,wet5s*ap                               
,zologis*e ,philosophie   ,( bes*\w+5   
ov] de ,natuurlijke ,hi/orie d] ,di]5   
etc4 door ,j4 ,b4 ,p4 ,a4 ,lam>ck4      
v]taald door ,dr4 ,j4 ,metzela>4 ,met e5
 woord               vooraf van ,pr(4   
,dr4 ,c4 ,ph4 ,sluit]                   
,e]/e ,deel                             
,la po/rit v\s admir]a1                 
elle v\s v5g]a1 mon pre4                
7,g$5kteek5 voor ,lam>ck1               
,j>d9 des ,plantes1 ,p>ijs47            
,uitgegev5 door de ,maats*appij voor    
,go$e en ,go$koope                      
,lectuur--,am/]dam                      
,g$rukt t] drukk]ij van de              
,w]eldbiblio!ek       ,,voorwoord  ,door
 ,pr(4 ,dr4 ,c4 ,ph4 ,sluit]   ,het ligt
 9 d5 a>d d] bijzond]e takk5 van        
wet5s*ap1 dat het feit5mat]iaal en de   
me?od5 van ond]zoek van gesla*t op      
gesla*t word5 ov]g5om51 ma> dat de      
philosophis*e a*t]grond1 wa>op de       
ond]zoek]s van to5maals /ond51 niet     
gek5d1 ( t5m9/e v]get5 wordt4 ,hi]door  

wordt dikwijls onre*t aang$aan aan hun  
nag$a*t5is1 aan de wa>de]+ van hun      
arbeid4 ,dit geldt zek] voor e5 aantal  
l&- en tijdg5oot5 van ,lam>ck1 de z4g4  
mat]iali/is*e philosoph5 uit d5         
,revolutie-tijd1 en zek] niet het m9/   
voor ,lam>ck4  ,het heeft zijn          
eig5a>dige moeilijkh$51 om e5 man als   
,lam>ck na> wa>de te s*att51 me] dan e5 
eeuw1 nadat zijn belangrijk/e w]k53     
,philosophie ,zoologique 9 #ahji en     
,hi/oire naturelle des ,animaux sans    
v]tbres 9 #ahae-ahbb v]s*554 ,9 d5      
veelbewog5 tijd van zijn eig5 lev5 w]d  
zijn beteek5is voor de ontwikkel+ d]    
biologis*e wet5s*ap zoo go$ als geheel  
misk5d4 ,zijn ,philosophie ,zoologique  
w]d doodgezweg5 ( hoog/5s met spot      
begroet1 en zelfs zijn gee/v]want5 en   
vri5d51 zooals ,latreille en ,ge(froy   
,/4 ,hilaire wa>de]d5 9 hem vooral d5   
groot5 vakgele]de1 zoodat laat/g5oemde  
hem zelfs als d5 ,frans*5 ,l9naeus      
begroette1 wat al ze] we9ig de groote   
gav5 van ,lam>ck we]geeft4  ,van zijn   

talrijke ges*rift5 hebb5 de mee/e ?ans  
voor ons nog sle*ts hi/oris*e wa>de2    
niem& zal me] na> zijn *emis*e (        
physis*e v]h&el+5 grijp51 ( zelfs na>   
zijn ,flore franaise ( na> zijn ,hi/oire
 naturelle des ,animaux sans v]tbres om 
zi* ov] plant ( di] op de hoogte te     
/ell54 ,ma>444 geldt datzelfde ook voor 
zijn ,philosophie ,zoologique8 ,mij     
dunkt van niet en zoo 0 het1 na> ik me51
 e5 go$e g$a*te de ,philosophie         
,zoologique voor e5 groot]5 kr+ 9 het   
holl&s* toegankelijk te mak54 ,ond] de  
v]s*ill5de evolutie!orien1 die h$5 t5   
dage bij de biolog5 me] ( m9d] in/emm+  
v9d51 neemt nog altijd het lam>ckisme1 (
 neolam>ckisme1 zooals het 9 zijn       
gewijzigd5 vorm heet1 e5 belangrijke    
plaats 94  ,doordat het zi* aansluit aan
 het onmiddellijk wa>g5om5e 9 de natuur1
 n4l4 de aanpass+ d] di]5 aan de        
uitw5dige om/&igh$51 is het voor vel5 de
 mee/ aanneemb>e1 miss*i5 de mee/       
m5s*elijke voor/ell+ geword51 al is m5  
zi* ze] go$ van de bezw>5 bewu/1 die er 

teg5 9 gebra*t kunn5 word54  ,het is ze]
 gemakkelijk1 de le] van ,lam>ck        
bela*lijk te mak51 door enkele          
voorbeeld51 uit hun v]b& g]ukt1 als     
typis*e specim9a van zijn voor/ell+5 t5 
be/e te gev54 ,ma> lee/ m5 zijn eig51   
oorspronkelijk w]k zond] bevooroordeel+1
 dan is zek] spott]nij het laat/e1 wat  
m5 bij zi* zal voel5 opkom54 ,diepe ern/
 en volkom5 ov]tuig+ spreekt uit alles1 
wat hij s*rijft4 ,het is wa>1 de taal is
 niet boei5d1 bloemrijk ( meeslep5d1 hij
 v]valt telk5s 9 h]hal+51 ma> to* blijft
 m5 doorlez5 en begrijpt me] en me]1 dat
 aan de gewone voor/ell+ van het        
,lam>ckisme 9 h&- en le]boek5 e5        
belangrijk iets ontbreekt1 n4l4 de      
wijsge]ige a*t]grond1 die aan al zijn   
bes*\w+5 e5 diep]5 z9 geeft4 ,weliswa>  
maakt zijn philosophis*e natuurbes*\w+  
op ons vaak e5 wat naev5 indruk2        
begripp5 uit zijn tijd als de fluida    
zijn voor/ell+51 wa> wij teg5woordig    
niet v]d] mee kom54 ,ma> ook hi]9 hebb5 
wij zijn wijze van d5k5 te beoordeel5   

na> d5 tijd1 wa>9 hij leefde1 en dan    
ziet m51 hoe hij telk5s met e5          
held]zi5d5 blik en go$ doorda*te r$5e]+ 
tot inzi*t5 kwam1 die niet veel afwijk5 
van wat wij nu op he*t]5 grondslag      
omtr5t de beteek5is van v]s*ill5de      
organ5 wet54 ,m5 d5ke bijv4 aan zijn    
teg5/ell+ d] groote- teg5ov] de ov]ige  
h]s551 ov]e5kom5de met onze teg5woordige
 opvatt+ van ,ne5cephalon en            
,palaencephalon 7,ed+]74  ,ev5wel1 het  
blev5 veelal g5iale concepties1 die     
sle*ts zeld5 door eig5 ond]zoek getra*t 
w]d5 bewa>heid te word54 ,uitga&e van de
 grondg$a*t5 0 zijn sy/eem uit]/        
zorgvuldig en go$b]$5e]d opgeb\wd4      
,bleek e*t] de grond/ell+ onh\dba>1 dan 
zijn natuurlijk ook de v]d]e besluit51  
wa>toe hij komt1 voor ons van ge5       
belang4 7,dit geldt bijna voor al zijn  
physis*e en *emis*e v]h&el+574 ,bij zijn
 biologis*5 g$a*t5gang volgt m5 e*t] ook
 ?ans nog ,lam>ck met groote            
belang/ell+1 al zal er altijd wel e5    
zek]e twijfel blijv5 be/aan4  ,ma>444   

dit geldt voor alle evolutie!orien1 en (
 het da>om w5s*elijk is1 voore]/ ze ma> 
alle te lat5 ru/51 en alle5 wa>nem+5 te 
v]zamel51 moge i$] voor zi* uitmak54 ,de
 mee/e biolog5 zull5 to* wel e5ige      
voorliefde hebb5 voor e5 bepaalde ri*t+ 
en dan is het zek] go$ 9 het orig9eel   
het w]k van e5 g5iaal man als ,lam>ck te
 le]5 k5n51 die voorzek] de e]/e ern/ige
 en /ellig niet de m9/ logis* d5k5de    
evolutioni/ 04        ,,voorr$e ,,van   
,,d5 ,,v]tal]                           
,motto3 ,peut-il y avoir1 en hi/oire    
naturelle                     une       
considration plus importante1 et        
laquelle                     on doive   
donn] plus d'att5tion que celle que     
je vi5s d'expos]8                       
,lam>ck1 ,phil4 ,zol4 cap4 ,,vii1 f94   
,van de ,philosophie ,zoologique van    
,jean ,bapti/e de ,lam>ck be/ond nog    
/e$s ge5 ,holl&s*e uitgave2 en to* mag  
die 9 onz5 tijd van oplev5de belang/ell+
 voor dez5 classicus d] af/amm+sle] e5  
behoefte heet54 ,want van de to5em5de   

wa>de]+ voor zijne d5kbeeld5 ond] de    
zolog51 met "n de palaeozolog5 getuig5  
de v]s*ill5de ri*t+5 d] lam>cki/5 en    
neolam>ckian54  ,voorzek] zijn de       
leid5de g$a*t5 van ,lam>ck van blijv5de 
wa>de1 ondanks de v]\d]de dtails4 ,en   
lat5 wij ov] deze laat/e1 al mog5 zij   
ons ?ans ook zelfs wat wond]lijk        
voorkom51 niet te h>d oordeel51 en      
b$5k51 dat wij mod]ne biolog5 op de     
s*\d]s van deze pioni]s zijn opgehev56  
,wijz5 wij o4m4 op de treff5de          
ond]s*eid+ tuss*5 organisatie- en       
aanpass+sk5m]k5 9 ho(d/uk ,v en ,,vi4   
,uit]/ curieus zijn voor e5 zoloog de   
toevoeg+5 aan het e9de1 wa>uit hij met n
 slag het conflict begrijpt tuss*5      
,lam>ck en e5 man als ,cuvi]4 ,ma> zijn 
glimla* be/]ve bij de magi/rale         
slotal9ea6  ,deze v]tal+ is gebase]d op 
de oorspronkelijke editie van #ahji     
7,p>is1 ,libraire ,d5tu74 ,aan de       
directie van het ,k4 ,z4 ,g4 ,natura    
,artis ,magi/ra onze dank voor de       
vri5delijkheid1 uit zijn biblio!ek dit  

zeldzame w]k te hebb5 mog5 le556--,de   
h]druk bezorgd door ,*4 ,m>t9s 7,p>is   
#ahgc7 bevat1 naa/ enkele em5daties1    
nogal wat kle9e f\t52 hi]op s*ijnt ook  
de h]druk van #aijg alsm$e de ,duits*e  
bew]k+ van ,pr(4 ,arnold ,lang te b]u/51
 al welke uitgav5 mij t] bes*ikk+ /ond51
 en wa>uit sle*ts zeld51 en dan met     
v]meld+1 geput is4  ,van annote]5 is    
geheel afgezi54 ,hi]voor zij 9 de e]/e  
plaats v]wez5 na> de ,ges*i*te des      
,lam>ckismus van ,dr4 ,adolf ,wagn]     
7,/uttg>t #aiji72 voorts na> cap4       
,,vii-,,ix van ,f4 ,khn]1 ,lam>ck1 die  
,lehre vom ,leb51 ,eug4 ,di$]i*s1 ,j5a  
#aiac4--,t5 g]ieve van d5 niet geheel   
deskundig5 lez] is e*t] bij sommige al  
te /]k v]\d]de plaats5 e5 wa>s*uw5d 77  
geplaat/4  ,9 de lij/5 van het ,v,i,i,ie
 ho(d/uk 9 het orig9eel kom5 de g5]a    
voor ond] hun latijns*e ( v]frans*te1   
jazelfs ond] de ,frans*e nam54 ,ik heb  
da>9 me] e5heid gebra*t door de         
wet5s*appelijke nom5clatuur voorop te   
/ell5 en da>aan zooveel mogelijk het    

,holl&s*e aequival5t toe te voeg54  ,de 
v]tal+ is e5 onv]korte1 9 die beteek5is1
 dat vrijwel ge5 enkele z9 van d5       
ho(dtext is weggelat5 7,dit geldt niet  
voor de not5674 ,wel heb ik mij veelal  
v]oorlo(d1 de wijdloopige               
uitdrukk+swijze wat te bekort53 d5 /ijl 
dus bondig] te mak5 wa>door het volum5  
tot op ongeve] #i_/aj is t]ug-gebra*t4  
,mogelijk1 dat de lectuur hi] en da> op 
d5 mod]n5 lez] alsnog e5 e5igsz9s       
bre$sprakig5 indruk maakt door de vele  
h]hal+54 ,uit e]bi$ voor d5 peetvad] d] 
,biologie heb ik mij e*t] niet aan      
c\pures will5 bezondig54 ,ook is er bij 
de woordkeuze rek5+ geh\d5 met het feit1
 dat wij hi] e5 w]k voor ons hebb5 van  
me] dan e5 eeuw oud4  ,en hi]mee heb ik 
mijn bes*eid5 daad van piteit v]ri*t    
teg5ov] d5 zoo v]e]d5 ,mee/]4  ,tot slot
 wil ik hi] dank br5g5 aan h51 die mij  
bij de v]tal+ zijn behulpzaam gewee/1 en
 wel naa/ ,pr(essor ,sluit] 9 de e]/e   
plaats aan d5 he] ,ju/us ,mey]1         
,z&voort4   ,am/]dam1 ,april #aiba4     

,dr4 ,j4 ,,metzela>        ,,voorr$e    
,de ond]v9d+1 bij het ond]wijs opg$aan1 
heeft mij do5 gevoel51 hoeze] op het    
oog5blik e5 zologis*e philosophie1      
d4w4z4 e5 geheel van voors*rift5 en     
beg9sel5 d] di]/udie--ook toepasselijk  
op &]e deel5 d] natuurwet5s*ap--van pas 
z\ zijn1 aangezi5 onze zologis*e k5nis  
s9ds ongeve] #cj ja> aanm]kelijk is     
gevord]d4  ,ik heb da>om e5 s*ets van   
die philosophie tra*t5 te ontw]p5 t5    
gebruike bij mijn less5 en tot bet]     
begrip van mijn le]l+53 de/ijds _h ik   
ge5 &] doel4  ,ma> da> ik1 om te kom5   
tot het op/ell5 van beg9sel5 en regel5  
als /udiegids v]pli*t 0 de sam5/ell+ d] 
ond]s*eid5e bek5de di]5 te ond]zoek51 te
 lett5 op de bijzond]e v]s*ill5 bij elke
 di]-familie1 -orde en -klasse1 de      
eig5s*app5 te v]gelijk51 die alle rass5 
van di]5 eraan ontle551 kortom3 de mee/ 
algeme5e v]s*ijnsel5 9 de voornaam/e    
gevall5 te le]5 k5n51 zoo w]d ik ga&eweg
 geleid tot ze] belangwekk5de           
wet5s*appelijke ov]weg+5 en tot het     

ond]zoek5 van de moeilijk/e zologis*e   
vraag/ukk54  ,hoe kon ik ook die        
eig5a>dige trapsgewijze afdal+ d]       
di]lijke organism5 9 e5 reeks van de    
volkom5/e tot de onvolkom5/e ond] oog5  
zi51 zond] d5 grond te ond]zoek5 van dat
 onbetwi/b>e en m]kwa>dige feit1 door   
ze] veel bewijz5 ge/aafd8 ,moe/ ik wel  
niet d5k51 dat de natuur a*t]e5volg5s de
 v]s*ill5de lev5svorm5 _h voortgebra*t1 
al voorts*rijd5de van het e5v\dige tot  
het sam5ge/elde8 ,imm]s1 aldus          
trapsgewijs opklimm5de 9 de reeks d]    
di]5 wordt de organisatie all5gs        
sam5ge/eld] op e5 hoog/ opm]kelijke     
mani]4  ,deze g$a*te w]d 9 mijn oog5 des
 te wa>s*ijnlijk]1 to5 ik besefte1 dat  
de all]e5v\dig/e organism5 ge5 enkel    
bijzond] orgaan ( v]mog5 v]toon51 ma>   
alle5 die1 welke aan alle lev5de wez5s  
geme5 zijn2 en dat1 na>mate de natuur   
geleidelijk de ond]s*eid5e bijzond]e    
organ5 s*iep1 en aldus me] en me] de    
di]lijke organisatie v]wikkelde1 de di]5
 al na> hun organis*e gel$+ v]s*ill5de  

speciale v]mog5s v]kreg51 talrijk en op 
d5 voorgrond tr$5d bij de mee/ volkom5e 
ond] h54  ,deze a&a*t-boei5de bes*\w+5  
d$5 mij weldra ond]zoek51 wa>uit het    
lev5 w]kelijk be/aat en welke voorwa>d5 
dat natuurv]s*ijnsel /elt om zi* zelf   
voort te br5g5 en li*amelijk te         
be/5dig54 ,ik kon mij te m9d] aan dat   
ond]zoek onttrekk51 ov]tuigd als ik 01  
uitsluit5d bij de simpel/e organism5 de 
oploss+ te kunn5 v9d5 van e5            
kla>blijkelijk zoo moeilijk probleem1   
da> alle5 deze alle noodzakelijke       
lev5svoorwa>d5 v]toon5 en niets v]w>r5ds
 da>5bov54  ,da> dus de lev5svoorwa>d5  
op d5 laag/5 trap van bew]ktuig+ voll$ig
 en tegelijk 9 hun e5v\dig/5 vorm       
aanwezig zijn1 g+ het erom1 te wet51 hoe
 dezelve door e5 ( &]e wijzig+ tot e5   
m9d] e5v\dige _h kunn5 leid5 en tot de l
 sam5ge/eld] trapp5 d] di]5reeks4 ,ik   
me5de de oploss+ van mijn probleem te   
zi51 met behulp d] volg5de bes*\w+5     
wa>toe de wa>nem+ mij geleid _h3  ,t5   
e]/e bewijz5 e5 m5igte bek5de feit51 dat

 het voortdur5d gebruik van e5 orgaan   
tot zijn ontwikkel+ bijdraagt1 het      
v]/]kt en zelfs v]groot1 t]wijl e5 tot  
gewoonte geword5 niet-gebruik die       
ontwikkel+ b5adeelt1 het ontwa>digt en  
ga&eweg doet afnem5 en t5 slotte doet   
v]dwijn51 indi5 dat onbruik langdurig   
aanh\dt bij alle nakomel+54 ,m5 begrijpt
 dus1 dat als e5 v]&]+ van om/&igh$5 e5 
di]5ras dw+t tot wijzig+ van gewoont51  
de m9d] gebruikte organ5 dan me] en me] 
t5 gronde gaan4 ,&]zijds ontwikkel5 zi* 
de veel-gebruikte deel5 bet] en erlang5 
afmet+5 en kra*t 9 v]h\d+ tot het       
gebruik1 dat de individu5 ervan mak54   
,t5 twe$e w]d ik al nad5k5d ov]tuigd1   
dat na>mate de vloei/(f5 van e5         
organisme 9 beweg+ v]sneld word51 zij   
het door/room5de za*te celweefsel       
wijzig51 er doorgang5 en v]s*ill5de     
kanal5 9 op551 kortom er v]s*ill5de     
organ5 do5 ont/aan1 al na> hun eig5e    
organisatie4  ,op grond dez] beide      
ov]weg+5 bes*\wde ik het als zek]1 dat  
de vloei/(beweg+ 9 de di]5--all5gs met  

de sam5ge/eld] word5de bew]ktuig+       
v]sneld--en de invlo$ d] nieuwe         
om/&igh$5--wa>aan ze blootge/eld w]d5   
bij de v]spreid+ ov] de bewoonb>e       
w]eld--de twee voorname oorzak5 w>51 die
 h5 tot d5 teg5woordig5 toe/& gebra*t   
hebb54  ,ik heb mij 9 dit w]k vol/rekt  
niet bepaald tot het uite5zett5 d]      
wez5lijke lev5svoorwa>d5 bij de         
e5v\dig/e organism5 ( d] oorzak5 van de 
to5em5de v]wikkel+ d] di]lijke          
organisatie vanaf de onvolmaak/e tot de 
volmaak/e4 ,ma> da> ik 9 de mogelijkheid
 gelo( de physis*e gezi5 het v]volg     
oorzak5 van het gevoel te le]5 k5n51    
wa>ov] zooveel di]5 bes*ikk51 heb ik ook
 da>m$e mij beziggeh\d54  ,ov]tuigd1 dat
 ge5 enkele /( zelf het v]mog5 tot voel5
 kan hebb5 en het gevoel zelf zi* sle*ts
 op5ba>t bij de v]ri*t+5 van e5 da>op   
+]i*t orgaan-sy/eem1 heb ik gezo*t na>  
het me*anisme van dat bewond]5swa>dige  
v]s*ijnsel1 en ik gelo( het gevond5 te  
hebb54  ,bij het inzamel5 van positieve 
wa>nem+5 hi]aanga&e w]d het mij         

duidelijk1 dat tot het tot /& kom5 van  
gevoel re$s e5 ze] sam5ge/eld z5uwtoe/el
 noodig is1 en 9 veel hoog] mate nog    
voor intellig5tie4    ,ik b5 da>door    
ov]tuigd geword51 dat e5 ze] onvolkom5  
z5uw/elsel--gelijk bij de laaggeplaat/e 
di]51 wa> het voor 't e]/ optrad--9 di5 
toe/& sle*ts 9 /aat is tot het opwekk5  
d] spi]beweg+5 en nog niet van e5ig     
gevoel4 ,op dat /adium v]toont het      
sle*ts z5uwknoop5 wa>van vezels uitgaan1
 en no* e5 buik/r5g1 no* ruggem]g1 no*  
h]s554  ,9 v]d] voortges*r$5 toe/& zi5  
we die g5oemde deel5 optr$52 het        
middelpunt van het gevoel is de h]s551  
vanwa> de z5uw5 ontspr+5 na> e5ige      
bijzond]e z9tuig54 ,de betreff5de di]5  
v]heug5 zi* dan 9 het v]mog5 tot gevoel4
  ,v]volg5s heb ik getra*t het me*anisme
 te bepal51 wa>door gewa>word+5 ges*i$51
 en aangetoond1 dat deze bij di]5 zond] 
v]/&sorgaan niet me] dan e5 indruk      
teweegbr5g51 vol/rekt nog ge5 g$a*te1 k 
als zij1 ondanks de aanwezigheid van    
zoo'n orgaan1 niet word5 opgem]kt4  ,ik 

heb1 om de wa>heid te zegg51 bij mijzelf
 nog niet uitgemaakt1 ( 9 dat me*anisme 
de gewa>word+5 ges*i$5 door uitz5d5 van 
z5uwfluida vanaf het geprikkelde punt1 (
 enkel door e5 beweg+ 7trill+1 v]t47 9  
datzelfde fluidum4 ,dat inmiddels de    
duur van zek]e gewa>word+5 ev5r$ig is   
met di5 d] v]oorzaakte indrukk5 doet mij
 na> de laat/e me5+ ov]hell54  ,mijn    
wa>nem+5 z\d5 ge5 voldo5de li*t gebra*t 
hebb5 ov] het ond]havige ond]w]p1 als ik
 niet tot de erk5n+ en het bewijs gekom5
 01 dat gevoel en prikkelba>heid twee   
ze] v]s*ill5de v]s*ijnsel5 zijn2 dat zij
 ge5]lei geme5s*appelijk5 oorsprong     
hebb51 zooals m5 heeft g$a*t2 dat het   
e]/e n4l4 e5 v]mog5 is1 eig5 aan        
bepaalde di]51 e5 bijzond] /el w]ktuig5 
v]eis*5de1 t]wijl de twe$e zooiets niet 
behoeft en aan alle di]lijke organisatie
 geme5 is4  ,door v]w>r+ dez] beide nu  
zal m5 zi* li*t kunn5 v]giss5 9 d5      
uitleg d] mee/e v]s*ijnsel5 op het gebi$
 van bew]ktuig+ d] di]54 ,vooral als m5 
de beg9sel5 van gevoel en beweg+ en d5  

zetel hi]van bij de betreff5de di]5     
proefond]v9delijk tra*t uit te vors*54  
,nadat m5 bijv4 jeugdige di]5 _h on?o(d 
( het ruggem]g doorgesn$5 tuss*5        
a*t]ho(d en atlas ( er e5 sonde 9 ge/ok5
 _h1 heeft m5 v]s*ill5de                
beweg+5--v]oorzaakt door lu*t9blaz+ 9 de
 long5--geh\d5 voor e5 bewijs van het   
we] oplev5 van het gevoel4 ,intuss*5    
zijn deze gevolg5 sle*ts te dank53      
e5]zijds aan de niet-uitgeblus*te       
prikkelba>heid--die imm]s nog e5ig5 tijd
 na d5 dood aanh\dt1--&]zijds aan       
bepaalde spi]trekk+51 door die inblaz+  
opgewekt1 als de rugge/r5g nog niet ov] 
de heele l5gte door de sonde is v]woe/4 
,als ik nu niet de organis*e w]kkra*t1  
die beweg+ en gevoel teweegbr5gt _h le]5
 k5n5 als volkom5 onafhankelijk van     
elka>--(s*oon voor beide n]veuse inw]k+ 
noodig is--en als ik niet opgem]kt _h1  
dat m5 v]s*ill5de spi]5 kan beweg5 zond]
 e5ige gewa>word+ da>van1 en ook        
omgeke]d1 dan _h ik die 9 di]tjes zond] 
ho(d ( h]s55 opgewekte beweg+5 voor     

teek55 van gevoel geh\d51 en ik z\ mij  
v]gi/ hebb54  ,indi5 e5 individu niet 9 
/aat is--van nature ( &]sz9s--om van e5 
gewa>word+ te getuig51 en niet door     
geluid5 uit+ geeft aan de gel$5 pijn1   
zoo heeft m5 ge5 enkel &] zek] teek5    
voor zoo'n gewa>word+1 dan de wet5s*ap1 
dat het /el gevoelsorgan5 niet v]woe/1  
en onges*ond5 is4 ,spi]beweg+5 zond] me]
 zijn nog ge5 bewijs voor gevoel4       
,nadat ik mijn inzi*t5 omtr5t deze d+5  
gevormd _h1 g+ ik het inn]lijke gevoel  
bes*\w51 d4w4z4 dat lev5sbesef sle*ts   
eig5 aan di]5 9 /aat tot voel54 ,ik     
bra*t het 9 v]b& met alle bek5de1       
corresponde]5de feit51 alsm$e mijne     
eig5e wa>nem+5 en kwam weldra tot de    
slotsom1 dat dit inn]lijke gevoel e5    
wez5lijke kra*t is1 die m5 niet         
/ilzwijg5d voorbij kan gaan4  ,niets    
s*ijnt mij ind]daad belangrijk] dan dit 
inn]lijke gevoel 7bij d5 m5s* en de di]5
 met e5 da>op +]i*t1 z5uw/elsel7        
opgewekt door physis*e en psy*is*e #a   
behoeft5 en op zijn beurt we] de bron1  

wa>uit beweg+5 en h&el+5 hun middel5 tot
 uitvo]+ putt54 ,niem& _h er a&a*t aan  
be/e$1 voor zoov] ik weet1 zoodat alle  
mogelijke v]kl>+5 voor de voornaam/e    
v]s*ijnsel5 9 het di]lijk organisme     
onvoldo5de blev5 door deze leemte 9 de  
k5nis van e5 hunn] ho(doorzak54         
,intuss*5 hebb5 wij e5 soort donk] besef
 van het be/aan van deze inn]lijke ma*t 
bij het gewag5 van de ontro]+51 die wij 
zelf 9 tallooze om/&igh$5 ond]gaan4     
,want het woord gemo$sbeweg+ 7dat ik    
niet gevormd heb7 wordt 9 het           
spraakgebruik nogal vaak aangew5d1 om   
bov5g5oemde feit5 aan te duid54  ,to5 ik
 gem]kt _h1 dat het inn]lijk gevoel door
 v]s*ill5de oorzak5 v]mag bewog5 te     
word5 en dan kan optr$5 als opwekk] van 
h&el+51 w]d ik getr(f5 door de          
m5igvuldige bek5de feit51 die dit       
beve/ig52 t]wijl de moeilijkh$5 omtr5t  
de oorzakelijke prikkels tot actie1 die 
mij al s9ds lang bezwa>d hadd51 mij ?ans
 geheel v]dw55 blek54  ,mijzelf nogal   
geslaagd a*t5de 9 het vatt5 van e5      

wa>heid--n4l4 om de kra*t1 die de       
beweg+5 d] di]5 voortbr5gt1 toe te      
s*rijv5 aan het inn]lijke gevoel--_h ik 
intuss*5 nog ma> e5 deel van de         
moeilijkh$5 van dat ond]zoek opg]uimd4  
,want kla>blijkelijk bezitt5 niet alle  
bek5de di]5 e5 z5uw/elsel en kunn5 't   
ook niet bezitt54 ,d]halve zijn ook niet
 alle met dat inn]lijke gevoel begaafd1 
en hebb5 dus bij h5 de uitgevo]de       
beweg+5 e5 &]5 oorsprong4  ,e5maal zoov]
 gekom5 w]d het mij weldra duidelijk1   
dat e5 groot aantal di]5 zi* 9 hetzelfde
 geval moe/5 bev9d5 als de plant51 wi]  
lev5 niet z\ kunn5 be/aan en zi*        
daadw]kelijk be/5dig5 zond] prikkels van
 buit5af4  ,en da> ik al dikw]f gem]kt  
_h1 dat de natuur v]s*ill5de middel5    
aanw5dt om tot hetzelfde doel te kom51  
bleef hi]omtr5t bij mij ge5 twijfel me] 
be/aan4  ,zoo gelo( ik dan1 dat de      
laag/e di]51 zond] z5uw/elsel1 sle*ts   
lev5 met behulp van de prikkels1 uit de 
buit5w]eld ontvang51 d4w4z4 doordat     
fijne en imm]-beweeglijke fluida uit de 

omgev+ onoph\delijk 9 de organism5      
doordr+5 en er het lev5 ond]h\d51       
voorzoov] hun toe/& dit mogelijk maakt4 
,deze zoo vaak ov]wog5 g$a*te nu1 na>   
all5 s*ijn door zooveel feit5 beve/igd1 
en bij mijn wet5 door ge5 enkel         
teg5gesprok5 en wa>voor ook het         
plant5lev5 k5nelijk getuigt1 zij w]pt   
m4i4 e5 /raal van li*t op de ho(doorzaak
 van lev5 en beweg+ d] di]51 wa>aan zij 
alles v]s*uldigd zijn1 wat h5 bezielt4  
,deze bes*\w+ 9 v]b& br5g5de met de     
beide vorige--d4w4z4 met die aanga&e de 
uitw]k+ d] fluid5beweg+ 9 de di]5 en    
#b;e de v]&]+5 9 hun om/&igh$5 en       
gewoont5--kon ik de v]b9d+sdraad vatt5  
tuss*5 de talrijke oorzak5 d]           
v]s*ijnsel5 van het di]lijk organisme   
na> zijn ontwikkel+ en v]s*eid5heid4    
,weldra zag ik het belang van dat middel
 van de natuur1 dat da>9 be/aat1 dat de 
nieuwgevormde individun alles bew>51 wat
 de voor\d]s door hun lev5s-loop en     
inw]k+ d] om/&igh$5 v]worv5 hadd54  ,to5
 ik nu _h opgem]kt1 dat beweg+5 bij de  

di]5 nooit word5 meeg$eeld ma> opgewekt1
 begreep ik1 dat de natuur1 e]/ g$wong5 
aan het omr+5d milieu de opwekk5de kra*t
 te ontle55 tot de beweg+5 en h&el+5 d] 
lag]e di]51 deze kra*t--bij de groei5de 
sam5ge/eldheid van de di]lijke          
organisatie--heeft wet5 te v]legg5 na>  
hun inn]lijk1 en ha> t5 slotte t]       
bes*ikk+ van het individu /elde4  ,dit  
zijn de voornaam/e ond]w]p51 die ik heb 
tra*t5 op te /ell5 en te ontwikkel5 9   
dit w]k4  ,zoo bi$t dan de ,zologis*e   
,philosophie de resultat5 van mijn /udin
 ov] de di]51 hun algeme5e en bijzond]e 
eig5s*app51 de oorzak5 van de v]s*ill5de
 ontwikkel+ van hun organisatie1 en de  
v]mog5s1 die zij da>aan ontle554 ,voor  
de sam5/ell+ heb ik het voornaam/e      
mat]iaal gebruikt1 v]zameld voor e5     
ontworp5 w]k ov] de lev5de wez5s ond] d5
 titel ,biologie1 hetwelk niet door mij 
voltooid zal word54  ,de talrijke       
opgesomde feit5 /aan va/1 en de eruit   
afgeleide gevolgtrekk+5 s*ijn5 mij dw+5d
 jui/ en d]halve1 na> mijn ov]tuig+1    

moeilijk te v]bet]54  ,intuss*5--dit    
spreekt vanzelf--zull5 v]s*eid5e nieuwe 
bes*\w+5 9 dit w]k al dadelijk d5 lez]  
ongun/ig /emm5 door d5 natuurlijke we]/&
 van geve/igde me5+5 teg5 op/&ige       
nieuwe4 ,da> nu deze ma*t van oude ideen
 ov] nieuwe dit vooroordeel begun/igt1  
vooral als er e5ig belang--hoe kle9     
ook--op het spel /aat1 zoo is bijgevolg1
 hoe moeilijk het ontdekk5 van nieuwe   
wa>h$5 bij de natuur/udie ook zij1 de   
/rijd voor hun erk5n+ nog veel zwa>d]4  
,deze moeilijkh$5 van v]s*ill5d5        
oorsprong zijn 9 d5 grond e]d] vr-1 dan 
nadeelig voor ons wet54 ,want door die  
/roefheid bij het toelat5 van nieuwe    
d5kbeeld5 zijn er e5 m5igte s*oon       
s*ijn5de1 ma> zond]l+e en ongegronde    
ideen die1 nauw gebor51 we] t]ugz9k5 9  
de v]getelheid4 ,ond]tuss*5 word5 soms  
uit/ek5de inzi*t5 en deugdelijke g$a*t5 
om dezelfde r$5 v]worp5 ( v]wa>loosd4   
,ma> bet]1 dat e5 e5maal erk5de wa>heid 
lang moet /rijd5 zond] re*tmatige       
belang/ell+ te ond]v9d51 dan dat alle   

voortbr5gsel5 d] weeld]ige m5s*elijke   
v]beeld+ voet/oots aang5om5 word54  ,hoe
 me] ik hi]ov] pe9s1 9 't bijzond] ov]  
de vele oorzak51 die ons oordeel kunn5  
wijzig51 hoe me] ik ov]tuigd raak1 dat1 
uitgezond]d de door niem& betwijfelb>e  
/(felijke en ab/racte #b feit51 alles   
v]d] sle*ts me5+ ( r$5e]+ is4 ,en zooals
 bek5d1 kan m5 teg5ov] de e5e r$5e]+    
/e$s de &]e /ell54 ,hoeze] dan ook de   
ond]s*eid5e m5s*elijke me5+5 k5nelijk   
mog5 v]s*ill5--9 wa>s*ijnlijkheid1      
bewijskra*t ( zelfs 9 wa>de--zoo komt   
het me to* voor1 dat wij h5 niet moet5  
lak51 die de onze afwijz54  ,moet m5 nu 
de mee/-v]spreide me5+5 sle*ts gegrond  
a*t58 ,de ond]v9d+ le]t to*1 dat de     
v]li*t/e p]son5 met het mee/-ontwikkelde
 v]/& t5 all5 tijde sle*ts e5 kle9e     
m9d]heid vorm54 ,onteg5zeggelijk moe/5  
de gezaghebb5d5 9 de wet5s*ap niet elka>
 tell51 ma> na> wa>de s*att51 (s*oon    
ind]daad die appreciatie ze] moeilijk   
is4  ,intuss*5 is het door de vele /r5ge
 voorwa>d5 voor e5 go$ oordeel nog niet 

altijd zek]1 dat de als autoriteit5     
bes*\wd5 de zak5 volkom5 jui/           
beoordeel54  ,voor d5 m5s* zijn dus     
besli/e wa>h$51 wa>op hij met zek]heid  
/aat kan mak5 sle*ts3 wa>neemb>e feit5  
zond] de eruit afgeleide gevolgtrekk+52 
het be/aan van de natuur1 die deze d+5  
v]toont en t5 slotte de wett51 die      
beweg+ en v]&]+ h>] deel5 behe]s*54     
,da>buit5 is alles onzek]heid1 al hebb5 
ook sommige gevolgtrekk+51 !orin1 me5+5 
enz4 veel me] wa>s*ijnlijkheid dan &]e4 
,m5 kan op ge5 enkel d] laat/g5oemde d+5
 b\w51 da> zij1 die deze v]/&sbew]k+5   
uitvo]51 niet met zek]heid de bij uit/ek
 w>e elem5t5 da>toe uitsluit5d en       
voll$iglijk gebruikt hebb54 ,da> voor   
ons niets va//aat dan het be/aan van    
li*am51 die onze z9tuig5 a&o51 en hun   
w]kelijke eig5s*app51 en voorts de k5b>e
 /(felijke en ab/racte feit51 moet5 de 9
 dit w]k uite5gezette g$a*t51 r$5e]+5 en
 uitlegg+5 e5v\dig bes*\wd word5 als    
voorgeslag5 me5+5 mijn]zijds aanga&e d5 
mogelijk5 to$ra*t van zak54  ,hoe dit   

zij1 t]wijl ik mij wijdde aan de        
wa>nem+51 die leidd5 tot de 9 dit w]k   
uite5gezette bes*\w+5 heb ik ze met     
vreugde ov]e5kom/ig de wa>heid bevond51 
als beloon+ voor de v]moei5iss5 mijn]   
/udin en ov]d5k+54 ,en met hun          
publicatie b$oel ik e5 uitnoodig+ aan de
 v]li*te natuurvri5d5 om ze na te gaan  
en te beproev5 en er hun eig51 pass5de  
gevolgtrekk+5 uit af te leid54  ,da>    
deze weg mij de e5ige s*ijnt1 die leidt1
 al?ans di*t nad]t tot de k5nis van de  
wa>heid1 en deze k5nis kla>blijkelijk   
voordeelig] is dan de dwal+ 9 ha>       
plaats1 zoo twijfel ik niet aan zijn    
jui/heid4  ,m5 zal opm]k51 dat ik met   
bijzond] behag5 het twe$e1 en vooral het
 d]de deel van dit w]k beh&eld heb en   
zij mij veel belang/ell+ +eboezemd      
hebb54 ,ond]tuss*5 moet5 to* ook de     
beg9sel5 van de natuurlijke hi/orie1 die
 mij 9 het e]/e deel hebb5 beziggeh\d51 
m9/5s bes*\wd word5 als ze] nuttige d+5 
voor de wet5s*ap1 da> zij het mee/      
aansluit5 bij de tot h$5 geld5de me5+54 

,ik z\ voorts dit w]k aanzi5lijk hebb5  
kunn5 uitbreid51 door elk ond]deel1 na> 
zijn belangwekk5d5 inh\d1 geheel uit te 
w]k54 ,ma>1 tot re*t v]/& mijn] opm]k+51
 gaf ik er d5 voorkeur aan1 mij tot e5  
/rikt noodzakelijke uite5zett+ te       
bep]k54 ,da>door heb ik mijn lez]s tijd 
bespa>d1 zond] h5 aan wanbegrip bloot te
 /ell54  ,ik zal mijn voorge/elde doel  
b]eikt hebb51 als de vri5d5 d]          
natuurwet5s*ap voor zi* 9 dit w]k e5ige 
nuttige inzi*t5 en beg9sel5 v9d52 als de
 hi] uite5gezette eig5 wa>nem+5 beve/igd
 ( accoord bevond5 word5 door h51 die   
zi* met dezelfde ond]w]p5 hebb5         
beziggeh\d52 en indi5 de eruit ontsprot5
 g$a*t51 welke zij ook zijn1 onze k5nis 
kunn5 v]me]d]5 ( ons op weg br5g5 na>   
onbek5de wa>h$54       ,,inleid+   ,om  
die b]eikb>e1 /ellige k5nis te v]krijg51
 die ons wa>lijk van nut is1 moet m5    
m4i4 de natuur wa>nem51 ha>             
voortbr5gsel5 be/ude]51 de *>act]ise]5de
 algeme5e en bijzond]e v]h\d+5 opspor51 
voorts de alom he]s*5de orde tra*t5 te  

begrijp51 alsm$e d5 voortgang d] natuur1
 h>e wett51 en de duiz5d]lei middel51   
door ha> gebruikt om die orde te        
bew]k/ellig54 ,aldus smaakt m5 tev5s de 
zoet/e g5iet+51 zoo geig5d als teg5wi*t 
teg5ov] de onv]mijdelijke moeit5 des    
lev5s4  ,ind]daad1 wat is er            
belangwekk5d] 9 de wa>nem+ d] natuur dan
 de /udie d] di]51 het bes*\w5 van het  
v]b& van hun sam5/ell+ met die des m5s*5
 en van het v]mog5 van gewoont51        
lev5swijze1 klimaat en woonplaats om hun
 organ51 eig5s*app5 en eig5a>digh$5 te  
wijzig58 ,( het ond]zoek d] v]s*ill5de  
ond] h5 aangetr(f5 orgaan/elsels1 wa>na>
 m5 de me] ( m9d] v]wijd]de betrekk+5   
va//elt1 die de plaats van e5 iegelijk  
hunn] 9 het natuurlijk sy/eem bepal58   
,wat is er int]essant]1 dan de algeme5e 
indeel+1 wa>toe wij deze di]5 br5g5 op  
grond hunn] groot] ( kle9]              
sam5ge/eldheid van b\w8 ,e5 indeel+1 die
 kon leid5 tot de k5nis van d5 weg zelf1
 di5 de natuur gevolgd heeft bij het    
s*epp5 van alle soort54  ,zek]1         

onteg5zeggelijk zijn al deze bes*\w+5 en
 nog v]s*eid5 &]e1 wa>toe de di]/udie   
noodzakelijk leidt1 ze] belangwekk5d    
voor alle natuurvri5d51 die het w>e 9   
alles zoek54  ,m]kwa>dig intuss*51 dat  
wij de voornaam/e v]s*ijnsel5 e]/ t]    
ov]d5k+ kreg5 s9ds de voorkeur begon    
voor de /udie d] lag]e di]51            
voornamelijk gebase]d op hun anatomis*e 
ond]zoek4  ,niet m9d] m]kwa>dig is het1 
te moet5 erk5n51 dat bijna /e$s door de 
voortgezette ond]zoek+5 van de g]+/e    
object5 en s*ijnb>e kle9igh$5 9 de      
natuur de belangrijke k5nis gewonn5 is1 
leid5de tot de ontdekk+ h>] wett5 en    
middel5 en van ha> beloop4 ,deze        
wa>heid1 re$s door veel belangrijke     
feit5 beve/igd1 zal 9 dit w]k nog nad]  
blijk5 en ons me] dan ooit ervan        
ov]tuig51 dat bij de natuur/udie        
vol/rekt niets v]wa>loosd mag word54    
,het voorw]p van de /udie d] di]5 is    
niet uitsluit5d1 hunne v]s*ill5de rass5 
te le]5 k5n51 en alle ond]s*eid5        
bijzond]e eig5a>digh$5 da>tuss*5 te     

bepal54 ,ma> het geldt ook1 te kom5 tot 
de k5nis van d5 oorsprong hunn] v]mog5s1
 de oorzaak5 van het ont/aan en ond]h\d5
 van hun lev5 en voorts van de          
m]kwa>dige voorts*rijd+ hunn]           
organisatie en van het aantal en de     
ontwikkel+ hunn] v]mog5s4  ,aan hun     
wortel zijn ongetwijfeld het physis*e en
 psy*is*e n2 en m5 kan deze wa>heid kla>
 do5 uitkom5 bij de /udie van de        
bew]ktuig+ d] v]s*ill5de bek5de di]ord54
 ,het uit d5 wortel ontsprot5e is e]/   
nauwelijks1 lat] duidelijk 9 twee groep5
 ond]s*eid51 welke op zi*zelf g5om5     
e]tijds mij--en vel5 nu nog--toes*55    
niets geme5s*appelijks te hebb54        
,ond]tuss*5 heeft m5 re$s d5 invlo$ le]5
 k5n5 van het physis*e op het psy*is*e  
#c4 ,ma> blijkba> heeft m5 aan het      
omgeke]de proces nog niet voldo5de a&a*t
 be/e$4 ,voorwa>1 deze twee d+ord5 van  
geme5s*appelijk5 oorsprong w]k5 op elka>
 91 vooral als zij het mee/ ges*eid5    
lijk51 en m5 is teg5woordig 9 /aat1 te  
bewijz51 dat zij elka> ond]l+ wijzig54  

,om de geme5s*appelijke afkom/ van de   
twee resulte]5de gebi$5 aan te toon51   
die 9 hun groot/e ond]s*eid+ het        
physis*e en psy*is*e uitmak51 heeft m5  
e5 v]ke]d5 weg gekoz54 ,m5 is n4l4      
begonn5 deze twee zoo k5nelijk          
ond]s*eid5 object-groep5 te be/ude]5 bij
 d5 m5s* zelf1 wi5s t5 uit]/e sam5ge/eld
 en volmaakt organisme 9 de oorzak5 d]  
lev5sv]s*ijnsel51 gevoel5s en functies  
het +ewikkeld/ is1 en wa> het bijgevolg 
't moeilijk/ valt1 d5 bron van zooveel  
v]s*ijnsel5 te begrijp54  ,na het       
m5s*elijk organisme t] dege be/ude]d te 
hebb51 _h m5--inplaats van dadelijk te  
zoek5 na> de oorzak5 van het lev51 het  
physieke en psy*is*e gevoel1 kortom de  
hoog/e m5s*elijke v]mog5s--de           
organisatie d] &]e di]5 moet5 bes*\w51  
de da>tuss*5 be/a&e v]s*ill51 alsm$e het
 v]b& met hun resp4 v]ri*t+54  ,indi5 m5
 dat g$aan _h1 indi5 m5 d5 vooruitgang 9
 sam5/ell+ bes*\wd _h vanaf het         
e5v\dig/e di] tot d5 m5s* toe1 alsm$e   
het a*t]e5volg5s v]krijg5 van bijzond]e 

nieuwe organ51 hoe de behoeft51--e]/ nog
 9 ze] g]+1 lat] 9 groei5d aantal--d5   
t5d5s tot h5 bevr$ig5de h&el+5 hebb5    
meegebra*t1 hoe de g]egeld en v]/]kt    
uitgevo]de h&el+5 de ontwikkel+ van de  
ha> volbr5g5de organ5 hebb5 v]oorzaakt2 
hoe de beweg+-wekk5de kra*t bij de      
laag/e di]5 buit5 h5 kan geleg5 zijn en 
h5 inmiddels to* beziel54 ,hoe t5 slotte
 deze kra*t 9 het di] zelf ov]gebra*t en
 va/gelegd is1 en hoe zij de bron is    
geword5 van het gevoel1 en t5 slotte van
 de v]/&%&el+54    ,ik kan er bijvoeg51 
dat als m5 deze me?ode gevolgd _h1 m5   
dan 9 het geheel niet het gevoel als de 
algeme5e en onmiddellijke oorzaak d]    
beweg+5 z\ bes*\wd hebb5 en het lev5 als
 e5 opvolg+ van beweg+51 uitgevo]d      
kra*t5s de door v]s*ill5de organ5       
ontvang5 gewa>word+51 ( &]s1 dat alle   
vitale beweg+5 voortgebra*t w]d5 door   
indrukk51 9 de gevoelige deel5 ontvang54
 7,rapp4 du phys4 et du moral de        
l',homme1 pp4 #ch-ci1 #he74  ,deze      
oorzaak z\ tot op zek]e hoogte gegrond  

s*ijn5 t5 opzi*te d] hoog/e di]54 ,ma>  
als het er zoo mee /ond bij alles wat   
leeft1 dan z\ dat l het v]mog5 tot voel5
 bezitt54 ,m5 z\ ons e*t] nog moet5     
bewijz51 dat de plant5 ( zelfs ma> alle 
di]5 9 dat geval v]ke]54  ,ik erk5 9 e5 
d]gelijke algeme5e ond]/ell+ vol/rekt   
niet d5 w>5 gang d] natuur4 ,bij de     
grondve/+ van het lev5 is zij ge5sz9s   
dadelijk begonn5 met het /ell5 van e5   
zoo uitnem5d v]mog5 als het gevoel4 ,zij
 heeft niet v]mo*t dit te s*epp5 9 de   
nog zoo onvolkom5 ond]/e klass5 van het 
di]5rijk4  ,de lev5de natuur heeft alles
 langzam]h& en ga&eweg g$aan1 da> kan m5
 niet me] aan twijfel54  ,ond] de       
v]s*ill5de ond]w]p51 die ik mij voor/el 
9 dit w]k uite5 te zett51 zal ik jui/   
tra*t5 aan te toon51--door ov]al bek5de 
feit5 aan te vo]5--1 dat de natuur 9    
/e$s sam5ge/eld] di]vorm5 progressief de
 v]s*ill5de bijzond]e organ5 en functies
 ges*ap5 heeft4  ,lang gel$5 da*t m51   
dat er e5 soort ladd] ( trapsgewijze    
ket5 be/ond tuss*5 de v]s*ill5de        

lev5svorm54 ,bonnet heeft deze me5+     
ontwikkeld1 ma> hij heeft ha> gans* niet
 bewez5 met aan de organisatie zelve    
ontle5de w]kelijke organieke feit51 wat 
to* wel noodig 01 vooral wat de di]5    
betreft4 ,hij kon dat ook niet1 want 9  
zijn tijd _h m5 nog niet de middel5     
ertoe4  ,bij de be/ude]+ van di]5 van   
alle klass5 is er nog heel wat me] te   
zi5 dan alle5 hun to5em5de sam5ge/elde  
bew]ktuig+4 ,hoe de om/&igh$5 nieuwe    
behoeft5 meebr5g51 deze we] h&el+51 deze
 we]1 door h]hal+1 gewoont5 en neig+5   
als resultaat van het me]d] ( m9d]      
gebruik van e5 ( &] orgaan3 door welke  
natuurlijke middel5 al het door 't      
organisme v]kreg5e te bew>5 en te       
volmak5 is1 enz4 enz41 dat zijn ze]     
belangrijke ond]w]p5 voor de rationeele 
philosophie4  ,ma> deze di]5/udie1      
vooral van de lag]e1 w]d zoolang        
v]wa>loosd1 het v]mo$5 van hun groote   
belang lag nog zoov] af1 en m5 is da>mee
 nog e]/ zoo kortgel$5 begonn51 dat m5  
alle r$5 heeft bij de voortzett+ nog    

veel nieuw li*t te v]wa*t54  ,to5 m5    
begon w]kelijk natuurlijke hi/orie te   
/ude]5 en elk rijk de a&a*t d]          
natuurvors*]s kreeg1 hebb5 de di]kundig5
 ho(dzakelijk de gew]velde di]5         
ond]zo*t1 d4w4z4 de zoogdi]51 vogels1   
kruip5de di]5 en t5 slotte de viss*54   
,bij deze klass5 s*e5 de /udie d]       
soort51 groot] en bet] be/emba> als ze  
gewoonlijk zijn en me] ontwikkeld van   
b\w en functies1 me] te belov5 dan die  
d] ongew]veld54  ,en ind]daad1 de       
uit]mate kle9e afmet+5 d] mee/e         
ongew]velde di]51 hun bep]kte v]mog5s en
 het me] v]wijd]de v]b& hunn] organ5 met
 die van d5 m5s* v]gelek5 bij de hoog]e 
di]51 heeft h5 a4h4w4 door het vulgus   
do5 v]a*t en en hun zelfs tot op onze   
dag5 van de zijde d] natuurond]zoek]s   
sle*ts e5 ze] matige belang/ell+ do5 t5 
deel vall54  ,intuss*5 beg9t m5 t]ug te 
kom5 van dit vooroordeel1 zoo s*adelijk 
voor de vooruitgang onz] k5nis4 ,want   
s9ds e5ige j>5 lang deze eig5a>dige di]5
 nauwlett5d ond]zo*t zijn1 moet m5      

bek5n51 dat hun ond]zoek zo[el voor d5  
natuurvors*] als d5 philosooph          
all]belangwekk5d/ is1 omdat het ov]     
talrijke problem5 d] natuurlijke hi/orie
 en di]kunde e5 li*t w]pt1 dat nd]s     
moeilijk te v]krijg5 z\ zijn4  ,bela/   
met het ond]wijs 9 de door mij          
dusg5oemde ongew]velde di]5 9 het       
,museum voor ,natuurlijke ,hi/orie gav5 
mij de ond]zoek+5 aanga&e deze talrijke 
di]51 het v]zamel5 van de h5 betreff5de 
wa>nem+5 en feit51 en e9delijk het      
inzi*t1 te dank5 aan hunne v]gelijk5de  
anatomie mij weldra e5 ze] hoog d5kbeeld
 van de belang/ell+1 welke die /udie    
v]di5t4  ,ind]daad moet het ond]zoek van
 de ongew]veld5 d5 natuurk5n] wel       
bijzond]lijk int]esse]51 #a;e4 omdat de 
soort5 dez] di]5 veel talrijk] zijn dan 
van de gew]veld52 #b;e4 omdat ze da>door
 me] gev>ie]d zijn2 #c;e4 wijl die      
v>iaties 9 sam5/ell+ veel groot]1       
+rijp5d] en eig5a>dig zijn2 #d;e4 omdat 
de weg1 di5 de natuur volgt om          
successievelijk de v]s*ill5de di]lijke  

organ5 te vorm5 veel duidelijk]         
uitg$rukt is 9 de mutaties1 die zij     
ond]gaan bij de ev]tebrat5 en we da>door
 veel bet] het ont/aan zelf van de      
organisatie1 de oorzaak van hun         
sam5/ell+ en ontwikkel+ kunn5 begrijp51 
dan door alle bes*\w+ van de me] volkom5
 di]51 zooals de gew]velde4  ,to5 ik    
doordrong5 0 van deze wa>h$5 voelde ik  
wel1 dat om ze aan mijn le]l+5 te gev5  
ik1 9 plaats van mij dadelijk 9         
bijzond]h$5 te v]liez51 hun vr alles de 
algeme5e v]h\d+5 omtr5t alle di]5 moe/  
toon52 het v]b& des geheels1 alsm$e de  
wez5lijk da>op betrekk+ hebb5de         
bes*\w+54 ,v]volg5s /elde ik mij voor1  
de voornaam/e mom5t5 te besprek51 die   
dit geheel v]deel51 om ze ond] elka> te 
v]gelijk5 en elk afzond]lijk bet] te do5
 k5n54  ,het w>e middel to*1 om te kom5 
tot e5 deugdelijke k5nis van e5 ond]w]p1
 zelfs tot 9 de kle9/e ond]deel51 is3 te
 beg9n5 met het 9 zijn geheel te        
bes*\w52 door te ond]zoek51 f massa1 f  
uitgebreidheid1 f het geheel d]         

sam5/ell5de deel54 ,dan moet m5 zijn a>d
 en oorsprong ond]zoek51 welk v]b& er   
be/aat met &]e bek5de v]s*ijnsel51 9 n  
woord1 het ond] alle gezi*tspunt5       
bes*\w51 die li*t kunn5 v]s*aff5 omtr5t 
de hun betreff5de algeme5e geldigh$54   
,m5 split/ v]volg5s dat ond]w]p 9 zijn  
voornaam/e deel5 om ze afzond]lijk te   
bes*\w5 9 alle v]h\d+51 die ons te hunn5
 opzi*te kunn5 inli*t54 ,en aldus       
voortga&e met v]deel5 en ond]v]deel5    
dr+t m5 tot 9 de kle9/e details door1   
wa>van de bijzond]h$5 ond]zo*t word51   
tot de g]+/e toe4 ,aan het e9d van dit  
ond]zoek trekt m5 er de conclusies uit  
en ga&eweg wordt zoo de wijsbege]te dez]
 wet5s*ap opge/eld en v]bet]d4  ,alle5  
langs dez5 weg kan het m5s*elijk v]/& de
 mee/ uitgebreide1 deugdelijke en /evig 
gegrondve/e k5nis erlang51 9 welke      
wet5s*ap ook4 ,en alle5 door deze wijze 
van analyse maakt zij wez5lijke vord]+5 
en word5 de betreff5de ond]w]p5 nooit   
v]w>d ma> volkom5 doorgrond4            
,ongelukkig is m5 bij de natuur/udie    

niet g5oeg gew5d deze me?ode te volg54  
,de wel erk5de noodzaak de afzond]lijke 
voorw]p5 go$ wa> te nem5 heeft de       
gewoonte do5 ont/aan1 zi* da>bij en bij 
hun kle9/e details te bepal51 zoodat zij
 voor de mee/e natuurvors*]s het        
voornaam/e ond]w]p van /udie geword5    
zijn4 ,het z\ intuss*5 voor de          
natuurwet5s*app5 e5 w]kelijke remm+ zijn
 #d1 indi5 m5 9 de wa>g5om5 object5     
sle*ts h>dnekkiglijk d5 vorm1 afmet+1   
uitw5dig voorkom5 tot 9 de kle9/e       
details1 kleur enz4 bleef zi51 en als   
die sy/ematici zi* niet v]wa>digd5 zi*  
tot bes*\w+5 van hoog]e orde op te w]k51
 zooals het ond]zoek na> de natuur van  
het ond]havige voorw]p1 na> de oorzak5  
d] wijzig+5 en v>iaties1 wa>aan het is  
ond]worp51 na> hunne ond]l+e betrekk+5  
en die met de &]e bek5de voorw]p51 enz4 
,doordat m5 niet g5oeg de ges*et/e      
me?ode volgt1 m]kt m5 zooveel           
uite5loop5de ri*t+5 op 9 het di5aanga&e 
gele]a>de1 zo[el 9 de boek51 als eld]s1 
begrijp5 de sy/ematis*e speciali/5      

sle*ts hoog/ moeilijk het algeme5e v]b& 
tuss*5 de natuurvorm5 ( het w>e plan d] 
natuur en erk5n5 zij bijna ge5 h>]      
wett54  ,e5]zijds nu ov]tuigd1 dat m5   
niet e5 me?ode moet volg5 die dusdanig  
de g$a*t5 bep]kt en b5auwt1 en &]zijds  
v]pli*t1 e5 nieuwe uitgave van mijn     
,sy/eem d] ongew]velde ,di]5 te bezorg51
 da> de snelle vord]+5 d] v]gelijk5de   
anatomie1 de nieuwe ontdekk+5 d] zolog5 
en mijne eig5e wa>nem+5 mij 9 /aat      
/eld51 dit w]k te v]bet]51 heb ik geme5d
 9 e5 afzond]lijk w]k ond] d5 titel     
,zologis*e ,philosophie te moet5        
v]zamel54 #a;e4 ,de algeme5e beg9sel5   
voor de /udie van het di]5rijk2 #b;e4 de
 belangrijke wa>nem+51 wa>mee m5 da>bij 
rek5+ moet h\d52 #c;e4 ov]weg+5         
betreff5de de wetmatige groepe]+ d] di]5
 en hun mee/ pass5de classifice]+2 #d;e4
 de gewi*tig/e gevolgtrekk+5            
natuurlijk]wijze uit e5 en &] af te     
leid5 en die de w>e philosophie d]      
wet5s*ap grondve/54  ,de ,zologis*e     
philosophie is niet &]s dan e5 omgew]kte

 v]bet]de en ze] v]me]d]de uitgave mijn]
 ,ond]zoek+5 ov] lev5de ,wez5s4 ,zij is 
v]deeld 9 drie deel51 en elk da>van we] 
9 v]s*ill5de ho(d/ukk54  ,9 het e]/e    
deel1 dat de voornaam/e wa>g5om5 feit5  
moet bevatt5 en de algeme5e beg9sel5 d] 
natuurwet5s*app51 zal ik e]/ datg5e     
beh&el51 wat ik noem hun kun/matige     
hulpmiddel51 het belang van e5 bes*\w+  
van de ov]e5kom/5 en van het ons te     
vorm5 begrip van dusg5oemde lev5de      
soort54 ,na de algeme5e geldigh$5 omtr5t
 de di]5 ontwikkeld te hebb51 zal ik    
uite5zett53 primo de bewijz5 voor e5    
trapsgewijze afklimm+ 9 organisatie1 die
 he]s*t van het e5e e9de tot het &]e van
 e5 di]ket51 wa>bij de mee/ volkom5 di]5
 aan het beg9 zijn geplaat/2 secundo zal
 ik aantoon5 d5 invlo$ d] om/&igh$5 en  
gewoont5 op de di]lijke organ51 als     
zijnde de bron d] oorzak51 die hun      
ontwikkel+ bevord]5 ( remm54 ,ik zal dat
 g$eelte beindig5 met e5 bes*\w+ van de 
natuurlijke orde d] di]5 en e5 epos van 
hun groepe]+ en indeel+4  ,9 het twe$e  

deel hoop ik mijn d5kbeeld5 te gev5 ov] 
de orde en ge/eldheid1 die d5 k]n van   
het di]lijke lev5 uitmak5 en ik zal de  
wez5lijke be/aansvoorwa>d5 van dat      
bewond]5swa>dige natuurv]s*ijnsel       
aanwijz54 ,v]volg5s zal ik de oorzak5   
tra*t5 te bepal51 die prikkel5 tot      
organis*e beweg+52 die van spann+ en    
prikkelba>heid2 de eig5s*app5 van het   
celweefsel2 de e5ige voorwa>d5 wa>bij   
g5]atio spontanea kan optr$52 de        
kla>blijkelijke gevolg5 van de          
lev5suit+5 enz4 enz4  ,9 het d]de deel  
zal ik t5 slotte mijn g$a*t5 uitsprek5  
omtr5t de physieke oorzak5 van het      
gevoel1 de actieve v]mog5s en de        
v]/&%&el+5 van zek]e di]54  ,ik zal     
da>bij beh&el52 #a;e4 d5 oorsprong en de
 vorm+ van het z5uw/elsel2 #b;e4 het    
z5uwfluidum1 sle*ts indirect te k5n51   
ma> welks be/aan bewez5 wordt door de   
aan hetzelve bij uit/ek eig5            
v]s*ijnsel52 #c;e4 de /(felijke         
gevoeligheid en het me*anisme d]        
gewa>word+52 #d;e4 de kra*t1 die de     

beweg+5 en h&el+5 d] di]5 voortbr5gt2   
#e;e4 d5 bron van d5 wil ( het v]mog5   
da>toe2 #f;e4 de ideen en hun v]s*ill5de
 rangorde2 #g;e4 t5 slotte e5ige        
bijzond]e uit+5 van het v]/&1 zooals de 
a&a*t1 de g$a*t51 de v]beeld+1 de       
h]9n]+1 enz4  ,de 9 het twe$e en d]de   
deel uite5gezette bes*\w+5 behelz5      
ongetwijfeld ze] moeilijke en zelfs     
s*ijnba> onoplosb>e ond]w]p54 ,ma> ze   
zijn zoo belangwekk5d1 dat ook al de    
pog+5 t5 hunn5 opzi*te van nut kunn5    
zijn1 hetzij door het aantoon5 van nog  
niet opgem]kte wa>h$51 hetzij door d5   
weg te ban51 die tot ha> kan leid54     
,,zo,,logis*e ,,philosophie  ,,e]/e     
,,deel  ,bes*\w+5 ov] de natuurlijke    
hi/orie d] ,di]51 hun eig5a>digh$51     
v]h\d+51 organisatie1 rangs*ikk+ en     
indeel+ 9 soort5    ,,ho(d/uk ,i  ,,de  
,,kun/matige ,,hulpmiddel5 ,,d]         
,,natuurwet5s*app5   ,ov]al 9 de natuur1
 wa> de m5s* zi* zet tot het v]g>5 van  
k5nis1 is hij g$wong51 v]s*ill5de       
middel5 te gebruik51 #a;e4 om orde te   

s*epp5 tuss*5 de one9dig-talrijke en    
gev>ie]de bes*\wde voorw]p52 #b;e4 om   
zond] v]w>r+ 9 die onmetelijke m5igte f 
belangwekk5de groep5 te ond]s*eid51 f   
elk voorw]p op zi*zelf2 #c;e4 t5slotte  
om alles wat m5 v]nom5 en g$a*t heeft   
aan zijns gelijk5 mee te deel54 ,het    
da>bij door ons b5oodigde dan vormt wat 
ik noem de kun/matige hulpmiddel5 d]    
natuurwet5s*app51 niet te v]w>r5 met de 
wett5 en h&el+5 zelf d] natuur4  ,ev5ze]
 als het noodig is1 9 die wet5s*ap het  
kun/matige van het natuurlijke te       
ond]s*eid51 zoo moet m5 ook twee heel   
v]s*ill5de drijfve]5 tot natuur/udie    
uite5h\d54  ,de e5e is e5 economis*e1   
omdat zij ont/aat uit de m5s*elijke     
behoeft5 aan nooddruft en v]pooz+ met   
betrekk+ tot de natuurvoortbr5gsel51 die
 hij zi* t5 nutte wil mak54 ,uit di5    
ho(de int]esse]t hij zi* sle*ts voor    
zulke1 wa>van hij voordeel wa*t4  ,de   
&]e1 hi]van ze] v]s*ill5de drijfve] is  
de wijsge]ige1 die ons doet w5s*5 de    
natuur zelf 9 al ha> gel$+5 te le]5     

k5n51 om ha> beloop1 wett5 en v]ri*t+5  
te begrijp51 ons e5 d5kbeeld te vorm51  
van alles1 wat zij laat ont/aan en      
be/aan1 i4e4w41 die soort k5nis v]s*aft1
 die d5 w>5 natuurvors*] k5m]kt4 ,d5    
we9ig5 van deze gee/esri*t+ int]esse]5  
alle wa>neemb>e natuurv]s*ijnsel5       
gelijkelijk4  ,de economis*e en         
amusem5ts-behoeft5 d$5 e]/ de v]s*ill5de
 hulpmiddel5 b$5k51 bij de              
natuurwet5s*ap 9 gebruik4 ,e5maal       
doordrong5 van de belang/ell+ 9 de      
natuur/udie pa/5 wij h5 da>bij v]d] toe4
 ,zoo zijn die middel5 onontbe]lijk1    
zo[el bij de be/ude]+ van bepaalde      
voorw]p5 als t] bevord]+ d]             
natuurwet5s*app5 7i4h4a471 en t]        
orinte]+ 9 ha> enorme hoeveelheid       
v]s*ill5de object54  ,nu dw+t ons de    
wijsge]ige belang/ell+ 9 de betreff5de  
wet5s*app5--(s*oon m9d] algeme5 gevoeld 
dan de economis*e--tot s*eid+ van het   
kun/matige en het natuurlijke en de     
beh&el+ van het e]/e b9n5 pass5de gr5z5 
te h\d51 om aan het twe$e alle v]di5de  

a&a*t te s*5k54  ,die hulpmiddel5 zijn3 
#a;e4 ,de sy/ematis*e algeme5e en       
bijzond]e indeel+4     #b;e4 ,de klass54
     #c;e4 ,de ord54     #d;e4 ,de      
families4     #e;e4 ,de gesla*t54       
#f;e4 ,de nom5clatuur1 zo[el d]         
v]s*ill5de afdeel+5     als d] bijzond]e
 voorw]p54   ,deze #f1 9 de             
natuurwet5s*app5 algeme5 gebruikelijke1 
e*te kun/-middel5 moet5 di55 tot het    
rangs*ikk51 indeel51 be/ude]51          
v]gelijk51 h]k5n5 en aanhal5 van de     
v]s*ill5de wa>g5om5 natuurvoortbr5gsel54
 ,iets d]gelijks heeft de natuur niet   
g$aan1 en inplaats ons zelf te misleid5 
door ons w]k met het h>e te v]w>r51     
moet5 wij erk5n51 dat de klass51 ord51  
families1 gesla*t5 en desbetreff5de     
nom5clatuur hulpmiddel5 van onze v9d+   
zijn1 weliswa> onmisba>1 ma> die m5 moet
 gebruik5 volg5s ov]e5gekom5 beg9sel5 om
 willekeurige v]&]+5 te v]mijd51 die    
alle voordeel z\d5 te niet do54  ,zond] 
twijfel moe/ m5 onv]mijdelijk de        
natuurvoortbr5gsel5 groepe]5 en ond] h5 

v]s*ill5de indeel+5 op/ell51 zooals     
klass51 ord51 families en gesla*t5 en   
z4g4 soort5 afpal5 en al deze groo!d5   
b5oem54 ,de gr5z5 van ons kunn5 eis*5   
het en wij behoev5 zulke middel5 als    
hulp bij het va/legg5 van onze k5nis    
omtr5t die wond]ba>lijke m5igte tot 9 't
 one9dige v]s*ill5de1 wa>neemb>e        
natuurvorm54  ,ma> deze classificaties1 
dikwijls zoo gelukkig door de           
natuurvors*]s b$a*t1 ev5als ha> indeel+5
 en ond]v]deel+51 zijn geheel en al     
kun/matig4 ,niets van dat alles bev9dt  
zi* 9 de natuur1 ondanks d5 grondslag1  
da>aan s*ijnba> gegev5 door zek]e 9     
s*ijn op zi*zelf /a&e deel5 van de ons  
bek5de natuurlijke reeks4 ,m5 kan dan   
ook v]zek]51 dat de natuur klass51 ord51
 families1 gesla*t5 no* soort5 w]kelijk 
9 con/ant5 vorm heeft voortgebra*t1 ma> 
alle5 individu5 die elka> opvolg5 en    
gelijk5 op hun voortbr5g]s #e4 ,deze    
enkel+5 nu behoor5 tot                  
one9dig-v]s*ill5de rass51 ges*ake]d 9   
all]lei vorm5 en all]lei grad5 van      

bew]ktuig+ die onv]&]d blijv5 zoolang   
ge5 oorzaak tot v]&]+ op h5 w]kt4  ,lat5
 wij enkele korte uite5zett+5 gev5      
omtr5t elk d] zes g5oemde hulpmiddel54  
,sy/ematis*e rangs*ikk+4 ,zoo noem      
ik--hetzij 9 het algeme51 hetzij 9 het  
bijzond]--elke reeks di]5 ( plant51 die 
niet ov]e5komt met de natuurlijke orde1 
d4w4z4 deze no* geheel1 no* g$eeltelijk 
we]geeft en bijgevolg niet gegrond is op
 welbepaalde ond]l+e v]h\d+54  ,m5 heeft
 teg5woordig all5 grond tot de erk5n+1  
dat 9 de natuur e5 ge/elde orde he]s*t  
ond] al ha> lev5de wez5s1 volg5s welke  
orde zij oorspronkelijk gevormd zijn4   
,deze orde zelf be/aat 9 elk organis*   
rijk 9 wez5 nig en ong$eeld en is te    
k5n5 uit de bijzond]e en algeme5e       
betrekk+5 tuss*5 ha> v]s*ill5de         
sam5/ell5de deel54 ,de organism5 aan    
beide e9d5 van zoo'n geord5de reeks     
hebb5 ond]l+ het m9/ wez5lijk v]b& en   
v]toon5 9 sam5/ell+ en vorm de groot/   
mogelijke v]s*ill54  ,die orde zal1     
na>mate we ha> le]5 k5n51 de sy/ematis*e

