,transcriber's ,note3 ,this text is intended for users whose text readers cannot use the real 7unicode_/,,utf-#h7 version of the file4 ,the oe ligature has been unpacked into the separate letters o and e4 ,greek words have been transliterated and shown between marks4 ,words shown with lines were italicized in the original4 ,the text is taken from the #aiab ,cambridge edition of ,caius's ,complete ,works4 ,the editor's general introduction says3 ,in this volume no attempt has been made to produce a facsimile reprint4 ,even if such a design had been entertained1 the great variety of form in which the original editions were issued would have made it impossible to carry out the re-issue with any uniformity4 ,obvious misprints have been corrected1 but where a difference in spelling in the same work or on the same page--e4g4 baccalarius1 baccalaureus--is clearly due to the varying practice of the writer and not to the printer1 the words have been left as they stood in the original4 ,on the other hand the accents in the very numerous ,greek quotations have been corrected4 ,numbers in parentheses were printed in the gutter2 they probably represent pages or leaves of the #aegd original4 ,sidenotes are shown in brackets4 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 ,,ioannis ,,caii ,,angli1 ,de ,pronunciatione ,grc ,latin lingu cum scriptione nova libellus4 ,lege lector iudica4 ,scripturus de noua ,grc ,latin lingu pronunciatione 7#c7 scriptione noua1 spero me sine offensione cuiusquam id facturum4 ,libera enim regio hc semper fuit1 liberos in ea oportet esse homines4 ,nequ enim qu soluto animo familiariter scribi consuerunt1 temporibus istis excluduntur3 etsi plena grauitatis omnia sunt4 ,non enim ad graues aut exercitatos1 sed leues inexercitatos scribo3 eos ratione usu doceo1 quos nec usus nec longa vita instituit4 ,cum essem in ,italia graues viros grauiter cum decoro pronunciantes audiebam4 ,cum in ,britanniam veneram1 nouos viros1 nouo quodam pronunciationis genere omnia personare offendebam4 ,hc itaqu sic cogitabam apud me4 ,cum nec ,rom1 nec in uniuersa ,italia1 im ver cum nequ in ,germania1 ,gallia1 neque ,belgia1 nec alibi gentium1 qum in nostra ,britannia ullum unquam verbum de pronunciatione illa noua1 ullau mentio aut significatio tum fuit1 nouam pronunciationem alibi in usu non fuisse qum in ,britannia cert scire licet4 ,nequ ea tamen uniuersa1 sed certo quodam loco1 in quo per ea tempora oratores noui imperabant4 ,sic tamen hc refero1 ut eos propter literas aliasque virtutes vehementer amem suspiciam3 propter hc ver laudem minim4 ,cuius rei alioqui cert me cepisset admiratio1 cum ,plautus scribat in ,casina1 vetera nouis esse meliora1 ideoque sapientiores esse qui utuntur vino veteri1 qum qui nouo3 qui veteres spectent fabulas1 qum qui nouas3 qui vetera opera atqu verba1 qum qui noua3 qui usitata1 quam qui insueta3 7#d7 qui veteres comoedias1 qum qui nouas3 qui veteri denique nummo1 qum nuper nato4 ,thus quoque vetus nouo odoratius esse1 prouerbio celebratur1 usque ade ut idem1 rem malam1 sed notam usitatam1 optimam esse dicat in ,trinummo4 ,nam qu noua sunt1 etsi optima1 tamen propter insolentiam videntur pessima1 fieri potest ut usu experiaris talia cum periculo1 cum declinare non sit futurum integrum4 ,etenim sp viatorem noua non vetus orbita fallit4 ,quare vetustatem suo loco conseruandam1 nouitates1 etsi spem meliorum afferant1 repudiandas esse ,plautus consulit3 nec nouitates nos magis ad inquirendas causas excitare1 qum magnitudines rerum debere3 eosque errores quos rerum nouitates attulerunt1 natur ratione depellere oportere ,m4 ,tullius existimat4 ,sed nostrorum hominum est1 semper nouum cribrum1 nouo paxillo primos suspendere1 et nouas inducere sectas nouis paradoxis4 ,quod tamen1 ut non reprehenderim ingenij exercendi causa in tenebris1 ita non laudem cert usus causa in luce3 qud prter consuetudinem patri1 prsentis temporis atque hominum sunt4 ,in rebus ciuilibus dico4 ,nam ali non pertinebit oratio mea4 ,curo enim ut mea omnia nullam habeant publicam offensionem1 sed communem omnibus utilitatem4 ,quod si gaudeas excogitasse quod prosit1 cert hic non est gaudendum tibi1 obest enim magis qum prodest1 ut mox ostendam4 ,sed omnes obstrepunt4 ,quid solus ergo contendis8 ,si irrident quid pergis delirare8 ,quid solus sapis8 ,sed author es eius rei4 ,o gloriosam rem1 inuentorem esse inanium rerum8 tranquillitatis literari perturbatorem esse8 quem nec ,galli1 nec ,itali1 nec ipsi ,grci commendant3 nec alius quisquam prter imperitum rerum iuuenem aut temerarium adolescentem1 cui istam persuasionem in principio per fraudem instillaueris alioqui non probaturo1 