f ! ,google ,pr9t project47 ,regel+ d] spell+ ,voor het ,woord5boek d] ,n$]l&s*e ,taal4 ,de e*!id d] exempl>5 blijkt uit de h&teek5+ van d5 bew]k]4 ,druk van ,d4 ,noo?ov5 ,van ,goor4 ,de ,grondbeg9sel5 ,d] ,n$]l&s*e ,spell+4 ,regel+ d] ,spell+ ,voor het ,woord5boek d] ,n$]l&s*e ,taal4 ,vanwege de r$actie bew]kt ,door ,l4 ,a4 te ,w9kel4 ,d]de druk1 ,h]zi5 door ,m4 de ,vries4 ,leid51 ,d4 ,noo?ov5 ,van ,goor4 #ahgc4 ,die art und weise wie wir uns]e spra*e mit bu*/ab5 s*reib51 dies k/li*e mittel das flieg5de wort zu fass51 zu v]breit5 und ihm dau] zu si*]n1 musz all5 vlk]n e9e d] wi*tig/5 angeleg5heit5 se91 und die freude1 wel*e e9e vollkommne s*rift gewhrt1 trgt wes5tli* dazu bei d5 /olz auf die heimis*e spra*e zu erhh5 und ihre ausbildung zu frd]n4 ,jacob ,grimm4 ,,voorb]i*t ,,voor ,,het ,,ontw]p ,,d] ,,spell+4 ,bij het nad]5 van d5 tijd1 wa>op de ,r$actie met de uitgave van het ,n$]l&s* ,woord5boek e5 aanvang hoopt te kunn5 mak51 heeft zij zi* v]pli*t gea*t1 vooraf nauwkeurig het spell+/elsel te bepal51 dat 9 het ,woord5boek zal word5 gevolgd4 ,te midd5 d] vele twijfel+5 en onzek]h$51 die nog altijd 9 de spell+ onz] mo$]taal be/aan1 bij het v]s*il van gevoel5 onz] taalkundige s*rijv]s omtr5t e5 aantal m9 ( me] belangrijke punt51 0 het vol/rekt noodzakelijk e5 va/ plan te b]am5 en voor alle bijzond]e gevall5 e5e bepaalde keuze te do54 ,te me] gevoelde de ,r$actie h>e v]pli*t+1 om hi]9 met de uit]/e beho$zaamheid en niet dan na rijpe ov]weg+ te w]k te gaan1 omdat het ,woord5boek1 dat zij e5maal tot /& hoopt te br5g51 uit d5 a>d d] zaak niet zond] invlo$ zal blijv5 en d]halve aan de bew]k]s e5e dubbele v]antwoord+ oplegt4 ,het algeme5e beg9sel1 dat bij deze regel+ d] or?ographie tot leidraad moe/ v]/rekk51 kon aan ge5 twijfel ond]hevig zijn4 ,het 0 aangewez5 9 het ,ontw]p des ,woord5boeks1 door d5 ,voorzitt] d] ,r$actie 9 de v]gad]+ van het ,d]de ,taal- en ,lett]kundig ,congres te ,brussel voorg$rag51 en door de algeme5e go$keur+ bekra*tigd4 ,da>9 0 bepaald1 dat de 9 ,noord-,n$]l& aang5om5e spell+ tot grondslag z\ word5 gelegd1 beh\d5s zoodanige wijzig+51 als de teg5woordige /& d] wet5s*ap noodzakelijk s*e5 te v]eis*54 ,de ,r$actie heeft geme5d1 zi* aan dat beg9sel1 als het mee/ practis*e en bruikb>e1 te moet5 h\d54 ,ov]tuigd1 dat groote v]&]+5 9 de spell+ e5] bes*aafde en geve/igde taal1 al mo*t5 zij op zi* zelve w5s*elijk zijn1 to* nimm] kans hebb5 om algeme5 te word5 aang5om51 en jui/ da>door de zoo w5s*elijke e5p>igheid en va/heid d] taalvorm5 9 dreig5d geva> br5g51 a*t zij het bov5 alle b$5k+ raadzaam1 de be/a&e en erk5de spell+ te e]bi$ig51 voor zoov]re zij met de uitsprak5 e5] gezonde taalk5nis 9 ov]e5/emm+ is4 ,met nog /]k]5 a&rang dan bij de voordra*t van het ,ontw]p des ,woord5boeks ges*i$5 kon1 mag de ,r$actie dit beg9sel ?ans aanbevel51 omdat de 9 ,noord-,n$]l& gebruikelijke spell+ jui/ 9 de j>51 die s$]t het ,brussels*e ,congres v]/rek51 ook door de mee/e lett]kundig5 van ,zuidelijk ,n$]l& all5gs is aang5om51 zoodat w]kelijk1 9 de ho(dpunt5 al?ans1 9 het geheele ,n$]l&s*e taalgebi$ e5e tot dusv]re ongek5de e5p>igheid is geve/igd4 ,het z\ dwaas en roekeloos zijn door gewaagde h]vorm+5 die ov]e5/emm+ te v]brek51 en de e5heid d] taal van ,zuid en ,noord ook 9 d5 uit]lijk5 vorm--dat ons*atb>e voorre*t1 dat zond] e5ig5 dwang1 ma> alle5 door vrije ov]tuig+ en zu*t tot v]bro$]+ langzaam v]kreg5 w]d--onb$a*t en mo$willig op te (f]5 aan onpractis*e /elselzu*t ( ontijdig nieuwigheidsbejag4 ,en wa>lijk1 bij de aanbevel+ van het be/a&e1 als grondslag van de regel+ d] spell+ voor het ,woord5boek1 behoeft de ,r$actie aan h>e wet5s*appelijke ov]tuig+ ge5 geweld aan te do51 no*1 9 het belang d] e5p>igheid1 e5ige antipa?ie te ov]w9n54 ,integ5deel a>zelt zij niet te v]kl>51 dat w]kelijk de aang5om5e spell+ ov] het algeme5 alle aanbevel+ v]di5t4 ,bij h]haalde ern/ige ov]weg+ is het ha> me] en me] geblek51 dat die spell+ ind]daad vele voortreffelijke eig5s*app5 bezit1 en no* 9 regelmaat no* 9 duidelijkheid voor die van e5ige &]e taal behoeft ond] te do54 ,ha> is al?ans ge5e nieuw]e taal bek5d1 wi] or?ographie de twee groote spell+beg9sel5--ov]e5/emm+ met de uitspraak en aanwijz+ van de afleid+ en d5 oorspronkelijk5 vorm d] woord5--op gelukkig] wijze v]e5igd heeft wet5 te e]bi$ig54 ,om niet te sprek5 van het ,frans* en ,engels*1 wi] spell+ de willekeur zelve is1 ook bij de v]gelijk+ met het ,hoogduits* is de v]h\d+ geheel 9 ons voordeel1 zelfs al wil m5 de 9 ,duits*l& gebruikelijke s*rijfwijze niet zoo ge/r5g v]oordeel51 als de groot/e ,duits*e taalk5n] doet1 die ronduit v]kla>t3 ,mi* s*m]zt es tief gefund5 zu hab51 dasz ke9 volk unt] all51 die mir bekannt s9d1 heute se9e spra*e s b>b>is* s*reibt wie das deuts*e4 #a ,de taak d] ,r$actie be/ond d]halve niet 9 het ontw]p5 van e5 nieuw spell+/elsel1 ma> alle5 9 de ov]weg+1 welke v]bet]+5 de be/a&e spell+1 bij de hoogte die de wet5s*ap 9 onze dag5 b]eikt heeft1 s*e5 te v]eis*54 ,met dit doel voor oog51 heeft de ,r$actie het geheele vraag/uk d] spell+ a&a*tig nagegaan en de ges*ilpunt5 zorgvuldig getoet/1 met ina*tnem+ van alles1 wat da>ov] s$]t #ahjd door onze taalkundig5 is ges*rev54 ,vooral heeft zij getra*t1 die gebrekkige s*rijfwijz5 te v]bet]51 die op onjui/e woordafleid+5 /eund51 ( wa>bij de 9 het /elsel zelf aang5om5e beg9sel5 en regels hetzij v]ke]delijk1 hetzij 9 het geheel niet w>5 toegepa/4 ,om hi]9 met te me]d] zek]heid te w]k te gaan en d5 /rijd te v]eff551 die zi* hi] en da> tuss*5 de v]s*ill5de spelregels voorde$1 heeft zij geme5d vr alles de grondbeg9sel5 d] or?ographie uit de natuur en de be/emm+ van het s*rift te moet5 afleid51 t5 e9de langs dez5 weg des te jui/] hunne ond]l+e v]h\d+ te bepal54 ,imm]s1 zoodra de hoog]e ( g]+]e wa>de d] algeme5e beg9sel5 e5maal is va/ge/eld1 behoeft m5 bij de wa>de]+ d] bijzond]e regels niet v]leg5 te /aan met de vraag1 welke regel 9 dit ( dat bijzond] geval geld5 moet4 ,e]/ d]halve de algeme5e regels na te gaan1 te =mule]5 en volg5s hunne wa>de te rangs*ikk51 en da>na de betwi/e ( twijfela*tige punt5 te toets53 zi$a> wat de ,r$actie zi* voor/elde4 ,met g]u/heid mag zij v]kl>51 dat het ha> /rev5 gewee/ is1 h>e taak zoo objectief mogelijk op te vatt5 en ov]al de /r5g/e onzijdigheid te bew>54 ,9 de volg5de bladzijd5 word5 de vru*t5 van ons geme5s*appelijk ov]leg aan onze l&g5oot5 aangebod54 ,zij bevatt5 de uitdrukk+ onz] e5p>ige1 na zorgvuldig wikk5 en weg5 geve/igde ov]tuig+4 ,de held]e uite5zett+ da>van is m5 v]s*uldigd aan ons gea*t ,m$elid1 ,dr4 ,te ,w9kel1 die aan ons ond]zoek het w]kzaam/e a&eel nam1 en zi* welwill5d bela/te met de taak1 de resultat5 9 e5 opzettelijk betoog voor te drag51 dat v]volg5s1 9 e5dra*tige sam5w]k+ met d5 ond]geteek5de h]zi5 en aangevuld1 ook de toe/emm+ van ons hoogges*at ,belgis* ,m$elid1 ,pr(4 ,david1 mo*t v]w]v54 ,aan niem& voorzek] kon de taak om zulk e5 betoog te lev]5 bet] toev]tr\wd zijn dan aan d5 s*rijv] van het w]kje1 ,de ,n$]l&s*e ,spell+ getiteld1 hetwelk door onze taalkundig5 en ond]wijz]s zoo gun/ig is opg5om51 dat b9n5 drie j>5 re$s e5 d]de druk noodzakelijk w]d4 ,9 dat w]kje1 t5 behoeve van het ond]wijs 9 onze vad]l&s*e s*ol5 ges*rev51 _h ,dr4 ,te ,w9kel de algeme5 aang5om5e--zoog5aamde ,sieg5beeks*e--spell+ ontv\wd1 met invle*t+ sle*ts1 hi] en da>1 van enkele critis*e aanm]k+54 ,alle5 e5 onv]kla>ba> misv]/& heeft onlangs e5 hooggele]d beoordeela>--9 het be/e onz] tijds*rift5--kunn5 v]leid5 tot de voorb>ige en door niets g]e*tva>digde me5+1 als( dit w]kje tev5s het spell+/elsel bevatte1 dat nu zek] ook tot grondslag gelegd zal word5 aan het ,n$]l&s* ,woord5boek4 ,wa> _h ooit f de ,r$actie f ,dr4 ,te ,w9kel e5 woord gesprok51 dat re*t gaf tot de ond]/ell+1 als(--9 /rijd met het va/ge/elde ,ontw]p--de spell+ van ,sieg5beek zoogo$ als onv]&]d 9 het ,woord5boek z\ word5 gevolgd8 ,integ5deel1 het voornem5 om 9 die spell+ de noodige v]bet]+5 aan te br5g51 0 9 het op5ba> duidelijk uitgesprok54 ,do* het oog5blik1 om zi* van die bel(te te kwijt5 en van het ontworp5 plan rek5s*ap te gev51 a*tte de ,r$actie e]/ ?ans gekom51 nu de uitgave van het ,woord5boek beg9t te nad]51 en de onlangs geh\d5e v]gad]+ van het ,zev5de ,taal- en ,lett]kundig ,congres ha> e5e ges*ikte aanleid+ heeft gebod51 om--volg5s de bepal+5 van het ,ontw]p--de resultat5 van ha> ond]zoek aan het oordeel van deskundig5 te ond]w]p54 ,het is wa>1 de afzond]lijke b]aadslag+1 die bij dat ,congres 0 aangekondigd1 heeft ge5e plaats kunn5 v9d53 de drukke w]kzaamh$51 die drie langdurige zitt+5 vuld51 en me] nog de gulle ga/vrijheid d] ,brugg5a>s1 liet5 ge5 tijd ov] voor e5e ru/ige conf]5tie ov] de spell+1 wa>van tr\w5s de wijdloopige debatt5 ov] aa ( ae de l$5 re$s me] dan v]zadigd hadd54 ,to* is die bije5kom/ te ,brugge1 door hetge5 9 kle9]e kr+5 beh&eld w]d1 ook voor onze zaak niet onvru*tba> geblev54 ,van v]s*ill5de zijd5 mo*t de ,r$actie b$5k+5 v]nem51 die tot h]nieuwde ov]weg+ aanleid+ gav54 ,is da>door aan d5 n5 kant de uitgave van ons betoog miss*i5 wat lang v]traagd1 aan de &]e zijde heeft zek] het gehalte bij dat uit/el niet v]lor54 ,ook v]d] h\d5 wij ons dr+5d aanbevol5 voor al de aanm]k+51 die m5 ons 9 het op5ba> ( s*riftelijk zal will5 m$$eel54 ,het zal ons ern/ig /rev5 zijn1 alles rijpelijk te ond]zoek5 en ook op het gebi$ d] spell+1 dat van zooveel /rijd getuige 01 te tra*t5 na> de wa>heid alle52 want--het is te re*t 9 het ,ontw]p gezegd--elke onwa>heid moet vroeg ( laat te niet gaan1 ma> de wa>heid zal /ellig zegevi]51 en zij is het alle51 die duurzame v]zo5+ v]zek]t4 ,nog e5 pa> opm]k+5 tot jui/e aanwijz+ van het plan en d5 inh\d dez] bladzijd54 ,da> de be/a&e spell+1 die als uitgangspunt w]d aang5om5 voor de s*rijfwijze 9 het ,woord5boek te volg51 g5oegzaam bek5d is1 mo*t het als ov]tollig en ontijdig word5 bes*\wd1 ons geheele spell+/elsel 9 alle bijzond]h$5 te ontv\w54 ,m5 v9dt hi] d]halve alle5 e5e ontwikkel+ en wa>de]+ d] algeme5e grondbeg9sel52 e5e opgave d] v]bet]+5 die w5s*elijk s*ijn52 en e5e h]9n]+ van de ond]s*eid5e s*rijfwijz51 wa>omtr5t onze lett]kundig5 9 gevoel5 v]s*ill51 met v]meld+ van de keuze1 die de ,r$actie geme5d heeft da>uit te moet5 do51 en beknopte aanwijz+ d] r$551 die ha> bij die keuze hebb5 geleid4 ,zij heeft zi* natuurlijk bepaald tot die punt51 die w]kelijk betwi/ ( twijfela*tig w>51 en zi* niet opgeh\d5 met de v]meld+ d] talrijke feil51 die zoo dikwijls ook door s*rijv]s van naam word5 begaan1 ma> da>om niet m9d] onv]d$igba> blijv54 ,uitwijd5 b4v4 voor uitweid51 t5 aanhoore voor t5 aanhoor51 de v]bog5 deelwoord5 gehaatte1 v]goodde1 voor gehate1 v]gode1 de v]w>r+ van k9ds*heid en k9d%eid1 ( de on*ri/elijke spell+ van k]sfee/1 k]sna*t1 voor k]/fee/1 k]/na*t1 en d]gelijke slordigh$5 me]1 hoe gewoon zij ook mog5 zijn1 het blijv5 feil5 en niets me]4 ,zak51 die bij alle deskundig5 s$]t lang uitgemaakt zijn1 behoev5 niet me] g]egeld te word5 en lag5 dus buit5 onze bes*\w+4 ,er w>5 e*t] e5ige belangrijke punt51 die1 9 ,sieg5beek's ,v]h&el+ ov] de ,spell+ onaang]o]d geblev5 en nooit door e5ig taalk5n] opzettelijk beh&eld1 9 zoov]re tot we9ig ges*il aanleid+ hadd5 gegev51 ma> niettem9 e5e bepaalde regel+ v]eis*t51 om de groote v]w>r+1 die da>omtr5t--bij het volslag5 gemis aan e5ig voors*rift ( ri*tsno]--tot dusv]re he]s*te4 ,zoo b4v4 de gewi*tige vraag3 welke woord5 en uitdrukk+5 aane5 te s*rijv58 welke 9 hunne deel5 ges*eid5 te lat58 ,de nauwkeurige ov]weg+ van dit omsla*tig en +ewikkeld vraag/uk heeft de ,r$actie tot e5e bepaalde uitkom/ geleid1 die--na> zij v]tr\wt--niet zond] belang/ell+ ontvang5 zal word51 als e5e bijdrage om 9 het s*rijv5 onz] mo$]taal regelmatig1 oordeelkundig en na> va/e beg9sel5 te w]k te gaan4 ,moge dan deze arbeid /rekk5 om 9 het ,woord5boek1 met welks bew]k+ de ,r$actie zi* ijv]ig bezigh\dt1 het belangrijke vraag/uk d] spell+ te regel5 op e5e wijze1 aan de eis*5 d] wet5s*ap en de behoeft5 d] practijk gelijkelijk voldo5de4 ,leid51 #bc ,janu>i #ahfc4 ,m4 ,d4 ,v4 ,,voorb]i*t ,,voor ,,de ,,twe$e ,,uitgave4 ,de volg5de bladzijd5 behelz5 de twe$e--h]zi5e en veel v]me]d]de--uitgave van het ,ontw]p d] ,spell+1 door de ,r$actie van het ,woord5boek d] ,n$]l&s*e ,taal 9 #ahfc 9 het li*t gezond54 ,het ,ontw]p is nu e5e ,regel+ geword51 het voorloopige plan 9 e5 bepaald besluit v]&]d2 want de tijd 0 da>1 dat onze spell+ tot 9 alle bijzond]h$5 voorgo$ moe/ word5 va/ge/eld4 ,re$s is de e]/e aflev]+ van het ,woord5boek v]s*552 de twe$e ligt bijna g]e$4 ,onze l&g5oot51 die onz5 arbeid met hunne belang/ell+ v]e]51 hebb5 dus re$s de spelregel5 kunn5 opm]k51 die door ons zijn aang5om54 ,ma> wij zijn hun nad] rek5s*ap v]s*uldigd van de beg9sel51 die ons da>bij hebb5 geleid2 bov5al van de wijzig+51 die wij s$]t de v]s*ijn+ van ons e]/e ,ontw]p noodzakelijk ( raadzaam hebb5 gea*t4 ,onze op5lijke uitnoodig+1 dat deskundig5 ons hunne aanm]k+5 en b$5k+5 op het voorg$rag5 spell+plan niet mo*t5 on?\d51 is niet vru*teloos gewee/4 ,9 v]s*eid5e groot]e en kle9]e ges*rift51 ma&w]k51 dagblad5 enz4 is het vraag/uk d] or?ographie1 dat e5 tijdlang gesluim]d _h1 met v]nieuwd5 lu/ op het tapijt gebra*t en aan alle kant5 besprok54 ,alle twijfela*tige punt5 zijn opnieuw aan veelzijdige critiek ond]worp52 de mee/ v]s*ill5de me5+5 hebb5 w>me v]d$ig]s gevond52 ov] en w$] is alles aangevo]d wat vr ( teg5 te zegg5 viel4 ,ook aan belangrijke opm]k+5 9 bijzond]e briefwissel+1 van ze] bevoegde h&51 heeft het ons niet ontbrok54 ,van hoeveel invlo$ dit alles gewee/ is1 heeft re$s de e]/e proeve van het ,woord5boek bewez5 en zal 9 deze bladzijd5 nad] blijk54 ,het spreekt wel vanzelf1 dat er ond] de b$5k+51 die m5 geopp]d heeft1 veel 0 wa>m$e wij ons niet kond5 v]e5ig54 ,zoo het erg5s moeilijk is tot e5/emmigheid te g]ak51 het is vooral op het gebi$ d] or?ographie1 wi] regel+1 bij e5 zoo bep]kt lett]/elsel1 e5 aantal onoplosb>e bezw>5 m$ebr5gt1 en jui/ da>door altijd tot teg5/rijdige gevoel5s aanleid+ moet gev54 ,de erv>+ heeft het ook nu w$] op de afdo5d/e wijze getoond4 ,wat de e5 9 ons ,ontw]p laakte1 w]d jui/ door d5 &] geprez52 de v]&]+1 die dez5 het mee/ beviel1 door g55 het /r5g/ afgekeurd4 ,r$5 g5oeg om uit eig5 oog5 te blijv5 zi5 en1 met b$a>de ov]weg+ van alle me5+51 na> niets &]s te /rev5 dan na> de wa>heid alle51 voor zoov]re die al?ans 9 zak5 van dez5 a>d bij b5ad]+ kan word5 b]eikt4 ,da> kwam bij1 dat het /&punt1 wa>op zi* onze gea*te beoordeela>s plaat/51 niet altijd datg5e 01 wa>op wij behoord5 va/ te /aan4 ,hun 0 het veelal om bijzond]e punt5 te do51 losse1 op zi* zelf /a&e vraag/ukk5 omtr5t de s*rijfwijze van deze ( g5e woord51 al na>mate e5e geliefkoosde ov]tuig+ ( geve/igde voorkeur m$ebra*t2 t]wijl wij1 die het geheel beh&eld51 het gans*e spell+/elsel 9 zijn5 logis*5 sam5hang moe/5 bes*\w5 en alle bijzond]h$5 9 ond]l+ v]b& aan algeme5e beg9sel5 toets54 ,bij i$]e afzond]lijke vraag moe/ ons de geheele reeks van soortgelijke vrag51 en de b& die ze alle aane5knoopt1 voor oog5 /aan1 t5 e9de te v]ho$51 dat nu e5s deze1 dan w$] e5 &]e maat/af w]d aangelegd1 en te zorg51 dat de e5heid 9 het geheele /elsel bewa>d bleef4 ,moge dan al onze keuze hi] ( da> bij d5 e]/5 aanblik inconsequ5t s*ijn51 omdat zij wel e5s /rijdig is met d5 e55 ( &]5 bijzond]51 ma> ond]ges*ikt5 spelregel1 bij nad] inzi5 zal zij blijk5 9 ov]e5/emm+ te wez5 met het geheel en met de natuurlijke grondbeg9sel5 d] spell+1 die uit het wez5 en de be/emm+ van het s*rift noodw5dig voortvloei54 ,consequ5tie 9 het geheel en vol/rekte consequ5tie 9 alle ond]deel5 zijn onv]e5igba> bij elk /elsel1 dat1 gelijk de spell+ e5] taal1 niet door n allesomvatt5d bre9 is bepaald en g]egeld1 ma> de sam5voeg+ is van p>tieele me5+5 omtr5t bijzond]e punt51 die zi* naa/ elk&] ve/igd5 en e]/ all5gs zi* tot e5 geheel v]e5igd51 wa>9 uit d5 a>d d] zaak de inn]lijke ov]e5/emm+ niet volkom5 zijn kon1 omdat niem& het geheel ov]zag4 ,bij de besliss+ van di5 inn]lijk5 /rijd 0 het onze ov]tuig+1 dat het bijzond]e en ond]ges*ikte ook 9 de spell+ voor het algeme5e en hoog]e moe/ ond]do54 ,do* jui/ bij die omvatt5de bes*\w+ van het geheel en al zijne deel5 0 h]haald ond]zoek en rijp b]aad e5 dubbel onmisba> v]eis*te1 en da>toe hebb5 ons de vele opm]k+51 twijfel+5 en bezw>51 die wij mo*t5 v]nem51 ov]vlo$ige /( gegev54 ,niets hebb5 wij t] zijde gelegd zond] a&a*tige ov]weg+4 ,zo[el de grondbeg9sel51 wa>van ons ,ontw]p uitg+1 als de bijzond]e /ell+51 die het bevatte1 hebb5 wij nogmaals opzettelijk ov]da*t1 nauwkeurig beproefd en met de gemaakte b$5k+5 v]gelek54 ,m5ige wijzig+1 m5ige zelfs van gewi*t1 is da>van het gevolg gewee/2 en met te me] grond durv5 wij ons vlei51 dat de nu voor het ,woord5boek va/ge/elde spell+ aan h>e wet5s*appelijke en practis*e be/emm+ zal mog5 voldo54 ,ma> het 0 niet g5oeg ons /elsel te h]zi5 en te v]bet]51 het moe/ ook word5 aangevuld door de beh&el+ van die vrag51 die tot hi]toe nooit opzettelijk w]d5 beantwoord en to* voor de regelmaat d] spell+ van groot gewi*t zijn4 ,wij b$oel5 inzond]heid de s*eid+ d] woord5 bij het afbrek51 en de keuze d] v]b9d+slett]s tuss*5 de l$5 e5] sam5/ell+4 ,bij de e]/e uitgave van ons ,ontw]p 0 onze b]aadslag+ omtr5t die belangrijke punt5 nog niet geheel afgeloop51 zoodat wij het raadzaam a*tt5 ons da>omtr5t e5e nad]e besliss+ voor te beh\d54 ,s$]t hebb5 wij het ond]zoek g]egeld voortgezet en tot e5--zoo wij hop5--bevr$ig5d e9de gebra*t4 ,de uitkom/5 onz] ov]weg+5 bi$5 wij ?ans aan het publiek aan4 ,wij zijn er v]re af te geloov51 dat het ons gelukt zal zijn1 vooral wat het +ewikkeld en netelig vraag/uk d] sam5ge/elde woord5 betreft1 alle moeilijkh$5 uit d5 weg te ruim5 en de zaak te regel5 op e5e wijze1 wa>9 t]/ond i$]e5 g5oeg5 zal nem54 ,ma> wie niet onbek5d is met de s*romelijke v]w>r+1 die op dit punt altijd gehe]s*t heeft1 wie het met ons betreurt dat e5 zoo gewi*tig ond]w]p tot dusv]re door s*ijnba> onov]komelijke bezw>5 alle taalk5n]s afs*rikte en nooit ern/ig beh&eld w]d1 zal t5 m9/e de pog+ go$keur51 die wij waagd51 om het vraag/uk met mo$ aan te vatt5 en na> ons be/e wet5 op te loss54 ,volkom5 regelmaat en /rikte consequ5tie 0 uit d5 a>d d] zaak hi] niet te b]eik54 ,de vraag is alle51 ( de s*ikk+1 door ons ontworp51 zi* aanbeveelt door billijke ina*tnem+ en beho$zame toepass+ d] grondbeg9sel51 die bij e5e v]/&ige spell+ tot leiddraad moet5 v]/rekk54 ,zoo ja1 dan zal m5 wl do5 door zi* ov] kle9igh$5 he5 te zett51 die op het e]/e gezi*t miss*i5 vreemd kunn5 s*ijn51 om liev] de zaak 9 ha> geheel te bes*\w5 en de ordelijke regel+ te erk5n51 die wij ook hi] poogd5 te ve/ig54 ,het wordt hoog tijd--voor e5e taal als de onze1 die zoo onuitputtelijk vru*tba> is 9 het vorm5 van sam5/ell+5--dat er e5 e9de kome aan die willekeur en slordigheid 9 het s*rijv5 van sam5ge/elde woord54 ,wie het wl met de taal me5t1 zal ga>ne met ons m$ew]k5 om ook hi] e5 /elsel te do5 aannem51 dat v]oorlo(t met held] bewu/zijn e5 va/5 maat/af te volg54 ,de zorg51 door ons aan de or?ographie gewijd1 hadd5 aanvankelijk ge5 &] doel dan het bepal5 d] spell+ t5 di5/e van het ,woord5boek4 ,9 dat w]k1 uit d5 a>d be/emd om invlo$ te oef55 op de ontwikkel+ d] taal1 en dat d]halve aan zijne be>beid]s e5e zw>e v]antwoordelijkheid oplegt1 mo*t5 wij niet g$a*teloos voortsukkel5 9 de e5maal geijkte s*rijfwijze1 wa>9 e5e halve eeuw taal/udie talrijke gebrek5 en leemt5 _h aangewez51 en die eig5lijk aan niem& me] volde$4 ,ma> v]d] dan de behoeft5 van het ,woord5boek /rekt5 zi* onze bemoei+5 niet uit4 ,9 hoev]re onze taalg5oot5 9 ,noord en ,zuid onze spell+ z\d5 go$keur53 ( zij 9 ruim]5 kr+ z\ doordr+51 miss*i5 e5maal de leuze word5 d] zoo lang v]geefs gehoopte e5p>igheid3 dit alles moe/5 wij g$uldig aan d5 tijd ov]lat54 ,de uitkom/ is nu re$s gun/ig] gewee/ dan wij imm] dor/5 v]mo$54 ,het algeme5e v]lang5 om e5maal tot zek]heid en regelmaat te g]ak51 kwam onze pog+5 te gemoet1 nog e] wij met d5 arbeid g]e$ w>54 ,m5 w5s*te niets liev] dan v]lo/ te word5 van al dat weifel5 en dobb]51 dat zooveel ongemak v]oorzaakte en vooral belemm]5d op het ond]wijs drukte4 ,bij die diepgevoelde behoefte viel aan ons ,ontw]p e5e belang/ell+ t5 deel1 die wij te hoog] wa>de]51 omdat zij re$s tot e5 belangrijk gevolg heeft geleid4 ,de ,belgis*e ,rege]+1 ov]tuigd van de noodzakelijkheid om de spelregels1 9 #ahda door het ,g5ts*e ,taalcongres aang5om51 te do5 h]zi51 heeft bij ,kon9klijk ,besluit van #be ,janu>i #ahfd e5e ,commissie b5oemd1 uit de voornaam/e ,vlaams*e taal- en lett]kundig5 be/a&e1 en bela/ om de h]vorm+ van het spell+/elsel te regel54 ,die ,commissie /elde1 als beg9sel h>] w]kzaamh$5 va/1 dat m5 het v]s*il van spell+1 hetwelk al te lang onze taal 9 ,vlaams* en ,holl&s* heeft v]deeld1 moe/ tra*t5 te do5 v]dwijn54 ,zij nam het ,ontw]p1 door de ,r$actie van het ,woord5boek 9 het li*t gegev51 tot leiddraad h>] b]aadslag+51 v]e5igde zi* 9 de ho(dzak5 met de regels1 die da>9 w>5 voorg$rag51 en knoopte met de ,r$actie e5e briefwissel+ aan t] nad]e ov]weg+ van datg5e1 wa>teg5 zij b$5k+5 _h4 ,het v]s*il1 dat mee/ ond]ges*ikte punt5 betr(1 w]d spo$ig v]eff5d en lo/e zi* op 9 de mee/ volkom5e ov]e5/emm+4 ,re$s heeft de ,commissie1 door de bekwame p5 van h>5 woordvo]d]1 ,pr(4 ,h]emans1 e5 ev5 grondig als si]lijk ,v]slag uitgebra*t en op5ba> gemaakt #b2 h>e voor/ell5 zijn bij ,kon9klijk ,besluit van #ba ,novemb] ll4 bekra*tigd2 de nieuwe spelregels voor het ond]wijs 9 de /aatss*ol5 en voor de /ukk51 van de ,rege]+ uitga&e1 va/ge/eld1 en re$s we9ige dag5 da>na--met e5e v]rass5de e5p>igheid--door de ,vlaams*e s*rijv]s aang5om5 en 9 de dagblad5 +evo]d4 ,zoo is dan nu de e5heid van spell+ tuss*5 ,zuid en ,noord1 die m5 zoo lang als e5e vol/rekte onmogelijkheid bes*\wde en als e5e h]s5s*im van dweepzieke ijv]a>s uitkreet1 na we9ige j>5 van v]bro$]+1 e5 w]kelijk be/a& feit geword52 de e5heid d] ,n$]l&s*e taal1 die te lang 9 ,vlaams* en ,holl&s* v]deeld s*e51 voorgo$ en duurzaam geve/igd1 door gelijkheid van spell+1 als door e5 uit]lijk m]kteek51 gewa>borgd4 ,zoo hebb5 de ,congress51 wa>9 m5ige5 niets dan e5e ijdele v]toon+ zag1 e5e practis*e uitw]k+ gehad1 die me] dan iets &]s heilrijke vru*t5 zal drag5 voor de toekom/ onz] taal4 ,alle5 door opre*te wa>heidsliefde en ond]l+e welwill5dheid is dit v]blijd5d resultaat tot /& gekom53 de h]e5ig+ op taal- en lett]kundig gebi$ met onze bro$]s uit het ,zuid51 die de /aatkunde e5maal van ons ges*eid5 heeft4 ,om die h]e5ig+ nad] te beve/ig51 is het nu dubbel w5s*elijk1 dat ook 9 ,noord-,n$]l& de onzek]heid d] or?ographie weldra plaats make voor va/heid en regelmaat4 ,na> de begripp51 hi] te l&e aang5om51 kan dit ond]w]p niet door de bemoei+ d] ,rege]+ word5 g]egeld4 ,vrijwillige in/emm+ moet alles besliss54 ,ma> re$s do5 zi* de voorteek55 op1 dat de e5p>igheid ook hi] niet zal uitblijv54 ,me] dan n onz] voornaam/e s*rijv]s heeft zi* re$s met de spell+ van het ,woord5boek v]e5igd1 en van alle zijd5 ontvang5 wij de blijk5 van de lev5dige belang/ell+1 die de zaak 9 d5 kr+ d] ,n$]l&s*e ond]wijz]s heeft opgewekt4 ,de b]eidwilligheid1 door zoovel5 betoond1 om de voorge/elde wijzig+5 9 de spell+ door le] en voorbeeld +ang te do5 v9d51 legt ons de v]pli*t+ op om van onz5 kant1 erk5telijk voor de go$keur+ aan onze pog+5 ges*onk51 de taak gemakkelijk te help5 mak5 door het lev]5 van die practis*e hulpmiddel51 die voor het ond]wijs en het algeme5 gebruik onontbe]lijk zijn4 ,wij hop5 e]lang t5 di5/e d] s*ol5 e5 beknopt ov]zi*t te gev5 van de spelregel51 door ons voor het ,woord5boek aang5om5 en 9 deze ,v]h&el+ bre$vo]ig ontv\wd2 om da>na e5e ,woord5lij/ voor de spell+ te do5 volg51 wa>bij m5 9 i$] voorkom5d geval zal kunn5 te rade gaan4 ,e]/ dan zal onze or?ographis*e w]kzaamheid zijn afgeloop51 en zull5 wij ons voortaan onv]deeld aan de lexicographie kunn5 wijd54 ,de voldo5+1 die de e5e helft onz] taak ons zoo ruims*oots heeft opgelev]d1 geeft mo$ om 9 de &]e1 wa>9 de sympa?ie onz] l&g5oot5 ons niet m9d] kra*tdadig /eunt1 met friss*5 ijv] te volh>d54 ,leid51 #d ,febru>i #ahfe4 ,m4 ,d4 ,v4 ,door de groote belang/ell+ van het publiek 9 de zaak d] spell+h]zi5+ is b9n5 we9ige wek5 e5 h]druk onz] ,grondbeg9sel5 noodzakelijk geword54 ,wij hebb5 van deze geleg5heid gebruik gemaakt1 om hi] en da> enkele uitdrukk+5 te wijzig51 en tev5s bij e5 pa> punt5 ons gevoel5 nad] te /av51 na> aanleid+ d] b$5k+51 onlangs van e5e gea*te zijde da>teg5 9 het midd5 gebra*t1 die voor 't ov]ige deels 9 het jong/e /uk van d5 ,taalgids bre$] zijn beantwoord1 deels 9 de volg5de numm]s zull5 beantwoord word54 ,buit5 dit we9ige is deze uitgave aan de vorige gelijk geblev54 ,leid51 #d ,juli #ahfe4 ,m4 ,d4 ,v4 ,deze d]de druk is door mij opnieuw h]zi51 wa> het noodig s*e5 gewijzigd1 en met de twe$e uitgave van onze ,woord5lij/ 9 ov]e5/emm+ gebra*t4 ,leid51 #cj ,sept4 #ahgb4 ,m4 ,d4 ,v4 ,,inh\d4 ,,e]/e ,,afdeel+4 ,ov] de natuur en het doel van het s*rift1 #a-cb ,blz4 #a ,de algeme5e spelregels en hunne ond]l+e v]h\d+1 #cc-gb #aa ,,twe$e ,,afdeel+4 ,de bijzond]e spelregels1 wa>omtr5t v]s*il van gevoel5 be/aat #cc ,de kl9k]s1 #gc-ia #cc ,de m$ekl9k]s1 #ib-acb #eh ,de sam5/ell+51 #acc-bab #aaf ,welke woord5 en uitdrukk+5 moet5 aane5 ges*rev5 word58 #acd-aec #aaf ,gebruik van het koppelteek51 #aed-afj #ace ,hoe te h&el5 met de v]b9d+sklank5 tuss*5 de twee l$5 e5] sam5/ell+8 #afa-bab ,blz4 #aci ,de inlass*+ d] v]b9d+s-n1 #ahj-bjf #aea ,de v]b9d+s-n a*t] sub/antiev5 als teek5 van d5 zwakk5 g5itief1 #ahb-ahg #aed als teek5 van het me]v\d1 #ahh-aig #aei a*t] bijvoeglijke woord51 #aih-bja #agb a*t] w]kwoord51 #bjb1 #bjc #agd als invoegsel voor de welluid5dheid1 #bjd-bjf #agf ,de inlass*+ d] v]b9d+s-s1 #bjg-bab #agh ,de v]b9d+s-s als teek5 van d5 twe$5 naamval a*t] zelf/&ige naamw41 #bjh #agh als teek5 van het me]v\d1 #bji #ahj als teek5 van d5 twe$5 naamval a*t] bijvoeglijke woord51 #baj1 #baa #aha als invoegsel voor de welluid5dheid1 a*t] /amm5 van w]kwoord51 #bab #aha ,ov]zi*t ov] de regels d] sam5/ell+1 #bac #ahb ,de spell+ d] ba/a>dwoord51 #bad-bef #ahf ,ov] het v]deel5 d] woord5 9 lett]grep51 #beg-bgj #bag ,toevoegsel 7ov] de v]kle9woord5 van sam5getrokk5 vorm51 wa>uit e5e d is uitge/oot57 #bbg ,nas*rift #bbi ,zaakregi/] #bca ,woord5lij/ #bdf ,,e]/e ,,afdeel+4 ,ov] de natuur en het doel van het s*rift4 #a4 ,het d5k5 is e5e w]k+ en als zoodanig voorbijga&e4 ,g$a*t5 h\d5 op te be/aan1 zoodra zij g$a*t zijn2 m5 kan ha> ge5e duurzaamheid gev53 ze kunn5 alle5 opnieuw g$a*t1 h]haald1 g]eproduce]d word54 ,ook door reproductie kom5 zij t] k5nis van &]54 ,e5 hoord] is v]pli*t de g$a*te van d5 sprek] bij zi* zelv5 te d5k51 ha> op zijne wijze te reproduce]52 doet hij zulks niet1 is hij afgetrokk51 vormt hij bij zi* zelv5 &]e g$a*t51 dan kom5 die van d5 sprek] niet tot zijne k5nis4 ,het geheug5 /elt ons dikwijls 9 /aat e5e g$a*te van vroeg] te h]nieuw51 ma> ook ev5 dikwijls s*iet het da>9 te kort4 ,d]halve1 wie lat] met volkom5 zek]heid wet5 wil1 wat hij e5maal heeft g$a*t1 zond] dat hij zi* op het feilba> geheug5 behoeft te v]lat51 heeft e5 middel1 e5 blijv5d iets1 noodig1 dat hem 9 /aat /elt zijne vroeg]e g$a*te opnieuw te d5k54 ,is dit op zi* zelf be/a& middel1 ond] d5 vorm van e5 brief ( boek1 v]vo]ba>1 dan kan het tev5s voor afwezig5 di55 als aanleid+ om zi* dezelfde g$a*t5 te vorm54 ,wanne] het middel 9 zi*tb>e teek5s be/aat1 heet het s*rift4 #b4 ,de aanleid+ tot reproductie van g$a*t5 kan op twee wijz5 zi*tba> gegev5 word53 a7 door de voor/ell+51 wa>uit de g$a*t5 be/aan1 deels na> de natuur deels symbolis*1 af te beeld52 b7 door de woord51 wa>m$e zij g$a*t zijn1 door teek5s voor te /ell54 ,9 het laat/e geval heet het middel woords*rift ( e5v\dig s*rift4 ,wanne] 9 het woords*rift e5e geheele lett]greep door n teek5 voorge/eld wordt1 noemt m5 het syllab5s*rift2 do* wanne] de woordklank5 9 hunne ondeelb>e be/&deel51 9 lett]klank51 opgelo/1 en i$]e zoodanige lett]klank door e5 afzond]lijk teek5 voorge/eld wordt1 dan heeft m5 lett]s*rift4 ,de mee/e bes*aafde tal5 hebb5 lett]s*rift aang5om51 ma> niet alle hebb5 het beg9sel consequ5t volgeh\d54 ,da> het ,n$]l&s* de x1 die twee ondeelb>e deel51 k en s1 te gelijk voor/elt1 niet me] 9 e*t ,n$]l&s*e woord5 bezigt1 kan m5 zegg51 dat het e5 zuiv] lett]s*rift heeft4 #c4 ,de eig5lijke woord5 zijn klank51 d4i4 golv+5 d] lu*t1 die het trommelvlies do5 trill5 en zoodo5de de gehoorz5uw5 a&o52 zij zijn dus ook w]k+51 die ev5m9 als de g$a*t5 duurzaamheid hebb51 ma> telk5s opnieuw geproduce]d moet5 word54 ,het lett]s*rift is de aanwijz+1 hoe e5 woordklank door de spann+ en beweg+ d] spraakw]ktuig5 moet word5 voortgebra*t4 #d4 ,e5 woord behoeft niet altijd uitgesprok5 te word53 bij het /ille d5k5 en het onhoorb>e lez5 /elt m5 zi* d5 klank sle*ts voor1 gelijk m5 zi* e5 geheel muziek/uk voor/ell5 kan4 ,dit voor/ell5 is1 als alle d5k51 insgelijks e5e voorbijga&e w]k+1 e5e w]k+ van d5 gee/1 tot welk] reproductie het lett]s*rift ev5ze] als tot het luide uitsprek5 aanleid+ geeft4 #e4 ,de zi*tb>e voor/ell+ van e5 woord door lett]teek5s wordt insgelijks woord g5oemd4 ,e5 woord komt d]halve ond] drie v]s*ill5de vorm5 voor3 als w]kelijke klank1 als voorge/elde ( g$a*te klank1 en als afgebeelde ( afgeteek5de klank4 ,m5 heeft dus gesprok5e1 g$a*te en ges*rev5e woord52 de beteek5is1 die 9 alle drie de gevall5 dezelfde is1 maakt d5 geme5s*appelijk5 b& uit1 welke de drie vorm5 ( toe/&5 tot n zelfde woord maakt4 ,de gesprok5e woord51 de hoorb>e klank51 zijn en blijv5 de oorspronkelijke1 eig5lijke woord51 wa>van de g$a*te en ges*rev5e bloote navolg+5 ( kopien zijn4 #f4 ,da> het s*rift de aanleid+ moet zijn om de woordklank5 te reproduce]51 zal e5 ges*rev5 woord moet5 be/aan 9 de opgave van al de be/&deel5 van d5 woordklank1 g]angs*ikt 9 de volgorde1 wa>9 zij ond] het uitsprek5 v]e5igd word54 #g4 ,de natuur van het lett]s*rift br5gt d]halve m$e1 dat het doel van het s*rijv51 namelijk de reproductie van g$a*t51 aanvankelijk al?ans1 sle*ts langs e55 omweg b]eikt wordt4 ,wie le]t lez51 moet het ges*rev5 woord luide uitsprek51 en e]/ de door hem uitgesprok5 en tev5s door hem gehoorde klank v]wekt bij hem de da>aan v]bond5 voor/ell+4 ,dezelfde noodzakelijkheid om h>dop te lez5 blijft be/aan bij alle li$51 die sle*ts zeld5 lez54 ,e5 geoef5d lez] e*t] behoeft di5 omweg niet me] te mak53 e5 ges*rev5 woord v]wekt bij hem onmiddellijk de voor/ell+ van d5 woordklank en tev5s die van het b$oelde voorw]p1 de b$oelde ho$anigheid1 w]k+ ( betrekk+4 ,de onmiddellijke v]b9d+ van het s*rift met zijne beteek5is ont/aat no*tans bij i$] individu1 behalve bij do(/omm51 e]/ nadat de woordklank e5 g]uim5 tijd het v]b9d5de middel is gewee/4 ,do(/omm5 kom5 tot de v]b9d+ van e5 ges*rev5 woord met zijne beteek5is alle5 door het kun/matig ond]wijs van p]son51 bij wie die v]b9d+ langs d5 bes*rev5 weg is tot /& gebra*t4 ,e5e maats*appij van l\t] do(/omm5 z\ ge5 lett]s*rift hebb5 kunn5 uitd5k54 #h4 ,de p]iode d] woords*epp+ is re$s voor eeuw5 geslot52 nieuwe woord5 word5 alle5 uit re$s be/a&e /( gevormd4 ,het le]5 sprek5 van het k9d be/aat dus 9 het le]5 naboots5 van de woordklank51 die het oud]5 hoort uitbr5g51 en het sprek5 van oud]5 is niets &]s dan e5e reproductie van dezelfde klank51 is en blijft dus e5e naboots+4 #i4 ,da> nu de gehoor- en spraakorgan5 bij ge5e twee individun volkom5 gelijk zijn1 hoort i$] op zijne eig5e wijze &]5 de woord5 uitbr5g51 en spreekt hij ze op zijne eig5e wijze--soms ze] gebrekkig--na4 ,v&a> dat de individun aan hunne spraak ond]k5ba> zijn4 #aj4 ,do* nietteg5/a&e dit p]soonlijke ond]s*eid 9 het sprek51 be/aat er t5 gevolge d] naboots+ e5e groote ov]e5/emm+ 9 de uitspraak d] inboorl+5 van hetzelfde dorp1 dezelfde /ad1 hetzelfde gewe/4 ,deze ov]e5kom/ ond]l+ en het v]s*il met de uitspraak van v]d] afgeleg5 plaats5 en /rek5 v]oorzak5 de ond]s*eid+ van de zoog5oemde plaatselijke en gewe/elijke tongvall51 dialect54 #aa4 ,bes*aafde li$51 die e5e me] zorgvuldige opvo$+ hebb5 g5ot51 wi] gehoor me] v]fijnd1 wi] spraakorgan5 me] geoef5d zijn1 sprek5 doorgaans za*t] en lieflijk] dan de m9d] bevoorre*te /&54 ,da>door komt bij h5 het eig5a>dige1 dat d5 tongval van de plaats hunn] inwon+ k5m]kt1 m9d] s*]p uit1 zoodat het v]s*il d] dialect5 groot5deels wegvalt4 ,op die wijze ont/aat er e5e zoog5aamde algeme5e bes*aafde uitspraak1 die het gans*e l& door1 naa/ de gewe/elijke1 m9 ( me] he]s*5de is4 ,en doordi5 bes*aafde li$51 vooral 9 ges*rifte1 zi* t5 behoeve d] duidelijkheid doorgaans on?\d5 van woord51 die uitsluit5d 9 hunne woonplaats 9 gebruik en eld]s onbek5d zijn1 vormt zi* nev5s de taal des volks e5 nieuwe taalvorm1 wa>9 de bes*aafde uitspraak he]s*t1 en die als e5 afzond]lijk dialect1 dat d] bes*aafde /&51 te bes*\w5 is4 ,voor zoov]re dit dialect zi* 9 ges*rifte op5ba>t1 noemt m5 het de s*rijf- ( boek5taal4 #ab4 ,wanne] zi* 9 e5e taal e5maal zulk e5e bes*aafde uitspraak heeft geve/igd1 maakt het eig5a>dige van e5 dialect1 als het wat /]k uitkomt1 mee/al e5 m9 ( me] onaang5am5 indruk op d5 bes*aafd5 hoord]2 vooral wanne] 9 de plaats zijn] geboorte ( langdurige inwon+ e5 &]e tongval he]s*t4 ,deze om/&igheid heeft bij alle bes*aafde volk5 aan de bes*aafde uitspraak e5e hooge wa>de gegev5 en de dialect5 9 dezelfde mate 9 a*t+ do5 dal54 ,uit zijn5 a>d /aat het algeme5e hoog] dan het bijzond]e en moet het bijzond]e voor het algeme5e wijk51 9 de taal en de taalkunde zo[el als 9 de maats*appij en de /aa?ui%\dkunde4 #ac4 ,e5e zuiv]e uitspraak is v]s*ill5d van e5e bes*aafde uitspraak4 ,sommige li$5 kunn5 uit ho(de van organis*e gebrek5 ( uit gemis aan oef5+ enkele be/&deel5 van woord5 niet duidelijk ond]s*eid51 en mee/al t5 gevolge da>van1 niet go$ uitsprek52 dez5 hebb5 dan e5e gebrekkige uitspraak4 ,wie i$]5 lett]klank zoo uitbr5gt1 als door het me]5deel d] natie ges*i$t1 heeft e5e zuiv]e uitspraak4 ,onbes*aafd5 kunn5 9 we]wil van ru:eid en gr(heid 9 hunne spraak e5e zuiv]e1 bes*aafd5 omgeke]d e5e gebrekkige uitspraak hebb54 ,e5e uitspraak kan1 9 zoov]re zij gebrekkig is1 natuurlijk niet als e5 be/&deel d] algeme5e bes*aafde uitspraak g]ek5d word54 #ad4 ,(s*oon het s*rift1 als de zi*tb>e voor/ell+ d] spraak1 zi* na> deze moet ri*t5 en van ha> afhankelijk is1 w]kt het desniettem9 op ha> t]ug en heeft het omgeke]d invlo$ op de spraak en zelfs op de geheele taal4 #ae4 ,imm]s1 da> het s*rift de woord5 9 hunne be/&deel5 ontle$ moet voor/ell51 noodzaakt het 9 de e]/e plaats d5 s*rijv] elk woord1 dat hij s*rijv5 wil1 9 zijne deel5 op te loss5 en deze1 behoorlijk a*t] elk&] g]angs*ikt1 voor te /ell54 ,v]volg5s geeft het d5 lez] deel voor deel 9 de v]eis*te volgorde te zi51 en noodzaakt het hem die deel5 zelf sam5 te voeg54 ,zoodo5de br5gt het s*rift de be/&deel5 en d5 vorm d] woord5 tot het bewu/zijn d] lez]s en s*rijv]s4 ,die bewu/e k5nis d] deel5 maakt1 dat m5 ze bepaald] articule]t1 aan i$] bet] zijn eis* geeft1 en dus ook duidelijk] spreekt4 ,het ontl$5 d] woord5 en het w$] sam5voeg5 hunn] be/&deel5 ges*i$t bij geoef5de s*rijv]s en lez]s met groote snelheid en onbewu/4 ,die va>digheid ont/aat e*t] alle5 door langdurige bewu/e oef5+ en wordt sle*ts gevond5 bij h51 die de woord5 nauwkeurig k5n51 d4i4 bij dezulk51 op wie het s*rijv5 en lez5 de hi] b$oelde uitw]k+ re$s gehad heeft4 #af4 ,da> m5 ond] het lez5 altijd m9 ( me] ov]e5kom/ig het ges*rev5e uitspreekt1 bevord]t e5e e5p>ige spell+1 die met de bes*aafde uitspraak 9 ov]e5/emm+ is1 noodw5dig de e5heid 9 het sprek5 en de uitbreid+ d] bes*aafde uitspraak ond] de m9d]e /&54 ,omgeke]d kan het s*rift ook /rekk5 om de uitspraak te b$]v54 #ag4 ,doordi5 het s*rift iets voortdur5ds is1 wa>na> m5 zi* 9 het lez5 en da>door ook 9 het sprek5 m9 ( me] regelt1 geeft het me] be/5digheid aan de taal2 het kan wel is wa> de langzame v]&]+1 wa>aan i$]e lev5de taal ond]worp5 is1 niet v]h9d]51 ma> het beho$t ha> voor e5 al te snel v]loop4 #ah4 ,het s*rift1 e5 blijv5d iets1 geeft de woord5 9 v]s*ill5de vorm51 betrekk+5 en ope5volg+5 te zi54 ,zoodo5de /elt het d5 belang/ell5de 9 /aat die ond]s*eid5e vorm51 betrekk+5 en ope5volg+5 op zijn gemak te bes*\w5 en te v]gelijk51 en de wett5 op te m]k51 volg5s welke de woord5 v]&]51 gebruikt en g]angs*ikt word54 ,blootelijk g$a*te ( gesprok5 woord5 kunn5 niet word5 va/geh\d5 en zijn da>door moeilijk] wa> te nem5 en te v]gelijk54 #ai4 ,da> alle k5nis van iets alle5 kan word5 v]kreg5 door dat iets met &]e d+5 te v]gelijk51 en alle5 het s*rift tot e5e behoorlijke v]gelijk+ d] woord5 ond]l+ 9 /aat /elt1 moet het bes*\wd word5 als de aanleid5de oorzaak tot het nad5k5 ov] de taal en als de onmisb>e voorwa>de van alle wet5s*appelijke taalk5nis4 #bj4 ,de gee/ kan alle5 g$a*t5 die hij begrijpt 9 zi* opnem5 en bew>54 ,tot het re*te v]/& e5] g$a*te is noodig1 dat de gee/ i$]e voor/ell+1 die er 9 voorkomt1 van alle &]e ond]s*eidt1 en ha> plaat/ bij &]e voor/ell+51 die van d5zelfd5 a>d zijn1 ha> kunn5 opheld]5 en duidelijk mak54 ,dit ond]s*eid5 d] voor/ell+5 en ha> opnem5 9 de klasse1 wa>toe zij behoor51 heet app]cipie]54 ,app]ceptie is d]halve vol/rekt noodig tot het v]/aan e5] g$a*te4 ,app]cipie]5 is de algeme5e uitdrukk+ voor hetge5 9 het dagelijks* lev5 nu e5s le]5 k5n51 dan ond]k5n51 dan h]k5n5 heet4 ,da> e5 woord e5 klank is1 wa>aan e5e beteek5is is v]bond51 en dus als het w>e uit twee deel5 be/aat1 v]eis*t het e5e dubbele app]ceptie2 e]/ moet m5 d5 klank h]k5n51 en v]volg5s zijne beteek5is wet5 te re*t te br5g54 #ba4 ,het s*rift1 als iets zi*tba>s1 is aan de app]ceptie d] woord5 bevord]lijk1 wanne] het hetzelfde woord /e$s op dezelfde wijze voor/elt1 de gelijkluid5de woord5 v]s*ill5d spelt1 en door e5e v]/&ige keus van lett]s aan &]e woord5 van v]wante beteek5is h]9n]t4 ,m5 d5ke hi] aan lijd5 en leid51 nog en no*4 ,de spell+ lijd5 met ij br5gt m9 ( me] 9 de g$a*t5 al de v]s*ill5de voor/ell+51 die aan lijd]1 lijdzaam1 lijdelijk enz4 v]bond5 zijn1 en /elt d5 lez] da>door 9 /aat het woord z op te vatt5 als op het oog5blik v]eis*t wordt4 ,e5e v]ke]de spell+ kan omgeke]d de app]ceptie belemm]51 b4v4 wanne] m5 lijd5 met ei spelt en zoodo5de aan leid51 leid+1 leidsman1 leid/] doet d5k54 #bb4 ,indi5 aan het s*rift e5 zoo groote invlo$ op de taal moet toeges*rev5 word51 indi5 het ook het opnem5 d] g$a*t5 kan bevord]5 ( v]trag51 dan v]di5t de wijze1 hoe m5 s*rijft1 e5 voorw]p van ern/ige ov]weg+ uit te mak54 #bc4 ,de wijze wa>op e5e taal ges*rev5 wordt1 heet h>e ,spell+4 ,ook het ho(ddeel h>] grammatica1 dat de wett5 en voors*rift5 bevat1 wa>aan m5 bij het s*rijv5 gehoorzaamt1 wordt de ,spell+ g5oemd4 ,door e5e wet v]/aat m5 9 de wet5s*app5 niet e5 bevel1 door e5ige autoriteit uitgeva>digd1 ma> e5 volz9 ( =mule1 die de wijze uitdrukt1 wa>op e5e w]k+ volg5s h>5 a>d ges*i$t4 ,spell+wett5 zijn d]halve zulke =mules1 wa>9 de wijze van spell+ wordt opgegev51 voor zoov]re die uit het wez5 en het doel van het s*rijv5 voortvloeit4 #bd4 ,de spell+wett5 zijn deels noodw5dige uitvloeisels van het wez5 en de natuur van het s*rift 9 het algeme5 en van het eig5a>dige d] bijzond]e taal2 deels be/aan zij 9 m9 ( me] willekeurige voors*rift51 die door e5e langdurige gewoonte 7usus7 kra*t van wet hebb5 gekreg5 en niet me] te v]&]5 zijn4 ,de e]/g5oemde soort5 noemt m5 de algeme5e1 de laat/e de bijzond]e spelregels4 #be4 ,wanne] e5 aantal bijzond]e regels ond] n5 algeme5]5 ( hoog]5 regel kunn5 gebra*t word51 die kan word5 bes*\wd als e5 aang5om5 grondbeg9sel wa>uit de bijzond]e regels zijn afgeleid1 dan v]di5t dat hoog]e grondbeg9sel insgelijks d5 naam van algeme55 spelregel4 #bf4 ,da> de spell+ aanvankelijk voor e5 groot g$eelte van het go$dunk5 d] e]/e s*rijv]s afh+1 s*ijn5 de bijzond]e spelregels na> willekeur v]&]d en e5 spell+/elsel tot e5 hoog5 trap van volmaak!id gebra*t te kunn5 word54 ,dat v]&]5 is e*t] ind]daad sle*ts mogelijk bij voors*rift51 die ma> e5ige we9ige woord5 betreff51 wi] toepass+ d]halve hoog/ zeld5 gevord]d wordt1 en welke di5t5gevolge niet e5s held] 9 het bewu/zijn van het volk ligg54 ,ma> heeft e5 regel e5 uitgebreid gebi$1 betreft hij e5 groot aantal woord51 is dus zijne toepass+ door gewoonte e5e twe$e natuur geword51 dan geeft e5e wijzig+ van di5 regel aan het geheele s*rift e5 &]1 e5 vreemd voorkom51 dat het oog kwet/1 zoolang het er niet aan gew5d is2 da>om zijn vel5 niet te beweg5 om die v]&]+ toe te pass51 dewijl dit gelijk z\ /aan met het aflegg5 e5] oude gewoonte4 ,veelomvatt5de h]vorm+5 v9d5 nimm] +ang bij e5 geheel volk1 ma> v]deel5 de s*rijv5d5 9 p>tij51 en v]brek5 ( v]h9d]5 de w5s*elijke e5p>igheid van spell+4 #bg4 ,de grammaticus heeft d]halve de spell+ te bes*\w5 als e5 be/a& en gegev5 iets1 wa>aan hij niets wez5lijks v]mag te v]&]54 ,wil hij v]/&ig zijn1 dan neemt hij de spell+ aan1 die algeme5 ( door de groote me]d]heid gevolgd wordt2 omdat hij1 &]s h&el5de1 zijn doel to* miss5 en de zaak niet v]bet]51 ma> veele] v]]g]5 z\4 #bh4 ,e5 volkom5 rationeel en consequ5t spell+/elsel is e5 ideaal1 hetwelk1 v]wez5lijkt1 to* sle*ts ze] kort5 tijd zijne hooge voortreffelijkheid z\ beh\d51 doordi5 de taal onafgebrok5 v]&]t1 en de spell+ die langzame v]&]+5 niet op d5 voet volg5 kan1 v]mits deze e]/ na e5ig tijdsv]loop duidelijk k5ba> word54 #bi4 ,do* het volg5 van de be/a&e spell+ br5gt niet noodw5dig m$e1 dat de grammaticus jui/ alle gebrek5 en onregelmatigh$5 m$e moet ov]nem54 ,wanne] hij willekeurige uitzond]+5 op geldige regels opm]kt1 onregelmatigh$5 9 het s*rijv5 van enkele woord51 wa>voor ge5e r$51 hoe ook g5aamd1 is te ontdekk51 ma> die k5nelijk aan onkunde ( aan e5e v]ke]de toepass+ van v]/&ige en erk5de regels zijn toe te s*rijv51 dan kan niem& hem euvel duid51 dat hij zijn bet] inzi*t volgt4 ,dan is het veele] zijn pli*t &]5 op die we9ige gebrek5 opm]kzaam te mak51 en door zijn voorbeeld m$e te w]k5 om het spell+/elsel zooveel mogelijk te zuiv]54 #cj4 ,de mee/e d] hi] b$oelde alle5/a&e gebrek5 word5 aangetr(f5 9 onopgem]kte1 bijna v]get5 woord51 die 9 de algeme5e s*rijf- en boek5taal zeld5 word5 gebruikt en da>door aan de a&a*t d] taalkundig5 ontsnapt zijn4 ,die onregelmatigh$5 zijn ont/aan f doordi5 m5 d5 regel voorbijzag1 wa>ond] het woord behoort2 f doordi5 m51 d5 a>d van het woord misk5n5de1 e5 v]ke]d5 regel volgde2 f doordi5 m5 d5 regel zelv5 v]ke]d opvatte en toepa/e4 ,de v]bet]+ d] spell+ van zoodanige woord51 wa>bij f ge5e f e5e v]ke]de toepass+ van regels plaats _h1 kan aan ge5 bezwa> ond]hevig zijn no* groot5 teg5/& v9d51 omdat zij betrekkelijk we9ig 9 getal zijn en1 op we9ige uitzond]+5 na1 zeld5 gebruikt word54 #ca4 ,groot]e moeilijkh$5 b>5 die woord51 die vol/rekt niet onopgem]kt zijn geblev51 ma> wi] s*rijfwijze tot de betwi/e punt5 behoort4 ,hi] moet de grammaticus e5e keus do52 en wat zal hem bij zijne keus be/ur58 ,wanne] e5e d] beide v]s*ill5de s*rijfwijz5 9 e5e d] categorien van de bov5 b$oelde onopgem]kte woord5 valt1 wanne] f het woord f de regel v]ke]d is opgevat1 dan behoeft hij niet te weifel52 ma> hoe te h&el51 wanne] voor beide spell+5 geldige r$55 zijn aan te vo]58 ,9 dit geval blijft er natuurlijk niets &]s ov]1 dan de teg5/rijdige regels aan de algeme5e spell+wett5 te toets5 en die spell+ aan te nem51 welke blijkt door e5e hoog]e wet te word5 voorges*rev54 #cb4 ,uit het gezegde volgt1 dat het vr alles noodzakelijk is de algeme5e spell+wett5 ( spelregels 9 oog5s*\w te nem5 en hunne ond]l+e v]h\d+ op te mak5 en te bepal54 ,dit kan ges*i$51 wanne] m5 die wett5 uit het wez5 en de natuur d] spell+ afleidt4 ,de algeme5e spelregels en hunne ond]l+e v]h\d+4 #cc4 ,het s*rift is1 als uitg$a*t middel1 e5 kun/product1 dat aanvankelijk door d5 wil des m5s*5 bepaald w]d en da>van /e$s afhankelijk blijft4 ,als zoodanig re$s behoort het ond]worp5 te word5 aan de voors*rift5 d] ,ae/hetica4 ,die ond]w]p+ blijkt e5e vol/rekte noodzakelijkheid te zijn1 wanne] m5 9 aanm]k+ neemt1 dat het s*rift invlo$ heeft op de uitspraak en tev5s de zi*tb>e vorm is1 wa>ond] e5 aantal voorw]p5 van kun/ 7dit woord 9 hoog]5 z9 g5om571 namelijk alle voortbr5gsel5 d] di*tkun/ en d] welsprek5dheid1 zi* v]toon54 ,het s*rift kan ind]daad bevord]lijk ( h9d]lijk zijn voor het v]wekk5 van het s*oonheidsgevoel4 #cd4 ,het is de be/emm+ van het s*rift niet1 het s*oonheidsgevoel te /reel51 het be/aat e5ig en alle5 voor e5 practis* doel1 dat geheel buit5 het s*rift zelf ligt4 ,dit bepaalt de eis*51 die de ae/hetica aan het s*rift /ell5 mag4 ,doelmatigheid is di5t5gevolge de e]/e1 de ho(deig5s*ap1 wa>uit alle &]e moet5 voortvloei5 en wa>aan zij moet5 ond]worp5 zijn4 #ce4 ,de ov]ige voors*rift5 d] ae/hetica1 die niet alle re*t/reeks uit de doelmatigheid kunn5 afgeleid word51 zijn me] negatief dan positief2 zij v]bi$5 sle*ts wat het s*oonheidsgevoel kwets5 kan4 ,dit nu wordt bele$igd1 behalve re$s door ondoelmatigheid1 ook door onregelmatigheid1 onwa>heid en wanluid5dheid4 ,door onwa>heid is hi] te v]/aan gebrek aan ov]e5/emm+ tuss*5 het afgebeelde en de afbeeld+1 namelijk tuss*5 de woordklank5 en het s*rift2 ook de doelmatigheid vord]t die ov]e5/emm+4 ,het s*rift kan wel niet zelf wanluid5d zijn1 ma> het kan aanleid+ gev5 tot e5e onwelluid5de uitspraak1 wat natuurlijk zooveel do5lijk moet v]m$5 word54 #cf4 ,de ae/hetica eis*t d]halve van de spell+ doelmatigheid1 regelmatigheid1 wa>heid en welluid5dheid1 dat wil zegg5 ov]e5/emm+ 7h>monie7 tuss*5 de middel5 en het doel1 tuss*5 de middel5 ond]l+1 tuss*5 de afbeeld+ en het afgebeelde1 tuss*5 het s*rift en e5e welluid5de uitspraak4 #cg4 ,het doel van het s*rift is het v]oorzak5 e5] reproductie van g$a*t51 dus het v]oorzak5 e5] w]k+ van d5 gee/4 ,de a>d van het doel v]wij/ d]halve de spell+ na> de less51 die de ,psy*ologie aanga&e de reproductie d] g$a*t5 geeft4 #ch4 ,wij hebb5 re$s bov5 gezi51 dat g$a*t5 niet begrep51 niet 9 d5 gee/ opg5om5 word51 wanne] de app]ceptie d] voor/ell+51 wa>uit zij be/aan1 a*t]wege blijft4 ,de psy*ologie legt d]halve aan de spell+1 zal zij zoo doelmatig mogelijk zijn1 als pli*t op1 de app]ceptie1 zooveel 9 ha> v]mog5 is1 te bevord]54 #ci4 ,da> alle sprek5 e5e naboots+ d] bes*aafde uitspraak behoort te wez51 en het s*rift 9 de e]/e plaats de aanwijz+ tot het sprek5 is1 moet5 de ges*rev5 woord51 zull5 zij aan hun doel beantwoord51 de bes*aafde uitspraak v]teg5woordig54 ,op dit v]eis*te b]u/ de spelregel1 di5 m5 d5 ,regel d] bes*aafde ,uitspraak pleegt te noem54 #dj4 ,de ,regel d] bes*aafde ,uitspraak zal nag5oeg aldus luid53 ,/el 9 uw s*rift de bes*aafde uitspraak voor2 d4i4 geef door lett]teek5s al de be/&deel5 op1 die 9 e5 woord gehoord word51 wanne] het door bes*aafde li$5 zuiv] wordt uitgesprok52 en kies 9 gevall51 wa>9 de jui/e uitspraak niet kan word5 voorge/eld1 het naa/bijkom5de lett]teek54 a4 ,de b$oel+ d] woord5 bes*aafd en zuiv] is duidelijk4--,de bep]k+ van d5 regel tot het volg5 van de bes*aafde uitspraak ziet natuurlijk alle5 op die woord51 wa>van naa/ de betrekkelijk algeme5e1 d4i4 door het gans*e l& bij vel5 en jui/ bij de bes*aafd/5 gebruikelijke uitspraak nog e5e plaatselijke ( gewe/elijke be/aat4 ,de regel wil1 dat m5 alsdan de algeme5e uitspraak zal volg51 op grond1 dat het bijzond]e voor het algeme5e moet wijk51 en e5e s*rijfwijze1 die e5e sle*ts plaatselijke uitspraak voor/elt1 dikwijls niet ov]al z\ begrep5 word54--,van vele woord5 be/aat sle*ts ne1 en dus e5e vol/rekt algeme5e uitspraak2 deze is dan vanzelve tev5s de bes*aafde1 wa>op de regel doelt4 ,wanne] te*nis*e woord51 uitsluit5d bij kun/5a>s1 w]kli$5 enz4 9 gebruik1 ma> bij het algeme5 niet bek5d1 sle*ts op ne wijze word5 uitgesprok51 dan is deze vanzelve de normale4 ,do* word5 zij--doorgaans ba/a>dwoord5--v]s*ill5d uitgebra*t1 dan is natuurlijk de m9/ v]ba/]de als de bes*aafd/e te bes*\w54 ,zoo heet b4v4 het l$] a*t] 9 la>z5 ( s*o551 dat di5t om aan de hiel5 /evigheid te gev5 7fr4 contre=t71 bij de s*o5mak]s komfoor1 komfoord ( komfoort2 volg5s d5 regel moet de laat/e uitspraak1 mv4 komfoort5 door de spell+ voorge/eld word54 b4 ,het woord zuiv] moet di55 om aan e5e uitspraak1 die t5 gevolge van organis*e gebrek5 ( v]ke]de gewoont5 lett]s v]wisselt1 weglaat ( invoegt1 en dus onzuiv] is1 all5 invlo$ op de spell+ te ontzegg54 ,gemaakt1 p$ant1 lispel5d ( galm5d sprek5 is1 hoeze] ook af te keur51 iets &]s dan onzuiv] sprek54 ,zoolang 9 e5e gemaakte uitspraak dezelfde be/&deel5 word5 gehoord als 9 e5e natuurlijke1 heeft zij ge5 nadeelig5 invlo$ op de spell+4 ,wa>s*uw+5 da>teg5 behoor5 te huis 9 e5e ,uitspraakle] 7,or?opie71 niet 9 e5e ,spell+le] 7,or?ographie74 ,e]/ wanne] zij lett]s weglaat1 invoegt ( v]wisselt1 h\dt zij op zuiv] te zijn1 en v]lie/ zij het re*t om zi* 9 e5e spell+le] te do5 geld54 c4 ,de ,regel d] ,uitspraak vloeit geheel en onmiddellijk voort uit het wez5 en het doel van het s*rift4 ,hij is da>om de ho(d- en grondregel d] ,spell+4 ,alles wat met di5 regel /rijdt1 is tev5s /rijdig met het wez5 en de be/emm+ van het s*rift4 ,uit di5 ho(de kan hij wel door &]e regels v]kla>d en nad] bepaald1 ma> niet we]sprok5 word51 en is elke regel1 die teg5 dez5 /rijdt1 van het !oretis*e /&punt1 te v]w]p54 ,de practijk e*t] kan gewi*tige r$55 hebb5 om zoodanige regels1 wanne] zij e5maal be/aan1 als geldig te erk5n54 #da4 ,uit de v]h\d+ d] bes*aafde uitspraak tot de ov]ige dialect5 volgt1 dat alle5 zij besli/1 en dat de &]e dialect5 sle*ts 9 twijfela*tige gevall5 e5e raadgev5de /em kunn5 hebb54 ,wanne] e5e plaatselijke ( gewe/elijke uitspraak 9 /rijd is met de afleid+1 de regelmaat ( wel met e5ig5 &]5 regel1 uit di5 d] bes*aafde uitspraak afgeleid1 dan mag zij op de spell+ ge5 invlo$ oef554 ,de noodzakelijkheid dez] bepal+ vloeit re$s voort uit d5 /rijd d] dialect54 ,het is vanzelf onmogelijk gelijktijdig aan de eis*5 van alle te voldo52 en n bijzond] dialect te bevoorre*t51 v]bi$t de billijkheid4 #db4 ,bij e5e opp]vlakkige bes*\w+ s*ijnt e5e volkom5 nauwkeurige afbeeld+ d] bes*aafde uitspraak door het s*rift ze] w5s*elijk en ook wel mogelijk4 ,9 de practijk e*t] blijkt spo$ig1 dat het ondo5lijk is1 e5ig dialect1 welk ook1 volkom5 jui/ voor te /ell54 ,re$s t]/ond ziet m51 dat de eig5a>digh$5 9 de spraak d] bijzond]e p]son51 die ook 9 de bes*aafde uitspraak blijv5 be/aan1 onmogelijk kunn5 aang$uid word54 ,het s*rift /elt dus van niet n individu de uitspraak geheel nauwkeurig voor2 het kan uit zijn5 a>d sle*ts e5 middelweg h\d5 tuss*5 de individueele eig5a>digh$54 ,do* ook op dez5 weg ontmoet het s*rift bijna onov]komelijke zw>igh$5 9 de wijzig+5 d] mee/e lett]klank51 v]oorzaakt deels door d5 invlo$ d] naburige lett]s1 deels door hunne plaats vooraan1 a*t]aan ( 9 het midd5 d] woord54 a4 ,de lett]s1 bij welke die invlo$5 zi* het duidelijk/ do5 gevoel51 zijn de n en de za*te ond] de zoog5aamde v]wante m$ekl9k]s1 met "n de b1 d1 g1 v1 en z4 b4 ,de n kl9kt geheel &]s 9 zoon en mijn dan 9 tang en dank1 ( 9 franje1 kransje1 hondje4 c4 ,de b1 d1 g1 v1 en z word5 aan het e9de e5] lett]greep en 9 de nabuurs*ap van sommige &]e1 inzond]heid van s*]pe lett]s1 zze] v]s*]pt1 dat zij geheel ( nag5oeg als p1 t1 *1 f en s luid51 de v en z mee/al zelfs 9 f en s ov]gaan4 ,m5 v]gelijke be5 met s*ub1 krab1 hebt1 hebzu*t2 da> met raad1 gids en blijds*ap2 goot met oog1 oogt& en zegt2 vel met diev 7dief71 leevt 7leeft7 en ontvang52 zeel met leez 7lees71 vreezt 7vree/71 raadzaam en ontz9k54 d4 ,de g wordt geheel gewijzigd1 wanne] ha> 9 hetzelfde woord e5e n voorafgaat1 b4v4 9 tang1 hij z+t4 e4 ,bij &]e lett]s hebb5 veel fijn] wijzig+5 plaats1 die somtijds alle5 voor e5 geoef5d gehoor wa>neemba> zijn4 ,m5 v]gelijke de w 9 wijn1 flauw1 s*uw en s*uw]2 de s 9 saai1 /ijfsel en raadsel2 de m 9 man1 kom1 hemd1 en komt2 de l 9 l&1 /oel en melk2 de f 9 fraai en /raf2 de i 9 inkt en kon+4 #dc4 ,do* is het niet mogelijk de spraak 9 het s*rift volkom5 jui/ w$] te gev51 het is ook onnoodig en z\ buit5di5 ondoelmatig zijn4 ,e5e volkom5 jui/e afbeeld+ d] woordklank5 is onnoodig1 omdat m5 9 d5 regel s*rijft voor li$51 die de taal v]/aan en de uitspraak d] b$oelde woord5 k5n51 en die dus uit hunne k5nis het ontbrek5de wet5 aan te vull54 ,de wijzig+ d] lett]s volgt bij het sam5voeg5de uitsprek5 vanzelve en behoeft da>om niet aang$uid te word51 ev5m9 als 9 e5e *emis*e =mule de v]&]+ d] elem5t51 die door hunne v]m5g+ vanzelve ont/aat4 ,het doel van het s*rift wordt re$s b]eikt1 wanne] de lez] het b$oelde woord h]k5n5 kan4 #dd4 ,uit het gezegde 9 #i blijkt a priori1 en de ond]v9d+ le]t a po/]iori1 dat ge5 s*rift 9 /aat is om de w>e uitspraak e5] taal voor d5 vreemdel+ k5ba> te mak54 ,alle s*rijfwijz51 die uitsluit5d da>toe z\d5 moet5 /rekk51 zijn als vru*telooze pog+5 te v]w]p54 ,de spell+ mag niet gewijzigd word5 t5 behoeve van d5 vreemdel+4 #de4 ,e5e aan de uitspraak volkom5 adaequate spell+ z\ om v]s*ill5de r$55 ondoelmatig zijn4 a4 ,zij z\ voor vel5 het s*rijv5 onmogelijk mak54 ,imm]s1 indi5 m5 al de wijzig+51 die de lett]s t5 gevolge van h>e plaats en nabuurs*ap ond]gaan1 door het s*rift wilde uitdrukk51 dan z\ het alphabet met e5 aanzi5lijk getal lett]s moet5 v]groot1 ( er z\d5 diacritis*e teek5s moet5 uitg$a*t word54 ,het gebruik di] nieuwe lett]s ( teek5s z\ e5 fijn] oor v]eis*5 dan vel5 bezitt51 zoodat dez5 niet z\d5 wet51 welke teek5s te kiez54 b4 ,het z\ voor all51 zond] uitzond]+1 het s*rijv5 en lez5 noodeloos hoog/ moeilijk mak54 ,imm]s1 t5 gevolge d] vele wijzig+51 die de lett]s 9 v]s*ill5de om/&igh$5 ond]gaan1 z\d5 de voornaam/e woord5 d] taal1 namelijk al de v]&]lijke1 zi* telk5s ond] geheel v]s*ill5de vorm5 aan het oog v]toon54 ,ge5 vorm z\ zi* 9 het geheug5 pr5t51 en da>door z\ het gebruik d] vele lett]s en teek5s groote oplett5dheid v]eis*54 ,e5 geoef5de s*rijft ?ans zond] aan zijn s*rift te d5k52 de lett]s ontvloei5 als vanzelve aan zijne p54 ,zulks z\ dan onmogelijk wez54 ,wie s*reef1 z\ h>dop moet5 sprek5 om zi* zelv5 te belui/]51 t5 e9de d5 w>5 klank te kunn5 treff54 ,e5 lez] z\ altijd h>dop moet5 lez5 om het woord te hoor51 e] hij aan het ges*rev5e e5e voor/ell+ wi/ te v]b9d51 t]wijl ?ans e5 telk5s w$]ke]5de1 li*t h]k5b>e vorm hem 9 /aat /elt zi* het b$oelde woord te d5k54 c4 ,9 d]ivata z\ de vorm d] grondwoord51 9 composita de vorm d] sam5/ell5de deel5 noodeloos onk5ba> word5 gemaakt4 ,het s*rift z\ dus al de voordeel5 miss51 die e5 v]wijz5 op de etymologie d] woord5 kan oplev]54 #df4 ,de wa>heid1 dat het s*rift de uitspraak niet volkom5 jui/ behoeft voor te /ell51 geeft e*t] 9 ge55 deele de vrijheid om e5 geheel &]5 klank af te beeld51 dan 9 de bes*aafde uitspraak gehoord wordt1 al w>e het dat e5 &]e spelregel1 b4v4 die d] ,gelijkvormigheid1 zulk e5e afwijk+ s*e5 te vord]54 ,de ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak ov]he]s*t uit zijn5 a>d alle &]e regels2 da>om s*rijft m5 b4v4 kon9klijk1 afhankelijk1 gezo*t1 van kon+1 afhang5 en zoek52 gra*t voor graft1 van grav54 #dg4 ,(s*oon het doel van het s*rift door de e5v\dige opvolg+ van d5 ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak kan b]eikt word51 is die regel ge5sz9s voldo5de om 9 alle gevall5 tot ri*tsno] te di554 ,voore]/ to* doet de doelmatigheid /r5g]e eis*5 dan het sle*ts mogelijke b]eik5 van het doel4 ,zij wil1 dat e5 woord zoo vlug do5lijk1 en niet e]/ na lang wikk5 en weg51 met zek]heid h]k5d worde4 ,v]volg5s maakt de be/a&e toe/& van de taal en het lett]s*rift e5 aantal bijzond]e regels noodzakelijk1 die de keus uit zoog5aamde gelijkluid5de lett]teek5s moet5 bepal54 ,de ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak behoeft d]halve &]e regels ond] zi*1 die hem v]kl>5 en aanvull54 a4 ,de regelmatigheid z\ vord]51 dat m5 voor i$]5 lett]klank ma> n lett]teek5 _h1 en dat i$] lett]teek5 sle*ts ne wa>de bezat en altijd d5zelfd5 klank v]teg5woordigde4 ,de be/a&e toe/& beantwoordt 9 vele opzi*t5 niet aan die eis*54 b4 ,voore]/ zijn onze lett]teek5s niet voor het ,n$]l&s* uitg$a*t2 ons alphabet is van de ,latijn5 ontle5d1 en bezat re$s bij de ov]nem+ e5ige gelijkluid5de lett]s1 namelijk de i en y1 c en k1 c en s1 x en ks2 t]wijl ph1 ? en qu door ons gelijkge/eld word5 met f1 t en kw4 ,v]volg5s zijn e5ige oorspronkelijk ze] v]s*ill5de klank5 9 d5 mond van vel5 all5gs geheel gelijkluid5d geword51 wa>door sommige teek5s1 voor de zoodanig5 al?ans1 dezelfde wa>de hebb5 gekreg51 te wet5 de za*te e en o en de s*]pe ee en oo1 en de tweeklank5 ij en ei4 ,er zijn dus voors*rift5 noodig1 die de keus d] g5oemde lett]s bepal54 c4 ,dezelfde behoefte be/aat bij het kiez5 d] zoog5aamde v]wante m$ekl9k]s1 wanne] zij als sluitlett]s moet5 voorkom54 ,de za*te1 de b1 d en g1 word5 dan v]s*]pt en nad]5 zooze] tot de s*]pe1 tot de p1 t en *1 dat zij 9 de uitspraak niet me] van deze te ond]s*eid5 zijn4 d4 ,omgeke]d moet5 sommige lett]teek5s di55 om me] dan n5 klank voor te /ell52 gelijk blijkt t5 opzi*te van de a uit de v]gelijk+ van dg met dg52 van de e1 uit de1 bd en dg52 van de i1 uit pn1 ttel en z&ig enz4 e4 ,(s*oon het opg5oemde ev5ze] teg5 de doelmatigheid als teg5 de regelmatigheid a&ruis*t1 is er nag5oeg niets aan te v]&]54 ,vol/rekt ongeoorlo(d is het e*t] die gebrek5 uit l\t]e spitsvondigheid te v]me]d]51 door b4v4 aan e5 zelfde lett]teek5 noodeloos me] dan ne wa>de toe te k5n54 f4 ,de voors*rift51 die /rekk5 moet5 om e5 s*rijv] bij het kiez5 uit geheel ( nag5oeg gelijkluid5de lett]teek5s te be/ur51 zijn ho(dzakelijk gegrond op d5 twe$5 en d]d5 algeme55 spelregel1 op di5 d] ,gelijkvormigheid en di5 d] ,afleid+4 #dh4 ,wanne] e5 p]soon /e$s dezelfde kle$+ draagt1 en de exempl>5 e5] soort van voorw]p51 b4v4 w]ktuig51 /e$s d5zelfd5 vorm hebb51 dan zal m5 di5 p]soon en de soort1 wa>toe e5 voorw]p behoort1 li*telijk ov]al en ond] alle om/&igh$5 h]k5n54 ,het omgeke]de ges*i$t1 wanne] de p]soon geheel &]s gekle$ is en de g$aante van e5 voorw]p van d5 gewon5 vorm afwijkt2 de h]k5n+ heeft dan f 9 het geheel niet1 f e]/ na e5ig weifel5 plaats4 ,met de woord5 is het ev5zoo geleg54 ,wie het woord consequ5tie nooit &]s dan z gespeld heeft gezi51 zal e5ige oog5blikk5 9 twijfel /aan1 als hij konzekw5cy ges*rev5 v9dt4 ,op deze psy*ologis*e wa>heid /eunt de twe$e algeme5e spelregel1 die d] ,gelijkvormigheid1 welke 9 