 ( kun/matige rangs*ikk+ v]vang51       
opge/eld om gemakkelijk de v]s*ill5de   
wa>g5om5 natuurvoorw]p5 te groepe]54    
,ind]daad heeft m5 da>bij 9 de beg9ne   
sle*ts aan hun gemakkelijke ond]s*eid+  
g$a*t4 ,en de w]kelijke natuurlijke orde
 heeft m5 des te lang] ondoorvors*t     
gelat51 da> m5 ha> be/aan zelfs niet    
v]mo$de4  ,da>door ont/ond5 all]lei     
kun/matige sy/em5 en me?od51 gegrond op 
z willekeurige bes*\w+51 dat zij bijna  
door i$]5 auteur beg9selwijzig+5        
ond]g+54  ,het sexueele sy/eem van      
,l9naeus1 zoo v]nuftig het is1          
v]teg5woordigt e5 algeme5e sy/ematis*e  
indeel+ d] plant52 en de entomologie van
 ,fabricius e5 bijzond]e dito voor de   
insect54  ,de philosophie d]            
natuurwet5s*app5 heeft 9 d5 laat/5 tijd 
ha> bek5de vord]+5 moet5 mak51 om       
ons--t5m9/e 9 ,frankrijk--te ov]tuig5   
van de noodzakelijkheid het natuurlijke 
sy/eem te be/ude]51 d4w4z4 9 onze       
indeel+5 de natuurlijke orde zelf te    
zoek54 ,want deze is de e5ige blijv5de1 

onafhankelijke van alle willekeur en de 
a&a*t des ond]zoek]s wa>dige4  ,bij de  
plant5 is de natuurlijke me?ode uit]/   
moeilijk te volg51 door de nog dui/]e   
inw5dige organisatie di] wez5s en de    
mogelijke v]s*ill5 da>9 bij de          
ond]s*eid5e families4 ,intuss*5 heeft m5
 na de gele]de ond]zoek+5 van ,anto9e   
,laur5t de ,jussieu e5 groot5 /ap g$aan 
na> het natuurlijke sy/eem 9 de botanie4
 ,talrijke families zijn gevormd op het 
ond]zoek d] ond]l+e betrekk+54 ,ma> ons 
re/ nog e5 deugdelijke bepal+ van de    
algeme5e v]h\d+5 al dez] families ond]  
elka> en bijgevolg van de heele ,orde4  
,het beg9 da>van heeft m5 w]kelijk      
gevond51 ma> het midd5 en vooral het    
e9de zijn nog aan willekeur t5 prooi4   
,met de di]5 is het &]s ge/eld4 ,hun    
veel uitgesprok5] organisatie 9         
v]s*ill5de me] begrijpelijke /elsels    
heeft hun bew]k+ bevord]d4 ,de          
natuurlijke ,orde 9 het di]5rijk is dan 
ook teg5woordig 9 ho(dtrekk5 va/ en     
voldo5de omlijnd4 ,alle5 de gr5z5 d]    

klass51 ord51 families en gesla*t5 zijn 
nog aan willekeur prijsgegev54 ,de ond] 
de di]5 opge/elde sy/ematis*e           
rangs*ikk+5 zijn nog sle*ts bijzond]e1  
die bijvoorbeeld l$5 van n klasse       
betreff51 bijvoorbeeld van de vogels (  
viss*54  ,bij de lev5de wez5s zijn de   
det]m9e]-k5m]k5 voor de natuurlijke     
betrekk+5 van des te m9d] wez5lijk5 a>d1
 hoe me] m5 afdaalt van het algeme5e tot
 het bijzond]e1 en de w>e ,orde d]      
natuur wordt zoo hoe lang] hoe moeilijk]
 h]k5ba>4  ,de klass54 ,m5 geeft d5 naam
 klass5 aan de algeme5e ho(d-afdeel+5   
van e5 natuurrijk4 ,ov] de &]e nam5     
sprek5 we /raks4  ,hoe me] onze k5nis   
vord]t omtr5t de betrekk+5 tuss*5 de    
sam5/ell5de elem5t5 van e5 rijk1 hoe    
bet] en natuurlijk] de opge/elde klass5 
zijn1 als m5 met die betrekk+5 rek5+    
heeft geh\d54 ,desniettem9 zijn zelfs   
tuss*5 de be/e klass5 de gr5z5 k5nelijk 
kun/matig4 ,zij ond]gaan dan ook /e$s   
willekeurige wijzig+5 van d5 kant d]    
auteurs1 zoolang deze het niet e5s zijn 

ov] zek]e betreff5de hulp-pr9cipes1 en  
zi* da>aan niet ond]w]p54  ,zoo zull5   
dan1 zelfs indi5 de natuurlijke ,orde 9 
e5 rijk volkom5 bek5d 01 de op te /ell5 
klass5 altijd e*t kun/matige v]deelsels 
blijv54  ,intuss*5 s*ijn5 vooral 9 het  
di]5rijk v]s*eid5e van die afdeel+5     
w]kelijk door de natuur zelf ge=me]d te 
zijn4 ,en zek] zal m5 nog lang          
nauwelijks geloov51 dat de zoogdi]51    
vogels1 enz4 gn wl ond]s*eid51          
natuurlijke klass5 zijn4 ,en to* is dat 
sle*ts inbeeld+ en tegelijk e5 gevolg   
van de gr5z5 onz] k5nis omtr5t de be/a&e
 ( voormalige di]54 ,hoe me] die        
voorts*rijdt1 hoe me] bewijz5 v]krijg5  
we1 dat de gr5z51 zelfs van de          
mee/-afgezond]d s*ijn5de klass51 zi*    
door onze nieuwe ontdekk+5 zi5          
uitgewis*t4 ,zoo s*ijn5 al de           
vogelbekdi]5 en mi]5-egels het be/aan   
aan te duid5 van ov]gangsvorm5 tuss*5   
vogels en zoogdi]54 ,hoeveel z\ de      
natuurwet5s*ap er niet bij w9n51 als het
 groote ,au/ralis*e gebi$1 en nog       

v]s*eid5 &]e1 ons bet] bek5d w>54  ,als 
klass5 de afdeel+5 van d5 e]/5 graad    
zijn1 volgt da>uit1 dat da>9 gevormde   
indeel+5 zelf ge5 klass5 kunn5 zijn2    
want dat is kla>blijkelijk m9d] pass5d4 
,to* doet m5 dat wel4 ,brisson heeft1 9 
zijn ,orni?ologie1 de klasse d] vogels 9
 v]s*ill5de bijzond]e klass5 v]deeld4   
,gelijk ov]al de natuur aan wett51 zoo  
moet ook de wet5s*ap aan regels         
ond]worp5 zijn4 ,bij gebreke da>aan1--( 
als zij niet opgevolgd word5--blijv5 ha>
 voortbr5gsel5 onbe/5dig en ha> doel    
gemi/4  ,mod]ne natuurkundig5 hebb5 e5  
v]deel+ van e5 klasse 9 me]d]e          
ond]klass5 +evo]d1 en &]5 hebb5 dit     
d5kbeeld zelfs toegepa/ op gesla*t51    
zoodat er sub-g5]a gevormd w]d54 ,weldra
 zal ons sy/eem ond]-klass51 -ord51     
-families1 -gesla*t5 en -soort5 rijk    
zijn4 ,dat is e5 onb]ad5 misbruik dat de
 rangorde en e5v\d van indeel+          
v]nietigt1 door ,l9naeus 9 zijn         
voorbeeld ge/eld en door i$] aang5om54  
,de v]s*eid5heid d] tot e5 klasse       

behoor5de di]5 ( plant5 is soms zoo     
groot1 dat het noodig is1 da>ond] veel  
afdeel+5 en ond]-afdeel+5 op te /ell54  
,ma> het belang d] wet5s*ap vord]t voor 
elk da>van /e$s d5 groot/ mogelijk5     
e5v\d1 om de /udie te v]gemakkelijk54   
,dat belang laat al die afdeel+5 toe1   
ma> v]zet zi* teg5 e5 eig5 naam voor    
elk4 ,er moet e5 e9de kom5 aan dat      
nam5misbruik1 &]s z\ de nom5clatuur nog 
e5 moeilijk] ond]w]p word51 dan de d+5  
zelf1 wa> het om gaat4  ,de ,ord54 ,d5  
naam orde moet m5 gev5 aan de voornaam/e
 afdeel+5 van e5 klasse4 ,en als deze   
zelf we] ond]-v]deel+ toelat51 zijn die 
ond]deel5 ge5 ord5 me]4 ,die naam z\ ha>
 kwalijk pass54  ,zoo is bijvoorbeeld de
 klasse d] weekdi]5 g]e$elijk 9 twee    
groote p>tij5 te v]deel51 de e5e met e5 
kop1 oog5 enz4 en zi* voortplant5d door 
p>+1 de &]e zond] kop en oog5 en p>+4   
,deze cephale en acephale mollusk5 moet5
 dus als de twee ord5 van die klasse    
bes*\wd word54 ,intuss*5 is elk da>van 9
 me]d]e m]kwa>dige p>t5 te deel54 ,ma>  

dat is nog ge5 r$5 om deze nu ord5 (    
zelfs ond]-ord5 te noem54 ,zij kunn5 als
 secties bes*\wd word51 als groote      
families1 zelf voor ond]v]deel+ vatba>4 
,laat ons 9 onze hulpmiddel5 d5 groot5  
e5v\d en rangorde bew>51 door ,l9naeus  
+e/eld4 ,en lat5 we die ord5 voorzoov]  
noodig 9 ond]deel5 splits51 zond]       
bijzond]e b5am+54  ,de ord5 moet5       
geteek5d zijn door belangrijke k5m]k51  
alle opg5om5 l$5 betreff5de4 ,ma> m5    
moet ha> ge5 bijzond]e naam gev51       
toepasselijk op die l$5 zelf4 ,hetzelfde
 moet 't geval zijn met de noodzakelijk 
ond] de ord5 te =me]5 secties4  ,de     
,families4 ,m5 geeft de naam familie aan
 sy/ematis*e groep51 die e5]zijds kle9] 
zijn dan de 7klass5 en7 ord51 &]zijds   
groot] dan de g5]a4 ,ma> hoe natuurlijk 
ook de families zijn door de ond]l+e    
v]wants*ap van alle er9 v]vatte         
gesla*t51 to* zijn de ha> afbak55de     
gr5z5 altijd kun/matig4 ,de             
natuurvors*]s zull5 dan ook door de     
v]d]e /udie d] natuurvoortbr5gsel5 en   

het v9d5 van nieuwe families /e$s h>e   
gr5z5 wijzig54 ,de e5 v]deelt e5 familie
 9 v]s*eid5 nieuwe1 de &] v]e5igt er    
v]s*ill5de tot n1 we] e5 &] voegt eraan 
toe en v]s*uift zoo de ha> toegek5de    
gr5z54  ,als alle 7soort5 g5oemde7 rass5
 van e5 natuurrijk volmaakt bek5d w>51  
en ev5e5s de w>e betrekk+5 tuss*5 elk   
da>van alsm$e tuss*5 de v]s*ill5de      
gevormde groep51 zoodat ov]al het       
w]kelijk natuurlijk v]b& 9 de v]deel+ d]
 soort5 tot /& gebra*t w>e1 dan z\d5 de 
klass51 ord51 secties1 en gesla*t5      
families zijn van v]s*ill5de groott54   
,want al die afdeel+5 z\d5 groot] (     
kle9] porties zijn d] natuurlijke ,orde4
 ,9 dat geval z\d5 de gr5z5 da>tuss*5   
uit]/ la/ig zijn va/ te /ell54          
,willekeur z\ ze onoph\delijk do5 v>ie]5
 en m5 z\ het er sle*ts ov] e5s zijn1   
voor zoov] ze door gap+5 duidelijk      
afgep]kt zijn4  ,gelukkig voor de 9 te  
vo]5 kun/begripp5 zijn er nog zveel     
soort5 di]5 en plant5 onbek5d--en da>bij
 vele welli*t voor altoos1 weg5s de     

ontoegankelijkheid van hun v]blijfplaats
 ( &]e om/&igh$5--dat de ont/ane gap+5 9
 de reeks1 zo[el de di]5 als de plant5  
ons nog lang--welli*t voorgo$--de       
begr5z+ d] mee/e afdeel+5 zal mogelijk  
mak54  ,gebruik en noodzaak v]eis*5 voor
 elke familie en elk gesla*t e5 eig51   
toepasselijk5 naam4 ,da>uit volgt1 dat  
de s*ommel+5 9 gr5z51 uitbreid+ en      
bepal+ d] families /e$s                 
nom5clatuur-v]&]+5 zull5 v]oorzak54  ,de
 ,gesla*t54 ,m5 geeft d5 naam gesla*t   
aan e5 v]e5ig+ van soort5 volg5s hun    
ond]l+e betrekk+5 en /elt aldus kle9e   
reeks5 op1 oms*rev5 door                
willekeurig-gekoz5 gr5z54  ,bij e5 go$  
g5us gelijk5 alle be/rek5 soort5 9 de   
mee/ wez5lijke en talrijke trekk5 op    
elka>1 moet5 natuurlijk]wijze naa/ elka>
 ges*ikt word5 en v]s*ill5de sle*ts     
ond]l+ 9 m9-gewi*tige opzi*t51 ma>      
voldo5de t] ond]s*eid+4  ,zoo zijn de   
go$e gesla*t5 ind]daad kle9e families1  
d4w4z4 w]kelijke deel5 d] ,natuurorde4  
,ma> gelijk de uitbreid+ d] als families

 betitelde reeks5 gev>ie]d word5 door de
 auteurs1 die willekeurig 9 de          
betreff5de grondlegg5de norm5 afwijk51  
zoo zijn ook de gr5z5 d] g5]a           
blootge/eld aan one9dige v]&]+51 wijl   
zijli$5 na> hun believ5 hun             
det]m9e]k5m]k5 wijzig54 ,en da> de      
gesla*t5 elk e5 eig5 naam v]eis*5 en    
elke v]&]+ 9 de g5usbepal+ bijna altijd 
naamswijzig+ meebr5gt1 zoo kan m5       
moeilijk de s*ade b]ek551 welke die     
eeuwige wijzig+5 aan d5 voortgang d]    
natuurwet5s*app5 toebr5g51 hoe zij de   
synonymie ov]/elp51 de nom5clatuur      
ov]lad5 en de /udie la/ig en onaang5aam 
mak54  ,wanne] zull5 de natuurk5n]s zi* 
aan algeme5 ov]e5gekom5 beg9sel5        
ond]w]p51 voor het op/ell5 van g5]a1    
enz4 enz48 ,ma>1 v]leid door de         
natuurlijke betrekk+51 h]k5d tuss*5 de  
sam5gebra*te voorw]p51 geloov5 zij bijna
 all5 nog1 dat de opge/elde gesla*t51   
families1 ord5 en klass5 w]kelijk       
natuurlijk zijn4 ,zij b$5k5 niet1 dat   
weliswa> de go$e reeks51 op grond d]    

ond]l+e betrekk+5 opge/eld1 w]kelijk 9  
de natuur be/aan1--als groot] ( kle9]   
deel5 h>] ,orde--ma> dat de             
s*eid+slijn51 noodw5dig van af/& tot    
af/& te trekk5 om de ,natuurorde 9 te   
deel51 da> ge5sz9s zijn4  ,bijgevolg    
zijn de gesla*t51 families1 v]s*ill5de  
secties1 ord5 en zelfs de klass5        
w]kelijke kun/begripp51 hoe natuurlijk  
de welgevormde s]ies ook mog5 zijn1 die 
deze ond]s*eid5e afdeel+5 uitmak54      
,ongetwijfeld is hun op/ell+ noodig en  
ze /rekt kla>blijkelijk tot nut4 ,ma>   
zij moet ond]worp5 word5 aan ov]e5gekom5
 en algeme5 erk5de regel51 opdat niet   
door voortdur5d misbruik alle opgelev]de
 voordeel te loor ga4  ,de ,nom5clatuur1
 het zesde kun/begrip4 ,zoo noemt m5 het
 /elsel van nam51 toegek5d1 zo[el aan de
 afzond]lijke voorw]p5 7alle rass5 (    
soort57 als aan de v]s*ill5de groep5    
da>van 7alle g5]a1 families en klass574 
,tot duidelijke a&uid+ van het voorw]p  
onz] nom5clatuur1--die sle*ts nam5 van  
soort51 g5]a1 families en klass5        

behel/--moet m5 ha> ond]s*eid5 van die  
e5] nd]e tak van wet5s*ap1 de           
te*nologie1 welke uitsluit5d deel5 van  
natuurproduct5 betreft4 #f  ,/ellig is  
de nom5clatuur 9 de natuurlijke hi/orie 
e5 noodzakelijk kun/begrip1 om onze     
d5kbeeld5 omtr5t de wa>g5om5            
natuurvoortbr5gsel5 va/ te legg5 en     
beide te kunn5 ov]br5g54  ,gewis moet   
dit hulpmiddel1 als alle &]e1 ond]worp5 
word5 aan ov]e5gekom5 en algeme5        
opvolg5de regel54 ,weliswa> ont/aat het 
algeme5e en beklag5swa>dige misbruik    
ho(dzakelijk door de /e$s talrijk]      
v]ke]de inkruipsels 9 de ov]ige         
kun/begripp54 ,ind]daad ond]gaat de     
nom5clatuur onbegr5sde wijzig+1 doordat 
bij gebrek aan va/e regels voor de vorm+
 van gesla*t51 families en klass5 deze  
groo!d5 aan all]lei willekeur zijn      
blootge/eld4 ,en de re$s zoo uitgebreide
 synonymie zal /e$s aangroei51 en /e$s  
m9d] zulk e5 fnuik5de wanorde kunn5 go$ 
mak54  ,dat 0 nooit ges*i$1 indi5 m5    
niet 9 aanm]k+ _h g5om51 dat alle 9 de  

s]ie van lev5de wez5s te trekk5         
s*eidslijn5 9 wez5 kun/matig zijn1      
behalve voor zoov] ze volg5 uit nog     
op5/a&e gap+54 ,ma> m5 heeft dat niet   
b$a*t4 ,m5 twijfelt di5aanga&e zelfs    
niet1 en tot op onze dag5 hebb5 de      
natuurvors*]s vrijwel niet &]s beoogd1  
dan v]s*eid5h$5 tuss*5 de voorw]p5      
op/ell51 wat ik hoop aan te toon5 #g4   
,zi$a> de gevolg5 van het v]zuim te     
ond]s*eid5 tuss*5 het                   
w]kelijk-kun/matige en het natuurlijke  
en van het feit1 dat m5 zi* niet beijv]d
 heeft1 pass5de regels te v9d51 om de op
 te /ell5 afdeel+5 m9d] willekeurig te  
bepal54      ,,ho(d/uk ,,ii  ,,belang   
,,van ,,e5 ,,bes*\w+ ,,ov] ,,de         
,,natuurlijke ,,ov]e5kom/5   ,m5 heeft  
ond] de lev5de wez5s d5 naam ov]e5kom/  
tuss*5 twee v]gelek5 voorw]p5 gegev5 aan
 trekk5 van analogie ( gelijk5is1 9 hun 
geheel g5om51 wa>bij m5 inmiddels aan de
 gewi*tig/e de mee/e wa>de he*t4 ,hoe   
gelijkvormig] en omvatt5d] ze zijn1 hoe 
belangrijk] zijn die ond]l+e betrekk+54 

,zij duid5 e5 soort v]wants*ap aan      
tuss*5 de betreff5de lev5de wez5s en do5
 de noodzakelijkheid gevoel5 ze 9 onze  
indeel+5 volg5s d5 graad hunn] ov]e5kom/
 bije5 te plaats54  ,welk e5 v]&]d5 loop
 hebb5 de natuurwet5s*app5 niet g5om51  
s9ds m5 ern/ig is begonn51 a&a*t te     
s*5k5 aan de ond]l+e ov]e5kom/5 en      
vooral s9ds m5 hun w>e beg9sel5 en wa>de
 heeft va/ge/eld4 ,vr deze v]&]+ w>5    
onze botanis*e indeel+5 geheel t5 prooi 
aan willekeur en aan m$$++ ond] de      
kun/matige /elsels van alle s*rijv]s4   
,en 9 het di]5rijk v]toonde de indeel+  
d] ongew]veld5--de me]d]heid van alle   
bek5de di]5--ze] het]og5e v]zamel+51    
bijvoorbeeld ond] d5 naam insect5 (     
worm51 van ze] uite5loop5de1 v]-v]wante 
di]54  ,gelukkig is de /& van zak5 9 dit
 opzi*t v]&]d4 ,voortaan is m5 v]zek]d  
van voortuitgang1 bij de v]d]e /udie d] 
natuurlijke hi/orie4  ,e5 bes*\w+ d]    
natuurlijke ov]e5kom/5 v]h9d]t elke     
willekeur van onz5 kant bij de pog+5 tot
 e5 /elselmatige indeel+ d] lev5de      

wez5s4 ,zij toont ons de natuurwet1 die 
ons moet leid5 9 het natuurlijke sy/eem4
 ,zij dw+t de natuurk5n]s tot accoord   
omtr5t d5 toe te k5n5 rang aan de       
voornaam/e sam5/ell5de groep5 van hun   
/elsel en voorts aan de bijzond]e       
voorw]p51 wa>uit die zijn opgeb\wd4 ,t5 
slotte br5gt zij h5 tot het we]gev5 van 
de ,orde zelve1 die de natuur heeft     
gevolgd bij het voortbr5g5 van ha>      
s*epsel54  ,zoo moet dan de ov]e5kom/   
tuss*5 de v]s*ill5de di]5 ons voornaam/e
 voorw]p van ond]zoek zijn vr elke      
indeel+ ( classificatie4  ,de betrekk+51
 wa>ov] wij het hi] hebb51 betreff5 niet
 alle5 die tuss*5 de soort5 ond]l+1 ma> 
ook al de nauw]e ( me] v]wijd]de        
algeme5e betrekk+5 tuss*5 de v]s*ill5de 
v]gelek5 groep54  ,deze ov]e5kom/51     
(s*oon--al na> het belang van de        
betreff5de deel5--van ze] v]s*ill5d5    
graad1 kunn5 zi* inmiddels tot de       
g$aante d] uitw5dige li*aamsdeel5       
uit/rekk54 ,als zij zoov] gaan1 dat niet
 sle*ts de 9-1 ma> ook de uitw5dige     

organ5 ge5 enkel aanwijsba> v]s*il bi$51
 dan zijn de bes*\wde voorw]p5 individu5
 van dezelfde soort4 ,ma> als1 ondanks  
vrga&e1 wez5lijke ov]e5kom/1 de         
uitw5dige deel5 voelb>e v]s*ill5        
v]toon51 dan zijn het ond]s*eid5e soort5
 van e5zelfde gesla*t4  ,het belangrijke
 ond]zoek na> de ond]l+e betrekk+5      
bepaalt zi* niet tot het v]gelijk5 van  
klass51 families ( zelfs soort51 ma>    
omvat ook e5 beh&el+ van de sam5/ell5de 
deel5 d] individu54 ,de v]gelijk+ van   
gelijksoortige deel5 met elka> lev]t e5 
gewi*tig middel tot h]k5n+ van          
specifieke ov]e5kom/ ( v]s*il tuss*5 de 
di]54  ,m5 heeft namelijk opgem]kt1 dat 
de v]h\d+ en s*ikk+ d] deel5 van alle   
individu5 van e5 soort ( ras /e$s       
dezelfde blijv54 ,m5 heeft da>uit t]e*t 
beslot51 dat bij ond]zoek van e5 pa>    
afzond]lijke deel5 is uit te mak51 tot  
welke bek5de ( nieuwe soort deze        
behoor54  ,dit middel bevord]t ze] onze 
k5nis d] natuurvoortbr5gsel5 9 het      
tijdp]k d] wa>nem+4 ,ma> de da>uit      

voortvloei5de det]m9aties kunn5 sle*ts  
bep]kt5 tijd geldig zijn1 want van de   
rass5 zelf v]&]t de toe/& d] deel5      
na>mate de op h5 9 w]k5de om/&igh$5 zelf
 zi* belangrijk wijzig54 ,da> die v]&]+5
 zi* uit]/ langzaam en onm]kba>         
voltrekk51 s*ijn5 de v]h\d+5 en s*ikk+5 
d5 wa>nem] /e$s onv]&]lijk dezelfde4 ,en
 als hij er ontmoet1 die wl afgewek5    
zijn1 zoo me5t hij1 die die v]&]+ niet  
heeft zi5 plaats grijp5 dat de bem]kte  
v]s*ill5 altijd hebb5 be/aan4  ,wa>     
blijft het niettem91 dat m5 bij         
v]gelijk+ van gelijksoortige deel5 van  
v]s*ill5de individu5 de me]d]e ( m9d]e  
ov]e5kom/ tuss*5 die deel5 gemakkelijk  
en zek] bepaalt1 en ze bijgevolg h]k5t  
als te behoor5 tot individu5 van        
dezelfde dan wel v]s*ill5de soort4      
,sle*ts de algeme5e gevolgtrekk+ gaat   
mank1 als zijnde te ov]haa/ opge/eld4   
,bij me] dan e5 geleg5heid zal ik dat 9 
d5 loop van dit w]k kunn5 bewijz54  ,de 
betrekk+5 zijn /e$s voll$ig1 als zij    
sle*ts op de bes*\w+ b]u/5 van e5 op    

zi*zelf g5om5 deel4 ,ma> niettem9 is ha>
 belang ev5r$ig met het m9 ( me]        
ess5tieele van het desbetreff5de deel4  
,er zijn dus grad5 9 de bevond5         
ov]e5kom/5 te bepal5 en de              
belangrijkheid d] betreff5de deel5 is   
van v]s*ill5de wa>de4 ,deze k5nis z\    
wa>lijk zond] toepass+ en nut geblev5   
zijn1 als m5 bij de lev5de wez5s niet _h
 le]5 ond]s*eid5 tuss*5 me] en m9d]     
wi*tige deel5 en als m5 bij de e]/e niet
 het geig5de beg9sel _h gevond5 om      
tuss*5 h5 7niet-willekeurige7           
wa>de-grad5 op te /ell54  ,bij de di]5  
lev]5 de wez5lijke deel5 voor in/&h\d+  
van het lev5 en bij de plant5 die voor  
de voortplant+ de belangrijk/e          
ov]e5kom/54  ,da>om zal m5 de ond]l+e   
betrekk+5 bij de di]5 /e$s voor alles   
na> de inw5dige sam5/ell+ bepal5 en bij 
de plant5 na> de voortplant+sorgan54    
,ma> da> beide deze gewi*tig/e deel5 van
 v]s*ill5d5 a>d zijn1 is het e5ige      
pass5de middel1 om hun belangrijkheid   
uit te mak53 te ond]zoek51 welk hunn]   

van nature 't mee/ gebruikt wordt en het
 belang di] functie voor het betreff5de 
di]4  ,bij de di]5 word5 t]e*t drierlei 
bijzond]e soort5 organ5 uitgezo*t als de
 ges*ikt/e voor het lev]5 d] voornaam/e 
ov]e5kom/54  ,9 volgorde van gewi*t zijn
 zij3  #a;e4 ,de gevoelsorgan53 de z5uw5
 met e5 middelpunt van v]b9d+51         
enkelv\dig 7h]s557 ( me]v\dig           
7buikganglieket574  #b;e4 ,de           
ademhal+sorgan53 de long51 kieuw5 en    
tra*een4  #c;e4 ,het app>aat voor d5    
blo$somloop3 de slagad]s en ad]s1 mee/  
met e5 middelpunt van w]k+3 het h>t4    
,de e]/e twee dez] organ5 word5 me]     
algeme5 gebruikt door de natuur en zijn 
da>door belangrijk] dan het d]de1 want  
zij kom5 nog voor bij de twee klass5 nd]
 de cru/aceen1 t]wijl het laat/g5oemde  
da> ontbreekt4  ,van de twee e]/g5oemde 
w9n5 het we] de gevoelsorgan5 9 belang  
voor de ond]l+e ov]e5kom/51 want zij    
v]oorzak5 de mee/-typis*e di]lijke      
functies en zond] h5 z\ er ge5          
spi]beweg+ plaats hebb54  ,voor de      

gewass51 wa> alle5 de voortplant+sorgan5
 punt5 van ov]e5kom/-bepal+ gev51 z\ ik 
die deel5 9 volgorde van wa>de aldus    
gev53       #a;e4 ,de kiem met          
toebehoor5 7zaadlobb51 p]isp]m7 en zaad4
     #b;e4 ,de gesla*tsdeel5 d] bloem53 
de /amp] en meeldrad54     #c;e4 ,de    
hulsels van deze3 kroon1 kelk1 enz4     
#d;e4 ,de vru*?ulsels ( p]ic>p4         
#e;e4 ,de ongesla*telijke               
voortplant+sorgan54   ,deze beg9sel5    
gev5 aan de natuurwet5s*ap e5 ongek5de  
duurzaamheid en h\va/4 ,de da>op        
gegronde betrekk+5 zijn vol/rekt niet   
ond]worp5 aan wisselvalligh$5 van       
opvatt+4 ,onze algeme5e indeel+5 word5  
he*t]1 en na>mate wij ze met behulp dez]
 middel5 volmak51 nad]5 zij me] en me]  
tot de ,orde d] natuur zelf4  ,na het   
belang d] v]wants*ap gevoeld te hebb51  
zag m5 ind]daad1 vooral s9ds de laat/e  
j>51 pog+5 opkom5 tot 't op/ell5 van het
 z4g4 natuurlijke sy/eem zijnde niets   
&]s dan de door d5 m5s* uitge/ippelde   
s*ets van d5 gang d] natuur bij het do5 

ont/aan h>] s*epsel54  ,teg5woordig moet
 m5 9 ,frankrijk niets me] hebb5 van die
 kun/matige /elsels1 gebase]d op k5m]k51
 die /rijd5 met de natuurlijke betrekk+5
 tuss*5 de betreff5de wez5s1 en wa>op   
b]u/5de indeel+5 s*adelijk zijn voor d5 
voortgang van onze natuurk5nis4  ,t5    
opzi*te d] di]5 is m5 teg5woordig t]e*t 
ov]tuigd1 dat natuurlijke v]wants*ap    
alle5 uit hun organisatie bepaald kan   
word54 ,bijgevolg zal de zologie het    
da>voor v]langde li*t mee/ aan de       
v]gelijk5de anatom5 ontle554 ,ma> het   
zij opgem]kt1 dat wij voornamelijk de   
feit5 uit hun w]k5 moet5 v]g>51 en niet 
altijd de da>uit getrokk5 conclusies4   
,want ma> al te dikwijls gaan deze van  
misleid5de gezi*tspunt5 uit1 die ons    
z\d5 kunn5 h9d]5 9 het zi5 van de wett5 
en het w>e plan d] natuur4 ,de m5s*     
s*ijnt v]oordeeld om bij elk            
nieuw-ontdekt feit te v]dwal5 9 de      
aanwijz+ van de oorzaak4 ,zoo vru*tba>  
is zijn v]beeld+ 9 het s*epp5 van ideen1
 wa>bij hij dan al te ze] v]zuimt zijn  

oordeel te do5 leid5 door algeme5e      
sam5vatt5de bes*\w+51 die wa>nem+5 en   
&]e feit5 hem bi$5 kunn54  ,bij         
g]e$elijke beoordeel+ van de natuurlijke
 betrekk+5 tuss*5 de voorw]p51 blijk5 de
 na> dat beg9sel bij elka> gegroepe]de  
soort5 z4g4 gesla*t5 te vorm54 ,de      
gesla*t51 op dezelfde wijze tot e5h$5   
van hoog] orde g]angs*ikt1 /ell5 de     
families sam51 deze op hun beurt ord51  
deze de ho(d-indeel+ d] klass5 en zij   
we] die d] ,rijk54  ,ov]al moet5 dus de 
na> wa>de ges*atte natuurlijke betrekk+5
 ons leid5 bij het op/ell5 van al die   
afdeel+54  ,m5 is g]e*tigd1 aan te nem51
 dat e5 indeel+ d] heele reeks wez5s van
 e5 ,rijk op grond d] ond]l+e ov]e5kom/5
 de natuurlijke ,orde zelf laat zi54    
,ma>--gelijk ik 9 het vorige ho(d/uk heb
 aangetoond--moet m5 da>bij voor oog5   
h\d51 dat de v]s*ill5de om /udie-r$55 op
 te /ell5 afdeel+5 vol/rekt niet 9 de   
natuur voorkom51 ma> ind]daad kun/matig 
zijn1 (s*oon natuurlijke deel5 van die  
door de natuur +e/elde orde4  ,voeg     

da>bij1 dat ond] de di]5 de v]wants*ap  
ho(dzakelijk na> de organisatie bepaald 
moet word51 en dat de hi]bij toegepa/e  
beg9sel5 niet d5 m9/5 twijfel aan hun   
gegrondheid moet5 lat51 en m5 heeft bij 
alle bes*\w+5 e5 /evige basis voor de   
zologis*e philosophie4  ,elke wet5s*ap  
moet imm]s ha> philosophie hebb51 en    
sle*ts op dez5 weg kan zij w>e vord]+5  
mak54 ,v]geefs zull5 de natuurond]zoek]s
 hun tijd be/$5 met het bes*rijv5 van   
nieuwe soort51 en elke s*ake]+ en kle9e 
bijzond]heid gebruik5 om de geweldige   
lij/ van +es*rev5 soort5 te v]groot51   
i4e4w41 om op alle mani]5 g5]a op te    
/ell5 en hun norm5 voortdur5d te        
wijzig54 ,als de wijsbege]te d] wet5s*ap
 v]wa>loosd wordt1 zull5 zij w]kelijk5  
vooruitgang d]v5 en het heele w]k       
onvoltooid blijv54  ,e]/ s9ds het       
va//ell5 d] nauw]e ( me] v]wijd]de      
betrekk+5 tuss*5 de v]s*ill5de          
natuurvoortbr5gsel5 en hun afdeel+5     
heeft de natuurwet5s*ap e5ige /evigheid 
van beg9sel5 gekreg5 en e5 philosophie1 

die ha> w]kelijk tot di5 rang v]heft4   
,welk e5 voordeel trekt onze sy/ematiek 
niet elk5 dag t] h>] volmak+ uit de     
voortgezette be/ude]+ d] ov]e5kom/56    
,zoo heb ik da>bij bevond51 dat de      
infusi$i]tjes niet lang] met de polyp5 9
 dezelfde klasse kond5 word5 v]e5igd2   
dat de /raaldi]5 ev5m9 da>mee           
saamgesmolt5 mo*t5 word52 en dat de     
geleia*tige di]5 zooals de kwall5 en    
naburige gesla*t51 die ,l9ne en         
,brugui]e zelfs ond] de weekdi]5        
plaat/51 wez5lijk di*t] /ond5 bij de    
zeegels en da>mee e5 afzond]lijke klasse
 moe/5 vorm5774  ,voorts kwam ik bij die
 /udien tot de ov]tuig+ dat de worm5 e5 
afzond]lijke afdeel+ vormd51 ze]        
v]s*ill5d van de /raaldi]5 en a =tiori  
van de polyp52 dat de sp9a*tig5 ge5 deel
 me] uitmak5 kond5 van de klasse d]     
insect5 en dat de rankpootig5 no*       
r+worm5 no* weekdi]5 w>54  ,t5slotte kon
 ik door g5oemde /udin tal van wez5lijke
 v]bet]+5 aanbr5g5 9 de afdeel+ zelf d] 
mollusk5 en bevond ik1 dat de pt]opod51 

ze] v]want met--s*oon ges*eid5 van--de  
ga/]opod51 niet tuss*5 deze en de       
cephalopod5 mo*t5 geplaat/ word51 ma>   
tuss*5 de hun naburige koplooze en de   
buikpootige weekdi]5 94 ,deze pt]opod5  
to* hebb5 ge5 oog51 gelijk alle         
acephal51 en bijna ge5 kop1 ,hyalaea    
zelfs heelemaal niet4 7,zie 9 ho(d/uk   
,,vii de bijzond]e indeel+ d]           
,mollusca74  ,zoodra bij de gewass5 de  
/udie d] ov]e5kom/5 tuss*5 de v]s*ill5de
 bek5de families ons bet] +eli*t zal    
hebb5 omtr5t d5 rang1 di5 elk 9 de      
algeme5e reeks moet innem51 zal ook hun 
indeel+ ge5 plaats me] lat5 voor        
willekeur en me] gaan ov]e5kom5 met de  
,natuurlijke ,orde zelve4  ,zoo zijn dan
 de ond]l+e betrekk+5 van zoo k5nelijk  
belang1 dat m5 ha> be/ude]+ teg5woordig 
moet bes*\w5 als de voornaam/e voor de  
bevord]+ d] natuurwet5s*ap4             
,,ho(d/uk ,,iii  ,,ov] ,,de ,,soort     
,,bij ,,de ,,lev5de ,,wez5s ,,en ,,het  
,,begrip ,,da>aan ,,te ,,he*t5   ,het is
 ge5 bagatel1 nauwkeurig het begrip te  

bepal51 dat we ons te vorm5 hebb5 van   
z4g4 soort5 ond] de lev5de wez5s1 en te 
ond]zoek51 ( ind]daad soort5 absoluut   
/&va/ig zijn1 dus ev5 oud als de natuur 
zelf en alle van d5 aanvang af 9 hun    
teg5woordig5 toe/& be/aan hebb52 ( zij  
niet1 ond]worp5 aan mogelijke wijzig+5  
hunn] om/&igh$51 op de duur van k>akt]  
en vorm v]&]d zijn1 zij het ook uit]/   
langzaam8  ,de oploss+ van deze vraag is
 niet alle5 van belang voor zologie en  
botanie1 ma> ook voor de ges*i$5is van  
d5 a>dbol4  ,9 e5 van de volg5de        
ho(d/ukk5 zal ik lat5 zi51 dat elke     
soort ond] d5 invlo$ van de ha> lang5   
tijd omr+5de om/&igh$51 gewoont5 heeft  
aang5om51 welke op ha> beurt e5         
omvorm5de w]k+ hebb5 op de deel5 van elk
 individu d] soort1 zoodat zij deze met 
zi*zelf 9 ov]e5/emm+ br5g54  ,lat5 wij  
e*t] e]/ e5s het be/a&e soort-begrip 9  
oog5s*\w nem54  ,soort noemt m5 elke    
v]zamel+ van ov]e5kom/ige individus1 die
 door huns gelijk5 zijn voortgebra*t4   
,deze bepal+ is jui/1 want al wat leeft 

gelijkt /e$s t5 naa/e bij op datg5e1    
wa>uit het voortkomt4 ,ma> m5 voegt er  
de ond]/ell+ aan toe1 dat de e5 soort   
sam5/ell5de e5h$5 nooit 9 specifieke    
k5m]k5 v]&]5 en de soort bijgevolg 9 de 
natuur volkom5 va/-/aat4  ,alle5 teg5   
deze ond]/ell+ wil ik d5 /rijd aanb9d51 
wijl zk]e wa>nem+5 t5 duidelijk/e ha>   
ongegrondheid do5 blijk54  ,de bijna    
algeme5e aanname #h dat de soort5 lev5de
 wez5s door onv]&]lijke k5m]k5 duurzaam 
ond]s*eid5 zijn en hun aanzijn ev5 oud  
is als de natuur zelf1 w]d opge/eld 9 e5
 tijd1 to5 m5 nog niet voldo5de _h      
wa>g5om5 en de natuurk5nis nog vrijwel  
nihil 04 ,elk5 dag wordt zij e*t]       
gelog5/raft voor wie g]e$elijk hun oog5 
d5 ko/ gegev5 hebb51 de natuur lang     
gadegeslag5 en met vru*t de groote en   
rijke collecties hebb5 g]aadpleegd 9    
onze ,musea4  ,i$]1 die zi* veel met    
natuurlijke hi/orie heeft beziggeh\d51  
weet dan ook1 dat teg5woordig de        
natuurvors*]s de groot/e moeite hebb5   
met de soortbepal+4 ,9 onwet5dheid1 dat 

soort5 ind]daad sle*ts con/ant zijn t5  
opzi*te hunn] eig5e om/&igh$5 zoolang   
deze dur51 en dat sommige afwijk5de     
individu5 rass5 vorm51 ov]ga&e 9 die van
 e5 naburige soort1 be/empel5 de        
sy/ematici willekeurig sommige exempl>5 
9 v]s*ill5de l&5 en lev5svoorwa>d5 als  
v>iteit51 &]e als soort54 ,da>door wordt
 dat g$eelte van het w]k1 dat de        
soortbepal+ betreft1 met d5 dag         
gebrekkig]1 d4w4z4 v]w>d] en vol        
h9d]niss54  ,m5 heeft nu ind]daad re$s  
lang v]zamel+5 van individu5 bem]kt1 die
 9 sam5/ell+ hunn] deel5 z op elka>     
lijk5 en van gesla*t op gesla*t zoolang 
m5 ze k5t dezelfde blijv51 dat m5 zi*   
g]e*tigd wa&e ze te bes*\w5 als vorm5de 
onv]&]lijke soort54  ,da> m5 er intuss*5
 ge5 a*t op geslag5 heeft1 dat de       
elem5t5 van e5 soort zi* zoo lang moet5 
be/5dig51 als de hun lev5swijze         
benvlo$5de om/&igh$5 zi* niet 9 wez5    
wijzigd51 en da> de he]s*5de            
vooroordeel5 +5om5 w>5 met dat eeuwige  
voortteel5 van gelijke individu51 zoo   

heeft m5 de soort5 onv]&]lijk en ev5 oud
 als de natuur gea*t1 elk afzond]lijk   
ges*ap5 door d5 opp]/5 ,v]oorzak] van al
 het be/a&e4  ,ongetwijfeld be/aat er   
niets dan door d5 wil van d5 opp]/5     
,s*epp] all] d+54 ,ma> kunn5 wij hem    
regel5 toek5n5 voor de uitoef5+ van zijn
 wil en de gevolgde weg5 va//ell58      
,heeft zijn one9dige ma*t niet e5 orde  
d] d+5 kunn5 s*epp51 die a*t]e5volg5s   
het aanzijn gaf aan alles1 bek5d en     
onbek5d8  ,wa>lijk1 hoe ook zijn wil    
gewee/ zij1 de onmetelijkheid zijn] ma*t
 is /e$s dezelfde4 ,en hoe deze opp]/e  
wil zi* ook volvo]d moge hebb51 niets   
kan er de grootte van v]m9d]54  ,t]wijl 
ik dus voor de besluit5 van deze eeuwige
 wij%eid ontzag heb1 bep]k ik mij b9n5  
de gr5z5 van e5 e5v\dig wa>nem] d]      
natuur4 ,indi5 ik dus op de weg51       
wa>langs zij h>e w]k5 volvo]t1 iets aan 
d5 dag br5g1 zal ik1 zond] vrees mij te 
v]giss51 zegg51 dat 't d5 ,s*epp]       
behaagd heeft1 hetzelve zoo'n eig5s*ap  
en kra*t toe te k5n54  ,het             

soort-begrip1 dat m5 zi* gevormd _h1 0  
vrij e5v\dig en begrijpelijk en s*e5    
beve/igd door de ond]l+e vormgelijk5is  
d] nakomel+54 ,zoo is het ng ge/eld met 
ze] veel z4g4 soort51 die wij elk5 dag  
zi54  ,intuss*51 hoe me] onze k5nis     
omtr5t de v]s*ill5de organism5          
vooruitgaat1 wa>mee haa/ alle deel5 van 
de a>dopp]vlakte b$ekt zijn1 hoe groot] 
wordt onze v]leg5heid bij de            
soortbepal+5 en a =tiori bij de begr5z+ 
en ond]s*eid+ van gesla*t54  ,na>mate   
onze v]zamel+5 van natuurproduct5 rijk] 
word51 zi5 we bijna alle op5 plaats5 zi*
 vull5 en onze s*eidslijn5 v]vag5774    
,wij v9d5 ons bepaald tot willekeurige  
def9ities1 die ons nu e5s de g]+/e      
v]s*ill5 doet aangrijp5 als k5m]k5 van  
e5 soort1 dan we] van v>iteit54  ,ik    
h]haal het1 hoe rijk] onze collecties1  
hoe me] de bewijz51 dat alles m9 ( me]  
ond]l+ is g5uance]d1 de v]s*ill5 zi*    
v]doezel5 en de natuur ons mee/5tijds   
sle*ts ond]ges*ikte en soms zelfs       
k9d]a*tige bijzond]h$5 ov]laat om       

ond]s*eid+5 op te /ell54  ,m5ig g5us    
ond] de plant5 en di]5 is door de vele  
soort5 zoo uitgebreid1 dat hun be/ude]+ 
bijna ondo5lijk is geword54 ,deze soort5
 to*1--9 reeks5 g]angs*ikt na> hun      
natuurlijke ov]e5kom/1--v]toon5 zulke   
g]+e v]s*ill5 met hun bur51 dat zij 9   
elka> ov]gaan1 e5igsz9s door elka> loop5
 en met ge5 enkel middel hun kle9e      
ond]l+e v]s*ill5 ond] woord5 te br5g5   
zijn4  ,sle*ts zij1 die zi* lang en veel
 bezig hebb5 geh\d5 met de det]m9e]+ van
 soort5--en rijke collecties hebb5      
g]aadpleegd--kunn5 wet51 hoeze] deze    
vloei5d 9 elka> ov]gaan1 en hoe hun hi] 
en da> s*ijnba> gesole]d voorkom5 sle*ts
 v]oorzaakt wordt door het ons nog      
ontbrek5 van &]e1 me] naburige ma> nog  
niet v]zamelde vorm54  ,ik wil da>mee   
niet zegg51 dat de be/a&e di]5 e5       
enkelv\dige en gelijkmatige reeks vorm51
 ma> veele] e5 onregelmatige v]takte    
s]ie zond] plotsel+e ov]gang5 tuss*5 de 
deel5--al?ans niet van huis uit1 indi5  
ze er al mo*t5 zijn door het v]lor5 gaan

 van enkele soort54  ,da>uit volgt1 dat 
de soort51 die elk5 tak van de algeme5e 
reeks beindig51 m9/5s aan e5 kant met   
&]e1 naburige soort5 sam5hang54 ,zi$a>  
wat ik ?ans1 door k5nis van zak5 v]mag  
aan te toon54  ,ik heb ge5 enkele       
ond]/ell+ noodig3 ik roep alle wa>nem5de
 natuurvors*]s tot getuig54  ,niet alle5
 vele gesla*t51 ma> heele ord5 en soms  
zelfs klass5 lev]5 ons re$s bijna       
voll$ige deel5 van d5 aang$uid5 toe/&4  
,als m5 dan uit de volg5s de natuurlijke
 v]wants*ap 9 reeks5 g]angs*ikte soort5 
n uitkie/ en e5 e9d v]d]op we] n1 dan   
zull5 die twee soort5 bij v]gelijk+     
groote v]s*ill5 v]toon54  ,zoo zijn wij 
e5maal begonn5 de mee/ voor de h&       
ligg5de natuurvoortbr5gsel5 te zi54 ,to5
 w>5 de gesla*ts- en soorts-k5m]k5      
gemakkelijk op te /ell54 ,ma> bij onze  
teg5woordige rijke v]zamel+5 z\ m5 bij  
het v]volg5 van bov5g5oemde reeks tuss*5
 die twee zoo uite5loop5de soort5 van de
 e5e s*ake]+ vloei5d 9 de &]e ov]gaan   
zond] opm]kelijke v]s*ill5 te ontmoet54 

,ik /el hi] de vraag1 welk erv>5 zoloog 
( botanicus is niet doordrong5 van de   
grondslag5 van het zoo jui/             
uite5gezette8  ,hoe kan m5 ?ans de      
soort5 be/ude]5 ( bevr$ig5d det]m9e]5   
van die m5igte polyp51 /raaldi]51 worm5 
van all]lei ord5 en vooral ond] de      
insect51 wa> alle5 re$s de gesla*t5 d]  
dag- en na*tvl9d]s1 mott51 vlieg51      
sluipwesp51 kor5mott51 bokkev]s1        
loopkev]s en roz5torr5 zooveel v]wante  
soort5 omvatt51 die 9 all]lei s*ake]+5  
vrijwel 9 elk&] loop58  ,welk e5 m5igte 
s*elp5 v]toon5 ons niet de weekdi]5 van 
alle l&5 en uit alle zeen1 die al onze  
ond]s*eid+smiddel5 uit-putt54  ,als m5  
op/ijgt tot de viss*51 kruip5de di]51   
vogels1 zelfs tot de zoogdi]51 ov]al zal
 m51 beh\d5s nog aan te vull5 gap+51    
s*ake]+5 ontw>51 die naburige soort5 en 
zelfs gesla*t5 ond] elka> v]b9d5 en     
vrijwel ge5 vat me] gev5 aan ons v]nuft 
tot het op/ell5 van go$e v]s*ilpunt54   
,laat niet de botanie 9 ha> v]s*ill5de  
ond]deel5 e5 volkom5 ov]e5kom/ig5 /& van

 zak5 zi58 ,welke moeilijkh$5 ond]v9dt  
m5 ind]daad teg5woordig niet bij de     
/udie en bepal+ d] species 9 de g5]a3   
,li*51 ,fucus1 ,c>ex1 ,poa1 ,pip]1      
,euphorbia1 ,erica1 ,hi]acium1 ,solanum1
 ,g]anium1 ,mimosa1 etc4 etc46  ,to5 m5 
deze gesla*t5 vormde1 k5de m5 er nog    
sle*ts e5 kle9 aantal soort5 van1 en 0  
hun ond]s*eid+ gemakkelijk4 ,ma>        
teg5woordig1 nu bijna alle leemt5 er    
tuss*5 gevuld zijn1 dal5 onze           
soort-diagnos5 noodw5dig tot bijzond]h$5
 af1 en ook dat is nog dikwijls         
onvoldo5de4  ,laat ons1 dit alles t]    
dege va/ge/eld zijnde1 e5s zoek5 na> de 
mogelijke oorzak52 ( de natuur de       
middel5 ertoe bezit1 en ( de wa>nem+ ons
 t5 di5 opzi*te v]d] heeft kunn5 br5g54 
,m5igvuldige feit5 le]51 dat na>mate de 
l$5 van e5 soort v]&]5 van /&plaats1    
klimaat ( lev5swijze1 zij da>van invlo$5
 ond]gaan1 die ga&eweg de ge/eldheid en 
v]h\d+5 hunn] deel51 hun vorm1 functies1
 ja zelfs hun sam5/ell+ wijzig51 zoodat 
mett]tijd hun heele wez5 deelt 9 de     

ond]gane v]&]+54  ,9 hetzelfde klimaat  
do5 e]/ de v]s*ill5 9 plaatselijke      
om/&igh$5 de eraan blootge/eld5 v>ie]54 
,ma> all5gs br5g5 deze voortdur5de      
invlo$5 bij de groepsgewijze ond]       
dezelfde lev5svoorwa>d5 zi*             
voortplant5de individu5 afwijk+5 teweeg1
 die c4q4 van ess5tieel belang word52   
zoodat na talrijke opvolg5de gesla*t5 de
 soort t5slotte 9 e5 nieuwe omgevormd   
is1 van de e]/e ond]s*eid54  ,als       
bijvoorbeeld de zad5 van e5 gras ( &]e  
vo*tige-weide-plant altemet na> de hell+
 van e5 naburig5 heuvel word5           
ov]gebra*t1 wa> de grond1 s*oon hoog]   
geleg51 nog fris* g5oeg is om de plant  
te do5 voortbe/aan2 als zij v]volg5s1 na
 vele g5]atin hoe lang] hoe v]d] e5     
droge en bijna dorre b]ghell+ be/ijgt en
 ze slaagt er91 zi* te h&hav5 en voort  
te plant52 dan zal ze z v]&]d zijn1 dat 
de botanici er e5 ap>te soort van zull5 
mak54  ,hetzelfde gebeurt met de di]51  
door om/&igh$5 g$wong5 te v]&]5 van     
klimaat1 lev5swijs en gewoont54 ,ma> de 

g5oemde oorzak5 eis*5 t5 hunn5 aanzi5   
nog me] tijd dan bij de plant51 om      
noem5swa>dige wijzig+5 teweeg te br5g54 
,de opvatt+ van h51 welke ond] d5 naam  
soort e5 v]zamel+ gelijksoortige wez5s  
sam5 vatt51 die zi*zelf-gelijkblijv5d   
voortplant5 en wi] be/aan als zoodanig  
dus van dezelfde /onde dagteek5t als dat
 d] natuur zelve1 a*tte het onmogelijk1 
dat exempl>51 tot twee v]s*ill5de soort5
 behoor5de1 zi* z\d5 kunn5 v]maags*app54
  ,ongelukkig heeft de wa>nem+ tot op   
h$5 gele]d1 dat deze bes*\w+ ge5sz9s    
gegrond is4 ,want de ond] de plant5 zoo 
veelvuldige ba/a>d5 en de zoo vaak bij  
de di]5 opgem]kte p>+5 tuss*5 individu5 
van ze] v]s*ill5de soort5 do5 zi51 dat  
de gewa&e va/e gr5z5 tuss*5 die soort5  
niet zoo /evig w>5 als m5 wel da*t4     
,weliswa> hebb5 veelal zulke s+uli]e    
p>+51 vooral als zij heel ong]ijmd zijn1
 ge5 resultaat2 al?ans zijn de nakomel+5
 9 het algeme5 onvru*tba>4 ,ma> &]zijds 
weet m51 dat 9 het geval van elka> nad] 
/a&e oud]s deze gebrek5 zi* niet        

voordo54 ,langs dez5 weg zijn dan ook   
ind]daad v>iteit5 te teel51 die t5      
slotte rass5 word51 en mett]tijd z4g4   
soort54 7,n4,b461 v]t47  ,lat5 wij1 om  
te beoordeel51 ( het soort-begrip e5ig5 
w>5 grond heeft1 t]ugkom5 op onze re$s  
uite5gezette bes*\w+54 ,zij do5 ons zi53
  #a;e4 ,dat alle organism5 van d5      
a>dbol 9 veel tijds lett]lijk door de   
natuur zijn voortgebra*t4  #b;e4 ,dat de
 natuur tot op h$5 /e$s begonn5 is met  
het vorm5 van de e5v\dig/e organism51 en
 deze sle*ts langs direct5 weg2 ik      
b$oel3 die e]/e beg9sel5 van            
organisatie1 die m5 g5]atio spontanea   
noemt4  #c;e4 ,dat1 wa> die e]/e        
beg9sel5 van di] en plant gevormd zijn 9
 pass5de plaats5 en om/&igh$51 de       
functies van het beg9n5d lev5 en de     
organis*e beweg+5 all5gs noodw5dig de   
organ5 ontwikkeld en mett]tijd          
g$iff]5tie]d hebb5 #i4  #d;e4 ,dat de   
aan de e]/e lev5suit+5 van het organisme
 9 all5 deele inha]5te groeikra*t het   
aanzijn heeft gegev5 aan de v]s*ill5de  

wijz5 van v]m5igvuldig5 en voortplant+1 
en dat da>door de v]kreg5 vooruitgang 9 
bew]ktuig+1 vorm en v]s*eid5heid d]     
deel5 bewa>d is geblev54  #e;e4 ,dat op 
d5 lang5 duur met behulp van de         
7natuurlijk gun/ige7 om/&igh$51 van de  
v]&]+51 door alle punt5 van het         
a>dopp]vlak ond]gaan1 i4e4w4 van de ma*t
 van nieuwe /&plaats5 en gewoont5 tot   
wijzig+ d] organ51 lle ?ans lev5de wez5s
 onm]kba> tot hun teg5woordige g$aante  
gevormd zijn4  #f;e4 ,dat t5slotte1 da> 
de lev5de li*am5 elk voor zi* 9 gelijk5 
trant zek]e v]&]+5 9 organisatie        
ond]gaan hebb51 ook de z4g4 srt5        
onm]kba> en a*t]e5volg5s aldus gevormd  
zijn1 sle*ts e5 betrekkelijke           
/&va/igheid hebb51 en niet ev5 oud als  
de natuur kunn5 zijn4  ,ma>1--zal m5    
zegg51--z\ m5 van deze ond]/ell+5 niet  
we]h\d5 word5 alle5 al door de bes*\w+  
van de bewond]5swa>dige v]s*eid5heid 9  
in/9ct5 d] v]s*ill5de di]5 en al de     
wond]5 hunn] va>digheid8  ,wie z\ zijn  
/elsel z v] durv5 doorvo]51 te zegg51   

dat de natuur alln die v]baz5d          
veelv\dige middel51 li/51 h&grep51      
voorzorg5 en g$uld ges*ap5 heeft1 wa>van
 de b\wkun/ d] di]5 ons zooveel         
voorbeeld5 lev]t8 ,is alle5 wat wij t5  
di5 aanzi5 bij de insect5 wa>nem5 niet  
re$s duiz5d maal voldo5de om ons te do5 
gevoel51 dat de gr5z5 d] natuurma*t ha> 
vol/rekt niet v]oorlov51 zooveel        
voortreffelijks motu proprio voort te   
br5g5 en d5 h>dnekkig/5 philosooph te   
ov]tuig51 dat hi]voor alle5 de wil van  
d5 opp]/5 s*epp] all] d+5 noodig en     
volma*tig is gewee/8  ,zond] twijfel z\ 
het e5 /\tmo$ige ( liev] geheel         
waanz9nige bew]+ zijn1 gr5z5 toe te k5n5
 aan het v]mog5 van d5 e]/5             
,alv]oorzak]4 ,ma> da>om valt nog niet  
te ontk5n51 dat die one9dige ma*t       
bepaalde d+5 heeft kunn5 will51 wa>van  
we 9 de natuur de k5nelijke teek55 zi54 
,laat dit zoo zijn2 als ik zie1 dat de  
natuur zelf de g5oemde wond]51 de       
organism5 met lev5 en gevoel voortbr5gt2
 dat zij hun organ5 en functies op      

ongek5de s*aal heeft v]m5igvuldigd2 dat 
zij alle5lijk door middel d]            
gewoontevorm5de behoeft5 de bron heeft  
ges*ap5 van alle h&el+5 en v]mog5s      
7vanaf de e5v\dig/e tot aan het in/9ct1 
s*r&]heid en t5slotte oordeel71 moet ik 
dan niet 9 dat kunn5 d] natuur1 9 de    
,orde d] d+5 erk5n53 de uitvo]+ van des 
v]hev55 ,s*epp]s wil1 dat de natuur dat 
v]mog5 z\ hebb58  ,zal ik m9d] de       
groo!id van die e]/e ,oorzaak van alles 
bewond]51 als het ha> behaagd heeft1    
aldus te h&el51 dan indi5 zij zi*       
voortdur5d door wilsdad5 bezig hield met
 de details van alle bijzond]e s*epp+51 
v]&]+51 ontwikkel+51 v]/or+5 en         
v]nieuw+51 i4e4w4 met alle wijzig+51 die
 zi* algeme5 9 het be/a&e voltrekk58    
,ik hoop dan ook te bewijz51 dat de     
natuur de middel5 heeft1 om zelf datg5e 
voort te br5g51 wat we 9 ha> bewond]54  
,intuss*5 w]pt m5 nog teg51 dat al wat  
m5 ziet bij de lev5de wez5s van e5      
onv]&]lijke vormbe/5digheid getuigt4 ,en
 m5 d5kt1 dat alle di]51 wi] ges*i$5is  

s9ds #b-cjjj ja> ons ov]gelev]d is1 /e$s
 dezelfde zijn1 niets v]lor5 no* gewonn5
 hebb5 9 volmak+ en vorm hunn] organ54  
,t]wijl die s*ijnb>e /&va/igheid s9ds   
lang voor e5 feitelijke wa>heid         
doorgaat1 heeft m5 ha> zoo jui/ nog     
bijzond]lijk tra*t5 te bewijz5 9 e5     
,rapport ov] de door ,ge(froy 9 ,aegypte
 v]zamelde natuurhi/orica4 ,de          
rapporteurs drukk5 zi* als volgt uit3   
,de collectie heeft voore]/ dit         
eig5a>dige1 dat zij om zoo te zegg5 di]5
 van alle eeuw5 bevat4 ,re$s s9ds lang  
w5s*te m5 te wet51 ( de soort5 mett]tijd
 van vorm v]&]54 ,deze s*ijnba>         
beuzela*tige vraag is niettem9 van      
wez5lijk belang voor de ges*i$5is van d5
 a>dbol en da>door voor de oploss+ van  
duiz5d &]e1 die te mak5 hebb5 met de    
ern/ig/e voorw]p5 van m5s*elijke v]e]+4 
,nooit 0 m5 bet] 9 de geleg5heid1 ha>   
uit te mak5 voor e5 groot aantal        
m]kwa>dige soort5 en nog duiz5d5 &]e4   
,het s*ijnt1 als( het bijgelo( d] oude  
,aegypt5>5 genspire]d w>e door de natuur

 om e5 monum5t van ha> ges*i$5is a*t] te
 lat54    ,m5 kan1 zoo v]volgt het      
rapport1 de vlu*t zijn] v]beeld+ nauw   
mee/] word51 als m5 die volkom5 h]k5b>e 
di]5 ziet1 met de kle9/e be5tjes en     
ha>tjes nog bewa>d1 die #b-cjjj ja>     
gel$5 9 ,!be ( ,memphis hun eig5 prie/]s
 en alt>5 hadd5444 ,ma> zond] ons te    
v]liez5 9 al die g$a*t5 da>ov] will5 we 
ons bepal5 tot het resultaat uit dat    
deel d] v]zamel+ van ,ge(froy1 dat deze 
di]5 volmaakt ov]e5kom5 met die van     
teg5woordig #aj4  ,ik v]w]p niet de     
volkom5 ov]e5/emm+ van die di]5 met de  
l$5 van dezelfde1 ?ans lev5de soort5 9  
dat l&4 ,het z\ ook vreemd zijn1 als 't 
&]s w>e4 ,want ligg+ en klimaat van     
,aegypte zijn nog ?ans t5 naa/e bij     
dezelfde als de/ijds4 ,zoodat dus de ng 
ond] gelijke om/&igh$5 lev5de vogels er 
niet g$wong5 kunn5 zijn1 hun gewoont5 te
 v]&]54  ,voorts1 wie voelt er niet1 dat
 de vogels1 die zi* zoo makkelijk kunn5 
v]plaats5 en pass5de kw>ti]5 opzoek51   
m9d] dan m5ig &] di] ond]worp5 zijn aan 

de v]s*uiv+5 9 locale om/&igh$51 en     
da>door m9d] 9 hun gewoont5 belemm]d4   
,ind]daad is er 9 de zoo jui/ meeg$eelde
 wa>nem+ niets /rijdigs met mijn eig5   
desbetreff5de bes*\w+51 ( e5 bewijs1 dat
 die di]5 altijd 9 de natuur z\d5 be/aan
 hebb54 ,ze toont sle*ts aan1 dat zij   
#b-cjjj ja> gel$5 9 ,aegypte leefd54 ,en
 e5 iegelijk1 die nigsz9s gew5d is1 na  
te d5k5 en da>bij de g$5kteek55 gade te 
slaan getuig5de voor d5 hoog5 oud]dom d]
 natuur1 zal g]e$elijk e5 tijdsv]loop   
van #b-cjjj ja> 9 dat v]b& na> wa>de    
wet5 te s*att54  ,voorzek] zal ook      
altijd de s*ijnb>e /&va/igheid van de   
d+5 d] natuur door d5 geme55 man voor de
 w]kelijkheid word5 geh\d51 omdat m5 9  
het algeme5 ov] alles sle*ts oordeelt 9 
v]h\d+ tot zi*zelf4  ,voor d5 m5s*1--die
 zijn opvatt+5 hi]omtr5t altijd grondt  
op de door hemzelf bem]kte v]&]+51--zijn
 de tuss*5pooz5 tuss*5 die mutaties     
toe/&5 van oog5s*ijnlijk onbepaalde     
be/5digheid1 door d5 kort5 lev5sduur d] 
individu5 van zijn soort4 ,da> ook de   

annal5 zijn] wa>nem+5 en feit51 9       
kroniek5 geboek/aafd1 zi* sle*ts        
uit/rekk5 ov] e5ige duiz5d5 j>51--e5    
lang5 duur voor hem zelf1 ma> uit]/ kort
 9 v]h\d+ tot de aeon51 wa>9 zi* de     
groote v]&]+5 van de a>dkor/            
voltrekk51--s*ijnt alles op zijn planeet
 hem duurzaam toe1 en is hij g5eigd tot 
afwijz5 van de teek551 welke de rond hem
 opgehoopte ( 9 d5 grond ond] zijn voet5
 begrav5 monum5t5 hem ov]al v]toon54    
,groo!d5 9 ruimte en tijd zijn          
betrekkelijk4 ,laat de m5s* zi* deze    
wa>heid go$ voor d5 gee/ h\d51 en hij   
zal zi* wat inb9d5 9 zijn besliss+5 t5  
opzi*te van de duurzaamheid 9 de natuur4
 #aa  ,de bewijz5 voor de onm]kb>e      
v]&]+5 d] soort5 en exempl>51 na>mate ze
 word5 g$wong5 tot wijzig5 hunn]        
gewoont5 ( aannem5 van nieuwe1 zijn niet
 alle5 bep]kt tot de bes*\w+ van de--al 
te kle9e--ov]zi5b>e tijdruimt54 ,want   
da>5bov5 wordt de ond]havige quae/ie op 
't ze]/ v]duidelijkt door e5 s*at van   
wa>nem+5 g$ur5de tal van j>5 v]zameld4  

,en ik kan zegg51 dat onze feit5k5nis   
teg5woordig te v] is voortges*r$51 dan  
dat de gezo*te oploss+ niet voor de h&  
z\ ligg54  ,behalve dat wij de invlo$5  
en gevolg5 van de het]oclite bevru*t+   
k5n51 wet5 wij ?ans bijv4 besli/1 dat e5
 /raf volgeh\d5 v]&]+ 9 v]blijfplaats en
 lev5sgewoont5 bij de di]5 na voldo5d5  
tijd e5 ze] opm]kelijke omvorm+ d]      
betreff5de exempl>5 teweegbr5gt4  ,e5   
vrijelijk 9 de vlakte lev5d en          
voortdur5d rondr5n5d di]1 en e5 vogel1  
wi5s nooddruft hem /e$s ov] groote af/&5
 de lu*t doet doorkliev51 ond]gaan bij  
opsluit+ 9 di]5tu91 /al1 kooi ( ho5d]p>k
 mett]tijd opm]kelijke afwijk+51 vooral 
na e5 reeks gesla*t5 9 hun nieuw5 /aat4 
,het e]/e di] v]lie/ er groot5deels zijn
 li*t- en vlugheid2 zijn li*aam wordt   
dik1 zijn l$5 v]liez5 aan kra*t en      
l5igheid en zijn eig5s*app5 zijn niet   
me] dezelfde4 ,het twe$e wordt log en   
vleezig 9 all5 deele en kan bijna niet  
me] vlieg54  ,9 het #f;e ho(d/uk van dit
 e]/e deel zal ik geleg5heid hebb51 met 

welbek5de feit5 te bewijz51 dat         
afwijk5de om/&igh$5 het v]mog5 bezitt51 
om d5 di]5 nieuwe behoeft5 bij te br5g5 
en tot nieuwe h&el+5 te vo]52 dat dze   
nieuwe gewoont5 en neig+5 meebr5g51 het 
me] ( m9d] veelvuldige gebruik van e5 ( 
&] orgaan hetzelve we] wijzigt1 hetzij  
door v]/]k+1 ontwikkel+ en uitbreid+1   
hetzij door v]zwakk51 v]mag]51 en het   
p]-slot zelfs doet v]dwijn54  ,bij de   
gewass5 zal m5 e5 d]gelijk5 invlo$ zi5  
van nieuwe om/&igh$5 op hun lev5swijze  
en d5 toe/& hunn] deel54 ,zoodat m5 bij 
de re$s lang door ons gekweekte niet ov]
 de v]oorzaakte omw5tel+ v]wond]d zal   
zijn4  ,zoo laat1 gelijk re$s opgem]kt1 
de natuur ons /rikt g5om5 sle*ts op- en 
uit elka> volg5de individu5 zi52 soort5 
e*t] zijn sle*ts tijdelijk onv]&]lijk4  
,om de be/ude]+ en k5nis van zooveel    
v]s*ill5de voorw]p5 te v]gemakkelijk5 is
 het niettem9 nuttig1 d5 naam soort te  
gev5 aan elke v]zamel+ van ov]e5kom/ige 
enkel+5 die zi* 9 dezelfde g$aante      
voortplant5 zoolang hun om/&igh$5 niet  

voldo5de gaan afwijk5 om ook hun        
gewoont51 eig5a>digh$5 en vorm te       
wijzig54    ,ov] de zoog5aamde          
uitge/orv5 soort5  ,het is nog /e$s e5  
vraag voor mij1 ( de middel51 door de   
natuur gebruikt om het be/aan aan ha>   
soort5 en rass5 te v]zek]51 z onvoldo5de
 zijn gewee/1 dat sommige van h5 ?ans   
geheel z\d5 zijn v]nietigd ( uitge/orv54
  ,intuss*5 v]toon5 ons de op zoo       
v]s*ill5de plaats5 9 d5 grond begrav5   
ov]blijfsel5 de re/5 van e5 m5igte      
v]s*ill5de di]51 wa>van sle*ts e5 ze]   
kle9 deel met de ons bek5de1 ?ans lev5de
 volkom5 ov]e5/emm54  ,kan m5 da>uit nu 
met e5ig5 s*ijn van grond besluit51 dat 
die fossiele soort5 niet me] be/aan 9 de
 natuur8 ,er zijn nog zooveel deel5 van 
het a>dopp]vlak niet bezo*t1 zooveel    
&]e1 wa> vors*5de blikk5 de natuur      
sle*ts t]loops opnam51 en nog &]e1      
zooals v]s*ill5de deel5 van d5 zeebodem1
 wi5s di]lijke bewon]s we niet v]mog5 te
 v]zamel51 dat de onbek5de soort5 wel   
door deze oord5 geh]b]gd z\d5 kunn5     

word5774  ,als er w]kelijk soort5 zijn  
v]lor5 gegaan1 dn wa>s*ijnlijk sle*ts   
ond] de groote di]5 uit de l&-/rek5 van 
onz5 a>dbol1 da> wa> de m5s* door zijn  
absolute he]s*appij alle exempl>5 heeft 
kunn5 dood5 van die species1 die hij    
niet heeft will5 bew>5 ( temm54 ,da>door
 is het mogelijk1 dat de gesla*t5       
,palaeo!rium1 ,anoplo!rium1 ,megalonyx1 
,mega!rium1 ,ma/odon van ,cuvi] en e5ige
 &]e soort5 van re$s bek5de g5]a niet   
me] 9 de natuur be/aan4 ,intuss*5 is dat
 ook e5v\dig niet me] dan e5            
mogelijkheid4  ,ma> de di]51 die lev5 9 
d5 boezem d] wat]51 vooral 9 zee1 en    
bov5di5 alle kle9]e soort5 te l&1 welke 
lu*t adem51 zijn beveiligd teg5 uitdelg+
 door d5 m5s*4 ,zij v]m5igvuldig5 zi*   
zoo snel1 en de middel5 om zi* aan zijn 
v]volg+ en h9d]lag5 te onttrekk5 zijn   
van di5 a>d1 dat hij na> all5 s*ijn e5  
van die soort5 niet totaal kan          
uitroei5774  ,dus kunn5 sle*ts de       
groot/e soort5 l&di]5 bloot/aan aan     
v]delg+ van de zijde des m5s*51 (s*oon  

dit feit nog niet voll$ig bewez5 is4    
,niettem9 behoor5 er ond] de1 van       
zoovele di]5 gevond51 fossiele          
ov]blijfsel5 e5 groot aantal tot soort51
 wi] volkom5 ov]e5kom/ige lev5de analoga
 niet bek5d zijn4 ,de mee/e van h5 zijn 
weekdi]5 met s*elp51 welke laat/e ons   
dan ook alle5 zijn ov]geblev54  ,omdat  
nu veel van die fossiele s*elp5 v]s*ill5
 v]toon51 wa>door m5 me5t ze niet gelijk
 te mog5 /ell5 met naburige1 lev5de1    
zijn het da>om noodw5dig uitge/orv5     
soort58 ,wa>om z\d5 die v]lor5 gegaan   
zijn1 wa> de m5s* hun uitroeing niet    
heeft kunn5 bew]k/ellig58 ,w>e het 9    
teg5deel niet mogelijk1 dat die b$oelde 
fossiel5 nog be/ond51 ma> tot de        
teg5woordig lev5de1 naburige soort5 w>5 
omgevormd8774 ,de volg5de bes*\w+5 en   
opm]k+5 mak5 dit v]mo$5 ze]             
wa>s*ijnlijk4  ,elk wel+eli*t wa>nem]   
weet1 dat niets op a>de 9 d5zelfd5 toe/&
 v]h>dt4 ,alles ond]gaat er mett]tijd   
me] ( m9d] +rijp5de wijzig+51 al na> d5 
a>d van het voorw]p1 en zijn om/&igh$54 

