,het ,esp]anto ,9 ,tw9tig ,less5 ,bew]kt voor zelfond]ri*t cursus- en s*oolgebruik ,door ,a4 ,blok1 ,rott]dam4 ,a*t/e druk4 ,frateco ,rott]dam ,w4 ,zwag]s ,voorwoord4 ,de ond]v9d+ is de be/e le]mee/]es4 ,dit spreekwoord is niet te onpas bij het sam5/ell5 van e5 ,esp]anto-le]boek4 ,wa> tot nog toe voor cursusless5 dikwijls het le]boekje van d5 ,he] ,,witt]ijck ,esp]anto 9 #aj less51 als het ges*ik/ da>voor1 w]d gebruikt1 heeft de ond]v9d+ gele]d1 dat dit boekje1 (s*oon voll$ig1 te beknopt is1 wa>door vel51 die met ijv] de /udie van het ,esp]anto begonn51 spo$ig deze ook we] /aakt54 ,de ho(doorzaak hi]van is te v9d5 9 het feit1 dat het me]5deel d] ,esp]anto-le]5de m5igte de s*oolj>5 re$s g]uim5 tijd a*t] d5 rug heeft en di5t5gevolge de zoo hoognoodige ,n$]l&s*e taalregels v]get5 is4 ,dit heeft mij op het d5kbeeld gebra*t1 te tra*t5 deze oorzaak weg te nem51 door aan de h& van ,,witt]ijck',s ,le]boekje 9 #aj less5 e5 uitgebreid] sam5 te /ell5 9 #bj less51 wa>9 de le]l+1 behalve ov] het ,esp]anto1 ook e5 onmisba> kle9 ov]zi*t van de ,n$]l&s*e taal krijgt1 en niet geheel zal behoev5 te /eun5 op datg5e1 wat de ond]wijz] tijd5s de less5 ervan v]telt1 wat groot5deels to* we] v]get5 wordt4 ,moge dit w]kje e5 gun/ig on?aal v9d5 bij ond]wijz]s en le]l+5 en da>door kra*tig m$ew]k5 tot groei en bloei van de w]eldhulptaal ,esp]anto4 ,a4 ,blok4 ,rott]dam1 ,nov4 #aiab4 ,bij d5 ,twe$5 ,druk4 ,ga>ne volde$ ik aan het v]zoek van d5 ,uitgev]1 om e5 twe$e druk van mijn le]boekje 9 g]e$heid te br5g54 ,dankba> heb ik van de op- en aanm]k+5 mijn] gee/v]want5 gebruik gemaakt en hi] en da> e5 kle9e wijzig+ ( aanvull+ aangebra*t1 welke door gebruik]s van d5 #a;en druk met g]+e moeite 9 d5 tek/ bijges*rev5 kunn5 word54 ,ik hoop en v]tr\w dat deze twe$e druk e5 ev5 gun/ig on?aal zal v9d5 als de e]/e1 welke getoond heeft 9 e5e behoefte te hebb5 voorzi51 da> zij re$s 9 n ja> uitv]ko*t is4 ,a4 ,b4 ,rott]dam1 ,jan4 #aiad4 ,bij d5 ,vi]d5 ,druk4 ,aang5aam is het mij te kunn5 con/ate]51 dat van mijn le]boekje e5 veelvuldig gebruik is gemaakt1 da> re$s we] e5 nieuwe druk moet word5 opgelegd4 ,met het oog op de vele 9 gebruik zijnde boek5 van d5 #b;en en #c;en druk en da> het niet noodig is geblek5 dat +rijp5de v]&]+5 moe/5 word5 aangebra*t1 is deze oplaag beh\d5s e5 pa> kle9e wijzig+5 geheel gelijk aan de voorga&e zoodat ze beid5 tegelijk kunn5 gebruikt word54 ,tev5s heb ik als leesoef5+ nog e5 v]haaltje +elas*t4 ,a4 ,b4 ,rott]dam1 ,nov4 #aiaf4 ,bij d5 ,zev5d5 ,druk4 ,deze druk is gelijk aan d5 vorig54 ,a4 ,b4 ,rott]dam1 ,oct4 #aibj4 ,het ,esp]anto 9 tw9tig less54 ,het ,alphabet4 ,vorm ,naam ,uitspraak4 ,a a a als de lange a 9 dag54 ,b b bo als 9 't ,n$]l&s*4 ,c c co als ts 9 plaatsen4 ,cx cx cxo als tsj 9 't ,n$]l&s*4 ,d d d als 9 't ,n$]l&s*4 ,e e e als de lange e 9 be]4 ,f f fo als 9 't ,n$]l&s*4 ,g g g als e5 za*te k met keelgeluid 9 zakdoek4 ,gx gx gxo als dzj 9 't ,n$]l&s*4 ,h h ho als 9 't ,n$]l&s*4 ,hx hx hxo als * 9 la*54 ,i i i als de lange i 9 titel4 ,j j jo als 9 't ,n$]l&s*4 ,jx jx jxo als zj 9 't ,n$]l&s*4 ,k k ko als 9 't ,n$]l&s*4 ,l l lo idem4 ,m m mo idem4 ,n n no idem4 ,o o o als de lange o 9 oor4 ,p p po als 9 't ,n$]l&s*4 ,r r ro idem4 ,s s s idem4 ,sx sx sxo als sj 9 't ,n$]l&s* sj\w54 ,t t to als 9 't ,n$]l&s*4 ,u u u als oe 9 koe1 go$4 ,v v vo als w ongeve] 9 't ,n$]l&s*4 ,z z zo als 9 't ,n$]l&s*4 ,aux1 tweeklank1 als au 9 't ,n$]l&s* pauw4 ,eux1 idem als eeu idem spreeuw4 ,zooals m5 ziet mi/ het ,esp]anto ,alphabet de lett]s ij1 q1 w1 x en y1 welke niet gebruikt word51 do* heeft het mr de lett]s3 cx 9 cxevalo1 spreek uit tsjeewaaloo4 gx 9 gx>d5o1 spreek uit dzja>de5oo4 hx 9 hxemio1 spreek uit *eemieoo4 jx 9 jxauxdo1 spreek uit zjaauwdoo4 sx 9 sx]ci spreek uit sje]tsie4 ,esp]anto is phonetis*1 d4w4z4 i$]e lett] heeft ha> eig5 bepaalde klank en wordt dus door sle*ts n lett]teek5 voorge/eld4 ,de kl9k]s a1 e1 i en o word5 dus altijd uitgesprok5 met za*tlang5 klank1 bijv43 aglo1 spreek uit aagloo ar5d2 eble1 spreek uit eeblee mogelijk2 v9tro1 spreek uit wi5troo w9t]2 ovo1 spreek uit o[oo ei2 t]wijl u d5 oe-klank heeft als bulo1 spreek uit boeloo bol4 ,aanm]k+3 ,9 't gebruik word5 deze klank5 9 geslot5 lett]grep5 iets kort] uitgesprok5 en kom5 dan ov]e5 met de uitspraak 9 onze woord5 pad1 pet1 pit en pot4 ,de klemtoon valt altijd op d5 vrlaat/5 lett]greep1 bijv43 patro vad]2 cxevalo pa>d2 sifo dor/2 hodiaux h$54 ,bij sam5ge/elde woord5 valt de klemtoon op elk5 vrlaat/5 lett]greep van de sam5/ell5de deel51 bijv4 kuraci/edzino de vr\w van e5 g5ee%e]4 ,het afbrek5 van woord5 aan het e9d van e5 regel kan na> willekeur ges*i$51 do* de ond]v9d+ beveelt aan1 de woord5 alln af te brek5 na'n woorddeel1 dus bijv4 na het /amwoord ( na de sam5/ell5de deel51 bijv43 esp]-anto1 pa-rol-an-ta1 f]m-il-aro4 ,,*apt] #a ,e]/e ,les4 ,het ,lidwoord4 ,het e5ige lidwoord 9 't ,esp]anto is la1 onv]s*illig voor welk gesla*t ( getal3 la patro de vad]1 la patr9o de mo$]1 la infano het k9d1 la patroj de vad]s4 ,ons onbepaald lidwoord e5 7'n7 blijft onv]taald1 dus3 e5 ( 'n vad] patro1 e5 ( 'n k9d infano4 ,aanm]k+3 ,9 g$i*t5 t] v]krijg+ van de di*tmaat en soms wel 9 de s*rijftaal1 wordt ook wel l' gebruikt1 do* 9 het laat/e geval ma> alln na voorzetsels met e5 kl9k] op 't e9d4 ,het ,zelf/&ig ,naamwoord4 ,e5 zelf/&ig naamwoord 7z4n4w47 is de naam van e5 w]kelijke zelf/&igheid ( van datg5e1 wat als e5 zelf/&igheid wordt voorge/eld4 ,al zulke woord5 e9dig5 9 't ,esp]anto op o1 als3 tablo tafel1 patro vad]1 rim$o middel1 esp]o hoop4 ,het me]v\d wordt gevormd door toevoeg+ van j a*t] d5 uitgang o1 als tabloj tafels1 patroj vad]s1 rim$oj middel51 infanoj k9d]54 ,het ,bijvoeglijk ,naamwoord4 ,het bijvoeglijk naamwoord 7bijv4 n4w47 drukt e5 ho$anigheid ( e5 k5m]k van e5 zelf/&igheid uit en gaat 9 't ,esp]anto altijd uit op a4 ,het krijgt tev5s dezelfde uitgang5 als het z4n4w41 bijv43 bona patro e5 go$ vad]1 bonaj patroj go$e vad]s1 bela arbo e5 mooie boom1 belaj arboj mooie boom54 ,het ,w]kwoord4 ,e5 w]kwoord 7w4w47 is e5 woord1 dat 'n w]k+1 h&el+ enz4 uitdrukt1 als3 loop51 ontvang51 s*rijv54 ,wij liep5 komt van loop54 ,hij ontv+ komt van ontvang54 ,hij _h ges*rev5 komt van s*rijv54 ,deze vorm5 loop51 ontvang51 s*rijv51 wa>bij alle5 de w]k+ wordt uitg$rukt1 zond] dat feitelijk e5e w]k+ v]ri*t wordt1 noemt m5 de onbepaalde wijs van 'n w]kwoord4 ,deze onbepaalde wijs gaat 9 het ,esp]anto altijd uit op i4 ,de teg5woordige tijd d] aantoon5de wijs 7welke lat] zal v]kla>d word57 e9digt voor alle p]son51 zo[el enkel- als me]v\d1 op z1 bijv43 la knabo batas de knaap slaat1 la knaboj batas de knap5 slaan4 ,het ,bijwoord4 ,zooals e5 bijv4 n4w4 e5 bijzond]heid a&uidt van e5 zelf/4 n4w41 zoo duidt e5 bijwoord 'n bijzond]heid aan van 'n w]kwoord en gaat altijd uit op e4 ,het heeft niet1 zooals e5 bijv4 n4w41 e5 me]v\dsuitgang1 bijv43 kanti z+51 bele kanti mooi z+51 kuri loop51 rapide kuri vlug loop54 ,e5 bijwoord kan ook e5 bepal+ zijn van 'n bijv4 n4w4 ( van e5 &] bijwoord1 do* nooit van 'n zelf/4 n4w41 bijv42 ev5 mooi z+5 same bele kanti4 ,woordvorm+4 ,het ,esp]anto be/aat uit #bjjj /amwoord51 welke voor het me]5deel zijn g5om5 uit de mod]ne tal51 en wa>van de &]e woord5 gevormd word54 ,voor de woordvorm+ b$i5t m5 zi* 9 't ,esp]anto van voor- en a*t]voegsels4 ,9 i$]e les zull5 hi]van e5 pa> beh&eld word54 ,als e]/5 volg5 hi]3 ,het voorvoegsel mal- en het a*t]voegsel -94 ,mal drukt uit het teg5ov]ge/elde van wat het /amwoord zegt1 bijv43 bona go$1 malbona sle*t2 bela mooi1 malbela leelijk2 juna jong1 maljuna oud2 amiko vri5d1 malamiko vij&4 ,97o7 duidt het