja zelfs t]wijl zij 9 die van middelmatige grootte nog e5 beteek55de rol spel51 kom5 ze voor kle9e tu95 to* zek] niet 9 de e]/e plaats 9 aanm]k+2 ja geheel ongelijk hebb5 zij niet1 die bew]5 dat1 9 't algeme5 g5om51 boom5 9 kle9e tu95 niet behoor54 ,dat ik ze nu hi] all]e]/ noem is deels uit respect voor de edel/e vorm5 uit het plant5rijk1 ma> deels ook omdat m51 nadat m5 met het gras is g]e$ gekom51 all]e]/ met het plant5 d] boom51 hoe we9ige het dan ook moge zijn1 moet beg9n54 ,ik heb hi] natuurlijk niet enkel het oog op boom51 die e5 groote ontwikkel+ v]krijg51 zooals ,l9d51 ,ess*51 ,populi]51 enz41 ma> op alles wat tot de rubriek boom5 behoort1 dus ook op die van bes*eid5] afmet+52 ook op de 9 d5 w9t] gro5blijv5d51 ook op de vru*tboom51 en dan is er ge5 tu9 zoo kle9 ( da> behoor5 er e5ige 9 ?uis4 ,wij br5g5 ze dus tot deze rubriek51 en wel #a4 de boom5 met 9 het naja> afvall5d blad 7met uitzond]+ d] vru*tboom571 #b4 vru*tboom51 #c4 hee/]s1 #d4 gro5blijv5de boom5 en hee/]s die namelijk1 welke hun blad]5 w9t] en zom] beh\d54 ,opga&e boom5 met afvall5d blad4 ,met het plant5 d] e]/e moet m5 9 kle9e tu95 ze] voorzi*tig zijn1 en het is ind]daad niet te veel gezegd1 als m5 bewe]t dat ze er niet 9 te pas kom51 met uitzond]+ van e5 pa> welli*t1 om e5 gro55 a*t]grond te v]krijg54 ,m5 zij er hi] vr alles op b$a*t1 te zorg5 dat lu*t en li*t zoo onbelemm]d mogelijk toegang tot d5 geheel5 tu9 hebbe4 ,beh\d5s e5 bes*aduwd plekje1 lief/ zoo geleg5 ( +]i*t1 dat m5 er 9 d5 zom] bij held]1 heet we] d5 geheel5 dag kan zitt51 moet e5 kle9e tu9 ge5 &]e s*aduw hebb5 dan die van d5 muur ( s*utt+1 wa>door de tu9 aan de zuidzijde begr5sd wordt1 en die veelal re$s me] dan g5oeg is4 ,al datg5e to*1 wa>van m5 zi* voor/elt 9 d5 zom] g5ot te hebb51 heeft zon noodig1 tot zelfs de hee/]gewass5 incluis1 en voor die enkel51 die zooals m5 het noemt halve s*aduw bem9n51 is altijd wel e5 plaatsje te v9d54 ,ma> m5 behoeft dez5 regel da>om niet 9 al zijn ge/r5gheid toe te pass54 ,e5 enkele mooie boom1 midd5 9 e5 tu91 die zelfs nog kle9] is dan de hi]bov5 b$oelde1 /aat da> go$ en fraai1 en m5 kan 9 zijn lomm] e5 ze] aang5aam1 op5 zitplaatsje hebb54 ,wil m5 dit1 dan ri*te m5 alles er van 't beg9 af na> 9 en neme b4 v4 voor dat communicatie-pad 9 plaats van #a e5 bre$te van #e1 m9/5s #d ,met]4 ,da> plante m5 dan e5 ,ka/anjeboom met niet te lag5 /am4 ,hi]toe v]di5d de dubbeldbloemige de voorkeur1 omdat die langzam] groeit4 ,er zijn er1 die dez5 fraai5 boom voor kle9e tu95 onges*ikt a*t51 omdat hij1 na> hun me5+1 niet ond] 't mes geh\d5 kan word54 ,dit is e5 dwal+2 m5 kan dez5 boom1 als hij te ma*tig wordt1 g]u/ inkort52 als m5 dat met ov]leg doet1 zal hij go$ uitgroei5 en er e5 te di*t]e kroon door krijg54 ,van die mooie1 ne]gebog5 takk5 is dn natuurlijk ge5 sprake2 wil m5 die1 dan moet hij zi* volkom5 vrij kunn5 ontwikkel54 ,e5 &]e ze] fraaie boom voor dit doel is de ,plataan4 ,deze groeit ook kloek1 mogelijk wat m9d] ov]he]s*5d dan de ,ka/anjeboom1 en kan ze] go$1 na> gelang d] om/&igh$51 +ekort word54 ,de ,plataan is bov5di5 e5 ze] zuiv]e boom1 met blad]51 die1 hoewel van e5 geheel &]5 vorm1 to* zek] niet m9d] si]lijk zijn dan die van d5 ,ka/anjeboom#d1 t]wijl deze we] e5 zek] niet g]+e aanbevel+ heeft 9 zijn pra*tig5 l5tebloei4 ,dit hangt dus van v]kiez+ af4 #d ,van d5 ,ka/anjeboom sprek5de1 b$oel ik natuurlijk de zoog5aamde ,pa>deka/anje4 ,de e*te ,ka/anjeboom1 die eetb>e vru*t5 heeft1 komt hi] niet te pas4 ,nu is het wel wa> dat de ,plataan 9 ge5 al te be/5 reuk /aat1 ma> m5 heeft zijn s*adelijke eig5s*ap ze] ov]drev54 ,wanne] de blad]5 9 het voorja> v]s*ijn51 zijn ze met e5 vilta*tig ha>bekle$sel ov]trokk54 ,die ha>tjes zijn ze] fijn en s*]p en ze lat5 gemakkelijk van de bladopp]vlakte los4 ,word5 ze 9 e5igsz9s groot5 getale +eademd1 dan kunn5 ze e5 s*adelijk5 invlo$ op de ademhal+sw]ktuig5 uitoef551 t]wijl ze ook nadeelig kunn5 zijn voor de oog51 als ze veel 9 de lu*t omzw]v54--,dit alles zal wel zoo zijn1 ma> het z\ mij to* niet we]h\d5 e5 ,plataan midd5 9 e5 kle95 tu9 te plant51 als ik 9 zoodanig geval v]ke]de en ik liev] ge5 ,ka/anjeboom koos2 imm]s het ,frans* spreekwoord entre ces deux mon coeur balance is hi] wel van toepass+4 ,dit donzige ha>bekle$sel valt1 zoodra de ,plataanblad]5 volkom5 ontwikkelt zijn af1 ( wordt er door e5 fl9ke reg5bui afgespoeld4 ,de ha>tjes1 die van n5 boom ne]vall51 beteek55 da>bij niet veel1 da> ze z li*t zijn1 dat ze1 zelfs bij /il we]1 9 de lu*t wegdrijv5 zond] iem& e5ig letsel te do54 ,wil m5 de uit]/e voorzi*tigheid 9 a*t nem51 welnu dan ga m5 niet ond] di5 boom zitt51 voordat zijn blad]5 volkom5 glad zijn1 dat wat vroeg] ( lat] het geval zal wez51 afhankelijk van de voorja>sontwikkel+ en van w9d en reg51 ma> 9 ge5 geval zoo laat1 dat m5 er e5ig zom]g5ot door zal miss54 ,m5 kan ook nog e5 boom plant5 midd5 9 e5 d] twee p]k51 9 het vr- ( 9 het a*t]g$eelte van d5 tu94 ,v]kieslijk is dit e*t] niet1 en bet] is het zi* bij n wez5lijk5 boom 9 d5 tu9 zelv5 te bepal54 ,wil m5 het e*t] do51 dan z\ m5 be/ 9 het a*t]/e p]k e5 bru95 ,beuk kunn5 plaats51 die door de bladkleur e5 aang5ame v]s*eid5heid oplev]t4 ,me] vr 9 d5 tu9 plante m5 e*t] lief/ ge5 enkel5 boom me]4 ,die /aat da>--b4 v4 midd5 9 het groot/e p]k--zek] heel a>dig 9 't beg91 en zal er de vi] e]/e j>5 ook go$ voldo51 ma> da>na gaat hij er te veel he]s*51 en1 niet alle5 dat hij dit met zijn takk5 doet 9 de lu*t1 ma> hij doet het ook met zijn wortels 9 d5 grond4 ,dn zit m5 er mee4 ,da> hij vrij /ond1 ontwikkelde hij zi* kloek en fraai1 en m5 z\ het zonde en jamm] a*t51 zoo'n mooi5 boom op te ruim54 ,met dit al wordt dit voornaam/e g$eelte van d5 tu9 i$] ja> donk]d] en voor bloem5 m9d] ges*ikt1 t]wijl het gezi*t uit het huis door di5 /a-9-d5-weg1 zoo mooi als hij is1 ze] belemm]d wordt1 en de tu9 zijn vroolijk1 zijn la*5d k>akt] me] en me] v]lie/1 na>mate de zon er m9d] ha> held] li*t ov] kan do5 s*ijn54 ,ma>1 al drukte ik er op dat m5 v]d] 9 e5 kle95 tu9 ge5 boom5 me] moet plant51 to* kan het geval zi* li*t voordo51 en dit zal veelal het geval wez51 dat m5 er nog enkel5 noodig heeft1 niet 9 d5 eig5lijk5 tu91 ma> aan e5 ( me] zijn] gr5z54 ,heeft m5 b4 v4 e5 hoog5 muur van e5 bel5d5d huis tot a*t]grond1 dan plante m5--wat sommig5 hi]teg5 ook mog5 aanvo]5--op kle95 af/& van d5 muur e5ige ,italiaans*e ,populi]51 die spo$ig vrij hoog opgroei51 ge5 wijd uitgespreide takk5 hebb51 en dus d5 tu9 da> niet donk] mak54 't ,is wa> dat ze nogal veel vo$sel uit d5 grond trekk51 ma>1 t] wille hunn] go$e eig5s*app5 moet m5 de m9d] go$e voor lief nem54 ,plaat/ m5 die op e5 re*te lijn1 ,met] uit d5 muur en #a ,met] van elk&]1 en plant m5 dan teg5 d5 muur jonge ,klimop-hee/]s1 dan zull5 deze laat/5 9 niet te lang5 tijd d5 muur van ond]5 bekle$51 t]wijl de ,populi]5 di5 van bov5 b$ekk54 ,zijn ze op de v]langde hoogte dan topt m5 ze 9 en h]haalt dit lat] als het blijkt noodig te zijn4 ,is de a*t]grond niet door e5 hoog5 huismuur begr5sd1 ma> door e5 s*utt+ ( s*eid+smuur1 en ligt die aan de ,noord- ( ,we/zijde1 dan kan m5 9 de beide hoek51 e5 ,met] ( drie uit d5 hoek1 e5 opga&5 boom plant51 b4 v4 e5 pa> ,ka/anjeboom51 als m5 er ge5 9 d5 tu9 plantte1 &]s e5 ,iep1 die ook niet l te langzaam groeit2 e5 ,noteboom is ook go$1 en e5 ,es* z\ m5 m$e kunn5 gebruik54 ,dit is al keus g5oeg1 imm]s de ,plataan is re$s bov5 g5oemd2 dez5 zie ik e*t] liev] geheel vrij /aan4 ,veelal wil m5 zulk e5 hoekje gebruik5 voor e5 priel4 ,m5 kan er dan e5 ,treur-,es* plaats51 ma> dan moet m5 di5 niet gaan omplant5 met jonge ,iep5 7,iepever5 g5oemd71 gelijk m5 nogal e5s 9 kle9e tu95 wil do54 ,de ,es* wil met zijn hang5de takk5 vrij kunn5 groei51 en niet door de topp5 van die ,iep5 belemm]d word54 ,wil m5 e5 prieltje na> d5 oud5 trant1 dan plante m5 da> op #cj c4,m4 af/& e5 p>tij ,iepever5 9 e5 kr+ van gew5s*te wijdte1 snijde ze op #a ,met] hoogte 9 en b9de ze aan latw]k4 ,zulk e5 priel heeft e*t] we9ig aanlokkelijks2 m5 heeft we9ig uitzi*t en het doel dat m5 erme beoogt1 e5 to*tvrij plekje1 b]eikt m5 er to* niet me4 ,dan is e5 ,treur-,es* bet]1 (s*oon mij e5 ,ka/anjeboom nog bet] lijkt1 da> de ,treur-,es* wel e5s al te di*t wil word54 ,ligt de a*t]gr5s aan het ,zuid51 dan mag da> vol/rekt ge5 boom /aan1 t5zij de tu9 diep g5oeg is en zijn s*aduw dus niet h9d]t4 ,ook aan het ,oo/5 belemm]e m5 de zon niet om 9 d5 vroeg5 morg5 d5 tu9 te bes*ijn54 ,ook kan e5 boom nog go$ op zijn plaats /aan 9 e5 uitspr+5d5 hoek1 wat nogal e5s voorkomt1 wanne] de tu9 a*t]9 m]kba> bre$] is dan bij het huis1 wijl hij zi* da> a*t] e5 &]5 tu9 ( huis uit/rekt4 ,is da> e*t] niet veel ruimte1 dan doet m5 bet] er e5 groep fl9ke hee/]s te plaats51 wa>ov] hi]ond] nad]4 ,9 e5 kle95 tu9 zelf--d4 w4 z4 9 het midd5g$eelte--plante m5 ov]ig5s v]d] vol/rekt ge5 opga&e boom54 ,met hee/]s komt m5 al v] g5oeg4 ,ov] de wijze van plant5 kan ik hi] natuurlijk niet uitvo]ig zijn1 da>om sle*ts enkele w5k51 die geld5d zijn voor het plant5 van alle h\ta*tige gewass51 en niet mog5 v]ona*tzaamd word54 ,ik neem aan dat de wortels niet 9 de lu*t hebb5 ligg5 uitdrog51 ma> dat m5 de boom5 ( hee/]s na ontvang/ heeft gekuild1 &]s legge m5 ze vooraf e5 pa> ur5 9 't wat]1 (1 als da> ge5 geleg5heid voor is1 giet m5 ze go$ nat4 ,da> de tu9 g]egeld omgew]kt is1 maakt m5 e5 gat van m9/5s #bj c,m4 me] diamet] dan de wortelkluit2 is dit op de behoorlijke diepte1 dan ziet m5 de wortels na2 snijdt de gekneusd5 af en topt die1 welke ze] lang zijn1 wat 94 ,da>na plaat/ m5 d5 boom 9 d5 kuil2 e5 p]soon h\dt d5 /am go$ re*t1 t]wijl de &]e wat fijn v]kruimelde a>de op de kluit w]pt4 ,door d5 boom1 als hij niet te zwa> is1 wat op en ne]1 he5 en we] te beweg51 zakt de a>de tuss*5 de wortels 91 en zoo gaat m5 voort1 tot de kluit go$ b$ekt is4 ,nu laat m5 hem /il /aan en giet e5 pa> giet]s wat] op de kluit1 wa>door al de tuss*5 de wortels nog op5geblev5 ruimt5 met a>de volloop54 ,het spreekt dus vanzelf dat de grond aanvankelijk niet mag aangetrapt word51 da> die dan niet tuss*5 de wortels kan spoel54 ,dit g$aan zijnde1 gaat m5 tot de plant+ van e5 &]5 boom ( hee/] ov]2 het wat] kan dan intuss*5 wegzakk5 en de grond geslot5 word51 wa>door de boom gaat va//aan1 imm]s wanne] hij e5 voldo5d wortelv]mog5 heeft4 ,het is ze] v]kieslijk er e5 pa> ur5 ov]he5 te lat5 gaan1 alvor5s het gat v]d] aan te vull51 want zoolang de a>de drassig is1 kan m5 di5 niet va/ aantrapp54 ,dan vult m5 alles aan en tr$e het 9 de rondte go$ va/4 ,vree/ m5 dat de boom s*eef zal waai51 dan zet m5 hem met drie gespann5 koord5 ( ijz]drad51 die aan 9 d5 grond geslag5 paaltjes beve/igd zijn1 va/4 ,e5 /ok ( paal moet m5 er nog niet bijzett51 opdat de boom met d5 grond gelijkmatig kan zakk54 ,doet m5 dit te vroeg1 dan zakt wel de grond ond] de wortelkluit 91 ma> gaat deze niet me1 omdat de boom aan d5 /ok1 die va//aat1 als opgehang5 is4 ,hi]door ont/aat e5 l$ige ruimte ond] de wortels1 en m5 begrijpt zelve dat dit niet go$ is4 ,sommig5 snijd5 de takk5 na ( bij het v]plant5 vrij kort 91 zegg5de da>door d5 boom te help54 ,m5 v]geet e*t] da>bij te b$5k5--mogelijk ook weet m5 het niet--dat 9 de takk5 ze] veel vo$sel ope5gehoopt is1 hetwelk 9 d5 vorig5 zom] door de blad]5 b]eid1 tuss*5 het h\t en d5 ba/ als 9 res]ve is g$epone]d voor de aan/a&e l5te-ontwikkel+4 ,snijdt m5 nu veel takk5 weg1 dan b]o(t m5 d5 boom van datg5e1 wat hem jui/ nu zoo go$ te pas z\ kom54 ,bet] doet m5 dan ook met sle*ts enkele wilde takk5 te v]wijd]5 en voorts d5 boom te lat5 wat hij is2 met hee/]s1 die rijk] aan /5gels en takk5 zijn1 is dit wat &]s4 ,is hij dan 9 d5 zom] aan d5 gang gegaan1 zoo kan m5 hem zond] bezwa> 9 het volg5de voorja> insnijd51 om e5 bet]5 vorm ( e5 di*t]e kroon te krijg54 ,aan e5 geheel vrij /a&5 boom snijde m5 e*t] zoo we9ig mogelijk1 t5zij lat]1 wanne] hij al te druk mo*t word54 ,vru*tboom54 ,dat er 9 e5 kle95 tu9 ge5 plaats is voor veel vru*tboom5 ligt vr de h&4 ,het z\ eig5lijk de vraag zijn 9 hoev]re zulk e5 tu9 al dan niet voor vru*tboom5 ges*ikt is1 en sommig5 keur5 het plant5 ervan da>9 dan ook onvoorwa>delijk af4 ,hi]m$e zull5 e*t] ma> ze] we9ig eig5a>s van kle9e tu95 zi* v]e5ig51 en1 al b5 ik er zelf ook ge5 groot voor/&] van1 kan ik to* niet ontk5n5 dat m5 g]u/ e5ige v]s*ill5de vru*tboom5 er 9 kan opnem51 zond] dat dit aan d5 indruk van het geheel s*aadt4 ,da> komt bij dat ze 9 het voorja>1 door hun mild5 en mee/al fraai5 bloei1 w>e si]ad5 kunn5 g5oemd word54 ,e5 bloei5de ,appelboom inzond]heid lev]t e5 hoog/ si]lijk s*\wspel op1 en wanne] lat] de takk5 ov]al met de fraai rood gekleurde vru*t5 bezet zijn1 is dit niet m9d] het geval4 ,welnu1 voor e5 hoog/ammig5 ,appelboom is wel plaats te v9d51 mits m5 dan e5 &]5 boom m9d] plant4 ,m5 z\ di5 b4v4 kunn5 plaats5 aan het bov5e9de van het groote p]k ,a1 op #a ,m4 uit het pad2 dan zal hij lat] met zijn kroon aan ne zijde ov] het communicatiepad reik5 en da> e5 s*aduwplekje gev51 dat niet h9d]t4 ,dit is bet] dan hem 9 het midd5 da>van te plaats51 gelijk m5 alli*t z\ will5 do54 ,9 het beg9 gaat dit go$1 ma> na we9ige j>51 als hij go$ groeit1 zal dan dat geheele midd5g$eelte voor iets &]s onbruikba> word51 en het t]re9 is niet groot g5oeg om er niet zu9ig mee te wez54 ,plaat/ m5 hem da> aan het e9de1 en bezet m5 het p]k v]d] met lag]e hee/]s1 dan zal hij lat] da>voor e5 go$e a*t]grond word51 en wordt zijn bloei1 door het dan ontluik5de te$]e gro5 van deze laat/5 nog fraai]4 ,m5 z\ hem ook kunn5 plaats5 midd5 9 het cirkelvormige vak1 door ,c aang$uid1 ma> dan rek5e m5 er op dat dit spo$ig geheel aan hem opge(f]d moet word51 en m5 er alle5 e5ige s*aduwm9n5de plant5 ond] en omhe5 kan zett54 ,ik zal hi] nu ge5 lange lij/5 gev5 van de soort5 die voor dit en &]e doele9d5 aanbevel+ v]di554 ,da>door wordt de keus moeielijk1 en zulke lij/5 kan m5 9 uitvo]ig] tu9boek5 v9d54 ,9 e5 geval als dit is het bet] te zegg5 wat m5 be/ell5 moet1 dan wordt alle twijfel voorkom54 ,op d5 voorgrond /aat dat m5 er e5 moet hebb5 met hoog5 /am1 wijl hij &]s spo$ig met de kroon te veel drukt op 't ge5 erbij /aat4 ,da>om is het mogelijk go$ d5 kweek] uit e5 drie- vi]tal soort5 zelf te lat5 kiez51 wa>van hij het be/e e5 fl9k5 hoog/am 7niet 9 naam ma> 9 de daad1 want m5 noemt wel e5s hoog/amm51 wat w]kelijk niet veel me] dan half/amm5 zijn7 kan lev]51 en dan v]di55 de bek5de ,pr9cesse noble1 de ,engels*e ,gold ,pe>ma9 en de ,pep]appel1 die tot ze] laat 9 d5 w9t] kan bewa>d word51 zek] go$e aanbevel+4 ,is de tu9 niet ze] kle91 dan z\ ik1 wat &]5 er ook van zegg51 ze] g5eigd zijn e5 ,grav5/e9] te plant52 deze groeit e*t] voor e5 kle95 tu9 wel wat wild1 ma> zijn bloei is pra*tig1 en met zijn bloz5de vru*t5 maakt hij 9 d5 nazom] e5 fraai effect4 ,wa> k9d]5 zijn1 is hij e*t] v]leidelijk1 da> de fraaie vru*t5 nog al li*t afvall51 en m5 dan vooruit weet hoe 't gaat4 ,me] dan n ,appelboom moet m5 e*t] niet nem51 wijl m5 dan aan de to* altijd wisselvallige kans op vru*t5 de altijd ze] gew5s*te v]s*eid5heid op(f]t4 ,me] aanbevel+ v]di55 enkele ,p]eboom51 wijl die bet] 9 piramidevorm kunn5 geh\d5 word5 en da>door niet zooveel ruimte innem54 ,ook zijn vel5 ze] op enkele fijne p]5 ge/eld4 ,het ronde p]kje ,c bi$t da>toe geleg5heid1 en da> zull5 er vijf kunn5 /aan1 zond] dat ze elka> ( iets &]s h9d]54 ,de volg5d5 mog5 met re*t tot de keurige vru*t5 g]ek5d word51 die voor dit doel ze] ges*ikt zijn3 ,beurr ,clairgeau1 ,beurr de ,mrode1 ,william's ,du*esse1 ,l\ise bonne d',avran*es en ,b]gamotte d',esp]54 ,hi] vooral is de keus zoo groot1 dat het be/ is ons tot het opgegev5 getal te bepal54 ,me] dan e5 vijftal ,p]eboom5 moet m5 9 zulk e5 kle95 tu9 niet plaats54 ,ook van e5 muur ( s*utt+1 zo[el die teg5 het ,noord5 als die teg5 het ,zuid5 ligt1 kan m5 voor vru*tboom5 gebruik mak54 ,de laat/e1 die op de zonzijde geleg5 is1 komt da>bij natuurlijk het mee/e 9 aanm]k+1 wijl zo[el voor vru*tboom5 als voor mee/ alle gewass5 de zon als bron van lev5 en gezondheid te bes*\w5 is4 ,(s*oon m5 er ook waai]vormig gekweekte ,p]eboom5 teg5 kan plaats51 geeft m5 to*1 en t]e*t1 algeme5 aan ,p]zikboom5 de voorkeur4 ,het be/e is teg5 zulk e5 muur ( s*utt+ vooraf hekw]k van tu9latt5 te beve/ig51 omdat de takk5 en twijg5 da> 't gemakkelijk/ aan va/gebond5 kunn5 word54 ,zu9igheid%alve doet m5 't ook wel aan spijk]s1 wat op v]re na zoo doelmatig niet is4 ,m5 bepale1 voor ,p]zik51 zijn keus tot twee soort51 e5 vroege en e5 late1 en neme voor de e]/e de ,amsd5-1 voor de laat/e d5 ,montagne-,p]zik4 ,die e5 vrij/a&5 ,p]zik wil plant51 b4v4 op de plaats1 die wij da> /raks voor e5 hoog/am-,appelboom be/emd51 kan da>toe m$e de vroege ,amsd5 gebruik51 die er ze] ges*ikt voor is4 ,het spreekt vanzelf dat m5 dan aan e5 boomkweek] bepaald moet opgev5 wat m5 b$oelt3 e5 lei- ( e5 kroonboom4 ,teg5 d5 muur op teg5ov]ge/elde ligg+1 die ge5 zon krijgt1 kan m5 e5 ,morelleboom plant51 die da> go$ op zijn plaats is4 ,behalve voor dit doel1 wordt de ,morelleboom ook als kroonboom gekweekt1 9 welk5 vorm hij inzond]heid voor kle9e tu95 ze] gezo*t is2 en ind]daad maakt zulk e5 niet wild groei5d kroonboompje1 vooral tijd5s d5 bloei en als