onze spell+ /e$s me] en me] is geerbi$igd geword54 #di4 ,de ,regel d] ,gelijkvormigheid luidt aldus3 ,geef1 zooveel de uitspraak toelaat1 aan e5 zelfde woord en aan i$] deel1 wa>uit het be/aat1 /e$s d5zelfd5 vorm1 wanne] da>door de h]k5n+ en jui/e opvatt+ van het woord kan bevord]d word54 ,de laat/e voorwa>de maakt het noodzakelijk d5 regel 9 twee deel5 te splits51 wa>van het e]/e de woord5 9 hun geheel1 het laat/e hunne be/&deel5 betreft4 ,de regel wordt dan3 a4 ,s*rijf hetzelfde woord1 zooveel de uitspraak en de v]buig+ ( v]voeg+ toelat51 /e$s met dezelfde lett]s4 b4 ,geef 9 afgeleide woord5 aan het grondwoord en 9 sam5ge/elde aan de sam5/ell5de deel51 zooveel de uitspraak toelaat1 /e$s di5zelfd5 vorm1 wa>ond] zij buit5 de afleid+ en sam5/ell+ voorkom52 wel te v]/aan1 indi5 die grondwoord5 ( deel5 nog als afzond]lijke woord5 9 gebruik zijn en dan dezelfde beteek5is hebb5 als 9 de afgeleide ( sam5ge/elde woord54 a4 ,ov]e5kom/ig het voors*rift a7 spelt m5 dag1 des dags1 t5 dage1 dag52 glad1 gladde1 gladd]1 glad/2 zeg1 zegt1 gezegd1 zegg52 niet da*1 des da*s2 glat1 glat/2 ze*1 ze*t1 gelijk oudtijds wel pla*t te ges*i$54 b4 ,ov]e5kom/ig het voors*rift b7 s*rijft m5 vijlsel van vijl52 v]leid+ van v]leid52 raadzaam van raad1 door aanhe*t+ van zaam2 ho(ddeel uit ho(d en deel2 niet veilsel1 v]lijd51 raatsaam1 ho(deel1 omdat de jui/e opvatt+ door de laat/e s*rijfwijze z\ belemm]d word54 c4 ,het voors*rift b7 ontraadt te spell5 we]eld voor w]eld1 ,duids* voor ,duits*1 di$s* voor diets1 begi*t voor bie*t1 omdat deze spell+1 hoewel door de afleid+ gebod51 teg5 &]e regels a&ruis*t1 en de woord5 we] 7man71 di$ ( duid 7volk71 gin 7zegg57 niet me] 9 gebruik zijn1 zoodat de beteek5is door het wijz5 op de grondwoord5 niet duidelijk] gemaakt1 ma> veele] v]dui/]d z\ word54 d4 ,de bepal+ zooveel de uitspraak toelaat is aan beide deel5 geme5 en /elt d5 geheel5 regel ond] di5 d] ,bes*aafde ,uitspraak4 ,zij v]bi$t te s*rijv53 &ba*t voor amba*t en ambt2 he]tog voor h]tog2 pa>lemo$] voor pa>lemo]2 gezoekt1 gekoopt1 voor gezo*t1 geko*t enz41 omdat die vorm5 met de uitspraak 9 /rijd en da>door onduidelijk zijn4 e4 ,m5 zie vooral niet voorbij1 dat de ge/elde regel groot5deels dezelfde is1 als die1 welk5 m5 gewoonlijk d5 ,regel d] ,afleid+ noemt4 ,imm]s1 ond] me]1 s*rijft hij ook voor1 de afleid+ 9 a*t te nem54 ,de b5am+ ,regel d] ,gelijkvormigheid v]di5t e*t] de voorkeur2 voore]/ omdat zij1 op de b$oel+ van d5 regel z9spel5de1 zijne /rekk+ bet] uitdrukt1 en ook het 9 a7 b$oelde omvat1 hetwelk door d5 naam ,regel d] ,afleid+ buit5geslot5 wordt2 en v]volg5s1 omdat m5 deze laat/e uitdrukk+ noodig heeft als de b5am+ van e5 &]5 regel1 die w]kelijk uitsluit5d op de afleid+ gegrond is4 f4 ,de ,regel d] ,gelijkvormigheid1 (s*oon eig5lijk de bevord]+ d] app]ceptie t5 doel hebb5de1 vult te gelijk me] dan ne leemte 9 d5 ,regel d] ,uitspraak aan1 doordi5 hij 9 vele gevall51 wa> deze niet besli/1 het gebruik d] m$ekl9k]s bepaalt4 ,dit heeft plaats1 wanne] de sluitlett]s d] v]&]lijke woord5 tot de v]wante m$ekl9k]s behoor51 en wanne] 9 afleid+5 en sam5/ell+5 twee gelijke ( v]wante m$ekl9k]s sam5treff52 v]gelijk bov5 a en b4 #ej4 ,wa> de ,regel d] ,gelijkvormigheid voor de bepal+ d] sluitlett]s te kort s*iet ( zijne toepass+ geheel nutteloos z\ zijn1 voornamelijk bij onv]buigb>e woord51 wi] vorm dikwijls ook niet uit de afleid+ blijkt1 is het rationeel die lett]s te kiez51 die het naa/ aan de uitspraak kom54 ,da> nu de za*te m$ekl9k]s aan het e9de d] woord5 geheel ( bijna aan de v]wante s*]pe gelijk word51 eis*t de ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak het gebruik d] s*]pe 9 de onv]buigb>e woord54 ,da>om de t 9 ooit1 voort1 voorts1 want1 de * 9 do*1 to*1 enz4 ,door onv]buigb>e woord5 7indecl9abilia7 word5 hi] v]/aan alle5 die woord51 die van nature onv]buigba> zijn1 als bijwoord51 voorzetsels1 voegwoord5 en tuss*5w]psels1 niet de zoodanige1 die tot e5e klasse van v]buigb>e woord51 als de zelf/&ige en bijvoeglijke naamwoord5 behoor5de1 alle5 door toevallige om/&igh$5 niet v]bog5 word54 ,het sub/antief 0 7c]a7 en het adjectief kwijt b4v4 behoor5 niet tot de indecl9abilia1 (s*oon beide ge5e v]buig+ ond]gaan4 #ea4 ,de doelmatigheid z\ nog e5 &]5 regel voors*rijv51 wi] opvolg+ de vlugge h]k5n+ d] woord5 ze] z\ bevord]5 en di5 m5 d5 ,regel d] ,ond]s*eid+ z\ kunn5 noem54 ,deze z\ eis*51 dat gelijkluid5de1 ma> 9 beteek5is v]s*ill5de woord5 7homoniem57 door de spell+ w]d5 ond]s*eid54 ,die eis* is e*t] 9 vele gevall5 vol/rekt onuitvo]ba>1 en z\ 9 &]e tot e5e geheel willekeurige spell+ aanleid+ gev51 wa>door bov5di5 mee/al teg5 &]e erk5de regels z\ word5 gezondigd4 ,het is b4v4 niet mogelijk arm 7niet rijk7 &]s te s*rijv5 dan arm 7li*aamsdeel72 het z\ do5lijk zijn zugt 7zw>e ademhal+7 te ond]s*eid5 van zu*t 7bege]te71 ma> hoe dan zugt ( zu*t 7ziekte7 als van beide v]s*ill5d te k5m]k58 ,wa>5 7koopgo$]57 en 7wij7 w>5 z\1 op zi* zelf bes*\wd1 kunn5 gaan1 ma> de aa /rijdt teg5 e5 erk5d5 regel1 t]wijl de willekeur hi]uit blijkt1 dat het ev5ze] mogelijk z\ zijn het e]/e w>5 met ne1 het twe$e met twee a's te s*rijv54 ,do* hoewel de ond]s*eid+ d] homoniem5 niet als regel kan voorges*rev5 word51 is zij to* belangrijk g5oeg om met re*t te eis*51 dat woord51 die tot nu toe v]w>d zijn1 voortaan1 9 we]wil van het geve/igd gebruik1 v]s*ill5d word5 gespeld1 wanne] zulks buit5di5 re$s door e5 &]5 regel gevord]d wordt4 ,b4v4 del5 7plank57 en deel5 7g$eelt571 b]5 7v]s*eur5de di]57 en be]5 7v>k5s71 sleep5 7do5 slep57 en slep5 7gesleept word574 #eb4 ,de beide opgegev5 regels1 die d] ,bes*aafde ,uitspraak en die d] ,gelijkvormigheid1 vloei51 gelijk wij gezi5 hebb51 onmiddellijk uit de natuur en de be/emm+ van het s*rift voort4 ,de bijzond]e spelregels zijn f toepass+5 van die twee1 f zijn er onafhankelijk van4 ,de bes*\w+ d] voors*rift51 die onmiddellijk uit de algeme5e spelregels voortvloei51 ligt buit5 het be/ek van e5 programma1 dat niet be/emd is om het geheele spell+/elsel te do5 k5n51 ma> alle5 om de grondslag5 te legg51 wa>op het /elsel behoort opgetrokk5 te word51 en be/a&e ges*ill5 te besliss54 #ec4 ,ook de voors*rift51 welke niet 9 e5 onmiddellijk v]b& /aan met de algeme5e regels1 kunn5 hi] niet t] sprake kom51 dan voor zoov]re zij door n beg9sel1 door e5 hoog]5 regel1 behe]s*t word51 die wel is wa> ev5ze] als de bijzond]e regels willekeurig is aang5om51 do* moet word5 geerbi$igd1 indi5 m5 de spell+ teg5 /elselloo%eid en tallooze inconsequ5ties beho$5 wil4 ,die voors*rift5 betreff5 de keus uit de p>5 van gelijkluid5de lett]teek5s bij het s*rijv5 van grondwoord54 ,da> die lett]s1 opg5oemd 9 #dg1 voor vel] oor en mond volkom5 d5zelfd5 klank v]teg5woordig51 kan de ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak niet besliss52 t]wijl de ,regel d] ,gelijkvormigheid alle5 eis*t1 dat m5 9 e5 zelfde woord /e$s dezelfde lett]s bezige1 zond] de lett]s zelve te bepal54 #ed4 ,wanne] m5 de mee/e di] bijzond]e voors*rift5 ond]l+ v]gelijkt1 dan blijkt het1 dat het ,n$]l&s* d5 volg5d5 regel heeft aang5om51 di5 m5 om d5 grondslag1 wa>op hij geheel /eunt1 d5 ,regel d] ,afleid+ kan noem53 ,bij de keus d] gelijkluid5de lett]teek5s besli/ de afleid+ ( de oud]e vorm uit d5 tijd1 to5 de nu gelijk geword5 klank5 nog duidelijk ond]s*eid5 kond5 word51 9 die gevall51 wa>9 ge5e &]e regels ( bijzond]e om/&igh$5 die keus onraadzaam mak54 #ee4 ,het kan hi] de vraag niet zijn1 ( m5 niet bet] z\ geh&eld hebb5 met e5 d] gelijkluid5de lett]teek5s als ov]tollig weg te w]p52 het is g5oeg te wet51 dat m5 zulks niet g$aan heeft en nu met het be/a&e moet voortw]k54 ,het /rikt g5om5 ov]tollige als balla/ ov] boord te w]p51 z\ e5e omw5tel+ zijn1 wi] nasleep niet te ov]zi5 w>e2 het v]/&ig/ is d5 be/a&5 toe/& te e]bi$ig54 #ef4 ,buit5di5 heeft die ov]vlo$ ook zijne go$e zijde4 ,het be/aan van gelijkluid5de lett]teek5s /elt dikwijls 9 /aat om homoniem5 door de spell+ te ond]s*eid52 m5 d5ke aan wek51 mv4 van week1 en week51 ww42 aan kol5 en kool51 lijd5 en leid54 #eg4 ,indi5 het s*rijv5 ov]e5kom/ig d5 oud]5 vorm alle5 e5 noodmiddel is1 dat door de natuur van het s*rift niet gevord]d1 veele] ontrad5 wordt1 omdat het de spell+ voor niet-taalkundig5 moeilijk maakt1 dan mag dat beg9sel vooral niet word5 toegepa/ 9 /rijd met d5 ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak4 #eh4 ,do* hoewel de uitspraak /e$s de hoog/e wetgeef/] 9 de spell+ is en blijft1 wa>teg5 m5 zelfs t5 g]ieve d] app]ceptie niet zondig5 mag1 be/aan er e5ige we9ige gevall51 wa>9 het raadzaam is uitzond]+ te mak54 ,9 zeldzaam voorkom5de woord51 wa>9 e5e bijna niet m]kb>e v]&]+ z\ moet5 plaats grijp51 mag de afleid+ d5 bov5toon hebb51 wanne] da>door de w>e uitspraak en de jui/e opvatt+ d] woord5 h]/eld kan word52 b4v4 k]/mis voor k]smis1 be/je voor besje1 ame*tig voor aame*tig1 slaphakk5 voor slabbakk54 ,dit mag te e] ges*i$51 wanne] het volk de w>e ( e5e m9d] b$orv5 uitspraak bewa>d heeft4 ,op di5 grond is ,d9sdag1 oudtijds ,dis5dag 7v]ba/]d uit ,diesdag71 van d5 krijgsgod ,die1 te v]kiez5 bov5 ,d+sdag1 dat t5 onre*te aan d+ ( g$+ doet d5k54 #ei4 ,de laat/ ge/elde algeme5e regel 7die d] ,afleid+7 is natuurlijk niet to]eik5d bij die woord51 wi] afleid+ ( oud]e vorm geheel onbek5d ( onzek] is4 ,dit maakt e5 vi]d5 algeme55 regel noodzakelijk1 die door de ,ae/hetica t] w]+ van willekeur ( onordelijkheid en t] bevord]+ van regelmaat wordt voorges*rev53 te wet5 d5 ,regel d] ,analogie4 ,deze zal 9 de spell+ aldus moet5 luid53 ,wa> de drie bov5g5oemde algeme5e spelregels zwijg51 h&elt m5 ov]e5kom/ig de analogie2 d4i4 de woord5 wi] spell+ no* door de uitspraak1 no* door de gelijkvormigheid1 no* door de afleid+ wordt bepaald1 word5 op dezelfde wijze ges*rev5 als &]e1 wi] spell+ met zek]heid bek5d is en die oog5s*ijnlijk op ov]e5kom/ige wijze gevormd zijn4 #fj4 ,da> de ,regel d] ,analogie niet uit de natuur van het s*rift voortvloeit1 ma> op grond5 /eunt1 die buit5 het gebi$ d] grammatica ligg51 z\ het v]ke]d zijn di5 te lat5 geld5 9 /rijd met e5 d] vorige regels4 #fa4 ,de ,ae/hetica geeft nog e5 regel aan de h&1 die 9 enkele twijfela*tige gevall5 d5 doorslag kan gev5 en de balans na> de e5e ( &]e zijde do5 ov]hell54 ,9 #ad is re$s aangem]kt1 dat het s*rift1 (s*oon zelf op de uitspraak gegrond en da>van afhankelijk1 omgeke]d op de uitspraak1 vooral van h5 die e]/ le]5 lez51 t]ugw]kt en e55 invlo$ oef5t1 die zi* veelal ook lat] doet gevoel54 ,de le]l+ to* ziet al de be/&deel5 van d5 woordklank ev5 duidelijk v]teg5woordigd1 en is da>om vanzelf g5eigd al de lett]s ev5 /]k te articule]51 ook die welke 9 de gewone spreektaal ma> flauw gehoord word54 ,het s*rift geeft dus uit zijn5 a>d aanleid+ tot e5e g$eeltelijk onnatuurlijke en g$wong5e1 dat wil zegg5 onwelluid5de1 uitspraak4 ,wa> de spell+ va//aat en door algeme5 erk5de regels bepaald is1 kan het s*rift zulk e5e wanspraak niet voorkom51 en moet het aan d5 ond]wijz] blijv5 ov]gelat5 er zijne le]l+5 teg5 te wa>s*uw51 en te zorg51 dat zij ge5e gewoonte worde4 ,do* wanne] e5e 9 dit opzi*t bet]e spell+ mogelijk is1 en--dit moet op d5 voorgrond blijv5--door go$e s*rijv]s is aang5om52 9 die gevall5 dus1 wa> ge5e e5p>igheid 9 het s*rijv5 be/aat en e5e keus moet g$aan word51 is het ongetwijfeld rationeel die spell+ te kiez51 die het m9/ tot e5e v]ke]de en wanluid5de uitspraak aanleid+ geeft4 ,op dat beg9sel1 welks deugdelijkheid wel door niem& zal 9 twijfel getrokk5 word51 laat zi* e5 regel b\w51 welk5 m5 di5 d] ,welluid5dheid z\ kunn5 noem54 ,vooraf di5t e*t] uitgemaakt te word51 hoe v] deze reik5 mag1 en dit hangt t5 deele af van het begrip1 dat hi] aan het woord welluid5d moet gehe*t word54 #fb4 ,het woord welluid5d is hi] natuurlijk niet 9 zijn algeme5/5 z9 op te vatt52 de vraag is sle*ts3 wat is b9n5 de gr5z5 onz] eig5e taal relatief welluid5d te a*t58 ,nu is 9 het oor van het bes*aafde publiek elk woord betrekkelijk welluid5d1 wanne] het z wordt uitgesprok51 als m5 gewoon is het door bes*aafd5 te hoor5 uitsprek54 ,wat van die gewoonte afwijkt1 kl9kt f plomp en dialectis*1 f gemaakt en p$ant4 ,er kan dus ge5e sprake zijn van e5e welluid5dheid1 de bes*aafde uitspraak ov]treff5de1 ( van e5 regel1 die le]5 z\ &]s te sprek5 dan de gewoonte m$ebr5gt4 ,e5 regel voor de welluid5dheid kan d]halve sle*ts e5e aanvull+ zijn van d5 ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak1 en mag ge5 &] doel hebb5 dan op de nalev+ d] voors*rift5 van dez5 me] bepaaldelijk aan te dr+51 die uitspraak te bevord]5 en elke &]e teg5 te gaan4 ,wanne] m5 dit 9 het oog h\dt1 zal m5 d5 ,regel d] ,welluid5dheid 9 de volg5de bewoord+5 v]vatt53 ,wa> twee ( me] v]s*ill5de spell+5 9 gebruik zijn1 wa>van ge5e zi* door e5 d] vroeg] beh&elde regels geheel laat re*tva>dig51 is die te v]kiez51 welke de bes*aafde uitspraak het be/ v]teg5woordigt4 #fc4 ,hi]uit vloeit bepaaldelijk voort1 dat m5 buit5 ov]weg5de r$551 b4v4 blootelijk om e5e afleid+ te do5 k5n51 die de duidelijkheid1 de app]ceptie1 niet bevord]t1 9 het s*rift ge5e lett]s h]/ell5 mag1 die 9 de bes*aafde uitspraak niet me] gehoord word54 ,volg5s d5 ,regel d] ,welluid5dheid zijn b4v4 de volg5de s*rijfwijz5 go$ te keur53 ?ans1 bijkans1 ,p>ijs*e1 ,fries*e1 wij/e1 fris*te1 meisje1 h&je enz41 voor ?&s1 bijkants1 ,p>ijss*e1 ,friess*e1 wijs/e1 fris*/e1 meisj51 h&tje enz4 #fd4 ,e5e lett]1 die niet afzond]lijk wordt uitgesprok51 moet to* gea*t word5 aanwezig te zijn1 indi5 zij invlo$ heeft op e5e voorafga&e ( volg5de lett]1 zoodat deze bij gemis d] e]/g5oemde &]s z\ luid54 ,zoo moet m5 b4v4 rek551 dat 9 /raff5 de beide f's gehoord word51 omdat /raf5 de uitspraak /r-f5 voor/elt2 9 ge5sz9s wordt1 hoewel niem& ge5s-z9s uitspreekt1 de s to* gehoord1 dewijl zij de volg5de z v]s*]pt1 zoodat het woord als ge5s9s luidt4 #fe4 ,de bijzond]e spelregels be/aan 9 voors*rift51 die le]51 hoe m5 9 de bijzond]e gevall5 te h&el5 heeft om getr\w te blijv5 aan de grondbeg9sel51 9 de algeme5e spelregels uitg$rukt4 ,da> die grondregels geput zijn uit de natuur en de be/emm+ van het s*rift1 kan hunne consequ5te toepass+ s*ijn5 e5e vol/rekte noodzakelijkheid te zijn1 die het /ell5 van v]s*eid5e nieuwe regels z\ gebi$54 ,wanne] m5 e*t] 9 aanm]k+ neemt1 dat het toepass5 van nieuwe regels van de s*rijv5d5 altijd e5e groot]e ( g]+]e inspann+ vord]t1 altijd la/ig is1 en dat e5e ongewone spell+ /e$s e5 onaang5am5 indruk maakt1 dan blijkt de onmogelijkheid e5] /r5ge consequ5tie en de noodzakelijkheid e5] bep]k+ van de toepass+ d] grondbeg9sel54 ,het z\ d]halve1 gelijk re$s 9 #bg en #bh is aangem]kt1 e5e dwaa%eid wez51 indi5 e5 grammaticus me5de1 dat hij als het w>e e5e geheele omw5tel+ 9 e5 spell+/elsel z\ kunn5 te weeg br5g54 ,te re*t heeft dan ook re$s ,sieg5beek1 to5 er nog ge5 geve/igd /elsel be/ond1 e5 regel ge/eld1 die de /rekk+ _h het aantal wijzig+5 te bep]k51 en die gebood a*t te gev5 op het ,gebruik4 ,die regel1 ( dat beg9sel1 zal 9 onz5 tijd nag5oeg aldus moet5 luid53 ,de toepass+ d] beg9sel51 9 de grondregels gele]d1 is ondo5lijk 9 die gevall51 wa>9 zij e5e veelomvatt5de wijzig+ d] gebruikelijke spell+ t5 gevolge z\ hebb54 ,door i$]e5 erk5de en aang5om5 regels1 die de spell+ bepal5 van e5 groot aantal woord51 ( van dezulke die1 om zoo te zegg51 9 elk5 volz9 t]ugke]51 al zij het ook dat zij door ge55 d] grondregels volkom5 word5 g]e*tva>digd1 behoor5 geerbi$igd te blijv51 zoolang het gebruik niet vanzelf v]&]t4 #ff4 ,het spreekt vanzelf1 dat deze regel ev5m9 onbepaald mag word5 toegepa/1 ma> bep]kt blijft tot die gevall51 wa> het ,gebruik /eunt op deugdelijke grond51 geldig 9 d5 tijd1 to5 het ont/ond4 ,wa> zulke grond5 ontbrek51 wa> het ,gebruik sle*ts e5 uitvloeisel is van begripsv]w>r+1 van e5e vals*e etymologie ( van e5e v]ke]de toepass+ d] analogie1 da> heeft het van d5 aanvang af ge5e re*t5 gehad1 ma> /aat met misbruik gelijk1 en wordt ook door l5gte van tijd niet gewettigd4 a4 ,zoo is b4v4 de spell+ ?ans 7uit te h&e71 met e5e h1 die niet me] gehoord wordt1 door het ,gebruik gewettigd1 en ?&s1 met e5e d er 91 z\ het ook wez51 indi5 m5 algeme5 z s*reef1 omdat m5 9 h& e5e h en e5e d hoort4 ,de * 9 tuss*5 is door het ,gebruik gewettigd1 omdat m51 to5 m5 begon z te s*rijv51 9 dit woord w]kelijk e5e * uitsprak4 ,niet gewettigd da>5teg5 is de s*rijfwijze ,d+sdag1 als /eun5de op e5e vals*e etymologie1 die d5 ,d9sdag voor d5 dag d] re*tsg$+5 hield4 ,ev5m9 is de spell+ te sam5 te v]d$ig51 (s*oon m5 miss*i5 algeme5 zoo uitspreekt1 omdat die uitspraak sle*ts e5e v]ke]de toepass+ is d] analogie met sam5kom/1 sam5zijn enz41 wa>9 de s wettig is1 als ont/aan zijnde uit tz4 b4 ,m5 heeft dit grondbeg9sel tot de algeme5e spelregels g]ek5d en d5 ,regel van het ,gebruik g5oemd4 ,wel bes*\wd e*t] voldoet het niet aan de eis*5 van e5 regel4 ,het beg9sel heeft alle5 voor d5 grammaticus wa>de1 niet voor het publiek2 het ,gebruik s*rijft ge5e bepaalde regels voor1 ma> ond]/elt1 dat m5 e5p>ig zek]e s*rijfwijze volgt1 die het niet aanbeveelt1 ma> sle*ts toe/aat1 en alle5 g$wong5 wettigt4 #fg4 ,uit het la/ige1 dat het toepass5 van ongewone regels inheeft1 vloeit nog e5 bep]k5d beg9sel voort1 dat de grammaticus niet roekeloos v]zak5 mag4 ,onze spell+ lev]t re$s e5 aantal moeilijkh$5 op1 die ev5 onloo*5ba> als1 zond] e5e algeheele omw5tel+1 onv]mijdelijk zijn4 ,v]eis*t nu het s*rijv5 van het ,n$]l&s* vrij wat oplett5dheid1 dit bezwa> mag niet willekeurig en zond] e5ig nut nog groot] gemaakt word54 ,nieuwe spitsvondige ond]s*eid+5 9 de spell+1 die ge5 practis* voordeel aanbr5g51 niet met de beteek5is ( het gebruik 9 v]b& /aan1 ( niet door e5 erk5d5 regel geis*t word51 mog5 niet word5 aanbevol54 ,van e5 geheel &]5 a>d zijn de gevall51 wa>9 e5e keuze moet plaats hebb5 tuss*5 twee gebruikelijke nag5oeg ev5 go$e s*rijfwijz52 alsdan kan het uit d5 a>d d] zaak sle*ts e5e kle9igheid1 e5 onb$uid5d iets wez51 dat d5 doorslag moet gev54 #fh4 ,uit het vor5/a&e volgt1 dat er t5 opzi*te van de uitspraak drierlei spell+ be/aat3 #a4 e5e spell+1 geheel ov]e5kom/ig met de uitspraak1 na> ( volg5s de uitspraak1 d4i4 geheel en al door d5 ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak voorges*rev51 b4v4 die van al1 z1 bal1 ba/ enz41 welke woord5 met onze lett]s niet &]s z\d5 kunn5 ges*rev5 word52 #b4 e5e spell+1 niet geheel volg5s de uitspraak1 niet jui/ z door ha> voorges*rev51 do* ook niet met ha> 9 /rijd1 ma> met ha> v]e5igba>1 doordi5 de w>e1 gebruikelijke uitspraak1 t5 gevolge van d5 w$]zijds*5 invlo$ d] lett]s op elk&]1 vanzelve volgt2 v]gelijk #db en het slot van #dc4 ,tot deze soort van spell+ behoor5 b4v4 abt1 w]elddeel1 /aatdame1 ge5sz9s2 en #c4 e5e spell+1 g$eeltelijk vol/rekt /rijdig en onv]e5igba> met de h$5daags*e uitspraak1 ma> door e5 wettig gebruik vol/rekt gewild2 b4v4 m5s*51 tuss*51 ?ans1 vijftig1 ze/ig4 #fi4 ,de volgorde1 wa>9 de ,algeme5e ,spelregels ontv\wd zijn1 is de natuurlijke2 e5e geheele omzett+ z\ zelfs onmogelijk wez54 ,de regel d] ,uitspraak moet noodw5dig de rij op554 ,da> het s*rift de reproductie d] woordklank5 t5 doel heeft 7zie #b en #c71 is e5 lett]s*rift1 dat d5 klank1 de uitspraak1 aanvankelijk al?ans1 niet afbeeldt1 iets vol/rekt ond5kba>s1 e5 ond+4 ,de ,regel d] ,uitspraak is d]halve met het s*rift gegev51 is de ,natuurwet d] ,spell+4 ,de e]/e s*rijv5d5 volgd5 di5 noodw5dig1 ook omdat er ge5e woord5boek5 ( spraakkun/5 be/ond51 die h5 le]d51 ge5e gezaghebb5de s*rijv]s1 die h5 noopt51 &]s te h&el54 ,de ,regel d] ,uitspraak is niet sle*ts de e]/e en oorspronkelijk de e5ige1 ma> ook ?ans nog de algeme5/e4 ,ge5 woord1 welks spell+ niet f geheel en al1 f groot5deels door de uitspraak wordt g]egeld2 en al de regels1 die moet5 di55 om d5 ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak1 wa> die te kort s*iet1 aan te vull5 ( te v]kl>51 ontle55 van dez5 hunne kra*t en beteek5is4 ,zelfs wanne] het ,gebruik dw+t 9 /rijd da>m$e te h&el51 ges*i$t zulks op grond d] uitspraak1 namelijk t5 gevolge e5] v]\d]de4 a4 ,van tallooze woord51 als af1 bel1 doek1 enz41 wa>van ge5e &]e spell+ d5kba> is1 wordt deze geheel door de uitspraak g]egeld4 ,van de ov]ige woord51 wa>bij ook &]e regels moet5 gehoord word51 bepaalt zij de groote me]d]heid d] lett]s2 b4v4 van boekb9d]skne*t51 kuip]%&w]k1 word5 alle5 de * en de d niet re*t/reeks door de uitspraak voorges*rev51 dewijl ook g en t da>aan z\d5 beantwoord54 b4 ,de ,regel d] ,gelijkvormigheid is op di5 d] ,uitspraak gegrond en wil niets dan hetge5 de uitspraak wil4 ,hij eis*t 9 dag e5e g1 en 9 ho(ddeel twee d's1 alle5 omdat m5 9 dag5 e5e g1 en 9 ho(d en deel beide e5e d hoort4--,de ,regel d] ,afleid+ /eunt op de uitspraak4 ,hij wil twee e's 9 deel5 7g$eelt571 do* ne 9 del5 7plank571 alle5 omdat die woord5 voorhe5 v]s*ill5d luidd51 het e5e dail1 het &]e dil4--,de ,regel d] ,analogie ontle5t zijne kra*t aan di5 d] ,afleid+1 en b]u/ dus middellijk op de uitspraak2 t]wijl die d] ,welluid5dheid e5iglijk uitgaat van de ond]/ell+1 dat het s*rift de uitspraak voor/elt4--,zelfs 9 die gevall51 wa>9 het niet raadzaam is het geve/igd ,gebruik te trotse]51 doet de uitspraak zi* geld54 ,m5 s*rijft tuss*5 met e5e *1 en ?ans met e5e h1 alle5 omdat m5 vroeg] die * en h w]kelijk uitgesprok5 heeft1 dus ind]daad alw$] op grond d] uitspraak4 ,deze doet d]halve all]weg5 h>e kra*t gevoel54 #gj4 ,de ,regel d] ,uitspraak ov]he]s*t ook alle &]e regels1 zoodra deze e5e spell+ voors*rijv51 vol/rekt onv]e5igba> met de uitspraak2 hij wijkt alle5 voor het onv]zettelijk ,gebruik 7v]gel4 #fh1 n1 #c74 ,m5 s*rijft volg5s d5 ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak3 abdij1 ambt1 h]b]g1 beh5dig1 ov]tollig1 geko*t1 wi]ook1 bruil(t1 hoewel de ,regel d] ,gelijkvormigheid ( die d] ,afleid+ abtij1 &ba*t1 he]b]g1 beh&ig1 ov]tallig1 gekoopt1 wijrook1 bruidloopt z\ vord]54 ,e5 /rijd tuss*5 d5 ,regel d] ,analogie en di5 d] ,bes*aafde ,uitspraak is uit d5 a>d d] zaak ond5kba>1 dewijl de e]/e alle5 dan spreekt1 als de laat/e zwijgt4 ,hetzelfde is het geval met d5 regel d] ,welluid5dheid1 die e5iglijk /rekt om de ov]e5/emm+ van het s*rift met de uitspraak te bevord]54 #ga4 ,aan d5 ,regel d] ,gelijkvormigheid komt n om zijn uitge/rekt gebi$ n om zijne nuttigheid de twe$e rang toe4 ,m5 zal dit g]e$elijk erk5n51 als m5 b$5kt1 dat hij de spell+ van alle afgeleide en sam5ge/elde woord51 en van alle v]buigb>e woord5 op b1 p1 d1 t1 g en * regelt1 dus wijd en zijd he]s*t1 en dat hij moet /rekk5 om de duidelijkheid1 de gemakkelijke h]k5n+ d] woord5 en hunn] beteek5is te bevord]51 en d]halve van uitgebreid nut is4 ,m5 v]gete vooral niet1 dat de ,regel d] ,gelijkvormigheid1 ond] me]1 ook gebi$t de afleid+ te volg5 9 al die gevall51 wa>9 zulks aan de duidelijkheid kan bevord]lijk wez51 en dat hij uit di5 ho(de ook de regels omvat1 die m5 voorhe5 ond] d5 ,regel d] ,afleid+ /elde4 ,ind]daad wordt d]halve aan de ,afleid+ de twe$e rang toegek5d1 namelijk voor zoov]re h>e ina*tnem+ nuttig is4 #gb4 ,is het volg5 van d5 ,regel d] ,uitspraak vol/rekt onv]mijdelijk en de nalev+ van di5 d] ,gelijkvormigheid hoog/ nuttig1 van e5 &]5 a>d is het 9 a*t nem5 d] drie volg5de grondregels4 ,dit z\ niet vol/rekt noodzakelijk zijn1 en het nut da>van be/aat sle*ts 9 de regel+ van zak51 die tamelijk onv]s*illig z\d5 wez51 indi5 orde en regelmaat niet ook 9 de ,spell+ w5s*elijke eig5s*app5 w>54 ,de ,regel d] ,afleid+1 zooals deze hi] bep]kt is1 die d] ,analogie en d] ,welluid5dheid1 v]vull5 ge5e onmisb>e behoeft51 br5g5 ge5e gemakk5 aan1 ma> lev]5 de voorw]p5 van weelde1 die e5e doelmatig +]i*te won+ tot e5 aang5aam v]blijf kunn5 mak51 en die van de bes*av+ en d5 smaak d] bewon]s getuig54 ,ond] deze komt aan d5 ,regel d] ,afleid+ de e]/e plaats toe1 omdat zijn gebi$1 ook na aftrek van alles wat ond] d5 ,regel d] ,gelijkvormigheid is gebra*t1 nog groot blijft4 ,hij regelt o4a4 de spell+ d] vele woord51 wa>9 ij's en ei's1 en 9 op5e lett]grep5 held]e e's en o's voorkom54 ,dan moet de ,regel d] ,analogie volg51 omdat deze zi* op de ,afleid+ b]oept en van ha> al zijne kra*t ontle5t2 zoodat voor d5 ,regel d] ,welluid5dheid1 welke1 ev5als die d] ,analogie1 sle*ts zeld5 te pas komt1 de laat/e rang ov]blijft4 ,van het ,gebruik1 dat1 hoe ma*tig ook1 ge5 regel is1 ma> de toepass+ d] eig5lijke regels bep]kt1 kon natuurlijk e]/ meld+ word5 gemaakt1 nadat m5 de kra*t en /rekk+ van deze _h le]5 k5n54 ,,twe$e ,,afdeel+4 ,ov] de bijzond]e spelregels1 wa>omtr5t v]s*il van gevoel5 be/aat4 ,da> de ,r$actie1 om r$55 9 het ,voorb]i*t en 9 #bg en #bh opgegev51 voor de door ha> te volg5 s*rijfwijze de 9 ,noord-,n$]l& gebruikelijke spell+ als uitgangspunt heeft aang5om51 en deze g5oegzaam bek5d mag gea*t word51 heeft zij het ov]tollig g]ek5d het geheele spell+/elsel te ontv\w54 ,deze ,twe$e ,afdeel+ bevat dus sle*ts e5e opgave d] v]bet]+51 die ha> w5s*elijk zijn voorgekom51 b5ev5s e5e v]meld+ van de keuze1 die zij geme5d heeft te moet5 do5 uit de ond]s*eid5e spell+51 t5 opzi*te wa>van ond] onze lett]kundig5 v]s*il van gevoel5 be/aat4 ,de kl9k]s4 #gc4 ,de v]l5g+ d] a en u 9 geslot5e lett]grep5 ges*i$t buit5 twijfel op de mee/ gepa/e wijze door v]dubbel+4 ,de spell+ aa en uu beantwoordt zo[el aan de uitspraak1 als zij door de analogie gewettigd en door de etymologie niet gelog5/raft wordt4 ,zij v]di5t dus ze] zek] de voorkeur bov5 ae en ue4 ,aa /elt d5zelfd5 zuiv]5 klank voor1 die door a wordt aang$uid4 ,bij ae is m5 g5eigd te d5k5 aan de na> e trekk5de uitspraak d] l&li$5 9 sommige /rek5 van ,zuid-,holl& en ,zeel&2 de ,vlaams*e a z\ door ao moet5 afgebeeld word54 ,v]gelijk ,taalgids1 ,,iv1 blz4 #ed-fd4 #gd4 ,de spell+ blaauw1 flaauw enz4 /elt e5e uitspraak voor1 die niet de gewone is1 9 het oor d] groote me]d]heid onaang5aam kl9kt1 en /ellig niet tot de bes*aafde g]ek5d wordt4 ,het komt ons d]halve niet raadzaam voor1 e5e spell+ te be/5dig51 die te re*t door vel5 wordt afgekeurd1 en voor wi] beh\d ge5e &]e r$5 is aan te vo]5 dan e5 gebruik1 dat op ge5e taalkundige grond5 /eunt en da>om1 als /rijdig met de bes*aafde uitspraak1 ge5 re*t van be/aan heeft2 v]gelijk #ff4 ,wij s*rijv5 d]halve blauw1 flauw1 gauw1 grauw1 klauw1 lauw1 nauw1 pauw1 rauw1 knauw51 krauw5 enz4 met au4 ,zoodo5de heft m5 het geheel willekeurige v]s*il met de gebruikelijke s*rijfwijze dauw en kauw op1 die me] 9 ov]e5/emm+ is met de gewone uitspraak1 welke veele] ou dan aau doet hoor54 #ge4 ,ond] de regels1 omtr5t wi] toepass+ de gevoel5s d] taalkundig5 uite5loop51 /aan die aanga&e de v]dubbel+ d] e's en o's 9 op5e lett]grep5 bov5aan4 ,sieg5beek en ,weil& volgd5 da>bij de uitspraak1 welke he]s*te1 ( gea*t w]d te he]s*51 9 die /rek51 wa> de g5oemde lett]s op tweerlei wijze1 met d5 zoog5oemd5 za*t5 ( met d5 s*]p5 klank1 word5 uitgesprok54 ,hunne h&elwijze 0 natuurlijk4 ,imm]s de v]dubbel+ d] lett]teek5s moe/ di55 om de me] g]ekte1 na> e5 tweeklank zweem5de uitspraak d] s*]pe e en o van d5 e5igsz9s kort]51 me] gelijkmatig5 klank d] za*te voor het oog te ond]s*eid54 ,jui/ dat v]s*il 9 de uitspraak _h het e]/ het v]s*il 9 de natuur di] lett]s do5 opm]k51 t]wijl de /udie d] ,g]maans*e tal5 te hunn5 tijde nog niet v] g5oeg gevord]d 0 om d5 diepligg5d5 oorsprong van dat v]s*il te le]5 k5n54 ,zij kond5 nog niet tot de oorzak5 opklimm5 en moe/5 dus hun ond]zoek tot de gevolg5 bep]k54 ,de uitspraak e*t] is 9 dit geval ge5 onfeilba> en to]eik5d ri*tsno]4 ,dit blijkt ond] &]e uit de wijze1 wa>op ,sieg5beek g5oodzaakt 0 te w]k te gaan bij de woord51 wa>omtr5t hij bij de s*rijv]s v]s*il van gevoel5 gevond5 _h1 en die hij da>om a*t] zijne ,v]h&el+ ov] de ,spell+ aan e5 bijzond] ond]zoek ond]wi]p4 ,bij al die woord5 0 hij v]pli*t de s*rijv]s1 die het ond]s*eid 9 de uitspraak door hunne spell+ uitdrukt51 te raadpleg51 hunne getuig5iss5 te wikk5 en te weg51 en als het w>e de /emm5 vr en teg5 te tell54 ,wa> m5 9 e5e wet5s*ap tot e5e /emopnem+ zijne toevlu*t moet nem51 is de evid5tie d] wa>heid niet groot2 ma> vooral hi] bleek duidelijk de zwakheid van d5 grondslag1 wa>op geb\wd w]d4 ,als m5 dat groote vijftigtal artikels nalee/1 ziet m51 dat niet alle5 s*rijv]s1 op v]s*ill5de plaats5 woona*tig1 9 hun oordeel ov] de uitspraak van dezelfde woord5 ond]l+ v]s*ild51 ma> ook dat vel5 zi* zelv5 niet gelijk blev54 ,m5 moge dit laat/e v]s*ijnsel aan slordige correctie will5 toes*rijv51 het bewij/ 9 all5 gevalle1 dat de w>e uitspraak niet z k5nelijk van de vals*e ond]s*eid5 01 dat de corrector zi* niet v]giss5 kon4 ,do* vol/rekt onloo*5ba> is het v]s*il tuss*5 de uitspraak van dezelfde woord5 9 v]s*ill5de gewe/5 en /$54 ,volg5s het bew]5 van ,sieg5beek zelv5 word5 heet51 ket51 m5igte1 smeek51 sp551 betoog51 g5oot1 kloov51 loo*551 nop51 p]son5 en s*rom5 9 ,rott]dam &]s dan 9 ,zeel& uitgesprok52 t]wijl m5 9 deze prov9cie zo[el poog5 als pog5 en te ,rott]dam zo[el ton5 als toon5 z\ hoor5 #c4 ,dat er t5 opzi*te van &]e woord5 re$s 9 de laat/e helft d] ze/i5de eeuw e5e d]gelijke onzek]heid be/ond1 kan m5 opmak5 uit het woord5boek van ,kiliaan1 die aan de uitspraak bijzond]e a&a*t s*onk en zi* geh\d5 a*tte e5 aantal woord51 als d]51 kel51 n]+1 p]51 s*]51 sm]51 te$]1 tel51 t]51 w]51 zw]51 zwev51 bog51 bor51 dol51 smok5 enz4 ond] de beide vorm5 op te teek554 ,uit het aangevo]de blijkt ov]tuig5d1 dat het v]s*il 9 de w]kelijke uitspraak d] woord51 hetwelk vroeg] het geheele l& door moet gehe]s*t hebb51 ma> zi* ?ans tot zek]e /rek5 en /$5 bepaalt1 voor de spell+ sle*ts e5 onzek]5 grondslag kan uitmak54 ,da>bij is het te voorzi51 dat het e5maal geheel zal oph\d54 ,m5 heeft om die r$55 na> e5 &] beg9sel om te zi51 dat 9 sub/antie dezelfde uitkom/5 oplev]t1 ma> niet aan v]&]+ ond]hevig is1 niet dreigt geheel te v]dwijn51 en dat 9 de gevall51 wa> v]s*il van uitspraak be/aat1 op deugdelijke grond5 kan besliss54 ,zoodanig beg9sel v9d5 wij gelukkig 9 d5 v]s*ill5d5 oorsprong d] e's en o's4 ,door de ond]zoek+5 d] nieuw]e taalkundig5 namelijk is geblek51 dat de tal5 van d5 ,indo-,g]maans*5 volks/am oorspronkelijk sle*ts drie vocal51 a1 i en u 7lees3 oe7 bezat51 en dat al de ov]ige kl9k]s1 ook de e en o1 uit die grondvocal5 en de da>uit sam5ge/elde tweeklank5 ont/aan zijn2 zie ond] &]5 ,bopp1 ,v]gl4 ,gramm4 des ,sanskrit1 ,s5d etc4 #a-ajd4 ,deze /ell+ is de spil1 wa>om het gans*e vocaal/elsel1 ook dat d] ,g]maans*e tal51 draait2 met ha> kunn5 alle v]s*ijnsel5 op het gebi$ d] klankle] 9 g5oemde tal5 natuurlijk en ong$wong5 v]kla>d word52 zond] ha> blijft alles dui/]nis en v]w>r+ #d4 ,do* al wil m5 ha> ook al niet voor alle ,indo-,g]maans*e tal5 als geldig erk5n51 t5 opzi*te van het ,n$]l&s* is zij niet te loo*554 ,imm]s het kan1 op we9ig uitzond]+5 na1 aangetoond word51 uit welke van die grondklank5 onze e's en o's ont/aan zijn1 t]wijl de we9ige gevall51 wa>9 m5 dat niet kan1 word5 aangetr(f5 bij het betrekkelijk g]+e getal woord51 wi] oud]5 vorm m5 tot nog toe niet heeft kunn5 ontdekk54 ,de v]s*ill5de oorsprong d] e's en o's is de oorzaak van het ond]s*eid tuss*5 de za*te en de s*]pe uitspraak4 ,e5e v]gelijk+ d] ,n$]l&s*e woord51 wa>9 e's en o's voorkom51 met dezelfde ( v]wante woord51 hetzij 9 onze eig5e taal1 hetzij 9 &]e oud]e ( nieuw]e ,g]maans*e tal51 le]t1 dat de e en o beide drierlei oorsprong hebb53 dat de e e5e wijzig+ van i1 a ( ai1 en de o van u 7oe71 a ( au is4 ,v]d] blijkt1 dat de lange held]e ( op5e e's en o's uit de enkelv\dige1 oorspronkelijke kl9k]s a1 i en u 7oe7 ont/aan1 jui/ dieg5e zijn1 wa>aan algeme51 behalve natuurlijk 9 de gevall5 wa> v]s*il be/aat1 de zoog5aamde za*tlange klank wordt toegek5d2 t]wijl de ine5gesmolt5 tweeklank5 ai en au aan erk5de s*]plange e's en o's beantwoord54 ,door deze wa>nem+ word5 bijna alle v]s*ijnsels1 die m5 9 de ges*i$5is onz] e's en o's en 9 h>e v]wissel+ met &]e klank5 opm]kt1 volkom5 opgeheld]d4 ,zij v]kla>t voore]/1 hoe het komt1 dat m5 die lett]s 9 v]s*eid5e gewe/5 op tweerlei wijze uitspreekt1 en wa>om de s*]pe da> lang] zijn dan de za*te en nog e5 zweem van e5 tweeklank hebb54--,v]volg5s1 wa>om de za*tlange met a en i en met de korte 1 en de za*tlange met de korte afwisselt1 b4v4 9 /ad--/$51 vag5--veg51 gift--gev51 ni*t--neef1 spel--spel51 geb$--geb$52 ik kom--zij kom51 lot--lot52 en wa>om de s*]plange e's en o's met de tweeklank5 ei 7ai7 en ou 7au7 v]wisseld word51 b4v4 9 g]e$ en b]eid51 bre$ en v]breid51 boom en b\w51 troo/ en v]tr\w54--,die wa>nem+ e9delijk v]kla>t 9 vele gevall51 hoe het komt1 dat e5 zelfde woord op tweerlei wijze wordt uitgesprok51 da> zij aantoont1 dat m5 dan mee/al twee v]s*ill5de woord5 v]w>d en voor hetzelfde geh\d5 heeft2 b4v4 be] 7ursus7 en be] 7v]res72 deel 7p>s7 en deel 7ass]72 kloov5 7do5 splijt57 en klov5 7imp]f4 van kluiv5 en me]v4 van klo(72 toon5 7li*aamsdeel57 en ton5 7klank574 #gf4 ,de ,r$actie1 het e5 en &] 9 aanm]k+ nem5de1 heeft beslot5 d5 oorsprong d] e's en o's als grondbeg9sel d] vocaalspell+ aan te nem54 ,zij me5t h>e r$55 aldus kortelijk te kunn5 sam5vatt53 ,de w>e uitspraak d] e's en o's is niet op te mak5 uit de vroeg]e s*rijfwijze1 no* uit de uitspraak d] h$5daags*e dialect51 omdat het blijkt1 dat het 9 beide aan volkom5e ov]e5/emm+ ontbreekt4 ,bov5di5 neemt het ond]s*eid tuss*5 d5 za*t5 en d5 s*]p5 klank dagelijks af1 wordt da>door /e$s onzek]d] en zal wa>s*ijnlijk e5maal geheel v]dwijn51 gelijk het 9 sommige /rek51 en da>door1 /r5g g5om51 9 de zoog5oemde bes*aafde uitspraak1 re$s heeft opgeh\d5 te be/aan4 ,da>5teg5 is de v]s*ill5de oorsprong d] kl9k]s e5 onv]&]lijk en onloo*5ba> feit1 hetwelk als oorzaak van het ond]s*eid 9 de uitspraak1 groot5deels tot dezelfde uitkom/5 leidt1 en geheel tot dezelfde leid5 z\1 indi5 er nooit v]w>r+ en v]wissel+ van klank5 _h plaats gehad4 ,da> het niet te loo*55 is1 dat de ond]s*eid5e dialect5 t5 opzi*te van e5 aantal woord5 uite5loop51 z\ m5 g5oodzaakt zijn uit de v]s*ill5de tongvall5 e5e keus te do54 ,wie ( wat zal die keus bepal58 ,aan welk gewe/ zal de e] te beurt vall5 aan al de ,n$]l&5 de wet voor te s*rijv58 ,zal het ,oo/- ( ,we/-,vla&]51 ,brabant ( ,antw]p51 ,zeel& ( ,maasl&1 ,zutf5 ( ,ov]ijsel wez58 ,da>5teg5 is de oorsprong d] e's en o's e5 feit1 dat voor alle gewe/5 en tongvall5 hetzelfde is4 ,ge5 dialect1 ( het geeft onloo*5b>e blijk5 van ond]l+e v]wissel+ van za*t en s*]p2 ook het ,gron+s*e1 wa>9 &]s het v]s*il wel het duidelijk/ uitkomt en m5 uit di5 ho(de het m9/ v]w>r+ z\ v]wa*t54 ,zoo is het b4v4 volkom5 zek]1 dat de kl9k]s 9 7ik7 weet en 7wij7 wet5 oorspronkelijk v]s*ild51 dat de e van het enkelv\d vroeg] ai1 die van het me]v\d i 02 en to* word5 beide ?ans ov]al op dezelfde wijze uitgesprok51 9 het ,gron+s* s*]p1 als ei ( ij1 9 ik weit1 wij weit52 eld]s za*t1 9 ik weet niet &]s dan 9 wij wet54 ,welke /ad ( l&/reek z\ aan de ov]ige bewon]s van ,n$]l& h>e v]ke]dh$5 will5 opdr+5 ( omgeke]d die van &]e will5 ov]nem56 ,neemt m5 e*t] d5 oorsprong d] e's en o's als grondslag aan1 dan behoeft er ge5e keus g$aan te word51 wa>door iem& zi* v]ongelijkt kan rek552 m5 is dan billijk jeg5s all51 ook jeg5s de vel51 die ge5 ond]s*eid 9 de uitspraak me] mak51 en die de ond]s*eid+ d] za*te en s*]pe e's en o's als e5 la/ bes*\w54 ,al mo*t m5 e5p>ig besluit5 de uitspraak van e5e bijzond]e l&/reek ( plaats als wetgeef/] te erk5n51 die maatregel z\ onto]eik5d bevond5 word54 ,voore]/ kunn5 de bewon]s van &]e plaats5 die uitspraak niet le]5 k5n51 zond] zi* da> e5 g]uim5 tijd mett]woon te ve/ig51 t]wijl i$]1 die wil1 zi* 9 zijn /ude]v]trek van d5 oorsprong d] e's en o's kan v]gewiss54 ,do* er is iets dat me] afdoet4 ,9 de s*rijftaal kom5 e5 aantal woord5 voor1 die niet algeme5 zijn1 die op de e5e ( &]e plaats niet gebezigd word54 ,hoe zal m5 h&el5 met de woord51 die 9 het bevoorre*te dialect niet gebruikt word58 en hoe met dezulke1 die 9 het geheel niet me] tot de volk/aal behoor5 en wa>van dus de w>e uitspraak vol/rekt onbek5d is8 ,t5 aanzi5 van zoodanige woord5 z\ het aang5om5 beg9sel onto]eik5d zijn2 en na> welk k5m]k dan te w]k te gaan8 ,da>5teg5 geeft de oorsprong d] e's en o's e5 k5middel aan de h&1 dat uit zijn5 a>d op alle woord5 toepasselijk is1 dat voor de dialect51 op we9ige uitzond]+5 na1 dezelfde uitkom/5 geeft1 en dat t5 m9/e voor alle taalbeoef5a>s1 ook 9 de /rek5 wa> ge5 ond]s*eid me] gehoord wordt1 toegankelijk is4 ,het s*rijv5 na> de uitspraak z\ altijd gegrond blijv5 op feilb>e wa>nem+5 van bijzond]e individu51 wi5 het aan fijnheid van gehoor kan ontbrek54 ,het spell5 na> d5 oorsprong d] e's en o's is gegrond op het ond]s*eid tuss*5 a1 i1 u 7oe71 ai en au1 klank51 die ond]l+ zooze] v]s*ill51 dat da>bij ge5e v]giss+ en v]wissel+ kon plaats grijp52 het /elt bov5di5 de spell+ me] onmiddellijk 9 v]b& met de afleid+1 en kan zoodo5de 9 vele gevall5 het re*t v]/& d] woord5 bevord]54 ,om d5 oorsprong d] e's en o's te le]5 k5n51 moet m5 wel is wa> dikwijls de v]wante tal5 raadpleg52 do* het z\ e5e geheel v]ke]de bes*\w+ wez51 indi5 m5 het spell5 na> de uitkom/51 die zij oplev]51 wilde aanm]k5 als e5e navolg+ van het vreemde4 ,dat raadpleg5 ges*i$t alle5 om te wet51 hoe onze eig5e taal 9 ov]\de tijd5 gesprok5 is2 de onze kan op h>e beurt aan &]e tal5 dezelfde di5/5 bewijz54 ,als wij b4v4 aan be55 en boom5 s*]pe kl9k]s toes*rijv51 is zulks niet1 omdat het ,hoogduits* be9 en baum zegt1 ma> omdat wij o4a4 door het ,hoogduits* wet51 dat onze eig5e voor\d]s e5maal ba9 en baum hebb5 uitgesprok52 de spell+ be55 en boom5 b]u/ d]halve ind]daad op v]s*ijnsel5 9 onze eig5e taal4 ,v]gelijk hi] ,taalgids1 ,,vi1 blz4 #aec v4 #gg4 ,de ,r$actie erk5t1 dat de dubbele vocaalspell+ niet zond] la/ is voor het practis*e gebruik2 zij beh\dt ze ev5wel1 omdat zij me5t het be/a&e niet te mog5 afbrek5 en ge5e groote v]&]+51 ma> alle5 v]bet]+5 9 de toepass+ van erk5de regels te moet5 voor/ell54 ,da>om heeft zij er niet aan g$a*t om ze ook op de a en u toe te pass51 en b4v4 naa/ va-d]1 za-del1 u-r5 enz4 jaa-r51 daa-d51 wij vuu-r5 enz4 te s*rijv51 (s*oon da>voor gelijke r$55 be/aan als voor de spell+ bree-de1 boo-m5 enz4 ,aan die b$oel+ is het m$e toe te s*rijv51 dat zij het spell5 ov]e5kom/ig d5 oorsprong d] e's en o's tot de /amlett]grep5 wil bep]k51 ma> t5 opzi*te van de a*t]voegsels na> d5 klemtoon w5s*t te w]k te gaan4 ,volg5s dit beg9sel a*t zij1 dat de a*t]voegsels1 die f /e$s f somtijds d5 voll5 klemtoon hebb51 met e5e dubbele vocaal behoor5 ges*rev5 te word51 t]wijl e5 enkel lett]teek5 to]eik5d is 9 die1 welke nimm] d5 voll5 klemtoon bekom54 ,9 het e]/e geval v]ke]t het a*t]voegsel -loos1 hetwelk 9 goddels1 z$el%eid1 zondel%eid enz4 d5 voll5 klemtoon bekomt2 v]volg5s de ba/a>duitgang5 -e]52 -eel en -ees1 die /e$s d5 klemtoon hebb53 rege]51 ka/eel51 ,japanneez54 ,tot het twe$e geval behoort -heid1 mrv4 -h$51 dat nooit d5 voll5 klemtoon heeft4 ,op die wijze e]bi$igt m5 het be/a&e gebruik1 wa>9 de s*rijfwijze -eel5 re$s is aang5om51 en die van -eez5 me] en me] beg9t door te dr+54 ,m5 wijkt alle5 af 9 de spell+ -e]52 do* voor de dubbele vocaal 9 dit a*t]voegsel hebb5 zi* s$]t lang vele /emm5 do5 hoor51 gelijk zij dan ook re$s door ,bild]dijk en zijne volgel+5 erk5d is4 ,ind]daad1 wanne] m5 b$5kt1 dat dit suffix altijd met e5 zw>5 toon wordt uitgesprok52 dat die uitspraak re$s van de oud/e tijd5 dagteek5t1 blijk5s het ,middeln$]l&s*1 wa>9 m5 7gelijk nog h$5 9 het ,hoogduits*7 gewoonlijk -i]5 s*reef2 en dat de ie de/ijds nog e5 tweeklank 03 dan s*ijnt alles er voor te pleit5 om 9 dez5 het voorbeeld van ,bild]dijk te volg54 ,e5 a*t]voegsel -eet1 welks be/aan door enkel5 bewe]d wordt1 is bij de ,r$actie onbek5d4 ,9 al de woord51 op -eet e9dig5de1 die zij zi* kan te b9n5 br5g51 behoort de e tot d5 /am des woords1 en kan alle5 de t als a*t]voegsel word5 bes*\wd4 ,deze is 9 p>acleet1 poet1 pr(eet1 en ook 9 komeet en planeet1 e5 ov]blijfsel van het ,grieks*e suffix -ts1 lat4 -ta1 wa>m$e mee/al mansnam5 gevormd word52 9 compleet1 concreet1 discreet1 secreet1 van het ,latijns*e suffix -tus1 -ta1 -tum1 dat v]l4 deelw4 vormt4 ,da> er ge5e suffix5 -ts1 -etus enz4 be/aan1 is bij de woord5 op -eet niet de regel voor de a*t]voegsels1 ma> die voor de /amm5 van toepass+4 ,de ,r$actie s*rijft da>om met ne e3 pot51 pr(et51 concrete1 complete enz42 en om gelijke r$55 met ne o2 a/ronom51 oeconom51 horoscop51 telescop51 philan?rop51 misan?rop51 heliotrop51 !olog51 philolog51 enz4 wa>9 noom1 scoop1 an?roop1 troop en loog v]ba/]+5 van geheele woord51 niet van a*t]voegsels zijn4 #gh4 ,sle*ts s*ijnba> be/aat hi] e5e inconsequ5tie2 9 d5 grond wordt bij de /amlett]grep5 hetzelfde beg9sel gehuldigd als bij de a*t]voegsels1 alle5 met bep]k+ 9 de toepass+4 ,dat beg9sel is de zooveel mogelijk jui/e afbeeld+ d] uitspraak4 ,imm]s de v]dubbel+ d] lett]s moe/ aanvankelijk di55 om de s*]pe e's en o's1 uit tweeklank5 ont/aan1 te k5m]k5 als lang] dan de za*te1 die als wijzig+5 van de enkelv\dige kl9k]s a1 i en u 7oe7 kort] w>54 ,de v]dubbel+ b$oelde k5nelijk het voor/ell5 van e5 lang51 g]ekt5 klank1 en het is alle5 t5 gevolge van het ond]l+ me] gelijk word5 d] za*te en s*]pe e's en o's1 dat het doel ?ans niet me] zoo 9 het oog loopt4 ,aan de w]k+ van d5 klemtoon is het toe te s*rijv51 dat het ond]s*eid tuss*5 za*t en s*]p 9 sommige /rek5 en 9 de bes*aafde uitspraak geheel uitgewis*t is4 ,de klemtoon1 wanne] hij ru/ op op5e lett]grep51 br5gt vanzelf m$e1 dat de da>9 voorkom5de vocal5 alle ev5 lang word5 uitgesprok51 onv]s*illig1 ( zij uit kl9k]s dan wel uit tweeklank5 ont/aan zijn4 ,da>om wil het gebruik 9 op5e e5lett]grepige woord5 de v]dubbel+ van d5 kl9k]1 al is die niet s*]p1 b4v4 9 !e1 vloo1 zoo4 ,da>5teg5 is de quantiteit 9 lett]grep51 die sle*ts d5 halv5 toon hebb51 ( geheel toonloos zijn1 m]kelijk g]+]1 ook wanne] zij tweeklank5 zijn1 b4v4 9 wa>heid1 wa>lijk1 arbeid1 armo$e2 voor de zoodanige wordt de dubbele vocaal algeme5 te zwa> gea*t4 ,da>om wil het gebruik s9ds lang e5e enkele e 9 -h$51 me]v4 van -heid1 (s*oon die e uit ei ont/aan en dus s*]p is2 da>om wil het de enkele i 9 -is*1 nietteg5/a&e 9 dit a*t]voegsel de klank gehoord wordt1 die 9 geslot5 lett]grep5 /e$s door ie wordt voorge/eld2 da>om v]liez5 de a*t]voegsels -eel1 -ief1 -iet en -iek e5e e 9 ka/-el-e91 subject-iv-iteit1 ,jezu-x-isme1 f-abr-ik-ant4 ,de ,r$actie beoogt d]halve met het /ell5 van d5 bov5 ontwikkeld5 regel voor de spell+ d] a*t]voegsels hetzelfde doel1 dat m5 oorspronkelijk met de v]dubbel+ d] e en o zo*t te b]eik51 namelijk e5e zooveel mogelijk jui/e afbeeld+ van de he]s*5de uitspraak4 ,door het /ell5 van di5 regel zet zij alle5 e5e s*r$e v]d]op d5 weg1 die re$s door het ,gebruik gevolgd wordt1 en h&elt zij ov]e5kom/ig d5 ,regel d] ,welluid5dheid4 #gi4 ,a*t de ,r$actie d5 door ha> aang5om5 regel voor de a*t]voegsels voornamelijk da>om v]kieselijk1 omdat hij gemakkelijk is1 en door i$]e51 ook zond] k5nis van vreemde tal51 kan word5 toegepa/1 zij w]d1 wilde zij hi] niet beg9selloos te w]k gaan1 tot het /ell5 van di5 regel als het w>e g$wong54 ,imm]s de grondbeg9sel51 die voor de /amm5 geld51 z\d5 op de a*t]voegsels niet toegepa/ kunn5 word54 ,voore]/ to* z\ het me]v\d van -heid1 go?4 haidus1 mv4 haidjus1 hd4 heit1 mv4 -heit51 volg5s die beg9sel5 twee e's moet5 hebb54 ,do* wie z\ te beweg5 zijn om het ?ans e5p>ige gebruik1 dat re$s bij de ,/at5-ov]zett]s gold1 te v]lat51 en voortaan aang5aamhe$51 boo%e$51 k9d]a*tighe$5 en zoo vele &]e -he$5 met twee e's te gaan s*rijv58 ,die spell+ wordt tr\w5s door niem& v]langd1 en z\ /rijd5 met het beg9sel door de ,r$actie aang5om51 namelijk ge5e veelomvatt5de v]&]+5 te beproev51 wanne] er ge5e dr+5de r$55 voor be/aan en de gebruikelijke spell+ te re*tva>dig5 is4 ,de uitgang5 -e]5 en -eel zijn ba/a>da*t]voegsels2 en de e's1 die da>9 voorkom51 zijn niet alle van d5zelfd5 oorsprong4 ,sommige zijn ont/aan uit korte kl9k]s1 &]e zijn sam5trekk+5 van twee lett]grep54 ,9 het e]/e geval z\d5 zij ne1 9 het laat/e twee e's vord]52 do* het laat zi* niet altijd bepal51 met welk e5e e m5 te do5 heeft4 ,wij hebb5 -e]51 mnl4 -i]51 uit het ,frans* bekom52 ma> 9 het gebruik da>van hebb5 wij onz5 eig5 weg bew&eld1 ons om die taal v]d] niet bekomm]5de4 ,de e van rege]5 s*ijnt die te zijn van fr4 rgn]2 ma> mnl4 regni]51 wa>uit rege]5 ont/aan is1 v]bi$t ons aan e5e onmiddellijke ov]nem+ van die e te d5k52 en die 9 concipie]5 is to* wel niet de oi van fr4 concevoir1 no* die van f>ce]5 de i van f>cir4 ,het ,frans*1 wa>9 de e's tr\w5s ook niet oorspronkelijk zijn1 kan dus niet tot leiddraad /rekk52 m5 z\ dan 9 all5 gevalle tot het ,latijn moet5 gaan4 ,do* dit heeft vi] uitgang53 -re1 -re1 -re en -ere2 da>9 zijn 1 1 en sam5trekk+5 van de lett]greep aja 7skr4 aya72 ma> -ere heeft e5e e uit de korte i ont/aan4 ,di5ov]e5kom/ig z\ m5 communice]51 doce]51 rec5se]51 f>ce]5 enz4 met ee1 ma> def5d]51 f+]51 absolv]5 enz4 met e moet5 spell54 ,z\ het v]/&ig wez5 het publiek dez5 nieuw5 la/ op de s*\d]s te will5 b9d5 en het te v]pli*t5 de ,latijns*e conjugatie te gaan le]58 ,en hoe dan nog te h&el5 met woord51 wa>aan ge5 ,latijns* w]kwoord beantwoordt1 b4 v1 met trotse]51 wa>de]51 /(fe]58 ,bij -eel z\d5 de moeilijkh$5 niet g]+] wez54 ,aan de e 9 dit a*t]voegsel beantwoordt wel is wa> doorgaans e5e korte ,latijns*e e ( i3 do* 9 conditioneel1 crim9eel1 inaugureel1 orig9eel e5e lange a4 ,deze is 9 crim9alis en inauguralis w$] de sam5trekk+ van -aja-2 ma> wat is zij 9 conditionalis en orig9alis1 wa>naa/ ge5e w]kwoord5 be/aan8 ,en welke e hebb5 wij 9 h\weel1 tooneel1 fluweel8 ,hi] z\ 9 elk geval w$]om e5e willekeurige besliss+1 e5 doorhakk5 van d5 knoop1 moet5 plaats hebb54 ,do* er is e5e &]e oploss+ mogelijk4 ,m5 vrage niet3 wat will5 enkele grammatici8 ma>3 wat wil het volk8 wat wil de taal1 en wat heeft zij altijd gewild8 ,dan is het antwoord niet twijfela*tig4 ,de taal h&elt bij de vreemde a*t]voegsels geheel &]s dan bij de vreemde /amm51 wa>9 zij za*te e's en o's laat hoor54 ,zij heeft de ba/a>duitgang51 die d5 klemtoon hebb51 /e$s als lang bes*\wd en er tweeklank5 van gemaakt4 ,tot getuig5 kunn5 /rekk5 abdij1 soldij1 tyrannij1 azijn1 dolfijn1 v5ijn1 p>adijs1 patrijs1 saucijs1 pr(ijt1 practijk1 gelei1 k>wei1 livrei1 qualiteit1 quantiteit1 sociteit1 fatso51 kato51 kapo5 en kapu91 alu91 abuis1 =nuis1 advies1 commies1 enz41 wa>bij m5 9 het oog moet h\d51 dat oe en ie voorhe5 tweeklank5 w>54 ,dat de taal vroeg] met -e]5 en -eel ev5zoo heeft geh&eld1 blijkt uit d5 ,middeln$]l&s*5 vorm -i]54 ,ook -eel w]d wel als -iel uitgesprok51 blijk5s de geme5zame taal 9 oude klu*tspel52 en gat5plattiel1 k>viel1 nev5s k>veel1 zijn nog 9 gebruik4 ,dat die tweeklank5 alle5 aan de w]k+ van d5 klemtoon zijn toe te s*rijv51 blijkt uit pr(ite]5 naa/ pr(ijt1 kopie]5 naa/ kopij1 praktize]5 naa/ praktijk1 abuse]5 naa/ abs enz42 zij v]&]5 niet 9 tweeklank51 wa> zij d5 klemtoon niet hebb54 ,de ,r$actie 0 hi] dus vanzelf na> d5 klemtoon v]wez51 niet na> d5 oorsprong d] e's1 wa>op m5 ook bij vreemde /amm5 niet let4 ,imm]s m5 s*rijft cem5t1 lat4 caem5tum1 planet51 lat4 plantae1 ev5go$ met e5e enkele e1 als c$]1 lat4 c$rus4 ,het a*t]voegsel -ees1 fr4 -ais en -ois1 is lat4 -ensis1 na afw]p+ van -is en uit/oot+ van de n4 ,het ,n$]l&s* pleegt na de uit/oot+ e5] n de voorga&e vocaal te v]l5g51 er zelfs e5 tweeklank van te mak52 blijk5s kiekhoe/1 bij ,kiliaan1 naa/ k9khoe/2 muid1 9 ,i,jselmuiden1 naa/ mond1 9 ,i,jselmonde2 kluit naa/ klont2 ook s*reef m5 voorhe51 ev5als 9 het ,hoogduits*1 ,portugies4 ,de v]l5g+ d] e ges*i$t dus ook hi] volg5s d5 a>d d] taal en tev5s 9 ov]e5/emm+ met d5 regel4 ,het a*t]voegsel -loos1 go?4 en onrd4 -laus1 ags4 -les1 moet1 ook volg5s de afleid+1 het beg9sel dat bij de /amm5 geldt1 ev5go$ als volg5s d5 door ons ge/eld5 regel voor de a*t]voegsels1 e5e s*]pe o 7oo7 hebb54 ,e5 a*t]voegsel -loos1 -loze1 met de za*te o1 dat los z\ beteek551 heeft nooit be/aan4 ,de taal heeft de adjectiev5 loos1 looze en los1 losse zo[el 9 uitspraak als 9 beteek5is /e$s uite5geh\d54 ,de ,r$actie mag niet m$ew]k5 om de v]w>r+1 9 d5 laat/5 tijd da>9 gebra*t1 te be/5dig54 ,neemt m5 d]halve alles op zijn /r5g/1 dan heeft er tuss*5 de regels voor de /amm5 en die voor de a*t]voegsels alle5 /rijd plaats bij de spell+ van -h$51 wat niem& met twee e's wil1 en ook niet behoeft te will51 dewijl de spell+ met e5e enkele e 9 de kla>blijkelijk/e ov]e5/emm+ is met de wett51 die de taal voor de a*t]voegsels heeft aang5om54 #hj4 ,het aantal woord51 9 wi] spell+ t5 gevolge van het aang5om5 beg9sel e5e v]&]+ moet plaats grijp51 is betrekkelijk g]+1 en de mee/e kom5 sle*ts zeld5 voor4 ,het zijn3 be] 7v]s*eur5d di]71 mv4 b]51 ond]s*eid5 van be] 7v>k51 wat]ke]+1 muur/ut en heiblok71 mv4 be]52 deel 7plank en dors*vlo]71 mv4 del51 ond]s*eid5 van deel 7g$eelte71 mv4 deel52 deemo$ig2 deesem2 dwep52 eega2 heep 7soort van h&bijl71 mv4 hep52 keel 79 de b\wkunde en wap5kunde71 kel51 hetzelfde als keel 7li*aamsdeel72 k]5 7veg572 kwee 7vru*t72 m]5 7e5 s*ip va/legg572 sleep5 7voorttrekk571 causatief van slep5 7gesleept ( voortgetrokk5 word572 droog1 droge1 drog]1 drog52 hoon52 kloov5 7do5 splijt571 causatief van kliev5 79 d5 v]\d]d5 z9 van splijt571 ond]s*eid5 van klov51 mv4 van klo( en v]l4 tijd van kluiv52 kooz51 liefkooz52 kroon1 mv4 kron52 slo( 7voors*oot71 mv4 sloov51 ond]s*eid5 van slo( 7sukkela>/]71 mv4 slov52 toon 7muziektoon71 mv4 ton51 ond]s*eid5 van toon5 7wijz57 en toon 7te571 mv4 toon52 troon1 mv4 tron52 vroolijk2 zoog5 7lat5 zuig571 causatief van zuig51 ond]s*eid5 van wij zog51 v]l4 tijd van zuig54 ,(s*oon het ze] wa>s*ijnlijk is1 dat de e 9 he] 7dom9us7 en ke]5 7v]t]e7 oorspronkelijk za*t 01 is to* de afleid+ en oud/e vorm dez] beide woord5 niet met g5oegzame zek]heid bek5d1 om ov] de natuur d] vocaal /ellig te besliss51 veelm9 om e5e v]&]+ voor te /ell5 9 de spell+ van zoo gebruikelijke woord51 wi] s*rijfwijze door de gewoonte als e5e twe$e natuur is geword54 ,neemt m5 9 de we9ige woord51 die v]&]+ eis*51 de vocaalspell+ ov]e5kom/ig de afleid+ aan1 dan is da>m$e het geheele spell+/elsel d] enkele ( dubbele e en o met de etymologie 9 ov]e5/emm+ gebra*t4 ,de ond]s*eid+ moge 9 de practijk en bij het lag] ond]wijs h>e moeilijkheid blijv5 beh\d51 dat bezwa> is nu e5maal niet op te heff51 want niem& zek] zal bij e5ig nad5k5 ern/ig v]lang5 altijd de dubbele ( altijd de enkele e en o te gebruik54 ,v]gelijk ook #bf4 ,ma> t]wijl de practis*e moeilijkheid dezelfde blijft1 w9t m5 het ons*atb>e voorre*t1 wa>op ge5e &]e ,g]maans*e taal zi* b]oem5 kan1 dat de spell+ dez] beide vocal5 9 onze taal ov]al aan d5 oorspronkelijk5 vorm d] woord5 getr\w is en aan de /r5g/e eis*5 d] wet5s*ap beantwoordt4 a4 ,de ,r$actie 0 vroeg] van me5+1 dat de e 9 bege]5 za*t 04 ,zij grondde ha> gevoel5 op de i 9 ohd4 giric1 onrd4 girug1 enz41 die zij voor kort hield1 en welke 9 dat geval e5e za*te e z\ hebb5 moet5 oplev]54 ,desnietteg5/a&e a*tte zij het ong]ad5 de algeme5 aang5om5 spell+ van e5 zoo dikwijls voorkom5d woord te v]&]51 omdat er ov] het woord en zijne v]want5 e5 dui/] v]spreid lag1 dat zij to5 nog niet v]mo*t op te heff54 ,bij nad] ond]zoek e*t] is het geblek51 dat die 1 9 sommige h&s*rift5 door e5 acc5t 77 gek5m]kt1 de lange is1 die 9 d5 regel onze ij heeft opgelev]d1 behalve vr e5e r1 wa> zij zi* 9 ie 7vroeg] e5 tweeklank7 oplo/e3 v]gelijk wi]ook voor wijrook van wij7d7en2 gi] 7ro(vogel71 nhd4 gei]1 ohd4 gr2 s*i] 9 ,s*i]monnikoog1 ,s*i]+]1 s*i]roek1 enz41 ohd4 scr enz4 ,do* kan de /am van bege]5 niet zijn1 dan moet het gair wez51 dat 9 go?4 gairuni1 gairnjan enz4 voorkomt en de e*te tweeklank ai blijkt te zijn4 ,hi]door wordt al het dui/]e wegg5om54 ,niet sle*ts is de ie 9 gi]ig v]kla>d1 ma> ook de a 9 mnl4 bega]5 en nnl4 ga>ne1 naa/ bege]51 ge]ne en gi]ig2 en de vorm5 9 de v]wante tal5 blijk5 9 ov]e5/emm+ te zijn4 ,de e van bege]5 is d]halve s*]p1 als zijnde uit ai ont/aan1 zoodat er van de spell+ met ne e 7beg]57 ge5e sprake me] zijn kan4 b4 ,ook zal m5 op bov5/a&e lij/ de woord5 knoop1 kloot en zweep niet me] aantreff54 ,bij nad] ond]zoek is het ons geblek51 dat 9 de oud]e v]wante tal5 tweerlei vorm5 van knoop hebb5 be/aan1 wat ond] &]e uit (ri4 cnop en cnp blijkt1 wa>van de e]/e aan onze za*te1 de laat/e aan onze s*]pe o beantwoordt4 ,de uitspraak met de s*]pe o1 wa>op de gebruikelijke spell+ knoop5 b]u/1 kan d]halve niet als e5e v]ba/]+ word5 bes*\wd1 zoodat er voor de ,r$actie1 die als beg9sel heeft aang5om51 niet buit5 vol/rekte noodzaak v]&]+5 te mak51 ge5e r$5 be/aat om de spell+ hi] te wijzig52 ze blijft da>om knoop5 va/knoop51 ontknoop5 enz4 s*rijv54 c4 ,m9d] zek]heid be/aat er tot nog toe omtr5t de oorspronkelijke vorm5 van kloot en zweep4 ,indi5 m5 e*t] die woord5 voor n mag h\d5 met ons kluit en mhd4 sweif 7/a>t71 dan hebb5 ook hi] van\ds tweerlei vorm5 be/aan1 en is de spell+ kloot5 en zweep5 ev5 wettig als klot5 en zwep54 ,hoe m5 het ook neemt1 de za*!id d] kl9k]s 9 beide woord5 /aat nog niet va/1 zoodat deze zi* 9 hetzelfde geval bev9d5 als he]5 en ke]54 ,de ,r$actie a*t zi* dus nog niet tot v]&]+ g]e*tigd1 en blijft da>om kloot5 en zweep5 s*rijv54 #ha4 ,(s*oon de spell+ w]eld1 eig5lijk w]-eld1 de bes*aafde uitspraak van dit woord niet jui/ uitdrukt1 me5t de ,r$actie ha> als de naa/bijkom5de te moet5 v]kiez52 v]gelijk #da4 ,w>eld to* is met de uitspraak nog me] 9 /rijd1 en bov5di5 ook met de afleid+2 en hetzelfde geldt van wa]eld1 da> m5 ae 9 onze taal /e$s als de voor/ell+ e5] lange a heeft aangem]kt en 9 ,belgi nog veelal als zoodanig bes*\wt4 ,om dezelfde r$5 is ook de spell+ va]s voor v]s te v]w]p54 #hb4 ,om de bov5 9 #gi ontwikkelde r$55 is de ,r$actie voornem5s de volle ie te bezig5 9 de a*t]voegsels -ief1 -iek en -iet1 zoolang die d5 klemtoon beh\d51 ook dan wanne] ie op het e9de d] lett]greep komt1 b4v4 9 motie-v51 sub/antie-v51 fabrie-k51 republie-k51 ,isralie-t51 ,m5nonie-t54 ,die spell+ is buit5di5 9 ov]e5/emm+ met het geve/igde gebruik t5 opzi*te van -i] en -ies 9 (ficie-r51 tu9ie-r51 commie-z51 valie-z54 ,da>5teg5 a*t zij ie te zwa>1 en da>om e5e enkele i voldo5de1 wanne] die a*t]voegsels geheel toonloos word51 9 mot-i-ve]51 ,jezu-t-isme1 fabr-ik-ant1 muz-ik-ant1 muz-ik-aal1 republ-ik-e94 ,v]gelijk d5 ,regel d] ,welluid5dheid #fa en #fb4 #hc4 ,om dezelfde r$55 s*rijv5 wij 9 het me]v\d oli-n1 trali-n enz41 van olie1 tralie enz41 dewijl ie 9 deze en d]gelijke woord5 geheel toonloos is2 da>5teg5 knie-n1 spie-n1 drie-n1 wa>9 de e]/e1 en reliquie-n1 g5ie-n1 wa>9 de voorlaat/e lett]greep d5 voll5 klemtoon heeft4 ,dat m5 voorhe5 knin1 spin spelde1 is da>aan toe te s*rijv51 dat ie1 uit iu 7ioe7 ont/aan1 al/o5 e5 tweeklank 01 die nag5oeg tweelett]grepig1 als i1 w]d uitgesprok54 ,knie-en1 spie-en z\ to5 d]halve geluid hebb5 als kn-e-en1 sp-e-en4 ,?ans e*t] is ie e5 zuiv]e 7e5lett]grepige7 kl9k]1 gelijk b4v4 ee1 zoodat de oud]e s*rijfwijze niet me] 9 ov]e5/emm+ is met de h$5daags*e uitspraak2 da>om knien1 spien1 ev5als zeen1 tween2 en zoo ook analogien1 h>monien1 melodien1 reliquien en g5ien1 v]s*ill5d van g5in 7gnin71 me]v4 van g5ius4 #hd4 ,(s*oon de i 9 het a*t]voegsel -is* d5zelfd5 held]5 klank heeft als ie 9 -ief1 -iek1 -iet en -i]1 geeft de ,r$actie aan de mee/ gebruikelijke s*rijfwijze met de enkele i v]reweg de voorkeur bov5 -ies*1 omdat dit a*t]voegsel /e$s all5 klemtoon mi/1 en i da>9 ze] kort is4 ,de onregelmatigheid is niet groot] dan bij het a*t]voegsel -uw 9 s*aduw1 zwaluw1 hetwelk ev5ze] toonloos is en door niem& met twee u's ges*rev5 wordt4 ,v]gelijk d5 ,regel d] ,welluid5dheid #fa en #fb4 ,bij het beoordeel5 van de regels 9 deze en de twee vorige behoort m5 het ond]s*eid tuss*5 e5e toonlooze lett]greep en e5 toonlooz5 kl9k] niet uit bet oog te v]liez54 ,toonloos is elke lett]greep1 wa>op 9 het geheel niet g$rukt wordt1 wa>op no* de halve1 no* de volle klemtoon valt1 b4v4 de e]/e 9 be-hd1 ge-lf1 v]-drit1 de laat/e 9 j-r51 h-mel1 h-m]1 k-n+1 grt-vad]1 hfh-d+4 ,toonlooze kl9k]s zijn1 9 d5 regel1 kl9k]s ( tweeklank51 die geheel d( zijn geword51 als het w>e alle kleur miss51 en me] van e5 g]uis* dan van e5 eig5lijk5 klank hebb52 b4v4 de e 9 a>de1 onl4 ir?a1 9 ham]1 ohd4 ham>1 9 hemel1 onl4 himil2 de u 9 ,gorkum uit ,gor+-heim2 de i 9 het a*t]voegsel -ig1 go?4 -ag en -eig4 ,enkele toonlooze kl9k]s e*t] ont/aan als vanzelve tuss*5 twee m$ekl9k]s1 b4v4 9 hatelijk1 bem9nelijk enz4 voor haatlijk1 bem9lijk enz4 ,(s*oon het v]liez5 van d5 klemtoon de oorzaak is1 dat de kl9k]s en tweeklank5 toonloos word51 heeft dat v]lies to* niet altijd de b$oelde v]&]+ t5 gevolge4 ,de twe$e lett]grep5 9 py-ra-mide1 mag-ne-tise]51 mo-ti-ve]51 ge-o-graaf1 no-tu-l51 en de laat/e 9 o-lie1 me-nie1 tra-lie1 ,janua-ri1 ,ju-li1 afgo-dis*1 nieuwmo-dis*1 s*a-duw1 zwa-luw enz4 zijn toonloos1 ma> de da>9 voorkom5de kl9k]s1 hoe flauw zij ook word5 uitgesprok51 beh\d5 9 e5e bes*aafde uitspraak hun eig5a>dig5 klank1 en gaan niet 9 toonlooze kl9k]s ov]4 ,er be/aan d]halve toonlooze lett]grep5 zond] toonlooze kl9k]s4 #he4 ,het lett]teek5 ij /elde1 gelijk m5 weet1 oorspronkelijk 9 geslot5 lett]grep51 als mijn 7mi971 sijn 7si971 de lange i voor1 die 9 op5e1 als m9e1 s9e1 door de enkele i w]d v]teg5woordigd4 ,het teek5 j 0 dus 9 de g5oemde en d]gelijke woord5 e5 gewijzigde vorm van de lett] i1 die gelijk/ond met de twe$e a1 e1 o en u 9 ja>1 e$1 room en vuur4 ,het v]l5g5 door het aanvoeg5 van e5 /a>t ges*i$de si]aads- ( duidelijkheid%alve2 zoo s*reef m5 ook vj1 vij1 viij1 enz4 voor #f1 #g1 #h4 ,di5t5gevolge _h j 9 /rijd met #dg1 a4 twee v]s*ill5de wa>d51 die van vocaal 9 mijn 7mi97 en wijn 7wi971 en die van consonant 9 ja]1 joc4 ,to5 9 het ,nnl4 de lange i 9 de uitspraak gelijk w]d aan d5 tweeklank ei1 kwam de s*rijfwijze ij geheel 9 /rijd met de natuur van d5 klank1 di5 zij moe/ voor/ell51 en die niet me] door ii afgebeeld kon word52 m5 behield ev5wel de oude lett]teek5s ondanks de v]&]de uitspraak4 ,de ,r$actie me5de 9 het ,woord5boek die onregelmatigheid te moet5 v]mijd5 en te di5 e9de het lett]teek5 voor ij ( ,,ij 9 zoov]re te wijzig51 dat het ond]s*eid tuss*5 i j en d5 hi] b$oeld5 klank duidelijk bleek4 ,het natuurlijk/e middel da>toe w>e gewee/1 de beide deel5 aan elk&] tot e5e e5heid te v]b9d51 