vr\welijk gesla*t aan van het /amwoord1 bijv43 patro vad]1 patr9o mo$]1 frato bro$]1 frat9o zu/]4 ,le] de volg5de woordjes van buit53 familio familie avo grootvad] patro vad] filo zoon frato bro$] nepo kle9zoon onklo oom nevo neef 7k9d v4 bro] ( zu/]7 kuzo neef 7k9d v4 oom ( tante7 fiancxo v]lo(de edzo e*tg5oot viro man homo m5s* s9joro mijnhe]1 he] knabo knaap1 jong5 frauxlo jongman infano k9d p>5co blo$v]want societo gezels*ap amiko vri5d najb>o buurman s]vi/o di5a>1 b$i5de1 kne*t az5o ezel gr&a groot bona go$ juna jong gaja vroolijk felicxa gelukkig kont5ta tevr$5 e/i zijn povi kunn5 legi lez5 skribi s*rijv5 devi moet5 v5i kom5 kanti z+5 ludi spel5 kuri loop5 al na>1 aan en 9 sur op sub ond] de van kun met dum g$ur5de1 t]wijl kaj en ,v]tal+3 ,patr9o1 fil9o1 frauxl9o1 av9o1 nep9o1 onkl9o1 edz9o1 vir9o1 patroj1 filoj1 infanoj1 patra1 patr9a1 infana1 malkont5ta4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,v]lo(de 7vr471 oud1 sle*t1 mevr\w1 leelijk1 ni*t1 juffr\w1 droevig1 tante1 meisje1 buurvr\w1 ongelukkig1 kle94 ,v]tal+3 ,la edzo legas1 la edz9o skribas4 ,la infano ludas kaj kuras4 ,la kuz9o kantas bele4 ,la bona patr9o4 ,la frauxl9o skribas al la amik9o4 ,la amik9o e/as malgaja4 ,la juna frauxl9o ludas kun la infanoj de la najb>o4 ,la knabo e/as malkont5ta4 ,la avo skribas al la amiko4 ,la avo kuras4 ,la juna infano e/as malgr&a4 ,la amiko skribas bele4 ,la maljuna viro e/as malfelicxa4 ,la malbona najb>o kuras kun la juna infano de la nevo4 ,en la familio e/as maljuna avo kaj juna knab9o4 ,la felicxaj knaboj kantas1 dum la malgajaj amikoj skribas4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,de knaap speelt4 ,de jonge vri5d9 z+t4 ,de go$e tante lee/4 ,de juffr\w s*rijft4 ,het k9d is tevr$54 ,de ni*t speelt en de neef z+t4 ,de vad] s*rijft aan d5 zoon4 ,de zu/] van de vri5d94 ,de tante van d5 buurman4 ,de go$e grootmo$] van het jonge k9d4 ,de bro$] van d5 jong5 buurman is gelukkig4 ,de familie is groot4 ,de vad] is gelukkig en tevr$54 ,de vr\w z+t vroolijk1 t]wijl de man s*rijft4 ,de blo$v]want5 kom54 ,het kle9e meisje loopt na> de mo$]4 ,de do*t] van d5 buurman is e5 tevr$5 en gelukkig k9d4 ,e5 man en e5e vr\w zijn m5s*54 ,,*apt] #b ,twe$e ,les4 ,p]soonlijke ,voornaamwoord54 ,p]soonlijke ,voornaamwoord5 zijn die woord51 die 9 de plaats kom5 van p]soons-1 di]- ( zaaknam54 ,zij noem5 de zelf/&igh$5 niet1 do* duid5 die sle*ts aan4 ,het zijn de volg5de3 ,enkelv\d #a;e p]soon mi ik1 mij4 #b;e p]soon ci jij1 j\4 #c;e p]soon li hij1 hem4 #c;e p]soon sxi zij1 ha>4 #c;e p]soon gxi het 7alle5 voor zak5 en di]5 ( p]son51 wa>van het gesla*t onbek5d is74 ,me]v\d #a;e p]soon ni wij1 ons4 #b;e p]soon vi gij1 u4 #c;e p]soon ili zij 7voor alle gesla*t574 ,v]d] heeft m5 het onbepaalde en onv]&]lijke voornaamwoord oni m51 en e5 w$]ke]ig voornaamwoord si zi*2 beid5 voor d5 #c;en p]soon4 ,aanm]k+3 ci jij wordt zeld5 gebruikt2 mee/al gebruikt m5 d5 beleefdheidsvorm vi ook 9 het enkelv\d4 ,de ontk5n+4 ,om e5 ontk5n+ uit te drukk5 gebruikt m5 9 het ,esp]anto het woordje ne1 dat ne5 ( niet beteek5t4 ,dit wordt altijd vr het w]kwoord geplaat/1 dus niet zooals 9 't ,n$]l&s*1 wa> dit dikwijls a*t]aan komt1 bijv43 ik loop niet mi ne kuras2 de knaap le]t niet la knabo ne l]nas4 ,vrag5de ,z9n54 ,vrag5de z9n5 word5 gevormd1 door het woordje cxu vr aan d5 beve/ig5d5 z9 te plaats51 dus ook we] niet zooals 9 't ,n$]l&s* door omzett+ van d5 beve/ig5d5 z91 bijv43 beve/ig5d3 de vad] komt la patro v5as4 vrag5d3 komt de vad]8 cxu la patro v5as8 ,bij z9n51 welke re$s met e5 vrag5d woord beg9n51 is cxu natuurlijk ov]bodig2 bijv4 z9n51 die beg9n5 met de vrag5de woord5 wie1 wat1 welke1 hoe1 wanne]1 wa>4 ,bijv43 ,wie loopt da>8 ,kiu kuras tie8 ,wa> zijt gij8 ,kie vi e/as8 ,voorvoegsels bo- en ge-4 ,bo- duidt aan v]wants*ap door het huwelijk1 bijv43 patro vad]1 bopatro s*oonvad]2 frato bro$]1 b(rato s*oonbro$] ( zwag]4 ,ge- v]e5igt de twee natuurlijke gesla*t51 bijv43 patro vad]1 gepatroj vad] en mo$] ( oud]s2 frato bro$]1 gefratoj bro$] en zu/]4 ,de j van gepatroj en gefratoj duidt het me]v\d aan4 ,le] van buit53 hundo hond kato kat cxevalo pa>d bovo rund birdo vogel koko haan floro bloem arbo boom sxtono /e5 sablo z& gx>d5o tu9 kampo veld1 l& vilagxo dorp prov9co prov9cie urbo /ad vet]o w$] 7z4n4w47 v>ma w>m k>a lief1 di]ba>1 duur afabla bem9nelijk1 vri5delijk sola alle5 f>i do51 mak5 kreski groei5 flugi vlieg5 tiu die1 dat 7aanw4 v4n4w47 tiu-cxi deze1 dit 7aanw4 v4n4w47 tio dat 7zelf/47 kiu8 wie8 kio8 wat8 kia8 welk8 kiel8 hoe8 cxe bij s$ ma> jes ja ne ne51 niet nun nu cxiam altijd ankoraux nog ankaux ook hodiaux h$51 v&aag baldaux spo$ig ho6 o6 oh6 cxu duidt vrag5de z9n5 aan2 heeft ge5 bepaalde beteek5is4 ,v]tal+3 ,bopatr9o1 b(il9o1 b(rat9o1 geonkloj1 geknaboj1 ge$zoj1 gefiancxoj1 ges9joroj1 gepatra1 kok9o1 bov9o1 malk>a1 malafabla1 malv>ma4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,s*oonzoon1 s*oonvad]1 di5/bode1 s*oonbro$]1 ontevr$51 blo$v]want51 kle9k9d]51 groot\d]s1 jong5s en meisjes1 jongeli$54 ,v]tal+3 ,la onkl9oj legas kaj la infanoj ludas kun la hundo kaj la kato4 ,la urbo e/as gr&a kaj bela4 ,la vilagxo e/as malgr&a4 ,la gx>d5o ne e/as gr&a kaj bela4 ,en la gx>d5o kreskas belaj floroj kaj gr&aj arboj4 ,en la urbo e/as gx>d5o4 ,la birdoj flugas en la gx>d5oj kaj kantas sur la arboj4 ,la vet]o e/as bela kaj v>ma4 ,la cxevalo e/as sur la kampo4 ,la kato kaj la hundo kuras en la gx>d5o4 ,la vet]o ne e/as v>ma hodiaux4 ,la knabo ne legas s$ skribas4 ,me v5as de la avo kaj mi kuras al la frato4 ,li e/as en la gx>d5o4 ,vi ne e/as gr&a s$ vi e/as malgr&a4 ,tiu cxi hundo e/as gr&a4 ,tiu homo e/as felicxa4 ,kiu e/as felicxa8 ,kiu kuras en la gx>d5o8 ,kia infano ludas kont5te8 ,kio e/as sur la sablo8 ,kiel e/as la vet]o8 ,cxu la infano ludas kaj kuras8 ,cxu la familio e/as gr&a8 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,9 de /ad zijn groote tu954 ,9 d5 tu9 van de /ad groei5 s*oone bloem5 en vlieg5 vroolijke vogels4 ,het k9d speelt met d5 hond en de kat4 ,de groot\d]s zijn gelukkig en tevr$54 ,de kle9k9d]5 zijn nog jong4 ,de lieve ooms en tantes4 ,de v]lo(d5 zijn op het veld4 ,de jong5s en meisjes zijn niet droevig ma> vroolijk4 ,de di5/bode is niet gelukkig4 ,de hond is e5 vri5d van d5 m5s*4 ,de kat is niet groot ma> kle94 ,de pa>d5 en de koei5 loop5 9 het veld4 ,de vogel vliegt4 ,de haan kan ook vlieg5 #a ma> niet z+54 ,s*oone bloem5 en boom5 groei5 9 d5 /ad/u94 ,het dorp is niet groot ma> mooi4 ,het w$] is h$5 k\d en sle*t4 ,is de mo$] jong en s*oon8 ,is het w$] h$5 niet sle*t8 ,zijn de k9d]5 van de buurvr\w lief8 ,is zij alle5 9 d5 tu98 ,z+5 wij mooi8 ,deze kat en die hond zijn van de buurvr\w4 ,dat kan niet4 ,wie is tevr$58 ,welke jong5 speelt 9 d5 tu98 ,wat is s*oon8 ,hoe z+t de vogel8 ,,*apt] #c ,d]de ,les4 ,naamvall54 ,9 onze taal ond]s*eidt m5 #d naamvall54 ,na> gelang van d5 di5/1 di5 het woord 9 d5 z9 v]ri*t1 zegt m5 dat het voorkomt 9 d5 #a;en1 #b;en1 #c;en ( #d;en naamval4 ,zoo /aat het ond]w]p1 wat 9 e5 z9 datg5e is1 dat de h&el+ v]ri*t1 9 d5 #a;en naamval en het lijd5d voorw]p1 wat datg5e is1 dat de h&el+1 door het ond]w]p v]ri*t1 lijdt ( ond]gaat1 9 d5 #d;en naamval4 ,deze #a;e en #d;e naamvalsvorm word5 9 het ,esp]anto gebruikt2 de #b;e en #c;e naamval kunn5 /e$s oms*rev5 word51 de #b;e naamval door het voorzetsel de en de #c;e naamval door het voorzetsel al4 ,ook 9 't ,n$]l&s* kan de #b;e naamval oms*rev5 word5 met van en de #c;e naamval met aan4 ,v]d] heeft e5 z9 altijd e5 w]kwoord 7het gezegde7 en kan hij ook v]s*ill5de bepal+5 7van tijd1 plaats1 wijze enz47 hebb54 ,de #d naamvall51 