,copyright 7,c7 #bjjg by ,ermes ,culos4 ,il ,vanzeli di ,mateo 7,! ,gospel ( ,mat!w7 ,friulian ,translation by ,ermes ,culs ,copyright ,ermes ,culs4 ,all rights res]v$ #bjjg ,introductory ,note ,9 a sc5e ( ! #aiic film ,be+ ,human1 ,rob9 ,williams1 9 ! guise ( a sort ( ev]yman1 enc\nt]s & falls deeply 9 love ) a "y woman 7,anna ,gali5a7 some:]e 9 ! ,european ,alps4 ,no?+ unusual 9 t3 x happ5s all ! "t4 ,! relation%ip is made some:at unusual by ! fact t ! woman speaks a language he does n und]/&4 ,! po9t made 9 t sc5e is t love transc5ds language b>ri]s4 ,no?+ p>ticul>ly odd 9 t1 ei!r4 ,:at is truly rem>kable is t ! movie *ose to use a language texcept = its sweet s\nds w\ld be sure to be total gibb]i% to audi5ces ev]y:]e4 ,! *os5 language 0 ,friulian4 ,n[ x is n true t ,friulian is un9telligible to ev]yone4 ,9 fact1 x is und]/ood by p]haps sev]al hundr$ ?\s& p 9 ! nor!a/]nmo/ corn] ( ,italy1 kn[n z ,friuli4 ,:at is true is t ! numb] ( p :o actually speak ! language appe>s to be dim9i%+& fa/4 ,!re is an evolution>y process at "w t is n k9d to small languages l ,friulian3 !y t5d to be gobbl$ up by ! mu* bigg] & successful languages l ,italian4 ,my translation ( ,! ,gospel ( ,mat!w1 !re=e1 c be se5 z an attempt1 ev5 if v small1 to sl[ d[n or delay a process t may ultimately be inevitable4 ,mu* ! same c be said ( my o!r translations4 ,b my translation ( ?is ,gospel goes beyond t4 ,x is an attempt to answ] an intrigu+ "q4 ,jesus & ! p :o foll[$ him 7 simple p & spoke ! language ( simple p1 ( fi%]m5 & v9ey>d work]s4 ,we c grant t ! language ( mo/ translations ( ! ,gospel ( ,mat!w& inde$ ( ! :ole ,bible is simple en\gh2 b we all "k t its simplicity has ! extraord9>y elegance t speaks ( sophi/ication4 ,! ,k+ ,james v]sion is n ! only "o to fit t category4 ,friulian1 in/eadespecially ! ,friulian ( my translation 7us$ 9 "s ( ! poetry ( ,pasol9i7is truly ! language ( ! p3 till]s ( ! soil1 v9ey>d work]st sort4 ,:at bett] way c !re !re=e be to "k h[ ,jesus & 8 disciples truly express$ !mselves ?an to he> !m speak 9 ! simple1 l[ly ,friulian8 ,i l to ?9k t my translation (f]s t opportunity4 ,ermes ,culs ,a%cr(t ,febru>y #bjjg ,pronunciation guide = read]s ( ,friulian 7,?is guide is ( p>ticul> importance because ! ,friulian us$ 9 ?is translation is ,we/]n ,friulian1 :i* is 9 "s ways significantly diff]5t f ! m broadly us$ & und]/ood ,ea/]n ,friulian47 ,guida a la pronuncja dai vocbuj us ta *i/a tradusin ,vocls3 ,li vocals a vn pronuncjdis coma *es dal talin4 ,lacnt virt 7 7 al utdi slit p> indic la slaba ca risif lacnt naturl da la p]ula o pur p> indic significs dif]ns da la p]ula1 coma p> empli nta e n4 ,li rgulis dal acnt ta la p>lada di ,cjaarsa no si sn encjam critalidis 9 ta una mani]a unica e consi/5ta4 ,una regula ca /a cjapnt pi1 p]e *e j i ui 7cun cual*i ecesin1 coma ta malora e sallu7 ta *i/a tradusina *i/a3 ,lacnt grfic al vn ut 9 ta *iscju cau1 ca frm9 la magjoransa da li p]ulis3 ,ta dtis li p]ulis plnis ca f9s9 9 consonnt3 dtis1 plnis1 etc4 ,ta dtis li p]ulis trn*is ca f9s9 9 vocl3 cjadra1 sig1 etc4 ,ta dtis li p]ulis sdrsulis3 scrvilu1 pnsilu1 etc4 ,ta dtis li p]ulis trn*is ca f9s9 9 consonnt4 ,p> rans di semplicitt a no sn us altri acns 7coma *el si]t o *el dopli74 ,coma tal cau di nta e n1 la di/9sin di significt a r9dda zj b5 dal acnt virt4 ,consonns3 #a4 ,la i-lngja 7 j 7 a uda p> indic il sun da la j 9 p]ulis coma j e cjsa4 #b4 ,la z a sempri dolsa1 coma ta li p]ulis zn e zmul4 #c4 ,la s a cuai sempri dura1 coma ta li p]ulis /ala1 /raps e mae/ro4 ,ogni tant a ritn il sun dols1 coma tal talin2 p> empli sdrond51 sbti1 e slungj4 ,cuant *e la s 9 mis di dos vocls a dolsa1 a vn indicada cul s5 diacritic 81 coma ta scju emplis *3 caua1 mulin1 ,cjaarsa4 #d4 ,la c o la g seguda da la i-lngja a ghi conf]s a la c o a la g il sun mol coma ta li p]ulis d9cj e grancj opr dngja e /ngja4 ,la tradusin a no fa di/9sin fra la c dura e la q4 ,sul uu da li virgultis 443 ,* i segus la conv5sin am]icana1 di meti la virgula e il punto sempri d5tri da la virguleta f9l4 ,eempli3 ,*i/u1 a ghi dita1 al me f4 ,mateo ,g5ealogia di ,gje ,cri/ f di ,david1 f di ,abram3 #a ,abrm al era il p>i di ,iac ,iac il p>i di ,jacu1 ,jacu il p>i di ,gjuda e daj s frdis1 #b;,gjuda il p>i di ,p>es e di ,z>a di ,tam>1 ,p>es il p>i di ,erom1 ,erom il p>i di ,ram1 #d,ram il p>i di ,am9adab1 ,am9adab il p>i di ,naason1 ,naason il p>i di ,salmon1 #e,salmon il p>i di ,boas di ,racab1 ,boas il p>i di ,ob$ di ,rut1 ,ob$ il p>i di ,gjese #f;e ,gjese il p>i dal ,re ,david4 ,david al era il p>i di ,salomon da * ca era /ada fm9a di ,ura1 #g,salomon il p>i di ,roboam1 ,roboam il p>i di ,aba1 ,aba il p>i di ,aa1 #h;,aa il p>i di ,gjoafat1 ,gjoafat il p>i di ,joram1 ,joram il p>i di ,ua1 #i,ua il p>i di ,joatam1 ,joatam il p>i di ,acaz1 ,acaz il p>i di ,ee*ia1 #aj;,ee*ia il p>i di ,manas1 ,manas il p>i di ,amon1 ,amon il p>i di ,gjoia1 #aa;,gjoia il p>i di ,jeconia e daj s fradis ,al timp dal eilio 9 ,babilonia4 #ab;,dopo leilio 9 ,babilonia3 ,jeconia al era il p>i di ,salatiel1 ,salatiel il p>i di ,zorobabel1 #ac,z]obabel il p>i di ,abiud1 ,abiud il p>i di ,elia*im1 ,elia*im il p>i di ,aor1 #ad;,aor il p>i di ,sadoc1 ,sadoc il p>i di ,a*im1 ,a*im il p>i di ,eliud1 #ae;,eliud il p>i di ,eleaar1 ,eleaar il p>i di ,matan1 ,matam il p>i di ,jacu1 #af;,e ,jacu il p>i di ,bepi1 lomp di ,m>ia1 ,*e da ic al nast ,gje1 clamt ,cri/4 #ag;,cuss a sn /dis cuturdis g5]asins da ,abram a ,david1 cuturdis da ,david al eilio 9 ,babilonia1 e cuturdis dal eilio al ,cri/4 ,la ,nasita di ,gje ,cri/ #ah co coma ca capitada la nasita di ,gje ,cri/3 s m>i ,m>ia a ghi era /ada prometuda coma sposa a ,bepi1 ma prima ca si mets9 a vivi insimit ic a sia cjatada pl5a p> op]a dal ,_s ,sant4 ,p> via *e ,bepi il s omp al era un omp j e a nol voleva umiliala 9 public1 al veva decidt di divorsiala 9 segret4 #bj,ma dopo cal veva decidt di fa cuss1 al jodt ta un sun un nzul dal ,signu ca ghi dita3 ,bepi f di ,david1 no/a vej p\ra di p>tati a cjaa ,m>ia coma fm9a to1 *e s *e 9 ic a concept al vn dal ,_s ,sant4 ,ic a f> nsi un f1 e tu ti ghi d>s 9 nn ,gje 1 p>s *e luj al salv> il s ppul daj s pecjs4 #bb ,dut *i/u al sus$t p> ca si av]s s cal veva dita il ,signu p> bocja dal pr(eta3 ,la vrg9 a z> a concep e a vej un frut cal vegn> clamt ,imanulcal vu dii ,diu cun nultris4 #bc;,cuant *e ,bepi a si svet dal s sun1 al ft s ca ghi veva ord9t lnzul dal ,signu e al "pt ,m>ia a cjaa s coma spoa4 ,ma a nol cognosuda pr9 *e ic a vs vt il s pr9 f1 *e luj a ghi dt il nn di ,gje4 ,la ,visita daj ,magi #b ,dopo *e ,gje al era nast a ,betlem 9 ,gjudea al timp dal re ,erod1 i ,magi a sn vegns dal e/ a ,gj]ualem e a n dom&t3 ,indul cal *l cal nast re daj ,ebreos8 ,i vn jodt nsi la s /ela e i sn vegns a adoralu4 #c;,cuant *e il re ,erod al s9tt *i/u al re/t turbt1 e dut ,gj]usalem cun luj4 ,clamt insimit ducju i p grancj prdis dal ppul e i esprs da la les1 a ghi dom&t indul cal veva da nsi il ,cri/4 ,a ,betlem 9 ,gjudea1 a n rispundt1 p>s *e cuss a /t scrt dal pr(t3 #f,ma tu1 ,betlem1 tal /at di ,gjuda1 i no ti ss p> nuja fra i p psuj regnns di ,gjuda2 p>s *e da te al vegn> fu un pr9cipe cal s> pa/u dal me ppul ,israel4 #g;,alora ,erod al clamt 9 segrt i ,magi e da lu al cjatt fu il momnt precs ca si veva ft jodi la /ela4 ,a ju m&s a ,betlem e a ghia dita3 ,zx e vu>dx b5 indul cal il frut4 ,apna *i lu vis cjatt1 fjmilu savj1 *i psi encja j z a adorlu4 #i;,dopo ca vv9 s9tt il re1 a r9 zs pa la s /rada1 e la /ela ca vv9 jodt al e/ a veva p>t via davnt di lu f9 ca si veva f]mt insima dal po/ indul cal era il frutt4 ,al jodi la /ela a vv9 s9tt na gr&a cont5tsa4 ,rivnt ta la cjaa e jodnt il frutt cun s m>i ,m>ia1 a si sn incl9s davnt di luj e a si sn mets a adoralu4 ,dopo a n vi]zt i s terus e a ghian preentt regaj di oru e di incns e di mira4 ,e sicoma ca r9 /s vis ta un sun di no torn l di ,erod1 a sn torns tal s pas p> naltra /rada4 ,la ,fuga 9 ,egjt #ac;,apna ca r9 "ps1 un nzul dal ,signu a ghia comp>t a ,bepi ta un s sun1 e a ghi dita3 ,lva s2 cjj s il frutt e scjampa cun s m>i 9 ,egjt4 ,re/a l f9 *i no vegn>j a v]tti1 *e ,erod a si met> a vu>d pal frut p> copalu4 #ad;,cuss al levt1 e durnt la nt al cjapt s il frut e cun s m>i al zt 9 ,egjt1 indul cal /t f9 a la mu>t di ,erod4 ,e cuss a sus$t s *e il ,signu al veva dita p> bocja dal pr(t3 ,dal ,egjt i i clamt me f4 #af;,cuant *e ,erod a sia necurt cal era /t cjlt inzru daj ,magi1 a sia infurit e al dt lrd9 di cop ducju i fruts di ,betlem ca vv9 mancu di doj is1 secnt il timp ca ghi era /t dt daj ,magi4 ,alora s ca era /t dita dal pr(eta ,gj]emia a siera v]ifict4 #ah,na vu a si snt a ,rama1 ca plns cun grant lamnt1 ,ra*el a plns paj s frus e a no vu si cunfu>tada1 p>s ca no sn p4 ,a ,trn9 dal ,egjt #ai;,dopo la mu>t di ,erod1 un nzul dal ,signu a ghia comp>t a ,bepi 9 ,egjt ta un sun e a ghi dita1 ,leva s2 cjj cun te il frutt e s m>i e v ta la cj]a di ,israel1 *e *ej ca volv9 cjjghi la vita al frut a sn murs4 #ba;,cuss al levt s1 al cjlt s il frut e s m>i e al zt ta la cj]a di ,israel4 ,ma cuant cal s9tt *e ,ar*elaus al regnava 9 ,gjudea tal po/ di s p>i1 al vt p\ra di z l4 ,esnt /t vit ta un sun1 a si ritirt inv5si tal di/rt di ,galilea1 e al zt a / ta un paet clamt ,naz>et4 ,cuss a si av]t s ca era /t dita daj pr(s3 ,al vegn> clamt il ,naz>54 ,zuan ,bati/a al ,prep>a la ,/rada #c ,ta *ej ds l ,zuan ,bati/a al vegneva a pr$icj tal dert di ,gjudea1 e al dieva3 ,p5tvi1 *e il regnu dal cjel al visn4 ,*i/u al *l cal era /t m9sont dal pr(eta ,zaja3 ,la vu di un cal / clamnt tal deert3 ,prep>jghi la /rada al ,signu1 indresx i trojs p> luj4 #d;,i vi/s di ,zuan a r9 fs cul pel dal caml1 e al veva na s9tra di corn atr daj s flancs4 ,al mangjava cavaltis e mili salvdi4 ,la z5t a zeva a cjatlu da ,gj]ualem e da duta la ,gjudea e da la zona dal ,gjordn4 ,a confesv9 i s pecjs e luj a ju batieava 9 tal ,flun ,gjordn4 #g;,jodnt p] *e tancju ,f>ios e ,saducos a vegnv9 l cal era cal batieava1 a ghi dita3 ,scjp di vp>is6 ,cuj vi ja vit di scjamp da lira ca / p> vign8 ,fx jodi il frutn cal dimo/ri *i sis p5ts4 ,e no /x crodi di podj dii fra di vultris1 ,i vn ,abram p> p>i4 ,i vi ds *e da *i/i piris ,diu al pol f vign fu fioj di ,abram4 ,la man>a a belz ta la socja da li plntis1 e ogni rbul ca nol prods frutn bon al vegn> tajt j e bt tal fuc4 #aa;,i vi batii cu laga da la p5it5sa4 ,ma dopo di me al vegn> un cal p potnt di me1 *e j i no mriti n5cja di "p i s snduj4 ,luj a vi batiear cul ,_s ,sant e cul fuc4 ,al t5 il crivil 9 man1 al net> la s ia1 al met> il furmnt tal solr1 e al bruar la pula cu na flama ca dur> p> sempri4 ,il ,bati9 di ,gje #ac;,gje al alora vegnt da la ,galilea al ,giordan p> fasi batie da ,zuan4 ,zuan p] al voleva imp$ilu1 dint3 ,j iai bisugna di vign batiet da te1 e tu i ti vns * di me8 ,gje a ghia rispundt3 ,lasa ca s$i cuss p> ads2 a convin *i fd9 cuss p> f dut s ca j4 ,zuan alora al cons5tt4 #af;,apna *e ,gje al era /t batiet1 al zt fu ta laga4 ,9 *el momnt il cjel a sia vi]zt1 e luj al jodt il _s di ,diu vign j coma na colomba imp>ora di luj4 ,e na vu dal cjel aa dita3 ,*i/u al il b5amt di me f1 *e j di luj i soj tant contnt4 ,la ,t5tasin di ,gje #d ,alora ,gje al /t m5t dal ,_s tal dert p> vign t5tt dal diu4 ,dopo vej diunt cu>anta ds e cu>anta ns1 al veva fan4 ,il t5tatu a ghia zt visn e a ghia dita3 ,si ti ss il ,f di ,diu1 dighi a scju claps di dov5t pan4 #d;,gje al rispundt3 ,cuss a scrt3 ,lomp a nol vf di pan e ba/a1 ma di ogni p]ula ca vn fu da la bocja di ,diu4 #e;,alora il diu a lu "pt ta la sitt santa e a lu ft / tal punt p alt dal templi4 ,si ti ss il ,f di ,diu1 al dita1 btiti j1 *e cuss a scrt3 ,a ghi d> ord9s ai nzuj p> te e lu a ti tegn>n alt ta li s mans1 *i no ti z>s a tocj il pi ta nisn clap4 ,gje a ghia rispundt3 ,a pur scrt cuss3 ,no/a t5t il ,signu ,diu to4 ,di nuf il diau a ju "ps ta na montagna amondi alta e a ghia ft jodi ducju i /as di /u mont e il s spl5du4 ,i ti daj dut *i/u1 a ghia dita1 si ti ti sbsis davnt di me e i ti mi adris4 #aj,ma ,gje a ghia rispundt3 ,lontniti di me1 ,stan6 ,p>s ca scrt3 ,adora il ,signu ,diu to1 e s]vs doma luj4 ,alora il diau a lu last1 e ,i nzuj a sn vigns a tndilu4 ,gje al ,taca il s ,m9i/]i #ab;,cuant *e ,gje al s9tt *e ,zuan al era /t mett 9 pren1 al tornt ta la ,galilea4 ,last ,naz>et al zt a vivi a ,cap]nau1 cal era 9 b&a dal lac visn di ,zebulun e ,naptali p> ca vegns ft s ca era /t dita p> bocja dal pr(eta ,zaja3 #ae;,cj]a di ,zebulun e cj]a di ,naptali1 la /rada pal m>1 ca segus il ,gjordn1 ,galilea da li z5s la z5t ca vf tal scur a jodt una gr&a lus2 su di *ej ca vv9 tal po/ da lombr5a da la mu>t una lus a sia levt4 #ag;,da *el momnt l1 ,gje a sia mett a pr$icj1 ,p5tivi1 *e il regnu dal cjel al visn4 #ah;,cjam9nt 9 b&a dal ,m> di ,galilea1 ,gje al jodt doj frdis1 ,simon clamt ,pi]i e s fradi ,drea4 ,a /v9 tirnt na reit tal lac1 p>s ca r9 pescjadu4 ,vegnx davu di me1 a ghia dita ,gje1 e i vi f>aj pescjadu di mis4 ,e lu aan last li s rtis e a ghi sn zs davu4 #ba,znt pndavnt1 al jodt altri doj frdis1 ,jacu di ,zeb$eu e s fradi ,zuan4 ,a r9 ta na b>cja cun s p>i ,zeb$eu1 e a /v9 prep>nt li s rtis4 ,gje a ju clams1 e lu a n sbit last la b>cja e s p>i e a lu n segut4 #bc;,gje al zt p> duta la ,galilea1 insegnnt ta li s s9agghis1 pr$icjnt li buni nvis dal regnu1 e vu>nt ogni inf]mitt e malata dal ppul4 ,nuvits di luj aan ft il ziru da la ,siria1 e la z5t a ghi "pt a luj ducju *ej ca r9 mals cun ogni sorta di malatia1 *ej ca sufrv9 tancju dolu1 i indemonis1 i epiltics1 e i p>alis2 e luj a ju curs4 ,e tanta1 ma tanta z5t da la ,galilea1 da ,decapoli1 ,gj]ualem1 ,gjudea e da la zona dal ,gjordn a si metuda a seguilu4 ,il ,discors ta la ,montagna ,li ,beatitd9is #e ,cuant cal jodt duta *e z5t1 al zt s ta na montagna e a sia s9tt j4 ,i dispuj a ghi sn zs visn1 e luj al tact a fjghi i s insegnamns1 dint3 #c;,bes a sn i purs 9 sprit1 *e s al il regnu dal cjel4 ,bes *ej ca plnz91 ca s>n confu>ts4 ,bes i pu>s1 *e lu a er$it>n la cj]a4 ,bes *ej ca sn pl5s di fan e sx pa la gju/isia1 *e lu a vegn>n sodisfs4 ,bes i miericordiu1 ca cjat>n la miericordia4 ,bes i purs di cu1 *e lu a jod>n ,diu4 ,bes *ej ca lavr9 pa la pas1 ca vegn>n clams fs di ,diu4 ,bes i p]seguits p> caua da la +ju/isia1 *e s al s> il regn dal cjel4 #aa;,e bes i sis vultris cuant *i vegnis insults e p]seguits1 e cuant ca vi diarn ogni sorta di cativ]ia p> caua me4 ,/x algris e contns1 p>s *e gr&a a s> la vu/ra ricomp5sa tal cjel1 *e 9 ta la /esa mani]a aan p]seguitt i pr(s ca sn vegns prima di vultris4 ,sal da la ,cj]a e ,lus dal ,mont #ac ,vultris i sis il sal da la cj]a4 ,ma se il sal al pirt il s savu1 coma a si fja a sallu di nuf8 ,a nol p bon p> nuja1 ma doma p> vign bt fu e vign pe/ast