imponens imperit turb 7#e7 adolescentum1 cui vix liter sunt1 mult minus iudicium4 ,de qua re tamen multum forsan gloriaberis tanquam in re prudenter gesta4 ,iam ver si magna res non sit utro modo pronuncies1 cur interturbas omnia8 cur non intermittis quod leue est1 potius qum castigari grauiter8 ,si sonus 7res inanis7 huius aut illius liter mulctam indictam habet grandem1 cur non inanitatem potius contemnis1 qum in mulctam incidas8 ,leuissimis rebus grauissimas indicere poenas quum est1 non propter magnitudinem rei qu leuis est1 sed propter violatum in repub4 ordinem receptum iam confirmatum1 propter contemptum1 propter nouitatis exemplum1 propter temerarium in ea ausum4 ,nequ hic tanta pretia subesse cernimus1 quamobrem tantas difficultates lubenter subiremus1 etsi in alijs difficilia qu pulchra4 ,lict enim optima quque inuentu conseruatu difficilia obseruentur1 non tamen qu non facil inueniuntur conseruantur statim optima reputantur1 in quo genere ista tua est 7si dijs placet7 pronunciatio4 ,sed antiquitatem obijcis4 ,antiquata esse fatebor cert1 antiqua videri non fatebor4 ,nam ,aulus ,gellius author grauis1 antiquata desita omnia1 multis sculis in usum reuocata etsi vetusta sunt1 videri tamen noua sapienter censuit4 ,etsi antiqua videantur1 per hominum errorem id quidem contigit1 ignorantium cuiusquam rei proprietatem4 ,sallustius prsentium rerum retinentissimus semper consuetudini cessit4 lius ,gallus atque ,cicero noua perpetu fugiebant1 ade ut nouissimus nouissim haud libenter usi sunt4 ,gellius reprehendit eos qui obsoleta in usum reuocant4 ,phauorinus ,philosophus nouitatis hostis1 adolescentem inusitatorum studiosum1 acriter corripuit1 dicens3 ,curius ,fabritius 7#f7 dilucid cum suis fabulati sunt1 neque ,auruncorum1 ,sicanorum aut ,pelasgorum 7qui primi ,italiam incoluisse leguntur7 sed tatis su verbis locuti sunt3 tu ver perind quasi cum matre ,euandri nunc loquaris verbis iam olim desitis uteris4 ,quod si intelligi non vis qu loqueris1 non hoc abund consequeris tacens8 quasi satius esset non loqui qum non intelligi4 ,demonax quoque philosophus idem faciebat4 ,quum enim quopiam qusiuisset aliquid1 atque ille verbis obsoletis atqu priscis responderet4 ,ego 7inquit7 amice te nunc percontor3 at tu perinde respondes quasi regnaret ,agamemnon4 ,sorbona etiam 7quam ,robertus ,sorbona1 non ,caroli imperatoris frater ,theologis ,luteti instituerat7 aliquot ,raimundi ,lullij opera reiecit1 qud vetustis vocabulis iamdiu receptis usitatis reiectis1 noua infulserit4 ,crassus ,sulpitium arguebat1 qud tollendo 4i4 literam de diphthongo ei1 non antiques oratores1 sed rusticos messores videretur imitari1 ut est apud ,m4 ,tullium #c4 de oratore4 ,catullus ,arcij hinsidias atque chommoda deridebat3 quid facturus si ,quinctilianos atqu ,quinctios1 ut nunc loquuntur atque scribunt1 ,chicherones atque ,quinctos1 ,kikerones ,kicherones1 pecuniam peguniam1 coilum choelum coelum1 cernos chernos1 discipulos dischipulos iam audiret3 quibus multi hodi utuntur loquendo scribendo1 sermonis atque scriptionis vitia imitati1 non virtutes consecuti4 ,ad hc ,lacedmonij qud simplicia atque consueta placuerunt1 ,terpandrum prstantissimum ,cithardum mulctasse dicuntur1 qud unam solam chordam prter necessitatem intendisset4 ,ad extremum ,romani1 rhetores ,latinos philosophos edicto urbe ,roma pepulerunt1 qud nouum genus disciplin instituerunt4 ,noua enim ,romanis1 viris cert in omni re sapientibus qu prter consuetudinem morem maiorum 7#g7 suorum illata sunt1 neque placuerunt1 neque recta videbantur4 ,eam ob rem ,m4 ,cicero in oratione contra ,catelinam refert1 ,seruilium ,halam1 ,sp4 ,melium nouis rebus studentem sua manu occidisse4 ,nihil enim periculosius in usu vit esse rebantur1 qum veteribus relictis ad noua deuolare4 ,nam inconstantia magnam ipsa in se leuitatem habet1 subitaque consuetudinis1 usus commutatio1 plena maximarum rerum ,cic4 de offensione est4 ,cic4 de senect4 ,quamobrem sapienter ,m4 ,cato1 qui ,appium senect4 ccum laudat1 qud vigebat in eius domo patrius mos disciplina4 ,sapienter veteres1 qui legibus antiquis1 opsonijs ver recentibus utendum censuerunt4 ,sapienter ,iurisconsulti1 qui nihil temer innouandum nisi euidens ratio postulauerit1 prcipiunt4 ,hinc factum existimem1 ut schol iuris nostri publici nullo modo adduci possunt1 ut relinquant suum octabis3 nec schol qudam ,academic ut deficiant suis sotulis1 cum artium magisterio initiandi sunt3 aut ocreis1 cum ,,ss4 ,theologi ,doctoratus gradu insigniendi sunt3 aut ouis vario modo prparatis cum in determinationibus ,bacchalaurei nouitij1 seniores sui gradus conuiuijs excipiant3 nec in disputationibus1 sedentibus disputatoribus1 ut