welke dus e5 zelf/4n4w4 kan hebb51 noemt m5 de v]buig+ d] zelf/4 n4w4 ,hi]ond] volgt voor elk d] ,n$]l&s*e gesla*t5 e5 v]buig+3 ,mannelijk4 ,enkelv\d4 ,me]v\d4 #a;e4 de vad] la patro de vad]s la patroj #b;e4 des vad]s ( de la patro d] vad]s ( de la patroj van d5 vad] van de vad]s #c;e4 d5 vad] ( al la patro d5 vad]s ( al la patroj aan d5 vad] aan de vad]s #d;e4 d5 vad] la patron de vad]s la patrojn ,vr\welijk4 ,enkelv\d4 ,me]v\d4 #a;e4 de mo$] la patr9o de mo$]s la patr9oj #b;e4 d] mo$] ( de la patr9o d] mo$]s ( de la patr9oj van de mo$] van de mo$]s #c;e4 d5 mo$] ( al la patr9o d5 mo$]s ( al la patr9oj aan de mo$] aan de mo$]s #d;e4 de mo$] la patr9on de mo$]s la patr9ojn ,onzijdig4 ,enkelv\d4 ,me]v\d4 #a;e4 het k9d la infano de k9d]5 la infanoj #b;e4 des k9ds ( de la infano d] k9d]5 ( de la infanoj van het k9d van de k9d]5 #c;e4 het k9d ( al la infano d5 k9d]5 ( al la infanoj aan het k9d aan de k9d]5 #d;e4 het k9d la infanon de k9d]5 la infanojn ,m5 kan elk5 z9 gaan v]deel5--wat m5 ontl$5 noemt--9 de bov5/a&e naamvall5 en bepal+51 bijv43 ,de zoon des vad]s geeft d5 jong5 e5 appel ,la filo de la patro donas al la knabo pomon4 ,deze z9 wordt aldus ontle$3 de zoon la filo ond]w]p ( #a;e naamval2 des vad]s 7van d5 vad]7 de la patro 7duidt op bezit van iets7 #b;e naamval2 geeft donas 7teg5woordige tijd van 't w]kwoord gev57 gezegde2 d5 jong5 7aan d5 jong57 al la knabo 7ov]gang van 'n h&el+ op 'n &]5 p]soon7 #c;e naamval2 e5 appel pomon lijd5d voorw]p ( #d;e naamval4 ,bij/ell+54 ,9 't ,esp]anto hebb5 bij/ell+5 d5zelfd5 naamval als het zelf/4 n4w4 wa>bij ze behoor51 bijv43 ,ik ga na> mijn vri5d1 d5 dokt] ,mi iras al mia amiko1 la kuraci/o4 ,ik zie mijn vri5d1 d5 dokt] ,mi vidas mian amikon1 la kuraci/on4 ,wanne] m5 iem& aanspreekt1 blijft de bij/ell+ 9 d5 #a;en naamval1 bijv43 ,kom1 ik wa*t u1 mijn lieve jong5 ,v5u1 mi at5das v91 mia k>a knabo4 ,het lijd5d voorw]p4 ,aangezi5 9 't ,esp]anto veel vrijheid wordt gelat5 9 d5 z9sb\w en het lidwoord la altijd onv]&]d blijft1 z\ het kunn5 gebeur51 dat m5 t5slotte niet me] wi/ wat ond]w]p en wat voorw]p 9 'n ,esp]anto-z9 04 ,t] v]mijd+ hi]van krijgt het voorw]p 7#d;e naamval7 wat we lijd5d voorw]p noem51 omdat het de h&el+ lijdt ( ond]gaat1 als uitgang de lett] n4 ,v]taalt m5 dus3 ,de man slaat d5 jong51 dan kan m5 dit op de volg5de mani]5 do53 ,la viro batas la knabon1 f ,la viro la knabon batas1 ,la knabon batas la viro1 f ,la knabon la viro batas4 ,m5 v]lie/ 9 deze #d v]tal+5 no* het ond]w]p no* het voorw]p uit het oog4 ,moe/ m5 ev5wel v]tal53 ,la viro batas la knabo1 f ,la knabo batas la viro1 dan kon 9 beide v]tal+5 zo[el de jong5 als de man slaan4 ,veelal wordt 9 't ,esp]anto de #c;e naamval v]taald gelijk de #d;e naamval en dus niet oms*rev5 met het voorzetsel al1 b4v43 ,ik s*rijf hem ,mi skribas l9 ( ,mi skribas al li4 ,dit is ev5wel niet geoorlo(d1 wanne] er e5 lijd5d voorw]p bij het w]kwoord behoort4 ,alsdan moet de #c;e naamval oms*rev5 word51 b4v43 ,ik s*rijf hem e5 brief ,mi skribas al li let]on4 ,a*t]voegsels et en eg4 ,et vormt v]kle9woord51 bijv43 knabo jong51 knabeto jongetje2 fil9o do*t]1 fil9eto do*t]tje2 arbo boom1 arbeto boompje2 flugi vlieg51 flugeti fladd]54 ,eg vormt v]groot+51 bijv43 pluvo reg51 pluvego /ortreg52 bela s*oon1 belega pra*tig4 ,het a*t]voegsel eg bij zelf/4 n4w4 heeft ongeve] dezelfde beteek5is als 9 't ,n$]l&s* de uitdrukk+ ze] groot1 bijv43 nazo neus1 nazego ze] groote neus2 kapo ho(d1 kapego ze] groot ho(d4 ,n4,b4 ,9 't ,esp]anto wordt de grootte 9 ond]/a&e volgorde en wijze uitg$rukt3 ze] groote boom arbego1 groote boom gr&a arbo1 boom arbo2 kle9e boom malgr&a arbo1 ze] kle9e boom ( boompje arbeto4 ,le] van buit53 korpo li*aam hauxto huid 7vel7 vi&o vlees* p>to deel o/o be5 7algem47 sango blo$ kapo ho(d h>o ha> vizagxo wez5 7gelaat7 mi5o gelaat 7de trekk57 brovo w5kbrauw frunto voorho(d okulo oog orelo oor vango wang nazo neus busxo mond lipo lip d5to t& lango tong rozo roos rapida vlug blanka wit nigra zw>t bruna bru9 rugxa rood v]da gro5 flava geel blua blauw pala bleek bl9da bl9d surda do( havi hebb5 rim>ki bem]k5 vidi zi5 auxdi hoor5 auxskulti lui/]5 fl>i ruik5 gu/umi proev51 smak5 iri gaan diri zegg5 ke dat 7voegw47 se indi5 aux ( nur sle*ts1 ma> (te dikwijls tro te1 te veel ecx zelfs 7bijw47 p] door middel van1 met ,v]tal+3 ,fileto1 infaneto1 hundego1 birdeto1 gx>d5eto1 gr&ega1 boneta1 belega1 malbelega1 flugeti1 oreleto1 okulego4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,do*t]tje1 hondje1 ze] groote tu91 ze] go$1 wimp]s 7oogh>571 snor 7liph>571 mondje1 ze] groote t&51 ze] kle9e tong1 neusje4 ,v]tal+3 ,la avo e/as surda4 ,la vizagxo de la frauxl9o e/as pala2 sxi havas brunajn okulojn kaj rugxajn h>ojn4 ,la cxevalo de la onklo e/as gr&a kaj bruna1 gxi kuras tre bone4 ,la vet]o e/as hodiaux malv>mega4 ,mi v5as de la avo kaj mi nun iras al la frato4 ,kiu diras1 ke la vet]o e/as bela8 ,kia birdo ne povas kanti8 ,la bela birdeto1 kiun la knabo havas1 kantas belege4 ,mi auxdas p] la oreloj2 mi fl>as p] la nazo4 ,malgr&aj infanoj havas nazetojn4 ,mi havas okulojn en la kapo4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,de oude grootvad] en de jonge kle9zoon gaan na> de /ad4 ,de do*t] van d5 buurman z+t pra*tig4 ,het pa>d loopt ze] vlug4 ,de kat en de hond zijn ge5 go$e vri5d54 ,wij hebb5 pra*tig witte1 gele en roode roz5 9 d5 tu94 ,wie loopt snel 9 d5 tu98 ,het kle9e meisje heeft bru9e oog5 en zw>te h>54 ,het k9d bem]kt1 dat het niet alle5 is4 ,de wang5 van het meisje zijn rood4 ,de zw>te oog5 van di5 man zijn leelijk4 ,wie heeft roode h>58 ,hij heeft bru9e t&5 9 d5 mond4 ,hij is bl9d en kan ook niet loop54 ,de bek van het pa>d is ze] groot4 ,het blo$ is 9 het li*aam en is rood4 ,op het gelaat ziet m5 de w5kbrauw54 ,e5 deel van het li*aam be/aat uit 7konsi/as el7 be5d]54 ,,*apt] #d ,vi]de ,les4 ,bezittelijke ,voornaamwoord54 ,de bezittelijke voornaamwoord5 drukk51 zooals de naam re$s a&uidt1 e5 bepal+ van e5 bezitt+ uit en word5 gevormd van de p]soonlijke voornaamwoord5 door a*t]voeg+ van a a*t] die v4n4w4 ,de uitgang a duidt tev5s ook aan1 dat ze e5 bijvoeglijk k>akt] hebb5 en dus bij zelf/4 n4w4 gebruikt word54 ,het zijn3 mia1 cia1 lia1 sxia1 gxia1 nia1 via en ilia4 ,ze volg5 ook1 ev5als de bijv4 n4w41 het zelf/4 n4w4 9 me]v\ds- en voorw]psuitgang4 ,v]d] heeft m5 het bezittelijk bijv4 v4n4w4 sia1 dat alle5 dn gebruikt wordt vr het naamwoord1 indi5 de bezitt+ aan het ond]w]p van d5 z9 toegek5d wordt4 ,voorbeeld53 ,de mo$] v]geet ha> boek 7ha> eig57 ,la patr9o =gesas sian libron4 ,de mo$] v]geet ha> boek 7van ha> do*t]7 ,la patr9o =gesas sxian libron4 ,de man w]kt 9 zijn tu9 7zijn eig57 ,la viro laboras en sia gx>d5o4 ,de man w]kt 9 zijn tu9 7van zijn zoon7 ,la viro laboras en lia gx>d5o4 ,de jong5s spel5 met hunne hond5 7hun eig57 ,la knaboj ludas kun siaj hundoj4 ,de jong5s spel5 met hunne hond5 7van hun bur57 ,la knaboj ludas kun iliaj hundoj4 ,zij ziet de kat en ha> oog5 7ha> eig57 ,sxi vidas la katon kaj siajn okulojn4 ,zij ziet de kat en ha> oog5 7van de kat7 ,sxi vidas la katon kaj gxiajn okulojn4 ,m5 gebruikt dus sia alle5 dn1 wanne] m5 9 het ,n$]l&s* de woordjes zijn1 ha>1 hun ( hunne kan v]vang5 door zijn eig51 ha> eig51 hun eig5 ( hunne eig5e4 ,9 alle &]e gevall5 gebruikt m5 voor d5 #c;en p]soon3 lia voor mannelijk enkelv4 p]soonsnam52 sxia voor vr\welijk enkelv4 p]soonsnam52 gxia voor di]5 ( zak5 enkelv\d2 ilia voor alle gevall5 voor het me]v\d4 ,m5 moet hi]bij wel b$5k51 dat sia /e$s het ond]w]p van d5zelfd5 z9 als bezitt] aanwij/4 ,het mag dus niet gebruikt word51 als e5 deel van