daj mis4 ,vultris i sis la lus dal mont4 ,na sitt insima di na montagna a no pl re/ platada4 ,e n5cja a pl la z5t impij un lampin e platlu sot di un cujrti p> ca nol f$i lus4 ,inv5si a lu impicja 9 alt ca ghi d$i lus a ducju *ej da la cjaa4 ,ta la /esa mani]a lasx *e la vu/ra lus a lui davnt daj mis1 ca ps9 jdi li vu/ri buni p]is e rndighi gloria al vu/ri ,p>i cal tal cjel4 ,il ,completamnt da la ,les #ag ,no /x p5s *i s$i vegnt p> abul la ,les o i ,pr(s2 i no soj vegnt p> abulju ma p> completju4 ,i vi ds la v]ett1 *e f9 ca no sp>s9 n cjel ne cj]a1 n la p psula lt]a1 nl p psul sn di p5a1 nisn aspit da la ,les al sp>ir s5sa *e dut a no s$i prima complett4 ,ogni un cal trasgr$s encja il p psul di *scjus com&amns e a ghi insegna a ltris di fa altritnt al vegn> consid]t il p psul tal regnu dal cjel1 ma *l cal pratica e al insegna scju com&amns al vegn> clamt grant tal regnu dal cjel4 ,p>s *e j i vi ds *e se la vu/ra gju/isia a no sorpas> * daj ,f>ios e daj insegnns da la les1 i no z>is di sigr d5tri dal regnu dal cjel4 ,l,omicdi #ba;,i vis s9tt ca ghi /t dita a la z5t tant timp fa3 ,no /x cop1 e ducju *ej ca cp9 a vegn>n mets sot judsi4 ,i vi ds pur *e cualsiasi cal rabit cun s fradi al vegn> mett sot judsi4 ,e i vi ds encja *i/u1 *e *l ca ghi ds ,raca a s fradi al v> da rispndighi al ,s9$ri4 ,ma ogni un cal ds ,pajs6 al 9 p]icul di vign cast tal fuc dal infir4 #bc;,duncja1 si ti preentis la to (]ta tal altr e l i ti ti recurdis *e to fradi al alc cuntra di te1 lasa la to (]ta davnt dal altr4 ,v prima a f la pas cun to fradi e vn dopo a ufr il to regl4 #be,mtiti dacrdu a la svelta cul to av]s>i cal v\ p>tati 9 cort4 ,falu m5tri *i ti ss encjam pa la /rada cun luj1 o al pl mtiti 9 man dal gjudice e il gjudice al pl consegnati a un vu>din cal pl mtiti 9 pren4 ,i ti ds la v]ett1 *i no ti vegn>s fu f9 *i no ti v>s pajt llt9 s*j4 ,l,adult]i #bg;,i vis s9tt ca /t dita3 ,no /x cometi adult]i4 ,ma j i vi ds *e ogni un cal vu>da na fm9a cu la voja taj vuj al belz comett adult]i cun ic tal s cu4 ,se il to vuli de/ri a ti fa comti un pecjt1 gjvilu fu e btilu via4 ,a mij *i ti pirdis una "p dal to cu>p s9 *e dut il to cu>p al vegni cast tal infir4 ,e se la to man de/ra a ti f comti un pecjt1 tjla e btila via4 ,a mij *i ti pirdis una "p dal to cu>p *e dut il to cu>p al z$i tal infir4 ,il ,divrsiu #ca;,a /t dita3 ,cualsasi cal divorsia la s fm9a al da djghi un c]tifict di divrsiu4 ,ma j i vi ds *e ogni un cal divorsia la s fm9a1 fu *e cuant ca ghi inf$l1 a la co/rns a dov5t na adult]a1 e cualsiasi cal spoa na fm9a divorsiada al comt adult]i4 ,zuramns #cc;,i vjs encja s9tt ca ghi /t dita a la z5t tant timp fa3 ,no /x rompi li promsis1 ma mantegnx li promsis *i ghi vjs ft al ,signu4 ,ma j i vi ds3 ,no /x maj zur1 n pal cjel1 p>s cal il trono di ,diu1 n pa la cj]a1 ca il sgabl paj s pi1 n p> ,gj]ualem1 ca la sitat dal ,grant ,re4 ,e no /x zur pal vu/ri cjaf1 *e vultris i no podjs f n un cjavil blanc n un n]i4 ,sigurisi doma *e il vu/ri ,s al s$i ,s1 e il vu/ri ,no1 ,no2 il p di cuss al vn dal malgn4 ,la ,v5deta #ch;,i vejs s9tt ca /t dita3 ,vuli p> vuli e d9t p> d9t4 ,ma j i vi ds3 ,no /x opnivi al tri/4 ,se cual*idn a vi sbt la mosela de/ra1 ufrghi encja *e altra4 ,e se cual*idn al vu favi caua pa la tnica *i vjs intr1 djghi encja la mantel9a4 ,se cual*idn a vi co/rns a z na mja1 zx cun luj d mis4 ,djghi a *l ca vi dom&a1 e no /x voltjghi la s*5a a *l cal vu un pr/it da vultris4 ,l,amu paj ,nemcs #dc;,i vjs s9tt ca /t dita3 ,voljghi b5 al vu/ri visn e odix il vu/ri nemc4 ,ma j i vi ds3 ,voljghi b5 ai vu/ri nemcs1 e prex p> *ej ca vi p]secutjn1 *i poddis si fis dal vu/ri ,p>i 9 tal cjel4 ,al f vign s il soreli pal tri/ e pal bon1 e a ghi m&a la plja tant al j *e a *l ca nol j4 ,si ghi volis b5 a *ej ca vi vl9 b51 s mrit i podju spetavi8 ,a no fani cuss f9 i publicns8 ,e si saludis doma i vu/ri frdis1 s *i fis di p daj ltris8 ,a no fani cuss encja i pagns8 ,sx alora p]fs1 coma *e il vu/ri ,p>i cal tal cjel al p]ft4 ,la ,lemoina #f ,/x atns da no fjghi dal b5 ai ltris p> vign amirs da la z5t4 ,si fis cuss1 i no vegn>is premis dal vu/ri ,p>i cal tal cjel4 ,duncja cuant *i ghi dis alc ai pu>s1 no /x z a sunavi la tromba1 coma ca f la z5t ipcrita ta li s9agghis e ta li /rdis1 p> vign amirada daj mis4 ,i vi ds la v]ett3 a sn z /s premis 9 dut4 ,ma cuant *i ghi dis la lemoina ai pu>s1 no /x las *e la man sanca a sav$i s ca f la man de/ra1 cuss *e la vu/ra lemoina a vegni data 9 segrt4 ,alora il vu/ri ,p>i1 cal jt s ca ft 9 segret1 a vi ricomp5s>4 #e;,e cuant *i preis1 no /x f coma i ipcris1 ca ghi plas pre ta la s9agoga o taj cjantns da li /rdis p> fasi jodi daj mis4 ,i vi ds la v]ett3 aan risevt la s ricomp5sa 9 pl54 ,ma cuant *i ti pris tu1 v ta la to cjam>a1 si]a la pu>ta e prjghi a to ,p>i1 cal inviibil4 ,alora to ,p>i1 cal jt s ca vn ft 9 segrt1 a ti premi>4 ,e cuant *i ti pris1 no/a trabascj coma i pagans1 ca crd9 da vign s9ts p>s ca ti bt9 fu p]ulis a pl54 ,no/a si coma lu1 p>s *e to ,p>i al s s *i ti vu prima *i ti ghi lu domndis4 #i;,alora a cuss *i ti v>s da pre3 ,p>i nu/ri *i ti ss tal cjel1 cal s$i santifict il to nn1 *e il to regnu al vegni1 e *e il to volj al vegni ft ta la cj]a coma tal cjel4 ,dani vuj il nu/ri pan di ogni d4 ,p]dona i nu/ri dbis coma *e nultris i p]donn i nu/ri debitu4 ,e no/a m5ani ta la t5tasin1 ma lib]ini dal mal4 #ad;,*e si ti p]dnis *ej ca ti fn dal mal1 alora il to ,p>i cal tal cjel a ti p]don> pur luj4 ,ma si no ti ghi p]dnis a la z5t i s pecjs1 n5cja to ,p>i al p]don> i to pecjs4 ,il ,din #af;,cuant *i fis din1 no /x f un muu lunc coma i ipcris1 *e lu a fn cuss p> fjghi jdi a la z5t ca /n diunnt4 ,i vi ds la v]ett1 *e lu a sn /s comp5ss 9 pl54 ,ma cuant *e tu i ti fs din1 nziti il to cjaf e lviti la mua1 *e la z5t a no jdi *i ti /s diunnt1 ma falu doma p> to ,p>i1 *e nisn a lu jt2 e to ,p>i1 cal jt dut 9 segrt1 a ti ricomp5s>4 ,i ,terus dal ,cjel #ai,no /x meti insimit terus p> vultris /es ta /a cj]a1 indul *e la mufa e il r9 a ju di/r91 e indul *e i lris a vgn9 a scas9ju e a robju4 ,metx inv5si i v/ris terus tal cjel1 indul *e la mufa e il r9 a no di/r9 nuja1 e indul *e i lris a no vn a scas9 o a rob nuja4 ,p>s *e indul cal il vu/ri teoru1 ul al pur il vu/ri cu4 #bb;,il vuli al il lampin dal cu>p4 ,se i to vuj a sn bojs1 dut il to cu>p al s> lum9t4 ,ma se i to vuj a sn mals1 alora dut il to cu>p al s> scur scur4 ,e alora se la lus d5tri di te a scura1 cuant scur ca s> d5tri di te6 #bd,nisn al pl s]v doj p>ns4 ,o cal odi> un e a ghi vol> b5 a *el altri1 o ca ghi s> f$l a un e al dispres> *el altri4 ,i no ti pos s]v tant ,diu *e i ,bes4 ,la ,provid5sa #be ,alora i vi ds3 no /x davi p5sj pa la vu/ra vita1 p> *l *i vis da mangj e da bevi2 o pal vu/ri cu>p1 coma *i f>is a vi/ilu4 ,a no ee la vita p importanta dal mangj1 e il cu>p p importnt daj vi/s8 ,vu>dx i usij da laria2 *ej a no semn9 n a cjp9 s il raclt1 n a mt9 via roba taj solrs1 e pur il vu/ri ,p>i cal tal cjel a ghi d da mangj4 ,i no valju tant di p vultris *e lu8 ,cual di vultris al riv>ja maj a zontjghi na ora a la s vita cul dasi p5sej8 #bh;,e p>s i vi afanju cuss tant paj vu/ri vi/s8 ,jodx coma ca crs9 i gis daj cjamps4 ,lu a no lavr9 e a no fl94 ,e pur i vi ds *e n5cja ,salomon cun dut il s spl5du a nol zeva vi/t coma un di *iscju flu4 ,se ,diu alora al vi/s cuss li rbis dal cjamp1 ca sn * vuj e domn a vgn9 bdis tal fuc1 a no si rangj>ja tant mij a vi/ivi vultris1 ,o z5t di pucja f$e8 ,cuss no /x davi p5sj1 dint3 ,se v>9u da mangj8 o ,se *i bev>n8 o pur ,se vi/s i met>9u s8 ,a sn i pagns ca si precup9 di dtis /i rbis1 ma il vu/ri ,p>i dal cjel al s b5 ca vi ocr94 ,inv5si zx prima 9 s]cja dal s regnu e da la s gju/isia1 e duti /i rbis a vi s>n dtis encja a vultris4 ,e duncja no /x davi p5sj p> domn1 *e domn a si rangj> da s /es4 ,ogni d a ni d zj da p5s4 ,gjudic i ltris #g ,no /x gjudic1 o encja vultris i s>is gjudics2 *e 9 ta la /esa mani]a *i gjudicis *ej ltris i s>is gjudics vultris /es2 e cu la /esa miura *i uis1 i vegn>is miurs vultris4 #c,p>s i vurditu il gragnelt di plv> tal vuli di to fradi s5sa fjghi nisuna at5sin al traf cal tal to vuli8 ,coma i fatu a dighi a to fradi1 ,lasa *i ti tiri fu *el gragnelt dal to vuli1 cuant *e tal to /es vuli al un traf8 ,ipcrit *i ti ss1 pr9 tira fu il traf dal to vuli1 *e dopo i ti jod>s b5n p> podj tir fu il gragnl dal vuli di to fradi4 #f,no /x djghi ai cjans s ca sacri2 no /x bjghi li vu/ri prlis ai purss4 ,si fis cuss1 lu a ps9 pe/aslis sot da li s talpis1 e dopo voltasi cuntra di vultris e sbranavi4 ,dom&x1 ,zx 9 ,s]cja1 ,batx #g;,dom&x e a vi s> dt2 zx 9 s]cja e i cjat>is2 batx ta li purtis e li purtis a vi si vi]z>n2 p>s *e ogni un cal dom&a al risif2 *l cal v 9 s]cja al cjata2 e p> *l cal bat1 la pu>ta a si vi]z>4 #i;,cual di vultris1 se s f a ghi dom&a un toc di pan1 a ghi d>ja un clap8 ,o sa ghi dom&a un pes1 a ghi d>ja un madrs8 ,se tu1 alora1 encja si ti ss tri/1 i ti ss bon da djghi regj bjs ai to fioj1 tant di p a ghi d> il vu/ri ,p>i cal tal cjel a *ej ca ghi ju domnd96 ,e cuss ta duti li rbis1 fjghi a *ej ltris s *i ti vors ca ti fs9 a t1 *e *i/a a la so/ansa da la ,les e daj ,pr(s4 #ac;,entrx pa la pu>ta /reta1 p>s *e il pu>tn cal p>ta a la p]disin al l>c1 e tncjus a vn d5tri p> *l4 ,ma /reta a la pu>ta ca p>ta a la vita1 e amondi pus a sn *ej ca la cjt94 ,lrbul e il s ,frutn #ae,/x atns daj pr(s fals4 ,a vi vgn9 visn vi/s da piris1 ma d5tri a sn lpos afams4 ,dal s frutn i ju cognos>is4 ,la z5ta vaja a v5dem a daj sp9cs e a tir j fics daj b>s sp9u8 ,cuss ogni rbul bon al d frutn bon1 ma un rbul ca nol bon al d un frut ca nol bon4 ,un rbul bon a nol pl d un frut tri/1 e un rbul cal tri/ a nol pl d un frut bon4 ,ogni rbul ca nol d bon frutn al vn tajt j e bt tal fuc4 ,duncja dal s frutn i pod>is cognosiu4 #ba,no dcjus *ej ca mi d91 ,signu1 ,signu1 al entr> tal regnu dal cjel1 ma doma *l cal f il volj dal ,p>i cal tal cjel4 ,tncjus a mi diarn ta *el d1 ,signu1 ,signu1 i no v9u nu pr(etit 9 tal to nn1 e 9 tal to nn bt fu i demnis e ft tancju mircuj8 ,alora i ghi diarj cl> e net3 ,i no viai maj cognoss4 ,zx via di * *i soj j1 z5t tri/a6 ,la ,cjaa ta la ,rocja4 ,il ,levru4 #bd;,alora dcjus *ej ca sclt9 li me p]ulis e a li mt9 9 pratica a sn coma un omp saviu cal co/rut la s cjaa ta la rocja4 ,la plja a vegnuda j1 li rjs a sn cresdis1 e il v9t al s(lt fu>t e sbatt intr di *e cjaa2 *e p] a no colda p>s ca li s fundamntis ta la rocja4 ,ma dcjus *ej ca snt9 /i p]ulis mes e a no li mt9 9 pratica a sn coma un macaco cal co/rut la s cjaa tal savoln4 ,la ploja a vegnuda j1 li rjs a sn cresdis1 e il v9t al tirt e sbatt cuntra la cjaa1 ca colada j e a si fracast4 #bh;,cuant *e ,gje al veva f9t di dii *i/i rbis1 la z5t a era pl5a di m>ava paj s insegnamns1 p>s cal p>lava coma un pl5 di autoritt1 e no coma un me/ri da la les4 #h ,cuant cal vegnt j da la montagna1 tanta z5t a ghi zt davu4 ,un levru a si ft indavnt e1 z5oglt davnt di luj1 a ghi dita3 ,signu1 se tu i ti ss disp/ i ti pos vu>imi4 #c;,gje al mett fu la man e tocjt il omp4 ,i soj disp/1 al dita4 ,vu>siti6 ,e a colp lomp a si vu>t da la s levra4 ,dopo1 ,gje a ghi dita3 ,vu>da di no diighilu a nisn4 ,ads v l dal pr$i e ufrsighi il regl *e ,mo al veva com&t1 p> *e *l a ghi s$i di te/imoni4 ,la ,f$e dal ,s5turin #e;,cuant *e ,gje al era entrt a ,cap]nau1 un s5turin a ghi era zt visn p> dom&jghi di judalu4 ,signu1 a ghia dita1 il me s]vitu al di/irt j 9 cjaa1 p>alit e pl5 di dolu4 #g;,gje a ghi dita3 ,i z>j a vu>ilu4 #h;,il s5turin al rispundt3 ,signu1 i no m]iti *i ti vgnis sot dal me tet4 ,ds doma na p]ula1 e il me s]vitu al s> vu>t4 ,encja j i soj un omp di autoritt1 cun solds sot di me1 e i pl dighi a un3 ,v1 e luj al v2 e a naltri3 ,vn1 e luj al vn4 ,i ghi ds al me s]vitu3 ,f *i/u1 e luj a lu f4 ,cuant *e ,gje al s9tt *i/u a si m>avet1 e a ghi dita a *ej ca lu seguv93 ,i vi ds la v]ett1 *i no i cjatt nisn 9 ,israel cu na f$e cuss gr&a4 ,i vi ds *e tncjus a vegn>n dal e/ e dal ove/1 e a si s9t>n j cun ,abram1 ,iac e ,jacu tal regnu dal cjel4 ,ma i fs dal regnu a vegn>n cass fu1 indul ca scur e ca si s9t> a planzi e a scrisul di d9cj4 #ac;,dopo ,gjes a ghi dita al s5turin3 ,v6 ,al s> ft coma *e tu i ti crs cal vegn> ft4 ,e il s s]vitu a si vu>t4 ,gje an ,vu>s ,tncjus #ad;,cuant *e ,gje al zt d5tri da la cjaa di ,pi]i al jodt la madna di ,pi]i di/irada tal jet cu na fivra4 ,a ghi tocjt la man e la fivra a ghi zuda via1 e ic a si levt s e a scum9sit a s]vilu4 #af;,al riv da la s]a1 tanta z5t indemoniada a /ada p>tada l cal era luj1 e luj al m&t fu i spris cu na p]ula e al vu>t ducju i mals4 ,*i/u al era /t ft p> ca si av]s s ca era /t scrt p> via dal pr(eta ,zaja3 ,luj al cjlt s li nu/ri inf]mits e a si "pt via li nu/ri malatis4 #ah;,cuant *e ,gje al jodt duta *e z5t atr di luj1 al dt rd9s di z ta *e altra b&a dal lac4 ,alora un mae/ri da la les a ghi zt visn e a ghi dita3 ,mae/ri1 i ti vegn>j davu nompu>ta indul *i ti z>s4 #bj;,gje al rispundt3 ,li vlpis a n li s tnis1 e i usij da laria a n i s ns1 ma il ,f dal ,omp a nol n5cja un po/ da poj il cjaf4 #ba,naltri dispul a ghi dita3 ,signu1 lasa *i z$i prima a sot] me p>i4 #bb,ma ,gje a ghi dita3 ,vn davu di me1 e lasa *e i murs a sotr9 i s murs4 ,gje al ,calma il ,temporl #bc;,alora al zt d5tri ta la b>cja e i s dispuj a sn zs d5tri cun luj4 ,s5sa nisn preavs1 una burascja viol5ta a si alst tal lac1 *e li ndis a si sc>av5tv9 ta la b>cja44 ,ma ,gje al durmiva4 ,i dispuj a sn zs a svelu e a ghi n dita3 ,signu1 slv9i1 *e s9 i sinnegn6 #bf;,al rispundt3 ,z5t di pucja f$e1 p>s i vju cuss tanta p\ra8 ,alora a si levt s e a ghi cridt ai v9s1 e dut a si calmt4 #bg;,dcjus m>aves1 *ej ca ri l a n dita3 ,se omp al ee *i/u8 ,encja i v9s e li ndis a lu ubids96 ,la ,vu>isin di ,doj ,indemonis #bh;,cuant cal era rivt ta *e altra b&a ta la regin daj ,gad>ns1 al scuntrt doi mis indemonis ca vegnv9 da li s tmbis4 ,a r9 cuss violns *e nisn al podeva pas p> l4 ,se vutu vej da nultris1 f di ,diu8 a ghian sigt4 ,sotu vegnt * p> torturani prima dal timp8 #cj;,a cual*i di/ansa di l di lu a era na gr&a m&ria di purss al pscul4 ,i demnis a si sn volts virs ,gje3 ,si ti ni mndis fu1 mnd9i ta *e m&ria di purss4 #cb;,a ghia dita3 ,zx6 ,alora a sn vegns fu e a sn zs cuj purss1 e duta la m&ria a si mett a cori j pa la riva f9 ca sn zs a f9ila tal lac1 indul ca sn murs ta laga4 ,*ej ca ghi t9dv9 a la m&ria a sn scjamps 9 tal pas1 indul ca n contt dut1 encja s ca ghi veva sus$t ai indemonis4 ,alora dut il pas al zt fu a cjat ,gje4 ,e cuant ca lu n cjatt a lu pret di las il s pas4 ,la ,vu>isin di un ,p>alitic #i ,gje al montt s ta na b>cja e1 zt su laltra riva1 al tornt tal s pas4 ,l a ghi /t "pt un p>altic1 di/irt ta un jet4 ,cuant *e ,gje al jodt la f$e da