auditores humi non procumbant1 fusi per densum substratum iuncum3 nec ut caputium patientiamque quam vocant stamineam 7peculiare gestamen collegis ,hispanorum ,collegij apud ,bononienses7 deponant ,hispani ,bononiensis ,academi4 ,quos omnes laudo equidem1 quod leuibus momentis non impellantur huc atque illuc inconstanter1 nec a veteri sua consuetudine auellantur desciscantque facil3 ut nonnull solent ,academi in quibus leuitas iuuenilis magna paruis1 quadrata rotundis1 formas formis mutat imprudenter admodum1 nullo seruato ordine1 nulla 7#h7 consuetudine aut grauitate4 ,cert mihi videntur illi plan cuculi atque oues1 qui eos1 qui ut homines pronunciare iamdiu usi sunt1 abolitis cuculorum atque ouium vocibus1 eodem reuocare velint1 atque ex obscuris nigmatibus antiquis cum difficultate discere studeant1 qu viua vox1 certus prsensque usus cum facilitate clar possunt docere4 ,synesius ,cyrenensis in laudatione ,caluicij1 ,lacedmonij in legibus1 grauiora suadent in eos qui prter consuetudinem patri aliquid intulerunt3 puta cicutam1 suspendium4 ,etenim ,synesius eos qui prter consuetudinem patri aliquid innouarant cicuta dignos existimat1 quod rudes indocti absurdarum opinionum fautores esse consuerunt1 existimans cum prouerbio3 ,superiorum temporum omnia meliora1 qud usu confirmata sunt1 pace tranquilla1 cuius vox dulcis et res ipsa salutaris est4 ,lacedmonij ver usque ade formidabant rerum nouitates1 atque etiam ad earum recordationem tantopere inhorrescebant1 ut lege lata sanciuerint1 ne quis innouare quicquam auderet1 qui chorda collo suspensa prius non prodiret1 ut si de nouitate consilium parum placeret1 audaci su poenas daret4 ,etenim euentus varios res noua semper habet1 ut ,cornelius ,gallus scribit1 magna ex parte periculosos3 sic ut siue vi imperare velis hanc pronunciationem nouam1 siue stultiti blandimentis iuuentuti instillare1 importunum hac tate facis1 mouere qu stabilita sunt1 cum prsertim omnium rerum mutationes cdem1 fugam1 aliaque hostilia 7ut ,sallustius ait7 portendant4 ,in bello ,iugurth4 fol4 #ce4 ,usque in ciuilibus consisto1 omnia enim secundum materiam subiectam intelligo4 ,ex quibus scire licet nequ antiquata in usum esse reuocanda1 neque noua esse amplectenda1 neque extra publicam viam esse deflectendum1 sed cum 7#i7 pronunciationis antiquitas euanuerit 7si aliter olim pronunciarunt qum hodi nos proferimus7 usum scientiamque prstare nos debere eius1 qua prsentes utimur3 uti docti viri solent1 qui scientiam sibi reseruant1 usum autem loquendi populo concedunt1 qui loquendum ut multi1 sentiendum ut pauci sapienter prcipiunt1 nec immutandum quicquam inconstanter censent3 nec mouenda esse rerum nouitatibus qu bene constituta et confirmata sunt existimant1 etsi vetustatis speciem sibi induant4 ,etenim non est quamobrem in hac ben confirmata repub4 literaria quis velit iam dicere1 ore san agresti atque rudi1 queis pro quibus1 nec veias pro vias1 nec olli pro illi1 mareito pro marito1 nec maxum pro maxim1 nec sueuerat pro consueuerat1 nec deico1 eidus1 pulchrai1 veit1 ubei1 quei1 heic1 foeminai1 suom1 deilexit1 horunc1 abei1 erodita1 pictai1 aulai1 nepai1 qu iam obsoleuerunt1 repetita molesta sunt1 interturbant omnia1 pro dico1 idus1 pulchr1 vit1 ubi1 qui1 hic1 foemin1 suum1 dilexit1 hunc1 abi1 erudita1 pict1 aul1 nep1 ut nec multa alia propter carminis necessitatem1 aut alijs propter affectationem1 non propter meliorem scribendi aut pronunciandi rationem usitata4 ,nequ enim propter insolentiam aures eruditorum hc ferre possent1 nisi quod ,poetis libero hominum generi propter eorum ligatam orationem semper fuit potestas quidlibet audendi4 ,exit in immensum facunda licentia vatum3 inquit ,ouidius3 ,obligat historica nec sua verba fide4 ,hinc apud eos1 ,tmolus habet aures1 saltant quercus1 aues loquuntur1 et saxa fiunt homines4 ,utuntur tamen hodi haud dissimili pronunciandi genere1 quod ,borealismum seu ,scotismum nominamus 7quemadmodum ,alcibiades ,labdacismo7 quia ,borealibus ,anglis 7quos ,calidonios ,britannos ,lucanus vocat7 atqu ,scotis 7#aj7 vicinis est in usu1 dum saibai1 taibai1 vaita1 aita dicant1 cum sibi1 tibi1 vita1 ita1 pronunciandum sit4 ,mordicus tamen retinent non ratione sed pertinacia1 petulantia3 etsi australibus ,anglis ita vulgo contemnitur hoc pronunciationis genus1 ut ,phaliscis seu ,thuscis ,bergomense apud ,italos4 ,est enim rudis inconditi vulgi1 quibus ut est decorum patrio more loqui3 ita australibus ,anglis vald indecorum alio uti qum suo4 ,licet tamen hic contemplari iudicium iuuentutis1 qu vitia pro virtutibus amplectitur1 ut solet vulgus ,aulicorum1 qui camisias crispatas1 cothurnos coriaceos inducunt ornamenti causa1 qui principio