de vru*t5 gekleurd zijn1 e5 lief effect4 ,hi] komt nog bij1 dat m5 van de laat/5 lang plezi] heeft1 da> zij er vrij lang aan kunn5 blijv5 hang54 ,heeft m5 e5 hoog5 muur1 di5 m5 ga>ne spo$ig door vru*tboom5 wil bekle$ zi51 dan plaat/ m5 9 het midd5 e5 hoog/am-leiboom1 die ook op ze] hooge /amm5 gekweekt word51 en1 op e5ig5 af/& da>van1 t] we]szijd51 e5 laag/am-leiboom4 ,de e]/e dekt dan d5 muur van bov51 t]wijl de laat/5 dat van ond]5 do54 ,de re$s g5oemde1 delicieuse ,l\ise bonne d',avran*es is da>voor ze] ges*ikt4 ,m5 d5ke er ook dn aan1 d5 kweek] op te gev5 wt m5 v]langt en voor welk doel4 ,wanne] hij to* weet dat die beide leiboom5 bov5 en ond] elka> moet5 /aan1 kan hij er de hoogt5 na> kiez54 ,het hi] m$eg$eelde ov] vru*tboom5 is voor kle9e tu95 zek] voldo5de2 9 de mee/e gevall5 zelfs me] dan voldo5de2 wa>bij ik nog me5 te moet5 opm]k51 dat m5 bij de plant+ van vru*tboom5 nog met wat me] zorgvuldigheid moet te w]k gaan dan bij die van &]e boom54 ,vooral lette m5 er op dat de ond]grond los zij en het wat] go$ kan doorlat54 ,is die te va/ ( te zwa>1 dan make m5 het gat diep] en w]pe op d5 vooraf go$ losgemaakt5 bodem e5 laag pu9 voor dra9e]+4 ,v]volg5s v]m5ge m5 de a>de met oud5 /alme/1 t]wijl het go$ is1 mo*t de grond ze] zwa> zijn1 er ook wat wit z& bij te voeg54 ,go$ v]m5g5 da>van is ze] noodig4 ,voorts b9de m5 de boom5 niet aan1 voordat de grond we] geslot5 is1 en m5 dus mag aannem5 dat zij niet me] zull5 zakk54 ,dat m5 b4v4 teg5 e5 muur ook e5 ,mo]bezieboom ( e5 ,w+]d kan plant5 spreekt vanzelve4 ,alles op te somm5 wat m5 zoo al kn plant5 ligt e*t] niet 9 mijn plan2 ik bepaal mij tot wat m4 i4 de voorkeur v]di5t2 ook dan heeft m5 voor zulke kle9e ruimt5 nog keus g5oeg4 ,hee/]s4 ,ook de hee/]s behoor5 tot de booma*tige gewass51 ma> vorm5 da>van to* e5 go$ ond]s*eid51 hoewel niet ov]al s*]p begr5sde rubriek4 ,ond] boom5 to* v]/aat m5 die h\tgewass51 welke met n /am re*t opgroei51 en die zi* pas e5 e9d bov5 d5 grond v]takk51 da> e5 m9 ( me] bre$ uitgroei5de1 regelmatige ( onregelmatige kroon vorm5de4 ,bij de hee/]s is van zulk e5 kroon ge5 sprake1 ev5m9 als van e5 ho(d/am1 de oorsprong en drag] van al de takk54 ,zij splits5 zi* ond] ( vlak bij d5 grond 9 e5 groot] ( kle9] aantal /amm5 van gelijke wa>de1 krijg5 da>door e5 bossig voorkom5 en blijv5 laag1 sommig5 twee tot drie ,met]1 &]5 nauwelijks e5 halv5 ,met] ( nog m9d] hoogte b]eik5de4 ,de kweek] ond]s*eidt nog e5 da>tuss*5 ligg5d5 toe/&2 hij spreekt dan van boom-hee/]s4 ,deze rubriek is e*t] ge5 zuiv] natuurlijke1 ma> wij/ veele] op e5 bijzond]5 cultuurvorm4 ,eig5lijk zijn dat boom51 ma> die zi* m9 ( me] tot groot]e hee/]vorm5 lat5 dw+54 ,ook hebb5 ze wel degelijk e5 ho(d/am1 en wanne] m5 er niet g]egeld de h& aan h\dt en ze laat v]wild]51 v]krijg5 ze het zuiv]e k>akt] d] boom54 ,hi]toe behoor5 b4v4 ook v]s*ill5de ,dor5soort51 ook ,es*doorns1 enz4 ,voor kle9e tu95 kom5 ze ze] go$ te pas4 ,9 die1 welke wij ons ?ans voor/ell51 is het groote p>k ,a er ze] go$ voor ges*ikt1 t]wijl m5 er wa>s*ijnlijk ook /e$s enkel5 9 de zijrabatt5 zal kunn5 plaats51 ma> natuurlijk niet da>1 wa> m5 e5 vru*tboom teg5 d5 muur ( de s*utt+ heeft geplant4 ,m5 zij e*t] vooral wat deze hee/]a*tig gekweekte boom5 betreft1 ze] op zijn ho$e1 ze niet te di*t bije5 te plaats51 en h\de ze m9/5s drie ,met] van elka> af4 ,wanne] de ontvang5 exempl>5 niet /]k zijn1 /aat dat aanvankelijk wel wat ijl1 en dit is dan ook de r$5 wa>om m5 ze] dikwijls te di*t plant1 wa>door na e5ige j>5 het e5 het &]e b$]ft4 ,i,jl ( niet1 ze mog5 niet di*t] /aan1 en de op5 ruimte er tuss*5 is 9 d5 e]/5 tijd ze] go$ met kle9e gro5blijv5de hee/]s aan te vull51 (1 wat nog bet] is1 m5 zet er va/e plant51 ,dahlia's ( d]gelijk5 ne]4 ,zij1 die dit ze] go$ wet51 vull5 die ruimt5 dikwijls aan met &]e hee/]s1 met het voornem5 die dan lat] weg te nem52 ma> da> komt mee/al niets van1 en dan is het middel nog erg] dan de kwaal4 ,ond] die zoog5aamde boom-hee/]s kom5 enkele fraaie ,es*doorns voor2 vooral neme m5 e5 roodblad]ige4 ,ook enkele ,l9deboom5 en ,iep5 kunn5 zoo gekweekt word51 wa>bij de bru9blad]ige ,iep niet moet v]get5 word54 ,ond] de aan d5 ,meidoorn v]wante soort5 zijn er ook die hi] mog5 aanbevol5 word51 hetzij om d5 rijk5 l5tebloei1 hetzij om de fraaie vru*tjes4 ,de donk]-roodbloemige is ze] fraai en blijft kle91 en de ,oo/]s*e ,doorn1 die fraaie +esn$5 blad]5 heeft1 prijkt 9 't naja> met betrekkelijk groote vru*t51 die re$s van v]re 9 't oog loop54 ,ook de ,tulpeboom laat zi* ze] go$ aldus kweek51 t]wijl de bek5de ,g\d5reg5 van nature tot deze reeks behoort4 ,dit laat/e kan m$e gezegd word5 van v]s*eid5e pra*tige ,magnolia's1 wa>van die1 welke ze] vroeg 9 de l5te bloei5 voor dit doel het be/e ges*ikt zijn4 ,zoo'n bloei5de ,magnolia maakt dan1 vooral op e5 af/& gezi51 e5 he]lijk effect2 da>om plante m5 dez5 vooral da>1 wa> hij uit het huis kan gezi5 word54-- 99 99 99 99 99 ,hee/]s 9 me] eig5lijk5 z9 zijn die plant5 met h\tige /5gels1 die niet met n ho(d/am na> bov5 s*iet51 ma> die bossig zijn en mee/al laag1 somwijl5 ze] laag blijv54 ,m5 kan het 9 e5 kle95 tu9 dikwijls zond] boom5 af1 ma> hee/]gewass5 zijn da>voor e5 onmisba> be/&deel4 ,vooral langs de zijmur5 ( s*utt+5 zijn ze go$ te gebruik51 t]wijl 9 het midd5g$eelte altijd nog ruimt5 g5oeg vrij blijv51 zelfs al plantte m5 da> hoog] en bre$] uitgroei5de boomgewass51 die door e5 hee/] behoorlijk bezet kunn5 word51 zond] dat m5 het ov]vol maakt4 ,da> de keus hi] ze] ruim is1 kan m5 voor e5 gew5s*te afwissel+ zorg5 en tev5s grov]e1 die /]k groei51 en fijn]e1 die laag blijv51 da> plaats51 wa> dit met de ruimte 't be/ ov]e5komt4 ,ze] v]ke]d is het zi* da>bij /e$s te bepal5 tot enkele me] algeme5 bek5de soort51 me55de dat &]e te ko/ba> z\d5 zijn4 ,dit laat/e to* is 9 ge55 deele het geval1 en door d5 tu9 op te vull5 met ,sneeuwball51 ,bo]5jasmijn5 en ,s]+51 zal m5 wel op e5 gegev5 oog5blik veel bloem5 zi51 ma> op afwissel+ zal m5 zek] niet kunn5 roem52 en die e5tonigheid loopt1 wanne] de bloeitijd voorbij is1 nog veel me] 9 't oog4 ,ik wil hi]m$e niets afd+5 op de s*oonheid di] ov]al gevond5 hee/]s2 ze zijn voor elk5 tu9 onmisba>4 ,ma> m5 moet zi* tot enkel5 bepal51 en het zoo inri*t51 dat m5 bijna ev5veel soort5 heeft als m5 hee/]s plant2 da> m5 dan niet alle5 v]s*eid5heid krijgt van bloem en blad1 ma> ook bloem5 heeft 9 d5 zom] zo[el als 9 de l5te2 zek] e5 niet te v]smad5 voordeel1 en wa>toe m5 niets me] behoeft uit te gev54 ,ond] de voorja>s bloemhee/]s kom51 vooral de ,japans*e ,kwee 7,pyrus japonica7#e en de blo$roode ,ribes 7,ribes sangu9ea7 ze] 9 aanm]k+1 t]wijl m5 voor ,s]+5 zi* niet moet bepal5 tot de gewone en de zoog5aamde ,frans*e ,s]+1 ma> ook e5 pa> d] lat] gewonn5 v>iteit5 moet kiez51 die door de grootte d] bloempluim5 en door de kleur d] bloem5 de gewone soort v] ov]treff54 #e ,ik gebruik 9 dit boekje alle5 die nam51 ond] welke de b$oelde plant5 het mee/ algeme5 bek5d zijn4 ,latijns*e nam5 mog5 hi] m4i4 alle5 dn voorkom51 als ze onv]mijdelijk zijn1 en dan koos ik die welke elke kweek] k5t4 ,v]d] v]di55 als bloemhee/]s aanbevel+ de lage1 witte ,deutzia gracilis1 zoo m$e de hoog] groei5de ze] fraaie ,deutzia met dubbele rose bloem5 7,deutzia cr5ata flore pl5o72 voorts het ,al?a-boompje 7,hibiscus syriacus7 9 v]s*ill5de kleur51 met enkele en dubbele bloem51 v]s*ill5de ,spiroea's1 v]s*ill5de ,weigelia's1 de gro5e en de bru9blad]ige ,zuurbes ( ,b]b]is4 ,heeft m5 e5 go$5 zw>t51 niet te drog5 grond1 dan v]gete m5 vooral het ,melo5boompje 7,calycantus floridus7 niet1 dat met de bru9e bloem5 zulk e5 liefelijk51 za*t5 geur v]spreidt1 ma> 9 zw>e grond5 niet voort wil4 ,behalve de gewone ,hort5sia zijn er nog e5ige &]e1 en 9 de e]/e plaats de pluim-,h4 7,hydrangea paniculata gr&iflora72 ook de ,pruikeboom 7,rhus ,cot9us7 mag hi] 9 aanm]k+ kom51 niet om de s*oonheid d] bloem51 ma> om het ze] eig5a>dige effect dat deze hee/] tijd5s d5 bloei maakt4 ,ze] gewa>de]d om d5 fraai5 bloei zijn ook de ,azalea's1 die e5 zw>t51 zoo mogelijk ve5a*tig51 vo*?\d5d5 grond bem9n54 ,vroeg] k5de m51 als ges*ikt voor de tu951 alle5 de ,pontis*e ,azalea's 7,a4 pontica71 die 9 h>e bloem5 niet alle5 veel kleurv]s*eid5heid bi$51 ma> ook e5 aang5am5 geur4 ,ze zijn e*t] 9 d5 laat/5 tijd wel wat v]drong5 door de ,japans*e ,azalea's 7,a4 mollis74 ,deze hebb5 wel is wa> reukelooze bloem51 ma> die veel groot] zijn2 bov5di5 groei5 deze laag blijv5de hee/]s bossig]1 bloei5 ze veel rijk] en zijn ze m9d] gevoelig4 ,ook deze kom5 9 vele kleur5 voor4 ,ze zijn voor kle9e tu95 als geknipt en e5 p]kje met e5 ti5- ( twaalftal bezet geeft tijd5s d5 bloei e5 ze] fraai gezi*t4 ,ik noem deze we9ige nam5 alle5 om d5 lez] e5 begrip te gev5 hoe hij het moet aanlegg5 om 9 dit opzi*t v]s*eid5heid te v]krijg54 ,die veel noodig heeft1 zal v]/&ig h&el5 met e5 boomkweek]scatalogus te raadpleg51 ma> voor e5 kle95 tu9 is de behoefte uit d5 a>d d] zaak niet groot4 ,de hee/]s zijn ze] ges*ikt ook t] beplant+ van e5 geheel vak1 zelfs al is dat vrij groot4 ,dit komt vooral te pas 9 het voorg$eelte van d5 tu91 wa> m5 lief/ gewass5 heeft1 die het gezi*t op het me] na> a*t]5 geleg5 g$eelte niet belemm]54 ,plant m5 nu 9 het groote vak ,a onz] s*ets e5 vru*tboom en voorts de da> /raks b$oelde boom-hee/]s1 dan ziet m5 da> na e5ig5 tijd teg5 aan1 en ond]s*eidt m5 sle*ts we9ig van wat er a*t] is4 ,dit hangt natuurlijk geheel van v]kiez+ af4 ,m5 di5t dan ook vooraf te wet5 wat m5 wil1 om het er van 't beg9 af na> te kunn5 inri*t51 &]s moet m5 telk5s v]&]51 dat noodelooze moeite en /oornis 9 de g]egelde ontwikkel+ v]oorzaakt4 ,de hee/]s kan m5 g]u/ op kle9] ond]l+5 af/& plaats54 ,me] dan twee ,met] ruimte is niet noodig1 en met &]halv5 ,met] zijn ze 9 d5 regel ook tevr$54 ,to* ook v]mijde m5 met de hee/]s e5 te di*te plaats+1 wijl da>door het geheel e5 di*t bos* wordt1 wa>9 m5 niets go$ afzond]lijk ond]s*eidt4 ,de hee/]s zelf ontwikkel5 zi* dan ook m9d] fraai en kom5 da>door niet zoo go$ tot hun re*t4 ,gro5blijv5de boom5 en hee/]s4 ,m5 kan e5 kle95 tu9 zoo beplant51 dat hij w9t] en zom] fris* gro5 blijft4 ,het getal di] v]s*ill5de gro5blijv5de boom5 en hee/]s is z groot1 dat m51 zelfs op e5 vrij uitge/rekte opp]vlakte1 da>9 to* e5 gew5s*te afwissel+ kan br5g54 ,het blijft e*t] wa>1 dat de afwissel+1 die m5 9 d5 zom] da>aan kan gev5 door bloem5 en si]plant51 op v]re na zoo groot niet is1 als die welke het plantso5 met afvall5d blad geeft 9 zijn bladontluik+ 9 't voorja>1 zijn volle blad]tooi 9 d5 zom]1 zijn bladv]kleur+ 9 het naja>1 en e9delijk 9 di5 eig5a>dig5 toe/& van w9t]ru/1 die zoo go$ h>moniert met ons klimaat4 ,het is ma> de vraag wa>aan m5 de voorkeur geeft4 ,heeft m5 teg5 de e5vormigheid het geheele ja> door ge5 bezwa>1 dan is e5 tu91 geheel met gro5blijv5de gewass5 bezet1 bij go$e keuze en go$e v]deel+1 zek] niet te v]w]p51 en ik zag er nog onlangs e5 9 't midd5 van d5 w9t]1 die e5 all]lief/ gezi*t oplev]de4 ,gewoonlijk e*t] w5s*t m5 dit niet1 en ik z\ het dan ook niet onvoorwa>delijk durv5 aanbevel52 ma> hoe m5 het ook aanlegt en hoe kle9 de tu9 ook zij1 enkele gro5blijv5de plant5 moet m5 er to* 9 hebb51 niet alle5 om ook 9 d5 w9t] da>9 nog lev5 te zi51 ma> ook omdat ze 9 d5 zom] e5 gew5s*te afwissel+ gev54 ,de gro5blijv5de gewass5 ( semp]vir5t5 zijn 9 ho(dzaak tweerlei4 ,voore]/ die met gewone vlakke blad]51 alle5 hi]9 van de &]e hee/]s v]s*ill5de1 dat ze de blad]5 niet 9 't naja> afw]p51 en die met smalle1 dikwijls lange1 priem- ( naaldvormige blad]51 die algeme5 als kegeldrag5de gewass5 en bet] nog als ,conife]5 7't ge5 hetzelfde beteek5t7 bek5d zijn4 ,ond] de e]/5 kom5 voor d5 tu9 9 de e]/e plaats 9 aanm]k+ de g5oeg bek5de ,rhodod5dron's1 omdat zij tev5s als bloemhee/]s tot die van d5 e]/5 rang behoor54 ,v]baz5d groot is het aantal v]s*ill5d5 die teg5woordig gekweekt word51 en die wel niet all5 ev5 go$1 ma> wa>van to* vel5 teg5 onze w9t]k\de volkom5 be/& zijn4 ,ev5als met de ,azalea's1 beplant m5 ook met de ,rhodod5dron's bij voorkeur e5 p]kje1 dat e*t] voor deze laat/5 wat groot] g5om5 moet word51 t]wijl ze m$e e5 vo*?\d5d5 humusgrond bem9n54 ,heeft m5 met zw>5 grond te do51 dan is het zaak het p]kje tot op e5 halv5 ,met] diepte uit te grav5 en het met ve5a*tig5 grond1 die go$ met oud5 koeme/ v]m5gd is1 te vull54 ,de fraaie hee/]s zijn die moeite wel wa>d4 ,v]d] de m$e algeme5 bek5de ,aucuba1 met h>e groote1 ovale1 glimm5de en fraai geel gevlekte blad]54 ,deze voor de tu95 zoo go$ ges*ikte hee/] is zoo m9 keurig op d5 grond als op de /&plaats1 zoodat m5 hem vrij wel ov]al kan gebruik5 wa> m5 wil4 ,m5 kweekt er vel]lei1 met geheel gro5e en met bijna geheel gele blad]52 hoe gro5] ze zijn1 des te bet] zijn ze teg5 onze w9t]k\de be/&4 ,de ,lauri]k]s 7,prunus ,lauroc]asus7 heeft ook fraaie1 groote1 glimm5de blad]5 en vormt e5 bossig5 kloek5 hee/]4 ,v]volg5s komt de ,hul/ 9 aanm]k+2 wordt hij voorzi*tig v]plant en is hij e5maal go$ aan d5 groei1 elan mag hij met zijn /ekelige blad]5 ond] de fraai/e gro5blijv5de gewass5 g]ek5d word54 ,dikwijls wordt hij e*t] misbruikt1 en wordt dan t5 laat/e alles behalve fraai4 ,de ,hul/ wil li*t en lu*t hebb5 aan alle zijd54 ,zijn dan de om/&igh$5 niet al te ongun/ig1 zoo ontwikkelt hij zi*1 zond] dat m5 er iets aan behoeft te do51 tot e5 fraaie1 di*te pyramide4 ,plant m5 hem e*t] nabij e5 s*utt+ ( muur1 dan wordt hij spo$ig e5zijdig en gaat het mooie er af4 ,de gewone gro5e en de bonte ,hul/ zijn voor kle9e tu95 9 gelijke mate aan te bevel54 ,het ,buks- ook wel ,palmboompje g5oemd1 omdat deze langzaam groei5de boom het palmh\t van d5 h&el lev]t1 is alm$e voor kle9e tu95 ze] ges*ikt4 ,laat m5 het geheel aan zi*zelf ov]1 dan groeit het op tot e5 groot5 gro55 kogel2 veelal snoeit m5 het 9 d5 vorm e5] pyramide1 dat veel /ijv] is1 ma> bet] aan sommig] smaak voldoet1 en ov] d5 smaak valt niet te twi/54 ,ook kan m5 er ze] fraaie kroonboompjes van krijg51 die 9 het gras niet ona>dig /aan4 ,vooral 9 d5 w9t] do5 zij zi* ze] gezellig voor1 en ruimte van beteek5is nem5 ze niet 94 ,m5 ziet dat deze rubriek talrijk g5oeg is 7ik noemde alle5 de mee/ bek5d5 en die ov]al voor we9ig geld te v]krijg5 zijn71 om de noodige afwissel+ te v]krijg54 99 99 99 99 99 ,volg5 de ,conife]5 ( kegeldrag5de gewass51 e5 plant5groep die ov] de geheele a>de v]spreid en dan ook z uitgebreid is1 dat m5 er e5 bepaalde /udie van moet mak5 om ha> go$ te kunn5 ov]zi54 ,ma> zoo zwa> behoeft de eig5a> van e5 kle95 tu9 het niet op te nem54 ,hetzij hij er betrekkelijk vel51 hetzij hij er we9ig5 w5s*t1 kle9 zal dit getal to* 9 elk geval blijv51 en hij kan zi* tot e5ige fraaie d] 9 alle kweek]ij5 9 groot5 getale gekweekte soort5 bepal54 ,het be/e en het fraai/e tev5s groei5 de ,conife]5 7ik gebruik hi] dit woord gemak%alve1 ook wijl het algeme5 bek5d is7 9 z&grond4 ,zw>e grond is veel m9d] ges*ikt1 en de mee/5 gaan er ge/adig 9 a*t]uit4 ,die dus e5 tu9 heeft 9 e5e z&ige /reek1 kan er op rek55 voor deze fraaie gewass5 9 de be/e conditie te zijn4 ,9 zulk e5 tu9 z\ ik er dus e5 ruim gebruik van mak52 9 e5 tu91 wa> de grond uit d5 a>d zwa> en kleiig is1 z\ ik ze wel niet geheel a*t]wege lat51 ma> mij to* tot enkel5 bepal52 imm]s wil m5 er da> g5ot van hebb51 dan is het zaak e5 gat te grav5 van e5 kub4 ,met]1 en dit tot op #be c,m4 bov5 d5 grond met z&ige a>de te vull54 ,sle*ts ze] enkel5 nem5 zwa>d]5 grond voor lief2 dit is b4v4 met d5 gewon5 ,taxus 7,taxus baccata7 het geval1 die voor elk5 tu91 wa> ge5 gebrek aan friss*e lu*t en li*t is1 doelmatig kan gea*t word54 ,ook met dez5 fraai5 boom h&elt m5 v]ke]d1 wanne] m5 hem teg5 e5 muur ( s*utt+1 ( ook wel 9 e5 hoek plant4 ,hij is ze] taai en zal er dus blijv5 lev51 ma> het is er dan ook na>1 en m5 moet al ze] we9ig gezi*t op plant5s*oonheid hebb51 om er op d5 duur m$e tevr$5 te kunn5 zijn4 ,/aat de gewone ,taxus da>5teg5 volkom5 vrij1 en h\dt m5 er e5 we9ig de h& aan1 dan behoort hij zond] twijfel tot de fraai/5 van deze groep4 ,er is niet veel kweek]skun/ toe noodig om dez5 boom tot e5 di*te pyramide te do5 opgroei51 welke voor e5 kle95 tu9 ongetwijfeld de v]kieslijk/e is4 ,het is 9 dat geval voldo5de hem e5s 9 de drie j>51 met het oog op d5 pyramidal5 vorm1 9 te snijd54 ,die e5 ze] regelmatige pyramide w5s*5 do5 dit ja>lijks1 ma> dan ziet er de boom te /ijf1 te d&y-a*tig uit om mooi te zijn4 ,de algeme5e omtrek moet die e5] pyramide zijn1 ma> ov]ig5s moet zijn groei zoo los en ong$wong5 mogelijk wez5 en mag hij da>om dus niet ja>lijks ge/oord word54 ,niet m9d] fraai is e5 &]e ,taxus1 di5 m5 wel de pyramidale ,t4 noemt1 omdat hij van nature e5 tamelijk regelmatig5 vorm aanneemt4 ,hij is dan ook bek5d als ,taxus baccata pyramidalis4 ,dit is e5 di*te boom1 die niet groot wordt en aanvankelijk e5 zuilvormige g$aante heeft4 ,lat] wordt hij na> d5 top bre$]1 e9delijk veel bre$] dan aan d5 voet1 en heeft me] dan d5 vorm van e5 omgeke]de pyramide4 ,er word5 me]d]e v>iteit5 van d5 gewon5 ,taxus gekweekt1 ma> het is voor dit doel niet noodig er me] op te somm51 ( het moe/ nog de bontblad]ige zijn1 die laag blijft en bre$ uitgroeit4 ,de priemvormige blad]5 van deze laat/e hebb5 gele r&51 hetge5 maakt dat de hee/]1 zo[el op e5 af/& als nabij gezi51 e5 si]lijk voorkom5 heeft4 ,naa/ d5 ,taxus komt zek] de gewone ,lev5sboom ( ,arbor vitae 7,?uja occid5talis7 het e]/ 9 aanm]k+2 deze is tr\w5s algeme5 bek5d1 omdat m5 re$s van ouds de gewoonte _h er hegg5 van te plant51 wa>toe hij ze] ges*ikt is1 wijl hij go$ ond] 't mes kan geh\d5 word51 en welke hegg5 bov5 die van ,beuk5 ( ,dor5s dit voordeel hebb51 dat ze 's w9t]s en 's zom]s ev5 gro5 en di*t zijn4 ,ook van deze soort kan m5 teg5woordig v>iteit5 v]krijg51 die eig5lijk voor kle9e tu95 de voorkeur v]di551 b4 v4 die welke m5 k5t als ,ellwang]'s ,lev5sboom 7,?uja ,ellwang]iana71 zoo m$e ,v]va5e's ,lev5sboom 7,?uja ,v]va5eana74 ,t]wijl de gewone ,l4 li*tgro5 is1 heeft het fijne lo( van d5 e]/e d] beide laat/g5oemd5 e5 blauwa*tige t9t1 en is de laat/e bij geel af4 ,als de g\dgele ,l4 7,?uja aurea7 kweekt m5 er e5 die ze] kle9 blijft1 kogelvormig wordt en li*t geela*tig gro5 is4 ,dit is e5 d] net/e soort5 om 9 e5 kle9 grasp]kje te plant51 ma> ze is m]kelijk gevoelig] voor k\de w9t]s dan de gewone2 op e5 e5igsz9s bes*utte plaats h\dt ze het e*t] ze] go$ uit4 ,de zoog5aamde ,japans*e ,lev5sboom 7,?ujopsis dolabrata71 zond] e5ig5 twijfel e5 d] mee/ aanbevel5swa>dige voor dit doel1 ziet er heel &]s uit4 ,deze heeft e5 re*t5 /am1 die e*t] hi] niet hoog wordt en v]takt zi* na> alle ri*t+5 zoo regelmatig1 dat hij e5 fraaie spitse en van ond] bre$e pyramide vormt1 zond] dat m5 er iets aan behoeft te do51 ( liev] iets aan mag do54 ,de kleur is donk] glanz5d gro51 en de di*t beblad]de twijg5 zi5 er uit1 als w>5 ze met e5 s*ubb5pants] ov]trokk54 ,m5 kan er ook e5 bontblad]ige van krijg51 die sommig5 mooi v9d52 dit hangt alwe] van d5 smaak af4 ,onze gewone grove ,d5 7,p9us sylve/ris7 moet 9 zulke tu95 niet geplant word54 ,to* kan het ze] wel zijn1 dat m5 e5 zoodanig5 boom w5s*t1 omdat die met zijn /opnaalda*tige blad]5 e5 eig5a>dige afwissel+ geeft4 ,welnu1 er zijn veel soort5 van ,d5n51 die datzelfde k>akt] hebb52 ma> ov] het algeme5 zijn ze to* voor gewone tu95 onges*ikt4 ,de ,zee-,d5 wordt te groot en is sle*ts twijfela*tig teg5 ons klimaat be/&4 ,hetzelfde kan--al?ans voor de mee/e plaats5 9 ons l&--gezegd word5 van d5 ov]ig5s zoo fraai5 ,weym\?