,hooggeleg5 plaats5 v]lag5 zi*          
onoph\delijk door de wissel5de inw]k+   
van zonnes*ijn1 reg5 en nog &]e oorzak52
 al wat ervan loslaat wordt meegesleurd 
na> de diept54 ,rivi]- en zeeb$d+5 v]&]5
 van g$aante en diepte en v]plaats5 zi* 
onm]kba>4 ,i4e4w4 alles hi] op a>d is   
ond]hevig aan beurtwissel+5 9 ligg+1    
ge/alte en aanzi*t1 en zelfs de klimat5 
d] v]s*ill5de l&/rek5 zijn niet /&va/ig4
  ,wa> nu1--gelijk ik zal beproev5 aan  
te toon51--afwijk5de om/&igh$5 voor de  
lev5de wez5s 7en vooral voor de di]57   
v]&]+5 9 behoeft51 gewoont5 en          
lev5swijz5 meebr5g52 en wa> deze        
wijzig+5 de organ5 en hun deel5 omb\w5 (
 ontwikkel51 zoo gevoelt m5 wel1 dat elk
 lev5d wez5 za*tjes aan v>ie]5 moet1    
vooral 9 de uitw5dige deel5 ( k5m]k51   
(s*oon dat e]/ na g]e$5 tijd m]kba>     
wordt4  ,m5 zij dus niet al te ze]      
v]wond]d1 dat ond] de talrijke fossiele 
re/5 uit alle l&5 d] w]eld van zoovele  
e]tijds be/a&e di]51 er zoo we9ige zijn1
 wa>van we de lev5de analoga k5n54      

,integ5deel1 het mee/ v]wond]lijk is    
nog1 ond] die m5igvuldige fossiele      
ov]blijfsel5 van wele] e5ige te         
ontmoet51 wi] repres5tant5 nog h$5      
be/aan4 ,dit feit1 door onze            
palaeontologis*e v]zamel+5 bewez51 doet 
ons v]mo$51 dat jui/ deze de jong/e     
zijn4 ,zij hadd5 buit5 twijfel nog ge5  
tijd gehad1 van g$aante te v]&]54  ,de  
ond]zoek]s1 die de wa>nem+5 omtr5t de   
fossiel5 wild5 v]kl>5 alsm$e de         
omw5tel+5 op v]s*ill5de punt5 van de    
a>dkor/ hebb51--onbewu/ van de afwijk+51
 die de di]5 mett]tijd mee/al           
ond]gaan1--ond]/eld1 dat e5 algeme5e    
a>dramp _h plaats gehad1 die alles 't   
ond]/ bov5 geke]d en de to5maals be/a&e 
soort5 groot5deels v]nietigd _h4  ,jamm]
 g5oeg1 dat dit gemakkelijke r$middel   
uit de moeilijkheid bij e5 pog+ tot     
v]kl>5 d] onbegrep5 natuurv]s*ijnsel5   
sle*ts grondt 9 de v]beeld+1 en door ge5
 enkel bewijs ge/aafd wordt4            
,plaatselijke cata/roph51 v]oorzaakt    
bijv4 door a>dbev+51 vulcan5 en &]e     

bijzond]e oorzak5 zijn voldo5de bek5d en
 9 de da>door getei/]de /rek5 heeft m5  
v]d]v+5 kunn5 aans*\w54  ,ma> wa>toe e5 
onbewez5 algeme5e w]eldramp aan te nem51
 als het bet] bek5de v]loop d] natuur 9 
all5 deele voldo5de rek5s*ap geeft van  
h>e feit58 ,als m5 ov]weegt1 dat        
e5]zijds de natuur niet plotsel+ w]kt en
 zij ov]al b$a*tzaam en /ap voor /ap    
tew]k gaat1 en &]zijds de bijzond]e (   
plaatselijke oorzak5 d] v]/or+51        
omw5tel+5 en ontzett+5 d5 gans*5 aanblik
 onz] a>de kunn5 v]kl>5--en no*tans     
ond]worp5 zijn aan h>e wett5 en algeme55
 loop1--zoo zal m5--de ond]/ell+5--als  
onnoodig--v]w]p51 dat e5 w]eldramp e5   
groot deel van de eig5 w]k5 d] natuur is
 kom5 opbrek5 en v]woe/54  ,hi]mee g5oeg
 ov] e5 ond]w]p1 dat li*t w>e uit te    
breid52 bes*\w5 wij ?ans de algeme5e en 
wez5lijke eig5s*app5 d] di]54           
,,ho(d/uk ,,iv  ,,algeme5e ,,opm]k+5    
,,ov] ,,de ,,di]5   ,9 de di]5 hebb5 wij
 lev5de wez5s1 9 het algeme5 ze]        
opm]kelijk door eig5s*app51 die onze    

bewond]+ en be/ude]+ ov]wa>d zijn4 ,9   
ge/alte1 sam5/ell+ en v]mog5s one9dig   
v]s*ill5d1 zijn ze 9 /aat om zi*--al?ans
 met sommige deel5--te beweg51 zond] e5 
/uwkra*t van buit5 af ma> door e5       
prikkel5de oorzaak1 7bij d5 n 'n        
inw5dige1 bij d5 &] e5 uitw5dige47      
,me]5deels kunn5 ze van plaats v]&]5 en 
alle bezitt5 ze bepaalde1 bij uit/ek    
prikkelb>e deel54  ,m5 ziet1 hoe bij    
v]plaats+ de e5 kruipt1 loopt1 r5t (    
spr+t1 de &] zi* op vleugel5 9 de lu*t  
v]heft en de ruimte doorkrui/1 we] &]e  
rondzwemm5 9 d5 s*oot van het wat] wa>9 
zij lev54  ,da> de di]5 niet--gelijk de 
plant5--vo$sel ond] hun naa/e b]eik     
v9d51--de ro(di]5 zelfs hun buit moet5  
opzoek5 en v]volg5--w]d het v]mog5 tot  
beweg5 en v]plaats5 v]eis*t om zi* het  
noodige vo$sel te kunn5 v]s*aff54  ,da> 
voorts de di]5 ge5 tweesla*tigheid      
v]toon5 zoodanig1 dat zij aan zi* zelf  
g5oeg z\d5 hebb5771 0 het voor de       
voortplant+ noodzakelijk1 zi* te kunn5  
v]plaats5 tot het volvo]5 d] bevru*t+ en

 ook1 dat de omgev+ de mogelijkheid     
da>toe v]gemakkelijkte voor die di]51   
welke1 als de oe/]s1 niet van plaats    
kunn5 v]&]54  ,aangezi5 dus dit v]mog5  
tot beweg+ en v]plaats+ 9 het belang 0  
van hun eig5 voortbe/aan en dat van de  
soort is het door de behoeft5 aangeworv5
 en v]kreg54  ,9 het twe$e deel zull5   
wij d5 oorsprong zoek5 van die          
m]kwa>dige eig5s*ap en nog van de       
belangrijk/e ov]ige4 ,ma> intuss*5 zull5
 wij omtr5t de di]5 de volg5de voor de  
h& ligg5de opm]k+5 mak54  #a;e4 ,dat    
sommige zi* sle*ts geheel ( g$eeltelijk 
beweg5 nadat hun prikkelba>heid is      
opgewekt1 no*tans ge5 enkele gewa>word+ 
ond]v9d5 en dat van wil ge5 sprake kan  
zijn4 ,dit zijn de mee/ onvolkom5e4     
#b;e4 ,dat &]e di]5 da>5bov5 9 /aat zijn
 tot het ond]v9d5 van gewa>word+51 en ze
 inn]lijk e5 ze] dui/] besef van hun    
be/aan hebb51 doordat ze sle*ts h&el5   
door de inw5dige a&rift5 van bege]t5 die
 h5 drijv5 tot e5 ( &] voorw]p1 zoodat  
hun wil /e$s afhankelijk meezwalkt4     

#c;e4 ,dat we] &]e niet alle5           
bov5g5oemde beweg+5 en gewa>word+5      
v]toon51 ma> bov5di5 9 /aat zijn tot het
 vorm5 van1 zij het nog vage1           
voor/ell+51 en hun h&el5 door e5 wil    
ov]he]/ wordt1 no*tans ond]worp5 aan    
a&rift51 die h5 nog uitsluit5d tot      
bepaalde voorw]p5 vo]54  #d;e4 ,dat t5  
slotte de mee/ volmaakte di]5 9 hooge   
mate alle vorige eig5s*app5 v]toon5 ma> 
zi* bov5di5 v]heug5 9 het v]mog5 tot    
held]e en nauwkeurige voor/ell+5 ov] de 
voorw]p51 die hun z9n5 hebb5 b]o]d en   
hun a&a*t getrokk51 ja1 die voor/ell+5  
tot op zek]e hoogte v]gelijk51 comb9e]5 
en tot sam5/ell+5 en oordeel5 v]w]k52   
i4e4w4 zij kunn5 d5k5 en hun m9d] zwa>  
geklui/]de wil v]oorlo(t hun me]        
v]s*ill5de h&el+5 te volbr5g54  ,bij de 
laag/e di]5 zijn de lev5sacties s*i]    
zond] en]gie en alle5 de prikkelba>heid 
is g5oeg voor de uitvo]+ d] vitale      
beweg+54 ,ma> v]mits de lev5s5]gie      
aangroeit met het sam5ge/eld] word5 van 
het organisme komt er e5 oog5blik1 dat  

hetzelve1 om zi* met de noodige snelheid
 te kunn5 ro]51 groot] middel5 van noode
 heeft4 ,da>toe is de spi]w]k+ bij d5   
blo$somloop toegepa/1 wa>van e5 aanjag+ 
van d5 sap/room het gevolg 04 ,deze is  
v]volg5s aangewakk]d 9 v]h\d+ tot de    
ervoor aangew5de spi]kra*t4 ,da>        
t5slotte ge5 enkele spi] kan arbeid5    
zond] n]veus5 influx1 zoo is deze laat/e
 ov]al noodig bevond5 voor de betreff5de
 /roomv]snell+4  ,aldus heeft de natuur 
aan de--onvoldo5de                      
geword5--prikkelba>heid de spi]- en     
z5uww]k+ wet5 toe te voeg54 ,s*oon de   
e]/e door de laat/e wordt opgewekt1     
ges*i$t dat nooit langs d5 weg van het  
gevoel4 ,9 het twe$e deel hoop ik dan   
ook aan te toon51 dat gevoeligheid      
vol/rekt niet noodig is voor de uitvo]+ 
van vitale beweg+51 zelfs niet bij de   
hoog/e di]54  ,zoo zijn dan de          
v]s*ill5de be/a&e di]5 niet alle5 door  
bijzond]h$5 van uitw5dig5 vorm1         
li*aamsge/eldheid1 =maat1 enz4 k5nelijk 
van elka> ond]s*eid51 ma> ook door de   

v]mog5s1 wa>mee zij zijn begiftigd4     
,sommige--de m9/ volkom5e--zijn 9 dit   
opzi*t het mee/ bep]kt1 ge5 &]e dan de  
typis*e lev5s-functies v]toon5de en zi* 
niet beweg5de dan door e5 kra*t buit5   
h5zelf2 da>5teg5 nem5 van &]e de        
va>digh$5 all5gs 9 getal en voll$igheid 
toe1 totdat zij bij de mee/ volkom5e e5 
bewond]5swa>dig geheel v]toon54  ,deze  
feit5 v]baz5 ons niet lang]1 als we     
e5maal erk5d hebb51 dat elke v]kreg5    
eig5s*ap het gevolg is van e5 bijzond]  
orgaan ( orgaan/elsel en dat v]volg5s   
van het laag/e tot het hoog/e di] het   
organisme geleidelijk sam5ge/eld] wordt1
 zoodat al die li*aamsdeel51 tot de     
belangrijk/e toe1 a*t]e5volg5s ont/aan  
op de v]s*ill5de trapp5 van het         
di]5rijk1 en dan ga&eweg word5 door de  
ond]gane wijzig+51 die h5 aanpass5 aan  
d5 toe/& van het betreff5de organisme en
 zij e9delijk door hun sam5spel 9 de    
hoog]e di]5 die zooze] gecomplice]de    
bew]ktuig+ vorm51 wa>van de mee/        
v]s*eid5e en opp]/e functies het gevolg 

zijn4  ,de bes*\w+ van de inw5dige      
sam5/ell+ d] di]5 en ha> v]s*ill5de     
sy/em51 en van de ond]s*eid5e bijzond]e 
organ5 moet5 dus voornamelijk onze a&a*t
 ri*t5 bij de /udie d] di]54  ,zijn de  
di]5 als natuurvoortbr5gsel5 re$s bij   
uit/ek ond]s*eid5 door hun              
beweeglijkheid1 nog me] zijn ze het door
 gevoeligheid4  ,ma> ev5als de e]/e nog 
ze] bep]kt en onwillekeurig is bij de   
laag/e di]5 en sle*ts tot /& komt door  
prikkels van buit5 af1 ma>1 bij het     
volmaakt] word51 t5 slotte 9 het di]    
zelf--aan zijn wil ond]worp5--ontspr+t1 
zoo is ook het gevoel 9 zijn aanvang nog
 ze] dui/] en begr5sd en roept v]volg5s1
 bij v]d] voorts*rijd5de ontwikkel+1 op 
zijn hoogtepunt 9 de di]5 de elem5t5 van
 het v]/& 9 't lev54  ,ind]daad hebb5 de
 hoog]e di]5 e5v\dige en zelfs me]      
sam5ge/elde voor/ell+51 h>t/o*t51       
geheug51 ja zij drm51--d4w4z4 dat die   
voor/ell+5 ongewild kunn5 t]ugkom5--en  
ze zijn tot op zek]e hoogte vatba> voor 
afri*t+4 ,is dat ge5 m]kwa>dige uitkom/ 

van de ma*t d] natuur8  ,aan e5 lev5d   
wez5 het v]mog5 te gev51 zi* zelf/&ig te
 beweg51 de w]eld buit5 zi* wa> te nem51
 er zi* voor/ell+5 van te vorm5 door de 
ontvang5 indrukk5 met &]e te v]gelijk5  
en ook die voor/ell+5 we] te v]gelijk5  
en sam5 te /ell5 en zi* e5 rdeel te     
vorm51 7d4i4 e5 voor/ell+ van &]e orde7 
i4e4w4 te d5k51 dat is niet alle5 het   
groot/e wond]1 wa>toe de natuur-kra*t   
heeft kunn5 kom51 ma> bov5di5 bewij/ 't 
de noodzakelijkheid van e5 aanzi5lijk   
tijdsv]loop1 da> de natuur alles        
geleidelijk tot /& br5gt4  ,v]gelek5 met
 de tijdp]k51 die wij bij onze gewone   
b]ek5+5 lng noem51 is er ongetwijfeld e5
 enorme tijd en e5 aanm]kelijke         
opvolg5de v>iatie van om/&igh$5 noodig  
gewee/ om de organisatie tot di5 graad  
van sam5ge/eldheid en ontwikkel+ te     
hebb5 kunn5 opvo]51 die wij bij de mee/ 
volmaakte di]5 zi54 ,en wa> re$s de     
talrijke v]s*ill5de lag51 wa>uit de     
a>dko/ be/aat1 e5 /ellig getuig5is zijn 
van ha> hoog5 oud]dom1 en wa> de ze]    

langzame ma> aanh\d5de v]plaats+5 d]    
zeebekk5s1--bewez5 door vele spor51 die 
zij op hun weg hebb5 a*t]gelat5--1 dez5 
oud]dom nog beve/ig51 zoo draagt e5     
bes*\w+ van de door de hoog/e organism5 
b]eikte volmaak!id er h>]zijds toe bij1 
om deze wa>heid all]wa>s*ijnlijk/ te    
mak54 #ab  ,ma> om dit nieuwe bewijs    
/evig te kunn5 grondve/51 zull5 we e]/  
d5 vooruitgang zelf d] organism5 9 het  
volle dagli*t moet5 /ell54 ,m5 zal zoo  
mogelijk de w]kelijkheid da>van moet5   
aantoon5 en t5 slotte de betreff5de     
be/-ge/aafde feit5 v]zamel5 en de       
middel5 opzoek51 die de natuur bezit1 om
 het be/aan aan al ha> s*epsel5 mogelijk
 te mak54  ,ond]tuss*5 m]k5 wij op1 dat 
(s*oon m5 de wez5s van de v]s*ill5de    
natuurrijk5 algeme5 a&uidt met d5 naam  
natuurproduct51 m5 niettem9 aan die     
uitdrukk+ ge5 enkel positief begrip     
s*ijnt va/ te knoop54  ,kla>blijkelijk  
/aat het vooropgezette oordeel omtr5t   
afzond]lijke s*epp+5 de erk5n+ 9 d5 weg1
 dat de natuur zelf het aanzijn v]mag te

 gev5 aan zooveel v]s*ill5de wez5s1 hun 
rass5 onoph\delijk (s*oon geleidelijk te
 wijzig5 en de ov]al wa>g5om5 algeme5e  
,orde 9 /& te h\d54  ,wij will5 alle    
me5+5 ov] die belangrijke zak5 t] zijde 
lat5 en ov]al de natuur zelf bevrag5 om 
niet door onze v]beeld+ misleid te      
word54  ,t5 e9de 9 g$a*t5 alle be/a&e   
di]5 te omvadem5 en ze gemakkelijk ond] 
e5 gezi*tspunt te br5g5 zij eraan       
h]9n]d1 dat alle natuurproduct5 s9ds    
lang 9 drie rijk5 v]deeld zijn1 ond] de 
b5am+5 di]5-1 plant5-1 en delf/(f5-rijk4
 ,door die indeel+ word5 de tot elk di] 
rijk5 behoor5de wez5s als ond]l+        
gelijkwa>dige v]gelek5 ondanks hun ze]  
uite5loop5d5 oorsprong4  ,re$s g]uim5   
tijd heb ik e5 &]e1 me] k5s*ets5de      
indeel+ pass5d] bevond54 ,ik ond]s*eid  
nl4 alle natuurvoortbr5gsel5 9 twee     
groep53       #a;e4 ,bew]ktuigde1 lev5de
 li*am54     #b;e4 ,onbew]ktuigde1      
lev5looze li*am54   ,plant5 en di]5     
vorm5 de e]/e groep4 ,zij hebb51 gelijk 
bek5d1 de v]mog5s zi* te vo$51 te groei5

 en zi* voort te plant5 en zijn         
noodzakelijk]wijs ond]worp5 aan d5 dood4
  ,ma> wat m5 niet zoo go$ weet1 omdat  
de gangb>e ond]/ell+5 &]s luid51 is1 dat
 de lev5de li*am5 bij de v]ri*t+5 hunn] 
organ5 en beweg+5 zelf hun eig5 /(f5 en 
afs*eid+sproduct5 b]eid5 #ac4 ,en wat m5
 nog m9d] weet1 dat dze we] door hun    
ontl$+ het ont/aan gev5 aan alle        
sam5ge/elde1 anorganis*e /(f5 9 de      
natuur1 wi] v]s*ill5de soort5 zi*       
v]me]d]5--al na> de om/&igh$5--door     
onm]kba> ond]gane v]&]+5 die h5         
v]e5v\dig5 en op d5 duur de voll$ige    
ontb9d+ bew]k/ellig5 hunn] sam5/ell5de  
elem5t5477  ,de v]s*ill5de va/e en      
vloeib>e lev5looze /(f5 /ell5 de twe$e  
groep natuurvoortbr5gsel5 sam51 die     
me]5deels bek5d zijn ond] d5 naam       
m9]al54  ,m5 kan zegg51 dat er zi*      
tuss*5 het al- en niet-lev5de e5        
onmetelijke gap+ bev9dt1 die v]bi$t1    
deze twee soort5 op n lijn te /ell51 no*
 ze door tuss*5trapp5 te v]b9d51 wat m5 
tev]geefs beproefd heeft4  ,de lev5de   

wez5s vall5 vanzelf 9 twee afzond]lijke 
rijk51 gebase]d op w]kelijke v]s*ill51  
die de plant5 van de di]5 s*eid54       
,en1--ondanks al het da>ov] bewe]de--b5 
ik ov]tuigd1 dat er op ge5 enkel punt e5
 w]kelijke ov]gang is tuss*5 die twee   
rijk5771 en bijgevolg er no* di]plant51 
7uitg$rukt door het woord zophyt57 no*  
plantdi]5 zijn4  ,de prikkelba>heid 9   
alle ( bepaalde deel5 is de mee/        
algeme5e eig5s*ap d] di]51 mr dan het   
v]mog5 tot willekeurige beweg+5 en      
gevoel1 mr zelfs dan de spijsv]te]+4    
,alle plant51 de z4g4 gevoelige niet    
uitgezond]d1 no* die1 welke bij de m9/e 
aanrak+ ( e5 zu*tje w9d bepaalde deel5  
beweg51 zijn geheel v]/ok5 van          
prikkelba>heid1 wat ik eld]s heb        
aangetoond4  ,m5 weet1 dat de           
prikkelba>heid e5 wez5lijke eig5s*ap is 
voor de di]51 7al?ans voor sommige hunn]
 deel5 die niet opgehev5 kan word5 bij  
het lev5de di] zoolang het betreff5de   
deel niet bes*adigd is74 ,zij uit zi* 9 
e5 oog5blikkelijke sam5trekk+ van alle  

prikkelb>e deel5 bij aanrak+ door e5    
vreemd li*aam4 ,deze sam5trekk+ h\dt    
tegelijk met ha> oorzaak op en v]nieuwt 
zi* ev5zooveel ke]51 als het betreff5de 
deel1 na ontspann+1 we]om geprikkeld    
wordt4 ,iets d]gelijks nu is 9 ge55     
deele bij de plant5 wa>g5om54  ,als ik  
de uitgespreide takk5 van het           
kruidje-ro]-mij-niet 7,mimosa pudica7   
aanraak1 zie ik1 inplaats van e5        
sam5trekk+ dadelijk de gewri*t5 d] takk5
 en /el5 door d5 s*ok v]slapp51 wa>door 
die deel5 kunn5 ne]klapp5 en zelfs de   
blaadjes teg5 elka> slaan4 ,dit gebeurd 
zijnde zal m5 tev]geefs v]d] de takk5 en
 blad]5 dez] plant aanrak51 de w]k+     
h]haalt zi* niet4 ,er is e5 vrij lange  
tijd toe noodig--behalve als het ze] w>m
 is--opdat de oorzaak van het /rekk5 d] 
gewri*t5 al die deel5 we] kan opheff5 en
 uitbreid51 zoodat ze zi* bij e5 li*t5  
s*ok we] kunn5 sam5v\w54  ,ik v]mag 9   
dat v]s*ijnsel ge5 enkel v]b& te ondekk5
 met de prikkelba>heid d] di]52 ma>1 met
 de wet5s*ap1 dat g$ur5de de            

vegetatiep]iode1 vooral bij w>m we]1 er 
9 de plant5 veel ela/is*e vloei/(f5     
optr$5771 wa>van e5 deel voortdur5d     
uitg$ampt wordt1 heb ik de gevolgtrekk+ 
gemaakt1 dat bij de legum9os5 die       
vloei/(f5 zi* wel e5s bij voorkeur z\d5 
kunn5 ophoop5 9 de gewri*t5 d] blad]5   
alvor5s te v]damp51 en dezelve aldus    
/rekt5 en de blad5 ( blaadjes           
uitgespann5 h\d54  ,9 dat geval z\ de   
langzame v]vlu*tig+ di] ela/is*e fluid5 
van de legum9os5 9 het algeme5 bij nad]+
 van d5 na*t het v]s*ijnsel van d5 slaap
 v]oorzak51 en de plotsel+e1 door e5    
s*okje opgewekte v]damp+ i4h4 bijzond]  
bij mimosa pudica de v]ke]delijk        
dusg5oemde prikkelba>heid #ad4  ,da>    
blijk5s /raks mee te deel5 b]$5e]de     
wa>nem+51 de di]5 zond] uitzond]+ niet  
gevoelig zijn1 9 /aat tot het volbr5g5  
van wilsdad5 (1 bijgevolg1 tot          
willekeurige beweg+51 zoo is de tot nu  
toe gegev5 def9itie van di]5--t]        
ond]s*eid+ van plant5--t5 e55 male      
onh\dba>4 ,d]halve heb ik al voorge/eld1

 ha> door de volg5de te v]vang51 als    
zijnde me] ov]e5kom/ig de wa>heid en    
ges*ikt]1 om beide natuurrijk5 te       
k5s*ets54    ,def9itie van di]5   ,di]5 
zijn bew]ktuigde1 lev5de wez5s1 voorzi5 
van t5 all5 tijde prikkelb>e deel51 die 
bijna alle de spijz5 v]te]51 wa>mee ze  
zi* vo$5 en die zi* beweg51 deels door  
hun vrij5 ( afhankelijk5 wil1 deels door
 het opgewekt word5 van hun             
prikkelba>heid4    ,def9itie van plant5 
,plant5 zijn lev5de1 bew]ktuigde wez5s1 
wi] deel5 nooit prikkelba> zijn1 ge5    
spijsv]t]+ hebb5 en zi* no* vrijwillig1 
no* door w]kelijke prikkelba>heid       
beweg54  ,volg5s deze def9ities1 veel   
nauwkeurig] en gegrond] dan de tot op   
h$5 gebruikelijke1 zijn dus de di]5 9 de
 e]/e plaats van de plant5 ond]s*eid5   
door de prikkelba>heid van alle--(      
bepaalde--deel51 en voorts door de      
beweg+51 die zij da>mee kunn5 v]ri*t51 9
 casu door uitw5dige oorzak5 opgewekt1  
via de irritabiliteit4  ,het spreekt    
vanzelf1 dat m5 deze nieuwe ideen ma>   

niet voet/oots kan aannem54 ,ma> ik me51
 dat elk niet-voor+5om5 lez]1 na ov]weg+
 van de 9 dit w]k uite5gezette feit5 en 
bes*\w+5 hun onafwijsba> d5 voorkeur zal
 gev5 bov5 de oude1 als zijnde deze met 
de wa>nem+ kla>blijkelijk 9 /rijd4      
,laat ons deze algeme5e gezi*tspunt5    
beindig5 met twee niet onbelangwekk5de  
opm]k+54 ,de e5e betreff5de het         
buit5sporig groote aantal di]5 te l& en 
te wat]2 de &]e ov] de door de natuur   
aangew5de middel51 om desnietteg5/a&e al
 het voorgebra*te 9 zijn algeme5e       
v]h\d+5 te bew>54  ,van de beide        
natuurrijk5 blijkt het di]5rijk v]reweg 
het rijk/ en mee/ gev>ie]d en v]toont op
 het gebi$ van organisatie de mee/      
bewond]5swa>dige v]s*ijnsel54  ,het     
a>dopp]vlak1 de boezem van het wat]1 9  
zek] opzi*t zelfs de lu*t word5 bewoond 
door e5 zoo one9dige v]s*eid5heid van   
di]51 dat wa>s*ijnlijk e5 groot deel van
 h5 altoos aan onze ond]zoek+5 zal      
ontsnapp54 ,m5 heeft des te me] r$5 om  
aldus te d5k51 da> de wond]ba>lijke     

vru*tba>heid d] natuur 9 de all]kle9/e  
soort51 de enorme uitge/rek!id d] zeen  
en hun diepte op vele plaats5           
ongetwijfeld t5 all5 tijde e5 bijna     
onov]komelijke h9d]paal zull5 vorm5 teg5
 de vord]+5 van onze k5nis 9 deze       
mat]ie774  ,e5 enkele klasse van de     
ongew]velde di]51 bijv4 die d] insect5  
weegt1 wat betreft het getal en de      
v]s*eid5heid van de da>9 bevatte        
voorw]p51 teg5 het heele plant5rijk op4 
,die van de polyp5 is na> all5 s*ijn nog
 veel talrijk]771 zoodat m5 zi* nooit   
zal kunn5 vlei5 al die da>toe behoor5de 
di]5 te k5n54  ,door de ontzaglijke     
v]m5igvuldig+ van de kle9]e soort51     
speciaal van de laag/e di]51 z\ die     
groote massa exempl>5 wel e5s het be/aan
 kunn5 b$reig5 van bepaalde soort5 en   
rass51 en da>mee d5 v]kreg5 vooruitgang 
9 organisatie1 9 e5 woord1 de algeme5e  
,orde1 indi5 de natuur ge5 voorzorg5    
g5om5 _h1 om die v]m5igvuldig+ b9n5     
zek]e gr5z5 te h\d54  ,de di]5 et5 elka>
 op1 behalve de uitsluit5de plant5et]s1 

ma> deze /aan bloot aan het v]slond5    
word5 door de vlees*et]s4 ,m5 weet1 dat 
de /]k]e en bet] bewap5de de zwakk]e    
opet5 en de groot]e soort5 de kle9]e4   
,niettem9 v]s*alk5 de exempl>5 van      
dezelfde soort elka> sle*ts zeld51 de   
v]delg+skrijg wordt teg5 &]e soort5     
ge/r$54  ,de vru*tba>heid d] kle9e      
di]soort5 is van di5 a>d1 dat zij d5    
a>dbol voor de &]e onbewoonba> z\d5     
mak51 als de natuur da>teg5 ge5 paal en 
p]k _h ge/eld4 ,ma> da> ze aan e5 m5igte
 &]e di]5 t5 prooi /rekk51 hun lev5sduur
 ze] bep]kt is en temp]atuurv]lag+ h5   
doet omkom51771 zoo wordt hun aantal    
/e$s op het jui/e peil geh\d5 voor de   
in/&h\d+ van hun soort5 en van &]e4  ,de
 groot]e en /]k]e di]5 e*t] z\d5 wel aan
 het be/aan van v]s*eid5 &]e soort5     
afbreuk kunn5 do51 als zij zi* al te /]k
 voortplantt54 ,ma> zij vret5 elka> op  
en plant5 zi* sle*ts langzaam voort met 
we9ige tegelijk1 hetge5 ook t5 hunn5    
aanzi5 het v]eis*te ev5wi*t doet bew>54 
,de m5s* t5 slotte s*ijnt1 afgezi5 van  

zijn eig5a>digh$51 zi* onbep]kt te kunn5
 v]m5igvuldig51 want zijn v]/& en       
hulpmiddel5 beveilig5 hem teg5 inp]k+   
da>van door v]s*eur5de di]54 ,ja1 hij   
behe]s*t ze 9 die mate1 dat1 inplaats   
van de groot/e en /]k/e di]5 te moet5   
vreez51 hij ze veele] kan v]nietig5 en  
hun aantal i$]5 dag me] doet inkrimp54  
,ma> de natuur heeft hem met v]s*ill5de 
h>t/o*t5 behept1 die1 da> ze zi*        
ongelukkig g5oeg tezam5 met zijn        
intellect ontwikkel51 e5 dam opw]p5 teg5
 de al te /]ke voorttel+ van zijn       
gesla*t4  ,de m5s* s*ijnt ind]daad zelf 
bela/1 om voortdur5d het aantal van     
zijns gelijk5 te bep]k54 ,want ik a>zel 
niet1 te zegg51 dat de a>de 7na> all5   
s*ijn7 nooit de bevolk+ zal h]b]g51 die 
zij z\ kunn5 vo$54 ,v]s*eid5e van h>e   
bewoonb>e /rek5 zull5 bij tuss*5pooz5   
ze] matigjes bevolkt zijn1 (s*oon de    
duur di] tijdp]k5 voor ons niet te      
bepal5 is4  ,zoo blijft dan door wijze  
voorzorg5 9 alles de ge/elde ,orde      
bewa>d4 ,de eeuwige v]&]+5 en v]nieuw+5 

da>9 word5 b9n5 onov]s*rijdb>e gr5z5    
geh\d54 ,de soort5 lev5de wez5s blijv5  
ondanks hun v]&]+5 9 /&2 de v]kreg5     
v]bet]+5 9 organisatie gaan nooit       
v]lor54 ,alles wat wanorde1 omv]w]p+1   
abnormaliteit s*ijnt1 is /e$s 9 e5      
hoog]e algeme5e ,orde opg5om5 en doet   
da>9 m$e4 ,en ov]al en altijd wordt     
onv]&]lijk de wil van d5 opp]/5 ,s*epp] 
van de natuur en van al wat be/aat      
uitgevo]d4  ,alvor5s ons nu bezig te    
h\d5 met de trapsgewijze afdal+ en      
v]e5v\dig+ van de di]lijke organism5 bij
 het voorts*rijd5 van de mee/           
sam5ge/elde na> de enkelv\dig/e1 will5  
we e5s d5 w]kelijk5 /aat van hun indeel+
 en ord5+ nagaan en de beg9sel51 die m5 
bij de op/ell+ da>van heeft gebruikt2   
dan zull5 wij de bewijz5 voor b$oelde   
afklimm+ bet] kunn5 volg54              
,,ho(d/uk ,v  ,,ov] ,,de ,,huidige      
,,indeel+ ,,en ,,ord5+ ,,d] ,,di]5      
,voor d5 vooruitgang d] ,zologis*e      
,philosophie en voor ons eig5 oogm]k is 
het noodig1 d5 huidig5 /& van indeel+ en

 classifice]+ #ae d] di]5 ond] oog5 te  
zi52 te ond]zoek51 hoe m5 ertoe gekom5  
is1 omtr5t welke beg9sel5 m5 zi* moet   
v]/aan en wat er nog te do5 valt1 om met
 die indeel+ het di*t/ de ,orde zelf d] 
natuur te b5ad]54  ,ma> om e5ig pr(ijt  
uit al die bes*\w+5 te trekk51 moet5 we 
e]/ het eig5lijke doel van indeel+ en   
van groepe]+ bepal51 want da>tuss*5     
be/aat v]s*il4 ,het doel van de e]/e to*
 is niet alle51 om e5 gemakkelijk te    
raadpleg5 lij/ te bezitt51 ma> bov5al1  
om da>mee zooveel mogelijk de ,orde voor
 te /ell51 die de natuur gevolgd heeft  
bij het voortbr5g5 van al die di]51     
bijzond]lijk uitg$rukt 9 hunne ond]l+e  
ov]e5kom/4 ,van e5 classifice]+ da>5teg5
 is het doel1 met behulp van de van af/&
 tot af/& getrokk5 s*eid+slijn5 9 de    
algeme5e reeks dez] wez5s ru/punt5 voor 
onze v]beeld+ te s*epp51 gemakkelijk]   
re$s wa>g5om5 soort5 te kunn5 h]k5n51   
het v]b& met &]e te begrijp51 en        
nieuwgevond5 soort5 9 elk kad] te kunn5 
pass54 ,dit onontbe]lijke hulpmiddel    

v]gemakkelijkt de /udie voor ons kle9e  
m5s*51 ma> 9 w]kelijkheid is het e5     
totaal onnatuurlijk kun/product1 gelijk 
re$s aangetoond4  ,de jui/e bepal+ d]   
ov]e5kom/5 zal 9 onze algeme5e indeel+5 
/e$s de plaats bepal5 van #a;e41 de     
groote massa's ( ho(dafdeel+52 #b;e4 de 
da>aan ond]ges*ikte groep52 #c;e4 de    
bijzond]e soort5 ( rass54 ,zietda> dus  
het ons*atb>e wet5s*appelijke voordeel  
van de k5nis d] v]wants*app52 da> zij   
het w]k van de natuur zelf zijn1 zal ge5
 ond]zoek] da>aan ooit will5 ( kunn5    
torn51 na ze e5maal go$ begrep5 te      
hebb54 ,de algeme5e indeel+ zal dus me] 
en me] e5 va/5 en volkom5 vorm krijg51  
na>mate onze k5nis van de betrekk+5     
tuss*5 de sam5/ell5de elem5t5 d]        
natuurrijk5 vooruit gaat4  ,&]s is het  
met de classifice]+ ge/eld1 d4w4z4 met  
die v]s*ill5de s*eidslijn51 9 de        
algeme5e indeel+ getrokk54 ,wa>lijk1    
zoolang er leemt5 9 onze indeel+5 te    
vull5 zijn1 zull5 wij altijd van die    
s*ijnba> natuurlijke s*eid+5 v9d51 ma>  

die illusie zal v]dwijn5 hoe me] m5     
wa>neemt4 ,en hebb5 wij er niet re$s    
v]s*eid5e zi5 uitvloei5--t5m9/e ond] de 
kle9]e e5h$5--door de talrijke          
natuurkundige ontdekk+5 van de laat/e   
halve eeuw8  ,zoo zijn dan die gr5z51   
behalve de nog op5/a&e klov51 altijd    
willekeurig en da>om 9 s*ommel+1 zoolang
 de natuurond]zoek]s voor h>e op/ell+   
ge5 va/e beg9sel5 ov]e5kom54  ,9 het    
di]5rijk is als zulk e5 beg9sel te      
bes*\w51 dat elke klasse di]5 moet      
bevatt51 door e5 bijzond] /elsel van    
organisatie ond]s*eid54 ,de /rikte      
uitvo]+ da>van is nogal gemakkelijk4    
,want (s*oon de natuur niet plotsel+ van
 het e5e sy/eem op het &]e ov]gaat1 zoo 
zijn er to* ond]l+e gr5z5 te bepal51 da>
 als regel sle*ts we9ige di]5 die gr5z5 
zoo di*t nad]51 dat er twijfel omtr5t   
hun w]kelijke klasse kan rijz54  ,de    
s*eidslijn5 tuss*5 de ond]deel5 d]      
klass5 zijn gewoonlijk moeilijk] va/ te 
/ell51 da> zij b]u/5 op m9d] gewi*tige  
k5m]k51 en di5t5gevolge willekeurig]    

zijn4  ,alvor5s nu d5 huidig5 /& van de 
classifice]+ d] di]5 te ond]zoek51 will5
 we tra*t5 aan te toon51 dat   de       
rangs*ikk+ d] lev5de wez5s 9 ha> groote 
groep5 e5 reeks moet vorm51   en ge5    
netvormige v]takk+4  ,da> de m5s* g$oemd
 is1 om e]/ alle mogelijke dwal+5 te    
begaan alvor5s e5 wa>heid te erk5n5 bij 
het ond]zoek van desbetreff5de feit51   
zoo heeft m5 ontk5d1 dat de             
natuurvoortbr5gsel5 9 elk rijk w]kelijk 
e5 e*te reeks z\d5 kunn5 vorm5 volg5s   
hun ov]e5kom/ ( e5 trapsgewijze opklimm+
 9 algeme5e ge/eldheid4  ,zoo hebb5 dan 
v]s*ill5de natuurkundig51 met bepaalde1 
e5igsz9s gesole]de soort51 gesla*t5 en  
families voor oog51 zi* v]beeld1 dat de 
lev5de wez5s1 al na> hun natuurlijke    
betrekk+5 di*t] ( v]d] van elka> z\d5   
/aan1 v]gelijkba> met de v]s*ill5de     
punt5 van e5 l&ka>t4 ,zij bes*\w5 de    
kle9e1 wel oms*rev5 reeks51 die m5      
natuurlijke families g5oemd heeft1 als  
zi* ond] elka> te v]h\d5 op de wijze van
 e5 netw]k4 ,dit d5kbeeld nu1 zoo na> d5

 smaak van sommige mod]n51 is           
kla>blijkelijk e5 v]giss+4 ,en          
ongetwijfeld zal het we] v]dwijn51 als  
m5 de organism5 grondig] en algeme5] zal
 k5n51 en vooral als m5 ond]s*eid zal   
mak5 tuss*5 k5m]k51 die voortvloei5 uit 
aang5om5 v]blijfplaats5 en gewoont51 n  
uit de me] ( m9d] volmaakte trap van    
bew]ktuig+4  ,intuss*5 zal ik aantoon51 
dat de natuur bij het voortbr5g5 van    
alle di]5 en plant51 9 d5 lang5 loop d] 
tijd51 wel degelijk 9 elk dez] rijk5 e5 
e*te scala gevormd heeft met to5em5de   
sam5ge/eldheid van organisatie4 ,ma>    
dat1 als wij de natuurvoorw]p5 na> hun  
natuurlijke betrekk+5 rangs*ikk51 die   
scala sle*ts tuss*5 de ho(dafdeel+5     
m]kb>e trapp5 v]toont1 en niet bij de   
soort51 ( zelfs bij de gesla*t54 ,de r$5
 van die bijzond]heid is1 dat de        
buit5gewone v]s*eid5heid van om/&igh$51 
wa>9 de v]s*ill5de soort5 v]ke]51 geheel
 onafhankelijk is van hun to5em5d       
gecomplice]de bew]ktuig+1 zooals ik zal 
lat5 zi51 en dat de e]/e 9 de uitw5dige 

vorm5 afwijk+5 en abnormaliteit5 doet   
ont/aan1 die niet alle5 op rek5+ van de 
twe$e kunn5 ge/eld word54  ,er valt dus 
te bewijz51 dat de trapsgewijze reeks d]
 di]5 voornamelijk de groepe]+ d]       
ho(dafdeel+5 aangaat1 en niet die d]    
soort5 ( g5]a4 ,die reeks dan kan nl4   
sle*ts bepaald word5 door de plaats+ d] 
groot]e groep5--klass5 en groot]e       
families--omdat deze elk e5 eig5        
bijzond] orgaan/elsel v]toon54 ,en jui/ 
dit v]toont e5 afdal5de orde vanaf het  
mee/sam5ge/elde tot het e5v\dig/e4 ,ma> 
op zi* zelf bes*\wd v]toont elk         
li*aamsdeel gn zoo regelmatige grade]+1 
en des te m9d]1 na>mate het zelf van    
m9d] belang is en vatba>d] voor wijzig+ 
door de om/&igh$54  ,ind]daad h\d5 de   
m9-gewi*tige organ5 ond]l+ niet /e$s    
gelijk5 tr$ 9 volmak+ ( a*t]uitgang4    
,als m5 dan ook alle soort5 van e5      
klasse nagaat1 zal m5 zi51 dat zek]     
li*aamsdeel 9 e5 bepaalde soort de      
groot/e volkom5heid heeft b]eikt1 t]wijl
 e5 &] deel1 bij diezelfde soort sle*ts 

komm]lijk ontwikkeld zijnde1 bij ha>    
collega e5 hooge vlu*t heeft g5om54     
,die onregelmatige v>iatie 9 de         
trapsgewijze ontwikkel+ van bijkom/ige  
li*aamsdeel5 komt1 doordat deze me] dan 
&]e aan d5 invlo$ van uitw5dige         
om/&igh$5 zijn blootge/eld4 ,zij op hun 
beurt lat5 vorm en uitw5dig voorkom5    
niet ongemoeid en gev5 het aanzijn aan  
e5 z v]/rekk5de en eig5a>dig-geord5de   
veelsoortigheid1 dat inplaats ev5als de 
ho(dgroep5 9 e5 simpele l9eaire reeks te
 kunn5 g]angs*ikt word51 deze soort5    
vaak van hun eig5 afdeel+5 zijdel+s*e   
v]takk+5 uitmak51 wi] uite9d5 w]kelijk  
afzond]lijke punt5 zijn4  ,om het       
inw5dige orgaansy/eem te wijzig5 is de  
hulp van invlo$rijke om/&igh$5 g$ur5de  
lang] tijd noodig dan voor de uitw5dige4
 ,niettem9 m]k ik op1 dat als de        
om/&igh$5 het noodig mak5 de            
natuur--weliswa> zond] sprong5--van het 
e5e sy/eem op het &]e naburige ov]gaat4 
,ja1 door dat v]mog5 heeft zij ze alle  
a*t]e5volg5s kunn5 vorm51 vanaf de      

e5v\dig/e tot de mee/ sam5ge/elde4 ,zij 
heeft dat v]mog5 9 die mate1 dat niet   
alle5 de ov]gang van het e5e na> het &]e
 sy/eem kan plaats hebb5 tuss*5 twee    
naburige families1 ma> zelfs 9 e5 en    
hetzelfde individu4  ,de /elsels met    
e*te long5 voor de ademhal+ /aan di*t]  
bij die met kieuw5 dan die met tra*een4 
,zoo s*rijdt de natuur niet alle5 van   
kieuw5 tot long5 bij naburige klass5 en 
families1--gelijk viss*5 en tweesla*tige
 di]5 #af uitwijz51 ma> die v]&]+ kan   
zi* zelfs 9 e5 enkel individu voltrekk51
 dat dus a*t]e5volg5s de beide sy/em5   
gebruikt4 ,m5 weet1 dat de kikvors* 9   
l>val5 toe/& als dikkopje ademt door    
kieuw51 als volkom5 di] e*t] door long54
 ,ma> n]g5s ziet m5 e5 tra*ee- 9 e5     
longsy/eem ov]gaan4  ,na> wa>heid kan m5
 dus zegg51 dat 9 elk natuurrijk de     
groote groep5 9 e5 enkele1 trapsgewijze 
reeks te rangs*ikk5 zijn1 ov]e5kom/ig de
 to5em5d sam5ge/elde bew]ktuig+1 en dat 
deze s]ie aan het beg9 de e5v\dig/e en  
aan het e9d de be/-uitg]u/e en          

-georinte]de organism5 moet bevatt54    
,zoo s*ijnt de w]kelijke orde van de    
natuur te zijn1 en zoo blijkt bij de    
mee/-nauwlett5de wa>nem+ en gezette     
/udie van alle eig5a>digh$5 van ha>     
v]loop4  ,s9ds wij 9 onze indeel+ d]    
natuurproduct5 de noodzakelijkheid hebb5
 beseft1 om hunne ond]l+e betrekk+51 ook
 tuss*5 de v]s*ill5de groep5 9 aanm]k+  
te nem51 kunn5 we die reeks niet me] na>
 welgevall5 s*ikk54 ,en de aldus        
nieuw-v]worv5 k5nis omtr5t d5 loop van  
de natuur dw+t ons1 h>e ,orde aan te    
nem54  ,voor de sy/ematiek is het       
e]/-v]kreg5 resultaat van deze          
w]kme?ode1 dat de beide uite9d5 d] reeks
 de mee/-uite5loop5de wez5s moet5       
bevatt51 omdat ze v]wants*appelijk1 en  
dus organis*1 het v]/ van elka> /aan2   
aan het e5e e9de de mee/-volkom5e1 aan  
het &]e noodw5dig de nvolkom5/e1 d4w4z4 
de e5v\dig/e4  ,bij de plant5 k5t m5 van
 deze natuurlijke reeks nog sle*ts het  
ne uite9de go$1 d4w4z4 m5 weet1 dat de  
cryptogam5 da> behoor54 ,doordat van we 

de plant5 nog niet zooveel wet5 als van 
vele di]51 is het &]e e9de alsnog       
onzek]d]4 ,da>uit volgt1 dat wij bij de 
plant5 nog ge5 va/5 gids hebb5 voor de  
betrekk+5 tuss*5 de groote groep51      
gelijk voor gesla*t5 en families4  ,bij 
de di]5 e*t] zijn de twee uite9d5 d]    
reeks voorgo$ va/ge/eld4 ,want zoolang  
het natuurlijke /elsel van kra*t zal    
zijn zull5 noodw5dig de zoogdi]5 de     
bov5/e1 de afgietseldi]tjes de ond]/e   
plaats innem54  ,er is dus1 voor di]5   
zo[el als voor plant5 e5 ,orde1         
voortvloei5de uit de middel51 +e/eld 9  
de natuur door d5 ,opp]/5 ,s*epp] all]  
d+54 ,zij1 de ,natuur1 is niet &]s dan  
de algeme5e en onv]&]lijke ,orde1 door  
d5 v]hev5 ,v]oorzak] 9 alles +es*ap51 en
 het geheel van de da>ov]ge/elde        
algeme5e en bijzond]e wett54 ,door die  
voortdur5d gebruikte middel5 roept zij  
onafgebrok5 ha> voortbr5gsel5 tot       
aanzijn1 v]&]t en v]nieuwt ze           
onoph\delijk en bewa>t alzoo ov]al de   
,orde des ,geheels4  ,wij zull5 zi51 dat

 deze natuurlijke orde--wa>van wij re$s 
v]s*ill5de /ukk5 bezitt5 9 de go$bek5de 
families en gesla*t5--wat de di]5       
betreft ?ans 9 zijn geheel bov5 alle    
willekeur is va/ge/eld4  ,ma> de groote 
v]s*eid5heid d] bek5de di]5 en het li*t1
 door de v]gelijk5de anatomie op hun    
sam5/ell+ geworp51 do5 ons ?ans de      
middel5 aan de h&1 om ze alle def9itief 
9 te deel5 en de jui/e plaats hunn]     
voornaam/e afdeel+5 va/ te /ell54  ,e5  
en &] zal m5 onteg5zeggelijk moet5      
toe/emm54 ,ond]zoek5 we nu d5   ,huidig5
 /& van indeel+ en classifice]+ d]      
,di]54   ,da> doel en beg9sel5 dez]     
beide 9 d5 aanvang hunn] bew]k+ t5 e55  
male misk5d w]d51 de$ de arbeid d]      
natuurond]zoek]s nog lang de /ump]igheid
 onz] d5kbeeld5 gevoel54 ,het g+ met de 
natuurwet5s*app5 als met alle &]e1 wa>  
m5 zi* e]/ laat is gaan bez9n5 op de    
grondlegg5de1 regel5de beg9sel54        
,inplaats van de lev5de wez5s te        
classifice]5 volg5s e5 onom/ootelijke   
orde1 _h m5 sle*ts e5 ov]zi*telijke     

rangs*ikk+ op het oog1 en bleef da>door 
vol willekeur4  ,zoo bijv4 gebruikte m5 
weg5s de dui/]e betrekk+5 tuss*5 de     
groote plant5-groep5 lang5 tijd         
kun/matige botanis*e sy/em54 ,zij bod5  
alle gemak van willekeurige groepe]+54  
,i$] auteur /elde na> eig5 smaak e5     
nieuw /elsel op4 ,de heele natuurlijke  
indeel+ w]d dan ook voor de plant5      
opge(f]d4 ,e]/ s9ds het erk5n5 van het  
belang d] voortplant+sorgan51 en vooral 
van sommige da>van bov5 &]e beg9t de    
botanis*e sy/ematiek me] volkom5 te     
word54  ,bij de di]5 ev5wel zijn 9 het  
algeme5 de betrekk+51 die de groote     
groep5 *>act]ise]5 veel gemakkelijk] te 
ond]s*eid54 ,v]s*eid5e zulke groep5 w]d5
 dan ook re$s bij het beg9 van de       
beoef5+ d] natuurlijke hi/orie als      
zoodanig h]k5d4  ,zoo v]deelde          
,ari/oteles de di]5 9 twee ho(dafdeel+51
 klass51 t4w4               #a;e4 ,di]5 
met blo$3                  ,lev5d-b>5de 
vi]voet]s1                 ,ei]legg5de  
vi]voet]s1                 ,viss*51     

,vogels4              #b;e4 ,di]5 zond] 
blo$3                  ,mollusca1       
,cru/acea1                 ,te/acea1    
,insecta4   ,de ho(d9deel+ 9 twee groote
 groep5 0 vrij go$1 ma> het door        
,ari/oteles gebruikte crit]ium sle*t4   
,imm]s1 hij gaf d5 naam blo$ aan de     
voornaam/e di]lijke vloei/( met roode   
kleur4 ,en 9 de me5+1 dat de di]5 van de
 twe$e groep alle sle*ts witte (        
wita*tige sapp5 hadd51 bes*\wde hij ze  
e5s en vooral als blo$eloos4  ,zoo 0 dan
 het e]/e ontw]p voor e5 classificatie  
d] di]51 al?ans het oud/e1 wa>van wij   
k5nis drag54 ,ma> tev5s is 't het e]/e  
voorbeeld van e5 indeel+ 9 omgeke]de    
volgorde aan de natuurlijke1 da> m5 e51 
hoewel nog ze] gebrekkige1 voorts*rijd+ 
v9dt van het me] sam5ge/elde na> het    
e5v\dig]e4  ,s9ds di5 tijd heeft m5     
algeme5 bij het indeel5 d] di]5 die     
v]ke]de ri*t+ gevolgd1 wat onze k5nis   
van het natuurlijke proces k5nelijk     
heeft 9 d5 weg ge/aan4  ,mod]ne         
natuurvors*]s hebb5 geme5d1 de          

ond]s*eid+ van ,ari/oteles te v]bet]51  
door zijn e]/e afdeel+ te noem5 di]5 met
 rood blo$ en de twe$e di]5 met wit     
blo$4 ,m5 weet e*t] teg5woordig1 hoe    
onbevr$ig5d deze k5s*ets+ is1 aangezi5  
er ongew]velde di]5 zijn met rood blo$  
7vele annelid574  ,volg5s mij v]di55 de 
li*aamsdeel5 d] di]5 niet lang] d5 naam 
blo$ als ze niet me] circule]5 9        
slagad]lijke en ad]lijke vat54 ,die     
vo*t5 zijn dan zoo v]e5v\digd1 zoo      
onvolkom5 9 de sam5/ell+ hunn] elem5t51 
dat m5 ze t5 onre*te met mloop5de       
vloei/(f5 z\ gelijk /ell54 ,blo$ toe te 
s*rijv5 aan /raaldi]5 ( polyp5 z\ dan   
ook gelijk /aan met hetzelfde te do5 aan
 de plant54  ,om alle dubbelz9nigh$5 en 
hypo!tis*e bes*\w+5 te v]mijd5 heb ik op
 mijn e]/5 cursus 9 het ,museum 9 het   
voorja> van #agid het geheel d] bek5de  
di]5 9 twee volkom5 s*]p ond]s*eid5     
secties v]deeld1 te wet53               
,gew]velde di]51 7,v]tebrata7           
,ongew]velde di]51 7,ev]tebrata7   ,ik  
de$ aan mijn le]l+5 opm]k51 dat de      

w]velkolom bij de betreff5de di]5 het   
bezit van e5 me] ( m9d] ontwikkeld      
g]aamte a&uidt1 en e5 b\wplan na>       
v]h\d+2 t]wijl ha> ontbrek5 bij &]e deze
 niet alle5 zuiv] van de e]/e           
ond]s*eidt1 ma> tev5s beteek5t1 dat zij 
volg5s e5 totaal v]s*ill5d /elsel zijn  
georganise]d4  ,van ,ari/oteles tot     
,l9naeus v]s*e5 niets van belang op het 
gebi$ van onze sy/ematiek4 ,ma> 9 de    
laat/e eeuw hebb5 de groote             
natuurkundig5 talrijke bijzond]e        
wa>nem+5 omtr5t de di]5 g$aan1          
voornamelijk ov] de ongew]velde4        
,sommige hebb5 hun anatomie me] ( m9d]  
voll$ig bek5d gemaakt2 &]e bes*rev5     
nauwkeurig en uitvo]ig de               
g$aantev]wissel+5 en gewoont5 van e5    
groot aantal dez] di]54 ,en het gevolg  
van hun ko/b>e wa>nem+5 is gewee/1 dat  
e5 uit]/ belangrijk feit5mat]iaal t]    
onz] k5nis is gekom54  ,na de feit5     
v]zameld te hebb5 en ons gele]d te      
hebb51 met groote nauwgeze!id de k5m]k5 
van all]lei graad te bepal5 gaf ,l9n1 e5

 man van sup]ieur5 gee/ en e5 van de    
groot/e natuurond]zoek]s ons de volg5de 
indeel+ d] di]54  ,hij v]deelde het     
bek5de di]5rijk 9 zes klass51 volg5s    
drie trapp5 ( grad5 van organisatie3    
,sy/eem d] ,di]5 volg5s ,l9naeus4       
------ ,,table         ,klass54         
,e]/e graad4 ,i4   ,zoogdi]54      ,h>t 
met twee kam]s2 rood en w>m blo$4 ,,ii4 
,vogels4  ,,iii4 ,tweesla*tige di]5     
,twe$e graad4        7reptiel574        
,h>t met e5 kam]2 rood en k\d blo$4     
,,iv4  ,viss*54          ,d]de graad4   
,v4   ,insect54        ,kleurlooze1 k\de
 li*aams-vloei/(4 ,,vi4  ,worm54 ------ 
,behalve de omgeke]de volgorde1 die deze
 indeel+ met alle &]e geme5 heeft1 zijn 
h>e e]/e vi] klass5 nu e5s en vooral    
va/ge/eld2 hun plaats+ 9 de algeme5e    
reeks1 zal voortaan altijd de in/emm+ d]
 zolog5 erlang51 zoodat m5 er 9 de e]/e 
plaats d5 b]oemd5 ,zwe$ dankba> voor    
moet zijn4  ,&]s is het ge/eld met de   
twee laat/e afdeel+54 ,deze zijn kwalijk
 geslaagd en ondoelmatig4 ,en aangezi5  

zij het groot/e aantal en de mee/       
v]s*eid5e bek5de di]5 omvatt51 zoo hadd5
 ze ook talrijk] moet5 zijn4 ,m5 heeft  
ze dus moet5 h]vorm5 en door &]e        
v]vang54  ,gelijk m5 ziet s*onk5 ,l9n en
 zijn opvolg]s zoo we9ig a&a*t aan de   
noodzaak1 om de ev]tebrat5--met e5      
kleurloos1 k\d li*aamsvo*t inplaats van 
blo$1 wi] bew]ktuig+ e5 zoo groote      
v]s*eid5heid v]toont--v]d] te splits51  
dat zij deze talrijke di]5 sle*ts 9 twee
 klass5 hebb5 v]deeld1 t4w4 insect5 en  
worm54 ,zoodat al wat niet als insect   
w]d bes*\wd1 &]s gezegd alle ongel$e    
ongew]veld5 zond] uitzond]+ tot de worm5
 g]ek5d w]d54 ,zij plaat/5 de insect5   
nd] de viss*5 en da>ond] we] de worm54  
,volg5s ,l9naeus vormd5 dus de worm5 de 
laat/e klasse van het di]5rijk4  ,deze  
beide klass5 treft m5 nog 9 di5 vorm 9  
alle po/hume uitgav5 van het ,sy/ema    
naturae aan4 ,en (s*oon de k>d9ale f\t  
van die indeel+1 v]gelek5 met de        
natuurlijke ,orde d] di]5 duidelijk     
blijkt1 en buit5 twijfel de ,l9neaans*e 

worm5-klasse sle*ts e5 soort van *aos   
is1 wa>9 v] uite5loop5de zak5 v]e5igd   
zijn1 woog de autoriteit van di5 gele]de
 zoo zwa> voor de natuurk5n]s1 dat niem&
 durfde te torn5 aan die mon/]klasse d] 
v]mes4  ,met de b$oel+1 hi]9 e5ige      
nuttige h]vorm+ aan te br5g51 /elde ik  
op mijn e]/5 cursus de volg5de indeel+  
voor van de ev]tebrat51 die ik inplaats 
van 9 twee1 9 vijf klass5 ond]s*eidde1 9
 deze volgorde3                   #a;e4 
,mollusca4                 #b;e4        
,insecta4                 #c;e4 ,v]mes4 
#d;e4 ,e*9od]mata4                 #e;e4
 ,polypi4   ,deze klass51 bevatt5 e5ige 
van de door ,bruguire t] indeel+ van de 
worm5 voorgeslag5 door mij niet 9 all5  
deele geadopte]de ord51 en de klasse d] 
insect5 van ,l9n4  ,nadat nu door de    
kom/ van ,cuvi] te ,p>ijs teg5 het midd5
 van het ja> #agie de a&a*t d] zolog5   
geve/igd 0 op de anatomie d] di]51 zag  
ik tot mijn groote voldo5+ de besliss5de
 bewijz51 door hem gegev5 voor d5 aan de
 weekdi]5 toe te k5n5 voorrang bov5 de  

insect5 9 de algeme5e reeks4 ,ik _h dat 
al bij mijn less5 g$aan1 hetge5 e*t]    
door de natuurond]zoek]s van deze /ad   
niet gun/ig 0 opg5om54  ,de v]&]+1 door 
mij aangebra*t 9 het gevoel van         
onbevr$igdheid met de ,l9neaans*e       
indeel+1 beve/igde ,cuvi] volkom5 door  
de uite5zett+ van de mee/ positieve     
feit51 wa>ond] v]s*eid5e weliswa> bek5d1
 ma> door ons nog niet 9 aanm]k+ g5om54 
,v]volg5s mijn voordeel do5de met het   
li*t1 dat deze gele]de s9ds zijn kom/   
ov] alle ond]deel5 van de di]kunde wi]p1
 en 9 het bijzond] ov] de               
ongew]velde1--door hem witblo$ige       
g5oemde--di]51 voegde ik successievelijk
 nieuwe klass5 aan mijne indeel+ toe4   
,ik 0 de e]/e1 die ze in/elde1 ma>1     
gelijk m5 zi5 zal1 duurde het lang1 voor
 e5ige da>van w]d5 aang5om54  ,weliswa> 
/ell5 de ges*i$-s*rijv]s we9ig belang 9 
de wet5s*ap en des te m9d] 9 h>e        
beoef5a>s2 niettem9 s*ijnt het mij de   
moeite wa>d1 om de v]&]+5 9 de          
classificatie g$ur5de deze vijfti5 j>5  

te le]5 k5n54 ,ziehi] die1 welke ik zelf
 heb aangebra*t4  ,voore]/ v]&]de ik de 
b5am+ e*9od]m5 9 radi>in1 t5e9de er de  
kwall5 en v]wante gesla*t5 bij te       
voeg5774 ,deze klasse is ondanks ha> nut
 en noodzakelijkheid nog niet           
geaccepte]d4  ,g$ur5de mijn less5 van   
het ja> #agii heb ik de klasse d]       
cru/aceen opge/eld4 ,cuvi] begreep to5 9
 zijn ,tableau des ,animaux 7p4 #dea7   
nog de cru/acea ond] de insect54 ,en    
(s*oon deze klasse er zi* 9 wez5lijke   
punt5 van ond]s*eidt1 duurde het zes (  
zev5 ja>1 vr e5ige natuurond]zoek]s     
ertoe kond5 besluit51 ha> aan te nem54  
,het volg5d ja>1 d4w4z4 op mijn cursus  
van het ja> #ahjj /elde ik voor de      
ara*nid5 als e5 ap>te klasse1           
gemakkelijk en noodzakelijk1 te         
ond]s*eid54 ,h>e k>akt]trekk5 wez5 van  
huis uit op de ap>te organisatie dez]   
di]54 ,want het is onmogelijk1 dat      
organism5 gelijk die d] insect51 die    
alle e5 g$aantev]wissel+ ond]gaan1 zi* 9
 d5 loop van hun lev5 sle*ts e5maal     

voortplant5 en sle*ts twee ant5n51 twee 
facetoog5 en zes gel$e poot5 hebb51 het 
aanzijn kunn5 gev5 aan di]51 die nooit  
van g$aante v]wissel5 en ov]ig5s 9      
v]s*ill5de eig5a>digh$5 afwijk5 van de  
insect54 ,deze wa>heid is s9dsdi5 door  
de wa>nem+ beve/igd geword54 ,to* wordt 
die klasse d] ara*nid5 nog 9 ge5 enkel  
w]k behalve de mijne toegelat54  ,to5   
,cuvi] bij e5ige di]51 die m5 ond] d5   
naam v]mes met &]e van totaal v]s*ill5de
 sam5/ell+ v]w>de1 het be/aan van       
art]ieele en v5euse blo$vat5 ontdekt _h1
 gebruikte ik dadelijk dat nieuwe feit  
voor het v]bet]5 van mijne classifice]+4
 ,en op mijn cursus van #ahjb /elde ik  
de klasse d] annelid5 op1 a*t] de       
mollusk5 en voor de cru/acea1           
ov]e5kom/ig hun anatomie4  ,bij het gev5
 van e5 nieuwe naam aan die nieuwe      
klasse kon ik d5 oud5 van worm5 voor    
di]5 bew>51 die dez5 altijd hadd5 g$rag5
 en wa>uit de annelid5 op anatomis*e    
grond5 w$]om v]wijd]d moe/5 word54 ,dus 
ik zette de worm5 a*t] de insect5 en    

ond]s*eidde ze wl van de radiat5 en     
polyp51 wa>m$e m5 ze nooit zal mog5     
v]e5ig54  ,mijne klasse d] annelid51    
gepublice]d 9 mijn less5 en 9 mijne     
,re*]*es sur les corps vivans 7p4 #bd7  
w]d me]d]e j>5 lang door de di]kundig5  
niet erk5d4 ,niettem9 beg9t m5 dat s$]t 
ongeve] twee ja> te do52 ma> m5 oordeelt
 het noodig1 er de b5am+ van te wijzig51
 nl4 9 die van v]mes1 zoodat m5 niet    
weet1 wat te do5 met de eig5lijke v]mes1
 die no* z5uw/elsel1 no* blo$somloop    
bezitt54 ,9 deze v]leg5heid v]e5igt m5  
ze met de klasse d] polyp51 hoeze] ze   
hi]van ook 9 sam5/ell+ mog5 v]s*ill54   
,zulke voorbeeld5 van lat] we] te niet  
g$ane v]bet]+5 9 de classifice]+1 die t5
 slotte we] door d5 loop d] d+5         
noodzakelijk h]/eld moe/5 word5 zijn    
niet zeldzaam 9 de natuurwet5s*ap4  ,zoo
 _h ,l9naeus v]s*eid5e gesla*t5 van     
plant5 v]e5igd die ,t\rne=t tevor5      
ond]s*eid5 _h1 zooals ,polygonum1       
,mimosa1 ,ju/icia1 ,convall>ia en nog   
vele &]e4 ,teg5woordig ri*t5 de botanici

 die door ,l4 ges*rapte g5]a we] op4    
,het vorige ja>--bij mijn colleges van  
#ahjg--;heb ik t5 slotte e5 nieuwe1     
ti5de klasse van ev]tebrat5 +e/eld1 die 
d] infusoria1 omdat ik mij na e5 g$eg5  
ond]zoek dez] lag]e di]5 ov]tuigd heb1  
dat ik ze t5 onre*te ond] de polyp5     
g]angs*ikt _h4  ,t]wijl ik aldus de     
vru*t5 v]zamelde van eig5 wa>nem+ en de 
snelle vord]+5 d] v]gelijk5de           
ontle$kunde grondve/te ik a*t]e5volg5s  
de v]s*ill5de klass5 mijn] teg5woordige 
indeel+ d] ongew]veld54 ,opg5oemd 9 de  
gebruikelijke omgeke]de volgorde zijn   
het de volg5de3                         
,klass53                      ,mollusca4
                     ,cirrhip$ia4       
,annelida4                              
,cru/acea4                              
,ara*nidea4                             
,insecta4                     ,v]mes4   
,radiata4                     ,polyp54  
,infusoria4   ,ik zal bij de            
afzond]lijke beh&el+ dez] klass5        
aantoon51 dat het noodzakelijke afdeel+5

 zijn1 gebase]d op d]zelv] organisatie4 
,en (s*oon er 9 de buurt van hun ond]l+e
 gr5z5 soort5 kunn51 ja moet5 voorkom51 
die 9 zek]5 z9 ov]gangsvorm5 tuss*5 twee
 klass5 vorm51 zoo zijn ze to* z        
pass5de1 als onze kun/ ma> v]mag voort  
te br5g54 ,zoolang dan ook het belang d]
 wet5s*ap voorop zal /aan1 zal m5 niet  
buit5 hun erk5n+ kunn54  ,als m5 d]halve
 bij de ti5 klass5 d] ev]tebrat5 de vi] 
d] v]tebrat5 van ,l9n voegt1 krijgt m5  
als indeel+ van alle bek5de di]5 de     
volg5de ve]ti5 klass51 die ik nog e5s 9 
omgeke]de volgorde zal opsomm53         
,gew]velde di]54                        
#a4 ,zoogdi]54                      #b4 
,vogels4                      #c4       
,kruip5de di]54                      #d4
 ,viss*54                  ,ongew]velde 
di]54                       #e4         
,weekdi]54                      #f4     
,rankpootig54                      #g4  
,r+worm54                      #h4      
,s*aaldi]54                      #i4    
,sp9a*tig54                     #aj4    