het ond]w]p zelf ( als het ond]w]p van e5 &]5 z91 bijv43 ,de vad] en zijn 7eig57 zoon kom5 ,la patro kaj lia filo v5as4 ,hi]bij is het e5 g$eelte van 't ond]w]p4 ,de vad] is hi]2 zijn 7eig57 zoon komt ook spo$ig hi] ,la patro e/as tie-cxi2 lia filo ankaux baldaux v5os#a tie-cxi4 ,hi]bij is lia filo het ond]w]p van e5 &]5 z9 en mag da>om niet met sia v]taald word54 ,v]volg voorw]ps n4 ,behalve het re$s g5oemde lijd5d voorw]p krijg5 ook nog e5 n3 #a;e4 ,de naam d] plaats1 na> welke de h&el+ g]i*t is1 bijv43 ,ik ga na> ,brussel ,mi iras ,bruselon4 #b;e4 ,de bepal+ van tijd en de datum1 bijv43 ,hij komt ,dond]dag ,li v5os #b jxauxdon4 ,hij komt d5 #f;en ,april ,li v5os#a la sesan tagon de aprilo4 ,aanm]k+3 ,het woord tagon wordt mee/al weggelat54 ,is deze bepal+ van tijd ( datum het ond]w]p van 'n z91 dan v]valt natuurlijk de n1 bijv43 ,la sesa tago de aprilo e/os#a bela tago4 #c;e4 ,de bepal+1 die d5 duur e5] h&el+ a&uidt1 bijv43 ,ik blijf drie dag5 ,mi re/as tri tagojn4 #d;e4 ,de bepal+ van maat1 prijs ( gewi*t1 bijv43 ,het boek ko/ drie guld5 ,la libro ko/as #c guld5ojn4 ,de tor5 is #ej met] hoog ,la turo e/as alta #ej metrojn4 ,dat brood weegt #b pond ,tiu pano pezas #b funtojn4 ,aanm]k+3 ,9 deze #d bov5g5oemde gevall5 is m5 ev5wel niet v]pli*t d5 uitgang n te gebruik51 omdat deze uitdrukk+5 door e5 voorzetsel kunn5 oms*rev5 word5 en m5 na e5 voorzetsel ge5 n plaat/4 ,m5 kan dus ook zegg53 #a4 ,mi iras al ,bruselo4 #b4 ,li v5os je jxauxdo4 ,li v5os je la sesa de aprilo4 #c4 ,mi re/as dum tri tagoj4 #d4 ,la libro ko/as po tri guld5oj4 ,la turo e/as alta je #ej metroj4 ,tiu pano pezas po #b funtoj4 ,alle5 dn voegt m5 na e5 voorzetsel e5 n a*t] het zelf/4 n4w41 als er 9 d5 z9 e5e beweg+ wordt aang$uid 9 de ri*t+ na> het doel en deze ri*t+ niet altijd dadelijk duidelijk is1 bijv43 de kat spr+t op de tafel wordt v]taald3 ,la kato saltas sur la tablo4 ,nu heeft deze z9 twee beteek5iss51 n4l4 dat de kat op de tafel is en da>op rondspr+t1 f dat de kat van d5 grond op de tafel spr+t en dus 9 dez5 z9 e5 ri*t+ aanwezig is4 ,zond] de ri*t+s n z\ v]w>r+ kunn5 ont/aan en s*rijft m5 dus voor het laat/e geval3 ,la kato saltas sur la tablon4 ,alle5 a*t] de voorzetsels al na> en gxis tot wordt nimm] e5 ri*t+s n geplaat/1 aangezi5 deze voorzetsels re$s voldo5de e5 ri*t+ aangev54 ,aangezi5 de voorzetsels de en el nooit e5e ri*t+ nr iets kunn5 a&uid51 word5 zij ook nimm] door de ri*t+s n gevolgd4 ,a*t]voegsels an en id4 ,an7o7 duidt aan e5 bewon]1 aanhang]1 g5oot ( lid1 bijv43 ,p>izo ,p>ijs1 ,p>izano ,p>ijz5a>2 ,kri/o ,*ri/us1 ,kri/ano ,*ri/52 domo huis1 domano huisg5oot2 klubo klub1 klubano lid d] klub4 ,id7o7 duidt d5 af/ammel+ ( het jong aan1 bijv43 regxo kon+1 regxido pr9s 7vor/5zoon72 cxevalo pa>d1 cxevalido veul52 koko haan1 kokido kuik54 ,le] van buit53 m5tono k9 kolo hals membro lid sxultro s*\d] brako arm mano h& f+ro v+] ungo nagel l>+o /rott5ho(d bru/o bor/ koro h>t flanko zijde v5tro buik kruro be5 g5uo knie pi$o voet s5to z9tuig 7gevoel7 p>olo spraak vocxo /em koloro kleur pr9co pr9s muta /om lama lam kripla kreupel =ta /]k longa lang v]a wa> div]sa v]s*eid5 multaj ( multe da veel lauxte luid dek/re re*ts 7bijw47 palpi voel51 ta/5 tusxi rak5 ridi la*5 kisi kuss5 kr$i geloov5 m>sxi gaan 7/app57 unu e5 du twee kv9 vijf kiom 7da7 hoeveel por t5e9de1 voor1 om te pro van1 door1 weg5s ,v]tal+3 ,urbano1 prov9cano1 v>mega1 malv>mega1 kapego1 nazego1 manego1 vilagxano1 mal=ta1 =tega1 malrapida1 mallonga1 malv]a1 mallauxte1 rideti1 ridegi1 bovido1 regxido4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,h&je1 klauw1 poot1 sprek51 re*ts*e1 l9ks*e1 we9ig1 ba>d 7wangh>571 kalf1 kuik51 veul51 pr9ses4 ,v]tal+3 ,la maljuna vir9o e/as bl9da kaj iras kun sia nepo4 ,la avo skribas al siaj p>5coj1 ke ili devas v5i4 ,la vilagxano iras al la urbo4 ,la patr9o p>olas gaje kun sia amik9o1 kaj la infanoj ludas kont5te kun la hundo kaj la kato4 ,nia korpo konsi/as el la kapo1 la trunko 7romp7 kaj la membroj4 ,ni havas du okulojn por vidi1 unu nazon por fl>i1 unu busxon por p>oli kaj du orelojn por auxdi4 ,en nia busxo ni havas d5tojn kaj langon4 ,la birdego havas ungegojn4 ,ni havas la koron en la bru/o1 maldek/re4 ,tiu malfelicxa knabo e/as kripla1 li ne bone povas m>sxi4 ,la koloro de miaj h>oj e/as nigra4 ,la rugxa koloro de la h>oj ne cxiam e/as malbela4 ,sur la v]da kampo kuras multaj cxevaloj4 ,la knab9eto kuras rapide al sia patr9o kaj kisas sx94 ,la infanoj de la najb>o iras (te al la urbo4 ,viaj vangoj e/as rugxaj2 cxu tio e/as pro la malv>mo8 ,la sxtono havas multajn belegajn kolorojn4 ,kiom e/as du kaj kv98 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,de zoon is met zijn vri5d5 9 d5 tu9 van d5 buurman4 ,ik gelo( niet1 dat de zoon van d5 buurman gelukkig is4 ,hij is bleek en zijn gelaat is droevig4 ,de mo$] lee/ en het jonge meisje lui/]t na> ha> lieve /em4 ,wij hebb5 #d l$emat53 #b arm5 en #b be554 ,wij zi5 met de oog5 en ruik5 met d5 neus4 ,deze jong5 kan niet sprek51 hij is /om4 ,m5s*51 die niet kunn5 sprek5 en ook niet kunn5 hoor51 zijn do(/om4 ,de kleur van zijn w5kbrauw5 is zw>t en van zijn snor wit4 ,hunne groot\d]s zijn ze] oud4 ,9 d5 tu9 groei5 vele bloem54 ,wij gaan d5 tu9 94 ,de tante ku/ ha> ni*tje en het k9dje s*at]la*t4 ,de bl9de m5s*5 kunn5 lez5 door middel van het gevoel4 ,ha> oom en zijn vr\w 7e*tg5oote7 sprek5 met mijn grootvad] en zijn vri5d4 ,mijn vri5d is 9 d5 tu91 ma> ik zie hem niet4 ,mijne mo$] is e5e vri5d9 van uwe tante4 ,,*apt] #e ,vijfde ,les4 ,de ,telwoord54 ,de telwoord5 word5 ond]s*eid5 93 #a4 ,ho(dtelwoord51 welke zijn3 nulo #j1 unu #a1 du #b1 tri #c1 kv> #d1 kv9 #e1 ses #f1 sep #g1 ok #h1 naux #i1 dek #aj1 c5t #ajj en mil #ajjj4 ,deze getall5 zijn onv]&]lijk4 ,met deze ho(dtelwoord5 word5 alle &]e gemaakt1 bijv43 #aa #aj en #a dek-unu1 #ae dek-kv91 #bj #b x #aj dudek1 #cj tridek1 #abe is #ajj en #bj en #e c5t dudek-kv91 #bcde #bjjj en #cjj en #dj en #e dumil tric5t kv>dek-kv94 ,komt aan het e9d van e5 getal 'n ho(dtelwoord te /aan1 dan wordt dit met het voorga&e v]bond5 door e5 /reepje4 ,dit /reepje kan weggelat5 word51 do* de woord5 mog5 nimm] aane5 ges*rev5 word51 bijv43 #be dudek-kv9 f dudek kv94 ,word5 de ho(dtelwoord5 als v]zamelnam5 gebruikt1 dan krijg5 ze d5 uitgang o1 bijv43 e5heid unuo1 tweetal duo1 drietal trio1 dozijn dekduo1 duiz5dtal milo4 ,wanne] deze zelf/&ig gebruikte ho(dtelwoord5 aan e5 zelf/&ig n4w4 voorafgaan1 dan word5 ze /e$s gevolgd door het woordje da1 bijv43 e5 dozijn vork5 dekduo da =koj4 #b4 ,rangtelwoord51 welke bijvoeglijk gebruikt d5 uitgang a en bijwoordelijk gebruikt d5 uitgang e hebb54 ,bijvoeglijk gebruikt duid5 ze e5 volgorde van iets aan1 bijv43 ,janu>o e/as la unua monato kaj decembro la dekdua ,janu>i is de e]/e ma& en ,decemb] de twaalfde4 ,bijwoordelijk gebruikt gev5 ze e5 opsomm+ aan1 bijv43 ,la libro ne placxas al mi1 unue gxi e/as tro gr&a1 due gxi e/as malbela kaj trie1 gxi ne e/as ,esp]anta libro ,het boek bevalt mij niet1 t5 e]/e is het te groot1 t5 twe$e is het lelijk en t5 d]de is het ge5 ,esp]anto boek4 #c4 ,breukgetall51 welke e5 g$eelte van e5 e5heid aangev54 ,zij word5 aang$uid door twee getall5 naa/ elk&]1 ges*eid5 door e5 /reepje4 ,het e]/e getal noemt m5 tell] en het twe$e noem]4 ,de noem] noemt het aantal gelijke deel51 wa>9 het geheel is v]deeld en de tell] noemt het aantal di] deel54 ,ze word5 9 't ,esp]anto gevormd van de ho(dtelwoord5 door toevoeg+ van het a*t]voegsel on1 met o als uitgang voor zelf/4 n4w41 a voor bijv4 n4w4 en e voor bijwoord51 bijv43 #a_/b duono1 #a_/f sesono1 #e_/h kv9 okonoj1 #i_/ab naux