,e5 ,meisje-,/ud5t ov] ,e5              
,meisje-,/ud5tje                        
door ,annie ,sillevis                   
,rott]dam--#aijg--,w4 ,l4  ,j4 ,brusse  
,typ4 ,van d] ,want  ,co4 33 ,am]sfoort4
        ,het is niet om het boek zelf   
dat ik ov] ,e5 meisje-/ud5tje van ,annie
 ,salomons enkele d+5 w5s* te zegg51 ma>
 wel om d5 indruk1 di5 het boek na>     
buit5 maakt4 ,0 het e5 m9d] belangrijk  
en belangwekk5d milieu1 wa>9 het zi*    
beweegt en w>e dit m9d] duidelijk na>   
het lev5 geteek5d1 dan z\ het niet z ze]
 de moeite wa>d zijn1 de a&a*t nogmaals 
op dit boek te ve/ig54 ,ma> het is nu   
e5maal zoo1 dat alles wat vr\welijke    
/ud5t5 betreft1 uit]mate belangrijk     
wordt gevond52 dat i$] die gelez5 wil   
word5 teg5woordig1 e5 /ude]5de vr\w tot 
held9 van het v]haal maakt2--tot 9 de   
feuilletons zijn ze doorg$rong5--en hoe 
tuk z\ m5 dan wel niet zijn op e5 boek  
midd5 uit die afgeslot5 academiew]eld   
zelve voortgekom51 en zooveel /( gev5d  
aan nieuwsgi]ig51 die 9 e5s heel wat    

v]d] word5 toegelat5 dan tot nu toe het 
geval 04 ,nog z sporadis* is het v]lang5
 tot me]d]e op5ba>mak+ van ons me]      
intieme lev51 dat e5 enkele pog+ er toe 
met graagte tegemoet gegaan wordt2 dat  
zoo'n ons*uldig romannetje heel wat     
ops*udd+ teweeg br5gt4  ,en w]kelijk1   
wanne] met ern/ en toewijd+ e5 pog+     
g$aan 0 om uit het rijke lev5 dat wij   
g5iet5 9 onze /udiej>5--e5 lev5 zoo     
geheel v]s*ill5d van dat van &]e vr\w51 
mee/al zoo geheel uitga& bov5 het milieu
 wa> wij zelf uit voortkwam52--wanne]   
met liefde getra*t 0 uit dat lev5 van   
ons1 /ude]5de vr\w51 iets te gev5 na>   
buit5 met het doel &]] lev5 rijk] te    
mak5 en mooi]1 dan z\ dat pog5 met      
vreugde begroet mog5 word54 ,te veel to*
 lev5 de /ude]5de meisjes op zi* zelf1  
gev5 ze aanleid+ om bes*\wd te word5 als
 e5 afgezond]de categorie1 en nauw      
aangeslot5 z\d5 ze moet5 /aan 9 de rij  
van all5 die bewu/ will5 meew]k5 tot de 
opheff+ van d5 m5s*4 ,ma> als e5 geheel 
moe/5 ze da> /aan1 niet als individu51 9

 de e]/e plaats nauw aangeslot5 ond]    
elka>1 van elka> le]5d1 elka>s inzi*t   
ruim] mak5d1 sm5 lev5d 9 die j>51 wa>9  
vri5ds*ap het eig5 lev5 zoo v]ruimt1 ons
 zooveel za*t] en wijz] maakt4  ,ma> nog
 veel te we9ig 9 aantal zijn de j>51 dat
 de vr\w5 zi* afgew5d hebb5 van d5 ha>  
conv5tioneel toegewez5 weg4 ,nog we9ig  
vru*tba> kan er ov] g$ebatte]d word5 (  
ze al ( niet ges*ikt zijn voor het w]k  
dat ze op zi* nam52 en al blijkt de     
onges*ik!id van de teg5woordige vr\w51  
zal da>uit beslot5 mog5 word5 tot die   
van de toekom/ige8 ,als er ma> ern/ is 9
 het /rev51 dan kan het fal5 van de     
enkel5 ge5 v]lies1 ma> soms w9/ zijn    
voor de volg5d52 als er ma> n va/e lijn 
gevolgd wordt en opgeb\wd wordt 9 n     
ri*t+4 ,en hi]9 nu jui/ ligt de         
teleur/ell+1 die ,ans ,salomons ons gaf 
met het uitgev5 van ha> boek4 ,hi] is   
niet het ern/ig /rev5 om van zi* zelf ( 
van &]5 analyses te mak51 om me] te     
begrijp5 ( te do5 begrijp51--hi] is     
e5v\dig e5 gev5 van enkele feit51 zooals

 i$] opp]vlakkig bes*\w] ze om zi* he5  
zi5 kan hi] 9 onze omgev+2 zooals iem&  
praat ov] d+5 die hij wel meegemaakt    
heeft1 ma> wa>van hij het w>e nooit     
begreep4 ,en eig5lijk gezegd1 kunn5 we  
&]s v]wa*t53 ,wij die al vele j>5 van   
/udie en omgang ond] de vr\welijke      
/ud5t5 gehad hebb51 h]9n]5 wij ons nog  
onze opvatt+51 onze me5+5 en            
oordeelvell+5 uit ons e]/e ja>8 ,en voor
 zoov] we ons da> nog 9 t]ug kunn5 d5k51
 wet5 we niet hoe we v]&]d zijn1 mild] 9
 ons oordeel geword51 ruim] 9 onze      
inzi*t58 ,en wie is het hi] die de      
buit5w]eld v]tell5 zal van de vr\welijke
 /ud5t58--e5 e]/e-ja>tje1 iem& die ook  
al vr ze aan de academie kwam van       
meisjes-/ud5t5 s*reef1 e5v\dig weg alle5
 om v]haaltjes te s*rijv51 en welli*t   
t]wille van de aantrekkelijkheid /ud5t5 
mak5d van s*oolmeisjes3 want voor mr    
mog5 we de da>9 geteek5de figur5 niet   
nem54 ,zijn het meisjes-/ud5t5 gewee/   
die da> tot model di5d54444 het pleit   
niet voor ha>4 ,we9ig /ud5t5 bijv4 9 de 

wiskundige faculteit zull5 zi* zelfs uit
 hun e]/e ja> h]9n]51 dat ze 's avonds  
somm5 maakt5 met potlood en pass5 die d5
 volg5d5 dag af moe/5 zijn8 ,ma> to*    
gev5 ons die e]/e novelletjes van ,ans  
,salomons e5 eig5a>dige kijk op ha>     
boek4 ,weliswa> /aat alles hi] di*t] bij
 ons2 de /ud5t5w]eld is reel] geword51  
ma> ov] 't algeme5 blijv5 de meisjes er 
uit bakvis*jes1 met om zoo te zegg5 ge5 
begrip van ern/ige /udie--da> wordt     
zelfs bijna niet ov] gesprok5--wel we]  
ov] 't inpr5t5 van op te zegg5 lesjes4  
,9 ha> visie op /udie is blijkba> niets 
v]&]d door ha> kom5 aan de hooges*ool2  
ze wi/ het vroeg] ook al1 ( liev]4444 ze
 weet er nu nog blijkba> ev5 we9ig van  
als te vor54 ,drvoor jui/ moet5 we het  
/ud5t5lev5 meegemaakt hebb51 om al onze 
eig5 op9ietjes en opvatt+5 omv]gegooid  
te zi51 om k5nis te mak5 met de me5+5   
van hond]d &]51 uit all]lei kr+5        
voortgekom51 en onze eig5 lev5sopvatt+5 
da>9 te zi5 v]z9k5 e]/1 ma> lat] we]    
bov5 te zi5 kom51 v]rijkt met heel veel 