,insect54                     #aa4      
,worm54                     #ab4        
,/raaldi]54                     #ac4    
,polyp54                     #ad4       
,afgietseldi]tjes #ag4   ,we z\d5 ?ans  
eig5lijk e5 ze] belangrijke1 ja dr+5de  
vraag moet5 opw]p51 die nooit diepga&e  
ond]zo*t s*ijnt1 nl43  ,moet m51 de     
klass5 van het di]5rijk als e5 reeks van
 groep5 beh&el5d zijn weg v]volg5 van   
het mee/-gecomplice]de na> het          
e5v\dig/e1 ( wel omgeke]d8  ,wij zull5  
tra*t5 de oploss+ dez] vraag te gev5 9  
ho(d/uk ,,viii1 het laat/e van dit deel4
 ,ma> tevor5 will5 wij e5 ze] m]kwa>dige
 zaak ond]zoek51 onze a&a*t ov]wa>d1 die
 ons t5 gids kan /rekk5 bij het naspeur5
 van d5 door de natuur gevolgd5 weg bij 
het tot aanzijn roep5 van h>e v]s*ill5de
 voortbr5gsel54 ,ik b$oel die eig5a>dige
 trapsgewijze afklimm+ van bew]ktuig+ 9 
de natuurlijke reeks d] di]5 vanaf de   
volkom5/e en mee/ sam5ge/elde tot aan de
 e5v\dig/e en onvolkom5/e4  ,(s*oon deze
 gradatie niet zond] onv]mijdelijke     

s*okk5 gaat1 gelijk ik zal aantoon51    
be/aat zij tuss*5 de ho(dgroep5 zoo     
kla>blijkelijk en1 zelfs 9 de afwijk+5  
van ha> gewon5 baan1 met e5 zoo         
onwrikb>e /&va/igheid1 dat zij          
ongetwijfeld ond]worp5 is aan e5 ( &]e  
algeme5e wet1 die wij da>om moet5       
opspor54      ,,ho(d/uk ,,vi            
,,trapsgewijze ,,afklimm+ ,,en          
,,v]e5v\dig+ ,,d] ,,organisatie ,,van   
,,het ,,e5e ,,e9de ,,van ,,de ,,ket5    
,,d] ,,di]5 ,,tot ,,het ,,&]e           
,bes*\w+5 ov] het bov5g5oemde ond]w]p   
behoor5 tot de mee/ belangwekk5de op het
 gebi$ van de zologis*e philosophie4    
,ons doel is dus1 te wet5 te kom51 ( dat
 feit w]kelijk aangetoond kan word52    
want 9 dat geval zal het e5 /]k li*t    
w]p5 op d5 door de natuur afgelegd5 weg 
en ons 9 d5 zadel help51 om v]s*eid5e   
van ha> mee/ belangrijke wett5 te       
ontdekk54  ,ik /el mij hi] voor1 te     
bewijz51 dat het betreff5de feit        
ind]daad be/aat1 en het product is van  
e5 aanh\d5d en gelijkmatig w]k5de       

natuurwet2 ma> dat e5 voor de h&        
ligg5de1 bijzond]e oorzaak hi] en da> de
 te v]wa*t5 resultat5 da>van langs de   
heele ket5 d] di]5 doet afwijk54        
,voore]/ moet m5 erk5n51 dat de algeme5e
 reeks d] di]51 g]angs*ikt na> hunne    
natuurlijke betrekk+51 e5 s]ie van      
afzond]lijke groep5 vormt als gevolg van
 de v]s*ill5de /elsels van bew]ktuig+   
die door de natuur zijn gebruikt1 en dat
 zelf we] na> afnem5d-sam5ge/elde       
organisatie geplaat/e groep5 sam5 e5    
e*te ket5 vorm54  ,voorts m]kt m5 op1   
dat er1 beh\d5s afwijk+51 wa>van wij de 
oorzak5 nog nad] zull5 opspor51 van het 
e5e e9de van die ket5 tot het &]e e5    
opvall5de v]e5v\dig+ van bew]ktuig+     
he]s*t en 9 ov]e5/emm+ hi]mee e5 v]m9d]+
 van het aantal eig5s*app54 ,zoodat1    
indi5 aan het e5e e9de de 9 alle opzi*t5
 mee/ volkom5 di]5 /aan1 m5 noodw5dig   
aan d5 teg5ov]ge/eld5 kant de e5v\dig/e 
en laag//a&e ontwa>t4  ,t5slotte kan m5 
zi* ov]tuig51 dat alle bijzond]e organ5 
zi* ga&eweg van klasse tot klasse       

v]e5v\dig5 en v]&]51 g9ds nog van       
voornaam belang1 hi] hoe lang] hoe      
armzalig] en zwakk] word51 en hun       
plaatselijke conc5tratie v]liez5 om te  
e9dig5 met volkom5 te v]dwijn5 nog vr   
het &]e e9de van de ket5 is b]eikt4     
,voorwa> s*rijdt deze degradatie niet   
altijd regelmatig voort2 want vaak      
ontbreekt er e5ig orgaan ( v]&]t het    
plotsel+ en neemt soms da>bij zond]l+e  
ge/alt5 aan1 die met ge5 enkele &]e door
 h]k5b>e ov]gang5 v]bond5 zijn4 ,ook    
v]s*ijnt en v]dwijnt e5 orgaan dikw]f   
nog h]haaldelijk1 alvor5s def9itief van 
de baan te zijn4 ,ma> m5 zal gevoel51   
dat dit niet &]s heeft kunn5 zijn2 dat  
de oorzaak d] to5em5de sam5ge/eldheid   
van bew]ktuig+ v]s*ill5de afwijk+5 9 h>e
 voortbr5gsel5 heeft moet5 ond]gaan1    
wijl deze vaak door e5 /]ke w]k+ van    
buit5 af gewijzigd word54 ,no*tans zal  
m5 zi51 dat de betreff5de degradatie    
niet m9d] w]kelijk voortgaat4  ,indi5 de
 t5d5s tot voortdur5de ontwikkel+ d]    
organism5 de e5ige 01 die invlo$ _h op  

de di]lijke vorm5 en li*aamsdeel51 z\d5 
deze ov]al ze] regelmatig sam5ge/eld]   
word54 ,ma> v]re van di53 de natuur is  
g$wong5 om wat zij volbr5gt ov]al te    
ond]w]p5 aan d5 invlo$ d] omr+5de       
om/&igh$51 die h>e voortbr5gsel5 9 all5 
deele do5 v>ie]54 ,zi$a> de bijzond]e   
oorzaak1 die 9 d5 loop van de           
trapsgewijze afklimm+ dikwijls zond]l+e 
afwijk+5 van het gewone v]loop doet     
ont/aan4  ,laat ons tra*t5 9 het volle  
li*t te /ell53 zo[el de progressieve    
v]e5v\dig+ d] di]lijke organisatie als  
de oorzaak d] afwijk+51 die deze        
ond]gaat4  ,het is duidelijk1 dat als de
 natuur sle*ts het aanzijn gegev5 _h aan
 wat]di]51 die alle /e$s ond] hetzelfde 
klimaat 9 dezelfde soort wat] van       
dezelfde diepte geleefd hadd51 enz41 m5 
dan 9 hun organisatie e5 regelmatige    
opklimm+ met vloei5de ov]gang5 z\       
gevond5 hebb54  ,intuss*5 heeft de      
natuur h>e v]mog5s niet tuss*5 zoo nauwe
 gr5z5 bep]kt4 ,voore]/ al heeft zij 9  
het wat] zelf de om/&igh$5 belangrijk   

g$iff]5tie]d3 zoet- en zeewat]1 /il/a&e 
en /room5de ( bewog5 wat]51 w>me en     
k\de1 ondiepe en diepe bi$5 ev5zoovele  
bijzond]e om/&igh$5 voor de h5 bewon5de 
di]54 ,bij gelijk5 trap van organisatie 
ond]gaan dan de da>aan blootge/elde     
di]rass5 speciale invlo$5 van elk ervan 
en word5 er door gewijzigd4  ,nadat     
wat]di]5 van all]lei a>d w>5            
voortgebra*t en bijzond] gev>ie]d met   
behulp d] ond]s*eid5e lev5svoorwa>d5 van
 het wat]1 zijn sommige hun natte elem5t
 ontr\w geword51 e]/ aan de oev]s1 om   
da>na geheel e5 l&lev5 te gaan aannem5 9
 de dampkr+slu*t4 ,deze bevond5 zi*     
mett]tijd 9 om/&igh$5 z totaal v]s*ill5d
 van hunne vroeg]e en van zoo +rijp5d5  
invlo$ op gewoont5 en organ51 dat de    
!oretis*e regelmatige opklimm+ 9        
bew]ktuig+ er op eig5a>dige wijze door  
gewijzigd is zoodat zij hi] en da>      
nauwelijks me] h]k5ba> is4  ,deze door  
mij re$s lang ond]zo*te d+51 die ik met 
/ellige bewijz5 zal /av5 gev5 mij       
aanleid+ om het volg5de zologis*e       

beg9sel voor te /ell51 welks grondslag5 
mij aan elk5 twijfel on!v5 s*ijn53  ,het
 proces van voorts*rijd5de              
sam5ge/eldheid van bew]ktuig+ ond]gaat  
hi] en da> 9 de algeme5e reeks d] di]5  
afwijk+5 ond] d5 invlo$ van de omgev5de 
om/&igh$5 en de aang5om5 gewoont54  ,m5 
heeft zi* op grond di] afwijk+5 g]e*tigd
 gea*t1 de opvall5de progressie 9 de    
di]lijke bew]ktuig+ zelf te v]w]p5 en   
da>mee d5 weg1 di5 de natuur volgt bij  
het voortbr5g5 van h>e lev5de s*epsel54 
,intuss*5 zijn ondanks die g5oemde      
anomalien het algeme5e plan d] natuur en
 ha> ge/adige procd nog ze] go$ te      
ond]k5n51 alhoewel de gebruikte middel5 
tot 9 het one9dige v>ie]54 ,da>toe moet 
m5 de algeme5e reeks d] bek5de di]5 9   
ha> geheel bes*\w51 en v]volg5s 9 h>e   
groote groep5 en m5 zal er de mee/      
ondubbelz9nige bewijz5 ontdekk5 van de  
trapsgewijze opklimm+ 9 de organisatie1 
onmisk5ba> ondanks de opg5oemde         
afwijk+54 ,t5 slotte m]ke m5 op1 dat    
ov]al1 wa> ge5 uit]/-afwijk5de om/&igh$5

 aan het w]k zijn gewee/ m5 9 die       
opklimm+ vloei5de ov]gang5 v9dt 9 die   
deel5 d] reeks1 welke wij families hebb5
 g5oemd4 ,die wa>heid blijkt nog        
treff5d] bij de /udie van de z4g4       
soort54 ,want hoe me] wij wa>nem51 hoe  
moeilijk]1 +ewikkeld] en uitvo]ig] onze 
specifieke ond]s*eid+5 word54  ,de      
opklimm+ 9 de sam5/ell+ d] di]5 zal dus 
e5 onbetwi/ba> feit zijn1 zoodra wij de 
/ellige bewijz5 tot 9 bijzond]h$5 kunn5 
gev5 van wat zoo jui/ uite5gezet is4 ,en
 da> wij de di]5reeks bes*\w5 9         
omgeke]de volgorde als de natuur bij    
hunne voortbr5g+ heeft gevolgd1 doet zi*
 de gradatie aan ons voor als e5        
m]kwa>dige afdal+1 van het e5e e9de van 
d5 di]5ket5 tot het &]e beh\d5s de      
ond]brek+5 als gevolg van de nog te     
ontdekk5 natuurvoorw]p5 en van de       
afwijk+51 v]oorzaakt door uit]/5 9      
lev5som/&igh$54  ,om nu met /ellige     
feit5 die trapsgewijze afklimm+ 9 de    
di]lijke organisatie te grondve/5 will5 
we e]/ e5s e5 blik slaan op de sam5/ell+

 en het geheel dez] reeks en de feit5   
ermee annex2 v]volg5s zull5 we h>e      
ve]ti5 klass5 snel de revue lat5        
passe]54  ,bij het ond]zoek van de      
algeme5e indeel+ d] di]5 zooals ik die 9
 het vorige ho(d/uk heb voorgeslag5 en  
die ov] het geheel door de zolog5       
e5/emmig wordt erk5d--beh\d5s de bezw>5 
teg5 de gr5z5 van e5ige klass5--spr+t n 
feit dadelijk 9 het oog1 dat op zi*zelf 
al besliss5d z\ zijn voor mijn zaak1 en 
wel het volg5de3  ,aan het e5e e9de van 
de s]ie1 dat m5 gewoonlijk het voor/e   
noemt ziet m5 de 9 alle opzi*t5 mee/    
volkom5 di]5 met de mee/+ewikkelde      
organisatie t]wijl zi* aan het &]e e9de 
de laag/-bew]ktuigde bev9d51 wi]        
di]lijkheid m5 t]nauw]nood z\ v]mo$54   
,dit welbek5de en ind]daad onwe]legb>e  
feit wordt het e]/e bewijs voor de aan  
te toon5 afklimm+1 want het is er de    
wez5lijke voorwa>de voor4  ,e5 &]       
bewijz5d feit da>voor is het volg5de3   
,de e]/e vi] klass5 van het di]5rijk    
bevatt5 di]51 zond] uitzond]+ met       

ruggegraat1 welke bij alle &]e t5 e55   
male ontbreekt4  ,m5 weet1 dat die      
w]velkolom de rugge/eun is van het      
g]aamte1 dat zond] ha> niet kan be/aan  
en dat ov]al wa> zij zi* bev9dt er e5   
me] ( m9d] voll$ig en volkom5 skelet is4
  ,voorts wij/1 na> bek5d1 volmak+ d]   
functies op die d] betreff5de organ54   
,(s*oon nu hi] de m5s* niet 9 aanm]k+   
komt doordat zijn v]/& zooze]           
me]d]wa>dig is bov5 zijn li*amelijkheid1
 lev]t hij ongetwijfeld het voorbeeld   
van de groot/ mogelijke volmaak!id2 hoe 
me] dan ook e5 di]lijk organisme het    
zijne nad]t1 hoe volkom5] is het4  ,dit 
zoo zijnde m]k ik op1 dat het m5s*elijk 
li*aam niet alle5 e5 gele$ skelet bezit1
 ma> nog wel het 9 all5 deele mee/      
voll$ige en volkom5e4 ,dit g]aamte      
v]/evigt zijn li*aam1 lev]t talrijke    
aanhe*t+splaats5 voor de spi]5 en /elt  
hem 9 /aat zijn beweg+5 vrijwel tot 9   
het one9dige te v>ie]54  ,da> nu het    
skelet e5 voornaam a&eel neemt 9 het    
b\wplan van het m5s*elijk li*aam1 zoo is

 het duidelijk1 dat elk di] mt g]aamte  
bet] georganise]d is dan zond]4  ,dus   
zijn de ev]tebrat5 onvolkom5] dan de    
v]tebrat54 ,plaat/ m5 dus aan het ho(d  
van de di]5reeks de mee/ volkom5e1 dan  
v]toont zij e5 w]kelijke afklimm+ 9     
bew]ktuig+1 aangezi5 na de e]/e vi]     
klass5 alle volg5de di]5 e5 g]aamte     
miss5 en bijgevolg onvolkom5]           
georganise]d zijn4  ,ma> dat is niet    
alles3 ond] de gew]velde di]5 zelf wordt
 die afklimm+ ook opgem]kt4 ,wij zull5  
zi5 dat zij ook ond] de ongew]velde di]5
 be/aat1 dat dus deze afklimm+ volgt uit
 het door de natuur con/ant volgeh\d5   
plan en tegelijk]tijd e5 gevolg is van  
de omgeke]de ri*t+1 wa>9 wij h>e orde   
v]volg54 ,want indi5 wij de w]kelijke   
ri*t+ koz5 van onvolkom5 tot volkom51   
z\d5 we e5 to5em5de sam5ge/eldheid v9d5 
en a*t]e5volg5s de di]lijke functies 9  
aantal en doeltreff5dheid zi5 wass54    
,lat5 we da>om t5 bewijze van de        
w]kelijke degradatie e5s s*ielijk de    
v]s*ill5de klass5 van het di]5rijk      

doorloop54    ,de ,zoogdi]5      ,di]5  
met melkkli]51 vi] l$emat5 en alle      
integre]5de     li*aamsdeel5 d] mee/    
volkom5 di]54 ,ha> op e5ige     plaats54
   ,de zoogdi]5 7,mammalia71 moet5      
blijkba> aan e5 d] uite9d5 van de ket5  
d] di]5 /aan1 en wel op de plaats van de
 be/ georganise]de en functione]5de2    
want alle5 ond] h5 v9dt m5 de mee/      
ontwikkelde intellig5tie4  ,indi5 de    
ontwikkel+ d] functies die d] betreff5de
 organ5 bewij/1 dan zijn de             
zoog-di]51--de e5ige w]kelijk           
lev5db>5de77--het be/ bew]ktuigd1 omdat1
 gelijk bek5d1 deze di]5 me] v]/&1 me]  
eig5s*app5 en e5 me] volkom5 geheel van 
z9tuig5 hebb5 dan alle &]e2 ov]ig5s     
nad]t hun organisatie het mee/ tot die  
van d5 m5s*4 ,zij to* v]toon5 ons e5    
li*aam1 9 all5 deele beve/igd door e5   
gele$ g]aamte1 voll$ig] dan bij de      
v]tebrat5 van de drie &]e klass54 ,de   
mee/e hebb5 vi] l$emat51 afhankelijk van
 het skelet1 en alle e5 midd5rif tuss*5 
bor/ en buik2 e5 h>t met twee kam]s en  

twee boezems2 rood en w>m blo$2 vrij 9  
de bor/kas opgehang5 long5 wa>door alle 
blo$ circule]t alvor5s na> de &]e       
li*aamsdeel5 gezond5 te word54 ,t5      
slotte zijn zij alle5 e*t lev5db>5d1    
want alle5 bij h5 h\dt het foetus1      
+ehuld 9 zijn bekle$sel51 no*tans met de
 mo$] voortdur5d v]b9d+1 ontwikkelt er  
zi* t5 h>5 ko/e en vo$t zi* na de       
geboorte nog e5ig5 tijd met het zog van 
h>e melkkli]54  ,dus moet5 de zoogdi]5  
de e]/e plaats 9 het di]5rijk innem51 9 
v]b& met hunne volmak+ van organ5 en    
v]mog5s 7,re*]*es sur les ,corps vivans1
 p4 #ae7 aangezi5 m5 buit5 h5 ge5 e*te  
vivip>ie me] v9dt1 no* door e5          
diaphragma 9 de bor/kas afgep]kte long5 
wa> alle li*aamsblo$ doorhe5 spoelt1    
enz4 enz4  ,nu is het w]kelijk ond] de  
zoogdi]5 zelf vrij moeilijk1 ond]s*eid  
te mak5 tuss*5 datg5e1 wat ind]daad     
behoort tot de door ons ond]zo*te       
trapsgewijze afklimm+ en de gevolg5 van 
omr+5de om/&igh$51 van lev5swijze en    
s9ds lang5 tijd aang5om5 gewoont54      

,intuss*5 v9dt m5 bij h5 spor5 van de   
algeme5e trapsgewijze rangs*ikk+ 9      
organisatie2 want zij wi] l$emat5 tot   
grijp5 +]i*t zijn /aan bov5 die1 welke  
er sle*ts mee loop5 kunn54 ,ond] de e]/e
 bev9dt zi* de m5s*4 ,wijl dus het      
m5s*elijk organisme het mee/ volmaakt   
is1 moet m5 het als type bes*\w51 wa>na>
 de me]d]e ( m9d]e volkom5heid van de   
&]e te beoordeel5 is4  ,zoo v]toon5 de  
drie afdeel+51 wa>9 de klasse d]        
zoogdi]51 zij het niet gelijkmatig1 te  
ond]s*eid5 is1 e5 opm]kelijke           
trapsgewijze afklimm+ 9 de bew]ktuig+ d]
 betreff5de di]54  ,e]/e afdeel+3       
g5agelde zoogdi]52 7,unguiculata72 zij  
bezitt5 vi] l$emat51 platte ( puntige   
nagels aan de uite9d5 hunn] v+]s1 die   
da>door niet omhuld word54 ,die l$emat5 
zijn 9 het algeme5 ges*ikt om te grijp51
 al?ans zi* aan de voorw]p5 va/ te      
klemm54--,ond] h5 9 't bijzond] bev9d5  
zi* de mee/-volmaakt georganise]de di]54
  ,twe$e afdeel+3 hoefdi]5 7,ungulata72 
vi] l$emat51 wi] uite9d5 geheel omhuld  

word5 door e5 rond /uk hoorn1 z4g4 hoef4
 ,de voet5 di55 sle*ts tot loop5 ( r5n5 
en zijn onges*ikt tot het boomlev5 ( als
 grijporgan5 ( tot het aanvall5 en      
v]s*eur5 van &]e di]54 ,de vo$+ ges*i$t 
uitsluit5d met plant54  ,d]de afdeel+3  
nagellooze zoogdi]5 7,exungulata72      
sle*ts twee ze] korte1 afgeplatte en tot
 zwemm5 ges*ikte l$emat54 ,de door de   
huid omgev5 v+]s drag5 ge5 nagels ( &]e 
hoornvorm+54 ,van alle zoogdi]5 zijn zij
 het laag/ bew]ktuigd4 ,ze bezitt5 bekk5
 no* a*t]/e l$emat5 en v]zwelg5 het     
vo$sel ongekauwd4 ,gewoonlijk lev5 zij 9
 het wat]1 ma> kom5 aan de opp]vlakte om
 adem te hal54 ,m5 noemt ze cetacea     
7walvis*a*tig574  ,(s*oon de            
tweesla*tige zoogdi]5 #ah ev5e5s het    
wat] bewon51 wa>uit zij sle*ts van tijd 
tot tijd aan l& kruip51 zoo behoor5 zij 
ind]daad tot de e]/e afdeel+1 van de    
natuurlijke ,orde1 en niet tot die1     
welke de cetacea bevat4  ,m5 zal nl4 al 
dadelijk inzi51 dat ond]s*eid di5t      
gemaakt te word5 tuss*5 e5 lag]5 trap   

van organisatie als gevolg #a;e4 van    
woonplaats en aang5om5 gewoont51 en     
#b;e4 van uit e5 g]+]5 graad van        
volmaak!id ( bew]ktuig+4 ,da>door is    
voorzi*tigheid gebod5 bij de bes*\w+5   
van details4 ,want aangezi5 de          
lev5som/&igh$51 de bijzond]e woonplaats5
 de van buit5 af op-g$wong5 gewoont51   
lev5swijze enz41 e5 groot               
orgaan-omvorm5d v]mog5 bezitt5--gelijk  
ik nad] zal lat5 zi5--zoo z\ m5 bepaalde
 vorm5 v]ke]delijk aan oorzak5 sub ,i   
kunn5 toes*rijv54  ,zoo is het          
duidelijk1 dat de amphibi5 #ai en de    
walviss*51 die beide e5 di*te midd5/(   
bewon51 wa> go$-ontwikkelde l$emat5 de  
beweg+5 sle*ts z\d5 h9d]51 het be/ g$i5d
 zijn van ze] v]korte l$52 dat          
uitsluit5d de invlo$ van het wat] ze    
heeft moet5 mak5 tot wat ze zijn1 en dat
 bijgevolg deze di]5 hun algeme55       
li*aamsvorm dank5 aan het bewoonde      
milieu4 ,ma> 9 die afdal5de orde1 welke 
wij bij de zoogdi]5 zelve tra*t te      
ond]s*eid5 moet5 de tweesla*tig5 van de 

cetacea v]wijd]d word51 wijl hun        
bew]ktuig+ 9 h>e voornaam/e deel5 veel  
m9d] g$egrade]d is2 en m5 moet ze da>om 
nad] br5g5 tot de g5agelde zoogdi]51    
t]wijl de walvis*a*tig51 als zijnde de  
m9/ volkom5e1 de laat/e orde d] klasse  
moet5 vorm54  ,?ans zull5 wij tot de    
vogels ov]gaan1 ma> e]/ wil ik nog      
opm]k51 dat van de zoogdi]5 tot de      
vogels ge5 ov]gang be/aat4 ,hi] is e5   
leegte4 ,ma> de natuur heeft zond]      
twijfel di]5 voortgebra*t1 die deze     
leegte t5 naa/e bij aanvull51 en die e5 
afzond]lijke klasse moet5 vorm51 indi5  
zij no* ond] de zoogdi]51 no* ond] de   
vogels g]angs*ikt kunn5 word54  ,dit is 
nu ind]daad geblek51 doordat m5 kort    
gel$5 9 ,nieuw-,holl& twee gesla*t5 van 
zoogdi]5 ontdekt heeft1 t4w4            
,orni?orhyn*us       ,monotremata       
,ge(fr4     ,e*idna4                    
,deze di]5 bezitt5 vi] l$emat51 ge5     
melkkli]51 t&5 9 kass5 no* lipp54 ,zij  
hebb5 sle*ts n afvo]gang voor           
gesla*tsproduct51 va/e- en vloeib>e     

uits*eid+s/(f51 7cloaca74 ,het lijf is  
b$ekt met h>5 ( /ekels4  ,zoogdi]5 zijn 
het niet1 want ze hebb5 ge5 melkkli]5 en
 zijn hoog/wa>s*ijnlijk ei]legg5d4  ,het
 zijn ge5 vogels1 want de long5 zijn    
niet doorboord no* de arm5 tot vleugels 
omgevormd4 ,reptiel5 zijn ze t5 slotte  
ook niet1 blijk5s hun twee h>tkam]s4    
,zij behoor5 dus tot e5 afzond]lijke    
klasse4    ,de ,vogels4      ,di]5 zond]
 melkkli]51 met twee poot5 en twee tot  
vleugels     gewijzigde arm54 ,li*aam   
b$ekt met ve]54   ,de twe$e rang komt   
kla>blijkelijk aan de vogels toe1 want  
(s*oon m5 bij h5 gewis niet zooveel     
v]mog5s en v]/& v9dt als bij de         
e]/]angs-di]51 zoo zijn zij1 ongea*t de 
monotrem51 de e5ige die e5 h>t met twee 
kam]s en twee boezems1 w>m blo$1 e5     
geheel met h]s55 gevulde s*$elholte en  
e5 9 ribb5 gevatt5 romp hebb51 ev5als de
 zoogdi]54 ,met deze laat/e hebb5 ze dus
 ze]-ap>te k5m]k5 geme51 die m5 bij ge5 
d] lat]e klass5 zal t]ugv9d54  ,v]gelek5
 met de zoogdi]5 v]toon5 no*tans de     

vogels e5 k5nelijk lag]5 trap van       
organisatie1 ge5sz9s afhankelijk van de 
om/&igh$54 ,imm]s1 als ho(dzaak miss5   
zij de melkorgan51 sle*ts eig5 aan de   
hoog/-ontwikkelde di]51 9 v]b& met de   
e*t-lev5db>5de wijze van voortplant51   
die m5 zo[el bij de vogels als bij e5 d]
 na-volg5de rang5 v]geefs z\ zoek54 ,9  
e5 woord3 ze legg5 ei]54 ,hun 9 e5      
anorganis*e z4g4 ei]s*aal gehulde foetus
 heeft weldra ge5 v]b9d+ me] met de mo$]
 en ontwikkelt zi* zond] aan ha> direct 
vo$sel te ontle554  ,e5 midd5rif1 dat   
bij de mammalin bor/- en buik-holte     
volkom51 zij het ietwat s*eef1 afs*eidt1
 ontbreekt hi] t5 e55 male4  ,9 de      
w]velkolom zijn sle*ts hals- en         
/a>tw]vels bewegelijk1 da> dit voor de  
ov]ige onnoodig is1 en da>m$e ge5       
h9d]pal5 9 d5 weg gelegd word5 aan de   
ontwikkel+ van d5 kam van het bor/be51  
hetwelk ?ans op zijn beurt welhaa/ alle 
beweg+ onmogelijk maakt4  ,imm]s1 da>   
het /]num d] vogels als /eunpunt di5t   
voor pectoraalspi]51 7door voortdur5de1 

kra*tige beweg+ ze] dik en /]k geword57 
is het zelve uit]/ bre$ uitgegroeid met 
e5 kam 9 het midd54 ,ma> dit h\dt v]b&  
met de gewoont5 dez] di]51 en niet met  
hun plaats 9 het sy/eem4 ,imm]s1 e5     
zoogdi]3 de vle]muis v]toont ev5e5s e5  
bor/be5kam4  ,al het blo$ d] vogels     
door/roomt de long51 alvor5s de &]e     
li*aamsdeel5 te b]eik54 ,di5t5gevolge   
ges*i$t de long-blo$zuiv]+ hi] nog ev5  
voll$ig als bij de zoogdi]52 lat] wordt 
dat /elsel niet me] aangetr(f54  ,ma>   
hi] e*t] doet zi* e5 ze] m]kwa>dige     
bijzond]heid voor1 welke zond] twijfel  
sam5hangt met de lev5som/&igh$5 dez]    
di]54 ,de vogels1 bij uit/ek bewon]s d] 
lu*t1 die ze onoph\delijk 9 alle ri*t+5 
doorkliev51 hebb5 de gewoonte aang5om5  
hun long5 te do5 zwell5 t] v]li*t+1     
hetge5 deze organ5 zijwa>ts zakvormig   
heeft do5 uitgroei51 en de--door de     
plaatselijke w>mte v]dunde--lu*t 9 /aat 
ge/eld heeft1 long5 en omhulsels te     
doorbor5 en voorts 9 bijna alle         
li*aamsdeel51 zelfs 9 de groote holle   

be5d]5 door te dr+51 ja tot 9 de s*a*t5 
d] p5n5 #bj4 ,desalniettem9 ond]gaat het
 blo$ sle*ts 9 de long5 d5 v]eis*t5     
invlo$ van de zuur/(1 want de 9 de &]e  
li*aamsdeel5 b9n5dr+5de lu*t heeft e5   
&]e functie dan voor de ademhal+4       
,aldus /aan de vogels met re*t e5 trap  
ond] de zoogdi]54 ,niet1 wijl hun long5 
e5 bijzond]heid bi$51 die de e]/e       
miss51--ev5als de ve]5 sle*ts e5 gevolg 
van het lu*t-lev5--do* wijl ze e5 &]    
voortplant+ssy/eem bezitt5 dan de       
mee/-volmaakte di]51 nl4 hetzelfde als  
het me]5deel d] lag]e klass54  ,ond] de 
vogels zelf is de afklimm+ 9 organisatie
 ze] moeilijk te ond]k5n52 onze k5nis   
van hunne bew]ktuig+ is da>voor nog van 
te algeme55 a>d4 ,m5 heeft dan ook tot  
h$5 vrij willekeurig deze ( g5e orde aan
 het ho(d d] klasse ge/eld1 en ha> na>  
welbehag5 geindigd4  ,edo*1 indi5 m5 9  
aanm]k+ neemt1 dat de wat]vogels 7zooals
 de zwemvoetig571 de /eltloop]s en de   
ho5d]a*tig5 het uitnem5de voordeel      
hebb51 dat hun jong5 dadelijk na het    

v]lat5 van het ei kunn5 loop5 en zi*    
vo$5 en bov5al1 als m5 oplet1 hoe ond]  
de zwemm]s de vetganz5 en p+uns--wi]    
bijna v$]looze1 tot zwemm5 onges*ikte   
vleugels niet veel me] dan v9n5         
zijn--e5ig]mate tot de cloaakdi]5 en    
walvis*a*tig5 nad]51 zoo zal m5 inzi51  
dat de zwemvoetig51 /eltloop]s en       
ho5d]a*tig5 de e]/e drie vogelord5 moet5
 vorm5 en de duiv51 zang-1 ro(- en      
klimvogels de laat/e vi]4 ,voorzoov]    
bek5d kunn5 bij h5 de pas uitgekom5     
jong5 zi* ook nog niet voortbeweg5 (    
vo$54  ,t5 slotte mak5 volg5s deze      
bes*\w+5 de klimvogels de laat/e orde   
uit1 als zijnde de e5ige met twee te55  
na> vor5 en twee na> a*t]51 hetge5 op e5
 nad]e ov]e5kom/ met de reptiel5        
7*amaeleon7 s*ijnt te wijz54            
,reptiel54      ,di]5 met sle*ts e5     
h>tkam]1 nog 9 het g5ot van             
longadem+1 s*oon onvolkom54 ,huid glad (
 bes*ubd4   ,op d5 d]d5 rang kom5       
natuurlijk 7en noodzakelijk7 de         
reptiel51 en zij zull5 ons nieuwe en    

belangrijke bewijz5 aan de h& do5 voor  
de trapsgewijze afdal+ d] bew]ktuig+ van
 het e5e tot het &]e e9de d] di]5-rij4  
,t5 e]/e heeft hun h>t1 met sle*ts n    
h>?olte1 niet me] die g$aante1 bij      
uit/ek eig5 aan de e]/e- en twe$]angs   
di]51 en hun blo$ is k\d1 bijna gelijk  
dat van de l$5 d] laag/e rang54  ,e5 &] 
bewijs voor hun lag]5 trap van          
bew]ktuig+ v]toon5 de kruip5de di]5 ons 
9 de ademhal+4 ,voore]/ zijn zij de     
laat/e1 die nog door e*te long5 adem51  
want na h5 v9d5 wij 9 ge5 enkele        
di]klasse d]gelijke organ51 hetge5 ik   
zal tra*t5 te bewijz5 bij de            
weekdi]54--,t5 twe$e be/aat de long 9 't
 algeme5 uit ze] groote cell51 na>      
v]h\d+ we9ig talrijk en re$s /]k        
v]e5v\digd4 ,bij vele soort5 ontbreekt  
dit orgaan op jeugdig5 leeftijd nog1 en 
de functie wordt dan wa>g5om5 door      
kieuw51 ademhal+sorgan51 welke bij ge5  
d] vorige rang5 gevond5 word54 ,soms    
word5 hi] beide sy/em5 tegelijk bij     
hetzelfde individu aangetr(f5 7jonge    

kikvors*a*tig574  ,ma> het be/e bewijs  
voor hun lag]e rangorde 9 zake de adem+ 
is het feit1 dat sle*ts e5 deel van het 
blo$ door de long5 passe]t1 t]wijl de   
re/ de li*aams-deel5 b]eikt zond] gelu*t
 te zijn4  ,t5slotte beg9n5 de vi]      
l$emat51 zoo k>akt]i/iek voor de hoog]e 
di]51 hi] v]lor5 te gaan1 ja1 veelal    
geheel te v]dwijn51 zooals bij haa/ alle
 slang54  ,onafhankelijk van de         
v]e5v\dig+ 9 bew]ktuig+1 wa>neemba> 93  
h>t-vorm1 blo$temp]atuur--die           
t]nauw]nood bov5 die van de omgev+      
/ijgt--onvolkom5 ademhal+ en            
trapsgewijze v]vlakk+ d] long51 bem]kt  
m5 voorts ook tuss*5 de reptiel5 ond]l+ 
belangrijke v]s*ill51 zoodanig1 dat de  
ord5 dez] klasse 9 voorkom5 en anatomie 
groot] v]s*ill5 v]toon5 dan bij de twee 
voorafga&e klass54 ,sommige lev5        
gewoonlijk op het l&1 en ond] h5 kunn5  
de pootlooze soort5 sle*ts kruip54 ,&]e 
bewon5 het natte elem5t ( wel afwissel5d
 l& en wat]4 ,de huid is nu e5s glad1   
dan we] bes*ubd4 ,(s*oon alle sle*ts n  

h>tkam] hebb51 zijn er sommige soort5   
met twee boezems1 &]e met e54 ,al deze  
v]s*ill5 hang5 af van de woonplaats51   
lev5swijze1 enz42 zond] twijfel oef55 de
 om/&igh$5 groot]5 invlo$ uit op e5     
organisatie1 nog v] van het beoogde doel
 v]wijd]d1 dan op zulke1 die re$s me]   
na> hun volmak+ zijn voortges*r$54      
,wijl de kruip5de di]5 ei]5 legg51 7ook 
wanne] deze intuss*5 9 de mo$]s*oot     
uitkom571 voorts e5 gewijzigd1 mee/ /]k 
v]e5v\digd skelet bezitt51 e5 m9d]      
volkom5 ademhal+ en blo$somloop dan de  
zoogdi]5 en vogels en hunne smalle h]s55
 de s*$elholte niet geheel vull51 zoo   
zijn zij m9d] volmaakt dan de twee      
voorafga&e klass51 aldus van hun kant de
 voortdur5d-to5em5de onvolkom5heid van  
organisatie beve/ig5d4 ,re$s g5oemd zijn
 de kieuw5 d] pasgebor5 batra*ia4       
,indi5 m5 het ontbrek5 d] poot5 als e5  
teek5 voor lag]e rangorde z\ opvatt51   
dan moe/5 de slang5 de laat/e orde      
vorm52 dit w>e e*t] e5 av]e*ts*e        
opvatt+4 ,imm]s1 door het aannem5 van de

 gewoonte om zi* te v]b]g5 door vlak op 
d5 bodem te kruip5 heeft hun li*aam e5  
ov]matige l5gte v]kreg51 v]gelek5 met de
 dikte4 ,d]halve z\d5 lange poot5       
s*adelijk gewee/ zijn voor 't zi*       
kruip5d v]b]g51 en korte poot5--wa>van  
t5 hoog/e vi] bes*ikba>--niet 9 /aat om 
het lijf voort te beweg54 ,aldus hebb5  
de gewoont5 dez] di]5 hun poot5 do5     
v]dwijn51 en nietteg5/a&e de            
tweesla*tig5 ze wel bezitt51 zijn deze  
me] ov]e5kom/ig de viss*5 georganise]d4 
,de bewijz5 voor deze mijne belangrijke 
bes*\w+5 zull5 gebase]d zijn op         
positieve feit51 en bijgevolg beveiligd 
voor--v]geefs aangevo]de--teg5w]p+54    
,de ,viss*5      ,di]51 door kieuw5     
adem5de1 met gladde ( bes*ubde huid     
en voorzi5 van v9n5   ,volg5s onze      
plaats+ na> afklimm5de orde van algeme5e
 bew]ktuig+ moet5 de viss*5             
noodzakelijk]wijze op d5 vi]d5 rang     
word5 geplaat/1 dus na de reptiel54     
,ind]daad zijn zij ook m9d]-volkom5     
bew]ktuigd dan deze laat/e6             

,ongetwijfeld zijn hun algeme5e         
li*aamsvorm1 het ontbrek5 van e5 insno]+
 tuss*5 kop en romp1 en de v]s*ill5de   
v9vormige l$emat5 e5 gevolg van de di*te
 midd5/(1 die zij bewon51 en ge5 k5m]k  
van lag]e organisatie4 ,to* is deze     
laat/e niet m9d] w]kelijk1 ja1 blijk5s  
hunne inw5dige sam5/ell+1 aanzi5lijk    
lag] dan die d] reptiel54  ,bij h5 v9dt 
m5 het ademhal+s/elsel d] hoog/e di]5   
niet t]ug1 d4w4z41 de--ontbrek5de--w>e  
long5 zijn v]vang5 door kieuw51 d4z4    
kamvormige1 vaatrijke plaatjes1 t5      
getale van vi] /el aan beide zijd5 van  
hals ( kop geplaat/4 ,het door d5 bek   
opg5om5 wat] /rijkt tuss*5 de kieuwblad5
 door1 omspoelt de talrijke vat5 da>91  
en de 9 het wat] v]vatte lu*t1 s*oon 9  
g]+e hoeveelheid1 w]kt op het kieuw-blo$
 91 t] weldo5de lu*t-v]v]s*+4 ,het wat] 
passe]t da>na de zijdel+s*e op5+5 9 d5  
hals4  ,m]k op1 dat hi] voor de laat/e  
maal het +eademde fluide door d5 mond   
he5 het respiratie-orgaan b]eikt774     
,ev5als de na-volg5de rang51 miss5 ook  

deze di]5 lu*tpijp1 keel en e*te /em    
7n'en dplaise de z4g4 bromm]s7 alsm$e   
oogl$51 enz4  ,no*tans mak5 de viss*5   
deel uit van de gew]velde di]5 do* zij  
beindig5 d5 vijfd5 trap van organisatie1
 wijl ze alle5 met de kruip5de di]5 de  
volg5de eig5s*app5 geme5 hebb53         
,e5 w]velkolom1     ,z5uw51 9 h]s55     
sam5kom5d die niet de s*$elholte        
opvull51     ,en h>tkam]1     ,k\d blo$1
     ,uitsluit5d inw5dige gehoororgan54 
,de viss*5 zijn aldus georganise]d3     
voortplant+ door ei]52 li*aam zond]     
melkkli]5 en van d5 mee/ zwem-va>dig5   
vorm2 v9n51 welke niet geheel ov]e5kom5 
met de vi] l$emat5 d] hoog]e di]52 e5   
ze] onvoll$ig skelet1 zond]l+ v]vormd en
 bij de laag/-/a&e l$5 dez] klasse t]   
nauw]nood ontwikkeld2 n h>tkam] en k\d  
blo$2 kieuw5 inplaats van long52 ze]    
kle9e h]s552 e5 ta/z9 zond] z9 voor     
vorm5 en kla>blijkelijk ge5 reukz91 wijl
 geur5 sle*ts door de lu*t word5        
voortgeplant774 ,kortom1 het is         
duidelijk1 dat ook deze di]5 van hun    

kant de trapsgewijze afklimm+1 welke wij
 9 het heele di]5rijk nagaan1 beve/ig54 
,bij e5 ho(d-indeel+ dez] klasse zull5  
we zi51 dat de z4g4 be5viss*5 me]       
volkom5 zijn dan de kraakbe5a*tig54 ,ook
 ond]l+ duid5 deze twee groep5 dus we]  
op e5 trapsgewijz5 t]uggang1 want       
laat/g5oemde groep bewij/ door de zwakte
 d] /eun5de deel5--ook 9 de             
voortbeweg+sorgan5--dat bij h5 het      
skelet e9digt1 ( liev]3 dat de natuur   
da> jui/ met de vorm+ ervan begonn5 is4 
,/e$s v]d] ga&e 9 e5 ri*t+1 teg5ge/eld  
aan de natuurlijke ,orde1 moet5 de      
laat/e a*t gesla*t5 van deze klasse die 
viss*5 omvatt51 wa>van de kieuwop5+51   
zond] op]culum 7kieuwdeksel7 ( membraan1
 sle*ts zijdel+s*e ( keel/&ige gat5     
zijn4 ,aan 't e9de zull5 t5 slotte de   
lamprei5 en lancetvis*jes moet5 kom51   
wijl zij t5 e55 male v]s*ill5 van alle  
&]e door de onvolkom5dheid van hun      
skelet en door hun naakt1 slijmig li*aam
 zond] zijdel+s*e v9n51 enz4            
,algeme5e opm]k+5 ov] de gew]velde di]54

  ,(s*oon ond]l+ /]k afwijk5de1 zoo     
blijk5 de gew]velde di]5 alle volg5s e5 
geme5s*appelijk organisaties*ema geb\wd4
 ,van de viss*5 tot de zoogdi]5         
op/ijg5de ziet m51 dat dit grondplan zi*
 van klasse tot klasse volmaakt heeft1  
en e]/ 9 de hoog/e zoogdi]5 vole9digd   
is4 ,do* tev5s m]kt m5 op1 dat het type 
9 d5 loop zijn] volmak+ talrijke        
wijzig+5 heeft ond]gaan1 en zelfs ze]   
aanzi5lijke1 zo[el door d5 invlo$ van de
 omgev+1 als door de gewoont51 welke    
i$]e soort g$wong5 01 na> om/&igh$5 aan 
te nem54  ,m5 ziet da>uit1 dat indi5 de 
v]tebrat5 ond]l+ 9 organisatie /]k      
v]s*ill51 dit e5 gevolg van het feit is1
 dat de natuur e]/ bij de viss*5 e5     
aanvang heeft gemaakt met de uitvo]+ van
 ha> ontw]p1 het v]volg5s v]d]          
doorgevo]d bij de reptiel51 en bij de   
vogels nad] tot zijn volmak+ heeft      
gebra*t1 om het pas bij de hoog/e       
zoogdi]5 te vole9d54  ,aan d5 &]5 kant  
kan m5 niet nalat5 op te m]k51 dat zoo  
al de voltooing van dit plan niet ov]al 

van de viss*5 tot de zoogdi]5           
geleidelijk-vloei5d plaats heeft1 dit   
zijn oorzaak v9dt 9 de bijzond]e        
v]s*ill5de1 soms zelfs teg5/rev5de      
om/&igh$51 die wijzig5d1 teg5w]k5d1 ja  
zelfs ri*t+v]&]5d gew]kt hebb5 g$ur5de  
de lange ket5 d] opvolg5de gesla*t54    
,v]dwijn5 van de w]velkolom4  ,als m5   
tot dit punt van de di]lijke            
ontwikkel+/rap g5ad]d is1 bev9dt m51 dat
 de w]velkolom totaal v]dwijnt1 en wijl 
deze de k]n is van i$] wa> skelet en    
deze be5ige /ut e5 belangrijk ond]deel  
uitmaakt van de organisatie d] hoog/e   
di]51 zoo zijn alle ongew]veld51 welke  
wij nu a*t]e5volg5s gaan bes*\w51       
onvolkom5] bew]ktuigd dan de vi]        
laat/beh&elde klass54 ,van nu af zull5  
dus de spi]5 ge5 /eunpunt5 me] aan      
inw5dige deel5 zoek54  ,bov5di5 adem5 de
 ev]tebrat5 nooit door cellige long52   
ge5 enkele heeft e5 /em1 bijgevolg ook  
niet de betreff5de organ54 ,t5 slotte   
s*ijn5 ze mee/al ge5 e*t blo$ te        
bezitt51 d4i4 die mee/ roode vloei/( d] 

gew]velde di]51 welke ha> kleur sle*ts  
dankt aan h>5 graad van bezwang]+ met   
beweg5de li*aampjes1 en die voor alles  
e5 e*t5 omloop v]toont4 ,misbruik w>e   
het1 d5 naam blo$ ook te gev5 aan die   
vloei/( zond] kleur ( sam5/ell+1 welke  
zi* bijv4 langzaam door de celsub/antie 
d] polyp5 beweegt4 ,moet m5 di5zelfd5   
naam dan ook aan de plant5sapp5 gev58   
,behalve de w]velkolom1 gaat ook de iris
 v]lor51 die de oog5 d] hoog]e di]5     
k5m]kt1 want die d] ev]tebrat5 zijn     
nooit v]si]d met e5 duidelijk           
reg5boogsvlies4  ,ook de ni]5 word5     
sle*ts bij de v]tebrat5 gevond51 voor   
het laat/ bij de viss*54 ,voortaan ge5  
ruggem]g me]1 no* sympa?is* z5uw/elsel6 
,belangrijk is het voorts1 op te m]k51  
dat bij de gew]veld51 en voornamelijk   
bij de hoog/ontwikkelde da>ond]1 alle   
organ5 afzond]lijk ligg51 al?ans e5 eig5
 ha>d bezitt5 op ev5zoovele ap>te       
plaats54 ,m5 zal zi51 dat vol/rekt het  
teg5ov]ge/elde plaats v9dt1 na>mate m5  
zi* na> het &]e e9de d] scala toe       

beweegt4  ,het is dus duidelijk1 dat de 
ongew]velde di]5 alle primitiev]        
georganise]d zijn1 dan de gew]velde1 met
 de zoogdi]51 als de mee/-typis*e1 aan  
d5 top4  ,laat ons ?ans e5s nagaan1 ( de
 klass5 en groote families1 wa>9 de     
lange rij d] ev]tebrat5 +$eeld wordt1   
ev5e5s e5 trapsgewijze afklimm+ aan kan 
wijz5 9 sam5/ell+ en volmak+ van        
organisatie4    ,ongew]velde ,di]5      
7,ev]tebrat57   ,kom5de tot de          
ev]tebrat5 tr$5 wij e5 one9dig rijk van 
v]s*ill5de di]5 b9n51 de talrijk/e van  
de heele natuur1 all]belangwekk5d/ en   
m]kwa>dig v]s*ill5d 9 organisatie en    
eig5s*app54  ,bij de bes*\w+ van h5 komt
 m5 tot de ov]tuig+1 dat de natuur bij  
hun a*t]e5volg5de s*epp+ van de         
e5v\dig/e tot de mee/-sam5ge/elde heeft 
moet5 voorts*rijd54 ,wa> zij nu e5      
sy/eem van organisatie voor oog5 _h1 dat
 de groote volmaak!id z\ mogelijk mak51 
7dat d] v]tebrat571 e5 /elsel1 geheel   
v]s*ill5d van dieg5e1 die zij           
aanvankelijk bij wijze van brugg5       

g$wong5 0 te s*epp51 zoo is het         
duidelijk1 dat m5 ond] deze talrijke    
di]5 niet e5 enkel1 ga&eweg v]bet]d     
sy/eem moet v]wa*t51 do* v]s*ill5de1    
ond]l+ s*]p ond]s*eid5 /elsels1 wa>van  
elk heeft moet5 ontspr+5 vanuit het     
beg9-punt van i$] voornaam orgaan4  ,bij
 het 9 't lev5 roep5 van e5 bijzond]    
orgaan voor de spijsv]t]+--zooals bij de
 polyp5--heeft de natuur voor 't e]/    
ind]daad e5 bijzond]51 /&va/ig5 vorm    
gegev5 aan de betreff5de di]51 t]wijl de
 infusor51 die grondve/]s van het       
di]5rijk1 no* de functie1 no* d5 vorm ( 
organisatie van dat orgaan bezitt5      
kunn54  ,to5 mo$] natuur da>op e5 ap>t  
ademhal+sw]ktuig liet ont/aan1 en dit1  
al v]bet]5d1 wijzigde 9 aanpass+ aan de 
lev5som/&igh$5 d] di]51 heeft zij zijn  
b\w gev>ie]d1 al na>mate be/aan en      
ontwikkel+ van de &]e bijzond]e organ5  
dat ga&eweg v]eis*t54  ,met de s*epp+   
van e5 z5uw/elsel w]d het ha> v]volg5s  
tev5s mogelijk1 e5 spi]/elsel voort te  
br5g5 waa>bij gepa>de deel5 e5          

symmetris*5 vorm bew]k/ellig54 ,en als  
resultaat zi5 wij v]s*ill5de nieuwe     
typ51 na> gelang van de lev5som/&igh$5  
en de nieuw-v]worv5 deel54  ,to5 de     
natuur t5slotte de di]lijke vloei/(f5   
voldo5de 9 beweg+ gebra*t _h1 als beg9  
van e5 circulatie1 won de bew]ktuig+    
v]d] nog belangrijke bijzond]h$5 9      
ond]s*eid met sy/em5 zond]              
vloei/(omloop4  ,om deze opvatt+5 te    
grondve/5 en de afklimm+ en v]e5v\dig+  
d] organisatie duidelijk te do5 uitkom5 
zull5 wij nu snel 9 av]e*ts*e ri*t+ de  
v]s*ill5de klass5 d] ongew]velde di]5   
doorloop54    ,mollusca 7,weekdi]574    
,weeke1 ongel$e di]51 door kieuw5       
adem5d1 9 het bezit van     e5 mantel4  
,ge5 ov]langs*e z5uwknoop/r5g (         
ruggem]g4   ,de vijfde rang bij het     
afdal5 van de di]5scala behoort         
ongetwijfeld aan de weekdi]51 want1     
s*oon als zijnde ev]tebraat van lag]e   
orde dan de viss*51 zoo zijn zij        
desniettem9 de be/georganise]de         
ongew]veld54 ,zij adem5 door kieuw51 ze]

 v>iabel na> vorm1 grootte1 na> de ligg+
 b9n5 ( buit5 het di] en na> de g5]a en 
de gewoont5 d]zelv] l$54 ,alle bezitt5  
zij h]s55 en z5uw51 e*t] zond]          
ganglinrij langs e5 ge/rekte m]g/r5g2   
voorts ad]5 en slagad]5 en e5 ( me]     
enkelv\dige h>t54 ,zij zijn de e5ige    
bek5de di]5 met e5 z5uw/elsel en no*tans
 zond] ruggem]g ( buikganglinket54  ,de 
kieuw51 door de natuur bij uit/ek be/emd
 voor de ademhal+ 9 het wat]1 hebb5     
wijzig+5 9 vorm en functie moet5        
ond]gaan bij die wat]-di]51 die zi*     
veelvuldig aan de lu*t zijn gaan bloot  
/ell5 ( zelfs1 gelijk sommige soort51   
da>9 duurzaam zijn gaan v]blijv54 ,het  
respiratieorgaan dez] vorm5 heeft zi*   
geleidelijk aan die dampkr+slu*t        
aangepa/2 en dat is ge5 bloote aanname1 
want m5 k5t krabb5 7,canc] ruricola7 die
 altoos op het l& lev51 t]wijl to* alle 
s*aaldi]5 kieuw5 bezitt54 ,op d5 lang5  
duur is die gewoonte1 om atmosph]is*e   
lu*t op te nem51 voor vele weekdi]5 e5  
noodzaak geword52 zij heeft het orgaan  

zelf gewijzigd1 dat1 niet me] zveel     
aanrak+ met de 9 te adem5 midd5/( noodig
 hebb5de1 zi* aan de w&5 van de         
kieu:olte heeft va/gehe*t4  ,da>uit     
volgt de ond]s*eid+ van twee soort5     
kieuw5 bij de mollusk54 ,de e5e be/aat  
uit e5 netw]k van vat51 zi* sl+]5d zond]
 relief ov] het slijmvlies e5] holte2   
deze kieuw5 zijn sle*ts ges*ikt voor    
lu*t-adem52 m5 kan ze dus lu*t-kieuw5   
noem54 ,de &]e soort da>5teg5 v]toont   
bijna altijd 9 ( buit5 het di]          
uitspr+5de organ5 en vormt franjes (    
gekamde lamell51 ( ook wel /r5getjes1   
enz4 ,zij kunn5 de ademhal+ sle*ts 9    
natte omgev+ bew]k/ellig52 7wat]kieuw574
  ,indi5 nu de ond]l+-v]s*ill5de        
gewoont5 d] di]5 hunne organ5           
ov]e5kom/ig hebb5 gewijzigd1 zoo mog5   
wij hi] besluit51 dat het voor re*t     
begrip van sommige mollusk5ord5 nuttig  
zal zijn1 die met lu*t- te ond]s*eid5   
van die met wat]kieuw54 ,ma> 9 beide    
gevall5 zijn het kieuw51 en het s*ijnt  
ons ongepa/1 te sprek5 van weekdi]5 met 

long54 ,wie weet niet1 hoe vaak misbruik
 van woord5 en vals*e aanw5d+ van nam5  
di5/ hebb5 g$aan1 om zak5 onnatuurlijk  
voor te /ell5 en ons 9 v]w>r+ te br5g56 
,is er bijv4 zoo groot v]s*il tuss*5 het
 netw]k ( /r5g van blo$vat5 9 de huid   
van ,pneumod]mon en dat van het inw5dige
 vlies bij e5 tu9slak8 ,en to* ademt    
,pneumod]mon na> all5 s*ijn sle*ts wat]4
  ,ov]ig5s zull5 wij e5s nagaan1 ( er   
v]b& is tuss*5 de lu*t-kieuw5 d]        
mollusk5 en de long5 d] v]tebrat54  ,het
 eig5a>dige van long5 is hun sponsa*tige
 /ructuur1 sam5ge/eld uit m9 ( me]      
talrijke cell51 wa>9 de buit5lu*t /e$s  
doordr+t1 e]/ door d5 mond en v]volg5s  
door e5 kraakbe5a*tig kanaal1 de        
lu*tpijp1 die zi* v]takt tot bron*in1   
welke 9 celletjes uitmond54 ,de cell5 en
 bron*in vull5 en l$ig5 zi* afwissel5d  
door de ope5volg5de opzwell+ en afplatt+
 van de li*aam%olte1 zoodat k5m]k5d voor
 de long5 is e5 duidelijke1 afwissel5de 
9- en uitadem+4 ,dit orgaan kan sle*ts  
de aanrak+ met lu*t v]drag5 en wordt    

zelfs door wat] ( e5 &]e /( /]k         
geprikkeld4 ,het is dus van e5 &]e      
natuur dan de /e$s ongepa>de kieu:olte  
van zek]e weekdi]51 die nooit opzwell+  
en afplatt+ v]toont1 no* lu*tpijp (     
bron*in en wa>9 het +eademde fluide     
nooit door d5 mond b9n5tre$t4 ,e5       
d]gelijke holte1 die zi* buit5di5 dn we]
 aan het wat] en dn we] aan de lu*t     
aanpa/1 kan nooit long heet54 ,met      
e5zelfd5 naam twee zooze] v]s*ill5de    
zak5 aan te duid51 is ge5 wet5s*ap      
bevord]51 ma> v]w>r54  ,de long is het  
e5ige orgaan1 dat aan di]5 e5 /em kan   
gev54 ,na de reptiel5 bezit ge5 enkel   
di] long51 ergo ook ge5 /em4  ,mijne    
conclusie is1 dat weekdi]5 nimm] door   
long5 adem5774 ,indi5 ook al sommige van
 h5 lu*t inadem51 zoo geldt dat ook voor
 sommige s*aaldi]51 alsm$e alle insect54
 ,no*tans bezit ge5 dez] di]5 e*te      
long54  ,t]wijl de weekdi]5 door hun    
algeme55 b\w1 die ond] di5 d] viss*5    
/aat1 ook hunn]zijds de afklimm+ 9 de   
di]5ket5 bewijz51 zoo is deze ond] de   

weekdi]5 ond]l+ veel moeilijk]          
aantoonba>1 want ond] de ze] talrijke en
 uite5loop5de di]vorm5 dez] klasse valt 
de ond]s*eid+ zwa> tuss*5 #a;e4 wat op  
rek5+ komt van die ond]havige afklimm+  
en #b;e4 de gevolg5 van de woonplaats5  
en lev5swijz5 d] di]54  ,weliswa> zijn  
de beide ord51 wa>9 de volkrijke klasse 
d] weekdi]5 wordt v]deeld1 /]k met elka>
 9 contra/ door het gewi*t d] k5m]k5de  
eig5s*app54 ,de l$5 van de e]/e orde    
7,mollusca cephalota7 bezitt5 e5 s*]p   
afgeteek5d5 kop1 oog51 kak5 ( slurf1 en 
plant5 zi* door p>+ voort4 ,al deze     
k5m]k5 word5 bij de twe$e 7,acephale    
weekdi]57 gemi/4 ,zond] e5ige quae/ie   
/aat dus de twe$e orde bij de e]/e 9    
organisatie t5 a*t]54  ,het is e*t] van 
belang1 op te m]k51 dat het gemis van   
kop1 oog51 etc4 bij de acephal5 niet    
uitsluit5d aan de algeme5 lag]e         
bew]ktuig+ moet word5 toeges*rev51 9    
ov]e5/emm+ met het feit1 dat kop en oog5
 bij lag]/a&e ord5 9 de di]5-scala we]  
t]ugke]54 ,integ5deel1 na> all5 s*ijn is

 hi] sprake van e5 di] afleid+5 van het 
volmak+sproces door de om/&igh$51 niet  
te v]e5zelvig5 met de oorzak5 van de    
geleidelijke hoog]e organise]+ d] di]54 
,d5 invlo$ van gebruik ( voortdur5d1    
volkom5 onbruik d] organ5 bes*\w5de1    
zull5 wij zi51 dat e5 kop1 oog51 enz4   
voor de twe$e orde hoog/ nutteloos w>5  
gewee/1 wijl de groote ontwikkel+ van d5
 mantel het gebruik to* onmogelijk      
gemaakt z\ hebb54  ,ov]e5kom/ig die     
algeme5e natuurwet1 dat elk ongebruikt  
orgaan deg5]e]t1 za*tjes aan v]komt en  
v]>mt om t5 slotte geheel te v]dwijn51  
zijn kop1 oog51 kak5 enz4 bij de        
acephal5 geheel v]nietigd2 ov]ig5s zull5
 wij da> nog me] voorbeeld5 van         
ontmoet54  ,wijl de natuur bij de       
ongew]velde di]5 ge5 inw5dige /eunpunt5 
voor de spi]5 me] _h1 heeft zij g5e bij 
de weekdi]5 v]vang5 door e5 mantel4     
,deze is des te /]k] en va/] na>mate de 
di]5 zi* kra*tig] beweg5 en er          
uitsluit5d op aangewez5 zijn4 ,bij de   
cephal51 met hun /]k]e beweg+51 is die  

mantel eng]1 dikk] en /evig] en ond] h5 
zijn de naakte vorm5 7zond] s*elp7      
bov5di5 voorzi5 van e5 pants] b9n5 d5   
mantel1 dat nog /evig] is dan de mantel 
zelf en de sam5trekk+ en 't voortkruip5 
van die di]5 7de naaktslakk57 bijzond]  
v]gemakkelijkt4  ,ma> als wij1 inplaats 
van teg5 d5 draad 9 te gaan1 de di]lijke
 scala van het m9d]- na> het            
me]-volmaakte doorloop51 zull5 wij      
spo$ig inzi51 dat de natuur op d5       
drempel van het gew]velde di]-type bij  
de mollusk5 g$wong5 is gewee/ e5 v]kor/e
 ( hoorna*tige huid als /eun voor de    
spi]beweg+ op te gev5 en1 9 voorb]eid+  
van de v]legg+ di] aanhe*t+spunt5 na>   
het inw5dige1 de weekdi]5 9 zek]5 z9 als
 ov]gangsvorm5 zijn te bes*\w51 zoodat  
zij hun beweg+5 m]kwa>dig langzaam      
uitvo]51 als hebb5de nog sle*ts zwakke  
middel5 da>toe774    ,cirrip$ia         
7,rankvoetig57      ,di]5 zond] oog51   
door kieuw5 adem5d1 met e5 mantel en    
gel$e poot5 met hoorna*tige huid4   ,de 
geheel opzi*zelf /a&e rankvoetig51      

wa>van m5 nog sle*ts vi] gesla*t5 k5t   
#ba moet5 als e5 afzond]lijke1 geheel   
zelf/&ige klasse d] ev]tebrat5 opgevat  
word5774  ,zij nad]5 tot de weekdi]5    
door het bezit van e5 mantel1 en ze     
moet5 onmiddellijk na de koplooze       
,mollusk5 geplaat/ word5 door hun gemis 
van kop en oog54 ,no*tans kunn5 ze ge5  
deel uitmak5 van de weekdi]51 wijl hun  
z5uw/elsel1 ev5als dat d] drie volg5de  
klass51 e5 ov]langs*e ganglen/r5g       
v]toont4 ,voorts hebb5 ze gel$e arm5 met
 hoornige huid en v]s*eid5e dw>se p>5   
kak54 ,dus /aan ze e5 rang lag] dan de  
mollusk54 ,de blo$somloop ges*i$t door  
e5 e*te circulatie1 dus 9 ad]5 en       
slagad]54  ,deze di]5 he*t5 zi* aan     
voorw]p5 9 zee en v]plaats5 zi*zelf dus 
niet2 de beweg+51 bepal5 zi*            
voornamelijk tot de arm54 ,wijl nu de   
mantel onbruikba> 0 als /eunpunt voor de
 armspi]51 moe/5 die 9 de huid dez] arm5
 gezo*t word54 ,die huid is dan ook taai
 en hoorna*tig1 als bij de insect5 en   
s*aaldi]54    ,annelida 7,r+worm57      