dekduonoj4 ,zooals m5 uit de voorbeeld5 ziet wordt de tell]1 wanne] hij #a is1 niet g5oemd4 ,is de tell] me] dan #a1 dan krijgt de noem] d5 me]v\dsuitgang4 #d4 ,v]m5igvuldiggetall51 welke gevormd word5 door het a*t]voegsel obl met d5 uitgang o1 a ( e1 na> gelang ze zelf/&ig1 bijvoeglijk ( bijwoordelijk gebruikt word51 bijv43 ,het driev\d van twee is zes ,la trioblo de du e/as ses4 ,e5 dubbele tong duobla lango4 ,ik moet dri$ubbel betal5 ,mi devas pagi trioble4 ,h]hal+sgetall5 maakt m5 met het woordje foje1 wat maal ( ke] beteek5t1 bijv43 e5maal unufoje1 tweemaal dufoje1 enz4 #e4 ,v]zamel5de telwoord51 welke gemaakt word5 met het a*t]voegsel op1 bijv42 met z'n vi]5 kv>ope2 met z'n zess5 sesope2 zij kom5 met z'n a*t5 ili v5as okope4 ,er be/aat v]s*il tuss*5 de z9n53 ,zij loop5 met z'n vi]5 en ,zij loop5 met vi]5 7vi] aan vi]74 ,9 het e]/e geval zijn er sle*ts vi] en v]taalt m5 volg5s bov5/a&e3 ,ili m>sxas kv>ope4 ,9 het twe$e geval loop5 ze bijv4 9 rij5 van vi] en gebruikt m5 bij de v]tal+ het woordje po3 ,ili m>sxas po kv>4 ,het woordje po1 dat e5 voorzetsel is1 wordt ook geplaat/ vr e5 bepal+ van maat1 prijs ( gewi*t en wil dan zegg51 dat die maat1 prijs ( gewi*t sle*ts op n p]soon ( voorw]p betrekk+ heeft en kan 9 't ,n$]l&s* oms*rev5 word5 door de woordjes i$]1 elk ( p] /uk1 bijv43 ,la pomoj ko/as po du c5doj ,de appels ko/5 #b c5t5 7p] /uk74 ,la infanoj ricevas po du pomoj ,de k9d]5 ontvang5 #b appels 7elk ( i$]74 ,la cxevaloj havas po kv> pi$oj ,de pa>d5 hebb5 vi] poot5 7elk74 ,e5ige voorbeeld5 van v]m5igvuldig+1 deel+1 optell+ en aftrekk+4 #b #c #f du foje tri e/as ses4 duoble tri e/as ses4 du foje tri f>as ses4 duoble tri f>as ses4 #a_/b #a_/c #a_/f duono foje triono e/as sesono4 duono foje triono f>as sesonon4 #b_/e #c_/d #f_/bj du kv9onoj foje tri kv>onoj e/as ses dudekonoj4 du kv9onoj foje tri kv>onoj f>as ses dudekonojn4 ,m5 ziet hi]uit dus1 dat na het w4w4 f>i de #d;e naamval volgt en na het w4w4 e/i de #a;e naamval4 #h #b #d ok dividita p] du f>as kv>4 ok dividita p] du e/as kv>4 #c #d #g tri kaj kv> e/as sep4 tri kaj kv> f>as sep4 #f - #c #c ses malpli tri e/as tri f ses s5 tri e/as tri4 ,le] van buit53 vivo lev5 morto dood dormo slaap vekigxo ontwak+ songxo droom febro koorts doloro pijn mezo midd5 metro met] polico politie turo tor5 cxirkauxmano armb& la/a laat/e trankvila ru/ig1 g]u/ alta hoog sana gezond et]na eeuwig nova nieuw doni gev5 meti /ell51 plaats5 mezuri met5 trovi v9d5 lacigi v]moei5 naskigxi gebor5 word5 kuraci heel51 g5ez5 f>ti v>5 7welv>57 int]ne inw5dig ek/]e uitw5dig supre bov5 cxirkaux rond1 rondom alm5aux t5 m9/e tre ze] je voorzetsel met onbepaalde beteek5is ,v]tal+3 ,malsana1 malsano1 malsaneta1 dormegi1 kapdoloroj1 dormeti1 policano1 naskigxo1 malalta1 malnova1 malsupre4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,met z'n zess51 met z'n a*t51 met z'n vi]51 vi] aan vi]1 twee aan twee1 onge/eldheid1 #b_/e1 #c_/g1 #g_/aj1 #i_/bj1 #a_/i1 #c_/ajj1 #bh_/djj4 ,v]tal+3 ,la homo havas dek f+rojn4 ,duoble tri f>as ses4 ,mi havas du guld5ojn1 sxi havas la duoblon4 ,ni v5as okope4 ,kv>dek-ses kaj kv9dek-du f>as nauxdek-ok4 ,hodiaux e/as la naskigxtago de mia patr9o4 ,la turo de nia urbo e/as alta sesdek-kv> metrojn4 ,sxi ne e/as malsana s$ sxi havas (te kapdolorojn4 ,cxu vi diras la v]on8 ,la cxevalo havas gr&an cxevalidon4 ,sesmil kv>c5t kv9dek-tri4 ,duc5t sesdek-ok4 ,ili f>as tion sesfoje4 ,sesoble ok f>as kv>dek-ok4 ,kv9 nauxonoj kaj tri nauxonoj e/as ok nauxonoj4 ,mi vidas tri arbojn1 unue mi vidas gr&an arbon1 due mi vidas arbegon1 kaj trie mi vidas arbeton4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 7,alle cijf]s 9 woord5 s*rijv547 ,hoeveel is #e #ac8 ,dat is #fe4 #e #f #cj2 #be is #a_/d van #ajj4 ,zij kom5 met hun zess54 ,dit pa>d ko/ #cjj guld54 ,bij het ontwak5 hoor ik de vogels op de boom54 ,de armb& van uwe zu/] is ze] mooi4 #dbeh2 #cib2 #hfdc2 #ibh2 #ih4 ,ik zie vele m5s*54 ,duiz5d5 m5s*5 sprek5 re$s het ,esp]anto4 ,het is v&aag 7h$57 k\d4 ,nu zegt hij mij de wa>heid4 ,zij droomt e5 s*oone droom4 ,de di5/bode plaat/ de bloem5 op de tafel4 ,hoe va>t u8 ,ik maak 7het7 ze] go$4 #i #f #ed2 #ab is de helft van #bd4 ,zij kom5 met z'n zess54 ,de k9d]5 loop5 vi] aan vi]4 ,ik b5 de e]/e en hij is de d]de4 ,hij moet dubbel betal54 ,,*apt] #f ,zesde ,les4 ,de ,tijd1 de ,datum1 de ,oud]dom4 ,t] a&uid+ van d5 tijd heeft het ,esp]anto v]s*ill5de vorm54 ,de ,n$]l&s*e z9 ,het is #c uur1 v]taalt m53 ,e/as la tria horo4 't ,woordje het wordt niet v]taald1 t]wijl m5 het woord horo gewoonlijk weg laat en dus alle5 s*rijft3 ,e/as la tria4 ,om nu 9 't ,esp]anto te zegg51 dat het #c4ae uur is1 kan m5 de volg5de mani]5 volg53 #a;e4 kan m5 zegg51 dat re$s #ae m9ut5 ( e5 kw>ti] van het vi]de uur zijn v]loop51 dus3 ,e/as kv>ono de la kv>a1 wat woordelijk beteek5t3 ,het is e5 vi]de van het vi]de2 #b;e4 kan m5 zegg51 dat het is #c uur en e5 kw>ti]1 dus3 ,e/as la tria kaj kv>ono2 #c;e4 kan m5 zegg51 dat het e5 kw>ti] ov] ( na het d]de uur is1 dus3 ,e/as kv>ono po/ la tria2 #d;e4 kan m5 zegg51 dat het is #c kw>ti] vr het vi]de uur1 dus3 ,e/as tri kv>onoj antaux la kv>a4 ,de mani]5 ond] #a en #c word5 mee/al gebruikt4 ,het voorzetsel om vr het uur wordt v]taald door je1 bijv43 om #b uur je la dua2 om kw>t ov] #b je kv>ono de la tria4 ,het is #b4bj n4m4 7namiddag7 z\ volg5s de #d bov5/a&e mani]5 v]taald word53 ,e/as dudek m9utoj de la tria po/tagmeze4 ,e/as la dua kaj dudek m9utoj po/tagmeze4 ,e/as dudek m9utoj po/ la dua po/tagmeze4 ,e/as kv>dek m9utoj antaux la tria po/tagmeze4 ,d5 datum kan m5 op tweerlei mani] a&uid54 ,vraagt m5 bijv43 ,welke datum is het h$58 dan kan m5 dit v]tal5 door3 ,kiu dato e/as hodiaux en ,kiun daton ni havas hodiaux4 ,9 het e]/e geval is kiu dato het ond]w]p en 9 het twe$e geval het lijd5d voorw]p van d5 z9 7zie de n74 ,het antwoord op bov5/a&e vraag kan dan zijn bijv43 ,hodiaux e/as la kv>a de auxgu/o1 f ,hodiaux ni havas la kv>an de auxgu/o4 ,tuss*5 het getal en de ma& krijgt m5 altijd het woordje de1 wat als voorzetsel ge5 n na zi* heeft4 ,hoe oud zijt gij8 wordt v]taald als( er /ond3 ,welk5 leeftijd hebt gij8 en wordt dus3 ,kian agxon vi havas8 ,het antwoord kan ook we] op twee mani]5 gegev5 word51 bijv43 ,ik b5 #aj ja> wordt v]taald door3 ,mi havas dek j>ojn1 wat woordelijk beteek5t3 ,ik heb #aj j>51 ( door3 ,mi e/as dekj>a1 wat woordelijk beteek5t3 ,ik b5 #aj-;j>ig4 ,a*t]voegsels ajx en ec4 ,ajx7o7 duidt concrete zak5 aan1 die de eig5s*ap bezitt5 door het grondwoord uitg$rukt4 ,concreet is datg5e wat door de z9tuig5 kan word5 wa>g5om51 bijv43 mola za*t1 molajxo za*!id 7za*te deel van fruit bijv472 amiko vri5d1 amikajxo vri5ds*apsbetuig+4 ,9 't algeme5 kan m5 dit a*t]voegsel oms*rijv5 door het ,n$]l&s*e iets dat 4444 is1 bijv43 bela s*oon1 belajxo iets dat s*oon is2 kreski groei51 kreskajxo iets dat gegroeid is 7gewas1 plant74 ,ec7o7 vormt ab/racte woord51 die de eig5s*ap b$oel5 door het grondwoord uitg$rukt4 ,ab/ract is datg5e1 dat niet met de z9tuig5 kan word5 wa>g5om51 bijv43 frato bro$]1 frateco bro$]s*ap2 sana gezond1 saneco gezondheid4 ,de mee/e woord5 op ec gaan 9 't ,n$]l&s* op heid ( s*ap uit1 do* ge5 enkele heeft e5 me]v\dsvorm4 ,le] van buit53 tempo tijd mom5to oog5blik horo uur m9uto m9uut sekundo seconde tago dag nokto na*t mat5o morg5 7o*t5d7 vesp]o avond semajno week lundo ,ma&ag m>do ,d9sdag m]kr$o ,wo5sdag jxauxdo ,dond]dag v5dr$o ,vrijdag sabato ,zat]dag dimancxo ,zondag monato ma& janu>o ,janu>i febru>o ,febru>i m>to ,ma>t aprilo ,april majo ,mei junio ,juni julio ,juli auxgu/o ,augu/us septembro ,septemb] oktobro ,octob] novembro ,novemb] decembro ,decemb] j>o ja> sezono ja>getijde pr9tempo l5te som]o zom] auxtuno h]f/ v9tro w9t] dato datum agxo oud]dom1 leeftijd matura rijp pura zuiv] agrabla aang5aam grava belangrijk1 ern/ig =tika va/1 /evig =ta kloek1 /]k1 ma*tig labori w]k5 dormi slap5 ami bem9n51 h\d5 van rig>di kijk5 plori we55 malv>mumi e5 v]k\dheid vatt5 ko/i ko/5 komp>i v]gelijk5 morgaux morg5 7dag7 hi]aux gi/]5 frue vroeg foje e5s1 ke] jam re$s ,v]tal+3 ,tage1 nokte1 tagmezo1 saneco1 malsaneco1 et]neco1 novajxo1 matureco1 malpura1 malpurajxo1 c5tj>o1 blankajxo1 v]eco1 infaneco1 p>5ceco1 amikajxo1 boneco1 beleco1 bovajxo1 kokajxo1 e/ajxo4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,mannelijkheid1 vri5ds*ap1 iets s*oons1 gewas 7iets dat groeit71 ges*rift1 gezang1 hoeveel/e1 k9d]a*tigheid1 jonkheid1 oudheid1 sle*!id1 k\de1 ontevr$5heid1 zwakheid1 vlugheid1 ong]u/1 zuiv]heid1 opp]vlakte 7wat van bov5 is71 om/rek51 bro$]s*ap1 vroolijkheid1 g]u/heid1 b9n5/e 7wat wa> te nem5 is74 ,v]tal+3 ,la semajno havas #g tagojn4 ,mia frat9o havas #ai j>ojn 7aux ,mia frat9o e/as #ai j>a74 ,hodiaux e/as m]kr$o4 #ajj j>oj e/as c5tj>o aux j>c5to4 ,kiun daton ni havas hodiaux8 ,kiu tago e/os morgaux8 ,hodiaux ni havas la dekan 7tagon7 de la monato4 ,unu monato e/as dekduono de j>o4 ,unu tago e/as tric5t sesdek kv9ono de j>o4 ,kioma horo e/as nun8 ,e/as la dua2 kv>ono de la tria2 kv>ono po/ la dua2 duono de la tria2 tri kv>onoj de la tria2 tri kv>onoj po/ la sesa2 kv>ono antaux la sepa4 ,kian agxon vi havas8 ,bonan tagon1 bonan vesp]on4 ,janu>o e/as la unua monato de la j>o kaj decembro la dekdua4 ,nokte la policanoj en ,p>izo iras duope4 ,som]e je la tagmezo e/as (te tre v>ma4 ,la kiso e/as amikajxo4 ,mi amas la cxirkauxajxojn de tiu urbo4 ,ni komp>as la belecon de la pr9tempo kun tiu de la auxtuno4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,e5 dag is het zev5de deel van e5 week4 ,hoe laat 7om welk uur7 komt 7v5os7 uw zu/]8 ,d5 #ac;en ,augu/us kom 7v5os7 ik bij u en blijf 7re/os7 #c dag54 ,d5 hoeveel/5 is het v&aag8 7v]taal als3 ,welk5 datum hebb5 wij v&aag87 ,hoe oud is uw bro$]8 ,hij is #af ja>4 ,de vri5ds*apsbetuig+5 van di5 man zijn onwa>4 ,de jonkheid is altijd gelukkig en vroolijk4 ,de ru/igheid van de om/rek5 van deze /ad is ze] aang5aam 9 d5 zom]4 ,de opp]vlakte van di5 /e5 is wit4 ,des daags moet5 wij w]k51 's na*ts kunn5 wij slap54 's ,zom]s is het w$] dikwijls ze] w>m1 9 d5 w9t] ze] k\d4 ,het is v&aag te k\d voor 7laux7 het seizo54 ,9 d5 zom] zijn de boom5 gro54 ,de #ca;e ,decemb] is de laat/e dag van het ja>4 ,e5 uur heeft #fj m9ut5 en e5 m9uut heeft #fj second54 ,opm]k+3 ,wa> wij d5 teg5w4 tijd van e5 w]kwoord gebruik51 t]wijl we ov] e5 h&el+ ( w]k+ 9 de toekom/ sprek51 gebruikt m5 9 't ,esp]anto d5 toek4 tijd1 bijv3 ,ik kom morg5 ,mi v5os morgaux4 ,,*apt] #g ,zev5de ,les4 ,de ,w]kwoord54 ,9 de #a;e les hebb5 we de onbepaalde wijs d] w]kwoord5 re$s gele]d2 deze gaat altijd uit op i4 ,ook k5n51 we re$s d5 teg5woordig5 tijd1 welke uitgaat op z4 ,dit noem5 we de teg5woordige tijd van de aantoon5de wijs1 omdat deze e5 h&el+ a&uidt1 die w]kelijk ges*i$t4 ,is e5 h&el+ voorbij ( afgeloop51 dan noemt m5 dit d5 v]l$5 tijd en moet e5 h&el+ nog ges*i$51 dan heet dit de toekom5de tijd4 ,de v]l$5 tijd gaat 9 ,esp]anto altijd uit op is4 ,de teg5woordig toekom5de tijd gaat altijd uit op os4 ,de v]l$5 toekom5de tijd ( voorwa>delijke wijs1 welke e5 voorwa>de a&uidt1 gaat uit op u4 ,de gebi$5de wijs1 welke e5 bevel1 w5s*1 wil1 bege]te1 noodzakelijkheid1 v]di5/e ( v]pli*t+ uitdrukt1 gaat uit op u4 ,deze uitgang5 zijn voor alle p]son5 enkel- en me]v\d altijd dezelfde4 ,v]voeg5 we dus het w]kwoord l]ni le]51 dan krijg5 we de ond]/a&e vorm53 ,onbepaalde wijs3 l]ni le]54 ,aantoon5de wijs1 teg5woordige tijd3 mi l]nas ik le]2 vi l]nas gij le]t2 li1 sxi1 gxi1 oni l]nas hij1 zij1 het1 m5 le]t2 ni l]nas wij le]52 vi l]nas gij le]t2 ili l]nas zij le]54 ,aantoon5de wijs1 v]l$5 tijd3 mi l]nis ik le]de ( ik heb gele]d2 vi l]nis gij le]det ( gij hebt gele]d2 li1 sxi1 gxi1 oni l]nis hij1 zij1 het1 m5 le]de ( heeft gele]d2 ni l]nis wij le]d5 ( wij hebb5 gele]d2 vi l]nis gij le]det ( gij hebt gele]d2 ili l]nis zij le]d5 ( zij hebb5 gele]d4 ,aantoon5de wijs1 teg5woordig toekom5de tijd3 mi l]nos ik zal le]52 vi l]nos gij zult le]52 li1 sxi1 gxi1 oni l]nos hij1 zij1 het1 m5 zal le]52 ni l]nos wij zull5 le]52 vi l]nos gij zult le]52 ili l]nos zij zull5 le]54 ,v]l$5 toekom5de tijd1 ( voorwa>delijke wijs3 mi l]nus ik z\ le]52 vi l]nus gij z\dt le]52 li1 sxi1 gxi1 oni l]nus hij1 zij1 het1 m5 z\ le]52 ni l]nus wij z\d5 le]52 vi l]nus gij z\dt le]52 ili l]nus zij z\d5 le]54 ,gebi$5de wijs4 l]nu le]2 vi l]nu le]t2 ni l]nu lat5 wij le]54 ,zooals m5 bem]kt1 kan de v]l$5 tijd d] aant4 wijs ik heb gele]d1 jui/ v]taald word5 als ik le]de4 ,d5k 9 't v]volg altijd hi]aan1 dat 9 't ,esp]anto het w]kwoord hebb5 als hulpw]kwoord niet be/aat4 ,het e5ige hulpw]kwoord 9 't ,esp]anto is e/i zijn4 ,a*t]voegsels ar1 er en ej4 ,ar7o7 vormt v]zamelwoord51 d4w4z4 woord51 die e5 v]zamel+ uitdrukk5 van e5 aantal gelijknamige voorw]p51 die tezam5 e5 nieuwe e5heid vorm51 bijv43 arbo boom1 arb>o w\d1 bos*2 homo m5s*1 hom>o m5s*dom1 m5igte2 monto b]g1 mont>o geb]gte4 ,er7o7 duidt het kle9/e sam5/ell5de deel van e5 e5heid aan1 bijv43 sablo z&1 sabl]o z&korrel2 fajro vuur1 fajr]o vonk2 polvo /(1 polv]o /(deeltje4 ,ej7o7 duidt aan de plaats1 die be/emd is voor datg5e1 wat door het grondwoord uitg$rukt wordt1 bijv43 kuiri kok51 kuirejo keuk5 7plaats wa> gekookt wordt72 baki bakk51 bakejo bakk]ij 7plaats wa> gebakk5 wordt72 pregxi bidd51 pregxejo k]k 7plaats wa> geb$5 wordt72 l]ni le]51 l]nejo s*ool 7plaats wa> gele]d wordt74 ,le] van buit53 domo huis ka/elo ka/eel muro muur tegm5to dak korto op5 plaats kelo keld] etagxo v]diep+ balkono balkon sxtupo tr$e cxambro kam] plafono plafond planko vlo] pordo deur f5e/ro v5/] s]uro slot sxlosilo sleutel salono zaal tapisxo tapijt kurt5o gordijn kus5o kuss5 meblo meubel tablo tafel segxo /oel kanapo ru/bank1 canap b5ko bank lito b$ matraco matras lulilo wieg sxranko ka/ komodo ladeka/ tirke/o lade kam5o s*oor/e51 ha>d fajro vuur tubo buis1 pijp spegulo spiegel tualeto ops*ik1 toilet loko plaats mono geld hajlo hagel ma/ro mee/] 7v4 h4 huis7 /rato /raat t]o a>de plezuro v]maak va/a uitge/rekt1 groot l>gxa bre$ proksima di*tbij ricxa rijk oportuna gemakkelijk necesa noodig ekzi/i be/aan konsi/i el be/aan uit kon/rui b\w5 detrui v]woe/51 v]delg5 logxi won5 kusxi ligg5 f]mi sluit5 sxlosi sluit5 7met sleutel7 eniri b9n5gaan eliri uitgaan supr5iri na> bov5 gaan trovigxi zi* bev9d5 />i /aan kuiri kok5 voli will5 hejti w>m5 bruli br&5 mangxi et5 lavi wass*5 bani bad5 viziti bezoek5 akcepti aannem5 manki ontbrek5 prunti le55 kies wi5s1 wa>van tie da> 7wa> m5 is7 ti5 da> 7wa> m5 gaat7 tie-cxi hi] hejme ?uis el uit gxis tot int] 91 ond]1 tuss*5 apud bij pro weg5s1 door1 t] wille van pri nop5s1 omtr5t1 met betrekk+ tot po/ na cx> want1 omdat1 da> d dus nek 444 nek no* 444 no* ne 444 plu niet 444 me] ,v]tal+3 ,hom>o1 arb>o1 o/>o1 hundejo1 mebl>o1 fajr]o1 tualetejo1 mon]o1 logxejo1 enirejo1 elirejo1 pregxejo1 mangxajxo1 mangxejo1 mall>gxa1 malproksima1 malricxa1 dometo1 cxambreto1 skribocxambro1 dormocxambro1 ka/elano1 supro1 necesajxo1 va/eco1 oportuneco1 pordego1 sxtonego1 spegulego1 d5tdoloroj4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,badkam]1 hagel/e51 trap1 gebit1 z&korrel1 speelplaats1 ond]/e v]diep+1 tuss*5v]diep+1 ontsluit51 na> b5$5 gaan1 wiegje1 arm/oel 7groote /oel71 was*geleg5heid4 ,v]tal+3 ,hodiaux e/as m]kr$o1 