moois en ontdaan van heel wat           
kle+ee/igh$5 en vooropge/elde me5+54    
,ma> hi] is ge5 tijd gewee/ voor bez9k5 
van het nieuwe1 op de oude opvatt+5 is  
doorgeb\wd en /]k word5 we 9 vele       
ho(d/ukk5 h]9n]d aan de                 
s*oolmeisjesv]haaltjes uit de e]/e      
p]iode4  ,hi] hebb5 we dus de omtrekk5  
van de g$a*t5w]eld wa>9 het boek ont/aan
 is1 e5 g$a*t5 w]eld van e5 s*oolmeisje1
 nog niet ontgroeid uit ha> vorige      
omgev+1 en zi* af voel5d--me55d niets   
me] te le]5 te hebb5 van de oud]5 die   
ha> voorg+5 en die zoo we9ig int]essant 
w>54 ,lang niet zoo int]essant als de   
jong5s--v&a> ook dat 9 het boek de      
jong5s 9 heel wat me] ho(d/ukk5 voorkom5
 dan de club--die als wijs en           
gewi*tig-do5]ij wordt op zij gezet1 ma> 
to* p\r l'acquit de consci5ce er wel we]
 e5s bijgehaald wordt4 ,ma> dan niet    
wijs en gewi*tig1 ma> integ5deel vrij   
onnoozel1 en--aan d5 ,/4 ,nicolaasavond 
d5k5d--vrijwel als ,spiel]ei4  ,ma> ik  
heb 9 het beg9 al gezegd1 dat het mij   

niet om het boek zelf te do5 02 i$] moet
 zelf wet5 9 hoev] hij z'n eig5         
g$a*t5lev5 ( phantasie op5ba> wil mak54 
,ma> het gaat hi] om mr1 en dat is de   
indruk di5 de buit5w]eld van de w]eld d]
 meisjes-/ud5t5 krijgt4 ,het is nog zoo 
nieuw1 het tra*t5 d] vr\w na>           
zelfbewu/zijn1 na> eig5 vrij5 weg van   
ontwikkel+1 en ze] zek] is er groote    
belang/ell+ he de e]/e pog+5 v]loop54   
,en z groot zijn altijd nog de          
moeilijkh$51 dat het be/ de moeite wa>d 
z\ kunn5 zijn te tra*t5 e5 enkele op te 
heff51 die door e5 onvoorzi*tige        
opgeworp5 w]d4 ,ik wil niet zegg5 dat   
,annie ,salomons niet na> het lev5      
geteek5d heeft2 ik weet niet 9 hoev] ik 
dat z\ mog5 do52 ma> wel weet ik1 dat   
dit boek niet opgevat mag word5 als nu  
e5s te v]tell5 hoe het lev5 d]          
vr\welijke /ud5t5 is4 ,en alle kans is  
er dat dit gebeurt1 wa> nog zoo we9ig   
w]kelijk besef van ons /rev5 is4 ,is het
 dan niet van het groot/e belang dat het
 we9ige wat gehoord wordt1 e5 zoo jui/  

mogelijk beeld geeft en niet e5 kle9e   
m9d]heid bes*rijft1 die voor het geheel 
niet /aan kan8 ,zal niet i$]e5 het boek 
van ,ans ,salomons t] h& nem5 met het   
idee nu me] van de meisjes-/ud5t5 te    
zull5 le]5 k5n58 ,zal niet i$] na het   
lez5 er van--niet bet] wet5d--de        
meisjes-/ud5t5 beoordeel58 ,en ik moet  
zegg53 ik twijfel /]k ( het oordeel     
gun/ig zal vall54  ,pr(4 ,blok 9 zijn   
jong/e ges*rift ov] vr\welijke /ud5t5   
neemt ook ha> boek als uitgang--ja1 niet
 geheel--me] nog gaat hij uit van eig5  
aans*\w+--ma> ziet e5 hoogle]a> ons lev5
 niet van d5 buit5kant alle58 en v]/]kt 
ha> boek--van e5 van ons zelf1 en ds    
e*t--niet al zijn op9ies van            
meisjesa*tigheid1 van                   
onwet5s*appelijkheid1 van dilettantisme8
 ,_h het niet jui/ moet5 zijn1 dat hij  
hi]9 vond de be/rijd+ zijn] argum5t58   
,al zegt hij zelf ha> boek sle*ts als   
bijzaak te bes*\w51 da>bov5 eig5        
ond]v9d+ te /ell51 ov]al treft m5       
aanhal+5 aan1 ov]al word5 ha> uitsprak5 

g5om5 om te bewijz5 de jui/heid zijn]   
inzi*t54 ,en 't is imm]s te gek1 dat hi]
 de uitsprak5 van e5 e]/eja>s zull5     
g5om5 word5 als jui/h$51 dat e5 d]gelijk
 opp]vlakkig romannetje zal geld5 als   
basis tot me]d] begrijp5 van het lev5   
van vr\welijke /ud5t54 ,ik gelo( niet   
dat de s*rijf/] het als zoodanig        
bes*\wde1 ma> de buit5/a&5 nem5 het wel 
degelijk zoo op4 ,als ,pr(4 ,blok       
spreekt ov] de li*amelijke en gee/elijke
 m9d]wa>digheid1 ov] d5 we9ig5          
e*t-wet5s*appelijk5 z91 dan zal hij 9   
,ans ,salomons' boek wel t]m5 v9d5 om   
dit war te mak51 ma> niets wat hem      
teg5spreekt4 ,van /udie is 9 het boek   
ge5 spoor--z\ ik bijna zegg5--te v9d54  
,als veel na> het lev5 geteek5d is1 als 
hi] gegev5 wordt de g$a*t5kr+1 wa>9 de  
jong]e meisjes-lit]ator5 zi* bewog51 dan
 kan ik me begrijp5 dat ,pr(4 ,blok--wa>
 jui/ deze zijn collegiant5 vormd5--zijn
 uitsprak5 ov] vr\welijke /ud5t5 gegrond
 me5t op eig5 erv>+4 ,e5 meisje-/ud5tje 
zal hem niet diep] do5 zi5 9 het lev5 d]

 meisjes/ud5t54 ,de uit]lijkh$5 die hij 
wa>nam zijn zek] jui/--zk] is het       
begrijpelijk dat de getrokk5 conclusies 
getrokk5 w]d51 ma> er is zooveel mer nog
 te zegg51 dan de s*rijf/] doet         
voorkom5--miss*i5 ( zelfs alli*t1 geldt 
het niet voor all5--ma> voor vel5 ze]   
zek]4  ,wa> de druk1 wa>ond] de mee/e   
meisjes /ude]51 zoo groot is1 is het    
w]kelijk ge5 wond] dat vel5 bezwek51    
d4w4z4 hun kra*t ov]s*att52 ze hadd5    
zelf hun weg te v9d51 mee/ zond] e5ige  
leid+4 ,de beweg+ 9 deze ri*t+ ond] de  
vr\w5 is nog zoo jong1 is het wond] dat 
de e]/5 mannelijke kra*t moe/5 hebb5 om 
vol te h\d5 en baan te brek58 ,wa>lijk1 
de lat] kom5d5 wet5 niet hoe dankba> zij
 ze moe/5 zijn1 9 /$e van ze uit te la*5
 en te bespott51 en zi* er zoo op voor  
te lat5 /aan dat ze vr\welijke za*!id   
behield51--beh\d5 kond51 z\ ik zegg51   
dank zij de &]5 die het ruwe w]k durfd5 
do54 ,ond] de teg5woordig /ude]5d5 zijn 
ze s*a>s me] te v9d51 de treurige       
wans*epsels van het fem9isme4 ,voor de  

me]d]heid d] vr\welijke /ud5t5 be/aat er
 ge5 fem9isme me] dat door dik en dun   
gelijkheid wil pr$ik51 wa> ge5          
gelijkheid is4 ,zek] zijn de physieke   
v]mog5s van man en vr\w v]s*ill5d1 is   
het voor e5 man heel wat makkelijk]     
regelmatig +espann5 arbeid te v]ri*t51  
ma> wel moet5 hi]bij niet v]get5 word5  
de teg5w]k5de factor5 die voor de       
meisjes gold5 en ng voor e5 groot deel  
geld54 ,wat valt er nu re$s te zegg5 van
 e5 volg5d gesla*t1 wa>bij jong5s en    
meisjes gelijke physieke opvo$+ zull5   
g5iet51 wanne] meisjes gew5d zijn aan   
regelmatig gymna/ise]5 en geh>d zull5   
word54 ,en al blijv5 er v]s*ill5 be/aan1
 het meisje zal heel wat bet] toeg]u/   
aan de univ]siteit kom5 dan nu nog het  
geval is4 ,vraag da>bij e5s hoeveel     
moeilijkh$5 e5 meisje van nu nog te     
ov]w9n5 heeft1 e] ze mag /ude]5--miss*i5
 is dit de laat/e j>5--nu het gewon] is1
 re$s afg5om54 ,t]wijl e5 jong5 aangezet
 wordt tot /udie1 voor zijn w]k alles   
moet wijk51 moet e5 meisje het dikwijls 