,langg]ekte1 g]+de di]51 zond] gel$e    
poot51 adem5d     door kieuw51 9 het    
bezit van e5 blo$vaat/elsel en          
ov]langs*e z5uwknoop5/r5g4   ,de klasse 
d] r+worm5 komt noodzakelijk]wijze na de
 cirrip$ia1 wijl e5 mantel t5 e55 male  
ontbreekt4 ,wijd]s moet5 ze p] se voor  
de s*aaldi]5 geplaat/ word51 als        
behoor5de niet tot de gele$pootig5--wi] 
ket5 niet ond]brok5 mag word5--t]wijl   
hun b\w e5 plaats+ na de insect5 v]bi$t4
  ,(s*oon deze di]5 ov] het algeme5 nog 
ze] we9ig bek5d zijn1 zoo bewij/ no*tans
 hun organisatie1 dat ook voor h5 de wet
 d] degradatie ( trapsgewijze afklimm+  
geldt1 wijl ze bij de weekdi]5 t5 a*t]  
/aan door het bezit van e5              
z5uwknoop5/r5g en bij de cirrip$ia door 
het gemis van e5 mantel4  ,aan hun      
gewoonte1 te lev5 9 a>de1 slik (        
wat]--7en dan mee/ 9 huiz5 van v]s*ill5d
 mat]iaal1 die na> believ5 v]lat5 (     
betrokk5 kunn5 word57--dank5 de annelid5
 hun ge/rekt5 vorm1 die h5 zoodanig op  
worm5 doet gelijk51 dat tot h$5 alle    

natuurvors*]s ze ermee v]w>d hebb54     
,hun inw5dige b\w v]toont ze] kle9e     
h]s551 e5 ov]langs*e ganglin/r5g1 ad]5  
en slagad]51 wa>9 het mee/ roodgekleurde
 blo$ circule]t2 zij adem5 door kieuw51 
nu e5s inw5dig en v]borg51 dan we]      
uitw5dig na> vor5 tr$5d4     ,cru/acea  
7,s*aaldi]57      ,di]5 met gele$ li*aam
 en gel$e poot51 e5 v]s*aalde     huid1 
e5 blo$vaat/elsel en adem5d door kieuw54
   ,hi] betr$5 wij het t]re9 d] talrijke
 gel$e di]51 wi] huidbekle$+ /evig1     
v]kor/1 hoorn- ( l$]a*tig is4  ,hunne   
h>de deel5 bev9d5 zi* alle uitw5dig en  
wijl de natuur1 die bij de onmiddellijke
 voor\d]s van deze klasse jui/ e5       
spi]/elsel _h gevormd en da>voor h>de   
/eundeel5 noodig _h1 het sy/eem van     
gel$+5 heeft moet5 invo]51 om beweg+    
mogelijk te mak54  ,door ,l9naeus en    
zijn opvolg]s w]d5 alle gel$e di]5 tot  
e5 enkele klasse ond] d5 naam insect5   
v]e5igd2 ma> t5 slotte heeft m5 +ezi51  
dat die groote di]5rij 9 e5ige          
belangrijke afdeel+5 moet word5         

ond]s*eid54 ,de klasse d] s*aaldi]51 met
 die d] insect5 v]w>d1 (s*oon door alle 
klassieke natuurvors*]s da>van ges*eid51
 is dan ook e5 ze] natuurlijke groep1   
wa>d om 9 /& te blijv54 ,zij moet       
onmiddellijk op de annelid5 volg5 en    
neemt d5 a*t/5 rang 9 op de algeme5e    
reeks d] di]52 e5 bes*\w+ hunn]         
organisatie eis*t dat onvoorwa>delijk4  
,imm]s1 de s*aaldi]5 bezitt5 e5 h>t1    
ad]5 en slagad]5 wa>9 e5 doors*ijn5de1  
bijna kleurlooze vloei/( circule]t2 v]d]
 adem5 alle door e*te kieuw54 ,dit is   
onloo*5ba> en zal altijd moeilijkh$5 b>5
 aan h51 die ze met alle geweld bij de  
insect5 will5 ond]br5g51 uit ho(de hunn]
 gel$e poot54  ,s*oon de s*aaldi]5 door 
hun blo$somloop en hun ademhal+sorgaan  
duidelijk ond]s*eid5 zijn van de        
sp9a*tig5 en insect51 en da>door        
k5nelijk e5 hoog]5 rang innem51 zoo     
hebb5 zij met de g5oemde di]5 9         
v]gelijk+ met de annelid5 dez5 trek van 
m9d]wa>digheid geme51 dat ze behoor5 tot
 de gele$pootig51 wa>bij m5 het         

vaat/elsel1 d4w4z4 h>t1 ad]5 en slagad]5
 geleidelijk ziet v]lor5 gaan1 ev5als de
 ademhal+ door kieuw54 ,de cru/aceen    
beve/ig5 dus ook voor hun deel de       
voortdur5de en trapsgewijze afklimm+ 9  
organisatie 79 de ri*t+1 wa>9 wij de    
di]5-scala doorloop574 ,dat de          
circule]5de vloei/( doors*ijn5d en bijna
 kleurloos is1 als bij de insect51 wij/ 
ev5e5s op hun lag]e rangorde4  ,wat het 
z5uw/elsel betreft1 dit be/aat uit ze]  
kle9e h]s55 en e5 ov]langs*e            
z5uwknoop5/r5g1 e5 k5m]k van v]>m+1     
geme5s*appelijk met de twee voorafga&e  
en twee volg5de klass51 als zijnde deze 
de laat/e met duidelijke z5uw54 ,ook    
word5 bij de s*aaldi]5 de laat/e spor5  
van e5 gehoororgaan gevond5774          
,opm]k+54  ,hi] e9digt het e*te         
blo$vat/elsel1 zooals we dat tot nu toe 
hebb5 aangetr(f54 ,de volg5de di]5 zijn 
dus nog onvolmaakt] georganise]d dan de 
cru/aceen4 ,aldus op5ba>t zi* de        
degradatie duidelijk1 wijl1 na>mate m5 9
 de di]5rij voorts*rijdt1 ga&eweg alle  

trekk5 van gelijk5is met de hoog/e di]5 
word5 uitgewis*t4 ,welke ook de a>d d]  
vloei/(beweg+ zij bij de hi] na volg5de 
di]51 zij voltrekt zi* door m9d] w]kzame
 middel51 en gaat /e$s langzam]4        
,ara*nida 7,sp9a*tig57      ,di]51      
adem5d door bep]kte lu*tbuiz5 7tra*een7 
en     zond] g$aantev]wissel+2 /e$s met 
gel$e poot5 en     oog5 aan d5 kop4     
,voortga&e op de +eslag5 ri*t+ komt de  
neg5de rang 9 het di]5rijk van zelf toe 
aan de ara*nid52 met de s*aaldi]5 hebb5 
zij zooveel geme5s*appelijks1 dat m5    
/e$s g$wong5 zal zijn1 ze da>           
onmiddellijk a*t] te plaats54 ,niettem9 
zijn ze er duidelijk van ond]s*eid51    
want ze toon5 het e]/e voorbeeld van e5 
adem/elsel van lag]e orde dan de kieuw51
 dat nooit sam5gaat met e5 h>t1 slagad]s
 en ad]s4  ,ind]daad adem5 de sp9a*tig5 
door huidop5+5 7/igmata7 en lu*?\d5de   
buiz51 ov]e5kom/ig die d] insect54 ,ma> 
9 /$e van1 gelijk bij de insect51 zi*   
door het gans*e li*aam uit te /rekk51   
zijn deze tra*een bep]kt tot e5 kle9    

aantal blaasjes2 hetwelk aantoont1 dat  
de natuur bij de sp9n5 af/& doet van dit
 adem-sy/eem1 dat aan de kieuw5 heeft   
moet5 voorafgaan--ev5als bij de viss*5 (
 de e]/e reptiel5 de kieuw5 we]         
v]dwijn51--om plaats te mak5 voor de    
e*te long54  ,wa> dus de ara*nid5 zi*   
s*]p van de cru/aceen ond]s*eid5 door   
hun /elsel van respiratie1 zoo mog5 ze  
ev5m9 met de insect5 v]e5igd word51 van 
wi] klassieke type ze ov]ig5s1 ook 9    
inw5dig5 b\w1 afwijk54 ,de voornaam/e   
v]s*ilpunt5 van deze twee groep5 zijn   
nl4 de volg5de3  #a;e4 ,zij ond]gaan    
nooit e5ige g$aantev]wissel+1 word5 dus 
gebor5 9 hun def9itieve g$aante1 met    
oog5 op d5 kop en gel$e poot52 deze /aat
 van zak5 h\dt v]b& met d5 inw5dig5 b\w1
 /]k afwijk5de van di5 d] insect54      
#b;e4 ,bij hunne e]/e orde 7,ar4        
palpata7 treft m5 d5 aanleg van e5      
blo$somloop aan #bb4  #c;e4 ,het        
ademhal+s/elsel1 (s*oon van dezelfde    
orde als dat d] insect51 ond]s*eidt er  
zi* to* /]k van1 gelijk bov5 nad] is    

aangegev54  #d;e4 ,t5 slotte plant5 zi* 
de sp9a*tig5 me]d]e mal5 9 het lev5     
voort1 welk v]mog5 de insect5 miss5477  
#bc  ,deze bes*\w+5 mog5 voldo5de do5   
uitkom5 hoeze] t5 onre*te m5 wel de     
ara*nid5 en insect5 tot n enkele klasse 
v]e5igt1 doordat de betreff5de auteurs  
sle*ts lett5 op de gel$e poot5 en m9 (  
me] v]h>de huid4 ,dat z\ t5 naa/e bij op
 hetzelfde ne] kom51 als( m5 bijv4      
viss*5 en reptiel5 tot n klasse         
v]e5igde1 uitsluit5d op grond van hun   
beid] m9 ( me] bes*ubde huid6  ,wat     
betreft de trapsgewijze afklimm+ d]     
organisatie1 die wij voor de geheele    
di]5reeks navors*51 deze is bij de      
ara*nid5 al bijzond] duidelijk2 deze    
di]5 beve/ig5 ha> ook we] door hun m9d] 
volmaakte adem/elsel--dat bij de long51 
zelfs bij de kieuw5 t5 a*t] /aat--en    
door hun onvoltooid5 blo$somloop1       
blijkba> nog 9 aanleg4  ,deze afklimm+  
laat zi* ook nagaan bij de rij van      
soort5 ond]l+1 die tot deze klasse      
behoor52 want de twe$e orde d]zelve 7,a4

 ant5nata7 is belangrijk lag]           
georganise]d en /aat veel di*t] bij de  
insect51 wa>van ze niettem9 door het    
ontbrek5 van elke g$aantev]wissel+      
ond]s*eid5 is4 ,en aangezi5 ze zi* nooit
 9 de lu*t v]heff51 /rekk5 hunne tra*een
 zi* wa>s*ijnlijk niet ov]al 9 alle     
li*aamsdeel5 uit4     ,de ,insect5      
,di]5 met e5 g$aantev]wissel+1 die hun  
t5 slotte     geeft3 twee oog51 twee    
spriet51 zes gel$e poot5 en twee        
lu*tbuiz51 die zi* door het heele li*aam
 uit/rekk54   ,onz5 weg v]volg5de 9     
teg5ge/elde ri*t+ aan de natuurlijke    
kom5 na de sp9a*tig5 noodzakelijk]wijze 
de insect51 d4w4z4 de onmetelijke reeks 
van lag]e di]51 die ad]s en slagad]s    
miss51 adem5 door uitgebreide lu*tbuiz51
 en 9 onvolkom5 /aat gebor5 word51      
hetge5 e5 g$aantev]wissel+ meebr5gt4 ,9 
volwass5 toe/& bezitt5 alle insect5     
zond] uitzond]+ zes gel$e poot51 twee   
ant5n51 twee oog5 op d5 kop1 en het     
me]5deel heeft alsdan ook vleugels4  ,9 
de door ons gevolgde rangorde nem5 de   

insect5 noodzakelijk de ti5de plaats 91 
want ze /aan 9 organisatie t5 a*t] bij  
de sp9a*tig51 wijl ze niet--als deze--9 
volkom5 /aat gebor5 word51 en zi* sle*ts
 e5maal 9 het lev5 voortplant5774       
,speciaal bij de insect5 valt op te     
m]k51 hoe de vitale organ5 bijna        
gelijkmatig en mee/5tijds ov] de geheele
 uitgebreidheid van het li*aam v]deeld  
zijn1 9 /$e van bep]kt tot bepaalde     
afdeel+5 van hetzelve1 zooals dat bij de
 hoog/e di]5 het geval is4 ,deze        
eig5a>digheid v]lie/ langzam]h& ha>     
uitzond]+sk>akt] en wordt bij de        
na-kom5de klass5 hoe lang] hoe me]      
regel4  ,n]g5s is de algeme5e degradatie
 zoo duidelijk uitg$rukt als bij de     
gekorv5 di]51 die lag] zijn georganise]d
 dan alle voorafga&e klass54 ,zij blijkt
 zelfs tuss*5 de v]s*ill5de natuurlijke 
ord5 d] insect5 ond]l+2 want bij de e]/e
 drie ord5 7kev]s1 re*t- en             
net-vleugelig57 zijn er bov5- en        
ond]kak5 aan d5 mond2 de vi]de          
7vliesvleugelig57 beg9t e5 soort snuit  

te krijg52 de laat/e vi] t5 slotte      
7vl9d]s1 wants51 vlieg51 luiz57 hebb5   
ind]daad nog sle*ts e5 slurf774 ,na de  
e]/e drie insect5ord5 word5 gepa>de kak5
 dan ook n]g5s me] 9 het di]5rijk       
gevond54 ,wat de vleugels betreft1 de   
l$5 van de e]/e #f ord5 hebb5 er vi]1   
wa>van er n ( wel alle #b pa> tot vlieg5
 di554 ,bij de zev5de en a*t/e orde zijn
 er nog ma> twee1 ( ze ontbrek5 geheel  
door r$uctie4 ,de l>v5 van de laat/e    
twee ord5 miss5 de poot5 en gelijk5 op  
worm54  ,blijkba> zijn de insect5 de    
laat/e di]5 met e5 duidelijke           
gesla*telijke voortplant+ en e*te ei]5  
legg5d4 ,uit]/ m]kwa>dige bijzond]h$5   
vall5 voorts te v]meld5 omtr5t de       
voortbr5gsel5 van hun nijv]heid2 hunne  
gewro*t5 kom5 ge5sz9s voort uit e5ige   
g$a*te1 d4w4z4 uit e5 comb9atie van     
ideen #bd4    ,opm]k+54  ,zooals de     
viss*5 ond] de gew]velde di]5 9 hun     
algeme5e g$aante en de afwijk+5 van d5  
geleidelijk5 voortgang d] bew]ktuig+ d5 
invlo$ van hun lev5som/&igh$5 v]toon51  

zoo lat5 hi] ook de insect5 9 hun vorm1 
b\w en g$aantev]wissel+5 duidelijk de   
inw]k+ zi5 van de omr+5de lu*t1 wa>9 het
 me]5deel zi*--als de vogels--kan       
v]heff5 en duurzaam v]blijv54  ,indi5 de
 insect5 long5 gehad hadd5 en zi* kond5 
opblaz5 met lu*t1 die al uitzett5d 9    
alle li*aamsdeel5 w>e doorg$rong5 als   
bij de vogels1 dan z\d5 ongetwijfeld hun
 h>5 9 ve]5 zijn v]&]d774  ,en zoo m5   
zi* mo*t v]wond]51 dat er zoo we9ig     
aanknoop+spunt5 be/aan tuss*5 de insect5
 met hun zond]l+e g$aantev]wissel+5 en  
de ov]ige ongew]velde di]51 zoo h\de m5 
9 het oog1 dat zij ond] h5 de e5ige     
vlieg]s zijn1 en dat z bijzond]e        
om/&igh$5 en gewoont5 hun ze] eig5e     
resultat5 wel moe/5 meebr5g54 ,sle*ts   
met de ara*nid5 v]toon5 zij e5 zek]e    
ov]e5kom/ en ind]daad zijn beide groep51
 9 het algeme5 gesprok51 de e5ige       
ev]tebrat51 die 9 de atmosph]is*e lu*t  
lev52 no*tans v]toont ge5 enkele sp9    
vlieg-v]mog5 ( metamorphos54 ,en bij de 
beh&el+ van d5 invlo$ d] lev5sgewoont5  

zal ik lat5 zi51 dat door zi* te gew5n5 
aan e5 v]blijf op d5 va/5 grond en zi* 9
 s*uilplaats5 t]ug te trekk5 deze di]5  
e5 deel van de v]mog5s d] insect5 hebb5 
moet5 v]liez5 en da>teg5ov] die k5m]k5  
v]w]v51 die h5 er zoo 9 het oog vall5d  
van ond]s*eid54    ,het v]dwijn5 van    
me]d]e organ51 die voor de hoog]e di]5  
van ess5tieel belang zijn4  ,na de      
insect5 gaapt er 9 de rij d] di]5 e5    
vrij belangrijke klove1 door nog        
niet-wa>g5om5 di]5 alsnog te vull54     
,want op dit punt gaan v]s*eid5e        
li*aamsdeel51 die de hoog]e di]5 k5m]k51
 plotsel+ en voll$ig v]lor51 aangezi5 m5
 ze niet me] t]ug v9dt bij de klass51   
die ?ans de revue zull5 passe]54        
,v]dwijn5 van het z5uw/elsel4  ,op dit  
punt gaat het z5uw/elsel--de z5uw5 met  
hun v]b9d+s-middelpunt--mett]daad geheel
 v]lor51 en v]toont zi* niet me] bij de 
hi]na volg5de klass54--,bij de hoog/e   
di]5 be/aat het uit h]s551 die voor de  
intellectueele v]ri*t+5 s*ijn5 te di55  
en aan de basis wa>van zi* het c5trum d]

 gewa>word+5 bev9dt1 vanwa> z5uw5       
uitgaan1 en e5 ruggem]g1 dat ev5e5s     
z5uw5 na> v]s*ill5de ri*t+5 uitz5dt4    
,bij de v]tebrat5 vall5 de h]s55 ga&eweg
 af1 en na>mate hun inh\d v]m9d]t g$ijt 
het ruggem]g en s*ijnt hun plaats 9 te  
nem54  ,bij de weekdi]5--de e]/e klasse 
d] ev]tebrat5--be/aan de h]s55 nog1 ma> 
ge5 ruggem]g ( ganglieket52 door de     
we9ige ganglin s*ijn5 de z5uw5 vol/rekt 
niet knoopig4  ,bij de vijf volg5de     
klass5 t5 slotte krimpt het z5uw/elsel 9
 tot h]s55 van armzalige afmet+5 en e5  
ov]langs*e /r5g1 vanwa> z5uw5 na> de    
li*aamsdeel5 v]loop54 ,van da> af is er 
ge5 ap>t c5trum me] voor de gewa>word+51
 ma> e5 m5igte kle9]e1 ov] de geheele   
l5gte van het di] v]spreid4  ,z e9digt  
bij de insect5 het zoo belangrijke      
gevoelsorgaan1 dat bij e5 zek]5 graad   
van ontwikkel+ het aanzijn geeft aan de 
g$a*te2 dat op groot/5 trap van volmak+ 
de v]/&elijke w]kzaamheid 9 al ha>      
volheid kan do5 ont/aan2 de bron1 wa>uit
 ook de spi]5 hun kra*t en zond] hetwelk

 gesla*telijke voortplant+ niet s*ijnt  
te kunn5 plaats hebb5774  ,het          
v]b9d+sc5trum van het z5uw/elsel bev9dt 
zi* 9 de h]s55 ( hun basis1 ( 9 e5      
ganglieket54 ,zoo beide afwezig zijn1   
h\dt het heele /elsel op te be/aan4     
,v]dwijn5 van de gesla*tsorgan54  ,alle 
spor5 van gesla*telijke voortplant+     
v]dwijn5 ev5e5s op dit punt1 en bij de  
nog te noem5 di]5 zijn bevru*t+sorgan5  
ind]daad niet te ond]k5n54 ,niettem9    
zull5 wij bij de l$5 d] twee navolg5de  
klass5 nog e5 soort van ei]/okk5        
aantreff51 gevuld met eivormige         
li*aampjes1 die als ei]5 bes*\wd word54 
,ma> die zoog5aamde ei]51 die zi* zond] 
voorafga&e ontwikkel+ kunn5 ontwikkel51 
vat ik op als inw5dige knopp5774 ,zij   
vorm5 d5 ov]gang tuss*5 de voortplant+  
met inw5dige knopvorm+ tot de           
gesla*telijke met ei]54  ,de ma*t d]    
gewoonte is bij d5 m5s* zoo groot1 dat  
hij1 zelfs teg5 bet] wet5 91 g5eigd is1 
om alle zak5 op dezelfde mani] te       
bes*\w54 ,aldus will5 v]s*eid5e         

plantkundig51 gew5d om bij e5 groot     
aantal plant5 gesla*tsorgan5 aan te     
treff51 aan alle zond] uitzond]+        
ov]e5kom/ige deel5 toes*rijv54 ,en zoo  
hebb5 zij dan met alle mogelijke moeite 
ook bij de b$ektbloei5d5 meeldrad5 en   
/empels tra*t5 te ontdekk51 en liev] aan
 zek]e nog ondoorzo*te deel5 willekeurig
 bepaalde functies toeges*rev5 dan      
erk5d1 dat de natuur e5zelfde doel met  
heel v]s*ill5de middel5 weet te b]eik54 
,m5 heeft zi* v]beeld1 dat elk          
voortplant+sli*aam e5 zaad ( e5 ei moe/ 
zijn1 d4w4z4 e5 li*aampje1 dat om te    
kunn5 kiem5 bevru*t moe/ word54 ,dat    
heeft ,l9naeus do5 zegg53 ,omne vivum ex
 ovo4 ,ma> ?ans k5n5 wij plant5 en di]5 
g5oeg1 die zi* vol/rekt niet op de      
g5oemde mani] voorttel51 en bijgevolg   
ook ge5 bevru*t+ van noode hebb54 ,de   
betreff5de li*aampjes zijn dan &]s van  
vorm en ontwikkel+4  ,ziehi] het        
beg9sel1 dat 9 het oog te h\d5 is bij de
 beoordeel+ van de voortplant+ van e5ig 
lev5d wez54 ,elk                        

voortplant+sli*aampje--hetzij planta>dig
 ( di]lijk--dat zond] zi* van e5 hulsel 
te ontdo5 zi* /rekt en tot e5 plant (   
di] uitgroeit1 gelijk aan het           
oorspronkelijk wez51 is gn zaad ( ei2 na
 d5 aanvang van d5 groei ond]gaat het   
ge5]lei kiem+ ( ontluik+ en tot zijne   
vorm+ is ge5 bevru*t+ noodig gewee/4    
,het bevat dan ook ge5 embryo1 beslot5 9
 omhulsels1 wa>van het zi* moet         
bevrijd51 gelijk zaad en ei4  ,als m5 nu
 nauwlett5d de ontwikkel+ van de        
voortplant+sli*aampjes e5] alg (        
padde/oel nagaat1 zal m5 zi51 dat het   
sle*ts behoeft te zwell5 om dan ongem]kt
 uit te groei5 tot d5 vorm van de       
mo$]plant4  ,ev5zoo kan m5 bij e5 poliep
 7bijv4 ,hydra7 de ontwikkel+ volg5 van 
e5 knop 7gemma7 om zi* te ov]tuig51 dat 
deze zi* sle*ts /rekt en groeit en      
vol/rekt niet uitkomt als e5 kuik5 (    
zijdeworm uit het ei6  ,het is dus      
duidelijk1 dat 9 vele gevall5 de        
voortplant+ niet ges*i$t via e5         
gesla*telijke bevru*t+1 en da>m$e ook de

 gesla*tsorgan5 ontbrek54 ,en wijl m5 nu
 bij de vi]1 op de insect5 volg5de      
klass5 ge5 bevru*t+sorgan5 me] aantreft1
 zoo heeft het er all5 s*ijn van1 dat op
 dit punt van d5 di]5ket5 de            
gesla*telijke voortplant+ oph\dt te     
be/aan4    ,v]dwijn5 van het            
gezi*tsv]mog54  ,t5 slotte gaat het     
gezi*tsorgaan1 zoo nuttig voor de hoog]e
 di]51 geheel v]lor54 ,dit orgaan1 dat  
bij de rankpootig5 en e5 deel d]        
weekdi]5 en r+worm5 begon te ontbrek5 en
 v]volg5s bij de s*aaldi]51 sp9a*tig5 en
 insect5 sle*ts wordt aangetr(f5 9 hoog/
 onvolkom5 vorm en van e5 uit]/ bep]kte 
functie1 v]s*ijnt na de insect5 bij ge5 
enkel di] me]774  ,hi] v]dwijnt ook nog 
de kop1 dat zoo gewi*tige li*aamsdeel   
voor de me] ontwikkelde di]51 zetel van 
de h]s55 en bijna alle z9tuig54 ,imm]s1 
de v]dikk+ aan het voore9de van het     
li*aam bij sommige worm5 7,ta5ia71      
v]oorzaakt door de plaats+ d] zuignapp51
 kan niet als e5 e*te kop bes*\wd word51
 aangezi5 zij niet de zetel is d] h]s551

 no* van het gezi*t ( gehoor enz41 al   
welke organ5 hi] ontbrek54  ,m5 ziet1   
dat op deze sport d] di]5-ladd] de      
afklimm+ 9 organisatie ze] s*ielijk     
ges*i$t1 en dat groot] v]e5v\dig+ van de
 di]lijke organisatie ha> s*aduw5 /]k   
vooruitw]pt4    ,v]mes 7,worm57         
,di]5 met e5 week1 lang li*aam1 zond]   
kop1 oog51 gel$e     poot51 z5uw/r5g (  
blo$somloop   ,het geldt hi] worm51     
v]/ok5 van e5 blo$somloop1 zooals de    
z4g4 +ew&sworm5 en enkele vrijlev5de1 al
 ev5 laag georganise]d4 ,het zijn di]5  
met e5 week1 m9 ( me] v]l5gd li*aam     
zond] g$aantev]wissel+771 kop1 oog5 (   
gel$e poot54  ,de worm5 moet5           
onmiddellijk na de insect5 en voor de   
/raaldi]5 kom5 en d5 elfd5 rang 9 het   
di]5rijk innem54 ,bij h5 beg9t de neig+ 
van de natuur na> e5 gel$5 b\w1 welk    
/elsel dan bij de insect51 ara*nid5 en  
s*aaldi]5 tot zijn volle ontwikkel+     
komt4 ,ma> de bij de insect5 t5 a*t]/a&e
 organisatie d] worm5 zond] buik/r5g1   
kop1 oog5 ( e*te poot5 dw+t ons1 ze a*t]

 deze te plaats54 ,dat voorts de natuur1
 9 voorb]eid+ van di5--nieuw5--gel$5    
vorm zi* losmaakt van het /raalsgewijze 
type1 noopt ons ze te rangs*ikk5 vr de  
/raaldi]5 zelf4 ,ov]ig5s gaat na de     
insect5 ook het algeme5e b\wplan van de 
voorga&e klass5 v]lor51 nl4 de          
symmetris*e plaats+ d] deel51 zoodanig1 
dat e5 iegelijk teg5ov] zijn            
spiegelbeeld /aat4 ,bij de worm5 mi/ m5 
dit gespa>de /elsel1 en het is aan      
het--9- en uitw5dig--/raalsgewijze      
geb\wde type d] radiat5 nog niet toe4   
,s9ds ik de groep d] annelida heb       
opge/eld gev5 v]s*eid5e natuurvors*]s   
aan die r+worm5 d5 naam van v]mes2 en1 9
 ongeleg5heid met de di]51 wa>van hi]   
sprake is1 v]e5ig5 zij deze dan ma> met 
de polyp54 ,aan d5 lez] het oordeel ov] 
het v]b& en de klassieke k5m]k51 die het
 re*t z\d5 v]le551 om e5 l9tworm (      
spoelworm met e5 zoetwat]- ( &]e poliep 
9 e5 klasse te v]e5ig56  ,gelijk de     
insect5 zoo s*ijn5 sommig5 worm5 door   
tra*een te adem51 uitmond5de met e5     

soort /igma4 ,ma> er is alle r$5 te     
geloov51 dat deze korte tra*een ge5     
lu*t1 ma> wat] bevatt51 v]mits deze di]5
 nooit 9 de atmosph]is*e lu*t lev5 en   
zond] uitzond]+ ond]g$ompeld zijn 9 wat]
 ( e5 wat]ige vloei/(4  ,uit het        
ontbrek5 van duidelijke bevru*t+sorgan5 
maak ik op1 dat ge5 gesla*telijke       
voortplant+ me] bij h5 plaats heeft774  
,het w>e no*tans mogelijk1 dat1 ev5als  
bij de sp9a*tig5 het blo$vaat/elsel e5  
aanvang neemt1 dit bij de worm5 met de  
gesla*telijke voortplant+ het geval 04  
,hi]op s*ijn5 v]s*ill5de /a>tvorm5 bij  
de palissad5worm5 te wijz51 ma> go$e    
wa>nem+5 omtr5t deze voortplant+swijze  
be/aan hi] nog niet4  ,wat m5 bij       
sommige van h5 7zooals d5 l9tworm7 voor 
ei]/okk5 h\dt1 zijn na> all5 s*ijn      
sle*ts hoop5 kiemli*aampjes1 die zi*    
zond] bevru*t+ kunn5 ontwikkel54 ,deze  
eivormige corpuskeltjes zijn inw5dig als
 van e5 zeegel1 inplaats van uitw5dig1  
gelijk bij d5 kor/polyp 7,coryne7 enz4  
,de polyp5 v]toon5 dezelfde v]s*ill5 9  

de plaats+ hunn] bro$knopp54            
,wa>s*ijnlijk zijn dus de worm5 inw5dig 
gemmipa> 7knopvorm5d74  ,di]5 als de    
worm51 zond] kop1 oog51 poot5 en welli*t
 ook zond] gesla*telijke voortplant+    
bewijz5 dus ook hunn]zijds die          
trapsgewijze afklimm+ 9 organisatie1 die
 wij voor de geheele di]5-scala pog5 aan
 te toon54    ,radiata 7,/raaldi]57     
,li*aam tot zelfh]/ell+ ges*ikt1 uit- en
 inw5dig     /raalsgewijze geb\wd1 zond]
 kop1 oog51 ( gel$e     poot54 ,mond    
ond]/&ig   ,volg5s de gebruikelijke     
volgorde /aan de /raaldi]5 op d5 #ab;en 
rang 9 de heele di]5reeks en vorm5 e5   
van de laat/e drie klass5 van de        
ongew]velde di]54  ,tot deze klasse     
g5ad]d ontmoet m5 hi] e5 algeme5e       
ge/alte en e5 9- en uitw5dige rangs*ikk+
 d] deel5 en organ51 tot nu toe 9 de    
natuur niet gebruikt4 ,en wel v9d5 we   
hi] e5 /raalsgewijz5 b\w rondom e5 z (  
middelpunt1 die e]/ bij de polyp5 e5    
aanvang neemt1 welke bijgevolg hi]ond]  
beh&eld word54 ,niettem9 vorm5 de       

radiat5 op de di]5-scala e5 duidelijk   
van de polyp5 ond]s*eid5 trap1 zoodat m5
 ze onmogelijk me] da>mee kan v]w>r51   
ev5m9 als de s*aaldi]5 met de insect5 ( 
de kruip5de di]5 met de viss*54  ,imm]s1
 bij de /raaldi]5 bem]kt m5 niet alle5  
nog ademhal+sorgan5 7wat]vat5 ( e5 soort
 tra*een71 ma> ook bijzond]e            
voortplant+sw]ktuig51 nl4 ei]/okk5 van  
ond]s*eid55 vorm1 9 afwijk+ van de      
polyp54 ,bov5di5 is het +ew&skanaal hi] 
ge5 doodloop5de zak met e5 enkele op5+  
en heeft de mond /e$s e5 eig5a>dige1    
ond]/&ige plaats+1 v]s*ill5d van die bij
 de polyp54  ,(s*oon de /raaldi]5 ze]   
s+uli]e di]5 zijn1 zoo is het we9ige    
omtr5t hun organisatie bek5de blijkba>  
voldo5de om hun d5 hi] aangewez5 rang   
toe te k5n54 ,ev5als de worm5 miss5 de  
radiat5 kop1 oog51 gel$e poot51         
blo$somloop en welli*t ook z5uw54 ,to*  
moet5 zij a*t] de worm5 kom51 omr$5 de  
v]mes hoeg5aamd ge5 /raalsgewijz5 b\w   
v]toon5 en ond] h5 voorts ook het gel$e 
type zijn intr$e doet4  ,indi5 de       

/raaldi]5 ge5 z5uw5 hebb51 zijn ze      
d]halve buit5 /aat tot gevoel51 en nog  
sle*ts prikkelba> zond] me]772 dit      
s*ijnt beve/igd te word5 door wa>nem+5  
aan lev5de zee/]r51 aan wi5 m5 de arm5  
heeft afgesn$5 zond] dat zij e5ig teek5 
van pijn gav54  ,bij vele radiat5 be/aan
 nog duidelijke vezels4 ,ma> mag m5     
da>aan d5 naam spi]5 gev51 zond] te mog5
 bew]51 dat spi]5 zond] z5uw5 nog       
functione]5 kunn58 ,heeft m5 9 het      
plant5rijk ge5 voorbeeld5 van celweefsel
 met e5 vezelig5 b\w1 zond] deze als    
spi]vezels te mog5 bes*\w58 ,elk lev5d  
li*aam met vezels behoeft da>om nog ge5 
spi]5 te bezitt51 en het komt mij voor1 
dat er zond] z5uw5 ook ge5 spi]/elsel   
me] kan be/aan4 ,er is r$5 om aan te    
nem51 dat bij z5uwlooze di]5 ev5tueel   
aanwezige vezels alle5 door hun         
prikkelba>heid beweg+5 kunn5            
bew]k/ellig51 welke die d] spi]5        
v]vang51 zij het met m9d] kra*t774      
,niet alle5 s*ijnt bij de /raaldi]5 het 
spi]/elsel niet me] aanwezig te zijn1   

ma> ev5m9 de gesla*telijke              
voortplant+774 ,ind]daad wij/ niets     
erop1 dat de ovale li*aampjes1 die de   
z4g4 ei]/okk5 vorm51 e5ige bevru*t+     
ond]gaan ( e*te ei]5 z\d5 zijn3 dat is  
des te onwa>s*ijnlijk]1 wa> ze          
gelijkelijk bij alle individu5 gevond5  
word54 ,ik bes*\w ze dus als re$s       
ontwikkelde inw5dige knopjes en hun     
ope5hoop+ op bepaalde plaats5 als e5    
voorb]eid+ van de natuur tot de         
gesla*telijke voortplant+4  ,de radiat5 
drag5 ook hunn]zijds bij tot de bewijz5 
voor de algeme5e trapsgewijze afklimm+  
d] di]lijke organisatie2 m5 ontmoet bij 
h5 e5 nieuw5 vorm en rangs*ikk+ d]      
deel51 /]k afwijk5d van die 9 de vorige 
klass54 ,ov]ig5s s*ijn5 zij gevoel1     
spi]beweg+ en gesla*telijke voortplant+ 
te miss54 ,bij sommige heeft het        
d>mkanaal ge5 twee op5+5 me]2 ook ziet  
m5 de ope5hoop+5 eivormige corpuskeltjes
 v]dwijn5 en het heele li*aam geleig    
word54   ,opm]k+54  ,het s*ijnt1 dat bij
 de lag]e di]51 zooals polyp5 en        

/raaldi]5 het middelpunt d]             
vloei/(beweg+5 nog e]/ be/aat 9 het     
spijsv]t]+skanaal4 ,hi] neemt het zijn  
aanvang1 en langs d5 weg van dit kanaal 
dr+5 de fijne omr+5de fluid5            
ho(dzakelijk door om de beweg+ van de   
eig5 sapp5 dez] di]5 op te wekk54 ,wat  
w>e het plant5lev5 zond] uitw5dige      
prikkels1 en wat zelfs de lag]e vorm5   
van di]5lev5 zond] deze oorzaak1 d4w4z4 
zond] de w>mte en electriciteit van de  
omgev+8  ,ongetwijfeld heeft door e5    
s]ie van d]gelijke                      
middel51--aanvankelijk nog zwak bij de  
polyp51 lat] /]k] bij de radiat5--de    
natuur d5 /raalvorm tot aanzijn gebra*t4
 ,want de fijne b9n5g$rong5 vloei/(f51  
hebb5 door hun uitzett+ hun van het     
middelpunt uit/ral5d5 druk d5           
/raalsgewijz5 b\w moet5 voortbr5g5774   
,da>door heeft dat nog zoo onvolkom51   
bl9de spijskanaal zi* niettem9          
gecomplice]d door /raalsgewijze1        
buisvormige1 vaak v]takte aanhangsels 9 
groot5 getale4  ,da>door ont/aat zond]  

twijfel ook bij de weeke radiat51 zooals
 de kwall51 enz4 die be/5dige1          
regelmatige beweg+1 hoog/wa>s*ijnlijk e5
 gevolg van de afwissel+ tuss*5 de      
b9n5/room5de fijne fluid51 de v]breid+ 9
 alle deel5 en hun we] ontwijk54 ,m5    
bew]e niet1 dat deze iso*rone beweg+ het
 gevolg z\ zijn van de ademhal+2 want na
 de gew]velde di]5 toont de natuur n]g5s
 me] afwissel5de1 regelmatige 9- en     
uitadembeweg+5774 ,hoe ook de ademhal+  
d] /raaldi]5 moge zijn1 zij ges*i$t     
uit]mate langzaam en zond] m]kb>e       
beweg+54     ,de ,polyp5      ,di]5 met 
e5 vrijwel geleia*tig li*aam1 tot       
zelfh]/ell+ ges*ikt4 ,ge5 &] bijzond]   
orgaan dan e5     spijsv]t]+skanaal met 
e5 enkele op5+3 e5 e9/&ige     mond1 met
 /raalsgewijs vang>m5 ( e5 gewimp]d     
rad]orgaan   ,g5ad]d tot de polyp5 hebb5
 wij de voornaam/e sport d] di]5-scala  
b]eikt1 d4w4z4 op e5 na de laat/e       
klasse4 ,hi] komt de onvolkom5dheid en  
e5v\d van organisatie d]mate /]k uit1   
dat deze di]5 welhaa/ ge5 v]mog5s       

bezitt5 en m5 lang5 tijd aan hun        
di]lijk5 a>d getwijfeld heeft4  ,deze   
di]5 zijn knopvorm5d1 9 't bezit van e5 
homoge51 bijna geheel geleia*tig1 9 all5
 deele /]k reg5]atief li*aam1 dat d5    
/raalvorm1 die hi] 9 de natuur zijn     
intr$e doet1 nog sle*ts 9 de rangs*ikk+ 
d] vang>m5 rond d5 mond v]toont4 ,er is 
ge5 &] bijzond] orgaan dan e5 d>mkanaal 
met sle*ts e5 op5+ en d]halve onvoll$ig4
  ,m5 kan zegg51 dat de polyp5 op lag]  
trap /aan dan alle voorafga&e di]51 als 
hebb5de ge5 h]s551 no* m]g/r5g1 no*     
bijzond]e ademhal+sorgan51 no*          
blo$vaat/elsel1 no* ei]/okk54 ,hun      
li*aamssub/antie is o4z4t4z4            
gelijksoortig en be/aat uit e5 geleig1  
prikkelba> celweefsel wa>9 de vloei/(f5 
zi* langzaam voortbeweg54 ,alle +ew&5   
bepal5 zi* tot e5 onvolkom51 zeld5      
gekronkeld ( geapp5de]d                 
spijsv]t]+skanaal1 9 het algeme5 sle*ts 
op e5 lang5 zak gelijk5d met e5 enkele  
op5+1 tot mond en anus tegelijk di55de4 
,m5 is niet g]e*tigd tot de me5+1 dat   

bij de ond]havige di]5 al die opgemelde 
organ5 niettem9 uit]/ g]$uce]d aanwezig 
zijn1 v]spreid 9 en v]m5gd met de       
algeme5e li*aamssub/antie en gelijkelijk
 v]deeld ov] de kle9/e deeltjes in/$e   
van op bepaalde plaats5 gelocalise]d te 
zijn en dat bijgevolg i$] punt van het  
li*aam gewa>word+5 z\ kunn5 ond]gaan1 en
 spi]beweg+1 wil ( g$a*te v]toon52 dit  
w>e ontbloot van all5 grond (           
wa>s*ijnlijkheid4 ,imm]s1 op grond e5]  
d]gelijke v]ond]/ell+ z\ m5 kunn5 zegg51
 dat ,hydra op alle punt5 van ha> li*aam
 alle organ5 d] mee/ volkom5 di]5 nog   
bezat1 dus op elk punt zag1 hoorde1     
rook1 proefde1 enz41 en bov5di5 g$a*t5  
_h1 oordeel5 velde1 kortom r$5e]de4 ,i$]
 molecuul bijv4 van d5 zoetwat]polyp w>e
 alsdan op zijn e5tje e5 volmaakt di] en
 de hydra zelve w>e nog volkom5] dan de 
m5s*1 wijl elk van ha> kle9/e deeltjes 9
 organisatie en functie gelijkwa>dig w>e
 aan e5 geheel exempla> van het         
m5s*elijk ras4--,en wa>om z\ m5 dezelfde
 r$5e]+ niet uitbreid5 tot de monade1   

het laag/-bek5de di]1 en v]volg5s zelfs 
tot de plant51 die to* k lev56 ,m5 z\   
dan aan alle molecul5 e5] plant alle    
g5oemde v]mog5s moet5 toes*rijv51 zij   
het ook bep]kt b9n5 gr5z5 al na> d5 a>d 
van het betreff5de lev5de wez54  ,ma>   
het natuurond]zoek wij/ ge5sz9s op e5   
d]gelijk resultaat2 het le]t ons        
integ5deel1 dat ov]al tegelijk met e5   
orgaan ook zijn functie v]dwijnt4 ,e5   
bl9d 7( bl9d gemaakt7 di] kan niet zi51 
en (s*oon de ond]s*eid5e z9n5 hun       
oorsprong blijk5 te nem5 9 het          
ta/gevoel1 hetwelk 9 elk van h5 sle*ts  
op v]s*ill5de mani] gewijzigd is1 zoo   
zal to* e5 di] zond] z5uw5 nooit        
gewa>word+5 kunn5 ond]gaan1 wijl het ge5
 inn]lijk besef van zijn be/aan heeft en
 ev5m9 e5 middelpunt1 wa>op die         
gewa>word+5 moe/5 word5 betrokk52 en    
bijgevolg kan het ook niet voel54  ,de  
ta/z91 die grondslag van de &]e z9tuig51
 v]breid als zij is 9 bijna alle        
li*aamsdeel51 d] genn]ve]de di]51 is    
niet me] aanwezig bij di]5 zond] z5uw51 

gelijk de polyp54 ,bij h5 zijn de deel5 
nog sle*ts prikkelba>1 en wel 9 ze] /]ke
 mate4 ,ma> h5 ontbreekt 't gevoel en   
dus t5 e55 male alle gewa>word+4 ,imm]s1
 voor het tot /& kom5 van deze laat/e   
wordt voore]/ e5 ontvang5d orgaan       
v]eis*t 7z5uw571 en v]volg5s e5 ( &]    
middelpunt wa>op die gewa>word+5 kunn5  
betrokk5 word5 7h]s55 ( knoopige        
m]g/r5g74  ,e5 gewa>word+ is /e$s het   
gevolg van e5 ontvang5 en onmiddellijk  
na> e5 inw5dig v]zamelpunt geleid5      
indruk1 wa> zij dan gevormd wordt4      
,v]breek de v]b9d+ tuss*5 het           
receptoris*e orgaan en de plaats1 wa>   
zi* de gewa>word+ vormt1 en i$] gevoel  
zal op dit punt oph\d52 dit beg9sel is  
onwe]legba>4  ,ge5 polyp kan w]kelijke  
ei]5 voortbr5g51 aangezi5 ge5 enkele    
bijzond]e voortplant+sorgan5 bezit4     
,imm]s1 voor e*te z4g4 ovip>ie is het   
niet voldo5de1 dat het di] e5 ei]/ok    
bezit1 ma> bov5di5 moet hetzelf1 ( e5 &]
 individu van zijn soort e5 ap>t        
bevru*t+sorgaan hebb5 en niem& z\ bij de

 polyp5 e5 d]gelijk orgaan kunn5        
aantoon51 t]wijl m5 bij vele van h5 ze] 
go$ de bro$-knopp5 k5t1 die bij nad]e   
bes*\w+ sle*ts me] zelf/&ige insno]+5   
van het di]lijk li*aam blijk51 zij het  
ook m9d] e5v\dige dan wij bij de laat/e 
di]klasse aantreff54  ,de zoo bij uit/ek
 prikkelb>e polyp5 beweg5 zi* sle*ts op 
prikkels van buit5 af1 en deze beweg+5  
voltrekk5 zi* algeme5 zond] wilsdad51 en
 zond] mogelijkheid van keuze1 da> de   
polyp5 ge5 wil hebb5 kunn54 ,zij w5d5   
zi* altijd na> het li*t1 ev5als dat1    
(s*oon langzam]1 met takk51 blad]5 (    
bloem5 het geval is4 ,ge5 enkele polyp  
a*t]volgt ha> prooi ( zoekt er na> met  
zijn voel>m52 ma> als deze aang]aakt    
word5 door e5 ( &] vreemd voorw]p1 dan  
h\d5 zij het va/1 br5g5 het na> d5 mond 
en de polyp v]zwelgt het1 eetba> (      
nutteloos1 zond] e5ig ond]s*eid4 ,9 het 
e]/e geval vo$t hij zi* ermee1 met      
t]uggave van de onv]te]b>e re/52 9 het  
twe$e geval w]pt zij het na e5ig5 tijd 9
 zijn geheel we] uit zijn               

spijsv]t]+skanaal2 ma> bij dat alles    
he]s*t dezelfde noodzakelijkheid van    
h&el5 en nooit e5 mogelijkheid van      
keuze1 tot v>iatie4  ,groot en +rijp5d  
is het v]s*il tuss*5 polyp5 en          
/raaldi]53 inw5dig v9dt m5 bij e5 polyp 
ge5 /raalsgewijs g]angs*ikte deel52     
alle5 de t5takels hebb5 die plaats+1    
d4w4z4 dezelfde als de arm5 d]          
koppootige weekdi]51 die ge5 m5s* to*   
v]w>r5 zal met de radiat54 ,ov]ig5s is  
bij de polyp5 de mond bov5- en e9d-/&ig1
 ma> bij de radiat5 &]s4  ,de naam      
zophyt5 ( di]-plant5 pa/ ge5sz9s voor de
 polyp51 wijl zij uitsluit5d en volkom5 
di]5 zijn met algeme5 bij de plant5     
ontbrek5de functies1 t4w4 e*te          
prikkelba>heid en spijsv]t]+ en wijl hun
 a>d t5 slotte 9 wez5 niets van e5 plant
 heeft4 ,de e5ige punt5 van ov]e5kom/   
tuss*5 beide zijn4 #a;e4 ,e5            
ov]e5kom/ige e5v\d van organisatie2     
#b;e4 ,de ond]l+e sam5hang en de        
geme5s*ap van het d>mkanaal bij vele    
polyp51 wa>door sam5ge/elde di]5        

ont/aan4 #c;e4 ,t5 slotte vorm5 deze    
v]e5igde polyp5 massa's1 die e5         
uitw5dige gelijk5is met plant5 v]toon51 
wijl zij dikw]f op dezelfde wijze v]takt
 zijn4444 ,de mond5 van de polyp5 7e5 ( 
vele7 vo]5 altijd tot e5 d>m-1 d4w4z4 e5
 spijsv]t]+skanaal1 hetwelk bij alle    
plant5 ontbreekt4  ,zoo de vanaf de     
zoogdi]5 v]volgde trapsgewijze afklimm+ 
9 organisatie erg5s duidelijk is1 dan is
 zij dat voorzek] wel ond] de polyp51   
wi] b\w tot e5 uit]/e van e5v\d zi*     
bepaalt4     ,de ,infusoria             
7,afgietseldi]tjes7      ,uit]/ kle9e1  
geleia*tige1 doorzi*tige1 homog5e en    
ze]-sam5trekb>e di]tjes1 zond] e5ig     
duidelijk inw5dig     orgaan 7beh\d5s   
eivormige knopp57 no* /raalsgewijze     
t5takels ( rad]organ5 aan de buit5zijde 
,hi] zijn wij e9delijk aangel& bij de   
laat/e klasse van het di]5rijk1 9 elk   
opzi*t de m9/ volkom5e van alle1 d4w4z4 
het e5v\dig/ van organisatie en 't m9/  
begaafd1 wi] l$5 eig5lijk nog sle*ts    
s*ijn5 te v]ke]5 9 d5 voorh( van het    

di]lijke lev54  ,tot nu toe _h ik deze  
kle9e di]tjes v]e5igd met de klasse d]  
polyp5 ond] d5 naam ,amorpha1 wijl zij  
ge5 /&va/ige1 specifieke vorm5 v]toon54 
,ma> ik heb de noodzakelijkheid +ezi51  
ze da>van te s*eid5 om e5 afzond]lijke  
klasse te vorm51 hetge5 e*t] niets aan  
d5 hun toegek5d5 rang afdoet4 ,het heele
 gevolg van die v]&]+ bepaalt zi* tot e5
 s*eidslijn1 k5nelijk v]eis*t door hun  
e5v\dig] b\w en het ontbrek5 van        
/raalgewijs geplaat/e voel>m5 en        
rad]organ54  ,de organisatie d]         
infusorin wordt van gesla*t tot gesla*t 
/e$s e5v\dig]2 de laat/e g5]a v]toon5   
ons a4h4w4 het uit]/e /adium van        
di]lijkheid1 voorzoov] voor ons         
b]eikba>4 ,vooral bij de twe$e orde kan 
m5 zi* ov]tuig51 dat elk spoor van      
d>mkanaal1 mond ( e5ig bijzond] orgaan  
ontbreekt1 9 e5 woord3 ge5 spijsv]t]+   
me] plaats grijpt4  ,het zijn sle*ts    
uit]/ kle9e1 gelat9ea*tige1 doorzi*tige1
 sam5trekb>e en homog5e li*aampjes1     
sam5ge/eld uit e5 bijna vloeiba> en     

niettem9 op alle punt5 prikkelba>       
celweefsel774 ,zij s*ijn5 sle*ts        
bezielde1 al?ans beweg5de punt5 die zi* 
vo$5 door e5 voortdur5de opslorp+ (     
dr5k+ en ongetwijfeld word5 zij         
belev5digd door de omr+5de fijne fluida1
 zooals w>mte en electriciteit1 die 9 h5
 de lev5sbeweg+5 opwekk54  ,hoe         
inh\dsloos w>e de v]ond]/ell+1 dat alle 
van de ov]ige di]5 bek5de organ5 ook bij
 de infusor5 voorkwam51 ma> dan v]spreid
 ov] het heele lijfje4 ,ind]daad le]t de
 uit]/ zwakke1 bijna nietige ge/eldheid 
dez] geleiklompjes het ov]bodige van    
d]gelijke organ51 die to* niet z\d5     
kunn5 functione]54 ,imm]s om te kunn5   
reage]5 op de fluid5 en hun eig5 functie
 uit te oef55 is voor organ5 e5 zek]e   
va/heid en /evige h\va/ noodig2 bij deze
 te]e wez5tjes kan dat dus niet         
v]ond]/eld word54  ,alle5 9 de          
ond]havige klasse s*ijnt de natuur      
o]-voortbr5g+ ( g5]atio spontanea te    
pleg51 telk5s1 ond] gun/ige om/&igh$51  
h]haald4 ,en wij zull5 tra*t5 aan te    

toon51 dat uitsluit5d hi]op de          
mogelijkheid b]u/ om 9 e5 enorm         
tijdsv]loop langs indirect5 weg alle &]e
 di]soort5 te vorm54 ,de grond voor het 
gelo(1 dat de afgietseldi]tjes--al?ans  
de me]d]heid van h5--door g5]atio       
spontanea ont/aan is1 dat deze te]e     
s*epseltjes 9 het ongun/ige ja>getijde  
bij lag]e temp]atuur alle omkom52 en m5 
zal to* voorzek] niet v]ond]/ell5 dat   
zoo'n broos wez5tje e5 ov]w9t]knop van  
voldo5de va/heid kan vorm51 die deszelfs
 be/aan bij w>m we] w$]om kan           
voortzett5477  ,m5 v9dt infusor5 9      
/il/a& wat]1 aftreksels van planta>dige 
( di]lijke /(f5 en zelfs 9 het zaadvo*t 
d] hoog/a&e di]54 ,m5 v9dt h5 9 alle    
deel5 d] a>de1 ma> alle5 9 zoodanige    
om/&igh$51 wa>9 zij kunn5 ont/aan4  ,zoo
 zi5 wij bij het a*t]e5volg5s bes*\w5   
van de v]s*ill5de di]lijke              
organisatie/elsels vanaf de mee/        
sam5ge/elde tot de e5v\dig/e de         
trapsgewijze afklimm+ da>van1 beg9n5de  
met de mee/ volkom5 di]5 zelve1 v]volg5s

 van klas tot klasse                    
voorts*rijd5de--(s*oon met afwijk+5 t5  
gevolge van v]s*ill5de typ5 van         
om/&igh$5--om te e9dig5 met de          
infusorin1 wi] bew]ktuig+ het           
all]e5v\dig/ en onvolkom5/ is1 gelijk   
bov5 nad] uite5gezet is4  ,speciaal bij 
de ongew]veld5 hebb5 wij a*t]e5volg5s   
alle bijzond]e organ51 zelfs de         
mee/belangrijke1 ga&eweg zi5 degrade]51 
m9d] specifiek en afgezond]d word5 en t5
 slotte volkom5 v]dwijn51 lang vr het &]
 e9de van de heele ket5 is b]eikt4 ,ja1 
nog voor wij het rijk d] v]tebrat5      
v]lat5 zi5 we re$s groote v]s*ill5 9    
volkom5heid d] organ5 en sommige1 zooals
 ur9eblaas1 midd5rif1 /emorgaan1 oogl$5 
enz4 gaan geheel te loor4 ,zoo beg9t    
bijv4 de long1 dat volmaakte            
ademhal+sw]ktuig1 bij de reptiel5 te    
onta>d51 v]dwijnt 't bij de viss*5 om   
bij ge5 enkel ongew]veld di] we] t]ug te
 ke]54 ,het g]aamte t5slotte1 dat m$e d5
 grondslag vormt van de vi] l$emat5 bij 
de mee/e v]tebrat51 beg9t vooral bij de 

reptiel5 a*t]uit te gaan1 om bij de     
viss*5 geheel op te h\d54  ,ma> de      
ongew]velde di]5 v]liez5 ga&eweg h>t1   
h]s551 kieuw51 sam5ge/elde kli]51       
blo$vat5 en de organ5 voor het gehoor1  
gezi*t1 gesla*telijke voortplant+1      
gevoel en beweg+4 ,imm]s1 zooals re$s   
w]d opgem]kt1 z\ m5 bij e5 polyp v]geefs
 de m9/e spor5 van z5uw5 ( spi]5 zoek51 
zoodat zij dan ook zo[el gevoel als     
willekeurige beweeglijkheid d]ft1       
aangezi5 de wil altijd e5 h&el+ is van  
het v]/&sorgaan en het di] van iets     
d]gelijks absoluut v]/ok5 is4 ,des te   
bet] is e*t] de prikkelba>heid          
ontwikkeld1 en zoo zijn dan alle beweg+5
 het noodw5dig resultaat van buit5 af 9 
de irritable deel5 ontvang5 indrukk5 en 
voltrekk5 zij zi* zond] de mogelijkheid 
van keuze4  ,plaat/ m5 e5 zoetwat]polyp 
9 e5 glas wat] 9 e5 kam]1 wa>9 het li*t 
sle*ts door n v5/]1 dus van n zijde1    
b9n5komt1 dan zal hij zi* op e5 bepaald 
punt van het glas va/zett54 ,draait m5  
hetzelve dan e5 halv5 slag om1 dan ziet 

m5 zi* de ,hydra langzaam begev5 na> de 
beli*te plek en hi] blijv5 zoolang de   
toe/& ongewijzigd is4 ,ev5als ook de    
plant5deel5 zi* geheel onwillekeurig na>
 het li*t draai54  ,zond] twijfel h\dt  
tegelijk met e5 orgaan ook de betreff5de
 functie op te be/aan1 ma> bov5di5 ziet 
m5 duidelijk1 dat na>mate e5 orgaan     
v]>mt en v]komt ook de functie na>      
v]h\d+ m9d] s*]p en volkom5 wordt4 ,zoo 
zijn1 bij het afdal5 van het sam5ge/elde
 tot het e5v\dige1 de insect5 de laat/e 
di]5 met oog51 ma> er is alle r$5 om aan
 te nem51 dat zij ze] onduidelijk zi5 en
 er we9ig gebruik van mak54444 ,9       
diezelfde volgorde de v]s*ill5de /elsels
 van bew]ktuig+ bes*\w5de hebb5 wij     
trapsgewijze afklimm+ van de organisatie
 en van de afzond]lijke organ5 tot hun  
volkom5 v]dwijn+ als e5 go$ va/ge/eld   
feit bevond54  ,deze afklimm+ v]toont   
zi* zelfs 9 a>d en sam5/ell+ van de     
li*aamsvo*t5 en het vlees* d] di]52 want
 bij zoogdi]5 en vogels zijn dit de     
mee/-sam5ge/elde en kra*tig/ lev5de /(f5

 uit de weeke deel5 van het li*aam4 ,na 
de viss*5 gaan deze /(f5 dan ook        
doorloop5d a*t]uit1 totdat bij de       
polyp51 de weeke /raaldi]5 en vooral bij
 de infusor5 het voornaam/e li*aamsvo*t 
nog sle*ts wat]a*tig is en het vlees*   
niet me] dan e5 geleige1 nauwelijks     
v]di]lijkte massa4 ,e5 da>van getrokk5  
b\illon z\ zond] twijfel al heel we9ig  
g5eeskra*tig en v]/]k5d zijn voor d5    
m5s*6  ,( m5 nu deze belangwekk5de feit5
 al ( niet erk5t1 to* zull5 altijd zij  
hi]op /uit51 die de he]s*5de            
vooroordeel5 te bov5 kom51 nauwlett5d de
 feit5 wa>nem5 en op de v]s*ijnsel51    
wett5 en /ag5 gang van de natuur a*t    
gev54  ,nu zull5 wij tot e5 ond]zoek van
 &]5 a>d ov]gaan en tra*t5 te bewijz51  
dat de om/&igh$5 d] v]blijfplaats5 e5   
groot5 invlo$ op de h&el+5 d] di]5 en   
als gevolg da>van volgeh\d5 v]me]d]d (  
v]m9d]d gebruik van e5 orgaan oorzak5   
zijn van het wijzig5 van organisatie en 
vorm d] di]5 en het aanzijn gev5 aan    
afwijk+5 van de voorts*rijd5de sam5/ell+

 d] di]lijke organisatie4      ,,*apt]  
,,vii  ,ho(d/uk ,,vii  ,van d5 invlo$ d]
 om/&igh$5 op h&el+5 en gewoont5 d] di]5
 en van deze als oorzak5 die hun        
sam5/ell+ en deel5 wijzig5   ,het       
betreft hi] niet e5 r$5e]+ zond] me]1   
ma> het ond]zoek van e5 positief feit1  
algeme5] dan m5 d5kt en wa>aan m5       
v]zuimd heeft die a&a*t te s*5k51 wa>op 
het zond] twijfel re*t heeft1 omdat het 
mee/al moeilijk te ond]k5n5 is4 ,dit    
feit be/aat uit d5 invlo$1 di5 de       
om/&igh$5 uitoef55 op de aan h5         
ond]worp5 lev5de wez5s4  ,m5 heeft      
ind]daad re$s s9ds lang d5 invlo$       
opgem]kt van de v]s*ill5de toe/&5 van   
ons organisme op ons k>akt]1 onze       
neig+51 h&el+51 jazelfs op onze ideen1  
ma> het komt mij voor dat niem& nog     
7omgeke]d7 di5 van onze h&el+5 en       
gewoont5 op ons organisme heeft le]5    
k5n54 ,da> nu deze h&el+5 en gewoont5   
geheel afhang5 van de om/&igh$51 wa>9   
wij geme5lijk v]ke]51 zoo zal ik tra*t5 
aan te toon5 hoe groot de invlo$ is1 di5

 deze uitoef55 op d5 algeme55 vorm1 d5  
toe/& d] deel5 en zelfs op de sam5/ell+ 
d] lev5de wez5s4 ,zoo zal er dan van dit
 ze] wisse feit 9 dit ho(d/uk sprake    
zijn4  ,hadd5 wij niet veelvuldig       
geleg5heid gehad d5 kla>blijkelijk5     
invlo$ te le]5 k5n51 uitgeoef5d op      
lev5de wez5s die zijn gebra*t ond]      
geheel nieuwe om/&igh$51 ze] v]s*ill5d  
van die1 wa>ond] zij zi* e]/ bevond51 en
 hadd5 wij de da>uit volg5de v]&]+5 niet
 voor onze oog5 zi5 ont/aan1 zoo z\ het 
belangrijke feit1 wa>om het hi] gaat1   
voor altijd onbek5d geblev5 zijn4  ,de  
invlo$ d] om/&igh$5 op al wat leeft is  
ov]al en altijd daadw]kelijk geldig2 ma>
 wat voor ons di5 invlo$ moeilijk m]kba>
 maakt is1 dat zijn gevolg5 e]/ na lang5
 tijd voelba> ( h]k5ba> word51 vooral   
bij de di]54  ,alvor5s nu de grond5     
uite5 te zett5 voor dit feit1 dat onze  
a&a*t v]di5t en ze] belangrijk is voor  
de ,zologis*e ,philosophie will5 wij d5 
draad van onze begonn5 bes*\w+5 we]     
opvatt54  ,9 het voorga&e hebb5 wij     

gezi51 als e5 teg5woordig onwe]legba>   
feit1 dat m5 bij de bes*\w+ van d5      
lev5sladd] 9 e5 ri*t+1 teg5ge/eld aan de
 natuurlijke1 9 de sam5/ell5de elem5t5  
e5 aanh\d5de ma> onregelmatige          
trapsgewijze afdal+ v9dt1 e5 to5em5de   
v]e5v\dig+ 9 de organisatie d] lev5de   
wez5s en t5slotte e5 ov]e5kom/ige afname
 van het aantal functies4  ,dit wel     
bek5de feit nu kan e5 belangrijk li*t   
w]p5 op het sy/eem1 dat de natuur       
gevolgd heeft 9 het voortbr5g5 van de   
tot aanzijn g]oep5 di]54 ,ma> het zegt  
ons niet1 wa>om de di]lijke organisatie 
9 ha> groei5de sam5/ell+ vanaf de       
onvolmaak/e tot de mee/ volkom5e e5     
onregelmatige trapsgewijze opklimm+     
v]toont1 wi] v]loop veelvuldige afwijk+5
 te zi5 geeft1 die 9 hun v]s*eid5heid   
ge5 enkele kla>blijkelijke regelmaat    
hebb54 ,als m5 bij het zoek5 na> de r$5 
da>van nagaat het resultaat d] invlo$5  
door one9dig-v]s*eid5e om/&igh$5 9 alle 
deel5 van d5 a>dbol uitgeoef5d op       
algeme55 vorm en deel5 d] di]51 dan     

wordt alles duidelijk v]kla>d4 ,het zal 
ind]daad blijk51 dat de toe/&1 wa>9 wij 
alle di]5 aantreff5 e5]zijds het product
 is van de to5em5de sam5ge/eldheid van  
bew]ktuig+1 die /reeft na> het vorm5 van
 e5 regelmatige opklimm+ en &]zijds van 
e5 m5igte uite5loop5de om/&igh$51 die   
voortdur5d tra*t5 di5 regelmaat te      
v]/or54  ,hi] wordt het noodig e5 v]kl>+
 te gev5 omtr5t d5 z91 di5 ik he*t aan  
deze uitdrukk+54 ,de om/&igh$5 benvlo$5 
vorm en bew]ktuig+ d] di]51 d4w4z4 dat  
zij1 zelf &]s word5de1 door ov]e5kom/ige
 wijzig+5 mett]tijd zo[el vorm als      
bew]ktuig+ v]&]54  ,zek]1 als m5 deze   
uitdrukk+5 lett]lijk opvatte1 z\ m5 mij 
e5 f\t kunn5 v]wijt52 imm]s1 welke ook  
de om/&igh$5 zijn1 zij benvlo$5 nooit   
direct vorm ( sam5/ell+ d] di]54  ,ma>1 
groote v]&]+5 9 om/&igh$5 br5g5 groote  
wijzig+5 9 de behoeft5 d] di]5 teweeg1  
en deze noodzakelijk]wijze we] 9 de     
h&el+54 ,en als de nieuwe behoeft5      
con/ant ( van lang5 duur word5 nem5 de  
di]5 nieuwe gewoont5 aan1 ev5 duurzaam  

als die behoeft54 ,zi$a> iets           
gemakkelijk aantoonba>s dat zelf ge5    
enkele v]kl>+ behoeft om als wa> gevoeld
 te word54  ,het blijkt dus duidelijk1  
dat zoodra e5 groote v]&]+ 9 om/&igh$5  
/&va/ig geword5 is voor e5 di]5ras1 zij 
tot gewoont5 leidt4  ,als nu voorts     
nieuw-be/5digde om/&igh$5 e5 di]5ras    
nieuwe1 tot gewoonte geword5 h&el+5     
hebb5 bijgebra*t1 dan zal gevolgelijk   
het betreff5de deel bij voorkeur bov5   
&]e gebruikt word51 9 &]e gevall5 ook e5
 ( &] nutteloos geword5 ond]deel geheel 
9 onbruik g]ak54  ,niets van dit alles  
moet als bloote ond]/ell+ ( p]soonlijke 
me5+ bes*\wd word52 het zijn integ5deel 
wa>h$5 die tot hun re*tva>dig+ sle*ts   
opm]kzaamheid en wa>nem+ van feit5      
v]eis*54  ,door het noem5 van bek5de en 
getuig5de feit5 zull5 wij noodzakelijk  
zi51 dat e5]zijds1 zoodra nieuwe        
gewoont5 e5 orgaan noodig gemaakt hebb51
 zij dit ook w]kelijk door aanh\d5de    
inspann+ do5 ont/aan1 en dat voortdur5d 
gebruik het zoetjesaan v]/]kt1          

ontwikkelt en t5slotte aanzi5lijk       
v]groot4 ,&]zijds zull5 wij zi51 dat    
wanne] 9 sommige gevall5 nieuwe         
om/&igh$5 en behoeft5 e5 ( &] ond]deel  
geheel nutteloos hebb5 gemaakt1 het     
totale onbruik da>van dan oorzaak is1   
dat het ga&eweg oph\dt met ontwikkeld te
 word51 t]wijl de &]e organ5 da>mee     
voortgaan2 dat het me] en me] v]mag]t en
 t5slotte1 als het lang zoo duurt1      
e9digt met te v]dwijn54 ,dat alles is   
zek]3 ik /el me voor1 er de mee/        
ov]tuig5de bewijz5 voor te gev54  ,bij  
de plant51 wa> 9 het geheel ge5 h&el+5  
voorkom5 en bijgevolg ook ge5 eig5lijk  
gezegde gewoont51 br5g5 groote v]&]+5 9 
om/&igh$5 niettem9 groote v]s*ill5 9    
ontwikkel+ d] deel5 m$e2 zoodat sommige 
ont/aan en zi* ontwikkel51 &]e v]m9d]5  
en v]dwijn54 ,ma> hi] voltrekt zi* alles
 door v]&]+51 teweeggebra*t 9 de vo$+   
van het gewas1 9 zijn absorptie en      
uitwasem+1 9 de hoeveelheid w>mte1 li*t1
 lu*t en vo*tigheid1 die het &]s        
gewoonlijk ontvangt2 t5slotte 9 het     

ov]h& nem5 van sommige lev5sfunctin bov5
 &]e4  ,tuss*5 de individu5 van dezelfde
 soort1 wa>van sommige voortdur5d go$   
gevo$ word5 en v]ke]5 9 gun/ige         
ontwikkel+svoorwa>d51 &]e da>5teg5 9    
teg5ge/elde positie1 ont/aan hoe lang]  
hoe opm]kelijk] v]s*ill5 9 ge/eldheid4  
,hoeveel voorbeeld5 z\ ik niet kunn5    
opsomm5 van di]5 en plant51 die deze    
bes*\w+ beve/ig56 ,indi5 wijd]s de toe/&
 d] sle*t gevo$e1 lijd5de ( kwijn5de    
di]5 be/5digd wordt ond] dezelfde       
om/&igh$51 zoo wordt da>door t5slotte   
hun inw5dige sam5/ell+ gewijzigd4 ,en   
hun nagesla*t bewa>t de v]kreg5 v]&]+5  
en e9digt met e5 ze] afwijk5d ras te    
lev]54  ,e5 ze] droge l5te v]oorzaakt   
sle*t5 groei d] weidegrass51 die mag] en
 armzalig blijv5 en desondanks to*      
bloei5 en vru*t gev54  ,e5 l5te met     
afwissel5d w>m en vo*tig we] doet deze  
zelfde grass5 welig groei5 en de        
hooioog/ is dan voortreffelijk4  ,ma>   
indi5 e5 ( &]e oorzaak de ongun/ige     
om/&igh$5 be/5digt zull5 zij ov]e5kom/ig

 gaan afwijk51 e]/ 9 hun algeme5        
voorkom5 en v]volg5s 9 me]d]e           
k>akt]-eig5s*app54  ,als bijvoorbeeld e5
 korrel van e5 ( &] weidegras hoog]op   
ov]gebra*t wordt na> e5 droog /e5a*tig  
w9d]ig b]g-weidje1 en er ontkiemt1 dan  
zal de da> opgroei5de plant altijd sle*t
 gevo$ word54 ,en als de nakomel+5 ad   
hoc hun be/aan ond] die sle*te om/&igh$5
 voortzett5 zal er e5 ras ont/aan1      
wez5lijk v]s*ill5d van het 9 de vlakte  
lev5de wa>van het af/amde4 ,de l$5 van  
dat nieuwe ras zull5 kle9 zijn en       
m9netjes van afmet+5 en sommige hunn]   
deel5 zull5 eig5a>dige v]h\d+5 v]toon51 
als zijnde me] ontwikkeld dan &]e4  ,zij
 die veel hebb5 wa>g5om5 en de groote   
v]zamel+5 g]aadpleegd1 hebb5 zi* kunn5  
ov]tuig51 dat na>mate de om/&igh$5 van  
woonplaats1 ligg+1 klimaat1 vo$sel1     
lev5sgewoont5 enz4 voor de di]5 v]&]51  
de eig5s*app5 van wasdom1 vorm1 v]h\d+5 
tuss*5 de ond]deel51 kleur1 ge/eldheid1 
bewegelijkheid en kun/va>digheid #be zi*
 ov]e5kom/ig wijzig54  ,wat de natuur 9 

d5 loop d] eeuw5 volvo]t1 dat do5 wij   
altoos1 wanne] wij plotsel+ voor e5     
lev5d gewas de om/&igh$5 v]&]51 wa>ond] 
al zijn exempl>5 v]ke]d54  ,alle        
plantkundig5 wet51 dat de gewass51 bij  
ov]br5g+ van hunne oorspronkelijke      
groei-plaats5 na> kweektu951 van        
liev]l$e v]&]+5 ond]gaan1 die h5        
t5slotte onh]k5ba> mak54 ,vele plant5   
met /]ke beh>+ v]liez5 deze geheel ( t5 
naa/e bij2 v]s*eid5e ligg5de ( kruip5de 
vorm5 ri*t5 hun /5gel we] op2 &]e       
v]liez5 er hun /ekels ( ruwe opp]vlak2  
we] &]e v]&]5 hunne h\ta*tigheid 9 de   
tropis*e groeiplaats5 tot e5 kruida*tig5
 toe/& bij ons en sommige da>ond] zijn  
nog sle*ts e5j>ige plant54 ,t5 slotte   
ond]gaan de afmet+5 hunn] deel5 zelf ze]
 aanzi5lijke wijzig+54 ,deze gevolg5 van
 klimaatsv]&]+ zijn zoo bek5d1 dat de   
botanici bij voorkeur ge5 tu9plant5     
bes*rijv51 t5zij e]/ voor kort          
aangevo]d4  ,is de gekweekte t>we       
7,tricitum sativum7 niet door d5 m5s*   
tot zijn teg5woordig5 toe/& gebra*t8 ,m5

 zegge mij 9 welk l& e5 d]gelijke plant 
van nature voorkomt1 d4w4z4 zond] erg5s 
9 de buurt te zijn gecultive]d8  ,wa>   
v9dt m5 9 de natuur onze kool51 salad51 
enz4 z als 9 d5 moe/u98 ,/aat het niet  
ev5zoo met v]s*eid5e di]5 die de getemde
 /aat +rijp5d gewijzigd heeft8  ,wat e5 
v]s*ill5de rass5 van huis-ho5d]s en     
-duiv5 hebb5 we niet gekreg5 door ze te 
fokk5 9 v]s*ill5de l&5 en om/&igh$5 en  
hoe v]geefs z\ m5 die ?ans 9 de natuur  
t]ugzoek56  ,zij die het m9/ v]&]d zijn 
7ongetwijfeld door hun rec5te temm+ en  
door niet 9 e5 vreemd klimaat te lev571 
lat5 niettem9 9 sommige deel5 groote    
v]s*ill5 zi51 v]oorzaakt door de        
gewoont51 die wij h5 hebb5 lat5 aannem54
 ,zoo v9d5 we onze e5d5 en ganz5 t]ug 9 
hun wilde v]want51 ma> de onze hebb5 het
 v]mog5 v]lor5 om zi* 9 de hooge region5
 van de lu*t te v]heff5 en groote af/&5 
vlieg5de af te legg52 9 e5 woord1 er    
heeft zi* e5 w]kelijke toe/&sv]&]+      
voltrokk51 v]gelek5 met de di]5 van de  
oorspronkelijke soort4  ,wie weet er    

niet1 dat e5 ( &]e vogel uit onze       
lu*t/rek51 di5 wij 9 e5 kooi grootbr5g51
 en e5 ja> ( vijf zes 9 het lev5 h\d51  
v]volg5s we]1 aan zijn natuurlijke      
vrijheid t]uggegev51 niet me] 9 /aat is 
om te vlieg5 als zijn soortg5oot51 die  
de vrijheid nooit hebb5 gemi/8 ,deze    
kle9e v]&]+ van om/&igh$5 heeft weliswa>
 bij dat exempla> niets g$aan dan het   
zijn vliegv]mog5 te ontnem5 en zond]    
twijfel ge5 enkele v]d]e wijzig+        
teweeggebra*t4 ,ma> indi5 g$ur5de e5    
lange reeks van g5]aties individu5 van  
diezelfde soort g]uim5 tijd 9           
gevang5s*ap w>5 geh\d51 z\ zond] twijfel
 hun ge/alte 9 all5 deele +rijp5de      
v]&]+5 ond]gaan hebb54 ,a =tiori indi5  
dit t]zelfd] tijd v]gezeld 0 gegaan van 
e5 /]k]e klimaatswijzig+ en die exempl>5
 ga&eweg gew5d w>5 geword5 e5 &] soort  
vo$sel en &]e me?od5 om dat te          
bema*tig52 voorwa>1 deze om/&igh$5 z\d5 
tezam51 con/ant geword51 e5 geheel      
nieuw1 ap>t ras hebb5 do5 ont/aan6  ,wa>
 v9dt m5 ?ans 9 de natuur die           

m5igvuldige hond5rass5 die wij als      
huisdi]5 tot hun teg5woordig5 toe/&     
hebb5 gebra*t8 ,wa> die dogg51 hazew9d51
 po$els1 patrij%ond51 langh>ige         
s*oo?ondjes1 enz4 enz41 welke rass5     
ond]l+ nog me] v]s*ill51 dan 9 het wild 
lev5de1 die wij als e*te soort5         
ond]s*eid58  ,ongetwijfeld is e5 enkel  
uitgangsras1 ze] v]want met d5          
wolf--indi5 al niet deze zelf--te e5ig] 
tijd tot huisdi] getemd4 ,dat ras1 dat  
to5 nog ge5 enkel v]s*il tuss*5 zijn    
individu5 aan kon wijz51 is ga&eweg door
 d5 m5s* 9 v]s*ill5de l&5 en klimat5    
v]spreid2 en na e5ig5 tijd hebb5 deze   
zelfde individu5 ond] d5 invlo$ van de  
v]blijfplaats5 en v]s*ill5de gewoont5   
die m5 h5 9 elk l& heeft do5 aannem51   
doorda> m]kwa>dige v]&]+5 ond]gaan en   
ond]s*eid5e bijzond]e rass5 gevormd4 ,nu
 kan de m5s*--die zi* voor h&els- ( &]e 
belang5 ov] enorme af/&5 v]plaat/--9 e5 
groote /ad v]s*ill5de hond5rass51 uit   
v]re l&5 /amm5de1 tezam5gebra*t hebb5 en
 kan hun kruis+ a*t]e5volg5s het aanzi5 

gegev5 hebb5 aan alle teg5woordige      
rass54  ,voor de plant5 bewij/ het      
volg5de feit1 hoeze] de v]&]+ van e5    
belangrijke om/&igheid de vorm5 kan     
benvlo$54  ,zoolang ,ranunculus         
aquaticus ond]g$ok5 leeft zijn de blad]5
 alle fijn +esn$5 met ha>vormige slipp52
 ma> als de /5gels de opp]vlakte b]eik5 
word5 de lu*t-blad5 v]bre$1 afg]ond en  
e5v\dig gelobd4 ,indi5 e5ige s*eut5 van 
dezelfde plant kom5 te groei5 op        
vo*tig51 niet-ond]geloop5 grond1 dan    
zijn de takk5 kort en de blad5 nooit    
ha>vormig +esn$51 wat dan aanleid+ geeft
 ha> als e5 zoog5aamde ap>te soort1     
,ranunculus h$]aceus te ond]s*eid54     
,ongetwijfeld geldt voor de di]5        
dezelfde invlo$2 ma> hi] voltrekk5 zi*  
de v]&]+5 veel langzam] dan bij de      
plant5 en da>door voor ons me] onm]kba> 
en onnaspeurlijk]4--,ond] de            
ma*tig-omvorm5de om/&igh$5 wordt        
ongetwijfeld de invlo$rijk/e plaats     
+5om5 door de v]s*ill5de woonplaats52   
ma> da>nev5s w]k5 tal van &]e kra*tig 9 

op de organ54  ,m5 weet1 dat de a>d van 
e5 l&/reek 9 nauw v]b& /aat met ha>     
ligg+1 ge/eldheid1 en klimaat1 't ge5 m5
 t]/ond opm]kt bij het doorreiz5 van    
v]s*ill5de typis*e gebi$54 ,hi] ligt al 
e5 oorzaak van v>iatie voor de          
betreff5de di]5 en plant54 ,ma> wat m5  
niet g5oeg 9 het oog h\dt en zelfs      
weig]t te geloov51 is1 dat elke plaats  
zelf mett]tijd van betrekkelijke        
ge/eldheid1 klimaat1 en natuur v]&]t1   
s*oon z langzaam1 v]gelek5 met onze     
tijdsmaat1 dat wij ha> volkom5 /&va/ig  
wan54 ,en met dit v]&]5 d]              
v]blijfplaats5 v]vliet5 ook de          
om/&igh$51 die op de bewon]s van invlo$ 
zijn4--,m5 voelt da>uit1 dat al mog5 er 
uit]/5 9 die wijzig+5 zijn1 er ook      
s*ake]+5 zijn1 d4w4z tuss*5geleg5 grad54
 ,bijgevolg zijn er ook nuances 9 de    
k5m]k5 d] dusg5oemde soort54            
,kla>blijkelijk v]toont dus het heele   
a>dopp]vlak 9 a>d en plaats+ van zijn   
v]s*ill5de zelf/&igh$5 e5 v]s*eid5heid  
van om/&igh$51 ov]al 9 sam5hang met die 

d] vorm5 en deel5 van de di]5 en        
onafhankelijk van die bijzond]e         
v]s*eid5heid1 die voor elk di] noodw5dig
 voortvloeit uit de voorts*rijd5de      
organis*e ontwikkel+4  ,9 elke voor di]5
 bewoonb>e /reek blijv5 de he]s*5de     
om/&igh$5 ze] lang dezelfde1 en v]&]5   
sle*ts z langzaam 9 wez51 dat de m5s*   
het niet direkt v]mag op te m]k54 ,hij  
moet de a*t]gelat5 g$5kteek55 raadpleg5 
om te erk5n51 dat op al die plaats5 de  
be/a&e toe/& niet /e$s zoo gewee/ is1   
no* ook zoo blijv5 zal4--,hunne di]lijke
 bewon]s moet5 dus ook g]uim5 tijd hun  
gewoont5 getr\w blijv52 v&a> die        
s*ijnb>e /&va/igheid van de als soort5  
betitelde rass51 die h5 ev5 oud als de  
natuur zelf heeft do5 wan54  ,ma> op de 
v]s*ill5de punt5 van het a>dopp]vlak    
vorm5 a>d1 ligg+ en klimaat voor di] en 
plant v]s*ill5de om/&igh$5 9 all]lei    
graad4 ,de betreff5de di]5 moet5 dus    
niet alle5 ond]l+ afwijk5 9 specifiek5  
trap van organisatie1 ma> bov5di5 na>   
gelang van de gewoont5 wa>toe de l$5 van

 elke soort g$wong5 zijn4 ,zoodra dan   
ook de natuurond]zoek] op zijn          
w]eldreiz5 e5 e5igsz9s belangrijke v]&]+
 d] om/&igh$5 wa>neemt1 ziet hij /rijk  
en zet ook de soort5 zi* ov]e5kom/ig    
wijzig54  ,als de w]kelijke regels van  
dit alles heeft m5 dan ook te erk5n53   
#a;e4 ,dat elke e5igsz9s +rijp5de en    
duurzame v]&]+ van de om/&igh$5 bij elke
 di]soort e5 w]kelijke wijzig+ van      
behoeft5 teweegbr5gt4  #b;e4 ,dat elke  
wijzig+ van behoeft5 nieuwe h&el+5      
noodig maakt1 om da>aan te voldo51 en   
da>door &]e gewoont54  #c;e4 ,dat       
da>door bepaalde deel5 me] gebruikt     
word5 dan voorhe51 hetwelk ze aanzi5lijk
 ontwikkelt en v]groot1 ja1 door de     
inspann+ van het inn]lijke gevoel       
onm]kba> nieuwe deel5 doet ont/aan1     
hetge5 ik zoodadelijk met bek5de feit5  
hoop te /av54  ,als deze                
onwe]sprekelijke wa>h$5 e5maal erk5d    
zijn zal m5 spo$ig gewa> word5 hoe die  
nieuwe behoeft5 bevr$igd kunn5 zijn en  
de gewoontev]&]+ zi* voltrokk5 hebb51   

indi5 m5 e5ige a&a*t s*5kt aan de       
volg5de twee1 door de wa>nem+ /e$s      
beve/igde natuurwett54    ,e]/e ,wet    
,bij elk di]1 dat het e9dpunt van zijn  
ontwikkel+ nog niet voorbij is1 v]/]kt  
h]haaldelijk1 voortdur5d gebruik ga&eweg
 elk orgaan1 ontwikkelt en v]groot      
hetzelve en geeft het e5 v]mog5 ev5r$ig 
met d5 duur van dat gebruik2 &]zijds    
doet voortdur5d onbruik het onm]kba>    
v]zwakk51 deg5]e]51 bep]k5 en t5 slotte 
v]dwijn54   ,twe$e ,wet  ,al wat de     
natuur heeft do5 v]w]v5 ( v]liez5 door  
de afzond]lijke individu5 van e5 soort  
ond] invlo$ van lang-aanh\d5de          
om/&igh$51 erft ov] op de nieuwe        
individu51 mits beide sex51 ( wel de    
7ongesl47 voortbr5g/]s da>van die       
v]kreg5 v]&]+5 v]toon54   ,deze twee    
blijv5de wa>h$5 kunn5 sle*ts misk5d     
word5 door h51 die nooit de lev5de      
natuur hebb5 gadegeslag5 ( die zi* door 
de hi] gewraakte dwal+5 hebb5 lat5      
meeslep52 bij de aans*\w+ van het nauwe 
v]b& tuss*5 vorm en functie d]          

li*aamsdeel5 hebb5 de natuurvors*]s     
geme5d1 dat vorm en toe/& di] deel5 hun 
gebruik z\d5 hebb5 meegebra*t2 dit nu is
 e5 misvatt+1 want de wa>nem+ toont aan1
 dat integ5deel behoefte en gebruik de  
organ5 ontwikkeld hebb51 ze 7bij        
ont/5t5is7 zelfs hebb5 do5 v]rijz5 en   
bijgevolg d5 huidig5 toe/& hebb5        
v]oorzaakt4  ,als dat niet zoo 01 z\ de 
natuur zooveel vorm5 van di]lijke       
li*aamsdeel5 hebb5 moet5 s*epp51 als    
door de lev5som/&igh$5 v]eis*t w]d5 en  
deze no* g5e ooit do5 v]&]54 ,ma> zoo   
/aat het ze] zek] niet met de be/a&e    
lev5de wez5s want 9 dat geval hadd5 wij 
ge5 ,engels*e r5pa>d5 naa/ de logge1    
zw>e trekpa>d52 imm]s1 iets d]gelijks   
heeft de natuur zelf nooit voortgebra*t4
 ,ev5m9 z\d5 we da%ond5 met hun kromme  
poot5 hebb51 no* snelvoetige w9dhond5 ( 
po$els2 /a>tlooze kipp5 no* pauw/a>tjes1
 enz4 ,t5 slotte z\d5 we1 zoo lang het  
ons behaagde1 wilde plant5 kunn5 kweek5 
9 d5 vett51 vru*tb>5 grond onz] tu95    
zond] e5ige wijzig+ te zi5 optr$54      