la z5t1 a ghi dita al p>altic3 ,dati coragju1 fiol me2 i to pecjs a ti sn p]dons4 #c;,jodnt *i/u1 cual*i me/ri da la les al tact a p5s3 ,/u * al / be/emnt6 #d;,cognosnt i s p5sis1 ,gje al dita3 ,p>s i vju p5sis brus tal cu8 ,a ee p fsil dii ,i to pecjs a sn p]dons o dii ,leva s e cjam9a8 ,ma p> *i savdis *e il ,f dal ,omp al il podj di p]don i pecjs ,leva s1 cjj s il to jet e torna a cjaa4 ,e lomp a si levt s e al zt a cjaa4 ,cuant *e duta la z5t a jodt *i/u1 a re/ada pl5a di m>ava2 e a si mett a laud ,diu1 ca ghi veva dt /u podj al omp4 ,la ,clamda di ,mateo4 ,il ,din #i,znt via di l1 ,gje al jodt un omp ca si clamava ,mateo s9tt tal banc di *l cal coletava li tsis4 ,vn davu di me1 a ghia dita1 e ,mateo al levt s e a ghi zt davu4 #aj,m5tri *e ,gje al era cal s5ava ta la cjaa di ,mateo1 tncjus di *ej da li tsis e altri pecjadu a sn vegns a mangj cun luj e cuj s dispuj4,cuant *e i ,f>ios a n jodt *i/u1 a ghi n dom&t ai s dispuj3 ,p>s al snia il vu/ri mae/ri cun *ej ca colt9 tsis e cun altri pecjadu8 #ab,s9tnt *i/u1 ,gje al dita3 ,a no la z5t sana ca bisgna dal mi$i1 ma * malada4 ,ma zx a cjat fu s *e *i/u al vu dii3 j i vuj la miericordia1 no il sacrifsi4 ,p>s *e j i no soj vegnt p> clam *ej bojs1 ma i pecjadu4 #ad;,alora i dispuj a sn vegns e a ghi n dom&t3 ,coma a ee *e nu e i ,f>isos i fn din1 ma i to dispuj a no lu fn8#ae;,gje al a rispundt3 ,coma a ps9i i invids dal spou si 9 lut m5tri *e luj al cun lu8 ,al riv> il timp cuant *e il spou a nol s> p cun lu1 e alora a diun>n4 #af,nisn al cus un toct di /fa grea ta un vi/t vecju1 p>s *e il tacn al v a di/acsi dal vi/t e a sbreglu p encjam4 ,e n5cja a no z> nisn a meti v9 nuf 9 ta bghis vcjs1 *e s9 li bghis a si romp>n e il v9 al z> a spndisi e li bghis a ruv9si4 ,no1 al z> inv5si a meti il v9 9 ta bghis nvis1 *e cuss *l e *e ltris a si pres]v>n4 ,la ,mu>ta e la ,malada #ah,m5tri cal dieva *i/u1 un daj cpos a si z5oglt davnt di luj e al dita3 ,me fia a apna mu>ta2 ma vn e mtighi la man intr e ic a viv>4 ,gje al levt s e a ghi zt davu1 e cuss a n ft i s dispuj4 #bj,prpit ta *l momnt l una fm9a ca veva sufrt di emoragia p> ddis is a si vis9t a li s splis e a ghi tocjt lrli da la s la mantel9a4 ,d5tri di s a p5sava3 ,se doma i rivi a tocjjghi la mantel9a1 i mi vu>irj4 #bb;,gje a si voltt e al joduda3 ,dati coragju1 fja1 al dita1 la to f$e a ti vu>t4 ,e da *el momnt la fm9a a era vu>ida4 #bc;,cuant *e ,gje al entrt ta la cjaa dal capo e al jodt i flautscj e la z5t ca si scalmanava1 al dita3 ,zx via4 ,la fiola a no mu>ta1 ma a ca durms4 ,ma lu a ghi n ridt davu4 ,dopo *e duta *e z5t a era /ada butada fu1 al zt d5tri a al cjapt la zov9a pa la man1 e ic a levada s4 ,e di *l a si p>lt tant 9 ta dut il di/rt4 ,la ,vu>isin daj ,svu>ps e daj ,mus #bg;,cuant cal zt via di l1 doj svu>ps a ghi sn zs davu e a lu n clamt3 ,miericordia di nultris1 ,f di ,david6 #bh,na volta zt d5tri1 i svurps a ghi sn zs visn1 e luj a ghi dom&t3 ,i crodiu prpit *e j i posi f *i/u8 ,s1 ,signu1 a n rispundt4 #bi;,alora a ghi tocjt i vuj1 dint3 ,secnt la vu/ra f$e *i/u a vi vegn> ft2 e la s vi/a a ghi /ada rimetuda4 ,gje a ju amons4 ,vu>dx *e nisn a lu vegni a savj4 ,ma lu a sn zs fu e a n sp>pajt la nuvitt ta dut il circond>i4 #cb,m5tri ca zv9 fu1 un omp cal era indemonit e ca nol podeva p>l al /t "pt l di ,gje4 ,e cuant *e il demoni al era /t scorst via1 lomp cal era /t mut a si mett a p>l4 ,*el scjp di z5t ca era l atr a si tant m>avet1 e a dita3 ,ma jt s ca ni tocja jdi * 9 ,israel4 #cd,ma i ,f>ios a n dita3 ,a p> grasia dal pr9cipe daj demnis cal scorsa fu i demnis4 ,masa ,pus ,lavoradu #ce;,gje al zeva p> duti li sits e i pas1 insegnnt ta li s9agghis1 pr$icjnt li buni nvis dal regnu e vu>nt ogni malatia e aflisin4 ,cuant cal jodeva la z5t al veva compasin p> lu1 p>s ca r9 maltrats e sf9s1 coma piris s5sa pa/u4 ,alora a ghi dita ai s dispuj3 ,il raclt al grant1 ma a no zj lavoradu4 #ch;,dom&jghi duncja al p>n dal raclt di m& altri lavoradu tal cjamp dal raclt4 ,gje al ,m&a ,fu i ,ddis #aj ,al radunt i s ddis dispuj e a ghi dt il podj di scors fu i spris triscj e di vu> ogni mieria e maln4 #b;,*iscjus a sn i nns daj ddis ap/uj3 pr9 ,simon 7cal clamt ,pi]i7 e s fradi ,dra2 ,jacu1 f di ,zeb$ea1 e s fradi ,zuan2 ,filp e ,b>tolomo2 ,toms e ,mateo il publicn2 ,jacu f di lfio1 e ,tado2 ,simon il ,cananeo e ,gjuda ,isc>it1 ca lu tradt4 #e;,*iscju ddis ,gje al m&t fu cun *i/i i/rusins3 ,no /x z fra i ,g5ti e 9 taj pas daj ,sam>itns4 ,zx inv5si l da li piris pi]ddis di ,israel4 ,cuant *i zis1 pr$icjx *i/u1 *e il regnu dal cjel al visn4 ,vu>t i mals1 risusitx i mu>s1 curx i levru1 scorsx fu i demnis4 ,grtis a vi /t dt1 e grtis dx4 ,no /x "p cun vultris ta la vu/ra s9tura n ru n arznt n ram2 no /x "p n sa*t da vis1 n na tunica 9 p1 o snduj o ba/n1 p>s *e il lavoradu al m]eta il s mangj4 #aa;,9 ta cualsiasi sitt o pas *i entris1 zx 9 s]cja di buna z5t e /x ta la s cjaa f9 *i sis prons di "p4 ,cuant *i entris ta na cjaa1 djghi il vu/ri salt4 ,se la cjaa a m]eta1 lasx *e la vu/ra pas a re/i cun *2 s9 "px la pas cun vultris4 ,se cual*idn a nol vu davi il b5vegnt e a nol vu scolt li vu/ri p]ulis1 scjasx il plv> daj vu/ri pi cuant *i lasis la s cjaa o pas4 ,i vi ds la v]ett1 *e tal d dal judsi a s>n p tol]bilis ,sodoma e ,gomora *e *el pas l4 #af;,i vi m&i fu coma agnlis fra i lpos4 ,duncja vu>dx di si frbus coma i madrs e inocns coma li colmbis4 #ag,/x atns daj mis2 p>s ca vi consegn>n ai s conclios e a vi flagel>n ta li s s9agghis4 ,p> caua me i s>is "ps davnt daj gov]natu e daj res coma te/imnis p> lu e paj pagns4 ,ma cuant ca vi consgn9 ta li s mans1 no /x davi p5sj p> *l *i vis da dii o p> coma *i lu diaris4 ,ta *ej momns l a vi s> dt s *i vis da dii1 p>s *i no s>is vultris *i p>l>is1 ma il ,_s di vu/ri ,p>i cal p>l> 9 vultris4 #ba ,un fradi al tradir s fradi f9 a la mu>t1 e un p>i s f2 i fioj a si ribel>n cuntra i s g5itu e a ju f>n mur4 ,ducju i mis a vi odi>n p> caua me1 ma *ej ca si tegn>n furs f9 a la f9 a vegn>n salvs4 ,cuant *i vegnis p]seguits ta un po/1 scjampait ta naltri po/4 ,i vi ds la v]ett3 ,i no v>is f9t da vix duti li cits di ,israel prima cal vegni il ,f dal ,omp4 #bd,un /udnt a nol p grant dal mae/ri1 e n5cja un s]vo p dal s p>n4 ,a ghi ba/a al /udnt di si coma il mae/ri1 e al s]vitu coma il p>n4 ,se il capo da la cjaa al /t clamt ,belzeb1 cuant di p alora i s familirs6 #bf;,alora no /x vej p\ra di lu4 ,a no nuja di platt ca nol s> rivelt1 o di platt ca nol vegn> manife/t4 ,s *i vi ds tal scur1 dijlu a la lus dal d2 e s *i vi conti ta la orela1 zx a pr$icjalu daj cops da li cjis4 ,no /x vej p\ra di *ej ca cp9 il cu>p ma ca no ps9 cop il _s4 ,vx inv5si p\ra di ,*l ca pl copavi tant lanima *e il cu>p 9 tal infir4 ,d ps>is a no vgn9i v5ddis p> un s*j8 ,e pur n5cja una da li dos a col> 9 cj]a s5sa la volontt dal vu/ri ,p>i4 ,e encja i cjavij /es dal vu/ri cjaf a sn dcjus conts4 ,cuss no /x vej p\ra2 i valis amondi di p s9 di tanti ps>is4 #cb;,cuj ca mi ricogns davnt daj mis i ricognos>j encja j davnt di me ,p>i cal tal cjel4 ,*l *e inv5si a mi r9eg>1 i r9eg>j pur j davnt di me ,p>i cal tal cjel4 #cd,no /x p5s *i s$i vegnt p> "p la pas ta la cj]a4 ,i no soj vegnt p> "p la pas1 ma la spada4 ,p>s *i soj vegnt p> meti un omp cuntra s p>i1 na fja cuntra s m>i1 na nu>a cuntra la s madona e i nems dal omp a s>n *ej di cjaa s4 #cg;,*l cal ama s p>i o s m>i p di me a nol degnu di me2 cualsasi ca ghi vu b5 a s f o a s fja p di me a nol degnu di me2 e ogni un ca nol cjoj s la s cru p> vignmi davu a nol degnu di me4 ,cualsasi cal cjata la s vita a la pi]d>1 e cualsasi cal pi]t la s vita p> me al z> a cjatala4 #dj ,cualsiasi cal risif vultris1 al risif me1 e *l cal risif me1 al risif *el ca mi m&t me4 ,cualsasi cal risif un pr(eta p>s cal un pr(eta1 al risev> il premiu ca ghi speta a un pr(eta2 e cualsasi cal risif un omp j coma omp j1 al vegn> ricomp5st coma cal vn lomp j4 ,e se cual*idn a ghi d un got di aga a un di scju pic9ns p>s cal un daj me dispuj1 i vi ds la v]ett *e p> sigr a nol pi]d> la s ricomp5sa4 ,gje e ,zuan il ,bati/a #aa ,dopo *e ,gje al veva f9t di djghi i/rusins ai s ddis dispuj1 al zt via di l p> insegn e pr$icj taj paes da la ,galilea4 #b;,cuant *e da la pren ,zuan al a s9tt s *e il ,cri/ al /eva fant1 al m&t i s dispuj a dom&jghi3 ,sotu tu *l cal veva da vign o i v9u da spet cual*idn altri8 #d;,gje al rispundt3 ,tornx indavu e dijghi a ,zuan s *i s9tis e i jodis3 i svu>ps a risv9 la vi/a1 i /u>ps a cjamn91 i levru a sn vu>s1 i sors a snt91 i mu>s a trn9 a vivi1 e il vanzeli a ghi vn contat ai pu>s4 ,b5$t al *l ca no si sc&aliea di me4 #g,m5tri *e i dispuj di ,zuan a zv9 via1 ,gje a si mett a p>l di ,zuan a la z5t ca ghi /eva atr3 ,se sju zs a jodi tat dert8 ,una cjana sbatda dal v9t8 ,s9 s *i sis zs a jodi8 ,un omp vi/t dut di bij vi/s8 ,no1 *ej ca vi/s9 bij vi/s a sn dcjus taj pals dal re4 ,alora s *i sis zs a jodi8 ,un pr(eta8 ,s1 i vi lu ds j2 e tant p *e un pr(eta4 ,*i/u al *l *e di luj a /t scrt3,i m&>j il me mesagr davnt di te1 ca ti prep>i la /rada davnt di te4 #aa;,i vi ds la v]ett3 fra *ej nass da fm9is a nol maj vegnt fu un p grant di ,zuan il ,bati/a3 e pr il p bas tal regnu dal cjel al p grant di luj4 ,daj timps di ,zuan il ,bati/a f9 ads1 il regnu dal cjel al sufrt viol5sa e i violns a si /n imp>onnt di luj4 ,ducju i pr(s e *ej da la les a n pr(etit f9 a ,zuan4 ,e si sis bojs da acetlu1 *i/u al *l ,lja cal veva da vign4 #af;,a s i psiu p>agon *i/a g5]atin8 ,a sn coma fruts s9ts l dal m>cjt *e cuss a clm9 ltris3 ,i vi vn sunt il flaut1 e vultris i no vis balt2 i vn cjantt un lamnt1 e vultris i no vis planzt4 #ah,p>s *e ,zuan al vegnt s5sa n mangj n bevi1 e a d93 ,al un demoni4 ,il f dal ,omp al vegnt mangjnt e bevnt1 e di luj a d93 co un mangjn e cjo*etn1 amigo daj publicns e daj pecjadu4 ,ma la sapi5sa a vn provada da li s p]is4 ,guj a li ,sits ca no si ,p5ts9 #bj;,alora ,gje a si mett a cridjghi a li sits indul *e cuasi ducju i miracuj a r9 /s fs1 p>s ca no si vv9 p5tt3 ,guj a te1 ,corasn6 ,guj a te1 ,betsida6 ,se i mircuj ca sn /s fs l di vultris a fs9 /s fs a ,tiro e ,sidona1 a si v>s9 p5tt tant timp fa1 cuj]zdis 9 tela di sac e s9ia4 ,ma i vi ds *i/u1 *e il d dal judsi a la v>n mancu dura *ej di ,tiro e ,sodoma *e vultris /es4 ,e tu1 ,caf]no1 i vegn>atu =si levt 9 alt f9 tal cjel8 ,no1 i ti z>s laj4 ,se i mircuj ca sn /s fs 9 te a fs9 /s fs a ,sodoma1 i ti s>s durada f9 al d di vuj4 ,ma i ti lu dis j *e tal d dal judsi a ghi s> mancu dura p> ,sodoma *e p> te4 ,ripou paj ,/racs #be,ta *el /es timp ,gje al dita3 ,i vuj b5$iti1 ,p>i1 ,signu dal cjel e da la cj]a1 *i ti ghi s platt *i/i rbis ai svius e a *ej ca sintnd91 e i ti ghi li s riveldis ai fruts4 ,si1 ,p>i1 p>s *e *i/u al /t il to plaej4 #bg;,duti li rbis a mi sn /dis dtis dal me ,p>i4 ,nisn al cogns il ,f coma il ,p>i1 e nisn al cogns il ,p>i coma il ,f e coma *ej ca lu cogns9 p> via dal ,f4 #bh,vegnx * cun me1 dcjus vultris *i sis /racs mu>s1 *e j i vi las>j ripoa4 ,metjvi intr il me zuf e i imp>>is da me1 *e j i soj dols e mil di cu1 e i cjat>is il ripu pa li vu/ri nimis4 ,il me zuf al fsil e il me c>gu al lisj4 ,il ,signu dal ,sabo #ab ,ta *el timp l ,gje al past di ,sabo paj cjamps di furmnt4 ,i s dispuj a vv9 fan e a n tact a cjoj s spghis di furmnt e a mangjlis4 ,cuant *e i ,f>isos a n jodt *i/u1 a ghi n dita3 co l *e i to dispuj a /n fant s ca no p]mett di f di ,sabo4 #c,luj al rispundt3 ,no vju let s cal ft ,david cuant *e luj e i s compajs a vv9 fan8 ,al zt d5tri ta la cjaa di ,diu1 e luj e i s compajs a si sn mets a mangj il pan consacrt*e a lu a no ghi era lcit di f1 ma doma ai prdis4 ,o i no vju let ta la ,les *e di ,sabo i prdis 9 tal templi a pr(anjn il ,sabo e a r/9 lo /es s5sa colpa8 ,i vi ds j *e un p grant dal templi al *4 ,si vsis savt s ca vl9 dii *i/i p]ulis1 ,i vuj vej miericordia1 no sacrifsi1 i no v>sis condant i inocns4 ,p>s *e il ,f dal ,omp al il ,signu dal ,sabo4 #i,znt via di *el po/ l1 al zt ta la s s9agoga1 e un omp cu na man duta secjada al era l4 ,e lu1 ca zv9 9 s]cja di na scua p> acu ,gje1 a ghian dom&t3 ,a ee lcit cur di ,sabo8 #aa;,a lu a ghi dita3 ,se cual*idn di vultris al na pira e * a ghi cola ta un buart di ,sabo1 a nol z>sia a cjapla e tirla fu8 #ab;,alora1 cuant p valu cal un omp di na pira6 ,duncja a lcit f dal b5 di ,sabo4 #ac;,e dopo a ghi dita al omp3 ,slungja * la to man4 ,cuss al slungjt la s man1 ca ghi /ada vu>ida coma *e altra4 ,ma i ,f>isos a sn zs fu e a si sn cunsults lun cun laltri p> di/rilu4 ,il ,s]vitu dal ,signu #ae,ma savnt *i/u1 ,gje a si lontant da *el po/4 ,9 tncjus a lu n segut1 e luj al vu>t ducju i s mals1 dinghi di no cont cuj cal era1 cuss ca si realis s ca era /t dita p> bocja dal pr(eta ,zaja3 #ah;,* al il s]vitu *i i sielzt j1 *e j i ghi vuj b5 e ca mi d plaj3 s di luj i met>j il me ,sprit e luj al proclam> la gju/isia fra li nasins4 ,a nol b>uf> n al sig>3 nisn al s9t> la s vu ta li /rdis4 ,una cana macjada a nol romp>1 e un pavj fumignt a nol di/ud>1 f9 *al p>t> la gju/isia a v9si4 ,9 tal s nn li nasins a poj>n la s sp]ansa4 ,gje e ,belzeb #bb;,dopo a ghi n "pt un indemonit1 svurp e mut1 e ,gje a lu vu>t1 cuss cal podeva tant jdi *e s9ti4 ,duta la z5t a era m>aveda e a dita3 ,cal s$i /u *i il f di ,david8 #bd,ma cuant *e i ,f>ios a n s9tt *i/u a n dita3 ,a doma 9 nn di ,belzeb1 pr9cipe daj demnis1 *e *i/u *i al f scjamp i demnis4 #be;,gje al cognoseva i s p5sjs e a ghi dita3 ,ogni regnu dividt cuntra di s /es al v 9 ruv9a1 e ogni sitt o fama dividuda cuntra s /esa a no pod> tgnisi s4 ,se ,satana al casa fu ,satana1 al e dividt cuntra di se /es4 ,coma al f>ja alora a tgnisi s il s regnu8 ,e se j i casi fu i demnis 9 nn di ,belzeb1 9 nn di cuj a lu f>anu i vu/ri fioj8 ,e p> *l a s>n lu i vu/ri gjdices4 ,ma se j i m&i fu i demnis 9 nn dal ,_s di ,diu1 alora i v>is cun vultris il regnu di ,diu4 #bi;,e di nuf1 coma al f>sia un a z d5tri da la cjaa di un omp fu>t e "pjghi via duta la s roba se prima a nol les s il omp fu>t8 ,doma alora al pod> robjghi dut4 #cj;,*l ca nol cun me al cuntra di me1 e *l ca nol cjj s cun me al pirt dut4 ,e alora i vi ds *e ogni pecjt e be/ema a ghi s>a p]donada ai mis1 ma la be/ema cuntra il ,_s a no s> p]donada4 ,cualsasi cal ds na p]ula cuntra il ,f dal ,omp al s> p]dont1 ma cualsasi cal p>la mal dal ,_s ,sant a nol s> p]dont1 n taj nu/ri timps n taj timps da vign4 #cc,plantx un bon rbul e il s frutn al s> bon1 o plantx un rbul tri/ e il s frutn al s> tri/1 *e lrbul a si lu cogns dal s frutn4 ,grop di vp>is1 coma i podju vultris *i sis triscj dii alc cal bon8 ,p>s ca da un cu pl5 *e la bocja a p>la4 ,lomp bon al g5]a rbis bnis dal bon cal d5tri di luj1 e lomp tri/ al g5]a rbis brtis dal tri/ cal d5tri di luj4 ,ma i vi lu ds j *e il d dal judsi i mis