causa contegendi crura1 colla morbida1 ad quotidianum usum sunt inuenta4 ,nam olim nostra memoria cum sana essent omnia1 nec cothurnis utebantur1 denudata virorum colla erant ad pectus1 pectora expapillata 7ut ,plauti verbo utar7 atqu ad papillam denudata1 etiam brumali tempore4 ,sed hc obiter de ,borealismo4 ,ad diphthongos iam paucis venio4 ,de quibus etiam ,iurisconsulti aliter sentiunt1 qum noui isti pronunciationis authores4 ,theophilus enim ,antecessor cum vellet uti aliena lingua1 non pratr dixit diuisa diphthongo1 sed praitr prtores1 unita4 ,cuius rei non alium magistrum1 qum eius temporis usum reor3 qui ad nostrum usque promanarit1 per omnem orbem disseminatus receptus est4 ,quod si non lubenter ferant1 quin diphthongorum omnes literas suis sonis ipsi exprimant1 contra qum vult receptus usus1 quod voluntatis petulanti error est1 non necessitatis1 at saltem alijs permittant ut in sua etiam sit voluntate sine reprehensione1 veteri recepto more pronunciare1 maxim quod multi errores reperiantur apud authores 7ut aiunt7 ex diphthongis resolutis in simplices 7#aa7 literas4 ,noui tamen isti homines nescio quam commoditatem puerilem in docendo1 pueris manare ex hac sua pronunciatione dicunt4 ,quasi ver ,grcorum pueri1 qui hodi utuntur veteri pronunciatione1 linguam ,grcam discere1 sonare1 intelligere veteri illa nequiuissent1 aut si quiuissent1 non ita tamen commod4 ,scilicet4 ,equidem puerile magis existimo qum virile1 puerileque esse argumentum puto4 ,nam si commodior ratio sit1 7ut ita dem7 non tamen vetustior est1 qu res in controuersia est1 minusque arguit veteres sic pronunciasse1 nec esse puerorum causa immutanda omnia aut subuertenda censeo4 ,id enim experimento didici1 varietatem pronunciandi mutuum commercium societatem hominum rerumque intellectum summouere3 discordmque hanc pronunciationem sermonis commercio nunquam contracturam ad colloquia4 ,nequ enim ,grcus ,patriarcha cum istic regnante ,edwardo sexto ,londini esset1 ,checum1 nec ,checus ,patriarcham intellexit3 hic nouo1 ille ueteri pronunciandi modo usus3 quo omnes ,grci adhuc utebantur cum ego essem ,venetijs1 tum ,cathedra ,grcas literas profitendo1 tum in templis sacra celebrando4 ,audiebam enim data opera spius4 ,at si ego tacerem norit ,oxoniensis schola1 quemadmodum ipsa ,grcia pronunciarit1 ex ,mattho ,calphurnio ,grco1 quem ex ,grcia ,oxonium ,grcarum literarum gratia produxerat ,thomas ,wolsus1 de bonis literis optim meritus ,cardinalis1 cum non alia ratione pronunciarit ille1 qum qua nos iam profitemur4 ,id si ita sit1 nos ,britanni docebimus ipsos ,grcos in ipsa ,grcia oriundos sua verba sonare8 suas voces atque literas pronunciare8 plus in aliena lingua sapiens sapiemus8 qum ipsa gens atqu natio1 cui lingua ,grca familiaris atque etiam vulgaris est1 successione temporum continuata1 tanquam per manus esset tradita8 7#ab7 ,nemo qui ,gallic velit discere1 ex ,anglo petet1 si sapiat1 nec contra3 nec qui ,italic1 ex ,germano1 sed ex sua quque gente sunt discenda4 ,at si pueris instituendis prodesse posset1 uti aiunt1 usu publico posset1 ut cum alijs usu conueniant in sermone ad intellectum4 ,nam si doceas quod usui publico esse non possit1 quorsum doctrinam8 ,cogetur qui didicit dedidicisse1 eum pronunciandi modum discere qui in usu est1 ut eo utatur cum in publicum prodierit1 cum inter homines versatus fuerit1 cum in theatrum doctorum venerit3 nisi velit haberi ineptus et ridiculum caput omnibus4 ,et qui docebit quoque ad istum modum1 duplicabit operam mercedem1 uti ,fabius ,quintilianus scribit1 tum ut prioris obliuisci instituat1 tum ut insequentis pronunciationis rationem ostendat1 discentis incommodo labore graui1 temporis compendij iactura grauiori1 qu rectius in principio potuissent collocari in meliores usus4 ,at ad usum publicum profuerit minim4 ,nam priuata hc pronunciatio paucorum tantum hominum in ,britannia est1 eorum iuuenum1 alibi minim recepta gentium4 ,sed hij pauci sic pronunciant1 ut se mutu intelligant1 dices4 ,at orbis uniuersus non est ista paucitas4 ,nec paucis priuato loco atque usui doctrina constituitur1 sed publico uniuerso1 ut inter homines cuiusque regionis cum laude lingu1 ingenij gloria verseris4 ,quamobrem ne docendo quidem1 ullo modo ad usum publicum conducet ista noua pronunciatio4 ,hactenus ergo vetus illa pronunciatio nihil prohibuit1 quin rect loquerentur homines1 per orbem uniuersum intelligerentur1 sic ut non sit opus noua4 ,sed ita pronunciandum sentis ut discernas inter voces1 inter vocales diphthongos4 ,quasi ver usu1 doctrina1 sensu1 7#ac7 accentu1 genere1 quantitate1 numero casu nihil comprehendi1 nihil discerni possit1 nisi demittamus nos1 descendamusque ad