,re$s lang heeft m5 t5 deze de wa>heid  
gevoeld en uitg$rukt 9 het alom bek5de  
spreekwoord3 de gewoonte wordt e5 twe$e 
natuur4 ,voorzek]1 indi5 de gewoont5 en 
a>d van elk di] onwrikba> va/ /ond51 z\ 
dat spreekwoord f\t gewee/ zijn en nooit
 zijn ont/aan1 al?ans zi* niet geh&haafd
 hebb54  ,bij ern/ige ov]weg+ van mijne 
uite5zett+5 gevoelt m51 dat ik 9 mijn   
w]k ,re*]*es sur les corps vivans 7p4   
#ej7 t]e*t de volg5de /ell+ gepone]d    
heb3  ,niet de organ5 van het di]1      
d4w4z4 de natuur en vorm d] li*aamsdeel5
 hebb5 het aanzijn gegev5 aan zijn      
gewoont5 en bijzond]e functies1 ma>     
integ5deel hebb5 gewoont51 lev5swijze en
 de om/&igh$5 d] voor\d]s zijn          
li*aamsvorm1 aantal en a>d d] organ51   
kortom al zijne v]mog5s bepaald4  ,het  
belang en de gegrondheid van deze /ell+ 
blijkt t5 duidelijk/e bij h>e beproev+  
en v]gelijk+ met de wa>neemb>e feit51   
die de w]kelijkheid ons voortdur5d bi$t4
  ,gelijk re$s opgem]kt1 zijn tijd en   
gun/ige om/&igh$5 de twee voornaam/e    

door de natuur gebruikte middel5 tot al 
h>e voortbr5g+53 m5 weet1 dat voor hr de
 tijd onbegr5sd is en bijgevolg /e$s t] 
bes*ikk+4 ,wat betreft de om/&igh$51 die
 elk5 dag b5ut word5 tot v>ie]5 van al  
het voortgebra*te1 m5 kan ze 9 zek]5 z9 
onuitputtelijk noem54 ,de voornaam/e    
kom5 voort uit d5 invlo$ van het        
klimaat3 de v]s*ill5de temp]atur5 van d5
 dampkr+ en van de ov]ige omgev+2 uit de
 v]s*eid5heid en ligg+ d] woonplaats52  
uit de w]k+ d] gewoont51 de mee/-gewone 
beweg+5 en de mee/-h]haalde h&el+52 t5  
slotte uit de lev5swijze1 de middel5 om 
zi* te v]d$ig51 te h&hav51 zi* voort te 
plant51 enz4  ,als gevolg van deze      
v]s*ill5de invlo$5 nu breid5 de functies
 zi* uit en v]/]k5 zi* door het gebruik1
 slaan v]s*ill5de ri*t+5 9 door het     
aannem5 van nieuwe1 va/e gewoont51 en   
onm]kba> gaan vorm1 ge/eldheid1 i4e4w4  
a>d en toe/& d] organ5 deel5 9 de       
gevolg5 van al die invlo$5 en word5     
bewa>d en ov]g$rag5 door de voortplant+4
  ,deze twee wa>h$51 vanzelf volg5de uit

 de twee bov5g5oemde natuurwett51 word5 
9 i$] geval beve/igd door de feit52 zij 
wijz5 duidelijk d5 gevolgd5 weg aan van 
de natuur bij ha> v]s*ill5de            
voortbr5g+54  ,ma> laat ons1 inplaats   
van ons met de algeme5h$5 tevr$5 te     
/ell5--die welli*t hypo!tis* te noem5   
w>5--de feit5 direct ond]zoek5 en de    
gevolg5 nagaan van gebruik ( onbruik d] 
di]lijke organ5 op h5zelve1 ov]e5kom/ig 
de aan elke soort opg$rong5             
gewoont5--,ik zal dus bewijz51 dat      
aanh\d5d gemis aan oef5+ e5 li*aamsdeel 
knotwiekt1 het ga&eweg doet v]word5 en  
e9delijk v]dwijn5 als dat onbruik zi*   
lang a*t]e5 voortzet bij de             
a*t]e5volg5de gesla*t5 van de betreff5de
 soort4 ,v]volg5s zal ik e*t] aantoon51 
dat bij elk di]1 dat het e9dpunt van    
r$uctie nog niet b]eikt heeft1 de       
gewoonte1 e5 orgaan te oef551 hetzelve  
niet alle5 v]bet]t en de functie        
v]rijkt1 ma> bov5di5 e5 ontwikkel+ en   
afmet+5 doet v]krijg51 die het onm]kba> 
do5 wijzig51 zoodat het mett]tijd /]k   

gaat afwijk5 van hetzelfde1 do* m9d]    
gebruikte orgaan bij e5 &] di]4  ,e5 tot
 gewoonte geword5 voortdur5d onbruik    
doet e5 orgaan geleidelijk aan v]>m5 en 
v]nietigt het t5 slotte volkom54  ,da>  
e5 d]gelijke /ell+ sle*ts op voldo5de   
bewijs kan word5 toegegev5 en niet op   
e5v\dige uitspraak1 zoo will5 wij ha>   
bepleit5 door de voornaam/e bek5de1     
bewijskra*tige feit5 aan te vo]54  ,de  
gew]velde di]51 wi] s*ema ov]al vrijwel 
e5d] is1 ondanks de vele v]s*ill5 9     
ond]deel51 hebb5 kak51 bewap5d met t&54 
,dieg5e intuss*51 die door de om/&igh$5 
de gewoonte hebb5 aang5om51 hun prooi   
ongekauwd 9 te slikk51 ontwikkel5 da>mee
 hun t&5 niet4 ,dan zijn deze f tuss*5  
de be5plat5 d] kak5 v]borg5 geblev5     
zond] na> buit5 te kunn5 kom51 f zijn   
zelfs re$s 9 hun aanleg v]nietigd4  ,bij
 d5 walvis* 7,bala5a71 di5 m5 geheel    
v]/ok5 van t&5 wa&e1 heeft ,ge(froy deze
 bij het foetus aangetr(f51 9 de kak5   
v]borg54 ,bij vogels heeft deze         
hoogle]a> voorts de groeve gevond51 wa>9

 de t&5 moe/5 /aan2 ma> h5zelf ziet m5  
er niet me] 94  ,bij de klasse d]       
zoogdi]51 die de hoog/ ontwikkelde      
lev5de wez5s bevat1--9 de e]/e plaats   
dieg5e1 wa>9 het organisatieplan d]     
v]tebrat5 het voll$ig/ is uitgevo]d1--is
 niet alle5 de walvis* t&eloos1 ma> ook 
de mi]5et] 7,myrmecophaga71 die het     
kauw5 al s9ds lang voorgo$ heeft        
opgegev54  ,e5 k5m]k van e5 groot aantal
 v]s*ill5de di]5 en e5 wez5lijk deel van
 het b\wplan d] v]tebrat5 is het bezit  
van oog5 9 d5 kop4 ,no*tans heeft de    
mol1 die door zijn lev5swijze het gezi*t
 we9ig gebruikt1 sle*ts uit]/ kle9e1    
nauwelijks zi*tb>e oog51 doordat hij dit
 orgaan we9ig oef5t--,aspalax 7,olivi]1 
,voyage en ,egypte et en ,p]se1 ,,ii1   
pl4 #bh1 f4 #b71 die gelijk de mol e5   
ond]a>ds* lev5 vo]t1 en zi* wa>s*ijnlijk
 nog m9d] dan deze aan het dagli*t      
bloot/elt1 heeft het gezi*tsv]mog5      
geheel v]lor51 en v]toont dan ook nog   
sle*ts spor5 van het betreff5de orgaan2 
en deze zijn nog geheel b$ekt door de   

huid en e5ige &]e lag5 en ontvang5 niet 
het m9/e li*t me]4  ,de ,olm 7,proteus71
 e5 v]wante van de salam&]s die 9 diepe1
 dui/]e hol5-wat]5 leeft1 heeft ev5als  
,aspalax nog sle*ts spor5 van           
gezi*tsorgan51 op dezelfde wijze v]borg5
 en b$ekt4  ,dit feit is voor ons       
huidige ond]w]p besliss5d4  ,het li*t   
dr+t niet ov]al door2 bijgevolg miss5 de
 di]5 d] dui/]nis de geleg5heid1 hun    
gezi*tsorgaan te oef551 zoo zij er e5   
hebb54 ,di]51 behoor5de tot e5 sy/eem   
van organisatie met oog51 moet5 deze    
intuss*5 van huis uit gehad hebb54 ,da> 
m5 ond] h5 e*t] niet-zi5de vorm5        
aantreft met nog sle*ts v]borg5 spor5   
van oog5 is het v]>m5 en v]dwijn5 da>van
 kla>blijkelijk het gevolg van e5       
voortdur5d gebrek aan oef5+4  ,e5 bewijs
 hi]voor is1 dat het gehoororgaan nimm] 
9 dat geval v]ke]t en altijd aanwezig is
 bij de di]51 wi] organisatie zulks     
v]eis*t1 en wel om de volg5de r$53  ,de 
geluids/( #bf1 die door e5 trill5d      
li*aam 9 beweg+ gebra*t1 d5 ontvang5    

indruk aan het oor m$$eelt1 dr+t ov]al  
door1 zelfs 9 de di*t/e li*am54         
,bijgevolg heeft elk di]1 9 wi5s plan   
van organisatie het gehoor e5 wez5lijke 
plaats inneemt1 /e$s de geleg5heid dit  
te oef551 wr het ook wone4 ,ond] de     
,v]tebrat5 is er dan ook niet e5 v]/ok5 
van e5 gehoororgaan1 ma> da>na v9dt m5  
het bij ge5 enkel lid d] volg5de klass5 
me]774  ,&]s is 't met het gezi*t       
ge/eld1 want oog5 ziet m5 afwissel5d    
v]s*ijn5 en v]dwijn5 na> gelang van de  
al ( niet be/a&e mogelijkheid tot       
gebruik door het di]4--,bij de acephale 
weekdi]5 _h de groote ontwikkel+ van d5 
mantel de oog5 en zelfs d5 kop geheel   
nutteloos gemaakt4 ,(s*oon 9 het        
betreff5de b\wplan opg5om5 hebb5 deze   
organ5 moet5 v]dwijn5 door voortdur5d   
onbruik4  ,tot het organisatie-plan d]  
reptiel5 t5 slotte behoor5 vi] knokige  
l$emat54 ,bijgevolg z\d5 dan ook de     
slang5 er vi] moet5 hebb51 teme]1 da> ze
 vol/rekt niet de laat/e orde d]        
kruip5de di]5 vorm5 en v]d] af/aan van  

de viss*5 dan kikvors*1 salam&]s1       
enz4--,da> intuss*5 de slang5 de        
gewoonte hebb5 aang5om5 om op d5 grond  
te kruip5 en ond] het kruid zi* te      
v]b]g51 heeft door de /e$s h]haalde     
inspann+ om zi* uit te rekk5--tot het   
passe]5 van nauwe op5+5--het li*aam e5  
aanzi5lijke l5gte gekreg5 buit5 v]h\d+  
tot de dikte4 ,poot5 z\d5 dan ook voor  
deze di]5 t5 e55 male van onwa>de gewee/
 zijn en dus ov]bodig4 ,want lange poot5
 z\d5 bij het kruip5 hebb5 geh9d]d1 en  
ze] korte--sle*ts t5 getale van vi]     
bes*ikba>--het li*aam onmogelijk hebb5  
kunn5 beweg54 ,het voortdur5de onbruik  
dez] organ5 bij die di]5 heeft h5 geheel
 do5 v]dwijn51 (s*oon zij e5 wez5lijk   
deel uitmaakt5 van het b\wplan d]       
betreff5de klasse4  ,veel insect51 die  
volg5s de k5m]k5 van hun orde--( zelfs  
gesla*t--vleugels z\d5 moet5 hebb51     
miss5 door niet-gebruik deze vrijwel    
volkom54 ,e5 m5igte s*ild-1 re*t-1      
vlies-en half-vleugelig5 v]toon5 da>    
voorbeeld5 van2 hunne gewoont5 belett5  

voortdur5d het gebruik d] vleugels4     
,ma> het is niet voldo5de e5 v]kl>+ te  
gev5 van de oorzak5 voor d5 toe/& d]    
organ5 bij v]s*ill5de di]5 voor zoov]   
die toe/& voor e5 soort /&va/ig blijft2 
m5 moet bov5di5 de wijzig+5 lat5 zi51   
da>9 uitsluit5d door e5 groote v]&]+ van
 de bijzond]e specifieke gewoont5       
teweeggebra*t bij n individu 9 d5 loop  
van zijn lev54 ,het volg5de uit]/       
m]kwa>dige feit bewij/ afdo5de d5 invlo$
 d] gewoont5 op de bew]ktuig+ en hoeze] 
blijv5de v]&]+5 9 de e]/e op de da>bij  
tepas kom5de organ5 +rijp54  ,t5on1 lid 
van de ,academie1 heeft aan de          
,wet5s*appelijke ,klasse m$eg$eeld1 dat 
bij ond]zoek het spijsv]t]+skanaal van  
h>t/o*telijke gewoonte-dr9k]s altijd    
buit5gewoon v]kort bleek1 v]gelek5 met  
normale p]son54--,zooals m5 weet1 nem5  
de e*te dronka>ds ze] we9ig va/ vo$sel  
tot zi*2 de ov]vlo$ig g5ot5 drank is    
voor de vo$+ voldo5de4--,da> nu vloeib>e
 spijz51 vooral spiritualin1 niet lang  
blijv5 9 maag en +ew&1 zoo ontw5n5 deze 

bij de dr9kebro]s aan normale uitzett+1 
ev5 als bij p]son5 met e5 zitt5de       
lev5swijze en voortdur5d met gee/elijk5 
arbeid bezig1 die zi* aan het gebruik   
van we9ig spijz5 gew5d hebb54 ,ga&eweg  
trekt zi* hun maag sam5 en v]kort5 zi*  
de d>m54--,het gaat hi] vol/rekt niet om
 e5 inkrimp+1 wa>bij de gewone uitrekk+ 
nog mogelijk z\ zijn1 als die leege     
+ew&5 we] e5s gevuld w]d52 ne51 er is   
hi] sprake van e5 e*te en belangrijke   
v]nauw+ en v]kort+1 zoodanig1 dat de    
betreff5de organ5 e]d] z\d5 b]/51 dan   
ine5s tot hun gewon5 omvang uitdij54    
,v]gelijk ond] ov]ig5s gelijke om/&igh$5
 van leeftijd1 enz4 e5s e5 man1 die door
 zijn /ude]5d lev5--'t welk de          
spijsv]t]+ bemoeilijkt--zi* aan we9ig   
et5 gew5d heeft1 met e5 &] die veel     
beweg+ neemt1 uitgaat en fl9k eet2 de   
maag van d5 e]/e is tot we9ig me] 9 /aat
 en re$s met we9ig spijs gevuld1 t]wijl 
die van d5 twe$e ha> v]mog5 bewa>d en   
ontwikkeld zal hebb54  ,ziehi] dus e5 9 
afmet+5 en functies /]k gewijzigd       

li*aamsdeel1 enkel en alle5 door v]&]+  
d] gewoont5 g$ur5de het individueele    
lev54  ,veelvuldig1 door gewoonte       
beve/igd gebruik v]rijkt de functies van
 e5 orgaan1 ontwikkelt het en doet het  
gans*elijk nieuwe afmet+5 en kra*t      
v]krijg54  ,aan d5 &]5 kant hebb5 wij   
gezi51 dat onbruik het zelve wijzigt1   
v]>mt en t5 slotte v]nietigt4  ,?ans ga 
ik aantoon51 dat onafgebrok5 functie van
 e5 li*aamsdeel en de inspann+1--ond]   
om/&igh$5 die zulks v]eis*5--om er      
grootelijks voordeel van te trekk51 het 
/]kt1 uitbreidt en v]groot ( nieuwe     
organ5 s*ept1 die de noodige v]ri*t+5   
kunn5 uitvo]54  ,de vogel1 door         
nooddruft na> d5 wat]spiegel getrokk51  
spreidt de te55 uit om al trapp5de te   
zwemm54 ,door dit voortdur5d uitbreid5  
v]krijgt het huidje aan de basis d] te55
 de gewoonte1 zi* te /rekk54 ,zoo zijn  
mett]tijd de groote zwemvliez5 van de   
e5d51 ganz51 enz4 tot hun teg5woordig5  
toe/& v]vormd4 ,dezelfde zwem- ( liev]  
roei-pog+5 hebb5 de zwemvliez5 do5      

optr$5 bij kikvors*1 zees*ildpadd51     
ott]1 bev]1 etc4  ,&]zijds hebb5 de van 
gesla*t op gesla*t 9 de boom5 lev5de    
vogels noodzakelijk lang]e en &]s       
gevormde te55 dan de wat]vogels4        
,ga&eweg hebb5 hun nagels zi* v]l5gd1   
toeges*]pt en klauwvormig gebog5 om de  
takk5 te omknell51 wa>op de di]5 zoo    
vaak ru/54  ,ev5ze] gevoelt m51 dat e5  
oev]vogel1 die niet van zwemm5 h\dt en  
to* voor zijn lev5sond]h\d aan d5       
wat]kant moet v]blijf h\d51 voortdur5d  
geva> loopt1 9 d5 modd] te z9k54 ,de    
vogel doet nu1 om zijn li*aam droog te  
h\d51 al zijn be/1 om de poot5 uit te   
rekk5 en te v]l5g54 ,deze langdurige    
gewoonte van die vogelsoort5 doet h5 t5 
slotte a4h4w4 op /elt5 /aan op hun lange
 naakte poot51 d4w4z4 tot de dij5 7en   
vaak nog v]d]7 onbev$]d4 7,sy/me des    
animaux sans v]tbres1 p4 #ad74  ,m5 zal 
ook inzi51 dat dezelfde vogel door d5   
w5s* om te viss*5 zond] zi* nat te mak51
 zi* voortdur5d moet inspann5 zijn hals 
te /rekk54 ,het gevolg van deze         

aanh\d5de inspann+ moet dan ook         
mett]tijd e5 m]kwa>dige halsv]l5g+ zijn 
gewee/1 die m5 ind]daad bij alle        
waadvogels kan wa>nem54  ,dat bepaalde  
wat]vogels met korte poot51 zooals zwaan
 en gans1 niettem9 ze] langhalzig zijn1 
komt door de gewoonte om bij het zwemm5 
aan de opp]vlakte d5 kop zoo diep       
mogelijk ond] te dompel5 tot het vang5  
van wat]l>v5 en &] kle9 di]lijk vo$sel  
t]wijl zij ge5 enkele pog+ do5 tot het  
/rekk5 d] poot54  ,laat bij het zoek5   
van vo$sel e5 di] al ma> tra*t5 zijn    
tong zoo v] mogelijk uit te /ek51 en zij
 zal e5 aanzi5lijke l5gte v]krijg5      
7mi]5et]1 gro5e spe*t72 laat het de     
behoefte hebb51 er iets m$e te grijp51  
en de tong zal zi* vorkvormig splijt54  
,de grijptong d] colibri's en de        
ta/-tong van hag$iss5 en slang5 zijn het
 bewijs da>voor4  ,de /e$s door de      
om/&igh$5 opgewekte behoeft5 en de      
volh>d5de inspann+ om deze te bevr$ig5  
bepal5 zi* niet tot het wijzig5 d]      
organ51 ma> ze slag5 er ook 9 deze zoo  

noodig te v]plaats54  ,da> de viss*51   
die gewoonlijk 9 ov]vlo$ van wat] lev51 
zijwa>ts zi5 moet51 zoo ligg5 ind]daad  
de oog5 t]zijde 9 d5 kop4 ,hun al na> de
 soort m9 ( me] afgeplatte li*aam snijdt
 het wat] 9 e5 ri*t+ loodre*t op zijn   
opp]vlak en de oog5 /aan zoo1 dat elke  
platte zijde er e5 heeft4 ,ma> die      
viss*51 die hun lev5swijze na> vlakke   
ku/5 vo]t1 w]d5 g$wong5 op hun zijde te 
zwemm51 t5 e9de d5 oev] nog di*t] te    
kunn5 nad]5477 ,da> zij 9 deze ligg+ me]
 li*t van bov5 dan van ond] krijg5 heeft
 de behoefte om /e$s a*t te gev5 op de  
bov5w]eld e5 d] oog5 do5 v]s*uiv5 en de 
ze] eig5a>dige plaats innem51 die m5 k5t
 van tong1 t>bot1 s*>1 etc4             
7,pleuronectes en ,a*irus74 ,deze oog5  
/aan niet me] symmetris*1 wijl de       
draaing niet voll$ig is gewee/4 ,bij de 
rogg5 e*t] is dit wel het geval77 en is 
de dw>se afplatt+ van li*aam en kop     
geheel horizontaal1 zoodat de beide na> 
bov5 geke]de oog5 opnieuw symmetris*    
zijn geword54  ,de slang51 die op het   

a>dopp]vlak kruip51 hadd5 ho(dzakelijk  
na> bov5 te kijk54 ,deze behoefte heeft 
van invlo$ moet5 zijn op de plaats d]   
gezi*tsorgan5 en ind]daad zijn deze zij-
 en opwa>ts 9 d5 kop +e/eld1 zoodat zij 
gemakkelijk na> bov5 en opzij kunn5     
s*\w5 ma> bijna niet kunn5 zi51 wat vlak
 vr h5 is4 ,t5 e9de nu aan dit gebrek   
tegemoet te kom5 en het ho(d niet te    
/oot5 hebb5 zij hun weg sle*ts kunn5    
v]k5n5 met behulp van de tong1 die uit  
alle ma*t w]d uitge/ok54 ,deze gewoonte 
heeft er niet alle5 toe bijg$rag5 om de 
tong dun1 lang en ze] sam5trekba> te    
mak51 ma> ook om zi* bij de mee/e soort5
 te splijt51 t5e9de me]d]e voorw]p5     
tegelijk]tijd te kunn5 be/rijk52        
jazelfs1 om aan het e9de van de snuit e5
 op5+ te vorm5 tot het doorlat5 van de  
tong bij geslot5 bek4  ,n]g5s hebb5 de  
gewoont5 m]kwa>dig] d+5 teweeggebra*t   
dan bij plantet5de zoogdi]54  ,de       
vi]voet]s1 wi] gesla*t5 zi* s9ds        
onheugelijke tijd5 aan plant5ko/ gew5d  
hebb51 9 ov]e5/emm+ met de door de      

om/&igh$5 meegebra*te behoeft51 loop5   
het groot/e deel van hun lev5 op vi]    
poot5 ov] d5 grond1 9 het algeme5 met e5
 matige snelheid4 ,het tijdroov5de na>  
b9n5 w]k5 van elk5 dag we] hetzelfde    
vo$sel doet zoo'n di] zijn gemak h\d5 en
 zijn l$emat5 sle*ts gebruik5 om te /aan
 en te loop51 ma> nooit om 9 de boom5 te
 klaut]54  ,deze gewoonte om dagelijks  
groote hoeveelh$5 planta>dig vo$sel te  
gebruik51 die de +ew&5 d$5 uitzett51    
gevoegd bij de g]+e bewegelijkheid1     
heeft het li*aam van deze bee/5         
aanzi5lijk v]dikt1 zwa>-massief en      
volum9eus gemaakt1 zooals bij olifant1  
neu%oorn1 rund1 buffel1 pa>d1 etc4--,de 
gewoonte1 langdurig a*t]e5 ov]e9d/a&e te
 graz5 heeft e5 dik hoornig omhulsel om 
de v+]e9d5 do5 ont/aan2 en da> die v+]s 
sle*ts tot /eun di5d51 met uitsluit+ van
 elke &]e beweg+1 zoo zijn ze voor e5   
deel v]kort1 v]kle9d en e9delijk v]dw554
 ,zoo hebb5 sommige dikhuidig5 poot5 met
 vijf g5agelde te551 dus e5 vijf-deelig5
 hoef2 &]e e*t] vi] en we] &]e sle*ts   

drie4 ,ma> bij de oud/e zoogdi]51 die   
zi* uitsluit5d tot d5 began5 grond      
bepaald hebb53 de h]kauw]s1 zijn er niet
 me] dan twee v+]s aan d5 voet en bij de
 e5hoev]s 7pa>d1 ezel7 zelfs nog ma> e5 
enkele4  ,9 e5zame /rek5 loop5 e*t] jui/
 ond] de h]kauw5de plant5et]s sommige   
voortdur5d geva>1 t5 prooi te vall5 aan 
ro(di]5 en kunn5 zij hun heil sle*ts    
v9d5 9 e5 ov]haa/e vlu*t4 ,noodg$wong5  
hebb5 zij zi* dus 9 het r5n5 geoef5d en 
door die gewoonte zijn li*aam en poot5  
veel slank] en rank] geword51           
bijvoorbeeld bij gazelle1 antilope1 enz4
 ,9 onze lu*t/rek5 v]oorzaakt bij h]t51 
reen1 damh]t5 de voortdur5de ja*t van d5
 m5s* ov]e5kom/ige gewoont5 en          
li*aamsvorm54  ,da> bij die rum9antia de
 poot5 sle*ts zijn +]i*t tot /eun5 en de
 we9ig kra*tige kak5 tot afbijt5 en     
kauw5 van gras1 zoo kunn5 ze alle5 ve*t5
 met kop/oot51 het voorho(d             
vooruit4--,bij de--vooral bij de        
mannetjes veelvuldige--driftbui5 ri*t   
het /]k gespann5 inw5dige gevoel e5     

kra*tig] blo$/room na> dat deel van d5  
kop en er zet zi* hoorn af1 bij sommige 
v]gezeld van be5/(1 wa>door /evige      
uit/eeksels ont/aan als oorsprong van de
 gewei5 en hor5s1 wa>mee de kop dez]    
di]5 mee/al bewap5d is4  ,e5 m]kwa>dig  
gevolg van lev5sgewoont5 ziet m5 9 de   
afwijk5de ge/alte van de giraffe        
7,camelop>dalis74 ,m5 weet dat dit      
hoog/e all] zoogdi]5 woont 9 vrijwel    
droge b9n5l&5 van ,afrika1 wi] kaalheid 
het noopt het geblad]te d] boom5 af te  
knabbel5 ond] voortdur5d +espann5 reik54
 ,t5 gevolge van deze algeme5e en       
lang-volgeh\d5 gewoonte zijn de         
voorpoot5 lang] geword5 dan de a*t]poot5
 en de hals d]mate v]l5gd1 dat de       
giraffe 9 gewoon-opg]i*te h\d+ tot e5   
hoogte reik5 kan van zes met]1 ( bijna  
tw9tig voet4  ,ond] de vogels dank5 de  
niet-vlieg5de /ruis5 wa>s*ijnlijk hun   
eig5a>dige1 ze] hooge poot5 aan         
ov]e5kom/ige om/&igh$54  ,&]e1 ev5      
m]kwa>dige gevolg5 hebb5 de gewoont5    
teweeggebra*t bij de ro(di]54--,die     

soort5 van zoogdi]51 die zi* gew5d hebb5
 om te klimm5 ( d5 grond om te krabb5 ( 
e5 prooi te v]s*eur5 hebb5 de v+]s van  
hun l$emat5 noodig gehad1 hetge5 de     
uite5spreid+ da>van heeft begun/igd en  
ze met klauw5 heeft bewap5d4  ,bij      
sommige vlees*et5de di]5 moet de        
dagelijks*e behoefte 7en dus gewoonte7  
de klauw5 diep 9 het vlees* van &]e di]5
 te slaan1 om ze al va/hak5de te        
v]s*eur51 door h]haalde inspann+ deze   
klauw5 d]mate v]groot en gekromd hebb51 
dat ze t5 slotte la/ig w]d5 bij het     
loop5 op /e5a*tig5 bodem en jag5 van de 
prooi4 ,da>door w>5 zij v]pli*t die     
uitspr+5de nagels 9 te trekk51 en zoo is
 ga&eweg die eig5a>dige s*e$e ont/aan1  
wa>9 kat1 tijg]1 leeuw1 etc4 hun klauw 9
 ru/ opb]g54  ,lang5 tijd regelmatig 9  
e5 bepaalde ri*t+ volgeh\d5 inspann+ tot
 bevr$ig5 van--door natuur ( om/&igh$5  
geis*te--behoeft5 v]groot5 de betreff5de
 li*aamsdeel5 tot afmet+5 en e5 g$aante 
die zij zond] die g]egelde inspann+ van 
het di] nooit z\d5 v]kreg5 hebb54       

,wa>nem+5 bij alle bek5de di]5 lev]5    
da>voor de ov]vlo$ige bewijz54  ,e5 van 
de treff5d/e voorbeeld5 toont wel de    
kango]oe4 ,dit di] heeft e5 opg]i*te    
h\d+ aang5om51 /eun5de op a*t]poot5 en  
/a>t en v]plaat/ zi* sle*ts door te     
spr+51 da>bij ov]e9d blijv5de t5 behoeve
 van de jong51 die 9 e5 buidel aan het  
ond]lijf word5 meeg$rag54 ,ziehi] de    
resultat54  #a;e4 ,de voorpoot51        
uitsluit5d gebruikt tot /eun 9 de       
oog5blikk51 wa>9 de opg]i*te h\d+ v]lat5
 wordt1 hebb5 zi* nooit ev5r$ig met de  
&]e deel5 ontwikkeld en zijn mag]1 kle9 
en vrijwel kra*teloos geblev54  #b;e4   
,de a*t]poot5 da>5teg51 bijna voortdur5d
 9 actie tot /eun ( sprong1 zijn ze]    
groot en /]k ontwikkeld geword54  #c;e4 
,t5 slotte is de 9 ru/ en beweg+ zoo    
kra*tig meew]k5de /a>t aan d5 wortel    
buit5geme5 /evig en dik geword54  ,deze 
ov]bek5de feit5 v]mog5 zek] wel voor    
e5ig orgaan ( li*aamsdeel de gevolg5 te 
bewijz5 van g]egeld gebruik4 ,en mo*t m5
 nu van e5 ( &] bijzond] kra*tig        

ontwikkeld orgaan bew]51 dat zijn       
voortdur5de oef5+ da> niets aan toe     
doet--( ru/ niet f doet--en dat het er  
altoos zoo gewee/ is s$]t de s*epp+ van 
de betreff5de soort1 zoo z\ ik vrag51   
wa>om dan de wilde e5d5 bet] kunn5      
vlieg5 dan de tamme8 ,en ik kan da>5aan 
e5 m5igte voorbeeld5 toevoeg51 aan ons  
eig5 organisme ontle5d1 die de v]s*ill5 
bewijz51 teweeggebra*t door al- ( niet  
gebruik onz] eig5 li*aamsdeel54         
,weliswa> word5 deze niet erfelijk      
voortgezet1 want dan z\d5 zij nog veel  
belangrijk] zijn4  ,9 het twe$e deel zal
 ik aantoon51 dat als e5 di] het e5 ( &]
 wil v]ri*t51 de betreff5de organ5      
t]/ond tot de h&el+ aangezet word5 door 
het toevloei5 van fijne z5uwfluid51 die 
de bepal5de oorzaak van de beweg+ word54
 ,talrijke wa>nem+5 /aan hi]voor zond]  
e5ig5 twijfel borg4 ,het gevolg is1 dat 
veelvuldige h]hal+ dez] lev5sv]ri*t+5 de
 ervoor noodige organ5 v]/]kt1          
uitbreidt1 ontwikkelt1 jazelfs nieuw    
vormt4 ,m5 heeft sle*ts nauwgezet a*t te

 gev5 op alles1 wat te dez5 opzi*te     
voorvalt1 om zi* te ov]tuig5 van deze   
w>e oorzaak van organis*e ontwikkel+ en 
v]&]+4  ,elke wijzig+ 9 e5 orgaan1      
v]kreg5 door e5 voldo5de regelmatig     
gebruik1 erft v]volg5s ov]1 indi5 het   
geme5s*appelijk eig5 is aan de beide    
p>5de individu54 ,zoo wordt die wijzig+ 
ov]g$rag5 op alle volg5de gesla*t51 die 
aan dezelfde om/&igh$5 ond]worp5 zijn   
zond] ha> zelf langs direkt5 weg te     
moet5 v]w]v54  ,bij de p>+ v]h9d]t      
ov]ig5s noodw5dig de m5g+ tuss*5        
individu5 met v]s*ill5de eig5s*app5 en  
vorm5 de con/ante voortplant+ da>van4   
,en dat v]ho$t jui/1 dat bij d5         
m5s*--aan om/&igh$5 van zoo uite5loop5d5
 invlo$ ond]worp5--toevallig opg$ane    
gebrek5 ( eig5s*app5 word5 ov]gerfd4    
,als 9 zoo'n geval /e$s twee zoodanige  
individu5 pa>d51 z\d5 zij dezelfde      
eig5a>digh$5 voortbr5g51 en indi5 dan de
 opvolg5de g5]aties zi* tot zulke       
huwelijk5 bepaald51 z\ er e5 bijzond]1  
ap>t ras gevormd word54 ,ma> aanh\d5de  

m5g+ van ond]l+ afwijk5de m5s*5 doet    
alle 9 ongewone om/&igh$5 v]kreg5       
bijzond]h$5 we] v]dwijn54 ,zond] de     
af/&5 tuss*5 de m5s*elijke              
v]blijfplaats5 z\d5 dan ook voorzek]    
door de gesla*telijke v]m5g+ de         
algeme5e1 *>act]i/ieke ond]s*eid5 tuss*5
 de v]s*ill5de volk]5 v]dwijn54  ,indi5 
ik hi] alle klass51 ord51 gesla*t5 en   
soort5 de revue z\ will5 lat5 passe]51  
zoo kon ik aantoon51 dat 9 all5 deele de
 b\w d] teg5woordige di]51 hun organ51  
v]mog5s1 enz4 ov]al het uitsluit5d      
gevolg zijn van de om/&igh$51 wa>ond]   
elke soort zi* van nature bevond5 heeft 
en van de opg$rong5 gewoont51 ma>       
ge5sz9s van e5 aanvankelijk5 vorm1 die  
tot de huidige lev5sgewoont5 g5oopt z\  
hebb54  ,gelijk bek5d1 v]ke]t de z4g4   
,ai ( luia>d 7,bradypus tridactylus7    
voortdur5d 9 e5 d]gelijk5 /aat van      
zwakte1 dat hij sle*ts uit]/ langzame en
 bep]kte beweg+5 uitvo]t en moeilijk op 
d5 grond loopt4 ,z traag beweegt hij    
zi*1 dat hij1 na> bewe]d wordt1 sle*ts  

e5 vijftigtal /app5 p] dag kan do54 ,ook
 /emt de organisatie van dit di]1 na>   
bek5d1 volkom5 ov]e5 met zijn zwakheid (
 onges*ik!id tot loop5 en is buit5 /aat 
tot e5ige beweg+1 &]s dan de            
bov5oms*rev5e4 ,9 de v]ond]/ell+ nu1 dat
 de ,ai van nature deze bew]ktuig+      
ontvang5 _h1 heeft m5 geme5d1 dat deze  
hem tot zijn gewoont5 en ell5dig5       
lev5s/aat doemde4  ,wel v]re van aldus  
te d5k5 b5 ik ov]tuigd1 dat             
oorspronkelijk noodg$wong5 aang5om5     
gewoont5 onv]mijdelijk hebb5 moet5 leid5
 tot de huidige organisatie van d5      
luia>d4 ,voortdur5de gev>5 mog5 deze    
soort vroeg] voorgo$ de wijk hebb5 do5  
nem5 9 de boom51 en er zi* do5 vo$5 met 
blad]52 blijkba> zal zij zi* dan hebb5  
moet5 sp55 van all]lei beweg+51 eig5 aan
 de bodem-di]54 ,alle behoeft5 van d5   
,ai zull5 zi* dus hebb5 bepaald tot     
hang]ig langs de takk5 te kruip5 om     
blad]5 te plukk5 en dan ma> w]keloos 9  
d5 boom te blijv51 zorg5de niet te      
vall54 ,die luiheid zal ov]ig5s nog door

 de hitte van het klimaat 9 de h& gew]kt
 zijn1 welke w>mblo$ige di]5 to* al me] 
tot ru/ dan tot beweg+ noodt4--,als nu  
de ai g$ur5de lang5 tijd e5 boomlev5    
geleid heeft met zijn langzame en we9ig 
gev>ie]de beweg+5--ma> voldo5de voor de 
behoeft5--dan zal zijn bew]ktuig+ zi*   
ga&eweg aan de nieuwe behoeft5 hebb5    
aangepa/1 en het gevolg da>van zal zijn 
gewee/3  #a;e4 ,dat bij de voortdur5de  
pog+5 dez] di]5 om de boomtakk5         
gemakkelijk te omklemm5 de arm5 zi*     
v]l5gd hebb54  #b;e4 ,dat door het      
aanh\d5de klaut]5 de klauw5 ze] lang en 
krom uitgegroeid zijn4  #c;e4 ,dat de   
nooit afzond]lijk geoef5de v+]s alle    
ond]l+e beweeglijkheid v]lor5 hebb51 zi*
 v]e5igd hebb5 en sle*ts tot            
geme5s*appelijk buig5 en /rekk5 9 /aat  
blijv54  #d;e4 ,dat door telk5s we]     
omvatt5 van /am ( dikke takk5 de dij5   
ga&eweg v] uit elka> zijn gaan wijk51   
hetge5 zal hebb5 bijg$rag5 tot          
bekk5v]wijd+ en tot v]plaats5 van de    
bekk5holte na> a*t]54  #e;e4 ,dat       

t5slotte e5 groot aantal be5d]5         
sam5gesmolt5 zijn en e5 ge/eldheid en   
g$aante v]kreg5 hebb51 ov]e5kom/ig de   
gewoont5 dez] di]51 met uitsluit+ van   
alle &]e4  ,dit /aat onwe]sprekelijk    
va/1 gelijk dan ook ind]daad de natuur  
ons 9 duiz5d &]e gevall5 doorloop5d     
ov]e5kom/ige voorbeeld5 laat zi5 van d5 
invlo$ d] om/&igh$5 op de gewoont5 en   
van deze we] op vorm1 ge/eldheid en     
v]h\d+5 d] di]lijke li*aamsdeel54--,da> 
het opsomm5 van me] aanhal+5 e*t]       
volkom5 ov]bodig is zett5 wij hi] het   
ho(dpunt van de discussie nog e5s       
kortelijk uite54  ,e5 feit is1 dat na>  
gelang van gesla*t en soort de          
v]s*ill5de di]5 elk bijzond]e gewoont5  
hebb5 en e5 da>mee volmaakt ov]e5/emm5de
 organisatie4--,uit de bes*\w+ da>van   
kan m5 na> believ5 e5 dez] twee--beide  
onbewijsb>e--gevolgtrekk+5 afleid51     
t4w43  ,tot nu toe aang5om5 conclusie3  
bij het voortbr5g5 d] di]5 heeft de     
natuur 7( ha> s*epp]7 alle mogelijke    
lev5som/&igh$5 voorzi5 en aan i$]e soort

 e5 /&va/ige bew]ktuig+ en 9 all5 deele 
bepaald51 onv]&]lijk5 vorm gegev51 die  
h5 dwong te lev5 9 huidige woonplaats5  
en klimat5 en hi] hun geijkte gewoont5  
getr\w te blijv54  ,mijn eig5 conclusie3
 bij het a*t]e5volg5s voortbr5g5 van    
alle di]soort5 heeft de natuur1 door met
 de e5v\dig/e te beg9n5 en met de mee/  
volkom5e te e9dig51 hunne bew]ktuig+    
trapsgewijze gecomplice]d4 ,en bij de   
algeme5e v]spreid+ ov] alle bewoonb>e   
/rek5 van d5 a>dbol heeft elke soort    
ond] invlo$ d] omr+5de om/&igh$5--van   
liev]l$e--h>e huidige gewoont5 v]kreg5  
en zijn h>e organ5 tot hun teg5woordig5 
/aat omgevormd4  ,de e]/e dez] beide    
gevolgtrekk+5 wordt tot h$5 vrijwel     
algeme5 aang5om54 ,naa/ onv]&]lijke     
organisatie d] di]51 neemt zij aan1 dat 
de om/&igh$5 hunn] woonplaats5 zi* nimm]
 wijzig54 ,want indi5 dat wel het geval 
w>e1 z\d5 dezelfde di]5 er niet me]     
kunn5 lev52 en de mogelijkheid om eld]s 
ov]e5kom/ige om/&igh$5 op te kunn5 zoek5
 /ond nog te bezi54  ,de twe$e          

gevolgtrekk+ is mijn eig5e4 ,zij        
v]ond]/elt1 dat ond] invlo$ d]          
gewoont5--middellijk v]oorzaakt door de 
om/&igh$5--de organis*e om/&igh$5 bij   
elk di] v]/rekk5d gewijzigd kan word5 en
 tot hun huidig5 toe/& gebra*t zijn4    
,om deze laat/e opvatt+ te ontz5uw5 valt
 e]/ te bewijz51 dat elk punt van het   
a>dopp]vlak zi*zelf 9 a>d1 betrekkelijke
 ge/eldheid1 klimaat1 enz4 /e$s gelijk  
blijft1 en v]volg5s1 dat ge5 enkel      
di]lijk orgaan1 zelfs na e5 lang        
tijdsv]loop1 ooit e5ige wijzig+ ond]gaat
 door het v]&]5 d] om/&igh$5 en door de 
noodzaak1 die h5 dw+t tot &]5 h&el en   
w&el dan de gewone4  ,indi5 nu ook ma> 9
 e5 enkel geval e5 s9ds lang getemde    
di]soort afwijkt van d5 /amvorm en m5   
bij zoo'n huisdi] e5 groote individueele
 vormv]s*eid5heid aantreft na> gelang   
van de v]s*ill5de hun aangew5de         
gewoont51 dan /rookt voorzek] de e]/e   
conclusie vol/rekt niet met de          
natuurwett51 de twe$e da>5teg5 wl4      
,alles wij/ dus 9 de ri*t+ van mijn     

opvatt+1 t4w41 dat ge5sz9s de di]lijke  
li*aamsvorm5 aanleid+ gev5 tot de       
gewoont5 en lev5swijz51 ma> deze laat/e 
integ5deel1 met alle &]e invlo$rijke    
om/&igh$51 mett]tijd de ge/alte d] di]5 
9 all5 deele bew]k/elligd hebb54        
,tegelijk met de nieuwe vorm5 w]d5      
nieuwe v]mog5s v]kreg5 en ga&eweg is de 
natuur al omvorm5d tot de huidige di]5  
gekom54  ,kan er 9 de natuurlijke       
hi/orie wel e5 gewi*tig] bes*\w+ be/aan 
en onze a&a*t me] wa>d zijn dan deze zoo
 jui/ uite5gezette8      ,,*apt] ,,viii 
,ho(d/uk ,,viii  ,ov] de natuurlijke    
,orde d] ,di]5 en hoe hunne indeel+     
da>mee te do5 ov]e5/emm54   ,ik heb 9   
ho(d/uk ,v re$s opgem]kt1 dat het       
wez5lijke doel van e5 indeel+ d] di]5   
zi* onz]zijds niet moet bepal5 tot het  
bezit van e5 lij/ van klass51 gesla*t5  
en soort51 ma> dat zij door h>e         
rangs*ikk+ tegelijk e5 uit/ek5d         
hulpmiddel bij de /udie van de natuur   
moet zijn en het mee/ ges*ikt om ons ha>
 loop1 middel5 en wett5 te do5 k5n54    

,intuss*5 s*room ik niet te zegg51 dat  
onze algeme5e zologis*e sy/em5 9        
teg5ge/elde volgorde g]angs*ikt zijn als
 die van de natuur zelf bij het tot     
aanzijn roep5 van h>e v]s*ill5de lev5de 
s*epsel5 gevolgd2 zoodat1 als wij1 na>  
oud gebruik1 voorts*rijd5 van de me]    
sam5ge/elde tot de me] e5v\dige1 wij het
 begrijp5 van d5 vooruitgang 9          
organisatie bemoeilijk51 wa>door we de  
oorzak5 da>van alsm$e zijn ond]brek+5   
m9d] gemakkelijk vatt54  ,als m5 het    
nut1 ja1 de onontbe]lijkheid voor e5    
ge/eld doel van e5 bepaald d+ erk5d     
heeft1 en er is ge5 ong]ief aan v]bond51
 dan moet m5 zi* haa/5 het uit te vo]51 
(s*oon het niet 9 gebruik moge          
zijn4--,zoo nu is het geval met de aan  
de algeme5e indeel+ d] di]5 te gev5     
rangs*ikk+4  ,zoo zull5 wij zi51 dat het
 vol/rekt niet onv]s*illig is1 met welk 
e9de die indeel+ beg9t1 en dat het niet 
aan onze keuze is ov]gelat54  ,het tot  
op d5 huidig5 dag gevolgde gebruik om de
 mee/ volkom5 di]5 aan het ho(d d] rij  

te zett5 en de onvolkom5/e en e5v\dig/e 
aan het lage e9de v9dt zijn oorsprong   
e5]zijds 9 onze neig+ om /e$s d5        
voorkeur te gev5 aan de zak51 die ons   
het mee/ treff51 behag5 ( belang        
inboezem52 &]zijds doordat m5 liev] van 
het bek5d]e na> het m9d] bek5de         
voorts*rijdt4  ,9 d5 aanvang van de     
/udie d] natuurlijke hi/orie liet5 deze 
ov]weg+5 zi* ongetwijfeld ze] wel hoor52
 ?ans e*t] moet5 zij wijk5 voor de      
behoeft5 d] wet5s*ap en 9 het bijzond]  
voor zulke1 die de k5nis d] natuur      
bevord]54  ,indi5 wij ook al door het   
groote aantal en de v]s*eid5heid d] di]5
 9 de natuur ons niet kunn5 vlei51      
nauwkeurig de w]kelijke volgorde te     
k5n51 die zij bij hunne voortbr5g+ heeft
 gevolgd1 zoo is to* dieg5e1 die ik     
/raks ga uite5zett51 wa>s*ijnlijk van de
 h>e e5 vrij getr\w beeld3 ons gezond   
v]/& en alle v]zamelde k5nis sprek5     
da>voor4  ,ind]daad1 als het wa> is1 dat
 alle lev5de wez5s natuurvoortbr5gsel5  
zijn1 kan m5 niet weig]5 te geloov51 dat

 de natuur deze sle*ts a*t]e5volg5s     
heeft kunn5 voortbr5g51 en niet alle    
tegelijk]tijd 9 e5 ondeelba> oog5blik4  
,als dat zoo is heeft m5 ook alle r$5 te
 d5k51 dat zij alle5 met de e5v\dig/e   
begonn5 is en pas 9 de laat/e plaats de 
mee/ sam5ge/elde organism5 van di]5- (  
plant5rijk4  ,de botanici hebb5 aan de  
zolog5 het e]/e voorbeeld gegev5 van de 
w]kelijke rangs*ikk+1 die m5 9 de       
algeme5e indeel+ moet aanw5d5 om de     
,orde d] natuur zelve voor te /ell54    
,want met de acotyl$ones ( agam5 vorm5  
zij de e]/e klasse d] plant51 d4w4z4 met
 de e5v\dig/ georganise]de en 9 alle    
opzi*t5 mee/ onvolkom5 plant5 die 9 het 
geheel ge5 zaadlobb5 en vat5 9 hun      
weefsels hebb52 wi] gesla*t niet is uit 
te mak5 en die eig5lijk sle*ts uit      
celweefsels zijn sam5ge/eld1 dat 9 de   
v]s*ill5de uitbreid+5 e5igsz9s gewijzigd
 is4  ,wat de plantkundig5 g$aan hebb5  
voor de gewass51 dat moet5 wij do5 voor 
de di]52 niet alle51 omdat de natuur    
zelf het zoo aanwij/1 en de r$e het wil1

 ma> ook1 omdat de natuurlijke volgorde 
d] klass5 volg5s to5em5d-sam5ge/elde    
bew]ktuig+ bij de di]5 vrij wat         
gemakkelijk] is uit te mak5 dan bij de  
plant54  ,t]wijl deze orde bet] de      
natuurlijke zal we]gev51 zal zij de     
/udie d] voorw]p5 veel gemakkelijk]     
mak51 de di]lijke organism5 en hun      
voorts*rijd5de sam5/ell+ van klasse tot 
klasse bet] do5 k5n5 en nog bet] de     
betrekk+5 lat5 zi5 tuss*5 de v]s*ill5de 
grad5 van di]lijke organisatie en de    
uitw5dige k5m]k51 die wij mee/ gebruik5 
om de klass51 ord51 families1 gesla*t5  
en soort5 te k>akt]ise]54  ,ik voeg aan 
deze beide bes*\w+51 die niet ern/ig    
be/r$5 kunn5 word5 nog toe1 dat als de  
natuur die de organism5 niet eeuwigdur5d
 heeft kunn5 mak51 hun niet het v]mog5  
tot de voortplant+ #bg gegev5 _h1 zij   
dan alle soort5 direct _h moet5         
voortbr5g51 wa>bij zij het e*t] ma> tot 
e5 enkel di] en plant1--n4l4 de         
all]e5v\dig/e van beide--z\ gebra*t     
hebb54  ,bov5di51 indi5 de natuur aan de

 h&el+5 van het organisme niet het      
v]mog5 gegev5 _h1 om zi*zelf hoe lang]  
hoe sam5ge/eld] te mak51 door de kra*t  
d] vloei/(-beweg+--en da>door van de    
organ5 zelf--te do5 to5em5 en indi5 ze  
de v]kreg5 v]bet]+5 en vooruitgang 9    
bew]ktuig+ niet door de voortplant+     
va/geh\d5 _h1 dan z\ ze zek] nooit die  
one9dig groote v]s*eid5heid van di]5 en 
plant5 voortgebra*t hebb54  ,zij heeft  
t5 slotte niet ma> dadelijk bij het e]/e
 beg9 de functies van de all]hoog/e di]5
 kunn5 s*epp52 want deze hebb5 sle*ts   
plaats met behulp van e5 ze] +ewikkeld  
/elsel van organ51 en het be/aan hi]van 
heeft zij langzam]h& moet5 voorb]eid54  
,om dus tot d5 teg5woordig5 /& van zak5 
9 de lev5de natuur te g]ak51 heeft de   
,natuur sle*ts spontaan1--d4w4z4 zond]  
hulp van e5ig organis* proces--de       
all]e5v\dig/e organism5 behoev5 voort te
 br5g52 en zij br5gt ze ook nog ?ans    
voort1 t] geleg5] plaats en tijd4 ,door 
nu aan de zelf-ges*ap5 wez5s de v]mog5s 
te gev51 zi* te vo$51 te groei51 zi*    

voort te plant5 en telk5s d5 v]kreg5    
vooruitgang 9 hun organisatie va/ te    
legg51 en v]volg5s die eig5s*app5 op    
alle voortgebra*te nakomel+5 ov] te     
drag51 zijn mett]tijd door de enorme    
v]s*eid5heid van de altijd wissel5de    
om/&igh$51 al die klass5 en ord5 van de 
lev5de w]eld a*t]e5volg5s 9 aanzijn     
g]oep54  ,met de trapsgewijze opklimm+1 
die /ellig be/aat 9 de to5em5de         
sam5ge/eldheid van de organisatie d]    
di]5 en zo[el 9 het aantal als 9 de     
volmak+ hunn] functies1 v]kondigt m5    
v]re van e5 nieuwe wa>heid1 want re$s de
 ,griek5 m]kt5 ha> op #bh1 ma> zij kond5
 er de beg9sel5 en bewijz5 nog niet van 
gev51 omdat het hun aan de da>toe       
noodige k5nis ontbrak4  ,tot re*t begrip
 van de beg9sel51 die mij geleid hebb5  
bij het ov]zi*t d] di]51 dat ik zoo     
dadelijk zal gev5 en om bet] die bewu/e 
opklimm+ te do5 gevoel5 heb ik de       
organisatie-sy/em5 ov] het geheele      
di]5rijk 9 zes grad5 v]deeld1 die       
duidelijk van elka> zijn ond]s*eid54    

,van deze zes omvatt5 de e]/e vi] de    
ongew]velde di]5 en da>mee de e]/e ti5  
klass5 volg5s onze nieuwe indeel+4 ,de  
laat/e twee da>5teg5 bevatt5 de         
v]tebrat51 dus de laat/e vi] 7( vijf7   
di]klass54  ,met behulp van dit middel  
zal m5 gemakkelijk d5 door de natuur    
gevolgd5 loop bij de voortbr5g+ van h>e 
di]5 kunn5 volg5 en langs de geheele    
reeks de v]worv5 v]bet]+5 9 bew]ktuig+  
ond]s*eid5 en ov]al zo[el de            
nauwkeurigheid d] indeel+ als het gepa/e
 d] toegek5de rang5 controle]5 door     
ond]zoek van de betreff5de k5m]k51 enz4 
,zoo geef ik al me]d]e j>5 college ov]  
de ev]tebrat51 wa>bij ik altijd van het 
m9- tot het mr-sam5ge/elde s*rijd4      
,t5e9de de ge/eldheid 9 all5 deele van  
de algeme5e reeks d] di]5 9 ha> v]b& des
 geheels bet] we] te gev5 will5 wij e]/ 
e5 tabel op/ell5 van de ve]ti5 klass5   
van het di]5rijk1 wa>bij wij ons bepal5 
tot e5 ze] e5v\dige s*ets van hun       
eig5s*app5 en de trapp5 van bew]ktuig+  
wa>op zij /aan4       ,tabel ,i ,van de 

trapswijze indeel+ en classificatie d]  
di]5 zoo nauw mogelijk volg5s hunne     
,natuurlijke ,orde   ,,ongew]velde      
,,di]5   ------ ,,table     ,klass5   ,i
 ,,infusoria4 7,,afgietseldi]tjes74     
,vormlooze di]51 zi* voortplant5de door 
deel+ ( knopvorm+2 het li*aam           
geleia*tig1 doorzi*tig en homoge51      
sam5trekba> en microscopis* kle92       
ge5]lei /raalsgewijze t5takels (        
rondwiel5de aanhangsels2 ge5 enkel      
bijzond] orgaan1 zelfs niet voor de     
spijsv]t]+4  ,i5 ,,graad3 ,ge5 z5uw52   
ge5 vat52 ge5 &]e inw5dige organ5 dan   
die voor de spijsv]t]+4   ,,ii ,,polypi4
 7,,poliep574  ,voortplant+ door        
knopvorm+2 li*aam tot zelfh]/ell+       
ges*ikt en zond] &]e inw5dige organ5 dan
 e5 spijsv]t]+skanaal met n enkele op5+4
  ,mond e9d/&ig1 /raalsgewijze omgev5   
van t5takels ( voorzi5 van gewimp]de1   
rondwiel5de aanhangsel54  ,de mee/e     
vorm5 sam5ge/elde koloni54   ,,iii      
,,radiata4 7,,/raaldi]574  ,vrijlev5d en
 oneig5lijke ei]5 legg5d2 het li*aam tot

 zelfh]/ell+ 9 /aat4 ,ge5 kop1 oog5 (   
gel$e poot51 de deel5 /raalsgewijze     
g]angs*ikt4 ,mond ond]/&ig4  ,i,ien     
,,graad3 ,ge5 ov]langs*e ganglieket52   
ge5 vat5 voor d5 blo$somloop2 e5ige     
inw5dige organ5 buit5 die voor de       
spijsv]t]+4   ,,iv ,,v]mes4 7,,worm574  
,oneig5lijke ei]5 legg5d2 li*aam als    
zoodanig tot de voortbr5g+ ges*ikt1     
zond] g$aantev]wissel+5 en nooit met    
oog5 ( gel$e poot52 ge5 /raalsgewijze   
rangs*ikk+ d] inw5dige deel54   ,v      
,,insecta 7,,gekorv5 ,,di]574           
,ei]legg5d1 e5 g$aantev]wissel+ ond]ga&e
 en 9 volkom5 toe/& met oog5 9 d5 kop1  
zes gel$e poot5 en zi* all]wege         
v]takk5de lu*tbuiz52 e5 enkele bevru*t+ 
9 d5 loop van het lev54  ,i,i,ien       
,,graad3 ,z5uw5 e9dig5de 9 e5 ov]langs*e
 ganglieket52 ademhal+ door lu*?\d5de   
tra*een2 ge5 ( onvolkom5 blo$somloop4   
,,vi ,,ara*nida7,,sp9a*tig574           
,ei]legg5d1 altijd met gel$e poot5 en   
oog5 9 d5 kop1 en ge5 g$aantev]wissel+  
ond]ga&e4 ,bep]kte tra*een voor de      

ademhal+2 e5 beg9 van blo$somloop2      
v]s*eid5e bevru*t+5 9 d5 loop van het   
lev54   ,,vii ,,cru/acea7,,s*aaldi]57   
,ei]legg5d1 met gele$ li*aam en poot51  
v]s*aalde huid1 oog5 9 d5 kop en mee/al 
vi] spriet52 ademhal+ door kieuw52 e5   
ov]langs*e ganglieket54  ,i,ven ,,graad3
 ,z5uw5 e9dig5de 9 h]s55 ( e5           
ganglieket52 ademhal+ met kieuw52 ad]s  
en slagad]s voor d5 blo$somloop4        
,,viii ,,annelida 7,,r+worm574          
,ei]legg5d met v]l5gd en g]+d li*aam2   
ge5 gel$e poot52 oog5 bij uitzond]+2    
ademhal+ door kieuw52 e5 ganglieket54   
,,ix ,,cirrhip$ia 7,,rankpootig574      
,ei]legg5d met e5 mantel en gel$e arm5  
wa>van de huid hoorna*tig is2 ge5 oog52 
ademhal+ met kieuw52 e5 ganglieket54    
,i,ven ,,graad3 ,z5uw5 e9dig5de 9 h]s55 
( e5 ganglieket52 ademhal+ met kieuw52  
ad]s en slagad]s voor d5 blo$somloop4   
,x ,,mollusca 7,,weekdi]574  ------     
,ei]legg5d met week1 ongele$ li*aam en  
e5 mantel van v]s*ill5d5 vorm2 ademhal+ 
door kieuw51 die 9 ligg+ en vorm zi*    

ond]s*eid52 no* ruggem]g1 no*           
ganglieket5 ma> de z5uw5 e9dig5 9 h]s554
   ,,gew]velde ,,di]5   ------ ,,table  
,klass5   ,,xi ,,pisces 7,,viss*574     
,ei]legg5d zond] melkkli]52 ademhal+    
volkom5 en altijd door kieuw52 e5 beg9  
van 7#b ( #d7 l$emat52 voortbeweg+ door 
v9n52 huid zond] ve]5 ( ha>4  ,v5       
,,graad3 ,z5uw5 e9dig5d 9 h]s551 die de 
s*$elholte niet vull52 h>t met e5 boezem
 en k\d blo$4   ,,xii ,,reptilia        
7,,kruip5de ,,di]574  ,ei]legg5d zond]  
melkkli]52 ademhal+ onvolkom51 mee/ door
 long51 hetzij t5 all5 tijde1 hetzij    
alle5 9 volwass5 /aat2 l$emat5 vi] (    
twee ( ge52 ge5 h>5 no* ve]5 op de huid4
   ,,xiii ,,aves 7,,vogels74  ,ei]legg5d
 en zond] melkkli]52 vi] gel$e poot5    
wa>van twee tot vleugels omgevormd2     
volkom5 ademhal+ door va/gehe*te1       
doorboorde long52 ve]5 op de huid4      
,v,ien ,,graad3 ,z5uw5 e9dig5d 9 h]s55  
die de s*$elholte geheel vull52 h>t met 
twee boezems en w>m blo$4   ,,xiv       
,,mammalia 7,,zoogdi]574  ------        

,lev5db>5d met melkkli]52 vi] gel$e     
poot51 soms e*t] twee2 volkom5 ademhal+ 
met ondoorboorde long54 ,li*aam al?ans  
g$eeltelijk beha>d4   ,de ge/eldheid van
 deze klass5 is van di5 a>d1 dat m5     
altijd g$wong5 zal zijn1 zi* er mee te  
v]e5ig5771 zelfs al z\ m5 hun ond]l+e   
s*eidslijn5 v]w]p52 en wel1 omdat zij   
gegrond is op organisatie van de        
betreff5de lev5de wez5s4 ,en e5 bes*\w+ 
da>van legt de betrekk+5 bloot tuss*5 de
 sam5/ell5de elem5t5 van elke afdeel+ en
 d5 rang van elk h>] 9 de geheele reeks4
  ,m5 zal nooit deugdelijke motiev5     
kunn5 aanvo]51 om deze indeel+ 9 ha>    
geheel te v]&]51 weg5s de zoo jui/      
opg5oemde r$554 ,ma> m5 zal de ond]deel5
 kunn5 wijzig51 vooral de ond]afdeel+5  
van de klass51 wijl de betrekk+5 tuss*5 
de da>aan ond]ges*ikte di]5 moeilijk] te
 bepal5 zijn en aan groot] willekeur    
ond]worp54  ,om nu bet] te do5 gevoel51 
hoeze] onze indeel+ d] di]5 ov]e5komt   
met de natuurlijke ,orde zelve1 ga ik e5
 uite5zett+ gev5 van de algeme5e reeks  

d] bek5de di]5 en h>e voornaam/e        
afdeel+51 da>bij voorts*rijd5de van het 
e5v\dig]e tot het sam5ge/eld]e1 volg5s  
ons bov5 g5oemde ri*tsno]4  ,mijn oogm]k
 zal da>bij zijn d5 lez] 9 /aat te /ell5
 om d5 rang te le]5 k5n51 di5 de 9 dit  
w]k me]mal5 g5oemde di]5 9 de reeks     
innem51 en hem de moeite te besp>5 zi*  
da>voor tot &]e di]kundige w]k5 te w5d54
  ,intuss*5 zal ik hi] sle*ts e5        
e5v\dige lij/ gev5 van de gesla*t5 en   
alle5 de voornaam/e afdeel+52 ma> deze  
zal voldo5de zijn om de uitgebreidheid  
van de algeme5e reeks te lat5 zi51 het  
natuurlijke van h>e rangs*ikk+ en het   
dw+5de van de plaats+ d] klass51 ord5 en
 welli*t ook van de families en g5]a4   
,m5 voelt wel1 dat de bijzond]h$5 van   
alle g5oemde voorw]p5 9 onze go$e w]k5  
ov] zologie mot5 be/ude]d word51        
aangezi5 de beh&el+ da>van 9 dit boek   
niet op mijn weg lag4       ,,tabel     
,,ii1 ,,algeme5e ,,indeel+ ,,d] ,,di]5  
,,9 ,,e5 ,,reeks ,,volg5s ,,de          
,,natuurlijke ,,orde ,,zelve            

,,ongew]velde ,,di]5 7,,ev]tebrata7     
,zij hebb5 ge5 w]velkolom en bijgevolg  
ook ge5 skelet2 voor zoov] er /eun5de   
elem5t5 voor de beweg+ d] deel5 zijn1   
ligg5 deze ond] de huid4 ,e5 ruggem]g   
ontbreekt1 en de bew]ktuig+ laat e5     
groote v]s*eid5heid van vorm5 zi54      
,,organisatie ,,van ,,d5 ,i5 ,,graad    
7,infusor5 en ,polyp57  ,zie tabel ,i   
7bov57 #bi   ,,klasse ,i ,,infusoria4   
,zie tabel ,i  ,opm]k+54  ,van alle     
bek5de di]5 zijn de afgietseldi]tjes het
 mee/ onvolkom5 en e5v\dig/ georganise]d
 en het arm/ aan v]mog5s2 voel5 do5 zij 
ze] zek] niet4  ,one9dig kle91          
geleia*tig1 doorzi*tig1 sam5trekba>1    
bijna homoge5 en niet 9 /aat tot het    
vo]5 van e5ig bijzond] orgaan door de al
 te zwakke ge/eldheid van hun deel5 /aan
 de infusor5 ind]daad niet me] dan 9 d5 
voorh( van het di]-zijn4  ,deze te]e    
di]tjes zijn de e5ige1 die zi* vo$5     
zond] eig5lijke spijsv]t]+771 ma> door  
de absorptie d] huidporin en inw5dige   
opzuig+4 ,9 dat opzi*t gelijk5 zij op de

 plant51 wi] organis*e beweg+5 voorts   
ook sle*ts ges*i$5 door prikkel+ van    
buit5 af4 ,de infusor5 e*t] zijn        
prikkelba>1 contractiel en volvo]5      
plotsel+e beweg+5 die telk5s h]haald    
kunn5 word51 hetge5 h5 van de gewass5   
ond]s*eidt4    ,,ov]zi*t ,,d]           
,,infusori,n    ,,orde ,i1 ,,infusoria  
,,nuda   ,zond] uitw5dige aanhangsel54  
,monas 7,amoebe74     ,volvox           
7,boldi]tje74     ,proteus4     ,vibrio4
     ,burs>ia4     ,colpoda4     ,,orde 
,,ii4 ,,infusoria ,,app5diculata   ,met 
uitspr+5de deel5 als h>51 hoorna*tige   
uit/eeksels ( e5 /a>t4       ,c]c>ia4   
,tri*oc]ca4 7,e5 zuigworml>ve74         
,tri*oda4   ,opm]k+4  ,de monade1 vooral
 ,monas t]mo is het onvolkom5/e en      
e5v\dig/e van alle bek5de di]51 v]mits  
het uit]/ kle9e lijfje sle*ts be/aat uit
 e5 geleia*tig1 doorzi*tig ma>          
sam5trekba> punt4 ,met dit wez5tje moet 
dus de volg5s de natuurlijke ,orde      
g]angs*ikte reeks d] di]5 beg9n54       
,,klasse ,,ii4 ,,polypi  ,zie ,tabel ,i4