a v>n da r9di cont di ogni p]ula liera ca n p>lt2 *e da li to p]ulis i ti vegn>s gju/ifict1 e da li to p]ulis i ti vegn>s condant4 ,il ,s5 di ,gjona #ch;,alora cual*i ,f>iso e me/ri da la les a ghi dita3 ,mae/ri1 i voln jdi un s5 miraculu da te4 #ci;,al rispundt3 ,una g5]asin tri/a e adult]oa a vu jdi un s5 miraculu6 ,ma a no risev> nisn s5 fu *e il s5 dal pr(t ,gjona4 ,*e coma *e ,gjona al /t tre ds e tre ns ta la pansa di un pes grant1 cuss il ,f dal ,omp al re/> p> tre ds e tre ns tal cu da la cj]a4 ,i mis di ,n9eva a si lev>n s il d dal judsi cun *i/a g5]asin e a la condan>n2 p>s *e lu a si vv9 p5tt al pr$icj di ,gjona1 e ads al * un p grant di ,gjona4 ,la ,reg9a dal ,sud a si lev> s al judsi cun *i/a g5]asin e a la condan>2 p>s ca era vegnuda da li e/remits da la cj]a p> scolt il grant savj di ,solomn1 e ads un p grant di ,solomn al *4 #dc;,cuant *e un tri/t di sprit al vn fu di un omp1 al v 9 ta poscj secs 9 s]cja di cunfurt e a no lu cjata4 ,alora al ds3 ,i torni ta la cjaa *i i last4,cuant cal riva l1 al cjata la cjaa vujta1 scovada neta e b5 curada4 ,alora al v a cjj altri sit spris p triscj di luj1 e a vn a / l4 ,e a la f9 la condisin di *el omp a pu di prima4 ,e cuss a s> cun *i/a g5]asin tri/a4 ,la ,m>i e i ,frdis di ,gje #df,m5tri *e ,gje al era encjam cal p>lava cu la z5t1 s m>i e i s frdis a r9 l di fu ca spetv9 da p>l cun luj4 ,cual*idn a ghi dita3 ,to m>i e to frdis a sn l di fu ca spt9 da p>l cun te4 #dh;,e luj a ghi rispundt3 ,cuj ca me m>i e cuj ca sn i me frdis8 ,al /es timp1 slungjnt la man virs i s dispuj al dita3 ,* ca sn me m>i e i me frdis2 p>s *e cualsasi cal f la volontt di me ,p>i cal tal cjel al me fradi e me su e me m>i4 ,la ,p>bula dal ,sem5adu #ac ,*el d /es ,gje al zt fu da la cjaa e a si s9tt 9 b&a dal lac4 ,tanta di *e z5t a tact a vignghi atr *e luj al zt d5tri di na b>cja e a si s9tt ta *1 m5tri *e la z5t a era re/ada ta la riva4 ,alora a ghi contt tanti rbis 9 p>bulis1 dint3 ,un contadn al zt fu a sem5 la s sim9sa1 e m5tri cal sp>pajva la s sim9sa1 "p da la sim9sa a colava tal s troj1 e i usij a ghi vegnv9 davu e a ghi la mangjv94 ,"p a colava ta t]n gl]u1 cal nol veva tanta cj]a buna4 ,la sim9sa a spuntava fu sbit1 p>s ca era pucja cj]a2 ma cuant *e il soreli al tacava a scjald1 i btuj a si bruv9 e li plntis a si secjv9 p>s ca vv9 pucja rads4 ,altri simnsis a sn coldis taj sp9cs1 *e cul cresi a s(ogv9 li planttis ca vegnv9 s4 ,e altri simnsis a sn coldis ta cj]a buna1 indul ca ti n ft un bon raclts5t1 sesanta o tr5ta vltis p di cuant ca era /t sem5t4 ,*l cal orlis1 cal scolti b54 ,i dispuj a ghi sn vegns visn e a ghi n dom&t3 ,p>s i ghi prlitu a la z5t 9 p>bulis8 #aj;,e luj al rispundt3 ,la cognos5sa daj segrs dal regnu dal cjel a vi /ada data a vultris1 ma no a lu4 ,a *l cal 1 altri a ghi vegn> dt1 e luj al v> roba 9 abondansa4 ,ma *l ca nol 1 a ghi vegn> cjlt encja s cal 4 ,a p> *l *e j i ghi p>li 9 p>bulis3 ,se b5 ca vurd91 a no jd92 se b5 ca snt91 a no snt9 e a no caps94 #ad;,e 9 lu i jodn av]si la pr(esia di ,zaja1 ca ds3 ,i s9t>is sempri ma i no capiris maj2 i vu>d>is sempri ma i no jod>is maj4 ,a p> *l *e i cu da la z5t a si sn indurs2 a fn fadja a s9ti cu li s orlis1 e a n si]t i s vuj4 ,s9 a jod>s9 cuj s vuj1 a s9t>s9 cu li s orlis1 e a capirs9 cuj s cu e a si conv]tirs9 e j i ju vu>irs4 #af,ma b5$s a sn i to vuj p>s ca jd91 e li to orlis p>s ca snt94 ,9 v]ett i vi ds *e tancju pr(s e mis juscj a volv9 tant jodi s *i ti js tu ma a no lu n jodt2 e di s9ti s *i ti sns tu1 ma a no lu n s9tt4 #ah,scolta alora s ca significa la p>bula dal sem5adu3 ,cuant *e un al scolta la p]ula dal regnu dal cjel e a no la caps1 il malignu al vn e a si p>ta via s ca era /t sem5t tal s cu4 ,*i/a a la sim9sa sem5ada tal troj4 ,*l cal veva risevt la sim9sa colada ta la cj]a +l]ada al lomp cal snt la p]ula e *e a colp a la risif cun cont5tesa4 ,ma sicoma ca nol na rads1 al dur> doma un puc di timp4 ,cuant *e brs timps e p]secusins a vgn9 p> via da la to p]ula1 al cola j 9 ta puc timp4 ,*l cal veva risevt li simnsis coldis taj sp9cs al lomp cal snt la p]ula1 ma li preocupasins di / vita e l+n daj bes a li s(oghjn e a no ghi p]mt9 di f frut4 ,ma *l cal veva risevt la sim9sa colada ta la cj]a buna al *el omp cal snt la p]ula e a la caps4 ,al prods un raclt ca ghi rnt s5t1 sesanta o tr5ta vltis di p di s cal veva sem5t4 ,la ,p>bula da li ,erbtis #bd;,gje a ghi contt naltra p>bula3 ,il regnu dal cjel al coma un omp cal sem5t sim9sa buna tal s cjamp4 ,ma m5tri *e dcjus a durmv91 al vegnt il s nemc e a ghi sem5t erbtis tal cjamp di furmnt1 e dopo al zt via4 ,cuant *e il furmnt al tact a cresi e a b fu li spghis1 alora encja li erbtis a si sn ftis jdi4 #bg;,i s]vitu a sn zs a cjat il s p>n e a ghi n dita3 ,sir p>n1 i no tu sem5t sim9sa buna ta to cjamp8 ,da indul ca sn vegndis li erbtis8 #bh,un nemc me al ft *i/u1 al a rispundt4 ,i s]vitu a ghi n dom&t3 ,vutu *i z9i a tirlis fu8 #bi,no1 al rispundt1 p>s *e cul tir s li erbtis1 i podis tir s da li rads encja il furmnt4 ,lasait ca crs9 insimit f9 ca vn ora da la seadra4 ,incovolta i ghi diaraj a *ej ca z>n a cjap s il raclt3 ,prima cjapx s li erbtis e fjlis s 9 fs p> brulis2 e dopo cjapx s il furmnt e "pilu tal me solr4 ,la ,p>bula da la ,snapa e dal ,levn #ca;,a ghi contt naltra p>bula3 ,il regnu dal cjel a coma na sim9sa di snapa *e un omp al zt a sem5 tal s cjamp4 ,a la p psula da li vu/ri simnsis1 ma cuant ca crs a la planta p gr&a dal ort1 e a dov5ta un morr 1 cuss *e i usij da laria a vgn9 a pojasi ta li s brghis4 #cc;,e a ghi contt naltra p>bula3 ,il regnu dal cjel al coma il levn *e na fm9a a cjoj s e a insembra cu na buna miura di f>9a f9 ca dut b5 impa/t4 #cd;,gje a ghi contt duti /i rbis a la z5t 9 p>bulis2 a no ghi dita nuja s5sa u na p>bula4 ,cuss a si av]t s ca era /t dita p> bocja dal pr(et3 ,i vi]z>j la me bocja 9 p>bulis1 i diarj rbis platdis f9 da la creasin dal mont4 ,spiegasin da la ,p>bula da li ,erbtis #cf;,alora al last duta la z5t e al zt d5tri da la s cjaa4 ,i s dispuj a sn zs a cjatalu e a ghi n dita3 ,cnt9i s ca vu dii la p>bula da li erbtis dal cjamp4 #cg,luj al rispundt3 ,*l cal sem5t la sim9sa buna al il ,f dal ,omp4 ,il cjamp al il mont1 e li simnsis bnis a sn i fs dal regnu4 ,li erbtis a sn i fs dal mal1 e *l ca li sem5a al il diu4 ,la seadura a rapreenta la f9 dal timp1 e *ej ca cjl9 s il raclt a sn i nzuj4 #dj;,e coma *e li erbtis a sn respdis s e brudis tal fuc1 cuss a s> a la f9 dal timp4 ,il ,f dal ,omp al m&> fu i s nzuj1 e *ej a gjav>n fu dal s regnu duti *e erbtis ca cau9 il pecjt e dcjus *ej ca fn dal mal4 ,lu a ju but>n tal fuc da la =ns1 indul cal s> il planzi e il scrisul daj d9cj4 ,alora i juscj a luarn coma il soreli tal regnu dal ,p>i4 ,*l cal orlis1 cal scolti4 ,la ,p>bula dal ,teoru ,platt e da la ,p]la #dd;,il regnu dal cjel al coma un teoru platt ta un cjamp4 ,cuant *e un omp a lu cjatt1 a lu platt di nuf1 e dopo1 pl5 di cont5tesa1 al v5dt dut s cal veva e al crompt *el cjamp4 #de;,e di nuf1 il regnu dal cjel al coma un com]cjnt cal v 9 s]cja di prlis4 ,cuant *an d cjatada una amondi presioa1 al v a v5di dut s cal p> crompsila4 ,la ,p>bula da la ,reit4 ,pr(eta ,s5sa ,onu #dg;,il regnu dal cjel al encja coma na rx tirada j tal lac1 ca cjapa duti li srtis di pes4 ,cuant ca era pl5a1 i pescjadu a ln tirada ta la riva1 indul ca si sn s9ts j p> meti taj zis ducju i pes bjs e b via *ej triscj4 ,a s> cuss encja a la f9 dal timp4 ,i nzuj a vegn>n p> sp>t i triscj daj juscj e b i triscj tal fuc da la =ns1 indul cal s> il planzi e il /risul daj d9cj4 #ea;,i vju capt duti /i rbis8 a ghi dom&t ,gje4 ,s1 a n rispundt4 #eb;,e luj a ghi a dita3 ,alora ogni me/ri da la les cal s s cal il regnu dal cjel al coma il p>n di na cjaa cal p>ta fu dal s cam>n terus nufs e vcjus4 #ec;,cuant *e ,gje al veva f9t da cont *i/i p>bulis1 al zt via di l4 ,rivt tal s pas1 al tact a insegnjghi a la z5t 9 ta la s s9agoga1 e lu a r9 m>aves4 ,indul al ja /u omp risevt *i/a sapi5sa e imp>t a f scju mircuj8 a n dom&t4 ,a nol ee *i/u il f dal c>p5tj8 ,il nn di s m>i a nol ee ,m>ia1 e a no soni i s frdis ,jacu1 ,bepi1 ,simon1 e ,gjuda8 ,e li s su a no soni dtis * cun nultris8 ,da indul al ja vt /u omp dtis *i/i rbis8 ,e a si sn s9ts dcjus sc&alis4 ,ma ,gje a ghi dita3 ,doma tal s pas e ta la s cjaa un pr(eta al s5sa onu4 #eh;,e a nol ft ul tancju mircuj p> via ca vv9 tanta mancjansa di f$e4 ,zuan ,bati/a al vn ,decapitt #ad ,9 ta *el timp l il tetr>ca ,erod al veva s9tt li /ris ca contv9 di ,gjeu1 e a ghi dita ai s consilirs3 ,/u * al ,zuan il ,bati/a risusitt daj murs6 ,a p> *l cal /a fant miracuj4 #c;,alora ,erod al are/t ,zuan e incjad5t a bt 9 pren p> caua di ,erodia1 la fm9a di s fradi ,filip1 p>s *e ,zuan a ghi veva dita3 ,a no ti lcit di tgnila4 ,erod al voleva cop ,zuan1 ma al veva p\ra dal ppul1 p>s ca lu consid]v9 un pr(t4 #f,tal d dal complen di ,erod la fja di ,erodia a balt p> lu1 e ,erod al era re/t cuss contnt ca ghi veva promett sot zuramnt di djghi cualsasi roba ca voleva4 ,e ic1 /usigada da la m>i1 a ghi dita3 ,dami ta un plat il cjaf di ,zuan il ,bati/a4 ,il re al era puc contnt1 ma a caua dal s zuramnt e daj s invids1 al ord9t ca si fs coma ca voleva ic1 e ,zuan al /t decapitt ta la s pren4 ,il s cjaf al /t "pt d5tri ta un plat e a ghi /t dt a la fantata1 e ic a ghi lu "pt a s m>i4 ,i dispuj di ,zuan a sn vegns a cjoj il s cu>p e a lu n sot]t4 ,dopo a sn zs a dighilu a ,gje4 ,gjeu a ghi d da ,mangj a ,mirs #ac;,cuant *e ,gje al s9tt s ca era sus$t1 al zt besu cu na b>cja ta un po/ solit>i4 ,s9tnt *i/u1 tanta z5t daj pas a ghi zuda davu a pi4 ,cuant *e ,gje al rivt ta la riva e al jodt duta /a z5t1 al vt compasin e al vu>t i s mals4 #ae;,cul vign da la s]a1 i dispuj a si sn vis9s e a ghi n dita3 ,*i/u po/ al lontn e dert1 e a si / fant t>s4 ,m&a via duta *i/a z5t1 ca psi z taj s pas a crompasi alc da mangj4 #af;,gje al replict3 ,a no ocr ca zd9 via4 ,djghi vultris alc da mangj4 #ag;,i vn doma s9c pagn*is di pan e doj pes1 a n rispundt4 #ah,"pimilis * a mi1 al dita4 ,e a ghi dita a la z5t di s9tasi j ta lerba4 ,cjapnt s li s9c pagn*is e i doj pes1 al vu>dt 9 alt tal cjel1 dint grsis1 e al rt li pagn*is a tocs4 ,dopo a ghi ju ds ai dispuj1 e i dispuj a ghi ju n ds a la z5t4 ,dopo *e dcjus a vv9 mangjt avonda1 i dispuj a n cjapt s ddis zis di tocs ca r9 vanss4 ,il nm> di *ej ca vv9 mangjt al era di circa s9cmil mis1 s5sa cont fm9is e fioj4 ,gje al ,cjam9a su l,aga #bb,sbit dopo ,gje al ft mont ta la b>cja i s dispuj e a ghi dita di z davnt di luj ta *e altra b&a1 intnt *e luj a si v>s rangjt a dispirdi la z5t4 ,dopo vejla dispi]duda1 al zt s ta na montagna a pre4 ,cuant ca era rivada la s]a1 al era la s besu1 ma la b>cja a era a na buna di/ansa da la cj]a1 sbatuda da li ndis p> via dal v9t contr>i4 #be,ma durnt la cu>ta ora da la nt ,gje a ghi zt cuntra1 cjam9nt tal lac4 ,cuant *e i dispuj a n jodt cal cjam9ava tal lac1 a n cjapat na p\ra mata4 ,al un _s1 a n dita1 e a si sn mets a sig da la p\ra4 #bg,ma ,gje a ghi sbit dita3 ,djsi coragju4 ,i soj j4 ,no /x vej p\ra4 #bh,signu1 si ti ss tu1 al replict ,pi]i1 dimi di vign l di te su laga4 #bi,vn1 a ghia dita4 ,alora ,pi]i al zt fu da la b>cja1 e al tact a cjam9 su laga virs l cal era ,gje4 ,ma cuant cal s9tt il v9t al cjapt p\ra e1 tacnt a infondasi1 al sigt3 ,signu1 slvimi6 #ca;,gje al sbit bt fu la man1 a lu cjapt e a ghi dita3 ,omp di pucja f$e2 p>s itu dubitt8 #cb;,e cuant ca sn monts s ta la b>cja1 il v9t al calt4 ,alora *ej ca r9 ta la b>cja a si sn mets a adoralu1 dint3 ,ti ss prpit if ,f di ,diu4 #cd;,a la f9 da la trav]sda1 a sn sb>cjs a ,g5aret4 ,e cuant *e i mis di *el po/ a an savt cal era ,gje1 a n ft cori la vu atorotr di dut *el po/4 ,la z5t a ghi "pt ducju i s mals e a lu pret di las ca ghi tocjs9 lorli da la s mantel9a1 e dcjus *ej ca lu n tocjt a si sn vu>s4 ,s ,cal ,incu9al ,omp #ae ,alora cual*i ,f>io e cual*i mae/ri da la les a sn vegns a cjat ,gje da ,gj]ualem e a ghi n dom&t3 ,p>s a rmp9i i to dispuj li unsis daj vcjus8 ,a no si lv9 li mans prima da mangj6 #c;,gje al rispundt3 ,e p>s i rompiu vultris il com&amnt di ,diu 9 nn da la vu/ra tradisin8 #d,p>s *e ,diu al dita3 ,onorx il p>i e la m>i e ,*el cal mal$s s p>i o s m>i a mij cal mori4 ,ma vultris i diis *e se un omp a ghi ds a s p>i o a s m>i ,cualsasi asi/5sa *i vis risevt da me al un regl *i ghi faj a ,diu1 a no ghi r9t p onu a s p>i4 ,fant cuss i r9egis la p]ula di ,diu 9 nn da la vu/ra tradisin4 ,ipcris *i sis6 ,zaja al veva ran cuant cal cuss pr(etit su vultris3 #h;,*i/u ppul a mi onra cuj s lvris1 ma i s cu a sn lontns da me4 #i;,a mi adorjn invn2 a insgn9 dutrnis e precs daj mis4 #aj;,gje al clamt la z5t visn e a ghi dita3 ,s cal v ta la bocja di un omp a no lu contam9a2 a s ca vn fu da la s bocja ca lu contam9a4 #ab;,alora i dispuj a ghi sn zs atr e a ghi n dom&t3 ,i satu *e i ,f>ios a si sn uf9ds cuant ca n s9tt *i/u8 #ac;,al rispundt3 ,ogni planta *e il me ,p>i cal tal cjel a nol plantt a vegn> tirada s da li radis4 ,lasju /2 a sn gudis svurbis4 ,se un svu>p al guida naltri svu>p1 ducju doj a col>n ta un fosl4 #ae,pi]i al dita3 ,spigh9i la p>bula4 #af,ma i sju encjam cuss durs di cjaf8 ,gje a ghi dom&t4 ,no jodju *e cualsasi roba ca vn metuda 9 bocja a v tal /mit e dopo a v fu dal cu>p8 ,ma li rbis ca vgn9 fu da la bocja a vgn9 dal cu1 e */is a contam9jn il omp4 ,p>s *e dal cu a vgn9 fu p5sjs brus1 omicidios1 adultris1 imoralits sesuls1 rapnis1 te/imoninsis flsis1 be/mis4 ,*/is a sn li rbis ca contam9jn il omp2 ma il mangj cu li mans sprcjs a nol contam9a il omp4 ,la ,f$e da la ,fm9a ,canana #ba,lasnt *el po/ l1 ,gje a si ritirt ta la zona di ,tir e ,sidn4 ,na fm9a ,canana di *el po/ l a ghi zt visn planznt3 ,signu1 f di ,david1 piett di me6 ,me fja a torm5tada daj demnis4 #bc;,gje a nol rispundt n5cja na p]ula4 ,alora i s dispuj a ghi sn zs visn e a lu n implort3 ,mndila via1 ca no f altri *e plnz9i davu4 #bd;,al rispundt3 ,i soj /t m&t doma pa li piris pi]ddis di ,israel4 #be,la fm9a a vegnuda e a si inz5oglt davnt di luj4 ,signu1 jdimi6a dita4 #bf;,al replict3 ,a no j cjjghi il pan ai fruts p> bjghilu ai s cjans4 #bg,s1 ,signu1 a dita1 ma encja i cjans a mngjn li frigjs ca cl9 da la tula dal p>n4 #bh;,alora ,gje al rispundt3 ,fm9a1 i ti s na gr&a f$e6 ,i f>j coma *i ti vu6 ,e s fja a /ada vu>ida ta *e /esa ora4 ,gje a ghi d da ,mangj ai ,cuatri ,mil #bi;,gje al last *el po/ e al zt ta li bndis dal ,m> di ,galilea4 ,l al zt s ta na cul9a e a si s9tat j4 ,tanta z5t a rivada l cal era1 p>tant i sus1 i svurps1 i /rupis1 i mus e tncjus encjam ca n last l ai s pi2 e luj a ju vu>s4 ,il ppul al era re/t m>avet al jdi *e il mut al p>lava1 il /rupit al era vu>t1 il sut al cjam9ava1 e il svu>p al jodeva4 ,e al laudava il ,diu di ,israel4 #cb;,gje al a clamt visn i s dispuj e a ghi dita3 ,duta *i/a z5t a mi f du2 a sn tre ds ca * cun me e a no nuja da mangj4 ,i no vuj m& via nisn pl5 di fan1 p>s cal bon da col j pa la /rada4 #cc;,i s dispuj a n rispundt3 ,indul i z9u a cjat zj pan ta /u dert p> sfam duta / z5t8 #cd;,cuanti pagn*is i vju8 al dom&t ,gje4 ,sit1 a n rispundt1 e cual*i pest4 #ce;,a ghi dita a la z5t di s9tsi 9 cj]a4 ,dopo al cjapt s li sit pagn*is e il ps1 e dopo vej ft i s r+rasiamns1 a ju ros a tocs e a ghi ju ds ai s dispuj1 e *ej al ppul4 ,dcjus a n mangjt e a si sn s9ts sodisfs4 ,a la f91 i dispuj a n cjapt s cual*i bil zj di tocs di pan ca r9 vanss4 ,il nm> di *ej ca vv9 mangjt al era cuatri mil1 s5sa cont fem9is e fioj4 ,dopo *e ,gje al veva m&t via la z5t1 al montt ta la b>cja e al zt ta la zona di ,magadan4 ,la ,dom&a di un ,s5 #af ,i ,f>ios e i ,saducos a sn zs l di ,gje e a lu n t5tt cu la dom&a di fjghi jodi un s5 dal cjel4 #b;,al rispundt3 ,cuant ca vn la s]a i diis ,a f> bun timp p>s *e il cjel al ros1 e a la mat9a ,vuj a vegn> un temporl p>s *e il cjel al ros e nult4 ,i savis coma int]pret laspit dal cjel1 ma i no sis bis da cap i s5s daj nu/ri timps4 ,una g5]asin tri/a e adult]oa a vu>da p> s5s miraculu1 ma a non v> n5cja un1 aldifu dal s5 di ,gjona4 ,gje al dopo zt via e a ju lass l4 ,il ,levn daj ,f>ios e daj ,saducos #e;,cuant ca r9 zs ta *e altra b&a dal lac1 i dispuj a si vv9 dism9tit di "p il pan4 ,/x atns1 a ghi dita ,gje4 ,/x atns dal levn daj ,f>ios e daj ,saducos4 #g,p>lnt fra di lu1 a n dita3 ,a p>s *i no vn "pt il pan4 #h,savnt s ca div91 ,gje a ghi dom&t3 mis di pucja f$e1 p>s i /ju dint *i no vis pan8 ,i no sju maj bjs da cap8 ,i no vi recu>dju da li s9c pagn*is paj s9c mil1 e daj zis ca sn vanss8 ,coma i fju a no cap *e j i no vi p>lvi di pan8 ,ma /x atns dal levn daj ,f>ios e daj ,saducos4 ,alora a n capt ca no ghi /eva dint di / atns dal levn ut tal pan1 ma daj insegnamns daj ,f>ios e daj ,saducos4 ,la ,confesin di ,pi]i #ac,rivt ta la regin da la ,cearea di ,filp1 ,gje a ghi dom&t ai dispuj3 ,cuj a pnsia la z5t cal s$i il ,f dal ,omp8 #ad;,a n rispundt3 ,cual*idn al ds ,zuan il ,bati/a2 ltris a d9 ,lja2 e ltris ,gj]emja o un daj pr(s4 #ae,ma vultris8 al dita4 ,cuj i diju *i s$i8 #af,simon ,pi]i al rispundt3 ,tu i ti ss il ,cri/1 il f dal ,diu vivnt4 #ag;,gje al rispundt3 ,tu i ti ss b5$t1 ,simon f di ,gjona1 p>s *e *i/u a no ti /t rivelt dal omp1 ma dal me ,p>i cal tal cjel4 ,e i ti ds *i ti ss ,pi]i1 e 9 ta / pi]a i met>j s la me gliia1 e li purtis dal infir a no zov>n cuntra di ic4 ,i ti d>j li clafs dal regnu dal cjel2 dut s *i ti lis ta la cj]a al s> let 9 tal cjel1 e dut s *i ti dislis ta la cj]a al s> dislet tal cjel4 #bj;,dopo al vit i dispuj di no dighi a nisn cal era il ,cri/4 ,gje al ,anuncja la s ,mu>t #ba;,da *el momnt l1 ,gje al tact a dighi ai s dispuj ca ghi tocj> z a ,gj]ualem e sufr tant p> man daj ansins1 daj capoprdis e daj ma/ris da la les1 e cal vegn> copt e *e tre ds dopo al risusit>4 #bb,pi]i a lu tirt 9 b&a e a ghi dita rbis4 ,maj1 ,signu6 a ghi dita4 ,*i/u a no ti sus$> maj a ti6 #bc;,gje a si voltt e a ghi dita a ,pi]i3 ,va via di *1 ,satana6 ,tu ti mi intrghis e ba/a2 i no ti s 9 m9s li rbis di ,diu1 ma li rbis daj mis4 #bd;,dopo ,gje a ghi dita ai dispuj3 ,se un al vu vign davu di me1 al di r9eg se /es e cjap s la s cru e segumi4 ,p>s *e cualsasi cal vu salv la s vita1 a la pi]d>2 ma cualsasi cal pirt la s vita p> me1 a la cjat>4 ,se ghi zov>ja a un omp di vj dut il mont sal v a pi]di la s anima8 ,o s cal pl d un omp 9 cambiu da la s anima8 ,il f dal ,omp al vegn> 9 ta la gloria di s ,p>i cuj s nzuj1 e dopo al premi> ogni un secnt s cal ft4 ,i vi ds la v]ett1 *e cual*idn di *ej ca sn * a no gu/>n la mu>t prima di vej jodt il f dal ,omp entr tal s regnu4 ,la ,trasfigurasin #ag ,dopo sis ds ,gje al cjapt s ,pi]i1 ,jacu1 e ,zuan1 fradi di ,jacu1 e a ju "psdoma luta na montagna alta4 ,ul a si trasfigurt davnt di lu4 ,la s mua a brilt coma il soreli1 e i s vi/s a sn dov5ts blancs coma la lus4 ,tal /es momnt a n jodt ,mo e ,lja ca p>lv9 cun ,gje4 #d,pi]i a ghi dita a ,gje3 ,signu1 a v b5 *e nu i s9i *4 ,si ti vu1 i prep>i tre tndisuna p> te1 una p> ,mo1 e una p> ,lja4 #e,m5tri cal p>lava1 una nula lum9oa a ju +luss s1 e na vu da la nula a dita3 ,*i/u al me ,f1 *e j i ghi vuj b52 di luj i soj tant contnt4 ,scoltjlu b56 #f;,al s9ti *i/u i dispuj a sn cols 9 cj]a1 cu la mua 9 j1 t]oris4 ,ma ,gje a ghi zt visn e a ju tocjs4 ,levx s1 a ghi dita1 ,no /x vej p\ra4 ,alsnt i vuj a no n jodt p nisn1 fu *e ,gje4 #i,vignnt j da la montagna1 ,gje a ghi com&t3 ,no /x dighi a nisn s *i vis jodt pr9 *e il ,f dal ,omp a nol s$i risusitt4 #aj;,i dispuj a ghi n dom&t3 ,p>s alora i ma/ris da la les a dini *e ,lja al da vign prima8 #aa;,gje al rispundt3 ,a e v]a *e ,lja al vn e al met> a po/ dut4 ,ma i vi ds *i/u1 *e ,lja al belza vegnt e a no sn bjs da cognsilu1 ma a ghi n ft s ca volv94 ,ta la /esa mani]a il ,f dal ,omp al z> a sufr ta li s mans4 ,alora i dispuj a n capt *e luj a ghi /eva p>lnt di ,zuan il ,bati/a4 ,la ,vu>isin dal ,frut ,epiltic #ad;,cuant ca sn rivs l di un scjp di z5t1 un omp al zt visn di ,gje e si inz5oglt davnt di luj4 ,signu1 i vuj *i ti vdis piett di me f1 al dita4 ,al epiltic e al sufrs tant4 ,al cola spes tal fuc o 9 ta laga4 ,i ghi lu i "pt ai to dispuj1 ma lu a no n podt vu>lu4 #ag,o g5]asin di z5t p]v]sa e di pucja f$e1 al rispundt ,gje1 p> cuant timp i v>ju da / cun vultris8 ,p> cuant timp i ju da sufrvi8 ,"pimi * il frutt4 ,gje al cridt il demni1 cal vegnt fu dal frut1 e da *el momnt il frut al re/t vu>t4 #ai;,alora i dispuj a si sn tirs 9 b&a cun luj e a ghi n dom&t3 ,p>s i no podv9u caslu fu nultris8 #bj;,al rispundt3 ,p>s *i no vis aba/ansa f$e4 ,i vi ds la v]ett1 *e encja se la vu/ra f$e a psula coma un gragnl di snapa1 i podis dighi a *i/a montagna ,mviti da * a l e ic a si mov>4 ,nisuna roba a vi s> impusbula4 #bb;,cuant ca sn rivs insimit a ,galilea1 luj a ghi dita3 ,il ,f dal ,omp al vegn> tradt 9 ta li mans daj mis4 ,al vegn> copt1 e al t]s d al torn> a vivi4 ,e i dispuj a r9 pl5s di dolu4 ,il ,tribt pal ,templi #bd;,dopo *e ,gje e i s dispuj a r9 rivs a ,caf]nau1 *ej ca scud9 li tsis daj doj dracmas a sn zs l di ,pi]i e a ghi n dom&t3 ,il to mae/ri a nol pja li tsis dal templi8 #be,s ca lu f1 al rispundt4 ,cuant *e ,pi]i al vegnt 9 cjaa1 ,gje al /t il pr9 a p>l4 ,se pnsitu1 ,simon8 al dom&t4 ,da cuj a cjjni i gov]nns da la cj]a li s tsis e tribsdaj s fioj o da ltris8 #bf;,da ltris1 al rispundt ,pi]i4 ,alora i fioj a sn eents1 ,gje a ghi dita4 ,ma p> *i no z9i a ufndiju1 v tal lac e tira fu il mp4 ,il pr9 ps cal v a cjapsi1 trilu s e virzighi la bocja1 *e d5tri al v> na mon$a di cuatri dracmas4 ,cjj la mon$a e djghila a lu pa li to tsis e pa li mes4 ,il ,p ,grant tal ,regnu dal ,cjel4 #ah ,ta *el timp l i dispuj a si sn vis9s a ,gje e a ghian dom&t3 ,cuj cal il p grant tal regnu dal cjel8 #b;,al clamt un frutt e a lu ft / cun lu4 ,e al dita3 ,i vi ds la v]ett1 *e si no cambiis e i dov5tis coma i fruts1 i no entr>is maj tal regnu dal cjel4 ,duncja1 cualsasi cal dov5ta pic9n coma /u frutt al s> il p grant tal regnu dal cjel4 #e;,e cualsasi cal risif un frutt coma *i/u 9 nn me a mi risif me4 ,ma se un al p>ta un di scju fruts ca crd9 9 me a cometi un pecjt1 a s>s mij p> luj ca si mets atr dal cul una pi]a di mus da muln e ca si innegs tal p pr(nt dal m>4 #g;,guj al mont paj scnduj6 ,i scnduj a vn a susdi1 ma guj al omp ca ghi la caua6 ,se la to man o il to pi a ti fa pecj1 tjlu e btilu via4 ,a mij *i ti ntris ta la vita /urpit o sut *e vej d mans o doj pi e vign bt tal fuc et]no4 ,e se il to vuli a ti f comti un pecjt1 gjvilu fu e btilu via4 ,a mij p> te di tac a vivi cun un vuli e ba/a *e vjni doj e vign bt tal fuc dal infir4 #aj,/x atns da no dispres un di scju fruts1 *i vi ds j *e i s nzuj tal cjel a jd9 sempri la mua di me ,p>i cal tal cjel4 #aa,p>s *e il ,f dal ,omp al vegnt p> salv *l cal era pi]dt4 #ab,s p5siu8 ,se un omp al s5t piris1 e una di *s a si pirt1 a nol lsia li novantanuf p> z 9 s]cja di * ca pi]duda8 ,e i vi ds la v]ett *e sa la cjata al p contnt di * *e di dtis *e altri piris ca no si r9 pi]ddis4 ,e a prpit cuss cul vu/ri ,p>i cal tal cjel1 ca nol vu *e nisuna da li s piris a z$i pi]duda4 ,la ,colpa dal ,fradi #ae,se to fradi al comt un pecjt cuntra di te1 dighi 9 cunfid5sa cual cal il s pecjt4 ,sa ti scolta i ti v>s guadagnt un fradi4 ,ma sa no ti scolta1 p>ta cun te una o dos p]snis *e la roba a vegni /abilida di front di doj o tre te/imnis4 ,se dopo a nol vu scolt n5cja *scjus1 v a dighilu a la gliia2 e sa nol scolta n5cja la gliia1 alora trtilu coma un pagn o un publicn4 #ah;,i vi ds la v]ett3 ,cualsasi roba *i leis insimit * 9 cj]a a s> leda 9 tal cjel1 e cualsasi roba *i disleis * 9 cj]a al s> dislet 9 tal cjel4 #ai;,i vi ds ncja *e se doj di vultris i sis dacrdu su s *i dom&is1 al s> ft dal me ,p>i cal tal cjel4 ,p>s *e indul *e doj o tre a si mt9 dacrdu 9 nn me1 j i s>j cun lu4 ,la ,p>bula dal ,s]vitu ,spiett #ba;,alora ,pi]i a si vis9t a ,gjeu e a ghi dom&t3 ,signu1 ,cuanti vltis i ju da p]donjghi a me fradi p> vej pecjt cuntra di me8 ,f9 a sit vltis8 #bb;,gje a ghi rispundt3 ,i ti lu ds j1 no doma sit vltis1 ma setantasit vltis4 #bc;,alora il regnu dal cjel al coma un re cal voleva f i cons cuj s s]vitu4 ,apna tact a f i cons1 un omp ca ghi era debitu di deisml talns a ghi /t "pt davnt4 ,sicoma ca nol podeva paj il s dbit1 il p>n al veva ord9t *e luj1 la s fm9a e i s fioj e dut s cal veva a vegns9 v5ds p> paj il s dbit4 #bf;,il s]vitu a si veva inz5oglt davnt di luj1 e a lu veva pret3 ,vx pasi5sa di me1 *e j i vi paj>j il dbit4 ,il p>n dal s]vitu al vt piett di luj e dopo vej cancelt il dbit a lu last z4 #bh,ma cuant *e il s]vitu al era zt fu1 al cjatt naltri daj s]vitu cal veva un dbit cun luj di s5t dn>s4 ,a lu cjapt e tact a /rnzilu pa la gola4 ,pjmi il to dbit6 a ghi com&t4 #bi;,il s compaj a si mett 9 z5ogln e a lu a pret3 ,ti s di vej pasi5sa cun me1 *e j i ti torn>j dut4 #cj,ma al rifiutt4 ,inv5si al zt via e al ft meti lomp 9 pren f9 ca nol v>s pajt il s dbit4 ,cuant *e i altri s]vitu a n jodt s ca era sus$t1 a sn zs a cjat il p>n e a ghi n contt dut s ca era sus$t4 #cb;,alora il p>n al m&t a clamlu4 ,spiett di s]vitu1 a ghi dita1 ,i i cancelt dut il to dbit p>s *i ti mi vvis pret di falu4 ,i no v>situ di vej vt compasin dal to compj coma *i li vuda j p> te8 ,dut rabit1 il p>n a ghi lu dt 9 man ai vu>dins p> ca lu torturs9 f9 ca nol vs pajt dut il s dbit4 #ce;,9 ta *i/a mani]a il me ,p>i cel/ al trat> ogni un di vultris si no ghi p]donis di cu ai vu/ri frdis4 ,divrsiu #ai ,cuant *e ,gje al veva f9t di dii *i/i robis1 al last la ,galilea e al zt ta la regin da la ,gjudea ca ta *e altra b&a dal ,gjordn4 ,tanta z5t a ghi zt davu e luj al vu>t i mals ul4 #c;,cual*i ,f>io a ghi zt visn p> mtilu a la prova4 ,a ghi n dom&t3 ,a ee lcit p> un omp di divorsisi da la s fm9a p> cualsasi ran8 #d,no veju let1 al rispundt1 *e al 9si il ,creatu a ju fs mascju e fm9a e al dita *e #ep> *l un omp al las> il p>i e la m>i p> unsi cu la s fm9a1 e *e i doj a s>n una cj>8 ,alora a no sn p doj1 ma un4 ,duncja s *e ,diu al mett insimit1 ca nol vegni p sep>t dal omp4 #g;,alora p>s1 a n dom&t1 al ja ,mo ord9t *e lomp a ghi ds a la fm9a un c]tifict di divrsiu e ca la m&s via8 #h;,gje al rispundt3 ,mo a vi p]mett di divorsi li vu/ri fm9is p>s *i vvis i cu durs4 ,ma a no /t cuss f9 dal 9si4 ,i vi ds *e ogni un cal divorsia la s fm9a1 fu *e p> rans di inf$eltt matrimonil1 e al spoa naltra fm9a al comt adult]i4 #aj;,i s dispuj a ghi n dita3 ,sa cuss fra omp e fm9a1 alora a mij no spoasi4 #aa;,gje al rispundt3 ,no dcjus a sn bojs da cap *i/u1 ma doma *ej ca ghi /t dt di capilu4 ,p>s *e cual*idn al enc p> via *e cuss al nast2 ltris a sn /s fs cuss daj mis2 e ltris a n r9uncjt al matrimoni pal regnu dal cjel4 ,*l cal pl cap *i/u1 ca lu capisi4 ,gje e i ,fruts #ac;,alora i fruts a ghi sn /s "ps a ,gje1 *e luj al pods tocjju cu li s mans e pre p> lu4 ,ma i dispuj a ghi n dita rbis a *ej ca ju n "ps l4 #ad;,gje al dita3 ,lasx *e i fruts a vgn9 * di me1 e no /x imp$ju1 p>s *e il regnu dal cjel al p> *ej ca sn coma lu4 ,dopo ca ghi veva pojt li mans intr1 al p>t via pa la s /rada4 ,il ,zv9 ,sir #af;,ads un omp a ghi zt visn di ,gje e a ghi dom&t3 ,mae/ri1 cuali rbis bnis i ju da f p> otegni la vita et]na8 #ag,p>s i mi domnditu di s cal bon8 ,gje a ghi rispundt4 ,doma ,un al bon4 ,si ti vu otegni la vita et]na1 ubids i com&amns4 #ah;,cuaj com&amns8 lomp al volt savj4 ,gje al rispundt3 ,no/a cop1 no/a comti adult]i1 no/a rob1 no/a d te/imoniansa falsa1 rndighi onu a to p>i e a to m>i1 e trata b5 il to visn coma te /es4 #bj;,i ju i belz os]vs dcjus1 al dita il zv94 ,s ca mi mancja8 #ba;,gje al rispundt3 ,si ti vu si p]ft1 v1 vnt dut s *i ti s e djghilu ai pu>s1 e i ti v>s un teoru 9 tal cjel4 ,dopo vn davu di me4 #bb;,cuant *e il zv9 al veva s9tt *i/u1 al era zt via malcontnt1 p>s cal era amondi sir4 #bc;,alora ,gje a ghi dita ai s dispuj3 ,i vi ds la v]ett1 ca difsil p> un sir di entr tal regnu dal cjel4 ,e i vi ds pur *i/u1 ca p fsil p> un caml di pas pal but di na guiela *e p> un sir di entr al regnu di ,diu4 #be;,cuant *e i dispuj a n s9tt *i/u a sn re/s dcjus m>aves1 e a n dom&t3 ,ma cuj alora al pod>ja salvsi8 #bf;,gje a ju a vu>ds e a ghi dita3 ,pal omp *i/u al impusbul1 ma p> ,diu dut a pusbul4 #bg,pi]i a ghi rispundt3 ,i vn dt dut s p> vign davu di te6 ,se s>ja alora di nultris8 #bh;,gje a ghi dita3 ,i vi ds la v]ett3 ,al r9ovamnt di duti li rbis1 cuant *e il ,f dal ,omp al s> s9tt tal s trono gloriu1 vultris *i mi vis segut i s>is encja vultris s9ts ta ddis trnos1 p> gjudic li ddis tribs di ,israel4 ,e dcjus *ej ca n last cjis o frdis o su o pris o mris o fioj o cjamps p> vign cun me a risev>n s5t vltis di p e a er$it>n la vita et]na4 ,ma tancju di vultris *i sis pr9s i s>is lt9s1 e tncjus *i sis lt9s i s>is pr9s4 ,la ,p>bula daj ,v5demadu #bj ,il regnu dal cjel al coma un p>n di cjaa cal zt fu di mat9a bunora p> cjata z5t ca ghi lavors a zornada ta la vigna4 ,a si mett dacordu cun lu di pajighi un dn> al d e a ju m&s ta la vigna4 #c,visn da la t]sa ora al zt fu e al jodt ltris ca /ev9 9 plasa s5sa nuja da f4 ,a ghi dita3 ,zx encja vultris a lavor ta la me vigna1 e i vi paj>j s ca j4 ,cuss a sn zs4 ,al zt fu di nuf visn da la se/a ora e da la nona ora1 e al ft la /esa roba4 ,visn da la undiceima ora al zt fu di nuf e an d jods ltris ca /v9 l dibnt4 ,a ghi a dom&t3 ,p>s i /eju * duta la zornada s5sa f nuja8 #g ,p>s *e nisn a ni dt lavoru1 a n rispundt4 ,alora a ghi dita3 ,zx encja vultris a lavor ta la me vigna4 #h ,rivada la s]a1 il p>n da la vigna a ghi dita al s ca/aldu3 ,clama i