met kra*t doorzett5 om te mog5 w]k51 en 
gaat alles 9 de hui%\d+ voor bov5 ha>   
w]k4 ,vraag e5s welk deel van ha> kra*t 
gev]gd wordt voor het gev5 van          
gezelligheid 9 d5 huiselijk5 kr+1 voor  
het me$o5 aan all]lei d+51 wa>aan zij   
zi* niet onttrekk5 kan8 ,hoeveel meisjes
 hebb5 gezu*t ond] de kla*t dat er      
blijkba> van ha> gev]gd w]d1 exam5s te  
do5 zond] /ude]51 wa> op zoo groot deel 
van ha> tijd beslag gelegd w]d8 ,hoe    
we9ig5 w>5 er die zi* aan de /udie1 aan 
het /ud5t-zijn mo*t5 wijd58 ,uit        
dezelfde kr+51 wa> het vanzelf sprek5d  
01 dat e5 jong5 op z'n tijd na> de      
academie g+1 met e5 go$ ja>geld1 en     
alle5 de v]pli*t+ e5igsz9s op tijd z'n  
exam5s te do51 blev5 de meisjes 9 huis1 
mo*t5 hoog/5s spoor/ud5t word51 moe/5   
alles zoo zu9ig mogelijk do51 en moe/5  
bes*ikba> blijv5 voor zooveel buit5 ha> 
/udie om4 ,als we van de vr\w sprek5d1  
de vr\w uit het volk niet v]get51 dan   
krijg5 we e5 geheel &]5 kijk op ha>     
li*amelijke v]mog5s1 ma> de meisjes die 

aan de academie kom51 zijn van huis uit 
niet be/& mee/al teg5 de li*amelijke    
v]moei5is1 die van ze gev]gd wordt1 en  
die m5ig jong5 ook niet uit z\ h\d5 als 
hij er voor geplaat/ w]d4 ,om /ati/iek  
op te mak5 moet5 alle factor5 9 aanm]k+ 
g5om5 en ook ond]s*eid gemaakt word5 9  
de faculteit51 bijv4 tuss*5 de          
re*t5faculteit met z'n we9ige ur5       
college en de philosophis*e met z'n j>5 
van ov] de tw9tig uur college p] week1  
wa> nog bij kom5 de talrijke middag5 van
 praktis* laboratoriumw]k4 ,hi] kwam het
 ook voor1 dat e5 hoogle]a> aan e5      
meisje-/ud5t vroeg ( het ha> beurt ook  
nog niet 01 doel5d op z5uwov]spann+     
ond]4444 ha> mannelijke collega's6      
,tr\w5s 9 deze en ook 9 de m$is*e       
faculteit zal m5 uit d5 a>d d] zaak de  
mee/e kans hebb5 meisjes aan te treff51 
bij wie het om /udie te do5 is3 het w]k 
dat van ze gevord]d wordt #g  #h ja>    
lang is veel te zwa> en veel te ern/ig  
om volgeh\d5 te kunn5 word5 wa> het ma> 
voor de a>digheid ( omdat het mode 01   

begonn5 w]d4 ,het groote p]c5tage van   
meisjes/ud5t5 9 de lit]>is*e faculteit  
mag m4i4 ge5sz9s tot de conclusie leid5 
dat da> de mee/e k5nis omtr5t de        
vr\welijke /ud5t opg$aan kan word54 ,als
 m5 e5 kijkje neemt 9 de opgav5 van de  
l$5 d] vr\welijke /ud5t5club ov] enkele 
j>5 gel$5 7ik spreek van ,leid57 dan zal
 m5 v9d5 dat de lett]5faculteit /e$s e] 
m9d] dan me] l$5 telde dan de ov]ige    
faculteit51 de me]d]heid bleef dus buit5
 de v]e5ig+2 welli*t w>5 da> ook vel5   
ond]1 die sle*ts voor e5 enkel uur      
college na> ,leid5 kwam5 en dus ma> t5  
deele ond] de /ud5t5 meegeteld mog5     
word54 ,en de club is en moet zijn het  
middelpunt1 de k]n van het /ud5t5lev5 d]
 meisjes2 en wat da> buit5 blijft /aan1 
blijft buit5 ha> sam5lev+ en kan wel    
/ude]51 ma> le]t niet begrijp5 wa> het  
om gaat4 ,hi] is jui/1 omdat de ,v]e5ig+
 nog zoo jong is1 de ideale zijde nog   
zoo groot1 het is nog zoo om ern/ig     
sam5w]k5 te do51 en wie e5 ruim5 blik op
 ha> /udie heeft en liefde voor ha> w]k1

 die zal zi* ook aansluit54  ,9 ho(dzaak
 0 het mij 9 't voorga&e te do5 om de   
mee/al niet 9 aanm]k+ g5om51 en we9ig   
bek5de factor5 op d5 voorgrond te br5g51
 die van het groot/e belang zijn bij de 
besprek+ d] s*ijnb>e resultat5 van het  
v]s*ijn5 d] vr\w aan de academie4 ,de   
zaak is veel te gecomplice]d om zoo ma> 
9 e5s uit te mak5 het al ( niet go$ re*t
 van het /ude]5 d] vr\w5 en de al ( niet
 m9d]wa>digheid van physieke en         
gee/elijke v]mog5s4 ,tr\w5s deze beide  
zijn moeilijk te s*eid51 wa> de         
om/&igh$5 voor de meisjes teg5w]k5 en   
ha> gezondheid b5adeel51 volgt van zelf 
g]+e wet5s*appelijke productie4 ,als de 
vele moeilijkh$5 9 aanm]k+ g5om5 word5  
die bij de meisjes zooveel me] van ha>  
kra*t v]g5 dan bij de jong5s het geval  
is1 en die m5 alle5 le]t k5n51 wanne] m5
 veel geleefd heeft 91 en gehoord heeft 
van de p>ticuli]e om/&igh$5 van w]kelijk
 ern/ig /ude]5de meisjes1--m5ige5 z\    
v]baasd /aan als ik cijf]s noemde van   
het uit]/ g]+e1 en dikwijls nog zelf    

v]di5de ja>geld1 wa> meisjes het mee    
do5--dan kan m5 niet me] die tot nu toe 
nog betrekkelijk g]+e productie als     
bewijs nem5 van gee/elijke              
m9d]wa>digheid4 ,en ,pr(4 ,blok spreekt 
wel van v]s*ill5de v]mog5s1 ma> wanne]  
het gevolg is1 dat de vr\w alle5 tot    
ond]ges*ikte betrekk+51 tot bijw]k z\   
moet5 kom51 dan zijn we to* niet v] af  
van m9d]wa>digheid4 ,e]/ als we vele j>5
 v]d] zijn en de ern/ niet weg zal gaan 
uit dit /rev5 d] vr\w52 als de mo$]s van
 e5 volg5d gesla*t hun meisjes d5 weg   
zull5 wijz5 9 wet5s*appelijk w]k 9      
plaats van als ,g1 door eig5 ond]v9d+   
wijs geword51 ze v]re te h\d5 van de    
,univ]siteit51 e]/ dan zull5 we         
resultat5 kunn5 zi51 die1 gelo( ik1 me] 
algeme5 het go$ re*t van dit /rev5 aan  
zull5 toon5 dan de enkele go$e resultat5
 op het oog5blik nog kunn5 do54         
,ja--miss*i5 dat er e5 enkel vak blijv5 
z\1 wa>9 de vr\w 9 't algeme5 m9d]      
wet5s*appelijk w]k kan lev]5 dan de man1
 en als er zoo'n vak is1 dan z\ dit jui/