puerilem legendi simplicitatem1 ac plenis buccis proferamus satis rustic1 ,phobos1 toutois1 cai1 lobois1 mousais1 basilews1 epeiros1 tuptomai1 chreia1 chresimos1 apophugen1 husteron1 kibdes1 cuclops1 korakeion1 lewcon1 hippewein1 wyos1 pais1 hoc genus alia3 pro phoebus1 toutis1 7veteri more7 cha1 louis1 muss1 vasileus1 epirus1 typtom1 chria1 chrisimos1 apophygen1 ysteron1 cibdis1 cyclops1 coracion1 leucon1 yppewin1 yios1 ps1 unde pdotriba1 non paidotriba3 aut quasi nihil aliud esset quo dijudicaremus inter parere pro parturire1 parre pro obedire in isto versu4 ,foemina vult parere1 sed non parre lubenter1 nisi crassa pronunciatio3 eadem pen nota qua loimos limos in pronunciatione1 non tamen in scriptione4 ,nam inter loimos limos in scribendo manifesta est differentia4 ,apollo tamen videtur limos dixisse pronunciasse veteri ,grcorum more1 alioqui nulla fuisset dubitatio in oraculo4 ,cert antiqui ,achilles1 ,tydes1 ,theses1 ,ulisses dicebant1 non ,achillews1 ,tudeus1 ,thesews1 et ,ulussews quemadmodum recentes3 uti ex eorum interpretum libris ea adhuc referentibus scire licet4 ,quod si olim ,grci eo quo recentes isti modo crassius1 durius1 asperius pronunciarunt1 7quod acerrim isti defendunt1 cum dicunt ,grcos7 etiam tum ,grci erant ,barbari1 cum ex omnibus gentibus soli non habebantur ,barbari4 ,barbari enim ab initio dicti sunt 7ut inquit ,strabo7 qui crass1 difficulter1 asper atque duriter loquebantur3 in quorum genere fuerunt omnes gentes prter ,grcos3 quibus postea 7corrupta ,grcia7 barbara ea appellatio ad omnes prter 7#ad7 ,latinos translata est1 qud mitiorem linguam isti habebant et magis cultam4 ,si quis tamen ex ,latinis esset qui non rect verba proferebat1 barbar loqui etiam ille dicebatur4 ,sed pergo4 ,an sapientem ,hebrum putares1 si puerorum causa renunciata omnino perfecta illa absoluta sine punctis legendi ratione1 ad punctorum rationem et simplicitatem in uniuersum deficiat8 ,an non omnes tanquam infantem ineptum dicerent8 ,nisi velit primm suos ,tyrones per punctos ad lectionem introducere1 ac tum ad absolutam illam legendi rationem sine punctis traducere3 quod laboriosum esset geminique operis4 ,rursus an sapientem ,gallum qui rudiorum causa velit rudius pronunciare1 aliter qum vulgus ,gallorum solet1 eas literas in voces inserere1 quas usus excludit4 ,doctos enim docta decent1 indoctos formare possunt docti pro arbitrio1 seorsim1 sine uniuersitatis dissolutione1 ita instituere prout optimum cuique videbitur1 mod non deficiant consuetis1 nec in dicendo scribendo nouas turbas excitent1 noua dogmata non introducant cum reipub4 literari inquietudine1 personarum offensione4 ,ut si quis vellet docere priuatim legendum homo non omo1 hupsilon non ypsilon1 vel ipsilon ferendum fuit1 mod doceat admonendi non utendi causa 7ut prudentes solent qui 7ut dixi7 scientiam sibi seruant1 usu autem ut populus loquuntur7 quod h4 non sit litera1 sic ut faciat vocem ut vocalis1 aut liquescat ut liquida1 aut consonet ut consonans1 aut mutet ut muta1 sed aspiret tantm ut spiritus1 ac ventus leuis sine voce4 ,eam ob causam apud scriptores veteres1 leges ydropisis1 term1 ,batonia ,iuernia1 pro hydropisis1 therm1 ,bathonia ,hybernia1 uti in libro nostro de thermis ,britannicis1 et ,symphonia vocum ,britannicarum annotauimus4 ,istas tamen 7#ae7 ineptias ,deus bone1 qum mordicus retinent noui isti et defendunt 7ut sibi quidem videntur7 pertinaciter1 cum nullo tamen modo iustis rationibus possint4 ,iuuenes si hc ineptirent solm duce iuuene1 ferendum fuit4 ,iam ver cum audiam senes delirare hijs ineptijs1 quid intollerabilius8 ,nam hos iudicium1 ratio1 experientia doceret4 ,prterea in senecta tate ludere par impar1 equitare in arundine longa1 quouis vento agitari1 nihilqu constantis hominis habere indecorum est4 ,cicero in ,bruto notat tatem qu ante se fuit1 in qua ,ennius1 ,liuius1 ,l4 ,sisenna erant1 quorum stilus erat 7ut ille ait7 horridior1 nec dum perfect loquebantur4 ,sua autem tate unctior splendidior consuetudo loquendi fuit4 ,et quamuis 7inquit7 ,l4 ,sisenna facil omnes vincat superiores1 indicat tamen quantm absit a summo4 ,nam usus est aliquando veteribus verbis1 ab usu perfecto1 auribus eruditis remotis4 ,rect enim loqui putabant esse1 inusitat loqui4 ,idem eodem in ,bruto nimiam vetustatem explodendam monet4 ,sed nimia 7inquit7 vetustas nec habet eam quam qurimus summitatem1 nec est san tolerabilis4 ,ego igitur hortator essem1 ut a suscepta hac nuper 7si omnino suscepta fuit7 desitque olim pronunciatione desistant1 qui utuntur3 si non propter has quas ante retuli causas1 at cert propter hc quod eadem pronunciatione honestissima verba turpissim sonent1 ut ascitum asciscunt apud