-,d5 met zijne fijne zeegro5e naald54 ,het be/e is nog de ,zwits]s*e ,arve 7,p9us ,cembra72 deze groeit langzaam1 blijft go$ geslot5 en we]/aat de /r5g/e k\de4 ,moet de gewone grove ,d5 onvoorwa>delijk voor dit doel afgekeurd word51 &]s is het met d5 gewon5 fijn5 ,sp> 7,abis excelsa71 die zi* 9 z&grond51 ja 9 zuiv] z&1 ongeme5 s*oon ontwikkelt1 ma> die voor kle9e tu95 dan wel wat te veel ruimte inneemt4 ,9 zw>e grond5 groeit hij sle*t1 en wordt hij s*riel1 t]wijl de uit]/e top dood gaat2 wa>m$e de boom voor go$ ontsi]d is1 da> hij1 ev5als ze] vele ,conif]51 e5 ze] regelmatig5 groei heeft4 ,hetzelfde is ook met d5 s*oon5 ,zilv]sp> 7,abis pect9ata7 het geval4 ,da> m5 vooral voor kle9e tu95 ruimte van keus heeft1 doet m5 wijs ook deze twee er niet 9 op te nem54 ,ma> van d5 gewon5 fijn5 ,sp> kom5 enkele dw]ga*tige v>iteit5 voor1 wa>m$e jui/ het teg5ov]ge/elde het geval is4 ,ik noem hi] alle5 d5 ,dw]g-,sp> 7,abis excelsa pygma71 die niet me] dan e5 halv5 ,met] hoog wordt1 en da>bij ze] bre$ uitgroeit1 wa>door dit boompje d5 vorm van e5 groot51 van bov5 afgeplatt5 kogel v]krijgt4 ,dit is er e5 die ze] go$ is voor ons doel4 ,ond] de ,sp>r5 zijn me]d]e bruikb>51 b4 v4 de zoo fraaie ,spaans*e ,sp> 7,abis ,p9sapo71 de ,nordman's ,sp> 7,abis ,nordmanniana7 en de fijne ,hemlock-,sp> 7,abis canad5sis71 vooral aanbevel5swa>dig om de bevallig met de topp5 ov]hang5de ranke takk54 ,e5 ze] fraaie1 di*te1 donk]gro5e boom1 die niet te groot wordt 9 de tu951 is ook ,lawson's ,cipres1 bij de kweek]s algeme5 bek5d als ,cupressus ,lawsoniana1 wa>van e5 aantal v]s*eid5h$5 gekweekt word51 zoodat m5 het be/e doet er e5 te be/ell5 van g$rong5 groei4 ,9 d5 laat/5 w9t] 7#ahij-ia7 is het wel is wa> geblek51 dat ze voor onze /r5g/e k\de niet volkom5 ongevoelig zijn1 ma> gewoonlijk lijd5 zij niets en deze boom is e5 si]aad voor d5 tu94 ,hetzelfde is het geval met e5e soort1 wa>van mij ge5 ,holl&s*5 naam bek5d is1 ma> die elk boomkweek] k5t als ,ret9ispora filif]a#f4 ,deze heeft lange fijne takk51 die na> alle zijd5 bevallig ov]hang51 hetge5 to* niet belet dat ze e5 bre$51 di*t5 hee/] vormt4 #f ,eig5lijk heeft deze e5 &]5 ,latijns*5 naam2 ik h]haal e*t] dat ik hi] die nam5 gebruik1 welke algeme5 bek5d zijn4 ,wat de ,holl&s*e nam5 van vele hee/]s en vooral van ,conif]5 betreft1 deze word5 we9ig gebruikt2 bij die welke g5oeg bek5d zijn voeg ik d5 ,latijns*5 niet1 wa> deze wl g5oemd is1 zal het go$ zijn di5 bij be/ell+ op te gev54 ,ik ga met deze opsomm+ niet v]d] voort1 da> dan de keus alwe] moeilijk z\ word54 ,uit de hi] v]melde kan m5 er voor e5 kle95 tu9 re$s me] dan g5oeg kiez54 ,m5 moet de ,conif]5 f geheel op zi*zelv51 b4 v4 9 e5 grasveldje1 f op e5 p]k zoo wijd uite5 plant51 dat ze elk&] niet belemm]54 ,die aan deze gewass5 de voorkeur geeft1 z\ er ze] go$ het groote p]k ,a voor kunn5 be/emm51 zorg drag5de ze op drie ,met] van elka> te plaats54 ,m5 moet ze ook onbelemm]d geheel kunn5 zi51 wat niet het geval is1 wanne] ze di*t] bije5 /aan4 ,ook het p]kje1 door ,c aang$uid1 z\ voor e5 vijftal ,conif]5 ges*ikt zijn1 wa>tuss*5 m5 dan aanvankelijk va/e plant5 7b4 v4 ,phlox71 wa>ov] hi]ond] nad]1 kan plant54 ,e5 ho(dvoorwa>de is dat ze volkom5 vrij1 en zoo m9 ond] d5 drop als 9 de s*aduw /aan4 ,e5 go$ ontwikkelde1 (s*oon niet groote ,conife] is ze] mooi2 is die e*t] niet mooi1 en het mooie gaat er ond] ongun/ige conditie spo$ig af1 dan ontsi]t zij d5 tu94 ,plant m5 ze geheel op zi* zelf1 en is de grond zwa> en /ijf1 dan graaft m5 e5 fl9k gat1 dat m5 met go$51 z&ig5 grond vult2 beplant m5 er e5 geheel p]k m$e1 dan v]bet]e m5 d5 grond da>van 9 zijn geheel4 ,alle5 voor ,taxus is dit1 gelijk re$s opgem]kt w]d1 niet noodig4 't ,is wa>1 da>aan is wat me] dan gewone moeite v]bond52 dit is e*t] ma> voor e5s4 ,heeft m5 ze go$ geplaat/ en go$ geplant1 en heeft m5 soort5 gekoz51 die teg5 ons klimaat kunn51 dan vorm5 zij1 met enkele hi]bov5 g5oemde gro5blijv5de hee/]s met bre$e blad]51 met klimop teg5 mur5 ( s*utt+51 e5 geheel1 dat 9 d5 w9t]1 9 v]b& met de dan blad]looze lo(boom51 aan d5 tu9 e5 aantrekkelijkheid geeft--wel te v]/aan als m5 die ook dn z9delijk en s*oon geh\d5 heeft--die alle5 langs dez5 weg1 ma> dan ook gemakkelijk en zek] te v]krijg5 is4 ,,iii4 ,bloemgewass54 ,bloem5 zijn voor elk5 tu9 onmisba>2 ze zijn er het ameublem5t van2 ma> zoo go$ als m5 e5 kam] pronk]ig en onhuiselijk kan mak5 door e5 sle*te keus ( ondoelmatige rangs*ikk+ van meubel51 ev5 gemakkelijk kan m5 ook e5 tu91 e5 kle95 tu9 vooral1 b$]v51 door ov]lad+ met bloem54 ,da> /aat e*t] teg5ov] dat1 zo[el als go$ gekoz5 en geplaat/e meubel5 het gezellige k>akt] e5] kam]1 e5] huiskam] inzond]heid1 bepal51 dit 9 gelijke mate met de bloem5 9 e5 tu9 het geval is4 ,m5 heeft behoefte aan het gezi*t h>] ontluik+ en h>] volle ontwikkel+2 m5 heeft er ook behoefte aan voor vel]lei doele9d51 die het huiselijke lev5 v]aang5am54 ,het gezi*t1 het g5ot van bloem5 is voor d5 m5s* veel onmisba>d] dan m5 v]mo$t4 ,drom1 en da>om vooral1 mag hij het e5 voorre*t noem51 die e5 tu9 tot zijn bes*ikk+ heeft1 en1 al is die ook ma> ze] kle91 e5 voorre*t blijft het 9 elk geval4 ,wil m5 van dat voorre*t zooveel mogelijk g5iet51 dan ri*te m5 het er ook na> 94 ,ko/ba> is zulks niet1 behoeft het al?ans niet te zijn2 m5 kan het zi* ko/ba> mak51 ma> m5 kan ook met luttel uitgav5 hetzelfde doel ev5 go$ b]eik54 't ,is da>bij ma> de vraag ( m5 tevr$5 is met het w]kelijk s*oone1 dan wel ( m5 alle5 dt mooi v9dt1 wat door d5 wissel5d5 smaak tijdelijk het mee/ op d5 voorgrond wordt ge/eld4 ,er zijn drie uitgebreide rubriek5 van plant51 die voor all]lei tu95 ov]vlo$ van bloem5 lev]52 dit zijn de ov]blijv5de ( va/e plant51 de nj>ige ( zaadplant51 en die welke m5 algeme5 potgewass5 noemt1 omdat ze 9 pott5 word5 opgekweekt1 t]wijl sommige g$ur5de de zom]ma&5 9 d5 tu9 9 d5 op5 grond kunn5 geh\d5 word54 ,ov]blijv5de ( va/e plant54 ,hi]ond] v]/aat m5 al die gewass51 welke w9t] en zom] door buit5 v]blijv51 die e*t] ge5 h\ta*tige /5gels hebb51 zooals de boom5 en hee/]s1 ma> kruida*tige 7d4 w4 z4 dat ze week] en za*t] zijn71 omdat deze niet oud] word5 dan e5ige ma&54 ,imm]s1 nadat ze 9 de l5te uit d5 grond te voors*ijn kwam51 soms 9 kort5 tijd e5 hoogte van #b #c ,met] b]eikt51 /]v5 ze 9 het naja> af1 ook wanne] de vor/ da> ge5 aanleid+ toe geeft4 ,ze lev5 e5v\dig niet lang]2 ze zijn ma> voor e5 zom] be/emd4 ,intuss*5 leeft de plant 9 d5 grond voort1 om opnieuw te ontspruit51 wanne] het voorja> ha> tot nieuw lev5 opwekt4 ,sommige do5 dit re$s vroeg1 ze] vroeg zelfs1 en kondig5 da>door de l5te re$s aan1 wanne] die nog v] af is4 ,hi]toe behoor5 9 de e]/e plaats de ,k]/roos1 het ,sneeuwklokje1 de ,vroegbloem 7ook wel ,w9t]-,akoniet g5oemd72 v]d] de ,sleutelbloem ( ,primulave]1 de ,crocus enz4 ,deze volg5 elka> g]egeld op1 en het zal wel noodeloos zijn te zegg51 dat het gezi*t uit het huis op die e]/e l5tebod51 vooral wanne] deze hi] en da> als toevallig door d5 tu9 v]spreid zijn1 ze] opwekk5d is4 ,hi]voor zorge m5 dan ook 9 de e]/e plaats4 ,bov5 m]kte ik re$s op dat m5 wel zal do5 enkele ,sneeuwklokjes en ,crocuss5 hi] en da> 9 het gras te plant54 ,ze nem5 er ge5 plaats weg1 en kom5 da> het be/e tot ha> re*t4 ,van de ,vroegbloem ( ,w9t]-,akoniet plant m5 er enkele v]spreid tuss*5 de hee/]s1 wa> m5 niets &]s kan plaats52 ze /aan da> het be/e na> ha> z94 ,de ,k]/roos1 die 9 ge5 tu9 moet ontbrek51 plaat/ m5 9 het teg5ov] het ,noord5 geleg5 rabat1 ,primulave]5 kan m5 hi] en da> op v]lor5 plekjes zett54 ,de e]/g5oemd5 moet5 all5 teg5 het naja> geplant word54 ,voor de ,sleutelbloem5 is dit ook wel v]kieslijk1 ma> m5 kan die 9 't voorja> ook 9 knop op de m>kt koop51 wa> ze dan voor e5 bagatel v]krijgba> zijn4 ,ik /ond bij deze algeme5 bek5de voorja>sbloem5 me] bepaald ev5 /il1 omdat ze1 zek] vreemd g5oeg1 9 kle9e tu95 al te ze] v]ona*tzaamd word51 en m5 dikwijls op het plattel& moet kom51 om op het lapje grond vr e5 arbeid]swon+ te zi5 hoe fraai en hoe dankba> tev5s zij zijn4 ,de ov]blijv5de ( va/e plant5 9 het algeme5 lev]5 e5 uit]/ bruikba> en ze] onko/ba> mat]iaal voor elk5 tu91 en dit te me]1 da> hi]bij aan v]s*eid5heid all]m9/ gebrek is1 niet alle5 9 rijkdom1 vorm1 grootte en kleur d] bloem51 ma> ook 9 &]e opzi*t54 ,er zijn er to* die ze] snel en hoog opgroei51 &]5 die laag blijv5 en we] &]5 die zi* vol/rekt niet van d5 grond opheff51 ma> da>ov] voortkruip54 ,er zijn er die bre$1 bossig word5 en dus uit/ek5d t] maske]+ di551 &]5 die rank en slank blijv5 en die dus het gezi*t niet belemm]54 ,er zijn er die lief/ op e5 w>me1 zonnige plek /aan1 ma> er zijn er ook1 die zi* ze] go$ ?uis gevoel5 da>1 wa> de zon niet s*ijnt1 en die d]halve voor e5 teg5ov] het ,noord5 geleg5 rabat go$ te pas kom54 ,het kan niet mijne b$oel+ zijn hi] ook ma> e5 e5igsz9s uitvo]ig ov]zi*t van de voor de tu95 ges*ikte va/e plant5 te gev52 da>toe is ha> aantal veel te groot4 ,ik wilde sle*ts wijz5 op het nuttig gebruik dat m5 er1 zond] noem5swa>de onko/51 van kan mak52 en wanne] ik er hi] nu nog e5ige noem1 is het om deze d5 eig5a>s van kle9e tu95 inzond]heid aan te bevel51 wijl ze voor hun doel ges*ikt1 en ov]al te v]krijg5 zijn#g4 ,ik voeg er de ,holl&s*e nam5 alle5 bij1 voor zoov] ze da>ond] voorkom52 ov]ig5s zijn de hi] g5oemde ,latijns*e nam5 algeme5 bek5d4 #g ,die hi]van en ook van alle &]e zak5 op d5 tu9 en de plant5 betrekk+ hebb5de me] uitvo]ige bijzond]h$5 wil wet51 v]wijs ik na> mijn ,h&boek voor d5 ,bloem5tu91 wa>9 al deze ond]w]p51 ook voor groot]e tu951 uitvo]ig beh&eld zijn4 ,ond] de fraai/e voorja>sbloem5 moet zek] de ,diclytra spectabilis g]ek5d word51 met ha> si]lijk geblad]te en ha> lange ov]hang5de tross5 van fraai rose1 vreemd gevormde bloem52 de ,akelei 7,aquilegia7 is e5 oude bek5de en e5 voor alle tu95 geliefde plant4 ,ze bloeit re$s vroeg 9 d5 zom] ze] mild1 deze met blauwe bloem5 9 alle nuanc51 &]e rose1 we] &]e wit4 ,er zijn vele soort5 van1 ma> voor kle9e tu95 is de gewone ,akelei 9 kleur5 wel de be/e4 ,aan deze v]want zijn de ,ridd]spor5 7,delph9ium72 deze bloei5 iets lat] en ook wat lang]2 de plant5 groei5 ka>sre*t op t]wijl ook de lange1 di*te1 mee/al int5sief blauwe bloemtross5 re*t na> bov5 g]i*t zijn4 ,ook de ,monnikskapp5 7,aconitum7 zijn t]e*t1 om ha> rijk5 en ze] fraai5 bloei1 gezo*te tu9plant54 ,wa> k9d]5 zijn kunn5 ze e*t] geva>lijk wez51 t5zij m5 zek] is dat dez5 niet de sle*te gewoonte hebb51 om bloem5 9 d5 mond te nem54 ,beide word5 #a-a ,met] hoog4 ,de ,pio55 7,ponia7 heb ik sle*ts te noem51 om i$]e5 h>e groote1 vaak s*itt]5de bloem5 voor d5 gee/ te roep54 ,er is er e51 de zoog5aamde ,boom-,pio51 die tot de hee/]a*tige plant5 behoort en die om h>e groote1 rose bloem5 ze] geliefd is2 tot de va/e plant5 behoor5 e*t] de mee/5 en dez] aantal is ze] groot4 ,ze hebb5 bloem5 van wit af1 door alle t9t51 tot het donk]/e blo$rood2 de mee/5 zijn reukeloos1 ma> sommige v]spreid5 e5 ze] za*t51 aang5am5 geur4 ,m5 v]wijt ha>1 niet t5 onre*te1 dat zij zoo vroeg uitgebloeid zijn1 ma> da> /aat dan to* ook teg5ov] dat m5 er vroeg 9 d5 zom] g5ot van heeft4 ,ze word5 teg5woordig 9 groot5 getale en 9 groote v]s*eid5heid tev5s gekweekt4 ,voor e5 kle95 tu9 moet m5 zi* tot e51 hoog/5s twee ervan bepal51 wijl ze nog al veel ruimte innem54 ,de ,klokjesbloem5 7,campanula7 mog5 m$e niet v]get5 word54 ,er zijn ze] laag blijv5d5 en &]5 die tot ruim e5 ,met] hoog opgroei51 ja er is er zelfs e51 de oude ,piramidaal 7,campanula pyramidalis71 die wel de hoogte van twee ,met] b]eikt4 ,de bloem5 zijn mee/al blauw1 soms ook wit4 ,de ,anemoon is m$e e5 bek5de tu9plant4 ,behalve de oude tu9-,anemoon 7,anemone hort5sis71 die1 hoe fraai ook1 to* voor kle9e tu95 m9d] w5s*elijk is1 omdat ze tijdig opg5om5 en w$] geplant moet word51 wat de mee/e eig5a>s van kle9e tu95 alli*t te omsla*tig v9d51 v]di5t de ,japans*e ,anemoon 7,anemone japonica7 zek] e5 plaatsje4 ,9 ze] /r5ge w9t]s loopt deze e*t] geva> van te bevriez54 ,niet alzoo de lieve kle9e ,hepatika 7,anemone ,hepatica71 die m5 gevoeglijk1 mits 9 niet te zw>5 grond1 op het ,noord5 kan plant54 ,ze bloeit 9 de l5te2 de bloempjes zijn gewoonlijk blauw1 ma> er zijn er ook met witte en met roode bloem51 sommig5 z gevuld1 dat het roosjes gelijk54 ,deze zijn e*t] te]d]4 ,9 ons geval bepal5 we ons lief/ tot de gewone enkel blauwe4 ,het ,v+]ho$skruid 7,digitalis7 is ook e5 mooie en kloeke ov]blijv5de plant2 ook deze is e*t]1 ev5als de ,monnikskap1 ze] v]giftig4 ,ik b5 ge5sz9s de me5+ toeg$aan1 dat m5 v]giftige plant5 uit de tu95 moet h\d52 m5 moet ze er e*t] liev] niet 9 opnem51 als m5 de k9d]5 vrij 9 d5 tu9 laat loop5 en dez5 gewoon zijn te plukk54 ,dn kunn5 ze geva>lijk zijn4 ,ik sprak da>ev5 van de ,japans*e ,anemoon2 zie hi] nog e5 pa> van d5zelfd5 oorsprong4 ,voore]/ die welke m5 als ,funkia's k5t2 ze] fraaie bladplant51 die met ha> re*top/a&e1 blauwe bloem5 nauwelijks e5 halv5 ,met] hoogte b]eik51 ma> ook zond] die bloem5 d5 geheel5 zom] door e5 si]aad van d5 tu9 zijn2 en dan ,hem]ocallis1 wa>van vooral de bontblad]ige ze] si]lijk is4 ,de gewone ,zonnebloem is e5 nj>ige plant1 wa>ov] lag]1 ma> er zijn er ook1 die tot de va/e plant5 behoor51 b4v4 de veelbloemige ,zonnebloem 7,helian?us multiflorus71 die teg5 d5 nazom] ze] mild bloeit en dit volh\dt totdat de vor/ ( h]f//orm5 er e5 e9d aan mak54 ,m5 heeft er met enkele en ook met dubbele1 ze] gevulde bloem54 ,ik v9d de e]/e niet m9d] mooi dan de laat/e2 de mee/5 gev5 e*t] aan de gevulde de voorkeur4 ,v]get5 we e*t] de ,iris niet1 wa>van e5 aantal fraaie soort5 be/aan1 t]wijl zelfs de m9/e ervan hoog/ si]lijk is4 ,m5 d5ke sle*ts aan de gewone gele ,lis*1 die aan de wat]kant5 groeit4 ,geel1 wit1 pa>s 9 alle t9t5 wissel5 elka> bij deze plant5 af4 ,niet zoo algeme51 ma> to* gemakkelijk te v]krijg5 is de ,japans*e ,kmpf]'s ,lis* 7,iris ,kmpf]ii72 deze plant heeft e5 kloeke h\d+ en ze] fraaie bloem52 de oud/e pa>sa*tig blauw1 de lat]5 9 alle t9t5 van wit door rooda*tig pa>s tot blauw4 ,er zijn er die voor we9ig geld te v]krijg5 en to* ze] fraai zijn4 ,9 teg5/ell+ van deze rijzig opgroei5de1 noem ik de laag blijv5de ,dw]g-,lis* 7,iris-pumila71 e5 ze] lage1 bossig groei5de plant1 die vroeg en fraai bloeit4 ,dan d5k ik we] aan de ,phlox51 die teg5woordig met zooveel voorliefde gekweekt word54 ,deze naja>sbloemplant51 van e5 halv5 ,met] tot e5 ,met] hoog1 word5 9 de twe$e helft van d5 zom] met bloem5 als ov]dekt4 ,m5 heeft vurig roode1 pa>se1 ge/reepte en zuiv] witte4 ,voor e5 kle95 tu9 bepale m5 zi* tot de e]/e en de laat/e4 ,wanne] m5 met e5 kle9 plantje beg9t1 heeft m5 er na e5 pa> ja> e5 di*te /ruik van2 de bloem5 zijn bij uitnem5dheid voor b\quett5 ges*ikt4 ,dan kom5 nog de naja>s-,a/]s1 mee/al blauw1 sommig5 ook rood1 die met ha> ov]vlo$ van bloem5 d5 tu9 opvroolijk51 als de w9t] re$s 9 aanto*t is1 en dan de ,dahlia's zoo tr\w gezels*ap