 9 de e]/e plaats ges*i$5is kunn5 zijn1 
wa>voor e5 bij uit/ek objectieve blik   
noodzakelijk is1 en objectiviteit is nu 
e5maal e5 eig5s*ap1 wa> onze subjectieve
 vr\w5 nog zoo we9ig begrip van hebb54  
,( dit mee v]&]5 zal1 wanne] de vr\w    
gele]d zal hebb5 me] als m5s* 9 de      
maats*appij te /aan8--  ,en d+ is jamm]1
 en ik kan dat niet voorbij gaan1 wa> ik
 hi] zoovele mal5 ,pr(4 ,blok's w]k     
aangehaald heb1 en dat is de uitspraak  
van d5 hoogle]a>1 als z\ zelfmoord 9 de 
ges*i$5is d] meisjes/ud5t5 niet geheel  
onbek5d me] zijn4 ,voor zoo v] ik weet1 
is hi] n geval van voorgekom51 en wa> m5
 de maats*appelijke en familieom/&igh$5 
k5t1 die van dat lev5 d5 a*t]grond      
vormd51 en e5 resum gev5 van alle       
mogelijke moeilijkh$5 die ik aanhaalde  
als geld5de voor de meisjes 9 't        
algeme52 wa> m5 weet hoe we9ig de ur5   
w>5 dat zij voor e5 enkel college aan de
 academie kwam1 zoodat ze nauwelijks    
enkele ma&5 d5 naam van /ud5t kon drag51
 da> zal m5 wa>lijk de s*uld hi]van met 

ge5 mogelijkheid kunn5 s*uiv5 op het    
/ude]5 d] vr\w 9 't algeme54  ,uit het  
geheele s*rijv5 van ,pr(4 ,blok blijkt  
hoe g]e*tva>digd het is op te kom5 teg5 
de g$a*te als z\ de roman van ,annie    
,salomons nu e5s 9 w]kelijkheid de uit+ 
zijn van de vr\welijke /ud5t5 zelf1 ov] 
ha> academielev52 zij het ook dat de    
hoogle]a> niet uitgaat alle5 van ha>    
boek1 zooals ik ook re$s vroeg] zei4    
,ook critici heeft m5 sle*ts op te slaan
 om de uit+ te v9d5 van wat vanzelf     
sprek5d bij i$] de indruk 03 dat we hi] 
te do5 hadd5 met e5 meisjes-/ud5t die   
zelf het /ud5t5lev5 mee maakte en da>uit
 v]telde1 zoodat het beeld dat zij      
geeft1 vrijwel d5 toe/& we] zal gev5    
zooals die gevond5 wordt aan onze       
,univ]siteit54 ,zegt niet ,graadt van   
,rogg5 9 de ,am/]damm]3 ,mejuffr\w      
,salomons is zlf /ud5te1 heeft 9 ha>    
academis*e j>5 natuurlijk e5 massa      
ond]v9d+5 en ond]v9d9kjes opg$aan omtr5t
 het lev5 van d5 /ud5t 9 het algeme51   
van zijn /ude]5 en /ud5t-zijn1 ma> 9 't 

bijzond] omtr5t het wel en wee d] jonge 
dames1 die hetzij uit liefde voor       
wet5s*ap1 ( 4444 mode zi* d] academis*e 
/udie wijd58 ,spreekt niet ,dr4 ,c4 ,h4 
,ph4 ,mey] 9 datzelfde blad van het     
friss*e op5h>tige boek van mej4         
,salomons8 ,moet niet i$] v]baasd /aan  
en e5 geheel &] inzi*t 9 de zak5 krijg5 
en nog e5s ev5 wa*t5 met zijn oordeel ( 
v]oordeel1 als e5s gezegd wordt dat het 
e5 e]/eja>s 0 die hi] ha> ond]v9d+5     
geeft1 zooals het e5 s*oolmeisje 01 die 
de vroeg]e episod5 uit het /ud5t5lev5   
van meisjes t5 be/e gaf4 ,en nu neem ik 
ha> niet kwalijk dat zij dez5 vlot      
ges*rev5 roman uitgaf1 die speelt 9 ha> 
omgev+1 en dat zij niet v]d] gaat dan de
 opp]vlakte van die omgev+2 ook niet dat
 ze miss*i5 zelf niet weet dat ze v]    
blijft /aan buit5 de w]kelijke k]n van  
/ude]5de vr\w51 ma> wa> m5 alle5 har    
hoort1 moet t]wille van het go$ begrip1 
ook van &]5 kant iets gehoord word51    
opdat m5 niet d5k5 zal1 dat wij all5 het
 e5s zijn hi]mee1 en wa>lijk ge5 diep]5 

grond 9 ons lev5 voel5 dan wa>op ha>    
figur5 gaan4 ,het is niet voor mij zelf 
alle51 ma> uit naam van vel51 dat ik    
opkom teg5 het als algeme5 geld5d opnem5
 van de uitsprak5 van ,annie ,salomons4 
,wa>lijk1 als er niet me] ern/1 niet me]
 degelijkheid gevond5 w]d1 dan _h m5    
groot gelijk ons kom5 op de hooges*ool  
met glimla*5d s*\d]ophal5 te begroet5 en
 te d5k53 het zal van zelf wel we]      
v]loop5 deze beweg+1 en de orde zal zi* 
wel we] h]/ell54    ,twee punt5 zijn er 
wa>op ik m'n a&a*t nog speciaal         
conc5tre]5 wil1 en dat is de v]h\d+ d]  
meisjes met ha> mannelijke collega's en 
ha> v]h\d+ ond]l+4 ,met m]kb>e          
voorliefde is de e]/e beh&eld1 eig5lijk 
het ho(d!ma 9 het boek4 ,m]kwa>dig is   
het te hoor5 dat dit eig5lijk ,g's      
motief is om te gaan /ude]51 niet de    
/udie zelf1 niet de dor/ na> k5nis1 de  
drang na> eig5 wet5s*appelijk ond]zoek1 
ne53 om te br5g5 onze za*!id1 onze      
vr\welijkheid aan de jong5s4 ,zek] is   
dit op zi*zelf niet hoog g5oeg te       

s*att51 zal die invlo$ langzam]h& niet  
wegblijv5 en is dit hi] en da> al       
m]kba>1 ma> ik gelo( niet dat dit z     
voorop ge/eld mag word5 en zek] weet ik 
dat het ge5 ho(dzaak zijn mag4 ,ho(dzaak
 is en blijft /udie1 ( liev] ontwikkel+1
 m5s*word+1 niet i$] zal zijn heele     
v]d]e lev5 aan de wet5s*ap blijv5 wijd54
 ,br5g5 wij nu e*t] deze omgang van     
mannelijke en vr\welijke /ud5t5 t]ug tot
 de plaats die ze 9 moe/ nem5 bij de    
motiev5 om te gaan /ude]53 e5 middel tot
 ruim]1 veelzijdig] ontwikkel+ van      
beid51 dan nog valt er heel wat te zegg5
 ov] de opvatt+5 die hi] v]kondigd word5
 en die m4 i4 me] kwaad dan go$ kunn5   
/i*t54 ,en het is niet van het m9/e     
belang dit uit te do5 kom51 on]v>5 kom5 
de meisjes ov] 't algeme5 hi]1 te groote
 vrijheid kan ze op dwaalweg5 vo]54 ,en 
nu is het eig5lijk niet me] dat ik      
s*rijf voor de buit5wa*t1--al mog5 ook  
zij zi5 dat er wel degelijk ern/ en niet
 li*tz9nigheid is bij vel5--ma> me] d5k 
ik nu aan de jong]5 die e]/ kort ha>    