v5demadu e djghi la s paja1 tacnt cuj lt9s ca n tact a lavor e f9nt cuj pr9s4 #i;,*ej ca vv9 tac atr da la undiceima ora a si sn vis9s e ogni un al risevt un dn>4 #aj;,alora cuant ca sn vegns indavnt *ej ca vv9 tact p> pr9s1 a si spetv9 di risevi di p4 ,ma encja ogni un di *scjus al risevt un dn>4 ,cuant ca lu n risevt1 a n tact a lam5tasi cuntra il p>n4 ,*ej mis ca sn vegns lt9s a n lavort doma na ora1 a n dita1 e tu i ti ju s trats coma nultris *i vn sopu>tt il c>gu p pent e il calu dal d4 #ac,ma a un di lu a ghi rispundt3 ,amigo1 j i no ti /aj fant turt4 ,i no ritu dacrdu di lavor p> un dn>8 ,cjoj s la to paja e v4 ,i vuej djghi la /esa paja a *l cal tact a lavor p> lt94 ,i no ju il dirt j di f se *i vuj cuj me bes8 ,o i sotu invidiu p>s *i soj g5]u8 #af;,cuss llt9 al s> pr91 e il pr9 al s> lt94 ,gje al ,anuncja di ,nuf la s ,mu>t #ag;,ads intivnt ,gje di z a ,gj]ualem1 al tirt i ddis dispuj 9 b&a e a ghi dita3 ,i zn a ,gj]ualem1 e il ,f dal ,omp al vegn> tradt e consegnt al p alt daj prdis e ai ma/ris da la les4 ,a lu condan>n a mu>t e a lu consegn>n ai pagns p> cal vegni cjlt 9 ziru e flagelt e mett 9 cru4 ,tal t]s d al risusit>4 ,la ,dom&a di na ,m>i #bj;,alora la m>i daj fs di ,zeb$o a vegnuda a ,gje cuj s fioj e 9 z5ogln a ghi dom&t un plaj4 #ba,s vutu vej8 al dom&t4 ,ic a dita3 ,f *e un di scju doj fioj mes al z$i a s9tasi a la to de/ra e *el altri a la to s9i/ra tal to regnu4 #bb;,i no ti sas s *i ti /s dom&nt1 ,gje a ghi dita4 ,i podju bevi la copa *i /aj p> bevi j8 ,i podn1 a n rispundt4 #bc;,e luj a ghi dita3 ,i bev>is sul s]iu da la me copa1 ma di s9tasi ta la me de/ra o s9i/ra a no na roba *i posi concdivi j4 ,*iscju poscj a sn p> *ej cal decidt me ,p>i4 #bd;,cuant ca n s9tt *i/u1 *ej altri dis a si sn indigns cuj doj frdis4 ,gje a ju clams insimit e a ghi dita3 ,i savis *e i cpos daj pagns a dom9jn s di lu1 e i grancj a n pl5a autoritt s di lu4 ,cun vultris a no cuss4 ,inv5si1 *l cal vu dov5t grant fra di vultris1 al da fasi vu/ri s]vitu1 e *l cal vu si pr9 al di si il vu/ri s]vituprpit coma *e il ,f dal ,omp a nol vegnt p> si s]vt1 ma p> s]v1 e p> d s la vita p> riscat tncjus ltris4 ,doj ,svurps a ,trn9 a ,jodi #bi,m5tri *e ,gje e i s dispuj a lasv9 ,gj]ico1 tanta z5t a ghi zeva davu4 ,doj mis svu>ps a r9 s9ts 9 b&a da la /rada1 e cuant ca n s9tt *e ,gje al /eva pasnt 9 b&a1 a n sigt3 ,signu1 ,f di ,david1 vx piett di nu6 #ca,la z5t a ghi dita rbis e di / sidns1 ma lu a si sn mets a sig p fu>t encjam3 ,signu1 ,f di ,david1 vx piett di nu6 #cb;,gje a si f]mt e a ju clams4 ,se volju *i f$i p> vultris8 a ghi dom&t4 #cc,signu1 a n rispundt1 i voln podj jodi4 #cd;,gje al vt compasin di lu e al tocjt i s vuj4 ,lu a n ricup]t la s vi/a a colp e a lu n segut4 ,la ,entrada ,trionfl #ba ,m5tri ca zv9 virs di ,gj]ualem1 a sn rivs a ,betfaga tal ,mont daj ,ulfs1 e ,gje al m&t l doj daj s dispuj4 ,a ghi dita3 ,zx ta *el paet *i vis davnt di vultris1 e l i jod>is sbit una musa impeda1 cul s pujri visn di ic4 ,moliju e "pimiu * a mi4 ,se cual*idn a vi ds alc1 diejghi *e il ,signu al biugna di lu1 e a vi ju torn> sbit4 #d;,*i/u al sus$t p> ca si av]s s ca era /t dita dal pr(eta3 #e;,dijghi a la ,fa di ,zion3 ,jjtu1 il to re a ti vn visn dcil e s9tt ta na musa1 ta un pujri1 f di na be/ia da tiru4 #f;,i dispuj a sn zs e a n ft *l *e ,gje a ghi veva dita di f4 ,a ghi n "pt la musa e il pujri1 a ghi n mett p>zora li s mantelnis1 a ,gje a si s9tt insima4 ,una gran vura di z5t a veva splet li s mantelnis ta la /rada1 m5tri *e ltris a tajv9 ramsis daj rbuj e a li metv9 ta la /rada4 ,la z5t ca zeva davnt di luj e * ca ghi vegneva davu a sigva33 ,oana al ,f di ,david6 ,b5$t *l cal vn 9 nn dal ,signu6 ,oana tal p alt6 #aj;,cuant *e ,gje al entrt a ,gj]ualem1 duta la sitt a si a incuriot e a si mett a dii3 ,cuj lee *i/u8 #aa,la z5t a rispundt3 ,*i/u al ,gje1 il pr(t di ,nz>et 9 ,galilea4 ,gje al ,templi4 ,il ,figr ,secjt #ab;,gje al entrt tal templi di ,diu e al bt fu ducju *ej ca r9 l p> cromp e v5di roba4 ,al rebaltt li tulis di *ej ca cambiv9 bes e i bancs di *ej ca v5dv9 colmbis4 ,a /t scrt1 al dita1 *e la me cjaa a s> clamada una cjaa p> pre1 ma vultris i la /is cambint 9 ta na tana di lris4 #ad;,i svurps e i sus a vegnv9 a cjatlu tal templi1 e luj a ju vu>iva4 ,ma cuant *e il capopr$i e i ma/ris da la les a n jodt li m>avis cal /eva fant e i fioj ca cjantv9 ,oana al ,f di ,david1 a r9 dcjus indigns4 #af;,i sntitu s *e scju fioj a /n dint8 a ghi n dom&t4 ,s1 al rispundt ,gje4 ,i no vju maj let3 ,da la bocja daj frus e daj pic9ns i si vis procurt un mrit8 #ag;,e a ju lass l e al zt fu da la sitt1 f9 a ,betania1 indul cal past la nt4 #ah,la mat9a dopo1 bunoruta1 tornnt da la sitt1 al veva fan4 ,jodnt un figr 9 b&a da la /rada1 a ghi zt visn ma al jodt cal veva doma fuis e nisn fic4 ,alora a ghi dita3 ,*i no ti vdis maj p frutn6 e a colp il figr a si secjt4 #bj;,jodnt *i/u i dispuj a sn re/s m>aves4 ,coma a lja ft il figr a secjsi cuss a la svelta8 a n dom&t4 #ba;,gje al rispundt3 ,i vi ds la v]ett1 *e si vis f$e e i no dubitis1 i podis f no doma s ca ghi /t ft a /u morr *1 ma i podis encja dighi a *i/a montagna3 ,v1 btiti tal m>1 e a lu f>4 ,si crodis1 i risev>is dut s *i dom&is ta li vu/ri prejris4 ,su l,autoritt di ,gje4 ,la ,p>bula daj ,fioj #bc;,gje al entrt tal templi e m5tri cal /ava insegnnt1 a ghi sn zs visn i capoprdis e i ansins dal ppul4 ,cun cuala autoritt i fatu *i/u8 a ghi n dom&t4 ,e cuj ti ja dt *i/a autoritt8 #bd;,gje al rispundt3 ,i vi faj na dom&a encja a vultris4 ,se vultris i mi rispundis1 alora i vi diaraj cun cuala autoritt *i faj /i rbis4 #be;,il bati9 di ,zuanda indul cal vegnt8 ,dal cjel1 o daj mis8,a n ft na discusin fra di lu1 raonnt3 ,si din dal cjel1 al dom&> ,alora p>s i no ghi veju crodt8 ma si din daj mis1 i vn da vej p\ra da la z5t1 *e dcjus a pns9 cal s$i un pr(eta4 #bg;,cuss a ghi n rispundt a ,gje3 ,i no savn4 ,alora al dita3 ,e i no vi diarj n5cja j cun cuala autoritt *i faj *i/i rbis4 #bh,s vi pria4 ,un omp al veva doj fioj4 ,al zt dongja dal pr9 e a ghi dita3 ,frut1 v tu vuj a lavor ta la vigna4 #bi ,i no vuj z1 al rispundt1 ma dopo un toc al cambit idea e al zt4 #cj,p t>s il p>i al zt dongja di *el altri f e a ghi dita la /esa roba4 ,*l al a rispundt3 ,i lu f>j1 p>i1 ma a nol zt4 #ca;,cuaj daj doj al ja ft s cal voleva il p>i8 ,il pr91 a n rispundt4 ,gje a ghi dita3 ,i vi ds la v]ett1 *e i publicns e li putnis a entr>n tal regnu di ,diu prima di vultris4 #cb,p>s *e ,zuan al vegnt a favi jodi la /rada da la gju/isia1 e vultris i no ghi vis crodt1 m5tri *e i publicns e li putnis a ghi n crodt4 ,e encja dopo vej jodt *i/u i no ghi vis crodt4 ,la ,p>bula daj ,miedris #cc,scoltx naltra p>bula3 ,un p>n al veva plantt una vigna4 ,a ghi ft s un mur dut atr1 al scavt na vasca p> fol la1 e al co/rut una tor4 ,dopo a ghi fitt la vigna a cual*i contadn e al zt a f un vis4 ,cuant ca era ora da v5dem1 al m&t i s s]vitu l daj s miedris p> scu$i il s raclt4 #ce;,i miedris a n cjapt i s]vitu1 e un a lu n ba/ont1 unaltri a lu n copt1 e un t]s a lu n lapidt4 ,alora al m&t altri s]vitu1 p encjam di prima2 e i miedris a ju n trats ta la /esa mani]a4 ,p> lt9 al m&t s f l daj miedris4 ,a v>n rispit p> me f1 al dita4 #ch;,cuant *e i mieadris a jodt il f1 a si n dita3 ,*i/u al lert4 ,vegnx4 ,zn a coplu1 *e cuss i v>n nu ler$itt4 ,cuss a lu n cjapt e bt fu da la vigna1 indul ca lu n copt4 #dj;,alora cuant cal vn il p>n da la vigna1 se lja da fjghi a *ej miedris8 ,a ghi f> sufr na mu>t bruta a *ej disgrasis1 a n rispundt1 e a ghi fit> la vigna a altri miedris ca ghi d>n la s "p dal raclt cuant ca ora da v5dem4 #db;,gje a ghi dita3 ,no veju maj leut ta li ,scritris3 ,*e pi]a *e i muradu a vv9 sc>tt a dov5tada la pi]a claf2 il ,signu al ft *i/u e a nultris a ni na m>ava a jdila8 #dc;,duncja i vi lu ds j *e il regnu di ,diu a vi vegn> "pt via e consegnt al ppul ca lu f> frut4 ,*l cal cola ta /u clap al vegn> sfracelt1 e *l cal risev> tal cjaf il clap cal cola al vegn> /ritult4 #de;,cuant *e i capoprdis e i ,f>ios a vv9 s9tt *i/i p>bulis1 a n capt cal /eva p>lnt di lu4 ,a n vu>dt 9 ziru p> jodi coma are/lu1 ma a n vt p\ra da la z5t p>s *e la z5t a lu consid]ava un pr(eta4 ,la ,p>bula da la ,s5a da li ,nsis #bb ,gje a ghi di nuf p>lt 9 p>bulis1 e al dita3 ,il regnu dal cjel al coma un re cal prep>t la s5a pa li nsis di s f4 ,al m&t i s s]vitu l di *ej ca r9 /s invids a li nsis p> dighi di vign1 ma *ej a n rifiutt da vign4 #d;,alora al m&t altri s]vitu e a ghi dita3 ,dijghi a *ej ca sn /s invids *i i prep>t la me s5a4 ,i me nemj e li me b/is +rasdis a sn /dis maceldis1 e dut a pront4 ,vegnx al ban*t da li nsis4 #e,ma a no ju n scolts e a sn zs viaun tal s cjamp e naltri a f i s afrs4 ,*ej ltris a n cjapt i s]vitu1 a ju n maltrats e cops4 ,il re al era furiu4 ,al m&t i s solds1 ca n ani5tt *ej sasns e brut la s sitt4 #h;,dopo a ghi dita ai s s]vitu3 ,il ban*t da li nsis al pront1 ma *ej *i vevi invidt a no m]etv9 di vign4 ,zx l ca si incr9 li /radis e invidx al ban*t ducju *ej *i cjatis4 ,cuss i s]vitu a sn zs fu ta li /rdis e a an cjlt s duta la z5t ca n podt cjat1 buna e tri/a1 e la sala da li nsis a si impl5t di invids4 #aa,ma cuant *e il re al vegnt d5tri p> jodi i invids1 al jodt l un omp ca nol era vi/t di nsis4 ,amigo1 a ghi dom&t1 coma i tu ft a vign * s5sa i vi/s di nsis8 ,*el al re/t l a bocja vi]ta1 mut4 #ac;,alora il re a ghi dita ai at5dns3 ,lejghi li mans e i pi e butajlu fu tal scur da la nt1 indul ca doma planzi e /risul di d9cj4 #ad,p>s *e tncjus a sn clams1 ma pus a sn sielzs4 ,il ,tribt p> ,sar #ae;,alora i ,f>ios a sn zs fu e a n p5st coma intrapullu ta li s p]ulis4 ,a n m&t i s dispuj a cjatlu insimit cuj erodins4 ,mae/ri1 a n dita1 i savn ca ti plas dii la v]ett e *e tu i ti insgnis la via di ,diu secnt la v]ett4 ,i no ti ti lsis sbalot daj mis1 p>s ca no ti impu>ta cuj ca sn4 ,alora dini la to op9in3 a ee j djghi il tribt a ,sar o no8 #ah,ma ,gje1 cognosnt la s malisia1 al dita3 ,ipcris *i sis1 p>s i provju a intrapulmi8 ,fjmi jodi la mon$a uada p> paj il tribt4 ,a ghi n dt un dn>1 e luj a ghi dom&t3 ,di cuj ca *e figura *8 ,e s ca scrt *8 #ba;,* di ,sar1 a n rispundt4 ,alora a ghi dita3 ,djghi a ,sar s ca di ,sar1 e a ,diu s ca di ,diu4 #bb;,al s9ti *i/u1 a sn re/s m>aves4 ,cuss a lu n last e a sn zs via4 ,la ,risuresin daj ,mu>s #bc;,*el /es d i ,saducos1 ca d9 ca no nisuna risuresin1 a sn zs l di luj e a ghi n dom&t3 ,mae/ri1 a n dita1 ,mo a ni dita *e se un omp al mu s5sa vej frus1 s fradi al da spo la s v$ula p> ca v$i fioj p> luj4 ,ads1 fra di nultris i vv9 sit fradis4 ,il pr9 a si spot e al mu>t1 e sicoma ca nol veva frus1 a ghi last la fm9a a s fradi4 ,la /esa roba a ghi capitt al secnt e al t]s fradi1 e1 ta la /esa mani]a1 f9 al sitim4 ,a la f9 la fm9a a mu>ta4 ,alora1 a la risuresin1 fm9a di cuaj daj sit frdis a s>ja1 dal momnt *e dcjus sit a r9 /s spos cun ic8 #bi;,gje al rispundt3 ,vultris i si sbaliis p>s *i no cognosis li ,scritris o la pot5sa di ,diu4 #cj;,al momnt da la risuresin1 la z5t a no si spoar n a s> dada 9 matrimoni a nisn2 a s> coma i nzuj dal cjel4 ,ma su la risuresin daj mu>si no vju let s *e ,diu a vi dita3 ,i soj il ,diu di ,abram1 il ,diu di ,iac1 e il ,diu di ,jacu8 ,a nol il ,diu daj mu>s1 ma daj vifs4 #cc;,cuant *e la z5t a s9tt *i/u1 a re/ada /upidida daj s insegnamns4 ,il ,com&amnt p ,grant #cd,s9tnt *e ,gje al veva ft tai i ,saducos1 i ,f>ios a si sn cjats insimit4 ,un di lu1 un esprt da la les1 a lu t5tt cun *i/a dom&a3 ,mae/ri1 cual al ee il com&amnt p grant da la ,les8 #cg;,gje al rispundt3 ,ama il ,signu1 ,diu to1 cun dut il to cu1 cun duta la to nima e cun duta la to m9s4 ,*i/u al il pr9 e il p grant daj com&amns4 ,e il secnt al coma *i/u3 ,ama il to visn coma te /es4 ,duta la ,les e i ,pr(s a dipnd9 da *iscju doj com&amns4 ,di ,cuj al ,ee ,f il ,cri/8 #da,m5tri *e i ,f>ios a r9 riuns insimit1 ,gje a ghi dom&t3 ,s *i p5sis dal ,cri/8 ,di cuj cal f8 ,al f di ,david1 a n rispundt4 #dc;,e luj a ghi dita3 ,coma a ee alora *e ,david1 p>lnt dal sprit1 a lu clama ,signu8 ,p>s cal ds3 #dd;,il ,signu a ghi dita al me ,signu3 ,sntiti a la me de/ra f9 *i i mett i to nemcs sot daj to pi4 #de,se alora ,david a lu clama ,signu1 coma al psia si s f8 ,nisn al podt rispundi1 e da *el d indavnt nisn al p vt il coragju di fjghi altri domndis4 ,sit ,mal$isins #bc ,alora ,gje a ghi dita a la z5t e ai s dispuj3 ,i ma/ris da la les e i ,f>ios a sn s9ts ta la ct$ra di ,mo4 ,cuss i vis da ubidju e f dut s ca vi d9 di f4 ,ma no /x f s ca fn lu1 p>s *e lu a no prati*jn s ca pr$icjjn4 ,a ljn s crgus pens e a vi ju mt9 ta la s*5a1 ma lu /es a no si scompn9 n5cja un puc p> mviu4 #e;,dut s ca fn al ft p> cal vegni jodt daj mis3 i s filt]is a ju fn l>cs e a impl5s9 di p5cjus li s mantelnis2 a ghi plas vej il po/ di onu ai ban*s e i bancs p importns ta li s9agghis2 a ghi plas vign saluds ta li plsis e vign clams ,rab4 #h,ma i no vis da vign clams ,rabi1 p>s *i vis doma un ,p>n e vultris i sis dcjus frdis4,e 9 cj]a no /x clam nisn p>i1 p>s *i vis un ,p>i e *l al tal cjel4 ,e i no vis n5cja da vign clams mae/ri1 p>s *i vis belz un ,mae/ri1 il ,cri/4 ,il p grant fra di vultris al s> il vu/ri s]vitu4 ,p>s *e cualsasi di vultris ca si ealta besu al vegn> umilit1 e *l cal e mil al vegn> ealtt4 #ac;,guaj a vultris1 ma/ris da la les e ,f>ios1 ipcris *i sis6 ,i ghi si]is il regnu dal cjel 9 mua ai mis4 ,vultris /es i no zis d5tri1 e i no lasis zi d5tri n5cja *ej ca prv9 a z4 #ae;,guaj a vultris1 ma/ris da la les e ,f>ios1 ipcris *i sis6 ,i zis inziru p> m> e mont p> conv]t un omp e ba/a1 e cuant ca si conv]tt i lu fis dov5t d vltis un f dal infir1 coma *i sis vultris4 #af;,guaj a vultris1 gudis svurbis6 ,i diis3 ,se un al zura pal templi1 a no vu dii nuja2 ma se un al zura pal ru dal templi1 alora al da tgnisi al s zuramnt4 ,svurps di maccos6 ,cual al vlia di p3 lru o il templi cal r9t lru sacri8 #ah;,i diis pur3 ,se un al zura pal altr1 a nol zova nuja1 ma se un al zura pa l(]ta ca ghi insima1 alora al re/a obligt al s zuramnt4 ,svurps di mis6 ,s ca p grant3 la (]ta o laltr cal f la (]ta sacra8 ,duncja1 *l cal zura pal altr al zura p> *l e p> dut s ca ghi insima4 ,e *l cal zura pal templi al zura p> *l e p> ,*l ca ghi vf d5tri4 ,e *l cal zura pal cjel al zura pal tronu di ,diu e p> ,*l cal s9tt ta *l4 #bc;,guaj a vultris1 ma/ris da la les e ,f>ios1 ipcris *i sis6 ,i dis la decima "p da li vu/ri spism5ta1 ant e cumn4 ,ma i vis trasgr$t li rbis p importntis da la les la gju/isia1 la c>itt1 la f$eltt4 ,*/is i vvis da pratic1 s5sa dism9ti *e ltris4 ,gudis svurbis6 ,i spudis fu il muscjn1 ma i zis a +lut il caml6 #be;,guaj a vultris1 ma/ris da la les e ,f>ios1 ipcris *i sis6 ,i netis p> di fu la vu/ra cc>a e il vu/ri plat1 ma