h\d54 ,ook deze laat/e behoor5 eig5lijk tot de va/e plant51 ma> tot die1 welke wat me] zorg v]eis*5 dan de bov5g5oemde4 ,ik bepaalde mij hi] tot e5ig5 van die1 wa>van m5 9 het naja> sle*ts de doode en v]waaide /5gels heeft af te snijd51 zond] zi* er v]d] 9 het m9/ om te bekreun51 wijl ze teg5 onze w9t]k\ volkom5 be/& zijn4 ,alle5 de ,japans*e ,anemoon maakt hi]op1 gelijk ik zeide1 uitzond]+4 't ,is e5 mooie plant voor kle9e tu951 ma> ze moet wat g$ekt word52 da>om zull5 de mee/5 ha> dan ook lief/ ma> niet plant54 ,hij1 die zi*1 nadat de tu9 9 orde is1 er v]d] ge5 moeite voor wil gev51 moet eig5lijk met de ,dahlia's ook niet beg9n51 want deze moet5 teg5 d5 w9t] uit d5 grond opgegrav5 en tot het voorja> op e5 koele1 droge en vor/vrije plaats bewa>d word54 ,m5 laat er dan lief/ de aanklev5de a>de aan zitt51 en legt ze lu*tig uite54 ,9 het beg9 van ,mei plant m5 ze we]4 ,hoewel niet me] zoo gezo*t als e5 d]tig ja> gel$51 spel5 de ,dahlia's to* 9 d5 tu9b\w nog e5 voorname rol1 en ind]daad z\ het moeilijk zijn plant5 te v9d51 me] ges*ikt om de tu95 tot si]aad te /rekk51 en dat wel jui/ dn1 wanne] de bloeitijd van de mee/e &]e plant5 t5 e9de is ( al?ans t5 e9de spo$t4 ,groot] v]s*eid5heid dan de ,dahlia's oplev]5 is niet d5kba>4 ,m5 heeft ze van alle kleur51 het blauw alle5 uitgezond]d2 er zijn hoog groei5de en ze] laag blijv5de1 met groote en met kle9e1 met enkele en met gevulde bloem51 en ze lev]5 da>van zoo rijk e5 ov]vlo$1 dat m5 ze ge/adig voor b\quett5 kan afsnijd51 en er to* g5oeg aan blijv5 om de plant tot si]aad te /rekk54 ,voor kle9e tu95 zijn de laag blijv5d5 zek] v]kieslijk1 de hoog]5 zijn e*t] bet] ges*ikt om bloem5 voor b\quett5 te lev]51 wa>bij de pra*tige zoog5aamde ,cactus-,dahlia 7,dahlia ,ju>ezii7 om de gloei5d roode kleur en d5 fraai5 vorm d] groote bloem1 9 de e]/e plaats 9 aanm]k+ komt4 ,ook de v>iteit5 met kle9e bloempjes zijn voor dit doel ze] ges*ikt4 ,m5 b$5ke e*t] bij het plant5 wel1 dat de ,dahlia's1 om w]kelijk fraai te word51 e5 niet te zw>5 en vo$zam5 grond noodig hebb54 ,ook 9 m9d] go$5 grond groei5 ze en bloei5 ze wel1 ma> dan kom5 ze to* niet go$ tot ha> re*t4-- ,het bov5/a&e bevat zek] opsomm+ g5oeg voor ons bes*eid5 doel4 ,ik h]9n] nog e5s dat de va/e ( ov]blijv5de plant5 e5 uit/ek5d mat]iaal lev]5 voor d5 tu94 ,ze spruit5 to* i$] voorja> met nieuwe kra*t uit d5 grond2 m5 heeft er niets &]s aan te do5 dan wat z9delijkheid en orde vord]52 ze ko/5 ze] we9ig geld1 en lev]5 de mee/ gew5s*te v]s*eid5heid 9 groeiwijze1 blad en bloei4 ,die zi* we9ig met zijn tu9 kan ( wil bezig h\d51 doet wijs di51 behalve met e5 enkel5 boom en wat hee/]s1 met va/e plant5 te bezett54 ,hij zal dan wel is wa> die ja>lijks*e afwissel+ miss51 welke er op &]e wijz5 aan is te gev51 ma> zijn tu9 behoeft er d5 geheel5 zom] door niets m9d] fraai om te zijn4 ,e5 ov]gang van de ov]blijv5de tot de nj>ige zijn de tweej>ige plant51 die m5 gevoegelijk re$s ond] de zaadplant5 7die namelijk1 welke alle5 door de zad5 kunn5 v]m5igvuldigd word57 kan rangs*ikk54 ,ze lev5 niet veel lang] dan e5 ja>1 ma> dit is ov] twee j>5 van onze tijdrek5+ v]deeld4 't ,komt omdat ze 9 ha> ontwikkel+ e5 p]iode van ru/ noodig hebb51 die ze 9 d5 w9t] v9d54 ,deze word5 9 d5 voorzom] gezaaid 7m5 kan het ook nog wat lat] do57 en blijv5 dan1 nadat ze opgekom5 zijn1 laag bij d5 grond1 zond] te bloei54 ,9 de volg5de l5te e*t] s*iet5 ze spo$ig kra*tig op1 en de geheele groei is nu na> het bloei5 g]i*t4 ,is de bloei voorbij1 dan rijp5 de zad5 en de plant /]ft4 ,sle*ts enkel51 zooals b4v4 de ,/okroz5 en de ,duiz5ds*oon1 kunn5 het nog e5 ( e5 pa> j>5 lang] volh\d51 ma> het mooie is er to* ook bij dez5 na di5 e]/5 bloei af4 ,m5 doet da>om bet] ze ma> op te ruim54 ,ov]ig5s kan m51 door ze ja>lijks te zaai51 ze ook ja>lijks op ha> fraai/ hebb51 natuurlijk 9 afwissel5de g5]aties4 ,ik noemde da> re$s t]loops de ,/okroz5 en de ,duiz5ds*oon2 (s*oon de e]/5 niet 9 i$]s smaak vall51 kan m5 to* zegg5 dat beid5 van ouds geliefde tu9plant5 zijn4 ,ook het driekleurige ,viooltje moet tot de tweej>ige plant5 g]ek5d word51 en dat mag 9 ge5 tu9 ontbrek54 ,zelfs al k5de m5 er niet &]s van dan de wilde1 kle9bloemige1 die de du95 tot si]aad /rekt1 z\ dit het geval zijn1 en hoev] /aat deze 9 kleur5pra*t en grootte d] bloem bij de gekweekt5 a*t]4 ,m5 zaait ze 9 ,augu/us1 ook nog iets lat] op e5 v]lor5 hoekje4 ,vr d5 w9t] ( vroeg 9 't voorja> kan m5 ze dan plant5 wa> m5 ze 't lief/e ziet1 en dikwijls beg9n5 ze re$s 9 ,ma>t1 zoo niet nog vroeg]1 te bloei54 ,voor kle9e tu95 zijn ze onmisba> en doorgaans kan m5 ze op de voorja>sbloemm>kt5 9 m5igte1 met half en heel geop5de bloem5 v]krijg54 ,van de tweej>ige en wel absoluut tweej>ige plant5 wil ik nog de ,judasp5n+ 7,lun>ia bi5nis7 noem51 e5 mooie plant1 met e5 leelijk5 naam4 ,deze zaait m5 het be/e op e5 rij1 vr langs hee/]gewas1 e5 ,c5timet] ( ti5 van het gras af4 ,m5 /eekt dan 9 d5 vooraf go$ losgemaakt5 grond gat5 van #d c4,m4 diepte ongeve] #be c4,m4 van elka>1 en w]pt 9 elk gat twee zaadkorrels1 die plat en vrij groot zijn4 ,deze zaadplant5 vorm5 9 di5 zom] rosett5 van h>tvormige blad]51 ma> de /5gels groei5 niet v]d] op4 ,9 ,aprilda>aanvolg5de beg9t er e*t] kra*tige groei 9 te kom52 ze ontwikkel5 zi* dan spo$ig tot #hj c4,m4 ( e5 ,met] hoogte1 en vorm5 groote pluim5 van fraai pa>se bloem54 ,op e5ig5 af/& gezi5 maakt dan zulk e5 rij vr de gro5e hee/]s e5 ze] fraai effect1 zoodat m5 ze dr moet zaai51 wa> m5 er uit het huis gezi*t op heeft4 ,wanne] m51 als ze uitgebloeid zijn1 ne plant laat /aan voor de zad51 krijgt m5 da>van ov]vlo$ig g5oeg4 ,deze plant heeft nog de eig5a>digheid van s*oon te zijn ook na d5 dood4 ,de groote1 platte1 e5igsz9s ovale vru*t51 t] grootte van e5 guld5 ongeve]1 bevatt5 9 het midd5 e5 zilv]glanzig vlies4 ,wanne] ze volkom5 rijp en go$ g$roogd zijn1 vall5 er de beide buit5/e opp]vlakt5 af en dat vlies blijft zitt54 ,dan maakt die groote pluim e5 heel &]e1 ma> ongetwijfeld e5 ze] fraaie v]toon+1 en is uitnem5d ges*ikt voor w9t]b\quett51 hetzij op zi* zelf alle51 hetzij met g$roogde grass54 ,wil m5 ze da>voor be/emm51 dan moet m5 ze natuurlijk niet afsnijd5 voordat ze geheel rijp zijn1 d4 w4 z4 voor dat de /5gel dor en de plant k5nelijk dood is4 ,/aan we nu ev5 /il bij de nj>ige ( ,zaadplant54 ,dit zijn namelijk die1 welke e5 ze] bep]kt lev5 hebb51 de helft kort] dan de tweej>ig52 imm]s ha> geheele lev5sv]loop ligt b9n5 e5 half ja>1 mee/al sle*ts e5 ma& ( vijf4 ,9 ,mei gezaaid1 h\d5 de mee/5 het niet lang] dan tot half ,octob] vol1 en er zijn er die het nog vroeg] opgev52 het hangt er ma> van af ( ze spo$ig bloei5 en het zaad snel rijpt1 want da>na /]v5 zij4 ,voor de tu95 zijn ze onmisba>1 inzond]heid om de groote v]s*eid5heid die zij oplev]51 9 e5 rijkdom van de fraai/e bloemgewass52 ook omdat m5 ze 9 kort5 tijd 9 groot5 getale kan aankweek54 ,het is met dit al voor d5 eig5a> van e5 kle95 tu9 niet raadzaam er veel aan te do51 wijl dan de tu9 9 d5 nazom] te op5 en ijl wordt1 en het 9 het voorja> te lang duurt e] m5 ontwikkel+ ziet4 ,het be/e is d5 tu9 met hee/]s en va/e plant5 geheel te bezett51 ma>1 bij het plaats5 dez] laat/5 het zoo aan te legg51 dat er hi] en da> nog e5 zonnig en vrij plekje ov]blijft4 ,aan d5 indruk van het geheel s*aadt dit 9 de l5te en d5 voorzom] niet1 en langzam]h& ziet m5 er dan v]&]+ 9 kom54 ,moet m5 9 e5 kle95 tu9 niet te veel aan zaadplant5 do51 m5 ho$e zi* ook voor het teg5ov]ge/elde uit]/e1 door ze geheel a*t]wege te lat54 ,zelfs en vooral ond] de mee/ gewone en lang/ bek5de soort5 to* is ze] veel s*oons1 dat m5 met luttel moeite en ko/5 kan hebb51 t]wijl de tu9 al erg ov]vuld z\ moet5 zijn1 als er niet hi] en da> e5 plekje voor z\ te v9d5 zijn1 m5 z\ zi* dan lett]lijk van e5 groot g5ot b]oov51 door zi* de kle9e moeite1 die zij vord]51 er niet voor te getroo/54 ,er zijn veel zaadplant51 die niet go$ direct buit5 kunn5 gezaaid word51 wijl ze dan niet ( sle*t ( te laat opkom54 ,m5 zaait die dan 9 pott5 ond] e5 ligg5d raam4 ,voor kle9e tu95 kan m5 ze be/ ontb]52 er is ov]vlo$ van die1 welke deze bijzond]e zorg niet behoev51 en als m5 met zulk w]k niet e5 we9ig v]tr\wd is1 komt het li*t v]ke]d uit4 ,ik spreek hi] dus alle5 van die1 welke m5 sle*ts 9 d5 k\d5 grond heeft uit te zaai54 ,ma> nu is het natuurlijk niet onv]s*illig hoe m5 dit doet1 en1 als m5 b$5kt hoeze] de zad5 ond]l+ 9 grootte v]s*ill51 begrijpt m5 ook wel dat ze niet all5 op dezelfde wijze gezaaid moet5 word54 ,m5 heeft hi]bij te lett5 op de grootte d] zad5 en1 9 v]b& hi]m$e1 ook e5 we9ig op d5 grond4 ,9 e5 zaadkorrel is e5 kiem1 d4 w4 z4 e5 jonge plant 9 onontwikkeld5 toe/& beslot54 ,zijn de zad5 nu ze] groot1 dan mag m5 aannem5 dat ook de kiem betrekkelijk groot en kra*tig1 zijn ze kle91 dat deze ook ze] kle9 en zwak is4 ,legt m5 deze laat/5 nu te diep 9 d5 grond1 dan mi/ die kle9e kiem de kra*t om zi* da>door he5 te wor/el51 en v]/ikt 9 de a>de1 9 plaats van da>uit te voors*ijn te kom52 legt m5 da>5teg5 groote zad5 niet diep g5oeg da>91 dan word5 ze 9 de bov5laag niet g5oeg doorweekt om het wat] 9 g5oegzame hoeveelheid door de mee/al ze] h>de huid tot de kiem te do5 doordr+51 en ze blijv5 ru/ig ligg51 tot e9delijk voortdur5d reg5a*tig we] het ontkiem5 mogelijk maakt4 ,hi]uit volgt dus vanzelf1 dat groote zad5 veel diep] moet5 gezaaid ( gelegd word5 dan kle9e1 en dat m5 met ze] fijn zaad 9 dit opzi*t bijzond] op zijn ho$e moet zijn4 ,ond] de bloemzad5 word5 veel me] fijne dan groote aangetr(f5 en groot] dan e5 erwt zijn ze al niet4 ,de groot/5 nu legt m5 elk afzond]lijk1 enkele ,c5timet]s van elka> af1 t] diepte van #d-f c4,m42 zijn ze wat kle9]1 dan wat m9d] diep en zijn ze nog wat kle9]1 b4 v4 als de knop e5] bak]speld1 dan mog5 ze ma> ,c5timet] diep ond] d5 grond ligg54 ,dit 9 aanm]k+ nem5de1 begrijpt m5 vanzelve re$s1 dat inzond]heid fijne zad5 niet 9 te zw>5 grond moet5 gezaaid word51 wijl deze aan de opp]vlakte bij droog we] te va/ is en1 da> hij niet zoo go$ als li*t] grond kan v]kruimeld word51 uit kle9e h>de kluitjes be/aat1 wa>ond] de kiem5de zad5 v]/ikk54 ,zw>e grond is tr\w5s ov] het algeme5 voor zaadplant5 onges*ikt1 al zijn er1 die zi* da>9 vrij go$ ontwikkel51 zooals bv4 de ,zonnebloem en &]e gr(zadig54 ,wat nu tijd en wijze van zaai5 betreft1 zie hi] nog da>omtr5t e5 pa> korte opm]k+54 ,m5 zaaie buit5 vooral niet te vroeg4 ,hoe uitlokk5d hi]toe soms het we] 9 ,april kan zijn1 /elle m5 het g]u/ tot 9 ,mei uit4 ,is de l5te aanvankelijk ook za*t1 ze kan lat] ze] k\d wez5 en is dit hi] ook veelal4 ,vele zad5 ontkiem51 bij gun/ig we]1 na e5 dag ( a*t1 en volgt er dan k\1 na*tvor/ soms1 dan loop5 de kiemplantjes geva> van v]lor5 te gaan4 ,heeft het we] teg5 het laat/ van ,april e5 /&va/ig l5tek>akt] aang5om51 dan kan m5 er w]k van mak51 &]s doet m5 bet] het tot 9 ,mei1 kan het niet &]s dan zelfs tot half-,mei uit te /ell54 ,het be/e is dit te do5 nadat de grond door d5 reg5 go$ bevo*tigd is4 ,natuurlijk heeft m5 vooraf d5 grond1 wa> m5 wil zaai51 go$ losgemaakt en met e5 h>k zoo fijn mogelijk v]kruimeld4 ,voor groot]e zad5 komt dit laat/e er niet erg op aan1 des te me] voor kle9]e4 ,nu duwt m5 met de h& ov] e5 opp]vlakte van e5 vi]k4 halv5 ,met] de bov5laag wat op zij'1 en /rooit het zaad gelijkmatig en vooral niet te di*t uit1 wa>na m5 er de op zij ges*ov5 a>de ov] he5 /rooit1 tegelijk de kluitjes zooveel mogelijk fijn wrijv5de4 ,is het zaad /(fijn1 dan /rooit m5 het bov5 op d5 vooraf wat omg]o]d5 en gelijk gemaakt5 grond uit en ro]t het e5 we9ig door de bov5/e laag he54 ,wil m5 e5 geheel p]kje ( e5 groot]e opp]vlakte met ne soort bezaai51 dan spitte m5 d5 grond ev5 te vor5 om1 h>ke di5 fijn en gelijk1 wa>na m5 er het zaad gelijkmatig en niet te di*t ov] uit/rooit4 ,dit g$aan zijnde1 ro]t m5 het met de h>k lu*tig door de bov5laag1 wa>bij m5 er op moet lett5 de h>k met de l9k]h& op te h\d51 zoodat die niet op de a>de ru/1 &]s dr+5 te t&5 te diep 9 d5 grond en zal dit ook met vele zad5 het geval zijn4 ,9 kle9e tu95 e*t] zal dit we9ig voorkom51 omdat de da>voor ges*ikte p]kjes te g]+ 9 aantal zijn4 ,het komt e*t] veel voor1 dat m5 b4 v4 wel ga>ne e5 p]kje van e5 ,met] voor ,res$a wil be/emm51 en dan doe m5 dit als bov5 w]d opgegev54 ,als algeme5e regel1 wa>op ge5 uitzond]+5 zijn1 geldt dat nj>ige gewass5 zoo vrij en li*t mogelijk moet5 /aan4 ,bes*aduwde plekjes deug5 er vol/rekt niet voor4 ,die kan m5 tr\w5s met enkele s*aduwm9n5de va/e plant5 gemakkelijk g5oeg bezett51 wa>bij inzond]heid ,v>5s 9 aanm]k+ kom54 ,te zaai5 op plekk5 wa> ge5 zon komt1 ba>t sle*ts teleur/ell+4 ,na deze algeme5e w5k5 wil ik nog ev5 e5ige van die zaadplant5 v]meld51 die voor e5 kle95 tu9 ges*ikt zijn4 ,ik bepaal mij1 dat wete m5 wl1 hi] e*t] sle*ts tot enkel5 uit de massa1 tot die wa>van de zad5 ov]al gemakkelijk en go$koop te v]krijg5 zijn2 die1 als m5 ze niet l te ondoelmatig beh&elt1 niet mislukk51 en door h>e bloem5 de we9ige moeite die m5 zi* ervoor moet getroo/5 ruim beloon54 ,zij1 die &]5 ( die er me] w5s*51 hebb5 sle*ts e5 d] teg5 het voorja> v]s*ijn5de zad5-cataloguss5 aan te vrag51 wa>9 gewoonlijk1 bij de nam51 ook enkele toeli*t+5 omtr5t de beh&el+ zijn gevoegd4 ,de ,zonnebloem mag1 omdat zij de groot/e is1 wel all]e]/ g5oemd word54 ,m5 moet er 9 e5 kle95 tu9 sle*ts e5 pa> hebb51 en er dan op rek55 dat ze soms wel twee ,met] hoog word54 ,er is ook e5 ,zonnebloem met groote di*tgevulde bloem51 beid5 zijn1 doelmatig geplaat/1 fraaie plant54 't ,is e5 ze] oude bek5de1 ev5als de welriek5de ,la?yrus 79 v]s*ill5de kleur571 de ,g\dsbloem1 de ,afrikaan1 de ,oo/-,indis*e ,k]s4 ,is de ,zonnebloem e5 kloeke plant1 niet m9d] is dit het geval met de ,katte/a>t 7,am>an?us caudatus72 deze heeft e*t] kle9e zad51 die nogal di*t opkom54 ,wanne] m5 de plantjes go$ kan vatt51 moet m5 ze groot5deels uittrekk51 en er niet me] dan vijf ( zes lat5 /aan4 ,ze] geliefd zijn de ,*9ees*e ,anj]s 7eig5lijk ov]blijv5de plant51 ma> die m5 to* het be/e als nj>ig5 beh&elt71 voorts de g\dgele ,es*s*oltzia1 de nj>ige ,ridd]spoor1 de driekleurige ,convolvulus1 de ,cl>kia's1 de ,coll9sia's1 de tweekleurige ,calliopsis1 de ,v5usspiegel 7,campanula ,speculum71 ,anagallis gr&iflora1 ,phlox ,drummondii 9 v]s*ill5de kleur51 de ,na*ts*oon5 7,mirabilis71 de ,godetia1 de lieve1 de uit]/ rijk bloei5de ,kamillesoort als ,matric>ia eximia met gevulde bloem51 v]s*ill5de ,lup951 inzond]heid de blauwe ,lup9us ,cruik%anksii1 e5 pa> ,mal[e's1 als3 ,malope gr&iflora 7rood en wit7 en ,hibiscus ,trionum1 e5 pa> ,papav]'s1 als3 ,papav] umbrosum en ,papav] ,danebrog1 t]wijl ook de 9 de kor5veld5 als onkruid voorkom5de ,papav] ,rhoeas1 en h>e gevulde v>iteit wel 9 aanm]k+ mog5 kom54 ,v]d] ,nemophila1 vooral de grootbloemige ,n4 maculata1 de lieve1 rijk bloei5de ,sanvitalia procumb5s1 wa>van de enkeldbloemige niet m9d] fraai is dan de dubbelde1 de hang5de ,sil5e 7,sil5e p5dula71 enz4 enz4 ,al de hi] g5oemd5 zijn ze] algeme5 bek5d1 en m5 heeft d5 naam ervan sle*ts aan e5 zaadh&ela> op te gev51 om zek] te zijn ze te v]krijg54 ,nog deze opm]k+3 ,hij1 die zi* hi]m$e tot dusv]re nog niet zelf bezig hield1 bepale zi* het e]/e ja> tot de bov5g5oemd52 dit is voor e5 kle95 tu9 e5 voldo5d getal2 wat ,res$a-zaad komt er dan natuurlijk ook bij4 ,voorts late hij dit w]k niet aan e5 &] ov]1 al z\ die het miss*i5 ook veel bet] do54 ,hij zaaie zelf1 na e5 reg5a*tig5 dag2 't is e5 w]k van e5 uur1 laat het er twee zijn1 en dan zal hij e5s zi5 met hoeveel me] belang/ell+ hij de ontkiem+ en de v]d]e ontwikkel+ volgt2 hoe veel groot] het g5ot zal zijn1 dat de bloei di] plant5 hem s*5kt6 ,hij zal zi* dan als vanzelf opgewekt gevoel5 te tra*t5 er rijpe zad5 van 9 te zamel51 en kan dan met zijn ov]vlo$ ook &]5 g]iev54 ,de nj>ige plant5 vord]5 wat me] w]k dan de ov]blijv5de1 ma> wanne] dit w]k ontspann+ is1 beantwoordt de tu91 hoe kle9 dan ook1 go$ aan zijn doel4 ,plant5 voor bloemp]k54 ,wa> sprake is van plant5 voor bloemp]k5 kom5 zek] de ,roz5 9 de e]/e plaats 9 aanm]k+4 ,de ,roos to* is de mee/ geliefde bloem van de oud/e tijd5 af1 en er is ge5 tu9 zoo kle91 ge5 plekje grond1 zoo we9ig beteek55d1 wa> zij mag ontbrek52 ook zoekt m5 ha> n]g5s tev]geefs4 ,ik moet hi] inzond]heid wel 9 't oog h\d51 dat we met kle9e tu95 te do5 hebb51 om ov] dit ond]w]p niet bre$] uit te weid51 dan voor ons teg5woordig doel noodig en w5s*elijk is1 want1 kan m5 de ,roz5 ook niet ontb]51 m5 mag er to* niet te veel ruimte voor bes*ikba> /ell51 en 9 d5 regel bepaalt het zi* dan ook tot e5 enkel bloemp]kje4 ,wa>toe z\ het dan noodig wez5 hi] e5 lange lij/ op te gev51 e5 keuze uit het circa zev5 hond]dtal v]s*ill5de ,roz51 t]wijl m5 zi* sle*ts tot ze] enkele soort5 moet bepal58 ,m5 kweekt de ,roz5 9 tweerlei vorm1 namelijk als zoog5aamde ,/amroz5 en als ,/ruikroz54 ,de e]/51 hoe onnatuurlijk ook1 zijn de w5s* van vel51 en het z\ dus bitt] we9ig help5 ( ik ze al afraadde4 ,ik voor mij h\d er niet van1 en ik heb dan ook ge5 enkele ,/amroos2 da>5teg5 veel ,/ruikroz54 ,de kron5 d] ,/amroz5 zijn dikwijls ijl1 ze loop5 geva> bij hevig5 w9d af te brek52 de /ammetjes zijn dikwijls krom1 knoe/]ig en