/udie begonn5 ( nog moet5 beg9n54 ,to5  
de meisjes e5ige j>5 gel$5 aan de       
hooges*ool kwam51 0 de toe/& geheel &]s1
 zij hadd5 zelf e5 weg te mak54 ,op     
college met v]baz+ e5igsz9s aangezi51   
geheel afgezond]d blijv5d van ha>       
mannelijke collega's1 n]g5s toegelat5 9 
e5ig dispuut1 leefd5 ze vrijwel 9       
afzond]lijke kle9]e en groot]e groep51  
ha> aantal 0 ook nog ze] g]+ en voor de 
/udie kwam5 ze4 ,ma> de aansluit+ ond]  
elka> w]d groot]1 ze maakt5 zi* zelf    
datg5e1 wa> ze door de &]5 buit5 geslot5
 w]d53 e5 /ud5t5lev54 ,hi] en da> w]d5  
p]soonlijke vri5ds*apsb&5--ook buit5 d5 
meisjeskr+1 gelegd1 en zoo kwam         
langzam]h& me]d]e aanrak+ en me]d]      
begrijp5 en als gevolg da>van ook me]d]e
 aansluit+ 9 algeme5] z94 ,en de        
meisjes1 die nu aankom51 v9d5 heel wat  
&]e ontvang/1 m5ig dispuut is voor ze   
op5ge/eld1 heel wat collegial] word5 ze 
opg5om52 ma> lat5 ze b$5k5 dat het nog  
t] dege op har h\d+ aankomt om het go$e 
9 deze v]h\d+ te v]/]k51 en het v]ke]de 

teg5 te gaan4 ,g5oeg voorbeeld5 zijn aan
 te hal5 die lat5 zi5 dat het w]kelijk  
mogelijk is1 dat er vri5ds*ap1 e*te     
vri5ds*ap ont/aat tuss*5 jong5s en      
meisjes1 wa> we hi] war en als mns*5 met
 ern/ige ideal5 naa/ elka> kom5 te /aan2
 dat we elka> hlp5 kunn5 9 moeilijke j>5
 soms1 dat ons lev5 heel wat rijk] en   
ruim] word5 kan hi]door1 zooals i$]e w>e
 vri5ds*ap ons /eun geeft en ons rijk]  
maakt4 ,ma> veel1 heel veel hangt er    
hi]9 af van ons zelf1 en veel meisjes en
 jong5s zijn welli*t niet 9 /aat dit vol
 te h\d54 ,ma> nooit moet g$a*t word5   
dat vri5ds*ap iets is wa>mee m5 aan kan 
kom5 drag54 ,voor mij is er iets ze]    
we]z9wekk5ds 9 als e5 meisje bijna de   
e]/e maal dat ze iem& ontmoet1 die dan  
ha> collega zal zijn1 v]telt dat ze e5  
s*at van liefde heeft1 die ze gev5 wil  
aan al die jong5s die ze zoo e5zaam weet
 op hun kam]s4 ,ik kan me heel go$      
begrijp5 dat zoo'n g$a*te van groot     
meevoel5 bij ons op kan kom52 ma> het te
 uit5 is iets &]s1 kan geva>lijk zijn4  

,en jui/ dit zal zoo'n /ruikelblok      
blijv5 bij de v]h\d+51 dit onnoozele1   
ondoorda*te 9 meisjes1 die !oretise]53  
wa>om kunn5 wij ge5 vri5d5 zijn1 wa> zij
 zelf1 en zij alle5 mee/al de oorzaak   
zijn wa>om het niet kan4 ,het boek van  
,ans ,salomons lev]t bewijz5 te ov] voor
 deze /ell+4  ,ik heb gesprok5 van het  
ern/ig1 als mns*5 naa/ elka> /aan1      
da>voor moet5 beid5 veel doorleefd1 veel
 doorda*t hebb51 tot e5 zek] bewu/ lev5 
gekom5 zijn4 ,heel ,g's g$a*t5gang is   
die van het meisje1 dat leeft van de    
emotie die de omgang met jong5s ha>     
geeft1 ze /aat als vreemd teg5ov] hun   
lev51 jui/ dat trekt ha> miss*i5 9 ze   
aan4 ,en zoolang meisjes niet v]&]5     
da>91 niet tot bewu/] lev5 als m5s*     
gekom5 zijn2 zoolang ha> e]/e indruk op 
e5 college is1 de teleur/ell+3 e5       
heeleboel meisjes en e5 pa> s*unnige    
jong5s2 zoolang het voorkom5 kan dat ze 
9 de biblio!ek w]k5d1 boos word5 omdat  
niem& na> ha> kijkt1 als e5 a>dig meisje
 iets grappigs doet1 zoolang zij zi*    

voor lat5 /aan op ha> a>dig-meisje-zijn2
 lat5 zij zi* zoo lang to* geheel uit   
het ho(d zett5 vri5d5 te kunn5 zijn met 
ha> collega's4 ,e5 vr\w die /]k wil /aan
 9 het lev5 moet wet5 dat het lev5 ern/ 
is1 zij zal ha> vr\w-zijn niet v]liez51 
wa> ze bov5 ha> meisjesa*tigheid        
uitgekom5 is4 ,zij zal veel me] moet5   
begrijp51 wil ze kunn5 help51 zal ze    
vri5d kunn5 zijn voor ha> collega met   
wie ze 9 veel p]soonlijk sympatise]t2 en
 ze zal me] voor hem kunn5 zijn1 9 &]e  
d+5 9 z'n lev5 hem kunn5 help51 dan zijn
 vri5d53 omdat ze vr\w is4 ,het         
vr\w-zijn moet gevoeld word5 9 ha>      
h&el51 moet ha> niet vooruit g$rag5     
word5 9 ha> eig5 woord52 ze moet het    
bijna niet kunn5 begrijp5 zelf1 dat ze  
e5 &] help5 kon1 tot /eun kon zijn1     
inplaats dat ze me5t dat ha>            
teg5woordigheid alle5 al1 ha> lief zijn 
en zorg5 voor !e1 hond]d5 onbevr$igd5   
tot ru/ zal br5g54 ,wa>lijk hi] is ge5  
kle9e g]+s*att+ van de w]kelijke nood5  
van de e5zam54  ,en zoo kom ik t5 slotte

 op iets wat ik t5 /]k/e uit z\ will5   
do5 kom51 de groot/e misvatt+ wa>toe het
 boek aanleid+ geeft4 ,het heeft er veel
 van ( m5 aan de univ]siteit alle5 te   
do5 heeft met d5 omgang en de v]h\d+5   
van jong5s en meisjes1 als( niets er tot
 /& kwam van v]h\d+5 tuss*5 de meisjes  
ond]l+4  ,het z\ kunn5 dat dit laat/e   
van m9d] belang w]d gea*t1 ma> m4i4 moet
 het t5 ze]/e op d5 voorgrond gebra*t   
word51 da> dit jui/ van het grot/e      
belang is voor het /ude]5 d] vr\w 9 't  
algeme54  ,9 de e]/e plaats omdat dat   
lev5 met elka> ons br5gt uit onze eig5  
sfe]1 ons d5 omgang geeft met &]51 met  
hel veel &]51 all5 van v]s*ill5de me5+51
 v]s*ill5de inzi*t5 9 all]lei           
vraag/ukk54 ,en dat is jui/ iets wat zoo
 he]lijk is 9 onze jonge j>51 onze eig5 
me5+ te v]d$ig51 ur5 lang met elka> te  
debatte]51 da>bij g$wong5 word5d alle   
voor en teg5 te ov]weg51 wat ons zooveel
 kla>d] en ruim] onze eig5 ov]tuig+5    
doet zi54 ,zij die niet &]s k5n5 dan    
college loop5 en da>na ?uis w]k5 en     

altijd we] afgetrokk5 w]k5 9 eig5 /ille 
/ude]kam]1 ze k5n5 de w]eld niet en     
word5 niet bewu/ van het rijke lev5 om  
h5 he54 ,ze kunn5 miss*i5 heel wat      
gele]dheid en boek5wij%eid v]zamel51 ma>
 ze blijv5 als vreemd ond] de m5s*5     
/aan4 ,de mee/5 me55 dat hun eig5       
k5niss5- en vri5d5kr+ dit v]go$5 kan1 en
 zek] is dit t5 deele wa>1 ma> niet     
geheel4 ,hi] aan de academie /aan we    
all5 op ons zelf1 als gelijk5 naa/      
elka>1 als jonge m5s*51 die het nieuwe  
lev5 op ons af voel5 kom51 die na> alle 
kant5 onz5 blik will5 w5d51 die alles 9 
ons op will5 nem54  ,en dan help5 we    
elka> het te v]w]k51 we voel5 dat vel5  
van ha> die nieuw aankom51 dezelfde     
ond]v9d+5 op zull5 do51 en we kunn5 ze  
help51 omdat we wt52 het is ge5         
kle9igheid als meisje alle5 op e5 kam]  
te won5 en op zi*zelf aangewez5 te zijn1
 ma> het is de e5ige weg om tot         
zelf/&igheid te kom51 en zelf/&ig moet  
de vr\w word51 e5 eig5 d5k5 9 zi*       
ontwikkel51 wil ha> /rev5 tot e5        