nostros4 ,etenim in harum vocum prima1 si c4 proferas ut ch4 in secunda utrumque c4 ut k4 more nouo1 utrumque vocabulum tanta turpitudine proferetur1 quanta non sinit verecundia mea explicare4 ,quamobrem malui rem tacita cogitatione prterire1 qum dilucidius patefacere3 cupio enim rebus adesse nomina1 sed non nominibus pudorem4 ,sed 7#af7 superciliosorum ,grammaticorum maxim culpa hc pronunciatio ,latina introducta est1 cm nescio qua mulatione alter alterum nouitate aliqua studeat superare4 ,id quod exemplo cuiusdam amici adhuc viuentis1 qui in schola ,paulina atqu item ,antonina ,londini educatus iam olim est1 didici4 ,etenim cum in ludo literario diui ,pauli erat1 docebatur sonare docheo pro doceo3 cum in scholam ,s4 ,anthonij idem venerat1 iussum est proferre dokeo pro doceo3 nullo plan discentium commodo1 sed ne docentium quidem3 tantm inseruitum est istorum libidini quorum prceptum id erat1 pronunciationis vitio1 pubertatis incommodo4 ,itaque imponendus modus est1 alioqui nullus futurus finis est1 hoc isto1 illo alio modo verba proferente atqu scribente4 ,nam in scriptione quoque noua ratio hodie proponitur4 ,sed nemo 7quod sciam7 usqu ade desipuit hactenus ut sequi vellet1 ne author quidem eius4 ,neque enim ccum ducem1 nequ amentem consultorem4 ,quod si quis vellet1 at constituenda illi schola noua scribendi legendi fuit1 dediscendque qu didicit omnia1 innouanda omnia omni populo1 euersis quibus hactenus usi sumus omnibus3 usqu ade mobilia sunt hodi hominum ingenia in istis nugis1 ut nihil fixum1 nihil in perpetuum constitutum habeant4 ,nec unum nugandi genus est in scribendo1 sed diuersum1 hic uno1 ille altero usus modo3 hic nouam literarum formam pronunciationem commentus1 ille alteram3 eas ineptas san et insulsas1 etiam simplicibus mulierculis4 ,non est tamen tam stupidus quisquam1 aut impudens insulsus rei alicuius nou author1 qui non sit habiturus su stultiti fautores et sectatores1 vel homines adolescentes1 vel stultam plebeculam3 at grauem virum cui sit iudicium1 ne unum quidem4 ,nisi si fort 7#ag7 ingenij sui ostentandi causa hoc fecerint1 ut ,isocrates laudando ,busyrim1 ,libanius ,thersitem1 ,lucianus ,muscam1 ,quartanam ,fauorinus1 ,caluiciem ,synesius ,cyrenensis1 ,comam ,dion ,chrysostomus1 nostri sculi ,cornelius ,agrippa scribendo de vanitate scientiarum libellum3 ,copernicus de motu terr statione coeli volumen3 et ,erasmus ,rhoterodamus de febre ,phalarismo libellos4 ,nam rhetores subinde animi causa solent tractare materias adoxous1 exercendi gratia argumentum infame declarare4 ,ita si de pronunciatione noua scriptione noua sensissent noui isti authores1 cum prfatione sensus sui hoc esse suum commentum dicerent1 non ad usum atque professionem1 sed ad ingenij gloriam exercitium1 quior essem1 amplectererque cert lubens4 ,alioqui videant illi1 qum nihil aliud qum suam traducant infantiam1 nec esse consecuturos aliquando ut grauia ingenia flectant ad suas nnias4 ,reliqua si sequacia fuerint1 qu gloria erit8 ,mallem unum grauem virum consentientem mihi mille iuuenibus3 ut quibus nec dum per tatem confirmatus animus est1 nec maturum iudicium1 nec usu experimentum1 etsi grauissim de se sentiant3 cum tamen vestitu1 gestu1 oratione long se ostendant alios1 ut in lib4 #a de ,antiquitate ,cant4 ,academi plenius diximus4 ,nam ut in vijs peregrinus1 sic in rebus imperitus4 ,cert istis nouitatibus1 istis modis1 nihil aliud qum sterilis labor1 sterilsque difficultas sequitur in promendo cum multorum risu3 qud ea rustica sit et simplex1 parum condita et delicata1 affectatione quadam inept acquisita1 nec erudite ore digna3 denique qud doctas aures vehementer offendit1 ingrata plan odiosa omnibus1 prterquam nouitatis studiosis4 ,nam suauitatis in sermone politiores scriptores semper fuerunt obseruantissimi4 ,siquidem maior ratio apud eos euphoni fuit1 qum disciplina 7#ah7 regul4 ,hinc ,grci angelos phormingos1 pap proferre1 prcepto usuque imperarunt1 cum angelos1 phormingos1 ,babai rudius proferendum alioqui fuit3 et ,romani dingnum cum dignum1 pungnum cum pugnum1 mangnum cum magnum sit dicendum3 ut mitigetur pronunciationis difficultas1 euitetur soni vitium1 quod ,grci kakophnian dicunt4 ,quin ,itali ,romanorum soboles eadem de causa id pronunciandi genus adhuc obseruant1 qui ne magnum dicant duriter1 maignum sonant molliter3 et dingnum1 ne dignum4 ,britanni quoque atqu ,galli ,romanorum muli1 ne magnum dicant1 main proferunt1 ut ,charles le main1 ,carolus magnus3 le main see1 magnum mare3 et in alearum usu1 the main chaunce1 sors magna3 ac pro est1 et1 elisa 4s4 litera4 ,eadem suauitatis ratione ijdem omnes ,b4 per v4 in ,grcis ,latinis dictionibus efferunt3 et pro bikiou 7id