leelijk en het geheele cultuurproduct vloekt teg5 de natuur4 ,zoo d5k5 er e*t] niet all5 ov]1 en de mee/5 hebb5 ga>ne het vi]vijfdubbele voor e5 ,/amroos ov] van 't ge5 e5 go$e ,/ruikroos ko/4 ,da> nu de smaak zi* niet laat dw+51 en i$]e5 zijn tu9 voor zijn eig5 liefhebb]ij heeft1 volge ook i$] da>9 zijn eig5 z94 ,m5 kan de ,/amroz5 op v]s*ill5de wijz5 plaats51 en wel op e5 p]kje ( hi] en da> op lu*tige en li*te plekk5 vr &] hee/]gewas4 ,is m5 ze] bep]kt 9 zijn ruimte1 dan v]di5t het laat/e de voorkeur2 ze nem5 dan ma> ze] we9ig plaats 91 t]wijl m5 zijn we9ige p]kjes voor iets &]s vrij h\dt4 ,de ,/amroz5 zijn e*t] ook ze] ges*ikt voor e5 p]kje1 en als dit wat groot is nog bet]4 ,m5 moet ze dan op m9/5s #fj c4,m4 ond]l+5 af/& plant51 t]wijl dan tuss*5 elke twee ,/amroz5 plaats is voor e5 ,/ruikroos1 welke laat/5 het v]vel5d e5tonige di] kale slungela*tige /ammetjes brek54 ,we] &]5 gev5 er de voorkeur aan ze te plant5 langs e5 pad1 en er dus e5 soort alle van te mak54 ,ook dit kan doelmatig zijn1 da> ze op deze wijze eig5lijk 9 't geheel ge5 plaats innem54 ,e5 onteg5zeggelijk fraaie vorm is de zoog54 ,treurroos1 voor welke kweekwijze e*t] ma> enkele soort5 ges*ikt zijn3 eig5lijk zijn dit van nature ,klimroz52 op hooge /amm5 gent1 hang5 ha> slanke takk5 na> b5$54 ,wanne] e5 ,treurroos go$ vrij /aat en er behoorlijk de h& aan geh\d5 wordt1 kan zij ind]daad ze] fraai zijn1 en tijd5s d5 bloei e5 he]lijk effect mak54 ,het be/e plaat/ m5 ze 9 e5 grasveldje1 zorg drag5de1 het gras 9 d5 vorm van e5 rond plekje van #fj c4,m4 middellijn te v]wijd]51 opdat de zon d5 grond kan v]w>m54 ,9 d5 h&el komt algeme5 e5 roode en e5 witte ,treurroos voor1 die beid51 om de massa bloem5 welke e5 go$ ontwikkeld exempla> tegelijk voortbr5gt1 gelijkelijk kunn5 aanbevol5 word54 ,op zi*zelf behoor5 de bloem5 op v]re na niet tot de fraai/52 m5 h\dt ze er dan ook me] op na om het fraaie gezi*t dat het geheel oplev]t4 ,bij het plant5 d] ,/amroz5 lette m5 er op de gekneusde wortels af te snijd51 t]wijl het ze] nuttig is ze e5ige ur5 vooraf met de wortels 9 het wat] te legg54 ,dat de grond 9 de rondte niet va/ mag zijn1 begrijpt m5 vanzelf wel2 m5 maakt da>9 e5 gat wat diep] en bre$] dan direct voor de wortels noodig is1 w]pt er wat oud5 koeme/ 91 di5 m5 door d5 grond ro]t en zet da> de wortels op4 ,de grond1 wa>m$e m5 hi]op het gat vult1 v]m5ge m5 m$e met oud5 koeme/1 en giete di5 go$ 91 alvor5s hem va/--niet al te va/--aan te trapp54 ,na het plant5 laat m5 ze lief/ e5 pa> wek5 zond] /okk5 /aan4 ,mooi is dit zek] niet1 want1 zelfs al zijn de /amm5 re*t1 ze mak5 dan to* het v]toon van e5 troepje dronk5 soldat51 die het onmogelijke do5 om e5 go$e h\d+ aan te nem54 ,dit komt e*t] bij het aanb9d5 wel t]e*t2 doet m5 dit te vroeg1 dan hangt m5 ze op1 da> de grond ond] de wortels alli*t nog zal inzakk54 ,van de ,/ruikroz5 komt 9 de all]e]/e plaats de ,ma&roos 9 aanm]k+1 om ha> ov]rijk5 bloei tot laat 9 het naja>4 ,m5 heeft donk]roode en li*t rose ,ma&roz51 en het kleurt go$ wanne] m5 beid5 doore5 plant4 ,fraai] nog dan de gewone zijn de dubbelde ( gevulde ,ma&roz51 vooral omdat de bloem5 /evig] en me] geslot51 en da>om bet] dan de gewone voor bloemm&jes1 enz4 ges*ikt zijn4 ,de oude gewone ,ma&roos moet m5 hi]voor niet afsnijd5 als de bloem re$s geheel op5 is1 da> ze dan te spo$ig uitvalt2 het be/e is ze 9 't geheel niet af te snijd5 en er alle5 ge/adig de uitgebloeid5 uit te knipp51 wijl die het geheel ontsi]54 ,voor zoog54 snijbloem5 kieze m5 &]e ,roz51 t]wijl ook de gevulde ,ma&roos hi]voor te gebruik5 is4 ,behalve e5ige ,ma&roz5 plante m5 vooral ook e5ige v]s*ill5de ,/ruikroz54 ,de keus is z ruim1 dat m5 zi* er9 v]lie/1 ma> m5 kan dat g]u/ aan e5 boomkweek] ov]lat51 want er word5 teg5woordig ge5 soort5 me] gekweekt die niet s*oon zijn1 en 9 hoev]re de ne het 9 s*oonheid w9t van de &]e1 da>omtr5t zijn de gevoel5s 9 de mee/e gevall5 ev5 v]s*ill5d als er v]s*il van smaak is4 ,voor e5 kle95 tu9 is e5 p]k met gem5gde soort5 ze] aan te bevel51 (s*oon ik het &]s v]kieslijk] v9d e5 aantal plant5 van e5 en dezelfde soort bije5 te zi54 ,zoo kan m5 zi* moeilijk iets s*oon]s voor/ell5 dan e5 p]k met de he]lijke ,s\v5ir de la ,malmaison1 welk] bloem5 vooral 9 de twe$e helft van d5 zom] ha> toppunt van s*oonheid b]eik52 ( e5 p]k met de =s*e ,paul ,neyron1 met ha> v]baz5d groote1 go$ gevormde en volkom5 gevulde bloem51 aan ,pio5roz5 gelijk2 ( de he]lijke la ,france1 die m5 wel haa/ als de type van e5 go$ gevormde kloeke ,roos z\ will5 bes*\w54 ,zoo is het met de ,gant des batailles1 la ,re9e1 enz4 enz41 wel is wa> oud]e ma> nog altijd ond] de fraai/e g]ek5de ,roz54 ,v]get5 we e*t] de oude bo]5 ( hond]dbladige ,roos1 ook wel de ,c5tifolie-,roos1 de ,prov9ci]oos1 en de ,mosroos niet4 ,wel bloei5 die niet door ( remonte]5 zij niet1 gelijk m5 dit noemt1 ma> de bloei duurt to* lang g5oeg1 om 9 dit opzi*t met vele zoog54 ,remontant-,roz5 ge5 groot v]s*il op te lev]54 ,de ,mosroz5 vooral zijn1 half geop5d1 om de fraaie knopp51 voor bloemvaz51 enz4 ze] gezo*t4 ,m5 doet e*t] wel dez5 laat/5 e5 plaatsje bij de hee/]s te gev51 da> ze hoog] opgroei5 dan dit voor de mee/e ,/ruikroz5 w5s*elijk is1 die m5 dan ook bet] doet ja>lijks laag1 d4 w4 z4 tot op #cj #dj c,m4 hoogte 9 te snijd54 ,wat het plant5 d] ,/ruikroz5 betreft1 dit beh&ele m5 met dezelfde zorg als de ,/amroz52 de ,roz5 bem9n5 e5 go$51 vo$zam5 grond1 en hoe zorgvuldig] m5 ze plant1 des te fraai] zull5 zij bloei54 ,e] ik van dit ond]w]p af/ap nog deze opm]k+4 ,de ,/ruikroz51 die m5 van de kweek]s ontvangt1 zijn 9 d5 regel niet wortelre*t1 d4 w4 z4 ze /aan niet op eig5 wortels1 ma> zijn op wildel+5 gent4 ,met de ,ma&roz51 die g]egeld van /ek gekweekt word51 is dit laat/e niet het geval4 ,dit nu di5t bij de plant+ 9 't oog geh\d5 te word54 ,ze zijn1 zooals m5 dit gewoon is te noem51 laag1 d4 w4 z4 vlak bij d5 grond gent1 zoodat m5 z\ me55 ongente /ruik5 te hebb54 ,m5 plante ze da>om diep1 zoo diep1 dat de plaats d] ent+ e5 pa> ,c5timet]s ond] d5 grond komt4 ,m5 heeft dan e]/5s m9d] kans op het uitgroei5 d] wildel+51 en bov5di5 dat de gente ,roos zelf/&ig wortels maakt4 ,het uitloop5 d] wildel+5 wordt1 vooral door onkundig51 veelal niet opgem]kt2 m5 h\dt die /]k groei5de wilde takk5 voor e5 bewijs van gezonde ontwikkel+2 ma> m5 zal1 tot zijn v]wond]+1 na we9ige j>5 zi5 dat het getal bloei5de plant5 m9d] wordt1 en dn blijkt dat er v]s*eid55 d] gente ,roz5 dood zijn1 t]wijl de wildel+5 zi* tot =s*e /ruik5 ontwikkeld54 ,door diep plant5 voorkomt m5 dit euvel wel niet geheel1 ma> to* groot5deels2 9 elk geval is het zaak er /e$s op te lett51 en de wilde takk51 die1 bij e5ige opm]kzaamheid1 9 d5 regel gemakkelijk van de v]$eld5 te h]k5n5 zijn1 bijtijds di*t aan d5 /5gel wa>uit ze ontsprot5 af te snijd54 ,e9delijk is het voor hem1 die op zijn ,roz5 prijs /elt1 zaak er teg5 d5 w9t] e5 fl9ke laag blad tuss*5 en ov] uit te spreid54 ,de mee/e doorbloei5de ,roz5 zijn wel teg5 de w9t]k\ be/&1 ma> dit heeft to* zijn gr5z51 en als de w9t] /r5g is heeft m5 &]s kans er vel5 te v]liez54 ,zelfs voor de ,ma&roz51 hoe h>d die ov]ig5s ook zijn1 is deze maatregel v]re van ov]bodig te a*t54 ,heeft m5 ,/amroz51 dan b9de m51 nadat de blad]5 afgevall5 zijn1 de takk51 zond] ze 9 te snijd51 los bije5 en omwoele ze met /roo1 t]wijl m5 de wortels met blad b$ekt4 ,heeft m5 mogelijk e5 s*uurtje1 dan kan m5 ze teg5 d5 w9t] opnem51 en da>9 teg5 de felle vor/ bes*]m52 ma> dan zorge m5 er vooral voor dat de wortels go$ met a>de g$ekt word54 ,m5 ziet het1 er valt aan ,roz51 als m5 er prijs op /elt ze go$ te hebb51 me] te do5 dan aan &]e hee/]s en vooral aan va/e plant52 ma> het zijn dan ook ,roz51 en als zoodanig hebb5 ze re$s vanzelf aanspraak op me]d]e zorg4 ,ov]ig5s is dit met al de plant5 voor bloemp]k5 het geval1 voor zoov] m5 deze niet met va/e plant5 vult ( ze bezaait4 ,dit laat/e is zek] de go$koop/e en gemakkelijk/e wijze van h&el52 ma> er zijn to* nog &]e plant51 die m5 9 ge5 tu91 hoe kle9 ook1 kan ontb]51 en wa>voor m5 zi* gewoonlijk ga>ne e5ige uitgav5 en ook e5ige me]d]e moeite getroo/4 ,de voornaam/5 da>van zijn de volg5d54 ,voore]/ ,heliotrop51 zoo algeme5 gezo*t om d5 he]lijk5 za*t5 geur h>] bloem54 ,da> de ,heliotroop e5 ,indis*e plant is1 kan ze niet teg5 k\ en bij de m9/e na*tvor/ bevrie/ ze4 ,m5 moet ze dus vooral niet te vroeg 9 d5 tu9 plant51 /ellig niet vr half-,mei1 en zorg5 dat de grond los en vru*tba> is4 ,ook moet5 ze zooveel imm] mogelijk is g5ot van de zon hebb54 ,het be/e zijn ze ges*ikt voor e5 kle9 p]kje1 da> ze als alle5/a&e plant5 ge5 effect mak54 ,wil m5 er ge5 p]kje aan gev51 dan kieze m5 e5 zonnig plekje1 groot g5oeg om er al?ans e5 vijf- ( ze/al op #be c4,m4 ond]l+5 af/& bije5 te kunn5 plant54 ,ze bloei5 ov]vlo$ig tot ze bevriez51 en m5 behoeft met de bloem5 niet zu9ig te wez51 dat zek] e5 v]di5/e is1 wijl ze voor de kam] en ook als knoopsgatbloem5 ze] gezo*t zijn4 ,m5 kan er ook e5 ze] donk]e v]s*eid5heid van krijg5 en nog e5 pa> &]5 met groot]e bloem52 voor e5 kle95 tu9 h\de m5 zi* e*t] aan de gewone4-- ,g]anium's#h kunn5 m$e onmisba> gea*t word51 en dit wel inzond]heid de zoog5aamde ,wat]loo- ( zonale-,g]aniums1 veelal kortweg zonal5 g5oemd4 ,van deze mild bloei5de plant5 wordt e5 druk1 mogelijk1 9 groote tu95 vooral1 wel wat al te druk gebruik gemaakt4 ,intuss*5 blijft het wa>1 dat welli*t ge5 &]e plant bet]1 we9ig5 zoo go$ ges*ikt zijn voor bloemp]k54 #h ,ik neem het woord ,g]anium hi] 9 d5 me] algeme55 z94 ,aan h5 die het wet5 behoef ik niet te zegg5 dat deze naam eig5lijk onjui/ is1 en die het niet wet5 zoek5 het uit dit boekje niet te le]54 ,als er van ,g]aniums wordt gesprok5 weet i$] wat b$oeld wordt4 ,vroeg] k5de m5 er alle5 blo$rood bloei5d5 van2 lat] slaagde m5 er 9 ook v]s*ill5de li*t] en donk]d] nuanc5 van te w9n51 en e9delijk mo*t m5 zi* v]heug5 ook 9 de aanw9/ van zuiv] witte v]s*eid5h$54 ,alle &]e da>tuss*5 ligg5de s*ake]+5 word5 bij deze bloem5 gevond51 niet alle5 9 de enkeld-1 ma> ook 9 de gevuldbloemig54 ,deze laat/5 zijn e*t] voor ons teg5woordig doel niet ges*ikt2 bij reg5a*tig we] to* blijft er veel wat] tuss*5 die di*t ope5zitt5de bloem5 hang51 wa>door ze v]rott54 ,voor p]k5 neme m5 dus alle5 enkeldbloemig54 ,nu kan m5 voor e5 p]kje zijn keus bepal5 tot n enkele soort ( m5 kan er twee ( drie van v]s*ill5de en uite5loop5de kleur5 nem51 en deze kransgewijs om elka> plant51 ( e9delijk m5 kan e5 p]k met e5 aantal v]s*ill5d5 door elka> bezett54 ,dit is keus elke mani] kan wat fraais gev54 ,to* is de laat/e h&elwijze het m9/e aan te bevel51 omdat ze wel e5s wat ongelijk will5 groei51 en het geheel dan e5 v]w>d aanzi5 v]krijgt4 ,e5 p]k met held]rood5 vol geplant1 en dan da>omhe5 e5 r& van witte bloem5 /aat fraai]4 ,veelal plant m5 de zonale-,g]aniums 9 d5 vrij5 grond2 het is e*t] bet] ze 9 de pott51 als die niet al te kle9 zijn1 te lat51 en dez5 dan zoo diep ond] d5 grond te grav51 dat de r&5 d] pott5 #d #e c4,m4 hoog met a>de b$ekt zijn4 ,wl zull5 de plant51 wanne] ze 9 d5 vrij5 grond zijn uitgeplant veel =s*] groei51 ma> jui/ dit is het wat m5 moet tra*t5 te voorkom51 omdat ze dan wel veel en groote blad]5 mak51 ma> we9ig bloem5 gev54 ,blijv5 ze 9 de pott5 /aan1 dan wordt de groei da>door e5igsz9s belemm]d2 niet zooveel e*t] dat de plant5 er m9d] gezond om zull5 uitzi51 wijl ze door het gat dat 9 d5 bodem d] pott5 is en zelfs ov] d5 r& d] pott5 he51 met h>e wortels 9 d5 omr+5d5 grond kunn5 dr+54 ,sommig5 will5 ha> ook dit belett51 om zi* e5 rijk5 bloei te v]zek]51 en draai5 da>om de pott5 h]haaldelijk om1 wa>door de worteltjes1 welke buit5 de pott5 9 d5 grond drong51 afbrek54 ,dit is zek] e5 go$e maatregel1 als m5 ma> niet v]zuimt het m9/5s e5maal om de a*t dag5 te do54 ,wa*t m5 er e*t] te lang m$e1 zoodat de wortels zi* re$s door en ov] d5 pot 9 d5 grond kond5 v]spreid51 wat 9 d5 zom] ze] spo$ig gebeurt1 dan zal m5 tot zijn teleur/ell+ e5 aantal blad]5 zi5 geel word51 en het mooie is voor v]s*eid5e wek51 zoo niet voor go$1 van de plant5 af4 ,da>om is het bet] ze ma> /il te lat5 /aan1 en ze1 mits ze diep g5oeg +egrav5 zijn1 niet te giet54 ,de mee/e soort5 zull5 dan niet te wild groei5 en rijk bloei54 ,behalve de zonale- kom5 ook nog de zoog5aamde grootbloemige en de fijn]e1 te$]e v>iteit51 de ,odi]- en ,fancy ,g]anium's 9 aanm]k+4 ,ook deze laat m5 9 de pott5 /aan1 die m5 ond] d5 grond graaft4 ,deze ,g]aniums van d5 oud5 /empel lev]5 e5 groote v]s*eid5heid van keurige bloem54 ,ik kan e*t] niet aanrad5 er 9 e5 kle95 tu9 e5 p]kje geheel m$e te bezett51 gelijk m5 nogal e5s doet4 ,ze hebb5 wel is wa> e5 tijd1 midd5 9 d5 zom]1 dat ze ze] fraai bloei51 en dn is dit keurig1 ma> het duurt te kort4 ,9 e5 groot5 tu91 wa> m5 vel]lei plant5 tot zijn bes*ikk+ heeft1 is dit wat &]s4 ,m5 neemt ze dan e5v\dig na d5 bloei op1 en v]vangt ze door laat bloei5de plant52 ma> e5 kle9e tu9 moet 9 het voorja> zoo +]i*t word51 dat hij blijv5d go$ is voor d5 geheel5 zom]1 &]s wordt het vel5 te ko/ba> en d5 mee/5 te bew]kelijk4 ,zek]1 de grootbloemige ,g]aniums zijn niet te v]smad51 ma> m5 v]deele er dan liev] e5ig5 door d5 tu91 wa> alli*t kle9e plekjes voor zijn te v9d54 ,9 elk geval laat m5 ze 9 de pott5 /aan1 en graaft die dan zoo diep 9 d5 grond1 dat de r& da>m$e gelijk komt4 ,dn moet m5 ze bij droog we] dagelijks giet54 ,ziet m5 da> teg5 op1 dat moeielijk is aan te nem51 wijl het e5 aang5ame recreatie is1 dan grave m5 ze #c-d c4,m4 met d5 pot ond] d5 grond2 alle5 bij aanh\d5de hitte en droogte zull5 ze dan nu en dan begot5 moet5 word54 ,op de ,g]anium's volg5 natuurlijk de ,fu*sia's4 ,de ,fu*sia's ontwikkel5 zi* het fraai/e en bloei5 het rijk/e1 als m5 9 ,mei jonge plant5 uit de pott5 neemt en 9 d5 voll5 grond plant4 ,ze] komt hi]voor inzond]heid 9 aanm]k+ e5 oude soort1 welk] knopp51 als ze op het punt zijn van zi* te op551 kogelrond zijn1 en die da>om dan ook de kogelronde ,f4 7,fu*sia's globosa7 g5oemd w]d4 ,het gaat e*t] niet gemakkelijk om da>van jonge plant5 te krijg51 da> de kweek]s deze oud bek5de er niet me] op nah\d54 ,heeft m5 er e5maal e5 p]kje mee vol /aan1 dan heeft m5 ze ook voor het v]volg1 als m5 zi* sle*ts de moeite wil gev5 de /5gels 9 het naja> e5 pa> ,c5timet] bov5 d5 grond af te snijd51 en de plant5 da>na met e5 laag turfmolm te dekk51 wa>ov] m5 veiligheid%alve nog e5 laag blad kan /rooi54 ,ze blijv5 dan1 zelfs 9 de /r5g/e w9t]s1 go$1 en groei5 9 ,mei we] fl9k uit1 om 9 d5 zom] mooi] te word5 dan te vor54 ,aan de bevallig na> alle zijd5 ov]gebog5 takk5 br5g5 ze onafgebrok5 e5 ov]vlo$ van h>e glimm5d lakroode bloem5 voort1 en lev]5 e5 uit]/ vroolijk gezi*t op4 ,hetzelfde kan m5 ook met &]e niet al te hoog opgroei5de soort5 do51 b4 v4 die met rood5 kelk en witte bloemkroon1 dus rood van buit5 en wit van b9n51 wa>van er zijn met enkelde en met volkom5 gevulde bloem54 ,e5 p]kje aldus met e5 aantal plant5 van e5 en dezelfde soort bezet is m4 i4 veel fraai] dan wanne] m5 van alles doorn plaat/1 da> m5 dan e5 ongelijkmatig5 groei1 grov]5 en fijn]5 bije5 heeft1 e5 onregelmatigheid die voor zulk e5 p]k niet gew5s*t is4 ,geeft m5 dan ook aan gem5gde soort5 de voorkeur1 zoo h\de m5 ze 9 de pott51 en grave ze da>m$e met d5 grond gelijk4 ,voore]/ zull5 de grov]5 dan veel m9d] wild groei51 en t5 &]5 kan m5 ze na> willekeur v]plaats51 om to* e5 ordelijk geheel te krijg54 ,dan e*t] mag m5 ze niet al te lang lat5 /il/aan1 wijl &]s de wortels te veel door de pott5 he5groei5 en zij dan bij het opnem5 en v]plaats5 lijd54 ,dankba>d] bloei5de plant5 dan de ,fu*sia's zull5 ind]daad s*a>s gevond5 word51 t]wijl ze e5 s*i] e9delooze v]s*eid5heid bi$5 9 de grootte1 d5 vorm en ook de kleur d] bloem54 ,da> heeft e*t] de eig5a> van e5 kle95 tu9 niet veel mee te mak54 ,hij kieze e5 pa> go$e soort51 die aan zijn5 smaak voldo51 en /elle zi*1 voor bloemp]k5 al?ans1 da>m$e tevr$54 ,e5 lief gezi*t lev]5 intuss*5 enkele ,fu*sia's hi] en da> door d5 tu9 v]spreid op1 en hi]toe kan m5 v]s*ill5d5 nem54 ,ze zijn teg5woordig zoo gemakkelijk en go$koop te v]krijg51 dat dit ge5]lei bezwa> oplev]t4 ,wil m5 e5 jui/ voor e5 kle95 tu9 ze] ges*ikt gebruik van ,fu*sia's mak51 dan tra*te m5 e5 oude soort te krijg51 ,fu*sia virgata geheet51 met langw]pig smalle blad]51 lange1 ro$evormige /5gels en langw]pige1 op zi* zelf1 9 v]gelijk+ van &]51 onaanzi5lijke bloem54 ,nu make m5 9 het gras e5 rond p]kje van #ej c4,m4 9 diamet]1 grave dit uit en vulle het met go$5 vo$zam5 grond4 ,hi]9 zet m5 dan e5 vijftal dez] plant5 7jonge altijd7 9 d5 vrij5 grond1 n 9 het midd5 en vi] da>omhe54 ,die zull5 tot e5 ,met] hoogte opgroei51 en 9 d5 zom] e5 geslot5 geheel vorm51 wa>van de takk5 na> alle zijd51 si]lijk gebog5 ov]hang52 ze br5g5 e5 reg5 van bloem5 voort4 ,9 het naja> snijdt m5 ze af en dekt ze als bov5 is opgegev52 als 9 ,april dat dek er is afg5om51 groei5 ze 9 ,mei wer uit1 en zijn da>na veel /]k]4 ,het effect dat zulk e5 onnoozel bosje maakt is v]rass5d1 de ko/5 beteek55 niets en de moeite nog m9d]4 ,ond] de mild/ bloei5de en mee/ gezo*te plant5 voor bloemp]k5 behoor5 ongetwijfeld teg5woordig de ,knol-,begonia's2 ik zeg teg5woordig1 