hi]aux e/is m>do1 morgaux e/os jxauxdo4 ,hi]aux mi vizitis vian patr9on kaj morgaux mi vizitos la mian4 ,via nev9o diris1 ke sxi v5us hi]aux1 s$ mi ne vidis sx94 ,mi vidas la knabon1 kiu ludas sur la sablo4 ,la knab9o kisis sian patr9on4 ,mia amik9o v5os morgaux4 ,iliaj geavoj logxis en la dometo1 kiun vi vidas tie4 ,la enirejo de la domo ne e/as tre l>gxa4 ,mia frato kon/ruis tiun cxi domon4 ,se la vet]o e/us bela1 ni elirus4 ,kiu logxas tie-cxi8 ,morgaux ni havos la dekduan de febru>o4 ,mi malf]mis la f5e/ron4 ,mi volis sxlosi la pordon1 s$ mi ne havis sxlosilon4 ,mi vidis nek mian onklon nek mian onkl9on4 ,metu la segxon apud la tablon4 ,sxlosu la pordon kaj f]mu la f5e/ron4 ,mi skribus longan let]on al vi4 ,ni eniru la cxambron4 ,kies e/as tiu let]o8 ,e/as la mia4 ,sur la tegm5toj ni vidas kam5tubojn4 ,en la vilagxo ne malproksime de mia urbo logxas mia amik9o2 mi iros ti5 la po/morgauxan tagon4 ,donu al mi nur unu mon]eton4 ,la mebl>o de tiu cxi cxambro e/as malnova4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,de oud]s en de blo$v]want5 kwam5 om #h uur4 ,wij zull5 morg5 om ti5 uur bij u zijn4 ,wie woont hi]8 ,van wi5 is dit huis8 ,van mijne zu/]4 ,zij kom5 spo$ig1 zij zull5 met hun vijv5 zijn4 ,geef d5 sleutel aan uw zu/]1 zij moet h$5avond de deur sluit54 ,was*t uwe h&51 ze zijn vuil4 ,de trap van ons huis is ze] hoog en smal4 ,ons gebit be/aat uit #cb t&54 ,de k9d]5 speeld5 tot #aj uur op de speelplaats en g+5 to5 7tiam7 na> b9n54 ,da> het h$5 ze] w>m is1 zal ik de v5/]s op554 ,er /ond e5 groote /oel voor 7antaux7 het v5/]4 ,indi5 ik kan1 zal ik u morg5 om half zes bezoek54 ,zull5 uw zu/] en ha> vri5d9 ook kom58 ,ja1 zij zull5 re$s om #e uur kom54 ,indi5 ik om half zes nog niet bij u b51 dan zal ik ook niet me] kom54 ,dr4 ,zam5h( w]d gebor5 9 het ja> #ahei4 ,,*apt] #h ,a*t/e ,les4 ,voorzetsels4 ,de voorzetsels drukk5 v]s*ill5de betrekk+5 uit tuss*5 twee zelf/&igh$54 ,dit kunn5 betrekk+5 zijn van tijd1 plaats1 oorzaak1 bezit1 enz4 ,de voornaam/e voorzetsels zijn3 al na>1 aan en 9 el uit ek/] buit5 sup] bov5 sur op sub ond] antaux vr po/ na1 a*t] apud bij 79 de nabijheid7 cxe bij 7t5 huize van7 int] tuss*51 ond] cirkaux rondom1 om/reeks kontraux teg51 teg5ov] an/ataux 9 plaats van kun met1 m$e1 te zam5 met s5 zond] p] door1 door middel van1 met behulp van1 met pri nop5s1 ov]1 met betrekk+ tot por voor 7doel71 t5 behoeve van1 om te pro voor 7r$571 weg5s1 t] wille van de van da van laux volg5s1 na> malgraux nietteg5/a&e dum g$ur5de1 t]wijl pret] voorbij krom uitgezond]d1 behalve gxis tot tra door1 dw>sdoor trans ov]1 aan g5e zijde van po na> v]h\d+ van1 p] /uk je v]s*ill5de beteek5is ,woord5 door e5 voorzetsel vooraf gegaan1 krijg5 ge5 n zoo ze ge5 ri*t+ uitdrukk54 ,indi5 het moeielijk valt het jui/ v]eis*te voorzetsel te kiez51 bezigt m5 het voorzetsel je1 dat e5 onbepaalde beteek5is heeft4 ,de voorzetsels word5 9 't ,esp]anto niet zooals 9 't ,n$]l&s* met onjui/e beteek5is gebruikt4 't ,esp]anto gebruikt sle*ts de voorzetsels 9 de beteek5is welke ze w]kelijk hebb54 ,de uitdrukk+ op ,ma&ag mag dus niet v]taald word5 door sur lundo1 ma> door je lundo4 ,ev5zoo om zes uur wordt je la sesa horo4 ,na e5 hoeveelheid gebruikt m5 het voorzetsel da1 bijv43 botelo da v9o e5 fles* wijn2 kilogramo da vi&o e5 kilogram vlees*4 ,m5 lette op het v]s*il tuss*5 botelo da v9o en botelo de v9o4 ,het e]/e beteek5t e5 fles* wijn en het twe$e beteek5t e5 wijnfles*4 ,wanne] het ,n$]l4 voorzetsel van de beteek5is heeft van uit1 dan wordt dit 9 't ,esp]anto v]taald door el1 bijv43 ,en van mijn bro$]s ,unu el miaj fratoj4 ,indi5 het a&uidt uit welke /( iets gemaakt is1 ( uit welke /( iets be/aat dan wordt het ev5e5s v]taald door el1 bijv43 ,het huis is van /e5 ,la domo e/as el sxtono4 ,a*t]voegsels e/r1 i/ en il4 ,e/r7o7 duidt d5g5e aan die het ho(d1 de *ef ( de leid] is van hetge5 het grondwoord uitdrukt1 bijv43 sxipo s*ip1 sxipe/ro s*ipp] ( kapite94 l]nejo s*ool1 l]neje/ro ho(d d] s*ool4 urbo /ad1 urbe/ro burgemee/] 7van e5 /ad74 vilagxo dorp1 vilagxe/ro burgemee/] 7van e5 dorp74 ,i/7o7 duidt d5 p]soon aan1 die het b]oep1 het amba*t ( de dagelijks*e bezigheid uitoef5t1 door het grondwoord b$oeld1 bijv43 boto la>s1 boti/o la>z5mak]4 in/rui ond]wijz51 in/rui/o ond]wijz]4 pordo deur1 pordi/o porti]4 porti drag51 porti/o drag]4 ,il7o7 duidt het w]ktuig aan wa>m$e m5 datg5e doet1 wat het grondwoord uitdrukt1 bijv43 haki hakk51 hakilo hakmes1 bijl4 trancxi snijd51 trancxilo mes4 flugi vlieg51 flugilo vleugel4 ,le] van buit53 objekto voorw]p af]o zaak =no ov51 ka*el1 =nuis poto pot pato pan kaldrono ketel kas]olo /o(pan krucxo kruik pleto s*aal plado s*otel supujo soepkom tel]o bord =ko vork kul]o lepel ke/o ki/ funto pond akra s*]p plata vlak1 eff51 plat pl5a vol kapabla bekwaam utila nuttig re/i blijv5 balai veg5 sxoveli s*epp5 trancxi snijd5 tondi knipp5 haki hakk5 segi zag5 falcxi maai5 kudri naai5 gladi /rijk5 pezi weg5 7zwa> zijn7 onov]g4 pesi weg5 7gewi*t bepal57 ov]g4 p5tri s*ild]5 skulpti beeldh\w5 desegni teek55 gliti glijd5 tiri trekk5 pr5i nem5 lasi lat5 t5i h\d5 kovri b$ekk5 ,v]tal+3 ,gx>d5i/o1 ludilo1 flugilo1 police/ro1 balailo1 sxovelilo1 trancxilo1 tondilo1 hakilo1 glitiloj1 malakra1 malpl5a1 malutila1 utilajxo1 utileco1 kapableco1 mangxil>o1 skribil>o1 desegnajxo1 skulptajxo1 p5trajxo1 florpoto1 an/atauxi1 balaajxo4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,burgemee/] 7ho(d e5] /ad71 maat/ok1 g5ee%e]1 kam]meisje1 slot5mak]1 meubelmak]1 kok1 keuk5meid1 keuk5behe]d]1 zaag1 zeis1 naald1 naai/]1 /rijkijz]1 /rijk/]1 gewi*t1 zwa> 7veel weg5d71 s*ild]1 beeldh\w]1 tang 7om te nem571 heft 7om te h\d571 deksel1 ontbloot54 ,v]tal+3 ,la trancxilo trancxas bone1 cx> gxi e/as akra4 ,antaux du tagoj mi vizitis vian patr9on1 kaj mia vizito f>is al sxi plezuron4 ,cxu vi jam trovis vian tel]on8 ,tiu af]o ne tusxas m94 ,la birdo flugis en la cxambron1 kiam mi malf]mis la pordon4 ,nun gxi flugas en la cxambro4 ,ki5 7wa>he57 vi iras8 ,mi iras en la gx>d5on4 ,mi metis la manon sur la tablon4 ,mi volis havi dekduon da ovoj4 ,la trancxilo e/is tre malakra1 mi ne povis trancxi p] gxi la vi&on4 ,la skribil>o e/as sur la skribotablo4 ,la s]vi/9o metis la mangxil>on antaux mi sur la tablon4 ,mi gratulis mian kuz9on je la naskigxtago de sxia patr9o4 ,la infani/9o eniris kun la infanoj en la gx>d5on4 ,je malbela vet]o oni povas facile malv>mumi4 ,la hundo trakuris la /raton4 ,kiam la gx>d5i/o eniris la gx>d5on1 li vidis gr&an hundon1 kiu ludis kun la infano de sia ma/ro4 ,tiu ludilo ko/as du guld5ojn4 ,la birdoj flugas p] la flugiloj4 ,la malricxa vir9o dem&is por p>oli kun li4 ,mi balais la malpurajxojn sur la planko1 kaj nun mi lavos la mangxil>on4 ,la tondi/o tondis miajn h>ojn p] la tondilo4 ,kiam ni vizitis la urbon1 ni vidis belajn p5trajxojn4 ,la juna s]vi/9o an/atauxos la maljunan1 kiu e/as nun tro maljuna por labori4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,de burgemee/] van onze /ad gaat 's zom]s g$ur5de #c wek5 na> het buit5l&4 ,de maat/ok1 welke ik u gegev5 heb1 heb ik niet me] gezi54 ,de g5ee%e] zeide mij1 dat mijn vad] ze] ern/ig ziek 0 7e/as7 en dat hij ge5 twee dag5 me] z\ lev5 7vivos74 ,het kam]meisje zal om #b uur het middaget5 op de tafel zett54 ,de keuk5meid kookt het et5 op het =nuis 9 de keuk54 ,het gewi*t van deze koe is #ejj pond4 ,de s*ild]1 die het l&huis van mijn oom wil s*ild]51 kwam gi/]avond met d5 laat/5 tre94 ,de bro$] van d5 s*ild] is e5 bekwaam beeldh\w]4 ,de kat sprong op de tafel en at van het et5 dat de meid da> plaat/e4 ,morg5 zull5 wij met ons zess5 uit de /ad