d5tri i sis pl5s di av>isia e di intemp]ansa4 ,svurp di un ,f>io6 ,ntiti pr9 la to cc>a e il to plat p> d5tri1 *e cuss a si net>n encja p> di fu4 #bg;,guaj a vultris1 ma/ris da la les e ,f>ios1 ipcris *i sis6 ,i sis coma tmbis sblancjdis1 ca somjn bilis p> di fu ma *e d5tri a sn plnis di vus di mu>s e di sporcsia4 ,cuss encja vultris p> di fu i ghi "sis juscj a la z5t1 ma d5tri i sis pl5s di ipocria e malignitt4 #bi;,guaj a vultris1 ma/ris da la les e ,f>ios1 ipcris *i sis6 ,i fis s seplcris paj pr(s e i sbieletis li tmbis daj juscj4 ,e i diis3 ,si vs9 vivt 9 taj ds daj nu/ri pris1 i no si s>s9 mets insimit cun lu a sp&i il sanc daj pr(s4 ,e cuss i te/imoniis cuntra di vultris /es1 *i sis i dis5dns di *ej ca n copt i pr(s4 ,impl5t b51 alora1 la miura daj vu/ri pris4 #cc,s>pns *i sis6 ,rasa di vp>is6 ,coma i f>ju a svignvila da vign condans al infir8 ,p> *l alora i vi m&i pr(s e sapins e ma/ris4 ,cual*idn di *scjus i ju cop>is e i ju met>is 9 cru2 ltris i ju flagel>is ta li vu/ri s9agghis e i ju cas>is fu da la sitt4 ,e alora s di vultris al col> dut il sanc inocnt cal /t sp&t ta la cj]a1 dal sanc di ,abl il j a *l di ,zac>a f di ,b]e*a1 *i vis sas9t fra il templi e laltr4 ,i vi ds la v]ett1 *e dut *i/u al sus$> ta *i/a g5]asin4 #cg,o ,gj]ualem1 ,gj]ualem1 tu *i ti cpis i pr(s e *i ti ghi tris claps a *ej ca ti sn /s m&s1 cuanti vltis i ju volt tirami visn ducju i to fioj1 coma ca f na clocja ca ju t5 sot li s lis1 ma tu i no ti s volt4 ,jodx b5 *e la vu/ra cjaa a vi s> lasada deerta4 ,p>s *i vi ds j *i no mi jod>is p f9 *i no diaris3 ,cal s$i b5$t *l cal vn 9 nn dal ,signu4 ,sns da la ,f9 dal ,mont #bd ,gje al veva last il templi e al era cal cjam9ava via cuant *e i s dispuj a ghi sn zs visn p> fjghi os]v la co/rusin dal templi4 ,i jodju dut *i/u8 a ghi dom&t4 ,i vi ds la v]ett1 *e n5cja una di *i/i piris * a re/> insima da laltra2 ogni una a col> j4 #c,m5tri *e ,gje al era s9tt ta la montagnuta daj ,ulfs1 i dispuj a sn zs a cjatlu1 e s5sa fasi s9ti da nisn a ghi n dom&t3 ,dini1 a n dita1 cuant ca sus$>n dtis *i/i rbis1 e cual cal s> il sn dal to vign e da la f9 dal timp8 #d;,gje al rispundt3 ,/x atns da no vign +ans da nisn4 ,p>s *e tncjus a vegn>n a nn me1 dint ,j i soj il ,cri/1 e a +an>n tncjus di lu4 ,i s9t>is di guris e cjc>is di guris1 ma vu>dx di no al>mavi4 ,rbis cuss a n da sus$i1 ma la f9 a encjam da vign4 ,nasin a si rivolt> cuntra nasin1 e regnu cuntra regnu4 ,a capit>n c>e/is e t]ems 9 ta divirs poscj4 ,dtis /i rbis a sn doma linisi daj dolu4 #i;,alora i vegn>is ds d5tri p> vign p]seguits e cops1 e i vegn>is odis da dtis li nasins p> caua dal me nn4 ,tncjus di lu a si lontan>n da la f$e1 e a si tradirn e odi>n fra di lu1 e tancju pr(s fals a si f>n indavnt e a +an>n tanta z5t4 ,cul cresi da la inicuitt1 la c>itt di tanta z5t a z> angjelsi1 ma *l cal p]sev> f9 9 lt9 a si salv>4 ,e *i/u vanzeli dal regnu al vegn> pr$icjt 9 ta dut il mont coma te/imoniansa p> duti li nasins2 e dopo a vegn> la f94 #ae;,cuss cuant *e tal po/ sacri i jod>is la abom9asin ca p>ta a la deolasin1 belz m9sonada dal pr(t ,daniel *l cal ls1 cal capisialora lasx *e *ej ca sn 9 ,gjudea a scjmp9 ta li montgnis4 ,*l cal ta la t]asa da la s cjaa ca nol /$i z j e "p via nisuna roba da la cjaa4 ,*l cal tal cjamp ca nol torni indavu p> cjoli la s mantel9a4 ,se brut ca s> 9 ta *ej dis pa li fm9s plnis e *es ca ghi /n encjam dnt da teta ai fruts6 ,prex ca no vi toci scjamp di unvir o di ,sabo4 #ba,p>s *e 9 ta *ej timps a sus$>n disgrsis grndis1 peu di cualsasi maln capitt dal inisi dal mont f9 al d di vuje ca no si ripet> maj p4 ,se *ej ds a no fs9 /s scurts1 nisn al pod>s sopravivi2 ma p> via daj els1 *ej ds a vegn>n scurts4 ,alora se un a vi ds ,jt1 * cal il ,cri/6 o ,l cal 61 no /x crdighi4 ,p>s *e ,criscj fals e fals pr(s a si f>n indavnt e a f>n gr&i m>avis e mircuj p> +an encja i elsse *l al fos pusbul4 ,jodx b5 *i vi lu i dita prima dal timp4 #bf;,duncja1 se un a vi ds3 ,l cal 1 l di fu1 tal dert1 no /x z fu2 o ,* cal 1 9 cjaa1 no /x crdighi4 ,*e coma il luu cal vn dal orint a si pl jdilu encja al ponnt1 cuss a s> cul vign dal ,f dal ,omp4 ,ta cualsasi po/ indul ca na c>casa1 ul i jod>is li pujnis4 #bi,sbit dopo la tribulasin di *ej ds1 il soreli a si scurir1 e la luna a no d> p la s lus2 li /lis a col>n dal cjel1 e li potnsis dal cjel a s>n scumbusuldis4 #cj,tal /es timp il s5 dal ,f dal ,omp al vegn> jodt tal cjel1 e duti li nasins da la cj]a a planz>n4 ,a jod>n il ,f dal ,omp cal vn ta li nlis dal cjel1 cu la p gr&a pot5sa e gloria4 ,e al m&> i s nzuj al sun di tromba1 e *ej a radun>n i s els daj cuatri v9s1 da na b&a e/rema dal cjel a *e altra4 #cb;,ads imp>x *i/a lesin dal figr3 ,cuant *e li s frascjtis a sn encjam mulinis e li fuis a t*9 a vign fu1 i savis *e le/t al visn4 #cc,lo /es1 cuant *i jodis dut *i/u1 i savis *e ,luj al visn1 l da la pu>ta4 ,i vi ds la v]ett1 *e *i/a g5]asin a no pas> p> sigr pr9 ca susd9 dtis *i/i rbis4 #ce;,il cjel e la cj]a a pas>n1 ma li me p]ulis a no pas>n maj4 ,a no si s ,maj cuant ca ,riv> l,ora #cf,nisn a nol s n il d n lora1 n5cja i nzuj dal cjel o il ,f1 ma doma il ,p>i4 ,coma ca era taj ds di ,no1 cuss a s> cuant cal vegn> il ,f dal ,omp4 ,p>s *e taj ds prima da la aluvin1 la z5t a mangjava e a beveva1 a si m>idava e a dava 9 matrimoni1 f9 ta *el d cuant *e ,no al zt d5tri da larca2 e a no saveva nuja di s ca veva da sus$i f9 ca vegnuda laluvin e a ju dcjus "ps via4 ,cuss a s> cuant cal vegn> il ,f dal ,omp4 ,doj mis a s>n tal cjamp3 un al vegn> "pt via2 *el altri al s> last l4 ,d fm9is a maen>n cu na muela3 una a vegn> p>tada via2 *e altra a s> lasada l4 #db;,alora /x atns1 p>s *i no savis 9 ta cual d cal vegn> il vu/ri ,signu4 ,ma *i/u i vis da cap3 ,se il p>n di cjaa al vs savt lora da la nt cuant *e il l>i al s>s vegnt1 al s>s /t atnt e a nol v>s last *e la s cjaa a vegns scas9ada44 ,cuss i vis da / atns encja vultris1 p>s *e il ,f dal ,omp al vegn> ta na ora cuant *e mancu i si la spetis4 #de;,cual alora al ee *el s]vitu fidt e prudnt inc>ict dal s p>n di /jghi davu daj altri s]vitu e sigursi ca vd9 da mangj cuant ca ghi ocr8 ,a ghi z> b5 a *el s]vitu se cuant cal torna il p>n al cjata fu cal ft cuss4 #dg;,i vi ds la v]ett ca lu inc>ic> di tgnighi cont duta la s propriett4 ,ma suponn *e /u s]vitu al s$i tri/ e ca la p5si cuss3 ,il me p>n al via da tant timp2 e dopo al taca a djghi btis a *ej altri s]vitu1 e a mangj e bevi cuj cjo*etns4 ,il p>n di *el s]vitu l al torn> indavu ta na zornada cuant *e il s]vitu a no lu / spetnt e ta na ora ca nol cogns4 ,a lu cuns> b5n e a lu m&> l daj ipcris1 indul cal s> il planzi e il /risul daj d9cj4 ,la ,p>bula da li ,dis ,vrg9is #be ,il regnu dal cjel al s> alora coma li dis vrg9is ca n cjapat s li s lmpadis p> zighi incuntra dal s spou4 ,s9c di lu r9 /upidtis e s9c a r9 prudntis4 ,li s9c /upidtis a sn zdis fu cu li lmpadis1 ma s5sa "p il vueli ca ghi ocoreva4 ,li prudntis1 inv5si1 a n "pt cun lu vueli ta vas insimit cu li s lmpadis4 ,il spou a ghi volt tant timp prima di riv1 cuss *e a lu a ghi vegnt sun e a si sn indurmiddis4 #f;,a mieant a si s9tt a sig3 ,* cal il spou6 ,vegnx a risvilu6 #g;,alora duti li vrg9is a si sn svedis e a si sn metdis a prep> li s lmpadis4 ,li /upidtis a ghi n dita a li prudntis3 ,djni un puc dal vu/ri vueli2 li nu/ri lmpadis a /n p> di/udasi4 #i ,no1 a n rispundt1 a non d aba/ansa p> nultris e p> vultris4 ,zx inv5si l ca vnd9 il vueli e crompini un puc p> vultris4 #aj,ma intnt ca zv9 a cromp il vueli1 al rivt il spou4 ,li vrg9is ca r9 prntis a sn zdis cun luj a li nsis4 ,e la pu>ta a si si]t davu di lu4 #aa,p t>s a sn rivdis encja *e ltris4 ,signu6 ,signu6 a n dita4 ,virz9i la pu>ta6 #ab,ma luj al rispundt3 ,i vi ds la v]ett3 i no vi cogns4 #ac;,duncja tegnjsi sempri prons1 p>s *i no cognosis n il d n la nt4 ,la ,p>bula daj ,talns #ad;,e alora il regnu dal cjel al coma *el omp *e1 pront p> z a f un vis1 al clamt i s s]vitu e a ghi last a lu la s propriett4 ,a un a ghi dt s9c talns1 a un altri doj talns1 e a un altri un talnt1 a ogni un secnt li s abilits4 ,ft *l1 al zt a f il s vis4 ,*el omp cal veva risevt s9c talns al zt sbit fu a mtiu a lp]a1 guadagnnt altri s9c talns4 ,cuss al pur ft *l cal veva risevt doj talns1 guadagnnt altri doj talns encja *l4 ,ma *el omp cal veva risevt doma un talnt al zt fu a f un bus 9 cj]a p> plat il talnt dal s p>n4 #ai;,dopo un vis lunc il p>n di *ej s]vitu al tornt p> regol li rbis cun lu4 ,lomp cal veva risevt i s9c talns a ghi "pt *ej altri s9c4 ,sir p>n1 al dita1 ti ti ss fidt di me cun s9c talns4 ,jt *9 daj guadagns altri s9c4 #ba;,il s p>n a ghi rispundt3 ,b5 ft1 s]vo bon e fidt6 ,ti ss /t f$l cun pu di rbis2 ads i ti d>j autoritt su tanti rbis4 ,vn encja tu a godi da la me cont5tesa6 #bb;,encja il omp cuj doj talns al vegnt4 ,sir p>n1 al dita1 ti ti ss fidt di dami doj talns2 vu>da1 i tin daj fs altri doj4 #bc;,il s p>n al rispundt3 ,bravo1 s]vo bon e fidt6 ,ti ss /t f$l cun un pu di rbis2 ads i ti d>j autoritt su tanti rbis4 ,vn encja tu a godi da la me cont5tesa6 #bd;,dopo al vegnt *el omp cal veva risevt doma un talnt4 ,sir p>n1 al dita1 i saj *i ti ss un omp dur1 *i ti sis ind *i no ti s sem5t1 e *i ti cjis s il raclt indul *i no ti s sp>pajt la sim9sa4 ,p> *l i i vt p\ra e i soj zt fu a plat il to talnt sot cj]a4 co * il to talnt4 #bf;,il s p>n al rispundt3 ,s]vo tri/ e bondanja6 ,cuss i ti savvis *i sj indul *i no i sem5t e *i cjoj s indul *i no i sp>pajt sim9sa8 ,alora i ti podvis djghi il me talnt ai ban*js1 *e cuss al torn i v>s vt indavu il me talnt cul int]s4 #bh;,cjoljghi il s tal5t e djghilu a *l cal i dis talns4 ,p>s *e a ogni un cal a ghi s> dt di p1 e al v> na bondansa4 ,a *l ca nol a ghi s> cjlt encja *l cal 4 ,e *i/u bondanja di s]vitu bjlu fu1 indul cal s> il planzi e il /risul daj d9cj4 ,li ,piris e li ,ghtis #ca;,cuant *e il ,f dal ,omp al vegn> a la s gloria cun ducju i s nzuj a si s9t> tal trono dal la s gloria cele/il4 ,duti li nasins a z>n a riunisi davnt di luj1 e luj al sep>> i popuj lun dal altri coma *e un pa/u al sep>a li piris da li ghtis4 ,al met> li piris a la s de/ra e li ghtis a la s s9i/ra4 #cd;,il ,re alora a ghi diar a *ej a la s de/ra3 ,vegnx1 vultris *i sis i b5$s di me ,p>i2 cjapx s la vu/ra er$itt1 il regnu prep>t p> vultris f9 da la creasin dal mont4 ,*e j i vevi fan1 e vultris i mi vis dt alc da mangj2 i vevi sx e i mi vis dal alc da bevi2 i eri un =e/j1 e i mi vis risevt coma un di vultris4 #cf;,i vevi biugna di vi/s1 e vultris i mi vis vi/t2 i eri malt1 e i mi vis curt4 ,i eri 9 pren1 e i mi vis vixt4 #cg;,alora i juscj a ghi rispund>n3 ,signu1 cuant i ti v9u jodt pl5 di fan e i ti v9u dt da mangj1 o pl5 di sx e i ti v9u dt alc da bevi8 ,cuant i ti v9u jodt coma un =e/j e i ti v9u invidt d5tri1 o s5sa vi/s e i ti vn vi/t8 ,cuant i ti v9u jodt malt o 9 pren e i s9u vegns a viitati8 #dj;,il ,re al rispund>3 ,i vi ds la v]ett1 *e s *i vis ft p> il p psul di *scjus frdis mes1 i lu vis ft p> me4 #da;,dopo a ghi diar a *ej a la s s9i/ra3 ,zx lontns di me1 malads1 tal fuc et]no prep>t pal diu e paj s nzuj4 ,p>s *i vevi fan1 e i no mi vis dt nuja da mangj2 i vevi sx1 e i no mi vis dt nuja da bevi4 ,i eri un =e/j1 e i no mi vis invidt d5tri4 ,i vevi biugna di vi/s1 e i no mi vis vi/t2 i eri malt e 9 pren1 e i no mi vis vixt4 #dd;,encja *scjus a rispund>n3 ,signu1 cuant i ti v9u jodt pl5 di fan o pl5 di sx o =e/j o malt o 9 pren1 e i no ti v9u dt alc da mangj o da bevi o i no ti v9u invidt d5tri o judt8 #de,luj al rispund>3 ,i vi ds la v]ett1 s *i no vis ft p> il p psul di *scjus1 i no lu vis ft p> me4 #df;,e alora *scjus a z>n tal turmnt et]no1 e i juscj ta la vita et]na4 ,complt ,cuntra di ,gje #bf ,cuant *e ,gje al veva f9it di cont dtis *i/i rbis1 a ghi dita ai s dispuj3 ,coma *i savis1 fra doj ds a la ,pascua1 e il ,f dal ,omp al s> consegnt p> vign mett 9 cru4 #c;,alora i capoprdis e i ansins dal ppul a si sn riuns tal pals dal capopr$i ca si clamava ,caifa1 e a n complott di are/ ,gje cun cual*i +n e di copalu4 ,ma no durnt li fi/is1 a n dita1 p> *e la z5t a no z$i a insuriasi4 ,l,unsin a ,betania #f,m5tri *e ,gje al era a ,betania ta la cjaa di un omp ca si clamava ,simon il ,levru1 una fm9a a ghi zuda visn cun un vas di alaba/ri pl5 di pr(n presiu *e ic a ghi sbicjt tal cjaf m5tri cal era pojt ta la taula4 #h;,cuant *e i dispuj a n jodt *i/u1 a si sn indigns3 ,ma p>s /ras *e roba *8 a n dom&t4 ,/u pr(n al pod>s si /t v5dt e i bes a si pod>s vjghiu das ai pu>s4 #aj,s9tnt *i/u1 ,gje a ghi dita3 ,p>s ghi dju fa/idi a *i/a fm9a8 ,a mi ft na biela roba4 ,i puors i ju v>is sempri cun vultris1 ma me i no mi v>is sempri4 ,cuant ca mi mett /u pr(n tal me cu>p1 a lu ft p> prep>ami pa la me sepultura4 ,i vi ds la v]ett1 *e ogni volta *e /u vanzeli al vegn>a pr$icjt tal mont1 *l ca ft ic al vegn> encja *el contt p> ca vegni recu>dada4 ,gjuda il ,traditu #ad;,alora un daj ,ddis*l clamt ,gjuda ,isc>iotaal zt l daj prdis p grancj e a ghi dom&t3 ,se sju dispscj di dami si vi lu consegni8 ,alora lu a ghi n contt tr5ta tocs di arznt4 ,da *l momnt l ,gjuda al spett locain ju/a p> consegnalu4 ,la ,s5a dal ,signu #ag,tal pr9 d da la ,fie/a dal ,pan ,s5sa ,levn1 i dispuj a si sn vis9s a ,gje e a ghi n dom&t3 ,indul i vutu *i ti prep>ani p> mangj la ,pascua8 #ah,luj al rispundt3 ,zx 9 sitt l di un tal di omp e dieighi3 ,il mae/ri al ds3 ,il me timp a si vis9a4 ,i vn a celebr la ,pascua cuj me dispuj ta la to cjaa4 ,cuss i dispuj a n ft coma cal voleva ,gje e a n prep>t la ,pascua4 #bj;,*e s]a l1 ,gje a si mett a s5 cuj ,ddis4 ,e m5tri ca mangjv9 al dita3 ,i vi ds la v]ett1 *e un di vultris al z> a tradimi4 #bb,lu a si sn s9ts mal e a n tact a diighi1 un dopo laltri3 ,i no s>j miga j1 no1 ,signu8 #bc;,gje al rispundt3 ,*l cal mett la man ta la scugjela cun me al z> a tradimi4 ,il ,f dal ,omp al z> coma ca /t scrt di luj1 ma guaj al omp cal trads il ,f dal ,omp6 ,a s>s tant miej sa nol fos maj nast4 #be;,alora ,gjuda1 cal s>s zt a tradilu1 a ghi dita3 ,i s>ju j1 ,mae/ri8 ,gje a ghi rispundt3 ,ti lu s dita tu4 #bf,m5tri ca mangjv91 ,gje al cjapt s na pagnoca di pan1 a ghi dt la b5$isin e dopo vjla rota a tocs a ghi l data ai dispuj1 dint3 ,cjapx e mangjx2 *i/u al il me cu>p4 #bg;,dopo al cjlt s un got1 e dopo vej dita grsis a ghi lu ufrt a *ej ltris1 dint3 ,bevx dcjus4 ,*i/u al il me sanc dal acordu1 cal vn sbicjt fu p> tncjus pa la remisin daj s pecjs4 ,i vi ds j *i no bev>j p di /u frut da la vit da ads indavnt f9 ta *el d cuant *i lu bev>j di nuf cun vultris tal regnu di me ,p>i4 ,gje al ,pr$s il ,r9egamnt di ,pi]i #cj;,dopo vej cjantt un no1 a sn torns l dal ,mont daj ,ulfs4 #ca;,alora ,gje a ghi dita3 ,/ant dcjus vultris i vi sc&aliaris di me1 p>s *e cuss a / scrt3 ,i ba/on>j il pa/u1 e li