wijl deze plant51 imm]s gelijk m5 die ?ans k5t1 e]/ 9 d5 laat/5 tijd door cultuur w]d5 gewonn51 en ze pas s$]t e5ige j>5 me] bepaald ond] het b]eik van i$]e5 zijn gekom54 ,zij /]v5 9 het naja> af1 t]wijl de ja>lijks groot] word5de knoll5 g$ur5de d5 w9t] slap5d 9 lev5 blijv51 en dan op e5 vor/vrije en niet te vo*tige plaats bewa>d moet5 word54 ,ze moet5 niet buit5 geplant word5 vr half-,mei1 da> ze uit]/ gevoelig zijn voor na*tvor/4 ,ik ga hi]bij uit van de v]ond]/ell+ dat m5 ze als uitgegroeide plant5 op e5 p]kje plaat/1 da> dit to* zek] het v]kieslijk/e is4 ,m5 moet da>toe de knoll5 re$s 9 ,ma>t op e5 e5igsz9s w>me plaats tot ontwikkel+ br5g51 wat voor h51 die kas no* bak hebb51 nog al la/ig is4 ,kan m5 e5 raampje op e5 zonnig plekje ne]legg51 al is het ma> op e5 vi]kant walletje van a>de1 ( op d5 kant geplaat/e plank51 dan heeft m5 er v]d] we9ig ( ge5 moeite mee4 ,m5 plant da>9 de dan nog slap5de knoll5 9 li*t5 grond ( 9 wat z&1 en h\dt het raampje di*t en d5 grond matig vo*tig1 totdat ze beg9n5 uit te groei54 ,bij ze] zonnig we] 9 ,april /rooit m5 losjes wat z& ov] het raam om het br&5 van de zon te belett51 en na>mate de plant5 uitgroei5 en het seizo5 vord]t1 laat m5 er1 aanvankelijk ov]dag1 da>na ook 's na*ts1 de lu*t doorspel54 ,het laat/e niet bij held]1 s*]p we]4 ,9 't beg9 van ,mei neemt m5 het raampje ov]dag geheel weg1 en legt het er veiligheid%alve 's avonds we] op4 ,zoo krijgt m5 teg5 het midd5 van ,mei /]ke plant51 die1 dn 9 li*t51 go$ geme/5 grond1 buit5 geplant1 onmiddellijk gaan doorgroei54 ,da> zulk e5 raam1 7't kan e5 v5/] wez57 zek] wel te krijg5 en de moeite niet groot is1 me5de ik dit hi] te moet5 aanteek554 ,knol-,begonia's to* wil i$]e5 hebb51 en het is jamm] die1 als m5 mooie soort5 heeft1 teg5 d5 w9t] te lat5 dood gaan1 da>gelat5 nog de dan 9 het voorja> t]ugke]5de ko/5 voor &]52 t]wijl m5 dan allesbehalve zek] is ev5 fraai5 te zull5 krijg54 ,bov5di5 kan zulk e5 raampje van b4v4 #fj #gj c4,m4 9 't vi]kant1 dan tev5s di55 om ,dahlia's 9 te lat5 uitgroei51 wat ook bet] is dan de onuitgegroeide knoll5 direct 9 d5 tu9 te plant54 ,de beh&el+ van deze beide knolgewass51 zo[el wat het opnem5 9 het naja>1 als het bew>5 g$ur5de d5 w9t] en het plant5 9 het voorja> betreft1 is volmaakt dezelfde4 ,kom5 e*t] de ,dahlia's nog wel 9 wat zw>5 grond voort1 de ,knol-,begonia's v]eis*5 bepaald li*t5 grond2 groei5 de ,dahlia's hoog1 zelfs de laag blijv5d5 nog tot #ej-gj c4,m4 op1 de ,knol-,begonia's blijv5 veel lag] en word5 gemiddeld niet hoog] dan #cj c4,m4 ,hi]op di5t dus bij de plaats+ gelet te word54 ,m5 heeft teg5woordig ,knol-,begonia's met reusa*tige bloem52 ik z\ e*t] d5 eig5a> van e5 kle95 tu9 niet aanrad5 da>mee te beg9n51 ma> zi* tot die van middelmatige grootte te bepal51 welke teg5woordig bij duiz5d5 en ti5duiz5d5 9 het voorja> v]h&eld word54 ,wat de kleur betreft1 gewoonlijk koopt m5 ze 9 gem5gde kleur51 d4 i4 van wit en geel1 door all]lei nuanc5 van nank+1 rose1 enz41 tot purp] ( donk] blo$rood1 en plant die dan op e5 p]kje doore54 ,9 d5 laat/5 tijd hebb5 de kweek]s er zi* e*t] op gaan toelegg5 om enkele fraaie en da>toe door h>5 groei en gemakkelijk51 mild5 bloei bijzond] ges*ikte soort5 van bepaalde1 sprek5de kleur5 9 massa te kweek51 zoodat de ko/5 nu niet veel groot] zijn1 wanne] m5 e5 p]kje met e5 en dezelfde soort beplant1 wat m4 i4 om d5 gelijkmatig5 bloei altijd veel vr heeft4 ,m5 kan dan natuurlijk tweerlei ( drierlei kleur5 om elka> he5 plant51 b4 v4 donk]rood 9 't midd51 za*t rose da>om he5 en het geheel met e5 r& zuiv] witt5 omvatt54 ,dit hangt alwe] van d5 smaak af4 ,de ,knol-,begonia's v]lang5 e5 w>me /&plaats1 gelijk h>e geheele ontwikkel+ en ha> bloei van w>mte afhankelijk is4 ,9 ze] ongun/ige zom]s word5 ze op vele plaats51 wa> de ligg+ wat te op5 is1 niet fraai4 ,to* is het niet raadzaam ze dr te plant51 wa> ze 9 d5 zom] d5 geheel5 dag aan de zon zijn blootge/eld4 ,e5 li*te s*aduw na d5 middag komt ha> t5 go$e4 ,kan m5 e*t] niet &]s1 dan is e5 zonnig plekje altijd v]re te v]kiez5 bov5 e5 dat het groot/e g$eelte van d5 dag 9 de s*aduw ligt4 ,zulk e5 plaats pa/ voor deze plant5 9 't geheel niet4 ,de ,knol-,begonia's kom5 pas go$ tot ontwikkel+ 9 de twe$e helft van d5 zom]1 ma> dan ook word5 ze1 als ze 9 go$5 grond en op e5 niet te ongun/ige plek /aan1 pra*tig 9 d5 ruim/5 z9 van het woord2 r$5 wa>om m5 ze /e$s zoo moet tra*t5 te plaats51 dat m5 er uit het huis het vrije gezi*t op heeft4 't ,is wa>1 deze plant5 vord]51 als m5 ze moet koop51 e5 kle9e uitgaaf1 en m5 moet zi* aanvankelijk e5 we9ig moeite er voor gev51 ma> zij beloon5 dit lat] zoo ruim1 dat m5 ha> g]u/ e5 teg5woordig onmisba> be/&deel ook van e5 kle95 tu9 kan noem54 ,wanne] ik nu nog ,petunia's en ,v]b5a's noem1 heeft m5 voor zulk e5 bep]kt t]re9 wa>lijk ruimte van keus1 want alles te gelijk kan m5 da> met ge5 mogelijkheid hebb54 ,da>om is het v]kieslijk 9 het ne ja> dit1 9 het &]e ja> wat &]s te nem54 ,ov] beid5 valt hi] niet veel te zegg54 ,de ,petunia's zijn het be/e voor e5 geheel p]kje ges*ikt1 wa>bij m5 aan laag blijv5d5 de voorkeur moet gev54 ,gevoegelijk kan m5 er e5 r& van ,v]b5a's omhe5 plant51 hetwelk m5 ook nogal e5s om de ,heliotrop5 doet4 ,ov] het algeme5 zijn de ,v]b5a's1 da> zij laag blijv5 en deels ov] d5 grond kruip51 het be/e voor zulk e5 buit5r& ges*ikt1 ma> dan bij voorkeur niet om e5 p]kje met sprek5d gekleurde bloem52 om ge5 ,zonale-,g]aniums ( ,knol-,begonia's b4v41 da> dan het geheel te onru/ig wordt2 om die r$5 kom5 de ,v]b5a's dan ook bet] om ,heliotrop5 dan om ,petunia's voor4 ,m5 koopt het be/e 9 het voorja> jonge plant51 die dan 9 d5 op5 grond uitgeplant word54 ,9 het naja> ruimt m5 ze e5v\dig op4 ,hetzelfde doet m5 met de ,g]anium's1 die voor e5 eig5a> van e5 kle95 tu9 het bew>5 niet wa>d zijn1 da> ze1 zoo m5 ze al go$ door d5 w9t] krijgt1 9 d5 volg5d5 zom] veel m9d] fraai zijn dan jonge plant54 ,met ,fu*sia's is dit e5igsz9s &]s4 ,heeft m5 deze op e5 vor/vrije plaats bewa>d1 dan kan m5 die1 na ze 9 het voorja> 9 wat groot]e pott5 geplant te hebb51 hi] en da> door d5 tu9 v]deel52 voor e5 p]kje neemt m5 e*t] bij voorkeur jonge plant54 ,m5 lette dan e*t] wel op1 dat ze b9n5 niet te /]k mog5 uitgroei51 wa>om het 't be/e is ze re$s 9 ,ma>t buit51 op e5 luw plekje teg5 e5 muur ( s*utt+ te plaats54 ,als ze buit5 uitgroei51 word5 ze veel mooi]1 dan wanne] ze b9n5 slappe1 zwakke uitspruitsels mak51 die lat] niet teg5 de lu*t be/& zijn4 ,tijdig buit5 gezet1 voordat ze /]k uitgroeid5 zal e5 na*tvor/je ha> ge5 kwaad do54 ,de plant51 die ik hi] als voor bloemp]k5 ges*ikt1 v]meldde1 zijn1 ik h]haal het1 de mee/ bek5d51 ma> tev5s de mee/ gezo*t54 ,die zi* niet bepaald met plant5liefhebb]ij bezig h\dt1 en wi5 het er alle5 om te do5 is dat zijn kle9e tu9 er 9 d5 zom] aantrekkelijk uitziet1 bepale zi* tot e5 keuze da>uit4 ,m5 kan ze teg5 ,p9k/]5 op de bloemm>kt5 9 m5igte v9d51 en zi* dan voor we9ige guld5s e5 ma&5 a*t]e5 aanh\d5d g5ot koop54 ,om er nog wat me] afwissel+ aan te gev51 kan m5 e*t] ook nog gebruik mak5 van e5ige &]e plant51 die f om h>e fraai gekleurde blad]51 f om h>e si]lijke groeiwijze da>voor 9 aanm]k+ kom54 ,da>om laat ik ook ov] dez5 hi] nog kortelijk enkele opm]k+5 volg54 ,gekleurdblad]ige en &]e si]plant54 ,behalve de nj>ige ( zaadplant5 en die1 welke eig5lijk tot de potgewass5 behoor51 ma> die 9 d5 zom] uit/ek5d voor bloemb$d5 ges*ikt zijn1 b$i5t m5 zi* teg5woordig voor dit doel ook veel van bont- en gekleurdblad]ige plant51 inzond]heid voor zoog5aamde mozaek- ( kleurb$d54 ,(s*oon e5 go$ v]deeld mozaekb$ 9 e5 da>m$e h>monie]5de omgev+ w]kelijk s*oon kan zijn1 zijn ze to* ov] 't algeme5 sle*ts als product5 van wansmaak1 van e5 zu*t na> ops*ik met s*rille kleur5 te bes*\w54 ,dit kan niet v]wond]51 da> er 9 de e]/e plaats e5 go$ begrip van de h>monie d] kleur51 9 de twe$e plaats e5 fijn5 smaak1 en e9delijk veel kweek]skunde voor noodig is1 om ze w]kelijk go$ te mak54 ,b$5kt m5 da> nog bij dat ze vrij ko/ba> zijn1 dan zal m5 mij wel toe/emm5 dat de eig5a> van e5 kle95 tu9 v]/&ig doet met er niet m$e te beg9n51 da> hij met veel m9d] moeite en voor m9d] geld iets veel degelijk]s kan hebb54 ,die intuss*5 aan zijn tu9 e5 coquet aanzi5 wil gev51 en op zulk e5 mozaekb$ ge/eld is1 moet zi* tot e5 degelijk bloemi/ w5d5 en het di5 ov]lat54 ,ma>1 afgezi5 hi]van1 kunn5 sommige bont- en gekleurdblad]ige plant5 to* ook 9 e5 kle95 tu9 go$ te pas gebra*t word51 hetzij dat m5 er e5 kle9 groepje van op e5 zonnig plekje bije5 plant1 hetzij m5 ze gebruikt voor e5 r& om e5 p]k met bloemplant51 wa>bij m5 dan natuurlijk heeft op te lett51 dat m5 ge5 roodblad]ige om e5 p]k met roodbloei5de plant5 plaat/4 ,vooral ond] de ,zonale-,g]aniums zijn er met v]s*ill5d gekleurde blad]51 deze met held] witte1 die met g\dgele r&51 t]wijl er ook zijn 9 welk] blad]5 het geel met bru9 en held]rood op keurige wijze gem5gd is4 ,de zilv]bonte mag ind]daad voor elk5 tu9 9 aanm]k+ kom52 de driekleurig5 zijn alle5 ges*ikt voor h51 die van hun tu9 wat me] w]k will5 mak54 ,ook ond] de ,fu*sia's zijn er enkel5 met fraai bonte blad]54 ,v]volg5s komt de zoo gezo*te ,coleus 9 aanm]k+4 ,van het groot aantal v>iteit5 met grillig gekleurde blad]5 zijn er e*t] ma> enkel5 ges*ikt om 9 d5 tu9 geplant te word51 en 9 de e]/e plaats zek] ,v]s*affelt's ,coleus1 7,c4 ,v]s*affeltii71 met ha> donk] purp]a*tig bru9e blad]54 ,m5 late zi* dan ook niet v]lokk5 door de fraai]e1 lev5dig]e kleur5 d] &]51 da> die mee/ all5 te zwak zijn1 en er alle5 9 ze] w>me zom]s en dan nog 9 de gun/ig/e om/&igh$5 wat grond en /&plaats betreft1 iets oogelijks van t]e*t komt4 ,ook ,ires9e ,l9d5ii1 met donk] purp]roode blad]51 die e5 held]e midd5n]f hebb51 wordt voor dit doel gebruikt4 ,dan heeft m5 ond] de wit-1 ( liev] li*tgrijsblad]ige plant5 9 de e]/e plaats e5 di/elsoort1 ,c5taurea c&idissima1 voorts ,c]a/ium tom5tosum1 ,kle9ia rep5s4444 ,ma> ,latijns*e nam5 g5oeg re$s 9 e5 boekje1 wa>9 die niet behoor54 ,wil m5 zi* hi]m$e bezigh\d51 dan bezoeke m5 9 ,mei e5 fl9ke bloemi/]ij1 wa> m5 zi5 kan welke van deze plant5 9 massa word5 gekweekt2 dit is vrij wat bet] dan zi* te v]liez5 9 e5 lange lij/ van plant5nam54 ,ma> m5 ho$e zi* vooral teg5 ov]drijv+1 wa>toe het gebruik van gekleurdblad]ige plant5 ma> al te vaak aanleid+ geeft1 en wa>door vooral kle9e tu95 soms e5 potsi]lijk aanzi5 v]krijg54 ,gro5 moet da>9 de ho(drol spel51 kleur5 moet5 er alle5 hi] en da> afwissel+ en lev5 aan gev51 en die v]krijgt m5 9 voldo5de mate door bloem54 ,geheel onopgem]kt mo*t ik e*t] de bont- en gekleurdblad]ige plant5 niet lat51 al 0 het ma> om teg5 e5 smakelooze toepass+ er van te wa>s*uw54-- ,kan m5 het 9 e5 kle95 tu9 ze] go$ zond] bontblad]ige plant5 /ell51 m9d] go$ is dit het geval zond] enkele si]plant54 ,zoo noemt m51 en t]e*t1 die gewass51 welke zi* door groote1 fraai gevormde blad]51 ( door e5 buit5gewoon si]lijke groeiwijze ond]s*eid51 en die geheel alle5 9 het gras ( op uit/ek5de en ze] 9 't oogloop5de punt5 geplaat/1 e5 effect teweegbr5g51 dat op ge5 &]e wijze te v]krijg5 is4 ,9 buit5plaats5 en p>k5 wordt da>van e5 druk en ze] nuttig gebruik gemaakt2 de keuze is dan ook ov]ruim1 da> deze plant5rubriek niet b9n5 enge gr5z5 bep]kt is1 ma> ha> v]teg5woordig]s heeft ond] de gewass5 van alle hemel/rek52 plant5 met het mee/ uite5loop5de voorkom51 met lange grasa*tige1 met bre$e waai]vormige blad]51 hoog opgroei5d en laag blijv5d1 die 9 d5 op5 grond geplant ( 9 pott5 ( kuip5 geh\d5 word51 enz4 enz4-- ,ond] die1 welke g$ur5de d5 zom] het be/e 9 d5 op5 grond /aan1 noem ik 9 de e]/e plaats het zoog5aamde ,indis*e ,bloemriet 7,canna74 ,9 loss51 go$ geme/5 grond1 op e5 zoo w>m mogelijke plaats ontwikkel5 deze plant5 zi* 9 d5 zom] ze] fraai4 ,hoewel m5 er mee/al e5 p]k m$e vol plant1 kan de eig5a> van e5 kle95 tu9 het ze] go$ /ell5 met er op e5 pa> plaats5 b4v4 e5 drie- ( vijftal tot e5 groepje bije5 te plant51 en zelfs geheel alle5/a&e doet e5 =s*e ,canna zi* si]lijk voor4 ,tot voor enkele j>5 kweekte m5 deze plant5 bijna uitsluit5d om de fraaie blad]5 7wa>bij ook bru9571 de bloem5 to* beteek5d5 niet veel2 teg5woordig e*t] bezit m5 ook e5 ras van grootbloemige ,canna's1 die voor kle9e tu95 zek] de voorkeur v]di554 ,m5 beh&elt ze op dezelfde wijze als de ,dahlia's en de ,knol-,begonia's2 wa>bij e*t] niet uit het oog v]lor5 mag word51 dat ze 's w9t]s op ge5 te koele plaats mog5 ligg54 ,e5 si]plant 9 d5 w>5 z9 des woords is de ,abyss9is*e ,banaan ( ,enset 7,musa ,ensete71 e5 plant die1 op e5 e5igsz9s teg5 d5 w9d bes*utte1 w>me /&plaats zi* 9 d5 zom] pra*tig ontwikkelt4 ,9 het naja> zit m5 er e*t] mee1 wijl ze dan opg5om51 9 e5 kuip gezet en 9 e5 go$ li*te kas moet ov]w9t]d word51 en da>na ook wel wat te groot wordt voor e5 kle95 tu94 ,to* ziet m5 ze er wel e5s1 en altijd mak5 ze1 als ze go$ vrij /aan1 e5 he]lijk effect4 't ,is ma> de vraag ( m5 da> wat voor ov] heeft4 ,dan het zoog5aamde ,pampas-gras 7,gyn]ium arg5teum74 ,deze fraaie ,grasplant lev]t m9d] bezwa> op2 ze heeft e5 ze] gracieus voorkom51 /oelt spo$ig uit tot e5 fl9ke bos van lange1 bevallig na> alle zijd5 ov]hang5de blad]52 en br5gt 9 d5 nazom] 7soms wel e5s wat heel laat7 pra*tige pluim5 voort1 welk] zilv]glanzige s*ubjes 9 de zon s*itt]51 en die1 tijdig afgesn$51 d5 geheel5 w9t] door e5 si]aad van de huiskam] kunn5 zijn4 ,m5 kan de ,gyn]ium 9 het naja> 9 d5 grond lat5 /aan1 als m5 ma> zorg draagt dan de blad]5 wat bije5 te b9d51 de wortels go$ met blad te dekk5 en de plant met /roo te omwoel54 ,9 gewone1 d4 w4 z4 niet l te /r5ge w9t]s h\dt ze het aldus go$ uit4 ,e5 ze] aanbevel5swa>dige si]plant is ook de zoog54 ,wond]boom 7,rianus7#i1 wa>van e5 aantal soort5 en v>iteit5 bek5d zijn1 t]wijl de groote bru9blad]ige voor dit doel de be/e is4 ,m5 kan ze zelf wel van zaad kweek54 ,m5 legt dan bijv4 e5 vijftal korrels 9 ,april 9 e5 bloempot1 #b c4,m4 diep 9 de a>de1 en zet di5 pot op e5 w>me plaats1 tot de zad5 kiem54 ,dan plaat/ m5 di5 a*t] e5 zonnig raam en h\dt de a>de go$ vo*tig4 ,teg5 half ,mei plant m5 ze 9 d5 op5 grond2 e5maal aan 't groei51 ontwikkel5 zij zi* snel4 ,het be/e plant m5 er drie bije5 op e5 geheel vrije1 zonnige plek4 ,m5 kan deze drie plant5 gemakkelijk met e5 /evig5 /ok1 die 9 't midd5 /aat1 re*top h\d51 dat ze] noodig is4 #i ,deze is ge5 boom1 ma>1 9 onze tu951 e5 nj>ige plant4 ,ook enkele 9 pott5 ( kuipjes /a&e plant5 kan m5 gebruik51 ma> 9 e5 kle95 tu9 niet veel4 ,voore]/ het ,nieuw-,zeel&s* ,vlas 7,ph>mium t5ax71 e5 voor dit doel t]e*t ze] geliefde plant4 ,de van ouds bek5de gro5blad]ige is zek] de si]lijk/e1 ma> er zijn ook bontblad]ig51 die voor dit doel ze] ges*ikt zijn1 en wa>aan sommig5 de voorkeur gev54 ,de veel als kam]plant gekweekte ,aralia japonica geeft met h>e groote1 h&vormige1 glanz5de blad]5 m$e aan e5 tu9 veel afwissel+4 ,het moet dan e*t] e5 mooie1 tot ond] toe met blad]5 bezette1 gezonde plant zijn4 ,beide plant5 lev]5 het gemak dat m5 ze zelf kan ov]w9t]54 ,heeft m5 e5 ve/ibule1 wa> het niet al te /r5g kan vriez5 7e5 beetje vor/ h9d]t niet71 dan zull5 ze die 9 d5 w9t] tot si]aad /rekk54 ,de ,phormium kan ov]ig5s ook 9 e5 keld] d5 w9t] doorbr5g5 en de ,aralia is uitnem5d voor de kam] ges*ikt1 en dan lief/ e5 kam]1 wa>9 niet ( sle*ts nu en dan ge/ookt wordt2 natuurlijk is e5 plaats di*t bij 't raam noodzakelijk1 wijl m5 &]s kans heeft dat de blad]5 geel word54 ,dan heeft m5 die plant51 welke i$]e5 als ,alo's k5t1 hoewel het eig5lijk ge5 ,alo's1 ma> ,agave's zijn4 ,vroeg] tr( m5 bij p>tikuli]5 alle5 de hond]dj>ige en de bonte aan1 teg5woordig kan m5 zond] veel moeite ook &]e krijg51 wa>bij er zijn die kle9] blijv54 ,voor h51 die niet go$ zijn +]i*t1 zijn ze e*t] 9 d5 w9t] wel wat la/ig2 m5 kan ze 9 e5 kle95 tu9 dan ook go$ ontb]54 ,si]plant5 van dez5 a>d zijn er tr\w5s 9 m5igte1 en 9 bijzond] gun/ige conditie hi]voor v]ke]t hij1 die aan zijn huis e5 v]&a heeft1 welke 's w9t]s met glas kan geslot5 word51 en wa> m5 d]gelijke plant5 gemakkelijk bewa>t1 t]wijl ze dan het gezi*t uit de kam] ze] v]lev5dig54 ,de vor/ h\dt m5 da> gemakkelijk uit door er e5 kle95 vulka*el 9 te plaats51 die e*t] niet me] mag ge/ookt word51 dan noodig is om de ruimte ma> jui/ vor/vrij te h\d54 ,vrie/ het niet1 dan zet m5 e5 d] buit5deur5 g$eeltelijk ( geheel op54 ,die e5 geslot5 v]&a aldus wil inri*t5--en het is ze] aan te bevel51 omdat m5 dan e5ige fraaie si]plant5 voor d5 tu9 kan bew>5--moet er niet op rek55 da> 's w9t]s te kunn5 zitt52 't is er dan te k\d4 ,wel is het gemakkelijk om1 door het op5zett5 d] kam]deur51 de temp]atuur te do5 rijz51 ma>1 kan dit ook al ge5 kwaad als m5 het e5 enkele maal1 bij e5 fee/elijke geleg5heid b4v4 doet1 m5 moet er ge5 gewoonte van mak51 da> /(1 kam]lu*t en w>mte voor deze plant5 nadeelig zijn2 en ze moet5 mooi1 ze moet5 vooral gezond blijv51 will5 ze het k>akt] van si]plant5 niet v]liez54 ,,iv4 ,het ond]h\d van d5 ,tu94 ,vel5 me551 al?ans zij gev5 aanleid+ om dit te geloov51 dat1 wanne] 9 het voorja> alles aan e5 tu9 is g$aan1 wat /rekk5 kan om di5 e5 fraai en prop] aanzi5 te gev51 zij de re/ wel aan de ,natuur kunn5 ov]lat54 ,nu1 dat kunn5 ze ook1 