resultaat kom54  ,ma> 9 de twe$e plaats 
is er iets &]s wat het zoo noodig maakt 
dat we ons aansluit5 bij elka>1 dat we  
sam5 blijv5 9 onze meisjesclub en deze  
zi* nog niet v]lie/ 9 e5 groot]         
organisatie van alle /ud5t54 ,jui/ het  
als meisjes sam5 zijn1 het ond] elka>   
jolig zijn en ern/ig1 dar ligt zooveel  
go$s 94 ,er is nog zooveel te arbeid5 9 
onz5 eig5 kr+1 we zijn nog zoo we9ig    
kla> om na> buit5 te tr$54 ,en zij      
begrijp5 dat niet1 die aankom5 en ge5   
lid word5 van de v]e5ig+ omdat het zoo  
saai is en er ge5 he]5 zijn2 zij        
begrijp5 het niet1 die ge5 w]k van ha>  
toilet mak5 bij e5 fee/elijke bije5kom/1
 omdat we ma> ond] elka> zijn4 ,dat is  
jui/ het groote gebrek 9 ,ans ,salomons'
 boek1 dat ook dar9 dit niet begrep5 is4
 ,we behoev5 de meisjes van nu niet te  
wa>s*uw53 v]lies ond] de /udie to* je   
vr\welijkheid niet4 ,niets is er        
moeilijk] voor e5 vr\w1 ik gelo( zelfs  
dat ze het noit v]lie/4 ,ma> da>om jui/ 
z\ ik ze toe will5 roep51 als er i$] ja>

 we] zooveel nieuwe meisjes ha>         
/udietijd beg9n53 d5k nu e5s 9 deze j>5 
niet 9 de e]/e plaats aan je vr\w-zijn  
7teg5ov] de jong5s72--ond] je vr\welijke
 collega's voel je je imm]s ?uis1 da>   
heb je niet de neig+ te d5k5 aan d5     
indruk1 di5 je maakt4 ,d5kt nu e5s aan  
het groot]e doel wa>voor we hi] sam5    
zijn1 le] nu als m5s* te /aan 9 het lev5
 en je te int]esse]5 voor alles wat er  
omgaat om je he51 wat da> woelt en gi/ 9
 ons1 laat dat inw]k5 op je1 laat het je
 desnoods omv]w]p51 als je ma> op de &]5
 /eunt1 je niet afzond]t1 dan komt alles
 t]e*t4 ,en dan zul je lat] als vr\w    
heel wat /]k] /aan 9 de groot]e ( kle9]e
 maats*appij1 omdat je bewu/ b5t geword5
 van e5 veel ruim] en int5s] lev5 dan je
 vroeg] ooit d5k5 kon4  ,en zulke vr\w51
 die zi* le]d5 v]heff5 bov5 e5zijdigh$51
 zijn er nog zoo we9ig en444 ze zijn zoo
 noodig6       ,leid51 ,septemb] #aijg4 
,bij de uitgev]s ,w4 ,l4  ,j4 ,,brusse  
te ,rott]dam zijn m$e v]s*553           
,,bellettrie3  ,piet van ,ass*e4 ,m>cus 

en ,!us4 ,met omslag- en b&v]si]+ van   
,dirk ,nijl&4 ,prijs +5aaid f #b1ij4    
,gebond5 f #c1ej4  ,m4 ,j4 ,brusse4 ,het
 ,na*tli*t van de ,zee4 ,met e5 p5teek5+
 van ,jozef ,israls4 ,b&- en            
omslagteek5+ van ,j4 ,b4 ,beukelom4 ,9  
omslag f #j1ij1 gebond5 f #a1be4  ,m4   
,j4 ,brusse4 ,a*t] de ,c\liss54 ,met    
omslag- en b&v]si]+ van ,isac ,israls4  
,prijs +5aaid f #b1dj4 ,gebond5 f #b1ij4
  ,m4 ,j4 ,brusse4 ,boefje4 ,na> het    
lev5 v]teld4 ,met e5 voorr$e van ,johan 
de ,mee/]4 #h;e druk4 ,met omslag- en   
b&v]si]+ van ,/e9l5 en e5 portrets*ets  
van d5 s*rijv] door ,dirk ,nijl&4 ,prijs
 f #a1ej4 ,geb4 f #a1ij4  ,m4 ,j4       
,brusse4 ,boefje4 ,na> het lev5 v]teld4 
,op ve]ti5 /e55 9 pr5t gebra*t en v]lu*t
 met bladv]si]+5 en beg9lett]s door     
,dirk ,nijl&4 ,g$rukt door ,joh4 ,ens*$ 
,zn4 op ges*ept ,holl&s* papi]4 ,met e5 
voorr$e door ,johan de ,mee/]4 ,gebond5 
9 p]kam5t5 b& met g\d5 /empels4 7#cc    
#bg #a_/b c4,m41 ,,xx  #aff  #ad x #d   
bladzijd51 #ad li?o's op ,japans* papi]1

 buit5 d5 tek/47 ,no4 #a-ajj preuves    
d'arti/e1 gewa>m]kt door d5 s*rijv] en  
d5 teek5a> met hunne h&teek5+54 ,prijs f
 #dg1ej4 ,no4 #aja-cjj op de snelp]s    
g$rukt en gebond5 9 l9n5 f #be1-4  ,m4  
,j4 ,brusse4 ,l&loop]ij4 ,met e5        
kop]gravure van ,pr(4 ,p4 ,dupont4 ,e5  
krijts*ets van zijn h& is op het omslag 
g]eproduce]d4 ,prijs f #a1ij4 ,gebond5 f
 #b1ej4  ,ge]truida ,c>els54            
,noord-,holl&s*e ,v]tell+54 ,met omslag-
 en b&v]si]+ van ,kees van ,dong54      
,prijs f #b1dj4 ,gebond5 f #b1ij4       
,frans ,co554 ,burg]m5s*54 ,prijs f     
#b1ij4 ,gebond5 f #c1ej4  ,maxim ,gorki4
 ,slaap/e4 7,na*tasyl74 ,uit de ond]/e  
lag5 d] sam5lev+4 ,tooneelspel 9 #d     
b$rijv51 v]taald door ,h5ri ,h>tog4 #b;e
 druk4 ,prijs f #a1be4 ,gebond5 f #a1fe4
  ,h5ri ,h>tog4 ,sj(el54 ,v]zamel+ van  
de nagelat5 w]k5 van d5 s*rijv] met zijn
 portret4 ,voorr$e van ,lodewijk van    
,deyssel4 ,prijs +5aaid f #b1ij4        
,gebond5 f #c1ej4  ,h5ri ,h>tog4 ,e5    
,eig5wijs ,s*rijf/]4 7,anna de ,savorn9 

,lohman74 ,prijs f #j1be4  ,kr$e ,b5    
,heik4 ,a*m$1 gezegd de dor/ na> het    
s*oone4 ,het boek ,ontluik+4            
,oorspronkelijke roman4 ,+5aaid 9 #c    
deel5 f #g1ej4 ,gebond5 9 l9n5 b& met   
g\d5 /empel f #h1ej4  ,frits ,leonh>d4  
,aan lag] wal4 ,oorspronkelijke roman4  
,prijs f #b1dj4 ,gebond5 f #b1ij4       
,frits ,leonh>d4 ,het ,kne*tje4         
,oorspronkelijke roman4 ,omslag- en     
b&v]si]+ van ,d4 ,nijl&4 ,prijs f #b1ij4
 ,gebond5 f #c1ej4  ,frits ,leonh>d4    
,kle9e ,b&elooz54 ,omslag- en b&teek5+  
van ,d4 ,nijl&4 ,prijs f #a1ej4 ,gebond5
 f #a1ij4  ,frits ,leonh>d4 ,emigrant54 
,tooneelspel 9 drie b$rijv54 ,prijs f   
#a1be4 ,gebond5 f #a1fj4  ,virg9ie      
,lovel+4 ,erfelijk ,bela/4              
,oorspronkelijke roman4 ,met portret4   
,prijs f #b1ij4 ,gebond5 f #c1ej4       
,virg9ie ,lovel+4 ,de ,twi/appel4       
,oorspronkelijke roman4 ,prijs f #b1dj4 
,gebond5 f #b1ij4  ,ern/ ,lundqui/4     
,talmi4 ,roman uit het lev5 te          
,/ockholm4 ,geautorise]de v]tal+ van ,f4