est aphaks7 vitia1 et pro ,bienna ,vienna1 pro biktora victorem3 pro ,abellana ,auellana1 non contra dicunt4 ,et in vetustioribus ,grcorum codicibus manuscriptis rar videbis b4 literam1 sed eius loco characterem v4 latin liter similem4 ,latini quoque vetustiores1 ,vetonica pro ,betonica dicunt1 inter quos est ,apuleius3 et ,iuernia pro ,hibernia1 et lauoro pro laboro1 et terra de ,lauoro1 pro ,labori1 7quo verbo ,plinius utitur7 qu pars est ,itali4 ,hos si damnes1 utere licentia pro me1 in usum quoque reuocato si libet1 appludam et floces vini1 pro furfuraceo pane1 et fcibus vini3 ,dubenum pro ,domino1 ,bubsequam1 ,bouinatorem1 et manticulatorem quoque1 pro ,bubulco1 conuiciatore1 et clanculario fure1 seu versuto3 ut habet ,festus ,pompeius1 ,pacuuius1 et ,aulus ,gellius3 et hoc genus obsoleta et inusitata omnia1 quod nemo san mentis faciet4 ,sin probes1 nouo illo pronunciationis genere vel horum exemplo desiste4 ,illud in 7#ai7 uniuersum te scire expedit1 pronunciationis rationem dicendi rationi esse simillimam1 qu in medio posita 7ut ait ,cicero de ,oratore7 communi quodam in usu atqu in hominum more et sermone versatur4 ,nam ut in cteris artibus id maxim excellit quod longissim sit ab imperitorum intelligentia sensuqu seiunctum1 ita in dicendo vitium est vel maximum vulgari genere orationis1 atqu consuetudine communis sensus abhorrere4 ,de laude ,caluicij4 ,etenim qui ad populum scribit vel loquitur 7ut inquit ,synesius7 necesse est illum in opinione popularium esse1 et ea fingere1 et de hijs disserere qu populo grata sunt4 ,atqu ut histrioni actio1 saltatori motus non quiuis sed certus quidam et laudabilis3 sic in pronunciandi et scribendi genere1 certum quoddam et communi usu receptum1 non quoduis consuetudine alienum et remotum habetur consentaneum4 ,non enim ea ratio esse debet apud nos in literis qu in vestibus1 qu omnibus horis ali pen fiunt et diuers1 aut materia1 aut forma1 aut colore1 aut omnibus hijs4 ,unus enim vultus apud nos odiosus est4 ,cuius rei gnari non insolentes ,grammatici1 quotquot hactenus mihi vidisse contigit1 omnes cum de literarum potestate tractant ita proferendas esse prcipiunt1 ut usus doctorum per omnem reliquum orbem iam olim receperit4 ,inter quos ,petrus ,antesignanus est1 homo doctus atque elegans1 et ,nicholai ,clenardi scholiastes4 ,is de noua ista pronunciatione ita censet1 ut eius authores curiosos magis existimet1 qum veteris pronunciationis intelligentes3 et eorum rationes vaniores1 qum ut eis adhibenda fides sit3 ob idqu pronunciandum veteri et recepto hactenus usu1 existimans eum qui ex errore imperit iuuentutis pendeat1 in magnis viris non esse habendum4 ,eius verba hc sunt4 ,quarta columna1 7#bj7 c4 elementorum potestatem complectitur1 quo pacto scilicet debeant enunciari1 de qua re vari sunt hodi multiplices ,grammaticorum opiniones1 dum quidam curios nimis ad antiquam pronunciandi rationem omnia volunt reuocare1 cum tamen ipsi prorsus incerti sunt1 quo pacto prisci illi hc pronunciarunt1 coniectur sunt admodum ieiun4 ,illis itaque non est fides adhibenda1 nisi prius priscorum aliquem ab inferis excitarint4 ,hc ille4 ,et paucis interpositis1 ista subiungit4 ,qui ver illis 7professoribus7 destituuntur1 proprio marte linguam ,grcam discere coguntur1 pronuncient elementa ,grca more ,latinorum ,grcis in hac tabula respondentium4 ,qu cert pronunciandi ratio vetus est1 recepta usu4 ,huius opinionis quoque olim per iuuentutem 7quod ipse noui7 erant isti prceptores noui4 ,verm loco stare nesciuerunt1 sed gressus glomerare superbos voluerunt4 ,in ea quoque erat et ,thomas ,morus1 ,linacrus1 ,lupsetus1 ,erasmus1 qui in prouerbio1 ,stultior ,morycho1 moruxai transfert ,moryx1 non moruxai1 etsi de pronunciatione multa disputauerat1 qu glori studio potius1 quam usus gratia se scripsisse1 ex hijs alijs locis scire licet diligenter obseruanti4 ,parmium quoque dixit1 non paroimium1 et ,hippoclidem non ,hippocludem in prouerbio3 non est cur ,hippoclidi3 gymnasium non gumnasium1 ,sybaritica1 ,smyrn ac ,syracus1 non ,subaritica1 ,smurne ,suracusai4 ,longum esset omnes istas vanitates percensere1 vix dies1 aut etiam annus sufficeret4 ,sed quid de recentibus loquar1 cum vetusti ,grci ,latini consueta religiosissim obseruarunt4 ,galenus enim homo ,grcus1 summi iudicij ac doctrin vir1 ut si quis alius sui aut insequentis temporis1 lib4 #a4 operis sui de ,compositione medicamentorum qua parte de modo lauandi lithargyron alia metalla scribit1 t kratous 7#ba7 suntheia utendum censet4 ,etenim cum medici sui temporis recentiores dicebant1 emplastron1 kentrion1 kai mltrida cum r4 in ultima1 is eam scribendi pronunciandi rationem sequi maluit propter consuetudinem