ma> dan zal deze aan dat /ukje grond spo$ig e5 geheel &] aanzi5 gev51 /ellig we9ig 9 ov]e5/emm+ met onze opvatt+ van orde en z9delijkheid4 ,de ,natuur mag vrij en onbelemm]d he]s*5 buit51 en wat zij dan s*ept is altijd mooi1 veel mooi] dan wij het met veel moeite en ko/5 kunn5 mak52 ma> dat is dan ge5 tu94 ,dr9 moet de eig5a> he] en mee/] wez52 hij gebruikt da>toe ha> go$e gav51 ma> hij gebruikt ze ov]e5kom/ig zijn b$oel+54 ,en de ,natuur s*ikt zi* da>91 ma> zij is t]/ond g]e$ h>e re*t5 te h]nem51 zoodra wij er niet lang] de h& aan h\d54 ,er de h& aan h\d51 dat is het re*te woord4 ,i$]e5 weet wat m5 da>door te v]/aan heeft2 i$]e5 begrijpt dus wat ik met het ond]h\d van e5 tu9 b$oel4 ,m5 moet er de h& aan h\d51 en niets soms twee1 drie wek5 a*t]e5 alles ma> /illetjes lat5 groei5 en bloei51 d5k5de dat het dan mooi g5oeg is2 want1 zek]1 dn zal het mooie er spo$ig af zijn4 ,kan de eig5a> van e5 kle95 tu9 di5 zelf 9 orde h\d58 ,voor het me]5deel zek]2 zelfs geheel1 wanne] hij niet teg5 e5ige li*aams9spann+ opziet1 en zi* er op toelegt sommige h&grep5 te le]51 die tot de bijzond]h$5 van het tu9b\wvak behoor54 ,wil hij het e]/e niet ( kan hij het niet1 en heeft hij ge5 tijd ( lu/ voor het laat/e1 dan zal hij 9 het voorja> g$ur5de enkele dag5 de hulp van e5 go$ w]kman moet5 inroep52 wat er lat] te do5 valt1 moet m5 e*t] zooveel mogelijk zelf tra*t5 te do54 ,dit is om v]s*ill5de r$5 w5s*elijk4 ,e]/5s kan m5 dan alles--en zoo heel veel is het niet--ze] g]egeld do51 en blijv5 niet sommige d+5 ong]egeld lang ligg5 en m5 h\dt d5 tu9 dan veel nett] 9 orde1 dat vooral voor e5 kle95 tu9 van beteek5is is2 t5 twe$e wordt de belang/ell+ da>door ga&eweg groot]1 en heeft m5 van het groei5 en bloei5 veel me] voldo5+2 t]wijl vooral de /adbewon] ( hij die /il leeft1 da>9 e5 dagelijks*e geleg5heid v9dt voor e5 gezonde li*aamsbeweg+ 9 de op5 lu*t4 ,het e]/e wat re$s vroeg 9 't voorja>1 als het niet vrie/1 moet gebeur51 is d5 tu9 opknapp54 ,m5 beg9t met het snoei5 van de hee/]s en vru*tboom51 als m5 die heeft1 wat niet ma> e5 inkort5 is d] takk5 op go$ geluk1 ma> wa>bij m5 di5t te wet5 wat m5 doet2 wa>om m5 sommige hee/]s 9 het voorja> liev] niet moet snoei51 enz4 ,ov] het snoei5 hi] 9 bijzond]h$5 te tr$5 kan ik niet2 hi]toe ga m5 te rade bij e5 deskundige1 ( raadplege m5 e5 me] uitgebreid tu9boek4 ,alle5 m]k ik op1 dat m5 er op moet lett5 welke hee/]s vroeg 9 't voorja> bloei51 en m5 dez5 e]/ moet snoei5 n d5 bloei1 da> m5 &]s te veel bloem5 op(f]t2 imm]s deze bloei5 g]egeld uit de jonge takk51 en snijdt m5 die nu vr d5 bloei 91 dan v]wijd]t m5 de aan/a&e bloem54 ,dit is iets1 wa> m5 met e5 we9igje opm]kzaamheid zelf gemakkelijk a*t] kan kom54 ,ook moet m5 vroeg 9 't seizo5 de ,roz5 nog /il lat5 /aan en dez5 niet snoei51 voordat m5 mag aannem51 dat er ge5 vor/ me] te v]wa*t5 is4 ,word5 de ,roz5 nadat ze re$s gesnoeid zijn nog door vor/ getr(f51 dan is er veel kans dat de takk5 e5 e9d in/]v54 ,het beg9 van ,april is hi]voor vroeg g5oeg4 ,die nu re$s vroeg 9 't voorja> zijn tu9 9 orde wil hebb51 h>ke dat snoeisel t]/ond bije5 en neme het op1 wa>na de rabatt5 en de met hee/]s bezette p]k5 ges*(feld en netjes aangeh>kt word51 en hetzelfde met de pad5 ges*i$t4 ,is het gras plaatselijk dood gegaan ( leelijk geword51 wat vooral 9 /ad/u95 li*t kan gebeur51 dan moet m5 dat niet lat5 zitt51 9 afwa*t+ ( het mogelijk nog go$ zal uitgroei54 ,da>toe zijn de graszod5 te go$koop1 en wanne] m5 er ja>lijks de h& aan h\dt zal het zoo erg niet zijn1 dat m5 niet aan e5 halve ro graszod5 g5oeg z\ hebb54 ,met #gb zod5 kan m5 to*1 als m5 ze doorsnijdt1 #add voet belegg51 dat is t5 naa/5bij vijftig ,met]4 ,zoo h\dt m5 dit si]aad van d5 tu9 go$ 9 orde met we9ig ko/54 ,laat m5 het da>5teg5 te lang ligg51 dan b$]ft m5 het effect en heeft m5 er lat] veel me] aan te do54 ,is de tu9 go$ li*t1 en wordt het gras niet plaatselijk ge/adig betr$51 dan blijft het go$1 en heeft m5 het 9 't voorja> ma> wat met e5 h>k uit te kamm51 om er e5 fris* aanzi5 aan te gev54 ,m5 ziet dan tev5s na ( de kant5 zuiv] zijn en /eekt ze g]egeld af4 ,dit alles doet m5 lief/ zoo vroeg mogelijk1 en wel1 als het we] het toelaat1 re$s 9 't laat/ van ,febru>i4 ,al maakte m5 vr d5 w9t] alles ng zoo go$ 9 orde1 to* blijkt1 wanne] de vor/ voorbij en de sneeuw gesmolt5 is1 dat de w9t] eig5a>dige spor5 9 d5 tu9 a*t]liet4 ,de grond is op- en losgevror52 er zijn takk5 uit de boom5 ( uit die d] bur5 afgewaaid2 dorre1 pas ze] laat afgevall5 blad]5 ligg5 hi] en da> 9 hoek5 ge/ov5 ( zitt5 van ond]5 tuss*5 de hee/]s geklemd1 9 n woord1 het ziet er nog w9t]a*tig uit1 en jui/ dit moet m5 zoo spo$ig mogelijk v]&]54 ,heeft m5 nu 9 't beg9 van ,ma>t alles 9 orde1 dan mak5 de e]/e voorja>sbloem5 e5 veel bevallig] effect4 ,de ,sneeuwklokjes zijn er z vroeg bij1 dat m5 ze met d5 be/5 wil niet vr kan wez51 ma> &]s is het met ,crocuss5 en iets lat] met ,tulp54 ,deze kom5 ook wel vroeg1 ma> to* niet zoo vroeg1 ( m5 kan wel zorg5 ha> 9 e5 opg]$d]d5 boel te ontvang52 ma> dan moet m5 er natuurlijk zelf niet te laat bij wez54 ,en het is opm]kelijk hoeveel vri5delijk] deze er uitzi51 als de omgev+ met di5 bloei 9 ov]e5/emm+ is4 ,m5 ontvangt dan e*te l5te-indrukk51 ook al talmt de l5te v]vel5d lang4 ,het is jui/ dn1 dat e5 tu9 a*t] ( vr het huis1 ook al is het we] nog te guur om er 9 te w&el51 voor de mee/e m5s*51 wi] lev5 opgaat 9 de /adsdrukt5 en 9 hun maats*appelijke bemoei+51 groote wa>de heeft4 ,het lapje grond zij z kle91 dat m5 bijna v]leg5 is het e5 tu9 te noem51 m5 ziet er to* het lev51 na e5 doods*5 slaap1 we] met jonge en friss*e kra*t ontspruit52 m5 ontvangt er e5 groet d] ,natuur1 en ha> glimla* vaagt vele somb]e g$a*t5 en h]9n]+5 weg4 ,hoe nett] de tu9 dan is1 hoe vri5delijk] die glimla*1 hoe held]d] de zon dan s*ijnt te wez51 en kom5 ook al gure bui5 het w]k v]/or51 ja e5 sneeuwlaag het geheel tijdelijk aan het oog onttrekk51 de orde is we] spo$ig h]/eld1 en wat m5 dn re$s gehad heeft mag pure w9/ g]ek5d word54 ,heeft m5 9 ,febru>i en 't beg9 van ,ma>t alles aldus 9 orde gebra*t1 dan kan m5 het /il lat5 ligg5 tot teg5 ,april1 als m5 er ma> om d5kt de ,roz5 te snoei5 voordat zij gaan uitgroei54 ,dit is e5 kle9e moeite1 en1 als m5 e5 snoeis*a> ( secateur heeft1 doet m5 9 zoo'n tu9 9 e5 uur al heel wat4 ,9 het laat/ van ,ma>t1 soms ook iets lat]1 ziet m5 zijn va/e ( ov]blijv5de plant5 na4 ,li*t is er e5 die m5 wil v]plaats51 omdat 9 d5 vorig5 zom] bleek dat zij op e5 &]e plaats bet] z\ /aan4 ,ook wil m5 er alli*t e5 s*eur51 t5e9de er me] plant5 van te krijg54 ,m5 wa*t hi]m$e lief/ totdat ze go$ teek5 van lev5 gev51 d4 w4 z4 tot zij beg9n5 uit te groei54 ,het vroeg] te do5 kan wel ge5 kwaad1 ma> m5 moet dan geoef5d zijn1 om te zi5 ( ze al dan niet lev51 t]wijl m51 wanne] m5 ze wil s*eur5 ( v]deel51 als zij gesprot5 zijn bet] kan zi5 wat m5 heeft en vooral wat m5 doet4 ,het ne w]k volgt nu vrij g]egeld op het &]e1 en1 bijaldi5 m5 9 e5 kle95 tu9 alles ma> g]egeld en op zijn tijd v]ri*t1 zal m5 het be/ afkunn54 ,teg5 het midd5 van ,april is het tijd om te zaai54 ,dit vroeg] te do5 is niet raadzaam1 wijl m5 dan geva> loopt dat de jonge en te]e kiemplantjes door na*tvor/ v]lor5 gaan4 ,het midd5 van ,april1 zelfs de twe$e helft van deze ma&1 is nog vroeg g5oeg4 ,lang] dan tot ,mei moet m5 da> e*t] 9 ge5 geval m$e wa*t51 al?ans voor zoov] het de nj>ige ( gewone zaadplant5 betreft4 ,ook de tweej>ig5 kan m5 9 't beg9 van ,mei zaai52 dit kan e*t] ev5 go$ nog e5 pa> ma&5 lat] ges*i$54 ,is het e5 groeizaam voorja>1 dan zal m5 re$s vr ,mei het gras moet5 maai54 ,ook dit kan m5 gemakkelijk zelf do51 wijl de grasmaaima*9es teg5woordig zoo go$ +]i*t zijn1 dat e5 dame ze kan hante]54 ,m5 wete e*t] wel1 dat m5 met zulk e5 ma*9e niets kan uitri*t51 wanne] m5 het gras te hoog liet opgroei54 ,m5 moet het re$s maai51 zoodra er go$ lev5 9 blijkt te zijn2 dn gaat dit spo$ig en gemakkelijk1 het gras wordt er teme] geslot5 door en het onkruid v]dwijnt1 wijl dit teg5 dat telk5s afmaai5 niet opgewass5 is4 ,ik zeg telk5s afmaai51 want uit het bov5/a&e blijkt dat m5 het na het e]/e maai51 k niet lang mag lat5 word52 hoog] dan #c-d c4,m4 moet het niet word51 zoodat m5 er wekelijks e5s met de ma*9e ov] moet gaan1 't welk dan we9ig tijd ko/ en vol/rekt ge5 inspann+ van beteek5is vord]t4 ,het afgemaaide gras beteek5t dan niet veel4 ,h\dt m5 het ze] kort1 dan ziet m5 het niet e5s ligg51 en kan het ook wel blijv5 ligg54 ,is het wat te veel da>toe1 dan h>kt m5 het weg ( veegt m5 het1 zoo het gazon di*t en go$ geslot5 is1 met e5 bezem bije54 ,hoe opwekk5d het gezi*t op het 9 het voorja> gro55de gras ook is1 to* wordt het eig5lijk pas mooi1 wordt het1 gelijk het 9 e5 tu9 behoort te zijn1 nadat het voor d5 e]/5 ke] w]d gemaaid en de kant5 go$ s*]p w]d5 afge/ok54 ,de e]/e ontwikkel+ van het gras is mee/al ongelijk2 gewoonlijk to* zijn v]s*ill5de grassoort5 doore5 gegroeid1 wa>van de ne zi* 9 het voorja> vroeg] en kra*tig] ontwikkelt dan de &]e2 na het e]/e maai5 wordt het bet] en het zal ook wel niet me] 9 't oog loop51 wanne] het maai5 g]egeld wekelijks ges*i$t4 ,dit kan voor e5 kle95 tu9 onmogelijk e5 wez5lijk bezwa> oplev]51 t5zij m5 het niet zelf met e5 ma*9e wil do5 en e5 tu9man met dit w]k bela/4 ,deze gebruikt liev] e5 zeis1 en om het gras go$ met de zeis te kunn5 maai51 moet het wat lang] zijn1 en kan m5 er wel drie vi] wek5 m$e wa*t54 ,ook op die wijze ond]h\dt m5 het go$1 ma> m5 krijgt er to* nooit zulk e5 di*t1 gelijk en mollig tapijt van1 als wanne] m5 er dikwijls met e5 ma*9e ov]he5 gaat4 't ,is wa>1 met e5 go$e grasma*9e 7grasp]ks*e]d]s noemt m5 ze ook7 is li*t f#be gemoeid1 ma>1 wanne] m5 die niet laat v]wa>looz5 heeft m5 ze ook voor lang1 en rek5t m5 nu dat m5 to* zek] voor het maai5 van het gras 9 e5 kle95 tu9 telk5s e5 guld5 zal moet5 gev51 dan is m5 er al vrij spo$ig en heeft m5 voortdur5d e5 nett]5 tu94 ,e5 niet te ontk5n5 bezwa> is e*t] dat m5 er niet ov]al m$e t]e*t kan ze go$ te s*]p54 ,hi]omtr5t di5t m5 zi* dus vooraf gewi%eid te v]s*aff51 &]s zit m5 er lat] me4 ,ik sprak ov] het ond]h\d van het gras iets uitvo]ig]1 wijl dit1 net en go$ ond]h\d51 ho(dzaak is voor elk5 tu9 en voor e5 kle95 tu9 inzond]heid4 ,m5 moet dan ook dit maai5 ( kort h\d5 voortzett5 tot zoo laat 9 het naja>1 dat m5 ziet dat er vol/rekt ge5 groei me] 9 is4 ,door het 9 ,febru>i te ov]sproei5 met dunne gi] zal m5 e5 go$5 groei ervan bevord]51 t]wijl ook de kleur dan veel donk]d] is4 ,ook met wat] besproei5 9 d5 zom]1 is1 bij voortdur5de droogte1 9 de mee/e gevall5 ze] nuttig2 op sommige plaats51 wa> de grond ze] z&ig en uit d5 a>d droog is1 zelfs bepaald noodzakelijk4 ,heeft m5 wat] van e5 wat]leid+ tot zijn dispositie1 dan lev]t die besproei+ vol/rekt ge5 bezwa> op1 en moet m5 het1 bij aanh\d5de droogte1 9 ge55 tu9 v]zuim54 ,m5 heeft hi]voor v]plaatsb>e sproei]s1 die aan e5 tu9slang v]bond5 word5 en ov] e5 opp]vlakte van p4m4 #aj ,met] 9 doorsn$e het wat] ge/adig als e5 di*t5 reg5 v]spreid54 ,door die b4v4 om het halfuur te v]plaats5 kan m5 d5 grond gemakkelijk go$ vo*tig h\d52 m5 rek5e er da>bij op de slang niet te kort te nem54 ,deze wijze van besproei5 is veel doelmatig] dan dit te do5 met e5 /raalpijp1 t5 e]/e wijl dit laat/e veel bew]kelijk] is en vooral ook wijl de besproei+ da>m$e nooit zoo gelijkmatig en afdo5de ges*i$t4 ,heeft m5 ge5 wat]druk1 dan zijn zulke toe/ell5 natuurlijk ook niet te gebruik51 en wordt de besproei+ heel wat la/ig]4 ,m5 moet het dan met e5 giet] do51 en het laat zi* hoor5 dat m5 zi* dan ook alle5 tot het /rikt noodzakelijke bep]kt1 ( zelfs g5oodzaakt kan zijn het geheel na te lat54 ,dit hangt dan van om/&igh$5 af4 ,op humusgrond51 hetzij die li*t] ( zwa>d] zijn1 is het gras teg5 de groot/e hitte en droogte be/&2 het mag er dan ook al tijdelijk niet mooi] op word51 het zal to*1 onmiddellijk nadat het heeft g]eg5d1 we] oplev52 op s*rale z&grond5 kan het e*t] geva> loop5 van met wortels en al te v]br&54 ,m5 kan dit e*t] go$deels voorkom51 door er g]egeld elk5 w9t] e5 dunne laag go$ v]kruimeld5 me/ ov] te /rooi54 ,to* is1 zelfs bij dez5 maatregel1 besproei+ 9 d5 zom] v] van ov]bodig1 (s*oon dan ook miss*i5 niet absoluut noodzakelijk4-- ,9 de e]/e dag5 van ,mei bezorge m5 de bloemp]k52 imm]s voor zoov]re m5 die be/emde voor ,g]aniums1 ,fu*sia's en d]gelijk51 die er 9 het voorja> als jonge plant5 op geplaat/ moet5 word51 gelijk dit1 de ,roz5b$d5 uitgezond]d1 ov] 't algeme5 het geval is4 ,vroeg] moet m5 dit niet do51 omdat dan het we] nog niet te v]tr\w5 is en n k\de na*t alles kan b$]v54 ,re$s 9 ,mei zull5 enkele va/e plant5 alli*t zoo hoog word51 dat ze door w9d ( slagreg5 kans loop5 omv] geworp5 te word54 ,dan1 ma> ook niet vroeg]1 zet m5 er e5 /ok bij1 die altijd iets kort] moet zijn dan m5 b]ek5t dat de plant hoog zal word54 ,hetzelfde doe m5 lat] bij enkele zaadplant5 en bij de ,dahlia's4 ,bij deze laat/51 zoom$e bij ,zonnebloem51 ,/okroz5 en &]e kruida*tige1 hoogopgroei5de plant5 plaatse m5 e5 /evig5 /ok van ongeve] #a ,met]1 t5zij m5 weet dat de ,dahlia's tot e5 laag blijv5d ras behoor54 ,er zijn er to* die 9 't geheel ge5 /eunsel behoev51 en wa> dit niet noodig is moet m5 het ook a*t]wege lat54 ,ov] het algeme5 neme m5 als va/5 regel aan1 dat de /okk51 die 9 vele gevall5 onv]mijdelijk zijn1 zoo m9 mogelijk 9 't oog mog5 loop51 wa>om het ook zaak is ze gro5 te v]v51 ma> dan ge5 g$raaide en vooral ge5 roode ( witte kopjes er op4 ,dit /aat afs*uwelijk en v]raadt1 wat m5 er ook van moge zegg51 9 dit opzi*t al?ans e5 we9ig gekuis*t5 smaak4 ,van nu af h\de m5 aan alles ze] g]egeld de h&1 wa>bij het s*oonh\d5 van de p]k5 en pad51 na de zorg voor het gras1 all]e]/ 9 aanm]k+ komt4 ,wanne] m5 e5 tu9 go$ s*oon h\dt1 en dus aan het onkruid d5 tijd niet gunt om te bloei51 all]m9/ om zaad voort te br5g51 zal m5 er ook ga&eweg m9d] la/ van krijg51 ma> geheel vrij van onkruid komt m5 to* nooit1 da> voortdur5d zad5 door d5 w9d1 ook door de vogels1 van eld]s word5 aangevo]d4 ,ma> het wordt heel wat &]s1 als m5 dit tot zaad laat kom51 9 welk geval er soms j>5 noodig zijn om de nakomel+5 da>van ond] de knie te krijg54 ,en er zijn onkruid51 jui/ de mee/ v]spreide1 die re$s zad5 9 ov]vlo$ hebb5 uitge/rooid1 e] m5 er nog erg 9 heeft dat ze bloei54 ,dit zijn vooral het nj>ige ,beemdgras 7,poa annua7 en de ,muur 7,als9e m$ia72 ook mag m5 g]u/ het geme5e ,kruiskruid 7,s5ecio vulg>is7 hi]bij rek551 dat nog te geva>lijk] is1 wijl de v$]li*te zaadkorreltjes ov]al he5waai54 ,niets e*t] is gemakkelijk] dan dit te voorkom51 da> m5 het zi* sle*ts tot gewoonte behoeft te mak5 m9/5s e5s om de twee wek5 de p]k5 en de pad5 te s*(fel5 en aan te h>k51 wat to* 9 elk geval aanbevel+ v]di5t1 wijl pas geh>kte pad5 er veel aang5am] uitzi5 dan die1 wa>van de a>de door d5 reg5 va/geslag5 is4 ,voor dit s*(fel5 neemt m5 e5 drog51 zonnig5 dag wa>1 omdat het kle9e onkruid1 dat alli*t tuss*5 de t&5 van d5 h>k ontsnapt1 dan v]br&t1 t]wijl het &]s1 bij vo*tig we]1 zi* li*t w$] met de worteltjes 9 d5 grond va/he*t1 en het is jui/ dit kle9e onkruid1 wa>teg5 m5 ge/adig /rijd moet vo]54 ,de pad5 h>kt m5 vanzelf me] aan2 die wat keurig op zijn tu9 is1 doet dit elk5 morg54 ,hi]van heeft m5 de mee/e voldo5+1 wanne] m5 ze be/rooit met fijn gr9t1 hetwelk tr\w5s wel als het be/e middel te bes*\w5 is om de pad5 zooveel mogelijk vrij van onkruid en droog tev5s te h\d54 ,heeft m5 er bij d5 e]/5 aanleg e5 laag van e5 pa> c,m41 ov] ge/rooid1 dan zal m5 lat] ja>lijks alle5 da> wat noodig hebb51 wa> veel geloop5 wordt en de grond te h>d w]d om di5 go$ te kunn5 s*(fel54 ,het bov5laagje moet los blijv51 ma> ook niet me] dan het bov5laagje1 zoodat m5 er vooral niet te veel gr9t op mag uit/rooi51 wijl dit het begaan ervan bemoeilijkt4 ,e5 pad1 dat matig begr9t is1 laat zi* gemakkelijk s*(fel5 en aanh>k51 welk laat/e e5 aang5ame o*t5dbezigheid is1 voor iem& die s*ik 9 zijn tu9 heeft4 ,heeft m5 e5 bloemp]k wa> 9 ,augu/us het mooie afraakt1 dan moet m5 dit v]&]51 wijl het dan d5 tu9 niet me] tot si]aad /rekt4 ,er zijn li*t 9 't naja> bloei5de plant5 te v]krijg51 om het te v]nieuw54 ,a/]s b4v4 kom5 hi]voor go$ te pas4 ,is de zom] voorbij1 heeft e5 vroege vor/ de ,dahlia's1 ,heliotrop51 ,g]anium's1 enz4 b$orv51 dan is het zaak e5 fl9ke opruim+ te h\d52 de va/e plant5 snijdt m5 af1 de ,dahlia's1 ,canna's en de ,knol-,begonia's neemt m5 op2 si]plant5 9 pott5 b]gt m51 wa> m5 er geleg5heid voor heeft1 en het afgevall5 blad h>kt m5 /e$s bije52 het di5t alli*t voor e5 enkele plant1 die dekk+ behoeft4 ,vel5 hebb5 de gewoonte om1 als 't 9 ,octob] guur wordt1 te zegg53 de tu9 geeft nu to* niets me]1 laat d5 boel dus nu ma> ru/5 tot het voorja>4 ,dit is ze] v]ke]d gezi54 ,de tu9 kan t5 all5 tijde wat gev51 dus ook 9 d5 h]f/1 ook 9 d5 w9t]1 ma> natuurlijk 9 elk seizo5 niet hetzelfde4 ,da>toe is1 en ik kan er niet g5oeg op drukk51 vr alles ne!id1 z9delijkheid en orde noodig1 t5 all5 tijde4 ,zelfs 9 d5 w9t] is het gezi*t op e5 go$ ond]h\d5 tu9 v]kwikk5d en niet m9d] 9 d5 h]f/1 die to* nog kleur51 zelfs nog bloem5 geeft4 ,m5 le]e van wat elk ja>getijde ons bes*ikba> /elt het re*te gebruik