 ,lahr ,jr4 ,prijs f #b1aj4 ,gebond5 f  
#b1ej4  ,piet] van d] ,me]4 ,lev5s van  
,le$4 ,met omslag- en b&v]si]+ van ,d4  
,nijl&4 ,prijs f #b1ej4 ,gebond5 f      
#c1be4  ,johan de ,mee/]4 ,de           
,m5s*5liefde 9 de w]k5 van ,zola4 ,met  
portret door ,/e9l54 ,prijs f #j1ej4    
,victor de ,mey]e4 ,langs d5 ,/room4    
,prijs f #b1ej4 ,gebond5 f #c1be4       
,ar?ur ,morrisson4 ,de ,lotgevall5 van  
,dicky ,p]rot4 ,het k9d van d5 ,jago4 ,9
 omslag ( b& van ,d4 ,nijl&4 ,prijs f   
#a1ej4 ,gebond5 f #a1ij4  ,k4 ,t4       
,nieulant4 ,liefdes ,kronkelpad54 ,de   
roman van e5 jong54 ,prijs f #b1ij4     
,gebond5 f #c1ej4  ,hel5e van d] ,vlies4
 ,v]lang54 ,oorspronkelijke roman4      
,prijs f #b1ij4 ,gebond5 f #c1dj4       
,s]ie ,,e5 ,,boek3  ,no4 #a4 ,b]n>d     
,cant]4 ,twee wek5 ,b$ela>4 #c;e druk   
met #b portr4 #aib bladz4 ,prijs f      
#j1ce4  ,no4 #b4 ,frans ,co554 ,de      
,zom]g5oeg5s van de ,familie ,kramp4    
#ajj bladz4 ,prijs f #j1be4  ,no4 #c4   
,m4 ,j4 ,brusse4 ,9 de ,na*tbuurt4 #afj 

bladz4 f #j1ce4  ,no4 #d4 ,h5ri ,h>tog4 
,9 d'r nieuwe won+4 ,reali/is*e novelle1
 met #a portret4 #abh bladz4 ,prijs f   
#j1cj4  ,no4 #e4 ,hlne ,lapido?-,sw>?4  
,l\ise4 7,proza7 #hh blz4 ,prijs f      
#j4be4    ,,v]z53  ,p4 ,c4 ,b\t5s4 ,het 
,treurspel van ,agamemnoon4 ,na> het    
,grieks* van ,ais*ylos 9 ,n$]l&s*e v]z5 
ov]gezet4 ,met aanteek5+54 ,prijs f     
#b1ej4  ,a4 van ,collem4 ,van ,/ad en   
,l&4 ,prijs f #j1ij4 ,gebond5 f #a1dj4  
,jan ,eel54 ,l5tel9de4 ,het li$ van e5  
jonge ,liefde4 ,prijs f #a1ej4  ,c4 ,s4 
,adama van ,s*eltema4 ,e5zame ,li$jes4  
,prijs f #j1fj4 ,gebond5 f #a1aj4  ,c4  
,s4 ,adama van ,s*eltema4 ,zw]v]sv]z54  
,prijs f #j1fj4 ,gebond5 f #a1aj4  ,c4  
,s4 ,adama van ,s*eltema4 ,van ,zon en  
,zom]4 ,prijs f #j1fj4 ,gebond5 f #a1aj4
  ,c4 ,s4 ,adama van ,s*eltema4 ,e5 weg 
van ,v]z54 ,prijs f #a1ij4 ,gebond5 f   
#b1dj4  ,c4 ,s4 ,adama van ,s*eltema4   
,uit d5 ,dool4 ,prijs f #a1ij4 ,gebond5 
f #b1dj4  ,c4 ,s4 ,adama van ,s*eltema4 
,lev5de ,/$53 #a4 ,lond51 #b4           

,dusseldorp1 #c4 ,am/]dam4 ,prijs f     
#a1be p] deel4 ,enkele exempl>5 op      
ges*ept ,holl&s* papi]  f #e1-4         
,lodewijk de ,s*utt]4 ,v]z54 ,prijs f   
#a1-4  ,p]cy ,bys%e ,%elley4 ,ala/or (  
de ,gee/ d] ,e5zaamheid4 ,9 ,n$]l&s*e   
v]z5 ov]gebra*t door ,dr4 ,k4 ,h4 de    
,raaf4 ,met portret4 ,voorr$e door      
,willem ,kloos4 ,prijs f #j1ij4 ,gebond5
 f #a1ej4    ,brusse's ,,reisgids54     
,no4 #a4 ,g4 van ,lissa4 ,twee wek5 te  
,b]lijn4 ,geillu/re]de ,gids voor       
,b]lijn met e5 ka>t en e5               
spoorwegka>tje4 ,prijs f #j1ej4         
,,li$jes1 ,,wijz5 ,,en ,,pr5tjes4  ,j4  
,h4 ,spe5h(f4 #a;e1 #b;e1 #c;e en #d;e  
,bundel  f #j1ie4 ,gebond5 f #a4ej4     
,,boek5 ,,voor ,,jong5s ,,en ,,meisjes4 
,mevr4 ,n4 ,abb+ van ,h\w5+e4 ,l5te1    
,zom]1 ,h]f/ en ,w9t]4 ,e5 sprookje met 
rijke illu/raties van ,p4 ,cornelis de  
,moor4 ,prijs f  #b1ej4 ,gebond5 f      
#c1ej4  ,m4 ,j4 ,brusse4 ,e5            
,di]5kolonie 9 e5 groote ,/ad4 ,met #ce 
illu/raties van ,w4 ,f4 ,a4 ,i4 ,va>zon 

,morel en e5 voorwoord van ,dr4 ,j4     
,bttik(]4 ,prijs f #a1-4 ,gebond5 f     
#a1dj4  ,anna van ,gogh-,kaulba*4       
,hektor4 ,de ,ges*i$5is van e5 hond4    
,fraai geillu/re]d door ,j4 ,b4         
,heukelom4 ,prijs f #j1ij4 ,gebond5 f   
#a1be4  ,j4 ,b4 ,heukelom4 ,op en om het
 ,krabbelbaantje4 #ae pr5t5 9 #e kleur51
 op d5 /e5 geteek5d4 ,prijs gec>t4 f    
#a1be4  ,cornelis ,ve?4 ,uzeltje4 ,e5   
pr5t5boek 9 #d kleur5 op d5 /e5         
geteek5d4 ,prijs gec>tonne]d f #a1be4   
,,kun/1 ,,wet5s*ap1 ,,ond]wijs en       
,,opvo$+4  ,c4 ,s4 ,adama van ,s*eltema4
 ,de ,grondslag5 e5] ,nieuwe ,pozie4    
,proeve tot e5 maats*appelijke kun/le]  
teg5ov] het naturalisme en an>*isme1 de 
ta*tig]s en hun decad5t54 ,prijs f      
#c1ij4 ,gebond5 f #e1-4 ,t] p]se4  ,h4  
,p4 ,b]lage4 ,ov] ,/ijl 9 ,b\w- en      
,meubelkun/4 ,met #ea teek5+5 van d5    
s*rijv]4 ,prijs f #b1fj4 ,gebond5 f     
#c1be4  ,h4 de ,bo]4 ,alb]t ,vogel4     
,romantis*e ,voordra*tskun/4            
,omslagteek5+ van ,a>ts4 #aj illu/raties