gelijk m5 9 het s*rijv5 gewoon is te do54 ,do* de zw>igh$5 van typographis*5 a>d1 die zi* hi]bij voord$51 de vreemde en onbehaaglijke lett]vorm51 die ons voorgelegd w]d51 en die vooral bij het kapitale lett]teek5 aan/ootelijk w>51 hebb5 ons g5oodzaakt van ons go$e voornem5 af te zi5 en d5 gewon5 vorm van ij en ,,ij onzes ondanks te beh\d54 #hf4 ,volg5s #dg1 a4 moet m5 aan hetzelfde lett]teek5 niet buit5 vol/rekte noodzakelijkheid me] dan ne wa>de gev54 ,m5 h&elt 9 /rijd met dit beg9sel1 wanne] m5 ?ans nog kolijk1 ka?olijk1 fabrijk1 muzijk enz4 s*rijft1 en door die spell+ aanleid+ geeft1 dat sommig5 9 die woord5 w]kelijk e5e ij ( ei lat5 hoor54 ,nu zij 9 de bes*aafde uitspraak d5 i-1 niet d5 ei-klank hebb51 eis*t de e]/e grondregel koliek1 ka?oliek1 fabriek enz42 zoo ook pozie1 h>monie1 melodie enz4 ,d5 di*t] blijve het e*t] vrijgelat5 na> go$dunk5 ook pozij1 h>monij enz4 te s*rijv51 omdat 9 die woord5 op ie1 die d5 klemtoon op de laat/e syllabe hebb51 ook de uitspraak ij geoorlo(d is4 ,zie #dj4 ,zoo s*rijve m5 ook k(fie1 lat4 c(fea1 ev5als m5 s*rijft balie1 falie1 malie1 tralie1 olie1 foelie1 l9ie1 kevie1 m]rie enz4 ,nog /]k] dan de spell+ muzijk voor muziek enz4 is af te keur5 het gebruik van de ij 9 de plaats van de enkele korte i ( y 9 tweeklank5 als aij1 eij1 oij1 uij1 oeij1 voor ay1 ey1 oy1 uy1 oy1 ( ai1 ei enz4 ,de ij heeft nooit als enkele i gegold54 ,oudtijds _h zij de wa>de van ii1 ?ans /elt zij e5 tweeklank voor1 die als ei luidt2 zoodat aij1 hoe m5 het neme1 niet &]s opgevat kn word51 dan f als a ie1 f als a ij 7a ei74 ,e5e spell+ met aij enz4 laat zi* dus op ge5]lei wijze1 no* door de vroeg]e1 no* door de h$5daags*e uitspraak1 re*tva>dig51 zelfs niet 9 die eig5nam51 wa>9 e5e oude spell+ beh\d5 wordt4 ,ge/eld dat iem& ,van d] ,kruis heet1 dan zijn van di5 naam v]s*ill5de s*rijfwijz51 mits met gelijkluid5de lett]s1 te v]d$ig53 ,kruis1 ,cruys ( ,cruyss2 do* ,cruijs kon voorhe5 niet &]s geluid hebb5 dan krui-is ( kru-iis1 en kan ?ans niet &]s word5 uitgesprok5 dan kru-ij-s 7kru-eis72 ij voor y is dus ev5m9 te re*tva>dig5 als elke &]e v]wissel+ van twee niet gelijkluid5de lett]s1 b4v4 van r en l3 cruij-s is ev5 onges*ikt om d5 klank kruis te v]teg5woordig5 als kluis ( kruid zijn z\4 ,alle5 de gewoonte van ij en y te v]w>r5 maakt1 dat kruijs m9d] ong]ijmd s*ijnt4 #hg4 ,9 de nam5 d] ma&51 die oorspronkelijk g5itiev5 zijn 7,janu>ii1 ,junii enz471 is de i-klank van e5 geheel &]5 a>d en oorsprong dan 9 e5 d] bov5g5oemde woord54 ,het komt d] ,r$actie w5s*elijk voor di5 ook 9 de spell+ van d5 uitgang -ie1 welke hi] en da> nog als i luidt1 te blijv5 ond]s*eid51 en na> ,latijns* gebruik ,janu>i1 ,febru>i1 ,juni en ,juli te s*rijv54 ,deze spell+ beantwoordt aan de uitspraak en is 9 ov]e5/emm+ met de door ons aang5om5 regels voor het s*rijv5 d] ba/a>dwoord54 #hh4 ,de afleid+ eis*t de v]vang+ van ei door ij 9 de woord5 malvezei1 fr4 malvoisie1 en k>wei 7soort van zaad71 fr4 c>vi1 ond]s*eid5 van k>wei 7w]k71 fr4 corve4 ,da>5teg5 zal om dezelfde r$5 de ij van sacri/ijn1 fr4 sacri/a91 (s*oon 9 sacri/ij 7fr4 sacri/ie7 op h>e plaats1 voor ei moet5 wijk54 ,d]halve malvezij1 k>wijzaad1 sacri/e91 do* k>weitje1 sacri/ij4 ,het woord dozijn1 dat m5 li*telijk voor het ,frans*e d\za9e z\ kunn5 aanzi51 moet zijne ij beh\d54 ,niet uit het ,frans* to*1 ma> uit het ,latijn is het tot ons gekom51 gelijk onlangs te re*t is aangem]kt4 ,9 de bes*aafde uitspraak luidt het woord niet doezijn1 ma> dozijn1 en sommige dialect5 zegg5 dozi91 hetge5 op het ,middeleeuws*-latijns*e doc5um wij/1 en het woord op ne lijn /elt met krijt1 lat4 creta2 v5ijn1 lat4 v55um2 tapijt1 lat4 tapete4 ,i,jzen en ijselijk hebb51 hetzij onmiddellijk1 hetzij middellijk1 hun be/aan te dank5 aan e5 woord1 dat go?4 agis1 ohd4 egiso luidde1 en z\d5 uit di5 ho(de1 ev5als zeil uit zegel1 dweil uit dwegel enz41 met ei behoor5 ges*rev5 te word51 gelijk oudtijds w]kelijk ges*i$de4 ,da> e*t] het grondwoord eis 7vrees1 s*rik7 al vroeg v]get5 w]d1 en m5 bij het s*rikk5 niet zeld5 e5e k\de rill+ voelt1 begon m5 aan e5e v]wants*ap met ijs te d5k51 en aan eiz5 de bepaalde beteek5is te he*t5 van k\d word51 van s*rik v]/ijv54 ,9 de uitdrukk+3 het is om van te ijz51 ziet het woord k5nelijk op de kille huiv]+1 die e5e ontzett5de aans*\w+ ( voor/ell+ v]oorzaakt4 ,v&a> de v]&]+ 9 de uitspraak en spell+4 ,9 die gewe/51 wa> ij nog als i kl9kt1 zegt m5 iz5 en iselik2 en bij ,kiliaan1 ,coornh]t en &]5 treft m5 de beide spell+51 met ei en ij1 nev5s elk&] aan4 ,het e5 en &] bewij/1 dat de spraakmak5de geme5te naa/ het oude1 nu v]get51 woord e5 nieuw met gewijzigde beteek5is gevormd heeft4 ,da> nu de spell+ eiz51 eiselijk niet z\ kunn5 /rekk5 om op e5ig ?ans algeme5 bek5d woord te v]wijz5 en zoodo5de de beteek5is duidelijk] te mak51 v9dt de ,r$actie ge5e r$5 om zond] e5ig nut het algeme5e gebruik te v]lat5 en1 teg5 de niet twijfela*tige uitspraak aan1 e5 v]\d]d woord 7al?ans e5 v]\d]d5 vorm7 te h]nem51 die bij het volk geheel v]get5 is1 en die bov5di5 e5 onbepaald] begrip v]teg5woordigt1 dan het nieuw]e woord ( de nieuw]e vorm4 ,zij s*rijft d]halve volg5s d5 ,regel d] ,uitspraak ijz5 en ijselijk4 #hi4 ,op grond van #dg1 a en e v]w]pt de ,r$actie de spell+ van by1 my1 hy1 zy1 dw+el&y1 raz]ny enz4 met y1 omdat deze lett] 9 oorspronkelijk ,grieks*e woord51 als cyl9d]1 ,/yx1 ,egypte1 re$s d5 gewon5 i-klank voor/elt1 en ha> alsdan buit5 e5ige noodzakelijkheid e5e twe$e wa>de z\ toegek5d word54 ,dat de ij-klank 9 bij1 mij1 hij sle*ts uit e5e korte1 niet uit e5e lange i ont/aan is1 kan 9 ha> oog ge5e r$5 zijn om inbreuk op het b$oelde beg9sel te mak51 te m9d] da> 9 op5e e5lett]grepige woord51 als !e1 zoo1 ook de e en o v]dubbeld word51 (s*oon zij eig5lijk za*t zijn4 #ij4 ,vreemde woord5 en eig5nam51 die op held]e ( lange kl9k]s e9dig51 nem5 9 d5 twe$5 naamval van het enkelv\d en 9 alle naamvall5 van het me]v\d e5e s aan1 voorafgegaan door het uitlat+/eek5 7'74 ,dus ,m>ia's1 ,hebe's1 ,g>ibaldi's1 ,cic]o's1 e*o's2 niet ,m>iaas1 ,hebees enz4 ,da> de v]dubbel+ d] i niet me] 9 gebruik is1 z\ m5 al?ans niet ,g>ibaldiis1 ,pan9iis1 ,rub9iis kunn5 ( will5 s*rijv52 de analogie laat dus ook ,m>iaas1 ,hebees enz4 niet toe4 ,buit5di5 is het dubbele lett]teek5 9 /rijd met de uitspraak van zulke woord51 wa>9 de e9dvocaal nooit zoo lang wordt uitg]ekt1 als ges*i$t met de klank51 die 9 ,n$]l&s*e woord5 9 d5 regel door aa1 ee enz4 word5 voorge/eld4 ,de welluid5dheid1 zo[el als de analogie1 maakt d]halve het gebruik van het uitlat+/eek5 v]kieslijk] dan het v]dubbel5 van d5 kl9k]4 ,zie #ei1 #fa en #fb4 ,ook is het onv]&]lijk bew>5 van d5 vorm d] eig5nam5 w5s*elijk1 t5 e9de alle v]w>r+ te voorkom54 ,da>om s*rijft de ,r$actie ook ,bru9+'s1 ( ,bru9+s'1 na> gelang m5 d5 twe$5 naamval ( het me]v\d van ,bru9+ ( van ,bru9+s b$oelt4 ,de regel is natuurlijk niet van toepass+ op e*t ,n$]l&s*e geme5e zelf/&ige naamwoord51 als ga 7sam5tr4 van gade71 ra1 vla 7vlade74 ,de a heeft 9 het me]v\d di] woord5 dezelfde zw>e ( g]ekte uitspraak als altijd 9 geslot5e lett]grep51 b4v4 als 9 aas1 baas1 g]aas4 ,da>om s*rijv5 wij niet eega's1 ra's1 vla's1 ma> volg5s d5 gewon5 regel van het ,n$]l&s*1 die 9 geslot5 lett]grep5 het v]dubbel5 van d5 held]5 kl9k] voors*rijft3 eegaas1 raas1 vlaas4 #ia4 ,de ,r$actie spelt a> 7kor5a>71 ha> 7ho(dha>71 me] 7wat]plas71 door 7van e5 ei71 oor 9 oorsprong1 oorzaak1 niet air1 hair1 meir1 doir1 oirsprong1 omdat de laat/e s*rijfwijze zo[el door de afleid+ als door de uitspraak v]worp5 en door de duidelijkheid niet geis*t wordt1 t]wijl zij geheel op willekeur b]u/1 da> er ge5e r$5 te b$5k5 is1 wa>om m5 niet liev] 9 air 7ad]71 hair 7voornw471 meir 7telw471 doir 7voorzets47 enz4 de v]l5g+ door i z\ a&uid54 ,da>5teg5 me5t zij de spell+ heir 7leg]ma*t7 en oir 7erfg5aam7 bov5 die van he] en oor te moet5 v]kiez52 het e]/e omdat heir de bes*aafde uitspraak1 hoewel niet jui/1 to* bet] v]teg5woordigt dan he]2 het laat/e als v]ba/]+ van het ,frans*e hoir4 ,de spell+ oor z\ dit we9ig gebruikelijke en we9ig bek5de woord onh]k5ba> mak51 en ze] zek] de duidelijkheid niet bevord]54 ,de m$ekl9k]s4 #ib4 ,tot de regels betrekkelijk de m$ekl9k]s ov]ga&e1 me55 wij het e]/ meld+ te moet5 mak5 van het belangrijke vraag/uk omtr5t de spell+ d] woord51 wa>9 tweeklank5 op i voorkom54 ,moet m5 zaaij51 zaai51 zaj5 ( zaay51 hooij51 hooi51 hooj5 ( hooy5 spell58 ,de uitspraak besli/ hi] niet /ellig g5oeg4 ,m5 hoort 9 de g5oemde woord5 wel is wa> e5e j1 ma> sle*ts ze] flauw en op v]re na niet zoo duidelijk als aan het beg9 van e5 woord1 b4v4 9 ja>1 jong1 gelijk blijkt uit de v]gelijk+ van vlei]1 vleij] met 7e5 go$7 hooi-ja>4 ,het gebruik besli/ ev5m91 da> alle vi] de s*rijfwijz5 h>e voor/&]s hebb5 gehad en g$eeltelijk nog hebb52 m5 d5ke sle*ts aan baj]t1 doj] en oojeva> ( ooijeva>4 ,raadpleegt m5 de afleid+1 dan wordt de zaak nog moeilijk]4 ,indi5 m5 let op d5 oorsprong van zaaij51 draaij51 naaij51 en op de afgeleide woord5 zaad1 draad1 naad1 dan z\d5 za-j51 dra-j51 na-j51 de w>e vorm5 zijn2 zoo ook /roo-j51 go?4 /rau-jan1 too-j51 go?4 tau-jan1 boej en boe-j51 lat4 boja2 da>5teg5 hooi-en1 en kooi-en1 om go?4 havi 7hawi7 en lat4 cavea4 ,voor &]e woord5 besli/ zij 9 het geheel niet4 ,v]&]t d 9 i ( 9 j8 ,heeft m5 ro-j5 ( rooi-en1 van rod52 d-j] ( dooi-er1 van dod]2 oojeva> ( ooieva>1 van oodeva>1 te spell58 ,en welke lett] moet s*uij]5 hebb51 dat hetzelfde woord is als s*ur58 ,regels op de afleid+ gegrond zijn hi] d]halve zoo go$ als onmogelijk2 zij z\d5 de spell+ sle*ts uit]/ moeilijk mak5 en tot nieuwe ges*ill5 aanleid+ gev54 ,de aang5om5 spell+ baai--baaij51 rei--reij51 hooi--hooij5 druis*t dubbel aan teg5 de analogie4 ,deze wil1 dat e5 onv]bog5 woord d5 m$ekl9k]1 die 9 d5 v]bog5 toe/& de volg5de lett]greep beg9t1 tot sluitlett] zal hebb52 b4v4 dat kwaad e9dig5 zal op de d van kwa-de1 en zoo ook plaag1 vr\w enz4 op de g en w1 wa>m$e de twe$e lett]grep5 van pla-g5 en vr\-w5 aanvang54 ,teg5 dez5 regel wordt gezondigd door baai1 rei1 boei enz4 ,w>e de j 9 de v]bog5e vorm5 onmisba>1 de analogie z\ ha> ev5ze] eis*5 9 de onv]bog5e baaij1 reij1 boeij1 omdat deze woord5 9 het me]v\d baai-j51 rei-j51 boei-j5 word54 ,deze en d]gelijke woord51 die e9dig5 op e55 tweeklank1 wa>9 i de laat/e kl9k] is1 word5 nu /ilzwijg5d als uitzond]+5 bes*\wd4 ,die uitzond]+ z\ nog te duld5 zijn1 indi5 zij niet zelve w$] h>e uitzond]+5 _h 9 de woord5 op ij4 ,de ij to* is ook e5 tweeklank1 die op i uitgaat en dus 9 d5 v]bog5 toe/& e5e volg5de j z\ vord]54 ,intuss*5 zal wel niem& lu/ hebb5 om bijj51 rijj51 vrijj51 vrijj] te s*rijv54 ,het is dus niet te loo*551 dat de be/a&e spell+ d] woord5 met tweeklank5 op i onregelmatig is en inconsequ5t1 zo[el 9 zi* zelve als t5 opzi*te van e5e groote m5igte &]e woord54 ,er zijn er gewee/1 die het gebruik d] enkele j hebb5 voorgeslag51 niet b$5k5de1 dat deze1 wat de uitspraak betreft1 wel vol/aan kan 9 baj51 draj51 haaj51 boej51 broej51 hooj51 looj5 enz41 ma> niet 9 brej51 ej]51 lej51 rej51 buj51 bruj51 kuj]51 s*uj]5 enz4 ,ook h&elt m5 bij deze s*rijfwijze1 ev5ze] als bij die met i-j1 9 /rijd met de afleid+1 en br5gt 9 e5 aantal woord5 e5e j1 die er nooit 9 be/aan heeft3 b4v4 9 doj] ( dooij] 7dod]71 koj5 ( kooij5 7caveae71 ojeva> ( ooijeva> 7oodeva>71 roj5 ( rooij5 7rod571 leij5 7lage71 reij5 7rege71 s*uij]5 7s*uir51 s*ur574 ,9 sommige w]kwoord51 als draaij51 naaij51 zaaij51 /rooij51 tooij51 behoort de j w]kelijk tot d5 grondvorm4 ,deze z\d5 de spell+ draj51 naj51 zaj51 /rooj51 tooj5 eis*52 ma> dan ook draaj1 hij draajt1 draajde1 wa>toe m5 wel niet li*t besluit5 z\1 te m9d] wanne] m5 b$5kt1 dat de j 9 &]e w]kwoord51 b4v4 9 maaij51 breij51 teg5 de afleid+ z\ a&ruis*54 ,do*1 is er ge5e regelmatige spell+ met de enkele j zoom9 als met de i j mogelijk1 dan blijft alle5 die met de enkele i ov]ig1 hetzij m5 die door i ( door y voor/elt4 ,de j is eig5lijk ook geheel ov]tollig2 9 e5e bes*aafde uitspraak wordt zij niet /]k] gehoord dan de ov]gang van de i tot d5 volg5d5 kl9k] vanzelf m$ebr5gt1 niet /]k] dan de flauwe j 9 zeen1 ween1 g$weer1 drien1 knien1 en 9 uitdrukk+5 als3 9 boei en b&1 ,mooi ,antje enz4 ,de j is1 gelijk h>e flauwe uitspraak en ha> vol/rekt afwezig zijn aan het e9de e5] lett]greep duidelijk g5oeg bewij/1 niets me] dan e5 onv]mijdelijke ov]gang van d5 e55 kl9k] tot d5 &]51 en da>om 9 het s*rijv5 ev5ze] te v]w]p5 als de b 9 hembd en de p 9 kompt2 beh\dt m5 ha>1 dan moet5 ook deze b en p w$] 9 aanm]k+ kom54 ,m5 zal gevoel51 dat de ,r$actie ge5e spell+ kan beh\d51 die teg5 alle regelmaat en 9 vele gevall5 teg5 de afleid+ a&ruis*t1 en die met de uitspraak sle*ts bezwa>lijk is ov]e5 te br5g54 ,zij geeft da>om de voorkeur aan de e5ige regelmatige s*rijfwijze met de enkele i1 en zulks te e]1 omdat de spell+ baai51 brei51 boei51 bui5 enz4 s$]t lang bij vele onz] be/e s*rijv]s 9 gebruik 04 ,(s*oon welli*t ge5 hunn] van d5 w>5 /aat van zak5 e5 kla> bewu/zijn _h1 en sommig5 di5t5gevolge bij de vorm5 op -ig en -+ niet e5p>ig h&eld51 hun v]zet teg5 de aang5om5 spell+ toonde1 dat zij de ongepa/heid d] j 9 die woord5 duidelijk gevoeld5 #e4 ,de s*rijfwijze baai5 enz1 heeft niets teg5 zi*1 dan dat m5 zi* v]pli*t kan a*t5 e5 trema op d5 kl9k] te zett51 die op i volgt1 t5 e9de de v]b9d+ van deze met de volg5de lett] te voorkom51 iets dat zek] vrij la/ig en voor het oog we9ig behaaglijk is4 ,om dit bezwa> bij de e5ige regelmatige1 consequ5te en k5nelijk door de taal zelve gevord]de spell+ te ontgaan1 0 de ,r$actie e]/ voornem5s de gewone i door de y1 als zijnde ook e5e i1 te v]vang51 en hooy51 sam5vloey+1 opruy+ enz4 te s*rijv51 wa>door de s*eid+ d] lett]grep5 e5igsz9s duidelijk] z\ aangewez5 word54 ,dat plan heeft e*t] zooveel teg5/& gevond51 dat zij niet raadzaam a*t er bij te blijv5 en e5e spell+ aan te nem51 die algeme5 mi%aagt1 omdat de eig5lijke wa>de van het lett]teek5 y aan de mee/5 vreemd is geword54 ,zij zelve _h die sle*ts voorgeslag5 om het s*eiteek5 te v]mijd54 ,zij ziet er te e] van af1 omdat zij 9 de toepass+ practis*e moeilijkh$5 van typographis*5 a>d heeft ontmoet1 die zij niet _h voorzi54 ,zij a>zelt dus niet lang] de re$s bij vel5 gebruikelijke spell+ met de gewone i aan te nem51 en s*rijft d]halve de woord51 wa>9 e5 d] tweeklank5 op i1 te wet5 aai1 ei1 ooi1 ui en oei1 voorkomt1 /e$s met de gewone i1 zond] inlass*+ e5] j1 wanne] zij v]l5gd word52 d]halve3 aai51 baai51 bei51 brei51 hooi51 kooi51 bui51 krui51 boei51 knoei51 maai]1 draai]1 ei]51 ,bei]s*1 dooi]1 mooi]1 krui]1 oprui]1 boei]1 knoei]1 baai]d1 ooieva>1 oprui+1 sam5vloei+ enz41 ev5als bij51 rij51 vrij] enz4 ,9 vreemde woord51 als bajont1 sajt1 wa> de klemtoon niet op de a valt1 me5t zij ge55 tweeklank te moet5 erk5n51 te m9d] omdat de spell+ baaionet1 saaiet niet alle5 er vreemd uitzi51 ma> ook tot e5e v]ke]de uitspraak aanleid+ gev5 z\4 #ic4 ,er be/aat v]s*il van gevoel5 omtr5t de uitspraak en spell+ van e5 pa> woord5 op -lei en -h&e4 ,sommig5 s*rijv5 twe$]lei1 twe$]h&e1 dri$]lei1 dri$]h&e1 &]5 tweerlei1 tweerh&e1 drierlei1 drierh&e4 ,welke s*rijfwijze is te v]kiez51 die met ( die zond] d8 ,da> de uitspraak hi] ev5ze] als de spell+ weifel5d is1 hangt de besliss+ af van de vraag1 welke spell+ door d5 a>d en de sam5/ell+ di] woord5 gevord]d wordt4 ,de woord5 op -lei en -h&e1 (s*oon ?ans als afleid+5 te bes*\w51 zijn eig5lijke sam5/ell+5 ( koppel+5 van e5 bepal5d woord1 als n1 twee1 al1 veel enz4 met de zelf/4 naamw4 lei 7(r4 ley7 en h&1 die beide vr\welijk zijn1 en hi] soort ( ge/eldheid beteek554 ,e5]lei1 e5]h&e1 all]lei1 all]h&e /aat gelijk met van ne soort ( ge/eldheid1 van alle soort5 ( ge/eldh$54 ,voorhe5 bezigde m5 ook go$]h&e voor van e5e go$e soort2 en zoo ook go$]ti]e1 quad]ti]e1 all]ti]e1 vel]ti]e1 m5ig]ti]e ( -ti]51 wa>van wij ons h$5daags*e go$]ti]51 met de bek5de bepaalde beteek5is1 hebb5 ov]geh\d54 ,bij de woord5 op -lei en -h&e heeft m5 dus afwissel5d met e5 enkelv\d ( met e5 me]v\d te do51 na> gelang van het getal1 dat het bepal5de woord m$ebr5gt1 wa>op e*t]1 gelijk bij &]e sam5/ell+51 die 9 afleid+5 zijn ov]gegaan 7v]gelijk die op -halve en -wege71 ge5 a*t me] geslag5 wordt4 ,m5 zegt 9 het me]v\d ev5ze] all]lei1 voor all] lei51 als 9 het enkelv\d e5]lei2 da>5teg5 e5]h&e1 met h& 9 d5 oud5 me]v\dsvorm op e1 ev5go$ als vel]h&e4 ,intuss*5 treft m5 altijd e5 vr\welijk5 #b;d5 naamval aan1 wa>uit volgt1 dat de bepal5de woord5 /e$s op -er moet5 e9dig54 ,regelmatig zijn dus1 wat het e]/e lid betreft3 e5]-1 ge5]-1 e5ig]-1 m5ig]-1 vel]-1 all]-1 a*t]-1 tw9tig]-1 hond]d]-1 duiz5d]lei en -h&e enz42 do* onregelmatig vi]d]-1 vijfd]-1 zesd]-1 zev5d]-1 neg5d]-1 ti5d]lei en -h&e enz41 omdat m5 da>bij aan het bepal5de woord d5 vorm van e5 ranggetal geeft4 ,dat zulks t5 onre*te ges*i$t1 volgt re$s uit de beteek5is di] woord51 en blijkt bov5di5 uit e5]lei1 dri$]lei1 a*t]lei1 tw9tig]lei1 hond]d]lei1 niet e]/]lei1 d]d]lei1 a*t/]lei1 tw9tig/]lei1 hond]d/]lei enz4 ,de +es*ov5 d is tr\w5s ook niets &]s dan e5e v]grov+ d] uitspraak van e5e toonlooze lett]greep a*t] vloei5de lett]s1 gelijk r en n zijn4 ,bij vi]d]lei1 zev5d]lei1 neg5d]lei1 ti5d]lei enz4 heeft hetzelfde plaats als bij zwa>d]1 duurd]1 hoord]1 s*e]d]1 di5d]1 bo5d]1 spa&]s enz41 en bij vild]1 held]1 keld]1 zold] enz4 van vill51 hel1 cell>ium1 sol>ium4 ,zoo zei m5 voorhe51 en zegt m5 nog wel1 ook e5d]lei1 ald]h&e1 wa>9 aan de d wel ge5e beteek5is kan gehe*t word54 ,(s*oon m5 nu1 door v]ke]de gevolgtrekk+1 geheel t5 onre*te de d ook a*t] &]e lett]s dan vloei5de1 namelijk 9 vijfd]lei1 elfd]lei1 twaalfd]lei en zesd]lei heeft +evo]d1 hebb5 ev5wel e5]lei1 a*t]lei1 tw9tig]lei1 hond]d]lei1 duiz5d]lei enz4 d5 grammaticaal onb]ispelijk5 vorm beh\d54 ,aan e5 practis* gemakkelijk5 regel3 de a*t]voegsels -lei en -h&e tr$5 a*t] ranggetall51 valt dus niet te d5k51 zelfs niet bij dri$]lei4 ,de ,r$actie me5t da>om 9 de beide twijfela*tige gevall5 aan de me] bes*aafde uitspraak zond] de d1 wa>bij de w>e natuur d] woord5 me] uitkomt1 de voorkeur te moet5 gev54 ,zij s*rijft d]halve3 tweerlei1 tweerh&e1 drierlei1 drierh&e4 #id4 ,v]volg5s doet zi* de vraag voor omtr5t de spell+ van d5 geadspire]d5 keelklank vr de t4 ,wa> moet m5 *t spell58 wa> gt8 ,d5 regel1 di5aanga&e 9 #ahjd ge/eld1 dat de woord51 afgeleid van /amm51 wa>9 blijkba> e5e g voorkomt1 b4v4 9 klagt van klag51 met g1 de ov]ige met * behoor5 ges*rev5 te word51 me55 wij niet te mog5 beh\d54 ,voore]/ to* is de afleid+ van sommige woord51 welke 9 die categorie vall51 geheel onbek5d ( t5 m9/e onzek]4 ,t5 &]e is de g 9 sommige /amwoord5 sle*ts e5e aan het ,n$]l&s*1 ev5als aan het ,de5s*1 9 het bijzond] eig5e v]za*t+ van de oorspronkelijke *1 b4v4 9 vlieg51 wij zag51 wij teg51 aangetog5 en &]e1 zoodat door vlugt1 gezigt1 togt enz4 to* niet de w>e vorm di] woord5 voorge/eld wordt4 ,de g5oemde regel is ook moeilijk 9 de toepass+ en is tot nu toe ze] willekeurig en onregelmatig toegepa/4 ,zoo b]u/ b4v4 de spell+ regt1 regt]1 rigt51 b]igt51 op e5e v]ke]de afleid+2 gesla*t 7van slag1 soort71 tu*t1 tu*tig5 7van tin1 toog enz471 7be7ti*t51 van 7aan7 tijg51 z\d5 ev5ze] e5e g vord]5 als slagt]1 geslagt1 togt enz4 ,e9delijk1 de regel is1 gelijk blijk5 zal1 k5nelijk 9 /rijd met ons taaleig54 ,het is om g5oemde b$5k+51 dat wij ons d5 volg5d5 regel /ell53 ,de geadspire]de keellett]1 die zi* vr e5e /e$s 9 het woord blijv5de en /e$s onmiddellijk volg5de t bev9dt1 welke tot dezelfde lett]greep behoort1 wordt1 zond] op de afleid+ te lett51 door * voorge/eld4 ,do* wanne] het woord e5e g heeft1 die1 afwissel5d1 nu al dan niet onmiddellijk door de t wordt gevolgd1 ( wanne] deze tot de volg5de lett]greep behoort1 dan blijft de g onv]&]d4 ,hoe willekeurig deze regel met zijne uitzond]+5 bij d5 e]/5 aanblik ook s*ijn5 moge1 bij e5e nad]e bes*\w+ blijkt1 dat hij door ons taaleig5 gebi$5d wordt gevord]d4 ,wanne] e5 va/e m$ekl9k] 7e5e zoog5aamde muta7 re$s van oud%] onmiddellijk1 d4i4 zond] tuss*5/a&5 kl9k]1 door e5e t gevolgd w]d1 dan zijn beide m$ekl9k]s zoo innig sam5gesmolt51 dat zij e5e soort van e5heid uitmak51 die met e55 v]dubbeld51 d4i4 v]/]kt51 m$ekl9k] gelijk/aat4 ,de sam5smelt+ blijkt duidelijk uit de v]s*]p+ van d5 e]/5 m$ekl9k]1 die v]volg5s mee/al 9 * ov]g+2 en uit de v]kort+ ( v]s*]p+ van d5 voorga&5 held]5 kl9k]1 welk laat/e v]s*ijnsel ook bij e5e v]dubbel+1 b4v4 9 /tt]5 van /t51 9 v]hff5 naa/ v]hv51 plaats v9dt4 ,zoo ont/ond5 grft en gr*t van grv52 s*ft en s**t van s*v52 e*t van ehe2 gft 7mnl4 ook g*t7 van gv52 pl*t van plg52 k*t en bruilft van kp5 en lp52 gewro*t van work52 gez*t1 g]*t en kluft van zk51 rp5 en kliev52 v]nuft voor v]numbt van v]nem51 v]nom54 ,do* m5 zegt en s*rijft3 hij graaft1 s*aaft1 geeft1 pleegt1 koopt1 loopt1 zoekt1 roept1 v]neemt1 niet hij gra*t1 s*a*t1 gift ( gi*t1 enz41 omdat deze zelfde woord5 de vorm5 grav51 ik graaf1 s*av51 ik s*aaf enz41 zond] t1 nev5s zi* hebb54 ,het beurtel+s af- en aanwezig zijn liet de sam5smelt+ niet toe4 ,ev5zoo zegg5 en s*rijv5 wij laagte1 leegte1 hoogte1 drukte1 go$koopte1 diepte1 niet la*te1 le*te1 ho*te1 dru*te1 go$ko*te1 di*te1 alle5 omdat de t1 tot de volg5de lett]greep behoor5de1 zi* niet zoo nauw aan d5 voorga&5 m$ekl9k] kon aansluit51 dat hij met dez5 sam5smolt4 ,imm]s1 wa> de volg5de e ontbreekt1 da> op5ba>t zi* de ine5smelt+ w$]1 zooals blijkt uit de v]gelijk+ van luwte met lu*t1 ziekte met 7wat]7zu*t4 ,ook 9 de woord51 wa>9 oudtijds tuss*5 de beide m$ekl9k]s e5 kl9k] w]d aangetr(f51 die e]/ 9 betrekkelijk lat5 tijd is uitgevall51 is de ine5smelt+ door di5 kl9k] v]h9d]d geword51 zoodat de voorga&e m$ekl9k] niet v]&]d1 en e5 voorga&e held]e kl9k] niet v]s*]pt is4 ,dit blijkt uit abt 7mnl4 abbet71 dat niet 9 aft ( a*t is ov]gegaan2 uit ambt 7amba*t71 niet aft1 gelijk v]nuft z\ do5 v]wa*t52 uit kreeft en o(t 7bij ,kiliaan krevet en ovet71 niet kre*t en o*t2 uit m>kt 7lat4 m]catus71 niet m>*t4 ,het is uit di5 ho(de geheel ov]e5kom/ig ons taaleig51 dat wij ons t5 regel /ell53 ,de g blijft 9 de regelmatige v]voeg+ d] w]kwoord51 wi] /am op e5e g e9digt1 en 9 de zelf/4 naamw41 door a*t]voeg+ van -te gevormd van bijvoegl4 naamw4 op g uitga&e4 ,wij s*rijv5 d]halve3 dra*t1 ja*t1 kla*t1 ma*t1 sla*t5 7dood571 gesla*t 7en gemaal71 ple*t1 ple*tig1 li*t 7niet zwa>71 pli*t1 gewi*t1 gezi*t1 g$ro*t1 to*t1 lu*t1 tu*t1 vlu*t1 zu*t 7diepe ademhal+7 ev5ze] met *1 als na*t1 gesla*t 7familie71 sla*t5 7gelijk571 e*t1 re*t1 li*t7/raal71 lu*t1 vru*t enz4 ,da>5teg53 hij draagt1 jaagt1 vraagt1 legt1 zegt1 pleegt1 weegt1 droogt1 zoogt1 enz41 en graagte1 laagte1 leegte1 droogte1 hoogte1 m5igte enz4 ,de v]korte eig5naam ,aagt behoort ook de g te beh\d51 dewijl er e5 kl9k] is uitge/oot51 die zi* nog h$5 t5 dage 9 d5 voll5 vorm ,aga?a v]toont4 ,dat het woord met d5 held]5 kl9k] en niet als ,a*t wordt uitgesprok51 bewij/1 dat er ge5e sam5smelt+ d] m$ekl9k]s 9 plaats heeft4 ,de onregelmatige onvolm4 v]l$4 tijd5 en deelw4 bra*t1 gebra*t1 mo*t1 van br5g5 en mog51 v]ke]5 9 het geval1 dat de * eis*t4 ,9 die vorm5 heeft de tijdsuitgang -de 7-te7 de e v]lor51 t5 gevolge wa>van de ov]blijv5de t zi* aan d5 voorga&5 m$ekl9k] heeft aangeslot54 ,bra*t en mo*t /aan voor bra*te en mo*te1 en deze vorm5 voor bragde 7( br5gde7 en moogde1 gelijk de analogie van z5gde1 leegde en zoogde z\ m$ebr5g54 ,de ov]gang d] regelmatig v]eis*te d 9 t bewij/ vold+5d de sam5smelt+ en dus ook de v]s*]p+ d] voorga&e m$ekl9k]s4 ,wij s*rijv5 uit di5 ho(de3 hij bra*t1 mo*t1 gebra*t1 nev5s hij en gij br5gt1 gij moogt4 ,ev5zoo hij pla*t1 oudtijds pla* 7plag71 wa>9 de bijgevoegde t met de sluitlett] g ev5ze] is sam5gesmolt5 als 9 g$ro*t voor g$rog4 ,wij a>zel5 te m9d] tot de g5oemde v]&]+ ov] te gaan1 omdat de voorg5om5 spell+ bet] dan die met g aan de uitspraak beantwoordt en re$s door vele onz] be/e s*rijv]s gevolgd wordt1 t]wijl de regel gemakkelijk toe te pass5 is en aan veel willekeurigs en onregelmatigs e5 e9de maakt1 en het wijz5 op de afleid+ bij de mee/e woord5 dez] categorie vol/rekt ge5 nut heeft4 ,imm]s de beteek5is van ple*t1 ple*tig1 g$ro*t1 tu*t1 tu*tig5 wordt niet opgeheld]d door het v]wijz5 op pleg51 7be7drieg5 en toog 7van tin72 m5 v]/aat het woord ma*t niet bet]1 als m5 weet1 dat het van mog5 komt1 s$]t dit de beteek5is van kunn5 v]lor5 heeft2 en de kra*t van het woord pli*t wordt vooral niet bet] gevoeld als m5 v]neemt1 dat pleg5 het grondwoord is1 nu dit mee/ van moord en ro( gebezigd wordt4--,bij de mee/e &]e woord5 is de g niet to]eik5d om d5 lez] aan het grondwoord te h]9n]54 ,bij dragt1 7de7 jagt1 klagt met g zal m5 miss*i5 iets e]d] aan drag51 jag5 en klag5 d5k51 dan wanne] m5 dra*t enz4 s*rijft2 do* ge5 onkundige zal v]mo$51 dat 7het7 ja*t1 sla*t5 en sla*t]1 aangezi*t1 vlu*t5 en zu*t5 sam5hang5 met jag51 slaan 7sloeg71 zi5 7zag71 vlieg5 en zuig51 al spelt m5 die woord5 ook met g2 ev5m9 als hij bij boet5 en s*uit aan bat5 en s*iet5 d5kt4 ,wa> zulk e5 groot v]s*il 9 klank be/aat1 en de beteek5iss5 sle*ts e5igsz9s uite5loop51 wordt ge5e v]wants*ap me] gevoeld4 ,de toepass+ van d5 ,regel d] ,gelijkvormigheid br5gt hi] d]halve ge5 nut aan2 v]gel4 ook #ej4 #ie4 ,lang heeft de ,r$actie 9 b$5k+ ge/aan bij de vraag3 moet de * na kort afgebrok5 kl9k]s al ( niet v]dubbeld word58 en1 zoo ja1 hoe dan8--moet m5 ka*el1 kag*el ( ka**el enz4 s*rijv58 ,de ?ans mee/ gebruikelijke spell+ kag*el1 rig*el1 bog*el enz4 is onregelmatig en kan re$s da>om niet 9 alle opzi*t5 word5 v]d$igd4 ,bov5di5 doet de v]b9d+ van twee v]s*ill5de1 do* v]wante lett]teek5s1 als g en *1 aan e5e sam5/ell+ d5k51 t]wijl de mee/e d] hi] b$oelde woord51 alle5 li*aam uitgezond]d1 sle*ts afleid+5 zijn1 wa>9 e5e enkelv\dige g ( k door d5 invlo$ d] volg5de l tot * v]s*]pt is2 b4v4 bo*el van buig51 boog2 ti*el van tegel2 ka*el van kakel1 bij ,kiliaan kaeckel4 ,li*aam1 uit lijk en haam1 door de spell+ als e5 sam5ge/eld woord te k5m]k51 en b4v4 li*-haam te s*rijv51 z\ e*t] geheel nutteloos wez51 omdat 9 li* het woord lijk to* niet z\ h]k5d word51 t]wijl dit bov5di51 ev5als haam1 9 deze sam5/ell+ met e5e beteek5is voorkomt1 die ?ans bij de me]d]heid d] sprek5d5 en s*rijv5d5 onbek5d is4 ,wanne] de ,r$actie da>bij 9 aanm]k+ neemt1 dat de v]dubbel+ door middel e5] g bij de net/e s*rijv]s /e$s groot5 we]z9 heeft gevond51 en dat de spell+ met e5e enkele * miss*i5 leid5 kan tot e5e v]fijn+ van d5 zoo h>d5 keelklank1 die door g* wordt v]teg5woordigd 7v]gel4 #fa en #fb71 dan me5t zij aan die s*rijfwijze de voorkeur te moet5 gev5 en dus li*aam1 ka*el1 ri*el te moet5 spell51 (s*oon zij ga>ne erk5t1 dat ook deze niet onb]ispelijk is4 ,de regelmatigheid z\ ongetwijfeld li**aam1 ka**el enz4 vord]52 do* deze spell+ w>e ?ans e5e ongehoorde nieuwigheid1 die zek] niem&s go$keur+ z\ wegdrag54 ,er s*oot dus niets &]s ov] dan van de twee gebruikelijke s*rijfwijz5 de m9/ gebrekkige te kiez51 die dan ook het lang/ en algeme5/ 9 gebruik is gewee/ #f4 ,voor de spell+ met de enkele * pleit1 behalve de welluid5dheid1 ook nog de analogie met de mee/e eig5nam51 als ,jo*em1 ,ko*em1 ,lo*em1 ,me*el51 ,ve*el1 ,zwi*em2 die met e*el1 en vooral die met e*o1 welke woord5 nooit met g* ges*rev5 word54 ,alle5 de uitspraak van de bij ons gebruikelijke nam5 ,ra*el en ,mi*iel pa/ er niet 94 ,het ond]wijs z\ dus ind]daad bij de spell+ met de enkele * aan gemak w9n54 ,9 de plaats van d5 ?ans geldig5 regel3 ,de * wordt na onvolkom5e kl9k]s door de voorvoeg+ e5] g v]dubbeld1 wa>bij de bov5g5oemde woord5 en &]e d]gelijke als uitzond]+5 moet5 opgegev5 word51 heeft m5 sle*ts te le]53 ,alle enkelv\dige kl9k]s hebb5 vr de * d5 onvolkom5 klank1 mee uitzond]+ van de eig5nam5 ,ra*el en ,mi*iel4 ,v]gel4 het op/el3 ,de ,spell+ en het ,lag] ,ond]wijs1 van d5 ,he] ,j4 ,a4 van ,dijk1 9 d5 ,taalgids1 ,,vi1 blz4 #gc vlgg4 #if4 ,van e5 geheel &]5 a>d dan de v]dubbel+ d] * door middel van de g is die d] s 9 wass*51 fless*51 viss*51 moss*5 ( muss*51 tuss*5 enz41 die door sommig5 da>m$e op ne lijn wordt ge/eld4 ,niet de lett]1 die v]dubbeld wordt1 niet de s1 ma> de *1 die /om is1 z\ e5 punt van ges*il kunn5 uitmak54 ,deze to* doet ?ans niets me] aan de uitspraak af1 ma> is alle5 e5 graphis* ov]blijfsel uit d5 tijd1 wa>9 zij1 uit k ont/aan1 w]kelijk gehoord w]d4 ,to5 m5 e]/ visk1 mosk1 en lat] ind]daad vis*1 mos*1 d4i4 met *1 uitsprak1 bleef de e]/e lett]greep ook 9 de me]v\d5 vis-k51 vis-*51 mus-k51 mus-*5 geslot51 en w]d de twe$e s natuurlijk niet gevord]d2 ?ans e*t]1 nu er alle5 e5e s is ov]geblev51 is h>e v]dubbel+ 9 vis-s51 mus-s5 ev5ze] noodig en regelmatig als 9 mos-sel1 vroeg] mos-*el4 ,de dubbele s lev]t dan ook niet het m9/e bezwa> op1 kan nooit m$ew]k5 om de uitspraak te b$]v54 ,dit is integ5deel wel te vreez5 van de spell+ vis-*51 mus-*5 enz41 die alle5 /rekk5 kan om de ?ans ondraaglijk p$ante uitspraak1 welke de * 9 de g5oemde en d]gelijke woord5 laat hoor51 me] 9 zwang te br5g54 ,m5 is buit5di5 te ze] gewoon de geheele s* bij de twe$e lett]greep te voeg51 gelijk blijkt uit ,pa-s*51 zij he-s*51 kre-s*51 gehe-s*51 gekre-s*51 welke woord5 m5 to* wel niet ga>ne noodeloos met dubbel5 kl9k]1 ,paas-*51 hees-*51 krees-*51 gehees-*5 en gekrees-*51 z\ ges*rev5 zi54 ,wij k5n5 d]halve ge5e enkele r$5 om de ne s weg te lat51 ma> r$55 te ov] om ha> te beh\d51 namelijk het geve/igde gebruik en de voorkom+ e5] wanluid5de uitspraak4 ,wij blijv5 d]halve wass*51 less*51 wiss*51 tuss*5 enz4 s*rijv5 met de dubbele s4 #ig4 ,bild]dijk's spell+ nog?&s /eunde op e5e v]ke]de afleid+3 no*tans is sam5ge/eld uit nog en dan 7mnl4 no*tan ( nodan7 met de adv]biale s1 en heeft dus niets met ?ans ( ?&s 7te h&e7 te mak54 ,aan de invo]+ e5] h en d 9 dit woord valt d]halve niet te d5k54 ,do* m5 z\ 9 twijfel kunn5 /aan bij de keuze tuss*5 no*tans en nogtans4 ,(s*oon de ,r$actie het raadzaam oordeelt1 de gebruikelijke ond]s*eid+ van nog 7da>5bov51 tot nu toe7 en no* 7ook niet71 hoewel niet op de afleid+ gegrond1 om d5 wille d] duidelijkheid te beh\d51 me5t zij e*t] 9 no*tans de voorkeur aan de * te moet5 gev51 v]mits wel deze s*]pe keellett]1 ma> niet de za*te g1 d5 ov]gang d] d van dan 9 de t van tans heeft kunn5 v]oorzak51 en het woord voor ons gevoel e5e e5heid geword5 is1 wa>bij aan de sam5/ell5de deel5 niet me] g$a*t wordt1 zoodat hi] alle5 de ,regel d] ,uitspraak behoort gevolgd te word54 #ih4 ,het algeme5 gebruik wil1 op grond d] uitspraak1 s$]t lang kon9klijk1 aanvankelijk1 afhankelijk1 jonkhe]1 jonkvr\w1 spr9khaan4 ,dezelfde r$5 geldt voor de spell+ kon9krijk1 jonkheid1 kon9kje1 won9kje1 kett9kje en lankmo$ig4 ,da>5bov5 z\ de s*rijfwijze kon+rijk1 kon+je1 jongheid enz4 bij voortdur+ aanleid+ gev5 tot e5e uitspraak1 die met ons taaleig5 9 /rijd is4 ,de ,r$actie a>zelt da>om niet hi] d5 ,regel d] ,welluid5dheid te lat5 geld5 en 9 de g5oemde woord5 de g door de k te v]vang54 #ii4 ,het gebruik d] tonglett]s d en t1 wanne] zij door e5e s word5 gevolgd1 heeft e5ige ov]e5kom/ met dat d] g en * vr e5e t1 wa>ov] 9 #id is geh&eld4 ,de gevall5 /aan e*t] niet geheel gelijk4 ,de taal e]bi$igt bij de s1 nu al?ans1 de grondvorm5 op d en t me] dan voorhe5 die op * en g1 en zij h&elt hi] lang niet zoo regelmatig als bij *t en gt4 ,oudtijds smolt de s*]pe keellett] * geheel weg 9 de volg5de s1 b4v4 9 z1 das1 vlas1 01 me/1 zes1 wissel51 os1 vos1 uit a*s1 da*s enz42 de za*te keellett] g1 die als de ,frans*e gu w]d uitgesprok51 w]d tot k v]s*]pt 9 heks van hag1 reeks van reghe1 fluks van vlug2 e5 held]e kl9k] ond]g+ soms ook v]kort+1 b4v4 9 dissel1 hd4 dei*sel4 ,die regelmatigheid treft m5 niet aan bij de tonglett]s1 die vr de s /aan4 ,ook deze smolt5 soms1 b4v4 9 ?ans1 volg5s1 bijkans enz4 voor ?&s1 volg5ds1 bijkants1 9 de s weg2 do* ge5sz9s altijd1 b4v4 niet 9 bits1 spits enz4 ,v&a> niet zeld5 tweerlei vorm51 de e5e met1 de &]e zond] de tonglett]1 nev5s elk&]1 b4v4 spiets en spies van mnl4 spiet2 klits en klis van klit2 lits en lis1 ook luts en lus uitgesprok51 van lat4 licium2 en 9 de volksspraak kluss51 muss5 enz4 naa/ kluts5 en muts5 9 de s*rijftaal4 ,ev5m9 w]d de kl9k] altijd v]kort3 maetsel5 w]d wel is wa> metsel51 ma> naa/ kets5 hield kaats5 /&2 koorts en rots blev51 naa/ het vroeg]e kortse en rootse1 de e5ige gebruikelijke vorm52 plaats1 s*aats1 taats1 koets1 toets1 zijn nooit tot plats1 kots enz4 v]kort geword51 (s*oon er ge5 kl9k] is uitgevall51 die1 gelijk bij de t1 de sam5smelt+ v]h9d]de4 ,ook de spell+ 0 ev5ze] ongelijk en onzek]1 en niet zeld5 v9dt m5 ds1 wa> de afleid+ ts z\ hebb5 do5 v]wa*t51 b4v4 9 guds1 rids51 ridsig4 ,uit het e5 en &] blijkt1 dat de woord5 op ds en ts niet volkom5 p>allel loop5 met die op gt en *t2 en dat de regel e5igsz9s &]s zal moet5 luid5 dan die 9 #id4 ,da> de ,regel d] ,uitspraak hi] niets besli/1 moet die d] ,gelijkvormigheid geld51 en1 wa> de afleid+ onbek5d ( onzek] is1 die d] ,analogie4 ,van e5 groot aantal woord5 kan de spell+ niet twijfela*tig zijn4 ,voore]/ is het rationeel1 dat die welke uit het ,frans* ontle5d zijn1 t5 tijde dat * nog als t* 7tsj71 en c nog als ts luidde1 met ts word5 ges*rev52 te wet5 koets 9 de beide beteek5iss51 toets1 flits1 rots1 toorts1 fr4 c\*e en co*e1 t\*e1 fl*e1 ro*e1 tor*e2 plaats1 rantso51 fatso51 fr4 place1 ranon1 faon4 ,da>5teg5 moet de fr4 g1 vroeg] als dg 7dzj7 uitgesprok51 bij ons ds word51 namelijk 9 loods 7h\t5 geb\w71 fr4 loge4 ,de afleid+ eis*t /ellig e5e t 9 guts 7holle beitel1 wa>m$e ond] &]e ook got5 uitgehold word57 van goot2 9 rits51 ritsig1 v]want met wrijt51 alsm$e 9 guts51 uit het oud]e guss5 v]vormd met +evoegde t4 ,ook is het ?ans v]kieslijk aan knots de t van knott5 te gev51 nu knodde en knodd5 v]\d]d zijn4 ,9 ridsel51 (s*oon miss*i5 van rijd51 heeft de d 9 all5 gevalle ge5 nut me]1 nu rijd5 niet lang] 9 de beteek5is van bev5 gebruikt wordt4 ,voor de spell+ kods5 be/aat ge5e enkele r$52 het is wa>s*ijnlijk e5 klanknaboots5d woord2 en ,kiliaan s*reef re$s kots51 ,plantijn kotz54 ,loods 7p]soon7 en gids behoor5 volg5s de afleid+ e5e d te hebb51 als zijnde gevormd van lood5 en fr4 guide4 ,9 smidse1 van smid1 kan de s 9 ge5 geval gea*t word5 de d v]s*]pt te hebb51 dewijl zij tot de volg5de lett]greep behoort4 ,omtr5t de spell+ d] ov]ige woord51 als kaats1 s*aats1 taats1 s*ets1 s*]ts1 koorts enz41 wi] afleid+ f onbek5d1 f onzek] is1 f niet /rekk5 kan om de beteek5is op te held]51 heeft nooit v]s*il van gevoel5 be/aan2 er is dan ook ge5e r$5 te b$5k51 wa>om zij &]s z\d5 ges*rev5 word51 dan tot nu toe ges*i$ is4 ,trekt m5 alles sam51 dan krijgt m5 d5 volg5d5 practis*5 regel1 op di5 d] ,gelijkvormigheid en d] ,analogie gegrond3 ,wanne] de s door e5e tonglett] wordt voorafgegaan1 dan is deze de s*]pe t2 uitgezond]d 9 d5 #b;d5 naamw4 d] woord5 op d1 9 de bijvoegl4 naamw4 en bijwoord5 door aanhe*t+ van s* en s van woord5 op d gevormd2 en e9delijk 9 loods 79 de beide beteek5iss571 gids en smidse4 ,wij s*rijv5 d]halve trots1 s*]ts51 plaats1 s*aats1 toorts enz42 ma> ,gods1 des blo$s1 go$smo$s1 /e$s* en /e$s1 k9ds*1 g9ds* en g9ds van g9d7er71 s9ds van s$7ert74 #ajj4 ,de woord5 op -a>d en -erd lev]5 ge5e moeilijkheid op2 zij v]eis*5 zond] b$5k+ e5e d4 ,het a*t]voegsel -a>d is oorspronkelijk het bijvoeglijk naamwoord h>d1 dat oudtijds /]k beteek5de1 en dez5 z9 nog heeft 9 uitdrukk+5 als h>d drav51 loop51 w]k54 ,9 sam5/ell+5 beteek5de het /]k als datg5e1 ( t5 aanzi5 van datg5e1 wat door het /amwoord w]d uitg$rukt1 b4v4 ,b]anh>d1 ,bur*>d1 ,ev]h>d1 ,wolfh>d1 /]k als e5 be]1 burg1 ev]1 wolf2 ,ecgeh>d1 ,grh>d1 /]k met het zwa>d1 met de spe]2 ,meg9h>d1 ,reg9h>d1 ,snelh>d1 /]k 9 kra*t1 9 raad ( li/1 9 vlugheid2 ,sigih>d1 ,wic-h>d1 /]k 9 de zege1 9 d5 /rijd4 ,als twe$e lid 9 de sam5/ell+ v]loor het al spo$ig de h1 ev5als -helm1 -hilde1 -haftig1 en soms -h&e1 b4v4 ,anselmus1 ,willem1 ,ma*teld1 deela*tig1 en mnl4 m5igh]&e1 voor ,an%elmus1 ,wilhelm1 ,ma*?ilde1 deelhaftig1 m5ig]h&e4 ,v&a>1 dat m5 naa/ eig5nam5 op -h>d1 mlat4 h>dus1 ohd4 -h>t1 oudtijds vorm5 op -art en -a]t aantreft1 die ?ans op -ard1 -erd en -ert uitgaan4 ,zoo b4v4 ,a?alh>dus1 ,b]nh>dus1 ,bur*>dus1 ,ev]h>dus1 ,fol*>dus1 ,grh>dus1 ,meg9h>dus1 ,reg9h>dus enz41 mnl4 ,adela]t1 ,b]na]t1 ,bur*a]t1 ,ev]a]t1 ,volca]t1 ,me9a]t1 ,re9a]t2 ?ans ,all>d en ,ald]t1 ,b]n>d1 ,ev]>d en ,ev]t1 ,volk]t1 ,me9d]t1 ,re9d]t4 ,da> de vorm5 op -h>d1 -h>dus1 ohd4 h>t1 9 ov]\de /ukk5 voorkom51 ma> die op -ard1 -a]t en -erd alle5 9 lat]e1 zoo is het duidelijk1 dat de laat/e uit de vroeg]e ont/aan zijn1 en niet -h>d uit -erd4--,9 het ,mhd4 w]d5 met -h>t ook geme5e nam5 gevormd1 alle met ongun/ige beteek5is1 als lgeh>t1 /]k 9 het lieg52 nagh>t1 knaaglu/ig2 selph>t1 zelfzu*tig2 sl9*>t1 slokop2 trg5h>t1 /]k 9 het b$rieg52 vrh>t1 ongebond5e4 ,uit de ,duits*e tal5 g+ h>d 9 de ,romaans*e ov]1 en w]d da>1 met de 9 die tal5 gewone v]/omm+ d] h1 ital4 -ardo1 als 9 ba/>do1 cod>do2 fr4 -ard1 als 9 bt>d1 c\>d1 gaill>d1 grogn>d1 p5d>d1 ri*>d1 vili>d2 zie ,diez1 ,gramm4 d] ,rom4 ,spra*51 ,,ii1 #ceh vlgg4 ,de ongun/ige opvatt+1 die ook het ,mhd4 v]toont1 tre$t 9 de ,romaans*e tal51 wa> het a*t]voegsel van vreemd5 oorsprong 01 bepaald op d5 voorgrond4 ,het ,mnl4 nam van die ,frans*e woord5 ov]1 b4v4 ba/a]t1 cocka]t1 vilia]t2 en vormde nu na> die modell5 zelf nieuwe1 als behaghela]t1 bolla]t1 clappa]t1 dulla]t1 galgha]t1 gaepa]t1 grisa]t 7grijskop1 zie ,horae ,belg4 ,,vi1 #ih71 loya]t1 moya]t enz41 alle woord5 van m9a*t+ ( spot1 en niet zeld5 met d5 klemtoon op -a]t4 ,dat m5 de h1 die re$s uit de eig5nam5 uitgevall5 01 niet w$] invoegde1 is natuurlijk4 ,het ,nnl4 g+ op d5 e5maal +eslag5 weg voort1 en maakte e5 aantal &]e1 insgelijks met ongun/ige beteek5is1 als blooda>d1 dronka>d1 gulziga>d1 lafa>d1 ve9sa>d1 wre$a>d enz42 zelfs rijka>d1 van het ons*uldige rijk1 wordt 9 sle*t5 z9 g5om52 alle5 grijsa>d hield op e5 s*impnaam te zijn4 ,het a*t]voegsel -erd1 9 het ,mnl4 nog onbek5d1 en dus jong] dan -a]t ( -a>d1 is e5e v]ba/]+ van dat zelfde suffix1 gelijk blijkt uit lep]d1 plomp]d1 /9k]d1 die bij ,kiliaan nog leepa]d1 plompa]d1 /9cka]d luid52 en uit grijz]d1 dat bij lat]e di*t]s voorkomt4 ,kiliaan geeft naa/ luya]d ook luy]dije op1 hetwelk toont1 dat de v]&]+ van -a>d 9 -erd aan de w]k+ van d5 klemtoon moet toeges*rev5 word54 ,de bov5 aangetoonde v]ba/]+ d] eig5nam51 b4v4 de v]&]+ van ,ev]a]t 9 ,ev]t1 en die van ba/a>d 9 ba/]d /elt de zaak buit5 all5 twijfel4 ,sommig5 zijn van gevoel51 dat -a>d en -erd z\d5 ont/aan zijn uit het a*t]voegsel -er1 wa>a*t] m51 t] v]/]k+1 e]/ e5e t z\ gevoegd hebb51 zoodat -ert ont/ond1 hetwelk v]volg5s nog e5e twe$e v]/]k+1 e5e v]l5g+ tot -a>t1 z\ hebb5 ond]gaan4 ,zij gaan uit van de onjui/e ond]/ell+1 dat wij w]kwoord5 z\d5 hebb5 ( gehad hebb51 als grijz51 laff51 rijk51 snood51 met de beteek5is van grijs1 laf1 rijk1 snood zijn2 dat grijsa>d1 lafa>d1 rijka>d enz4 p]son5 a&uid51 die be/5dig grijz51 laff51 rijk5 enz41 die niet 9 het w]kelijk oog5blik1 ma> bij aanh\d5dheid de ho$anigh$5 van grijs enz4 hebb54 ,dat gevoel51 dat zi* zelf w$]spreekt1 en wa>voor m5 nooit e5 zweem van bewijs heeft wet5 aan te vo]51 is niet sle*ts uit de lu*t gegrep5 en geheel zond] grond1 ma> het ond]/elt ook1 gelijk de ges*i$5is d] taal le]t1 e5e onmogelijkheid4 ,a*t]voegsels1 die1 gelijk -er1 nooit d5 klemtoon hebb51 ond]gaan 9 d5 loop d] tijd5 ge5e v]/]k+1 ma> omgeke]d v]zwakk+4 ,jui/ het a*t]voegsel -er lev]t er e5 sprek5d en le]rijk voorbeeld van4 ,dit luidde go?4 -areis1 b4v4 9 lais>eis 7le]a>71 wull>eis 7voll]72 het w]d ohd4 -ar1 mhd4 -re1 nhd4 -er4 ,9 het ,mnl4 w]d het a*t]voegsel geheel toonloos en g+ ov] 9 -ere1 -er1 en -re1 wanne] het onmiddellijk volgde op de lett]greep1 die d5 voll5 klemtoon _h2 ma> het behield d5 halv5 toon en veelal ook de a1 en w]d -are1 -a]1 ( -ere1 -e]1 wanne] het door e5e toonlooze lett]greep w]d voorafgegaan1 zoodat het niet ond] d5 invlo$ van d5 klemtoon d] /amlett]greep /ond2 b4v4 9 gokel>e1 logh5>e en logh5re1 voghel>e1 p]semre 7woek]a>71 enz41 naa/ di5re1 le]re1 speelre1 back]e1 wev] enz4 ,wij nem5 hi] dus e5e /e$s voortga&e v]zwakk+ wa>1 van -areis tot -ar1 -are1 -ere1 -er en -re1 die m5 ook bij &]e a*t]voegsels kan opm]k52 b4v4 bij -dom1 onl4 -duom2 bij -lijk1 go?4 -leiks1 dat ?ans als lik wordt uitgesprok52 en bij -a>d zelf1 niet alle5 9 de eig5nam51 ma> ook 9 de geme5e zelf/4 naamw41 die na> ,frans*e modell51 met het acc5t op -ard gevormd1 ook 9 het ,mnl4 niet zeld5 d5 klemtoon hadd51 ma> ?ans nooit me] dan d5 halv5 toon krijg51 (1 als -erd1 geheel toonloos zijn4 ,het gr5/ aan ong]ijmdheid1 9 /rijd met de less5 d] ges*i$5is te /ell51 dat de /room tot voorbij zijn5 oorsprong z\ zijn t]uggevloeid1 en dat de taal op e5maal h>e ri*t+1 niet wijzig5de1 ma> geheel omke]5de1 van -er niet alle5 -ert1 ma> zelfs -a>t z\ hebb5 gevormd4 ,het ,nnl4 heeft1 wel is wa>1 welluid5dheid%alve1 di5re1 le]re1 sund]1 9 di5a>1 le]a>1 zonda> v]&]d2 da>bij _h ev5wel ge5e v]/]k+ van -er tot -a>1 ge5e vorm+ van e5 nieuw a*t]voegsel plaats1 ma> sle*ts e5e v]ruil+2 -a> _h nooit opgeh\d5 te be/aan4 ,ev5m9 z\ de taal van sommige v]balia op -er1 als bijt]1 blaff]1 woord5 op -erd hebb5 gevormd1 indi5 -erd niet re$s aanwezig 0 gewee/4 ,mee/ alle woord5 op -erd hebb5 tr\w5s e5 ongun/ig5 ( spota*tig5 z91 die aan -er niet eig5 is2 zelfs liev]d en /\t]d word5 doorgaans s*]ts5d gebezigd4 ,is het zek]1 dat -a>d en -erd uit h>d ont/aan zijn1 dan moet5 zij ook volg5s de afleid+ de d hebb51 die de uitspraak er aan toek5t4 ,het me]v\d van ba/a>d to* luidt niet alle5 ba/a>ds2 ma> ook ba/a>d51 en da>nev5s /aat ba/a>dij2 ,kiliaan k5t ook e5 w]kw4 luya]d5 en de zelf/4 naamw4 luy]dije1 van luya]d1 en mooya]dije van mooya]d4 ,9 ,spanja>d1 dat op e5e &]e wijs gevormd is1 op welke ev5wel de oude afke] van die natie invlo$ kan gehad hebb51 is de d gewa>borgd door het me]v4 ,spanja>d51 naa/ ,spanja>ds4 ,ma> zelfs indi5 m5 wilde aannem51 dat -a>d en -erd niets &]s zijn dan -er1 door e5e tonglett] v]/]kt1 ook dan nog z\ de keus op de d moet5 vall52 de taal zelve le]t door zwa>d]1 e]d]1 hoord]1 duurd]1 gezagvo]d]1 dat zij1 wa> de r v]/]k+ behoeft1 de d en niet de t wil gebezigd hebb54 #aja4 ,ev5 we9ig zw>igheid ba>t de keus tuss*5 de d ( t 9 het zelf/4 naamw4 a>d ( a>t4 ,de afleidsels a>dig1 a>d5 en onta>d5 pleit5 voor de za*!id d] sluitlett]1 t]wijl de afleid+ en de v]wante tal5 de deugdelijkheid en oorspronkelijkheid dez] za*te uitspraak buit5 all5 twijfel /ell54 ,a>t en a>tig zijn g]manism51 en niets me]4 #ajb4 ,9 rit1 mv4 ritt51 b9t1 mv4 b9t51 geb9t1 mv4 geb9t51 bewij/ de uitspraak e5e v]s*]p+ d] sluitlett]1 (s*oon de /amwoord5 rijd5 en b9d5 buit5 twijfel e5e d hebb54 ,ridd5 /rijdt met de uitspraak1 b9dt5 en geb9dt5 met alle regelmaat4 ,de v]s*]p+ d] d is buit5di5 re$s lang algeme5 erk5d 9 met en mits1 nev5s m$e2 9 va>t1 mnl4 va]de1 wa>van nog koopva>dij2 9 zat1 mnl4 sad1 wa>van v]zadig52 9 klant1 fr4 *al&4 ,da>om ook beelt5is1 v]b9t5is1 ev5go$ als ont/5t5is van het oude ont/&5 7ont/aan d4i4 ontbrek574 ,de gebruikelijke s*rijfwijz5 beeldt5is en v]b9dt5is do5 t5 onre*te aan e5e afleid+ met -te d5k54 ,indi5 met1 mits en rit e5e t hebb51 dan be/aat er ge5e afdo5de r$5 voor m$gezel en ridmee/] met d1 (s*oon met 9 het e]/e woord het bijwoord m$e is4 #ajc4 ,de afleid+ pleit voor de spell+ &woord1 door ,bild]dijk en &]5 aang5om51 als zijnde dit woord door sam5/ell+ gevormd van het oude voorzetsel &1 hi] als bijwoord gebruikt4 ,da> het ,n$]l&s* zi* e*t] tot regel heeft ge/eld1 onv]buigb>e woord5 met s*]pe m$ekl9k]s te sluit5--op welk5 alle5 9 nog 7adhuc7 t] bevord]+ d] duidelijkheid e5e uitzond]+ gemaakt wordt--en de spell+ met d de beteek5is van het woord niet duidelijk] maakt1 no* op het etymologis* v]b& met e5ig &] ,n$]l&s* woord wij/1 v9d5 wij ge5e r$5 hoeg5aamd om 9 dez5 van de mee/ gebruikelijke spell+ af te wijk54 ,wij a*t5 ons hi]toe te m9d] g]e*tigd1 dewijl wij dan1 om consequ5t te blijv51 ook de t 9 met z\d5 moet5 v]vang5 door de d1 wa>voor niet sle*ts de v]wante tal51 ma> ook het bijw4 m$e1 pleit54 ,het argum5t1 dat het bijw4 & de /am van het voornw4 &] en het bijw4 &]s z\ zijn1 wa>door de beteek5is van &woord1 als het &]e ( twe$e woord1 kon s*ijn5 opheld]+ te erlang51 is uit de lu*t gegrep5 en wordt door de v]wante tal5 t5 /ellig/e we]sprok54 ,om dezelfde r$5 v]di5t ook de spell+ ,&w]p5 voor ,antw]p5 ge5e aanbevel+4 #ajd4 ,m5 zegt en s*rijft gewoonlijk admiraal1 admiraliteit enz42 sommig5 will5 ammiraal1 op grond dat de d sle*ts t5 gevolge van e5 misv]/& is +elas*t4 ,die misvorm+ is ev5wel niet 9 d5 boezem onz] taal ges*i$3 deze _h er ge5e aanleid+ toe4 ,wij hebb5 het woord 9 de middeleeuw5 ond] dubbel5 vorm3 amirael ( ammirael en admirael1 van de ,zuid-,europees*e volk5 aan de ,middell&s*e ,zee ov]g5om54 ,het is het ,arabis*e amir 7emir7 met e5 ,latijns* a*t]voegsel4 ,m5 bra*t het 9 v]b& met lat4 admir>i1 fr4 admir]2 vanhi] de vorm53 admiralis1 admirabilis1 admiratus1 admirant1 admiraglio enz41 die alle aan bewond]5 do5 d5k54 ,de d is dus w]kelijk geheel te onre*t +evoegd2 ma> ev5 zek] is het1 dat wij ha> ?ans algeme5 lat5 hoor54 ,de ,regel d] ,uitspraak eis*t dus het beh\d d] d1 t]wijl de ov]ige regels hi] niet 9 aanm]k+ kom54 ,admiraal is wel niet me] no* m9d] welluid5d dan ammiraal ( amiraal1 en het woord heeft 9 onze taal ge5e v]want51 wa>op de spell+ kan wijz51 ge5e analoga1 wi] /em gehoord kan word54 ,de ,regel d] ,welluid5dheid1 die d] ,gelijkvormigheid en d] ,analogie1 zwijg5 hi] dus1 t]wijl de toepass+ van di5 d] ,afleid+ geheel doelloos z\ zijn4 ,het woord amir en het ,latijns*e a*t]voegsel -alis behoor5 tot tal51 sle*ts aan gele]d5 bek5d1 en de vrees1 dat iem& t5 onz5t admiraal van admir>i ( admir] zal afleid51 is niet gegrond4 ,wie ge5 ,latijn ( ,frans* k5t1 komt natuurlijk niet op de g$a*te3 en wie die tal5 v]/aat1 wordt door het woord zelf1 dat ge5 v]/aanb>5 vorm heeft1 teg5 die afleid+ gewa>s*uwd4 ,luidde het admirabel1 admirant ( admiraat1 dan kon er grond voor die vrees be/aan2 do* -aal is ge5 a*t]voegsel dat aan w]kwoord5 gehang5 wordt ,indi5 door het uitlat5 d] d 7amiraal7 de oorspronkelijke vorm h]/eld w>e1 dan z\ de z9 voor ordelijkheid miss*i5 die uitlat+ w5s*elijk mak51 do* amiraal is ev5m9 ,arabis* als admiraal4 ,wij zi5 da>om ge5e r$5 om het ?ans he]s*5de s*rijfgebruik te v]lat5 en geheel noodeloos d5 hoog/5 grondregel d] spell+ te v]zak54 #aje4 ,het ,n$]l&s* bezit voor de twee v]s*ill5de sisklank5 ook twee afzond]lijke lett]teek5s3 de s voor d5 s*]p51 de z voor d5 za*t5 klank4 ,de vroeg]e v]w>r+1 to5 s zo[el za*t als s*]p w]d gebezigd1 wa>s*ijnlijk e5 uitvloeisel van het ,latijns*e spraakgebruik1 heeft s9ds lang opgeh\d51 zoodat s ?ans uitsluit5d s*]p is4 ,da>m$e is h>e v]dubbel+ a*t] e5 lang5 kl9k] ( tweeklank1 b4v4 9 aassem1 braassem1 deessem1 geessel1 kruiss51 kruissig51 ,i,jssel1 zeiss51 ,pruiss5 enz41 e5e onloo*5b>e onregelmatigheid geword51 die gelijk/aat met de spell+ laaff5is1 raaffel51 weiffel51 oeff551 s*uiffel51 twijffel51 voor laf5is1 rafel5 enz4 ,zij is dan ook lat] door ,sieg5beek zelv5 afgekeurd4 ,het behoeft dus wel ge5e v]d]e re*tva>dig+1 dat de ,r$actie voornem5s is brasem1 geesel1 ,i,jsel1 ,pruis5 enz4 te blijv5 s*rijv54 #ajf4 ,da> de v]dubbel+ van e55 m$ekl9k] 9 niet sam5ge/elde woord5 alle5 moet di55 om te voorkom51 dat de voorga&e vocaal lang wordt uitgesprok51 zoo is de v]dubbel+ vanzelve ev5ze] onnoodig na toonlooze kl9k]s als na held]e en na tweeklank54 ,toonlooze kl9k]s to* word5 alle5 aangetr(f5 9 lett]grep5 zond] acc5t1 en da>bij be/aat ge5 geva>1 dat m5 d5 kl9k] lang zal uitrekk54 ,de ,r$actie rek5t da>om ne k1 t en m voldo5de 9 bott]ik51 monnik51 p]zik51 kievit51 diemit51 ,gorkum]1 ,dokkum]1 ,b]gum]4 ,de s*rijfwijze bott]ikk51 ,gorkumm]1 /aat gelijk met die van engell51 v]bet]r51 uitrek5n51 zondigg51 t]wijl het niet v]dubbel5 d] consonant voor d5 lez] jui/ e5 teek5 is1 dat hij de lett]greep als toonloos moet bes*\w54 ,het gezegde is natuurlijk niet toepasselijk op ,arnhemm]1 ,ha>lemm] enz41 wa>9 de twe$e lett]greep1 hoewel zwak van toon1 niet toonloos wordt uitgesprok51 en de 1 hoe kort ook1 to* d5 s*]p5 e-klank beh\dt #g4 #ajg4 ,onze woord5boek5 will5 diefegge1 als w>e dit woord e5e sam5/ell+ van dief met e5 zek] egge4 ,m5 heeft hi] intuss*5 met e5e afleid+ te do54 -egge to* is e5 a*t]voegsel1 hetwelk voorhe5 doorgaans -igge-1 soms ook wel -ege luidde1 en me]mal5 t] v]vr\welijk+ van mansnam5 gebezigd w]d1 b4v4 9 mak]igge1 v]copege4 ,e5e afleid+ met e5 a*t]voegsel1 dat met e5 kl9k] beg9t1 eis*t de v]&]+ van de f 9 v1 wanne] de lange klank voorafgaat2 v]gelijk gev-er1 liev-erd4 ,d]halve ook dievegge1 ev5go$ als diev]ij4 ,dat sommig5 9 dit woord de f lat5 hoor51 kan ge5e r$5 zijn om e5e v]ke]de spell+ te beh\d51 die uit onkunde ont/aan is4 ,het h]/el d] v kan miss*i5 /rekk5 om aan die onjui/e uitspraak e5 e9de te mak54 ,v]gelijk #eh en #ff4 #ajh4 ,9 zam51 zam5kom/1 zam5spraak enz4 gebi$5 de afleid+ en de uitspraak de v]vang+ d] z door de s4 ,de z heeft da> de wa>de van tz1 en wordt dus te re*t s*]p uitgesprok54 ,wanne] m5 e*t] 9 aanm]k+ neemt1 dat het grondwoord zam5 luidt1 t]wijl ook 9 gezam5lijk1 inzamel5 enz4 de z duidelijk gehoord wordt1 en dat m5 9 ze/ig en zev5tig de z van zes en zev5 /e$s heeft beh\d51 dan kan het b$5kelijk s*ijn51 door het s*rijv5 van sam51 sam5kom/ enz4 en da>nev5s van gezam5lijk1 v]zamel5 enz41 de ond]l+e v]wants*ap dez] woord5 voor het oog weg te nem54 ,deze b$5k+5 d$5 ons e]/ besluit5 de gebruikelijke spell+ te beh\d54 ,nu zi* e*t] opnieuw /emm5 t5 voordeele d] s hebb5 do5 hoor51 a>zel5 wij niet lang] die s*rijfwijze aan te nem51 die1 op voorgang van ,bild]dijk1 door onze be/e s*rijv]s gevolgd wordt1 met de mee/ algeme5e uitspraak ov]e5/emt1 en op e5 go$5 etymologis*5 grond /eunt4 ,9 de uitdrukk+ te zam5 to* w]d de toonlooze e van te weggelat51 wa>door e]/ tzam5 ont/ond4 ,dit _h de v]s*]p+ van de z tot s t5 gevolge3 tsam52 e9delijk w]d de t ov]tollig g]ek5d1 en dit gaf sam54 ,sam5 heeft dus de wa>de van te zam5 en v]s*ilt d]halve w]kelijk 9 afleid+ en beteek5is van het grondwoord zam54 ,de spell+ met s is uit di5 ho(de de w>e1 ov]al wa> sam5 de bijwoordelijke uitdrukk+ te zam5 v]vang5 moet1 te wet5 aan het beg9 van sam5ge/elde w]kwoord5 en woord51 van zulke w]kwoord5 gevormd1 als 9 sam5kom51 sam5sprek51 sam5hang51 sam5kom/1 sam5spraak1 sam5hang2 da>5teg5 natuurlijk niet1 wa> ge5 bijwoord1 ma> het grondwoord zam5 v]eis*t wordt1 als 9 gezam5lijk1 bije5zamel51 v]zamel51 v]zamel+ enz41 en dus ook 9 opzamel51 niet opsamel51 hoewel de z da> t5 gevolge van de w]k+ d] p vanzelve als s kl9kt4 ,ev5m9 z\ de spell+ te sam5 voor te zam5 go$ te keur5 zijn1 (s*oon de gewone uitspraak ook da> de s laat hoor54 ,deze to* is hi] sle*ts het gevolg e5] v]ke]de toepass+ d] analogie4 ,e5e w]k+ d] voorafga&e t kan hi] niet erk5d word54 ,zij be/aat niet1 zoolang de toonlooze e van te blijft2 want m5 zegt te zoek1 te zu9ig1 te zuur1 te duur1 te geef2 niet te soek1 te su9ig1 te suur1 te tuur1 te *eef4 ,te sam5 is d]halve niet &]s te v]kl>5 en op te vatt51 dan als te tzam51 met het dubbele voorzetsel1 e5 vorm die natuurlijk niet erk5d mag word54 ,v]gel4 #ff4 ,de ,r$actie /elt zi* da>om d5 volg5d5 regel3 ,sam51 als zijnde ont/aan uit1 en gelijk aan tzam51 te zam51 wordt met s ges*rev5 9 composita1 die er m$e beg9n51 als ook wanne] het op zi* zelf /aat1 behalve 9 te zam54 ,van e5 geheel &]5 a>d is de vraag1 ( m5 fe]tig1 fijftig1 se/ig en sev5tig moet s*rijv5 ov]e5kom/ig de gebruikelijke uitspraak1 welke 9 die woord5 e5e f en s laat hoor54 ,die s*]pe uitspraak /eunt alle5 bij sev5tig op e5 go$5 grond1 namelijk insgelijks op e5e voorhe5 wettig aanwezige t 7tzev5tig71 die 9 ta*tig 7eig5lijk t-a*t-tig7 geblev5 is1 en 9 tneg5tig soms nog wordt gehoord4 ,do* fe]tig1 fijftig en se/ig zijn w$]om gevolg5 van v]ke]de toepass+5 d] analogie3 m5 heeft nooit tfe]tig en tfijftig uitgesprok5 ( ges*rev51 en het v]\d]de tse/ig _h de t t5 onre*te aang5om54 ,deze to* is1 blijk5s de v]wante tal51 het ov]blijfsel e5] vroeg]e v]m5g+ van het twaalftallige /elsel van tell5 met het ti5tallige1 t5 gevolge wa>van niet alle5 de e5h$5 bov5 #ab1 namelijk d]ti51 ve]ti5 enz41 &]s w]d5 7en nog word57 uitg$rukt dan de voorga&e3 e51 twee 444 ti51 elf1 twaalf1 ma> ook de ti5tall5 bov5 #fj1 7 #ab #e71 van #gj af tot #abj 7 #ab #aj7 toe4 ,ze/ig behoort nog tot de e]/e helft d] reeks van #abj1 die de t niet aannam2 de t van tse/ig 0 d]halve door misv]/& ont/aan4 ,m5 v]gelijke hi] de ,frans*e telwoord5 tot en met #fj met de hoog]e1 wa>9 e5 d]gelijk v]s*il is op te m]k53 dix1 v+t1 tr5te1 qu>ante1 c9quante1 soixante1--soixante-dix1 quatre-v+ts1 quatre-v+t-dix1 six-v+ts 7#abj74 ,do* vooral blijkt de hi] b$oelde ond]s*eid+ duidelijk uit het ,angelsaksis*3 tyn 7#aj71 tw5tig 7#bj71 ?ritig 7#cj71 fe[]tig 7#dj71 fiftig 7#ej71 sixtig 7#fj71--;hund-se(ontig 7#gj71 hund-eahtatig 7#hj71 hund-nigontig 7#ij71 hund-teontig 7#ajj71 hund-endlufontig 7#aaj71 hund-twelftig 7#abj74 ,hoog]op v]&]t de uitdrukk+3 hund & ?ritig 7#acj74 ,onze t van tsev5tig1 ta*tig en tneg5tig is d]halve wa>s*ijnlijk de sluitlett] van dat hund ( van e5 d]gelijk afgevall5 woord4 ,de ,r$actie mag d5 s*ijn niet aannem51 als( zij door ha> voorbeeld het misbruik1 dat 9 de uitspraak van ve]tig1 vijftig en ze/ig is b9n5geslop51 wilde wettig51 en me5t da>om ook de gebruikelijke s*rijfwijze bij zev5tig te moet5 beh\d51 te me] da> het a&uid5 d] afgevall5 t niet het g]+/e nut z\ hebb54 ,ook b$5ke m51 dat m51 de uitspraak volg5de1 alle5 dan fe]tig en fijftig met f z\ moet5 s*rijv51 wanne] die woord5 alle5/aan2 ma> met v3 e5 en ve]tig1 twee en ve]tig1 drie en vijftig1 enz4 ,wij gaan d]halve voort1 ov]e5kom/ig d5 ,regel d] ,gelijkvormigheid1 ve]tig1 vijftig1 ze/ig1 zev5tig met de za*te v en z te s*rijv51 wa>door de v]wants*ap dez] woord5 met vi]1 vijf1 zes en zev5 ook voor het oog aang$uid wordt4 ,v]gelijk #fg4 #aji4 ,het ,n$]l&s* heeft t] bevord]+ d] duidelijkheid 9 ov]e5/emm+ met #di als regel aang5om51 dat 9 d]ivata het grondwoord en 9 composita de sam5/ell5de deel5 d5zelfd5 vorm beh\d51 wa>ond] zij buit5 de afleid+ en sam5/ell+ voorkom51 al zij het ook1 dat door het sam5treff5 van twee lett]s de uitspraak van de e5e ( van beide gewijzigd ( onduidelijk gemaakt wordt4 ,zoo s*rijft m5 /aatdame1 zitdag1 potdeksel1 oogt&1 vroegpreek1 topzeil1 praatva>1 raadzaal1 raadzaam1 ho(ddeel1 mis/ap1 (s*oon de uitspraak veele] /aaddame1 ziddag1 poddeksel1 oo*t&1 vroe*preek1 topseil1 praatfa>1 raatsaal1 raatsaam1 ho(deel1 mi/ap z\ vord]54 ,da> de v]za*t+1 v]s*]p+ ( weglat+ d] consonant5 9 de g5oemde en d]gelijke woord5 ond] het natuurlijke en ong$wong5e uitsprek5 vanzelf volgt1 is het onnoodig die wijzig+5 9 het s*rift aan te duid52 v]g4 #dc4 ,er is ge5e enkele geldige r$5 te b$5k5 om1 gelijk ,bild]dijk de$1 9 de twee woord5 ontvang5 en ontvonk5 e5e inbreuk op dez5 regel te mak54 ,de spell+ ontfang5 en ontfonk5 /elt de etymologie dez] woord5 9 de s*aduw1 en is 9 /rijd met de analogie van ontvall51 ontve9z51 ontvlamm51 ontvli$51 ontvlu*t51 ontvo]51 ontv\w51 ontvreemd51 ontzakk51 ontzegg51 ontz9k5 enz41 wa>9 niem& de v]vang+ d] v en z door f en s v]langt4 ,de ,r$actie a>zelt d]halve ge5 oog5blik1 ook 9 de beide g5oemde woord5 de v1 die door de afleid+ gevord]d wordt1 te beh\d5 en ontvang51 ontvonk5 te s*rijv54 #aaj4 ,de regel1 9 d5 aanvang d] vorige g5oemd1 is natuurlijk alle5 van toepass+ op die afleid+5 en sam5/ell+51 die nog als zoodanig begrep5 word54 ,het onv]&]d beh\d5 van d5 eig5lijk5 vorm d] woord5 /rekt jui/ t5 bewijze1 dat m5 de woord5 9 hunn5 oorsprong en hunne vorm+ doorziet4 ,ma> wanne] m5 f de sam5/ell5de deel51 f al?ans n van beide1 niet me] v]/aat1 wanne] d]halve de vorm+ van het woord niet me] leeft 9 het bewu/zijn d] natie1 dan hebb5 de sam5treff5de lett]s vrij spel1 zij wijzig5 elk&] na> de behoeft5 d] uitspraak1 en de spell+ kan zi* aan die wijzig+5 niet lang] onttrekk5 om d5 e*t5 vorm des woords voor het oog te h]/ell51 omdat die e*te vorm to* niet me] begrep51 en het woord niet me] als afleid+ ( sam5/ell+1 ma> als ondeelb>e e5heid opgevat wordt4 ,zoo s*rijft m5 amba*t voor &ba*t2 k]spel voor k]kspel2 leidsel voor leidzeel2 li*aam voor lijkhaam2 miss*i5 voor mag s*in2 momboor voor mondboor1 enz41 omdat 9 al die woord5 het w>e begrip voor het taalgevoel v]dui/]d is4 ,deze opm]k+ leidt tot de beantwoord+ d] vraag3 ,moet m51 na> de afleid+1 jufvr\w spell51 ( wel1 na> de uitspraak1 juffr\w1 gelijk ,bild]dijk s*reef en ?ans nog vel5 s*rijv58 ,omtr5t juff]1 mejuff]1 kan ge5 twijfel be/aan3 het oude v]e1 v] 7voor vr\w71 is zoo geheel v]\d]d1 dat hi] aan ge5 h]/el d] oorspronkelijke spell+ te d5k5 valt ,ma> 9 juffr\w1 mejuffr\w1 h]k5t m5 nog het sub/4 vr\w4 ,is het dus niet raadzaam1 da>9 de v te beh\d58 ,wij a>zel5 niet1 die vraag ontk5n5d te beantwoord54 ,dat de wez5lijke vorm+ des woords 9 het bewu/zijn d] natie niet me] leeft1 blijkt ov]tuig5d hi]uit1 dat zelfs e5 taalk5n] als ,bild]dijk het e]/e deel vol/rekt niet v]/ond en juffr\w als e5e v]ba/]+ van h(vr\w bes*\wde 7,taal- en ,di*tk4 ,v]s*4 ,d4 ,,ii1 bl4 #adf74 ,do* de w>e ges*i$5is des woords 0 deze4 ,het oude joncvr\we1 joncvr\w1 als joncfr\w uitgesprok51 v]liep all5gs tot jonfr\w1 j(fr\w1 juffr\w4 ,de f ont/ond d]halve uit de v door d5 v]s*]p5d5 invlo$ d] keellett] c ( k1 en v]volg5s w]d het woord zoodanig +ekort1 dat zo[el de c ( k als de n wegviel51 wa>door nu de f v]dubbeld moe/ word54 ,zal m5 nu de twe$e f w$] t]ugbr5g5 tot de oude v1 door jufvr\w te s*rijv58 ,ma> dan hangt die e]/e f geheel 9 de lu*t en wordt door niets g]e*tva>digd4 ,die f is de v]dubbel+ d] oorspronkelijke v1 nadat zij tot f v]s*]pt 02 van het oog5blik af1 dat zij 9 de e]/e lett]greep gehoord w]d1 moe/ ook de aanvanglett] d] twe$e s*]p blijv5 en _h de v alle r$5 van be/aan v]lor54 ,jufvr\w z\ aan e5e sam5/ell+ uit juf en vr\w do5 d5k51 geheel 9 /rijd met de wa>heid3 wij zag5 re$s1 hoe zelfs ,bild]dijk da>door misleid w]d4 ,ma> s*rijft m5 juffr\w1 dan is de vorm van het woord etymologis* g]e*tva>digd3 de dubbele f /elt de sam5trekk+ voor1 die door de ond]l+e w]k+ d] oorspronkelijke v en d] beide weggevall5e