te mak52 m5 zal er zijn tu9 te me] om gaan wa>de]51 en de ur5 da>aan be/e$ allesbehalve tot de v]lor5e1 ma> wel degelijk tot de go$ gebruikte rek554 ,v4 ,de tu9 als speelplaats voor k9d]54 ,wanne] m5 e5 kle95 tu9 en e5 huis vol k9d]5 heeft1 dan zegt het heel wat om te zorg5 dat alles go$ 9 orde blijft1 9 d5 tu9 zo[el als 9 huis4 ,en nu gebeurt het nog al e5s1 dat m5 jui/ aan e5 huis met tu9 de voorkeur geeft met het oog op de k9d]51 opdat dez5 zom] en w9t]1 als het wer het ma> e5igsz9s toelaat1 kunn5 g5iet5 van de friss*e lu*t1 en het hun da>bij niet aan de noodige li*aamsbeweg+ behoeft te ontbrek51 t]wijl m5 ze to* /e$s 9 zijn onmiddellijke nabijheid en 9 't oog heeft4 ,is m5 nu wat heel ruim 9 deze opvatt+1 dan loopt de tu91 inzond]heid als die niet groot is1 de pad5 niet ze] bre$ zijn en er ge5 ruime speelplaats is1 ind]daad groot geva>1 en m5 kan dan g]u/ zegg5 dat de ko/5 en moeit5 da>aan 9 't voorja> be/e$1 nutteloos w>51 da> re$s1 vrdat de zom] op de helft is1 de tu9 zijn aantrekkelijk aanzi51 door v]wa>looz+ v]loor4 ,hi]9 s*uilt ge5 ov]drijv+2 wel /em ik ga>ne toe1 dat de uitzond]+5 hi]op ze] talrijk zijn2 ma> laat die tot ov] de helft loop51 dan blijv5 er nog g5oeg gevall5 ov]1 die s*ijnba> de uitspraak wettig5 dat zulke m5s*5 ge5 tu9 wa>d zijn4 ,ik zeg s*ijnba>1 want ind]daad is het veelal precies &]som4 ,9 vele gevall5 /ell5 ze er niet m9d] prijs op dat alles er /e$s keurig uitziet1 en ze hebb5 da> ook heel wat voor ov]1 ma> hun k9d]5 en dez] gezondheid gaan bov5 alles1 en zij zijn heilig ov]tuigd dat m5 onmogelijk dez5 vrij 9 d5 tu9 kan lat5 omspr+51 en di5 to* zoo keurig 9 orde kan h\d51 als het behoort en als zij het zelve wel z\d5 w5s*54 ,zij s*ikk5 zi* 9 wat zij onv]mijdelijk a*t51 en rek55 zi* 9 elk geval gelukkig dat ze voor hun jonge ga/5 friss*e lu*t en ruimte hebb54 ,e5 ze] sprek5d voorbeeld da>van zag ik niet lang gel$54 ,e5 mijn] k5niss5 _h e5 groot huis geko*t1 wa>a*t] e5 vrij uitge/rekte tu9 lag1 die e*t] als zoodanig bijna niet me] te h]k5n5 04 ,hij a>zelde ge5 oog5blik di5 tu9 9 het voorja> geheel te do5 v]nieuw51 g+ da>bij op ze] onbekromp5 wijze te w]k1 da> hij1 die vroeg] ge5 tu9 _h1 di5 nu ze] netjes w5s*te2 b$i5de zi* van go$e w]kkra*t5 en ko*t zond] a>zel5 alles1 wat m5 zeide noodig te hebb54 ,het gevolg hi]van 0 dan ook dat die tu91 to5 de l5te dr 01 niets te w5s*5 ov]liet en de jaloezie wekte van niet we9ig54 ,ik zag di5 to5 ook1 en moe/ erk5n5 dat m5 er van _h gemaakt wat er1 zond] pronk]ig5 ops*ik1 met mogelijkheid van te mak5 01 en dat die tu91 n re$s fraai1 bij go$ ond]h\d1 na we9ige j>5 e5 w>e lu/h( z\ zijn4 ,zond] die geleg5heid te zoek51 kwam ik er toevallig ook e5s 9 d5 nazom]1 en het 0 to5 ind]daad b$roev5d te zi5 hoe da> 0 huisgeh\d54 ,van de grasb&5 0 sle*ts hi] en da> e5 /uk ov]geblev54 ,9 e5 d] vrij bre$e pad5 0 e5 s*ommel en 9 e5 &] e5 wipplank geplaat/1 wa>omhe5 lett]lijk alles v]tr$5 04 ,zelfs door de bloemp]k5 0 geloop51 /5gels en takk5 w>5 gebrok51 ja zelfs geheele plant5 uit d5 grond g]ukt1 9 n woord1 de keurig afgew]kte tu9 van het voorja> 0 9 die halve wild]nis met ge5 mogelijkheid me] te h]k5n54 ,(s*oon ik er niet van h\d aanm]k+5 te mak51 0 de toe/& da> to* zoodanig1 dat ik niet nalat5 kn op te m]k51 hoe jamm] het 01 dat de k9d]5 da> zoo te ke] gegaan hadd54 ,ja1 de eig5a> vond dit ook1 ma> wat het zwa>/e 01 me5de hij1 moe/ ook het zwa>/e weg54 ,hij z\ dat ga>ne alles /e$s 9 orde zi51 hij 0 e5 liefhebb] van orde1 en op zijn eig5 kam]1 ma> ook da> alln1 wa> de k9d]5 niet mo*t5 kom51 liet die niets te w5s*5 ov]1 ma> de tu9 0 9 de e]/e plaats voor de k9d]54 --,de jong5s moet5 er 9 kunn5 ravott5 na> h>telu/1 en als ze er /e$s aan moet5 d5k51 wa> ze hun voet5 zett51 is het plezi] er voor h5 af2 de meisjes hebb5 plezi] 9 bloem52 ze gebruik5 die voor bloemm&jes1 ze teek55 ze1 en nu gaat het to* niet aan ha> het plukk5 te v]bi$54 ,de lu/ en het opgewekte lev5 d] k9d]5 gaat bij mij bov5 alles4 ,teg5 dit beg9sel valt niet veel 9 te br5g52 het is ma> de vraag wat m5 door dit ravott5 na> h>telu/ v]/aat en ( k9d]5 die aan tu*t1 al is dit ge5 uit]/ /r5ge tu*t1 gewoon zijn1 iets m9d] zull5 g5iet51 wanne] zij1 9 d5 tu9 spel5de1 er op lett5 wa> ze hun voet5 zett54 ,zoo k5 ik iem&1 die ma> ev5 ti5 k9d]5 heeft1 wa>van het oud/e niet me] dan #ac #ad ja> oud is4 ,a*t] zijn huis1 wa>91 de speelkam] niet uitgezond]d1 keurige orde he]s*t1 is e5 ze] kle9e tu91 die er altoos ev5 netjes uitziet2 en to*1 als iem& er van h\dt om zijn k9d]5 t] wille te zijn1 zelf met h5 te /oei5 en hun lu/ige spel5 9 d5 tu9 aan te mo$ig51 is hij het4 't ,is e5v\dig v]s*il van opvatt+ omtr5t de wijze van opvo$+ en de toepass+ da>van1 en we hebb5 ons hi] niet bezig te h\d5 met de vraag welke opvatt+ de be/e ( de w>e is4 ,wa> we ons e*t] wel m$e hebb5 bezig te h\d5 is deze vraag3 kan hij1 die e5 kle95 tu9 bij zijn huis heeft1 di5 welli*t zoo inri*t51 dat hij aan zijn k9d]5 de geleg5heid geeft en hun volle vrijheid laat da>9 te ravott5 na> h>telu/1 en er to* als tu9 nog plezi] van hebb51 zond] de ja>lijks t]ugkom5de ko/5 van bijna geheele v]nieuw+8 ,zi$a> e5 vraag die gewoonlijk door s*rijv]s ov] tu9aanlegkun/ en door me] ( m9d] erv>5e aanlegg]s ov] 't ho(d wordt gezi54 ,dit komt voornamelijk hi]door1 dat de e]/51 zoo ze zi* al met kle9e tu95 bezigh\d51 da>bij altijd het ae/hetis*e beg9sel op d5 voorgrond /ell51 zond] te lett5 op het doel1 dat de eig5a>s er van 9 sommige gevall5 voornamelijk beoog52 t]wijl de laat/5 zi* ge5 tu9 kunn5 d5k5 zond] e5 tu9aanleg na> de gewone opvatt+1 zoodat zij dan ook /e$s e5 aanleg mak51 en het niet bij h5 z\ opkom5 da>bij af te wijk5 van va/e gewoont54 ,d5kt m5 zi* dan ook op kle9 t]re91 en ik /el mij hi] w$] e5 opp]vlakte van #dj bij #ae ,met]1 dus op v]re na niet het kle9/e1 voor1 e5 tu9 9 d5 gewon5 z91 dan is het antwoord op de bov5ge/elde vraag /ellig ontk5n5d4 ,9 e5 tu91 gelijk wij di5 9 de vorige ho(d/ukk5 b$oeld51 mog5 de k9d]5 niet b&eloos rondspr+52 mog5 ze niet ov] 't gras1 vooral niet ov] de grasb&51 ook niet op de p]k5 loop52 mog5 ze niet plukk51 al na> 't hun 9 d5 z9 komt2 9 n woord1 ze moet5 zi* da>9 aan tu*t gew5n51 &]s b$]ft de boel1 en te spo$ig]1 na>mate zij da>bij ruw] te w]k gaan4 ,zegt m5 nu3 ik wil mijn k9d]5 da> volle vrijheid lat5 en (f] da>aan ga>ne de si]lijkheid van d5 tu9 op1 ma> to* z\ ik di5 wel ga>ne /e$s zooveel mogelijk 9 orde zi51 dan kan m5 di5 w5s* ze] go$ bevr$ig51 als m5 het er van 't beg9 af na> inri*t2 m5 kan d5 k9d]5 e5 ruim]e geleg5heid gev5 om zi* ong$wong5 te v]mak51 en heeft er dan ma> g]egeld e5 we9igje de h& aan te h\d52 het d5kbeeld van e5 eig5lijk5 aanleg moet m5 dan e*t] loslat51 van e5 aanleg al?ans 9 d5 gewon5 z94 ,ik me5 dat het geheel 9 de b$oel+ met dit ze] opp]vlakkige boekje ligt1 om ook dieg55 hi]toe op d5 weg te help51 die 9 dit geval v]ke]51 want jui/ ond] de eig5a>s van kle9e tu95 treft m5 er vel5 aan1 die er h>tze] van hebb51 hun tu91 wa> ze to* ov]ig5s wel s*ik 9 hebb51 nadat die pas opnieuw 9 orde gebra*t is1 w$] te zi5 b$]v51 ma> die to* nog liev] d5 tu9 b$orv5 zi51 dan dat zij--altijd na> hunne opvatt+--de vreugde en 't g5ot hunn] k9d]5 b$]v52 t]wijl ik nog zwijg van h51 die te a*teloos zijn om da> het oog op te h\d51 en zi* teleurge/eld gevoel51 wanne] de onv]mijdelijke gevolg5 da>van niet uitblijv54 ,laat ons e5s zi5 hoe we dit het be/ inri*t51 en1 mag dit dan ook zoo on/hetis* zijn als het wil1 ik twijfel er ge5 oog5blik aan ( m5 zal de doelmatigheid ervan erk5n54 ,wij nem5 hi] dus w$] aan dat we tot onze bes*ikk+ hebb5 e5 langw]pig vi]kant /uk grond1 en wel van #dj ,met] l5gte bij #ae ,met] bre$te4 ,weet m5 hoe dit voor dit doel is 9 te ri*t51 dan zal m5 die inri*t+ ook wel na> om/&igh$5 voor e5 groot] ( kle9] grondvlak kunn5 wijzig54 ,illu/ratie3 ,s*ets van e5 kle95 tu9 als k9d]speelplaats +]i*t4 ,nu beg9t m5 met hi]van aan het a*t]e9de #aj ,met] af te nem51 welke ruimte me] bepaald voor k9d]speelplaats wordt be/emd4 ,dit is dus e5 opp]vlakte van #aej vi]k4 ,met]4 ,9 e5 d] hoek5 maakt m5 e5 afdak ( bet] nog e5 koepeltje1 be/emd niet alle5 voor vlu*?av5 bij e5 plotsel+ opkom5de reg5bui1 ma> ook voor to*tvrije ru/plaats en tev5s tot b]g+ van v]s*ill5de losse voorw]p54 ,om deze speelplaats plant m5 aan drie zijd5 kloek groei5de opga&e boom51 op de nev5s/a&e s*ets door /]retjes aangewez54 ,plaat/ m5 die op #d ,met] af/&1 dan zull5 ze vrij spo$ig luwte en s*aduw1 9 elk geval e5 gew5s*te dekk+ gev54 ,iep5 zijn voor dit doel go$ ges*ikt2 ,platan5 mog5 hi]voor1 om het /uiv5 d] ha>tjes 9 het voorja> 7zie bladz4 #bi71 niet aang]ad5 word54 ,m5 zorge bij de inri*t+ vooral dat deze plek niet nat kan zijn1 en legge da>om d5 grond e5igsz9s tonrond4 ,ligt hij 9 het midd5 e5 ,decimet] hoog] dan aan de kant5 en voorts go$ gelijk1 dan zal het reg5wat] er ook g]egeld afloop51 en het er1 zelfs kort na e5 zw>e bui1 we] droog zijn4 ,dit is e5 voornaam punt1 wa>op m5 dus re$s bij het beg9 go$ moet lett54 ,v]d] kan m5 de droogte go$ bevord]5 door ov] d5 gelijk gemaakt5 grond e5 fl9ke laag fijn gruis van cokes uit te spreid51 en er da>na go$ met e5 zw>5 grasrol ov] he5 te gaan1 zoo m5 di5 kan krijg52 &]s moet dit cokesgruis go$ va/ getrapt word54 ,hi]toe moet m5 ge5 koolas* gebruik51 imm]s als m5 het b$oelde gruis kan v]krijg54 ,koolas* heeft op v]re na zulk e5 go$ effect niet1 omdat m5 er te veel grove slakk5 en as* 9 v9dt2 de slakk5 word5 er uitgeh>kt en de as* geeft voor dit doel niets4 ,9 cokesgruis is ge5 as* en zijn ook ge5 groote /ukk54 ,aan de gasfabriek is het doorgaans voor e5 bagatel te v]krijg51 en er is ge5 bet] middel dan dit om pad5 droog en va/ te mak54 ,zoodra dit geslot5 is1 dat na e5ige wek51 vooral wanne] het intuss*5 fl9k reg5de en m5 het wat beloop5 _h1 het geval zal zijn1 spreidt m5 er e5 tamelijk dikke laag fijn gr9t ov]4 ,hi]door krijgt m5 e5 za*te1 bijna /(vrije opp]vlakte1 die zelfs bij reg5a*tig we] betrekkelijk droog is4 ,s*elp5 deug5 voor dit doel niet1 da> ze te s*]p zijn en de k9d]5 zi*1 bij /ruikel5 ( vall51 eraan kunn5 v]wond54 ,wit z& is t] be/rooi+ ook ondoelmatig2 bij droog en heet we] wordt het te w>m1 het we]kaat/ het zonli*t te ze] en /uift als het wat waait 9 de oog54 ,fijn gr9t is za*t g5oeg voor dit doel1 mits het niet te dun uitge/rooid wordt2 het is 9 alle opzi*t5 ru/ig]4 ,hi] is voldo5de ruimte voor e5 s*ommel1 e5 wipplank1 ( wat m5 er &]s w5s*t1 t]wijl er ook gemakkelijk plaats te v9d5 is voor e5 z&hoop1 die voor kle9e k9d]5 veelal gew5s*t wordt4 ,hetge5 er nu van d5 grond ov]s*iet heeft e5 l5gte van #cj ,met]1 wa>van nog #b ,met] voor e5 /raatje afgaan4 ,we hebb5 dus nog ma> #bh ,met] l5gte bij #ae ,met] bre$te en ook hi] moet op veel ruimte g]ek5d word51 zoo we al?ans zooveel mogelijk will5 voorkom5 dat het gras v]tr$5 wordt4 ,en to* is dit nog wel zoo 9 te ri*t51 dat het vol/rekt niet popp]ig wordt1 en er uit het huis gezi5 lief uitziet1 ook go$e geleg5heid voor het g5ot van de buit5lu*t bi$t4 ,e5 midd5vak kan hi] niet kom51 want dit z\1 zoo we twee ze] bre$e pad5 maakt51 te kle9 word5 ( wel deze word51 met het oog op het bijzond]e doel1 te smal4 ,ma> dit behoeft ook niet4 ,we plant5 vlak 9 het midd5 e5 boom1 wa>van we kunn5 v]wa*t5 dat hij re$s 9 e5 pa> j>5 s*aduw g5oeg geeft om er ond] te kunn5 zitt54 ,hi]voor is onteg5zeglijk e5 ,ka/anjeboom 7nu ge5 dubbelbloemige ma> e5 gewone1 omdat die fl9k] groeit7 het be/1 en voorts plaats5 we di*t bij het huis1 op het midd5 d] bre$te1 e5 voet/uk wa>op e5 beeld ( bet] nog e5 groote vaas1 groot g5oeg om er e5 si]plant en enkele afhang5de bloei5de plant5 9 te kunn5 zett54 ,e5 ru/ieke bloemm& is ook go$4 ,v]volg5s bepal5 we de gr5z5 voor twee aan elk&] gelijkvormige zijrabatt51 die op twee plaats5 ongeve] #f en op het midd51 jui/ wa> de boom geplant is1 #d ,met] bre$te hebb54 ,we h\d5 dan 9 het midd5 e5 pad ov]1 dat op de beide smal/e plaats5 #c #c ,met] bre$te heeft1 t]wijl het zi* jui/ 9 het midd5 tot e5 ple9tje v]bre$t1 ruimte g5oeg bi$5de om er e5 tu9tafel en e5ige /oel5 te kunn5 plaats51 zond] dat die de passage te nauw mak54 ,bij het huis kan m5 9 die zijrabatt5 e5 pa> bloemp]k5 aanlegg51 en voor hetzelfde is geleg5heid voorbij d5 boom1 t]wijl v]d] deze rabatt5 met e5 pa> niet te groot word5de boom5 ( boomhee/]s1 met bloemhee/]s en va/e plant5 word5 bezet1 wa>ov] 9 de vorige ho(d/ukk5 is gesprok54 ,langs de rabatt5 legt m5 e5 bre$5 grasb&1 dus van geheele zod52 dit is bet] 9 v]h\d+ tot de bre$te van het pad1 dan wanne] m5 halve zod5 gebruikt2 m5 heeft to* niet zooveel gras noodig dat dit e5 bezwa> z\ zijn4 ,op deze wijze v]krijgt m5 e5 aang5ame zitplaats midd5 9 d5 tu91 en is m5 tev5s di*t bij de speelplaats1 wat voor zorgzame mo$]s1 vooral van kle9e k9d]51 e5 groote g]u//ell+ is4 ,het zal1 vooral da>1 wa> m5 de k9d]5 geheel na> hun z9 laat hui%\d51 op die speelplaats veelal niet ze] ordelijk zijn1 r$5 wa>om het zaak is1 die aan het gezi*t te onttrekk51 wa>mee m5 bov5di5 aan de jonge ga/5 zek] e5 di5/ bewij/4 ,wanne] m5 nu het bre$e b9n5pad1 e5 ,met] ( a*t voorbij d5 boom 9 tween split/1 dan h\dt m5 9 het midd5 e5 vrij groot /uk ov] en dit geeft e5 go$e geleg5heid voor e5 w9t] en zom] gro55 a*t]grond1 t]wijl het tev5s het gezi*t op de speelplaats maske]t4 ,hi] plant m5 van a*t]5 e5 dubbele rij ,arbor ,vitae's 7,?uja occid5talis71 b4 v4 met e5 rij ,aucaba's er voor4 ,is de grond er go$1 dan z\ m5 er ook ,rhodod5dron's voor kunn5 plant54 ,als m5 die nu niet te kle9 neemt1 dan krijgt m5 aldus e5 fraai geslot5 geheel1 en plaat/ m5 er dan 9 't voorja> bloei5de plant5 vr1 lief/ zulke die1 e5maal geplant1 voor d5 geheel5 zom] go$ zijn1 b4v4 ,zonale-,g]aniums1 dan zal dit van de ru/plaats ond] d5 boom af e5 fraai gezi*t oplev]54 ,e5v\dig] inri*t+ dan deze is niet d5kba>1 en to* belo( ik ,u1 dat het gezi*t da>op1 ook uit het huis1 lief zal zijn1 wa>bij natuurlijk v]ond]/eld wordt dat het go$ wordt afgemaakt4 ,dat bes*adig+ door k9d]5 ook hi] niet uitgeslot5 is1 spreekt van zelve1 ma> to* is da> al ze] we9ig aanleid+ toe1 mits er ge5 roekelooze mo$wil 9 't spel komt1 wa>teg5 niets veilig is4 ,ook afges*eid5 van de speelplaats is er ruimte 9 ov]vlo$ om zi* te beweg51 en al zal het gras d5 voetdruk d] jonge ga/5 to* wel e5s voel51 't zal me] uitzond]+ dan regel zijn1 en dan h9d]t het niet4 ,a*t]9 zijn de twee pad51 die direct op de speelplaats uitkom51 nog #b ,met] bre$1 zoodat het ook da> zoo'n va>t niet zal loop51 en moet m5 dan al hi] en da> e5 g$eelte van e5 grasr& 9 't voorja> v]nieuw51 zoo beteek5t dit zek] al ze] we9ig4 ,ri*t m5 het aldus ( op soortgelijke wijze 91 dan kan hij1 die er wat wilde jong5s op nah\dt en dez5 to* 9 d5 tu9 lief/ ma> na> h>telu/ wil lat5 ravott51 to* van zijn kle95 tu9 nog plezi] g5oeg hebb51 zond] zi* bloot te /ell5 aan e5 telk5s opkom5d gevoel van erg]nis4 ,vru*tboom5 moet m5 da> lief/ niet inbr5g51 en bij de keuze d] plant5 lief/ zoodanige nem51 die e5 /ootje kunn5 vel54 ,m5 moet 9 dit geval consequ5t zijn1 en toon5 dat m5 het ern/ig me5t1 dat de tu9 voornamelijk voor de k9d]5 di5t4 ,wat m5 er dan v]d] zelf van g5iet1 dat heeft m5 toe2 het kan e*t] me] zijn dan m5 alli*t v]mo$t4 ,dat dit beg9sel1 met beh\d van e5 ruim speelt]re91 ook nog op e5 veel kle9]e ruimte kan toegepa/ word51 begrijpt m54 ,zelfs wanne] het /uk go$ ti5 ,met] m9d] l5gte heeft1 kan m5 het1 met e5 kle9e wijzig+ nog op dezelfde mani] inri*t54 ,e5 afzond]lijk en afgeslot5 speelplaats a*t ik e*t] 9 gevall5 als de hi] b$oelde bepaald noodzakelijk4 ,m5 h\dt to* altijd nog wel zooveel ov]1 dat m5 da> met wat ins*ikkelijkheid het woord tu9 voor kan gebruik54 ,kle9 wordt die zek]1 ma> met kle9e tu95 hadd5 wij hi] ook eig5lijk alle5 te do54-- ---------------------------------------- --------- ,,opm]k+5 ,,van ,,de ,,bew]k]3 ,de volg5de correcties zijn 9 de tek/ aangebra*t3 ,bron 7,b37 -- ,correctie 7,c37 ,b3 mogelijk zelf b]$d]d1 sle*ts ,c3 mogelijk zelf b]$d]t1 sle*ts ,b3 da>van bewa>d1 des te bet] ,c3 da>van bewa>t1 des te bet] ,b3 gebruik5 ,dit is al keus ,c3 gebruik54 ,dit is al keus ,b3 ,me] als n ,appelboom moet ,c3 ,me] dan n ,appelboom moet ,b3 ,lev5sboom 7,?uja ,veva5eana4 ,t]wijl ,c3 ,lev5sboom 7,?uja ,v]va5eana4 ,t]wijl ,b3 e5 kam] pronk]+ en onhuiselijk ,c3 e5 kam] pronk]ig en onhuiselijk ,b3 te voors*ijn kwam5 soms 9 kort5 ,c3 te voors*ijn kwam51 soms 9 kort5 ,b3 79 v]s*ill5de kleur57 de ,g\dsbloem1 ,c3 79 v]s*ill5de kleur571 de ,g\dsbloem1 ,b3 blauwe ,lup9us ,cruik%anskii1 ,c3 blauwe ,lup9us ,cruik%anksii1 ,b3 ( de he]lijk la ,france1 die ,c3 ( de he]lijke la ,france1 die ,b3 fijn]e1 te$]e v>ieteit51 de ,c3 fijn]e1 te$]e v>iteit51 de ,b3 plant5 n 't geheel niet4 ,c3 plant5 9 't geheel niet4 ,b3 ,coleus1 7,c4 ,v]s*affeltii71 met ,c3 ,coleus1 7,c4 ,v]s*affeltii71 met ,b3 als wanee] m5 er dikwijls ,c3 als wanne] m5 er dikwijls ,b3 heeft e5 vroege vor/ de ,dahlia's ,c3 heeft e5 vroege vor/ de ,dahlia's1 ,b3 ,canna's en de ,knol-,begonia's neemt ,c3 ,canna's en de ,knol-,begonia's neemt ,b3 nu to* niets me] laat d5 boel dus ,c3 nu to* niets me] laat d5 boel dus ---------------------------------------- ---------