iam tum receptam usitatam1 qum emplaston1 kention1 mltida dicere sine r4 litera1 etsi ab emplattein1 kentein1 mls te kai tos oriantur1 in quibus r4 litera non est4 ,tanti erat apud illum consuetudo4 ,docet etiam eo in libro1 quem contra eos scripsit qui reprehendant solcismum facientes in sermone1 ipsos quoque ,atticos secutos esse eam qu in loquendo prualuit consuetudinem4 ,tradiderunt item qui ante ,galenum fuerunt1 docti viri 7ut ipse refert7 ,atticam linguam varijs modis corruptam atque proprietate sua viciatam1 secutos tamen esse eam qu suo tempore inoleuit consuetudinem omnes1 qui apud ,grcos ullum prcellentis doctrin nomen consecuti sunt1 idem refert4 ,cum ergo 7inquit7 in omnibus libris medicinalibus1 emplastron cum r4 scriptum inuenimus1 nos quoque qud inualuit consuetudine1 in loquendo scribendo utendum censuimus4 ,hc hactenus ,galenus4 ,eretriensibus quoqu consuetum est r4 pro s4 proferre1 ut sklrotr pro sklrots1 7unde prouerbium ,eretriensium rh74 ,atheniensibus contra1 ut tharsein pro tharrhein1 utrobique si euertas usum1 notaberis1 et derideberis4 ,nec ,grci solm 7ut dixi7 sed ,latini quoqu hanc secuti sunt consuetudinem4 ,nam ,ciceronis tate inualuit stator1 pro apparitore seu tabellario1 ut ex epistola eius ad ,caninium atque ,celsum scire licet3 ex ,planci quoque ad ,ciceronem4 ,at ,ulpiani ,iustiniani temporibus1 strator inoleuit in eadem significatione1 addita r4 litera in prima syllaba4 ,secuti tamen sunt eorum temporum morem qui insecuti sunt ,spartiatus in ,caracalla1 qui de iure scripserunt prcipui4 ,itaque quemadmodum in vocibus atque literis si 7#bb7 quid innouaueris1 reprehenderis1 nisi consuetudo uniuersalis patietur1 ita in pronunciatione4 ,prtereo quemadmodum hodi quantitates syllabarum1 longas in breues1 breues in longas mutent1 faciantque in muliere secundam longam1 et tertiam breuem1 cum tamen ,ouidius ,naso in hoc versu4 ,eminet non est in muliere fides1 secundam fecit breuem tertiam longam4 ,et ,vergilius3 ,nux1 asinus1 mulier simili sunt lege ligati1 hc tria nil rect faciunt si verbera cessent4 ,miror quo tandem erumpet hc audacia1 ne dicam temeritas4 ,si quis tamen dissentit suo more loqui et pronunciare cupiat1 contemptis doctioribus et uniuersali scriptorum consensu1 sua cuique stet voluntas et sententia per me1 suum cuique pulchrum sit4 ,ego quidem nec ulterius1 nec cum quoquam acrius hac de re contendere studeo1 nec bellum ,grammaticale contra quenquam instruo et suscipio 7quod tam inane iudico qum est ipsa res inanis7 sed quid conueniat tantm consulo1 quidque exter nationes in constantia et grauitate sua permanentes de pronunciatione ,grc et ,latin lingu sentiant1 bona fide explico4 ,non enim qusitum hoc est1 sed oblatum ex occasione peregrinationis nostr per ,italian et ,germaniam1 ut in lib4 nostro de libris proprijs exposuimus4 ,cum igitur neque seria res sit hc inepta pronunciatio1 neque ulla caus magnitudo1 nulla necessitas1 nulla commoditas rei atque glori e nos adegerit1 neque plausibilis existat doctis atqu grauibus1 nec recepta ,grcis1 quid attinet obsoletam eam reuocare in usum1 si mod in usu prius fuit1 de quo nondum constat inter ,grammaticos4 ,adhc cum pronunciatio hc noua sit plan rustica1 ut ex ,adolpho ,mercherio ,brugensi scire licet1 aut affectata nimium1 quod nostris sensibus cert patet1 nec tamen uniuersalem consensum virorum grauium et doctorum admiserit1 id 7#bc7 non arguit omnes sic pronunciasse sed aliquos3 cum ex hac occasione magna in re literaria sequatur perturbatio omnibus omnia pro voluntate et arbitrio prter consuetudinem commouentibus1 quod in bene constituta rep4 ferendum non fuit1 malum prterea exemplum ditur ad alia grauiora4 ,alioqui non magni referret utro modo pronunciaretur1 cum discrimen nullum est vit atqu sanguinis1 nulla iactura virtutis et rei1 sed inanis spiritus et anhelitus qu res est nihili4 ,in istis spiritibus non est cur quis velit seri spiritum suum consumere1 tam est res exilis atqu vana4 ,optandum igitur ut cum quieta iam sint omnia1 et consensu hominum uniuersali paucis tantm exceptis confirmata vetus pronunciatio1 persequamur eam1 curemusque ne perturbetur4 ,nam ut innouemus nulla facit rei magnitudo ut dixi4 ,omnes enim vident quam sit leuis et ridicula1 nequ ut tantos motus excitemus ulla fecit necessitas1 sed hominum quorundam vanitas1 dum quiuis studeat nou rei nouus author haberi4 99 99 99 99 99 99 99 99 99 ,errors and ,anomalies noted by transcriber3 pulchr1 vit comma missing plus in aliena lingua sapiens sapiemus8 qum ipsa gens sidenote printed as shown1 with brackets and question mark3 added by #aiab editor8 vel ipsilon ferendum fuit printed as shown1 with initial iota