m$ekl9k]s ont/ond4 ,en m5 blijft dan tev5s getr\w aan d5 bov5g5oemd5 regel3 9 sam5ge/elde woord51 voor zoov]re zij nog held] begrep5 word51 zi* na> de afleid+ te ri*t52 do* wanne] zij niet me] 9 hunne vorm+ v]/aan word5 de uitspraak te volg54 ,om dezelfde r$5 hebb5 wij 9 #ig aan no*tans bov5 nogtans de voorkeur gegev51 omdat ook 9 dit woord de sam5/ell+ nog dan 9 het volksbewu/zijn niet me] gevoeld wordt4 ,ev5zoo is juffr\w1 9 analogie met juff]1 bov5 jufvr\w te v]kiez51 en te me] omdat het woord veelal f van e5 ongehuwd p]soon 9 teg5/ell+ van e5e gehuwde1 van e5 meisje 9 teg5/ell+ van e5e vr\w gebezigd wordt1 f van e5e gehuwde en zelfs beja>de vr\w van m9d]5 /&1 zoodat 9 het e]/e geval het begrip van vr\w1 9 het twe$e dat van jong1 9 de sam5/ell+ nag5oeg is uitgeslet51 om gezam5lijk plaats te mak5 voor e5e nieuwe voor/ell+1 wa>9 de beide sam5/ell5de deel5 zi* 9 e5e e5heid hebb5 opgelo/1 die jui/ door de spell+ juffr\w ook voor het oog wordt voorge/eld #h4 #aaa4 ,onze taal heeft niet zeld5 9 woord51 die oorspronkelijk met e5e v begonn51 deze lett] tot f v]s*]pt1 om da>door hetzij e5e v]fijn+ ( v]s*]p+1 hetzij e5e ongun/ige opvatt+1 9 elk geval e5e wijzig+ van het oorspronkelijke begrip uit te drukk52 b4v4 9 fladd]5 naa/ vl$d]5 en vl$]51 wa>van vl$]muis2 9 fleem5 naa/ vlei52 fluks van vlugs2 fraai van fr4 vrai2 fris* nev5s v]s*2 fijt1 voorhe5 vijt4 ,ook bij de v van vonk heeft die v]s*]p+ plaats gehad 9 het afgeleide fonkel51 wanne] dit woord ov]dra*telijk van oog51 blikk5 enz4 gebezigd wordt4 ,de ,r$actie h&elt d]halve ov]e5kom/ig ons taaleig51 wanne] zij1 de algeme5e uitspraak volg5de1 het figuurlijke fonkel5 met d5 s*]p5 m$ekl9k] s*rijft1 en het zoodo5de door de spell+ ond]s*eidt van vonkel5 9 de eig5lijke opvatt+ 7vonk5 s*iet5 ( om zi* v]spreid571 bij welk laat/e1 jui/ omdat de beteek5is ge5]lei wijzig+ ond]gaan heeft1 ge5e r$5 be/aat om af te wijk5 van de spell+1 die door de afleid+ gevord]d wordt4 #aab4 ,de toonlooze e1 die 9 de mee/e woord5 op -l+1 -lijk en -loos1 vr deze a*t]voegsels wordt aangetr(f51 als 9 vreemdel+1 blo$eloos enz41 /aat zeld5 9 v]b& met de etymologie di] woord51 en doet niets aan hunne beteek5is af ( toe4 ,die e is veelal zuiv] euphonis*2 zij wordt 9 elk geval1 behalve 9 e5e tem5de uitspraak1 sle*ts ze] flauw gehoord1 bij e5 e5igsz9s driftig ( kra*tig sprek5 zelfs geheel ond]drukt3 v&a> dat di*t]s te h>5 opzi*te met de groot/e vrijheid te w]k gaan1 ha> s*rijv5 ( weglat51 na> gelang de v]smaat zulks noodzakelijk maakt1 zelfs 9 die woord51 wa>9 zij door de etymologie z\ gevord]d word52 b4v4 9 e9dlijk1 e9dloos1 van e9de1 ze$lijk van z$e1 enz4 ,da> die e ond] het uitsprek5 als vanzelve ont/aat1 z\ zij /r5g g5om5 volg5s #dc 9 het geheel niet behoev5 ges*rev5 te word52 het geve/igde gebruik e*t] wil nu e5maal1 dat zij 9 vele woord5 worde aangegev51 en v]langt voors*rift5 die de s*rijv]s kunn5 be/ur54 ,de mee/e di] voors*rift5 e*t] miss5 uit hunn5 a>d di5 va/5 grondslag1 di5 &]e regels hetzij 9 de etymologie1 hetzij 9 de duidelijk wa>neemb>e uitspraak v9d51 en hebb5 dus1 uit e5 grammatis* oogpunt bes*\wd1 we9ig ( ge5e wa>de4 ,zelfs de regel d] analogie kan hi] niet /r5g word5 toegepa/1 v]mits er gevall5 zijn1 wa>9 de bewu/e e /ellig nooit ont/aat en dus ook nooit wordt ges*rev51 t]wijl 9 &]e gevall5 het oordeel d] sprek5d5 en s*rijv5d5 ze] uite5loopt1 geheel subjectief is en zelfs e5ig]mate met hun p]soonlijk k>akt] 9 v]b& /aat4 ,de ,r$actie erk5t d]halve ga>ne1 dat het hi] e5e zaak geldt van ze] we9ig belang1 en he*t da>om sle*ts e5e betrekkelijke wa>de aan de regels1 die zij voor eig5 gebruik heeft aang5om54 ,zij me5t alle5 te moet5 do5 opm]k51 dat het weglat5 d] e a*t] de za*te v]wante m$ekl9k]s b1 d en g hunne v]s*]p+ tot p1 t en * ( tot k 79 ng7 t5 gevolge z\ moet5 hebb54 ,da>door a*t zij zi* v]pli*t het weglat5 d] e 9 proza/ijl te ontrad5 bij woord5 als hebbelijkheid1 onhebbelijk1 dadelijk1 deugdelijk1 goddelijk1 lijdelijk1 maagdelijk1 v]/&elijk1 s*adeloos1 z5del+1 dagelijks1 degelijk1 mogelijk1 belangeloos enz41 die1 zond] e ges*rev51 tot de uitspraak onheplijk1 daatlijk1 moo*lijk enz4 aanleid+ z\d5 gev54 ,da>5teg5 kan het uitlat5 d] e a*t] /amm51 e9dig5de op e5e g1 die door d5 invlo$ d] volg5de l v]s*]pt is en als * wordt uitgesprok51 b4v4 g5oeglijk1 gezeglijk1 heuglijk1 ontzaglijk1 /rekk5 om hunne spell+ met de uitspraak 9 ov]e5/emm+ te br5g51 en zond] /]k 9 het oog loop5de v]&]+5 e5 e9de te mak5 aan d5 onteg5zeglijk h9d]lijk5 /rijd tuss*5 de gebruikelijke spell+ g5oegelijk1 heugelijk1 ontzaggelijk en de uitspraak g5oe*elijk ( g5oe*lijk1 heu*lijk1 ontzaglijk4 ,dit alles 9 aanm]k+ nem5de1 me5t de ,r$actie voor zi* het volg5de te moet5 va//ell53 ,de a*t]voegsels -lijk en -loos1 en het a*t]voegsel -+1 wanne] dit van de euphonis*e l wordt voorafgegaan1 nem5 t] v]b9d+ met het /amwoord e5e toonlooze e vr zi*1 behalve 9 de vi] volg5de gevall53 #a7 ,wanne] het grondwoord op e5 kl9k] e9digt1 sluit5 -lijk1 -loos en -l+ zi* onmiddellijk aan3 kwalijk1 oolijk1 vroolijk1 s*adeloos1 tweel+1 driel+1 zaail+1 vrijl+1 kruil+4 ,bij analogie volgt hi]uit1 dat moeilijk en v]foeilijk te v]kiez5 zijn bov5 moeielijk en v]foeielijk1 gelijk zij dan ook gewoonlijk zond] e word5 uitgesprok54 ,vrijelijk e*t]1 wa>9 de e altijd gehoord wordt1 eis*t buit5 twijfel de inlass*+ van die lett] ook 9 de spell+4 #b7 ,wanne] het grondwoord e9digt op e5e l ( r1 ( wel op e5e n1 voorafgegaan door e5 lang5 ( held]5 kl9k] ( e5 tweeklank1 heeft er onmiddellijke aansluit+ plaats2 als 9 doelloos1 ball+1 bege]lijk1 bekoorlijk1 wa>loos1 huurl+1 geme5lijk1 aanzi5lijk1 gewoonlijk1 a&o5lijk1 fatso5lijk1 pijnlijk1 toonloos1 gro5l+4 ,willeloos maakt ge5e uitzond]+ op dez5 regel2 het is afgeleid van d5 oud]5 vorm wille1 die ook nog 9 willekeur en willekeurig voorkomt4 ,wa> de n voorafgegaan wordt door e5 kort5 kl9k]1 is de uitspraak en spell+ mt ( znd] e ev5ze] go$ te keur54 ,m5 zegt en s*rijft beide3 manlijk en mannelijk1 bem9lijk en bem9nelijk1 z9lijk en z9nelijk1 enz4 ,somtijds heeft e*t] het gebruik e5 ond]s*eid 9 de beteek5is +evo]d1 als b4v4 z9loos 7zond] z97 en z9neloos 7krankz9nig74 ,9 die gevall5 moet natuurlijk ook de spell+ ond]s*eid5 word54 #c7 ,de toonlooze e wordt niet +evoegd 9 woord51 die e9dig5 op toonlooze lett]grep51 als3 adellijk1 middellijk1 eig5lijk1 op5lijk1 e5iglijk1 g$uriglijk1 kon9klijk1 teugelloos1 oud]loos1 rege]+loo%eid enz4 #d7 ,wanne] het grondwoord op e5e g e9digt1 die als * wordt uitgesprok51 /elt de e e5e uitspraak voor1 met de w]kelijke 9 /rijd1 t]wijl h>e weglat+ vanzelve de v]s*]p+ d] g t5 gevolge heeft2 da>om s*rijft de ,r$actie3 behaaglijk1 bijvoeglijk1 g5oeglijk1 gevoeglijk1 heuglijk1 klaaglijk1 ontzaglijk enz42 da>5teg5 dagelijks1 degelijk1 mogelijk enz41 9 welke woord5 de g h>e za*te uitspraak beh\dt4 ,nog moet hi] aangem]kt word51 dat de s*rijfwijze rd5lijk ( rd5tlijk1 afkom/ig uit d5 tijd1 to5 m5 ord5e1 ord5 7van lat4 ordo1 ord9is7 zeide1 ?ans noodw5dig is v]vall51 nu i$]e5 orde zond] n uitspreekt en s*rijft4 ,de ,r$actie s*rijft d]halve ordelijk1 ev5als e9delijk1 z$elijk en r$elijk1 welk laat/e oorspronkelijk ook r$5lijk w]d ges*rev51 als van r$5e1 r$5 afgeleid4 ,ordntelijk1 met d5 klemtoon op de twe$e lett]greep1 hoewel het insgelijks zijn5 oorsprong aan de ?ans v]\d]de uitspraak ord5 heeft te dank51 is t5 gevolge van de wijzig+ zijn] beteek5is e5 afzond]lijk woord geword51 hetwelk ev5ze] re*t van be/aan heeft als z9delijk nev5s z9nelijk ( z9lijk4 #aac4 ,da> het gewa&e a*t]voegsel -l+ 7zie de v]h&el+ ov] -+ 9 ,dr4 ,de ,jag]'s ,ar*ief1 ,i1 #aja en v47 niets &]s is dan het suffix -+1 voorafgegaan door e5e euphonis*e l1 en deze d]halve ge5e r$5 van be/aan heeft1 wanne] het grondwoord re$s op l e9digt1 s*rijv5 wij hemel+ enz4 ,het is bek5d1 dat deze s*rijfwijze1 (s*oon om e5e &]e r$51 re$s e5 ijv]ig voor/&] vond 9 ,bild]dijk1 aan wi5 e*t]1 9 e5 oog5blik van onb$a*tzaamheid1 de spell+ heuvell+ ontsnapte 7,,iii1 blz4 #aj74 ,adellijk1 middellijk en onmiddellijk moet5 de dubbele l hebb51 als zijnde gevormd met het a*t]voegsel -lijk van adel en middel4 ,de spell+ adel-ijk /eunde op de v]ke]de me5+1 dat -lijk uit l-ig z\ be/aan4 ,de ,nieu:oogduits*e s*rijfwijze adelig met e5e g wordt door ohd4 adallh1 mhd4 adelli*1 we]sprok51 wa>om ook ,grimm met &]5 adeli* met * spelde1 en de me] gebruikelijke met g voor fals* v]kla>de4 ,de spell+ midde-lijk is gegrond op de onjui/e ond]/ell+1 dat het grondwoord mid ( midd5 z\ wez54 ,het teg5deel blijkt ov]tuig5d uit de spreekwijze zond] middel1 die e]tijds 9 gebruik 01 wa> wij ?ans onmiddellijk bezig5 7zie ,janss5 en ,van ,dale1 ,bijdrag51 ,dl4 ,,vi1 blz4 #ahj1 art4 #bc74 #aad4 ,de woord5 middeldeur1 middell&s*1 middellijf1 middellijn1 middelmaat1 middelmatig1 middelmuur1 middelpad1 middels*ot1 middelsoort1 middel/&1 middelweg1 met middel sam5ge/eld1 zijn te lang algeme5 aang5om51 dan dat er e5e geldige r$5 z\ be/aan om1 9 /rijd met de mee/ gewone uitspraak1 9 de ov]ige midd5 te s*rijv54 ,zij zijn e5 gevolg van de vroeg] gehe]s*t hebb5de neig+ om het e]/e lid van sam5/ell+5 op -el te lat5 e9dig51 wa>aan wij r+elduif1 s*orteldoek1 va/elavond e4a4 te dank5 hebb54 ,de ,r$actie s*rijft da>om ook middeleeuw51 ,middeln$]l&s*1 middelpunt1 middelrif enz4 ,9 n woord1 het is wa>1 wordt gewoonlijk de n uitgesprok53 m5 zegt namelijk midd5ev5r$ig2 do* 9 v]b& met al de &]e bov5g5oemde s*ijnt het raadzaam ook hi] op gelijke wijze te h&el5 en dus ook hi] op grond d] ,analogie de l aan te nem54 #aae4 ,sieg5beek s*reef1 op voorgang van ,huydecop]1 9 #ahjd de spell+ eig5lijk1 op5lijk enz4 voor4 ,to5 zi* e*t] e5ige /emm5 voor de s*rijfwijze eig5tlijk1 op5tlijk1 met e5e +elas*te t liet5 hoor51 gaf de ,hoogle]a> toe en v]kla>de hij zi* voor de laat/e4 ,dit w]kte intuss*5 we9ig uit2 de groote me]d]heid g+ voort eig5lijk1 wez5lijk enz4 te s*rijv51 en sle*ts enkel5 volgd5 de nieuwe besliss+4 ,de ,r$actie me5t de e]/e spell+ te moet5 aannem51 omdat die t niet tot het wez5 di] woord5 behoort1 de afleid+ niet opheld]t1 de duidelijkheid niet bevord]t1 no* door het h$5daags*e bes*aafde sprek5 v]eis*t wordt4 ,zij bes*\wt ha> als het uitvloeisel van e5e v]grov+ d] uitspraak1 die gelijk/aat met e5e b 9 hembd ( e5e p 9 hij kompt1 en met de d 9 de m9d] edele woord5 vild]1 bo5d]1 di5d] 7nev5s het edel] di5a>74 ,wanne] zij die t aannam1 z\ zij rek55 lijnre*t aan te druis*5 teg5 de h$5daags*e ri*t+ d] taal1 die na> bes*av+ en v]fijn+ d] uitspraak /reeft4 ,om dezelfde r$55 v]w]pt zij ook de t 9 gants*1 gelijk ,bild]dijk s*reef op voorgang van de ,/at5-ov]zett]s des ,bijbels4 ,gants* zond] t is zo[el met de bes*aafde uitspraak als met de afleid+ 9 ov]e5/emm+4 #aaf4 ,iem& en zijne ontk5n+ niem&1 mnl4 ieman en iem51 be/aat uit ie en man 9 de ?ans v]\d]de beteek5is van m5s* 9 het algeme54 ,de aangehe*te tonglett] heeft hi] dus 9 het geheel ge5e beteek5is1 ma> di5t l\t] t] v]/]k+ van de sluit5de n1 wa>toe de taal zo[el de d als de t bezigt4 ,de natuur d] sluitlett] kan d]halve ev5m9 bij analogie bepaald als uit de uitspraak opgemaakt word54 ,imm]s 9 mijn5?alve1 ord5telijk1 erk5telijk1 bek5t5is komt e5e +elas*te t voor2 do* ar5d1 oudt4 ar52 bo5d]1 di5d]1 van bo55 en di552 ho5d]s van ho52 z9delijk uit z9lijk2 ,h5drik1 hd4 ,he9ri*1 hebb5 t] /eun+ d] n e5e d4 ,de regel d] onv]buigb>e woord51 die e5e t z\ gebi$51 kan hi] ook niet word5 toegepa/2 want iem& en niem& behoor5 als voornaamw4 tot de v]buigb>e1 en word5 9 de #b;de naamvall5 iem&s en niem&s ook w]kelijk v]bog54 ,m5 is dus tot de v]buigb>e v]wez51 en deze bekom5 volg5s het h$5daags*e gebruik 9 de onv]bog5 vorm5 tot sluitlett] di5 m$ekl9k]1 die 9 de v]bog5e gehoord wordt4 ,blijk5s ,plantijn1 ,kiliaan1 de ,/at5-ov]zett]s des ,bijbels1 ,de ,deck] en &]51 luidd5 de #c;de en #d;de naamv4 vroeg] iem&51 niem&51 met e5e d4 ,die vorm5 zijn ?ans buit5 gebruik2 do* hadd5 zij niet be/aan en 9 het bewu/zijn van het volk geleg51 m5 z\1 gelijk voorhe51 ?ans nog algeme5 iemant en niemant s*rijv51 ev5als m5 want1 leeft1 legt1 le5t1 hoort met t spelt1 omdat die vorm5 ge5e v]l5g+ ond]gaan1 die het bewu/zijn kon lev5dig h\d51 dat zij eig5lijk volg5s de afleid+ en ons taaleig5 e5e d z\d5 moet5 hebb54 ,de ,r$actie ziet d]halve ge5e r$5 om van het bijna algeme5e gebruik af te wijk52 zij s*rijft iem&1 niem& met e5e d1 welke ev5ze] gewettigd is als die van ar5d1 mv4 ar5d54 ,t5 mijn5t1 zijn5t1 h>5t1 onz5t1 uw5t1 hunn5t1 hoewel uit v]bog5 vorm5 ont/aan1 behoor51 als bijwoordelijke uitdrukk+51 tot de onv]buigb>e woord51 en word5 dus consequ5t en volg5s het algeme5e gebruik met t ges*rev54 #aag4 ,volg5s de afleid+ z\ ootmo$1 ohd4 ?muo?i1 oodmuati1 ags4 edhmd1 ouds4 dhmuodi1 bij ,kiliaan nog oodmo$1 e5e d moet5 hebb51 als be/a&e uit ood1 go?4 au?s1 ohd4 di1 ao?i1 ags4 edh1 ouds4 dh1 dhi 7l$ig1 li*t1 gemakkelijk71 dat noode heeft opgelev]d1 en v]m9kt ook voorkomt 9 oolijk1 bij ,kil4 oodelick1 oyelick1 oolijk4 ,de vorm5 9 de v]wante tal51 ook het uitvall5 d] tonglett] uit oolijk1 bewijz51 dat zij oorspronkelijk za*t is gewee/1 namelijk e5e d1 uit ? ( dh ont/aan4 ,intuss*5 z\ het h]/ell5 d] d vol/rekt ge5 voordeel aanbr5g54 ,al kon da>door ook de v]wants*ap met noode en oolijk blijk51 die k5nis z\ voor het publiek de beteek5is van het woord niet duidelijk mak54 ,die d z\ veele] e5e teg5ge/elde uitw]k+ kunn5 hebb5 en t5 onre*te do5 d5k5 aan e5e sam5/ell+ met ood 9 kle9ood1 dat s*at beteek5t1 en het e]/e lid van ooieva>1 bij ,kil4 odeva]1 uitmaakt1 en dat blijk5s go?4 aud1 ohd4 aot1 t1 ags4 ed1 ouds4 d1 geheel &]s dan het vorige ood luidde4 ,om de opgegev5 r$5 a*t5 wij het onraadzaam hi] de afleid+ me] dan de uitspraak te do5 geld51 en gev5 wij aan de gebruikelijke spell+ ootmo$ met e5e t de voorkeur4 #aah4 ,omtr5t1 dat oorspronkelijk rondom1 v]volg5s 9 d5 omtrek1 9 de nabijheid beteek5de1 do* ?ans bijna uitsluit5d ov]dra*telijk gebezigd wordt1 ev5als om/reeks1 eig5lijk 9 de om/reek1 behoorde volg5s de afleid+ op d uit te gaan4 ,het be/aat uit het voorzetsel om1 dat door tr5d nad] bepaald wordt1 gelijk bij door na 9 bijna1 omzett+ van na bij4 ,tr5t1 tr5d is e5 bijv4 naamw41 hi] als bijwoord gebezigd1 en beteek5t rond1 blijk5s (ri41 de5s* en zwe$s* tr9d1 rond4 ,9 het ,de5s* di5t tr9d1 gelijk r\nd 9 het ,engels*1 zo[el alle5/a&e als door om gevolgd 7tr9d1 tr9d om71 als voorzetsel met d5 z9 van rondom4 ,ook 9 het ,oudfries* /ond om nog a*t]aan3 tr9d umbe1 trund om1 rondom4 ,dat de sluitm$ekl9k] oorspronkelijk e5e d 01 blijkt uit ags4 tr5del1 kr+1 cirkel2 uit eng4 to trundle1 draai51 en tr5dle1 z ( tap 9 e5 mol54 ,do* het w$] invo]5 d] v]get5 d1 die als sluitlett] tot t v]s*]pt is1 z\ tot niets di551 op ge5 enkel bek5d v]want woord wijz51 dat de beteek5is van het woord kon opheld]54 ,wij v9d5 da>om ge5e ov]weg5de r$5 om de afleid+ 9 spijt van de uitspraak te do5 geld51 en nutteloos e5e uitzond]+ te mak5 op d5 regel1 dat onv]buigb>e woord5 op s*]pe m$ekl9k]s e9dig54 ,wij gaan dus voort omtr5t met de door het ,gebruik gewettigde t te s*rijv51 ev5als want1 dat &]s1 blijk5s onl4 w&a1 insgelijks zijne d z\ moet5 t]ugnem54 #aai4 ,e5e niet m9d] gewi*tige quae/ie1 die e5 ze] groot aantal woord5 betreft1 is de spell+ d] v]kle9woord51 met ( zond] n op het e9de4 ,het weglat5 d] n 0 9 de vorige eeuw nag5oeg algeme5 geword54 ,bild]dijk me5de1 op etymologis*e grond51 die d5 toets d] critiek niet kunn5 door/aan1 ha> w$] te moet5 aannem54 ,de ,r$actie kan hem da>9 niet navolg54 ,die n a*t] -je is 9 /rijd met de bes*aafde uitspraak1 wa>9 m5 niet van e5 meisj5 ( huisj51 nog m9d] van meisj5s ( huisj5s hoort1 en wordt voor de duidelijkheid niet gevord]d4 ,dat zij uit de bes*aafde uitspraak geheel v]dw55 is1 bewijz5 de di*t]s ov]tuig5d4 ,de e van het v]kle95d a*t]voegsel vloeit 9 de pozie met e5 volg5d5 kl9k] ine51 b4v43 ,n$rig vogeltje1 elks behag51 hetge5 no* bij de pluralia op en1 no* bij de inf9itiev5 kan plaats hebb54 ,m5 beh\dt de n alle5 dan1 wanne] m5 de ine5smelt+ van het a*t]voegsel en e5 volg5d5 kl9k] wil v]h9d]54 ,da> de h$5daags*e ri*t+ d] taal wil1 dat m5 de slot-n a*t] de toonlooze e ma> flauw late hoor51 z\d5 de enkelv\d5 huisj51 kopj51 s*oteltj5 enz4 op zi* zelve niet zoo erg teg5 de bes*aafde uitspraak a&ruis*51 m5 z\ de n da>9 nag5oeg kunn5 ond]drukk52 do* dan w>5 die enkelv\d5 9 /rijd met de me]v\d5 huisj5s1 kopj5s1 s*oteltj5s1 die1 z ges*rev51 na> analogie van kuik5s1 leug5s1 mol5s1 het duidelijk uitsprek5 d] n z\d5 eis*54 ,deze lett] z\ d]halve de woord5 niet v]/aanba>d]1 ma> wel onwelluid5d] mak5 en tot e5e p$ante uitspraak aanleid+ gev54 ,v]gel4 #fa en #fb4 ,t5 opzi*te van de woord5 op -k5 is de ,r$actie van e5 &] gevoel54 ,deze--de 9 ,belgi mee/ gebruikelijke--vorm d] v]kle9woord5 is 9 d5 teg5woordig5 toe/& d] taal van ,noord-,n$]l& bijna als prov9cialisme en ar*asme te bes*\w51 en is1 9 de laat/g5oemde ho$anigheid al?ans1 nog gepa/ 9 d5 bijbel- en kansel/ijl1 die ga>ne deftige1 e5igsz9s v]\d]de vorm5 bezigt4 ,wij will5 om die r$5 de n a*t] k9dek51 jongsk51 do*t]k5 enz4 beh\d51 te me] da> za*tk5s en all5gsk5s ha> gebi$5d eis*52 9 m9d] deftig5 /ijl e*t]1 wa>9 -k5 /ijf z\ kl9k51 zi5 wij ge5 bezwa> 9 boekske1 jongske enz4 ,de uitspraak le]t duidelijk g5oeg1 wanne] vr het a*t]voegsel -je e5e t moet +elas*t word54 ,er be/aat te di5 aanzi5 alle5 v]s*il van gevoel5 bij de woord5 op d en m4 ,bild]dijk en vele zijn] volgel+5 voeg5 ook a*t] deze lett]s e5e t 91 en s*rijv53 h&tj51 kladtj51 bloemtj5 enz42 t]wijl de mee/e s*rijv]s aan h&je1 kladje1 bloempje1 boompje enz4 de voorkeur gev54 ,bij het kiez5 tuss*5 de beid]lei s*rijfwijz5 moet m5 9 het oog h\d51 dat de w>e vorm van het a*t]voegsel -je is1 niet -tje2 gelijk blijkt uit liefje1 kluifje1 boogje1 leugje1 vis*je1 mus*je1 doekje1 beekje1 popje1 reepje1 lesje1 kusje enz4 ,bild]dijk's spell+ h&tj5 ru/te op e5e ongegronde ond]/ell+4 ,hij me5de1 dat de d aan het e9de van e5e lett]greep1 op ,engels*e wijze1 /e$s d5zelfd5 klank _h als aan het beg92 het 0 bij hem lev5dig1 dat m5 h& altijd met e5 s*eva e5e toonlooze e moet do5 hoor51 imm]s uitsprek54 ,spraakl41 blz4 #bac4 ,h& 0 d]halve voor hem1 na> luid zijn] eig5e woord51 nag5oeg hetzelfde als h&e1 en h&tj5 dus als h&etj54 ,spreekt m5 z uit1 dan is de t ev5 onmisba> als 9 kommetje1 mannetje2 do* z spreekt teg5woordig wel niem&4 ,wie ?ans h&tj51 hondtj51 draadtj5 enz4 ges*rev5 ziet1 die lee/1 als( er hantj51 hontj51 draatj5 enz4 /ond4 ,die uitspraak nu is f go$ f niet go$4 ,wie 9 moordja>1 l&jonk] de d za*t] uitbr5gt dan de t 9 /raatjong51 zal ha> afkeur52 ma> die hoort en maakt ook ond]s*eid tuss*5 pondje en pontje1 w&je en wantje enz41 en zal dus ook de spell+ h&tj5 enz4 en de da>op gegronde uitspraak v]w]p51 als /rijdig met die uitspraak1 die hij voor de w>e h\dt1 en met de duidelijkheid1 die v]s*ill5de woord5 zooveel do5lijk wil ond]s*eid5 hebb54 ,wie da>5teg5 9 moordja>1 l&jonk] de d ev5 s*]p uitbr5gt als de t 9 /raatjong51 die neemt aan1 dat de d1 als zij sluitlett] wordt en niet gevolgd is door e5e b ( d1 vanzelve 9 t ov]gaat1 gelijk zulks w]kelijk aan het e9de van e5 woord ges*i$t4 ,voor hem is dus re$s vanzelve de t-klank aanwezig1 en d]halve de inlass*+ van het lett]teek5 t ev5 ov]tollig1 als het zijn z\ 9 kanttje1 t5ttje1 punttje4 ,wie 9 h&tje1 k9dtje de t noodzakelijk a*t1 moet1 om consequ5t te blijv51 t]ugke]5 tot de s9ds lang v]worp5 spell+ h&t1 k9dt enz41 die dan ev5ze] noodzakelijk is4 ,9 de gewone uitspraak is 9 de lett]v]b9d+ dt de d /om1 en kl9kt hij wordt1 bidt1 antwoordt enz41 als hij wort1 bit1 antwoort4 ,beide lett]s te lat5 hoor5 is1 zoo al niet ondo5lijk1 dan to* ev5 wanluid5d als het lett]lijk uitsprek5 van g*1 wa>teg5 m5 zooze] heeft geijv]d4 ,d]halve1 hoe m5 h&tje1 hondtje enz4 ook neemt en uitspreekt1 de t a*t] de d is f /rijdig met de uitspraak1 f ov]tollig en niet gemotive]d1 en 9 elk geval /rijdig met de welluid5dheid4 ,de woord5 op m1 voorafgegaan door e5 lang5 klank1 nem5 9 de gewone uitspraak e5e p aan4 ,dit is e5 natuurlijk gevolg van de wijze1 wa>op de m en p word5 voortgebra*t2 beide v]eis*5 het sluit5 d] lipp54 ,wie boompje zegt1 drukt ze bij de m op elk&]1 en h\dt ze sle*ts e5 oog5blik lang] 9 di5 /& om de p te v]krijg54 ,spreekt m5 boomtje uit1 dan moet m5 voor de m de lipp5 sluit51 voor de t ze w$] op55 en de tong te w]k /ell54 ,de p ont/aat dus 9 bloempje als vanzelve1 t5 m9/e gemakkelijk] dan de t 9 bloemtje1 die zelfs e5ige oplett5dheid v]eis*t4 ,bloempje is uit di5 ho(de natuurlijk] dan bloemtje1 en de p da>om te v]kiez5 bov5 de t1 t5zij m5 a*t] de m e5e toonlooze e late hoor5 en bloemetje ( blommetje uitspreke1 9 welk geval de t1 gelijk a*t] alle kl9k]s1 h>e re*t5 doet geld54 ,de p kl9kt op zi* zelve wel niet leelijk]1 platt] ( plomp] dan de t1 en /ellig niet 9 het gezels*ap van de aanv]wante m4 ,er is dan ook ge5e enkele grondige r$5 te b$5k51 wa>om zij gewe]d z\ moet5 word54 ,de r$51 die ,bild]dijk da>voor aanvo]de1 0 uit de lu*t gegrep54 ,hij me5de1 dat m5 vroeg] bloemptje1 boomptje enz4 ges*rev5 _h1 dat de p e5e tuss*5lett] 01 alle5 uit de v]b9d+ d] m en t ont/aan1 en die m5 nu dwaaslijk met wegw]p+ d] t wilde beh\d52 hij /elde bloempje gelijk met het platte kompt en neempt4 ,intuss*5 zijn er ge5e voorbeeld5 van de spell+ boomptje1 bloemptje aan te wijz51 en ,bild]dijk's bew]5 ond]/elt t5 onre*te de onmisba>heid d] t 9 het v]kle95de a*t]voegsel4 ,do* dit luidt -je ( -j51 niet -tje ( -tj54 ,de t en p word5 sle*ts +elas*t t] v]/]k+ van de zoo za*te en zwakke j1 wa>toe1 indi5 de taal zulks gewild _h1 ook de d]de t5uis k _h kunn5 di551 gelijk blijkt uit d5 ,fries*5 eig5naam ,fr\kje1 hetzelfde woord als ,vr\wtje1 en uit de w]kwoord5 bo]kje1 het bo]5b$rijf uitoef552 briefkje1 briev5 s*rijv51 enz4 ,de t heeft 9 de algeme5 ,n$]l&s*e dem9utiev5 ev5m9 e5e beteek5is als de p a*t] de m en de k 9 de g5oemde ,fries*e woord52 zij heeft l\t] euphonis*e wa>de1 gelijk de n 9 hon+1 di5s1 wi5s enz4 ,de liplett] p /aat d]halve 9 bloempje niet t5 ko/e van de t1 ma> is1 gelijk ook jui/ kompt1 neempt en d]gelijke woord5 le]51 de natuurlijke en eig5a>dige v]/]k+ d] liplett] m1 ev5als de tonglett] t #i van de tonglett]s l1 n en r 9 /oeltje1 zoontje1 deurtje1 en als de keellett] k van de keellett] g1 die 9 de v]b9d+ ng nog flauw met d5 klank d] ,frans*e en ,fries*e g gehoord wordt4 ,t5 gevolge da>van zegt m5 kon9kje1 won9kje1 rott9kje enz41 t]wijl wel nooit iem& kon9ktje zal uitgesprok5 ( ges*rev5 hebb54 ,de p is a*t] de m ev5m9 ov]tollig als de t a*t] e5 kl9k] ( vloei5de lett]1 omdat de j dan te zwak wordt geoordeeld2 m5 zal er to* wel nimm] toe kom5 om raamje1 boomje enz4 te zegg51 ev5m9 als zeeje1 koeje1 /oelje1 maanje1 deurje4 ,om de aangevo]de r$55 is de ,r$actie van oordeel1 dat de inlass*+ d] t 9 v]kle9woord51 gevormd van woord51 die op d e9dig51 f 9 /rijd is met de uitspraak f ov]tollig1 en dat die t 9 all5 gevalle ge5 nut doet1 ma> sle*ts tot e5e onwelluid5de uitspraak aanleid+ kan gev52 v]volg5s dat de p de eig5a>dige v]/]k+slett] d] m is1 door physiologis*e taalwett5 gevord]d en 9 ov]e5/emm+ met de bijna algeme5e uitspraak4 ,da>om me5t zij te moet5 s*rijv5 draadje1 h&je enz4 zond] t1 en raampje1 boompje enz4 met e5e p1 do* natuurlijk bloemetje en blommetje met e5e t a*t] de toonlooze e4 ,het behoeft e*t] wel niet v]meld te word51 dat zij ge5e inbreuk wil mak5 op i$]s vrijheid om1 wa> m5 het di5/ig mo*t oordeel51 9 pozie b4v41 bloemtje te s*rijv51 dat m5 nu e5maal--te re*t ( te onre*t--als fijn] en kies*] aanm]kt4 #abj4 ,e5e &]e vraag1 omtr5t het al ( niet bezig5 e5] slot-n1 betreft de woord5 behalve1 d]halve1 we%alve1 all5?alve1 mijn5?alve1 zijn5?alve enz41 gelijk m5 gewoonlijk s*rijft4 ,ook deze v]eis*5 e5e afzond]lijke ov]weg+4 ,zij zijn ge5e eig5lijke sam5/ell+51 ma> sle*ts sam5koppel+5 van het sub/antief half1 halve met e5 voorafga& woord1 hetwelk1 zoo het gebruik zulks gewild _h1 ook van halve ges*eid5 _h kunn5 blijv54 ,halve beteek5t zijde1 kant1 gelijk blijkt uit het #cd/e v]s van d5 #fg/5 d] ,oudn$]l4 psalm53 ,s+it ,gode1 ?ie up/git ovir himel himeles te /]halvon2 ,psallite ,deo1 qui asc5dit sup] coelum coeli ad ori5tem 7ad p>tes ori5tales74 ,9 alle v]wante tal5 0 dit woord vr\welijk1 en w]d het zo[el ond] d5 vorm1 die aan ons halve1 als ond] di51 welke aan ons half beantwoordt1 /]k v]bog52 wa>uit volgt1 dat het alle5 9 het me]v\d e5e n kan hebb5 en dat e5 g5itief en datief s+ul43 dez] halv51 onbe/aanb>e vorm5 zijn4 ,na> deze gegev5s zijn de bov5g5oemde woord5 te beoordeel54 ,behalve be/aat uit het g5oemde sub/antief en de praepositie bij1 mnl4 bi1 hi] t5 gevolge d] sam5koppel+ tot be v]zwakt4 ,behalve is dus eig5lijk bij halve1 en beteek5t zooveel als bij zijde1 t] zijde gezet1 aan e5 kant ge/eld1 d4i4 niet m$eg]ek5d4 ,het ,ohd4 hield de woord5 nog ges*eid5 en s*reef 9 het enkelv4 pi halpo 79 p>te1 9 secreto71 en 9 het me]v4 pi halpon 79 p>tibus74 ,9 het ,oudn$]l4 luidde het woord behalvo en behalvon 7,ps4 ,,lv1 #aj1 en v]g1 de ,gloss4 ,lips474 ,uit e5 en &] volgt1 dat hi] aan ge5e afleid+ door middel van e5 suffix -en1 veelm91 gelijk ,bild]dijk wilde1 aan e5 p>ticipium van e5 w]kw4 behalv5 ( behald5 te d5k5 is4 ,het voorzetsel bi1 bij1 rege]de oudtijds d5 dativus1 zoodat halve hi] e5 d]de naamval moet zijn4 ,de quae/ie1 ( m5 met ,bild]dijk en &]5 behalv5 met e5e n1 (1 9 ov]e5/emm+ met de bes*aafde uitspraak1 behalve te s*rijv5 heeft1 komt dus n$] op de vraag1 ( m5 hi] met het enkel- dan wel met het me]v\d van halve te do5 heeft4 ,da> nu n voorw]p ma> aan ne zijde kan geplaat/ word51 zoo is het me]v\d behalv5 vol/rekt ond5kba>1 wanne] er van het uitzond]5 van sle*ts n d+ sprake is2 t]wijl ook e5e veelheid van uitzond]+5 ze] go$ gea*t kan word5 aan e5 en d5zelfd5 kant ges*ov5 te zijn4 ,de s*rijfwijze behalve zond] n1 de e5ige1 die 9 alle gevall5 v]d$igba> is1 beantwoordt dus niet sle*ts aan de uitspraak1 ma> ook aan de afleid+ en de beteek5is des woords1 en is d]halve zond] twijfel te v]kiez54 ,de ov]ige uitdrukk+5 zijn van e5 &]5 a>d en kom5 alle da>9 ov]e51 dat halve absoluut gebezigd is1 zoodat vr alles moet uitgemaakt word51 welke absolute casus hi] aangetr(f5 wordt4 ,de sam5koppel+5 mijn5twege1 onz5twege enz41 die nag5oeg hetzelfde beteek55 als mijn5?alve1 onz5?alve1 kunn5 hi] d5 weg wijz54 ,zij zijn alle k5nelijk sam5ge/eld met wege1 datief van weg4 ,da> nu halve 9 d]halve en we%alve blijkba> 9 dezelfde betrekk+ /aat1 heeft m5 ook hi] e5 dativus absolutus4 ,9 het e]/g5oemde is d]1 ev5als 9 d]mate1 d]wijze1 dus de d]de naamval van het aanwijz4 voornw4 die1 congrue]5de met halve3 di]halve 7van die zijde bezi574 ,9 we%alve da>5teg5 treft m5 het relativum wat aan1 9 d5 g5itief wes1 die door halve g]ege]d wordt4 ,we%alve is dus zooveel als3 bes*\wd van de zooev5 g5oemde zijde4 ,da> niets hi] aanleid+ geeft om aan het me]v\d van halve te d5k51 is het rationeel het gebruikelijke enkelv\d1 dat voor alle gevall5 pass5d is en met de uitspraak ov]e5/emt1 te h\d5 en d]halve1 we%alve te blijv5 s*rijv54 ,de spell+ d] ov]ige woord5 is me] aan twijfel ond]hevig4 ,zek] is het1 dat all5?alve uit ho(de zijn] beteek5is 7van alle kant5 ( van alle zijd57 het me]v4 van halve ond]/elt1 en dat de vorm5 d] bezittel4 voornaamw4 mijn51 zijn51 onz51 enz41 bij e5 vr\welijk sub/antief /a&e1 sle*ts d]de naamvall5 van het me]v4 kunn5 zijn4 ,m5 z\ hi]9 e5e r$5 kunn5 zi5 om 9 all5?alve1 mijn5?alve enz4 aan halve d5 me]v\dsvorm te gev54 ,wanne] m5 e*t] 9 aanm]k+ neemt1 dat oudtijds1 blijk5s de v]wante tal51 d]gelijke absolute datiev5 zond] m]kba> ond]s*eid van beteek5is door elk&] 9 het enkel- en me]v\d gebezigd w]d52 dat het ,mnl4 re$s halv5 met halve v]w>de1 en d5 me]v\dsvorm gebruikte1 wa> m5 het enkelv\d v]wa*t5 z\ #aj1 en dat halve1 miss*i5 wel t5 gevolge di] v]w>r+1 ?ans blijkba> niet me] als e5 op zi* zelf be/a& woord wordt bes*\wd1 ma> veele] als e5 suffix1 wa>bij m5 aan ge5 getal me] d5kt2 dan zal m5 erk5n51 dat het we9ig nut z\ hebb51 indi5 m5 de hi] b$oelde woord5 door de spell+ van de drie e]/g5oemde ond]s*eidde4 ,de ,r$actie a*t dit te m9d] raadzaam1 omdat het begrip van e5 me]v\d bezwa>lijk ov]e5 te br5g5 is met mijn5?alv5 en zijn5?alv51 no* met h>5?alv5 en uw5?alv51 wanne] deze laat/e op n5 p]soon zi51 zoodat de grammaticale vorm dez] uitdrukk+5 door die spell+ niet g]e*tva>digd z\ zijn4 ,zij s*rijft da>om zo[el all5?alve1 mijn5?alve1 hunn5?alve enz41 als behalve1 d]halve en we%alve1 zond] n4 ,v]gelijk hi] de laat/e z9sn$e van #fg4 #aba4 ,hetge5 bij behalve gezegd is1 doet d5k5 aan bezijd54 ,dit woord komt zek] 9 zoov]re met behalve ov]e51 dat het ge5e afleid+ met e5 a*t]voegsel -en1 ma> e5e sam5koppel+ is2 imm]s het ,ags4 s*reef de deel5 ges*eid53 be sdan4 ,de analogie s*ijnt d]halve de spell+ bezijde zond] n te vord]54 ,wanne] m5 e*t] b$5kt1 dat er t5 opzi*te d] spell+ van dit woord nooit v]s*il be/aan heeft1 en dat hi] 9 ov]e5/emm+ met het ,eng4 besides wa>s*ijnlijk aan het me]v4 van zijde moet g$a*t word51 dan v9dt de ,r$actie ge5e ov]weg5de r$55 om 9 dit woord de gebruikelijke spell+1 die 9 ov]e5/emm+ is met de bes*aafde uitspraak1 te v]&]54 ,d]halve blijft zij bezijd5 s*rijv54 ,zie ook hi] #fg aan het slot4 #abb4 ,de ,r$actie a*t het ong]ad5 zoodanige lett]s1 die 9 de uitspraak geheel v]dw55 zijn1 alle5 op grond d] afleid+ 9 het s*rift te h]/ell54 ,da>om me5t zij de d 9 ?ans en al?ans1 en ev5zoo 9 de p>ticipiale vorm5 doorgaans1 nop5s1 volg5s1 wet5s1 will5s enz4 niet w$] te mog5 aannem51 om dezelfde r$51 wa>om wel niem& het gewone bijkans voor d5 oorspronkelijk5 vorm bijkants z\ w5s*5 te v]ruil54 ,de spell+ ?&s1 doorga&s enz4 doet wel is wa> de afleid+ dez] woord5 bet] k5n51 do* deze k5nis kan we9ig ( niets /rekk5 t] opheld]+ hunn] beteek5is1 en dit to* z\ de e5ige d5kb>e r$5 kunn5 zijn om 9 /rijd met de ,regels d] ,uitspraak en d] ,welluid5dheid te h&el54 ,da>5bov5 z\ die spell+ li*telijk aanleid+ kunn5 gev5 tot e5e v]h>de uitspraak1 die de taal blijkba> door het all5gs weglat5 d] d heeft tra*t5 te v]mijd54 ,dat 9 de woord5 ?ans en al?ans de h wordt beh\d51 (s*oon die m$e 9 de uitspraak geheel /om is geword51 kan opp]vlakkig s*ijn5 met d5 hi] ge/eld5 regel 9 /rijd te zijn2 do* ind]daad is het e5 &] geval1 omdat de h 9 deze woord5 door het ,gebruik altijd erk5d is geword54 ,zie hi] #ff1 a4 #abc4 ,van hetzelfde gevoel5 als 9 #abb zijn wij t5 aanzi5 van de /omme * a*t] de s4 ,deze w$] 9 te vo]5 9 woord51 wa>uit het gebruik ha> re$s heeft v]bann51 als h>nas7*71 moss7*7el1 het bijw4 ras7*7 en &]e1 z\ lijnre*t /rijdig zijn met d5 ,regel d] ,uitspraak en z\ ook de beteek5is niet duidelijk] mak54 ,ev5zoo z\ het niet te v]d$ig5 wez51 indi5 m5 teg5 de uitspraak en het gebruik aan1 zond] g5oegzaam door de afleid+ ge/eund te word51 alle5 om d5 wille d] analogie1 a*t] bijvoegl4 naamw4 e5e * voegde1 wanne] die nooit met s* word5 ges*rev54 ,voortgezet ond]zoek heeft het v]mo$5 beve/igd1 dat de ,g]maans*e tal51 hoewel de voorbeeld5 niet m5igvuldig zijn1 soms door de a*t]voeg+ e5] bloote s1 en dus niet altijd met -s*1 ook van bek5de grondwoord5 adjectiev5 vormd54 ,nu wij wet51 dat woord5 als bits van bijt51 spits van spit enz4 niet /ellig teg5 het taaleig5 /rijd51 a*t5 wij ons niet g]e*tigd1 aan de g5oemde en d]gelijke woord5 e5e * te gev51 die 9 de uitspraak niet gehoord en niet /ellig door de etymologie geis*t wordt4 ,wij blijv5 d]halve s*rijv5 bits1 dw>s1 spits1 w>s enz4 ,uit woord51 wa>1 9 /ellig5 /rijd met de afleid+1 e5e * is +eslop51 a*t5 wij ons v]pli*t die weg te lat52 wij s*rijv5 d]halve tors51 oud-frans* tors]1 nev5s tros1 tross51 fr4 tr\sse1 tr\ss]4 ,alle5 9 hees* en gans*1 wa>9 de * teg5 de afleid+ aan heeft plaats g5om51 wordt zij door de regelmaat en het gebruik gewettigd1 v]mits de enkele s 9 de ov]ige bijvoegl4 naamw41 wanne] zij door e5 lang5 kl9k] ( e5e n wordt voorafgegaan1 9 de v]buig+ 9 z v]&]t1 hetge5 niet ges*i$t bij hees* en gans*1 die 9 de v]buig+ de s*]pe lett] beh\d53 hees*e1 gans*e4 ,da>5teg5 dwaas1 dwaze2 boos1 booze2 vies1 vieze2 vuns1 vunze2 l5s1 l5ze4 ,de * heeft 9 los* 7lynx7 en het door ,bild]dijk aang5om5 was* 7c]a7 ev5m9 r$5 van be/aan1 als a*t] zes1 os1 vos1 0 7to5em+7 en d]gelijke4 ,9 al deze woord5 to* heeft de keelklank oudtijds niet a*t]1 ma> vr de s plaats gevond52 zooals ond] &]e blijkt uit hd4 lu*s1 wa*s1 se*s1 o*s1 fu*s1 wu*s4 ,wij s*rijv5 d]halve los en 04 #abd4 ,er be/aat v]s*il van gevoel5 omtr5t de spell+ van d5 ov]treff5d5 trap d] bijvoegl4 naamwoord51 die op de sisklank5 s en s* e9dig52 sommig5 s*rijv5 ov]e5kom/ig de gewone uitspraak3 wij/e1 fris*te2 &]51 op grond d] ,grammatica3 wijs/e1 fris*/e4 ,(s*oon i$] zi* zooveel do5lijk on?\dt van zulke sup]latiev51 die soms1 op het gehoor al?ans1 dubbelz9nig zijn1 kunn5 zij to* niet altijd v]m$5 word51 zoodat de ,r$actie ook hi] voor zi* zelve besliss5 moet4 ,bij e5 we9ig nad5k5 blijkt de keus niet moeilijk te zijn4 ,ongetwijfeld z\ de ,grammatica wijs/e1 fris*/e eis*52 do* er be/aan r$55 g5oeg1 welke ons die spell+ ontrad54 ,zij is voore]/ 9 /rijd met de gewone bes*aafde uitspraak1 die ge5e pog+ doet om de twee s's te lat5 hoor51 t5 &]e kan zij niet consequ5t gevolgd word54 ,niem& zal imm]s 9 de onv]bog5 vorm5 twee s's will5 br5g53 het wijs/1 het fris*/4 ,die s*rijfwijze z\ tr\w5s geheel 9 /rijd zijn met d5 gee/ d] ,n$]l&s*e ,spell+1 die nooit1 op ,hoogduits*e wijze1 9 e5e en dezelfde lett]greep e55 m$ekl9k] v]dubbelt2 en1 zoo m5 ha> al aannem5 wilde1 z\ zij tot e5e ze] onwelluid5de siss5de uitspraak aanleid+ gev54 ,de s 9 het e5e geval te bezig5 en 9 het &]e weg te lat51 /rijdt niet alle5 met de regelmaat1 ma> ook met de analogie van &]e woord51 die /r5g g5om5 dezelfde onregelmatigheid eis*54 ,m5 a*t de enkele s ev5ze] to]eik5d 9 ,fries*e als 9 ,fries*1 van het znw4 ,fries1 en zoo ook 9 ,p>ijs*e1 ,bolonees*e1 ,*9ees*e1 ,japanees*e1 ,siamees*e enz42 t]wijl m5 er nooit aan g$a*t heeft ha> te v]dubbel5 9 trots*e1 dat door aanhe*t+ van s* gevormd is van het zelf/4 naamw4 trots4 ,de spell+ wij/--wij/e1 boos--boo/e1 loos--loo/e enz4 is dus e] regelmatig dan onregelmatig te noem52 t]wijl fris*te1 mals*te enz41 wa>9 de s* to* ook sle*ts als s kl9kt1 door de analogie voldo5de gewettigd is4 ,wij gev5 d]halve1 ov]e5kom/ig de eis*5 d] ,uitspraak1 d] ,analogie en d] ,welluid5dheid1 aan de s*rijfwijze boo/e1 loo/e1 wij/e1 fris*te1 mals*te enz4 de voorkeur4 #abe4 ,de s*rijfwijze allez9s1 &]z9s1 e5igz9s en veelz9s beantwoordt niet aan de uitspraak1 die de spell+ alles9s1 &]s9s1 e5igs9s en veels9s z\ vord]54 ,de g5oemde bijwoord5 be/aan uit alles1 &]s1 e5igs1 veels1 de /]ke g5itiev5 van al1 &]1 e5ig1 veel1 en d5zelfd5 naamval van z91 9 de beteek5is van kant1 ri*t+1 opvatt+4 ,zij kom5 dus1 wat hun vorm betreft1 ov]e5 met alles ja>s1 dat o4a4 bij ,ho(t voorkomt1 en met de bijwoordelijke uitdrukk+5 e5sdeels1 mijns inzi5s1 go$smo$s1 bloot%o(ds enz4 ,de z heeft d]halve h>e v]s*]p+ 9 de uitspraak te dank5 aan de s1 die m5 weglaat op voorgang van ,sieg5beek1 welke ha> ev5wel 9 ge5sz9s wilde beh\d5 hebb54 ,de afleid+ en de analogie e*t]1 ev5ze] als de uitspraak1 eis*5 ha> te h]/ell51 ( t5 m9/e de z van z9 9 s te v]&]53 alles9s1 e5igs9s4 ,de ,r$actie me5t d5 eis*1 die door de drie grondregels d] ,spell+ gelijkelijk g$aan wordt1 te moet5 involg5 door1 9 ov]e5/emm+ met ge5sz9s1 ook allesz9s enz4 te s*rijv54 ,da>door wordt tev5s aan de uitspraak voldaan4 ,imm]s het sam5treff5 van de s en z maakt het vol/rekt niet noodzakelijk1 dat m5 i$] dez] lett]s afzond]lijk uitspreekt3 alles-z9s1 e5igs-z9s4 ,niem& to* zegt ge5s-z9s1 ev5m9 als dans-zaal1 kruis-/raf1 mis-/ap enz42 welke woord51 natuurlijk en ong$wong5 uitgesprok51 als ge5s9s1 dansaal1 krui/raf1 mi/ap enz4 luid54 ,de spell+ alles9s1 &]s9s1 e5igs9s1 ge5s9s en veels9s z\1 9 /rijd met #di1 geheel noodeloos de etymologie dez] woord5 onk5ba> mak51 9 welke z9 e5e beteek5is heeft1 wa>9 het ook buit5 deze sam5/ell+5 dikwijls voorkomt en die ov]e5/emt met het ,frans*e s5s 9 en t\t s5s1 de t\s les s5s4 ,d]halve allesz9s1 &]sz9s1 e5igsz9s1 veelsz9s1 ev5als ge5sz9s4 #abf4 ,de spell+ v]w1 v]w51 v]wpot1 v]ww9kel enz41 hoewel 9 ov]e5/emm+ met de ,middeln$]l&s*e vorm5 v>uw en va]we1 wordt door de h$5daags*e uitspraak v]oordeeld1 welke 9 de b$oelde woord51 ev5als 9 g]fkam] 7van het v]\d]de ga]w571 de w door de v 7f7 v]vangt4 ,da> de gebruikelijke spell+ door het wijz5 op d5 oud]5 vorm de beteek5is niet duidelijk] maakt1 a*t de ,r$actie zi* niet g]e*tigd hi] teg5 d5 ho(dregel d] ,spell+ te h&el52 zij s*rijft d]halve ov]e5kom/ig de bes*aafde uitspraak niet alle5 v]f1 v]fkwa/1 v]fw9kel enz41 ma> ook v]v51 v]v]1 v]v]ij enz4 ,da>5teg5 a*t zij het niet geoorlo(d1 de w van murw 9 v 7f7 te v]&]54 ,de uitspraak murf is v]re van algeme51 ja kl9kt m9 ( me] plat1 t]wijl deze s*rijfwijze1 geheel nutteloos1 voor het oog het v]b& z\ v]brek5 met v]murw51 hetwelk door niem& als v]murv5 wordt uitgesprok54 #abg4 ,het twe$e lid d] sam5/ell+5 buskruid en ratt5kruid 7gelijk m5 gewoon is te s*rijv57 is ?ans door zijne beteek5is ges*eid5 van kruid 7h]ba74 ,het doet ons veele] d5k5 aan /(1 po$]1 dan aan e5 product van het kruid5- ( plant5rijk4 ,wel is wa> hebb5 de jong/e ond]zoek+5 gele]d1 dat wij hi] niet 7gelijk de ,r$actie vroeg] v]mo$de7 met twee v]s*ill5de woord5 te do5 hebb51 ma> met e5 zelfde woord 9 twee uite5loop5de opvatt+5 #aa4 ,do* al is ook het e5e1 wat d5 oorsprong betreft1 met het &]e id5tis*1 door de afwijk5de beteek5is zijn zij voor ons gevoel nu e5maal v]s*ill5d geword54 ,wij kunn5 bij d5 naam van het salpet]po$]1 wa>m$e wij ons s*ietgewe] lad51 ( bij di5 van het metaalpo$]1 dat wij gebruik5 om ratt5 te dood51 niet me] aan e5 kruid ( gewas d5k54 ,re$s da>om is het w5s*elijk1 het ond]s*eid van beteek5is ook 9 de spell+ te do5 uitkom54 ,da> komt bij1 dat het woord 9 d5 z9 van po$] nu1 zoo al niet tot de onv]buigb>e1 dan to* tot de onv]bog5 woord5 behoort1 aan welke de taal lief/ de s*]pe sluitlett] pleegt toe te k5n54 ,wij me55 da>om 9 deze beteek5is de t te moet5 bezig51 en s*rijv5 dus kruit 7pulvis pyrius71 buskruit en ratt5kruit1 t] ond]s*eid+ van kruid 7h]ba71 onkruid1 nieskruid1 wormkruid enz4 ,ev5zoo s*rijft m5 algeme5 s*root1 omdat ook dit woord nu niet me] v]bog5 wordt1 (s*oon het1 na> zijn oorsprong bes*\wd1 insgelijks de d z\ v]eis*52 want s*root 7bij ,kiliaan s*roode en s*roye7 is e5e afleid+ van het oude w]kwoord s*rod5 7snijd571 en beteek5t eig5lijk snijdsel1 t4w4 de afgesn$5 ( afgehakte /ukk5 ijz]w]k1 wa>m$e m5 het ges*ut 9 plaats van met kogels laadt4 ,9 de beide woord5 s*roodbeitel en s*roodijz]1 wa>9 de beteek5is van s*rod5 nog gevoeld wordt1 is de d beh\d5 geblev52 ma> s*root1 door v]&]de opvatt+ geheel van zijn5 oorsprong v]vreemd en da>5bov5 niet me] v]bog51 heeft voorgo$ de t aang5om54 ,op dezelfde wijze behoort dan ook kruit van kruid ges*eid5 te word51 nu het e5maal door v]&]de beteek5is e5 &] woord is geword54 #abh4 ,de spell+ en da>door all5gs me] algeme5 geword5 uitspraak ,d+sdag is /ellig 9 /rijd met de afleid+ en de oorspronkelijke beteek5is van het woord4 ,re$s het ,middeln$]l&s*1 dat ,di9sda*1 ook ,dis5da* en ,d9x5da* s*reef1 0 het spoor m9 ( me] bij/]2 en to5 m5 e5maal ,d+sdag begon te sprek51 dwaalde m5 geheel af4 ,m5 bes*\wde d5 ,d+sdag als d5 dag d] re*tsg$+51 als( hij uitsluit5d voor t]e*tzitt+5 be/emd w>e2 e5 gevoel51 wa>van de ongegrondheid ?ans wordt erk5d1 ma> dat zek] zal hebb5 bijg$rag5 om de uitspraak en spell+ ,d+sdag me] veld te do5 w9n51 hoewel deze geheel v]ke]d is4 ,imm]s1 ev5als de ov]ige dag5 d] week1 is ook de d]de g5oemd na> e5e heid5s*e godheid1 en wel na> het ,g]maans*e ev5beeld van d5 krijgsgod ,m>s2 de ,n$]l&s*e b5am+ is e5e v]tal+ van het lat4 dies ,m>tis4 ,9 het ,oudn$]l&s* moet die god1 blijk5s de ,n$]l&s*e uitspraak en de v]wante tal51 ,diu ( ,dio hebb5 geheet52 9 de h$5daags*e taal z\ de naam ,die luid54 ,d]halve w>e ,diesdag de regelmatige v]tal+ van dies ,m>tis2 do* het gebruik heeft hi] e5e n +es*ov51 ev5als 9 de g5itiev5 van die en wie1 welke ?ans di5s en wi5s1 ma> oudtijds ook dies en wies luidd54 ,die ins*uiv+ d] n _h hi] e*t] de v]kort+ d] voorafga&e vocaal t5 gevolge1 gelijk 9 k9khoe/ uit kiekhoe/ 7hd4 keu*hu/572 en die v]kort+ kon te g]e$] plaats v9d5 en algeme5 word51 omdat de god ,die met zijn5 e]$i5/ weldra 9 v]getelheid g]aakte4 ,op deze wijze ont/ond1 9 ov]e5/emm+ met hd4 ,d9/ag en ,die/ag1 bij ons ,d9sdag1 dat kla>blijkelijk veel nad] dan ,d+sdag bij d5 oorspronkelijk5 vorm komt en tot op zek]e hoogte als regelmatig kan bes*\wd word54 ,die bet]e uitspraak is ook nog lang niet uitge/orv53 9 me] dan n gewe/ wordt nog altijd ,d9sdag gezegd1 en ook 9 ,holl&1 wa> de v]ke]de uitspraak het mee/ is doorg$rong51 wordt de zuiv]d] vorm nog wel v]nom51 ook buit5 de lag]e volksklasse1 9 wi] mond het niet ongewone ,dijnsdag nog van d5 oud5 vorm getuigt2 9 ,zeel& zegt m5 nog ,diz5dag4 ,om deze r$5 a*t de ,r$actie zi* v]pli*t d5 v]ba/]d5 vorm ,d+sdag1 die tot e5e vals*e opvatt+ aanleid+ geeft1 te lat5 v>51 en de zooveel oorspronkelijk] uitspraak van het me]5deel des volks te volg54 ,i$] blijft natuurlijk vrij1 na> smaak en go$dunk5 te h&el52 ma> m5 zal 9 elk geval van de ,r$actie van het ,n$]l&s* ,woord5boek niet will5 v]g5 h>e go$keur+ te he*t5 aan e5e zoo g$ro*telijke spell+ als ,d+sdag1 die1 alle5 uit de platte ,holl&s*e uitspraak gebor51 e5e geheel v]ke]de voor/ell+ geeft van d5 oorsprong en de eig5lijke beteek5is des woords1 en ev5 onooglijk is als ,wo5gsdag1 gelijk m5 9 de oude klu*tspel5 wel ges*rev5 v9dt4 #abi4 ,het woord s*ept]1 lat4 sceptrum1 fr4 sceptre1 v]eis*t volg5s d5 ,regel d] ,uitspraak de *4 ,het moge wa> zijn1 zooals ,bild]dijk en ,wiselius v]zek]d51 dat 9 het beg9 dez] eeuw nog algeme5 sept]1 zond] d5 keelklank1 w]d uitgesprok52 het moge zoo wez51 dat de v]&]de uitspraak1 de invoeg+ van d5 keelklank1 e5 gevolg is gewee/ van de 9 #ahjd aang5om5e en s$]t mee/ gebruikelijke spell+ s*ept]2 ma> dt de uitspraak v]&]d is en m5 teg5woordig mee/ algeme5 de * doet hoor51 is niet te loo*554 ,die uitspraak heeft ook niets1 dat ons bevreemd5 ( h9d]5 kan4 ,het woord is1 ev5als s*rijn7w]k]7 van lat4 scr9ium1 buit5 twijfel ,n$]l&s* geword51 en behoort dus ook de ,n$]l&s*e spell+ te volg51 wa>9 de s* aan lat4 sc beantwoordt1 gelijk m5 zelfs aan ba/a>dwoord51 als s*abel 7lat4 scabellum7 en s*orpio5 7lat4 scorpio7 enz4 de * toek5t4 ,wie op de za*t]e--na> het ,frans* kl9k5de--uitspraak bijzond] ge/eld mo*t zijn1 moge de s*rijfwijze sept] beh\d53 wij voor ons nem5 n 9 de uitspraak n 9 de spell+ zond] bezwa> s*ept] aan4 ,9 all5 gevalle is de d]de vorm1 scept]1 bepaaldelijk af te keur51 als /ellig met ons taaleig5 9 /rijd4 #acj4 ,bij de keus tuss*5 amt1 ambt1 en ampt1 welke s*rijfwijz5 alle drie h>e voor/&]s hebb5 gehad ( nog hebb51 behoeft m5 niet 9 twijfel te /aan4 ,amt voldoet m9d] go$ dan e5 d] beide &]e vorm5 aan de uitspraak1 wa>9 nog altijd1 ov]e5kom/ig met de afleid+ van amba*t1 go?4 &bahti1 e5e labiale muta flauw gehoord wordt4 ,ampt1 wa>voor de s*]pe sluitlett] t pleit1 z\ bij analogie ook de spell+ apt voor abt vord]51 welke niet sle*ts 9 /rijd z\ zijn met de etymologie en het algeme5 ,gebruik1 ma> dat woord ook onk5ba> mak5 en geheel van abdij en abdis s*eid5 z\4 ,de b 9 ambt da>5teg5 is zo[el door het ,gebruik als door de ,afleid+ gewettigd3 r$55 te ov] om bij deze spell+ te blijv54 #aca4 ,de e]/e algeme5e spelregel eis*t vol/rekt e5e wijzig+ 9 de spell+ van likteek51 als onv]e5igba> met de gewone uitspraak4 ,de k to*1 e5 ov]blijfsel van d5 onv]ba/]d5 vorm1 onl4 liictek91 mnl4 lijctek51 lijcteek51 is aan de volg5de t gelijk geword5 7geassimile]d71 en heeft da>door alle r$5 van be/aan v]lor54 ,imm]s zij is niet to]eik5d om de afleid+ te do5 k5n51 gelijk o4a4 da>uit blijkt1 dat re$s ,t5 ,kate het woord t5 onre*te van lijk 7vlees*7 afleidde1 en als teek5 9 het vlees* v]kla>de3 welk gevoel5 bij v]s*eid5e &]e taalkundig5 al te g]e$5 +ang vond4 ,intuss*5 weet m5 ?ans1 dat lik hi] de /am is van het mnl4 w]kwoord lik51 nnl4 7b7lijk51 zoodat de afleid+1 z\ zij uit de spell+ k5ba> word51 lijkteek5 z\ vord]54 ,da> nu wel niem& v]lang5 zal voortaan lijkteek5 te s*rijv51 dat tr\w5s v]ke]d begrep5 z\ word51 en 9 elk geval de h$5daags*e eng]e beteek5is niet z\ opheld]51 zijn wij van oordeel1 dat de ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak hi] zijne volle toepass+ eis*t4 ,wij s*rijv5 da>om di5ov]e5kom/ig litteek5 met tt1 op gelijke wijze als ball+ voor banl+1 en spall+1 jong v>k51 voor spaanl+1 van span5 7sp5571 met twee l's word5 ges*rev54 #acb4 ,(s*oon n de afleid+ n de voorgang d] oud5 9 nog 7etiam1 adhuc7 ev5ze] als 9 no* 7nec7 e5e * z\d5 eis*51 me5t de ,r$actie de or?ographis*e ond]s*eid+ dez] twee zoo m5igvuldig voorkom5de woord51 die aan de duidelijkheid zoo bevord]lijk is1 niet te mog5 opgev54 ,zij a>zelt da>om niet1 nog 7adhuc7 met e5e g als e5e nuttige en noodzakelijke uitzond]+ te bes*\w5 op d5 &]s algeme55 regel1 dat onv]buigb>e woord5 op s*]pe sluitlett]s e9dig54 ,sam5/ell+54 #acc4 ,ook met betrekk+ tot de sam5ge/elde woord5 en uitdrukk+5 do5 zi* twijfel+5 voor1 die invlo$ hebb5 op het s*rijv51 en wi] oploss+ d]halve tot het gebi$ d] ,spell+ behoort4 ,zij betreff53 ,a4 de vraag3 ,welke ope5volg+5 van woord5 moet5 als sam5/ell+5 bes*\wd en als zoodanig v]bond5 word58 welke moet5 ges*eid5 blijv58 ,b4 de vraag omtr5t de v]b9d+slett]s1 die 9 sam5ge/elde woord5 de deel5 aane5he*t54 ,a4 ,welke woord5 en uitdrukk+5 moet5 aane5 ges*rev5 word58 welke 9 hunne deel5 ges*eid5 blijv58 #acd4 ,wanne] twee begripp5 v]bond5 word5 om v]e5igd e5 nieuw begrip te vorm51 hetwelk als e5e blijv5de aanw9/ wordt toegevoegd aan d5 s*at d] begripp5 en voor/ell+51 9 de taal uitg$rukt1 dan mak5 de woord51 welke die v]e5igde begripp5 a&uid51 e5 sam5ge/eld woord uit4 ,bij het uitsprek5 wordt alsdan gewoonlijk op het e5e woord zooveel me]1 op het &]e zooveel m9d] nadruk gelegd1 dat de klemtoon van het e5e di5 van het &]e ov]he]s*t1 en de uitspraak van beide wordt zoodanig v]sneld1 dat de /em 9 ge5 geval e5e tuss*5ruimte tuss*5 de beide deel5 op5laat2 v]gelijk e5 klnk9d met e5 kle9 k9d2 vr aan de /raat met voorn4 ,die v]&]+ 9 de uitspraak is voor het oor het bewijs1 dat de gee/ de voor/ell+5 tot e5e e5heid v]bond5 heeft4 ,het s*rift geeft voor het oog blijk van die sam5/ell+ door de woord5 aane5 te s*rijv5 ( door ze met e5 koppelteek5 7hyph57 te v]b9d51 b4v4 grootvad]1 huisvri5d1 ,f]nambuc-h\t2 het e]/e is regel1 het laat/e uitzond]+1 wa>van lat]4 ,e5 sam5ge/eld woord kan1 het is wa>1 uit drie ( me] woord5 be/aan2 ma> altijd blijft het e5e v]b9d+ van sle*ts twee l$51 die e*t] zelve w$] door sam5/ell+ kunn5 ont/aan zijn1 b4v4 boekdrukk]s-gezel1 avond-maaltijd1 timm]mans-w]ktuig1 godsdi5/-oef5+1 avond-godsdi5/oef5+4--,( wel1 e5 d] begripp5 wordt uitg$rukt door e5 woord1 hetwelk vr de sam5/ell+ v]gezeld 0 van &]e1 die er onmisba> bij behoor52 b4v4 9 t]zijde/ell+ 7van t] zijde /ell57 en ind]daad 7voor 9 de daad7 kunn5 t] bij zijde en de bij daad niet word5 gemi/2 do* zij mak5 blijkba> ge5 d]de zelf/&ig lid 9 de compositie uit4 ,zoo is b4v4 desniettem9 op deze wijze ont/aan3 te-m97d]71 niet-tem91 des-niettem94 #ace4 ,wanne] twee woord5 e5e eig5lijke sam5/ell+ uitmak51 dan is hunne betrekk+ ond]l+ van di5 a>d1 dat bij e5e ontb9d+ ( oploss+ d] sam5/ell+ e5 d] l$5 buit5 syntactis* v]b& g]aakt1 zoodat1 om aan de eis*5 d] ,grammatica te voldo51 de woord5 omgezet ( 9 vorm gewijzigd1 ( wel &]e +evoegd moet5 word52 b4v4 zonneli*t--li*t d] zon2 geldbeurs--beurs voor geld2 ,godm5s*--,god en m5s*1 ( goddelijk m5s*2 driehond]d--driemaal hond]d1 ( drie mal5 hond]d2 !eblad--blad1 wa>op de b5oodigdh$5 om !e te dr9k5 geplaat/ word54 ,da>uit vloeit onmiddellijk voort1 dat woord51 wa>bij zulk e5e eig5lijke sam5/ell+ plaats v9dt1 noodw5dig aane5 ges*rev5 moet5 word51 omdat &]s door het v]brek5 d] betrekk+ e5 d] l$5 alle grammatis*e en logis*e beteek5is v]lie/1 los 9 de lu*t hangt en eig5lijk niet me] v]/aan wordt4 ,zoo z\ b4v4 de v]bale /am bewa> 9 bewa>s*ol5 alle beteek5is v]liez51 wanne] m5 s*reef3 ,de bewa> s*ol5 zijn inri*t+5 van d5 jong/5 tijd4 #acf4 ,ma> nev5s de talrijke eig5lijke sam5/ell+5 v9dt m5 e5 niet m9d] groot getal woord5 en vooral uitdrukk+51 welke uit deel5 be/aan1 die wel ond]l+ hetzij grammatis* hetzij logis* v]bond5 zijn1 ma> wa>bij de b& d] deel5 loss] is1 zoodat m5 di5 zond] m]kelijke s*ade voor de duidelijkheid z\ kunn5 v]brek54 ,deze zijn ge5e eig5lijke sam5/ell+5 en v]di55 veele] koppel+5 te heet54 ,bij deze nu kan het twijfela*tig zijn1 9 hoev]re zij f v]e5igd f ges*eid5 moet5 word52 en w]kelijk h&elt het ,gebruik te di5 opzi*te ze] one5p>ig1 zoodat wij v]pli*t zijn e5 leid5d beg9sel aan te nem54 ,het is hi] e*t] de plaats niet om het ond]w]p 9 zijn geheel5 omvang te ond]zoek52 en m5 moet bek5n51 dat het ook uit d5 a>d d] zaak ondo5lijk z\ zijn regels va/ te /ell51 die 9 alle gevall5 geld51 omdat #a de consequ5te toepass+ ook van het be/e beg9sel to* altijd bep]kt wordt door de eis*5 van d5 go$5 smaak1 die zi* vooral hi] do5 geld51 wa> het alle5 d5 uit]lijk5 vorm d] woord5 betreft2 en omdat #b 9 vele gevall5 e5 geve/igd gebruik ook zijne re*t5 heeft1 die m5 niet misk5n5 kan4 ,ev5wel zijn de algeme5e beg9sel51 die hi] geld5 moet51 bij e5ig nad5k5 wel aan te wijz54 ,na rijpe ov]weg+ me55 wij d5 ho(dregel1 die 9 de mee/e twijfela*tige gevall5 besliss5 kan1 aldus te moet5 /ell53 #acg4 ,sam5ge/elde uitdrukk+51 die als e5 zelf/&ig deel d] r$e kunn5 bes*\wd word51 mak5 e5 ond]s*eid5 geheel uit en behoor5 als zoodanig aane5 ges*rev5 te word51 9 drie gevall53 #a7 ,wanne] zij tot de eig5lijke sam5/ell+5 behoor5 7zie #ace74 #b7 ,wanne] bij de v]e5ig+ d] deel5 f e5 van beide1 f beide hunne beteek5is hebb5 gewijzigd om te zam5 e5 nieuw begrip ie vorm51 zoodat de beteek5is d] v]e5igde uitdrukk+ e5e &]e is dan die1 welke de bloote som d] op elk&] volg5de deel5 z\ m$ebr5g54 ,zoo is b4v4 iets go$mak5 zooveel als iets h]/ell52 iets go$ mak5 z\ beteek55 iets zoo v]va>dig51 dat het go$ is4 ,deug niet z\ de negatieve imp]ativus zijn van deug51 het bevel om sle*t te wez52 e5 deugniet da>5teg5 is e5 p]soon die niet deugt4 ,e5 boos wi*t is e5 kle9 k9d1 en wel bepaaldelijk e5 meisje1 dat /\t is2 ma> e5 booswi*t is e5 volwass5 mansp]soon1 die alle deugd met voet5 tre$t4 #c7 ,wanne] de woord5 v]\d]de grammatis*e vorm5 bevatt51 die als ov]blijfsels d] oudheid 9 vroeg] gevormde en door de ov]lev]+ geijkte woord5 kunn5 g$uld word51 do* die bij e5e s*eid+ d] deel5 e5e zelf/&igheid z\d5 erlang51 wa>op zij bij d5 teg5woordig5 toe/& d] taal ge5e aanspraak me] kunn5 mak54 ,tot opheld]+ di5e het woord go$smo$s1 wa>9 het adjectief go$ 9 d5 ?ans v]\d]d5 /]k5 g5itief voorkomt4 ,de uitdrukk+ is ont/aan 9 d5 tijd1 to5 m5 regelmatig d5 twe$5 naamval van het enkelv\d ook aldus vormde3 des go$s mans1 ons liefs ,he]51 d] heilig] ,k]k51 ons] liev] ,vr\w51 des heiligs sacram5ts1 enz4 ,nu e*t] deze vorm van d5 g5itief d] bijvoeglijke naamwoord5 geheel v]\d]d is en als zoodanig niet me] v]/aan wordt1 kan go$s niet lang] als e5 op zi* zelf /a& woord geld51 ma> behoort go$smo$s als e5e door het ,gebruik geijkte v]e5igde uitdrukk+1 als e5e e5heid d]halve1 te word5 aangem]kt4 ,i4 #ach4 ,volg5s d5 e]/5 regel behoor5 aane5 ges*rev5 te word53 #a7 ,alle eig5lijke sam5/ell+51 wa>bij1 na> #ace1 als m5 ze oplo/e1 invoeg+1 omzett+1 ( vormv]&]+ van woord5 z\ moet5 plaats hebb53 d]halve badplaats1 blo$dor/1 blo$getuige1 blo$hond1 blo$plakkaat1 blo$s*&e1 blo$s*uld1 blo$v]want1 blo$vlek1 blo$wor/1 blo$wraak1 blo$zuig]1 boomvru*t1 brugg5ho(d1 buit5lu*t1 geldbeurs1 hong]snood1 hui%uur1 huurhuis1 ka>svet1 m5s*5vrees1 /iklu*t1 !eblad1 !ego$1 ze$ijk1 zijmuur1--all]lief/1 br&s*oon1 do(/om1 huisbakk51 nagelva/1--elk&]1--buiksprek51 knikkeboll51 koorddans51 s*aats5rijd51 wat]t&51 weggaan1--driehond]d1 ze/i5 enz4 ,m5 s*rijft algeme5 en te re*t tweehond]d1 driehond]d1 vijfti5hond]d enz4 aane52 da>5teg5 ges*eid53 twee duiz5d1 ti5 duiz5d1 hond]d duiz5d1 (s*oon die uitdrukk+5 oog5s*ijnlijk insgelijks als tweemaal1 ti5maal1 hond]dmaal duiz5d zijn op te vatt54 ,de v]b9d+ van hond]d met het multiplice]5de telwoord heeft ge5 bezwa> 91 omdat dit laat/e 7al?ans buit5 de geme5zame spreektaal7 niet hoog] klimt dan neg5ti51 en dus altijd sle*ts e5- twee- ( drielett]grepig is4 ,bij duiz5d e*t] kan het tot #iii /ijg51 zoodat m5 door alles aane5 te s*rijv5 niet zeld5 e5 ze] lang veellett]grepig woord z\ v]krijg51 hetwelk moeilijk te ov]zi5 z\ zijn4 ,niet fraai to* en niet gemakkelijk te lez5 zijn woord5 als zev5hond]dzev55neg5tigduiz5d en d]gelijke4 ,het kan dus niet bevreemd51 dat het ,gebruik zulke composities niet heeft gewild en 9 die gevall5 de telwoord5 ges*eid5 h\dt4 ,het z\ dan ook niet raadzaam zijn1 hi] het v]/&ige ,gebruik te trotse]52 te m9d] da> e5e logis* en grammatis* jui/e opvatt+ mogelijk is1 wa>door de gebruikelijke s*rijfwijze volkom5 g]e*tva>digd wordt4 ,m5 bes*\we 9 alle d]gelijke gevall5 duiz5d als sub/antief1 gelijk millio51 dat /e$s als sub/antief wordt gebezigd1 zond] da>om d5 me]v\dsvorm aan te nem54 ,neg5hond]d twee en ve]tig duiz5d is grammatis* ev5go$ te wettig5 als neg5hond]d twee en ve]tig millio51 indi5 m5 duiz5d sle*ts als e5 zelf/4 naamwoord aanm]kt4 #aci4 #b7 ,alle zoodanige v]e5ig+5 van woord51 die oorspronkelijk door koppel+ ont/aan zijn1 do* all5gs w>e sam5/ell+5 zijn geword5 en da>van blijk gev5 door v]&]d5 klemtoon en onv]buigba>heid van het e]/e lid4 ,tot deze soort behoort b4v4 hoogeprie/]4 ,dit woord w]d oorspronkelijk als twee woord5 bes*\wd en als zoodanig ges*eid5 ges*rev53 de hge prie/]1 gelijk de hge gee/elijkheid1 e5 hg ambt5a> enz4 ,de ,/at5-ov]zett]s des ,bijbels begonn5 er e*t] e5e sam5/ell+ 9 te zi52 zij he*tt5 de woord5 aane51 do* g+5 soms nog voort met hoog te v]buig53 des hoog5prie/]s enz4 ,?ans e*t] blijft hooge /e$s onv]&]d1 t]wijl de klemtoon is v]/]kt en zelfs op prie/] ov]gegaan3 des hoogepr/]s2 twee zak5 die onw$]sprekelijk bewijz51 dat het woord e5e sam5/ell+ is en wel e5e eig5lijke1 dewijl hooge 9 des hooge prie/]s door het gemis d] n onmogelijk tot prie/] z\ kunn5 behoor5 en dus los 9 de lu*t z\ hang54 ,deze zelfde blijk5 van compositie v9dt m5 9 dollekrvel1 edelge/nte1 hooges*l1 k\des*l1 k\dvr1 niewjr1 oudejr1 roodekl1 roodrde1 zoetemlk1 z\tevs*1 zw>tkrijt4 ,bij klnk9d1 mv4 klnk9d]51 niet kle9e k9d]51 grtvad]1 grtmo$]1 dtante1 blndeman1 dlleman1 grtmee/]1 grtvor/1 hgalta>1 hgambt1 hgmis1 hgtijd1 grts*rift1 klns*rift1 brnkol51 smldeel enz4 is de klemtoon wel niet op het sub/antief ov]gegaan1 do* m]kba> v]/]kt1 t]wijl de onbuigba>heid van het adjectief de innige v]b9d+ vold+5d bewij/4 ,ook de titels als ,wel$elge/r5g1 ,edelgroota*tba> 7wa>van b5$571 die uit koppel+5 ont/aan zijn1 moet51 uit ho(de van de onv]buigba>heid d] da>9 voorkom5de adjectiev51 g$eeltelijk tot de eig5lijke sam5/ell+5 g]ek5d word54 ,op dezelfde wijze zijn door koppel+ ont/aan de adjectiev51 sam5ge/eld met de als adv]bia gebezigde praeposities door1 9 en ov]2 b4v4 doordroog1 doore]lijk1 doorgo$1 doork\d1--indroog1 +i]ig1 +o$1 +oor1 inlui1--ov]groot1 ov]kle91 ov]\d1 ov]vet1 ov]zoet1 ov]z\t enz4 ,9 het ,middeln$]l&s* s*reef m5 veelal ges*eid53 dore sonde*1 ov] scone1 ov] vrome1 uut scone enz42 da> e*t] door1 9 en ov] op zi* zelve /a&e nooit 9 de hi] b$oelde beteek5is gebruikt word51 en dus 9 door go$1 9 droog1 ov] heet enz4 buit5 alle v]b& z\d5 /aan1 moet5 de g5oemde en alle d]gelijke v]b9d+5 als eig5lijke sam5/ell+5 aangem]kt en noodw5dig aane5 ges*rev5 word54 #adj4 #c7 ,de woord5 die1 door middel van e5 suffix1 van twee ( me] op zi* zelve /a&e woord5 zijn afgeleid1 b4v4 likeur/ok] van likeur en /ok54 ,da> het suffix -er het w]kwoord /ok5 9 e5 sub/antief h]leid heeft1 kan het object likeur niet lang] object blijv51 ma> moet het noodw5dig met /ok] v]bond5 word53 likeur/ok]1 ( met e5 voorzetsel a*t]aan tr$53 /ok] van likeur54 ,tot deze klasse van woord5 behoor5 e5 aantal sub/antiev5 op -er1 -/] en -+1 als3 broodbakk]1 h\?akk]1 kle$]mak]1 mijnw]k]2 a*t5ve]tig] 7van #dh pond5 ( j>571 dri$ekk] 7van drie dekk572 wafelbakk]1 turfton/]1 huisbewa>/]2 h\tv]koop+1 l&v]hur+1 t]zijde/ell+ enz42 alsm$e de inf9itiev53 het ina*tnem51 het t]e*tbr5g5 enz4 ,v]volg5s vele adjectiev5 op -ig en -s*1 als3 vi]voetig1 van vi] voet51 ze%oekig1 e5zijdig1 /ijfho(dig2 all$aags*1 bijd]h&s*1 v&]h&s*1 groots*eeps*1 oud]wets*1 nieuw]wets*1 oudwijfs*1 nieuwmodis*1 zoetemelks*4 ,ook behoor5 hi]toe alle sam5ge/elde bijwoord5 met de adv]biale s2 b4v4 bijkan7t7s1 buit5dijks1 desgelijks1 dikwijls1 insgelijks1 no*tans 7van nog-dan71 re*t/reeks1 telk5s 7te-elk5s71 ?ans 7te-h&s71 to5maals1 veelmaals enz4 ,da>om behoort m5 insgelijks aane5 te s*rijv53 bijtijds1 buit5tijds1 intijds1 tego$s 7( te go$71 t]loops1 t]sluiks 7( t] sluik71 tev]geefs 7( v]geefs71 vannieuws enz4 ,da> de adv]biale s re$s e5 alle5/a& sub/antief ( adjectief 9 e5 adv]bium v]&]t1 b4v4 daags1 deels1 fluks 7van vlug71 l9ks1 re*ts1 /e$s enz41 z\d5 de woord5 tijds1 loops1 sluiks1 go$s enz41 indi5 zij alle5 kond5 /aan1 op zi* zelve re$s adv]bin moet5 zijn1 wa>door de voorzetsels bij1 te1 van enz4 ov]tollig z\d5 word54 ,zelfs de woord5 des en noods1 tot adv]bium v]e5igd1 behoor5 v]bond5 te word53 desnoods4 ,deze uitdrukk+ to* is ge5 absolute g5itief1 ma> be/aat uit des1 g5itief van dat1 door nood g]ege]d2 m5 zeide voorhe5 algeme5 en zegt ?ans nog wel3 des nood zijnde 7da>aan behoefte zijnde71 hetge5 uit misv]/& e]/ 9 des noods zijnde ov]g+1 en v]volg5s tot desnoods afgekort w]d4 ,,ii4 #ada4 ,wanne] bij de v]e5ig+ van twee uitdrukk+5 e5e van beide ( beide h>e beteek5is hebb5 gewijzigd om te zam5 e5 nieuw begrip te vorm51 zoodat de beteek5is d] v]e5igde uitdrukk+5 e5e &]e is dan die1 welke de bloote som d] op elk&] volg5de deel5 z\ m$ebr5g51 wordt de graphis*e v]b9d+ uit d5 a>d d] zaak door de grammatica en de duidelijkheid geis*t4 ,imm]s m5 heeft dan blijkba> niet me] e5e v]e5ig+ van twee 9 d5 gee/ duidelijk ges*eid5 