  ,opm]k+54  ,bij de infusor5 hebb5 wij 
uit]/ kle9e di]k5s gezi51 wi] te]e      
li*aamsb\w alle /evigheid ( bijzond]5   
vorm mi/ en bijgevolg ook e5 duidelijk5 
mond en spijsv]t]+skanaal4  ,de polyp5  
e*t]1 (s*oon nog ze] e5v\dig            
georganise]d1 zijn to* niet zoo         
onvolkom5 me] als de infusoria4 ,de     
bew]ktuig+ heeft k5nelijke vord]+5      
gemaakt2 want re$s heeft de natuur voor 
de betreff5de di]5 e5                   
/&va/ig-regelmatig5 vorm v]kreg52 re$s  
zijn alle voorzi5 van e5 speciaal       
spijsv]t]+sorgaan en d]halve van e5     
mond1 d5 +ang van d5 spijsv]t]+szak4    
,om e5 idee te krijg5 van e5 polyp /elle
 m5 zi* voor3 e5 kle91 langw]pig li*aam1
 geleia*tig en ze] prikkelba> met aan   
het bov5e9de e5 mond1 voorzi5 van       
rad]organ5 ( wel van uit/ral5de         
t5takels1 en welke toegang geeft aan e5 
spijsv]t]+skanaal zond] v]d]e uitgang54 
,als m5 hi]aan toevoegt de ond]l+e      
v]klev+ van v]s*eid5e dez] li*aampjes1  
die aan e5 geme5s*appelijk lev5 deel    

hebb5 zal m5 het mee/ k5s*ets5de en     
opm]kelijke omtr5t h5 wet54  ,de polyp5 
zijn1 als hebb5de ge5 gevoelsz5uw5 no*  
ap>te ademhal+sorgan5 no* blo$vat51 lag]
 bew]ktuigd dan de volg5de di]klass54   
,,ov]zi*t ,,van ,,de ,,polyp5   ,,orde  
,i4 ,,rad]polyp5 7,,rotif]i7  ,mond met 
trilha>- en rad]-organ54                
,urceol>ia4     ,bra*ionus8             
,vorticella4 7klokdi]tje1 e5            
infusorium74      ,,orde ,,ii4 ,,polyp5 
,,met ,,polyp5/ok   ,hebb5 rondom d5    
mond /raalsgewijze voel>m5 en zijn      
beve/igd op e5 polyp5/ok1 die niet 9 het
 wat] zweeft4  #a4 ,/ok vliezig (       
hoorna*tig1 zond] duidelijke s*ors #cj4 
,cri/atella 7,mosdi]tje74               
,plumatella 7,mosdi]tje74     ,tubul>ia 
7,pyppoliep74     ,s]tul>ia 7,zeemos74  
,cellul>ia 7,mosdi]tje74     ,flu/ra    
7,hoornwi]74     ,cellepora4            
,botryllus 7,geleikor/ #ca74   #b4 ,/ok 
met e5 hoorna*tige z1 door s*ors b$ekt4 
,acetabulum4 #cb     ,corall9a4         
,spongia 7,spons74     ,alcyonium       

7,doomansduim74     ,antipa!s 7,zw>t    
koraal74     ,gorgonia 7,hoornkoraal74  
#c4 ,/ok met geheel ( g$eeltelijk       
v]/e5de z en b$ekt door e5 s*orsa*tige  
kor/4       ,isis 7,wit koraal74        
,corallium 7,edel koraal74   #d4 ,/ok   
geheel v]/e5d en zond] s*ors4           
,tubipora 7,orgelkoraal74               
,lunulites4     ,ovulites4              
,sid]olites4     ,orbulites4            
,alveolites4     ,ocell>ia4             
,madrepora4 7,sponskoraal74             
,c>yophyllia 7,bek]koraal74             
,turb9olia 7,solitair koraal74          
,fungia 7,zwamkoraal74     ,pavonia4    
,es*>a 7,mosdi]tje74     ,retepora      
7,netkoraal7 #cc4     ,millepora        
7,hydrokoraal74     ,arg>icia4          
,mae&r9a 7,h]s5koraal74     ,a/raea4    
7,/]koraal74     ,cyclolites4           
,dactylopora4     ,virgul>ia4 7,li*t5d  
diepwat]koraal74      ,,orde ,,iii4     
,,drijv5de ,,polyp5   ,/ok vrij1 v]l5gd 
en 9 het wat] drijv5d met hoorn- (      
be5a*tige z1 b$ekt met e5 voor alle     

polyp5 geme5s*appelijk week g$eelte2    
t5takels /raalsgewijze om d5 mond4      
,funicul9a4     ,v]etillum4             
,p5natula 7,zeev$]74     ,encr9us4      
7,zeeleliea*tige ,zeev$]s7              
,umbellula7ria74     ,,orde ,,iv4       
,,naakte ,,polyp5   ,de vaak veelv\dige 
voel>m5 /ral5 van d5 mond uit4 ,/ok     
ontbreekt4       ,p$icell>ia4           
,coryne4     ,hydra 7,zoetwat]poliep74  
,zoan?us4 7,zeeanemon57     ,act9ia4    
7,zeeanemon57     ,,organisatie ,,van   
,,d5 ,i,ien ,,graad  ,zie ,tabel ,i     
7,/raaldi]5 en worm57   ,,klasse ,,iii4 
,,radiata 7,,/raaldi]57   ,vrijlev5de   
di]5 met knop-a*tige ei]52 li*aam 9 /aat
 tot reg5]atie1 zo[el 9- als uitw5dig   
/raalsgewijs geb\wd4 ,e5 sam5ge/eld     
spijsv]t]5d orgaan en ond]/&ige1 enkel- 
( me]v\dig5 mond4   ,opm]k+54  ,dit is  
de d]de classicale s*eid+slijn1 die ik  
pass5d geoordeeld heb bij de natuurlijke
 indeel+ d] di]5 te trekk54--,hi] v9d5  
wij geheel nieuwe vorm51 die inmiddels 9
 n beg9sel1 n4l4 de /raalsgewijze       

rangs*ikk+ d] deel51 zoo 9- als         
uitw5dig1 hun v]wants*ap v]toon54  ,het 
zijn niet lang] langw]pige di]5 met     
bov5- en e9d/&ig5 mond1 mee/ va/zitt5d  
op e5 polyp5/ok en 9 e5 groot aantal    
tezam5 e5 geme5s*appelijk lev5 vo]5d2   
ma> de organisatie van deze di]5 is veel
 sam5ge/eld]1 als zijnde enkelv\dig1    
/e$s vrijlev5d771 eig5a>dig van ge/alte 
en geme5lijk om zoo te zegg5 9 omgeke]de
 h\d+ v]blijv5de4  ,bijna alle /raaldi]5
 v]toon5 buiz5 voor het opzuig5 van     
wat]1 die wat]h\d5de tra*een s*ijn52 bij
 e5 groot aantal v9dt m5 bijzond]e      
li*am5 gelijk5de op ei]/okk54  ,uit e5  
mmoire1 die ik zoo jui/ heb hoor5       
voorlez5 9 de v]gad]+ van pr(essor5 aan 
het ,museum v]neem ik1 dat e5 gele]d    
wa>nem]1 doctor ,spix1 e5 ,bei]s* arts1 
bij zee/]r5 en act9in e5 z5uw/elsel     
ontdekt heeft4 ,dr4 ,spix v]zek]t bij de
 roode zee/] e5 vle*tw]k van witte      
knoop5 en vezels gezi5 te hebb5 ond] het
 b9dweefselvlies dat als e5 t5t ov] de  
maag is uitgespann54 ,voorts w>5 er aan 

de basis van elk5 /raal twee knoop5 (   
ganglin1 ond]l+ door e5 netw]k v]bond5  
en van wa>uit &]e nett5 na> de naburige 
organ5 v]loop51 o4a4 twee fl9ke lange   
ov] de geheele l5gte van d5 /raal1 die  
de voetjes voorzi54  ,volg5s zijn       
wa>nem+5 v9dt m5 p] /raal3 twee         
z5uwknoop51 e5 uit/ulp+ van de maag1    
twee lev]lobb51 twee ei]/okk5 en        
tra*eekanal54  ,bij de zeeanemon5       
obs]ve]de ,dr4 ,spix 9 d5 voet ond] de  
maag e5ige p>5 ganglin rondom e5        
middelpunt en ond]l+ v]bond5 door       
cyl9dris*e nett5 wa>van er ook na> de   
hoog] geleg5 deel5 v]loop52 buit5di5 vi]
 ov>in rond de maag1 van welk] basis    
kanal5 gaan die na zi* v]e5igd te hebb5 
zi* op e5 lag] geleg5 punt 9 de         
vo$selholte uit/ort54--,hoe v]wond]lijk1
 dat d]mate sam5ge/elde organ5 aan de   
a&a*t d] betreff5de ond]zoek]s zijn     
ontsnapt6  ,indi5 ,dr4 ,spix zi* 9 zijn 
wa>nem+5 niet v]gi/ heeft door aan die  
organ5 e5 v]ke]d5 a>d en functie toe te 
k5n5--wat zooveel botanici ov]kom5 is1  

die gesla*telijkheid bij welhaa/ alle   
cryptogam5 gezi5 me55 te hebb51--dan is 
het resultaat3        #a;e4 ,dat m5 niet
 lang] het z5uw/elsel moet bes*\w5 als  
te beg9n5 bij de insect51 ma>      #b;e4
 bij de worm51 /raaldi]5 en zelfs bij   
,act9ia1 het     laat/e gesla*t d]      
polyp52      #c;e4 ,dat da>om nog niet  
alle polyp5 zoo'n /elsel 9 beg9sel      
behoev5 te bezitt5--7ev5m9 als          
bijvoorbeeld alle     reptiel5 kieuw5   
hebb572      #d;e4 ,dat desalniettem9   
het z5uw/elsel e5 bijzond] orgaan       
is1 niet bij alle lev5de wez5s          
voorkom5d1 no* bij de     plant51 no*   
bij alle di]54 ,want1 gelijk aangetoond1
     is zijn teg5woordigheid bij de     
infusorin uitgeslot5 en     voorzek] ook
 bij de me]d]heid d] polyp52 m5 z\ het  
bijv4 tev]geefs zoek5 bij de            
zoetwat]polyp1 die intuss*5     to* tot 
de laat/e orde van die klasse behoort1  
welke orde het     di*t/ bij de radiat5 
/aat1 als bevatt5de ook de act9in4      
,hoeze] gegrond dus de bov5g5oemde feit5

 ook mog5 zijn1 de 9 dit w]k            
uite5gezette bes*\w+5 omtr5t de         
a*t]e5volg5de vorm+ d] v]s*ill5de       
bijzond]e organ5 blijv5 onaangeta/      
be/aan1 op welk5 trap van de scala d]   
di]5 zij ook e5 aanvang nem54 ,en altijd
 geldt dit3 dat de di]lijke functies pas
 beg9n5 plaats te hebb5 bij het optr$5  
van de betreff5de organ54      ,,ov]zi*t
 ,,d] ,,radiata    ,,orde ,i4 ,,weeke   
,,/raaldi]5  ,li*aam geleia*tig2 huid   
week en doors*ijn5d1 zond] gel$e /ekels2
 anus ontbreekt4       ,/ephanomia4     
,luc]n>ia 7,bek]kwall574     ,physophora
 7,blaaskwal74     ,physalia            
7,portugees* oorlogss*ip74     ,velella 
7,zeilkwal74     ,porpita 7,platte      
buiskwal74     ,pyrosoma 7,vuurrol #cd74
     ,b]o 7,ribkwal74     ,aequorea     
7,hydrom$use74     ,rhizo/oma           
7,longkwal74     ,m$usa 7,groote kwal74 
,,orde ,,ii4 ,,/ekelhuidige ,,/raaldi]5 
7,,radiata ,,e*9od]mata7   ,huid        
ondoors*ijn5d1 kor/- ( l$]a*tig met     
intrekb>e voetjes ( op knobbeltjes      

bewegelijk beve/igde /ekels en 7dan7 met
 rij5 gaatjes4  #a4 ,zee/]r54 ,huid niet
 prikkelba> ma> beweeglijk2 ge5 anus4   
,ophiura 7,slang/]74     ,a/]ias        
7,zee/]74   #b4 ,zeegels4 ,huid no*     
prikkelba>1 no* beweeglijk2 e5 anus4    
,clypea/] 7,zees*ild74     ,cassidulus4 
,spatangus 7,zeeklit74     ,anan*ytes4  
,gal]ites4     ,nucleolites4     ,e*9us 
7,zeeegel74   #c4 ,zeekomkomm]s4 ,li*aam
 v]l5gd1 huid beweeglijk en prikkelba>2 
e5 anus4       ,holo?uria               
7,zeekomkomm]74     ,sipuncules         
7,spuitworm #ce74    ,opm]k+4           
,sipunculus is ze] v]want met de worm52 
weg5s het ontdekk5 van hun betrekk+5 tot
 de holo?ur5 zijn ze bij de /raaldi]5   
geplaat/771 wi] eig5s*app5 ze niet me]  
v]toon5 en aan welk] e9de ze d]halve    
moet5 kom54  ,bij e5 go$e natuurlijke   
indeel+ v]toon5 de e]/e en de laat/e    
g5]a d] klass5 de klassieke k>akt]trekk5
 het m9/ uitgesprok51 wijl ze zi* op d5 
gr5s bev9d54 ,en aangezi5 de            
s*eid+slijn5 kun/matig zijn moet5 zij   

wel die eig5s*app5 van hun klasse 9     
m9d]e mate bezitt54    ,,klasse ,,iv4   
,,v]mes 7,,worm57  ,weeke di]51 zi*     
voortplant5de met oneig5lijke ei]52 lang
 van vorm zond] kop1 oog5 ( poot5 en    
zond] trilha>groep5 ( blo$somloop2      
compleet spijsv]t]+sorgaan1 met twee    
op5+54 ,mond be/a&e uit e5 ( me]d]e     
zuignapp54   ,opm]k+54  ,de algeme5e    
g$aante d] worm5 is ze] v]s*ill5d van   
die d] /raaldi]5 en hun zuig-mond heeft 
ge5 enkele ov]e5kom/ met di5 d] polyp5  
welke sle*ts be/aat uit e5 op5+1        
/raalsgewijze omgev5 door t5takels (    
rad]organ54 ,de worm5 hebb5 9 't algeme5
 e5 ze] we9ig sam5trekba> li*aam1 (s*oon
 ze] week en het +ew& is niet lang]     
voorzi5 van sle*ts e5 enkele op5+4  ,bij
 de holo?ur5 heeft de natuur voor 't e]/
 d5 /raalsgewijz5 b\w v]lat5 en het     
li*aam e5 langw]pig5 vorm gegev51 de    
e5ige1 die tot het voorge/elde doel kon 
leid54  ,te beg9n5 met de worm5 zal zij 
voortaan /rev5 na> het beg9sel van      
symmetrie tuss*5 gepa>de deel51 de weg  

wa>he5 leidt ov] d5 gel$5 li*aamsb\w2   
ma> 9 de i4z4o4 tweevormige klasse d]   
v]mes zijn da>van t]nauw]nood de        
grondslag5 gelegd4    ,,ov]zi*t ,,d]    
,,v]mes   ,,orde ,i4 ,,rolronde ,,worm5 
,gordius 7,koordworm74     ,fil>ia      
7,draadworm74     ,proboscides4         
,cr9o4     ,asc>is 7,spoelworm74        
,fissula4     ,tri*ocephalus            
7,ha>kopworm74     ,cucullanus4         
,/rongylus 7,palissad5worm74     ,scolex
 7,blaasworm74     ,c>yophyllaeus       
7,anjeli]worm74     ,t5tacul>ia4        
,e*9orhyn*us4 7,hak5worm74     ,,orde   
,,ii4 ,,blaasworm5        ,bicornis     
7,ditra*yc]a74     ,hydatis             
7,worm-blaas74     ,,orde ,,iii4        
,,platworm5        ,ta5ia 7,l9tworm74   
,l+uatula 7,wormsp974     ,ligula       
7,vogell9twormpje74     ,fasciola       
7,lev]bot74     ,,organisatie ,,van ,,d5
 ,i,i,ien ,,graad  ,zie ,tabel ,i       
7,insect5 en ,sp9a*tige di]574          
,,klasse ,v4 ,,insecta   ,ei]legg5de    
di]51 die e5 g$aantev]wissel+ ond]gaan1 

vleugels kunn5 hebb5 en 9 volkom5 /aat  
zes gel$e poot51 twee spriet51 twee     
facetoog5 en e5 v]hoornde huid bezitt54 
,ademhal+ door lu*?\d5de tra*een die zi*
 9 alle deel5 uit/rekk52 ge5            
blo$somloop2 ges*eid5 gesla*t met e5    
enkele bevru*t+ g$ur5de d5 loop van het 
lev5 774   ,opm]k+54  ,bij de insect5   
aangekom5 bev9d5 we bij de uit]/        
talrijke di]5 dez] klasse e5 /aat van   
zak51 totaal afwijk5d van di5 9 de vi]  
vorige4 ,9 plaats van e5 kle95          
vooruitgang 9 bew]ktuig+ heeft m5 dan   
ook e5 belangrijk5 sprong gemaakt4  ,bij
 deze di]5 to* ontmoet5 we bij uitw5dige
 bes*\w+ voor de e]/e maal e5 w]kelijk51
 duidelijk5 kop2 ze] m]kwa>dige1 (s*oon 
nog onvolkom5 oog52 gel$e poot5 op twee 
rij5 geplaat/1 en het beg9sel van       
symmetrie tuss*5 gepa>de deel51 dat de  
natuur voortaan tot bij de mee/ volkom5 
di]5 zal toepass54  ,inw5dig treff5 we  
e5 voll$ig z5uw/elsel aan1 be/a&e uit   
z5uw51 die uitloop5 9 e5 ganglieket54   
,ma> (s*oon voll$ig is het nog v]re van 

volmaakt da> het gevoelsc5trum ze]      
v]brokkeld is en de z9n5 zelve we9ige 9 
getal en ze] dui/] zijn4 ,t5 slotte v9d5
 wij er nog e5 w]kelijk spi]/elsel en   
ges*eid5 gesla*t5 die e*t]1 ev5als de   
plant51 sle*ts tot n enkele bevru*t+ 9  
/aat zijn774  ,weliswa> ontbreekt alsnog
 e5 blo$somloop1 welke p]fectione]+ van 
bew]ktuig+ m5 hoog] 9 de di]5ket5 moet  
zoek54  ,aan alle insect5 zijn 9        
volwass5 /aat vleugels eig52 dieg5e1    
wa>bij ze ontbrek51 hebb5 ze door       
con/ant geword5 r$uctie v]lor54    ,9   
het hi] volg5de ov]zi*t is het aantal   
gesla*t5 tot v] ond] het gebruikelijke  
t]uggebra*t4 ,het belang van de /udie1  
de e5v\d en duidelijkheid van de me?ode 
s*55 mij die besnoeing noodig te mak51  
die ov]ig5s aan de wet5s*ap ge5 s*ade   
behoeft te do54 ,alle voorh&5           
bijzond]h$5 9 de eig5s*app5 d] plant5 en
 di]5 aan te grijp5 om het aantal g5]a  
tot het one9dige te v]me]d]5 is1 wel    
v]re van de wet5s*ap te di551 deze      
fnuik5 en v]dui/]51 en de /udie zoo     

sam5ge/eld en moeilijk mak51 dat zij nog
 sle*ts uitvo]ba> blijft voor dieg551   
die hun heele lev5 z\d5 will5 wijd5 aan 
het le]5 k5n5 van de geweldige          
nom5clatuur en de pietluttige           
bijzond]h$5 t] ond]s*eid+ dez] di]54    
,,ov]zi*t ,,d] ,,insect5     ,,error3   
unh&l$ comm5t />t ,make ,,sgml validator
 happy --    7,a7 ,,zuig]s  ,bek met    
zuigslurf1 met ( zond] s*e$e4   ,,orde  
,i4 ,,apt]a 7,,vleugellooz547  ,e5      
tweekleppige driel$ige snuit1 e5 uit    
twee bor/els be/a&e slurf               
insluit5d4--,de vleugels gewoonlijk bij 
beide sex5 onontwikkeld2 pootlooze l>ve2
 onbeweeglijke pop 9 e5 cocon4          
,pulex 7,vloo7    ,,orde ,,ii4 ,,dipt]a 
7,,tweevleugelig57  ,slurf ongele$1 re*t
 ( gebog51 soms intrekba>4 ,twee naakte 
vleugels1 vliezig en van ad]5 voorzi52  
twee kolfjes2 l>ve e5 mee/ pootlooze    
made4       ,hippobosca                 
7,pa>d5luisvlieg74     --     ,oe/rus   
7,s*ap5horzel74     --     ,/ratiomys   
7,doornrug74     ,syrphus 7,zweefvlieg74

     ,an?rax7,r\wvlieg74     ,musca     
7,huisvlieg74     --     ,/omoxys       
7,/eekvlieg74     ,myopa4  7            
,conops4 7    7,dikkopvlieg74     ,empis
 7,dansvlieg74     ,bombylius           
7,hommelvlieg74     ,asilus 7,ro(vlieg74
     ,tabanus 7,daas74     ,rhagio      
7,leptis1 ,snipvlieg74     --     ,culex
 7,/eekmug74     ,tipula 7,langpootmug74
     ,simulium 7,kriebelmugje74         
,bibio 7,vliegmug74      ,,orde ,,iii4  
,,hemipt]a 7,,halfvleugelig57   ,snuit  
s*]p1 gele$1 ond] de bor/ gebog5 en als 
s*e$e di55de voor e5 uit #c bor/els     
be/a&e slurf4--,twee vleugels1 ond]     
vliezige deks*ild5 v]borg52 l>f         
zespootig2 beweeglijke en et5de pop4    
,dor!sia 7,br&netelluis74     ,coccus   
7,s*ildluis74     ,psylla 7,bladvloo74  
,aphis 7,bladluis74     ,aleurodes      
7,mots*ildluis74     ,?rips             
7,blaaspoot74     --     ,cicada4       
,fulgora 7,lanta>ndrag]74               
,tettigonia4     --     ,scutell]a      
7,s*ildwants74     ,p5tatoma            

7,framboz5wants74     ,cimex 7,b$wants74
     ,corteus 7,r&wants74     ,r$uvius  
7,ro(wants47     ,hydrometra            
7,s*aats5rijd]74     --     ,g]ris4     
,nepa 7,wat]s*orpio574     ,notonecta   
7,rugzwemm]74     ,naucoris             
7,zwemwants74     ,corisa 7,duik]wants74
     ,,orde ,,iv4 ,,lepidopt]a          
7,,vl9d]s7   ,slurf uit twee /ukk5      
be/a&e zond] s*e$e1 e5 buisvormige snuit
 gelijk en spiraalvormig opg]old 9      
ru/4--,vi] vliezige vleugels1 b$ekt met 
gekleurde en meela*tige s*ubb54--,l>f   
met a*t tot ze/i5 poot52 pop            
onbeweeglijk4  #a4 ,spriet5 priem- (    
bor/elvormig4       ,pt]ophorus         
7,v$]mot74     ,orneodes                
7,kamp]foeliemot74     ,c]o/oma         
7,mott574     ,t9ea4     ,alucita       
7,zesp5nige ,vl9d]74     ,adela 7,mot74 
,pyralis 7,meelmot74     --     ,noctua 
7,uil74     ,phala5a4     ,bombyx       
7,zijdevl9d]74     ,hepialus 7o4a4      
,hopvl9d]1 ,heidewortelvl9d]74   #b4    
,spriet5 erg5s v]dikt4       ,zyga5a    

7,/4 ,jansvl9d]s ( ,blo$vlekjes74       
,papilio 7,kon+9nepage74     ,sph9x     
7,pijl/a>t74     ,sesia 7,wespvl9d]74   
7,b7 ,,bijt]s  ,bek met bov5kak51 mee/  
begeleid door ond]kak54    ,,orde ,v4   
,,hym5opt]a 7,,vliesvleugelig57         
,bov5kak5 en e5 uit drie m9 ( me]       
v]l5gde /ukk5 be/a&e slurf1 wa>van de   
basis 9 e5 korte s*e$e beslot5 is4--,vi]
 naakte vleugels1 vliezig1 gead]d en    
ongelijk van vorm2 anus van de wijfjes  
met e5 /ekel ( legboor bewap5d2 pop     
onbeweeglijk4  #a4 ,anus d] wijfjes met 
e5 /ekel gewap5d4       ,apis 7,bij74   
,monomelita4     ,nomada 7,wespbij1     
,koekoeksbij74     ,euc]a               
7,langsprietbij74     ,&r5a 7,graafbij74
     ,vespa 7,wesp74     ,poli/es       
7,plooiwesp74     ,=mica 7,mi]74        
,mutilla 7,mi]5wesp74     ,scolia       
7,dolkwesp574     ,tiphia4     ,bembex  
7,ba/a>dwesp74     ,crabro 7,graafwesp74
     ,sphex 7o4a4 ,spr9khan5jag]74   #b4
 ,anus d] wijfjes voorzi5 van e5        
legboor4       ,*rysis 7,g\dwesp7       

,oxyurus4     --     ,leucopsis 7e5     
dipte]74     ,*alcis 7,metaalwesp74     
,cynips 7,galwesp74     ,diplolepis 77  
,i*neumon 7,sluipwesp74     --          
,evania 7,hong]wesp74     ,fo5us        
7,ji*twesp74     --     ,uroc]us4       
,oryssus 7,h\twesp74     ,t5?r$o        
7,bladwesp74     ,clavell>ia 774        
,,orde ,,vi4 ,,neuropt]a                
7,,netvleugelig57   ,bov5- en           
ond]kak54--,vi] naakte1 vliezige        
vleugel5 met e5 netw]k van ad]52        
a*t]lijf v]l5gd en zond] /ekels (       
legboor2 l>ve zespootig2 metamorphose   
v]s*ill5d4  #a4 ,pop onbeweeglijk4      
,p]la4         ,nemura4    7,p]l>i57    
,phryganea 7,kok]juff]74     ,hem]obius 
7,gaasvlieg74     ,ascalaphus           
7,vl9d]haft74     ,myrmeleon            
7,mi]5leeuw74      #b4 ,pop beweeglijk4 
,nemopt]a 7,draadhalft74     ,panorpa   
7,s*orpio5vlieg74     ,psocus           
7,h\tvlieg74     ,t]mes 7,t]miet74      
--     ,corydalis 7e5 ,grootvleugel74   
,*auliodes4     ,raphidia               

7,kameelhalsvlieg74     ,ephem]a        
7,haft74     --     ,agrion             
7,wat]juff]74     ,aes*na 7,glaz5mak]74 
,libellula 7,libel74     ,,orde ,,vii4  
,,or?opt]a 7,,re*tvleugelig57           
,bov5kak5 en door e5 helm b$ekte        
ond]kak54 ,twee re*te vleugels1 ov]langs
 opgev\w5 en b$ekt door bijna vliezige  
elytr54--,l>f als het volwass5 insect1  
ma> zond] vleugels ( deks*ild52         
beweeglijke pop4       ,locu/a          
7,sabelspr9khaan74     ,a*eta           
7,huiskrekel74     ,acridium            
7,trekspr9khaan74     ,truxalis4     -- 
,mantis 7,bidspr9khaan74     ,phasma4   
,spectrum 7,w&el5de ,tak74     --       
,gryllus 7,krekel74     ,blatta         
7,kakk]lak74     ,=ficula 7,oorworm74   
,,orde ,,viii4 ,,coleopt]a 7,,kev]s7    
,bov5- en ond]kak54--,twee vliezige     
vleugels1 9 ru/ ov]dw>s gev\w5 en ond]  
twee kort]e h>de ( le]a*tige            
s*ild54--,l>f zespootig1 bl9d en met    
bes*ubd5 kop2 pop onbeweeglijk4  #a4    
,twee ( drie l$5 aan alle t>s54         

,pselaphus4     --     ,cocc9ella       
7,lievehe]sbee/je74     ,eumorphus4     
#b4 ,vi] l$5 aan alle t>s54             
,erotylus 7,zwamkev]74     ,cassida     
7,s*ildpadtor74     ,*rysomela          
7,g\dhaantje74     ,necydalis           
7,wesp5bok74     ,callidium 7,pra*tbok74
     ,c]ambyx 7,held5bok74     ,gal]uca 
7,helmkev]74     ,crioc]is 7,haantje74  
,clytra 7,zakkev]74     ,cryptocephalus4
     --     ,leptura 7,smallebloem5bok74
     ,/5ocorus4     ,sap]da             
7,populi]5boktor74     --     ,prionus  
7,bre$e bok74     ,spondylis 7,w\dbok74 
--     ,bo/ry*us 7,boorkev]74           
,mycetophagus 7,zwamet]74     ,trogosita
 7,meeltor74     ,cucujus 7,s*orskev]74 
,bru*us 7,erwt5kev]74     ,attelabus    
7,eik5bladroll]74     ,br5?us           
7,langkev]74     ,curculio 7,snuittor74 
,bra*yc]us4   #c4 ,vijf l$5 aan de t>s5 
van de twee voor/e pootp>51 vi] aan die 
van het a*t]/e pa>4       ,opatrum      
7,d(zw>te z&tor74     ,t5ebrio          
7,meelworm74     ,blaps 7,r\wkev]74     

,pimelia 7,vetkev]74     ,sepidium4     
,scaurus4     ,erodius4     ,*iroscelis4
     --     ,helops4     ,diap]is4      
--     ,ci/ela4     ,mordella           
7,wigkev]74     ,rhipiphorus            
7,waai]kev]74     ,pyro*roa 7,vuurkev]74
     ,cossyphus4     ,notoxus           
7,spitsrugkev]74     ,lagria 7,ha>tor74 
,c]coma4     ,apalus4     ,horia4       
,mylabris 7,blaaskev]74     ,can?>is    
7,weeks*ildkev]74     ,melo 7,oliekev]74
   #d4 ,aan alle t>s5 vijf le$jes4      
,lymexylon 7,w]fkev]74     ,telephorus  
7,can?>is74     ,mala*ius 7,kop]5 tor74 
,melyris4     ,lampyris 7,glimworm74    
,lycus4     ,omalysus4     ,drilus      
7,slakk5tor74     --     ,melasis4      
,bupre/is 7,pra*tkev]74     ,elat]      
7,kniptor74     --     --               
,hydrophilus 7,pikzw>te wat]tor74       
,gyr9us 7,draaikev]74     ,dryops4      
,cl]us 7,bonte kev]74     --            
,necrophorus 7,doodgrav]7     ,silpha   
7,aaskev]74     ,nitidula 7,glanskev]74 
,ips 7,grave]tor2 ,ba/kev]s74           

,d]me/es 7,spektor74     ,ptil9us4      
,anobium 7,klapp]tje74     ,pt9us       
7,diefje74     --     ,/aphyl9us        
7,korts*ildkev]74     ,oxyporus4        
,pa$]us 7,kortvleugeltor74     --       
,cic9dela 7,z&kev]74     ,elaphrus      
7,oov]loop]74     ,sc>ites 7,v+]tor74   
,manti*ora 7,z&kev]74     ,c>abus       
7,loopkev]74     ,dytiscus 7,wat]tor74  
,an?r5us 7,museum tor74     ,byrrhus    
7,pill5kev]74     ,hi/] 7,kr5gtor74     
,spha]idium 7,koeme/kev]74     --       
,trox4     ,cetonia 7,g\d5 tor74        
,golia?us 7,golia?kev]74     ,melolon?a 
7,meikev]74     ,le?rus 7,w+]dsnijd]74  
,geotrupes 7,me/kev]74     ,copris      
7,spaans*e kev]74     ,sc>abaeus        
7,heilige tor74     ,passalus           
7,suik]kev]74     ,lucanus 7,vlieg5d    
h]t74     ,,klasse ,,vi4 ,,ara*nida     
7,,sp9a*tig57  ,zie ,tabel ,i  ,opm]k+54
  ,de sp9a*tige di]51 die 9 onze        
rangs*ikk+ na de insect5 kom51 hebb5 e5 
k5nelijk5 vooruitgang 9 bew]ktuig+ te   
boek54 ,zoo v]toont zi* feitelijk de    

gesla*telijke voortplant+ voor 't e]/ 9 
zijn typis*5 vorm1 da> deze di]5 zi*    
me]d]e mal5 9 d5 loop van hun lev5 p>5  
en voortplant5 7de insect5 sle*ts n ke]1
 ev5als de plant574 ,voorts v9d5 we hi] 
ook het e]/e optr$5 van e5 blo$somloop1 
want volg5s de wa>nem+5 van ,cuvi] treft
 m5 bij h5 e5 h>t aan1 wa>vanuit twee ( 
drie pa> blo$vat5 loop54  ,de ara*nida  
lev5 9 de lu*t1 ev5als de volwass5      
insect51 ma> ze ond]gaan vol/rekt ge5   
g$aantev]wissel+1 hebb5 nooit vleugels (
 deks*ild5 7zond] dat dit het gevolg is 
van r$uctie7 en lev5 gewoonlijk v]borg51
 al?ans e5zaam1 t]wijl ze zi* vo$5 met  
hun prooi1 da>uit t5m9/e blo$ zuig54    
,bij de ara*nid5 gaat de ademhal+ nog op
 dezelfde wijze als bij de insect51 ma> 
dit is op het punt van te v]&]52 want de
 tra*een zijn hi] ze] bep]kt1 om zoo te 
zegg5 v]word5 en /rekk5 zi* niet 9 alle 
deel5 van het li*aam uit4 ,ze zijn      
gelimite]d tot e5 kle9 aantal blaasjes1 
volg5s de m$$eel+5 van ,cuvi] 7,anatom4 
vol4 ,,iv1 p4 #dai74 ,bij ge5 enkel di] 

van de hi]na volg5de klass5 v9d5 we dit 
adem/elsel t]ug4    ,,ov]zi*t ,,d]      
,,sp9a*tige ,,di]5    ,,orde ,i4        
,,ara*nida ,,palpata   ,ge5 spriet5 ma> 
sle*ts palp52 kop met bor//uk v]smolt52 
a*t poot54       ,mygale 7,vogelsp974   
,aranea 7,kruissp974     ,phrynus       
7,zweefs*orpio574     ,!lyphonus        
7,draads*orpio574     ,scorpio          
7,s*orpio574     --     ,*elif]         
7,boek5s*orpio574     ,galeodes         
7,rolsp974     ,phalangium 7,hooiwag574 
,trogulus4     ,elays4     ,trombidion  
7,loopmijt74     --     ,hydra*na       
7,wat]mijt74     ,bdella 7,snavelmijt74 
,ac>us 7,mijt74     ,nymphon 7,zeesp974 
,pycnogonum 7,zeesp974     ,,orde ,,ii4 
,,ara*nida ,,ant5nata  ,twee spriet52   
kop en bor//uk afzond]lijk4             
,p$iculus 7,luis74     ,ric9us          
7,hond5teek74      ,=bic9a4     ,podura 
7,spr+/a>t74     --     ,scolop5dra     
7,duiz5dpoot7     ,scutig]a             
7,s*ilddrag]74     ,julus 7,milio5poot74
     ,,organisatie ,,van ,,d5 ,i,ven    

,,graad  ,zie ,tabel ,i  7,cru/acea1    
,annelida1 ,cirrip$ia en ,mollusca74    
,ei]legg5de di]5 met gele$ li*aam en    
l$emat51 v]h>de huid1 v]s*eid5e p>5 kak5
 en op d5 kop oog5 en spriet54 ,ademhal+
 met kieuw52 e5 h>t en blo$vat54        
,opm]k+54  ,bij de =me]+ d] s*aaldi]5   
heeft de natuur blijkba> we] e5         
aanzi5lijk5 vooruitgang                 
gemaakt4--,voore]/ v]s*ilt het          
ademhal+ssy/eem t5 e5e male van dat d]  
sp9a*tige en gekorv5 di]52 het          
betreff5de /elsel namelijk 7de kieuw57  
wordt tot bij de viss*5 toegepa/4       
,tra*een zull5 we niet me] aantreff5 en 
de kieuw5 zelf v]dwijn5 pas met het     
optr$5 van cellong54  ,voorts is de     
blo$somloop1--bij de ara*nid5 nog pas 9 
/aat van word+1--hi] tot volle          
ontwikkel+ gekom51 want bij de cru/acea 
v9dt m5 e5 h>t en slagad]51 die het blo$
 na> de v]s*ill5de deel5 van het li*aam 
/uw5 alsm$e ad]s voor de t]ugleid+ na>  
het c5trum d] circulatie4  ,de gel$+    
ges*i$t nog op dezelfde mani] als bij   

insect5 en sp9n51 wa> door v]h>d+ van de
 huid de spi]-w]k+ v]gemakkelijkt is2   
ma> voortaan zal de natuur dit /elsel   
v]lat5 t5 gun/e van e5 &]4  ,de mee/e   
s*aaldi]5 lev5 9 het wat]1 't zij z\t1  
brak ( zoet2 sle*ts sommige h\d5 zi* op 
't l& op en adem5 met hun kieuw5 lu*t 92
 ze vo$5 zi* zond] uitzond]+ met di]lijk
 vo$sel 774    ,,ov]zi*t ,,d]           
,,s*aaldi]5   ,,orde ,i4 ,,cru/acea     
,,met ,,zitt5de ,,oog5  ,de oog5 zitt5d 
en onbeweeglijk4       ,oniscus         
7,pisseb$74     ,ligia 7,zeepisseb$74   
,asellus 7,wat]sp974     ,cyamus        
7,walvis*luis74     ,gamm>us            
7,vlookreeft74                          
,caprella7,spookkreeftje74     --       
,cyclops 7,e5oog74     ,zoea            
7,l>vevorm74     ,cephaloculus4         
,anymone4     ,daphnia 7,wat]vloo74     
,lynceus4     ,osole4     ,limulus      
7,deg5krab74     ,caligus 7,vis*luis74  
,polyphemus 7,ro(-wat]vloo74            
,,orde ,,ii4 ,,cru/acea ,,met ,,ge/eelde
 ,,oog5   ,twee duidelijke oog5 op      

beweeglijke /el54  #a4 ,/a>t v]l5gd1 met
 zwemblaadjes1 hak5 ( h>5 voorzi54      
,bran*ipus 7,kieuwpoot74     ,squilla   
7,bidkreeft74     ,palaemon 7,g>naal74  
,crangon 7,g>naal74                     
,pal9urus7,langoe/74     ,scyll>us      
7,be]kreeft74     ,gala!a               
7,ba/a>dkreeft74     ,pagurus           
7,h]emietkreeft74     --     ,ran9a     
7,kikk]krab74     ,albunea 7,z&kreeft74 
,hippa 7,bras4 ,graafkreeft74           
,cory/es 7,helmkrab74     ,porcellana   
7,porcele9 krabbetje74   #b4 ,/a>t kort1
 naakt en teg5 de ond]zijde van het     
a*t]lijf g$rukt4       ,p9no!res4       
7,erwt5krabbetje74     ,leucosia        
7,bolkrab74     ,arctopsis4     ,maia   
7,sp9krab74      ,matuta4     ,ori?yia4 
,podoph?almus4     ,dorippe             
7,cam\fle]krab74     ,plagusia4         
,grapsus 7,rotskrab71     ,ocypode      
7,z&krab74     ,calappa 7,s*aamkrab74   
,hepatus 7,*ilikrab74     ,dromia       
7,wolkrab74     ,canc] 7,noordzeekrab74 
,,klasse ,,viii4 ,,annelida 7,,r+worm57 

,ei]legg5de di]5 met v]l5gd1 week       
li*aam1 ov]dw>s g]+d1 zeld5 met oog5 (  
duidelijk5 kop en zond] gel$e poot54    
,ad]5 en slagad]5 voor d5 blo$somloop2  
ademhal+ door kieuw52 e5 ganglieket54   
,opm]k+54  ,bij de r+worm5 ziet m5 e5   
pog+ d] natuur tot het v]lat5 van d5    
gel$5 li*aamsb\w d] insect51 cru/aceen  
en sp9a*tig54 ,het lange1 weeke li*aam1 
mee/al e5v\dig 9 r+5 v]deeld1 geeft hun 
s*ijnba> het onvolkom5 voorkom5 d]      
worm51 wa>m$e zij v]w>d zijn4 ,ma> het  
bezit van art]in en v55 en de ademhal+  
door kieuw5 doet deze di]5 d5 ov]gang   
vorm5 van de s*aal- tot de week-di]54   
,zij miss5 gel$e poot5 #cf1 en de       
me]d]heid vo]t 9 plaats da>van 7bundels 
van7 h>54 ,bijna alle zijn zuig]s en    
vo$5 zi* sle*ts met vloeib>e /(f54      
,,ov]zi*t ,,d] ,,r+worm5    ,,orde ,i4  
,,cryptobran*iata 7,,b$ektkieuwige      
,,annelid57        ,plan>ia 7,platworm74
     ,sanguisuga 7,blo$zuig]74          
,l]naea 7,haantje74 #cg     ,clavella4#b
     --     ,furia4     ,nais           

7,zoetwat]bor/elwormpje74     ,lumbricus
 7,reg5 worm74     ,?alassema           
7,e*iuride74     ,,orde ,,ii4           
,,gymnobran*iata 7,,naaktkieuwige       
,,annelid57        ,ar5icola 7,zeepi]74 
,amph9ome4--     ,aprodite 7,zeemuis74  
,n]eis 7,ze$uiz5dpoot74     --          
,t]ebella 7,s*elpkok]worm74             
,amphitrite 7,s*elpkok]worm74           
,sabell>ia 7,z&kok]worm74     --        
,s]pula 7,kalkkok]worm74     ,spirorbis 
7,spiraalkok]wormpje74     ,siliqu>ia4  
#ch     ,d5tallium4       ,,klasse ,,ix4
 ,,cirrip$ia 7,,rankpootig57            
,ei]legg5de di]5 met e5 s*aal1 zond] kop
 ( oog52 e5 mantel bekle$t van b9n5 de  
s*aal2 gel$e arm5 met hoorna*tige huid2 
mond met twee pa> kak54 ,ademhal+ met   
kieuw52 e5 ganglieket51 blo$vat5        
aanwezig4   ,opm]k+54  ,(s*oon m5 van   
deze groep nog sle*ts e5 g]+ aantal     
gesla*t5 k5t zijn de eig5s*app5 dez]    
di]5 z s+uli]1 dat zij de op/ell+ van e5
 afzond]lijke klasse eis*54  ,de        
cirrip$in kunn51 als hebb5de e5 s*aal en

 mantel1 en kop met oog5 miss5de1 ge5   
cru/aceen zijn2 hun rank-arm5 v]zett5   
zi* teg5 e5 groepe]+ ond] de annelid5 en
 de ganglieket5 teg5 die bij de         
mollusk54   ,,ov]zi*t ,,d] ,,rankpootig5
       ,tubic9ella4       op walviss*5  
,coronula4          groei5de r4p4       
,balanus 7,zeepok74     ,lepas          
7,e5demossel74   ,opm]k+4  ,m5 ziet1 dat
 de rankpootig5 nog met de r+worm5      
ov]e5kom5 door de ganglieket54 ,ma> ze  
zijn al e5 voorb]eid+ tot de mollusk51  
hetge5 blijkt uit d5 mantel1 wa>mee de  
b9n5zijde d] s*aal bekle$ is4           
,,klasse ,x4 ,,mollusca 7,,weekdi]57    
,zie ,tabel ,i  ,de mee/e zijn gehuld 9 
e5 s*elp2 bij sommige is deze me] ( m9d]
 9 het li*aam beslot5 en bij nog &]e    
ontbreekt ze geheel4  ,opm]k+54  ,de    
weekdi]5 zijn het be/ georganise]d van  
alle ev]tebrat51 d4w4z4 het mee/        
sam5ge/eld en d5 viss*5 het naa/        
be/a&e4--,ze vorm5 e5 rijkv]takte klasse
 als afsluit+ d] ongew]velde di]51 bij  
uit/ek van de ov]ige ond]s*eid5 doordat 

het z5uw/elsel no* uit e5 ruggem]g no*  
uit e5 ganglieket5 be/aat4  ,de natuur  
s*ijnt1 op d5 drempel van de bew]ktuig+ 
d] v]tebrat51 de noodige toeb]eidsel5   
da>toe te treff54 ,de mollusk51 die met 
e5 gele$ huidskelet voorgo$ gebrok5     
hebb51 zijn dan ook ze] langzaam 9 hun  
beweg+5 en s*ijn5 9 zoov]re zelfs lag]  
georganise]d dan de insect54 ,en voorts 
lat5 zij vooral 9 hun z5uw/elsel e5     
ov]gang/oe/& zi5 tuss*5 de ongew]velde  
en de gew]velde di]5 en zijn 9 dat      
opzi*t go$ gek>akt]ise]d teg5ov] de &]e 
ev]tebrat54    ,,ov]zi*t ,,van ,,de     
,,weekdi]5    ,,orde ,i4 ,,koplooze     
,,weekdi]5 7,,mollusca ,,acephalota7    
,ge5 kop1 oog5 ( kauww]ktuig52          
voortplant+ zond] p>+4 ,de mee/e hebb5  
e5 tweekleppige1 s*>ni]5de s*elp4       
,,bra*iopoda       ,l+ula4              
,armpootige     ,t]ebratula4   ,weekdi]5
     ,orbicula4       ,,o/raceae        
,radiolites4     ,calceola4     ,crania 
7,bra*iopode74     ,anomia              
7,zadelmossel74     ,placuna            

7,zadels*elp74     ,vulsella            
7,tangmossel74     ,o/rea 7,oe/]74      
,gryphaea4     ,plicatula4              
,spondylus 7,klepoe/]74     ,pect5      
7,kam- ( ,jacobss*elp74   ,,byssif]ae   
,p$um4     ,lima 7,vijlmossel74         
,p9na 7,/eekmossel74     ,mytilus       
7,mossel74     ,modiola 7,ba>dmossel74  
,cr5atula4     ,p]na4     ,malleus      
7,ham]mossel74     ,avicula             
7,vogelmossel74     --      ,,*amaceae  
!ria 7,afr4 zoetwat]oe/]s74     ,*ama   
7,gaapmossel74     ,dic]as4     ,corbula
 7,korfje74     ,p&ora4     --          
,,najades       ,unio 7,s*ild]smossel74 
,anodonta 7,vijv]mossel74   ,,arcaceae  
,nucula 7,noots*elp74     ,pectunculus4 
,arca 7,arkmossel74     ,cuculaea4      
,trigonia 7,driehoeks*elp74     --      
,,c>diaceae       ,tridacna             
7,reuz5s*elp74     ,hippopus            
7,pa>devoet74     ,c>dium 7,kokkel74    
,isoc>dia 7,h>tkromp74     ,c>dita4     
,,con*iae       ,v5]ic>dia4     ,v5us   
7,v5uss*elp74     ,cy!rea4     ,donax   

7,zaagje74     ,tell9a 7,plats*elp74    
,luc9a4     ,cyclas 7,hoorns*aal74      
,gala?aea4     ,capsa4   ,,mactraceae   
,eryc9a4     ,ungul9a4     ,crassatella 
7,diks*elp74     ,lutr>ia 7,slijks*elp74
     ,mactra 7,/r&s*elp74     --        
,,myidae       ,mya 7,gap]74            
,panopea4     ,anat9a 7,e5d5s*elp74     
,,sol5aceae       ,glycym]is4     ,sol5 
7,mess*e$e74     ,sangu9ol>ia4          
,petricola4 7,/e5boord]74     ,saxicava4
 7,/e5boord]74     ,rupell>ia4          
,,pholadidae       ,pholas              
7,ba>dmossel74     ,t]$o 7,paalworm74   
,fi/ulana 7,z&pijp74     ,asp]gillum    
7,giet]s*elp74     --     ,,ascidiae #ci
       ,ascidia 7,zakpijp74     ,salpa  
7,glaspijp74     ,mamm>ia4     ,,orde   
,,ii4 ,,weekdi]5 ,,met ,,kop 7,,mollusca
 ,,cephala7   ,e5 duidelijke kop1 oog51 
en gewoonlijk twee ( vi] voel]s2 9 d5   
bek kak5 ( e5 slurf2 voortplant+ door   
p>+4 ,s*elp indi5 aanwezig1 nooit       
tweekleppig4   ,i4 ,,pt]opoda           
7,,vleugelslakjes7  ,twee zijdel+s*e1   

v9vormige vleugels4       ,hyalea4      
,ges*aalde          ,pneumod]mon4       
,vleugelslakk54     ,clio4              
,onges*aalde       ,,ii4 ,,ga/]opoda    
7,,buikvoetig57  ,a4 ,li*aam re*t1 ov]  
7bijna7 de heele l5gte met d5 voet      
v]e5igd4  ,,tritonidae       ,glaucus   
7,zeeblauwe drijfslak74     ,aeolis     
7,draadslak74     ,scyllaea             
7,s>gassumslak74     ,tritonia4         
,te?ys 7,zeilslak74     ,doris          
7,/]slak74   ,,phyllidiidae             
,pleurobran*us 7,s*ildpadslak74         
,phyllidia4     ,oscabrium 7kev]slak74  
,patella 7,napje74     ,fissurella      
7,sleutelga?or574     ,em>g9ula4        
,,aplysiidae       ,aplysia 7,zeehaas74 
,dolabella4     ,bullaea4               
,sig>etus4--     ,,limaceae             
,oncidium 7,zee-longslak74     ,limax   
7,veldslak74     ,p>macella4     ,vitr9a
 7,gla%or574     ,te/acella             
7,vlees*et5de s*aaltjesslak74   ,b4     
,li*aam spiraalvormig2 ge5 sipho4       
,,helicidae       ,helix 7,gew4         

,huisjesslak74     ,helic9a4            
,bulimus 7,veelvraatslak74              
,amphibulimus4     ,a*at9a              
7,patrijsslak74     ,pupa 7,tonhor5tje74
   ,,orbaceae       ,cyclo/oma          
7,rondmond74     ,vivip>a 7,mo]asslak74 
,planorbis 7,po/hoornslak74             
,ampull>ia 7,kogelslak74                
,,auriculaceae       ,auricula          
7,oorslak74     ,melanopsis--           
,melania 7,lev5db>5de zoetwat]slak74    
,limnaeus 7,poelslak74   ,,n]itaceae    
,n]it9a4     ,nacella 7,beekslak74      
,n]ita4     ,natica 7,tepelhor574       
,,/omataceae       ,haliotis 7,zeeoor74 
,/omatia4     ,/omatella4   ,,turb9aceae
       ,phasianella4     ,turbo         
7,maanhor574     ,monodonta4            
,delph9ula4--     ,scal>ia              
7,w5teltrapje74     ,turritella         
7,tor5tje74     ,v]micul>ia8            
,,het]oclita       ,volavria4     ,bulla
 7,blaasslak74     ,jan?9a 7,kwalboot- (
 viooltjesslak74   ,,calyptraceae       
,crepidula 7,pant(felslak74             

,calyptraea4     ,sol>ium 7,zonnewijz]74
     ,tro*us 7,tolhor574     ,c4 ,li*aam
 spiraalvormig2 e5 sipho4  ,,canalif]ae 
,c]i?ium 7,naaldslak74     ,pleurotoma  
7,slurfr&74     ,pyrula 7,pe]slak74     
,murex 7,/ekelhoorn74     ,turb9ella4   
,fasciol>ia 7,b&slak74     ,fusus       
7,spilhor574   ,,alatae                 
,ro/ell>ia4     ,pt]oc]a                
7,duivelsklauw74     ,/rombus 7,spr+5de 
slak74   ,,purpuraceae       ,cassis    
7,/ormkap74     ,h>pa 7,h>pslak74       
,dolium 7,tonslak74     ,t]ebra         
7,s*roefslak74     ,eburna4     ,bucc9um
 7,wulk74     ,con*olepas               
7,*ili-purp]slak74     ,monoc]os4       
,purpura 7,purp]slak74     ,nassa       
7,fuikhoorn74   ,,columbellaceae        
,cancell>ia 7,tralieslak74              
,m>g9ella4     ,columbella              
7,duifjesslak74     ,mitra 7,mijt]slak74
     ,voluta 7,plooihor574   ,,involutae
       ,ancill>ia4     ,oliva           
7,olijfhor574     ,t]ebellum4           
,ovula4     ,cypraea 7,porcele9hoorn74  

,conus 7,kegelhoorn74    ,,iii4         
,,cephalopoda  ,a4 ,s*aal veelkam]ig    
7bijna alle fossiel74  ,,l5ticulaceae   
,miliolites4     ,gyrogonites4          
,rotalites4     ,numulites4             
,r5ulites4     ,discorbites4            
,l5ticul9a4   ,,lituolaceae             
,lituolites4     ,spirol9ites4          
,spirula4     ,or?oc]as4                
,hippurites4     ,belemnites4           
,,nautilaceae       ,baculites4         
,turrilites4     ,ammonoc]atites4       
,ammonites4     ,orbulites4             
,nautilus4   ,b4 ,s*aal met e5 kam]4    
,,argonautaceae 7,lev5d7                
,argonauta 7,papi]nautilus74     ,c>9>ia
 7,kielslak74   ,c4 ,s*aal ontbreekt4   
,,sepialeae       ,octopus 7,a*t>m1     
,kraak74     ,loligo 7,pijl9ktvis*74    
,sepia 7,zeekat74     ,,gew]velde ,,di]5
  ,deze hebb5 e5 w]velkolom1 sam5ge/eld 
uit e5 reeks van korte1 met elka>       
gel$5de be5d]54 ,deze kolom di5t tot    
/eun voor het li*aam1 tot grondslag voor
 het g]aamte1 als kok] voor het ruggem]g

 en e9digt van vor5 9 e5 be5ig5 s*$el   
die de h]s55 bevat4    ,,organisatie    
,,van ,,d5 ,v5 ,,graad  ,zie ,tabel ,i  
7,viss*5 en ,kruip5de di]57    ,,klasse 
,,xi4 ,,pisces 7,,viss*57   ,ei]legg5de1
 k\dblo$ige v]tebrat51 9 het wat] lev5d 
en adem5d door kieuw54 ,de huid bes*ubd 
( wel naakt en slijmig2 voortbeweg+ door
 vliezige v9n51 ge/eund door be5ige (   
kraakbe5ige grat54   ,opm]k+54  ,de     
bew]ktuig+ d] viss*5 is veel volkom5]   
dan die d] weekdi]5 ( d] vorige klass51 
aangezi5 zij voor 't e]/ e5 w]velkolom  
v]toon5 met ruggem]g b5ev5s e5          
h]s5s*$el1 d5 aanleg van e5 skelet1     
wa>aan de spi]5 /eun v9d54  ,intuss*5   
zijn hun ademhal+sorgan5 nog ov]e5kom/ig
 aan die d] week- en s*aaldi]51         
rankpootig5 en r+worm52 en nog ev5m9 als
 deze bezitt5 ze e5 /em ( oogl$54  ,de  
algeme5e li*aamsvorm is aangepa/ aan het
 zwemm5 en heeft de symmetrie tuss*5 de 
gepa>de deel5 beh\d51 die re$s bij de   
insect5 w]d aangevang54 ,voorts ges*i$t 
van nu af de gel$+ uitsluit5d inw5dig1  

tuss*5 de deel5 van het g]aamte4        
,n4,b4 ,voor de ov]zi*t5 van de         
gew]velde di]5 heb ik gebruik gemaakt   
van ,m4 ,dum]il1 ,zologie ,analitique1  
wa>bij ik mij sle*ts luttele wijzig+5 9 
de rangs*ikk+ heb v]oorlo(d4            
,,ov]zi*t ,,van ,,de ,,viss*5    ,,orde 
,i4 ,,kraakbe5viss*5   ,w]velkolom za*t 
en kraakbe5a*tig2 ge5 talrijke1         
w]kelijke ribb5  #a4 ,ge5 kieuwdeksel1  
no* vlies ov] de kieuw54   ,,trematopnea
  ,ademhal+ door ronde gat5  ,i4 ,,tr4  
,,cyclo/omata 7,,rondbekk57             
,ga/robran*us 7,lancetvis*je74          
,petromyzon 7,lamprei ( ,prik74   ,,ii4 
,,tr4 ,,plagio/omata 7,,dw>sbekk57      
,torp$o 7,sidd]rog74     ,raja 7,rog74  
,rh9obatus 7,halawi74     ,squat9a      
7,zeengel74     ,squalus 7,spe]haai74   
,aodon 7,ze$uivel74     #b4 ,ge5        
kieuw-deksel ma> e5 -vlies4             
,kieuwsplet5 op zijde 9 d5 hals2 vi]    
gepa>de v9n54  ,,iii4       ,batra*us   
7,paddevis*74     ,lophius 7,hoozemond74
     ,bali/es 7,hoornvis*74     ,*ima]a 

7,ze]at74   #c4 ,e5 kieuw-deksel ma> ge5
 membraan4   ,,eleu!ropoma  ,vi] gepa>de
 v9n52 bek ond] de snuit4  ,,iv4        
,polyodon 7,lepel/eur74     ,pegasus    
7,zwempa>dje74     ,acip5s] 7,/eur74    
#d4 ,e5 kieuw-deksel en e5 vlies ov] de 
kieuw54   ,,teleobran*ia  ,v4 ,,tel4    
,,aphio/oma       ,macrorhyn*us4        
,sol5o/oma 7,buismond74     ,c5triscus  
7,zeesnip74   ,,vi4 ,,tel4 ,,plecopt]a  
,cyclopt]us 7,snotdolf74     ,lepadoga/]
 7,slakdolf74   ,,vii4 ,,tel4 ,,o/eod]ma
       ,o/racion 7,k(f]vis*74           
,tetrodon 7,vi]t&74     ,ovoides4       
,diodon 7,egelvis*74     ,spha]oides    
7,ballonvis*74     ,syngna?us           
7,ze5aald74      ,,orde ,,ii4           
,,be5-,,viss*5  ,w]velkolom uit be5ige1 
onbuigzame w]vels be/a&4  #a4 ,e5       
kieuw-deksel en e5 vlies ond] de kieuw54
   ,,holobran*ia  ,h4 ,,apoda4          
7,,v9looz57  ,ond]/e gepa>de v9n5       
ontbrek54  ,,viii4 ,,hol4 ,,p]opt]a     
,caecilia 7 ,sphagebran*us7             
,monopt]us4     ,leptocephalus          

7,pal+l>f74     ,gymnotus 7,sidd]aal74  
,tri*iurus 7,deg5vis*74     ,notopt]us4 
,ophisurus 7,slangaal74     ,apt]onotus4
     ,regalecus 7,riemvis*74   ,,ix4    
,,hol4 ,,pantopt]a       ,mura5a        
7,mur5a7     ,ammodytes 7,z&spi]+74     
,ophidium 7,slangvis*74     ,xiphias    
7,zwa>dvis*74     ,macrogna?us4         
,an>rhi*as 7,zeewolf74     ,comephorus  
7,olievis*74     ,/romateus 7,dek5vis*74
     ,rhombus 7 ,peprilus1 pompano74    
,h4 ,,hol4 ,,jugul>ia  ,ond]/e gepa>de  
v9n5 keel/&ig voor de bor/v9n54  ,x4    
,,hol4 ,,au*5opt]a       ,mura5oides 7  
,pholis1 bot]vis*je74     ,calliomorus4 
,uranoscopus 7,/]rekijk]74     ,tra*9us 
7,piet]man74     ,gadus                 
7,kabeljauwa*tige74     ,batra*oides    
7,sapo74     ,bl5nius 7,slijmvis*je74   
,oligopus4     ,kurtus 7,kuitkopvis*74  
,*ryso/omus4   ,h4 ,,hol4 ,,?oracica    
,ond]/e gepa>de v9n5 ond] de bor/v9n5   
geleg54  ,,xi4 ,,hol4 ,,petalosoma      
,lepidopus 7,k\seb&vis*74     ,cepola   
7,b&vis*74     ,ta5ioides4              

,bo/ri*?ys4     ,bo/ri*oides4           
,gymnetra4     ,,xii4 ,,hol4 ,,plecopoda
       ,gobius 7,grondel74              
,gobioides 7,b>reto74   ,,xiii4 ,,hol4  
,,eleu!ropoda       ,gobiomorus         
7,guav9a74     ,gobiomoroides4          
,e*5eis 7,kop]zuig]74   ,,xiv4 ,,hol4   
,,atractosoma       ,scomb] 7,makreel74 
,scomb]oides 7,spr+]74     ,c>anx       
7,m>sbank]74     ,tra*9otus 7,pampano74 
,c>anxomorus 7 ,corypha5a74     ,caesio4
     ,caesiomorus 7 ,tra*9otus74        
,scomb]omorus 7 ,cybium1 ,kon+svis*74   
,ga/]o/eus 7,/ekelba>s74                
,c5tropodus4     ,c5tronotus4           
,lepisacan?us 7 ,naucrates1             
,loodsmannetje74     ,hi/iophorus       
7,zwa>dvis*74     ,pomatomus 7          
,temnodon74   ,,xv4 ,,hol4 ,,leiopoma   
,hiatula 7 ,tautoga74     ,coris4       
,gomphosus4     ,osphrom5us 7,go]ami74  
,tri*opus4     ,monodactylus            
7,spadevis*74     ,plectorhyn*us4       
,pogonias 7,trommelvis*74     ,labrus   
7,lipvis*74     ,*eil9us4               

,*eilodipt]us 7,k>d9aalsvis*74          
,ophiocephalus 7,slangekopvis*74        
,hologymnotus4     ,sp>us 7,booneknaap74
     ,dipt]odon 7 ,apogon1 ,kon+ van de 
,mul74     ,*eilio4     ,mullus 7,mul ( 
b>beel74   ,,xvi4 ,,hol4 ,,o/eo/oma     
,sc>us 7,papegaaivis*74                 
,o/eorhyn*us4     ,leiogna?us4   ,,xvii4
 ,,hol4 ,,lophionota       ,corypha5a   
7,g\dmakreel74     ,hemipt]onotus4      
,corypha5oides4     ,ta5ianotus4        
,c5trolophus 7,zw>tvis*74     ,eques    
7,ridd]vis*74     ,,xviii4 ,,hol4       
,,cephalota       ,gobiesox             
7,s*ildvis*74     ,aspidophorus         
7,h>nasman74      ,aspidophoroides      
7,zee/roop]tje74     ,cottus 7,knorhaan1
 dond]pad74     ,scorpa5a 7,drak5kop74  
,,xix4 ,,hol4 ,,dactylea                
,dactylopt]us 7,vlieg5de poon74         
,prionotus 7,am]ik4 poon74     ,trigla  
7,poon74     ,p]i/$ion 7,pants]haan74   
,,xx4 ,,hol4 ,,het]osoma                
,pleuronectes4     ,a*irus4   ,,xxi4    
,,hol4 ,,acan?opoma       ,lutjanus     

7,snapp]1 corra74     ,c5tropomus       
7,bima74     ,bodianus 7,po]o5tjie74    
,ta5ionotus4     ,scia5a 7,s*aduwvis*74 
,micropt]us 7,zw>tba>s74     ,holoc5trus
 7,/ekelvis*74     ,p]ca 7,ba>s74       
,,xxii4 ,,hol4 ,,leptosoma              
,*aetodon 7,bor/elt&koraalvis*74        
,acan?9ion 7 ,tra*9otus74               
,*aetodipt]us 7 ,ephippus1              
,oceancobbl]74     ,pomac5trus          
7,rifvis*74     ,pomadasys 7,burro74    
,pomacan?us 7,tjamba74     ,holacan?us  
7,keiz]vis*74     ,enoplos4             
,glyphidodon 7,catabalie74              
,acan?urus 7,*irurg74     ,apisurus4    
,acan?opus4     ,sel5e 7,ploegs*a>vis*1 
palometon74     ,argyreiosus 7,moonfi%74
     ,zeus 7,zonnevis*74     ,gallus 7  
,alectio1 ,zeehaantje74     ,*ryso/omus4
     ,capros 7,ev]vis*74   ,,xxiii4     
,,hol4 ,,siphono/oma       ,fi/ul>ia    
7,tabakspijp74     ,aulo/omus           
7,trompet74     ,sol5o/oma              
7,pijpbek-ze5aald74     ,,xxiv4 ,,hol4  
,,cyl9drosoma       ,cobitis4           

,misgurnus   ,modd]kruip]tje4           
,anableps 7,vi]oog74     ,fundulus      
7,modd]-t&k>p]tje74     ,colubr9us4     
,amia 7,slijkvis*74     ,butir9us 7     
,*anos1melkvis*74     ,tript]onotus 7   
,coregonus74     ,ompock4   ,,xxv4      
,,hol4 ,,hoplophora       ,silurus      
7,me]val74     ,macropt]onotus4         
,malapt]urus 7,sidd]me]val74            
,pimelodus 7,congros b>bosos74          
,doras 7,gekielde ( trekme]val74        
,pogona?us 7,pogonias74                 
,cataphractus4     ,plotosus4           
,ag5eiosus4     ,macrorhamphosus        
7,snipvis*74     ,c5tranodon4           
,loric>ia 7,pants]me]val74              
,hypo/omus 7 ,hemianci/rus74            
,corydoras 7,gevlekte ,pants]me]val74   
,ta*ysurus4   ,,xxvi4 ,,hol4 ,,dim]$a   
,cirrhites4     ,*eilodactylus4         
,polynemus 7,mango- ( draadvis*74       
,polydactylus 7,b>budos74   ,,xxvii4    
,,hol4 ,,lepidoma       ,mugil 7,h>d]74 
,mugiloides4     ,*anos4                
,mugilomorus 7,elops74   ,,xxviii4      

,,hol4 ,,gymnopoma       ,arg5t9a       
7,zilv]vis*74     ,a!r9a 7,koorna>vis*74
     ,hydr>gyra 7,t&k>p]74              
,/olephorus 7,zilv]ansjovis74     ,buro 
7,amphacan?us74     ,clupea 7,h>+74     
,my/us4     ,clupanodon 7,s>d9e74       
,s]pa 7 ,ga/ropelecus1 ,bijlvis*74      
,m5e4     ,dorsu>ius    7 ,cyphosus1    
,xy/]4          boca*ito74     ,cypr9us 
7,k>p]s74   ,,xxix4 ,,hol4 ,,d]mopt]a   
,salmo 7,zalm74     ,osm]us 7,spi]+74   
,coregonus 7,h\t+74     ,*>ac9us4       
,s]rasalmo 7,zaagbuikzalm74     ,,xxx4  
,,hol4 ,,siagonota       ,elops         
7,ti5pond]74     ,megalops 7,t>pon74    
,esox 7,snoek74     ,synodon 7,synodus  
hag$isvis*74      ,sphyra5a             
7,pijlsnoek74      ,lepido/eus          
7,kaaimanvis*74     ,polypt]us          
7,snoek/eur74     ,scombresox 7,s*ipp]74
   #b4 ,e5 kieuw-deksel1 ma> zond]      
vlies4   ,,/]noptygia  ,,xxxi4          
,/]noptyx4   #c4 ,ge5 kieuwdeksel1 wel  
e5 vlies4   ,,cryptobran*ia  ,,xxxii4   
,mormyrus 7,nijlvis*74     ,/ylephorus  

7,griffeldrag]74   #d4 ,ge5 kieuw-deksel
 no* vlies2 buikv9n5 ontbrek54          
,,ophi*?yia  ,,xxxiii4                  
,unibran*us4     ,sphagebran*us4        
,mura5ophis 7 ,mura5a74                 
,gymnomura5a4   ,opm]k+4  ,da> het      
skelet bij de viss*5 zi* e]/ aan het    
vorm5 is zijn de z4g4 kraakbe5viss*5    
wa>s*ijnlijk de onvolkom5/e4    ,,klasse
 ,,xii4 ,,kruip5de ,,di]5   ,ei]legg5de1
 k\dblo$ige v]tebrat52 ademhal+1 t5m9/e 
9 volwass5 /aat1 door long5 en          
onvolkom54 ,huid naakt1 bes*ubd ( met e5
 be5ig pants] b$ekt4  ,opm]k+54  ,bij   
v]gelijk+ met de viss*5 v9dt m5 als     
m]kwa>dige vooruitgang 9 bew]ktuig+ hi] 
voor 't e]/ long51 de mee/ volmaakte    
ademhal+sorgan51 da> zij ook bij d5 m5s*
 voorkom54 ,ma> dit /elsel bev9dt zi*   
nog sle*ts 9 de k9d]s*o55 en bij        
v]s*eid5e reptiel5 ontbreekt het zelfs 9
 de jeugd3 hun respiratie is ind]daad   
nog onvoll$ig1 da> sle*ts e5 deel van   
het blo$ de long5 passe]t4  ,ook ziet m5
 bij h5 voor 't e]/ vi] duidelijke      

l$emat5 die als aanhangsel5 van het     
skelet 9 het b\wplan d] gew]velde di]5  
me$o54    ,,ov]zi*t ,,van ,,de ,,reptil5
    ,,orde ,i4 ,,reptilia ,,batra*ia    
7,,tweesla*tig57   ,h>t met e5 boezem2  
huid naakt2 twee ( vi] poot52 9 de jeugd
 kieuwademhal+2 ge5 inw5dige bevru*t+4  
,,urodela 7,,ge/a>te ,,amphibi,n7       
,sir5 7,voorpootsalam&]74     ,proteus  
7,olm74     ,triton 7,wat]salam&]74     
,salam&ra 7,l&salam&]74   ,,anura4      
7,,/a>tlooze ,,amph47       ,hyla       
7,boomkikvors*74     ,rana 7,kikk]74    
,pipa 7,sur94 bro$pad74     ,bufo       
7,pad74     ,,orde ,,ii4 ,,reptilia     
,,ophidia 7,,slang57  ,h>t met e5       
boezem2 li*aam v]l5gd1 smal en zond]    
poot5 ( v9n52 ge5 oogl$54  ,,homod]ma   
,caecilia 7,wormsalam&]74               
,amphisba5a 7,wormhag$is74              
,acro*ordus4     ,ophisaurus            
7,pants]-slanghag$is74     ,anguis      
7,hazelworm74     ,hydrophis 7,di/ira4  
zeeslang74     ,,het]od]ma              
,crotalus 7,ratelslang74     ,scytalus4 