 buit5 d5 tek/ f #j1fj4  ,j4 ,co/]4 ,de 
,v]e5v\dig+ 9 de ,engels*e spell+4      
,prijs f #j1be4  ,h4 ,a4 van ,dalsum4   
,toe/& op het ,kroondome94 ,prijs f     
#j1be4  ,diopt]4 ,het ,/aat/oezi*t op de
 ,volksgezondheid4 ,prijs f #j1cj4      
,diopt] 7,a4 ,keppl]4 c4-i47 ,het       
,/aat/oezi*t op de ,volksgezondheid4    
,,ii4 ,prijs f #j1ej4  ,mevr4 ,*r4      
,eg5]-,van ,eyk54 ,me?odis*-,hyginis*   
,sprek54 ,het g5ez5 van /ott]5 en &]e   
spraakgebrek54 ,h&leid+ t5 behoeve van  
,ond]wijz]s1 ,oud]s1 ,opvo$]s en        
,spraakgebrekkig54 ,h&boek voor         
zelfond]ri*t4 ,prijs f #j1ij4 ,gebond5 f
 #a1be4  ,pr(4 ,dr4 ,c4 ,eykman4        
,hyginis*e ,/rijdvrag54 ,prijs f #j1fj4 
,ges*rift5 d] ,n$4 ,v]4 tot bevord]+ van
 het ,s*oonheidsbeg9sel 9 het ond]wijs3 
,no4 #a4 ,j4 ,d4 ,ros4 ,het ,doel4      
,prijs f #j1be4 ,no4 #b4 ,w4 van ,?i554 
,het ,k9d]zangond]wijs4 ,prijs f #j1ce4 
,no4 #c4 ,m4,j4 ,langeveld4 ,tek55 en   
,h&5>beid4 ,prijs f #j1ae4 ,no4 #d4 ,h4 
van ,breem54 ,het teek5ond]wijs op de   

lag]e ,s*ool4 ,prijs f #j1ae4           
,s*oonheid en ,ond]wijs4 #b ma&el4      
,tijds*rift ond] r$actie van ,s4 ,brons1
 ,ida ,heij]mans en ,j4 ,d4 ,ros4       
,abonnem5t f #a1ej p4 j4 fr4 p4 p4  ,j4 
,j4 ,griss en ,e4 ,hazelh(4 ,de ,volz94 
,beknopte ,n$]l&s*e ,spraakkun/1 t5     
gebruike bij het ,ond]wijs aan ,h4 ,b4  
,s41 ,kweek- en ,normaals*ol54 ,prijs   
gebond5 f #a1-4  ,h4 ,j4 ,hav]man1      
,portret van ,dr4 ,a4 ,kuyp]4 ,prijs f  
#c1-4  ,l4 ,heij]mans1 ,arts4 ,h&leid+  
tot de k5nis d] ,b]oepsziekt54 ,met #abd
 docum5teele en toeli*t5de illu/raties  
na> fotografien door d5 s*rijv]4 ,t]    
p]se4  ,l4 ,heij]mans1 ,arts4 ,het      
,ond]wijs 9 de ,b$rijf%ygine4 ,prijs f  
#j1ej4  ,l4 ,heij]mans1 ,arts4          
,gezondheidsle] voor ,arbeid]s4 ,met #bh
 illu/raties4 ,prijs f #a1ej4 ,gebond5 f
 #a1ij4  ,dr4 ,l4 van 't ,h(f4          
,g5eeskundige ,gids voor d5             
,s*eepskapite94 ,geillu/re]d4 ,prijs    
gebond5 f #a1be4  ,homo ,sum4 ,de invlo$
 van bloem5 en plant5 op het ,m5s*elijk 

,k>akt]4 ,e5 boekje voor ,oud]s en      
,opvo$]s4 ,prijs f #j1be4  ,dr4 ,r4     
,jacobs54 ,c>el van ,m&]4 7#aedh-afjf74 
,di*t] en prozas*rijv]4 ,academis*      
,proefs*rift4 ,prijs f #c1ij4 ,gebond5 f
 #d1ij4  ,mr4 ,a4 ,japikse4 ,e5 ,/rijd  
teg5 de v]bruikscop]atie4 ,academis*    
proefs*rift4 ,prijs f #a1ej4  ,dr4 ,h4  
,japikse4 ,li*t- en &]e ,/ral54 ,prijs f
 #j1ij4  ,dr4 ,j4 ,a4 ,n4 ,knuttel4 ,het
 ,gee/elijk ,li$ 9 de ,n$]l&5 voor de   
,k]kh]vorm+4 ,academis* ,proefs*rift4   
,prijs f #d1ij4 ,gebond5 f #e1ge4  ,dr4 
,j4 ,h4 ,leopold4 ,/os*e ,wij%eid4      
,twe$e v]me]d]de druk4 ,prijs f #j1ie4  
,gebond5 f #a1ce4  ,de ,misdadige ,jeugd
 9 het ,hav5b$rijf4 ,prijs f #j1ej4     
,william ,morris4 ,kun/ en ,maats*appij4
 ,gewone ,editie4 ,prijs f #b1fj4       
,gebond5 f #c1be4  ,luxe editie 9       
p]kam5t f #ab1ej4  ,mr4 ,w4 ,polman     
,kruseman4 ,fr$]ik ,nagtglas1 uit zijne 
w]k5 ges*et/4 ,prijs f #j1ej4  ,r4 ,n4  
,rol& ,hol/4 ,vijfti5 ,fotografien na>  
de ,w&s*ild]+5 van ,r4 ,n4 ,rol& ,hol/ 9

 het ,geb\w van d5 ,algeme55 ,n$]l&s*5  
,diamantbew]k]sbond te ,am/]dam4 ,prijs 
9 halfl$]5 portefeuille f #fj1-4  ,r4   
,n4 ,rol& ,hol/4 ,vijfti5 ,afbeeld+5 9  
boekdruk van de ,w&s*ild]+5 van ,r4 ,n4 
,rol& ,hol/ 9 het ,geb\w van d5         
,algeme55 ,n$]l&s*5 ,diamantbew]k]sbond 
te ,am/]dam4 ,prijs f #j1ce4  ,de       
,rijksw]k9ri*t+5 te ,ve5huiz54 ,afdrukk5
 van indrukk5 door ,e5 onh]roepelijk    
,v]lor5e4 ,met e5 voorr$e van ,pr(4 ,mr4
 ,d4 ,simons4 ,prijs f #j1ge 7#b;e      
druk74  ,j4 ,d4 ,ros4 ,het ,ontw]p5 van 
,vlakornam5t4 ,met e5 voorr$e van ,h4   
,j4 de ,groot4 ,met ruim #cjj           
illu/raties wa>van #h 9 kleur54 ,prijs f
 #c1-4 ,gebond5 f #c1ge ( 9 #f /ukk5    
compleet  f #j1ej4  ,j4 ,d4 ,ros4 ,de   
,nieuwe ,ri*t+ 9 het ,teek5ond]wijs4    
,prijs f #j1cj4  ,annie ,sillevis4 ,e5  
,meisje-,/ud5t ov] ,e5 ,meisje-,/ud5tje1
 ,prijs f #j1ce4  ,mr4 ,j4 ,m4 van      
,/ipriaan ,luscius4 ,k>akt]4 ,uitgegev5 
tot nut d] ,n$]l&s*e ,jongeli$54 ,prijs 
f #j4aj 7bij #ej ex4 t] v]spreid+ f     

#j1je1 bij #ajj ex4 f #j4jc71 #b;e druk4
 #d;e-#f;e #ajjj-tal4  ,uitgav5 d]      
,sociaal-,te*nis*e ,v]e5ig+ van         
,democratis*e ,+5ieurs en ,ar*itect54   
,no4 #a4 ,bes*\w+5 ov] ,het ,ontw]p     
,arbeidswet #aijd4 #b;e druk4 ,prijs f  
#j1fj4 ,no4 #b4 ,won+toe/&5 9 ,n$]l&4   
,prijs f #a1ej4  ,h4 van ,treslong4     
,civitas4 ,e5e inleid+ tot de           
philosophie d] ,geme5s*ap4 ,deel #a4 ,de
 ,wett5 van het ,geme5s*apslev54 ,deel  
,,ii4 ,de ,metaphysica d] ,geme5s*ap4   
,prijs 9 #b deel5 f #d1ij4 ,gebond5 f   
#e1ij4  ,c4 de ,wa>d ,jr4 ,de uitv9d+ d]
 v]rekijk]s4 ,e5e bijdrage tot de       
bes*av+sges*i$5is4 ,uitgegev5 met /eun  
van het ,zeeuws* ,g5oots*ap d]          
,wet5s*app54 ,prijs f #b1gj4