begripp51 door de ope5volg5de woord5 uitg$rukt1 ma> eig5lijk e5 nieuw begrip1 dat sle*ts door beide v]e5igd v]teg5woordigd wordt1 zoodat het aane5s*rijv5 voor de jui/e opvatt+ noodzakelijk is4 ,tot d]gelijke v]e5ig+5 behoor53 #adb4 #a7 ,e5 aantal v]ba1 v]bond5 met e5 sub/antief1 adjectief ( adv]bium van wijze1 9 welke de beteek5is d] g5oemde woord5 ( van het v]bum zelf is gewijzigd1 als3 gadeslaan1 h&hav51 hui%\d51 raadpleg51 re*tsprek51 wa>nem51 wa>s*uw52 gevang5nem51 go$do51 go$mak51 go$v9d51 hooga*t51 kwijtrak51 kwijts*eld51 liefhebb51 loslat51 s*adeloos/ell51 vrijlat51 s*oonmak52 grootsprek51 h>ddrav51 h>drijd51 liefkooz51 snels*rijv51 voortgaan1 voortv>51 voortvloei51 weldo5 enz4 ,wane] e*t] het e]/e woord e5 sub/antief is1 dat e5e bepal+ bij zi* nem5 kan1 dan is zulks e5 bewijs1 dat i$] lid op zi* zelf blijft be/aan1 en dat er d]halve ge5e sam5/ell+ plaats heeft2 wa>uit voortvloeit1 dat de woord5 9 die gevall5 niet aane5 ges*rev5 behoor5 te word54 ,da>om moet b4v4 a*t gev5 en -- slaan1 /aat mak51 prijs /ell5 enz4 ges*eid5 blijv51 dewijl m5 zegt3 a*t op iets gev51 ge5e a*t op iets slaan1 ge5 /aat op iets mak51 hoog5 prijs op iets /ell54 ,da> de uitdrukk+5 plaats nem51 -- hebb51 -- v9d5 e5e d]gelijke bepal+ toelat51 als m5 b4v4 zegt3 ,neem e5e bet]e plaats2 ,het heeft ( v9dt ge5e plaats enz41 zoo behoor5 ook deze woord5 ges*eid5 te blijv54 ,alle5 plaats grijp51 dat nooit e5ige bepal+ toelaat en wa>9 grijp5 ov]dra*telijk wordt opgevat1 z\ hi]buit5 /aan en1 /ipt g5om51 aane5 ges*rev5 moet5 word54 ,wij erk5n5 e*t] ga>ne1 dat deze ond]s*eid+1 hoeze] ook grammatis* gegrond1 9 de practijk niet wel toepasselijk is1 en a*t5 het niet raadzaam deze ne uitdrukk+ van de vorige af te zond]54 ,wij blijv5 da>om plaats grijp5 s*rijv51 ev5als plaats hebb51 plaats v9d51 plaats nem54 ,bij sam5/ell+5 van adjectiev5 h&elt het gebruik &]s4 ,deze word5 alle5 dan ges*eid51 wanne] zij w]kelijk e5e bepal+ bij zi* hebb5 ( 9 e5 d] trapp5 van v]gelijk+ /aan4 ,m5 s*rijft hooga*t51 go$mak5 en go$v9d5 aane51 (s*oon ze] hoog a*t51 hoog] a*t51 ze] go$ v9d51 bet] v9d51 het be/ v9d51 bet] mak5 te re*t ges*eid5 blijv51 zo[el om d5 vorm di] uitdrukk+51 als omdat het grondd5kbeeld da>9 k5nelijk e5e wijzig+ heeft ond]gaan4 ,hoog] a*t5 to* is eig5lijk de v]/]k+ van hoog a*t51 niet van hooga*t54 #adc4 #b7 ,de talrijke klasse van w]kwoord5 met zoog5aamde s*eidb>e en ons*eidb>e voorzetsels1 als aangev51 a*t]/aan1 bijblijv51 bov5drijv51 doordr+51 omslaan1 opkom51 ond]loop51 ov]loop51 teg5sprek51 uitmunt51 voor/ell52 aans*\w51 doorzoek51 oms+el51 ond]/ell51 ov]w9t]5 enz4 ,9 deze en alle d]gelijke woord5 to* heeft niet sle*ts het voorzetsel zijne behe]s*+ losgelat51 en is het 9 e5 bijwoord v]&]d1 ma> ook de beteek5is van het v]bum is mee/al f geheel gewijzigd1 f t5 m9/e zoo v] op d5 a*t]grond getr$51 dat er e5 nieuw begrip is ont/aan4 ,om dezelfde laat/g5oemde r$5 word5 ook de adv]bia1 die e5e ri*t+ uitdrukk51 met het v]bum v]bond51 als3 a*t]ov]vall51 afkom51 bije5voeg51 he5gaan1 m$5em51 misloop51 re*tuitgaan1 t]ugbr5g51 toesnell51 sam5/ell51 voorbijsnell51 vooruitloop51 w$]br5g51 w$]gev5 enz4 #add4 #c7 ,de bijvoeglijke naamwoord5 v]gezeld van de bijwoord5 wel1 vol en al 9 de beteek5is van ze]1 b4v4 weldo5d1 welbespraakt1 welgebor51 welzalig1 volkom51 volmaakt1 volzalig1 algo$1 al\d1 alwijs enz41 v]mits die bijwoord5 hi] 9 e5e gewijzigde beteek5is /aan4 ,hetzelfde wat van vol en wel gezegd is1 geldt ook van ze]1 alsm$e van hoog en edel1 wanne] deze 9 titels als adv]bia gebruikt word54 ,al die woord5 v]liez5 dan de beteek5is1 die zij op zi* zelve /a&e hebb51 en behoor5 dus met het volg5de w>e ( als sub/antief gebezigde adjectief v]bond5 te word54 ,da>om s*rijft m5 het regelmatig/3 ,wel$el1 ,wel$elgebor51 ,hoogwelgebor51 ,hooggebor51 ,edela*tba>1 ,groot$ela*tba>1 ,ze]gele]d1 ,hooggele]d1 ,wele]wa>d1 ,hooge]wa>d1 ,ze]ge/r5g enz4 ,v]gelijk #aci4 ,composita met het zelf/4 voornaamw4 al1 als3 alwet5d1 alv]mog5d1 alzi5d1 behoor5 tot de eig5lijke sam5/ell+51 dewijl bij e5e ontb9d+ d] deel5 al 9 alles z\ moet5 v]&]d word53 alles wet5d1 alles v]mog5d4--,alma*tig is gevormd van alma*t 7v]mog5 om alles te do547 #ade4 #d7 ,de b5am+5 van kleur51 uit twee adjectiev5 be/a&e1 hetzij het e]/e 9 e5 adv]bium v]&]t1 als b4v4 hooggeel1 li*tbru91 donk]bru91 hetzij het1 gelijk 9 zw>tbont en roodbont1 e5 wa> adjectief blijft4 ,hi] to* ont/aat e5 nieuw begrip2 donk]rood1 li*tgeel beteek55 niet hetzelfde als donk] rood en li*t geel1 welke laat/e uitdrukk+5 ook voor comp>atie vatba> zijn3 donk]d] rood1 ze] donk] rood2 t]wijl da>5teg5 ze] donk]rood1 ze] li*tgeel natuurlijk niet be/aan4 ,v]gelijk de aanm]k+ 9 #adb4 #adf4 #e7 ,de pronom9a3 deg5e1 dieg5e1 hetwelk1 dezulke1 dezelve en dezelfde4 ,da> het graphis* v]b9d5 van twee woord51 wa>van het e]/e zijne gewone v]buig+ beh\dt1 /rijdig kan gea*t word5 met het /r5ge begrip van sam5/ell+1 hebb5 ,bild]dijk en &]5 het aane5s*rijv5 d] g5oemde uitdrukk+5 v]oordeeld4 ,deze v]eis*5 dus e5e toets+ aan de ge/elde beg9sel54 ,g5e geeft1 als het op zi* zelf /aat1 te k5n51 dat het b$oelde voorw]p zi* op e5ig5 af/& van d5 sprek] bev9dt1 en ond]/elt altijd e5e teg5/ell+ met iets &]s1 dat di*t] bij is2 ook wordt het 9 die opvatt+ nooit van het lidwoord v]gezeld4 ,deg5e en hetg5e 7( hetge57 da>5teg5 beteek551 dat de aang$uide p]son5 en zak5 door e5 volg5d5 bijz9 bepaald word51 en drukk5 dus e5 geheel eig5a>dig begrip uit1 hetwelk bij ge5e mogelijkheid uit de beide woord5 op zi* zelve kan word5 opgemaakt4 ,hi] be/aat dus1 zooze] als bij e5ig &] woord1 e5e afdo5de r$5 om1 het gebruik volg5de1 v]bond5 te s*rijv53 deg5e1 desg551 d5g5e2 hetge5 ( hetg5e4--,dieg5e en datg5e v]s*ill5 van deg5e en hetge5 alle5 door me]d]5 nadruk1 ma> bev9d5 zi* ov]ig5s 9 hetzelfde geval en word5 dus insgelijks te re*t aane5 ges*rev54 ,9 hetwelk heeft het lidwoord het blijkba> alle beteek5is v]lor51 da> hetwelk vol/rekt niets mr zegt dan het bloote welk1 ev5als het oud]wets*e dewelke niets mr beteek5t dan het gewone welke4 ,to5 zi* nog 9 de vorige eeuw dewelke en hetwelk door groot]5 nadruk van welke1 welk ond]s*eidd51 hadd5 artikel en relatief beide kra*t1 en kon het v]b9d5 miss*i5 met re*t v]oordeeld word52 ?ans is hetwelk ongetwijfeld als e5e koppel+ te bes*\w5 en1 gelijk het gebruik wil1 9 n woord te s*rijv53 hetwelk4 ,9 dezulke1 van zak5 gebezigd1 komt zulk 9 zijne gewone opvatt+ 7als zoodanig7 voor2 dezulk5 e*t]1 van p]son5 gezegd1 beteek5t doorgaans niet3 zij1 die z zijn1 ma>3 zij1 die z do54 ,de regel z\ d]halve eis*51 dat de woord5 9 het e5e geval ges*eid51 9 het &]e v]bond5 ges*rev5 w]d54 ,intuss*5 blijkt het v]s*il niet altijd ev5 duidelijk en loop5 de beide beteek5iss5 soms ine54 ,het komt ons niet raadzaam voor 9 enkele gevall5 e5e ond]s*eid+ te mak51 die niet altijd kan word5 toegepa/ en die /e$s 9 e5e spitsvondigheid be/aat4 ,da>om zi5 wij ge5e voldo5de r$5 om bij dit woord van het gebruik af te wijk51 en s*rijv5 wij d]halve /e$s v]bond53 dezulke1 dezulk54 ,zelf drukt absolute id5titeit uit1 en kan het be/ door 9 eig5 p]soon oms*rev5 word54 ,dit begrip e*t] /aat bij dezelve1 hetzelve zoo v] op d5 a*t]grond1 dat het niet me] m]kba> is4 ,wie zi* dus nog van de g5oemde p]soonlijke voornaamwoord5 mo*t will5 b$i551 z\ ge5e r$5 hebb5 om ze &]s dan v]bond5 te s*rijv53 dezelve1 hetzelve4 ,e5igsz9s &]s is het geleg5 met dezelfde en hetzelfde3 het lidwoord beh\dt da>9 zijne kra*t1 en zelfde1 e5 v]/]kte vorm van zelf doet het begrip van absolute id5titeit t5 /]k/e uitkom54 ,m5 kan dus e5 oog5blik 9 b$5k+ /aan1 ( die uitdrukk+5 wel als composita te bes*\w5 zijn4 ,wanne] m5 e*t] 9 aanm]k+ neemt1 dat zij voor het taalgevoel ind]daad e5 ondeelba> begrip uitdrukk51 en dat het woord zelfde 9 de beteek5is van absolute id5titeit nooit op zi* zelf /aat1 dan zal m5 zek] ge5 g5oegzam5 grond v9d5 om bij die woord5 van het gebruik af te wijk54 ,de ,r$actie blijft d]halve s*rijv53 dezelfde1 hetzelfde4 ,het lidwoord e5 is nooit aan e5 volg5d woord v]bond5 geword52 da>om s*rijft m5 ges*eid53 e5e zek]e soort1 e5 zek] gevoel1 en dus ook e5 zelfde geval1 e5 zelfde begrip1 wa>9 zelfde ge5e absolute id5titeit1 als 9 dezelfde1 ma> sle*ts e5e relatieve1 sle*ts volkom5e gelijkheid t5 opzi*te van de e5e ( &]e ho$anigheid1 uitdrukt4 ,ook 9 mijns gelijke1 zijns gelijke1 ha>s gelijke enz4 beh\d5 de woord5 mijns1 zijns enz41 die de objectieve g5itiev5 zijn van de p]sonalia ik1 hij enz4 en door gelijke g]ege]d word51 geheel en al hunne eig5e beteek5is1 ev5ze] als dit gesub/antive]de adjectief4 ,er is dus ev5m9 r$5 om mijns enz4 aan gelijke te he*t51 als om mijn] en onz] aan erb>m51 g$5k5 ( s*am5 te v]b9d5 93 ,hij heeft zi* mijn] erb>md2 ,wil mijn] g$5k52 ,zoo zull5 we ,uw] ons nooit s*am5 enz4 ,de gebruikelijke v]b9d+ van mijn en he] 9 d5 beleefdheid/itel ,mijnhe] /eunt op go$5 grond1 da> mijn 9 die sam5/ell+ zijne beteek5is v]lor5 heeft1 en om die r$5 9 de ov]e5kom/ige woord5 ,mevr\w en ,mejuffr\w tot me v]zwakt is4 ,het me]v\d ,mijne he]5 e*t] kan niet als compositum bes*\wd word51 v]mits mijne da>91 /rijdig met het v]eis*te van sam5ge/elde woord51 zijne v]buig+ beh\dt4 #adg4 #f7 ,de bijwoordelijke uitdrukk+51 be/a&e uit twee adv]bia1 wa>van het e5e1 t5 gevolge d] v]e5ig+1 zijne beteek5is gewijzigd heeft1 als3 wele]1 veele]1 dusv]re1 hoev]re1 zoov]re1 zoolang1 ev5lang1 ev5ze]1 zooze]1 ev5veel1 hoeveel1 zooveel enz41 v]s*ill5d van veel e]1 hoe v]1 zoo lang1 zoo ze] enz4 ,hi]toe behoor5 vanzelve ook die uitdrukk+51 wa>9 het twe$e lid e5 voorzetsel is1 als bijwoord gebezigd1 b4v4 kortom1 l9ksom1 midd591 nabij1 re*tsom1 re*tuit1 rondom1 ronduit2 a*t]aan1 a*t]91 a*t]op1 a*t]ov]1 a*t]uit2 bov5aan1 bov5op1 bov5uit2 ond]aan1 ond]91 ond]uit2 tuss*591 vooraan1 voor91 voorond]1 voorov]1 vooruit2 voortaan enz4 ,ook af 0 oorspronkelijk e5 voorzetsel en v]ke]t dus 9 hetzelfde geval2 d]halve insgelijks3 a*t]af1 kortaf1 l9ksaf1 re*tsaf1 vooraf enz4 ,hi] is natuurlijk ge5e sprake van het geval1 wa>9 e5e w>e praepositie door e5 adv]bium voorafgegaan wordt4 ,alsdan to* beh\d5 beide woord5 hunne eig5e beteek5is1 en z\ het v]b9d5 t5 onre*te plaats hebb54 ,da>om s*rijft m5 ges*eid53 midd5 9 d5 tu92 bov5 op d5 zold]2 het wat] liep er ond] uit4 #adh4 #g7 ,de uitdrukk+51 be/a&e uit de bijwoord5 van plaats hi]1 da> en wa>1 wanne] deze1 gepa>d met e5 9 bijwoord v]&]d voorzetsel1 de wa>de hebb5 van e5 voornaamwoord1 dat door e5 voorzetsel behe]s*t wordt1 als3 hi]aan 7aan dit71 hi]af 7van dit71 da>door 7door dat71 da>m$e 7met dat71 wa>toe 7tot hetwelk7 enz4 ,t5 opzi*te van de bijwoord5 erg5s1 n]g5s1 ov]al en er1 tot hetzelfde doel met e5 voorzetsel v]e5igd1 maakt het ,gebruik e5e uitzond]+4 ,m5 s*rijft ges*eid53 erg5s aan1 n]g5s door1 ov]al bij1 er bij1 er van1 er uit enz41 hetge5 blijkba> da>aan is toe te s*rijv51 dat zoodanige uitdrukk+5 met ov]al1 erg5s en n]g5s alle5 9 geme5zam5 /ijl voorkom5 en me] gesprok5 dan ges*rev5 word52 en dat er mee/al door tuss*59/a&e woord5 van zijn voorzetsel ges*eid5 is3 ,m5 _h er nooit aan g$a*t2 ,hij z\ er 9 dat geval to* toe beslot5 hebb54 #adi4 #h7 ,de bijwoordelijke uitdrukk+51 die be/aan uit e5 voorzetsel1 gevolgd a7 van e5 zelf/&ig naamwoord1 dat 9 die v]b9d+ nimm] e5 bepal5d woord bij zi* neemt1 wanne] f dit zelf/4 naamw4 f het voorzetsel zijne beteek5is wijzigt1 als3 a*t]wege1 ond]weg1 ov]e9d1 bijgeval 7door e5 toeval71 integ5deel1 inzond]heid enz4 b7 van e5 bijwoord ( e5 bijvoeglijk naamwoord1 wanne] e5 d] g5oemde woord5 ( wel het voorzetsel zelve zijne beteek5is heeft gewijzigd2 als3 ov]dw>s1 ov]lang1 ov]luid1 opnieuw1 vanhi]1 v&a>1 vanwa>1 voorwa>1 voorzek]1 voorgo$ 7v]s*ill5d van van hi]1 van da>1 van wa>1 voor zek]1 voor go$1 9 welke laat/e uitdrukk+5 de beide bije5behoor5de woord5 hunne kra*t beh\d574 c7 van de zelf/&ige voornaamwoord5 al en e53 bov5al 7bov5 alles71 vooral1 ov]al1 aane51 a*t]e51 bije51 doore51 ope51 uite54 ,het voorzetsel te maakt hi] natuurlijk e5e uitzond]+1 zo[el wanne] het alle5 /aat1 als wanne] het met de datiev5 d] lidwoord5 de en het tot t] ( t5 is sam5gesmolt54 ,e5e d] gewone functies to* van te is jui/ het vorm5 van bijwoordelijke uitdrukk+51 t]wijl &]e zulks sle*ts bij uitzond]+ do54 ,m5 s*rijft da>om ges*eid53 te huis1 te l&1 te wat]1 t] zee1 t5 hove1 t5 dage1 t] ure1 te pa>d1 te s*eep1 te voet1 t] be52 te koop1 te huur1 te geef1 t] le51 te kijk1 te grabbel1 te zoek1 te b]ge1 te pas1 te onpas1 te rade1 te re*t1 te onre*t1 t5 onre*te1 t5 e]/e1 t5 twe$e1 t5 laat/e enz4 ,da> het lidwoord en het voornaamw4 zelfde1 volg5s #adf1 /e$s aane5 ges*rev5 word51 en er ge5e r$5 be/aat om ze te s*eid51 wanne] er e5e sam5trekk+ met te plaats heeft1 mak5 uitdrukk+5 als t5zelfd5 tijde1 t]zelfd] tijd1 t]zelfd] plaats1 t]zelfd] ure enz4 natuurlijk uitzond]+5 op dez5 regel4 ,9 t]/ond1 t]ug en t]dege ( t]deeg word5 /ond1 rug en deeg niet me] 9 hunne eig5lijke beteek5is opgevat2 v&a> dat die uitdrukk+5 als sam5/ell+5 te bes*\w5 zijn en dus aane5v]bond5 behoor5 ges*rev5 te word54 ,hetzelfde geldt1 wel is wa>1 ook bij te b]ge1 ma> die uitdrukk+ /aat uitsluit5d bij sle*ts n w]kwoord3 te b]ge rijz52 h>e bijwoordelijke natuur wordt dus nag5oeg niet gevoeld1 wat bij de &]e drie wel degelijk het geval is4 ,t]/ond en t]dege to* kunn5 bij i$] v]bum gevoegd word51 en t]ug di5t om de beteek5is van e5 vrij aanzi5lijk getal v]ba te wijzig53 t]ugbr5g51 -de9z51 -eis*51 -gaan1 -gev51 -h\d51 -roep51 -vrag51 -z5d5 enz4 ,de gevall5 /aan dus ge5sz9s gelijk2 we%alve wij ge5e voldo5de r$5 zi5 om hi] van het geve/igde gebruik af te wijk54 ,wij s*rijv5 dus te b]ge 9 twee woord51 ma> t]/ond1 t]ug en t]dege ( t]deeg aane54 ,de uitdrukk+5 te leur en te loor1 met het ?ans v]\d]de sub/antief leur ( loor gevormd1 kom5 op zi* zelve nooit voor1 ma> de e]/e alle5 9 v]b9d+ met het w]kwoord /ell51 de twe$e alle5 met gaan1 en bij die v]b9d+ nem5 de v]e5igde uitdrukk+5 e5e nieuwe beteek5is aan1 zoodat hi] w]kelijk e5e e5heid ont/aat en dus sam5/ell+ plaats heeft4 ,volg5s #ada behor5 deze uitdrukk+5 d]halve1 als te zam5 e5 nieuw begrip v]teg5woordig5de1 aane5 ges*rev5 te word53 teleur/ell51 teloorgaan4 ,van bij geldt nag5oeg hetzelfde als van te4 ,9 het ,middeln$]l&s* w]d het regelmatig gebezigd voor door1 ev5als het ,engels*e by4 ,deze beteek5is1 hoewel zeldzam]1 is nog niet geheel v]\d]d1 blijk5s de uitdrukk+53 bij besluit1 bij missive1 bij e5 s*rijv51 bij e5e v]ord5+1 bij reglem5t enz4 ,da>om moet bij 9 uitdrukk+5 als3 bij toeval1 bij erf5is1 bij uitzond]+1 bij lot+1 bij v]kiez+ enz4 ev5ze] gea*t word5 zijne eig5lijke beteek5is te hebb5 als 93 bij ont/5t5is1 bij gebrek enz4 ,bijgeval e*t] wordt te re*t aane5 ges*rev51 omdat geval da> 9 de m9 gewone beteek5is van toeval voorkomt4 #aej4 #i7 ,ond] de praepositionale uitdrukk+5 alle5 teg5ov]1 rondom1 nietteg5/a&e en +evolge4 ,de ov]ige1 be/a&e uit e5 voorzetsel1 gevolgd van e5 sub/antief1 blijv5 9 ov]e5/emm+ met #adb ges*eid51 omdat dit sub/antief zelf e5e bepal+ eis*t1 be/a&e uit e55 g5itief ( uit e5 &] voorzetsel met zijne eig5e behe]s*+2 b4v4 9 geval van nood1 na> mate van zijne bekwaamheid2 en zoo ook door middel van1 uit ho(de van1 9 ov]e5/emm+ met1 9 betrekk+ tot enz41 t]wijl m5 zegt +evolge dez5 nood1 niet van dez5 nood ( dezes noods4 ,d]halve ook3 uit kra*t1 door to$o51 door bemiddel+1 na> gelang1 na> luid1 op hoop1 9 spijt1 t5 spijt1 t5 behoeve1 t5 gevalle1 t5 aanzi51 t5 ov]/aan1 t5 aanhoor51 t5 aans*\w5 enz4 ,natuurlijk kan er nog m9d] sprake zijn om die woord5 aane5 te s*rijv51 wanne] het sub/antief e5 artikel1 pronom5 ( adjectief bij zi* heeft2 b4v4 als m5 zegt3 na> de mate zijn] bekwaamh$51 door het kra*tig/e middel van ov]r$+1 9 volkom5e ov]e5/emm+ met zijne b$oel+51 9 nauwe betrekk+ tot uw welzijn enz4 ,9 zulke gevall5 beh\dt i$] woord zijne eig5e grammaticale wa>de1 en v]valt het begrip van e5 sam5ge/eld voorzetsel geheel4 #aea4 #aj7 ,alle uitdrukk+51 die de wa>de van e5 voegwoord hebb51 en wa>9 de beteek5is van i$] deel niet volkom5 duidelijk uitkomt2 b4v4 alhoewel1 alsm$e1 als(1 bijaldi51 d]halve1 dewijl1 doordi51 ev5als1 +eval1 na>mate1 nademaal1 t5w>e1 t5zij1 hoeze]1 hoewel1 zooals1 zoodat1 zo[el enz41 en zoo ook da>5bov51 da>5teg51 desnietteg5/a&e1 desniettem94 ,wanne] e*t] i$] deel zijne eig5e kra*t k5nelijk beh\dt1 word5 zij niet graphis* v]bond54 ,da>om s*rijft m5 ges*eid53 niet alle54444 ma> ook1 nu e5s4444 dan e5s1 vanhi] dat1 v&a> dat1 dan dat4 ,zoo s*eidt m5 ook3 zoolang als1 zoodra als2 want zoolang en zoodra zijn alle5 re$s als voegwoord5 9 gebruik1 en d]halve1 wanne] zij door als gevolgd word51 veele] als bijwoord5 dan als voegwoord5 te bes*\w54 ,v]gelijk b4v4 ,zoolang hij ziek is1 kan van de zaak niets kom51 met3 ,hij zal afwezig blijv51 zoolang als zijn bro$] ziek is4 ,wanne] nadat en voordat e5 bijwoord t] v]/]k+ vr zi* bekom51 word5 voor en na1 9 ov]e5/emm+ met #ade1 van dat ges*eid53 lang voor dat1 lang na dat4 ,uit deze en de vorige volgt dat het voegwoord na>mate ook graphis* ond]s*eid5 is van het praepositionale na> mate3 ,hij w]d n$]ig]1 na>mate zijn aanzi5 /eeg4 ,hij zal na> mate 7( na> de mate7 van zijne di5/5 beloond word54 #aeb4 #aa7 ,van de tuss*5w]psels word5 helaas en eilieve aane5 ges*rev51 en te re*t1 omdat laas1 mnl4 laes1 lacy1 op zi* zelf v]\d]d is1 en lieve niet me] als e5 vocatief g$a*t wordt4 ,da>5teg5 behoort o* (1 hoewel de conjunctie ( da> de v]\d]de beteek5is van indi5 heeft1 vane5 ges*rev5 te word51 v]mits &]s de con/ructie d] volg5de woord5 niet te re*tva>dig5 is2 v]gelijk b4v43 ,o*1 ( 7indi57 gij mij geloov5 wildet 7hoe z\ ik mij v]heug574 ,,iii4 #aec4 ,de uitdrukk+51 wa>9 woord5 voorkom5 met v]\d]de grammatis*e vorm51 word5 aane5 ges*rev51 omdat die woord5 bij e5e s*eid+ e5e zelf/&igheid z\d5 erlang51 wa>op zij bij d5 teg5woordig5 toe/& d] taal ge5e aanspraak me] kunn5 mak54 ,hi]toe behoor53 #a7 de uitdrukk+51 wa>9 het e]/e lid 9 d5 /]k5 manlijk5 ( onzijdig5 g5itief voorkomt1 als3 go$smo$s1 droogsvoets1 blootsvoets1 bloot%o(ds1 heel%uids1 luidskeels 7ook luidkeels7 enz4 #b7 de uitdrukk+51 be/a&e uit e5 voorzetsel1 gevolgd door e5 /]k5 manlijk5 ( onzijdig5 g5itief1 als3 b9n5%uis1 buit5%uis1 b9n5sl&s1 buit5sl&s1 b9n5smonds1 b9n5sr&s1 b9n5/ijds1 enz4 #c7 de uitdrukk+51 wa>9 de d van het zoog5aamde bepal5de lidwoord door d5 invlo$ van d5 slotm$ekl9k] van het voorafga&e voorzetsel tot t v]s*]pt wordt ( met di5 m$ekl9k] ine5smelt1 als3 mett]daad1 mett]tijd1 mett]woon1 uit]mate4 #d7 de uitdrukk+51 be/a&e uit e5 sub/antief1 dat bepaald wordt door dr1 ds en ws1 v]\d]de vorm5 van de voornaamwoord5 die en wat1 hetzij beide e5e bij/ell+ uitmak51 als3 d]halve1 d]mate1 de/ijds1 hetzij het e]/e door het twe$e g]ege]d wordt1 als3 desbevoegd1 deskundige1 we%alve4 #e7 de uitdrukk+51 be/a&e uit e5 adjectief 9 d5 /]k5 g5itief op -er1 gevolgd van e5 sub/antief 9 oneig5lijk5 z9 g5om51 als3 all]weg51 halv]weg5 7v]s*ill5d van halfweg71 gewap5d]h&1 langzam]h&1 gelukkig]wijze1 toevallig]wijze2 h& en wijze word5 bijna als suffix5 opgevat4 ,e5 g5itiefvorm op -er kl9kt1 uit ho(de van zijne ov]e5kom/ met de ze] gewone comp>atiefvorm51 m9d] vreemd dan die op -s 9 bloots1 go$s1 heels enz4 ,dit s*ijnt de r$5 te zijn1 wa>om het ,gebruik de v]b9d+ niet noodig a*t1 wanne] het sub/antief zijne eig5lijke beteek5is beh\dt1 als 9 onv]ri*t] zake1 oud] gewoonte1 zalig] g$a*t5is enz4 ,hi]uit is het ook te v]kl>51 wa>om met luid] /em1 9 all] ijl1 te gelijk] tijd1 niet aane5 ges*rev5 word51 ma> wel ind]daad1 wa>9 daad niet 9 d5 eig5lijk5 z9 wordt opgevat4 ,het gebruik van het koppelteek54 #aed4 ,wanne] e5 d] opg5oemde regels het graphis* v]b9d5 van woord5 vord]t1 do* het w]kelijk aane5s*rijv5 e5 woord oplev]5 z\ van e5 te vreemd en zond]l+ voorkom51 ( dat uit ho(de zijn] l5gte moeilijk z\ te ov]zi5 zijn1 dan word5 de deel5 door e5 koppelteek5 7hyph57 v]e5igd4 #aee4 ,m5 bezigt uit di5 ho(de het koppelteek53 #a7 ,wanne] 9 e5 compositum eig5nam5 ( van eig5nam5 gevormde adjectiev5 voorkom51 als3 a7 9 de b5am+5 van koopw>51 wa>9 het e]/e lid de naam is van de l&/reek ( de plaats1 die de wa> oplev]t1 ( vanwa> zij uitgevo]d wordt1 b4v4 ,baai-tabak1 ,cay5ne-pep]1 ,java-k(fie1 ,manilla-sig>51 ,riga-balsem1 ,smyrna-vijg51 ,zuidzee-traan enz4 ,deze s*rijfwijze heeft voornamelijk t5 doel1 d5 eig5naam duidelijk te do5 uitkom54 ,wanne] deze e*t] 9 de uitspraak onh]k5ba> misvormd is1 kan het doel door de s*eid+ niet me] b]eikt word51 en s*rijft m5 de deel5 w]kelijk aane52 b4v4 s9aasappel1 voor ,mess9a's-appel1 enz4 b7 9 de zelf/&ige naamwoord51 wa>van het e]/e lid e5 adjectief is1 gevormd van e5 eig5naam1 als3 ,b]lijns*-blauw1 ,engels*-z\t1 ,fries*-gro51 ,pruisis*-zuur enz4 c7 9 de bijvoeglijke naamwoord51 be/a&e uit de koppel+ van twee adjectiev51 die van eig5nam5 zijn afgeleid1 als3 ,engels*-,russis*1 ,frans*-,engels*1 ,franco-,gallis*1 ,indis*-,europees*1 ,indo-,g]maans* enz4 #aef4 #b7 ,wanne] titels van p]son51 9 burg]lijke1 re*t]lijke ( militaire betrekk+51 be/aan a7 uit twee ba/a>dwoord51 als3 adjunct-commies1 adspirant-+5ieur1 ambassadeur-pl5ipot5ti>is1 g\v]neur-g5]aal1 m9i/]-resid5t1 procureur-crim9eel1 politie-commiss>is1 sub/ituut-griffi]1 auditeur-militair1 admiraal-g5]aal1 luit5ant-g5]aal1 luit5ant-kolonel1 s]geant-majoor4 b7 uit e5 ,n$]l&s* woord en e5 ba/a>dwoord1 wanne] beide re$s op zi* zelve titels zijn1 ( wanne] het twe$e e5 adjectief is1 dat dan1 /rijdig met ons taaleig51 a*t] het sub/antief komt3 grootmee/]-nationaal1 kapite9-kw>ti]mee/]1 kapite9-geweldig]1 /at5-g5]aal1 raad-p5sion>is enz4 #aeg4 #c7 ,wanne] geographis*e eig5nam5 be/aan uit e5 eig5naam en e5 bijvoegl4 naamwoord ( e5 bijwoord1 als3 ,groot-,britanni1 ,kle9-,azi1 ,nieuw-,holl&1 ,nieuw-,york1 ,rood-,rusl&1 ,wit-,rusl&1 ,noord-,brabant1 ,zuid-,holl&1 ,a*t]-,indi1 ,voor-,indi1 ,b5$5-,egypte4 ,het koppelteek5 wordt natuurlijk niet gebezigd1 wanne] het twe$e lid d] sam5/ell+ e5 geme5 zelf/4 naamw4 is2 dus niet 9 ,amazon5rivi]1 ,noordzee1 ,zuid]zee1 ,oo/zee1 ,oo/]goo1 ,we/]goo1 ,we/l&1 ,op/]l&1 ,sall&1 ,tei/]bant1 ,h>tsgeb]gte1 ,reuz5geb]gte4 #aeh4 #d7 ,wanne] e5 bijvoeglijk woord1 hetzij e5 adjectief1 e5 lidwoord ( e5 voornw41 alle5 betrekk+ heeft op het e]/e lid e5] volg5de sam5/ell+1 niet op dit woord 9 zijn geheel g5om54 ,9 dit geval wordt het bijvoeglijke woord door e5 hyph5 met het compositum v]bond51 als3 bolvormige-driehoeksmet+1 platte-driehoeksmet+1 dolle-hondsbeet1 's-,grav5deel1 's-,grav5hage1 groot-zegelbewa>d]1 's-,he]5b]g1 's-,h]tog5bos*1 ,mijns-,he]5l&1 oude-kle]koop1 kle9-k9d]s*ooltje1 oude-mann5huis1 ijz]5-spoorweg1 rijns*e-wijnfles*1 desolate-bo$elkam]1 ,bei]s*-bi]br\w]ij1 ,gro5e-wee%uis 7na> de kle$+ d] weez571 ,/4-,ca?>9aga/huis1 ,heilige-,gee/ga/huis1 ,lieve-,vr\w5k]k enz4 #aei4 ,omtr5t het s*rijv5 d] telwoord5 z\ m5 9 twijfel kunn5 /aan1 9 hoev]re zij al ( niet v]bond5 moet5 word54 ,raadpleegt m5 het gewone gebruik1 dan v9dt m5 e5 telwoord alle5 dn graphis* aan e5 volg5d gehe*t1 wanne] het de wa>de van e5 multiplicatief adv]bium heeft2 b4v4 twee 9 tweehond]d 7tweemaal hond]d72 ook word5 d]ti51 ve]ti51 vijfti5 enz4 tot neg5ti5 aane5 ges*rev52 9 alle &]e gevall5 laat m5 de deel5 ges*eid54 ,m5 s*rijft b4v4 ze%ond]d neg5 en ve]tig duiz5d vijfhond]d neg5ti51 zes en tw9tig enz4 ,da> e*t] ook het lang/e telwoord e5 zelf/&ig deel e5] r$e uitmaakt1 doet zi* de vraag voor1 ( dit gebruik niet is af te keur51 en ( niet alle be/&deel5 van e5 sam5ge/eld telwoord t5 m9/e door koppelteek5s behoor5 v]e5igd te word54 ,bij e5e nad]e bes*\w+ e*t] laat zi* de vraag niet &]s dan ontk5n5d beantwoord51 omdat 9 zulke v]e5ig+5 al de v]eis*t5 e5] compositie ontbrek51 namelijk e5 ov]he]s*5de klemtoon1 de duidelijke sam5vatt+ d] l$5 9 ne voor/ell+1 en de wijzig+ d] beteek5is van t5 m9/e n lid4 ,zoo zoekt m5 b4v4 9 driehond]d vi] en vijftig millin zev5hond]d drie en ze/ig dz5d neg5hond]d a*t en zv5tig v]geefs na> e5 woord1 dat door zijn /]k]5 nadruk al de ov]ige woord5 ov]he]s*t en tot e5 geheel v]b9dt4 ,m5 hoort k5nelijk drie ho(dacc5t51 namelijk op millio51 duiz5d en zev5tig2 deze zijn ev5 /]k en bewijz5 m$e1 wat i$]e5 tr\w5s bij zi* zelv5 kan wa>nem51 dat de gee/ het geheele getal niet 9 e5s omvat1 ma> het zi* a*t]e5volg5s 9 drie g$eelt5 voor/elt1 die m5 zelfs1 zond] e5ig nadeel voor de duidelijkheid1 door komma's z\ kunn5 s*eid54 ,e9delijk1 i$] woord wordt 9 deze en d]gelijke v]b9d+5 9 zijne gewone beteek5is opgevat1 behalve dat de getall51 die 9 v]e5ig+ met hond]d als multiplicativa /aan 7tweehond]d1 a*tti5hond]d71 door de ellips van maal ( mal5 e5e gewijzigde kra*t bekom51 t5 blijke wa>van zij dan ook met dit woord graphis* v]bond5 zijn4 ,de ,r$actie ziet d]halve ge5e ov]weg5de r$51 om hi] van de algeme5e gewoonte af te wijk51 die t5 ov]vlo$e door het ov]e5/emm5d ,gebruik 9 alle bes*aafde tal5 gewettigd wordt4 ,zij laat dus al de be/&deel5 van e5 sam5ge/eld telwoord ges*eid51 behalve ti5 en hond]d1 die aan het onmiddellijk voorga&e gehe*t word53 d]ti51 ve]ti51 vijfti51 neg5ti52 tweehond]d1 zev5hond]d1 zev5ti5hond]d enz4 #afj4 ,me] grond be/aat er voor het graphis* v]b9d5 d] be/&deel5 van sam5ge/elde ranggetall51 als b4v4 drie en tw9tig/e1 vi] hond]d en zev5de1 ze%ond]d vi] en neg5tig/e4 ,9 deze en d]gelijke uitdrukk+5 word5 de v]s*ill5de l$5 door het afleid+ssuffix -de ( -/e1 aan het laat/e lid gehe*t1 tot e5 geheel v]bond51 zoodat zij1 9 d5 teg5woordig5 toe/& d] taal1 tot die soort van eig5lijke sam5/ell+5 behoor51 wa>ov] 9 #adj geh&eld is4 ,intuss*5 pleit5 g$eeltelijk dezelfde r$551 die 9 de vorige zijn aangevo]d1 hi] teg5 de v]b9d+ d] be/&deel54 ,m5 heeft d]gelijke sam5ge/elde uitdrukk+5 dan ook nooit als eig5lijke composita bes*\wd1 hetge5 da>uit blijkt1 dat m5 oudtijds de suffix5 -de en -/e1 t5 m9/e a*t] de ho(dbe/&deel51 h]haalde1 en b4v4 s*reef3 het hond]t/e ende ti5de ja]2 drie dus5t/e vi]hond]d/e ende sev5 ende ta*tig/e4 ,da>om a*t5 wij het ong]ad51 met de b$oelde uitdrukk+5 zoo geheel &]s te h&el5 dan met de eig5lijke getall51 en1 9 /rijd met het geve/igde ,gebruik 9 onze en &]e bes*aafde tal51 wan/altige woordvorm5 voor te /aan1 die het oog dikwijls niet z\ kunn5 ov]zi54 ,wij a>zel5 d]halve niet1 t5 opzi*te d] ranggetall5 e5e uitzond]+ op d5 regel van #adj te mak5 en voort te gaan met ges*eid5 te s*rijv53 neg5 en zev5tig/e1 vijfhond]d d]ti5de1 enz4 ,b4 ,hoe te h&el5 met de v]b9d+sklank5 tuss*5 de l$5 e5] sam5/ell+8 #afa4 ,de twe$e onzek]heid bij het s*rijv5 van sam5ge/elde woord5 betreft d5 vorm van het e]/e lid1 die uit de uitspraak niet altijd duidelijk blijkt1 hetge5 bij vele tot v]s*il 9 spell+ aanleid+ geeft4 ,zoo s*rijv5 b4v4 sommig5 p]eboom en t>webrood1 &]5 p]5boom en t>w5brood4 ,de ,le] d] ,spell+ moet hi] uitspraak do54 ,de onzek]heid spruit uit v]s*ill5de oorzak5 voort2 het is van belang die te k5n54 ,ook bij dit ond]zoek is het noodig het ond]s*eid 9 het oog te h\d5 tuss*5 de eig5lijke sam5/ell+5 en de sam5koppel+51 van welke e*t]1 gelijk re$s is aangem]kt1 sommige lat] voor oor en oog 9 eig5lijke sam5/ell+5 zijn ov]gegaan2 v]gelijk #ace en #aci4 ,deze v]&]+ van vorm en nog &]e r$551 die /raks t] sprake kom51 mak5 ook het ond]s*eid5 van oud]e en jong]e sam5/ell+5 noodzakelijk4 ,de lett]s1 t5 opzi*te wa>van onzek]heid en v]s*il be/aat1 noemt m5 v]b9d+sklank5 ( v]b9d+slett]s4 ,beg9n5 wij met te ond]zoek51 wat m5 er door te v]/aan heeft1 welke lett]s zoo te noem5 zijn4 #afb4 ,de woord/amm51 d4i4 de woord51 van alle buig+suitgang5 ontdaan1 w>5 9 d5 oud/5 toe/& d] ,indo-,g]maans*e tal5 tweerlei3 vocalis*1 uitga&e op e5 d] korte kl9k]s a1 i en u 7oe72 ( consonantis*1 e9dig5de op e5e n1 voorafgegaan door e5e korte a1 ( door e5e lange ( 7go?4 ei ( 74 ,bij het vorm5 van eig5lijke sam5/ell+5 w]d het e]/e lid oorspronkelijk1 indi5 het e5 vocalis*5 /am _h1 9 zijn onv]&]d5 /amvorm voor het twe$e lid gevoegd2 0 het consonantis*1 dan w]d de n afgeworp51 en de voorafga&e lange kl9k] v]kort4 ,di5t5gevolge e9digde het e]/e lid d] eig5lijke sam5/ell+5 op we9ige uitzond]+5 na--k5nelijk alle onregelmatigh$5--/e$s op e5 d] korte kl9k]s a1 i ( u 7oe74 ,da> nu deze kl9k]s e5 deel van het e]/e lid uitmak51 kon er to5 bij eig5lijke sam5/ell+5 ge5e sprake zijn van opzettelijk t] v]b9d+ +evoegde lett]s4 ,uit deze wa>nem+ vloeit nog iets voort4 ,indi5 het e]/e lid 9 zulke composita voorkwam 9 zijn /amvorm1 zond] e5ig teek5 dat e5e betrekk+ a&uidde1 dan is het zek]1 dat m5 oorspronkelijk bij het sam5/ell5 vol/rekt niet da*t aan de v]h\d+ van het e]/e lid tot het twe$e1 ma> het aan d5 hoord] ov]liet zi* die v]h\d+ da>bij te d5k54 #afc4 ,het begrip van sam5koppel+ sluit re$s uit zi* zelf het aanwezig zijn van v]b9d+sklank5 uit4 ,e5e koppel+ be/aat 9 het aane5he*t5 van twee1 soms van me] woord51 die 9 de r$e op elk&] volg52 da>om komt het e]/e lid natuurlijk niet 9 zijn /amvorm voor1 ma>1 zoo het e5 v]buigba> woord is1 9 e5 vorm wa>9 het 9 de r$e zelf/&ig kan optr$52 e5 naamwoord d]halve 9 e5 naamval van het enkel- ( me]v\d1 e5 w]kwoord 9 de onbepaalde ( 9 de gebi$5de wijs4 ,zoo heeft b4v4 het woord ,god 9 godsdi5/ d5 vorm van d5 #b;d51 9 godebehaaglijk di5 van d5 #c;d51 9 godv]he]lijk5d di5 van d5 #d;d5 naamval1 omdat die woord5 v]e5ig+5 zijn van de uitdrukk+5 ,gods di5/1 ,gode behaaglijk1 ,god v]he]lijk5d4 ,het w]kwoord spel5 /aat 9 spelev>5 9 de onbepaalde wijs1 do* met ond]drukte n1 omdat dit woord e5e v]b9d+ is van spel5 v>5 7v]g4 lez5 le]572 9 v]geet-mij-nietje /aat v]get5 9 de gebi$5de wijs4 #afd4 ,do* be/ond5 er oorspronkelijk ge5e v]b9d+sklank51 v]s*ill5de oorzak5 hebb5 sam5gew]kt om hun be/aan e]/ te ond]/ell51 en lat] w]kelijk zulke lett]s 9 te voeg54 ,da> de woord/amm5 onv]&]d natuurlijk alle5 9 sam5/ell+5 voorkwam51 ma> 9 de v]bog5 vorm51 ond] welke zij 9 de r$e optrad51 all]lei wijzig+5 ond]g+51 g]aakte de natuur van de e9dkl9k]s d] /amm5 spo$ig 9 v]getelheid1 en begon m5 ze voor opzettelijk +evoegde klank51 voor bloote v]b9d+slett]s1 aan te zi54 ,zij w]d5 all5gs zwakk] uitgesprok51 en g+5 t5 laat/e 9 de toonlooze e ov]4 ,zoo ont/ond5 b4v4 dag]aad1 na*tegaal1 bruidegom van de /amm5 daga1 nahta1 bru?i4 ,wanne] m5 deze woord5 v]gelijkt met de lat] gevormde dagboek1 na*tv]blijf1 bruidleid/]1 enz41 dan krijgt de toonlooze e1 (s*oon e5 deel van het e]/e lid zijnde1 het voorkom5 van e5e +evoegde lett] zond] beteek5is ( r$5 van be/aan1 van e5 bloot5 v]b9d+sklank4 ,ha> aanwez5 bewij/ intuss*51 dat de g5oemde woord5 tot de oud/e sam5/ell+5 behoor51 uit d5 tijd1 to5 m5 de woord/amm5 daga1 nahta en bru?i nog k5de4 #afe4 ,ev5 willekeurig s*ijnt de toonlooze e 9 vele sam5/ell+51 wi] e]/e lid vroeg] op dez5 ?ans afgeslet5 kl9k] e9digde1 b4v4 9 wiegeli$1 h>tele$1 bruggegeld1 ruggegraat1 willekeur enz41 van de v]\d]de vorm5 wiege1 h>te1 brugge1 rugge1 wille4 #aff4 ,bij sam5koppel+5 hebb5 &]e oorzak5 gew]kt om lett]s1 die ind]daad tot het e]/e lid behoor51 als +evoegd te do5 bes*\w54 ,de twe$e naamval1 die ?ans alle5 9 het enkelv\d van het manlijke en onzijdige gesla*t e5 k5m]k5d5 uitgang heeft 7-s1 -es1 -n ( -en71 nam voorhe5 ook bij zwakke vr\welijke woord51 als vr\we1 k]ke1 e]e1 e5e -n aan3 d] vr\w51 d] k]k51 d] e]54 ,het me]v\d1 dat ?ans 9 alle naamvall5 op e5e -n ( e5e -s e9digt1 g+ vroeg] bij alle /]k v]bog5 woord5 op -e uit 79 d5 #c;d5 naamval op -en73 honde1 geite1 d+he1 ( bij sommige onzijdige op -er3 k9d]1 kalv]4 ,het 0 dus natuurlijk1 dat m51 to5 er ge5e vr\welijke g5itiev5 op -n1 ge5e me]v\d5 op -e ( -er me] be/ond51 de -n1 -e ( -er 9 woord5 als vr\w5kle$1 e]5prijs1 pa>deboon51 k9d]kam]1 rad]w]k enz4 voor +evoegde lett]s aanzag4 ,voorhe5 vormde m51 na> het s*ijnt mee/ van w]kwoord51 adjectiev5 op -el1 als behaghel1 krijgel1 s*amel1 v]getel1 v]metel1 v]/&el4 ,zij w]d5 vooral 9 sam5/ell+5 en afleid+5 gebezigd1 als 9 s*amelheid1 v]getelheid1 v]metelheid4 ,0 nu zulk e5 adjectief buit5 gebruik g]aakt en v]get51 dan kreeg -el 9 e5e sam5/ell+ het voorkom5 van willekeurig +evoegd te zijn1 b4v4 9 s*orselwo5sdag1 s*ortelkle$1 s*rikkelja>1 s*rikkelma&1 troo/elbi] enz4 #afg4 ,to5 m5 nu e5maal van het be/aan van v]b9d+sklank5 me5de ov]tuigd te zijn1 0 het natuurlijk dat m5 bij het vorm5 van nieuwe composita1 als op het gevoel af1 na> be/a&e modell5 te w]k g+ en dikwijls geheel t5 onre*te lett]s invoegde4 ,op die wijze ont/ond51 na> het voorbeeld van kon+smoord1 vad]l&sliefde1 k9dsk9d1 de composita jongel+sv]e5ig+1 beleg]+sw]k51 vrijheidsliefde1 do*t]sman1 wa>door de s 9 composita ook a*t] vr\welijke sub/antiev5 all5gs het teek5 van d5 twe$5 naamval w]d2 na> ganzem>kt1 pa>dekoop]1 ho5d]hok1 wa>9 het e]/e lid e5 me]v\d voor/elde1 ook &]e wa>bij m5 aan e5 enkelv\d da*t1 als ganzep51 pa>de/a>t1 ho5d]ei2 na> krijgsman1 krijg/uig ook leidsman1 s*eidsmuur2 na> s*orteldoek1 s*rikkelja> ook r+elduif1 notelt]e 7noteboom74 ,di5t5gevolge heeft m5 ?ans het vol/e re*t om van v]b9d+sklank5 te sprek52 en1 da> het niet altijd met zek]heid kan bepaald word51 ( e5e lett] tot het voor/e lid behoort1 ( sle*ts +elas*t is1 zull5 wij ook de wettig aanwezige ond] d5 naam van v]b9d+sklank5 ( -lett]s begrijp54 ,ond] deze b5am+5 word5 d]halve hi] v]/aan de lett]s -e1 -n1 -s1 -el1 -en en -er1 voorkom5de 9 het midd5 van sam5/ell+51 en niet behoor5de tot d5 h$5daags*5 /am van het e]/e lid2 dus b4v4 de e 9 dag]aad1 de s 9 wolfsklauw1 de lett]greep el 9 s*orteldoek1 en 9 m5s*5blo$1 er 9 ho5d]hok1 omdat de /amm5 d] e]/e l$5 ?ans dag1 wolf1 s*ort1 m5s*1 ho5 luid54 #afh4 ,moe/ het v]melde noodw5dig de /rekk+ hebb5 om d5 vorm onz] composita onzek] te mak51 er kwam nog de bek5de eig5a>digheid van het ,n$]l&s* bij1 dat wij de n a*t] e5e toonlooze e sle*ts ze] flauw uitsprek5 en soms geheel ond]drukk54 ,da>om kan het gehoor alle5 niet me] besliss51 ( m5 p]e- ( p]5boom te s*rijv5 heeft2 da>door hebb5 sommige inf9itiev51 b4v4 ruil5 9 ruilebuit51 spel5 9 spelev>51 hunne n v]lor54 ,dat ond]drukk5 _h natuurlijk het mee/ plaats 9 dagelijks*e woord51 die m5 vak] hoorde uitsprek51 dan m5 ze ges*rev5 zag4 ,9 het omgeke]de geval bleef de n be/aan4 ,dit ziet m5 ond] &]e aan het zeldzaam voorkom5de e]5prijs 7naam e5] plant71 dat m5 9 de woord5boek5 met e5e n ges*rev5 v9dt1 naa/ het me] gebruikelijke e]eprijs1 9 d5 eig5lijk5 z9 van het woord g5om54 #afi4 ,er is nog me] dat het bepal5 van d5 vorm d] composita moeilijk maakt4 ,9 de vroeg/e tijd5 re$s g+ m51 s*ijnba> al?ans1 met willekeur te w]k1 en vormde m51 zond] e5ig m]kba> ond]s*eid 9 de beteek5is te /ell51 nu e5s eig5lijke sam5/ell+51 dan e5s koppel+54 ,de nam5 van de dag5 d] week lev]5 m]kwa>dige voorbeeld5 van die s*ijnb>e regelloo%eid op4 ,zondag1 ,ma&ag1 ,dond]dag1 ,vrijdag1 ,zat]dag zijn eig5lijke sam5/ell+51 (s*oon het e]/e lid1 blijk5s lat4 dies ,solis1 ,lunae enz41 /ellig 9 de betrekk+ van d5 g5itief /aat4 ,da>5teg5 zijn ,d9sdag 7,dies da*1 dag van d5 god ,die7 en ,wo5sdag 7,wodans da*71 me] ov]e5kom/ig met de ,latijns*e voorbeeld5 dies ,m>tis en dies ,m]curii1 sle*ts koppel+54 ,die ongelijkheid1 (s*oon zij wa>s*ijnlijk h>e oorzak5 heeft1 laat zi* ?ans niet me] v]kl>54 ,m5 zal zulks moet5 erk5n51 als m5 b$5kt1 dat m5 9 het ,middeln$]l&s* zo[el ,man5da*1 met d5 zwakk5 g5itief van mane1 als ,ma5da*1 ,donresda* 7,dond]dag7 naa/ ,donr$a* en ,vri5da* ( ,vrijnda* naa/ ,vrida* aantreft4 ,ook lat] g+ m5--voor ons v]/& t5 m9/e--niet regelmatig] te w]k4 ,zoo geeft1 om sle*ts iets te noem51 ,kiliaan sonn5s*ijn op1 als e5e koppel+ van s*ijn met d5 zwakk5 g5itivus sonn52 ma> da>5teg5 ma5s*ijn1 als e5e e*te sam5/ell+ van ma5 en s*ijn4 #agj4 ,hi] komt nog bij1 dat de taal ?ans /ellig na> &]e beg9sel5 te w]k gaat en me] na> duidelijkheid /reeft4 ,bepaaldelijk wil zij d5 vorm van het me]v\d1 wa> het begrip het d5kbeeld van e5 me]v\d m$ebr5gt1 t]wijl m5 zi* oudtijds met d5 /amvorm v]g5oegde4 ,dit blijkt b4v4 uit de v]gelijk+ van de nieuw]e woord5 beeld5gal]ij1 krankz9nig5ge/i*t1 woord5boek enz4 met de oud]e beeldh\w]1 wee%uis1 woordboeck enz4 #aga4 ,uit deze wa>nem+51 bes*\wd 9 v]b& met het ond]drukk5 d] n1 volgt1 dat m5 bij het v]kl>5 en bepal5 d] v]b9d+slett]s1 al?ans 9 de bijzond]e gevall51 we9ig ( ge5 li*t kan v9d5 bij onze ,oud51 omdat dez51 oog5s*ijnlijk t5 m9/e1 zond] regelmaat te w]k g+54 ,zoo laat zi* b4v4 niet uitmak51 ( ons h$5daags*e zonnes*ijn en manes*ijn sam5/ell+5 zijn van zon en maan 9 hun v]\d]d5 vorm sonne en mane1 dan wel koppel+51 bloote aanhe*t+5 van s*ijn aan de zwakke g5itiev5 sonn5 en man51 met dezelfde ond]drukk+ d] n1 die b4v4 9 spele7n7v>5 heeft plaats gehad4 #agb4 ,te midd5 e*t] van al die s*ijnb>e onregelmatigh$5 /raalt e5 beg9sel door1 dat ?ans nog geldt1 te wet5 het /rev5 na> welluid5dheid1 ( liev]1 negatief gesprok51 het zoek5 om onwelluid5de vorm5 te v]mijd54 ,onteg5zeglijk kl9kt het sam5treff5 van sommige m$ekl9k]s nag5oeg ev5 onaang5aam1 als zulks algeme5 erk5d wordt van de onmiddellijke ope5volg+ van twee kl9k]s1 wa>voor m5 zelfs opzettelijk e5 naam1 hiatus1 gap+1 heeft uitg$a*t4 ,sommige v]b9d+slett]s hebb5 dan ook buit5 teg5spraak ge5 &] doel1 dan het v]mijd5 van zulk e5 wanluid5d sam5treff51 en niet zeld5 /rekt de e alle5 om twee m$ekl9k]s1 de n om twee kl9k]s te s*eid54 #agc4 ,ev5 zek] is het1 dat buit5gewoon lange sam5/ell+5 onwelluid5d zijn en da>om door de taal zooveel mogelijk v]m$5 word54 ,dit blijkt duidelijk uit woord5 als jongel+sv]e5ig+1 vondel+%uis en d]gelijke1 voor jongel+5v]e5ig+1 vondel+5huis3 vorm51 die m5 niet gebruikt1 omdat zij ne lett]greep lang] zijn1 (s*oon zij door de analogie van bo]5b$rijf1 ziek5huis enz4 z\d5 gevord]d word54 #agd4 ,van het teg5woordige /&punt bes*\wd1 s*ijnt het allesz9s w5s*elijk dat er regels ge/eld word51 die vol/rekte regelmatigheid 9 de sam5/ell+5 br5g51 en wa>bij m5 de beteek5is en de ond]l+e v]h\d+ d] l$5 niet voorbijziet4 ,uit alles e*t] moet geblek5 zijn1 dat zulks geheel ondo5lijk is4 ,e5 aantal woord5 uit vroeg]5 tijd1 sam5ge/eld na> ?ans onbek5de beg9sel51 ( s*ijnba> teg5 alle beg9sel5 aan1 hebb5 e5 va/5 vorm gekreg51 die nu niet me] te v]&]5 is1 b4v4 ei]dop1 ei]s*aal4 ,aan het /ell5 van algeme5e regels1 voor e5e geheel consequ5te en tev5s logis* jui/e compositie1 is d]halve niet te d5k51 dewijl zulks onv]mijdelijk e5e wijzig+ 9 d5 vorm van e5 ze] groot aantal woord5 t5 gevolge z\ moet5 hebb51 die1 zoo zij da>door ook al niet geheel onk5ba> w]d51 dan to* e5 al te zond]l+5 indruk mak5 z\d54 ,wi5 to* z\ het niet bevreemd5 dagraad1 bruidsgom en na*tgaal ges*rev5 te v9d51 (s*oon deze woord5 9 ov]e5/emm+ z\d5 zijn met dagboek1 dagregi/]1 dagreis enz41 met bruidsdag51 bruid/ran51 bruidsgift1 bruidsgo$ enz41 en met na*tgewaad1 na*tgo$1 na*tka>s enz4 ,logis* jui/ zijn de woord5 ziek5huis1 oude-mann5huis1 invalid5huis1 k9d]huis 7met het oude me]v\d k9d]72 m9d] go$ zijn wee%uis en duifhuis1 hoewel te re*tva>dig51 als gevormd na> de oorspronkelijke wijze van sam5/ell52 geheel onv]d$igba> is da>5teg5 vondel+%uis4 ,do* wie z\ zijne go$keur+ will5 he*t5 aan e5 regel1 die voors*reef met /rikt logis*e jui/heid k9d]5huis1 vondel+5huis1 weez5huis te s*rijv51 en duifhuis door duiv5huis te v]vang51 t5 e9de het met duiv5hok en duiv5til 9 ov]e5/emm+ te br5g58 #age4 ,is het /ell5 van algeme5 geldige regels voor het vorm5 van composita vol/rekt onmogelijk1 het is gelukkig ook niet noodig4 ,de ,spell+ heeft alle5 te bepal51 hoe de gesprok5 woord51 ha> door de ,etymologie ( het ,gebruik kant en kla> gelev]d1 behoor5 ges*rev5 te word54 ,zij behoeft zi* dus sle*ts te bemoei5 met die sam5/ell+51 wi] vorm niet duidelijk uit de uitspraak blijkt1 en wa>van di5t5gevolge v]s*ill5de s*rijfwijz5 be/aan4 #agf4 ,do* ook z g5om5 heeft de zaak nog vele bezw>5 94 ,het aantal d] onzek]e vorm5 is groot en be/aat uit v]s*ill5de soort52 en da>nev5s bev9d5 zi* v]s*eid5e woord51 tot dezelfde soort5 behoor5de1 die /e$s onv]&]lijk op dezelfde wijze ges*rev5 word51 wi] vorm5 dus wel degelijk bepaald zijn1 ma> na> v]s*ill5de en teg5/rijdige beg9sel54 ,zoo s*rijft m5 onv]&]lijk /]rekunde en in/rum5tmak]1 met /]re en in/rum5t 9 d5 enkelv\dig5 /amvorm2 da>5teg51 ev5ze] onv]&]lijk1 volk5kunde en sig>5mak]1 met volk en siga> 9 d5 me]v\dsvorm4 ,het is duidelijk1 dat er ge5 regel be/aan kn1 wa>9 beid]lei vorm5 gelijkelijk pass54 ,welke regels m5 dus ook voor de onzek]e vorm5 aanneme1 er blijv5 altijd e5ige woord5 ov]1 die1 zoo m5 te hunn5 opzi*te het ,gebruik wil blijv5 e]bi$ig51 noodw5dig buit5 de regels vall54 ,m5 z\ de zoodanige als uitzond]+5 kunn5 bes*\w5 en v]meld51 indi5 de uitspraak en spell+ van alle ev5 zek] w>e als die van de vi] bov5g5oemde1 ( indi5 er e5ig h]k5n+/eek5 bij die uitzond]+5 be/ond4 ,da> dit e*t] 9 ge55 deele het geval is1 en m5 to* wel niet v]lang5 kan1 dat wij geheel beg9selloos te w]k gaan1 zoo blijft ons niets &]s ov]1 dan #a4 e5ige regels aan te nem51 die1 zoo we9ig mogelijk met het oude gebruik /rijd5de1 op de h$5daags*e ri*t+ d] taal gegrond zijn1 en da>door re*t gev5 tot de v]wa*t+1 dat nieuwe woord5 di5ov]e5kom/ig zull5 gevormd word52 en #b4 de we9ige woord51 wi] vorm door het ,gebruik &]s bepaald is1 met die regels 9 ov]e5/emm+ te br5g54 ,uit het aangevo]de to* moet niet sle*ts de onmogelijkheid geblek5 zijn van dit te v]mijd51 ma> ook ev5ze] de w5s*elijkheid1 dat er e5maal e5 e9de kome aan de be/a&e wanorde 9 het /uk d] compositie1 en dat m5 da>bij duidelijk bewu/e v]/&ige beg9sel5 volge4 ,wij voor ons t5 m9/e rek55 ons v]pli*t da>na> te /rev54 #agg4 ,het is duidelijk1 dat de ,spell+ ook bij het /ell5 van zulke regels1 al?ans 9 de e]/e plaats1 behoort te w]k te gaan na> dezelfde beg9sel51 die bij het s*rijv5 d] grondwoord5 geld51 voor zoov]re die hi] van toepass+ kunn5 zijn4 ,de ,regels d] ,gelijkvormigheid 7 #di7 en d] ,afleid+ 7 #ed7 bepal5 d5 vorm d] te v]b9d5 woord51 do* zwijg5 natuurlijk van de v]b9d+slett]s2 en da> m5 geheel van de ond]/ell+ uitgaat1 dat de ,uitspraak niet besli/1 zull5 voornamelijk de ,analogie 7 #ei7 en de ,welluid5dheid 7 #fb7 moet5 g]aadpleegd word54 ,9 n opzi*t zal m5 g5oodzaakt zijn van de aang5om5 gewone beg9sel5 af te wijk53 aan het ,gebruik zull5 hi] aan de e5e zijde m9d]1 aan de &]e me] re*t5 moet5 toegek5d word54 ,n]g5s _h dit vrij] spel dan 9 het /uk d] compositie1 wa> zoovele v]s*ill5de beg9sel5 gold51 en aanleid+ gav5 om de mee/ uite5loop5de ri*t+5 aan te nem54 ,zal er e5ige regelmaat 9 het s*rijv5 d] sam5/ell+5 be/aan1 dan zal m5 soms van het ,gebruik moet5 afwijk51 zond] te kunn5 bewijz5 dat het vol/rekt v]ke]d is1 t]wijl m5 het 9 &]e gevall5 zal moet5 e]bi$ig51 (s*oon het moeilijk kan g]e*tva>digd word52 v]gel4 hi] #ff4 ,zoo is de spell+ z$ele] en /]rekunde op zi* zelve geheel wettig1 als e5e sam5/ell+ met d5 /amvorm z$e en /]re2 ma> de ,analogie en de h$5daags*e ri*t+ d] taal eis*5 z$5le] en /]r5kunde2 hi] kunn5 wij het ,gebruik niet lang] lat5 geld54 ,da>5teg5 zijn de gewone vorm5 ei]dop1 ei]s*aal 7bij ,kiliaan nog ey-dop1 ey-s*ale7 v]ke]d1 en het me]v\d door niets go$ te mak52 do* wie zal nu eidop1 eis*aal will5 ges*rev5 zi58 #agh4 ,da> de bemoei+5 d] ,spell+ zi* niet v]d] behoev5 uit te /rekk5 dan tot die v]b9d+slett]s1 die 9 de uitspraak niet duidelijk word5 gehoord1 is het kla>1 dat alle ond]zoek+5 zi* hi] bepal5 tot de n en de s4 ,m5 kan alle5 onzek] zijn1 ( e5e toonlooze e al ( niet door n gevolgd1 en ( e5e s ( z1 wa>m$e het twe$e lid beg9t1 al ( niet door e5e s wordt voorafgegaan2 b4v4 ( m5 konijn5- ( konijneha>1 dorps- ( dorp-s*uit1 e5igs- ( e5ig-z9s te s*rijv5 heeft4 ,omtr5t de ov]ige lett]s1 ov] het al ( niet aanwezig zijn van e en er1 en van s1 niet door s ( z gevolgd1 besli/ de ,uitspraak4 ,t5 e9de ond] de duiz5d5 sam5ge/elde woord5 niet geheel 9 d5 bl9de rond te ta/51 zal het di5/ig zijn vooraf na te gaan1 ond] welke soort van sam5/ell+5 de v]melde onzek]h$5 word5 aangetr(f54 ,bij dat ond]zoek zull5 wij het veilig/ te w]k gaan1 indi5 wij a*t]e5volg5s die woordsoort5 uitmon/]51 bij welke e5e inlass*+ van v]b9d+slett]s niet d5kba> is1 ( 9 elk geval v]ke]d z\ wez54 ,da> de v]b9d+slett]s /e$s f w]kelijk uitgang5 van het e]/e lid zijn1 f als zoodanig word5 aangem]kt1 zal m5 de sam5/ell+5 na> de natuur van het e]/e lid 9 soort5 ( klass5 moet5 ond]s*eid54 ,alle5 e5 voegwoord kan niet het e]/e lid e5] sam5/ell+ uitmak52 alle &]e r$$eel51 zelfs het lidwoord van bepaaldheid1 b4v4 9 dewijl1 en de tuss*5w]psels ei en he 9 eilaas en helaas1 tr$5 als e]/e l$5 van composita op4 ,voor zoov]re e*t] de sam5/ell+5 met onv]buigb>e woord5 beg9n51 is het duidelijk1 dat er ge5e sprake van v]b9d+slett]s kan wez54 ,imm]s v]mits deze lett]s /e$s w]kelijke ( gewa&e buig+suitgang5 zijn1 ontbrak bij de woord51 die met indecl9abilia1 met bijwoord51 voorzetsels ( tuss*5w]psels beg9n51 de aanleid+ tot het aanwezig zijn ( tot het ont/aan van v]b9d+slett]s geheel en al4 ,m5 treft er ond] dezulke dan ook ge5e aan1 zelfs niet wa> de welluid5dheid ze z\ kunn5 vord]54 ,m5 s*rijft algeme5 m$e>beid]1 m$erfg5aam1 m$engezet5e1 m$eoorzaak1 m$eitv]kor5e1 wa>9 niem& t] wegnem+ van d5 hiatus e5e n invoegt2 e5e wa>nem+1 die bewij/1 dat ook die v]b9d+slett]s1 die blootelijk voor de welluid5dheid /rekk51 to* na> de analogie d] buig+slett]s ont/aan zijn4 ,de met onv]buigb>e woord5 aanvang5de sam5/ell+5 lev]5 d]halve t5 opzi*te d] v]b9d+slett]s ge5e onzek]h$5 op2 deze zijn dus alle5 d5kba> bij die soort5 van composita1 wi] e]/e lid v]buigba> is4 ,do* ook van deze vall5 t]/ond e5 pa> soort5 weg1 wa>ov] m5 zi* niet v]d] te bekomm]5 heeft4 ,de ho(dgetall5 blijv5 9 de eig5lijke sam5/ell+5 onv]&]d1 en /aan 9 zoov]re gelijk met de onv]buigb>e woord54 ,m5 zegt en s*rijft driew]f1 vi]maal1 vijfhoek1 zeskantig1 driesprong1 ti5tal1 hond]dv\d1 duiz5dv\dig enz4 ,de vorm5 op -en1 als tween1 drien1 vi]5 enz41 kom5 sle*ts alle5/a&e1 nooit 9 sam5/ell+5 voor2 het gewone vi]5deel is e5e v]ba/]de uitspraak voor vi]d$eel4 ,er be/ond dus ook nooit aanleid+ tot het ont/aan e5] v]b9d+s-n1 zelfs niet t5 gevalle d] welluid5dheid1 hi] ev5m9 als bij de indecl9abilia2 m5 zegt tweeoogig en drie>mig1 niet twe5oogig en dri5>mig4 ,de vr\welijke g5itiefvorm op -er tre$t sle*ts voor -lei en -h&e 9 e5]lei1 tweerh&e enz4 en ba>t ge5e twijfel+54 ,van de telwoord5 blijv5 d]halve alle5 die we9ige t] nad]e beh&el+ ov]1 die1 als ge5 en veel1 op de wijze van bijvoeglijke woord5 v]bog5 word54 ,ook de zelf/&ige voornaamwoord5 vall5 buit5 het ond]zoek4 ,van deze komt alle5 zelf als het e]/e lid 9 sam5/ell+5 voor4 ,(s*oon m5 het voorhe5 wel e5s e5e s gaf1 en b4v4 soms zelfsb$rog s*reef1 9 het h$5daags*e gebruik blijft het onv]&]lijk zelf3 zelfbes*uldig+1 zelfv]tr\w51 zelfv]loo*5+ enz4 #agi4 ,uit het aangevo]de volgt1 dat alle twijfela*tige gevall5 moet5 gezo*t word5 ond] woord51 aanvang5de met zelf/&ige naamwoord51 w]kwoord5 ( bijvoeglijke woord51 te wet5 lidwoord51 bijvoeglijke naamwoord51 bijvoeglijke voornaamwoord5 en onbepaalde telwoord54 ,deze wa>nem+ /elt ons 9 /aat om ov] d5 a>d d] v]b9d+s-s en -n te oordel54 ,de n zal a*t] zelf/&ige naamwoord5 f het teek5 moet5 zijn van d5 zwakk5 g5itief1 f dat van het me]v\d2 a*t] bijvoeglijke woord5 e5 naamvalsuitgang2 a*t] w]kwoord5 het teek5 van d5 inf9itief2 f zij zal bloot euphonis* moet5 wez51 wat a*t] all]lei woord51 behalve indecl9abilia1 kan plaats hebb54 ,de s kan a*t] zelf/&ige naamwoord5 d5 g5itief ( het me]v\d a&uid52 a*t] bijvoeglijke woord5 zal zij het teek5 van d5 /]k5 g5itief wez52 f zij zal a*t] beide soort5 als euphonis* zijn te bes*\w52 a*t] /amm5 van w]kwoord5 zal zij sle*ts de laat/g5oemde wa>de kunn5 hebb54 ,beg9n5 wij met het ond]zoek na> ,de inlass*+ d] v]b9d+s-n4 #ahj4 ,uit de vorige vloeit voort1 dat m5 bij het oordeel5 ov] de noodzakelijkheid ( ov]tolligheid d] v]b9d+slett]s vol/rekt noodig heeft te wet51 tot welke soort van woord5 het e]/e lid behoort4 ,9 de mee/e gevall5 is dit niet moeilijk te bepal54 ,e5 w]kwoord1 al /aat het 9 d5 /amvorm1 laat zi* door zijne beteek5is 9 d5 regel duidelijk g5oeg ond]k5n52 do* sub/antiev5 en adjectiev5 zijn niet altijd zoo gemakkelijk te ond]s*eid54 ,met "n is dit het geval met de /(felijke bijvoeglijke naamwoord5 en de zelf/&ige1 wa>van zij gevormd zijn door aanhe*t+ van het a*t]voegsel -en1 welks n 9 het dagelijks* lev5 zeld5 duidelijk uitgesprok51 ma> mee/al geheel ond]drukt wordt4 ,dit maakt1 dat m5 op het gehoor af niet kan ond]s*eid51 ( m5 9 sam5/ell+5 met zelf/&ige naamwoord5 ( met /(felijke adjectiev5 te do5 heeft2 ( m5 b4v4 t>w5- ( t>webrood1 rij/5- ( rij/ebrij moet s*rijv54 ,da> de uitspraak hi] niet besli/1 en de beteek5is1 opp]vlakkig bes*\wd1 beide s*rijfwijz5 s*ijnt te wettig51 zal de analogie moet5 g]aadpleegd word54 ,m5 heeft te vrag51 ( er &]e sam5/ell+5 be/aan1 wa>van het e]/e lid /ellig en buit5 all5 twijfel e5 /(felijk bijvoeglijk naamwoord is4 ,bij ond]zoek blijkt1 dat er ge5 enkel zoodanig woord is te v9d51 ma> integ5deel e5 aantal1 wa>9 het e]/e lid uit e5 zelf/&ig naamwoord be/aat1 dat de plaats bekle$t van e5 /(felijk bijvoeglijk naamw41 ( al?ans hetzelfde uitdrukt4 ,zoo spreekt m5 van blik-1 h\t-1 ijz]-1 kop]- en t9w>52 van h\t-1 ijz]-1 kop]- en zilv]w]k2 van g\d-1 ijz]-1 kop]- en zilv]draad2 van g\d- en zilv]lak52 van g\dguld5s en zilv]geld2 van /rooho$52 van /e5- en suik]go$2 van plei/]beeld52 van /e5- en z&weg52 van /e5rots51 /roodak5 en turfmur52 van am&elta>t51 hon+koek5 en pep]koek2 t]wijl er ge5 enkel compositum met g\d51 zilv]5 enz4 is aan te wijz54 ,hi]uit blijkt duidelijk g5oeg1 dat onze taal ge5e sam5/ell+5 met /(felijke bijvoeglijke naamwoord5 k5t4 ,dit liet zi* re$s a priori voorzi54 ,het ,n$]l&s* to*1 (s*oon zooze] als e5ige taal het v]mog5 bezitt5de om sam5 te /ell51 maakt ev5wel van dat v]mog5 sle*ts met tact en wijze spa>zaamheid gebruik4 ,het vormt ge5e sam5/ell+51 wa>aan ge5e behoefte is2 het koppelt da>om ook ge5 adjectief aan het volg5de sub/antief1 wanne] er ge5 nieuw begrip ont/aat1 v]s*ill5de van dat1 wat de woord5 onv]e5igd re$s z\d5 uitdrukk54 ,composita als aequatoriaalcirkel1 gymnasiaalond]wijs1 proportionaalpass]1 privaatless5 enz4 zijn g]manism51 ev5 gr( als privaataudi5tie1 privaatlev51 exi/5tiaaloordeel5 en d]gelijke4 ,e5 compositum g\d5horloge kon niet ont/aan1 omdat g\d5 horloge volkom5 hetzelfde uitdrukt4 ,m5 kan d]halve 9 de uitspraak rogg5brood1 t>w5brood enz41 ge5e /(felijke bijvoeglijke naamwoord5 erk5n54 ,het moge wez51 dat roggebrood1 t>webrood enz4 ont/aan zijn door het sam5koppel5 van rogg5 brood1 t>w5 brood enz41 t5 gevolge wa>van sommig5 rogg5brood en zelfs roggembrood uitsprek52 ma> nu de gevoel5s v]deeld zijn1 moet het taaleig5 besliss54 ,het is uit di5 ho(de raadzaam te s*rijv53 boekweitebrood1 g]/ebrood1 roggebrood1 t>webrood1 als sam5/ell+5 met boekweit 7oudtijds boeckweyte71 g]/ 7oudt4 g]/e71 rogge en t>we2 en zoo ook rij/ebrij1 rij/epap1 gelijk hav]brij1 gortpap1 meelpap1 van rij/ 7oudt4 rijs7 met e5e +elas*te e ( te na> het voorbeeld d] ov]ige sam5/ell+51 die mee/al drielett]grepig zijn4 ,wie 9 sommige d] opg5oemde woord5 de n z\ will5 lat5 hoor51 z\ de woord5 moet5 s*eid5 en rogg5 brood1 weit5 pannekoek5 enz4 s*rijv51 dewijl de n zi* ook niet als teek5 van d5 zwakk5 g5itivus laat re*tva>dig51 v]mits de taal de betrekk+ tuss*5 de /( en het da>uit v]va>digde nooit door e5 #b;d5 naamval uitdrukt4 ,da>5teg5 s*rijve m53 boon5brood1 kan5brood1 grutt5brij1 framboz5koekjes1 erwt5soep1 omdat deze gevormd zijn van de me]v\d5 boon51 kan51 grutt51 framboz51 erwt54 ,v]d] volgt hi]uit1 dat m51 van a>d5 vaatw]k en van e5 kun/weg sprek5de1 ov]e5kom/ig het bijna algeme5e gebruik1 a>dew]k en a>debaan zegg5 moet2 niet a>d5w]k1 a>d5baan1 (s*oon deze vorm51 taalkundig nooit te v]d$ig51 wel door e5e ongeoorlo(de sam5koppel+ met a>d5 kunn5 ont/aan zijn4 #aha4 ,indi5 het zek] is1 dat m5 9 die gevall51 wa>9 de z9 desnoods e5 /(felijk bijvoeglijk naamwoord z\ toelat51 met e5 zelf/&ig naamw4 te do5 heeft1 dan lijdt het wel ge5 twijfel1 dat zulks nog veele] het geval is bij woord51 9 wi] beteek5is sle*ts met moeite die van e5 /(felijk bijvoeglijk naamwoord 9 te wr+5 is4 ,9 dit geval v]ke]5 de boomnam51 sam5ge/eld met e5 woord1 dat re$s op zi* zelf e5 boomnaam is1 b4v4 b]keboom1 beukeboom enz4 ,e5 b]keboom is to* wel bezwa>lijk op te vatt5 als e5 b]k5 ( b]k5h\t5 boom1 gelijk/a&e met b]k5 bezem1 b]k5 ro$e4 ,da>om treft m5 9 b]ke-1 beuke-1 d5ne-1 eike-1 elze-1 ess*e-1 ijpe-1 sp>re- en wilgeboom1 wa>9 sommig5 e5e n s*rijv51 ev5go$ als 9 abeel-1 c$]-1 olm-1 palm- en pijnboom1 en 9 l9deboom1 wa>9 nooit e5e n gehoord wordt1 ge5e bijvoeglijke naamwoord5 aan1 ma> de boomnam5 9 hun oud5 vorm b]ke1 beuke1 d5ne1 eike enz41 uit d5 tijd to5 zij1 gelijk l9de nog1 op e uitg+54 ,da> boom 9 b]keboom als het w>e de appositie is van b]k1 en beide l$5 d]halve 9 gelijke betrekk+ /aan1 is de n ook niet als teek5 van d5 zwakk5 g5itief te v]d$ig54 ,de woord5 gr55 en vur51 die 9 onze taal d5 grondvorm miss51 ma> re*t/reeks zijn afgeleid van ,noords*e b5am+5 van d5neboom51 zijn wel /(felijke bijvoegl4 naamwoord52 do* da> de grondvorm5 bij ons onbek5d zijn1 kunn5 zij niet &]s dan als ,n$]l&s*e grondwoord5 bes*\wd word51 die als zoodanig 9 de sam5/ell+ onv]&]lijk zijn4 ,de n a*t] sub/antiev5 als teek5 van d5 zwakk5 g5itief4 #ahb4 ,de n kan als teek5 van d5 g5itief gewettigd s*ijn5 a*t] de sub/antiev5 d] zwakke decl9atie1 dat wil zegg5 a*t] dezulke1 die 9 d5 #b;d5 naamval van het enkelv\d n ( en aannem51 en die zi* voorhe5 ook da>door ond]s*eidd51 dat zij 9 alle naamvall5 van het me]v\d op en uitg+51 t]wijl die d] /]ke decl9atie e ( s aannam54 ,deze zijn1 behalve het onzijdige h>t 7des h>t571 l\t] manlijke p]soonsnam52 te wet5 alle die op e e9dig51 als bode1 erve1 getuige2 de als p]soonsnam5 gebezigde bijvoeglijke naamwoord53 arme1 b$i5de1 bl9de1 g$aagde1 gevang5e1 kreupele1 lamme1 rijke1 ov]/e1 zieke enz41 wa>toe ook die behoor51 welke de e hebb5 afgeworp51 als dwaas 7des dwaz571 gek1 vrek1 zot1 en e9delijk nog graaf1 he]1 m5s*1 paus1 pr9s en vor/1 die voorhe51 op paus na1 insgelijks op e uitg+51 en g$eeltelijk soms nog met e ges*rev5 word51 als grave1 he]e1 m5s*e4 #ahc4 ,de zwakke decl9atie 0 oudtijds veel talrijk] en bevatte niet sle*ts nog &]e manlijke en onzijdige sub/antiev51 die ?ans /]k v]bog5 word51 ma> ook vr\welijke1 die nu alle v]buig+ hebb5 v]lor54 ,tot de manlijke behoord5 nog &]e p]soonsnam51 als h]tog1 jood1 pr(eet1 slaaf1 soldaat2--di]nam5 als aap1 be]1 bul ( bol1 draak1 haan1 haas1 os1 pauw2 en nam5 van lev5looze d+51 als ga>d1 naam1 wil4 ,deze g+5 insgelijks mee/ op de toonlooze e uit3 jode1 pr(ete1 slave1 ape1 b]e1 bolle1 drake1 hane1 hase1 osse1 paeuwe1 ga]de1 "n1 wille enz4 ,ook de onzijdige ooge en oore w]d5 oorspronkelijk zwak v]bog51 t5 gevolge wa>van zij e]/ vr\welijk w]d51 om lat]1 na afw]p+ d] e1 tot het onzijdige gesla*t t]ug te ke]54 ,groot] 0 de klasse d] vr\welijke zwakke sub/antiev51 wa>toe vr\we1 con+9ne1 deure1 e]e1 k]ke1 mane1 sonne e4a4 behoord54 #ahd4 ,de v]buig+ d] g5oemde woord5 v]&]de natuurlijk niet plotsel+ en op e5maal2 zij bleef lang tuss*5 zwak en /]k dobb]51 zoodat m5 zelfs bij e55 en d5zelfd5 s*rijv] nev5s elk&] des pr(eets en des pr(et51 des leeuws en des leeuw51 des osses en des oss51 d] vr\we en d] vr\w51 d] a]de en d] a]d51 d] e]e en d] e]5 enz4 aantreft4 ,het lang/ hield de zwakke vorm /&1 wanne] het rege]5de sub/antief ( e5 &] innig v]bond5 woord op d5 g5itief volgde4 ,zoo lee/ m5 bij dezelfde s*rijv]s3 e5s pr(et5 sone1 des leeuw5 muyl1 des pr(et5 ,j]emia enz41 naa/3 de /emme e5s fell5 leeuws1 ,ahia des pr(eets enz41 wa> de omgeke]de woords*ikk+ plaats heeft4 #ahe4 ,uit con/ructin als de e]/g5oemde1 wa>9 de g5itief vr het behe]s*5de woord /aat1 b4v4 e5s pr(et5 sone1 e5s vor/5 telg1 e5s he]5 kne*t1 des pr9s5 vlag1 e5s bull5 pees1 e5s han5 poot1 e5s leeuw5 muil1 e5s oss5 tong enz41 kond5 li*telijk door koppel+ composita ont/aan1 als pr(et5zoon1 vor/5telg1 he]5kne*t1 pr9s5vlag1 bull5pees1 han5poot1 leeuw5muil1 oss5tong enz42 op dezelfde wijze als ,godszoon1 bokspoot1 hond/&1 wolf%ong] enz4 uit ,gods zoon1 e5s boks poot1 e5s honds t&1 e5s wolfs hong]4 ,zek] is het dat sommige sam5/ell+5 w]kelijk aan zulk e5e koppel+ ha> ont/aan te dank5 hebb51 b4v4 's-,grav5hage1 's-,h]tog5bos*1 ,mijns-,he]5l&1 e]5prijs 7naam e5] plant72 het afgekorte lidwoord 's 7voor des71 het voornaamw4 mijns en het gemis van het me]v4 van e] ( e]e /ell5 zulks buit5 twijfel4 ,m5 mag dus veilig aannem51 dat t5 m9/e e5ige d] bov5g5oemde1 miss*i5 alle1 en nog vele &]e koppel+5 enkelv\dige g5itiev5 bevatt54 ,do* ev5 zek] is het1 dat m5 da>bij1 behalve bij eig5nam51 gelijk de bov5g5oemde van lidwoord5 ( voornaamwoord5 v]gezeld1 ?ans niet me] aan e5 twe$5 naamval d5kt2 de uitspraak d] mee/ gebruikelijke woord5 le]t zulks duidelijk4 ,m5 zegt to* algeme5 zond] n3 bullepees1 hanekam1 hanepoot1 haneve]1 hazesprong1 ossetong1 pauweve]2 niet bull5pees1 han5kam enz41 (s*oon m5 da>nev5s wel degelijk van bokspoot51 hond/&51 lamsb\t51 ram%or5s en ar5dsneuz5 spreekt1 wa>9 ontwijfelba> de /]ke g5itivus gehoord wordt4 ,de oorzaak is kla>blijkelijk da>9 geleg51 dat de zwakke g5itiev5 zeldzaam geword5 en uit de omgang/aal geheel v]bann5 zijn1 en nu alle5 nog 9 hoog]5 /ijl word5 gebezigd4 ,het is e5 gevolg van de ri*t+1 die onze taal 9 de laat/e eeuw5 heeft g5om54 ,de zwakke g5itief leeft niet me] 9 het bewu/zijn des volks1 hij is v]\d]d2 de /]ke heeft zijne plaats +5om5 op we9ige uitzond]+5 na1 die tot d5 deftig5 /ijl behoor51 welke ga>ne e5igsz9s v]\d]de uitdrukk+5 bezigt4 ,er /aat e5e &]e ri*t+ teg5ov]1 namelijk het to5em5 d] n van het me]v\d4 ,9 het ,middeln$]l&s* e9digd5 alle /]ke sub/antiev5 9 het me]v\d sle*ts op e5e e3 honde1 h&e enz41 ?ans alle op en4 ,9 de #ag;de eeuw nog g+5 de gesub/antive]de adjectiev51 als arme1 rijke enz41 9 het me]v\d op e uit1 ?ans insgelijks op en3 de arm5 enz4 ,de n van het me]v\d is dus toeg5om51 na>mate die van d5 zwakk5 g5itief v]m9d]d is4 ,aan de v]e5igde w]k+ d] beide ri*t+5 is het toe te s*rijv51 dat m5 de n 9 de composita niet me] als het teek5 van d5 g5itief1 ma> als d5 uitgang van het me]v\d aanm]kt4 ,duidelijk blijkt zulks uit die sam5/ell+51 