,boa 7,afgodslang74     ,h]peton        
7,voelhoornslang74     ,eryx4     ,vip]a
 7,add]74     ,colub] 7,ge/reepte       
slang74     ,platurus 7,zeeslang74      
,,orde ,,iii4 ,,reptilia ,,sauria       
7,,hag$isa*tig57  ,h>t met twee boezems2
 huid bes*ubd2 vi] poot5 met nagels aan 
de v+]s2 t&5 9 de kak54  ,,t]eticauda   
,*alcides 7,kop]slang74     ,sc9cus     
7,woelhag$is74     ,gecko4     ,anolis4 
,draco4 7,vlieg5d draakje74     ,agama4 
,lac]ta 7,hag$is74     ,iguana          
7,leguaan74     ,/ellio 7,sl+]/a>t74    
,*amaeleon 7,kameleon74   ,,planicauda  
,uroplatus 7,blad/a>t gecko74           
,tup9ambis 7,salomp5t]74                
,basiliscus4     ,lophyrus 7,lophura874 
,draca5a 7,tejuhag$is74     ,crocodilus 
7,krokodil74     ,,orde ,,iv4 ,,reptilia
 ,,*elonia 7,,s*ildpadd57   ,h>t met    
twee boezems2 li*aam met vi] poot5 en   
door e5 pants] b$ekt2 kak5 zond] t&54   
,*elonia 7,k>ets*ildpad74     ,*elys    
7,franjes*ildpad74     ,emys            
7,zoetwat]s*ildpad74     ,te/udo        

7,l&s*ildpad74     ,,organisatie ,,van  
,,d5 ,v,ien ,,graad  ,zie ,tabel ,i     
7,vogels en ,zoogdi]57    ,,klasse      
,,xiii4 ,,vogels   ,zie ,tabel ,i       
,opm]k+54  ,voorzek] zijn de vogels bet]
 bew]ktuigd dan de reptiel5 ( de ov]ige 
vorige klass51 weg5s hun w>me blo$1 de  
twee h>tkam]s en doordat de h]s55 de    
s*$elholte vull51 welke eig5s*app5 ze   
sle*ts met de mee/ volkom5e 7laat/e7    
klasse deel54  ,to* vorm5 kla>blijkelijk
 de vogels nog ma> d5 vrlaat/5 trap van 
de scala d] di]51 als zijnde m9d]       
volmaakt dan de zoogdi]5 door hun       
ei]-legg51 het gemis van melkkli]51     
midd5rif1 blaas1 enz4 ,ook bezitt5 ze   
m9d] bijzond]e v]mog5s4  ,9 de volg5de  
tabel m]ke m5 op1 dat de e]/e vi] ord5  
vogels omvatt51 wi] jong5 niet dadelijk 
na het uitkom5 kunn5 loop5 ( zi* vo$51  
die van de laat/e drie da>5teg5 wl4     
,da>van s*ijnt de #g;e orde 7palmip$ia7 
mij we] het naa/ v]want met de e5v\dig/e
 zoogdi]54    ,,ov]zi*t ,,van ,,de      
,,vogels    ,,orde ,i4 ,,scansores      

7,,klimvogels7  ,twee te55 na> vor51    
twee na> a*t]54  ,,leviro/res           
,psittacus 7,papagaai74     ,cacatus    
7,kakatoe74     ,ara 7,amazone          
papegaai74     ,bucco 7,ba>dkoekkoek74  
,cory?aix 7,t\raco1 ,helmvogel74        
,trogon 7,so]oekoe74     ,musophaga     
7,banaanet]74     ,rampha/os 7,toekan74 
,,cuneiro/res       ,picus 7,spe*t74    
,yunx 7,draaihals74     ,galbuna        
7,glansvogel74     ,crotophaga 7,s9onzo1
 mad5et]74     ,cuculus 7,koekkoek74    
,,orde ,,ii4 ,,accipitres 7,,ro(vogels7 
,e5 te5 na> a*t]3 voor/5 te55 volkom5   
vrij2 snavel en klauw5 gekromd4  ,,uil5 
,/rix 7,k]kuil74     ,bubo 7,ooruil74   
,surnia 7,sp]w]uil74     ,,gi]5         
,s>coramphus 7,condor74     ,vultur     
7,gi]74   ,,dagro(vogels       ,gryptus4
     ,s]p5t>ius 7,secret>is74           
,aquila 7,ar5d74     ,buteo 7,buiz]d74  
,a/ur 7,havik74     ,falco 7,valk74     
,,orde ,,iii4 ,,pass]es 7,,zangvogels7  
,e5 te5 na> a*t]2 de beide buit5/e van  
vor5 v]bond52 be55 van middelmatige     

langte4  ,,pas4 ,,cr5iro/res            
,tanagra4     ,lanius 7,klauwi]74       
,muscicapa 7,vlieg5vang]tje74           
,cot+a4     ,turdus 7,lij/]74   ,,pas4  
,,d5tiro/res       ,buc]os              
7,neu%oornvogel74     ,momotus          
7,zaagbeks*>rela>74     ,phytotoma4     
,,pas4 ,,pl5iro/res       ,gracula      
7,bo74     ,p>adisea 7,p>adijsvogel74   
,coracias 7,s*>rela>74     ,corvus      
7,kraai1 raaf74     ,pica 7,ek/]74      
,,pas4 ,,coniro/res       ,buphaga      
7,buffelpikk]74     ,claucopis 7,ellea7 
,trupialis     ,gacicus                 
7,voorho(dsvogel7     ,/urnus           
7,spreeuw74     ,cruciro/ra             
7,kruisbek74     ,ioxia4                
,colius4 7,muisvogel74     ,pass]       
7,mus*74     ,emb]iza 7,gors74   ,,pas4 
,,subuliro/res       ,pipra4     ,p>us  
7,mees74     ,alauda 7,leeuw]ik74       
,motacilla 7,kwik/a>t74   ,,pas4        
,,planiro/res       ,apus 7,gi]zwaluw74 
,hirundo 7,zwaluw74     ,caprimulgus    
7,geit5melk]74     ,,pas4 ,,t5uiro/res  

,alc$o 7,i,jsvogel74     ,todus         
7,platsnavel74     ,sitta 7,boomklev]74 
,or?or9cus4     ,m]ops 7,bij5et]74      
,tro*ilus 7,kolibri74     ,c]?ia        
7,boomkruip]74     ,upupa 7,hop74       
,,orde ,,iv4 ,,columb9ae 7,,duiv57      
,snavel week1 buigzaam1 aan d5 wortel   
afgeplat2 neusgat5 door e5 wa%uid b$ekt2
 go$e vlieg]s2 legsel van twee ei]54    
,columba 7,duif74     ,,orde ,v4        
,,gall9ae 7,,ho5d]vogels7   ,snavel h>d 
en hoorna*tig1 aan d5 wortel afg]ond2   
legsel van me] dan twee ei]5  ,,gal4    
,,alectridae       ,otis 7,trapgans74   
,pavo 7,pauw74     ,tetrao 7,korho574   
,phasianus 7,fasant74     ,numida       
7,p>elho574     ,crax 7,hokko74         
,p5elope 7,sjakoeho574     ,meleagris   
7,kalko574   ,,gal4 ,,bra*ypt]idae      
,didus 7,dodo74     ,casu>ius           
7,kasu>is74     ,rhea 7,am4 n&oe47      
,/ru?io 7,/ruis74     ,,orde ,,vi4      
,,grallae 7,,waad- ,,( ,,/r&vogels7     
,loop ze] lang1 tot d5 s*e5 onbev$]d2   
buit5/e te55 aan hun basis v]groeid4    

,,gr4 ,,pressiro/res       ,p>ra        
7,jassana74     ,rallus 7,wat]ral74     
,haematopus 7,s*olek/]74     ,gall9ula  
7,wat]ho574     ,fulica 7,me]koet74     
,,gr4 ,,cultriro/res       ,hians4      
,ardea 7,reig]74     ,ciconia           
7,ooieva>74     ,grus 7,kraanvogel74    
,myct]ia 7,reuz5 oojeva>7     ,tantalus 
7,nimm]zat74     ,,gr4 ,,t5uiro/res     
,avocetta 7,kluit74     ,num5ius        
7,wulp74     ,scolopax 7,h\tsnip74      
,vanellus 7,kievit74     ,*>adrius      
7,pluvi]74   ,,gr4 ,,latiro/res         
,cancroma 7,lepelbekreig]1 ,s*o5snavel74
     ,platalea 7,lepela>74              
,pha5icopt]us 7,flam+o74     ,,orde     
,,vii4 ,,palmip$es 7,,zwemvoetig57      
,te55 door bre$e vliez5 v]bond52 loop   
vrij kort 7wat]vogels74  ,,palm4        
,,p9nip$es       ,plotus                
7,slanghalsvogel74     ,phaeton         
7,ke]kr+vogel74     ,sula 7,g5t74       
,fregata 7,fregatvogel74                
,phalacrocorax 7,aals*olv]74            
,pelecanus 7,pelikaan74   ,,palm4       

,,s]riro/res       ,m]gus 7,zaagbek74   
,anas 7,e5d74     ,pha5icopt]us         
7,flam+o74 #dj   ,,palm4 ,,longip5nae   
,l>us 7,meeuw74     ,diom$ea            
7,albatros74     ,procell>ia            
7,/ormvogel74     ,recurviro/ra         
7,kluit74     ,/]na 7,zeezwaluw74       
,rhyn*ops 7,s*a>bek74   ,,palm4         
,,brevip5nae       ,colymbus 7,fuut74   
,uria 7,zeekoet74     ,alca 7,alk74     
,sph5iscus   7,p+u974     ,apt5odytes   
,,monotremata  ,tuss*5vorm5 tuss*5      
vogels en zoogdi]54 ,vi]voetig1 zond]   
melkkli]51 zond] t&5 9 kass51 zond]     
lipp5 en met e5 enkele op5+ voor        
gesla*tsproduct51 faeces en ur9e4       
,li*aam b$ekt met h>5 en /ekels4        
,orni?orhyn*us 7,vogelbekdi]74          
,e*idna 7,mi]5egel74   ,n4,b4 ,van deze 
di]5 is re$s gesprok5 9 ho(d/uk ,,vi1 p4
 #hj alwa> is opgem]kt1 dat het no*     
reptiel51 no* vogels1 no* zoogdi]5 zijn4
    ,,klasse ,,xiv4 ,,de ,,zoogdi]5     
7,zie ,tabel ,i7  ,opm]k+54  ,9 de      
natuurlijke ,orde1 die zoo k5nelijk van 

het e5v\dig]e tot het me] sam5ge/elde   
voorts*rijdt vorm5 de zoogdi]5 noodw5dig
 de laat/e klasse van het di]5rijk1 wi] 
l$5 het mee/ volkom5 ontwikkeld1 het    
mee/ v]mog5d1 het v]/&ig/1 kortom het   
all]be/ bew]ktuigd zijn4 ,van deze di]51
 die het di*t/ bij d5 m5s* /aan1 vorm5  
de z9tuig5 e5 me] volkom5 geheel met de 
functies dan bij alle &]e4 ,zij alle5   
zijn w]kelijk lev5db>5d en gev5 hun     
jong5 de bor/4  ,zoo b]eikt dan de      
di]lijke bew]ktuig+ 9 de ,zoogdi]5 ha>  
hoogtepunt van volmak+1 en da>door ook  
het aantal functies4 ,zij moet5 dus aan 
het e9de kom5 van de geweldige reeks d] 
be/a&e di]54    ,,ov]zi*t ,,van ,,de    
,,zoogdi]5    ,,orde ,i4 ,,mammalia     
,,exungulata 7,,nagellooz57  ,sle*ts    
twee l$emat51 n4l4 de voor/e2 deze kort1
 afgeplat1 ges*ikt tot zwemm5 en zond]  
nagels ( hoev54  ,,cetacea       ,bala5a
 7,walvis*74     ,bala5opt]a 7,v9vis*74 
,physalus4     ,catodon4                
7,potvis*74     ,physet]4               
,monodon 7,n>wal74     ,hyp]oodon       

7,bottl5ose74     ,delph9apt]us 7,beluga
 ( ,witte walvis*74     ,delph9us       
7,dolfijn74        ,,orde ,,ii4         
,,mammalia ,,amphibia 7,,ku/bewon]s7    
,de twee voor/e l$emat5 kort1 v9a*tig1  
met klauwtjes aan de v+]s2 de a*t]/e    
a*t]wa>ts g]i*t ( v]groeid met het      
a*t]deel van het li*aam1 dat d5 vorm van
 e5 vis*/a>t heeft 77       ,phoca      
7,zeehond74     ,tri*e*us 7,walrus74    
,halicore 7,dugong74     ,manatus       
7,lamantijn74   ,opm]k+4  ,deze orde is 
hi] sle*ts geplaat/ weg5s d5 algeme55   
li*aamsvorm d] betreff5de di]54 ,zie de 
opm4 op p4 #gi4    ,,orde ,,iii4 ,,mam4 
,,ungulata 7,,hoefdi]57  ,de vi] l$emat5
 zijn sle*ts ges*ikt tot loop52 de v+]s 
zijn aan het uite9de geheel van e5      
hoorn5 hoef omgev54  ,,solip$es         
7,,e5hoevig57       ,equus 7,pa>d574    
,,rum9antia 7,,h]kauw]s7       ,bos     
7,rund74     ,antilope4     ,capra      
7,geit74     ,ovis 7,s*aap74     ,c]vus 
7,h]t74     ,camelop>dalis 7,giraffe74  
,camelus 7,kameel574     ,mos*us        

7,muskusos74   ,,pa*yd]ma 7,,dikhuidig57
       ,rh9oc]os 7,neu%oorn74     ,hyrax
 7,klipdas74     ,tapir4     ,sus       
7,zwijn74     ,elephas 7,oliphant74     
,hippopotamus 7,nijlpa>d74     ,,orde   
,,iv4 ,,mam4 ,,unguiculata 7,,g5ageld57 
,toegespit/e ( afgeplatte1 vrije nagels 
aan de vi] l$emat54  ,,t>digrada        
,bradypus 7,luia>d74     ,,ed5tata      
7,,t&elooz57       ,myrmecophaga        
7,mi]5et]74     ,manis 7,s*ubdi]74      
,oryct]opus 7,a>dv>k574     ,dasypus    
7,gordeldi]74   ,,rod5tia 7,,knaagdi]57 
,halmaturus 7,kang]oo74     ,lepus      
7,haz574     ,co5du 7,boom/ekelv>k57    
,hy/rix 7,/ekelv>k574     ,*iromys      
7,v+]di]74     ,phascolomys 7,wombat74  
,hydromys 7,au/ralis*e bev]rat74        
,ca/or 7,bev]74     ,cavia 7,gu9ees*    
biggetje74     ,aspalax 7,bl9dmuis74    
,sciurus 7,eekhoorn74     ,myoxus       
7,zev5slap]74     ,cricetus 7,ham/]74   
,arctomys 7,m>mot74     ,arvicola       
7,veldmuis74     ,ondatra 7,fib]        
,bisamrat74     ,rattus 7,rat74         

,,p$imana 7,,buideldi]5 ,p4 ,p47        
,didelphis 7,buidelrat1 ,opossum74      
,p]ameles 7,buideldas74     ,dasyurus   
7,buidelm>t]74     ,wombatus #da4       
,phalang] 7,koeskoes74     ,phalangi/a4 
,,plantigrada 7,,zooltr$]s7       ,talpa
 7,mol74     ,sorex 7,spitsmuis74       
,ursus 7,be]74     ,c]coleptes          
7,k9kajoe74     ,taxus 7,das74          
,nausa 7,coati1 neusbe]74     ,er9aceus 
7,egel74     ,c5tetes 7,bor/elegel74    
,,digitigrada 7,,te5gang]s7       ,lutra
 7,ott]74     ,mungos 7,i*neumon74      
,mephitis 7,/9kdi]74     ,mu/ela        
7,m>t]74     ,felis 7,katt574           
,civetta 7,civetkat74     ,hya5a4       
,canis 7,hond etc47   ,,*iropt]a        
7,,vle]muiz57       ,galeopi!cus        
7,vlieg5de ,maki74     ,rh9olophus      
7,hoefijz]vle]muis74     ,phyllo/oma    
7,bladneus74     ,noctilio 7,viss*5de   
vle]muis74     ,vesp]tilio 7,gew4       
,vle]muis74     ,pt]opus 7,kalong (     
vlieg5de hond74     ,,quadrumana        
7,,vi]h&ig57       ,galago4     ,t>sius 

7,spookdi]tje74     ,/5ops 7,slanklori74
     ,lemur 7,maki74     ,li*anotus     
7,wolmaki74     ,c]copi!cus 7,me]kat74  
,papio 7,baviaan74     ,calli?rix       
7,p5seelaapje74     ,cebus              
7,capucijn]aapje74     ,cynocephalus 7  
,papio7     ,pongo        7,m5s*ap5 #db7
     ,pi!cus4      ,opm]k+4  ,volg5s de 
hi] toegepa/e ord5+ omvat dus de familie
 d] quadrumana de mee/ volkom5e bek5de  
di]51 vooral de laat/e g5]a da>van1     
zoodat het gesla*t ,pi!cus de geheele   
reeks beindigt1 gelijk ,monas ha>       
aanvangt4 ,welk e5 v]s*il 9 bew]ktuig+  
en eig5s*app5 tuss*5 die twee g5]a6  ,de
 natuurkundig51 die d5 m5s* uitsluit5d  
na> zijne li*amelijke organisatie       
bes*\wd hebb51 hebb5 voor hem e5        
afzond]lijk gesla*t gevormd met zes     
v>iteit51 hetwelk op zi* zelf e5 familie
 uitmaakt1 op de volg5de wijze          
gek>akt]ise]d4   ,,bimana 7,,tweeh&ig57 
,zoogdi]5 met g$iff]5cie]de l$emat51 met
 nagels voorzi51 wa>van alle5 bij de h& 
de duim teg5ov]/elba> is4   ,,homo      

,v>iteit53       ,kaukasi]4             
,hyp]bore]4     ,mongool     ,am]icaan4 
,malei]4     ,ae?iopi] ( ,neg]    ,m5   
heeft aan deze familie d5 naam tweeh&ig5
 gegev51 omdat ind]daad alle5 de h&5 van
 d5 m5s* e5 oppone]b>5 duim hebb51      
t]wijl da>5teg5 bij de vi]h&ig5 ook de  
duim van d5 voet dezelfde eig5s*ap      
heeft4   ,e5ige opm]k+5 betreff5de d5   
m5s*  ,indi5 de m5s* sle*ts 9           
li*amelijke bew]ktuig+ van de di]5      
v]s*ilde1 z\ m5 gemakkelijk kunn5       
aantoon51 dat zijn speciale eig5s*app5  
alle het gevolg zijn van vroeg]e v]&]+5 
9 h&el+5 en gewoont51 die aan zijn      
gesla*t eig5 zijn geword54  ,indi5 dan  
ook door d5 nood d] om/&igh$5 g$wong5 e5
 ( &] ras van quadruman5--bij voorkeur  
het hoog/-/a&e--de klim-gewoonte op de  
boom5 v]loor en da>bij het va/klemm5 d] 
takk5 met h&5 en voet52 en indi5 het    
vele g5]aties lang g$wong5 w>e om sle*ts
 op voet5 te loop51 zoo z\d5            
ongetwijfeld--volg5s onze bes*\w+5 9 het
 vorige ho(d/uk--deze vi]- tot          

twee-h&ig5 omgevormd word5 en de groote 
te55 niet lang] van de ov]ige af-/aan1  
aangezi5 ze nog sle*ts tot loop5 z\d5   
di554  ,indi5 voorts de l$5 van         
datzelfde ras1 door de behoefte om bov5 
hun omgev+ uit te /ek5 en te zi51 zi*   
insp&5 om re*top te gaan en dit van     
gesla*t op gesla*t tot gewoonte maakt51 
zoo z\d5 zond] twijfel hun voet5 zoetjes
 aan e5 voor de opgehev5 h\d+ ges*ikte  
ge/alte aannem52 de kuit5 z\d5 zi* aan  
de be55 ontwikkel51 zoodat t5 slotte die
 di]5 nog sle*ts met moeite op h&5 en   
voet5 z\d5 kunn5 gaan4  ,als t5 slotte  
diezelfde individu5 niet lang] hun kak5 
als bijt-1 s*eur-1 ( grijp-wap5s        
gebruikt5 ( als tang om kruid5 af te    
plukk51 en de functie zi* dus bepaalde  
tot het eig5lijke kauw51 dan z\         
ongetwijfeld hun gelaat%oek me] op5     
word51--door het v]kort5 van de snuit   
tot v]dwijn5s toe--wa>bij dan de snijt&5
 e5 v]tical5 /& z\d5 erlang54           
,v]ond]/ell5 we e5s dat zek] ras van    
quadruman51 als zijnde het v]/          

voortges*r$51 door /&va/ige gewoont5 de 
zoo jui/ bes*rev5 ge/alte en het v]mog5 
tot opg]i*te h\d+ z\ v]kreg5 hebb51 en  
zi* ga&eweg bov5 de &]e di]5 _h wet5 te 
v]heff51 dan zal m5 begrijp53  #a;e4    
,dat 't me] geavance]de ras door zijn   
he]s*5de positie zi* van alle ges*ikte  
plaats5 op de a>dopp]vlakte zal hebb5   
mee/] gemaakt4  #b;e4 ,dat het &]e      
voortreffelijke rass51 die het de a>ds*e
 go$]5 betwi/t51 da>v&aan gejaagd zal   
hebb5 en h5 g$wong5 zal hebb5 zi* na>   
onbewoonde /rek5 t]ug te trekk54  #c;e4 
,dat het door het ond]drukk5 van die    
naa/-v]wante rass51 die 9 de boss*5 en  
&]e v]lat5 /rek5 v]bann5 blev51 hun     
ontwikkel+ geknot zal hebb51 t]wijl het 
zlf1 9 onbelemm]de voorttel+ en v]breid+
 tot volkrijke /amm5 zi* van liev]l$e   
nieuwe behoeft5 zal ges*ap5 hebb51 die  
zijn v]nuft zull5 hebb5 geprikkeld en   
ga&eweg v]mog5s en eig5s*app5 hebb5     
v]volmaakt4  #d;e4 ,dat t5slotte die    
uitnem5de soort1 door het v]krijg5 van  
e5 vol/rekte he]s*appij ov] de &]e1 er9 

zal geslaagd zijn om tuss*5 zi*zelf en  
de hoog/e di]5 e5 v]s*il1 ja1 e5        
aanm]kelijke klove te bew]k/ellig54     
,zoo kan het mee/ volkom5e ras d]       
vi]h&ig5 ov]he]s*5d geword5 zijn1 door  
zijn gewoont5 te wijzig5 als gevolg van 
de gewonn5 absolute ov]ma*t ov] de &]e  
en van nieuw-ont/ane behoeft52 het kan  
da>door bij voortdur+ v]&]+5 erlangd    
hebb5 9 de eig5 organisatie en nieuwe1  
talrijke eig5s*app52 de naa/-ontwikkelde
 ov]ige rass5 op hun eig5 peil          
ond]geh\d5 hebb52 en tuss*5 h5 en       
zi*zelf belangrijke ond]s*eid5          
teweeggebra*t hebb54  ,de ,*impansee    
7,simia troglodytes ,l47 is het         
hoog/-ontwikkeld van alle di]51 veel    
hoog] dan de orang-oetan 7,simia satyrus
 ,l474 ,niettem9 zijn ze beide zo[el    
li*amelijk als v]/&elijk veel lag]      
georganise]d dan de m5s*4 #dc ,ze ri*t5 
zi* nogal e5s op de a*t]poot5 op1 ma>   
da> ze van deze h\d+ ge5 va/e gewoonte  
gemaakt hebb51 is hun li*aam er niet    
voldo5de door gewijzigd1 zoodat de /a&e 

h\d+ hun ze] moeilijk valt4  ,uit v]hal5
 van reizig]s weet m51 dat als e5       
dreig5d geva> d5 orang op de vlu*t      
drijft1 hij fluks op vi] poot5 t]ug     
valt4 ,dat v]raadt1 na> m5 zegt1 de w>e 
afkom/ van dit di]1 g5oodzaakt als het  
is om die hem vreemde1 g$wong5 h\d+     
prijs te gev54--,dat is ongetwijfeld    
wa>1 aangezi5 het di] er bij het gaan   
m9d] gebruik van maakt en het li*aam er 
da>door m9d] is aan-gepa/4 ,ma> al moge 
die /a&e h\d+ dan voor d5 m5s*          
gemakkelijk] zijn1 is zij voor hem dan  
geheel en al de natuurlijke8  ,(s*oon de
 m5s* door de gesla*t5-lang volgeh\d5   
gewoont5 sle*ts re*top kan gaan1 zoo is 
die /& niettem9 voor hem e5 v]moei5de1  
die sle*ts bep]kt5 tijd kan word5       
volgeh\d5 door de w]k+ van talrijke     
spi]54  ,indi5 de w]velkolom van het    
m5s*elijke li*aam de z w>e1 en ho(d en  
ov]ige deel5 9 ev5wi*t hield1 zoo w>e e5
 /a&e m5s* 9 ru/-/&4 ,na> bek5d is dit  
intuss*5 niet het geval4 ,het ho(d wordt
 vol/rekt niet 9 het zwa>tepunt         

ond]/eund2 bor/ en buik met hunne +ew&5 
ru/5 bijna geheel op het voor/e deel van
 de w]velkolom en deze /eunt op e5      
s*eeve basis1 enz4 ,zooals dan ook      
,ri*]& uite5zet is er bij het /aan      
voortdur5d e5 actieve kra*t noodig om   
het dreig5de vall5 te voorkom51 door    
gewi*t en plaats+ d] li*aamsdeel54      
,dezelfde gele]de v]volgt aldus3 ,het   
relative gewi*t van ho(d en +ew& tra*t5 
de zwa>telijn van het heele li*aam na>  
vor5 te br5g51 welke lijn precies       
loodre*t op het /eunpunt moe/ /aan bij  
e5 zuiv] ev5wi*tig5 /&4 ,dit wordt door 
het volg5de beve/igd3 ik heb opgem]kt1  
dat k9d]5 met groot ho(d en dikk5 buik  
door het vele +ew&svet zi* moeilijk aan 
de opg]i*te h\d+ w5n54 ,pas teg5 het    
e9de van hun twe$e ja> durv5 zij zi* op 
eig5 kra*t5 te v]lat52 no*tans loop5 ze 
h]haaldelijk geva> te vall5 en beh\d5 e5
 natuurlijke neig+ na> d5 toe/& van     
vi]voet] t]ug4 ,physiologie1 vol ,,ii1  
p4 #bfh4  ,deze v]h\d+ d] deel51 die het
 /aan voor d5 m5s* tot e5 w]kzame1      

v]moei5de inplaats van tot e5 ru/ige    
h\d+ maakt z\ dus zijn ov]e5/emm5de     
afkom/ met de ov]ige zoogdi]5 v]rad51   
indi5 we uitsluit5d op zijn organisatie 
lett54  ,om nu de 9 d5 aanvang geuite   
ond]/ell+ geheel te v]volg51 moet5 we er
 de volg5de bes*\w+5 aan va/knoop53  ,na
 de v]mee/]+ van alle bewoonb>e plaats5 
en e5 aanzi5lijke v]me]d]+ van behoeft51
 ev5r$ig met de to5ame van bevolk+ hebb5
 de l$5 van vor5g5oemd1 ov]he]s*5d ras  
ev5ze] e5 rijk] w]eld van g$a*t5 moet5  
krijg5 en da>door de behoefte1 deze aan 
elka> m$e te deel54 ,da>uit zal voor h5 
vanzelf de noodzaak zijn voortgevloeid1 
om 9 de zelfde mate hun teek5s en geb>5 
te v]me]d]5 en te v>ie]54               
,kla>blijkelijk zull5 zij da>op al hun  
be/ g$aan hebb5 en alle bes*ikb>e       
middel5 hebb5 aangew5d4  ,&]s is het met
 de ov]ige di]5 ge/eld4 ,want (s*oon de 
hoog/-ontwikkeld5 ond] h51 zooals de    
vi]h&ig5 me]5deels 9 troep5 lev51 zoo   
is1 s9ds de ma*tige opkom/ van het      
g5oemde ras1 hun voortgang ge/okt1 da>  

zij ov]al v&aan v]jaagd w]d5 en v]drev5 
na> wilde en v]lat5 /rek51 wa> ze telk5s
 we] ell5diglijk v]ontru/ en van de e5e 
s*uilplaats na> de &]e gejaagd w]d54 ,9 
zulke om/&igh$5 krijgt e5 di] ge5 v]s*e 
behoeft51 vormt zi* ge5 nieuwe          
voor/ell+52 en van de we9ige1 wa>door   
het beziggeh\d5 wordt1 behoev5 er sle*ts
 luttele aan de &]5 te word5            
meeg$eeld477 ,om elka> te v]/aan hebb5  
zij dus g5oeg aan e5 pa> teek5s1 e5ige  
beweg+51 wat gefluit en kret51 door     
e5v\dige /embuig+5 gev>ie]d4  ,aan d5   
&]5 kant zull5 de l$5 van het           
ov]he]s*5de ras door de behoefte aan me]
 teek5s om elka> snel hun wass5d5       
g$a*t5vlo$ mee te deel51 en onbevr$igd  
met geb>5spel ( de bes*ikb>e /em-buig+51
 na v]s*ill5de pog+5 gekom5 zijn tot het
 vorm5 van ge>ticule]de klank54         
,aanvankelijk zull5 zij die sle*ts 9    
kle95 getale t] bes*ikk+ gehad hebb51   
sam5-/emm5de met hun geluidsorgaan2 ma> 
all5gs me]d]e1 gewijzigd en v]bet]d na> 
gelang hun behoeft5 to5am5 en zij zi* er

 me] voor insp&54 ,ind]daad zal de      
voortdur5de oef5+ van keel1 tong en     
lipp5 om de klank5 te articule]5 dat    
v]mog5 bij uit/ek ontwikkeld hebb54     
,v&a> voor dat bijzond]e ras het        
bewond]5swa>dige spraak-v]mog54 ,en da> 
voorts de ov]e5gekom5 geb>5 van zek]e   
beteek5is v]viel51 door de groote af/&51
 wa>ov] de individu5 zi* v]spreidd51    
ont/ond5 van liev]l$e ook de--zi*       
diff]5cie]5de--tal54  ,zoo zull5 hi] de 
behoeft5 t5 slotte alles teweeggebra*t  
hebb51 zij zull5 de inspann+ hebb5      
opgewekt en door het voortdur5d gebruik 
zull5 de spraakorgan5 zi* hebb5         
ontwikkeld4  ,zulke ov]weg+5 z\d5 wij   
kunn5 koe/]5 indi5 dat bewu/e ras3 de   
m5s*1 l\t] 9 organisatie van de di]5    
v]s*ilde en niet van e5 &]e afkom/ w>e4 
,noot van d5 v]tal]4 ,de diagnos5 d]    
,,vi grad5 van organisatie1 zooals die 9
 tabel ,i 7pag4 #aei sqq47 is gegev51   
word5 9 het orig9eel bij de afzond]lijke
 besprek+ dez] groep5 nog e5s h]haald4  
,9 deze v]tal+ is e*t] vol/aan met e5   

v]wijz+4  ,voorts b5 ik mij ze] wel     
bewu/ van de leemt5 9 de twee-talige    
we]gave d] g5]a-lij/5 9 dit ho(d/uk4    
,j4,m4       ,toevoeg+5 aan ,ho(d/uk    
,,vii en ,,viii   ,9 het laat/ van ,juni
 #ahji ontv+ de m5ag]ie van het ,museum 
voor ,natuurlijke ,hi/orie e5 gewon5    
zeehond1 ,phoco vitul9a die lev5d van   
,b\logne gezond5 01 en _h ik de         
geleg5heid1 de beweg+5 en gewoont5 van  
dit di] wa> te nem54 ,s9dsdi5 b5 ik nog 
/]k] ov]tuigd1 dat dit ku/di] #dd met de
 g5agelde zoogdi]5 nad] v]want is dan   
met alle &]e1 ondanks de groote v]s*ill5
 9 algeme55 vorm4  ,zijn a*t]poot51     
(s*oon ev5als de voorpoot5 ze] kort1    
zijn ze] vrij-beweeglijk en ges*eid5 van
 d5 kle95 ma> duidelijk5 /a>t4 ,zelfs   
kunn5 er voorw]p5 mee gegrep5 word5 als 
met e*te h&54--,ik heb opgem]kt1 dat dit
 di] na> believ5 de voet5               
sam5voegt--zooals wij onze h&5--en dan  
door het uitspreid5 d] te55 met hun     
zwemvliez5 e5 vrij bre$e spatel vormt om
 ermee te zwemm51 ev5als de viss*5 met  

hun /a>tv94  ,op het l& beweegt zi* deze
 zeehond tamelijk snel door e5 golv5de  
beweg+ van het li*aam1 zond] e5ige hulp 
van de a*t]poot51 die w]keloos          
uitge/rekt blijv54 ,da>bij di55 hem de  
voorpoot5 sle*ts 7tot de pols57 tot     
/eun1 zond] speciaal gebruik van de h&54
 ,hij grijpt z'n prooi f met de voet5 f 
met d5 bek2 en (s*oon de h&5 soms tepas 
kom5 bij het /ukknauw5 van d5 buit      
s*ijn5 zij to* 9 de e]/e plaats bij het 
zwemm5 di5/ te do54 ,ook heb ik bem]kt1 
dat hij de neusgat5 gemakkelijk en      
voll$ig kan sluit51 hetge5 hem ze] t]   
/ade komt bij het duik51 da> het di]    
dikwijls vrij lang a*t]e5 ond] wat]     
v]blijft wa> het zelfs op zijn gemak    
vo$sel gebruikt4  ,ik zal dez5 ze]      
bek5d5 zeehond niet v]d] bes*rijv54 ,de 
b$oel+ 0 alle5 om op te m]k51 dat de    
tweesla*tige zoogdi]5 9 het v]l5gde van 
de li*aamsas geplaat/e a*t]poot5 hebb5  
omdat zij voortdur5d g$wong5 zijn deze1 
v]e5igd1 bij wijze van /a>tv9 te        
gebruik5 ond] uitspreid5 van de te554   

,zoo kunn5 ze deze kun/matige v9 na>    
re*ts en l9ks uitslaan en hun           
voortbeweg+ bespo$ig5 ( wijzig54--,het  
z\ bij die a*t]wa>ts*e ri*t+ niet       
geblev5 zijn van de zeehond-voet53 zij  
z\d5 geheel met elka> v]groeid zijn1    
gelijk die d] zeekoei51 als zij niet zoo
 vaak gebruikt w]d5 tot het grijp5 en   
wegvo]5 van de prooi 774 ,want de da>bij
 v]eis*te bijzond]e beweg+5 v]oorlov5   
aan de voet5 ge5 duurzame1 ma> sle*ts e5
 tijdelijke v]e5ig+4 ,bij de zeekoei5   
da>5teg51 die zi* gew5d hebb5 aan e5    
vo$+ met ond]g$ok5 oev]plant5 en hun    
v]e5igde voet5 uitsluit5d bij wijze van 
/a>tv9 gebruik51 zijn 9 de mee/e gevall5
 de a*t]poot5 ond]l+ en met d5 /a>t     
geheel v]smolt5 774  ,ziehi] dus bij    
di]5 van ov]e5kom/ig5 oorsprong e5 nieuw
 bewijs voor d5 invlo$ van gewoont5 op  
vorm en toe/& d] organ51 't welk ik     
toevoeg aan alle vroeg] g5oemde 9       
ho(d/uk ,,vii van dit w]k4  ,ik z\ er   
nog e5 &]1 ze] treff5d bewijs bij kunn5 
voeg5 met betrekk+ tot de zoogdi]51 voor

 welke het vliegv]mog5 iets ze] vreemds 
s*ijnt te zijn4 ,ik zal aantoon51 hoe   
vanaf de vrspr+]s ond] h5 tot de go$e   
vlieg]s de natuur geleidelijk de huid   
van deze di]5 heeft uitgebreid1 hetge5  
h5 t5 slotte 9 /aat /elde te vlieg51 ev5
 go$ als de vogels1 zond] da>m$e        
intuss*5 nad] v]want te zijn4  ,zoo     
kunn5 de vlieg5de eekhoorns 7,sciurus   
volans1 a]obates1 petauri/a1 sagitta1   
volucella7 sle*ts e5 ze] lang5 sprong   
mak5 als zij zi* van e5 boom lat5 vall5 
( van d5 e55 na> d5 &]5 spr+5 ov] e5    
matig5 af/&2 zij hebb5 e]/ s9ds         
betrekkelijk kort5 tijd de gewoonte om  
hun l$emat5 bij het spr+5 uit te /rekk51
 aldus e5 soort p>a*ute vorm5d4 ,door   
veelvuldig h]hal5 van d]gelijke sprong5 
is bij deze soort5 de huid 9 de flank5  
beid]zijds uitg$ijd tot e5 soepele      
membraan die de voor- met de a*t]poot5  
v]e5igt en door e5 groote lu*tmassa te  
be/rijk5 e5 plotsel+5 val voorkomt4     
,deze di]5 hebb5 nog ge5 huid tuss*5 de 
v+]s4  ,bij ,galeopi!cus1 de vlieg5de   

maki1--wi5s vlieggewoonte ongetwijfeld  
van nog vroeg] datum date]t dan van     
,pt]omys ,ge(4--is het vals*]m nog me]  
ontwikkeld1 niet alle5 tuss*5 de poot5  
ond]l+ ma> ook tuss*5 de v+]s en voorts 
d5 /a>t met de a*t]poot5 v]e5ig5de4 ,de 
sprong51 groot] dan bij de bov5g5oemde  
soort51 nad]5 dan ook het e*te vlieg54  
,wa>s*ijnlijk nog veel oud] dan de      
vlieg5de maki's zijn de v]s*ill5de      
vle]muiz5 9 de gewoonte om hun l$emat5  
en zelfs hun v+]s uit te /rekk5 tot het 
be/rijk5 van e5 groote hoeveelheid lu*t1
 wa>op zij g$rag5 word5 bij het fladd]54
 ,door die re$s zoo lang gel$5 aang5om5 
en volgeh\d5 gewoont5 hebb5 zij niet    
alle5 e5 zijdel+s*e vlieghuid gekreg51  
ma> ook1 9 voortzett+ da>van1 e5]zijds  
fl9ke vliez5 tuss*5 de buit5gewoon      
v]l5gde v+]s 7d5 duim uitgezond]d71     
&]zijds tuss*5 de /a>t en a*t]poot51 al 
welke tezam5 groote vl]k5 vorm51        
uit/ek5d tot vlieg5 ges*ikt4  ,zoo groot
 is dus de ma*t d] gewoont51 dat zij e5 
m]kwa>dig5 invlo$ hebb5 op d5 vorm d]   

deel51 en aan de betreff5de di]5 v]mog5s
 gev51 ontbrek5de bij di]5 met &]e      
gewoont54  ,aan de besprek+ d]          
ku/-zoogdi]5 behaagt het mij hi] de     
volg5de bes*\w+5 va/ te knoop51 die door
 al mijn wa>nem+5 me] en me] beve/igd   
word54--,ik twijfel ge5sz9s1 ( de       
zoogdi]5 zijn oorspronkelijk w]kelijk   
uit het wat] afkom/ig1 hetwelk de w>e   
wieg is van het heele di]5rijk4         
,ind]daad ziet m5 ?ans nog de lag]e     
7d4z4 de talrijk/e7 di]5 uitsluit5d 9   
het wat] lev51 zoodat wa>s*ijnlijk alle5
 dr1 al?ans op ze] vo*tige plaats5 ond] 
gun/ige om/&igh$5 de natuur langs       
direct5 weg 7g5]atio spontanea7 de      
mee/-e5v\dige georganise]de di]tjes     
heeft voortgebra*t1 wa>uit dan          
a*t]e5volg5s alle &]e zijn voortgekom54 
,zoo won51 gelijk bek5d1 de infusor51   
polyp5 en /raaldi]5 zond] uitzond]+ 9   
het wat] en de worm5 al?ans niet buit5  
ze] vo*tig t]re94  ,wat nu betreft de   
worm51 die n aanvangsloot s*ijn5 te     
vorm5 van d5 di]5/am1--zooals           

kla>blijkelijk de infusor5 de &]e--zoo  
hebb5 zi* wa>s*ijnlijk de uitsluit5de   
wat]bewon]s ond] h5 7d4w4z4 de          
niet-p>asitis*e vorm51 zooals ,gordius  
en v]s*eid5e nog onbek5de7 alda> ze]    
g$iff]5cie]d2 en dieg5e1 die zi* aan de 
lu*t zijn gaan bloot/ell51 hebb5 na>    
all5 s*ijn de amphibis*e insect5        
voortgebra*t1 zooals ,culex1 ,ephem]a1  
enz4 enz4 771 wa>uit voorts dan we] de  
ov]ige1 e*te lu*t-insect5 z\d5 zijn     
ont/aan 774 ,ma> v]s*eid5e soort5 van   
deze laat/e hebb51 door 9 ov]e5/emm+ met
 de om/&igh$5 hun gewoont5 te v]&]5 tot 
e5 e5zame ( v]borg5 lev5swijs1 het      
aanzijn gegev5 aan de sp9a*tige di]51   
welke bijna alle e5 lu*t-lev5 leid5 774 
,dieg5e van de ara*nid5 t5 slotte1 die  
zi* me] en me] aan e5 wat]-lev5 gew5d   
hebb51 en de atmosph]is*e lu*t t5 slotte
 geheel hebb5 va>wel gezegd--hetge5     
voldo5de bewez5 wordt door de v]wants*ap
 van de duiz5d- met de millio5poot51 van
 deze met de l&-pisseb$d51 en van deze  
we] langs wat]pisseb$ met de g>nal51    

etc4--zij hebb5 het aanzijn gegev5 aan  
het heele rijk d] s*aaldi]5 774  ,de    
ov]ige wat]-worm51 die hun elem5t nooit 
v]lat5 en wi] mett]tijd veelvuldig] en  
me] v]s*ill5d geword5 soort5 ov]e5kom/ig
 zijn vooruitgegaan 9 de sam5/ell+ van  
hun organisatie1 hebb5 geleid tot de    
vorm+ d] annelid51 cirrhip$in en        
mollusk51 welke tezam5 e5 onond]brok5   
reeks vorm5 9 de di]5scala4 77  ,ondanks
 de aanzi5lijke gap+1 die wij bev9d5    
tuss*5 de bek5de weekdi]5 en de viss*51 
zoo zijn to* uit e]/g5oemde--door       
tuss*5kom/ van voor%&s nog onbek5de     
vorm5--de viss*5 gesprot5 en uit deze   
we] de kruip5de di]54  ,als wij zoo     
voortgaan1 d5 mogelijk5 oorsprong d]    
v]s*ill5de di]5 te ov]weg51 dan twijfel5
 we niet ( de reptiel5 hebb5 9 twee     
v]s*ill5de takk51--door de om/&igh$5    
b$ong51--e5]zijds het aanzijn gegev5 aan
 de vogels1 &]zijds aan de amphibis*e   
zoogdi]5 en deze op hun beurt aan alle  
ov]ige mammalin 774  ,da> n4l4 de uit   
viss*5 ont/ane tweesla*tige reptiel5    

7,batra*ia7 en de hi]uit we] voortgekom5
 slang5 allebei sle*ts n h>tboezem      
hebb51 zoo heeft de natuur gemakkelijk  
d5 boezem d] &]e kruip5de di]5 kunn5    
v]dubbel51 welke twee afzond]lijke takk5
 vorm52 bij de aanvangsl$5 da>van 0     
v]volg5s ook de h>tkam] gemakkelijk     
dubbel te mak54  ,zoo s*ijn5 dan ond] de
 reptiel5 met dubbel5 boezem de         
s*ildpadd5 het aanzijn gegev5 te hebb5  
aan de vogels 774 ,want afges*eid5 nog  
van e5ige &]e onmisk5b>e trekk5 van     
v]wants*ap ziet m5 welhaa/ ge5 wez5lijk 
v]s*il 9 algeme5 voorkom5 wanne] m5 e5  
s*ildpaddekop op het li*aam van bepaalde
 vogels zet4 ,&]zijds s*ijn5 de         
hag$isa*tig5 7,sauria7 vooral de        
plat/a>tige1 zooals de crocodill51 de   
amphibis*e zoogdi]5 te hebb5            
voortgebra*t 774  ,indi5 uit de         
s*ildpadd5 de vogels voortgekom5 zijn   
zoo mag m5 voorts v]ond]/ell5 dat van de
 zwemvoetige wat]vogels1 vooral de      
kortvleugelige da>ond]1 zooals de p+u9s 
en vetganz51 de kloaakdi]5 zijn         

afge/amd774  ,als t5 slotte uit d5 tak  
d] hag$isa*tig5 w]kelijk de ku/-zoogdi]5
 zijn gesprot51 dan geldt dit na> alle  
wa>s*ijnlijkheid ook voor alle ov]ige   
zoogdi]54 ,niet zond] r$5 gelo( ik dus1 
dat oorspronkelijk de l&zoogdi]5 gebor5 
zijn uit door ons dusg5oemde amphibis*e 
zoogdi]5 774 ,want wa> deze zi*1 door op
 d5 duur v]s*ill5de gewoont5 aan te     
nem51 9 drie takk5 gesplit/ hebb51 da>  
heeft e5 dez] groep5 geleid tot de vorm+
 d] cetacea1 e5 &]e tot de ungulata en  
de d]de tot de unguiculata ( g5agelde   
zoogdi]5 774  ,dieg5e van de            
tweesla*tige zoogdi]5 bijvoorbeeld1 die 
aan hun ku/-lev5 getr\w blev51 g+5 twee 
ri*t+5 uit 9 de wijze van vo$+4         
,sommige1 zi* gew5n5de aan plant5ko/1   
zooals de zeekoei5 en lamatijn51 vo]d5  
lat] ga&eweg tot de hoefdi]51 zooals    
dikhuidig51 h]kauw]s1 etc4774 ,de &]e   
da>5teg51 de zeehond5 c4s41 die de      
gewoonte aannam5 zi* sle*ts met vis* en 
&] zeeg$i]te te vo$51 leidd5 tot het    
ont/aan van de unguiculat51 door middel 

van soort51 die al v>ie]5de geheel tot  
e5 l&lev5 ov]g+54 77  ,aan d5 &]5 kant  
hebb5 die zoogdi]51 welke t5 slotte het 
natte elem5t nooit me] v]liet5 en sle*ts
 voor de ademhal+ aan de opp]vlakte     
kwam5 wa>s*ijnlijk het aanzijn gegev5   
aan de v]s*ill5de teg5woordige cetacea4 
,het re$s uit e5 v] v]l$5 dagteek55de1  
volslag5 zeelev5 d] walvis*a*tig5 heeft 
dan ook hun bew]ktuig+ dusdanig         
gewijzigd1 dat de ond]k5n+ van hun      
afkom/ er ?ans ze] door bemoeilijkt     
is4--,ind]daad zijn 9 d5 loop van d5    
onmetelijk5 tijd1 dat deze di]5 9 d5    
boezem d] zeen lev51 de a*t]poot51 die  
nooit gebruikt w]d51 bijvoorbeeld om d5 
prooi te grijp51 geheel en al v]dw551   
ev5als het gebe5te da>van en zelfs het  
tot /eun en beve/ig+ di55de bekk54--,ma>
 de invlo$ van omgev+ en gewoont5       
op5ba>t zi* bij h5 ook 9 de voorpoot51  
die1 geheel door huid omhuld als ze     
zijn1 uitw5dig ge5 v+]s me] lat5        
ond]s*eid51 zoodat ze beid]zijds zi* nog
 sle*ts als e5 v9 v]toon51 wa>9 het     

g]aamte van de h& v]borg5 is4  ,voorzek]
 bra*t het plan van organisatie d]      
walvis*a*tig5 als zoogdi]5 m$e1 om vi]  
l$emat5 te hebb5 met e5 bekk5 tot /eun  
van de a*t]/e da>van4 ,voorzoov] deze   
deel5 nu hi] ontbrek51 is dit1 gelijk   
ook eld]s1 het gevolg van t]ugvorm+ door
 langdurig onbruik1 als zijnde nutteloos
 geword5 deel54 ,gezi5 het feit1 dat bij
 de zeehond5 het bekk5 sle*ts zwak      
ontwikkeld is1 n4l4 nauw en zond]       
uitspr+5de heup51 zal m5 gevoel51 dat   
dit v]oorzaakt moet zijn door het       
middelmatige gebruik d] a*t]/e l$emat5  
en dat bij geheel oph\d5 da>van die     
poot5 zelf en het bekk5 wel z\d5 kunn5  
v]dwijn54  ,de hi] uite5gezette bes*\w+5
 nu zull5 ongetwijfeld sle*ts e5v\dige  
giss+5 s*ijn5 weg5s de onmogelijkheid1  
ze met direkte1 /ellige bewijz5 te      
s*rag54 ,ma> bij e5ige a&a*t voor de 9  
dit w]k meeg$eelde wa>nem+5 en e5       
deugdelijk ond]zoek van de opg5oemde    
di]5 en van het product van hun gewoont5
 en omgev+ zal m5 bev9d51 dat deze      

giss+5 e5 groote mate van               
wa>s*ijnlijkheid erlang54  ,het volg5de 
ov]zi*t moge het begrip van e5 en &]    
v]duidelijk54 ,m5 zal eruit zi5 dat na> 
mijne me5+ de di]5ladd] beg9t met m9/5s 
twee afzond]lijke /amm5 en dat hi] en   
da> ga&e-weg e5ige takk5 ha> s*ijn5 af  
te sluit54       ,,ov]zi*t ,,van ,,de   
,,af/amm+ ,,d] ,,v]s*ill5de ,,di]5      
,v]mes                                  
,infusoria                         _/   
,polypi                        _/       
,radiata                       _/       
_/                        _/            
,insecta                        _/      
,ara*nida                       _/      
,cru/acea                 ,annelida     
,cirrhip$ia                 ,mollusca   
,pisces                                 
,reptilia                          _/   
_/                             _/       
,aves                                   
,monotremata                            
,mam4 ,amphibia                         
_/                           _/         

_/   ,m4 ,cetacea                       
_/                          _/          
_/     ,m4 ,ungulata                    
_/                      ,m4 ,unguiculata
    ,van elk d] beide /amm51 wa>m$e deze
 di]5-reeks beg9t1 ontle55 de all]e]/e1 
e5v\dig/e vorm5 hun aanzijn aan         
o]-voortbr5g+ ( g5]atio spontanea4 77   
,e5 belangrijke oorzaak v]h9d]t ons1 de 
a*t]e5volg5s teweeggebra*te wijzig+5 te 
ond]k5n51 die de di]5 tot hun           
teg5woordig5 /aat gevo]d hebb51 en wel  
deze1 dat wij van die v]&]+5 nooit      
getuige zijn4 ,zoo aans*\w5 wij dan de  
voldong5 feit5 ma> zi5 het proces zi*   
niet voltrekk5 en zijn da>door van      
nature g5eigd te geloov51 dat de d+5    
niet ga&eweg zoo gegroeid zijn ma>      
altijd 9 hun teg5woordig5 vorm be/aan   
hebb54  ,t]wijl het ,geheel d] natuur en
 h>e wett5 zi*zelf /e$s gelijk blijv5   
word5 van de v]&]+51 die de natuur      
onoph\delijk zond] uitzond]+ 9 all5     
deele volvo]t1 dieg5e g]e$elijk door d5 
m5s* ond]k5d1 wi] duur di5 van zijn eig5

 lev5 niet aanzi5lijk ov]treft4 ,ma>    
die1 welke e5 lang5 tijdsduur v]eis*51  
gaan hem voorbij4  ,t5e9de mijne b$oel+5
 te v]duidelijk5 v]oorlove m5 mij de    
volg5de v]ond]/ell+3 ,indi5 het         
m5s*elijk lev5 niet lang] duurde dan e5 
seconde1 dan z\ e5 iegelijk onz] d5     
uurwijz] van e5 gewone1 loop5de p5dule  
nooit van plaats zi5 v]&]5 (s*oon 9     
w]kelijkheid die wijz] niet /ationair z\
 zijn4 ,de wa>nem+5 van d]tig gesla*t5  
z\d5 niets zek]s le]5 omtr5t de         
v]plaats+ van dez5 wijz] want de 9 e5   
halv5 m9uut afgelegde weg z\ te g]+ zijn
 om go$ te word5 opgem]kt2 en indi5 we  
uit veel oud]e wa>nem+5 z\d5 opmak51 dat
 de wijz] w]kelijk van plaats v]&]d is1 
z\d5 we dat niet geloov5 en e]d] e5 (   
&]e v]giss+ v]ond]/ell51 da> i$] d5     
wijz] /e$s op dezelfde plek van de      
wijz]plaat heeft zi5 /aan4  ,aan mijn   
lez]s laat ik het ov]1 alle             
desbetreff5de toepass+5 te mak54  ,de   
natuur1 dat mateloos geheel van         
v]s*ill5de li*am5 en wez5s 9 all5 deele 

wa>van e5 eeuwige cyclus he]s*t van     
beweg+5 en v]&]+51 aan wett5 ond]worp52 
dit geheel1 alle5 onv]&]lijk zoolang het
 zijn v]hev5 ,s*epp] behaagt het 9 /& te
 h\d51 moet bes*\wd word5 als e5        
veelnheid met1 als zoodanig1 e5 alle5   
aan zijn ,s*epp] bek5d doel en niet     
be/a&e om d] wille van e5 d] sam5/ell5de
 deel5 9 het bijzond]4 ,da> elk deel    
noodw5dig moet v]&]5 en al v]ke]5de     
zi*zelf opheff51 zoo druis*t zijn belang
 9 teg5 dat des geheels4 ,zoo het v]/&  
heeft oordeelt het dat ,geheel kwalijk  
ge/eld te zijn4 ,9 w]kelijkheid e*t] is 
het ,geheel d] d+5 volmaakt en v]vult   
volkom5 het doel1 wa>voor het be/emd 04 
,korte ,inh\d van het ,e]/e ,deel       
pag4  ,voorwoord van ,pr(essor ,sluit]  
,v   ,voorwoord van d5 ,v]tal]  ,,ix    
,voorr$e      ,,ix      ,motiev5 van het
 w]k en algeme5e gezi*tspunt5 ov] de    
er9 beh&elde ond]w]p54   ,inleid+       
,,xxiii      ,e5ige algeme5e bes*\w+5   
ov] het belang van de /udie     d] di]51
 9 het bijzond] van hun organisatie1    

vooral van     de lag]e4   ,e]/e ,deel  
,bes*\w+5 ov] de natuurlijke hi/orie d] 
di]51 hun     eig5a>digh$51 v]h\d+51    
organisatie1 rangs*ikk+     en indeel+ 9
 soort54   ,ho(d/uk ,i  ,de kun/matige  
hulpmiddel5 d] ,natuurwet5s*app5  #c    
,hoe de sy/ematis*e rangs*ikk+1 klass51 
ord51 families1     gesla*t5 en de      
nom5clatuur sle*ts kun/middel5 zijn4    
,ho(d/uk ,,ii  ,belang van e5 bes*\w+   
ov] de natuurlijke ov]e5kom/5      #ae  
,hoe de k5nis van de natuurlijke        
ov]e5kom/5 tuss*5     de v]s*ill5de     
natuurvoortbr5gsel5 de grondslag is van 
de natuurwet5s*app5 en van de algeme5e  
rangs*ikk+     d] di]54   ,ho(d/uk ,,iii
  ,ov] de soort bij de lev5de wez5s en  
het begrip da>aan te he*t5      #bc     
,hoe het niet wa> is1 dat de ,,soort5   
ev5 oud z\d5 zijn     als de natuur     
zelve en ond]l+ ev5 oud2 ma> dat zij zi*
     a*t]e5volg5s gevormd hebb5 en      
sle*ts e5 betrekkelijke     /&va/igheid1
 e5 tijdelijke onv]&]lijkheid v]toon54  
,ho(d/uk ,,iv  ,algeme5e opm]k+5 ov] de 

di]5      #da      ,de h&el+5 d] di]5   
voltrekk5 zi* sle*ts door     opgewekte1
 niet door meeg$eelde beweg+54 ,sle*ts  
de     ,,prikkelba>heid is e5 algeme5e  
en uitsluit5de eig5s*ap1     de bron    
hunn] h&el+51 en het is niet wa>1 dat   
alle     di]5 gevoel z\d5 hebb51 (      
wil%&el+5 uitvo]54   ,ho(d/uk ,v  ,ov]  
de huidige indeel+ en ord5+ d] di]5     
#ed      ,dat de algeme5e indeel+ d]    
di]51 t5m9/e 9     ha> ho(dgroep51 e5   
reeks vormt1 ov]e5kom/ig de     to5em5de
 sm5/ell+ van organisatie1 dat de k5nis 
van de betrekk+5 tuss*5 de v]s*ill5de   
di]5 de     e5ige gids is1 die ons leid5
 kan bij het op/ell5 van die            
indeel+1 zoodat zijn gebruik de         
willekeur doet v]dwijn52     dat        
t5slotte1 da> het aantal s*eidslijn51   
7die 9 die     indeel+ tot het vorm5 d] 
klass5 getrokk5 moe/5 word57            
aangegroeid is na>mate m5 de v]s*ill5de 
orgaan/elsels     le]de k5n51 er ?ans   
ve]ti5 klass5 word5 ond]s*eid51     ze] 
bevord]lijk voor de zologis*e /udin4    

,ho(d/uk ,,vi  ,trapsgewijze afklimm+ en
 v]e5v\dig+ d] organisatie van het e5e  
e9de van de ,ket5 d] di]5 tot het &]e   
#ga      ,dat bij het afdal5 van de ket5
 d] di]5 9 de gewone     volgorde vanaf 
de me] na> de m9d] volkom5e m5 e5       
to5em5de afklimm+ en v]e5v\dig+ van     
organisatie     wa>neemt2 dat bijgevolg 
bij het doorloop5 van de di]5scala     9
 mgeke]de1 d4w4z4 natuurlijke volgorde  
e5 to5em5d     sam5ge/eld] word5 van de 
organisatie zal opgem]kt     word51 die 
ov]al regelmatig z\ voorts*rijd5 indi5  
de     om/&igh$5 van de woonplaats51    
lev5swijze enz4 er niet     v]s*ill5de  
afwijk+5 van hadd5 v]oorzaakt4          
,ho(d/uk ,,vii  ,van d5 invlo$ d]       
om/&igh$5 op h&el+5 en gewoont5 d] di]5 
en van deze als oorzak51 die hun        
sam5/ell+ en deel5 wijzig5      #abd    
,hoe de veelsoortigheid d] om/&igh$5 van
 invlo$ is     op organisatie1 algeme55 
vorm en deel5 d] di]52 hoe     v]&]+ 9  
de v]blijfplaats5 en lev5swijze wijzig+ 
9     de h&el+5 d] di]5 teweegbr5gt en  

deze laat/e1 tot     gewoonte geword5   
zijnde1 h]haaldelijk] gebruik v]eis*t   
van bepaalde li*aamsdeel51 hetge5 ze    
v]h\d+sgewijze     ontwikkelt en        
v]groot1 e5 &] deel da>5teg5 jui/       
we] buit5 gebruik zal /ell51 het ge5 de 
ontwikkel+     teg5h\dt1 het doet       
v]mag]5 om t5 slotte te v]dwijn54       
,ho(d/uk ,,viii  ,ov] de natuurlijke    
,orde d] ,di]5 en hoe hun indeel+ da>m$e
 te do5 ov]e5/emm5  #aec      ,dat e5   
wa>lijk natuurlijke rangs*ikk+ d] di]5 9
 e5     reeks moet beg9n5 met de mee/   
onvolkom5e en e5v\dig/e om     met de   
hoog/-ontwikkelde te e9dig52 want hun   
voortbr5g/]1     de natuur1 heeft h5    
niet alle tegelijk 9 het lev5 kunn5     
roep54 ,dus bij hun a*t]e5volg5s tot    
aanzijn br5g5 heeft     zij noodw5dig   
moet5 beg9n5 met de e5v\dig/e en is aan 
de     mee/ sam5ge/eld-bew]ktuigde pas 9
 de laat/e plaats kunn5     toekom54    
,dat de hi] voorge/elde indeel+         
kla>blijkelijk     het di*t/ nad]t tot  
de natuurlijke ,orde zelve2 zoodat      

indi5 er al correcties 9 noodig zijn1   
dit dan to* sle*ts     de ond]deel5 kan 
betreff52 gelijk ik dan ind]daad gelo(1 
dat de naakte polyp5 7p4 #afh7 de d]de  
orde van hun klasse     zull5 moet5     
vorm5 en de drijv5de polyp5 de vi]de4   
,toevoeg+5 aan ,ho(d/uk ,,vii en ,,viii 
#bae              ,,aanteek5+5   #a ,het
 woord moral is hi] /e$s v]taald door   
psy*is* ( ab/ract 7,v]t47  #b ,ik noem  
ab/ract 7faits moraux7 de wiskundige    
wa>h$51 d4w4z4 de resultat5 van         
qualitatieve1 quantitatieve ( en]getis*e
 b]ek5+51 omdat zij niet door de z9n5   
ma> door het v]/& erk5d word54 ,deze    
ab/racte feit5 nu omvatt5 zo[el         
positieve wa>h$51 wa>ond] de            
wa>neemba>h$5 omtr5t het be/aan d]      
li*am51 als vele &]e hi]op betrekk+     
hebb5de 7,em5d4 na> ,m>t9s4 ,v]t47  #c  
,zie het uit/ek5de w]k van ,cabanis1    
getiteld3 ,rapport du physique et du    
moral de l'homme4  #d ,de em&atie van   
,m>t9s hi] niet gevolgd6 7,v]t47  #e    
,nota b5e 7,v]t47  #f ,alle ontdekk+5 en

 wa>nem+5 d] natuurond]zoek]s z\d5 9    
v]getelheid v]z9k5 en voor de           
maats*appij v]lor5 gaan1 als de         
geobs]ve]de object5 niet elk e5 naam    
hadd5 gekreg51 wa>mee ze dadelijk zijn  
aan te duid5 als m5 't er ov] heeft4    
,dictionaire de ,botanique1 art4        
,nom5clature4  #g ,m5 heeft begrep51 dat
 e5 nauwkeurige bepal+ van de           
eig5a>digh$5 van elk b]eikba> voorw]p d]
 natuur noodzakelijk 01 om ze ons t5    
gebruike te kunn5 v]s*aff54 ,en da>om   
moe/ m5 hun v]s*ill5de k5m]k5de         
bijzond]h$5 van sam5/ell+1 vorm1 afmet+ 
enz4 ond]zoek54 ,tot op zek]e hoogte is 
m5 na gezette /udie hi]9 geslaagd4  ,dit
 deel van d5 natuurwet5s*appelijk5      
arbeid is het mee/ gevord]d1 s$]t       
#a-a_/b eeuw heeft m51 en met r$51      
kra*tige pog+5 aangew5d om het te       
volmak51 omdat het ons helpt bij        
k5nisnem5 van nieuw ontdekte d+5 en ons 
h]9n]5 van oude2 en omdat het nu en lat]
 de k5nis moet va/legg5 van nuttig      
geblek5 voorw]p54  ,ma> da> de          

natuurvors*]s te veel d5 nadruk gelegd  
hebb5 op de s*eidsmur5 tuss*5 afdeel+5  
van het plant5- en di]5rijk en zi* bijna
 uitsluit5d op n soort w]k hebb5        
toegelegd1 zond] bes*\w+5 van uit het   
w>e gezi*tspunt en zond] ond]l+ ov]leg1 
d4w4z4 vruit beg9sel5 ov]e5 te kom5 voor
 de begr5z+ van elk deel van die groote 
ond]nem+ en voor elke det]m9e]+1 zijn er
 tal van misbruik5 b9n5geslop54 ,zoodat 
wa> i$] willekeurig zijn norm5 wijzigde 
voor de klass51 ord5 en g5]a1 en het    
publiek voortdur5d talrijke v]s*ill5de  
classificaties word5 voorgezet1 ond]gaan
 de gesla*t5 onoph\delijke wijzig+ en   
v]&]5 de natuurvoortbr5gsel5 als gevolg 
van di5 g$a*telooz5 gang van zak5 al ma>
 van naam4  ,da>door is de synonymie    
afs*rikwekk5d uitgebreid4 ,elk5 dag     
wordt de wet5s*ap dui/]d]1 hult zij zi* 
9 s*i] onov]komelijke moeilijkh$51 en   
v]ke]t zi* de be/ b$oelde pog+ van d5   
m5s* tot h]k5n+ en ond]s*eid+ van al het
 door de natuur t] wa>nem+ en gebruik   
gebod5e 9 e5 geweldig doolh(1 wa>9 m5   

t]e*t vree/1 zi* te begev54 ,disc\rs    
d'ouv]ture du ,c\rs de #ahjf1 p4 #e  #f4
  #h ,de v]tal] v]onts*uldigt zi* voor  
e5ige bewu/elijk gebruikte g]manism54   
#i ,em5d4 ,m>t9s gevolgd4 7cf4 ,a4      
,lang74  #aj ,annales du ,mus4 d',hi/4  
,natur4 vol4 ,i1 p4 #bce-bcf4  #aa ,zie 
,re*]*es sur les corps vivans1 aanhang1 
p4 #ada4  #ab ,hydrogeologie1 p4 #da    
sqq4  #ac ,hydrogeologie1 p4 #aab4  #ad 
,hi] /aat e5 botanis*e aanteek5+1       
ref]e]5de aan ,hi/4 nat4 des vgtaux1    
uitg4 ,dt]ville1 ,vol4 ,i4 p4 #bjb1 van 
d5 auteur 7v]t47  #ae ,lett]lijk op te  
vatt5 als indeel+ 9 klass52 hi] v]d] ook
 we]gegev5 door groepe]+ 7v]t47  #af    
,reptiles4  #ag ,t] afwissel+ zijn nu   
e5s de holl&s*e b5am+5 gebruikt 7v]t47  
#ah ,robb5 7v]t47  #ai ,robb5 7v]t47    
#bj ,wa> de vogels doorboorde long5 en  
tot ve]5 omgevormde h>5 hebb5 als gevolg
 van hun lu*tlev51 zal m5 mij vrag51    
wa>om dan de vle]muiz5 ook ge5 d]gelijke
 long5 en ve]5 bezitt58 ,ik antwoord1   
dat de vle]muiz5 wa>s*ijnlijk1 als      

zijnde hoog] georganise]d1 door de      
aanwezigheid van e5 midd5rif1 dat het   
uitdij5 d] long5 bep]kt1 er niet 9      
geslaagd zijn deze te doorbor51 no* zi* 
voldo5de op te blaz51 zoodanig dat de   
lu*t1 met kra*t de huid b]eik5de1 aan de
 hoorn/( d] h>5 het v]mog5 kon gev51 zi*
 tot ve]5 te v]takk54 ,imm]s1 bij de    
vogels dr+t de lu*t het ha>zakje b9n51  
v]&]t de basis 9 e5 buisje1 en dw+t deze
 h>5 zi* uit te pluim54 ,bij de         
vle]muiz5 is dat onmogelijk1 wijl de    
lu*t niet buit5 de long5 tre$t477  #ba  
,lepas1 ,balanus1 ,coronula1            
,tubic9ella4  #bb ,jui/ bij de sp9n5 is 
het h>t gemakkelijk aan te toon54 ,bij  
de onbeha>de soort5 kan m5 het door de  
huid he5 zi5 klopp54 ,bij v]wijd]+      
da>van bem]kt m5 e5 hol1 langw]pig1 voor
 en a*t] puntig orgaan1 tot aan het     
kopbor//uk loop5de1 en van wa>uit t]    
we]szijd5 duidelijk twee ( drie pa> vat5
 v]loop5 7,cuvi]1 ,anat4 ,comp4 vol4    
,,iv1 p4 #adai4  #bc ,de kev] ,calosma  
o4a4 pa>t ongeve] #c ke] en leeft me]d]e

 j>5 7v]t47  #bd ,9 v]b& met p4 #ca is  
welli*t indu/rie hi] b$oeld als de      
psy*is*e ge/eldheid1 die aan deze       
v]ri*t+5 t5 grondslag ligt 7v]t47  #be  
,zie noot op #ajd4  #bf ,9 het orig9eel 
dwaalt hi] de s*rijv] 9 e5 noot ov] de  
geluid/( af na> zijn ,hydrogeologie1 p4 
#bbe4  #bg ,vrij v]taald4 ,er /aat3 la  
facult de reproduire lui mme d'autres   
individus1 qui lui ressembl5t1 qui le   
remplac5t et qui p]petu5t sa race p> la 
mme voie2 deze tuss*5voeg+ maakt e*t] d5
 heel5 passus dubbelz9nig en is da>om   
hi] weggelat5 7v]t47  #bh ,zie ,voyage  
du jeune ,an>*>sis1 door ,j4 ,j4        
,b>!lemy1 deel ,v1 p4 #cec en #ced4  #bi
 ,aldus afgekort t] v]mijd+ van h]hal+5 
7,v]t47  #cj ,bryozoa  ,hydroida4  #ca  
,e5 synasceidie4  #cb ,e5 kalkwi]4  #cc 
,e5 ,bryozoon 7v]t47  #cd ,e5 ,tunicaat 
7v]t47  #ce ,e5 ,gephyree 7v]t47  #cf   
,t5 e9de de voortbeweg+s-organ5 te      
v]bet]5 be/ond de behoefte om het /elsel
 van gel$e1 sceletlooze poot5 te v]lat5 
t5 gun/e van dat met vi] knokige        

l$emat51 't welk de all]hoog/e di]5     
*>act]ise]t4 ,dit nu heeft de natuur bij
 de annelid5 en mollusk5 a4h4w4         
voorb]eid1 om e]/ bij de viss*5 het     
typis*e b\wplan d] gew]velde di]5 aan te
 vang54 ,zoo zijn bij de r+worm5 de     
gel$e poot5 v]lat5 en bij de weekdi]5   
da>5bov5 de ganglieket54  #cg           
,p>asitis*e copepod5 op viss*5 lev5de2  
#ch weekdi]5 7slang5slak en olifant/&1  
v]t47  #ci ,manteldi]51 7v]t47  #dj     
,komt tweemaal voor6 7v]t74  #da        
,id5tiek met ,phascolomys 7v]t47  #db   
,blijkba> he]s*t re$s bij ,lam>ck v]w>r+
 9 de nom5clatuur d] an?ropoid54  #dc   
,zie e5ige wa>nem+5 ov] d5 ,,*impansee 9
 mijne ,re*]*es sur les corps vivans1 p4
 #acf4  #dd amphibie 7v]t47