pioris da la m&ria a vegn>n dispi]ddis4 #cb,ma cuant *i torn>j fra i vifs1 i z>j davnt di vultris 9 ,galilea4 #cc,pi]i al rispundt3 ,encja se ducju *ej ltris a si sc&ali9 di te1 j no i no mi sc&aliarj maj4 #cd;,i ti ds la v]ett1 ,gje a ghi rispundt1 /ant1 prima cal cjanti il gjal1 i ti z>s a r9egami tre vltis4 #ce,ma ,pi]i al insi/t3 ,encja se j i i da mur cun te1 i no z>j maj a r9egati4 ,e ducju i ltris a n ft la /esa roba4 ,getsmane #cf;,alora ,gje al zt cuj s dispuj ta un luc ca si clamava ,getsmane1 e a ghi dita3 ,s9tisi * m5tri *e j i vaj l a pre ,al "pt cun luj ,pi]i e i doj fs di ,zeb$eo1 e al tact a sntisi pl5 di turmns di _s4 ,alora a ghi a dita3 ,i mi snt cuss mal di sprit da mur4 ,/x * a ve su di me4 #ci,tirt un puc 9 b&a1 a si di/irat cu la mua 9 cj]a e al pret3 ,p>i me1 sa pusbul1 lasa *e *i/a copa a mi vegni cjolta1 ma no coma *i vuj j1 ma coma *i ti vu tu4 #dj;,dopo al tornat l daj s dispuj e a ju cjats dcjus indurmids4 ,i no podviu fmi da va p> unoruta8 a ghi dom&t a ,pi]i4 #da,/x b5 sves e prex p> no col ta la t5tasion4 ,il sprit al vu1 ma il cu>p al dbul4 #db;,a si a lontant na seconda volta e al pret3 ,p>i me1 sa no pusbul *e *i/a copa a mi vegni p>tada via se p *i no la bif1 ca s$i fata la to volontt4 #dc;,cuant cal tornt indavu1 a ju di nuf cjats ca durmv91 p> via *e i s vuj a r9 masa pens4 ,cuss a ju lass e a si lontanat unaltra volta1 prent pa la t]sa volta1 dint la /esa roba4 #de;,dopo al tornt l daj s dispuj e a ghi dita3 ,i sju encjam *i durms e *i ripois8 ,vu>dx *e lora a vis9a e *e il ,f dal ,omp al /t tradt 9 man daj pecjadu4 ,levx s e zn6 ,* cal vn il me traditu6 ,gje al ,vn ,are/t #dg,m5tri cal /eva encjam p>lnt1 al rivt ,gjuda1 un daj ,ddis4 ,cun luj a era tanta z5t armada cun spdis e ba/ns1 m&ada daj capoprdis e daj ansins dal ppul4 #dh;,il traditu al era dacordu cun lu di d *i/u segnl3 ,luj al *l *i bus>j3 are/jlu4 #di;,a si sbit vis9t a ,gje e a ghi dita3 ,salve1 ,mae/ri6 e a lu bust4 #ej;,gje al rispundt3 ,amigo1 f s *i ti ss vegnt a f4 ,alora i mis a si sn fs avnt1 a n +rampt ,gje e a lu n are/t4 ,ma co *e un daj compis di ,gje1 mett man ta la s spada1 al tirada fu e a ghi dt un tal colp al s]vitu dal capopr$i ca ghi tajt lorela4 #eb,torna a meti la to spada tal s po/1 ,gje a ghi dita1 *e dcjus *ej ca cjp9 s la spada a mor>n di spada4 ,i crodju *i no posi pre il ,p>i me1 *e luj al pod>s a colp m&mi ddis legins di nzuj p> protimi8 ,ma coma alora a z>s9i a av]si li ,scritris ca d9 ca da sus$i cuss8 #ee;,e alora ,gje a ghi dita a la z5t3 ,i /ju crent na insuresin1 *i sis vegns a caturami cu spdis e ba/ns8 ,ogni d i soj /t s9tt tal templi a insegn1 e i no mi vis are/t4 ,ma dut *i/u al sus$t cuss p> ca ps9 v]ificsi li scritris daj pr(s1 ,alora ducju i dispuj al n diertt e a sn scjamps via4 ,gje ,davnt dal ,s9$ri #eg;,*ej ca vv9 are/t ,gje a lu n "pt davnt di ,caifa1 il capopr$i1 indul *e i ma/ris da la les e i ansins dal ppul a si vv9 riuns4 ,ma ,pi]i a ghi zt davu da lontn1 f9 visn dal plasl dal capopr$i4 ,al zt d5tri e a si a s9tt j cuj s]vitu p> jodi s ca s>s sus$t4 #ei;,i capoprdis e dut il ,s9$ri a zv9 9 s]cja di te/imoniansa falsa cuntra di ,gje p> podej condanalu a mu>t4 ,ma a no n cjatt nuja1 encja se tancju te/imnis fals a si sn fs avnt4 ,ma a la f9 doj di lu a si sn fs avnt e a n decl>t3 ,/u * al dita1 ,j i pl di/rui il templi di ,diu e rifalu 9 tre ds4 #fb;,alora il capopr$i al levt s e a ghi dita a ,gjeu3 ,i no rispunditu8 ,s ca /a te/imoniansa *e *iscju mis a prt9 cuntra di te8 ,ma ,gje al taeva4 ,il capopr$i a ghi dita3 ,i ti scongjuri 9 nn dal ,diu vivnt3 ,diini si ti ss il ,cri/1 il f di ,diu4 #fd,s1 a coma *i ti ds tu1 al rispundt ,gje4 ,ma i vi ds a dcjus vultris3 ,da ads indavnt i jod>is il ,f dal ,omp s9tt a la de/ra dal ,onipotnt cal vn fu da li nlis dal cjel4 #fe;,alora il capopr$i a ghi sbreght i vi/s e al dita3 ,al be/emt6 ,p>s i v9u biugna di altri te/imnis8 co1 ads i vis s9tt la be/ema4 ,s p5sju8 ,al m]eta la mu>t1 a n rispundt4 #fg;,e alora a si sn mets a spudjghi 9 mua e a djghi pis4 ltris a ghi dv9 sbrlis1 dint3 ,pr(etiini1 ,cri/4 ,cuj ti ja malm5t8 ,il ,r9egamnt di ,pi]i #fi,pi]i intnt al era s9tt l di fu tal curtl e una s]va a ghi zuda visn e a ghi dita3 ,encja tu i ti ris cun ,gje di ,galilea4 #gj,ma luj al negt dut davnt di dcjus4 ,i no caps s *i ti vu dii1 al dita4 #ga;,e al sbit zt fu dal pu>tn1 indul *e naltra s]va al jodt e a ghi dita a la z5t ca era l3 ,/u * al era cun ,gje di ,naz>et4 #gb;,al negt di nuf1 zurnt3 ,i no cogns *el omp6 #gc;,dopo un toct1 *ej ca r9 l inziru a ghi sn zs visn e a ghi n dita3 ,ti ss p> sigr un di lu2 la to p>lada a ti trads4 #gd;,alora al scum9sit a porcon e a zur3 ,i no lu cogns6 ,a colp un gjal al cjantt4 ,al /es momnt ,pi]i a si recu>dt di s cal veva dita ,gje3 ,prima cal cjanti il gjal i ti mi v>s r9egt tre vltis4 ,alora al zt fu e a si mett a planzi lgrimis amris4 ,gjuda a si ,impicja #bg ,di mat9a bunora ducju i capoprdis e i ansins dal ppul a n decidt di m&alu a la mu>t4 #b;,a lu n let s e a sn zs a consegnalu a ,pilt1 il gov]natu4 #c;,cuant *e ,gjuda1 ca lu veva tradt1 al jodt *e ,gje al era /t condant1 a si p5tt e al zt a tornjghi li tr5ta mondis di arznt ai capoprdis e ai ansins4 ,i i pecjt1 al dita1 p>s *i i tradt sanc inocnt4 ,s ni int]sia a nultris8 a n rispundt4 ,rngjti tu4 #e;,alora ,gjuda al cast i bes tal templi e al zt via4 ,p t>s al zt a impicjasi4 #f;,i capoprdis a n cjapt s li mondis1 dint3 ,a cuntra la les meti scju bes tal teoru4 ,a sn bes sangans4,cuss a n decidt di u i bes p> crompa il cjamp dal var p> ualu coma semet]i paj =e/is4 ,a p> *l *e da *l d 9 c al clamt il ,cjamp ,sangant4 #i;,alora s ca era /t dita dal pr(eta ,zaja a si realit3 ,a n cjapt s li tr5ta mondis di arznt1 prei /abilt dal ppul di ,israel1 e a li n udis p> cromp il cjamp dal var1 coma ca mi era /t com&t dal ,signu4 ,gje ,davnt di ,pilt #aa;,intnt ,gje al era davnt dal gov]natu1 e il gov]natu a ghi dom&t3 ,i sotu il ,re daj ,ebros8 ,i ti ss tu *i ti lu ds1 al rispundut ,gje4 #ab,m5tri cal vegneva acut daj capoprdis e daj ansins1 a nol rispundeva4 ,alora ,pilt a ghi dom&t3 ,i no sntitu s ca d9 cuntra di te8 ,ma ,gje al p>t via a no rispundicun gr&a m>ava dal gov]natu4 #ae;,al d di ,pasca di *ej ds l a era na uansa dal gov]natu di las lb> un preonj sielzt da la z5t4 ,a intivava ta *ej ds l ca vv9 un preonj famu ca si clamava ,b>aba4 ,cuss cuant *e duta la z5t a era insimit1 ,pilt a ghi dom&t3 ,cuj i volju *i vi lib]j,b>aba o ,gje cal clamt il ,cri/8 #ah,p>s *e luj al saveva ca ghi vv9 consegnt ,gje p> invidia4 #ai,m5tri *e ,pilt al era s9tt ta la s s9ta di magi/rt1 la s fm9a a ghi m&t a dii *i/u3 ,no/a vej nuja a *e f cun *el omp inocnt l1 *e j i i sufrt tant ta un sun p> caua s4 #bj,ma i capoprdis e i ansins a n cunv9st la z5t a dom& p> ,b>aba e p> vej ,gje copt4 #ba;,cual daj doj i volju *i vi lasi vej8 al dom&t il gov]natu4 ,b>aba1 a n rispundt4 #bb;,alora se ju da f cun ,gje cal clamt il ,cri/8 al dom&t ,pilt8 ,e dcjus a n rispundt3 ,mtilu 9 cru6 #bc,p>s8 ,se mal al ja ft8 al domadt ,pilt4 ,ma lu a n sigt p fu>t encjam3 ,mtilu 9 cru6 #bd;,cuant *e ,pilt a si r9dt cont ca no zovava nuja1 ma *e inv5si la z5t a tacava a scalmanasi1 al cjapt s un pu di aga e a si lavt li mans davnt da la z5t4 ,i soj inocnt dal sanc di *i/u omp1 al dita4 ,rangjisi vultris6 #be;,duta la z5t a rispundt3 ,lasa *e il s sanc al coli sul nu/ri cjaf e s *l daj nu/ri fs6 #bf;,alora a ghi last vej ,b>aba1 ma al ft flagel ,gje1 e a lu consegnt p> cal vegns crucifs4 ,i ,solds a ,cjl9 9 ,ziru ,gje #bg;,alora i solds dal gov]natu a n "pt ,gje l dal pretrium e a n radunt atr di luj duta la compagnia di solds4 ,dopo vjlu d5udt a ghi n mett intr una mantel9a rosa1 e tal cjaf a ghi n mett una corona di sp9cs intorgols4 ,ta la man a ghi n mett un ba/n1 e a si sn inz5ogls davnt di luj p> cjilu 9 ziru4 ,salve1 re daj ,ebros6 a ghi n dita4 #cj;,a ghi n spudt intr e cul ba/n ca ghi n cjlt da la man a si sn mets a djghi colps tal cjaf4 ,dopo vjlu cjlt 9 ziru1 a ghi n gjavt la mantel9a e a n tornt a mtighi s i s vi/s4 ,a la f9 a lu n "pt via p> mtilu 9 cru4 ,la ,crucifisin #cb,znt fu a n scuntrt un omp di ,cir5e ca si clamava ,simon1 e a lu n co/rt a "p la cru4 ,a sn rivs ta un po/ clamt ,golgota 7cal vu di ,po/ dal ,cranio74 ,l a ghi n ufrt da bevi a ,gje v9 mi/urt cu la fiel2 ma dopo vjlu s]cjt al rifiutt di bvilu4 #ce;,dopo vjlu mett ta la cru1 a si sn sp>ts i s vi/s tirnt li bruscjtis4 ,dopo a si sn s9ts j a fjghi da vu>dia4 ,imp>zora dal s cjaf a n mett il s5 da la s condana3 ,,*i/u ,,al ,,gje1 ,,re ,,daj ,,ebr,,os4 ,doj lris a r9 /s mets 9 cru cun luj1 un a la s de/ra e un a la s s9i/ra4 ,*ej ca pasv9 p> l a ghi sigv9 un inslt dopo laltri1 scjasnt il cjaf e dint3 ,tu *i ti vs a di/rui il templi e rifalu 9 tre ds1 prova1 mo1 a salvati6 ,vn j da la cru1 si ti ss il ,f dal ,omp6 #da;,9 ta la /esa mani]a1 i capoprdis1 i ma/ris da la les1 e i ansins dal ppul a lu n cjlt 9 ziru4 #db;,al salvt ltris1 a div91 ma a nol bon da salvasi besu6 ,al il ,re di ,israel6 ,cal vegni ads j da la cru e i ghi crod>n6 ,al cunfidt 9 ,diu4 ,*e ,diu a lu salvi ads sa ghi vu b51 p>s *e luj al dita3 ,i soj il ,f di ,diu4 ,9 ta la /esa mani]a i lris ca ghi r9 /s mets 9 cru 9 b&a di luj a lu uf9dv9 a pl54 #de;,da la se/a ora f9 a la nona ora il scur cal era vegnt al veva cuj]zt duta la cj]a4 ,atr da la nona ora1 ,gje a si mett a sig ,eloi1 ,eloi1 lama saba*?ani8ca vu dii ,diu me1 ,diu me1 p>s mi tu b&ont8 #dg;,cuant *e cual*idn di *ej ca r9 l al s9tt *i/u1 al a dita3 ,al / clamnt ,lja4 #dh,un di lu al zt sbit a cjoj una spugna4 ,al imbevuda di ax e a ghi l ufrida a ,gje ta la punta di un /ec p> cal bevs4 ,*ej ltris a n dita3 ,ads lasjlu besu4 ,jodn se ,lja al vn a salvalu4 #ej;,e cuant *e ,gje al dt naltra sigada1 al dt s il s sprit4 #ea,tal /es momnt il teln dal templi a si sbregt dal bas al alt4 ,la cj]a a tremt e li piris a si sn spacdis4 ,li tmbis a si sn vi]zdis e i cu>ps di tanta z5t santa ca era mu>ta a sn torns a vivi4 ,a sn vegns fu da li s tmbis1 e dopo la risuresin di ,gje a sn zs 9 ta la sitt santa ind ca sn /s jods da tanta z5t4 #ed;,cuant *e il s5turin e *ej ltris ca ghi fv9 di vu>dia a ,gje a n jodt il t]emt e dut s ca era sus$t1 a si sn t]oris1 e a n esclamt3 ,ma alora al era prpit il ,f di ,diu6 #ee,tanti fm9is a r9 ul1 ca vu>dv9 da l visn4 ,a vv9 segut ,gje da la ,galilea p> s]vilu4 ,fra di lu a era ,m>ia ,madal5a1 ,m>ia la m>i di ,jacu e di ,bepi1 e la m>i daj fs di ,zeb$eo4 ,gje al ,vn ,mett ta la ,tomba #eg,vignuda la s]a al rivt un sir di ,arimatea1 ca si clamava ,bepi1 cal era dov5tt encja luj un dispul di ,gje4 ,a si preentt davnt di ,pilt p> dom&jghi di vj il cu>p di ,gjeu1 e ,pilt al dt rd9 ca ghi lu vegns dt4 #ei;,bepi al a cjapt s il cu>p1 a lu +lust ta un nisu net1 e a lu mett ta la s tomba cal veva ft scav ta la rocja4 ,dopo al rodolt una pi]a grosa davnt da la entrada da la tomba e al zt via4 #fa,m>ia ,madal5a e *e altra ,m>ia a r9 l1 s9tdis visn da la tomba4 ,il ,vu>din da la ,tomba #fb;,il d dopo1 *l dopo dal d da la prep>asin1 i capoprdis e i ,f>ios a sn zs a cjat ,pilat3 ,sir1 a ghi n dita1 i si recu>dn *e cuant cal era encjam vif *el impo/u l al veva dita1 ,dopo tre ds i torn>j a vivi4 ,alora d lrd9 *e la tomba a vegni sigurada f9 al t]s d2 *e s9 i s dispuj a ps9 vign a rob il cu>p e dighi a la z5t cal risusitt daj mu>s4 ,*i/lt9 +n al s>s peu dal pr94 #fe;,cjolx s un vu>dian1 al rispundt ,pilt4 ,zx pur a sigur la tomba mij *i podis4 ,cuss a sn zs e a n sigurt la tomba1 sigilnt la pi]a e lasnt l il vu>din4 ,la ,risuresin #bh ,past il sabo1 al cric dal pr9 d da la setemana1 ,m>ia ,madal5a e *e altra ,m>ia a sn zudis a jodi la tomba4 #b,prpit ta *el momnt l al era capitt un grant t]emt3 un nzul dal ,signu al era vegnt j dal cjel e1 rivt l da la tomba1 al veva rodolt indavu la pi]a e a si veva s9tt insima4 ,al "sva na sata lampnt1 e i s vi/s a r9 blancs coma la nif4 ,i vu>dins a r9 cuss t]oris di luj ca ti tremv9 mis mu>s4 #e,lnzul a ghi dita a li fm9is3 ,no /x vej p\ra1 *e j i saj *i /is vu>dnt di ,gje cal /t mett 9 cru4 ,a nol *2 al risusitt1 coma cal veva dita4 ,vegnx a jodi il po/ indul cal era /t sot]t4 ,dopo zx via sbit a contjghi ai dispuj cal e risusitt daj mu>s e cal v davnt di lu 9 ta la ,galilea4 ,i lu jod>is ul4 ,ads i vi lu i dita4 #h;,cuss li fm9is a si sn lontandis da la tomba a la svelta1 plnis di p\ra ma encja di cont5tesa1 e a sn cordis a contjghilu ai s dispuj4 ,dut ta un colp ,gje a li scuntrdis4 ,m&i1 a ghi dita4 ,a ghi sn zdis visn1 a lu n cjapt paj pi e a lu n adort4 ,alora ,gje a ghi a dita3 ,no /x vej p\ra4 ,zx a dighi ai me frdis di z a ,galilea2 ul a mi jod>n4 ,i ,solds a ,vgn9 ,cromps #aa,m5tri *e li fm9is a r9 p> /rada1 un pus daj vu>dins a sn zs 9 sitt e a ghi n contt ai capoprdis dut s ca era sus$t4 #ab;,dopo *e i capoprdis a si sn cjats cuj ansins1 a n delib]t di djghi ai solds un bel pu di bes1 dint3 ,i vis da dii *e i dispuj a sn vegns di nt e a lu n "pt via m5tri *i durmv94 ,se il gov]natu al vegn> a sntilu1 i lu sodisf>n e vultris i no v>is da vej p\ra di nuja4 ,alora i solds a n acett i bes1 e a n ft coma ca ghi era /t racom&t4 ,e *i/a /oria a /ada tant contada fra i ,ebros f9 al d di vuj4 ,la ,racom&asin ai ,dispuj #af;,alora i ndis dispuj a sn zs 9 ,galilea ta la cul9a indul *e ,gje a ghi veva dita di z4 ,cuant ca lu n jodt a n tact a adoralu2 ma c]s di lu a si sn mets a dubit4 #ah;,alora ,gje a ghi zt visn e a ghi dita3 ,a mi /ada data duta la pot5sa dal cjel e da la cj]a4 #ai;,duncja zx e fx dispuj di duti li nasins 9 nn dal ,p>i e dal ,f e dal ,_s ,sant1 e insegnjghi a ubid dut s *i vi i comadt j4 ,e /x sigrs *e j i s>j cun vultris f9 a la f9 dal timp4 ,ackn[l$gm5t ,= ?is translation 9 we/]n ,friulian ,i h reli$ 9 ! ma9 on ! ,k+ ,james v]sion ( ! ,new ,te/am5t4 ,recomm5d$ read+s ,/ud5t ,bible1 ,new ,int]national ,v]sion1 ,zond]van1 #aihd 7,,niv7 ,la ,santa ,biblia1 ,antiguo y ,nuevo ,te/am5to1 ,soci$ad ,biblicas ,unidas1 ,londres1 #aiee 7,,sb7 ,das ,evangelium ,na* ,mat?u1 ,evangeliumsnetz3 www4bibel-onl9e4net ,! ,bible1 ,lat9 ,vulgate3 www4f\rmilab4*_/etexts_/www_/,vulgate_/, vulgate4html ,la deciion di u il s5 diacritic 8 p> indic la s dolsa a /ada fata p> elim9 la necesitt da li ss doplis4 7,un r+rasiamnt * a ghi v a me fradi ,tony p> vjmi judt a rislvi *i/u e altri problems da la ortografia dal furln di ,san ,zuan di ,cjaarsa47 ,gje1 tal ebraic1 al v\ di ,diu al salva4 ,*e p> conv5i5sa i clam>j capoprdis da * indavnt4 ,morr rbul4 ,i i decidt di u vx u*1 encja se *i/a =ma a s>s ju/a doma tal plurl4 ,irei/bil la t5tasin di u *i/u vocbul tal s5s g5ric di rbulcoma ca era comuns9 f ta *ej js cuant *e il crdighi a /oritis coma *i/a al era tant p fsil4 #ab