wa>9 het e]/e lid e5 vroeg] zwak v]bog5 sub/antief is1 die dus de n behoord5 te hebb51 ma> ze door s hebb5 v]vang51 als3 naamsv]wissel+1 wilskra*t1 h>t/o*t1 h>tsvri5d91 e]%alve1 maansv]dui/]+1 vr\wsp]soon1 zonsond]gang enz4 ,neemt m5 hi]bij 9 aanm]k+1 dat1 nietteg5/a&e alle vr\welijke woord5 ?ans onv]bog5 blijv51 er to* 9 composita e5 groot aantal word5 aangetr(f51 wa>9 s de betrekk+ van d5 g5itief uitdrukt1 als 9 deugdsbetra*t+1 kra*tsontwikkel+1 liefdesv]kl>+1 /adspoort1 vri5ds*apsbetuig+1 wa>heidsliefde1 zielsv]driet1 zu9igheidsmaatregel2 en dat er vol/rekt ge5e sam5/ell+5 als deur5po/1 k]k5tor51 man5s*ijn1 /$5poort1 zonn5/raal enz4 be/aan1 (s*oon m5 da>9 met re*t de n van d5 #b;d5 naamval z\ v]wa*t51 dan moet m5 wel besluit51 dat de taal 9 sam5/ell+5 ge5e n me] als teek5 van d5 #b;d5 naamval bes*\wt4 ,ma> dan z\ het ook e5e misk5n+ van h>e ges*i$5is wez51 indi5 m5 ?ans nog 9 composita e5e twijfela*tige n wilde s*rijv51 alle5 op grond1 dat zij de betrekk+ van e5 enkelv\dig5 g5itivus moe/ a&uid54 #ahf4 ,uit het aangevo]de volgt1 dat de sam5/ell+5 met het enkelv\dige h>t ge5e n behoor5 te hebb54 ,m5 zegt algeme53 h>t$iefje1 h>tele$1 h>telu/2 en de woord5 h>t/o*t en h>tsvri5d9 bewijz5 vold+5d1 dat m5 zelfs bij dit woord1 (s*oon het w]kelijk nog zwak v]bog5 wordt1 9 composita niet me] aan d5 zwakk5 g5itief d5kt4 ,da>om is h>tew5s* de e5ige ?ans consequ5te vorm1 hoewel m5 nu en dan nog wel h>t5w5s* gespeld ziet4 ,de vorm5 met h>t5- v]wekk5 k5nelijk de g$a*te aan e5 me]v\d1 gelijk b4v4 h>t5aas1 h>t5he] 9 het ka>tspel4 #ahg4 ,do* alhoewel het zek] is1 dat de taal ?ans het invoeg5 e5] twijfela*tige n niet wettigt1 indi5 er 9 het geheel ge5 &]e grond voor be/aat dan het uitdrukk5 van e5 g5itief1 die niet me] gevoeld wordt1 ev5 zek] is het1 dat zij die invoeg+ niet v]bi$t1 wanne] da>voor &]e r$55 aan te vo]5 zijn4 ,9 ge5 geval zal iem& de n will5 miss5 9 's-,grav5deel1 's-,grav5hage1 's-,he]5b]g1 's-,h]tog5bos*1 ,mijns-,he]5l& en d]gelijke nam51 9 welke h>e beteek5is t5 gevolge d] voorafga&e g5itiev5 's en mijns duidelijk wordt gevoeld4 ,ma> er zijn ook &]e gevall51 wa>9 m5 e5e n zal will5 s*rijv51 (s*oon zij alle5 kan bes*\wd word5 als teek5 van e5 enkelv\dig5 #b;d5 naamval1 wa>van m5 zi* niet duidelijk bewu/ is4 ,er be/aan namelijk e5ige woord5 met dubbele beteek5is1 die 9 de e5e1 9 de oneig5lijke opvatt+1 als teek5 van het me]v\d e5e n eis*51 welke 9 de eig5lijke sle*ts d5 #b;d5 naamval van het enkelv\d kan v]teg5woordig54 ,de ov]dra*telijke opvatt+ di] woord51 dus hun vorm met n1 is de gewone2 de eig5lijke1 die /rikt g5om5 de n z\ kunn5 miss51 komt uit h>5 a>d sle*ts hoog/ zeld5 voor1 t]wijl het voor de duidelijkheid onv]s*illig is en dus nutteloos en spitsvondig z\ zijn de beide opvatt+5 door v]s*il 9 spell+ te ond]s*eid54 ,da> nu de n 9 de b$oelde woord5 als teek5 van d5 zwakk5 g5itief grammatis* volkom5 g]e*tva>digd is1 zoo hebb5 da> de ,analogie en het 9 #fg aangem]kte volle kra*t4 ,zie ov] deze woord5 b5$5 #aid4 ,kan de ho$anigheid van teek5 van d5 zwakk5 g5itief e5e voldo5de r$5 zijn om e5e n te s*rijv51 wa> de ,analogie da>voor pleit2 zij is ge5 voldo5de grond voor ha> beh\d1 wa> de ,analogie ha> v]w]pt4 ,dit is het geval bij e]5prijs als plantnaam4 ,het is wel niet d5kba>1 dat m5 de plant 7v]onica7 zal v]w>r5 met e5 e]eprijs als e]bewijs2 de ond]s*eid+ door de spell+ is dus vol/rekt nutteloos en da>om af te keur54 ,wij s*rijv5 uit di5 ho(de e]eprijs zond] n 9 de beide opvatt+5 van het woord1 na> analogie van e]eboog1 e]elid1 e]eplaats1 e]epoort1 e]epo/1 e]ezetel enz4 ,de n a*t] sub/antiev5 als het teek5 van het me]v\d4 #ahh4 ,da> 9 eig5lijke sam5/ell+5 het e]/e lid oorspronkelijk 9 d5 /amvorm1 dus no* 9 het enkelv\d no* 9 het me]v\d voorkwam1 behoor5 alle sam5/ell+5 met e5 me]v\dig e]/e lid noodw5dig tot de nieuw]e tijd54 ,doordi5 er nu e5 aantal composita gevond5 word51 die e5 me]v\d ond]/ell51 ma> wi] e]/e lid desniettem9 enkelv\dig is1 b4v4 gewe]mak]1 pijlkok]1 patroontas*1 wee%uis enz41 heeft m5 wel e5s getwijfeld aan het be/aan van eig5lijke sam5/ell+51 wi] e]/e lid me]v\dig is4 ,er word5 er ev5wel g5oeg gevond51 die niet twijfela*tig zijn4 ,niem& to* d5kt er aan1 9 plaats van k9d]s*ooltje1 kalv]liefde1 ei]korf1 rad]w]k1 lucif]sdoosje1 huisjesmelk]1 meisjesgek1 sig>5kok]1 krankz9nig5ge/i*t enz41 k9ds*ooltje1 eikorf enz4 te zegg5 en te s*rijv52 en to*1 -er duidt /e$s1 en de s en en duid5 9 de g5oemde woord5 onteg5zeglijk het me]v\d aan4 ,het aanwezig zijn van sam5/ell+5 met e5 me]v\d1 die voorhe5 onmogelijk w>51 en die mee/al e]/ 9 de jong/e tijd5 gevormd zijn1 bewij/--wat 9 zoovele &]e opzi*t5 blijkt--dat de taal ook bij het sam5/ell5 al me] en me] het begrip op d5 voorgrond s*uift1 en de duidelijkheid wil bevord]51 al kan zulks ook sle*ts ges*i$5 met op(f]+ d] oud]e vorm5 en taalregels4 ,m5 heeft hi]9 e5 w5k te zi51 di5 m5 bij het kiez5 tuss*5 v]s*ill5de s*rijfwijz5 moet gehoorzam51 ook dan zelfs1 wanne] het ,gebruik 9 e5 enkel geval /ellig nog het oud]e voortrekt4 ,wij nem5 da>om als regel aan1 dat die sam5/ell+51 eig5lijke zo[el als koppel+51 wi] e]/e lid noodw5dig als de a&uid+ e5] veelheid moet opgevat word51 9 twijfela*tige gevall5 d5 me]v\dsvorm v]eis*51 dat wil zegg51 a*t] de toonlooze e e5e n als teek5 van het me]v\d moet5 hebb54 ,wij s*rijv5 volg5s dat beg9sel met e5e n3 bess5sap1 biez5ki/je1 boek5ka/1 boek5rek1 boek5/alletje1 briev5be/ell]1 briev5po/1 brill5slijp]1 broek5/( 7en broek/(71 d5n5w\d1 diev5b5de1 druiv5nat1 druiv5tros1 duit5dief1 duiv5til1 e5d5kooi1 eik5bos*1 engel5koor1 gort5tell]1 grapp5mak]1 han5geve*t1 held5s*a>1 hemd5l9n51 h]t5kamp1 ho$5mak]1 ijp5laan1 jod5buurt1 kle]5mak] 7en kle]mak]71 koek5bakk]1 k\s5wev]1 m&5mak]1 mess5mak]1 mugg5zift]1 pott5bakk]1 pott5ka/1 pruik5mak]1 roz5krans1 sig>5fabriek1 sn>5speeltuig1 /oel5draai]1 /okk5kne*t1 woord5boek1 woord5lij/ enz41 omdat bij die woord5 /e$s aan e5e veelheid wordt g$a*t1 en b4v4 e5e ka/1 wa>91 ond] &]e d+51 n boek wordt geborg51 ge5e boeke- no* boek5ka/ heet1 no* e5 gr(smid1 die voor eig5 gebruik e5 mes v]va>digt1 di5t5gevolge e5 messe- ( mess5mak] wordt4 ,de mee/e d] opg5oemde woord5 word5 tr\w5s algeme5 met e5e n gespeld2 er kan ge5e r$5 be/aan om voor dieg5e1 die m5 gewoonlijk &]s s*rijft1 e5e uitzond]+ te mak54 ,ond] de opg5oemde woord5 zull5 die op -mak] 7-mak]ij7 en d]gelijke d5 mee/5 aan/oot gev54 ,m5 ziet ze op ui?angbord5 en 9 &]e ops*rift5 doorgaans1 hoewel met l(felijke uitzond]+51 zond] n ges*rev54 ,wanne] m5 e*t] 9 aanm]k+ neemt1 dat die spell+ f dagteek5t uit d5 tijd1 to5 de woord5 d] /]ke decl9atie 9 het me]v\d nog op e uitg+51 e5 gebruik dat feitelijk afges*aft is2 f dat zij e5 gevolg is van het ond]drukk5 d] n 9 de uitspraak1 hetge5 sle*ts misbruik kan heet52 ma> dat de e 9 v]reweg de mee/e gevall5 niet &]s dan als het teek5 van het me]v\d kan bes*\wd word53 dan is het rationeel die spell+ te volg51 welke de taal s$]t e5 pa> eeuw5 buit5 de sam5/ell+ als regel heeft aang5om54 #ahi4 ,+evolge dit beg9sel s*rijv5 wij1 teg5 het algeme5e gebruik aan1 z$5kunde1 z$5le]1 /]r5kunde met d5 me]v\dsvorm4 ,(s*oon de vorm5 z$ele] en /]rekunde v]d$igd kunn5 word5 als eig5lijke sam5/ell+5 met z$e en /]re 9 d5 /amvorm1 en dus gelijk/a&e met di]kunde1 boekv]trek enz41 z\d5 wij me55 de nieuw]e ri*t+ 9 de taal te misk5n51 indi5 wij hi]1 het ,gebruik volg5de1 het e5v\dige1 bij di]kunde1 wee%uis en d]gelijke niet1 ma> hi] ze] go$ aanw5db>e middel v]smaadd51 om aan het woord d5 vorm te gev51 die ?ans v]eis*t wordt1 en di5 m5 /ellig kiez5 z\1 indi5 het woord niet re$s be/ond1 ma> nog e]/ gevormd moe/ word52 gelijk blijkt uit de jong]e woord5 plant5kunde1 volk5kunde1 w>5k5nis4 ,deze regel1 hoeze] ook s*ijnba> algeme51 neemt no*tans niet alle ongelijkheid weg2 er blijv5 naa/ de g5oemde en d]gelijke woord5 e5 aantal be/aan1 wi] e]/e lid wel altijd d5 enkelv\dig5 vorm zal beh\d51 b4v4 hoefsmid1 gewe]mak]1 pijlkok]1 zwa>dveg] enz4 ,bepaaldelijk behoor5 hi]toe alle1 die op de toonlooze lett]grep5 -el1 -em1 -en en -er uitgaan1 als3 ketelboet]1 orgelmak]1 bezemb9d]1 wag5mak]1 leug5di*t]1 ank]smid1 spijk]fabriek4 ,wie z\ deze en d]gelijke woord51 wi] vorm tr\w5s door de uitspraak niet twijfela*tig gelat5 wordt1 9 gew]5mak]1 zwa>d5veg]1 ketelsboet] enz41 will5 v]&]d hebb58 ,hoev5smid1 hoewel het woord e5 me]v\d ond]/elt1 z\ het begrip vooral niet bet] uitdrukk5 dan hoefsmid4 #aij4 ,van e5 aantal woord5 is het niet twijfela*tig1 dat het e]/e lid enkelv\dig g$a*t wordt1 b4v4 bijleman 7sappeur71 bakkeba>d1 brilleglas1 bruggegeld1 druivepit1 galgebrok1 h]tebee/1 lampeglas1 messes*e$e1 mollevel1 not$op1 pruime/e51 ruggem]g1 slipp$rag]1 spillebe51 t9negiet]1 enz4--,dezulke bekom5 natuurlijk ge5e n1 t5zij deze door de euphonie t] v]mijd+ van d5 hiatus geis*t wordt1 b4v4 geit5oog1 ganz5ei1 brill5huisje enz41 wa>van b5$54 #aia4 ,uit de twee vorige volgt1 dat vele sub/antiev5 als e]/e l$5 van composita /ellig nu e5s 9 het enkelv\d1 dan e5s 9 het me]v\d behoor5 te /aan2 zoo b4v4 pa>d 9 pa>dekop1 pa>de/a>t1 en pa>d5m>kt1 pa>d5koop]4 ,niet altijd e*t] ligt het ev5 kla> voor oog51 welke vorm v]eis*t wordt1 v]mits niet zeld5 zo[el het enkel- als het me]v\d d5kba> is4 ,heeft m5 b4v4 kurketrekk] ( kurk5trekk] te s*rijv58 is het e5 w]ktuig om telk5s sle*ts de kurk van ne fles*1 ( om de kurk5 van alle voorkom5de fless*5 te trekk58 ,zulke vrag51 wa>op de beteek5is ge5 besliss5d antwoord gev5 kan1 do5 zi* vele voor2 hoe de spell+ van zulke woord5 9 te ri*t58 ,wij me55 hi] twee ho(dgevall5 te moet5 ond]s*eid53 het woord 9 quae/ie kan 9 dagelijks* gebruik zijn1 en zijn vorm om zoo te zegg5 nag5oeg va//aan2 het kan ook tot de me] zeldzaam voorkom5de behoor54 ,9 het laat/e geval is de spell+ doorgaans nog dobb]5d1 en kan m5 dus vrij] h&el5 en de beg9sel5 onbes*roomd toepass52 9 het e]/e is m5 m9d] vrij en half g5oodzaakt de spell+1 zooveel zond] v]zak+ van beg9sel5 mogelijk is1 met het ,gebruik 9 ov]e5/emm+ te lat54 ,om die r$55 me55 wij het volg5de 9 het oog te moet5 h\d53 #aib4 ,aan woord51 het dagelijks* lev5 en de hui%\d+ betreff5de1 die elk oog5blik 9 i$]s mond kom51 zet e5e nooit ( zeld5 uitgesprok5 n e5 voorkom5 van deftigheid en /ijfheid bij1 /rijdig met hunne beteek5is4 ,om die r$5 me55 wij de invoeg+ d] n 9 zoodanige woord5 zooveel mogelijk te moet5 v]mijd51 en het enkelv\d te erk5n51 wa> de beteek5is zulks ma> e5igsz9s toelaat4 ,zoo s*rijv5 wij b4v4 fless*ebakje1 omdat het telk5s voor sle*ts ne fles* di5t1 en om d]gelijke r$5 ook3 hondekett+1 kurketrekk]1 kurketang1 p5nemes1 pijp$op1 pijpewroet]1 pruikebol1 mutsebol1 ho$$oos enz4 ,wa> het enkelv\d e*t] geheel teg5 de natuurlijke opvatt+ /rijdt1 geloov5 wij d5 me]v\dsvorm ook bij zulke dagelijks*e woord5 te moet5 aannem51 en b4v4 fless*5rek1 kurk5m&je1 p5n5kok]1 naald5kok]1 speld5kuss51 mess5m&je1 pijp5lade1 pijp5m&je enz4 te s*rijv54 ,m5 moge deze ond]s*eid+ spitsvondig noem51 9 de ,spell+1 zal zij niet geheel beg9selloos en willekeurig zijn1 is m5 niet zeld5 g$wong5 ond]s*eid+5 9 het oog te h\d51 die op zi* zelve ge5e ( sle*ts g]+e wa>de hebb52 v]gelijk #fg4 ,wij a>zel5 hi] te m9d] op de bes*rev5e wijze te w]k te gaan1 da> wij 9 dez5 voorgang]s hebb5 9 de ,frans*e grammatici1 die bij composita op gelijke wijze h&el51 en die1 voor zoov]re ons bek5d is1 ge5e afkeur+ hebb5 ond]vond54 ,m5 d5ke hi] aan het v]s*il 9 de spell+ van *auffe-lit1 porte-b\gie1 tire-balle1 tire-b\*on1 s]re-tte enz41 en van *auffe-pi$s1 essuie-ma9s1 porte-clefs1 tire-bottes1 s]re-papi]s enz4 #aic4 ,9 sommige gevall51 wa>9 de beteek5is /rikt g5om5 de beide getall5 toelaat1 wil het ,gebruik d5 me]v\dsvorm4 ,dit heeft plaats bij sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 p]soonsnaam is1 die zek]5 /& 9 de maats*appij uitdrukt1 als3 bo]1 he]1 slaaf1 vr\w en d]gelijke4 ,(s*oon e5 bo]5zoon de zoon is van n5 bo]1 e5e soldat5monte]+ de monte]+ van n5 soldaat1 e5e vr\w5muts de muts van ne vr\w1 s*rijft m5 to* deze woord5 /e$s met e5e n4 ,ev5ze] zegt en s*rijft m5 nag5oeg algeme53 bod5loon1 bo]5b$rijf1 bo]5do*t]1 bo]5h(/$e1 bo]5won+1 he]5di5/1 he]5huis1 he]5kne*t1 held5>m1 held5daad1 held5mo$1 maagd5h>t1 maagd5s*5n]1 matroz5ho$1 matroz5li$1 matroz5pak1 meid5di5/1 meid5dra*t1 slav5a>d1 slav5>beid1 slav5di5/1 slav5w]k1 soldat5k9d1 soldat5vr\w1 /ud5t5hav]1 /ud5t5li$1 vor/5kroon1 vor/5telg1 vor/5zoon1 vr\w5h&1 vr\w5hemd1 vr\w5kle$1 vr\w5rok enz4 ,k5nelijk d5kt m5 hi]bij aan het me]v\d1 aan d5 geheel5 /&1 door het me]v\dige e]/e lid v]teg5woordigd4 ,bo]5won+ wordt opgevat als won+1 gelijk iem& uit d5 bo]5/& bewoont2 vr\w5rok als rok1 gelijk de vr\w5 drag54 ,m5s*5blo$1 vor/5telg mog5 oorspronkelijk beteek5d hebb53 blo$ van e5 m5s*1 telg ( k9d van e5 vor/1 ?ans word5 die uitdrukk+5 opgevat als blo$ van e5 individu van het g5us m5s*51 als telg van e5 gesla*t van vor/54--,ongetwijfeld heeft de v]buig+ tot de ve/ig+ van dit gebruik m$egew]kt4 ,de g5oemde woord5 to* vorm5 hun me]v\d uitsluit5d met en1 zoodat de s het me]v\d 9 die sam5/ell+5 niet v]teg5woordig5 kan4 ,da>5teg5 nem5 dezulke1 die hun me]v\d f alle5 met s f met s en en beide vorm51 als3 jong5--jong5s1 kok--koks1 meisje--meisjes1 kne*t--kne*ts en kne*t51 man--mans en mann51 (fici]--(fici]s en (fici]51 smid--smids en sm$5 enz41 9 zulke sam5/ell+5 doorgaans de s aan3 jong5spak1 jong5sw]k1 kne*tsdi5/1 kne*tslivrei1 koksmaat1 koksw]k1 kuip]samba*t1 kuip]sboor1 man%&1 mansrok1 meisjeskle]51 meisjes/em1 (fici]sepaulet1 (fici]suni=m1 s]geantsvr\w1 smidskne*t1 smidsw]k1 smidsw9kel enz4 a4 ,zulke sam5/ell+5 met s behoor5 veelal tot d5 dagelijks*5 /ijl4 ,komt e5 woord alle5 9 me] deftig5 /ijl voor1 dan heeft het e]/e lid d5 me]v\dsvorm op en1 als3 mann5mo$1 (fici]5e]1 kne*t5a>d4 ,op grond dez] wa>nem+ /ell5 wij ons d5 volg5d5 regel3 ,de sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 e5- ( tweelett]grepige p]soonsnaam is1 die zijn me]v\d uitsluit5d met en vormt1 hebb5 het e]/e lid 9 d5 me]v\dsvorm1 zoodra het begrip de voor/ell+ van veelheid sle*ts toelaat1 d4i4 zoodra het e]/e lid g$a*t kan word5 d5 geheel5 /& te v]teg5woordig54 ,volg5s dez5 regel s*rijv5 wij ook3 bo]9n5jak1 -muts1 gekk5praat 7praat zooals die van gekk571 maagd5palm1 maagd5was1 bo]5-1 he]5-1 pr9sess5boon51 pr9sess5bi] enz41 (s*oon het ,gebruik hi] soms dobb]t ( zelfs het omgeke]de wil4 b4 ,de regel bevat twee bep]k+54 ,hij sluit voore]/ de woord5 van me] dan twee lett]grep5 uit1 als3 jongel+1 kweekel+1 kom$iant1 muzikant1 pr$ikant en d]gelijke1 (s*oon zij hun me]v\d door a*t]voeg+ van en mak54 ,m5 zegt niet3 jongel+5droom51 jongel+5j>51 kom$iant5vr\w1 pr$ikant5ko/uum1 pr$ikant5zoon1 ma> met s3 kom$iantsvr\w1 pr$ikantsko/uum1 pr$ikantszoon enz4 ,blijkba> is het de ,welluid5dheid1 die noodelooze lange sam5/ell+5 afkeurt1 ma> die het me]v\d sle*ts toelaat1 wa> het onv]mijdelijk is1 b4v4 bij kom$iant5troep1 pr$ikant5v]e5ig+ en d]gelijke4 ,m5 zegt zelfs jongel+sv]e5ig+1 (s*oon jongel+5v]e5ig+ z\ te v]kiez5 zijn4 ,zie hi] #agc4 ,alle5 de me]lett]grepige vr\w5nam5 op -91 als kon+91 h]tog91 mak5 uitzond]+54 ,zij volg5 de analogie van bo]93 kon+9n5kroon enz4 c4 ,de twe$e bep]k+ is uitg$rukt 9 de woord53 zoodra het begrip de voor/ell+ e5] veelheid toelaat4 ,imm]s1 wa> dit het geval niet is1 is de me]v\dsvorm ook niet 9 gebruik4 ,da>om zegt m5 niet vr\w5p]soon1 ma> vr\wsp]soon4 ,alle5 s*rijve m5 ,lieve-,vr\w5k]k en ,lieve-,vr\w5-b$/roo1 omdat die woord51 (s*oon het begrip van e5 enkelv\d bevatt5de1 voorhe5 na> de zwakke v]buig+ van vr\we gevormd zijn1 en 9 de bes*aafde uitspraak de n1 als teek5 van d5 g5itief1 k5nelijk hebb5 beh\d54 #aid4 ,nag5oeg 9 hetzelfde geval als de woord5 van p]soonsnam51 gevormd1 v]ke]5 sommige sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 manlijke di]naam is4 ,ook deze hebb5 9 sommige gevall5 d5 me]v\dsvorm4 ,het ,gebruik h&elt hi] e*t] m9d] e5p>ig4 ,zoo zegt en s*rijft m5 vrij algeme53 ap5gezi*t1 b]5klauw1 drak5blo$1 elp5be51 leeuw5bek2 do* nooit bull5pees1 han5kam1 han5ve]1 haz5sprong1 katt5kwaad1 koei5kop1 muiz5keutel1 pauw5ve]1 vlooi5beet4 ,/ellig is ook hi] de decl9atie de oorzaak van het be/aan d] n1 want m5 zegt ar5dsneus1 bokspoot1 boksba>d 7plant71 hond/ong 7plant71 hond/&5 7hoekt&571 wolf%ong]1 wolfsklauw 7plant7 enz41 van ar5d1 bok1 hond enz41 welke /e$s tot de /]ke decl9atie behoord hebb54 ,(s*oon het wa>s*ijnlijk is1 dat sommige di] composita met n oorspronkelijk koppel+5 van zwakke enkelv\dige g5itiev5 w>51 zoo kunn5 zij volg5s #ahe ?ans niet me] als zoodanig erk5d word51 ma> is het e5 v]eis*te1 dat m5 t5 m9/e aan het me]v\d d5k5 kan4 ,de s*rijfwijz5 han5kam1 het woord 9 d5 oneig5lijk5 z9 g5om51 moll5poot1 pa>d5/a>t1 zijn dus re$s uit di5 ho(de v]w]pelijk1 omdat de beteek5is het enkelv\d van haan1 mol en pa>d ond]/elt4 ,de mee/e woord51 wa>9 het ,gebruik de n wil1 lat5 tr\w5s ook1 ev5als de composita met p]soonsnam5 7wa>van 9 de vorige 71 ind]daad toe aan het me]v\d te d5k51 en hebb5 da>bij mee/ e5 ov]dra*telijk5 z94 ,zoo beteek5t ap5gezi*t nooit1 imm]s hoog/ zeld51 het gezi*t van e55 aap1 ma> wel het gelaat van e5 m5s*2 het woord kan dus opgevat word5 als gezi*t1 gelijk5de op dat van ap5 9 het algeme54 ,ev5zoo v]/aat m5 door b]5klauw zeld5 d5 klauw van e5 be]1 ma> doorgaans f e5e plant1 f d5 poot van e5 ( &] meubel1 die d5 vorm heeft van e55 klauw zooals die van b]52 door drak5blo$ e5e soort van h>s1 door leeuw5bek e5e bloem4 ,niet alle woord5 e*t] nem5 ov]dra*telijk gebezigd de n aan2 zoo b4v4 niet hanekam 7bloem71 ratte/a>t 7ronde vijl74 ,de oorzak5 van die uitzond]+5 zijn v]s*ill5d4 ,voore]/ is het zek]1 dat #a4 de woord51 wa>a*t] het ,gebruik de n /ellig wil1 manlijk zijn en voorhe5 zwak w]d5 v]bog51 als aap1 be] enz41 zie bov5 #ahc1 wa>door alle vr\welijke en onzijdige1 en ook de voorhe5 /]ke manlijke1 word5 buit5geslot52 en dat #b4 het aanwezig zijn e5] s het teek5 is1 dat e5 woord f /e$s /]k is gewee/1 f dat zijn zwakke vorm 9 v]getelheid is g]aakt4 ,v]volg5s1 dat #c4 de n 9 dagelijks*e1 veel gebruikte woord5 te deftig kl9kt4 ,nem5 wij bij dat alles ook de ,analogie 9 aanm]k+1 dan me55 wij1 9 ov]e5/emm+ met d5 regel voor de sam5/ell+5 met p]soonsnam5 9 de vorige 1 d5 volg5d5 regel te moet5 /ell53 ,sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 manlijke di]naam is1 die ge5e composita met s vormt1 nem5 e5e n als teek5 van het me]v\d aan1 wanne] zij gewoonlijk1 hetzij eig5lijk hetzij ov]dra*telijk1 gebezigd word5 9 e5e beteek5is1 wa>bij m5 aan het geheele gesla*t1 de geheele di]soort1 d5kt4 ,zij beh\d5 de n volg5s #ahg ook wanne] zij--wat zeld5 het geval is--9 e5e eig5lijke opvatt+ voorkom51 wa>9 de n sle*ts als het teek5 van d5 enkelv\dig5 #b;d5 naamval kan bes*\wd word54 ,volg5s dez5 regel s*rijv5 wij3 ap5gezi*t1 ap5kuur1 ap5liefde1 b]5jong1 b]5klauw 7plant1 ( poot van e5 meubel71 drak5blo$ 7h>s71 haz5lip1 haz5mond 7gebrekkige vorm+ van lip ( mond71 haz5slaap1 leeuw5bek 7bloem71 leeuw5kop 7v]si]sel71 leeuw5welp1 /i]5kop 7ho(dig ( nors* m5s*7 enz41 na> analogie van m5s*5k9d1 he]5di5/1 bo]5zoon1 vor/5telg enz4 ,wij beh\d5 die spell+ op grond d] ,analogie ook dan1 wanne] ap5gezi*t1 b]5klauw1 leeuw5kop 9 hunne eig5lijke beteek5is g5om5 word5 voor gezi*t van e5 aap1 klauw van e5 be]1 kop van e5 leeuw1 omdat deze laat/e opvatt+ tot de zeldzame uitzond]+5 behoort4 ,da>5teg5 s*rijv5 wij zond] n3 kattekwaad1 pa>devoet 7gebrekkig gevormde m5s*5voet71 ratte/a>t 7vijl71 omdat kat1 pa>d en rat niet manlijk zijn2--bokkesprong1 mollepoot1 omdat de s van bokspoot en mol%oop v]bi$5 aan de zwakke decl9atie te d5k54 ,zoo ook hanekam 7bloem71 haneve] 7twi/ziek m5s*71 omdat beide woord5 ev5ze] 9 hun eig5lijk5 z9 9 gebruik zijn1 wa>9 zij buit5 alle teg5spraak de al te deftige n hebb5 uitgeworp51 die da>9 sle*ts als het teek5 van d5 enkelv\dig5 #b;d5 naamval1 niet als teek5 van het me]v\d kan bes*\wd word54 ,nag5oeg 9 hetzelfde geval v]ke]t hanepoot51 sle*t s*rift1 (s*oon het woord zeld5 9 eig5lijk5 z9 wordt g5om52 de niet twijfela*tige uitspraak van de ov]ige sam5/ell+5 met haan1 als hanebalk1 hanes*ree1 hanespoor1 hanetr$1 maakt het niet raadzaam 9 hanepoot de ,analogie te v]lat54 ,han5gekraai1 voor gekraai d] gezam5lijke han5 e5] buurt1 v]eis*t1 gelijk i$] gevoelt1 de n van het me]v\d4 ,m5 v]gete vooral niet1 dat het buit5sluit5 d] vr\welijke en onzijdige woord5 ge5e betrekk+ heeft tot die gevall51 wa>9 de n als me]v\dsvorm ( voor de ,welluid5dheid vol/rekt gevord]d wordt2 b4v4 katt5gesla*t1 e5d5kooi1 koei5ha>1 pa>d5ras1 zwijn5a>d enz4 #aie4 ,ev5zoo is het geleg5 met kruidkundige1 dus wet5s*appelijke b5am+51 wa>9 de me]v\dsvorm de natuurlijk/e is4 ,de spell+ van zoodanige woord5 /aat doorgaans niet va/1 zoodat m5 da>bij geheel vrij is 9 zijne keus4 ,b$5kt m5 bov5di51 dat gebrekkige b5am+5 n]g5s aan/ootelijk] zijn dan 9 de wet5s*app51 dan zal m5 niet a>zel5 die vorm5 te kiez51 die de a>d d] zaak v]eis*t4 ,de botanis*e b5am+51 wi] e]/e lid e5 di]naam is1 moet5 9 twee soort5 ond]s*eid5 word53 zij zijn f ov]dra*telijk gebezigde nam5 van li*aamsdeel51 als ganzetong2 f zij gev5 te k5n51 dat de plant 9 de e5e ( &]e1 hetzij wez5lijke1 hetzij gewa&e1 betrekk+ tot e5e di]soort /aat1 als slang5kruid4 ,9 het e]/e geval zal niem& bij e5ig nad5k5 d5 me]v\dsvorm v]kiez51 wanne] deze niet door d5 voorga&5 regel 7 #aid7 voorges*rev5 wordt2 9 het twe$e geval zal i$] di5 als d5 mee/ gepa/5 aanm]k51 dewijl m5 dan k5nelijk het oog heeft op het geheele gesla*t1 niet op e5 enkel individu4 ,da>om s*rijv5 wij3 ganzetong1 ganzevoet1 katte/a>t1 pa>de/a>t1 slangekop enz4 zond] n2 da>5teg5 bigg5kruid1 duiv5k]vel1 e5d5kroos1 geit5blad1 haz5di/el1 katt5doorn1 konijn5blad1 muiz5g]/1 pa>d5bloem1 padd5/oel1 slang5bloem1 slang5wortel enz4 met n4 #aif4 ,e5e afzond]lijke beh&el+ v]di55 de boomnam51 wi] e]/e lid de vru*t a&uidt1 die zij oplev]54 ,beide getall5 zijn hi] te duld51 en het me]v\d s*ijnt het natuurlijk/e4 ,die woord5 behoor5 e*t] tot de dagelijks*e uitdrukk+51 die 9 elk5 /ijl te pas kom51 ma> veel me] 9 d5 gewon5 dan 9 d5 v]hev552 het bov5 9 #aib aangevo]de is hi] dus van toepass+4 ,de vraag is d]halve1 ( het begrip van het enkelv\d van het e]/e lid met de beteek5is van het geheele woord kan v]e5igd word52 en het antwoord luidt beve/ig5d4 ,m5 zegt3 e5 appel1 e5 abrikoos1 e5 pe]1 e5 p]zik1 e5 blauwe en e5 witte druif enz41 voor appelboom1 abrikozeboom1 p]eboom enz41 da>bij aan de &]s vr\welijke woord5 abrikoos1 pe]1 p]zik enz4 het manlijk gesla*t toek5n5de4 ,m5 kan hi] dus aannem51 dat tuss*5 abrikoos1 appel enz4 en boom dezelfde v]h\d+ be/aat als tuss*5 b]k1 eik enz4 en boom1 9 b]keboom1 eikeboom enz4 7zie bov51 #aha74 ,de spell+ besseboom1 druiveboom1 k]seboom1 kr5teboom1 noteboom1 p]eboom1 pruimeboom1 vijgeboom1 met het enkelv\d van de v]\d]de vorm5 besse1 druive1 k]se1 cor9te1 note1 p]e1 pruime1 vijge1 is dus op zi* zelve bes*\wd gewettigd4 ,m5 zal ha> voor de v]kieslijk/e h\d51 als m5 b$5kt1 dat zij niet alle5 9 ov]e5/emm+ is met de gebruikelijke uitspraak1 ma> ook met de s*rijfwijze van &]e d]gelijke boomnam51 wa> het e]/e lid bov5 all5 twijfel 9 het enkelv\d /aat1 als3 am&elboom1 appelboom1 citro5boom1 dadelboom 7dadelpalm71 granaatboom1 ka/anjeboom1 oranjeboom 7niet ka/anjes- en oranjesboom71 mispelboom1 olijfboom4 ,het enkelv\d is dan ook van\ds1 wel niet de vol/rekt e5ige1 ma> to* de mee/ gebruikelijke vorm gewee/4 ,kiliaan1 hoewel hij pe]e1 pruyme en vijghe opgeeft1 s*rijft pe]boom1 pruymboom1 vijghboom1 en zoo ook k]sseboom1 notboom2 ,plantijn3 k]seboom1 noteboom1 p]eboom1 p]zeboom1 pruymboom1 vijgeboom ( vij*boom1 van het enkelv\dige k]se1 note1 p]e1 p]ze1 pruyme1 vijge4 ,uit het aangevo]de volgt1 dat m5 bij analogie ook rozeboom1 syr+eboom1 tulpeboom enz4 zal behoor5 te spell54 ,imm]s m5 zegt1 van de boom5 sprek5de3 ,hi] /aan roz51 dat is e5 syr+1 enz4 #aig4 ,er zijn ook woord51 wi] beteek5is /ellig niet altijd dezelfde is1 ma> die het e5e oog5blik op e5 enkel-1 het &]e op e5 me]v\d zi51 t]wijl da>bij doorgaans nog e5 d]de geval d5kba> is1 wa>9 m5 aanga&e het w>e getal 9 onzek]heid v]ke]t4 ,e5 voorbeeld zal de zaak opheld]54 ,e5e hoeveelheid vlees* ( l$] kan afkom/ig zijn van n ( me] di]54 ,9 het e]/e geval zal m5 zi* jui/ uitdrukk5 door geitevlees* en s*apel$]1 9 het twe$e door geit5vlees* en s*ap5l$] te s*rijv52 ook kan het geval zi* voordo51 dat m5 aanga&e de h]kom/ 9 het onzek]e is4 ,hoe moet m5 met zoodanige woord5 h&el58 moet m5 hun e5 onv]&]lijk5 vorm toek5n51 ( mag m5 gebruik mak5 van het middel om1 zulks v]kiez5de1 telk5s de jui/e beteek5is aan te duid58 ,wij behoev5 met ons antwoord niet lang v]leg5 te /aan4 ,wa> onzek]heid van het ,gebruik en dobb]+ van de ,spell+ als het w>e vanzelve e5 gemakkelijk middel aan de h& gev5 om jui/heid 9 /ijl te bevord]5 en d5 rijkdom d] taal te v]me]d]51 a*t5 wij ons niet g]e*tigd dat te v]w]p54 ,van zulke woord5 rek55 wij ons v]pli*t d5 dubbel5 vorm te erk5n54 ,do* da>m$e ont/aan de vrag53 hoe moet m5 h&el51 als het getal onzek] is8 en ond] welk5 vorm moet5 zoodanige woord5 9 e5 woord5boek v]meld word58 ,sle*ts 9 we9ige gevall5 zal het moeilijk zijn 9 dez5 te besliss54 ,doorgaans zal het voor de h& ligg51 welke opvatt+ de gewone1 en dus welke spell+ de v]kieslijk/e is4 ,9 gevall5 van onzek]heid zal de mee/ gewone vorm 9 het woord5boek word5 opgegev51 met v]meld+ van d5 bijvorm1 die1 wa> bijzond]e nauwkeurigheid wordt v]eis*t1 d5 s*rijv] buit5di5 t5 di5/e /aat4 ,ook het ond]s*eid tuss*5 dagelijks*e en me] deftige woord5 zal tot de besliss+ kunn5 bijdrag54 ,zoo zal m5 ongetwijfeld bij de hui%\delijke woord5 s*apevlees*1 geitel$]1 aan d5 enkelv\dig5 vorm zond] n de voorkeur gev51 vooral wanne] m5 b$5kt1 dat m5 9 de ov]e5kom/ige woord5 kalfsvlees*1 lamsvlees*1 rundvlees*1 h>tsl$]1 kalfsl$] /ellig het enkelv\d aantreft4 ,da>door wordt e*t] niem& het re*t betwi/ om1 als hij zulks noodig a*t1 s*ap5vlees* te spell54 ,natuurlijk zal m5 omgeke]d te w]k gaan1 wa> de beteek5is gewoonlijk het begrip van het me]v\d m$ebr5gt4 ,zoo zal m5 9 gewone gevall5 aan kipp5loop1 pa>d5/al1 duiv5slag1 zwan5drift enz4 de voorkeur gev5 bov5 kippeloop1 pa>de/al1 al liep er ook ge5e enkele kip 9 d5 loop1 en al w>e de /al ma> voor n pa>d +]i*t4 ,do* wie dit laat/e 9 e5 bijzond] geval vol/rekt wil do5 uitkom51 s*rijve alsdan pa>de/al4 ,het beg9sel1 9 deze door ons aang5om51 hetwelk van woord5 als s*apevlees*1 geitevlees*1 pa>d5/al enz4 e5 dubbel5 vorm toelaat1 is s*ijnba> 9 /rijd met #aid1 wa>9 wij me5d5 de n 9 ap5gezi*t1 b]5klauw enz4 te moet5 s*rijv51 ook dan1 wanne] die woord51 9 hun eig5lijk5 z9 g5om51 het gezi*t van e55 w]kelijk5 aap1 d5 klauw van e55 w]kelijk5 be] a&uid54 ,bij e5e nad]e bes*\w+ zal m5 bev9d51 dat de gevall5 niet gelijk/aan4 ,bij e5 ap5gezi*t zal niem& aan het gezi*t van twee ( drie ap5 d5k51 t]wijl de n grammaticaal door de voormalige zwakke v]buig+ van aap g]e*tva>digd is4 ,de vorm is onb]ispelijk1 en er is ge5e v]ke]de opvatt+ te vreez54 ,bij s*ap5vlees* en d]gelijke woord5 is alles geheel &]s4 ,de n a*t] s*aap1 dat /e$s /]k v]bog5 w]d1 is niet &]s te v]kl>5 dan als teek5 van het me]v\d1 en kan dus niet toegelat5 word5 9 uitdrukk+51 wa>bij m5 vol/rekt aan het enkelv\d d5kt1 b4v4 als m5 zegt3 ,mag ik u nog e5 /ukje s*apevlees* aanbi$58 ,omgeke]d z\ m5 d5 me]v\dsvorm niet ga>ne miss51 als m51 de geheele soort b$eel5de1 zegt3 s*ap5vlees* is voor sommige ge/ell5 nadeelig4 ,de n a*t] bijvoeglijke woord54 #aih4 ,bij de lidwoord51 de bijvoeglijke naamwoord5 en voornaamwoord51 en bij de telwoord51 die als bijvoeglijke voornaamwoord5 word5 v]bog51 zijn t5 opzi*te van de n twijfel+5 d5kba>2 do* bij e5e nad]e bes*\w+ blijkt1 dat er ind]daad ge5e be/aan4 ,alle sam5/ell+51 wa>van het e]/e lid e5 bijvoeglijk woord is1 zijn koppel+54 ,zij zijn 9 twee ho(dsoort5 te ond]s*eid51 na> gelang het laat/e lid e5 sub/antief ( e5 v]bum is4 #aii4 ,wanne] het laat/e lid e5 sub/antief en het woord 9 zijn geheel g5om5 insgelijks e5 sub/antief is1 b4v4 bij hoogeprie/]1 hooges*ool1 grootvad]1 kle9k9d1 dan wordt het bijvoeglijke woord1 /e$s e5 adjectief1 aangem]kt als 9 d5 #a/5 naamval voorgevoegd te zijn1 en blijft het d5 nom9atiefvorm onv]&]d beh\d51 9 welk5 naamval de geheele sam5/ell+ ook te /aan kome4 ,wij zegg5 ?ans niet me] des hoog5prie/]s1 ma> des hoogeprie/]s1 ev5als des grootmee/]s4 ,van de inlass*+ e5] n 9 woord5 als bl9deman1 hoogeprie/]1 hooges*ool1 wittebrood1 roodekool1 z\tevis* enz4 kan d]halve ge5e sprake zijn4 ,alle5 n woord maakt e5e uitzond]+1 te wet53 go$5dag1 als b5am+ van e5 middeleeuws* wap5tuig4 ,dit woord is e*t] e5e koppel+ van d5 groet3 go$5 dag6 wa>9 de beide woord5 9 d5 #d;d5 naamval /aan1 en de n dus door de etymologie v]eis*t wordt4 #bjj4 ,wanne] het laat/e lid e5 sub/antief1 ma> het woord 9 zijn geheel g5om5 e5 bijwoord ( e5 voegwoord is1 dan /aat de gans*e uitdrukk+ 9 d5 #b;d5 ( 9 d5 #d;d5 naamval1 en dan behoort het e]/e lid d5 vorm te hebb51 di5 gesla*t en naamval eis*54 ,dus zal m5 moet5 s*rijv53 groot5deels en me]5deels1 sam5trekk+ van me]]5deels 7#b;de naamval onzijdig71 dewijl 7#d;de naamval vr\welijk74 ,soms e*t] is het e]/e lid 9 d5 /amvorm voorgevoegd1 en dan kan er ge5e sprake zijn van e5e +elas*te n2 b4v4 bij e5maal1 m5igmaal1 veeltijds enz4 ,twijfel+5 be/aan hi] niet4 #bja4 ,wanne] het laat/e lid e5 v]bum is1 dan /aat het bijvoeglijke woord 9 d5 regel pra$icatief1 hetge5 zegg5 wil1 dat het ?ans onv]buigba> is4 ,9 dit geval kan er dus w$] ge5e sprake zijn van het inlass*5 e5] n1 die niet re$s tot d5 /am van het adjectief behoort4 ,het gebruik le]t zulks dan ook duidelijk3 het heet /e$s go$mak51 onv]s*illig ( m5 e55 mis/ap1 e5e f\t ( e5 v]lies go$maakt4 ,de sam5/ell+5 go$5dag-1 go$5na*t-1 go$5morg5zegg5 enz4 v]ke]5 9 e5 &] geval4 ,go$ is da>9 het attribuut van dag1 na*t enz41 welke woord5 9 d5 #d;d5 naamv4 /aan en de ov]e5/emm+ van het adjectief go$ vord]54 ,de n a*t] w]kwoord54 #bjb4 ,de w]kwoord5 kom5 9 eig5lijke sam5/ell+ 9 d5 regel 9 d5 /amvorm voor1 b4v4 9 breekbeitel1 droogov51 eetlepel1 hangijz]1 jaagpad1 koopvr\w1 loopbaan1 s*rijfp5 enz4 ,moeilijk] is het uit te mak51 met welk5 vorm m5 te do5 heeft bij sommige koppel+5 van geheele uitdrukk+51 tot d5 geme5zam5 /ijl behoor5de3 als b$ilal 7b$il al1 b$il alles71 deugniet1 do5iet1 durfal1 flapuit1 hangop1 h\va/1 kwi/go$1 praatgraag1 ro]om1 slokop1 spilp5n+1 /okebr&1 waaghals1 weetniet enz4 ,9 sommige s*ijnt het w]kwoord 9 de gebi$5de wijs te /aan1 b4v4 9 kruidje-ro]-mij-niet 7lat4 noli me tang]e71 9 ,pakaan 7hond5naam71 9 ro]om1 sladood1 v]geet-me-nietje4 ,bij dezulke wi] /am op t e9digt1 als kwi/go$1 praatgraag1 weetniet1 z\ m5 aan d5 #c;d5 p]s4 van het enkelv\d kunn5 d5k51 indi5 niet &]e1 als b$ilal 7niet b$iltal71 deugniet enz41 wi] beteek5is met de g5oemde ov]e5komt1 zulks v]bod54 ,intuss*5 blijkt duidelijk g5oeg1 dat m5 hi] niet met d5 inf9itief te do5 heeft1 en dat de toonlooze e 9 brekebe51 brekespel1 dr9kebro]1 huilebalk1 likkeba>d1 s*5dekeuk51 /okebr& enz4 ge5e v]kort+ van d5 inf9itiefuitgang is4 ,wanne] m5 sommige d] laat/g5oemde woord5 v]gelijkt met kijk-9-de-pot1 spr+-9-'t-veld1 /ort5bek] 7/ort d5 bek]71 en met v]s*eid5e ,hoogduits*e eig5nam51 als ,hasz5pflug 7hasze d5 ,pflug71 ,heb5/reit 7hebe d5 ,/reit71 ,leid5fro/ 7leide d5 ,fro/7 enz41 dan wordt het wa>s*ijnlijk1 dat m5 brekebe5 als breek de be5 7voor be5571 hangeba/ als hang de ba/ 7d4i4 /rop71 likkeba>d als lik d5 ba>d1 s*5dekeuk5 als s*5d de keuk5 enz4 op te vatt5 heeft4 ,deze v]kl>+ gaat e*t] niet altijd op1 b4v4 niet bij brekespel4 ,( is dit breketspel 7breek het spel78 ,en hoe moet5 dr9kebro] e4a4 word5 opgevat8 ,is hi] de e alle5 +evoegd om de ophoop+ van m$ekl9k]s te voorkom58 ,9 deze en d]gelijke onzek]h$5 zal niem& het raadzaam a*t5 de n1 die het manlijk gesla*t van ba>d en br& s*ijnt te vord]51 te h]/ell51 en voortaan likk5ba>d1 /ok5br& te s*rijv51 te m9d] da> m5 bij brekespel1 dr9kebro]1 huilebalk e4a4 altijd 9 het onzek]e blijft1 zond] door d5 vorm e5 v]/&ig5 z9 te kunn5 uitdrukk54 ,nu en dan hoort m5 deug5iet uitsprek51 do* gewoonlijk deugniet4 ,wanne] m5 b$5kt1 dat niet ge5 sub/antief is1 zoodat hi] aan ge5 uitge/oot5 lidwoord1 no* aan e5ig tuss*5beidekom5d woord te d5k5 valt1 en dat die sam5/ell+ volkom5 gelijk/aat met do5iet1 durfniet1 weetniet1 dan ziet m51 dat deugniet zond] e de regelmatige vorm is4 #bjc4 ,me] r$5 s*ijnt er te be/aan voor het h]/ell5 d] n 9 die w]kwoord51 wi] e]/e lid e5e onbepaalde wijs is1 zooals 9 koekelo]51 ruilebuit51 spelemei51 spelev>54 ,b$5kt m5 e*t]1 dat de n aan de drie e]/e to* nog niet hun w>5 vorm3 koek5 7kijk57 en lo]51 ruil5 en buit51 spel5 en mei5 z\ t]uggev51 zoodat koek5lo]5 enz4 to* niet duidelijk] z\ wez5 dan koekelo]5 enz42 dat het begrip spelev>5 ook niet volkom5 jui/ door spel5 v>5 uitg$rukt wordt3 dan ziet m5 ge5e voldo5de r$5 om woord51 wa>bij de weglat+ d] n 9 de uitspraak niet twijfela*tig is en omtr5t wi] spell+ ge5 v]s*il be/aat1 door het w$] invoeg5 d] uitge/oot5 lett] e5 deftig voorkom5 te gev51 dat 9 /rijd z\ zijn met hunne we9ig deftige beteek5is4 ,de n als invoegsel voor de welluid5dheid4 #bjd4 ,de v]b9d+s-n heeft bloot euphonis*e wa>de1 wanne] zij1 van het h$5daags*e /&punt bezi51 met de beteek5is van het woord 9 ge5 v]b& /aat1 en l\t] di5t om e5 wanluid5d sam5treff5 van twee lett]s te voorkom54 ,van di5 a>d is de n 9 galg5aas en t>w5oog/1 v]gelek5 met galgebrok en t>wemeel4 ,de euphonis*e n /rekt t] v]mijd+ van d5 hiatus ( de gap+1 d4i4 van het oph\d5 d] /em tuss*5 twee kl9k]s4 ,zij wordt dus voore]/ +elas*t a*t] e5e toonlooze e1 wa>op onmiddellijk e5 &]e kl9k] z\ moet5 volg51 b4v4 9 duive-n-ei4 ,de h1 die e5e ze] v]zwakte * is1 (s*oon nog altijd e5 m$ekl9k]1 wordt niet to]eik5d gea*t om de gap+ tuss*5 twee kl9k]s aan te vull54 ,v&a> dat sommige onz] be/e s*rijv]s 9 de #ag;de eeuw en nog lat] a*t] het lidwoord de en a*t] &]e bijvoeglijke woord5 op e uitga&e1 niet sle*ts voor e5 kl9k]1 ma> ook voor e5e h1 e5e euphonis*e n voegd51 en b4v4 d5 oorlog1 d5 hond s*rev51 ook wanne] deze woord5 9 d5 e]/5 naamval /ond54 ,da> nu de h /e$s onmiddellijk vr e5 kl9k] komt1 v]eis*5 de sam5/ell+51 wi] e]/e lid op e5e toonlooze e e9digt1 en wi] twe$e met h beg9t1 insgelijks de inlass*+ d] n2 b4v4 dasse-n-huid1 eike-n-h\t4 #bje4 ,wanne] m5 het aangevo]de 9 aanm]k+ neemt1 zal m5 d5 volg5d5 regel /ell53 ,wanne] de toonlooze e gevolgd wordt door e5 kl9k] ( e5e h1 dan eis*t de ,welluid5dheid de inlass*+ e5] n4 ,di5ov]e5kom/ig s*rijv5 wij3 duiv5ei1 e5d5ei1 ganz5ei1 galg5aas1 geit5oog1 brugg5ho(d1 dass5ha>1 dass5hol1 ganz5hagel1 hond5hok1 slakk5huisje1 b]k5h\t1 beuk5h\t1 eik5h\t enz4 ,da> m$e1 als bijwoord1 tot de indecl9abilia behoort1 welke soort van woord5 nooit v]b9d+slett]s toelat5 7zie #agh71 kan m5 de gebruikelijke spell+ m$e>beid]1 m$erfg5aam1 m$eoorzaak enz4 niet als uitzond]+ op bov5/a&5 regel bes*\w54 #bjf4 ,de sam5/ell+5 met k]k v]eis*5 e5e afzond]lijke beh&el+4 ,k]k1 mnl4 k]ke1 w]d oudtijds zwak v]bog51 d] k]k51 en da>door ont/ond5 k]k5raad1 k]k5orde1 uit welk laat/e door ond]drukk+ d] n k]keorde4 ,deze vorm laat zi* volg5s onze regels niet re*tva>dig53 de welluid5dheid eis*t f k]k5orde1 f k]korde1 ov]e5/emm5de met k]kalta>1 k]korgel1 k]kuil4 ,da> m5 ?ans ge5 zwakk5 g5itief me] erk5t 7zie #ahe71 kan k]k5raad alle5 e5 me]v\d bevatt51 en e5 raad beteek551 die me] dan ne k]k betreft4 ,he*t m5 er1 gelijk gewoonlijk plaats heeft1 di5 z9 niet aan1 dan is volg5s d5 h$5daags*5 toe/& d] taal alle5 k]k]aad te re*tva>dig54 ,ov] de v]b9d+s-s4 #bjg4 ,m5 kan alle5 9 twijfel /aan1 ( 9 e5e sam5/ell+ al dan niet e5e v]b9d+s-s aanwezig is1 wanne] het twe$e lid beg9t met e5e s1 ( met e5e z1 die s*]p 7als s7 wordt uitgesprok52 b4v4 9 dorpss*\t1 v>k5sziekte1 baatzu*t4 ,wanne] de z za*t kl9kt1 gelijk 9 hondeziekte1 geelzu*t1 wat]zu*t1 zal niem& het aanzijn e5] s 7hondesziekte1 wat]szu*t7 v]mo$54 ,9 nog e5 geval be/aat er ge5 grond om e5e s te ond]/ell51 namelijk a*t] d5 /am van e5 w]kwoord1 b4v4 9 /uifz&1 drijfz&1 wa>9 de z door d5 invlo$ d] voorga&e f v]s*]pt wordt4 ,da> m5 sle*ts bij uitzond]+ om d5 wille d] welluid5dheid a*t] v]bale /amm5 e5e s inlas*t 9 de gevall51 die b5$5 opgegev5 word51 heeft m5 alle5 die woord5 te ond]zoek51 wi] e]/e lid e5 naamwoord is1 hetzij e5 sub/antief1 hetzij e5 bijvoeglijk woord4 ,nog zal m5 bij het /ell5 d] regels 9 het oog moet5 h\d51 dat ss en sz op zi* zelf ge5e welluid5de klank5 zijn1 zoodat de inlass*+ e5] s1 wa> zij voor de uitspraak kan word5 gemi/1 en door de beteek5is ( regelmaat niet gevord]d wordt1 niet v]kieslijk is4 ,m5 kan d]halve als algeme55 regel /ell51 dat de s alle5 dan behoort +elas*t te word51 wanne] de noodzakelijkheid t5 duidelijk/e blijkt4 ,de v]b9d+s-s als teek5 van d5 twe$5 naamval a*t] zelf/&ige naamwoord54 #bjh4 ,de v]b9d+s-s tre$t als teek5 van d5 #b;d5 naamval 9 sam5/ell+5 niet sle*ts a*t] manlijke en onzijdige sub/antiev51 als 9 timm]mansg]e$s*ap1 bakk]sov51 lev5sb]i*t1 k9dsk9d1 ma> ook a*t] vr\welijke1 als zu/]sk9d1 do*t]sman1 /adspoort1 vrijheidsboom1 zielsv]driet enz42 v]gelijk #ahe4 ,het ond]s*eid d] gesla*t5 kan d]halve ge55 regel aan de h& do51 en m5 zal e5iglijk te lett5 hebb5 op de analogie en op de betrekk+1 welke ind]daad die van d5 g5itief van het enkelv\d moet wez54 ,da> m5 volg5s d5 bov5ge/eld5 algeme55 regel met de s spa>zaam moet zijn1 kan zij alle5 dan gewettigd word51 wanne] uit &]e ov]e5kom/ige sam5/ell+5 duidelijk blijkt1 dat het woord 9 de betrekk+ van d5 g5itief de s v]langt4 ,zoo le]5 b4v4 de woord5 bakk]sn]+1 bakk]sov51 bakk]sw9kel1 dorpsbe/uur1 dorp%]b]g1 dorpsle]a>1 krijgsmansdeugd1 krijgsmanse$1 s]geantsrang1 s]geantsuni=m1 s]geantsvr\w1 /adsmuur1 /adspoort1 /adswal1 voll]samba*t1 voll]skuip1 v>k5soog1 v>k5svlees*1 v>k5sribbetje1 veiligheidska>t1 vrijheidsliefde1 zu9igheidsmaatregel1 l&s*ap%uis1 l&s*apsv]gad]+1 burg]s*apsre*t51 vri5ds*apsb& enz41 dat de woord5 bakk]1 dorp1 krijgsman1 (fici]1 s]geant1 /ad enz41 en die op -heid en -s*ap 9 de betrekk+ van d5 g5itief de s vord]51 en dat m5 d]halve ook bakk]ss*otel 7h\t5 w]ktuig71 dorpss*ool1 krijgsmans/&1 s]geants/rep51 /adss*\t1 v>k5s/al1 v>k5sziekte1 wa>heidszu*t1 l&s*apss*rijv] te spell5 heeft4 ,dat m5 wel degelijk op de ond]l+e v]h\d+ d] deel5 heeft te lett51 blijkt uit l&s*aps*ild]1 wa> l&s*ap e5 me]v\d l&s*app5 v]teg5woordigt1 en dus niet 9 d5 #b;d5 naamval van het enkelv\d voorkomt4 ,niem& zal dan ook op de g$a*te kom5 om l&s*apss*ild] te s*rijv51 dan 9 e5e beteek5is1 die niet 9 gebruik is en die ov]e5kom5 z\ met l&s*apss*rijv]4 ,de v]b9d+s-s als teek5 van het me]v\d4 #bji4 ,moet m5 spa>zaam zijn met de s van d5 #b;d5 naamval1 nog me] is zulks het geval met die van het me]v\d4 ,de dubbele s1 en ev5zoo sz1 is moeilijk uit te sprek51 en kl9kt onaang5aam a*t] e5e liquida1 l1 m1 n ( r1 voorafgegaan door e5e toonlooze e2 d4i4 jui/ a*t] die sub/antiev51 die hun me]v\d doorgaans met s vorm54 ,de woord5 op -el1 -em1 -en en -er beh\d5 da>om1 gelijk re$s vroeg] is aangem]kt 7 #ahi1 aanm471 d5 enkelv\dig5 vorm1 ook wa> de beteek5is di5 van het me]v\d z\ v]eis*52 m5 zegt en s*rijft3 appelm&1 sleutelbos1 bezemb9d]1 leug5bee/1 wag5mak]1 lett]ka/1 lett]zett] 7niet appelsm& enz471 en ev5zoo als het e]/e lid e5 p]soonsnaam is1 b4v4 burg]re*t1 burg]wap5+1 dragond]regim5t1 ridd]orde1 roov]b5de1 ruit]b5de1 ruit]zalf enz4 ,neemt m5 zulks 9 aanm]k+1 dan zal m5 ge5e noodzakelijkheid zi51 no* de vrijheid v9d51 om a*t] de opg5oemde toonlooze lett]grep5 e5e s 9 te lass*51 die z\ moet5 di55 om het me]v\d aan te duid54 ,wij s*rijv5 d]halve ank]smid1 burg]/&1 burg]sociteit1 cijf]s*rift1 dragond]/al1 ka*elsmid1 lett]specie1 leug5/(fe]d]1 prie/]s*a>1 prie/]s*ap1 ridd]/&1 ruit]/al1 vezel/(1 zond] e5e v]b9d+s-s1 die door de ,analogie niet wordt geis*t en /rekk5 z\ om e5e onwelluid5de uitspraak te bevord]54 ,&]s is het geleg5 met het a*t]voegsel -i]1 dat d5 voll5 klemtoon heeft4 ,het vord]t de s van het me]v\d1 gelijk blijkt uit3 (fici]/afel1 (fici]sv]e5ig+1 kanonni]skaz]ne1 pontonni]scompagnie enz42 da>om zal m5 ook kurassi]s/al1 (fici]ssociteit enz4 s*rijv54 ,de v]b9d+s-s als teek5 van d5 twe$5 naamval a*t] bijvoeglijke woord54 #baj4 ,wanne] het e]/e lid e5 bijvoeglijk woord is1 hetzij e5 bijvoeglijk naam- ( voornaamwoord1 hetzij e5 onbepaald telwoord1 dan kan de s alle5 het teek5 zijn van d5 twe$5 naamval1 9 welke dan ook het twe$e lid /aat1 b4v4 9 bloot%o(ds4 ,ook hi] is alle5 dan onzek]heid d5kba>1 wanne] het twe$e lid met s ( z beg9t4 ,m5 kan b4v4 e5 oog5blik weifel5 tuss*5 de spell+ go$s*iks en go$ss*iks4 ,wanne] m5 e*t] b$5kt1 dat de geheele uitdrukk+ wel is wa> e5 zoog5aamde g5itivus absolutus is1 ov]e5kom5de met bloot%o(ds1 go$smo$s1 gewap5d]h&1 ma> dat het gebruik re$s 9 sommige d]gelijke uitdrukk+51 als veeltijds1 droogvoets1 de s k5nelijk heeft uitge/oot51 dan zal m5 ge5e afdo5de r$5 zi5 om1 9 /rijd met de ,welluid5dheid1 e5 woord te bezw>5 met e5e s1 die voor de duidelijkheid niet gevord]d wordt4 #baa4 ,&]s is het geleg5 met woord51 wa>9 z9 het twe$e lid is1 voorafgegaan door e5 bepal5d woord1 als allesz9s1 e5igsz9s enz41 wa>van re$s bov5 geh&eld is4 ,de z heeft da>9 h>e v]s*]p+ te dank5 aan de s van het e]/e lid4 ,blijft deze weg1 dan h]neemt zij noodw5dig h>5 za*t5 klank1 en v]krijgt m5 alle-z9s1 ge5-z9s enz41 hetge5 teg5 de gebruikelijke uitspraak /rijdt4 ,de s is d]halve 9 al die woord5 vol/rekt onmisba>2 zie bov51 #abe4 ,de v]b9d+s-s als euphonis*e lett] a*t] /amm5 van w]kwoord54 #bab4 ,de v]b9d+s-s _h 9 de tot hi]toe beh&elde gevall51 op we9ige uitzond]+5 na1 nog altijd e5e beteek5is4 ,deze mi/ zij natuurlijk1 wanne] het e]/e lid de /am van e5 w]kwoord is1 gelijk b4v4 9 leidsvr\w1 s*eidsman1 raag%o(d1 wa>9 zij k5nelijk alle5 om d5 wille d] uitspraak is +evoegd4 ,b$5kt m5 dit1 dan zal m5 niet 9 de v]zoek+ kom5 om 9 woord51 wi] e]/e lid de /am van e5 w]kwoord is1 en wi] twe$e met s ( z beg9t1 b4v4 9 hebzu*t1 e5e s te s*rijv51 die alle5 z\ moet5 /rekk5 om e5 sisklank voor te /ell51 die zond] dat re$s 9 het woord aanwezig is1 en1 dubbel uitgesprok51 onwelluid5d kl9kt4 ,wij s*rijv5 d]halve leid/r 7leid/>71 ev5go$ als het afgeleide leid/]1 zond] s1 nietteg5/a&e leidsman en leidsvr\w e5e s hebb54 ,ov]zi*t ov] de regels voor de sam5/ell+4 #bac4 ,de grondbeg9sel5 en regels1 die wij bij het s*rijv5 van sam5ge/elde woord5 9 het oog h\d51 kom5 d]halve kortelijk hi]op n$]3 ,i4 ,9 sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 onv]buigba> woord 7indecl9abile1 zie #ej1 aanm47 is1 kom5 ge5e v]b9d+slett]s voor1 zoom9 t5 behoeve d] ,welluid5dheid als om e5ige &]e r$5 7 #agh74 ,ge5 d] volg5de regels is d]halve da>op toepasselijk4 ,wij s*rijv5 dus zond] n3 m$e>beid]1 m$erfg5aam1 m$ehelp]1 m$ehulp4 ,,ii4 ,/(felijke bijvoeglijke naamwoord5 kom5 niet als e]/e lid 9 sam5/ell+5 voor4 ,composita als a>d5w]k1 t>w5brood1 rogg5brood1 g]/5pap enz41 voor a>dew]k1 roggebrood enz41 be/aan er niet 7 #ahj71 ev5m9 als b]k5boom1 eik5boom enz4 7 #aha74 ,het behoeft nauwelijks aangem]kt te word51 dat v]b9d+5 van e5 adjectief met het e]/e lid e5] sam5/ell+1 door het koppelteek5 aang$uid1 als oude-mann5huis enz4 7 #aeh71 niet tot de eig5lijke sam5/ell+5 te rek55 zijn1 en dus buit5 dez5 regel vall54 ,het adjectief blijft da> op zi* zelf als adjectief be/aan2 niets v]h9d]t dus om desnoods g\d5-horlogemak]1 kop]5-balans5fabriek1 zijd5-k\s5fabrikant enz4 te s*rijv51 (s*oon zulke v]b9d+5 niet fraai zijn te noem54 ,,iii4 ,de n a*t] de toonlooze e di5t 9 sam5/ell+5 f #a4 tot v]mijd+ van d5 hiatus2 f #b4 a*t] zelf/&ige naamwoord5 t] a&uid+ van het me]v\d2 f #c4 a*t] bijvoeglijke woord5 t] uitdrukk+ van e55 naamval4 ,de zwakke g5itief wordt 9 sam5/ell+5 niet me] gevoeld3 het is dus ge5e afdo5de r$5 voor het inlass*5 e5] n1 dat zij d5 enkelv\dig5 #b;d5 naamval z\ moet5 uitdrukk5 7 #agb en #ahe74 ,,iv4 ,sam5/ell+51 wi] twe$e lid met e55 kl9k] ( e5e h beg9t1 krijg5 a*t] e5e toonlooze e e5e n t] v]mijd+ van d5 hiatus2 b4v4 ganz5ei1 hond5ha> 7 #bjd en #bje74 ,v4 ,de sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 zelf/&ig naamwoord is1 zijn vi]d]lei3 #a het e]/e lid br5gt noodw5dig de voor/ell+ van e5 me]v\d m$e2 b4v4 9 held5s*a>1 eik5laan 7 #ahh72 #b het e]/e lid v]teg5woordigt noodw5dig e5 enkelv\d1 b4v4 9 druivepit1 t9negiet] 7 #aij72 #c het e]/e lid is1 te gelijk] tijd1 voor tweerlei opvatt+ vatba>1 kan n als enkel- n als me]v\dig g$a*t word52 b4v4 9 kurketrekk]1 mutsebol 7 #aia en #aib72 #d het e]/e lid kan1 bij afwissel+1 nu e5 enkel-1 dan e5 me]v\d voor/ell52 b4v4 9 s*apevlees* en s*ap5vlees* 7 #aig74 ,a7 ,met n a*t] de toonlooze e word5 ges*rev5 a7 al de woord51 b$oeld 9 n4 #a 7 #ahh72 b7 van de woord51 b$oeld 9 n #c3 a7 de sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 n- ( tweelett]grepige p]soonsnaam is2 alsm$e de woord5 op -9 ( -inne1 -es ( -esse1 die me]lett]grepig zijn2 b4v4 bo]5do*t]1 held5daad1 vr\w5kle$1 kon+9n5mantel 7 #aic72 b7 de sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 manlijke di]naam is1 die ge5e composita met s vormt2 b4v4 ap5gezi*t1 b]5klauw 7 #aid72 g7 botanis*e b5am+51 wi] e]/e lid e5 di]naam is1 onv]s*illig manlijk1 vr\welijk ( onzijdig1 wanne] de sam5/ell+ ge5 li*aamsdeel a&uidt1 ma> op de geheele di]soort ziet2 b4v4 duiv5k]vel1 slang5kruid 7 #aie74 ,b7 ,zond] n a*t] de toonlooze e word5 ges*rev5 a7 al de woord51 b$oeld 9 n #b1 t5zij de n door ,regel ,,iv voor de welluid5dheid gevord]d wordt 7 #aij72 b7 van de woord51 b$oeld 9 n #c3 a7 die1 welke het dagelijks* lev5 en de hui%\d+ betreff51 b4v4 p5nemes1 kurketang 7 #aib72 b7 nam5 van boom51 wi] e]/e lid de naam is e5] vru*t ( e5] bloem1 b4v4 p]eboom1 tulpeboom 7 #aif74 ,c7 ,na> gelang d] om/&igh$5 word5 afwissel5d zond] ( met n ges*rev5 de woord51 b$oeld 9 n #d 7 #aig74 ,,vi4 ,bij sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 bijvoeglijk woord is1 kom5 ge5e twijfela*tige gevall5 voor2 de spraakkun/ besli/ ondubbelz9nig het al ( niet aanwezig zijn e5] n 7 #aih-bja74 ,9 woord51 wi] e]/e lid e5 w]kwoord is1 wordt nooit e5e n +elas*t 7 #bjb en #bjc74 ,,vii4 ,de v]b9d+s-s di5t 9 sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 naamwoord is1 f als teek5 van d5 twe$5 naamval van het enkelv\d1 f als teek5 van het me]v\d 7 #bjh-baa74 ,9 de we9ige woord51 wa>9 zij a*t] e5 w]kwoord voorkomt1 /aat zij alle5 om d5 wille d] welluid5dheid 7 #bab74 ,,viii4 ,e5e v]b9d+s-s is alle5 twijfela*tig 9 sam5ge/elde woord51 wi] twe$e lid beg9t met e5e s1 ( met e5e z1 die s*]p 7als s7 wordt uitgesprok5 7 #bjg74 ,a7 ,e5e twijfela*tige s wordt +evoegd a7 als teek5 van d5 #b;d5 naamval enkelv\d3 a7 9 sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 sub/antief is1 dat 9 niet twijfela*tige gevall5 e5e s aanneemt2 b4v4 9 dorpss*ool1 om de analogie van dorpsbe/uur1 dorp%]b]g1 dorpsle]a>1 dorpsond]wijz] 7 #bjh72 b7 9 de sam5/ell+5 met het woord z91 als allesz9s1 e5igsz9s enz4 7 #abe en #baa72 b7 als teek5 van het me]v\d 9 sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 p]soonsnaam is1 die op -i] e9digt1 als kanonni]skaz]ne 7 #bji74 ,b7 ,e5e twijfela*tige s wordt niet +evoegd 9 de volg5de gevall53 a7 niet 9 sam5/ell+51 wi] e]/e lid e5 sub/antief is1 dat op -el1 -em1 -en ( -er e9digt1 wanne] de s z\ moet5 di55 om het me]v\d te v]teg5woordig52 b4v4 niet 9 burg]/& 7 #bji72 b7 niet 9 absolute g5itiev51 als go$s*iks1 niet go$ss*iks 7 #baj72 c7 niet a*t] w]kwoord51 b4v4 leid/>1 niet leids/> 7 #bab74 ,de spell+ d] ba/a>dwoord54 #bad4 ,ev5als i$] bes*aafd volk bezig5 wij e5 aantal woord51 die niet 9 d5 boezem onz] eig5e taal ont/aan1 ma> bij ond]s*eid5e geleg5h$5 uit &]e tal5 ontle5d zijn4 ,die vreemde woord5 v]vall5 vanzelve 9 drie klass53 #a7 de zoodanige1 die geheel ,n$]l&s* geword51 met het volle burg]re*t begiftigd1 als het w>e g5aturalise]d zijn2 #b7 de woord51 die geheel vreemd zijn geblev52 en #c7 de woord51 die tuss*5 deze beide soort5 9 /aan1 d4i4 de eig5lijk gezegde ba/a>dwoord54 #bae4 ,de e]/e klasse be/aat uit dezulke1 die1 mee/al s$]t onheuglijke tijd5 bij ons 9 gebruik1 hun vreemd5 vorm geheel en al hebb5 afgelegd1 9 alle opzi*t51 9 klemtoon zo[el als 9 klank1 aan e*te ,n$]l&s*e woord5 gelijk zijn geword51 en wi] d]ivata op ,n$]l&s*e wijze gevormd zijn4 ,deze s*ijn5 ge5e ui!ems*e be/&deel51 ge5e vreemde voor- no* a*t]voegsels te bevatt51 en ond]s*eid5 zi* 9 niets van oorspronkelijke ,n$]l&s*e woord5 dan door hunne afkom/ en het gemis van ,n$]l&s*e v]want5 9 opklimm5de l9ie4 ,tot de zoodanige behoort b4v4 k]k1 gr4 kyriakon4 ,dit woord v]s*ilt 9 vorm niet van b]k1 m]k en w]k1 het heeft e*t ,n$]l&s*e af/ammel+53 k]kje1 k]ks*1 k]kelijk1 mo$]k]k1 k]kdeur enz41 ma> kyrios1 het grondwoord wa>van kyriakon gevormd is1 ligt buit5 het ,n$]l&s*e taalgebi$4 ,het groot/e aantal d] tot deze klasse behoor5de woord5 is e5lett]grepig1 als3 aas 7gewi*t71 ark1 bee/1 beurs1 boei1 bres1 brief1 bul 7op5 brief71 dom7k]k71 fee/1 fijn1 fraai1 gom1 graad1 inkt1 kaap1 ka>s1 ka>t1 kaas1 kalk1 kelk1 k]s1 keurs1 kla>1 kl]k1 kleur1 kluis1 ko]s1 koets1 koor1 koord1 kor/1 k\s1 kr5t1 kroon1 kroot1 kru91 kruis1 kuur1 kw>t1 lamp1 lans1 leek1 lijn1 mijl1 munt1 nis1 pa>1 pa>d1 pa>s1 "p1 pe]1 p51 p]s1 pijl1 pijn1 pil1 plaats1 ple91 pleit1 pluim1 pool1 poort1 poos1 pop1 po/1 preek1 pr5t1 proef1 prooi1 proo/1 re/1 saus1 se91 soep1 /ool1 /raal1 ta>t1 te/1 tijm1 to]1 toets1 toon1 toorts1 tre91 troef1 troon1 vlam1 vork1 wijl 7slui]74 ,e5 groot aantal &]e is tweelett]grepig met d5 klemtoon op de e]/e syllabe1 onv]s*illig ( deze re$s 9 d5 oorspronkelijk5 vorm d5 klemtoon _h ( di5 e]/ 9 het ,n$]l&s* gekreg5 heeft4 ,de twe$e lett]greep is dan mee/al geheel ( nag5oeg toonloos1 wa>door zoodanige woord5 het voorkom5 hebb5 van ,n$]l&s*e woord5 met e5 a*t]voegsel4 ,hi]toe behoor53 bijbel1 duivel1 engel1 fakkel1 kam]1 kamf]1 kank]1 k>p]1 keiz]1 k]k]1 kett]1 kevie1 klui/]1 konkel1 koppel1 k\t]1 kuss51 lelie1 lett]1 m5ie1 mijt]1 mode1 monnik1 mo/]d1 neg]1 olie1 orde1 orgel1 pauze1 pep]1 p]zik1 prie/]1 regel1 r5te1 sekse1 sekte1 s+el1 s9tel1 spiegel1 suik]1 tafel1 tegel1 tempel1 ti*el1 tijg]1 tor51 zeg57w5s*71 zemel enz4 ,v]plaats+ van d5 klemtoon is ges*i$ bij dek5 7decanus71 kansel1 keld]1 kemel1 k]vel1 ket51 keuk51 kold]1 s*otel1 v5/]1 vijv]1 zeg5 7vis*net71 zold] en &]e4 ,g5oemde woord5 kom5 9 vorm ov]e5 met de e*t ,n$]l&s*e teugel1 ham]1 naai/]1 lomp]d1 k\de1 m]rie4 ,zeldzaam zijn de tweelett]grepige1 die1 gelijk bes*uit1 be/el en v]nis1 het voorkom5 hebb5 van ,n$]l&s*e woord5 met praefix51 als b$rog1 v]val4 ,&]e gelijk5 w$] op &]e wijz5 na> e*t ,n$]l&s*e woord53 zoo hebb5 bakela> en k&ela> d5zelfd5 vorm als kakela> en w&ela>4 ,w$] &]e hebb5 d5 s*ijn van composita1 als aalmoes1 alta>1 biss*op1 luipa>d1 me]kat1 pelgrim1 die uit]lijk niet v]s*ill5 van as*s*op enz4 #baf4 ,de twe$e klasse be/aat uit woord51 wi] uitspraak en acc5tuatie niet 9 het g]+/e v]&]d ( gewijzigd is1 en die jui/ zoo als 9 de vreemde taal word5 uitgesprok54 ,hi]toe behoor5 b4v43 facto1 jure1 incognito1 p>tim1 passim1 raptim1 totalit]1 g5]alit]1 pro1 contra1 ergo1 idem1 item1 punctum1 anno1 datum1 primo1 secundo1 m$io1 ultimo1 lu/rum1 grammatica1 logica1 physica1 c5trum1 hypot5usa1 praes5s1 praet]itum1 p>ticipium1 banco1 bon1 bruto1 franco1 netto1 t>ra1 debet1 cr$it1 a co/i1 :i/1 spadille1 manille1 quadrille1 ba/a1 ponto1 misre1 budget1 bonbon1 bureau1 blanc-mang]1 b\gie1 cadeau1 *apeau1 *5ille1 cons]vatoire1 d\*e1 eau de ,cologne1 j\j\1 %awl ( *le1 savoir-vivre1 s\p]1 d9]1 c>te-blan*e1 vaudeville enz4 #bag4 ,de d]de klasse be/aat uit woord51 die 9 de uitspraak e5e g]+]e ( groot]e wijzig+ hebb5 ond]gaan1 welke e*t] niet voldo5de is om hun het ui!ems* voorkom5 geheel te ontnem54 ,zoodanige woord5 zijn door die wijzig+ g]ukt uit de taal1 wa>toe zij oorspronkelijk behoord51 en zijn 9 zek]5 z9 ,n$]l&s* geword52 do* het ov]blijfsel van de vreemde uitspraak ( van d5 vreemd5 vorm v]h9d]t1 ze gelijk te /ell5 met e*t ,n$]l&s*e woord5 en ze 9 de e]/e klasse te rangs*ikk54 ,zij behoor5 dus eig5lijk e5ig]mate aan twee tal51 wa>om m5 ze niet ongepa/ ba/a>dwoord5 kan noem54 ,wanne] woord5 d] twe$e klasse op ,n$]l&s*e wijze word5 v]bog5 ( e5 ,n$]l&s* affix bekom51 al blijft hun vorm voor het ov]ige onaangeta/1 dan tr$5 zij natuurlijk 9 de klasse d] ba/a>dwoord52 b4v4 b\gies1 bons1 datums1 items1 pat]no/]s1 doctors ( doctor51 bnnetje1 cadeaus1 cadeautjes1 itempjes1 militair51 militaire ma*t enz4 #bah4 ,de v]&]+51 die de eig5lijke ba/a>dwoord5 ond]gaan hebb51 bepal5 zi* 9 d5 regel tot het uite9de van het woord4 ,soms wordt de vreemde uitgang geheel weggelat51 b4v4 9 praefix1 lat4 praefixum2 in/9ct1 lat4 in/9ctum2 soms wordt die uitgang sle*ts gewijzigd1 b4v4 9 l9ie1 lat4 l9ea2 olie1 lat4 oleum2 citro51 fr4 citron2 melo51 fr4 melon2 consequ5t1 nu e5s lat4 consequ5s1 dan e5s lat4 consequ5t]2 syllogisme1 gr4 syllogismos4 ,het afw]p5 ( wijzig5 van d5 uitgang heeft niet zeld5 ook e5e wijzig+ d] voorga&e lett]greep t5 gevolge3 b4v4 9 titel1 lat4 titulus2 artikel1 lat4 articulus2 vocaal1 lat4 vocalis2 sy/eem1 gr4 sy/ma2 republiek1 fr4 rpublique2 siga>1 sp4 cig>ro4--,somtijds e*t] bepaalt de geheele v]&]+ zi* tot de wijzig+ van de uitspraak d] e9dlett]greep1 zond] dat zulks e5e v]&]+ 9 de spell+ teweegbr5gt2 b4v4 9 (fici]1 fr4 (fici]4 ,bij woord51 uit lev5de tal5 ontle5d1 heeft e*t] niet zeld5 ook e5e wijzig+ 9 het li*aam van het woord plaats2 b4v4 9 gr5adi] en g5ie1 wa>9 niet sle*ts de uitgang5 i] en ie &]s kl9k5 dan 9 fr4 gr5adi] en gnie1 ma> ook de g van gre en de e van ge2 v]micelli wordt bij ons doorgaans uitgesprok5 als v]miselli1 zeld5 als 9 het ,italiaans*3 v]mitsjelli4 #bai4 ,d]gelijke wijzig+5 zijn e*t] v]re van to]eik5d om 9 alle gevall5 aan e5 vreemd woord het voorkom5 van e5 e*t ,n$]l&s* te gev54 ,niet zeld5 blijft er desnietteg5/a&e e5 vreemde klank 9 ov]1 b4v4 9 g5ie1 logem5t1 s]geant enz42 zoo ook 9 artikel1 titel1 cit]1 die1 om geheel ,n$]l&s* te kunn5 heet51 9 artijkel1 tijtel en sijt] hadd5 behoor5 te v]&]51 gelijk ond] &]e met bijbel1 mijt]1 tijg] heeft plaats gehad4 ,zelfs het zoo gebruikelijke cijf] kan niet als volkom5 ,n$]l&s* bes*\wd word51 v]mits de f van het lat4 cifra niet 9 v is ov]gegaan1 en de uitgang -f] wel a*t] korte1 als b4v4 blaff]1 keff]1 k(f]1 duff]1 ma> nooit a*t] lange kl9k]s ( tweeklank5 voorkomt4 ,9 dit geval to* treft m5 alle5 -v] aan3 b4v4 9 brav]1 gev]1 liev]1 grov]1 zuiv]1 ijv]1 /ijv] enz4 ,9 de mee/e gevall5 blijft de acc5tuatie van het ba/a>dwoord zijn vreemd5 oorsprong v]rad54 ,hoog/ zeld5 to* tre$t de klemtoon 9 me]lett]grepige woord5 op de e]/e syllabe ov]1 wa>door zij1 gelijk aalmoes1 alta>1 k&ela>1 olifant1 het voorkom5 van ,n$]l&s*e composita1 (1 gelijk ketel1 s*otel1 v5/]1 van ,n$]l&s*e d]ivata v]krijg54 ,blijft de klemtoon op de twe$e ( d]de lett]greep ru/51 als b4v4 9 problm1 publik1 orkn1 dik51 ep/el1 convoctie1 exectie1 dan word5 zij t]/ond als vreemde woord5 h]k5d1 te me] da> de klemtoon 9 me]lett]grepige ba/a>dwoord5 zeld5 die van e*t ,n$]l&s*e 9 kra*t ev5a>t2 v]gelijk b4v4 evangelie1 publicatie1 met ov]mo$ig1 ond]danig4 ,t5 gevolge van e5 en &] ond]k5t m5 oog5blikkelijk diamet]1 circulatie1 evangeli/ enz4 als vreemde woord54 #bbj4 ,ook nog op e5e &]e wijze op5ba>t zi* niet zeld5 de vreemde h]kom/ en natuur d] ba/a>dwoord51 namelijk uit de onmogelijkheid om op ,n$]l&s*e wijze d]ivata te vorm54 ,wanne] m5 het dem9utief-suffix uitzond]t1 dat zelfs a*t] woord5 d] twe$e klasse kan tr$51 b4v4 9 bureautje1 assessortje1 dan is m5 doorgaans g5oodzaakt van de zoog5aamde ba/a>da*t]voegsels gebruik te mak54 ,tiran ( tyran b4v4 lev]t niet op3 tyrans*1 tyrannelijk1 tyrans*ap1 no* het w]kwoord tyrann51 ma> tyranniek1 tyrannij1 tyrannise]52 s\v]e9 niet s\v]e9s*ap1 ma> s\v]e9iteit4 ,dikwijls komt da>bij de oud]e1 m9d] /]k gewijzigde vorm w$] te voors*ijn2 b4v4 9 apo/olis* ( apo/oliek van apo/el2 diaconie1 diaconaal van diak52 ( liev]1 apo/oliek1 diaconie1 diaconaal zijn niet afgeleid van apo/el en diak51 ma> zijn de--onafhankelijk van apo/el en diak5--ov]g5om5 vreemde woord5 apo/olicus1 diaconia1 diaconalis2 gelijk sy/ematis* en syntactis* niet 9 d5 boezem onz] taal gevormd zijn van sy/eem en syntaxe1 ma> van de adjectiev5 sy/ematicus1 syntacticus4 ,hetzelfde heeft plaats bij titulair1 commiss>is1 commissionnair1 die niet van titel en commissie zijn gevormd4 ,zelfs woord51 die m5 &]s tot de e]/e klasse z\ br5g51 blijv5 op deze wijze van hunne vreemde h]kom/ getuig52 b4v4 abt1 doordi5 het niet abdesse1 ma> abdis1 lat4 abbatissa1 geeft2 f\t door f\tief2 klant door kl&izie2 cirkel door circulatie en circulaire2 cel door cellulair2 c5t zelfs door c5tesimaal1 t]wijl het niet n ,n$]l&s* d]ivaat heeft4 #bba4 ,de spell+ d] woord51 die /ellig tot de e]/e klasse behoor51 lev]t we9ig zw>igh$5 op4 ,die woord5 word5 bes*\wd als g5aturalise]d1 als geheel v]diets*t en met het volle burg]re*t begiftigd4 ,zij word5 da>om nag5oeg algeme5 als oorspronkelijke ,n$]l&s*e woord5 ges*rev54 ,niem& spelt ?ans me] ca>s1 ca>t1 cleur1 cloo/]1 co/]1 c\c51 cruis1 gr\pe1 p]sic1 punct1 tra91 tr\pe1 enz4 ,de ,r$actie me5t ov]e5kom/ig dit gebruik als beg9sel te moet5 aannem51 dat de ,n$]l&s*e spell+ 9 al die woord5 behoort gevolgd te word51 ook 9 die1 wa>omtr5t de gevoel5s m9 ( me] v]deeld zijn4 ,zij s*rijft d]halve si]5 en s+el met e5e s1 en troon zond] h1 (s*oon sommig5 nog aan ci]51 ci]aad1 c+el en ?roon de voorkeur gev54 ,deze woord5 to* word5 geheel als ,n$]l&s*e beh&eld en v]bog51 tr$5 met e*t ,n$]l&s*e 9 compositie en vorm5 d]ivata op ,n$]l&s*e wijze3 opsi]51 v]si]51 si]plant1 si]ad51 si]adin 7gelijk kle9oodin1 dat e*t ,n$]l&s* is72 oms+el52 onttron51 hemeltroon1 troonopvolg]1 enz4 #bbb4 ,de woord5 c$el 7blijk5s d5 oud]5 vorm c$ul het ,frans*e cdule1 en niet na> het lat4 s*$ula gevormd71 c$]1 lat4 c$rus1 en cijns1 lat4 c5sus1 gev5 b$5k+1 ( zij al ( niet tot de e]/e klasse moet5 gebra*t word54 ,zij zijn volkom5 ,n$]l&s* van klank en hebb5 ge5e vreemd kl9k5de d]ivat54 ,c$el wordt zelfs saamgetrokk5 tot cel1 en helpt g$5kc$el1 huurcel1 celmak] enz4 vorm52 c$] komt voor 9 c$]a*tig1 c$]boom1 c$]h\t1 cijns 9 cijnsba>1 cijnspli*tig2 alle5 de c v]raadt de vreemde h]kom/4 ,volg5s de ,analogie behoor5 die woord5 d]halve tot de e]/e klasse en z\ de c door de s moet5 word5 v]vang54 ,hi] /aat e*t] teg5ov]1 dat zij /e$s zond] uitzond]+ met c ges*rev5 en da>om ook alle5 ond] di5 vorm bek5d zijn2 dat zelfs het zoo gewone cel altijd zijne c beh\d5 heeft2 dat de c$]boom5 en het c$]h\t te we9ig populair zijn om ond] de v]&]de vorm5 s$]1 s$]51 s$]h\t t]/ond h]k5d te word52 en dat cijns we9ig me] wordt gebruikt1 ma> e5 hi/oris* woord is geword51 dat dus e5 va/5 vorm heeft aang5om54 ,wanne] wij dat alles b$5k51 a*t5 wij het niet raadzaam 9 /rijd met het he]s*5de gebruik e5e spell+ te v]&]51 wa>omtr5t nooit v]s*il van gevoel5 heeft be/aan1 om e5e &]e aan te nem51 die door vel5 niet t]/ond begrep5 z\ word54 ,wij bes*\w5 da>om de g5oemde woord5 als ba/a>dwoord51 die door hunne spell+ van hun vreemd5 oorsprong getuig5is gev51 en blijv5 s*rijv53 c$el 7cel71 c$]1 cijns4 #bbc4 ,de spell+ van de woord5 d] twe$e klasse lev]t 9 het geheel ge5e b$5k+5 op4 ,het ligt 9 d5 a>d d] zaak1 dat vreemde woord51 die 9 de uitspraak ge5]lei wijzig+ hebb5 ond]gaan1 hunne oorspronkelijke spell+1 de zi*tb>e voor/ell+ hunn] uitspraak1 onv]&]d behoor5 te beh\d54 #bbd4 ,veel groot] zijn de bezw>51 v]bond5 aan het bepal5 van de spell+ d] woord51 die de d]de klasse uitmak54 ,da>omtr5t to* zijn de gevoel5s zoo v]deeld1 dat m5 bezwa>lijk volkom5e ov]e5/emm+ tuss*5 twee s*rijv]s ontdekk5 zal4 ,wanne] m5 e*t] niet 9 bijzond]h$5 tre$t1 dan kan m5 9 het zooze] v]s*ill5d gebruik twee ho(dri*t+5 ond]s*eid51 die1 van twee teg5ov]ge/elde uit]/5 uitga&e1 nag5oeg lijnre*t teg5 elk&] inloop54 ,m5 kan ze gevoeglijk de oud]e en de nieuw]e ri*t+ noem54 #bbe4 ,de oud]e dagteek5t van #ahjd1 en heeft zi* tot beg9sel ge/eld1 dat de ba/a>dwoord5 ov] het algeme5 hunne oorspronkelijke spell+ behoor5 te beh\d54 ,zij wil alle5 de uitgang5 ov]e5kom/ig het ,n$]l&s*e spraakgebruik gewijzigd hebb51 en maakt ge5e uitzond]+5 dan alle5 t5 opzi*te van die woord51 welke1 ond] alle /&5 d] maats*appij 9 gebruik1 door all5 op ,n$]l&s*e wijze ges*rev5 word54 ,deze ri*t+ laat d]halve v]s*ill5de vreemde s*rijfwijz5 te midd5 van de inheems*e be/aan1 ond]/elt 9 d5 lez] de k5nis d] vreemde spell+ en uitspraak1 en duldt vele uitzond]+52 do* deze zijn ge5e noodw5dige uitvloeisels van het aang5om5 beg9sel1 ma> word5 alle door buit5ligg5de om/&igh$5 v]oorzaakt4 #bbf4 ,de nieuw]e ri*t+1 nag5oeg ve]tig j>5 jong]1 heeft zi* t5 doel ge/eld de spell+ d] vreemde woond5 zoodanig 9 te ri*t51 dat de ,n$]l&] de k5nis d] vreemde taal voor de jui/e uitspraak ontb]5 kan4 ,zij gaat k5nelijk uit van de ond]/ell+1 dat m5 alle5 dan re*t heeft e5 vreemd woord te bezig51 wanne] het ges*ikt is om z ges*rev5 te word51 dat de lez5de ,n$]l&]1 toeg]u/ met de k5nis van de spell+ en uitspraak zijn] eig5e taal1 aan de doode lett] de lev5de uitspraak kan t]uggev5 en zi* de beteek5is h]9n]54 ,ook deze ri*t+ heeft h>e uitzond]+51 v]mits wij e5 aantal vreemde woord5 bezig51 wi] klank niet kan word5 afgebeeld1 indi5 m5 onze lett]s uitsluit5d op ,n$]l&s*e wijze wil uitsprek51 t]wijl e5 aantal &]e 9 ,n$]l&s* gewaad ge/ok5 vol/rekt onh]k5ba> z\d5 zijn4 ,deze uitzond]+5 vloei5 uit het aang5om5 beg9sel zelf voort1 hetwelk dus niet vol te h\d5 is2 da>5teg5 word5 de uitzond]+5 op de oud]e ri*t+ regelmatige toepass+5 van het hi] aang5om5 beg9sel4 #bbg4 ,beide ri*t+5 hebb5 h>e voor- en nadeel51 die de ,r$actie1 g5oodzaakt e5e keus te do51 ond]l+ heeft te v]gelijk5 en aan de algeme5e spell+beg9sel51 9 de ,e]/e ,afdeel+ ontv\wd1 te toets54 #bbh4 ,de oud]e ri*t+ beveelt zi* door de volg5de voordeel5 aan3 #a7 ,de spell+ d] vreemde woord5 en ba/a>dwoord5 behoeft niet gezo*t en e]/ door nieuwe1 afzond]lijke regels bepaald te word54 ,zij is gegev53 wat het ho(ddeel d] woord5 aangaat1 door de vreemde spell+2 wat de uitgang5 betreft1 door de gewone ,n$]l&s*e spelregels4 #b7 ,de spell+ /elt uit h>5 a>d de w>e uitspraak getr\w voor4 ,m5 k5t deze f onmiddellijk door het beoef55 d] vreemde taal1 wa>uit het woord ontle5d is1 f bij ov]lev]+ van &]5 die ha> k5n54 ,de vreemde taal en de vreemde spell+ zijn en blijv5 dus altijd de k5bronn5 d] uitspraak4 ,de vreemde spell+ /elt natuurlijk /e$s de jui/e uitspraak voor1 hetge5 de ,n$]l&s*e 9 vele gevall5 sle*ts ze] gebrekkig kan do52 de w>e uitspraak van %]ry1 *ocolade1 ma*9e1 g5ie1 +5ieur1 s]geant1 patr\ille]51 compagnon1 wordt sle*ts onjui/ en e5igsz9s plomp door sj]rie1 sjokolade1 masj9e1 zj5ie1 inzj5ieur1 s]zjant1 patroelje]51 kompanjon ( kompanion afgebeeld4 ,zelfs onze oe s*ijnt te lang en te zwa> voor de ,frans*e ou1 9 g\v]neur en s\v]e94 #c7 ,de oorspronkelijke spell+ blijft wijz5 op de etymologie d] woord54 ,zij v]s*eurt d5 b& niet1 die het woord v]b9dt met zijne v]want5 9 de oorspronkelijke taal1 wa>9 het is ont/aan en zijne beteek5is heeft gekreg51 en wa>9 het eig5lijk leeft4 ,zij beh\dt dus al de voordeel51 die e5e v]wijz+ op de etymologie kan oplev]5 voor all51 die de vreemde taal v]/aan2 en dez5 mak5 de me]d]heid uit d]g551 die zi* het mee/ van vreemde woord5 en ba/a>dwoord5 b$i554 #d7 ,die ri*t+ br5gt uit zi* zelve ge5e uitzond]+5 m$e2 de be/a&e zijn gevolg5 van het ,gebruik1 van oorzak5 buit5 het /elsel zelf geleg54 ,zij kan dus met het vol/e re*t gezegd word5 van e5 beg9sel uit te gaan1 dat1 op zi* zelf g5om51 consequ5t z\ kunn5 toegepa/ word54 #bbi4 ,de voordeel5 aan de nieuw]e ri*t+1 aan het spell5 op me] ,n$]l&s*e wijze1 v]bond51 zijn de volg5de3 #a7 ,da>door wordt het uitsprek5 en spell5 van e5 aantal woord5 voor d5 m9kundige1 die de vreemde taal niet k5t1 gemakkelijk gemaakt4 ,al?ans de mee/e woord5 uit de doode tal51 uit het ,grieks* en ,latijn1 ontle5d1 kunn5 door de ,n$]l&s*e spell+ z word5 voorge/eld1 als de ,n$]l&] gewoon is ze uit te sprek54 #b7 ,da>door wordt 9 vele gevall5 het contra/ opgehev5 tuss*5 de ,n$]l&s*e en de vreemde spell+1 die niet zeld5 9 hetzelfde woord v]e5igd aangetr(f5 word53 e5 contra/1 dat op zi* zelf ge5 nut heeft1 en dus teg5 d5 go$5 smaak s*ijnt aan te druis*51 dewijl het de e5heid en regelmatigheid v]breekt4 #c7 ,wanne] vreemde woord5 op ,n$]l&s*e wijze word5 ges*rev51 bekom5 zij e5 me] ,n$]l&s* voorkom5 en word5 e5ig]mate 9 de taal +elijfd4 #d7 ,de uitzond]+5 op de toepass+ van het beg9sel d] oud]e ri*t+ vall5 dan 9 d5 regel1 h\d5 op uitzond]+5 te zijn4 ,da>door is de nieuw]e ri*t+ ontslag5 van de moeilijke taak om na> de r$55 te zoek5 welke die uitzond]+5 wettig51 en d5 regel te bepal5 wa>van zij afhang54 #bcj4 ,wanne] de ,r$actie de voordeel5 d] beide ri*t+5 v]gelijkt en aan de beg9sel5 e5] gezonde or?ographie toet/1 dan kan zij niet a>zel5 aan de oud]e de voorkeur te gev52 vooral wanne] zij b$5kt1 dat alles1 wat voor deze ri*t+ pleit1 e5 bezwa> teg5 de &]e uitmaakt4 ,de oud]e to* is 9 ov]e5/emm+ met de beide groote spell+beg9sel51 die 9 onze taal me] dan 9 e5ige &]e word5 gehuldigd en op prijs ge/eld3 jui/e voor/ell+ d] uitspraak en v]wijz+ op de etymologie en de v]wante woord54 ,de nieuw]e v]loo*5t het laat/e als het w>e uit pr9cipe1 en is niet 9 /aat aan het e]/e te voldo54 ,da> e5 aantal klank5 9 de vreemde woord51 uit lev5de tal5 g5om51 niet dan plomp en onvolkom5 op ,n$]l&s*e wijze kunn5 voorge/eld word51 is het nieuw]e /elsel van nature en re$s a priori gebrekkig1 br5gt het e5 aantal gebrek5 met zi*1 die het 9 vele gevall5 buit5 /aat /ell5 het beoogde doel te b]eik54 ,da> de spell+ op ,n$]l&s*e wijze uit h>5 a>d de v]wijz+ op de etymologie v]wa>loo/1 v]smaadt zij roekeloos e5 kra*tig hulpmiddel t] bevord]+ d] duidelijkheid2 t]wijl zij omgeke]d d5 m9kundige bij het e5e ( &]e ba/a>dwoord niet zeld5 geheel t5 onre*te aan e5e v]wants*ap met ,n$]l&s*e woord5 doet d5k51 wa>door het re*te v]/& van het woord voor hem belemm]d wordt4 ,het woord compascuum b4v4 is zek] voor d5 onkundige onv]/aanba>2 de lat9i/ e*t] begrijpt het t]/ond2 do* deze zal zi* wel e5ige oog5blikk5 moet5 bez9n51 wanne] hij kompaskum ges*rev5 v9dt4 ,de onkundige begrijpt het woord ond] deze spell+ ev5m91 ma> maakt zi* nu e5 geheel v]ke]d1 dui/] begrip1 dewijl hij natuurlijk aan iets d5kt1 dat op e5 kompas betrekk+ heeft4 ,zal dit vooroordeel hem niet 9 d5 weg /aan1 als hij uit het v]b& van d5 z9 de beteek5is van het hem onbek5de vreemde woord tra*t op te mak58 ,zal het hem bij diftong1 vokaal1 in/9kt1 dialekt1 longroem 7eng4 longroom7 enz4 bet] gaan8 ,de nieuw]e ri*t+ b]o(t zi* zelve ook van het voordeel1 om gelijkluid5de ( s*ijnba> gelijkluid5de woord5 door de spell+ te ond]s*eid51 b4v4 korporaal en corporaal 7alta>doek71 dokt] en doctor1 kann en cnon1 enz4 #bca4 ,de oud]e ri*t+ v9dt h>e spell+ zoogo$ als gegev53 de nieuw]e moet de h>e nog va//ell5 en kan da>bij dikwijls niet &]s dan willekeurig te w]k gaan4 ,de s*rijv]s1 die d] laat/e toeg$aan zijn1 h&el5 dan ook ge5sz9s e5p>ig2 m5 v9dt ges*rev53 kompanjon1 kompagnon en kompanion2 konzekw5t1 konsekw5t en konsequ5t2 kurzief en kursief1 enz4 ,hoe moet het zijn8 ,wie en wat zal hi] besliss58 ,van de oploss+ van deze en d]gelijke vrag5 is de oud]e ri*t+ ontslag52 zij weet1 dat het ,frans* en ,latijn de s*rijfwijz53 compagnon1 consequ5t1 consonant1 cursief enz4 vord]54 #bcb4 ,de voordeel5 d] nieuw]e ri*t+ zijn me] d5kbeeldig dan wez5lijk4 ,het e]/g5oemde punt blijkt1 bij e5e nad]e bes*\w+1 veele] op la/ dan op gemak uit te loop54 ,zij1 t5 wi] behoeve de me] ,n$]l&s*e spell+ z\ moet5 /rekk51 word5 er niet door gebaat2 voor de &]51 die er ge5e behoefte aan hebb51 is zij e5 groot bezwa>4 ,kon en wilde m5 alle vreemde woord5 volg5s de gewone regels d] ,n$]l&s*e spell+ beh&el51 dan z\ zulks zek] 9 zoov]re v]kieslijk zijn1 dat de k5nis d] vreemde tal5 kon ontbe]d word54 ,wij hebb5 e*t] bov5 gezi51 dat er e5 aantal gevall5 be/aan1 wa>9 de uitspraak niet door ,n$]l&s*e lett]s kan voorge/eld word54 ,do*1 wat me] zegt1 zelfs de /]k/e voor/&]s d] nieuw]e ri*t+ zijn niet gez9d de ,n$]l&s*e spelregels geheel en al toe te pass51 zelfs niet 9 vele gevall51 wa>9 dit ze] go$ mogelijk z\ zijn4 ,en te re*t1 want vele woord5 z\d5 dan e5 al te vreemd en zond]l+ voorkom5 krijg54 ,niem& heeft nog will5 s*rijv53 tema1 tee1 teorie1 ekzam9e]51 eksekuutsie1 suksessie1 okkazie1 publise]51 publikaatsie1 konsinsie1 inkwizietsie1 si/ema1 higromet]1 si5is* 7voor cynis*71 s*eptis* 7voor sceptis*71 tietel1 artiekel1 viziete1 siet] 7voor cit]71 kado1 buro1 odekolonje1 soepjee 7voor s\spi$7 enz41 (s*oon die s*rijfwijz5 door onze spelregels z\d5 gevord]d word5 en de vreemde uitspraak vrij go$ v]teg5woordig54 ,de geheele v]vorm+1 die m5 v]langt1 komt ho(dzakelijk hi]op n$]1 dat m5 de ph door f2 de c1 als zij d5 keelklank heeft1 door k2 en de s1 wanne] zij za*t luidt1 door z wil v]vang5 hebb52 b4v4 9 filozo(1 fyzika1 konzonant enz4 ,ov] de v]vang+ van qu en de ,frans*e ou door kw en oe blijk5 de gevoel5s v]deeld te zijn2 en sle*ts ze] enkel5 s*rijv5 -nion en -nie 9 de plaats van -gnon en -gnie4 ,da>5teg5 wil m5 ov] het algeme5 de ? en y 9 ,grieks*e woord52 de x2 de enkele i1 ook t] voor/ell+ van d5 i-klank 9 lett]grep5 met d5 voll5 klemtoon2 en de c t] a&uid+ van d5 sisklank beh\d5 hebb51 op grond1 dat g5oemde lett]s ev5go$ als de t1 i1 ks en s tot het ,n$]l&s*e alphabet behoor54 ,die gew5s*te v]vorm+ blijft dus 9 elk geval ze] bep]kt1 laat 9 e5 aantal woord5 d5 vreemd5 vorm be/aan1 en h&elt bov5di5 inconsequ5t4 ,de ? is imm]s ev5ze] vreemd als de ph4 ,m5 zegge to* niet3 de ? is e5e ,n$]l&s*e lett]1 gelijk blijkt uit ?ans en al?ans1 t]wijl de ph 9 ge5 enkel ,n$]l&s* woord voorkomt4 ,m5 b$riegt zi* dan t5 opzi*te d] e]/g5oemde4 ,9 de geheel exceptioneele woord5 ?ans en al?ans1 uit te h&e en al te h&e1 heeft m5 de gewone t van te en de /om geword5 h van h&1 t]wijl de ? 9 !orie en de ph 9 physica beide v]teg5woordig]s zijn van de enkelv\dige ,grieks*e lett]s ? en f4 ,beide /aan dus op ne lijn2 de ? is niet me] ,n$]l&s* dan de ph4--,indi5 de c w]kelijk ev5ze] ,n$]l&s* is als de k en s1 dan be/aat er ook ge5e r$5 om ha> te w]5 uit woord5 als consonant en logica1 wa> zij als k luidt4 ,/elt m5 het omgeke]de1 bes*\wt m5 ha> als vreemd1 dan moet zij ook als sisklank v]worp5 word5 uit konc]t en citro52 en wil m5 ha> sle*ts n5 klank1 di5 van s1 toe/aan1 dan z\ m5 ook akc5t1 akces1 akcid5t1 sukces moet5 s*rijv51 wat te re*t niem& v]langt4 ,bij die g$eeltelijke v]vorm+ blijft /e$s e5ige k5nis van vreemde tal5 noodzakelijk4 ,de m9kundige zal altijd moet5 wet51 dat artikel1 titel1 visite en ma*9e uit d5 vreemde zijn ov]g5om52 dat 9 het ,grieks* !rmomet] met ?1 hypot5usa met t1 synode met y en cit] met i ges*rev5 wordt1 wil hij ge5 geva> loop5 artiekel1 tietel1 viziete1 masji5e1 t]momet]1 hipo!nuza1 s9ode1 siet] te spell54 #bcc4 ,uit het aangevo]de blijkt duidelijk g5oeg1 dat het d] nieuw]e ri*t+ aan e5 consequ5t toepasba> beg9sel ontbreekt1 en dat de onkundige er vol/rekt niet door geholp5 wordt4 ,do*1 wat erg] is1 zij noodzaakt de ,n$]l&s*e grammatica e5 aantal +ewikkelde spelregels te ontw]p51 die het v]s*ill5d gebruik van de ,n$]l&s*e lett]s c en s1 i1 ie en y1 ? en t1 qu en kw bepal54 ,deze z\ rek5s*ap moet5 gev51 wa>om zij nu e5s c1 dan s2 nu i1 dan ie ( y2 nu ? ( qu1 dan t ( kw wilde ges*rev5 hebb54 ,die regels z\d5 dan t5 laat/e to* wijz5 op het v]s*il 9 d5 oorsprong d] woord51 op het ond]s*eid tuss*5 9- en ui!ems*1 en alle z\d5 e5ige k5nis d] vreemde tal5 ond]/ell54 ,de spell+ kategorie1 e?ika1 filoz(ie en fyzika v]eis*t ev5ze] bek5dheid met het ,grieks*e taaleig51 ( het zoek5 9 e5 woord5boek1 als die van categorie1 e?ica1 philosophie en physica4 ,het s*ijnb>e gemak blijkt dus ind]daad e5 la/ te zijn4 ,de m9kundig51 die zi* bijna niet b$i55 van vreemde woord51 welk] spell+ niet geheel inheems* is geword51 zijn er niet m$e gebaat2 t]wijl zij1 die het mee/ van vreemde woord5 gebruik mak5 en veelal de oorspronkelijke spell+ k5n51 nu noodeloos bezwa>d word5 met het aanle]5 van regels t] bepal+1 hoe en 9 welke gevall5 de vreemde spell+ moet gewijzigd word54 #bcd4 ,het twe$e d] bov5g5oemde voordeel5 v]plaat/ ons op het gebi$ d] ,ae/hetica4 ,aan h>e eis*5 z\ ind]daad me] voldaan word51 indi5 het contra/ tuss*5 de inheems*e en de v]s*ill5de vreemde spell+5 kon word5 opgehev51 omdat die teg5/ell+5 vol/rekt ge5 nut hebb51 niet di55 om de v]s*ill5de s*rijfwijz5 w$]zijds op te held]5 ( fraai] te do5 uitkom54 ,da> e*t] de vreemde spell+ niet kan word5 gewe]d uit al die woord51 wa>9 vreemde klank5 voorkom51 welke niet door het ,n$]l&s*e lett]s*rift kunn5 v]teg5woordigd word51 is het middel niet to]eik5d om de kwaal te g5ez52 wl bes*\wd1 v]]g]t het ha> veele]4 ,imm]s nu ont/aat tuss*5 de 9- en ui!ems*e spell+ e5e d]de1 e5e ba/a>dspell+1 b4v4 9 konc]t1 konc5tris*1 konzequ5t4 ,do*1 wat me] zegt1 er wordt zoodo5de e5 nieuw contra/ ges*ap5 tuss*5 de natuur en d5 vorm van het woord1 dat zek] niet s*oon is1 en jui/ aan dieg55 d5 groot/5 aan/oot geeft1 die zi* het mee/ van vreemde woord5 b$i554 ,ov] d5 smaak valt wel is wa> we9ig te twi/51 ma> de ,ae/hetica le]t to* grond/ell+51 die door all5 g]e$elijk aang5om5 word54 ,het is bov5 all5 twijfel v]hev51 dat wa>heid1 d4i4 hi] ov]e5/emm+ tuss*5 uit]lijk en inn]lijk1 e5e noodw5dige voorwa>de voor het s*oone is4 ,e5e k]k 9 d5 vorm van e5 woonhuis1 en e5 woonhuis 9 d5 vorm e5] k]k1 knn5 niet s*oon zijn4 ,alle5 wansmaak kon behag5 s*epp5 9 melkkann51 die ap51 ( 9 palmboom51 die zwan5 ( pauw5 voor/eld52 en e5 reukfles*je 9 d5 vorm van e5 beeldje1 al is dit ook nog zoo fraai gevormd1 is leelijk 9 het oog van i$]1 die sle*ts e5 we9ig ov] het wez5 d] s*oonheid heeft nag$a*t4 ,ev5ze] /rijdig met d5 go$5 smaak is het spell5 op ,n$]l&s*e wijze van woord51 die door hun klank en vorm beide prote/e]5 teg5 het kle$1 dat m5 hun heeft aangetrokk5 en dat hun niet pa/1 omdat het niet voor h5 gemaakt is4 ,er ligt1 wl bes*\wd1 iets plomps 9 de spell+ konc]t ( kons]t1 filozo(1 fyzikus1 konsequ5t ( konzekw5t1 ekwipaadje1 kwantiteit1 enz41 hetwelk d5 bes*aafde en gelett]de erg]t1 zoolang zijn oog niet aan het zi5 van zulke smakelooze s*rijfwijz5 gew5d is4 ,dit is dan ook wel e5e d] voornaam/e r$551 wa>om dit /elsel nooit me] dan enkele voor/&]s gevond5 heeft4 #bce4 ,ook het d]de d] gewa&e voordeel5 komt bij e5ig nad5k5 op ze] we9ig uit4 ,welk nut kan er geleg5 zijn 9 het gev5 van e5 me] ,n$]l&s* voorkom5 aan e5 vreemd woord1 hetwelk zijne afkom/ blijft v]rad58 ,wanne] klank en sam5/ell+ ui!ems* zijn1 kan de spell+ da>aan niets v]&]54 ,de ,latijns*e praefix5 prae- en con- ( com- word5 ge5e ,n$]l&s*e voorvoegsels1 wanne] m5 prepozitie1 preseptor1 konditie1 kompozitie met e en k s*rijft4 ,apoteoze1 analieze1 fizionomie1 mizantroop1 z(ema1 ekwipaadje1 epolet1 cad1 plat enz41 zijn b$orv5 en nauwlijks v]/aanba> ,grieks* en ,frans*1 ma> ge5 gre9 me] ,n$]l&s* dan apo!ose1 analyse1 physionomie1 misan?roop1 sophema1 equipage1 epaulet1 cadeau1 plateau enz4 ,de e5ige beteek5is1 die m5 aan die inheems*e inkle$+ he*t5 kan1 be/aat hi]91 dat zij e5 blijk is1 dat het woord veel door ,n$]l&]s wordt gebruikt4 ,do* welk nut is 9 dat v]toon geleg58 ,zal de s*rijv] er door will5 te k5n5 gev51 dat hij zi* g]e*tigd a*t het woord te bezig58 ,wil hij da>m$e d5 lez] het paspoort lat5 zi51 opdat deze d5 ba/a>d ongeh9d]d late voorbijgaan8 ,aang5om51 dat dit e5ig practis* nut _h1 wie zal dan nog bepal51 ( e5 woord lang en algeme5 g5oeg 9 gebruik is gewee/ om dat g$eeltelijke burg]re*t deela*tig te word58 ,wat zal bij de beoordeel+ de maat/af zijn8 ,uit]lijke k5teek55 ontbrek5 hi]4 ,geheel vreemde woord51 die vol/rekt ge5e v]&]+ ond]gaan hebb5 en die niem& z\ will5 v]diets*51 v]e5ig5 zi* 9 sam5/ell+ met e*t ,n$]l&s*e1 als 9 successi]e*t51 epauletknoop1 v]ja>cadeau enz41 en nem5 zelfs ,n$]l&s*e voor- en a*t]voegsels aan1 b4v4 onsy/ematis*1 cadeautje1 geanalyse]d1 enz4 ,compositie en d]ivatie met ,n$]l&s*e woord5 en affix5 re*tig5 d]halve niet tot e5e geheel ,n$]l&s*e spell+4 #bcf4 ,het gev5 van e5 ,n$]l&s* voorkom5 aan vreemde woord5 is e5e my/ificatie1 die1 niet sle*ts uit e5 !oretis* ma> ook uit e5 practis* oogpunt bezi51 te v]oordeel5 is en blijft4 ,het spreekt wel vanzelf1 dat de grammatica1 die de natuur zo[el als het gebruik d] woord5 wil k5n51 !oretis* e5e spell+ moet afkeur51 die de afkom/ en niet zeld5 ook de beteek5is d] woord5 v]dui/]t4 ,ma> ook van het practis* /&punt bes*\wd1 v]di5t de vreemde spell+ de voorkeur4 ,deze wa>s*uwt d5 m9kundige1 dat hij ge5e pog+5 behoeft aan te w5d5 om het vreemd gespelde woord uit zijne mo$]taal te v]kl>51 en snijdt tev5s zooveel mogelijk alle z9spel+ op m9d] kies*e zak5 af1 die soms door e5e v]&]de s*rijfwijze wordt uitgelokt1 en wa>toe onze m9d]e /& wel e5igsz9s g5eigd is4 #bcg4 ,e9delijk het voordeel1 da>9 geleg51 dat de uitzond]+5 op de oud]e ri*t+ 9 de nieuw]e regelmatigh$5 zijn1 wordt !oretis* en practis* me] dan opgewog5 door de uitzond]+5 op de laat/g5oemde4 ,imm]s de e]/e hebb5 ha> be/aan alle5 te dank5 aan het ,gebruik1 ma> vloei5 niet uit het aang5om5 beg9sel zelf voort4 ,de nieuw]e ri*t+ da>5teg5 is met talrijke uitzond]+5 gebor52 en deze noodw5dige word5 nog grootelijks v]me]d]d door het aantal gevall51 wa>9 m5 het beg9sel z\ kunn5 toepass51 ma> niet toepass5 wil1 om de al te zond]l+e en onv]/aanb>e vorm51 die e5e vol/rekte consequ5tie z\ oplev]54 #bch4 ,wanne] m5 dit alles wl ov]weegt1 kan m5 bij de keuze tuss*5 de twee ri*t+5 niet v]leg5 /aan4 ,ongetwijfeld moet m5 die spell+ v]kiez51 die als het w>e gegev5 is en 9 g]e$heid ligt1 en die getr\w blijft aan de twee groote spell+beg9sel51 welke het ,n$]l&s* bij het s*rijv5 zijn] eig5e woord5 huldigt1 bov5 de &]e1 welke die beg9sel51 deels uit noodzaak1 deels uit pr9cipe1 v]zaakt1 de uitspraak niet zeld5 onjui/ afbeeldt1 de etymologie v]loo*5t1 en /rijdig is met d5 go$5 smaak3 e5e spell+1 die niet is gegev51 ma> volg5s willekeurig aan te nem5 beg9sel5 nog moet word5 bepaald en va/ge/eld1 en die da>bij uit zi* zelve g5oodzaakt is e5 aantal uitzond]+5 toe te lat54 #bci4 ,de ,r$actie ziet e*t] ge5sz9s de groote bezw>5 voorbij1 die ook op d5 weg d] oud]e ri*t+ geleg5 zijn4 ,deze is wel niet uit zi* zelve g5oodzaakt uitzond]+5 te mak51 ma> wordt door het ,gebruik g$wong5 er e5 aantal te erk5n54 ,imm]s1 het z\ e5e vru*telooze pog+ zijn1 indi5 m5 9 woord5 als kw>ti]1 kapitaal1 kaz]ne1 kompas en d]gelijke de oorspronkelijke spell+ tra*tte te h]/ell54 ,intuss*5 is het nog niem& gelukt de gr5slijn te trekk51 wa> de vreemde spell+ oph\dt en de ,n$]l&s*e beg9t4 ,bij e5ig nad5k5 wordt het dan ook duidelijk1 dat die gr5s uit d5 a>d d] zaak niet te trekk5 is2 (1 om duidelijk] te sprek51 er zijn e5 aantal vreemde woord5 9 gebruik1 wa>van het ondo5lijk is1 op r$elijke grond5 en 9 consequ5te ov]e5/emm+ met &]e d]gelijke1 te bepal5 aan welke zijde d] l9ie zij zi* bev9d54 ,m5 wordt van de wa>heid hi]van ov]tuigd1 wanne] m5 b$5kt1 dat er woord5 zijn1 die1 niet sle*ts door v]s*ill5de p]son51 ma> zelfs door e5 en d5zelfd5 p]soon1 na> gelang d] om/&igh$51 v]s*ill5d word5 uitgesprok54 ,hoe z\ er 9 de spell+ va/heid en gelijkmatigheid kunn5 be/aan1 wa> de uitspraak wankel en v]&]lijk is8 ,e5 pa> voorbeeld5 zull5 to]eik5d zijn1 om d5 lez] v]s*eid5e &]e te h]9n]54 ,e5 bes*aafd man zal 9 gezels*ap sprek5 van keurig geslep5e k>aff52 ma> als hij e5 glas wat] v]langt1 zegt hij zond] bezwa> tot d5 kne*t3 geef mij de kraf e5s aan6 ,hij zal u op de sociteit vrag53 hebt gij dat b]i*t 9 de c\rant gelez58 en als gij ontk5n5d antwoordt1 roept hij t]/ond om de krant4 ,9 e5 wet5s*appelijk congres spreekt m5 ov] de be/e wijze om ci*orei te tel51 ma> 9 e5 w9kel be/elt m5 suik]ij4 ,do* vooral be/aat zulk e5 v]s*il 9 de uitspraak d]zelfde woord5 bij li$5 van v]s*ill5de bes*av+4 ,e5 vis*wijf1 met ha>s gelijke 9 krakeel1 zal deze e5 kanalje1 e5 k>onje1 en h>e won+ e5 kavalje s*eld52 de trots*e ari/ocraat ziet met m9a*t+ n$] op het canaille en rapaille4 ,de br\w]skne*t k5t gijl1 de v]v] konz5ielje2 de wet5s*appelijke man spreekt van *ijl en co*5ille2 en zoo wisselt de uitspraak d] vreemde woord5 telk5s af1 al na>mate de bes*av+ van d5 sprek] ( de eis* d] om/&igh$5 m$ebr5gt4 #bdj4 ,wanne] de uitspraak van dezelfde woord5 van all]lei om/&igh$5 en inzond]heid van d5 smaak1 niet van de woord5 zelve afhangt1 moet de spell+ uit h>5 a>d nog veel onzek]d] zijn1 en zal de e5 aan de oorspronkelijke1 de &] aan e5e me] ,n$]l&s*e de voorkeur gev51 zond] altijd r$55 voor zijne s*rijfwijze te kunn5 aanvo]54 ,de ,r$actie1 van wie wel niet het onmogelijke kan gev]gd word51 erk5t dan ook ga>ne1 dat zij buit5 ma*te is va/e regels te /ell51 die 9 i$] geval kunn5 voldo54 ,zij a*t h>e taak v]vuld1 wanne] zij het grondbeg9sel1 wa>van zij uitgaat1 zoo nauwkeurig mogelijk oms*rijft1 en 9 het algeme5 de ri*t+ bepaalt1 die zij bij de uitzond]+5 me5t te moet5 volg54 ,na rijpe ov]weg+1 a*t zij het grondbeg9sel aldus te moet5 =mule]53 #bda4 ,ba/a>dwoord51 ontle5d uit tal51 die het ,latijns*e d4i4 hi] hetzelfde als het ,n$]l&s*e #ab lett]s*rift bezig51 word5 op de oorspronkelijke wijze ges*rev51 voor zoov]re hunne uitspraak onv]&]d is geblev54 ,wa> deze e*t] gewijzigd is1 en de oorspronkelijke spell+ tot e5e ongewone uitspraak aanleid+ gev5 z\1 wordt de spell+ 9 zoov]re op ,n$]l&s*e wijze v]&]d4 ,de wijzig+ d] uitspraak heeft plaats #a7 aan het e9de d] woord51 #b7 9 het li*aam van het woord4 #bdb4 #a7 ,de wijzig+ aan het e9de d] woord5 heeft mee/al h>5 oorsprong te dank5 aan de noodzakelijkheid om de woord5 op ,n$]l&s*e wijze te v]buig54 ,zij be/aat doorgaans 9 het afkapp5 d] laat/e lett]greep1 t5 gevolge wa>van dikwijls e5e wijzig+ 9 de spell+ d] voorlaat/e noodzakelijk wordt4 ,zoo is b4v4 praefix het ,lat4 praefixum1 evangeli/ het ,lat4 evangeli/a1 publici/ het ,frans*e publici/e1 trompet het ,frans*e trompette4 ,da> de kl9k] 9 de voorlaat/e lett]greep d] g5oemde vreemde woord5 ge5e v]&]+ 9 de uitspraak ond]gaat1 blijv5 praefix1 evangeli/1 publici/ en trompet voor het ov]ige onv]&]d4 ,&]s is het1 wanne] advocatus1 p>ticula1 problema en publique de laat/e syllabe v]liez52 de a en e moet5 alsdan 9 advocaat en probleem noodw5dig v]dubbeld word52 de u van p>ticula gaat 9 de toonlooze e ov]1 en dit maakt w$] de v]&]+ van c 9 k noodzakelijk1 wa>door de vorm p>tikel ont/aat2 de uitgang -ique moet1 na afw]p+ zijn] e1 bij ons -iek word53 publiek4 ,9 sommige woord5 s*ijnt de v]ba/]+ van d5 uitgang niet op deze wijze v]kla>d te kunn5 word54 ,zoo laat de vorm sociteit zi* s*ijnba> ev5m9 van lat4 societas als van fr4 socit afleid54 ,9 zulke gevall5 moet m5 niet uit het oog v]liez51 dat ,latijns*e woord5 niet altijd 9 d5 nom9atiefvorm zijn ov]g5om51 ma> dat dikwijls e5 v]bog5 naamval t5 grondslag ligt4 ,dit heeft plaats bij sociteit1 maje/eit1 sextant enz41 lat4 societas--societatis1 maje/as--maje/atis1 sextans--sextantis1 enz42 vanhi] de t 9 deze en d]gelijke woord54 ,ook de me]v\d5 tang5t51 secant51 van tang5s en secans1 zijn op die wijze te v]kl>54 ,niet altijd e*t] is de laat/e lett]greep van het vreemde woord afgeknot2 dikwijls is alle5 de uitspraak v]&]d4 ,zoo zijn b4v4 palais1 laquai1 s\v]a91 livre1 gnral1 pr(it1 9 paleis1 lakei1 s\v]e91 livrei1 g5]aal1 pr(ijt enz4 ov]gegaan4 ,door deze en d]gelijke v]&]+5 zijn de bek5de ba/a>duitgang5 -aal1 -aan1 -aat1 -ant1 -eel1 -e]51 -eet1 -ent1 -et1 -ief1 -iek1 -iel1 -iet1 -ijn1 -ijt1 -o51 -oor1 -uut en &]e ont/aan1 die geheel op ,n$]l&s*e wijze beh&eld word54 ,alle5 de uitgang5 -air en -oir d] ,frans*e adjectiev5 beh\d5 hunne vreemde ai en oi1 b4v4 9 militair1 /ationnair1 transitoir1 executoir enz4 ,t] voorkom+ van misv]/& zij aangem]kt1 dat hi] gesprok5 wordt van uitgang5 9 het algeme51 d4i4 van klank5 wa>op woord5 uitgaan1 en niet van a*t]voegsels 7suffix571 d4i4 bepaalde uitgang51 die a*t] be/a&e woord5 gevoegd word5 om nieuwe woord5 te vorm54 ,niet al de g5oemde uitgang5 zijn a*t]voegsels1 ( zijn het altijd4 ,zoo zijn -aat en -iet suffix5 9 optimaat en ,israliet1 ma> niet 9 praecipitaat en *rysoliet4 ,e5 a*t]voegsel -eet be/aat niet1 ev5m9 als -noom1 -an?roop ( -troop a*t]voegsels zijn2 v]gelijk de aanm]k+ op #gg4 #bdc4 ,het ba/a>da*t]voegsel -aadje v]eis*t e5e afzond]lijke ov]weg+4 ,het is uit het ,frans* ontle5d t5 tijde dat -age 7,ital4 -aggio1 ,lat4 -aticum3 zie ,diez1 ,gramm4 d] ,roman4 ,spra*51 #b;de uitg41 ,d4 ,,ii1 bl4 #bhh vlg47 9 die taal nog1 op ,italiaans*e wijze1 als aadzje luidde4 ,die uitspraak he]s*te to5 ook bij ons1 ma> kon sle*ts gebrekkig 9 ,n$]l&s* s*rift word5 uitg$rukt2 v&a> de v]s*ill5de s*rijfwijz53 pelgrima$se1 pelgrimagie1 pelgrima$je4 ,?ans1 nu wij 9 dat en alle d]gelijke woord51 ev5m9 als de ,frans*51 e5e d lat5 hoor51 is de spell+ pelgrimaadje1 /ellaadje enz4 buit5 alle v]h\d+ met de uitspraak g]aakt1 t]wijl zij soms aanleid+ geeft1 dat zoodanige woord5 geheel lett]lijk ov]e5kom/ig hun vorm word5 uitgesprok54 ,da> de uitspraak g als zj to* plaats v9dt 9 de ,n$]l&s*e woord5 g5ie1 logem5t1 gage1 gelei1 horloge enz41 en dus bij ons niet onbek5d is1 en i$]e5 ook gewoon is college1 manege1 engagem5t1 m5age1 c\rage1 c\rtage te s*rijv51 be/aat er ind]daad ge5e ov]weg5de r$51 om de zond]l+e spell+ -aadje te beh\d54 ,wij a>zel5 da>om niet e5e s*rijfwijze te lat5 v>51 die e5e geheel v]\d]de uitspraak tot grondslag heeft1 ma> met de h$5daags*e 9 /rijd is1 s9ds lang vel5 tot aan/oot en erg]nis heeft ge/rekt1 en nooit consequ5t is toegepa/4 ,wij me55 d]halve te moet5 s*rijv53 bagage1 lekkage1 pelgrimage1 slijtage1 /ellage1 /(fage1 tuigage enz42 en ev5zoo3 page4 ,z v]valt ook vanzelf de ongelijkheid 9 de spell+ van passaadje en passagi] enz4 #bdd4 #b7 ,v]&]+5 9 het li*aam d] woord51 t] voorkom+ e5] ongewone uitspraak1 hebb5 bijna uitsluit5d 9 ,frans*e woord5 plaats4 ,zij be/aan voornamelijk 9 het weglat5 d] acc5t51 b4v4 9 g5ie1 +5ieur1 fr4 gnie1 +nieur1 wa>9 de ,frans*e voor de toonlooze e heeft plaats gemaakt4 ,zoo is ook de uitspraak d] ,frans*e g 9 g>nison1 guit>e1 guide voor de gewone ,n$]l&s*e gewek54 ,da>om laat m5 de u 9 gita> enz4 weg4 ,om gelijke r$5 s*rijft m5 pleizi] ( plezi] voor plaiser1 en seizo5 voor saiso51 dewijl de ai1 op ,frans*e wijze uitgesprok51 9 deze woord5 niet me] 9 gebruik is4 #bde4 ,e5e bijzond]e aanm]k+ moet gemaakt word5 betreff5de de woord51 die uit het ,grieks* ontle5d zijn4 ,deze namelijk word5 wel 9 de oorspronkelijke taal met e5 &] lett]s*rift ges*rev51 do* dit is voor ons geheel onv]s*illig1 omdat de mee/e di] woord5 door het kanaal van het ,latijn tot onze k5nis zijn gekom5 en1 di5ov]e5kom/ig1 op ,latijns*e wijze uitgesprok5 en gespeld word54 ,wij zegg5 niet3 hupote9oeza1 su/ema1 fuzik1 euangelion1 oikonomia1 ,mak$onia1 ,kimoon1 ,platoon1 ,?razuboelos1 ,aiguptos1 hetair5 enz42 ma> wij sprek5 die woord5 uit1 ov]e5kom/ig d5 vorm1 di5 zij 9 het ,latijn bekom53 hypot5usa1 sy/ema1 physica1 evangelium 7( evangelie71 oeconomia 7( oeconomie71 ,mac$oni1 ,cimon1 ,plato1 ,?rasybulus1 ,egypte 7( ,aegypte71 heta]5 enz4 ,e5e consequ5te spell+ op ,grieks*e wijze is d]halve zoogo$ als onmogelijk2 en deze wordt tr\w5s ook door niem& v]langd4 ,do* hoewel de ,latijns*e s*rijfwijze als maat/af en regel voor de ,grieks*e bes*\wd wordt1 mak5 sommig5 e5e uitzond]+ t5 opzi*te van de k en f1 die zij niet door de ,latijns*e c en ph1 ma> door k en f t]uggegev5 will5 hebb52 zij s*rijv5 da>om !okratie1 fyzika ( fysika1 filos(ie ( filoz(ie4 ,deze spell+1 uit welk oogpunt ook bes*\wd1 is inconsequ5t en maakt noodeloos inbreuk op d5--&]s algeme55--regel4 ,ges*i$t zulks om de spell+ me] met het ,grieks*e spraakgebruik ov]e5 te br5g51 dan wordt de f v]ke]d aangew5d1 dewijl f zoo ooit1 zek] niet te all5 tijde de wa>de van f gehad heeft4 ,is het om aan de woord5 e5 me] ,n$]l&s* voorkom5 te gev51 wa>om dan de ? en de y t] uitdrukk+ van de ? en y beh\d51 t]wijl de enkele t en i de gewone uitspraak di] lett]s ev5 go$ z\d5 voor/ell58 ,die spell+ is dus ind]daad sle*ts e5e nuttelooze en willekeurige afwijk+ van de regelmaat1 wa>op m5 w$] uitzond]+5 z\ moet5 mak54 ,imm]s het bezig5 van k1 wa> het ,grieks* e5e k heeft1 is niet vol te h\d54 ,vele woord51 welk] uitspraak bij ons va//aat1 eis*5 vol/rekt de c1 als3 ,bucephalus1 ,c5taur1 ,cepheus1 ,c]b]us1 ,cilici1 ,cyprus1 ,cyrus1 ,mac$oni enz4 ,9 ,cekrops1 cykloop en &]e z\d5 c en k om dezelfde lett] te v]teg5woordig5 naa/ elk&] /aan2 en wie z\ ,bak*us ( ,bakkhus will5 s*rijv58 ,en to*1 elke &]e spell+3 ,bac*us ( ,ba*us1 w>e dan e5e nieuwe onregelmatigheid1 e5e willekeurige uitzond]+ op e5e uitzond]+4--,ev5m9 laat de f zi* consequ5t bezig54 ,m5 zal to* aan ,sappho wel niet d5 ,hoogduits*a*tig5 vorm ,sapfo will5 gev54 ,m5 v]langt de f voornamelijk om d5 wille d] uitspraak4 ,nu is het wel niet te ontk5n51 dat ph1 wa> m5 e5e f moet lat5 hoor51 tot v]ke]dh$5 aanleid+ kan gev52 do* het is ev5ze] wa>1 dat het ,n$]l&s* als grondbeg9sel aang5om5 heeft1 ge5 erk5d5 spelregel1 wa>toe ook die d] ,analogie behoort1 te v]zak51 alle5 om e5e v]ke]de uitspraak te voorkom5 #ac4 ,m5 kan bk5 als bekn1 bv+ als bevng1 voorkm5 als vrkom51 wd]roep5 als w$]rp51 v]kom5 als ov]km5 uitsprek52 dit is e*t] nooit als e5e afdo5de r$5 bes*\wd1 om die woord5 te spell5 op e5e wijze1 die met geldige regels 9 /rijd is2 b4v4 niet beek51 beev+1 voorkoom5 enz4 ,m5 z\ dus niet g]e*tva>digd zijn1 indi5 m5 op d5 algeme5 uitvo]b>5 regel3 ,grieks*e woord5 volg5 de ,latijns*e spell+1 alle5 om d5 wille e5] mogelijke v]ke]de uitspraak uitzond]+5 g+ mak54 ,indi5 m5 zi* zulks v]oorlo(de t5 opzi*te d] ph1 m5 z\ het ook 9 &]e gevall5 als beg9sel moet5 erk5n52 en wa> z\ dat he58 ,wie zi* erg]t aan de uitspraak catalgus1 deon1 spctator1 e5e wanspraak veel algeme5] dan potografie en pizika1 z\ met hetzelfde re*t cataalogus1 odeeon1 spectaator enz4 kunn5 eis*53 spell+51 die wel niem& v]langt1 en die ook niet fraai z\d5 zijn1 ma> zek] d5 l( van consequ5tie z\d5 v]di554 ,de ,r$actie kan dan ook ge5e enkele geldige r$5 b$5k51 om t5 aanzi5 d] twee g5oemde lett]s &]s te h&el51 dan zij 9 de ov]ige gevall5 g5oodzaakt is te do54 ,zij me5t d]halve d5 regel3 ,grieks*e woord5 word5 op ,latijns*e wijze gespeld1 consequ5t te moet5 volg51 en s*rijft dus ook3 academie1 !ocratie1 physica1 or?ographie1 philosophie enz4 #bdf4 ,de uit het ,grieks* ontle5de ba/a>dwoord5 zijn1 wat de uitgang5 betreft1 aan d5zelfd5 regel als de ov]ige ond]worp52 zie #bdb4 ,zoo s*rijve m53 biograaf1 photograaf1 telegraaf1 telescoop1 philan?roop1 philoso(1 basilisk1 apocrief1 acu/iek1 cl9iek1 diptiek1 synoniem1 proseliet1 apo/el1 diak51 scaph&] enz4 ,het z\ inconsequ5t1 onregelmatig en zelfs onnatuurlijk zijn1 indi5 m5 de e9dlett]grep51 die t5 gevolge van het afvall5 d] ,grieks*e ( ,grieks*-,latijns*e uitgang5 e5e wijzig+ 9 de spell+ moet5 ond]gaan1 en da>m$e aan de ,n$]l&s*e spell+wett5 word5 ond]worp51 nog g$eeltelijk op ,grieks*e wijze s*reef4 ,wanne] m5 van basiliscus -u ( -os afsnijdt1 moet de c 9 het me]v\d basilisk5 natuurlijk 9 k v]&]52 het enkelv\d wil dan1 volg5s d5 erk5d5 regel1 ook de k 9 basilisk4 ,tr\w5s niem& s*rijft basilisc1 ev5m9 als grotesq1 na> fr4 grotesque1 ( grottesc1 na> ital4 grottesco4 ,is die ond]w]p+ aan de ,n$]l&s*e spelregels 9 sommige gevall5 onv]mijdelijk1 dan eis*t de ,analogie ha> ook 9 die gevall51 wa> twijfel s*ijnt te be/aan4 ,hi]toe behoor5 de woord5 op -aaf1 -ief- en -o(1 als geograaf1 telegraaf1 apocrief1 philoso( enz4 ,de ,grieks*-,latijns*e woord5 geographus1 apocryphus en philosophus1 na afw]p+ van -u3 geograph1 apocryph en philosoph1 eis*5 de v]dubbel+ d] a en o1 en de v]&]+ van de niet v]dubbelb>e y 9 ie2 dus geograaf1 apocrief en philoso(1 ( geograaph1 apocrieph1 philosooph4 ,die dubbele a en o en de ie zijn vreemd aan het ,grieks*e en ,latijns*e taaleig51 ma> zijn geheel ,n$]l&s*2 de twe$e a en o valt zelfs 9 het me]v\d1 op ,n$]l&s*e wijze1 w$] uit4 ,e5 en &] bewij/1 dat die uitgang5 als ,n$]l&s* bes*\wd moet5 word54 ,de vreemde ph nu maakt1 vooral 9 v]bog5 vorm51 als geograph51 apocriephe1 e5e vreemde v]toon+1 omdat zij 9 /rijd is met de lett]s1 wa>tuss*5 zij /aat4 ,h>e v]vang+ door f is d]halve ev5 natuurlijk als consequ5t1 en is tev5s 9 ov]e5/emm+ met het ,gebruik1 dat k5nelijk aan geograf51 apocriefe enz4 bov5 geograph5 en apocriephe de voorkeur geeft4 ,ook is zij 9 volmaakte ov]e5/emm+ met de v]vang+ van ? door t 9 aroliet1 *rysoliet enz41 lat4-gr4 aroli?us1 *rysoli?us1 wa>9 het ,gebruik1 kla>blijkelijk om dezelfde r$551 ge5e ? a*t] de ie wil4--,triumf ( triomf1 lat4 triumphus1 en nimf1 lat4 nympha1 hebb51 als di*t]lijke woord51 re$s om e5e &]e r$5 e5e f2 zie #bea4 ,9 biographie1 e?nographie1 philosophie enz4 e*t] zijn de lett]grep5 graph en soph onaangeta/ geblev51 en bev9dt de ph zi* niet tuss*5 bepaaldelijk ,n$]l&s*e lett]s2 hi] be/aat dus ge5e r$5 voor het bezig5 d] f4 ,geographie enz4 is niet gevormd van ndl4 geograaf1 ev5m9 als diaconie en apo/olis* van ndl4 diak5 en apo/el2 ma> het is e5e v]ba/]+ van het lat4-gr4 geographia1 gelijk diaconie en apo/olis* van diaconia en apo/olicus4 ,geografie enz4 te s*rijv5 omdat geograaf e5e f heeft1 z\ ev5 onnatuurlijk zijn1 als wanne] m5 lietograaf 7uit li?ographns7 met ie wilde s*rijv51 omdat lat4-gr4 li?us 9 aroliet en *rysoliet 9 -liet v]&]t4 #bdg4 ,e5e afzond]lijke bes*\w+ eis*t de spell+ van het woord telegrafi/1 dat zi* 9 e5 geheel &] geval bev9dt dan geographie en d]gelijke4 ,het is niet gevormd van e5 ,grieks* woord telegraphi/es1 gelijk evangeli/ van euangeli/es2 de naam z\ moet5 zijn telegraaf1 gelijk bibliograaf1 biograaf1 e?nograaf1 geograaf1 hi/oriograaf1 /5ograaf1 ta*ygraaf enz4 ,da> telegraaf e*t] re$s als de b5am+ van het w]ktuig ( de inri*t+ gebezigd w]d1 en m5 d]halve voor de p]son51 aan zulk e5e inri*t+ v]bond51 e5 &]5 vorm noodig _h1 heeft m51 /rijdig met het ,grieks*e taaleig51 het woord telegrafi/ gevormd1 dat 9 zoov]re als ,n$]l&s* kan word5 bes*\wd1 omdat wij met het a*t]voegsel -i/ ook van ,n$]l&s*e woord5 p]soonsnam5 mak51 b4v4 bloemi/1 fluiti/1 orgeli/1 klokk5i/4 ,de vorm telegrafi/ is tr\w5s ook de gebruikelijke4 #bdh4 ,de spell+ geographie enz4 besli/ insgelijks de keuze tuss*5 geographis* en geografis* enz4 ,bij geographis*e ( biographis*e woord5boek51 bij e?nographis*e v]h&el+5 en topographis*e ka>t5 d5kt m5 aan de k5nis1 uit die woord5boek51 v]h&el+5 ( ka>t5 te putt52 bij e5 /5ographis* b]i*t en e5 photographis* portret aan datg5e1 dat /5ographie en photographie heet3 de s*rijv] ( kun/5a>1 de geograaf ( photograaf1 komt da>bij wel niet 9 aanm]k+1 /aat t5 m9/e v] op d5 a*t]grond4 ,de hi] b$oelde woord5 zijn d]halve gevormd van de woord5 biographie1 geographie enz41 gelijk hi/oris* van hi/orie komt2 zij moet5 dus ongetwijfeld e5e ph hebb54 ,wat telegraphis* betreft1 (s*oon dit1 blijk5s de beteek5is1 niet van telegraphie1 ma> van telegraaf is afgeleid1 is het to* gevormd 9 ov]e5/emm+ met de bov5 g5oemde woord54 ,het is dus niet raadzaam1 het 9 de spell+ da>van te s*eid54 ,de analogie eis*t ook hi] de ph4 #bdi4 ,bezat5 wij e5 ww4 geographe]51 het z\ gevormd zijn van het ,grieks* gegrafe4 ,van dezelfde vorm+ z\d5 photographe]51 li?ographe]5 enz4 wez51 indi5 de da>aan beantwoord5de vorm5 9 het ,grieks* be/ond54 ,die woord5 kunn5 dus gea*t word5 onmiddellijk uit die taal ov]g5om5 te zijn1 gelijk photographie1 li?ographie enz4 om de analogie van geographie1 gr4 gegrafia4 ,de lett]greep graph blijft da>9 insgelijks onv]&]d4 ,hi] be/aan dus dezelfde r$55 voor het beh\d d] ph1 als bij geographie en &]e op -phie1 we%alve photographe]51 li?ographe]5 enz4 de regelmatige vorm5 zijn4 #bej4 ,na de opgave d] grondbeg9sel51 die de ,r$actie bij het s*rijv5 d] ba/a>dwoord5 voornem5s is te volg51 blijft ha> nog ov]ig de gevall5 te oms*rijv51 wa>9 zij me5t1 dat het algeme5 ,gebruik het spell5 op ,n$]l&s*e wijze vol/rekt vord]t1 en die d]halve als onv]mijdelijke uitzond]+5 op de gegev5 regels moet5 bes*\wd word54 ,wanne] m5 de woord5 d] beide e]/e klass5 v]gelijkt1 dan ziet m51 dat die1 welke begripp5 uitdrukk51 die ond] alle rang5 en /&5 d] maats*appij gangba> zijn1 e5 geheel ,n$]l&s* gewaad hebb5 aang5om52 t]wijl die1 welke hun vreemd5 vorm onv]&]d hebb5 beh\d51 sle*ts 9 hoog]e /&51 9 bijzond]e kr+51 ( door li$5 van wet5s*appelijke vorm+ gebruikt word54 ,deze wa>nem+ geeft het ri*tsno] aan de h&1 dat bij het spell5 d] ba/a>dwoord5 tot leiddraad /rekk5 kan4 ,uitdrukk+51 bepaaldelijk me] door hoog]e /&5 gebezigd ( betrekk+ hebb5de op p]son5 en v]h\d+51 tot die /&5 behoor5de2 b5am+5 van voorw]p5 van weelde2 t]m51 uitsluit5d gebruikelijk 9 wet5s*app51 ( 9 kun/5 en b]oep5 die e5e wet5s*appelijke voorb]eid+ v]eis*51 word5 ges*rev5 ov]e5kom/ig de bov5 opgegev5 regels4 ,b5am+5 da>5teg5 van all$aags*e voorw]p52 uitdrukk+5 van d5kbeeld51 ond] alle /&5 gangba>2 nam5 van zak51 voorkom5de 9 amba*t5 en b]oep51 door m9kundig5 uitgeoef5d1 word51 zooveel de uitspraak het toelaat1 op ,n$]l&s*e wijze ges*rev54 ,wanne] m5 het ,gebruik gadeslaat1 ziet m51 dat het w]kelijk doorgaans z h&elt4 ,imm]s m5 s*rijft mee/al ov]e5kom/ig de vreemde spell+3 dejeune]51 s\pe]51 incommode]51 receptie1 felicitatie1 discretie1 canap1 c&elab] 7( c&elabre71 lorgnet1 spec]ij1 v]micelli1 mac>oni1 morilles1 philosophie1 physica1 logica1 categorie1 maonn]ie1 loge1 concreet1 ab/ract1 scrupel1 lancet1 p9cet1 bi/\ri1 crayon1 aqu>el1 pose1 silh\et1 photographie1 ta*ygraaf enz42 da>5teg5 dukaat1 bilj>t1 biljet1 kapel1 kapelaan1 kna/]1 kamf]1 kapitaal1 k>akt]1 k>wats1 kw>ti]1 kaz]ne1 ka/eel1 ka/ele91 likeur1 ons 7gewi*t71 kamp]foelie1 pet]selie1 po/iljon1 /ukadoor1 ka/rol1 k>kas1 loods 7h\t5 geb\w71 p5seel1 v]miljo51 traktaatje1 traktem5t enz4 ,met het oog op die ond]s*eid+ s*rijv5 wij advocaat ev5ze] met e5e c als procureur1 gelijk bij dit laat/e woord gewoonlijk ges*i$t4 ,die woord5 to* duid5 p]son5 aan uit d5 aanzi5lijk5 /&2 en re$s de go$e smaak eis*t die spell+ 9 de comb9atie3 ,n4,n41 ,advocaat en ,procureur4 #bea4 ,e5e bijzond]e opm]k+ moet hi] gemaakt word5 omtr5t enkele woord51 die wel tot e5e hoog]e klasse van d5kbeeld5 behoor51 ma> e5e eig5a>dige popul>iteit hebb5 v]kreg5 door het veelvuldig gebruik 9 de pozie1 die uit h>5 a>d afke]ig is van het gebruik van eig5lijk vreemde woord51 als niet pass5de 9 d5 hoog]5 /ijl4 ,die woord5 d]halve1 die 9 de potis*e taal voorgo$ zijn aang5om51 zijn da>door vanzelf als ,n$]l&s*e ge/empeld4 ,zoodanige zijn3 pozie ( pozij zelf1 nimf1 porfi]1 saffi]1 zfir ( zefir enz4 ,de analogie z\ de vreemde spell+ posie1 nymf1 porphi]1 sapphi]1 zephyr ( zephi] v]eis*52 do* zij hebb5 van onze di*t]s het burg]re*t v]kreg51 dat hun op de inheems*e spell+ aanspraak geeft4 #beb4 ,tot de woord51 aan het slot van #bej g5oemd1 behoor5 ook die1 welke 9 onze taal hunne beteek5is gewijzigd hebb51 en da>door ind]daad eig5lijk ,n$]l&s* geword5 zijn4 ,zoo wordt te re*t veelal ges*rev53 dokt] 7voor g5ee%e]71 kommies 7voor beambte bij de bela/+51 fr4 d\ani]71 kom$ie 7voor s*\wburg71 lokaal 7voor v]trek1 zaal71 spektakel enz42 (s*oon m5 da>nev5s1 bij e5e &]e opvatt+ d] woord51 de e*te spell+ beh\dt 9 doctor 7als wet5s*appelijk5 titel ook 9 &]e faculteit571 commies 7voor ambt5a> aan e5 d] m9i/]in ( bij de po/]ij51 fr4 commis71 com$ie 7soort van drama71 locaal 7adjectief71 de ,spectator1 enz4 ,zoo s*ijnt het ev5ze] raadzaam1 kritiek 7ha*elijk7 te ond]s*eid5 van critiek 7oordeelkunde7 en critis* 7oordeelkundig74 ,de ond]s*eid+ moge bij d5 e]/5 aanblik e5e spitsvondigheid s*ijn5--en 9 het gebruik wordt zij zek] tot dusv]re niet 9 a*t g5om5--1 to* /eunt zij op e5 wez5lijk beg9sel en kan niet onv]s*illig zijn voor e5 s*rijv]1 die met oordeel te w]k gaat1 en e5 gewijzigd5 woordvorm te re*t aanm]kt als e5 ges*ikt middel om d5 lez] de wijzig+ van e5 begrip te do5 opm]k54 #bec4 ,t5 gevolge van d5 invlo$1 di5 het zoo uite5loop5d gebruik op de woord5 oef5t1 is er soms e5 v]s*il ont/aan tuss*5 de spell+ d] /amwoord5 en hunne afleidsels2 b4v4 bij cnon 7regel71 canoniek en kanunnik2 klasse1 classis en classicaal2 kr$iet en cr$it2 ko]i] en c\rant2 kons]f en cons]vatief2 li] en lyris*2 kl]k en cl]icaal2 sekuur en securiteit2 orgel 7organon7 en organi/ 7m9d] gewoon orgeli/71 enz4 ,v]gelijkt m5 deze en d]gelijke v]s*ill5 9 de spell+1 dan zal m5 da>9 e5e nieuwe beve/ig+ zi5 van d5 bov5 9 #bej ge/eld5 regel4 #bed4 ,e9delijk nog e5e opm]k+1 die bij het s*rijv5 van enkele woord5 9 het oog moet geh\d5 word54 ,wij bezig5 e5ige ,latijns*e ba/a>dwoord51 die 9 dubbel5 vorm 9 de taal be/aan1 ma> op twee v]s*ill5de wijz5 word5 ges*rev51 doordi5 de e5e vorm onmiddellijk aan het ,latijn ontle5d is1 t]wijl de &]e middellijk uit het ,frans* tot ons is gekom54 ,9 die gevall5 is de ,latijns*e vorm de wet5s*appelijke1 de ,frans*e de gewone en dagelijks*e4 ,hi]op grondt zi* het v]s*il 9 spell+ van praes5s en pres5t1 van praeses en presid5t1 van praep>at5 en prep>atiev51 van oeconomie en economie1 pho5ix en f5iks1 dioecese en diocese1 procurator en procureur1 secunde en seconde1 numm] en nomm]1 fundam5t en fondem5t1 familie en famielje1 subject en sujet 7als 93 e5 sle*t ( geme5 sujet71 enz4 #bee4 ,dat wij bij wet5s*appelijke b5am+5 aan de ,latijns*e en ,latijns*-,grieks*e vorm5 de voorkeur gev51 blijkt o4a4 ook da>uit1 dat wij1 ov]e5kom/ig het oorspronkelijke ,grieks*e woord *meia1 9 *emie e5e e uitsprek5 en s*rijv51 en niet e5e i1 gelijk fr4 *imie z\ m$ebr5g54 ,da>om s*rijft de ,r$actie acu/iek met e5e u en hypot5usa met e5e t1 dewijl de regelmatige ,latijns*e vorm5 di] woord5 7acu/ica en hypot5usa7 die lett]s hebb54 ,de gewone spell+ ac\/iek /eunt op de ,frans*e s*rijfwijze ac\/ique1 en hypo!nusa op het voorhe5 gebruikelijke hypo?nuse1 welke laat/e spell+ e*t] bepaald v]ke]d 0 en dan ook lat] te re*t door hypotnuse is v]vang54--,de niet geheel ongewone spell+ au!ur1 au?oriteit en ca!gorie1 voor auteur1 autoriteit ( auctoriteit en categorie1 heeft vol/rekt niets t] v]onts*uldig+1 ev5m9 als die van de eig5nam5 ,an?onius en ,m>g>e?a1 voor ,antonius en ,m>g>eta4 #bef4 ,zi$a> hetge5 de ,r$actie1 na rijpe ov]weg+1 geme5d heeft te moet5 va//ell5 voor de door ha> te volg5 spell+1 voor zoov]re het +ewikkeld en veelbetwi/ vraag/uk d] ba/a>dwoord5 betreft4 ,zij vleit zi*1 dat h>e bes*\w+ d5 lez] de ov]tuig+ zal hebb5 gegev51 dat m5 aan d5 e55 kant ook hi] e5 leid5d beg9sel kan volg51 9 ov]e5/emm+ met de algeme5e grond5 van taal en spell+2 ma> aan de &]e zijde1 dat voors*rift51 die alles tot 9 de m9/e bijzond]h$5 regel51 hi] ev5 onbe/aanba> zijn als ov]al eld]s1 wa> de besliss+ van all]lei om/&igh$5 afhangt en d]halve1 9 elk bijzond] geval1 alle5 door oordeel en smaak kan word5 bepaald4 ,ov] het v]deel5 d] woord5 9 lett]grep54 #beg4 ,het le]/uk aanga&e de v]deel+ d] woord5 9 lett]grep5 geeft het antwoord op de vraag3 tot welke lett]greep moet51 bij het afbrek5 van e5 woord1 de tuss*5lett]s g]ek5d word58 tot de voorga&e ( tot de volg5de lett]greep8 ,bij het beantwoord5 di] vraag heeft m5 de vreemde woord5 en ba/a>dwoord5 van de e*t ,n$]l&s*e af te zond]51 en bij deze laat/e w$] ond]s*eid te mak5 tuss*5 v]bog5e1 afgeleide en sam5ge/elde woord54 a7 ,door tuss*5lett]s word5 hi] v]/aan alle m$ekl9k]s1 die 9 e5ig woord tuss*5 twee kl9k]s ( tweeklank5 /aan4 ,beg9lett]s noem5 wij alle m$ekl9k]s1 die zi* aan het beg9 van e5 woord vr d5 e]/5 kl9k] ( tweeklank bev9d52 sluitlett]s alle m$ekl9k]s1 die aan het e9de van e5 woord a*t] d5 laat/5 kl9k] ( tweeklank kom54 ,zoo zijn b4v4 de g 9 dag51 de r en b 9 arbeid1 de r1 t en s 9 koorts5 tuss*5lett]s3 9 /r&t zijn s1 t en r beg9-1 n1 d en t sluitlett]s4 b7 ,ond] afgeleide woord5 begrijp5 wij hi] ook de zoog5aamde middelwoord51 ook wel one*te /amm5 geheet51 d4i4 dezulke1 die door hunne voor- ( a*t]voegsels het voorkom5 van afgeleide woord5 hebb51 do* die niet van bek5de grondwoord5 gevormd zijn1 b4v4 gezond1 hagel e4a4 ,zij word5 geheel als de ov]e5kom/ige woord5 van bek5d5 vorm beh&eld en v]eis*5 dus ge5e afzond]lijke regels2 tr\w5s1 zoodra hunne etymologie bek5d wordt1 h\d5 zij op middelwoord5 te zijn en gaan zij 9 de klasse d] afleid+5 ov]4 #beh4 ,de s*eid+ d] lett]grep5 is ge5sz9s iets willekeurigs1 ma> hangt 9 i$]e taal t5 nauw/e sam5 met h>e eig5a>dige uitspraak en spell+4 ,de ,r$actie gaat da>bij te w]k na> de volg5de grondbeg9sel51 die onze taal zelve aan de h& geeft3 #bei4 ,i4 ,wanne] 9 niet sam5ge/elde woord5 tuss*5 twee ope5volg5de lett]grep5 sle*ts n m$ekl9k] voorkomt1 dan behoort deze tot de volg5de lett]greep2 b4v4 9 dra-g51 e-t51 ho-p51 u-r51 za-lig1 wa-sem enz4 ,de taal zelve le]t duidelijk1 dat zij z ges*eid5 wil hebb54 ,voore]/ door het uit/oot5 van ne a en u1 dikwijls ook van e5e e en o1 wanne] deze 9 het onv]bog5e woord ( het grondwoord v]dubbeld zijn4 ,9 het teg5ov]ge/elde geval to* z\ zij d5 dubbel5 kl9k] eis*5 9 draag-en1 eet-en1 hoop-en1 uur-en1 zaal-ig1 waas-em enz41 ev5ze] als 9 draag1 eet1 hoop1 uur1 zaal1 waas1 wa>9 de tuss*5lett] als sluitlett] voorkomt4--,v]volg5s door de v]dubbel+ d] tuss*5lett] 9 woord5 als heb-b51 _h-d51 zon-nig1 k5-n] enz41 die onnoodig z\ wez51 indi5 9 heb-en1 _h-en1 zon-ig1 k5-er enz4 de enkele tuss*5lett] tot de e]/e lett]greep behoorde4--,e9delijk door de v]&]+ d] uitspraak 9 dg--dg51 bevl--bevl51 slt--slt51 en door d5 ov]gang d] f en s van woord5 als brief1 buis1 lees1 lief enz4 9 de v en z van brie-v51 bui-z51 le-z]1 lie-ve1 hetge5 bewij/1 dat zij als beg9lett]s word5 aangem]kt4 #bfj4 ,het is dus onloo*5ba>1 dat het ,n$]l&s* liev] e5e volg5de lett]greep met e5 m$ekl9k] beg9t dan e5e voorafga&e da>m$e te sluit54--,de +elas*te d 9 bevrij7d7en1 belij7d7en1 vlie7d7en1 wij7d7en1 na7d7er 7van na7 e4a42 de k 9 bijk] en kooik] van bij en 7e5d57kooi2 de woord5 weldoe7n7er1 opzie7n7er1 voorgan7g7er1 voor/an7d7er1 van doe-n1 zie-n1 gaa-n1 /aa-n2 de flauwe j1 die 9 zee-en1 !e-en gehoord wordt2 de als j kl9k5de i 9 koei-en1 vlooi-en 7van koe en vloo71 bewijz51 dat onze taal e5e volg5de lett]greep onga>ne met e5 kl9k] laat aanvang52 t]wijl da>5teg5 leib&1 s*eikunde1 gelui1 zijweg1 van leid51 s*eid51 luid51 zijde2 leelijk van le$1 kwalijk van kwaad1 s*ielijk van s*i] toon51 dat zij niet s*roomt e5e lett]greep op5 te lat54 #bfa4 ,,ii4 ,wanne] er twee ope5volg5de tuss*5lett]s voorkom5 9 woord51 die niet sam5ge/eld zijn no* afgeleid door middel van e5 a*t]voegsel1 dat gelijk -de1 -/e1 met e5 m$ekl9k] beg9t1 dan behoort de e]/e tuss*5lett] tot de voorga&e1 de twe$e tot de volg5de lett]greep2 b4v4 9 bul-t51 hel-d51 kas-t51 mel-k51 bul-tig4 ,dat de e]/e m$ekl9k] tot de voorga&e lett]greep behoort1 blijkt voore]/ uit de spell+ naal-d51 pa>-d51 va>-dig1 huur-d] enz4 met d5 dubbel5 kl9k]1 die &]s geheel ov]tollig z\ wez54 ,v]volg5s uit de uitspraak van woord5 als hnd51 hld51 hnd51 hnd51 hlde2 en uit de v]dubbel+ d] m$ekl9k]s 9 kat-t51 bel-l51 m9-na>1 kop-pig enz41 welke 9 het teg5ov]ge/elde geval ge5 doel z\ treff54 ,dat de twe$e tuss*5lett] tot de volg5de lett]greep g]ek5d wordt1 volgt re$s uit d5 vorig5 regel 7,i71 en wordt nad] beve/igd door d5 ov]gang d] f en s tot v en z 9 woord5 als kalf--kalv51 erf--erv51 ba>s--ba>z51 els--elz51 zalf--zalv51 hals--halz5 enz4 #bfb4 ,e5 twijfel is bij sommig5 g]ez5 omtr5t het afbrek5 d] woord5 met de tuss*5lett]s ng4 ,de eig5a>dige uitspraak van dez5 klank de$ d5 s*ijn ont/aan1 als( ng sle*ts n enkele m$ekl9k] 04 ,9 wez5lijkheid e*t] is dit niet het geval4 ,de ng is1 blijk5s ha> oorsprong1 onloo*5ba> de v]e5ig+ van dezelfde gutturale n1 die 9 d5-k5 en z9-k5 gehoord wordt1 met de g 9 ha> oorspronkelijk5 klank 7d4i4 di5 d] ,fries*e en ,frans*e g1 als 9 gr&1 gu]re enz474 ,moge al de uitspraak all5gs zijn gewijzigd1 zoodat de g bijna geheel v]flauwd is en nauwelijks me] v]nom5 wordt1 dit kan to* ge5e voldo5de r$5 zijn om de beide lett]s1 gelijk sommig5 will51 als e5e e5heid te bes*\w5 en da>om bij het afbrek5 onges*eid5 te lat54 ,/elde ng ind]daad e5 gewon5 enkelv\dig5 m$ekl9k] voor1 m5 z\1 volg5s regel ,i en #bfj1 ta-ng51 ze-ng51 to-ng5 enz4 moet5 s*rijv54 ,do* dit wil niem&1 en het z\ ook geheel /rijdig zijn met d5 a>d d] taal4 ,9 ge5 enkel woord treft m5 vr ng e5 held]5 kl9k] aan1 gelijk de 1 9 t-kel1 z-gel1 b-g52 m5 v9dt uitsluit5d e5 kort afgebrok551 als 9 tk1 zg1 df4 ,dit bewij/ onw$]sprekelijk1 dat de voorga&e lett]grep5 zond] uitzond]+ geslot5 zijn1 dat wil zegg51 op e5 m$ekl9k] e9dig51 en /e$s geslot5 blijv51 ook wanne] de woord5 v]buig+ ond]gaan1 zoodat de n en g niet beide tot de volg5de lett]greep gebra*t kunn5 word54 ,tr\w5s ng laat zi* aan het beg9 e5] lett]greep niet uitsprek51 wat bij de s*rijfwijze ta-ng5 enz4 ond]/eld wordt4 ,s*rijft m5 da>5teg5 d+-en1 dan zondigt m5 teg5 het beg9sel1 bov5 9 #bfj oms*rev51 dat 9 onze taal zoo duidelijk is uitg$rukt4 ,de beide s*rijfwijz51 di-ng5 en d+-en1 zijn dus ev5ze] te v]w]p54 ,alle5 d9-g5 is met de afleid+ en d5 a>d van ons taaleig5 9 ov]e5/emm+4 ,voor de uitspraak kan het ge5 bezwa> oplev]51 mits m5 d5 a>d en de kra*t d] lett]s k5ne2 en die k5nis is bij alles1 wat spell+ betreft1 e5 onmisba> v]eis*te1 dat m5 re*t heeft te ond]/ell54 a7 ,vree/ m5 no*tans door het s*eid5 d] n en g 7han-g57 de bek5de v]ke]de uitspraak 9 de h& te w]k51 dan v]mijde m5 9 het s*rift het afbrek5 d] zoodanige woord51 hetge5 zond] groot bezwa> ges*i$5 kan4 ,vang51 vang]1 br5g51 br5g] zijn ge5 lang] woord5 dan lang/1 vang/1 op-br5g/1 wa>bij ge5e s*eid+ mogelijk is4 b7 ,dezelfde opm]k+ geldt nog me] bij de woord5 ka*el1 e*o1 ri*el1 ti*el enz41 wa>9 niem& de regelmatige v]dubbel+ d] * wil1 (s*oon de e]/e lett]greep als geslot5 moet bes*\wd word54 ,m5 s*eide bij deze woord5 de lett]grep5 liev] niet2 dan be/aat er ge5 geva>1 dat m5 de e]/e v]ke]d zal uitsprek54 ,de * bij de e]/e lett]greep te voeg5 en la*-en1 li*-aam af te brek51 is volg5s regel ,i sle*ts e5 twe$e v]grijp teg5 ons taaleig51 dat eig5lijk de spell+ la*-*5 enz4 z\ eis*54 ,het z\ e5e nieuwe taalf\t zijn1 aan e5e be/a&e toegevoegd4 #bfc4 ,,iii4 ,hetzelfde /rev5 d] taal1 wa>op de ,regel d] ,gelijkvormigheid 7 #di7 b]u/1 namelijk om de duidelijkheid te bevord]5 door 9 afgeleide en sam5ge/elde woord5 d5 vorm d] deel5 zooveel do5lijk onges*ond5 te bew>51 op5ba>t zi* ook bij de v]deel+ d] woord5 9 lett]grep54 ,het duidelijk/ ziet m5 zulks bij sam5/ell+54 ,da>9 to* blijft i$]e lett] 9 het woord1 wa>toe zij behoort4 ,m5 s*eidt aldus3 e]-ambt1 me9-e$1 uit-e51 ha>d-as* enz41 en niet1 gelijk de twee vorige grondbeg9sel5 z\d5 m$ebr5g51 ee-rambt1 mei-ne$1 ui-te51 ha>-das* enz4 ,dat de taal het vol/rekt z wil1 blijkt uit de spell+ kwab-aal1 b$il-al1 slok-op1 al-om1 veel-al1 wel-e]1 niet kwab-baal1 b$il-lal1 slok-kop1 al-lom1 ve-lal 7naa/ ve-l571 wel-le] enz4 a7 ,alle5 en wanne] met v]dubbelde l en n mak5 hi] uitzond]+54 ,die spell+ bewij/1 dat m5 deze woord5 niet me] als sam5/ell+5 van al en e51 wan en e] h]k5t4 b7 ,(s*oon de gewone uitspraak door v]ke]de toepass+ van regel ,,ii vrij algeme5 9 a>-dak] en a>-dappel de d1 en 9 el-k&] en mal-k&] de k bij de volg5de lett]greep voegt1 zoo kan dit misbruik ge5e voldo5de r$5 zijn om bij de g5oemde woord5 e5e inbreuk op d5 regel te mak54 ,m5 breke da>om af3 a>d-ak]1 a>d-appel1 elk-&]1 malk-&] 7uit manlijk1 d4i4 i$]1 en &]74 #bfd4 ,hetzelfde beg9sel op5ba>t zi*1 (s*oon m9d] regelmatig1 bij de afgeleide woord54 ,voore]/ word5 dezulke1 die gevormd zijn met 7ons*eidb>e7 voorvoegsels1 als be-1 ge-1 h]-1 on- enz41 welke eig5lijk sam5/ell+5 zijn1 geheel op de wijze d] composita beh&eld4 ,m5 s*eidt aldus3 be-dwelm51 ge-drag51 h]-ov]51 on-e5s1 ont-erv51 wan-orde2 niet1 gelijk de vorige grondbeg9sel5 z\d5 vord]53 bd-welm51 gd-rag51 h-rov]51 -ne5s1 on-t]v51 w-norde2 de uitspraak en de spell+ bewijz5 duidelijk het teg5deel4 ,al onze voorvoegsels be-1 er-1 ge-1 h]-1 on-1 ont-1 oor- en wan- zijn oorspronkelijk op zi* zelve be/a&e woord5 gewee/4 ,de da>m$e gevormde woord5 zijn dus eig5lijk composita4 ,dat die voorvoegsels nu niet me]1 al?ans niet ond] di5 vorm1 als zelf/&ige woord5 gebezigd word5 en e5e veel algeme5] beteek5is hebb5 aang5om5 dan zij oorspronkelijk hadd51 is de oorzaak1 dat de ,n$]l&s*e grammatica de da>m$e gevormde woord5 tot de afleid+5 br5gt4 ,de ,hoogduits*e taalkundig5 bes*\w5 zulke woord5 nog altijd als sam5/ell+52 en onze spell+ bewij/1 dat zij1 wat d5 uit]lijk5 vorm t5 m9/e betreft1 nog /e$s da>toe behoor54 #bfe4 ,ook de woord51 door aanhe*t+ d] a*t]voegsels -a*tig1 -haft1 -haftig1 -s*ap en -zaam gevormd1 zijn oorspronkelijk composita1 en volg5 d5 regel d] sam5ge/elde woord54 ,m5 s*eidt aldus3 aap-a*tig1 bok-a*tig1 snap-a*tig1 wit-a*tig1 held-haftig1 p>tij-s*ap1 voogdij-s*ap1 moei-zaam4 ,dat de taal zulks eis*t1 blijkt zo[el uit de uitspraak als uit de spell+4 ,wilde zij hi] de twee vorige beg9sel5 gehuldigd hebb51 zij z\ a-pa*tig1 bok-ka*tig1 snap-pa*tig1 wit-ta*tig uitsprek5 en s*rijv54 ,de woord5 op -a>d zijn insgelijks sam5/ell+5 7zie #ajj7 en moet5 d]halve op dezelfde wijze beh&eld word54 ,wij brek5 da>om aldus af3 ba/-a>d1 dronk-a>d1 woe/-a>d1 wre$-a>d enz41 niet bas-ta>d1 dron-ka>d1 wree-da>d enz42 en s*rijv5 di5ov]e5kom/ig3 grijs-a>d1 laf-a>d1 niet grij-za>d1 laf-fa>d4 ,alle5 de onregelmatig1 d4i4 van w]kwoord5 gevormde grijnza>d en ve9za>d kunn5 niet &]s dan als afleid+5 bes*\wd1 gespeld en afgebrok5 word5 7grijn-za>d1 ve9-za>d74 #bff4 ,bij de woord51 k5nelijk afgeleid door middel van w>e a*t]voegsels1 die geheel uit m$ekl9k]s be/aan ( er m$e beg9n51 als3 -d1 -t1 -s1 -s*1 -/1 -de1 -te1 -se1 -/]1 gaat de taal volg5s hetzelfde beg9sel te w]k3 het grondwoord blijft 9 zijn geheel en het a*t]voegsel wordt geheel afges*eid54 ,bij de a*t]voegsels1 die uit sle*ts n5 m$ekl9k] be/aan ( met n5 m$ekl9k] aanvang51 volgt dit re$s vanzelf uit de twee vorige regels 7,i en ,,ii47 ,9 ov]e5/emm+ da>m$e s*eidt m5 aldus3 kla*-t5 van kla*-t1 sla*-t]1 deug-d5 van deug-d1 lood-s5 van lood-s1 lief-de1 hoog-te1 vre-de1 vee-te1 smid-se enz4 ,do* hetzelfde heeft insgelijks plaats bij die1 welke uit twee m$ekl9k]s be/aan ( met twee beg9n51 namelijk bij -/1 -s* en het v]vr\welijk5de -/]4 ,ook bij -s*1 dat ?ans als e5e enkele s luidt1 ges*i$t zulks 9 ov]e5/emm+ met regel ,i en ,,ii3 vlee-s*elijk1 ei-s*51 groot-s*e4 ,de gebruikelijke s*eid+ g$wee-/e1 mee-/e1 mooi-/e1 fraai-/e1 lui-/e1 en naai-/]1 brei-/]1 vrij-/]1 vlei-/]1 is 9 /rijd met regel ,,ii1 die g$wees-te1 naais-t] enz4 eis*5 z\2 ma> zij bewij/ t5 kla>/e1 dat de taal ook de a*t]voegsels1 zooveel sle*ts do5lijk1 9 hun geheel laat en als de afzond]lijke deel5 e5] sam5/ell+ beh&elt4 ,hi]uit volgt1 dat m5 ook bang-/e1 h>d-/e1 hoog-/e1 en bak-/]1 zang-/] zal moet5 s*eid51 wa>9 drie ( vi] tuss*5lett]s voorkom51 omtr5t welk geval de regels ,i en ,,ii zwijg54--,alle5 de woord5 naas-te 7ov]treff5de trap van na7 en bes-te 7voor bet/e7 zijn uitzond]+51 die g5oeg zijn gewettigd3 de e]/e door de spell+ met de dubbele a1 t] voorkom+ van de uitspraak n/e2 de twe$e doordi5 de s*eid+ be-/e tot de uitspraak b-/e aanleid+ z\ gev54 #bfg4 ,de taal zelve toont d]halve ook hi] duidelijk1 dat zij d5 vorm d] deel51 wa>uit de woord5 be/aan1 zooveel met de uitspraak ov]e5 is te br5g51 onges*ond5 wil voor oog5 /ell54 ,ma> dan is ook de vraag opgelo/1 hoe m5 te h&el5 heeft met de t1 p en s1 die 9 sommige v]kle9woord5 vr -je en -k5 7( -ke7 +elas*t word54 ,zij mak51 wel is wa>1 ge5 onmisba> be/&deel di] a*t]voegsels uit1 ma> zijn to* alle5 om hunn5twil aanwezig2 en zij behoor5 zek] niet tot het grondwoord1 d4i4 tot de voorga&e lett]greep4 ,het taaleig5 br5gt d]halve m$e1 dat m5 aldus v]deelt3 /oel-tje1 zoon-tje1 boom-pje1 bloem-pje1 jong-ske7n71 p5n+-ske7n71 doek-ske7n71 enz4 ,dat m5 rationeel h&elt en de duidelijkheid bevord]t door zoodo5de het grondwoord geheel af te zond]51 blijkt uit de v]gelijk+ van oor-tje 7kle9 oor7 en oort-je 7geldswa>de71 van buur-tje 7buurman7 en buurt-je 7kle9e buurt71 van var-tje 7vad]tje7 en va>t-je 7kle9e va>t71 van zee-tje 7kle9e zee7 en zeet-je 7zitje74 ,9 het ,grieks*1 en 9 navolg+ hi]van ook 9 het ,latijn1 pleegt m5 alle5 die consonant5 bij de volg5de lett]greep te voeg51 wa>m$e ,grieks*e woord5 kunn5 beg9n54 ,m5 z\ g5eigd kunn5 zijn dit op onze taal toe te pass5 en op di5 grond de v]deel+ bloem-pje1 jong-sk5 te v]w]p54 ,m5 b$5ke e*t]1 dat het ,n$]l&s* ge5 ,grieks* is2 dat alle woord51 die ?ans met s* beg9n51 voorhe5 met sk aanv+52 en dat pj zi* ev5 gemakkelijk laat uitsprek5 als tj1 blijk5s ,fries* pjuuk 7piek1 s*aats5rijd]%aak17 naa/ tjalk1 tjilp5 enz4 ,de uitspraak lev]t dus ge5 bezwa> op teg5 de hi] voorgeslag5e wijze van v]deel+1 zoodat de ,regel d] ,gelijkvormigheid hi] volle kra*t kan hebb54 #bfh4 ,re$s bij regel ,i is geblek51 dat de taal t5 opzi*te d] a*t]voegsels1 die met e5 kl9k] beg9n51 als -er1 -ig1 -i] enz41 &]s te w]k gaat4 ,da> zij zooveel do5lijk zoekt te v]mijd5 dat e5e volg5de lett]greep met e5 kl9k] beg9t1 s*roomt zij niet e5e sluitlett] van het grondwoord te s*eid5 en bij het suffix te voeg51 b4v4 v]ra-d]1 b9-d]1 tui-ni]1 to*-tig1 zan-dig enz4 ,hi] geld5 dus regel ,i en ,,ii4 ,woord51 wi] etymologis*e vorm vol/rekt onk5ba> geword5 is1 volg5 de regels ,i en ,,ii2 dus3 we-reld1 niet we]-eld1 (s*oon uit we] en ald2 lie-v]d1 niet lief-erd1 (s*oon -erd hetzelfde woord is als -a>d 9 grijsa>d4 #bfi4 ,,iv4 ,m9d] duidelijk v]kla>t zi* de taal t5 aanzi5 van het v]deel5 d] woord51 wa>9 drie ( vi] lett]s bije5 /aan1 en die niet re*t/reeks ond] d5 voorga&5 regel vall51 omdat hunne etymologie bij het algeme5 onbek5d is1 als3 ambt1 arts1 koorts1 toorts1 ern/1 h5g/1 erwt1 s*urft4 ,zij zijn deels oorspronkelijk vreemde woord51 als toorts 7fr4 tor*e71 v5/] 7lat4 f5e/ra72 deels afgeleide1 als vor-/ 7van voor71 wor/ 7van wirr5 ( w]r51 9 de w> br5g51 en vroeg] ook v]m5g572 ambt is e5e sam5trekkhig van amba*t4 ,de vorm kan hi] dus niet gevoeglijk als ri*tsno] bij het afbrek5 di554 ,dit v]h9d]t ev5wel niet1 dat er tamelijk go$e regels te v9d5 zijn4--,voore]/ is het natuurlijk1 dat m5 tot de volg5de lett]greep ge5e lett]s br5g5 mag1 die zi* niet gezam5lijk aan het beg9 e5] syllabe lat5 uitsprek51 dus ge5e bt1 ft1 wt4 ,da>uit volgt1 dat m5 amb-t51 s*urf-tig1 erw-t5 afbreekt1 niet am-bt51 s*ur-ftig1 er-wt51 (s*oon de etymologie zulks eis*5 z\4--,bij arts51 erts51 s*]ts51 koorts51 toorts5 enz4 kan m5 e5 oog5blik 9 twijfel /aan omtr5t de keus tuss*5 art-s51 koort-s5 en ar-ts51 koor-ts51 da> de ts1 blijk5s de v]\d]de s*rijfwijz5 tsam51 tse/ig1 tsev5tig1 tsidd]51 zi* aan het beg9 e5] lett]greep wel laat uitsprek54 ,wanne] m5 e*t] b$5kt1 dat de taal die woord5 ?ans zond] t wil uitgesprok5 hebb51 en da>door niet onduidelijk te k5n5 geeft1 dat zij ts voor niet welluid5d h\dt1 dan zal m5 aan de v]deel+ art-s51 s*]t-s51 koort-s5 zond] a>zel5 de voorkeur gev54--,ond] de woord5 met /1 voorafgegaan door n5 ( twee m$ekl9k]s1 als ang/1 kor/ enz41 zijn er e5ige met t1 niet met /1 gevormd4 ,zek] is zulks het geval met 7wij7 dor/5 7durfd571 wa>s*ijnlijk ook met dor/2 de mee/e e*t] zijn /ellig afleid+5 met /1 als ang/1 ern/1 wor/1 die m5 d]halve volg5s ,regel ,,iii te beh&el5 heeft3 ang-/ig1 ern-/ig1 wor-/54 ,het is uit di5 ho(de het raadzaam/1 en zek] het gemakkelijk/1 de we9ige ov]ige insgelijks op dezelfde wijze te v]deel51 al z\ de etymologie ook het omgeke]de eis*52 dus v5-/]1 un-/]1 gl9-/]51 h5g-/51 hal-/]1 bor-/el1 dor-/51 ev5ze] als di5-/51 gun-/51 kun-/51 w9-/51 toekom-/ig1 van de bek5de grondwoord5 di551 gunn51 kunn51 w9n51 kom54 #bgj4 ,v4 ,9 vreemde woord5 en eig5nam51 als3 brikoos1 grimonie1 ,acropolis1 ,abraham1 ,acra1 ,adriaan1 ,aglaja1 ,atropos enz41 wa>9 e5e va/e lett] 7muta7 door e5e vloei5de 7liquida7 gevolgd wordt1 gaat m51 blijk5s de uitspraak1 na> het vreemde spraakgebruik te w]k1 en br5gt m5 de beide m$ekl9k]s tot de volg5de lett]greep1 zoodat m5 s*eidt3 a-brikoos1 a-grimonie1 ,a-braham enz4 ,sommige di*t]s h&el5 ev5zoo bij ,n$]l&s*e woord51 wanne] zij om het metrum tuss*5 e5e muta en e5e liquida e5 toonlooz5 kl9k] uit/oot52 b4v4 bij a-dr5 voor ad]51 vo-gl51 ne-drig4 ,&]5 s*rijv5 aadr51 voogl51 ne$rig1 hetge5 de s*eid+ aad-r51 voog-l5 enz4 ond]/elt4 ,toevoegsel1 9 te lass*5 tuss*5 #aai en #abj4 #ad ,9 de v]kle9woord51 afgeleid van sam5getrokk5 vorm51 9 welke e5e d is uitge/oot51 is m5 tot dusv]re gewoon gewee/ die d 9 de spell+ te h]/ell54 ,m5 s*rijft laadje1 slaadje1 b$/e$je1 sle$je1 zoodje1 zijdje1 luidjes1 van lade1 salade1 b$/$e1 sl$e1 zode1 zijde1 luid5 7li$574 ,aan de wettigheid van die s*rijfwijze w]d nooit getwijfeld3 zij s*e5 als vanzelf aangewez54 ,en to* b]u/te zij op e5 misv]/&1 dat m5 sle*ts behoeft op te m]k51 om er t]/ond de onjui/heid van 9 te zi54 ,de regelmatige v]kle9+ van de g5oemde woord5 z\ ladetje1 saladetje1 b$/$etje1 sl$etje enz4 zijn2 do* die vorm5 heeft de taal niet gewild1 zij w>5 te slep5d voor woord5 van mee/al ze] all$aags*e beteek5is4 ,ev5als de spreektaal 9 de grondwoord5 bijna uitsluit5d de sam5getrokk5 vorm5 la1 sla1 b$/ee1 slee1 zoo1 zij1 lui 7van mnl4 luide1 li$e7 bezigt1 de$ m5 hetzelfde bij de vorm+ d] v]kle9woord51 die dus niet van de oorspronkelijke1 ma> van de sam5getrokk5 vorm5 zijn afgeleid4 ,9 die sam5trekk+5 0 de d van lade1 sl$e enz4 voorgo$ v]dw554 ,er kan ge5 de m9/e r$5 be/aan om die d t]ug te roep51 en laadje1 sle$je enz4 te s*rijv54 ,die vorm5 z\d5 op grondwoord5 als laad1 sle$ enz4 wijz51 die niet be/aan4 ,de tonglett]1 die 9 de g5oemde v]kle9woord5 gehoord wordt1 is d]halve niet de d van de oorspronkelijke woord51 ma> de t1 die noodzakelijk +elas*t moe/ word5 9 dem9utiev5 van woord5 als la1 slee1 zoo1 zij1 alle op kl9k]s uitga&e4 ,ev5als van pa1 ma1 zee1 ei1 lei1 kneu1 bij1 bui enz4 de v]kle9woord5 paatje1 maatje1 zeetje1 eitje1 leitje1 kneutje1 bijtje1 buitje enz4 luid51 behoor5 ook de van la1 slee enz4 afgeleide met de t ges*rev5 te word54 ,de ,r$actie a>zelt dan ook niet e5e spell+ te lat5 v>51 die op ge5]lei wijze te re*tva>dig5 is1 en s*rijft da>om na> d5 eis* d] taal3 laatje1 slaatje1 b$/eetje1 sleetje1 zootje1 zijtje1 luitjes enz4 ,nas*rift4 ,wij zijn aan het e9de van ons ond]zoek gekom54 ,de vraag/ukk5 9 onze ,n$]l&s*e spell+1 die vroeg] ( lat] v]s*il van gevoel5 hebb5 uitgelokt1 ( die tot dusv]re tot twijfel en onzek]heid aanleid+ gav51 ma> nooit opzettelijk w]d5 beantwoord1 hebb5 wij a*t]e5volg5s beh&eld4 ,wij hebb5 alles getoet/ aan de algeme5e beg9sel51 die tot leiddraad moe/5 v]/rekk51 alle punt5 9 ond]l+5 sam5hang bes*\wd1 en getra*t onze keuze zooveel mogelijk 9 ov]e5/emm+ te br5g5 zo[el met de behoeft5 d] practijk als met de eis*5 d] wet5s*ap4 ,ga>ne erk5n5 wij1 dat ons ond]zoek niet al de moeilijkh$5 uit d5 weg heeft g]uimd1 die aan het zoo +ewikkeld le]/uk d] or?ographie onafs*eidelijk zijn v]bond54 ,de rijke v]s*eid5heid van klank51 die e5e lev5de taal bezit1 met het g]+e aantal lett]teek551 wa>ov] m5 te bes*ikk5 heeft1 altijd nauwkeurig af te beeld51 en da>bij tev5s de eis*5 9 a*t te nem51 die zo[el de af/amm+ d] woord5 en hunne ond]l+e v]wants*ap1 als de betamelijke e]bi$ voor het geve/igd gebruik kan do5 geld53 zi$a> zek] e5e taak1 die met onoplosb>e bezw>5 gepa>d gaat4 ,ma> wij durv5 ons vlei51 dat onze arbeid de zaak to* e5 /ap v]d] gebra*t heeft2 dat 9 de door ons aang5om5 spell+ talrijke gebrek5 zijn opg]uimd1 en de tot hi]toe 9 ons vad]l& gevolgde s*rijfwijze zek] heeft aangewonn5 9 nauwkeurigheid1 zuiv]heid1 regelmaat en consequ5tie4 ,de moeilijkh$51 die de spell+ 9 de practijk en bij het ond]wijs blijft oplev]51 mog5 dan onv]mijdelijk wez53 het is re$s veel gewonn51 indi5 wij er 9 geslaagd zijn die aanm]kelijk te v]m9d]54 ,m5 h\de hi]bij wel 9 het oog1 dat die moeilijkh$5 niet alle5 9 ons ,n$]l&s* be/aan4 ,s*ijnt welli*t1 bij e5e opp]vlakkige bes*\w+1 9 &]e tal5 de spell+ e5v\dig] en gemakkelijk]1 het is ook ind]daad niet me] dan s*ijn4 ,zoodra m5 de or?ographie van het ,frans*1 het ,engels*1 het ,hoogduits* vooral1 nauwkeurig ov]weegt1 ontdekt m5 ov]al inconsequ5tie1 gemis van regelmaat1 v]w>r+ en willekeur3 gebrek51 die alle5 da>om m9d] /]k 9 het oog vall51 omdat zij nooit behoorlijk 9 het li*t zijn ge/eld1 t]wijl m5 veelal lijdelijk b]u/ 9 het e5maal aang5om5 gebruik1 door het wetgev5d gezag van enkele taalgele]d5 ( door d5 voorgang d] be/e s*rijv]s bepaald4 ,dat gebruik k5t m5 uit le]boek5 ( woord5lij/51 die m5 raadpleegt zond] zi* om grond5 en beg9sel51 om regelmaat ( v]w>r+1 te bekomm]54 ,ook onze ,n$]l&s*e spell+ kan op dezelfde wijze uit gelijksoortige hulpboek5 word5 gek5d1 en re$s 9 zoov]re /aat onze taal bij vreemde niet a*t]4 ,ma> zij heeft dit bov5 &]e vooruit1 dat h>e s*rijfwijze--langdurig ond]zo*t1 veelzijdig besprok5 en telk5s opnieuw beproefd--met bewu/zijn uit erk5de en deugdelijke beg9sel5 is afgeleid en na> e5 va/5 maat/af g]egeld2 dat zij weet wat zij doet1 en wa>om zij z en niet &]s h&elt4 ,wa>lijk1 e5 voorre*t1 dat wij wel op prijs mog5 /ell56 ,indi5 e5e v]/&ige spell+ gun/ig getuigt van de d5kkra*t d] natie1 dan zal voorzek] die onz] mo$]taal niet teg5 ons volk getuig54 ,zaakregi/]4 ,de alle5/a&e nomm]s v]wijz5 na> de p>agraf5 van d5 tek/4 ,a1 is e5 d] drie oorspronkelijke kl9k]s1 blz4 #cg1 heeft e5 aantal za*te e's opgelev]d1 blz4 #ch1 wordt 9 geslot5e lett]grep5 door v]dubbel+ v]l5gd #gc4 ,aane5 te s*rijv5 ( te v]b9d5 zijn3 eig5lijke sam5/ell+51 wa>bij1 indi5 m5 ze oplo/e1 invoeg+1 omzett+ ( vormv]&]+ z\ moet5 plaats hebb51 #ach1 eig5lijke sam5/ell+51 uit koppel+5 ont/aan #aci1 woord51 door middel van e5 a*t]voegsel afgeleid #adj1 w]kw41 v]bond5 met zelf/4 nw41 bijv4 nw4 en bijw41 wanne]1 wanne] niet #adb1 met zoog5aamde s*eidb>e en ons*eidb>e voorzetsels en bijw4 van ri*t+ #adc1 bijv4 nw4 met de bijw4 wel1 vol en al #add1 b5am+5 van kleur5 #ade1 voornaamw41 welke #adf1 telw41 welke #ach1 aanm4 bijw41 welke #adg-adi1 voorzets41 welke #aej1 voegw41 welke #aea1 tuss*5w41 welke #aeb1 titels1 welke #aci1 #add4 aau1 zie au4 ,a*t]voegsel ( suffix heet elke a*t] e5 woord gevoegde lett] ( lett]greep1 die ge5 op zi* zelf be/a& woord is1 en niet di5t om te v]buig5 ( te v]voeg51 ma> om e5 nieuw woord te vorm54 ,ook woord51 die t] vorm+ van nieuwe woord5 a*t]gevoegd word51 en f 9 het geheel niet me]1 f niet me] z ges*rev51 op zi* zelve /a&e 9 gebruik zijn1 word5 tot de a*t]voegsels g]ek5d2 b4v4 -s*ap1 -zaam1 -a>d1 -erd2 zie #ajj1 #bfe2 wa>9 v]s*ill5d van e5 uitgang #bdb1 aanm42 welke bij het afbrek5 d] woord5 9 hun geheel word5 afges*eid5 #bfe-bfg1 welke niet #bfh2 -aadje1 zie hi] -age1 -a>d en -erd1 niet -a>t1 -ert #ajj1 -age1 niet -aadje #bdc1 -eel1 -eele1 -eel5 #gg1 #gi2 wanne] -el- blz4 #dd1 -e]51 niet -er5 #gg1 #gi1 -ees1 -eez51 niet -ez5 #gg1 #gi1 -el1 9 bijv4 nw4 en 9 sam5/ell+5 #aff1 #afg1 -eet1 -ete1 -et51 ge5 a*t]voegsel #gg1 aanm41 -er1 soms e5 blijk van sam5/ell+ #adj1 -erd1 zie hi] -a>d1 -heid1 mv4 -h$5 #gg-gi1 -ie1 wanne] 9 het mv4 i-en 7in71 wanne] ie-en 7ien7 #hc1 -ief1 -ieve1 -iev51 wordt soms -iv-1 #hb1 -iek1 -ieke1 -iek5 niet -ijk #hf2 wordt soms -ik- #hb1 -iet1 -iete1 -iet51 wordt soms -x- #hb1 -ig1 soms e5 blijk van sam5/ell+ #adj1 -ijk1 wanne] te v]w]p5 en 9 -iek te v]&]5 #hf1 -+1 soms e5 blijk van sam5/ell+ #adj1 wanne] -+ te bezig5 en niet -l+ #aac1 -is*1 wa>om niet -ies* #hd1 -je1 niet -j5 #aai1 -k5 en -ke #aai1 -lijk1 neemt soms e5e toonlooze e vr zi*2 wanne] #aab1 -l+1 e5 sam5ge/eld a*t]voegsel #aac1 -loos1 -looze1 niet -loze #gg1 #gi2 neemt soms e5e toonlooze e vr zi*2 wanne] #aab1 -pje #aai1 -s1 a*t] bijw4 e5 blijk van sam5/ell+ #adj1 -s*1 hoe te s*rijv5 a*t] woord5 op s #abd2 is soms e5 blijk van sam5/ell+ #adj1 -/]1 soms e5 blijk van sam5/ell+ #aji1 -tje1 niet te bezig5 a*t] woord5 op d #aai4 ae1 wa>om niet gebezigd 9 de plaats van aa #gc1 wa>om niet als voor/ell+ van d5 klank tuss*5 a en e 9 w]eld en v]s #ha4 ,ae/hetica ( ,s*oonheidsle]1 h>e eis*5 aan de ,spell+ #cf1 vord]t vooral wa>heid1 d4i4 ov]e5/emm+ tuss*5 uit]lijk en inn]lijk #bcd4 ,affix 7aanvoegsel7 heet elke lett] ( lett]greep1 welke t] vorm+ van e5 nieuw woord vr ( a*t] e5 be/a& woord gevoegd wordt1 wanne] die op zi* zelve ge5 woord is1 f1 z ges*rev51 niet me] als zoodanig gebruikt wordt4 ,affix is dus de algeme5e b5am+1 die voorvoegsel ( praefix en a*t]voegsel ( suffix omvat2 zie deze woord54 ,afleid+1 ,regel d] ,afleid+1 hoe hij luidt #ed2 /aat gewoonlijk b5$5 di5 d] ,bes*aafde ,uitspraak #eg2 9 welke bijzond]e gevall5 niet #eh2 zijn rang en wa>de #gb2 afleid+ d] woord5 op -h&e en -lei #ic1 op -halve #abj1 d] a*t]voegsels -a>d en -erd #ajj1 van admiraal #ajd1 van ,d9sdag #abh1 van kruit #abg1 van litteek5 #aca1 van no*tans #ig1 van omtr5t #aah1 van ootmo$ #aag1 van sam5 #ajh4 ai1 is de oorspronkelijke tweeklank1 wa>uit de mee/e s*]pe e's zijn ont/aan1 blz4 #ci4 ,app]ceptie en app]cipie]51 wat #bj2 kan door de spell+ word5 bevord]d #ba4 au1 is de oorspronkelijke tweeklank1 wa>uit de mee/e s*]pe o's zijn ont/aan1 blz4 #ci1 de s*rijfwijze au is ges*ikt] t] voor/ell+ van d5 ?ans b$oeld5 tweeklank dan aau #gd4 ,ba/a>duitgang51 welke en hoe te spell5 #bdb1 #bdf1 -age1 niet -aadje #bdc1 -eet1 -ete1 -et51 #gg1 aanm41 -loog1 -loge1 -log5 #gg1 aanm41 -noom1 -nom5 #gg1 aanm41 -oop1 -op5 #gg1 aanm41 -scoop1 -scop5 #gg1 aanm4 ,ba/a>dwoord51 wat #bad1 #bag1 hoe ont/aan #bah1 wa>aan te ond]k5n5 #bai1 #bbj1 hoe te spell5 #bdb-bej4 ,beg9lett]s1 wat #beg1 a4 ,bes*aafde ,uitspraak1 wat #aa2 moet door het s*rift v]teg5woordigd word5 #ci1 do* kan nooit volkom5 jui/ word5 voorge/eld #db4 ,regel d] ,bes*aafde ,uitspraak1 hoe hij luidt #dj2 zijne v]h\d+ tot de dialect5 #da2 is de grondregel d] spell+ #dj1 c en #fi2 ov]he]s*t alle &]e regels #df1 #gj1 do* moet door &]e regels aangevuld word5 #dg4 ,boek5taal1 zie ,s*rijftaal4 ,c1 te bezig5 9 ,grieks*e woord5 t] v]vang+ d] k #bde4 wa>om te beh\d5 9 cijf] #bai1 9 cel1 c5t en cirkel #bbj1 9 c$el1 c$]1 cijns #bbb4 *1 wordt niet v]dubbeld #ie1 de /omme * a*t] s1 9 welke woord5 te beh\d51 uit welke weg te lat5 #abc4 *t1 wanne] te bezig51 wanne] gt #id4 ,d1 niet 9 te lass*5 9 drierh&e1 drierlei1 tweerh&e1 tweerlei #ic4 niet t1 te bezig5 als sluitlett] van de a*t]voegsels -a>d en -erd #ajj1 en van het znw4 a>d #aja1 te beh\d5 9 admiraal #ajd1 9 iem& en niem& #aaf1 te v]vang5 door t 9 buskruit en ratt5kruit #abg1 is 9 t ov]gegaan 9 sommige woord51 die da>om met t1 niet met dt moet5 ges*rev5 word5 #ajb1 niet te h]/ell5 9 ?ans1 al?ans1 doorgaans1 nop5s1 volg5s enz4 #abb4 ,dialect51 wat zij zijn en hoe zij ont/aan #aj2 hebb5 9 de spell+ sle*ts e5e raadgev5de /em #da2 zijn onto]eik5d om de spell+ met e en o ( ee en oo te bepal5 #ge4 ds1 wanne] te bezig51 wanne] ts #ii4 ,e1 is ge5 oorspronkelijke kl9k]1 ma> uit &]e ont/aan1 blz4 #cg3 de za*te uit a ( i1 de s*]pe uit ai1 blz4 #ch en #ci1 als v]b9d+slett] 9 sam5/ell+51 hoe ont/aan #afd-aff1 wanne] de toonlooze e 9 te voeg5 9 de woord5 op -lijk1 -l+ en -loos #aab4 ,f1 gaat ov] 9 v 9 dievegge #ajg1 v]vangt ph 9 de ba/a>duitgang5 -aaf1 -ief1 -o( #bdf2 do* niet 9 het li*aam d] ,grieks*e woord5 #bde4 ,g1 te beh\d5 9 nog 7tot hi]toe1 bov5di57 #acb4 ,gap+1 zie ,hiatus4 ,gebruik 7het71 9 sam5/ell+5 #agg4 ,regel van het ,gebruik1 hoe hij luidt #fe2 bep]k+ van d5 regel #ff2 is ge5 eig5lijke spelregel #ff1 b4 ,gelijkvormigheid 9 de spell+1 wat #dh2 /rekt t] bevord]+ d] app]ceptie #di1 f4 ,regel d] ,gelijkvormigheid1 hoe hij luidt #di2 is groot5deels dezelfde als die1 welk5 m5 gewoonlijk d5 ,regel d] ,afleid+ noemde #di1 e2 zijne /rekk+ #di1 f2 is 9 rang de twe$e algeme5e spelregel #ga4 ,g5itief 7zwakke71 wat #ahb1 komt 9 sam5/ell+5 sle*ts zeld5 voor #ahe-ahg2 9 welke #ahe1 #aid4 gt1 wanne] te bezig51 wanne] *t #id4 ,h1 niet te bezig5 9 no*tans #ig1 no* 9 troon #bba1 no* 9 ,antonius1 ,m>g>eta1 hypot5usa #bee4 ,hiatus1 ( gap+1 wat #agb1 wordt 9 sam5/ell+5 v]m$5 door het invoeg5 van e5e n #bjd1 #bje4 ,i1 is e5 d] oorspronkelijke kl9k]s1 blz4 #cg4 heeft e5 aantal za*te e's opgelev]d1 blz4 #ch4 v]vangt soms ie 9 de a*t]voegsels -ief1 -iek1 -iet #hb4 ie1 /elt e5 te lang5 klank voor om 9 het a*t]voegsel -is* gebezigd te kunn5 word5 #hd1 gaat soms ov] 9 i 9 de a*t]voegsels -ief1 -iek1 -iet #hb4 ,,ij1 oorsprong en wa>de #he1 te v]&]5 9 ie 9 het a*t]voegsel -iek 7-ijk7 en 9 k(fie1 melodie1 pozie #hf2 9 i 9 ,janu>i1 ,juni enz4 #hg2 9 ei 9 sacri/e9 en k>wei 7w]k7 #hh2 moet ei v]vang5 9 malvezij en k>wij 7zaad7 #hh2 moet blijv5 9 dozijn1 ijz51 ijselijk #hh1 9 bij1 hij1 wij1 zij1 raz]nij enz4 #hi2 niet te bezig5 9 de plaats van y 9 de tweeklank5 ay1 ey1 oey1 uy #hf1 aanm4 ,indecl9abilia1 zie ,woord5 7onv]&]lijke74 ,j1 h>e wa>de 9 het sam5ge/elde lett]teek5 ij #he1 niet me] te bezig5 a*t] de tweeklank5 aai1 ei1 ooi1 ui1 oei #ib4 ,k1 niet te v]dubbel5 a*t] de toonlooze i #ajf1 te v]vang5 door t 9 litteek5 voor likteek5 #aca4 ,klemtoon1 als k5m]k van ba/a>dwoord5 #bai2 v]&]+ van d5 klemtoon1 e5 blijk van sam5/ell+ #acd1 #aci4 ,koppel+51 wat #acf1 #acgb en #afc1 hoe zij 9 eig5lijke sam5/ell+5 kunn5 ov]gaan #aci4 ,koppelteek51 7gebruik van het7 9 woord5 van eig5nam5 gevormd #aee en #aeg1 9 titels #aef1 a*t] bijvoeglijke woord5 #aeh1 wordt niet gebezigd 9 ho(d- en ranggetall5 #aei1 #afj4 ,l1 niet te bezig5 vr het gewa&e a*t]voegsel -l+ #aac4 ,lett]s*rift1 wat #b1 #c2 ons lett]s*rift beantwoordt niet aan alle eis*5 #dg1 a-d4 ,m1 niet te v]dubbel5 a*t] de toonlooze u #ajf4 ,me]v\dsvorm d] woord5 op -ie #hc1 d] vreemde eig5nam5 op held]e ( lange kl9k]s #ij1 d] ,n$]l4 woord5 op a #ij1 aanm4 ,middelwoord51 wat #beg1 b4 ,n1 niet te s*rijv5 a*t] de v]kle9woord5 op -je1 -pje1 -tje #aai1 blz4 #ih1 no* 9 ordelijk1 voor ord5lijk1 blz4 #ic4 wanne] a*t] -ke #aai1 blz4 #ii1 9 de uitspraak ond]drukt 9 sommige sam5/ell+5 #afh1 #bjc1 als v]b9d+slett]1 zie ,v]b9d+s-n4 ng1 ge5 enkelv\dige m$ekl9k]1 en da>om bij het afbrek5 d] woord5 te s*eid5 #bfb1 niet te bezig5 9 ,d9sdag #abh4 ,o1 is ge5 oorspronkelijke kl9k]1 ma> uit &]e ont/aan1 blz4 #cg3 de za*te uit d5 oorspronkelijk5 kl9k] u 7oe71 de s*]pe mee/al uit au1 blz4 #ch en #ci4 ,onv]buigba>heid van e5 op zi* zelf v]buigba> woord1 e5 k5m]k van sam5/ell+ #aci4 ,oorsprong d] e's en o's #ge2 wa>om dez5 aan te nem5 tot grondslag voor het spell5 #gf1 d] toonlooze e 9 sommige sam5/ell+5 #afd-aff1 d] ij #he1 d] lett]grep5 -el- en -er- 9 sommige sam5/ell+5 #aff4 ,ov]treff5de trap d] woord5 op -s en -s*1 hoe te s*rijv5 #abd4 ,p1 +elas*t 9 v]kle9woord51 gevormd van woord5 op m #aai1 blz4 #aja4 ph1 te bezig5 9 ba/a>dwoord5 uit het ,grieks* ontle5d #bde1 behalve 9 de uitgang5 -aaf1 -ief1 -o( #bdf4 ,praefix1 zie ,voorvoegsel4 ,psy*ologie1 wat zij van het s*rift eis*t #ch4 ,regels voor het v]deel5 d] woord5 9 lett]grep54 regels voor de niet sam5ge/elde woord5 met ne tuss*5lett] #bei1 met twee ope5volg5de tuss*5lett]s #bfa2 voor de sam5ge/elde woord5 #bfc2 voor de woord5 met voorvoegsels #bfd1 met de one*te a*t]voegsels -a>d1 -a*tig1 -haft1 -haftig1 -s*ap en -zaam1 #bfe1 met de w>e a*t]voegsels1 die met e5 m$ekl9k] beg9n5 #bff1 met de w>e a*t]voegsels1 die met e5 kl9k] beg9n5 #bfh2 voor de woord5 met me] dan twee tuss*5lett]s1 die niet ond] de vorige regels vall5 #bfi2 voor de vreemde woord5 #bgj2 voor het aane5s*rijv5 d] woord51 zie ,aane52 voor het gebruik van het koppelteek51 zie ,koppelteek54 ,reproductie d] g$a*t5 en woord51 hoe teweeg te br5g5 #a1 #c1 #d2 is het doel van het s*rift #g4 ,s1 a*t] e5 lang5 kl9k] ( tweeklank niet te v]dubbel5 #aje2 9 te lass*5 9 de woord51 sam5ge/eld met z9s #abe2 als v]b9d+slett]1 zie ,v]b9d+s-s4 ,sam5/ell+1 wat #acd2 het ,n$]l&s* maakt e5 v]/&ig gebruik van het v]mog5 om sam5 te /ell5 #ahj2 oud]e en nieuw]e sam5/ell+ #afa1 oud]e1 ho$anig #afb1 nieuw]e1 ho$anig #afg1 #agj1 eig5lijke sam5/ell+51 wat #ace1 moet5 aane5 ges*rev5 word5 #ach2 ov]zi*t d] regels voor de sam5/ell+ #bac2 van welke sam5/ell+5 de vorm onzek] #agh1 #agi2 lange sam5/4 welluid5dheid%alve v]m$5 #aic1 b2 met middel1 niet midd5 #aad2 spell+ d] sam5ge/elde woord5 op -boom #aha1 #aif1 van &]e kruidkundige b5am+5 #aie4 s*1 v]dubbeld door het voorvoeg5 e5] s #if2 wanne] gebezigd #abc4 ,s*rift1 zijn doel #a1 onmisba> voor de re*te k5nis e5] taal #ai4 ,s*rijf- ( ,boek5taal1 wat #aa2 wa>om hoog] gea*t dan &]e dialect5 #ab4 ,sluitlett]s1 wat #beg1 a4 ,spell+ 7de71 wat #bc2 nut e5] e5p>ige spell+ #af2 hoe de spell+ te bes*\w5 #bf-bh2 e5e volmaakte spell+ niet be/aanba> #bh2 van welke soort van woord5 e5e v]&]+ d] spell+ mogelijk #cj2 drierlei spell+3 volg5s de uitspraak1 v]e5igba> met de uitspraak1 /rijdig met de uitspraak #fh2 spell+ d] onv]&]lijke woord5 7indecl9abilia7 #ej1 d] v]kle9woord5 #aai en blz4 #bbg1 d] vreemde woord51 die geheel ,n$]l&s* zijn geword5 #bba1 d] eig5lijke vreemde woord5 #bbc1 d] vreemde woord51 bij di*t]s 9 gebruik #bea1 d] ba/a>dwoord5 #bbd-bef2 tweerlei ri*t+ 9 de spell+ d] ba/a>dwoord5 #bbd1 oud]e ri*t+1 ho$anig #bbe1 welke h>e voordeel5 #bbh1 nieuwe ri*t+1 ho$anig #bbf1 welke h>e voordeel5 #bbi1 v]gelijk+ d] beide ri*t+5 #bcj-bcg1 wa>om de oud]e ri*t+ te v]kiez5 #bch4 ,spelregels1 wanne] niet te v]&]5 #bf4 algeme5e spelregels1 wat #bd1 #be1 wa>om onmisba> #ca1 #cb1 hunne natuurlijke volgorde en ond]l+e v]h\d+ #fi-gb2 regel d] bes*aafde uitspraak #dj1 zie nad] bij ,bes*aafde uitspraak3 d] gelijkvormigheid #di1 zie nad] bij ,gelijkvormigheid2 d] ond]s*eid+1 wat hij eis*t #ea2 d] afleid+ #ed1 zie nad] bij ,afleid+2 d] analogie #ei2 d] welluid5dheid #fb1 zie nad] bij ,welluid5dheid2 van het gebruik #ee1 zie nad] bij ,gebruik1 bijzond]e spelregels1 wat #bd1 #be1 #fe4 regel voor het spell5 d] a*t]voegsels met d5 voll5 klemtoon1 als -e]51 -eel1 -ees1 -loos #gg2 voor het gebruik van *t en gt #id1 van ds en ts #ii1 van sam5 en zam5 #ajh1 van de toonlooze e 9 woord5 op -lijk1 -l+ en -loos #aab4 d] v]b9d+s-n1 zie ,v]b9d+s-n1 d] v]b9d+s-s1 zie ,v]b9d+s-s2 regel voor het aane5s*rijv5 d] sam5ge/elde woord51 zie ,aane52 voor de keus tuss*5 d5 enkel- en d5 me]v\dsvorm van het e]/e lid e5] sam5/ell+ #ahh-aig2 voor de keus tuss*5 d5 ,latijns*5 en d5 ,frans*5 vorm van e5 ba/a>dwoord #bed2 voor de sam5/ell+51 wi] e]/e lid is e5 p]soonsnaam1 die e5 geheel5 /& v]teg5woordigt #aic1 de naam van e5 di] #aid1 #aie1 #aig1 de naam van e5 boom #aha1 de naam van e5e vru*t ( e5e bloem #aif2 voor het spell5 d] ,grieks*e woord51 blz4 #bjg vlgg4 d] ba/a>dwoord5 #bda1 #bdb1 d] ba/a>duitgang5 #bdb1 #bdf4 ,/(felijke bijvoegl4 naamw41 kom5 niet voor als e]/e lid e5] sam5/ell+ #ahj1 #aha4 ,t1 te bezig5 9 kruit 7po$]71 buskruit en ratt5kruit #abg2 bij voorkeur niet 9 te lass*5 9 woord5 op -lijk1 no* 9 gans* #aae1 niet 9 v]kle9w41 gevormd van woord5 op d1 blz4 #ii2 moet 9 sommige woord51 als rit1 geb9t1 beelt5is enz41 de d v]vang5 #ajb2 zoo ook 9 antwoord #ajc1 en ootmo$ #aag2 niet te v]dubbel5 a*t] e5 toonlooz5 kl9k] #ajf4 ,titels1 welke aane5 te s*rijv5 #aci1 #add4 ,tongvall51 zie ,dialect54 ,toonlooze kl9k]s en lett]grep51 wat #hd1 aanm4 ts1 wanne] te bezig51 wanne] ds #ii4 ,tuss*5lett]s1 wat #beg1 a4 ,uitgang51 wat1 en wa>9 v]s*ill5d van a*t]voegsels #bdb1 aanm41 -eet1 -loog1 -noom1 -scoop1 -?roop1 -troop zijn1 zoo m5 wil1 uitgang51 ma> ge5e a*t]voegsels #gg1 aanm41 -aat1 -iet1 9999aal1 iel8 soms a*t]voegsels1 soms niet #bdb1 aanm4 ,uitlat+/eek5 7ec?lipsis71 zijn gebruik bij vreemde woord5 #ij4 ,v1 tot f v]s*]pt 9 fonkel5 e4a4 #aad1 ma> niet 9 ontvang5 en ontvonk5 #aji2 v]vangt de w 9 v]f1 v]v5 enz4 #abf4 ,v]b9d+sklank5 ( -lett]s1 9 sam5/ell+51 welke #afg1 be/ond5 oorspronkelijk niet #afb1 #afc1 hoe ont/aan #afd-afg1 van welke het gebruik onzek] #agh4 ,v]b9d+s-n1 als teek5 van d5 zwakk5 g5itief ?ans sle*ts 9 we9ige gevall5 9 gebruik #ahe-ahg1 9 welke #ahe1 #aid2 als teek5 van het me]v\d1 9 welke gevall5 #ahh1 #ahi1 #aia-aie1 #aig2 als teek5 van e5 v]bog5 naamval #aih-bja2 als invoegsel voor de welluid5dheid #bjd1 #bje2 komt niet voor 9 sam5/ell+51 wi] e]/e lid is e5 onv]buigba> woord #agh1 e5 w]kwoord #bjb1 #bjc4 ,v]b9d+s-s1 als teek5 van d5 #b;d5 naamval1 a*t] zelf/4 naamw4 #bjh1 a*t] bijvoegl4 woord5 #baj1 #abe2 als teek5 van het me]v\d #bji2 als invoegsel voor de welluid5dheid #bab4 ,v]dubbel+ d] a en u #gc1 d] e en o #ge-hj1 d] k #ajf1 d] m #a,o#f1 d] s* #if1 d] t #ajf2 de * wordt niet v]dubbeld #ie4 ,v]kle9woord51 hoe te spell5 #aai en blz4 #bbg4 ,v]l5g+ d] a en u door v]dubbel+ #gc1 d] woord5 op aai1 ei1 ooi1 ui1 oei #ib4 ,voorvoegsel ( praefix heet elke vr e5 woord gevoegde lett] ( lett]greep1 die ond] di5 vorm niet me] als woord op zi* zelf 9 gebruik is2 b4v4 de g 9 g-lijd5 van lijd51 be1 voor bij1 9 bezitt52 zie ook #bfd1 aanm42 wordt bij het afbrek5 d] woord51 indi5 het e5e lett]greep uitmaakt1 9 zijn geheel afges*eid5 #bfd4 ,w1 9 v]f1 v]v5 enz4 door de v te v]vang51 do* niet 9 murw #abf4 ,welluid5dheid1 wat 9 't algeme5 9 de taal #fb2 wordt 9 sam5/ell+5 9 a*t g5om5 #agb1 #bjd1 #bje2 regel d] welluid5dheid #fb1 zijn rang en wa>de #gb4 ,wett51 9 de wet5s*app51 wat #bc1 aanm4 ,woord51 g5aturalise]de1 wat1 en wa>9 nog /e$s v]s*ill5d van e*t ,n$]l&s*e #bae2 onv]buigb>e ( onv]&]lijke1 wat en hoe te spell5 #ej2 sam5ge/elde1 zie ,sam5/ell+2 vreemde1 word5 ba/a>dwoord5 door het aannem5 van de ,n$]l4 v]buig+ ( van e5 ,n$]l4 affix #bag1 door het afw]p5 van d5 vreemd5 uitgang #bah4 ,zwakke g5itief1 wat #ahb1 #ahc1 wordt 9 sam5/ell+5 niet me] v]/aan1 en is di5t5gevolge zeldzaam geword5 #ahe2 9 welke sam5/ell+5 vol/rekt te beh\d5 #ahg1 9 welke te duld5 #aid4 ,lij/ d] woord51 wi] spell+ opzettelijk beh&eld is4 ,de alle5/a&e nomm]s v]wijz5 na> de p>agraf5 van d5 tek/4 aai5 #ib4 a&o5lijk #aab4 aanvankelijk #ih4 aanzi5lijk #aab4 a> 7kor5a>7 #ia4 a>d 7natuur7 #aja4 a>debaan1 blz4 #aec4 a>dew]k1 blz4 #aec4 a>dig #aja4 abrikozeboom #aif4 ab/ract #bej4 academie1 blz4 #baj4 a*t]e5 #adi4 ,a*t]-,indi #aeg4 a*t gev5 #adb4 a*?ond]d #aei4 a*t slaan #adb4 acu/iek #bee1 #bdf4 adellijk #aac4 adjunct-commies #aef1 a4 admiraal #ajd4 admiraal-g5]aal #aef1 a4 adspirant-+5ieur #aef1 a4 advocaat #bej4 aequatoriaalcirkel1 v]w]pelijk g]manisme1 blz4 #aeb4 aroliet #bdf1 aroliet5 #hb4 afhankelijk #ih4 ,algo$e #add4 alhoewel #aea4 all5?alve #abj4 all]weg5 #aec4 allesz9s #abe4 al\d #add4 alsm$e #aea4 als( #aea4 al?ans #abb4 alwijs #add4 ,amazon5rivi] #aeg1 aanm4 ambassadeur-pl5ipot5ti>is #aef4 ambt #acj4 &]sz9s #abe4 ank]smid #bji4 ,antonius #bee4 ,antw]p5 #ajc4 antwoord #ajc4 ap5gezi*t #aid4 ap5kuur #aid4 ap5liefde #aid4 apocrief1 apocriefe #bdf4 aqu>el #bej4 asem #aje4 a/ronoom1 a/ronom5 #gg1 aanm4 auditeur-militair #aef4 autoriteit ( auctoriteit #bee4 baai5 #ib4 baai]d #ib4 ,baai-tabak #aee a4 bagage #bdc4 bajonet #ib4 bakk]ss*otel #bjh4 balie #hf1 mv4 balin #hc4 basilisk #bdf4 ba/a>d #ajj4 b$/eetje1 blz4 #bbg4 beelt5is #ajb4 be] 7v>k51 wat]ke]+1 muur/ut en heiblok71 mv4 be]51 blz4 #dh4 be] 7v]s*eur5d di]71 mv4 b]51 blz4 #dh4 bege]5 #hj1 a4 behalve #abj4 bei1 mv4 bei5 #ib4 ,bei]s* #ib4 ,bei]s*-bi]br\w]ij #aeh4 belangeloos #aab1 belangelooze #gi4 bem9lijk en bem9nelijk #aab4 ,b5$5-,egypte #aeg4 b]5jong #aid4 b]5klauw #aid4 ,b]gum] #ajf4 b]keboom #aha4 b]k5h\t #bje4 ,b]lijns*-blauw #aee1 b4 besseboom #aif4 bess5sap #ahh4 beukeboom #aha4 beuk5h\t #bje4 bezijd5 #aba4 bigg5kruid #aie4 bij #hi4 bijaldi5 #aea4 bijd]h&s* #adj4 bije5 #adi1 c4 bije5zamel5 #ajh4 bijgeval #adi1 a4 bijleman #aij4 bijtijds #adj4 bilj>t #bej4 biljet #bej4 b9n5%uis #aec4 b9n5skam]s #aec4 b9n5sl&s #aec4 b9n5smonds #aec4 b9n5/ijds #aec4 b9t #ajb4 biograaf #bdf4 biographie #bdf4 biographis* #bdh4 bi/\ri #bej4 bits #abc4 blauw #gd4 bl9deman1 des bl9demans #aci4 bloemetje #aai4 bloem-pje #aai1 #bfg4 blommetje #aai4 bloot%o(ds #aec4 blootsvoets #aec4 bo*el #ie4 bod5loon #aic4 boei51 boei] #ib4 boek5ka/ #ahh4 boek5rek #ahh4 boek5/alletje #ahh4 bo]5b$rijf #aic4 bo]5boon5 #aic4 bo]5do*t] #aic4 bo]5h(/$e #aic4 bo]5won+ #aic4 bo]9n5jak #aic4 bo]9n5muts #aic4 bokkesprong #aid4 bolvormige-driehoeksmet+ #aeh4 boom-pje #aai1 #bfg4 boon5brood1 blz4 #aec4 boos1 ov]treff5de trap boo/e #abd4 bott]ik1 bott]ik5 #ajf4 bov5al #adi1 c4 bov5op en bov5 op #adg4 brasem #aje4 brei5 #ib4 br5g51 ik bra*t1 gebra*t #id4 briev5be/ell] #ahh4 briev5po/ #ahh4 brilleglas #aij4 brill5huisje #bjd4 brill5slijp] #ahh4 broek5/( ( broek/( #ahh4 bruggegeld #aij4 brugg5ho(d #bje4 bru9kol5 #aci4 bui5 #ib4 buit5dijks #adj4 buit5%uis #aec4 buit5sl&s #aec4 buit5tijds #adj en buit5/ijds #aec4 burg]/& #bji4 buskruit #abg4 ,cay5ne-pep] #aee1 a4 canaille en kanalje #bci4 canap1 canap's #bej1 #ij4 c&elab] ( c&elabre #bej4 canoniek #bec4 categorie1 #bcc1 #bee4 ca?oliek1 ca?oliek5 ( ka?oliek enz4 #hf4 c$el1 cel #bbb4 c$] #bbb4 cel #bbj4 c5t #bbj4 *emie #bee4 *ijl #bci4 *rysoliet1 *rysoliet5 #bdf1 #hb4 ,cic]o1 ,cic]o's #ij4 ci*orei #bci4 cijf] #bai4 cijf]s*rift #bji4 cijns #bbb4 cirkel #bbj4 classicaal #bec4 classis #bec4 cl]icaal #bec4 cl9iek #bdf4 co*5ille #bci4 com$ie 7blijspel71 v]s*ill5d van kom$ie 7s*\wburg7 #beb4 commies 7ambt5a> aan e5 d] m9i/]in ( bij de po/]ij571 v]s*ill5d van kommies 7ambt5a> bij de bela/+57 #beb4 compascuum #bcj4 compleet1 complete1 blz4 #dc4 concreet1 concrete1 blz4 #dc en #bej4 cons]vatief #bec4 c\rant en krant #bci4 crayon #bej4 cr$it 7t]m 9 het ,italiaans* boekh\d571 v]s*ill5d van kr$iet 7v]tr\w57 #bec4 critiek 7oordeelkunde71 v]s*ill5d van kritiek 7ha*elijk7 #beb4 critis* 7oordeelkundig7 #beb4 da>aan1 da>bij1 da>door #adh4 da>5bov5 #aea4 da>5teg5 #aea4 da>91 da>m$e enz4 #adh4 dadelijk #aab4 dagelijks #aab4 dass5ha> #bje4 dass5hol #bje4 dass5huid #bjd4 dauw #gd4 deel 7g$eelte71 mv4 deel51 blz4 #dh4 deel 7plank en dors*vlo]71 mv4 del51 blz4 #dh4 deemo$ig1 blz4 #dh4 deesem1 #aje en blz4 #dh4 degelijk #aab4 deg5e1 blz4 #abg4 dejeune]5 #bej4 d5neboom #aha4 d5n5w\d #ahh4 d]halve #abj1 #aec4 d]mate #aec4 d]ti5hond]d enz4 #aei4 deskundige #aec4 desnietteg5/a&e #aea4 desniettem9 #aea4 desnoods #adj4 desolate-bo$elkam] #aeh4 de/ijds #aec4 deugdelijk #aab4 deugniet #bjb1 aanm4 dezelfde1 blz4 #abh4 dezelve1 blz4 #abh4 dezulke1 blz4 #abg4 diaconie1 blz4 #baa4 diak5 #bdf4 dieg5e1 blz4 #abg4 diemit1 diemit5 #ajf4 dievegge #ajg4 diev5b5de #ahh4 ,d9sdag #abh4 diptiek #bdf4 discretie #bej4 do*t]k5 en do*t]ke1 blz4 #ii4 doctor 7titel71 v]s*ill5d van dokt] 7g5ee%e]7 #beb4 ,dokkum] #ajf4 dokt] 7g5ee%e]71 v]s*ill5d van doctor 7titel7 #beb4 dolle-hondsbeet #aeh4 dollek]vel #aci4 dolleman #aci4 donk]blauw1 donk]rood enz41 v]s*ill5d van donk] blauw1 donk] rood #ade4 dooi] 7van e5 ei7 #ib4 door1 door5 7van e5 ei7 #ia4 doordi5 #aea4 doordroog #aci4 doore5 #adi1 c4 doore]lijk #aci4 doorgaans #abb4 doorgo$1 doork\d enz4 #aci4 door middel van #aej4 dorpss*ool #bjh4 dorpss*\t #bjh4 dozijn #hh4 draadje1 blz4 #ajj4 draai] #ib4 dragond]/al #bji4 drak5blo$1 blz4 #afg4 drierh&e #ic4 drierlei #ic4 driehond]d #aei4 droog1 droge1 drog]1 drog51 blz4 #dh4 droogvoets ( droogsvoets #aec4 druiveboom #aif4 druiv5nat #ahh4 druiv5tros #ahh4 druivepit #aij4 duit5dief #ahh4 duiv5ei #bje4 duiv5k]vel #aie4 duiv5slag #aig4 duiv5til #ahh4 dukaat #bej4 dwep51 blz4 #dh4 dw+el&ij #hi4 e*el #ie4 e*o #ie1 mv4 e*o's #ij4 economie en oeconomie #bed4 ,edela*tba> #add1 #aci4 edelge/e5te #aci4 ,edelgroota*tba> #add1 #aci4 eega1 blz4 #dh1 mv4 eegaas #ij1 aanm4 e51 e5e1 e5 zelfde1 blz4 #abh4 e5d5ei #bje4 e5d5kooi #ahh4 e5d5kroos #aie4 e5igsz9s #abe4 e]eprijs #ahg4 ei1 mv4 ei]5 #ib4 eig5lijk #aab1 #aae4 eikeboom #aha4 eik5bos* #ahh4 eik5h\t #bje4 eilieve #aeb4 elfhond]d #aei4 elzeboom #aha4 engel5koor #ahh4 ,engels*-,russis* #aee1 c4 ,engels*-z\t #aee1 b4 er aan1 er bij1 er door enz4 #adh4 erg5s aan1 erg5s bij1 erg5s door enz4 #adh4 erwt5soep1 blz4 #aec4 e?nographie #bdf4 e?nographis* #bdh4 ev5als #aea4 ev5ze] #adg4 executoir #bdb4 fabriek1 fabriek5 #hb1 #hf4 fabrikant #hb4 falie1 mv4 falin #hf1 #hc4 familie en famielje #bed4 fatso5 #ii4 fatso5lijk #aab4 ,febru>i #hg4 felicitatie #bej4 f5iks en pho5ix #bed4 flauw #gd4 fles*1 mv4 fless*5 #if4 fless*ebakje #aib4 fless*5rek #ahh1 #aib4 flits #ii4 foelie #hf4 fondem5t en fundam5t #bed4 fonkel51 9 ov]dra*telijk5 z91 #aaa4 framboz5koekje #ahh4 ,franco-,gallis* #aee1 c4 ,frans*-,engels* #aee1 c4 ,fries*-gro5 #aee1 b4 fris*1 ov]treff4 trap fris*te #abd4 fundam5t en fondem5t #bed4 gadeslaan #adb4 galgebrok #aij4 galg5aas #bje4 gans* #aae1 #abc4 ganz5ei #bje4 ganz5hagel #bje4 ganzetong 7plant7 #aie4 ganzevoet 7plant7 #aie4 ,g>ibaldi's #ij4 gauw #gd4 geb9dt51 zie geb9t4 geb9t1 geb9t5 #ajb4 ge5sz9s #abe4 geesel #aje4 gehes*5 #if4 geitele] en geit5le] ( -l$] #aig4 geit5blad #aie4 geit5oog #aij1 #bje4 geitevlees* en geit5vlees* #aig4 gekk5praat #aic4 gekres*5 #if4 gelijke 7mijns1 uws enz47 #adf1 aanm4 gelukkig]wijze #aec4 geme5lijk #aab4 g5ie1 mv4 g5ien #hc4 g5ius1 mv4 g5in #hc4 g5oeglijk #aab4 geograaf #bdf4 geographie #bde4 geographis* #bdh4 g]/ebrood1 blz4 #aec4 gevang5nem5 #adb4 gevoeglijk #aab4 gewap5d]h& #aec4 gewi*t #id4 gewoonlijk #aab4 gezam5lijk #ajh1 #aab1 #aae4 gezeglijk #aab4 gezi*t #id4 gids #ii4 gijl #bci4 g9ds* #ii4 gita> #bdd4 goddelijk #aab4 go$do5 #adb4 go$5dag 7wap5tuig7 #aii4 go$5dagzegg5 enz4 #bja4 go$mak5 #adb4 go$s*iks #baj4 go$smo$s #aec4 go$v9d5 #adb4 ,gorkum] #ajf4 gort5tell] #ahh4 g\v]neur #bbh4 g\v]neur-g5]aal #aef1 a4 grapp5mak] #ahh4 grauw #gd4 's-,grav5deel1 's-,grav5hage1 's-,grav5l& #aeh4 gr55 #aha1 aanm4 grijnza>d #bfe4 grijsa>d #ajj1 #bfe4 gro5l+ #aab4 ,groot-,britanni #aeg4 ,groot$ela*tba> #add4 grootmee/]-nationaal #aef1 b4 groots*rift1 v]s*ill5d van groot s*rift #aci4 grootsprek5 #adb4 groot-zegelbewa>d] #aeh4 grutt5brij1 blz4 #aec4 guds1 zie guts4 guts #ii4 guts5 #ii4 gymnasiaalond]wijs1 v]w]pelijk g]manisme1 blz4 #aeb4 ha> 7ho(dha>7 #ia4 ha>s gelijke1 zie gelijke4 halv]weg5 #aec4 h&hav5 #adb4 h&je #aai4 hanebalk #aid4 hanekam #aid4 han5gekraai #aid4 han5geve*t #ahh4 hanepoot #aid4 hanes*ree #aid4 hanespoor #aid4 hanetr$ #aid4 haneve] #aid4 h>ddrav51 h>drijd51 v]s*ill5d van h>d drav51 h>d rijd5 #adb4 h>5?alve #abj4 h>monie1 bij di*t]s ook h>monij #hf4 h>t$iefje1 h>tele$1 h>telu/1 h>tew5s* #ahf4 h>t5aas1 h>t5bo]1 h>t5he] enz4 #ahf1 #ahh4 ,h>tsgeb]gte #aeg1 aanm4 haz5di/el #aie4 haz5lip #aid4 haz5mond #aid4 haz5slaap #aid4 hebbelijkheid #aab4 ,hebe's #ij4 heel%uids #aec4 heep1 hep51 blz4 #dh4 's-,he]5b]g #aeh4 he]5boon5 #aic4 he]5di5/ #aic4 he]5huis #aic4 he]5kne*t #aic4 hees* #abc4 ,heilige-,gee/ga/huis #aeh4 heir 7leg]ma*t71 mv4 heir5 #ia4 helaas #aeb4 held5>m #aic4 held5daad #aic4 held5mo$ #aic4 held5s*a> #ahh4 heliotroop1 heliotrop5 #gg1 aanm4 hemd5l9n5 #ahh4 hemel+ #aac4 h]tebee/ #aij4 h]t5kamp #ahh4 's-,h]tog5bos* #aeh4 hetwelk1 blz4 #abg4 heuglijk #aab4 hi]aan1 hi]af1 hi]bij1 hi]door enz4 #adh4 hij #hi4 ho$$oos #aib4 ho$5mak] #ahh4 hoev]re1 v]s*ill5d van hoe v] #adg4 hoewel 7voegw471 v]s*ill5d van hoe wel #aea4 hoeze] 7voegw471 v]s*ill5d van hoe ze] #aea4 hondekett+ #aib4 hond5hok #bje4 hondje #aai4 hooga*t51 v]s*ill5d van hoog a*t5 #adb4 hoogalta> #aci4 ,hooge]wa>d #aci1 #add4 hoogeprie/]1 des hoogeprie/]s #aci4 hooges*ool #aci4 ,hooggebor5 #aci1 #add4 hooggeel #ade499994v]wijd]d ,hooggele]d #aci1 #add4 hoogte #id4 ,hoogwelgebor5 #aci1 #add4 hooi5 #ib4 hoon51 blz4 #dh4 horoscoop1 horoscop5 #gg1 aanm4 hui%\d5 #adb4 hunn5?alve #abj4 huns gelijke1 zie gelijke4 hypot5usa1 hypot5usa's #bee1 #ij4 iem& #aaf4 ijpeboom #aha4 ijp5laan #ahh4 ,i,jsel #aje4 ijselijk #hh4 ijz5 #hh4 ijz]5-spoorweg #aeh4 9 all] ijl #aec1 aanm4 incommode]5 #bej4 ,indis*-,europees* #aee1 c4 ,indo-,g]maans* #aee1 c4 indroog #aci4 +eval 7voegw47 #aea4 9 geval van 7uitdrukk+ met de wa>de van e5 voorzetsel7 #aej4 +evolge #aej4 +i]ig1 +o$1 +oor1 inlui enz4 #aci4 integ5deel #adi a4 intijds #adj4 inzond]heid #adi a4 ,israliet1 ,israliet5 #hb4 ,janu>i #hg4 ,java-k(fie #aee1 a4 jezuet1 jezuet51 jezutisme #hb4 ,jod5buurt #ahh4 jongsk5 en jongske1 blz4 #ii4 jonkhe] #ih4 jonkheid #ih4 jonkvr\w #ih4 juff] #aaj4 juffr\w #aaj4 ,juli #hg4 ,juni #hg4 kaats5 #ii4 ka*el #ie4 ka*elsmid #bji4 kamf] #bej4 kamp]foelie #bej4 kanalje en canaille #bci4 kan5brood1 blz4 #aec4 kanonni]skaz]ne #bji4 kanunnik #bec4 kapel #bej4 kapelaan #bej4 kapitaal #bci1 #bej4 kapite9-geweldig] #aef1 b4 kapite9-kw>ti]mee/] #aef1 b4 k>af en kraf #bci4 k>akt] #bej4 k>kas #bej4 k>onje #bci4 k>wats #bej4 k>wei 7w]k7 #hh4 k>wij 7zaad7 #hh4 ka/anjeboom #aif4 ka/eel1 ka/eel5 #bej4 ka/ele9 #bej4 ka/rol #bej4 ka?oliek1 ka?oliek5 en ca?oliek1 ca?oliek5 #hf4 katt5doorn ( -dor5 #aie4 katt5gesla*t #aid4 katte/a>t #aie4 kauw #gd4 kavalje #bci4 kaz]ne #bci4 keel 79 de b\wkunde en wap5kunde71 kel51 hetzelfde woord als keel 7li*aamsdeel71 blz4 #dh4 k]5 7veg571 blz4 #dh4 k]k5orde ( k]korde #bjf4 k]k]aad #bjf4 k]seboom #aif4 kett9kje #ih4 kevie #hf4 kievit1 kievit5 #ajf4 k9dek5 en k9deke1 blz4 #ii4 k9ds* #ii4 kipp5loop #aig4 klaaglijk #aab4 kla*t #id4 klasse1 ma> classis1 classicaal #bec4 klauw #gd4 kle]5mak] en kle]mak] #ahh4 ,kle9-,azi #aeg4 kle9-k9d]s*ooltje #aeh4 kle9s*rift1 v]s*ill5d van kle9 s*rift #aci4 kl]k1 ma> cl]icaal #bec4 kloot 7w]eldkloot71 mv4 kloot5 ( klot5 #hj1 c4 kloov5 7do5 splijt571 ond]s*eid5 van klov51 mv4 van klo(1 en van wij klov51 onvolm3 v]l4 tijd van kluiv51 blz4 #dh4 klots519999 1 weg8 #ii4 kna/] #bej4 knauw5 #gd4 knie1 knien #hc4 knods1 zie knots49999=matt+ gecorrige]d knoei51 knoei] #ib4 knoop1 knoop5 #hj1 b4 knots #ii4 koeiekop #aid4 koei5ha> #bje4 koekelo]5 #bjc4 koek5bakk] #ahh4 ko]i] #bec4 koets #ii4 k(fie #hf4 koliek #hf4 kom$ie 7s*\wburg71 v]s*ill5d van com$ie 7soort van tooneelspel7 #beb4 komeet1 komet5 #gg1 aanm4 kommies 7ambt5a> bij de bela/+571 v]s*ill5d van commies 7ambt5a> aan e5 d] m9i/]in ( bij de po/]ij57 #beb4 kompas #bci4 konijn5blad #aie4 kon+9n5kroon1 -mantel enz4 #aic4 kon9kje #ih4 kon9klijk #aab4 kon9krijk #ih4 kons]f1 ma> cons]vatief #bec4 konz5ielje1 ma> co*5ille #bci4 kooi5 #ib4 kooz5 7liefkooz571 blz4 #dh4 k\des*aal #aci4 k\dvuur #aci4 k\s5wev] #ahh4 krant en c\rant #bci4 krauw5 #gd4 kr$iet 7v]tr\w571 v]s*ill5d van cr$it 7t]m 9 het boekh\d57 #bee4 kr5teboom #aif4 krijgsmans/& #bjh4 krijt #hh4 kritiek 7ha*elijk71 v]s*ill5d van critiek 7oordeelkunde7 #beb4 kroon1 kron51 blz4 #dh4 kruid 7plant71 ond]s*eid5 van kruit 7po$]7 #abg4 krui51 krui] #ib4 kruis5 #aje4 kruisig5 #aje4 kruit 7po$]71 ond]s*eid5 van kruid 7plant7 #abg4 ku*5 #ie4 kurassi]s/al #bji4 kurk5m&je #aib4 kurketang #aib4 kurketrekk] #aib4 kw>ti] #bci1 #bej4 kwee 7soort van vru*t71 mv4 kween1 blz4 #dh4 kwijtrak5 #adb4 kwijts*eld5 #adb4 laagte #id4 laatje1 blz4 #bbg4 lakei #bdb4 lampeglas #aij4 lancet #bej4 l&s*aps*ild] #bjh4 l&s*apss*rijv] #bjh4 langzam]h& #aec4 lankmo$ig #ih4 lauw #gd4 leep]d #ajj4 leeuw5bek #aid4 leeuw5kop #aid4 leeuw5welp #aid4 leid/>1 leid/r #bab49999leid/]8 lekkage #bdc4 lett]specie #bji4 li*aam #ie4 li*t 7dagli*t7 #id4 li*t 7niet zwa>7 #id4 li*tblauw1 li*tbru91 li*tgeel enz41 v]s*ill5d van li*t blauw1 li*t bru91 li*t geel enz4 #ade4 liefhebb5 #adb4 liefkooz5 #adb4 ,lieve-,vr\w5-b$/roo1 #aic1 c4 ,lieve-,vr\w5k]k #aeh1 #aic1 c4 lijdelijk #aab4 likeur #bej4 likkeba>d #bjb4 likteek51 zie litteek54 l9deboom #aha4 l9d5h\t #bje4 l9ie1 mv4 l9in #hc4 li?ographe]5 #bdi4 litteek5 #aca4 livrei #bdb4 locaal 7bijv4 naamw471 v]s*ill5d van lokaal 7v]trek1 zaal7 #beb4 loge #bej4 logica #bej4 lokaal 7v]trek1 zaal71 v]s*ill5d van locaal 7bijv4 naamw47 #beb4 lomp]d #ajj4 loods 7man7 #ii4 loods 7h\t5 geb\w7 #ii1 #bej4 loos1 looz]1 loo/e #abd4 lorgnet #bej4 los 7lynx7 #abc4 loslat51 v]s*ill5d van los lat5 #adb4 luidskeels en luidkeels #aec4 luit5ant-g5]aal #aef1 a4 luitjes1 blz4 #bbg4 maagdelijk #aab4 maagd5h>t #aic4 maagd5palm #aic4 maagd5s*5n] #aic4 maagd5was #aic4 maai] #ib4 mac>oni #bej4 ma*t #id 99#id84 maonn]ie #bej4 malie1 mv4 malin #hc4 malvezei #hh4 m&5mak] #ahh4 ,manilla-sig>5 #aee4 mannelijk en manlijk #aab4 mann5mo$ #aic4 ,m>g>eta #bee4 ,m>ia's #ij4 matroz5ho$ #aic4 matroz5li$ #aic4 matroz5pak #aic4 m$e>beid] #bje4 m$erfg5aam #bje4 m$eoorzaak #bje4 me] 7wat]plas7 #ia4 meid5di5/ #aic4 meid5dra*t #aic4 melodie1 melodien1 bij di*t]s ook melodij #hf1 #hc4 m5igte #id4 ,m5noniet1 ,m5noniet5 #hb4 m5s*5blo$ #aic4 m]rie1 mv4 m]ries en m]rin #hf4 mess5mak] #ahh4 mess5m&je #aib4 messes*e$e #aij4 metgezel #ajb4 mett]daad #aec4 mett]tijd #aec4 mett]woon #aec4 middeleeuw5 #aad4 middelev5r$ig #aad4 middellijk #aac4 ,middeln$]l&s* #aad4 middelpunt #aad4 middelrif #aad4 midd591 v]s*ill5d van midd5 9 #adg4 mij #hi4 mijn5?alve #abj4 ,mijnhe]1 mv4 ,mijne he]51 blz4 #abi4 mijns gelijke1 zie gelijke4 ,mijns-,he]5l& #aeh4 militair #bdb4 m9i/]-resid5t #aef1 a4 misan?roop1 misan?rop5 #gg1 aanm4 moeilijk #aab4 mogelijk #aab4 mog51 moogt1 mo*t1 #id4 mollepoot #aij1 #aid4 mollevel #aij1 #aid4 monnik1 monnik5 #ajf4 mooi1 mooi] #ib4 morille #bej4 mos*1 moss*5 ( mus*1 muss*5 #if4 motief1 mv4 motiev51 do* motive]5 #hb4 mugg5zift] #ahh4 muiz5g]/ #aie4 murw #abf4 mus*1 muss*5 ( mos*1 moss*5 #if4 mutsebol #aib4 muziek #hf1 do* muzikaal1 muzikant #hb4 naald5kok] #aib4 na> gelang van1 na> luid van1 na> mate van #aej1 do* na>mate 7voegw47 #aea4 nademaal #aea4 nauw #gd4 neg5hond]d #aei4 n]g5s aan1 n]g5s bij1 n]g5s door enz4 #adh4 niem& #aaf4 nieskruid #abg4 nietteg5/a&e #aej4 ,nieuw-,holl& #aeg4 nieuwja>1 v]s*ill5d van e5 nieuw ja> #aci4 ,nieuw-,york #aeg4 nimf #bea4 no* 7ook niet7 #acb4 no*tans #ig4 nog 7tot hi]toe1 da>5bov57 #acb4 nomm] en numm] #bed4 ,noord-,brabant #aeg4 ,noord-,holl& #aeg4 ,noordzee #aeg1 aanm4 nop5s #abb4 noteboom #aif4 not$op #aij4 numm] en nomm] #bed4 o* ( #aeb4 oeconomie en economie #bed19999 48 oeconoom1 oeconom5 #gg49918 aanm4 (fici]/afel #bji4 (fici]sv]e5ig+ #bji4 oir 7erfg5aam7 #ia4 olie1 olin #hc4 omtr5t #aah4 ond]%&s #aec4 ond]uit1 v]s*ill5d van ond] uit #adg4 onhebbelijk #aab4 onkruid #abg4 ons 7gewi*t7 #bej4 ons gelijke1 zie gelijke4 ont/5t5is #ajb4 ontvang5 #aji4 ontvonk5 #aji4 ontzaglijk #aab4 onv]ri*t] zake #aec1 aanm4 onz5?alve #abj4 ooieva> #ib4 oorsprong #ia4 oorzaak #ia4 ,oo/]goo #aeg1 aanm4 ,oo/zee #aeg1 aanm4 ootmo$ #aag4 ope5 #adi1 c4 op5lijk #aab1 #aae4 opnieuw #adi4 oprui51 oprui]1 oprui+ #ib4 ,op/]l& #aeg1 aanm4 opzamel5 #ajh4 oranjeboom #aif4 ordelijk #aab4 ord5telijk #aab4 or?ographie #bde1 #bdf4 oudeja>1 v]s*ill5d van het oude ja> #aci4 oude-kle]koop #aeh4 oude-mann5huis #aeh4 oud] gewoonte #aec1 aanm4 ov]al aan1 ov]al bij1 ov]al door enz4 #adh4 ov]dw>s1 ov]lang enz4 #adi4 ov]groot1 ov]kle91 ov]\d1 ov]vet enz4 #aci4 ,ov]ijsel #aje4 pa>dekop #aia4 pa>d5bloem #aie4 pa>d5koop] #aia4 pa>d5m>kt #aia4 pa>d5ras #aid4 pa>d5/al #aig4 pa>de/a>t #aia4 pa>devoet #aid4 padd5/oel #aie4 page #bdc4 paleis #bdb4 ,pas*5 #if4 passage #bdc4 pauw #gd4 pelgrimage #bdc4 p5nemes #aib4 p5n5kok] #aib4 p5seel #bej4 p]eboom #aif4 p]zik1 p]zik5 #ajf4 p]zikeboom #aif4 philan?roop1 philan?rop5 #bdf en blz4 #dc4 philoloog1 philolog51 blz4 #dc4 philoso(1 philos(5 #bdf4 philosophie #bdf4 pho5ix en f5iks #bed4 photograaf #bdf4 photographe]5 #bdi4 photographie #bdf4 photographis* #bdh4 physica #bde4 pijnlijk #aab4 pijp$op #aib4 pijp5lade #aib4 pijp5m&je #aib4 pijpewroet] #aib4 p9cet #bej4 plaats #ii4 plaats grijp51 plaats hebb51 plaats nem5 #adb4 planeet1 planet5 #gg1 aanm4 platte-driehoeksmet+ #aeh4 ple*tig #id4 pleg51 ik pla*t #id4 pleizi] ( plezi] #bdd4 poet1 pot5 #gg1 aanm4 pozie1 bij di*t]s ook pozij1 #hf1 #bea4 politie-commiss>is #aef1 a4 pontonni]scompagnie #bji4 porfi] #bea4 pose #bej4 po/iljon #bej4 pott5bakk] #ahh4 pott5ka/ #ahh4 praep>aat #bed4 praes5s1 do* pres5t #bed4 praeses1 do* presid5t #bed4 prep>atiev5 #bed4 pres5t1 do* praes5s #bed4 presid5t1 do* praeses #bed4 prie/]s*a> #bji4 pr9sess5bi] #aic4 pr9sess5boon5 #aic4 procurator #bed4 procureur #bej4 procureur-crim9eel #aef1 a4 pr(eet1 pr(et5 #gg1 aanm4 pr(ijt #bdb4 proseliet1 proseliet5 #bdf4 pruikebol #aib4 pruik5mak] #ahh4 pruime/e5 #aij4 ,pruis5 #aje4 ,pruisis*-zuur #aee b4 ra1 raas #ij1 aanm4 raad-p5sion>is #aef b4 raadpleg5 #adb4 raam-pje #aai1 #bfg4 rantso5 #ii4 ratt5kruit #abg4 ratte/a>t 7ronde vijl7 #aid4 rauw #gd4 raz]nij #hi4 receptie #bej4 re*t #id4 re*t] #id4 re*tsprek5 #adb4 r$elijk #aab4 reliquie1 reliquien #hc4 republiek1 republiek5 #hb4 republike9 #hb4 ,reuz5geb]gte #aeg1 aanm4 ri*el #ie4 ridd]/& #bji4 ridsel51 zie ritsel54 ,riga-balsem #aee1 a4 rijns*e-wijnfles* #aeh4 rij/ebrij1 blz4 #aec4 rit #ajb4 ritmee/] #ajb4 ritsel5 #ii4 roggebrood1 blz4 #aec4 rondom #aej4 rooda>de #aci4 roodbont #ade4 roodekool #aci4 ,rood-,rusl& #aeg4 rots #ii4 rozeboom #aif4 roz5krans #ahh4 ruggem]g #aij4 ruilebuit5 #bjc4 ruit]/al #bji4 sacri/e9 #hh4 sacri/ij #hh4 saffi] #bea4 sajet #ib4 ,sall& #aeg4 sam5 7te zam57 #ajh4 sam5hang51 -hang #ajh4 sam5kom51 -kom/ #ajh4 sam5sprek51 -spraak #ajh4 sam5vloei+ #ib4 scaph&] #bdf4 s*aats #ii4 s*adeloos #aab4 s*adeloos/ell5 #adb4 s*apele] en s*ap5le] #aig4 s*apevlees* en s*ap5vlees* #aig4 s*5dekeuk5 #bjb4 s*ept] #abi4 s*]ts #ii4 s*oonmak5 #adb4 s*root #abg4 scrupel #bej4 seconde en secunde #bed4 securiteit1 do* sekuur #bec4 seizo5 #bdd4 sekuur1 do* securiteit #bec4 s]geant-majoor #aef1 a4 s]geants/rep5 #bjh4 si]aad #bba4 si]5 #bba4 siga> #bej4 sig>5fabriek #ahh4 silh\et #bej4 s9aasappel #aee4 s9ds #ii4 s+el #bba4 slaatje1 blz4 #bbg4 slakk5huisje #bje4 slangekop #aie4 slang5bloem1 -wortel #aie4 slav5a>d1 -arbeid1 -di5/1 -w]k #aic4 sleep5 7voorttrekk571 v]s*ill5d van slep5 7gesleept ( voortgetrokk5 word571 blz4 #dh4 sleetje1 blz4 #bbg4 slijtage #bdc4 slipp$rag] #aij4 slo( 7voors*oot71 mv4 sloov51 v]s*ill5d van slo( 7sukkela>/]71 mv4 slov51 blz4 #dh4 smaldeel #aci4 smidse #ii4 ,smyrna-vijg5 #aee1 a4 sn>5speeltuig #ahh4 snels*rijv51 v]s*ill5d van snel s*rijv5 #adb4 soldat5k9d1 -li$1 -vr\w #aic4 s\pe]5 #bej4 s\v]e9 #bbh1 no4 #b4 ,spanja>d #ajj4 sp>reboom #aha4 spec]ij #bej4 spectator #beb4 spektakel #beb4 speld5kuss5 #aib4 spelemei5 #bjc4 spelev>5 #bjc4 spie1 spien #hc4 spillebe5 #aij4 spits1 zelf/4 en bijvoegl4 nw4 #abc4 spr9khaan #ih4 /adss*\t #bjh4 /at5-g5]aal #aef1 b4 /ationnair #bdb4 ,/4-,ca?>9aga/huis #aeh4 /e$s #ii4 /e$s* #ii4 /ellage #bdc4 /5ographis* #bdh4 /]r5kunde #ahi4 /i]5kop #aid4 ,/4-,jansk]k #aeh4 /oel5draai] #ahh4 /(fage #bdc4 /okebr& #bjb4 /okk5kne*t #ahh4 /ud5t5li$ #aic4 /ukadoor #bej4 subject en sujet #bed4 sub/antief1 sub/antiev5 #hb1 #hf4 sub/ituut-griffi] #aef1 a4 suik]ij en ci*orei #bci4 sujet en subject #bed4 synoniem1 synoniem5 #bdf4 syr+eboom #aif4 ta*ygraaf #bde1 #bdf4 tapijt #hh4 t>webrood1 blz4 #aec4 te gelijk] tijd #aec1 aanm4 teg5ov] #aej4 tego$s ( te go$ #adj4 ,tei/]bant #aeg1 aanm4 te l&1 te voet1 te pa>d enz4 #adi4 telegraaf #bdf4 telegrafi/ #bdg4 telegraphis* #bdh4 telescoop #bdf1 mv4 telescop5 #gg1 aanm4 teleur/ell5 #adi99994 telk5s #adj4 ,teloorgaan #adi4 99ho(dlett]8 t5 hove1 t5 onre*te enz4 #adi1 aanm4 t5w>e #aea4 t5zelfd5 #adi1 aanm4 t5zij #aea4 t]dege1 t]deeg #adi4 t] le51 t] zee enz4 #adi4 t]loops #adj4 t]sluiks ( t] sluik #adj4 t]/ond #adi4 t]ug #adi4 t]ugbr5g51 -de9z5 enz4 #adi4 t]zelfd] #adi1 aanm4 tev]geefs ( v]geefs #adj4 ?ans #abb4 !ocratie #bde4 !oloog1 !olog5 #gg1 aanm4 ti*el #ie4 t9negiet] #aij4 to*t #id4 toets #ii4 toevallig]wijze #aec1 no4 #e4 toon 7muziektoon71 mv4 ton51 v]s*ill5d van toon5 7wijz57 en toon 7te571 mv4 toon51 blz4 #dh4 toonloos #aab4 toorts #ii4 topographie #bdf4 topographis* #bdh4 tors5 #abc4 traktaatje #bej4 traktem5t #bej4 tralie1 mv4 tralies en tralin #hc4 transitoir #bdb4 triomf en triumf #bdf1 #bea4 troon1 tron5 #bba en blz4 #dh4 trots 7zelf/4 nw47 #ii4 trots* 7bijv4 nw47 #abd4 tu*t #id4 tuigage #bdc4 tulpeboom #aif4 tuss*5 #if4 tuss*59 #adg4 twaalfhond]d #aei4 twee1 tween #hc4 tweerh&e #ic4 tweerlei #ic4 tweehond]d #aei4 uite5 #adi4 uit]mate #aec1 no4 #c4 uit ho(de van #aej4 uws gelijke1 zie gelijke4 v&a>1 vanhi] #adi1 b4 v&]h&s* #adj4 vannieuws #adj4 v>k5s/al #bjh4 v>k5sziekte #bjh4 veele] en veel e] #adg4 veelsz9s #abe4 ve9za>d #ajj1 #bfe4 v5ijn #hh4 v]b9t5is #ajb4 v]f1 v]fpot1 v]fw9kel #abf4 v]geefs ( tev]geefs #adj4 v]micelli #bej4 v]miljo5 #bej4 v]murw5 #abf4 v]s #ha4 v]/&elijk #aab4 v]v51 v]v] #abf4 v]zamel51 v]zamel+ #ajh4 vi]hond]d #aei4 vijfhond]d #aei4 vijgeboom #aif4 vis*1 viss*5 #if4 vla1 vlaas #ij1 aanm4 volg5s #abb4 volzalig #add4 vonkel5 79 eig5lijk5 z97 #aaa4 vooraan1 voor91 voorond]1 voorov]1 vooruit #adg4 vooral1 voorgo$1 voorwa>1 voorzek] #adi b4 ,voor-,indi #aeg4 voor%&s #aec1 no4 #b4 vor/5kroon1 -telg1 -zoon #aic4 vrijlat51 v]s*ill5d van vrij lat5 #adb4 vroolijk1 blz4 #di4 vr\w5h&1 -hemd1 -kle$1 -rok #aic4 vur57h\t7 #aha1 aanm4 wa>heidszu*t #bjh4 0 7van bij57 #abc4 was*1 wass*5 #if4 welbespraakt1 weldo5d #add4 ,wel$el1 ,wel$elgebor51 ,de laat/e bladzijde van dit boek ontbreekt 9 het ons t] bes*ikk+ /a&e exempla>4 ,indi5 u toegang heeft tot deze bladzijde1 wordt u v]zo*t e5 scan hi]van na> ,project ,gut5b]g te /ur54 ,,aanteek5+5 #a ,j4 ,grimm1 ,ueb] das p$antis*e 9 d] deuts*5 spra*e1 9 de ,philol4 und hi/4 ,abh&lung5 d] ,kon4 ,academie te ,b]lijn1 #ahdg1 bl4 #bjc 7,kle9]e ,s*rift51 ,i1 #cdh74 ,9 de ,inleid+ op het ,deuts*es ,wrt]bu*1 bl4 ,,liv1 zegt hij niet m9d] /]k3 ,9 d5 letzt5 drei jahrhund]t5 trgt die deuts*e s*reibung s s*wank5de und s*impfli*e unfolg]i*tigkeit an si*1 wie sie 9 ke9] &]n spra*e jemals /att gefund5 hat1 und ni*ts hlt s*w]] als dies5 zu/& zu heil54 ,ov] de ,n$]l&s*e spell+ velt hij e5 veel gun/ig] oordeel 7,d4 ,gramm4 ,i#c1 bl4 #cbc en eld]s74 ,teg5ov] de onbillijke g]+s*att+1 die onze spell+ zoo dikwijls van l&g5oot5 te v]duw5 _h1 mag op d]gelijke getuig5iss5 van ,grimm wel e5s word5 gewez54 #b ,dat het ho(d/uk ,ba/a>dwoord5 9 het ,v]slag van ,pr(4 ,h]emans niet volkom5 e5sluid5d is met deze ,regel+ d] ,n$]l&s*e ,spell+1 ma> met het ,ontw]p1 is niet toe te s*rijv5 aan v]s*il van gevoel51 ma> da>aan1 dat dit g$eelte tijd5s de uitgave van het ,v]slag nog niet geheel 0 afg$rukt4 ,da>door 0 het ons ondo5lijk gewee/ d5 ,g5ts*5 ,hoogle]a> de wijzig+5 en invoeg+5 9 d5 tek/ tot 9 alle bijzond]h$5 m$e te deel51 gelijk tot dusv]re door het toez5d5 d] afg$rukte blad5 ges*i$ 04 #c ,uit het ,v]slag d] ,belgis*e ,spell+-,commissie blz4 #ce vlg41 blijkt1 dat het v]s*il 9 de uitspraak van dezelfde woord5 op v]s*ill5de plaats5 9 ,belgi vooral niet g]+] is dan 9 ,noord-,n$]l&4 #d ,voor het ,sanskrit en ,go?is* is die /ell+ ge5e bloote hypo!se1 tot wi] erk5n+ m5 alle5 door gevolgtrekk+5 g$wong5 wordt4 ,9 de e]/g5oemde taal kom5 wel twee lett]teek5s voor1 die ?ans als e en o word5 uitgesprok51 do* uit alles blijkt t5 kla>/e1 dat e vroeg] ai en o vroeg] au gewee/ is2 zie ,bopp1 ,v]glei*5de ,grammatik4 #b4 ,re$s e5e v]gelijk+ d] lett]teek5s voor i aai en u aau met die voor ai en au le]t dit duidelijk4 ,9 het ,go?is* kom5 insgelijks twee lett]teek5s voor1 die op epsilon en ,omega gelijk51 en da>om 9 ,latijns* lett]s*rift door e en o voorge/eld word51 ma> deze /emm5 niet ov]e5 met de e's en o's 9 de ov]ige ,g]maans*e tal53 aan het e]/e1 (s*oon het e5 lang5 i-klank voor/elde1 beantwoordt onze lange 9 daad1 ja>1 slaap2 en de ,fries*e ie 9 di$1 ji]1 sliep2 aan het twe$e onze oe 9 boek1 go$1 /oel2 t]wijl bov5di5 blijkt1 dat die klank5 uit tweeklank51 mee/al uit ia en ua1 soms ook uit ai en au sam5gesmolt5 zijn4 ,dat ook het ,oudnoords* aanvankelijk ge5e e's no* o's bezat1 blijkt uit de zoog5aamde ,hels+run51 9 welk alphabet ge5e &]e kl9k]s dan a1 i en u voorkom52 zie ,u4 ,w4 ,diet]i*1 ,run5-spra*s*atz1 blz4 ,x4 ,er zijn wel is wa> s*rijv]s1 die bew]51 dat ,ulfila door ai en au onze e- en o-klank5 heeft voorge/eld4 ,zij grond5 dat bew]5 op de wijze1 wa>op hij 9 ,grieks*e woord5 e en o heeft we]gegev54 ,dit heeft e*t] niet v]h9d]d1 dat ,grimm1 di5 i$]e5 wel voor d5 groot/5 k5n] d] ,g]maans*e tal5 zal h\d51 /e$s is voortgegaan ai en au als w>e tweeklank5 te bes*\w54 ,9 het vorige ja> is door ,f4 ,dietri* 9 e5 afzond]lijk w]kje1 ,die ,ausspra*e des ,go?is*51 aangetoond1 dat ai en au ook nog lang na ,ulfila e*te tweeklank5 w>51 en door niet-,go!n als zoodanig w]d5 gehoord en opgevat2 dat de ,go!n de vreemde eig5nam5 na> hunn5 tongval wijzigd51 en dat het aannem5 van ai e en au o to* vol/rekt niet to]eik5d is om hunne spell+ van de ,grieks*e woord5 te v]kl>54 ,e5e v]gelijk+ van de ,go?is*e s*rijfwijze met de gelijktijdige van het ,grieks* en ,latijn geeft de teg5/rijdig/e uitkom/51 en beve/igt sle*ts1 wat door deskundig5 erk5d wordt1 namelijk1 dat de uitspraak en spell+ d] beide laat/g5oemde tal5 9 het ,go?is*e tijdp]k tamelijk onzek] en v]w>d 04 ,indi5 m5 deze spell+ tot maat/af van die van het ,go?is* wilde aannem51 z\ m5 tot het ong]ijmde besluit moet5 kom51 dat go?4 a te gelijk] tijd als a1 e en au1--i als i1 e1 ei1 1 u en *1--u als ou1 o1 enz4 klonk4 ,het onregelmatige gebruik d] kl9k]s en tweeklank51 wa>aan m5 zooveel gewi*t he*t1 be/ond alle5 bij woord5 uit het ,grieks* en ,latijn ov]g5om51 inzond]heid bij eig5nam52 da>5teg5 kan m5 9 de spell+ van het ,go?is* zelf1 inzond]heid t5 opzi*te van de kl9k]s1 e5e regelmaat opm]k51 die v]wond]lijk mag heet51 als m5 b$5kt dat de ,go!n k5nelijk geheel na> de uitspraak1 en niet na> grammatis*e regels1 te w]k g+54 #e ,9 e5 geheel &] geval v]ke]5 de woord5 met tweeklank5 op u1 als blauw1 eeuw1 ruw1 nieuw1 r\w1 enz4 ,da>bij gaat m5 geheel regelmatig te w]k1 en s*rijft m5 de w zo[el 9 de onv]bog5e als 9 de v]bog5 vorm53 blauw--blauwe enz41 en niet zond] r$54 ,9 sle*ts we9ige woord51 miss*i5 sle*ts 9 n3 leeuw1 lat4 leo1 is de w e5 ov]gangslett] en van lat]5 oorsprong2 v]mo$elijk 9 alle &]e maakt zij e5 wez5lijk be/&deel van de /amlett]greep uit1 ma> is niet1 gelijk de j 9 draj5 enz4 sle*ts e5 a*t]voegsel4 ,ook hoort m5 9 de uitspraak nog iets van de w op het e9de d] lett]grep51 b4 v4 9 uw1 ruw1 s*uw1 m\w1 r\w1 enz41 die niet volkom5 hetzelfde kl9k5 als u1 nu1 k\ en z\ 7v]kort+5 van k\de en z\de1 wa>9 de w niet behoort74 ,het e5 en &] v]kla>t1 wa>om de voor/&]s d] s*rijfwijze baai5 enz4 t5 opzi*te van de w niet van de gewone spell+ zijn afgewek54 #f ,wij gevoel5 ge5 b]\w ov] onze keus1 s$]t e5 ijv]ig voor/&] d] g* le]t1 dat m5 de beide lett]s1 de g zo[el als de *1 moet lat5 hoor51 en ov]e5kom/ig d5 a>d d] g d5 keelklank za*telijk lat5 aanvang51 om dan all5gs tot * te v]s*]p5 7,tijdspiegel van ,juni #ahfc73 iets dat niet mogelijk is zond] e5 hoog/ onwelluid5d5 klank voort te br5g54 ,bij de spell+ met de enkele * zal niem& tot zulk e5e uitspraak v]vall52 wij me55 dus met re*t hi] d5 ,regel d] ,welluid5dheid te hebb5 do5 geld54--,de bew]+ van di5 zelfd5 rec5s5t1 dat de woord5 als la*5 enz41 met de enkele * ges*rev51 niet te spell5 zijn1 heeft ons ze] bevreemd4 ,9 de vorige eeuw z\ dat s*ijnba> ongetwijfeld indruk hebb5 gemaakt1 en miss*i5 ook voor ons r$5 g5oeg gewee/ zijn om de g* te beh\d54 ,?ans zal i$]1 die behoorlijk spell5 kan1 die de zoog5aamde klankme?ode k5t1 9 die bew]+ niets me] dan e5e drogr$5 zi54 ,hij weet1 dat m5 ?ans bij het spell51 gelijk de a>d d] zaak m$ebr5gt1 i$]e lett] met di5 klank noemt1 di5 hij 9 het woord heeft1 en spreekt1 als hij b4v4 bd/de spelt1 de drie e's op drie v]s*ill5de wijz5 uit3 1 en e4 ,hij zal dus di5ov]e5kom/ig l1 1 *1 e1 n zegg51 en zoodo5de ook zond] g d5 jui/5 klank treff51 ev5go$ als hij d1 1 g1 dag zegt1 en niet d1 1 g1 hetge5 daag z\ oplev]54 ,wat ges*i$t1 kan ges*i$54 #g ,het bevreemdt ons1 dat e5 gea*t beoordeela> dit punt betwi/4 ,wij will5 ga>ne erk5n51 dat de uitspraak ,hrlem en ,arnhem 9 de volk/aal wel gehoord wordt2 do* 9 de bes*aafde uitspraak wordt ze] zek] ,ha>lm en ,arnhm gezegd4 ,9 d5 laat/5 naam kl9kt de wel iets flauw] dan 9 d5 e]/51 ma> het blijft to* altijd e5e en daalt niet tot e5e geheel toonlooze e4 ,zoo spreekt m5 ook wel degelijk van d5 ,hrlmm] ,h\t1 niet van d5 ,hrlm] ,h\t4 #h ,omtr5t de spell+ van het hi] beh&elde woord heeft de ,r$actie lang gewankeld4 ,9 de e]/e uitgave 7 #if7 gaf zij de voorkeur aan juffr\w1 9 de twe$e 7 #aaj7 aan jufvr\w1 en nu 9 de d]de ke]t zij tot juffr\w t]ug4 ,de r$5 0 e5v\dig geleg5 9 v]s*il van gevoel5 tuss*5 de beide r$acteurs1 die1 hoe e5/emmig ook 9 bijna alle vraag/ukk51 het omtr5t dit punt nooit e5s hebb5 kunn5 word54 ,9 de e]/e uitgave 0 mijne ov]tuig+ aang5om52 9 de twe$e _h ik aan d5 a&rang van ,te ,w9kel moet5 toegev51 op grond dat wij van het beg9sel uitg+51 9 de be/a&e spell+ ge5e v]&]+ te mak5 dan bij vol/rekte noodzakelijkheid1 t]wijl die noodzakelijkheid niet bleek zoolang de beide r$acteurs het niet e5s w>54 ,?ans e*t]1 nu ik bij h]haalde ov]weg+ mijne vroeg]e opvatt+ nog altijd als de w>e bes*\w1 en mijne teg5woordige m$]$acteur51 ,dr4 ,v]wijs en ,dr4 ,cosijn1 e5/emmig met mij d5k51 heb ik niet gea>zeld de vroeg]e uitspraak d] ,r$actie te h]/ell5 en de spell+ met ff voorgo$ aan te nem54 ,m4 ,d4 ,v4 #i ,m5 noemt de t doorgaans e5e t&lett]4 ,wanne] m5 e*t] b$5kt1 dat tot het uitsprek5 e5e sluit+ d] mondbuis door middel van de tong v]eis*t wordt1 dan zal m5 de b5am+ tonglett] 9 het algeme51 en voor dit geval 9 het bijzond]1 gepa/] a*t54 #aj ,zoo v9dt m5 b4v4 van ,gods halv5 9 ,ma]lant's ,spieg4 ,hi/4 ,,iii1 #g1 #be1 #gf2 van m95 halv5 9 ,s]rure's ,vad4 ,mus4 ,i1 #caj1 vs4 #gj2 wa> het enkelv\d ongetwijfeld te v]kiez5 z\ zijn4 #aa ,zie ,hildebr&1 ,deuts*es ,wrt]bu*1 op ,kraut1 en ,beck]+ ,v9ck]s 9 ,taal- en ,lett]b4 ,,iii4 #abe vlgg4 #ab ,wij on?\d5 ons vooralsnog van het va//ell5 van regels1 die de spell+ betreff5 van woord51 uit tal5 ontle5d1 die e5 &] lett]s*rift hebb51 gelijk b4v4 de ,oo/]s*e4 ,dit ond]w]p to* v]eis*t e5 afzond]lijk ond]zoek1 des te moeilijk]1 doordi5 de vorm1 welk5 zoodanige woord5 bij ons hebb5 aang5om51 g$eeltelijk ook afhangt van het kanaal1 wa>door zij tot ons gekom5 zijn4 ,met woord51 uit het ,grieks* ontle5d1 is het e5igsz9s &]s geleg53 zie b5$51 #bde4 #ac ,de nad5k5de lez] zal inzi51 dal de s*rijfwijze la*51 li*aam enz41 die de ,r$actie t] bevord]+ d] welluid5dheid1 dus om de uitspraak1 heeft aang5om51 zi* 9 e5 geheel &] geval bev9dt4 ,die spell+ v]zaakt zek] d5 erk5d5 regel1 dat m$ekl9k]s met zi* zelve v]dubbeld word52 do* die regel is niet door ons1 ma> door het algeme5 ,gebruik t] zijde gezet4 ,niem& wil het regelmatige la**51 li**aam1 ev5m9 zij die lag*51 als zij die la*5 voor/aan4 ,wij moe/5 uit die twee gebrekkige en onregelmatige spell+5 kiez51 en liet5 d5 ,regel d] ,welluid5dheid besliss51 omdat &]e zweg54 #ad ,om ge5e v]&]+ te br5g5 9 de nomm]s d] p>agraf51 wordt dit toevoegsel afzond]lijk a*t]aan geplaat/4