gaan4 ,wij zull5 om #g uur ontbijt5 en na het ontbijt na> mijn familie buit5 gaan en da> d5 geheel5 dag blijv54 ,indi5 het wer niet go$ z\ zijn1 z\d5 wij ook g$ur5de d5 na*t kunn5 blijv54 ,ik hoop dat het wer 7( w$]7 go$ blijft4 ,,*apt] #i ,neg5de ,les4 ,trapp5 van v]gelijk+4 ,m5 kan p]son51 voorw]p51 enz4 met elka> v]gelijk5 en dan kan m5 hebb53 #a;e4 dat de p]son5 enz4 aan elka> gelijk zijn4 ,m5 noemt dit de v]gelijk+ van gelijkheid en drukt dit 9 't ,esp]anto uit door de woord5 tiel 444 kiel 7ev57 zoo 444 als1 bijv43 ,li e/as tiel gr&a kiel mi ,hij is 7ev57 zoo groot als ik4 ,v]d] kan m5 de volg5de v]gelijk+5 nog hebb53 ,zulk e5 groot huis als dit is1 heb ik nog nooit gezi5 ,tian gr&an domon1 kia e/as tiu cxi1 mi ankoraux n5iam vidis4 ,dr9k zooveel wat] als gij wilt ,tr9ku tiom da akvo1 kiom vi volas4 #b;e4 dat e5 p]soon enz4 e5 eig5s*ap 9 me]d]e ( m9d]e mate bezit dan e5 &]4 ,m5 noemt dit de v]gelijk+ van ongelijkheid ( de v]groot5de trap1 welke wordt gevormd door de woord5 pli 444 ol me] 444 dan1 en malpli 444 ol m9d] 444 dan2 bijv42 ,hij is groot] 7me] groot7 dan ik ,li e/as pli gr&a ol mi4 ,hij is m9d] groot dan ik ,li e/as malpli gr&a ol mi4 ,zegt m5 ev5wel3 ,hij is kle9] dan ik1 dan v]taalt m53 ,hij is me] kle9 dan ik ,li e/as pli malgr&a ol mi4 #c;e4 dat e5 p]soon enz4 ond] e5 aantal e5 eig5s*ap 9 de hoog/e mate bezit1 ( wel e5 eig5s*ap bezit1 die de eig5s*app5 van e5 aantal &]5 ov]treft4 ,dit noemt m5 de ov]treff5de trap en wel de betrekkelijk ov]treff5de trap1 omdat die sle*ts betrekk+ heeft op e5 bepaald aantal en wordt gevormd door de woordjes la plej 444 el het mee/ 444 van1 ( la malplej 444 el het m9/ 444 van2 bijv43 ,mijn bro$] is de groot/e van ons ,mia frato e/as la plej gr&a el ni4 ,zooals m5 ziet moet5 hi]voor m9/5s #c p]son51 voorw]p5 enz4 zijn1 &]s z\ m5 kunn5 vol/aan met d5 v]groot5d5 trap4 ,wordt dus 9 't ,holl&s* de ov]treff5de trap gebruikt en heeft de v]gelijk+ plaats tuss*5 #b p]son5 ( zak51 dan wordt 9 het ,esp]anto /e$s de v]groot5de trap gebruikt1 bijv43 ,van mijn twee bro$]s is ,piet de groot/e ,el miaj du fratoj ,petro e/as la pli gr&a4 ,indi5 de ov]treff5de trap e5 bijwoordelijke beteek5is heeft1 dan wordt 't lidwoord het niet v]taald1 bijv43 ,hij s*rijft het mooi/ ,li skribas plej bele4 ,de vol/rekt ov]treff5de trap wordt gevormd door middel van de woord5 tre 7ze]7 en kiel eble plej zoo 444 mogelijk1 bijv43 ,mia frat9o e/as tre bela ,mijne zu/] is ze] mooi4 ,mia frato kuras kiel eble plej rapide ,mijn bro$] loopt zoo vlug mogelijk4 ,a*t]voegsels + en uj4 ,+7o7 duidt het voorw]p aan1 wa>9 m5 gewoonlijk de zaak1 door het grondwoord uitg$rukt1 /eekt ( plaat/4 ,woord5 op +o vorm5 die voorw]p51 welke sle*ts n d+ tegelijk1 en dan nog ma> voor e5 g$eelte1 kunn5 bevatt51 bijv43 plumo p51 plum+o p5h\d]2 k&elo ka>s1 k&el+o blak]1 k&ela>2 f+ro v+]1 f+r+o v+]ho$4 ,uj7o7 duidt het voorw]p aan1 dat datg5e inh\dt ( draagt1 door het /amwoord uitg$rukt1 bijv43 suk]o suik]1 suk]ujo suik]pot2 plumo p51 plumujo p5n$oosje2 pomo appel1 pomujo appelboom2 ,belgo ,belg1 ,belgujo ,belgi4 ,aanm]k+3 ,bij nam5 van boom5 gebruikt m5 ook wel het woord arbo1 bijv43 appelboom pomujo ( pom>bo2 p]eboom pirujo ( pir>bo4 ,bij de vorm+ van l&snam5 gebruikt m5 ook veel het woord l&o1 bijv43 ,belgi ,belgujo ( ,belgl&o2 ,frankrijk ,francujo ( ,francl&o4 ,alln ,holl&1 ,gro5l&1 ,i,jsland en ,f9l& moet5 word5 v]taald ,hol&o1 ,gr5l&o1 ,isl&o en ,f9l&o1 en da>om ook ,holl&]1 ,gro5l&]1 ,i,jslander en ,f9l&] door ,hol&ano1 ,gr5l&ano1 ,isl&ano en ,f9l&ano4 ,le] van buit53 botelo fles* k>afo k>af korko kurk glaso glas kaliko bek]1 kelk taso kop b>elo vat1 ton vazo vaas kuvo kuip sitelo emm] skatolo doos sako zak lampo lamp lant]no lanta>n k&elo ka>s horlogxo uurw]k m>telo ham] najlo spijk] p+lo speld sxrauxbo s*roef ligno h\t k>bo kool 7br&/(7 gaso gas alumeto lucif] porko v>k5 sxafo s*aap pano brood salo z\t ovo ei suk]o suik] pipro pep] bombono lekk]nij but]o bot] cig>o siga> cig>$o sig>et l]ta beh5dig e/imata gea*t tuta geheel sata v]zadigd dolcxa zoet av>a gi]ig porti drag5 kom5ci beg9n5 f9i e9dig5 difekti bes*adig5 ekbruligi ont/ek51 aan/ek51 aanmak5 e/+i uitdoov5 bezoni noodig hebb5 peti v]zoek5 deziri bege]51 w5s*51 v]lang5 respekti e]bi$ig5 saluti groet5 tr9ki dr9k5 nutri vo$5 p]di v]liez5 precipe vooral suficxe g5oeg cet]e ov]ig5s subite s*ielijk1 plotsel+ nu nu1 wel ve helaas ,v]tal+3 ,k>bujo1 panujo1 supujo1 ov+o1 ovujo1 pirujo1 bombonujo1 suk]ujo1 salujo1 piprujo1 but]ujo1 cig>+o1 cig>ujo1 malfresxa1 malsata1 malav>a1 ovajxo1 sxafajxo1 sxafidajxo1 suk]ajxo1 porkido1 tr9kajxo1 dolcxajxo1 nutrajxo1 sal]o1 korktirilo1 lignejo1 k>b]o1 l]teco1 mall]ta1 lavvazo1 skatoleto4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,v>k5%ok1 kol5hok1 kol5bak1 h\tloods1 suik]go$1 bakk]1 vad]l&1 k&ela>1 v+]ho$1 appelboom1 sig>ett5pijpje1 hong]1 v>k5svlees*1 ha>dos1 jag]1 /ijgbeugel 7voor d5 voet71 geldbeurs4 ,v]tal+3 ,en la kom5co de la pr9tempo la tago e/as tiel longa kiel la nokto4 ,som]e la tago e/as pli longa ol la nokto1 d la nokto e/as malpli longa ol la tago4 ,la #ba;a de junio e/as la plej longa tago4 ,vi e/as gr&a1 via frato e/as pli gr&a ol vi1 s$ mi e/as la plej gr&a el ni4 ,mi kuris rapide1 mia frato kuris pli rapide kaj mia amiko kuris kiel eble plej rapide4 ,du homoj povas pli multe f>i ol unu4 ,mi metis la panon en la panujon4 ,la mangxil>o e/as jam sur la tablo1 ankaux la salujo1 la piprujo kaj la but]ujo4 ,cxu vi havas vian cig>ujon cxe vi8 ,mi volis fumi s$ mi vidas ke mi ne havas cig>ojn cxe mi4 ,cxu ne e/as ankoraux tempo por la tagmangxo8 ,mi e/as tre malsata1 mi mangxos pli ol hi]aux4 ,ni tagmangxos hodiaux je duono de la sesa4 ,la kuvo e/as pli gr&a ol la sitelo4 ,la domo de mia frato e/as la plej alta el cxiuj domoj en la /rato4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,zij zette de fles* en het glas op de tafel4 ,deze tafel is groot] dan die van mijn bro$]4 ,dit geb\w is hoog1 de k]k is hoog]1 ma> de tor5 is het hoog/4 ,van mijne bro$]s b5 ik de groot/e4 ,wat loopt het snel/8 ,ik v]langde d5 ham] en hij gaf mij de tang4 ,z\dt gij mij uw mes will5 gev51 want het is s*]p] dan het mijne4 ,het wer 0 zoo sle*t1 dat ik niet kon kom54 ,zij s*rijft mooi1 uw zu/] s*rijft m9d] mooi1 ma> uwe vri5d9 s*rijft het m9/ mooi4 ,gij loopt vlugg] dan uw zu/]4 ,de jag] g+ 9 d5 vroeg5 morg5 het bos* 94 ,ik heb mijn geldbeurs v]lor54 ,ik s*roefde het deksel van de ki/4 ,gi/]5 0 het w$] s*oon] dan nu4 ,geef mij di5 v+]ho$4 ,ik heb hem niet gezi54 ,hij g+ 9 de h\tloods en nam h\t mee om het =nuis aan te mak54 ,ik was*te mijn h&5 bet] dan gij4 ,het pa>d loopt het vlug/4 ,wanne] hebb5 wij d5 laat/5 dag van de ma&8 ,,*apt] #aj ,ti5de ,les4 ,deelwoord54 ,deelwoord5 zijn van w]kwoord5 afgeleid en /ell5 de w]k+ voor als e5 voorbijga&e eig5s*ap ( toe/&4 ,de ,n$]l&s*e taal heeft #b deelwoord5 en wel het teg5woordig deelwoord1 dat de w]k+ ( h&el+ voor/elt als nog voortdur5de en het v]l$5 deelwoord1 dat de w]k+ voor/elt als afgeloop54 ,het teg5w4 deelwoord e9digt 9 't ,n$]l&s* op d en het v]l4 deelwoord beg9t mee/al met ge1 als3 loop51 loop5d1 geloop52 le]51 le]5d1 gele]d2 slaan1 sla&1 geslag52 zi51 zi5d1 gezi52 v]nem51 v]nem5d1 v]nom52 bege]51 bege]5d1 bege]d4 't ,esp]anto nu heeft1 behalve e5 teg5w4 en e5 v]l4 deelwoord1 ook nog e5 toekom5d deelwoord1 wat wij oms*rijv5 met het woord zull5de vr het w]kwoord1 bijv43 zull5de loop51 zull5de le]51 zull5de slaan enz4 ,v]d] word5 deze #c deelwoord5 ond]s*eid5 9 b$rijv5de en lijd5de deelwoord54 ,b$rijv5de deelwoord5 hebb5 altijd betrekk+ op d5 p]soon1 die de w]k+ v]ri*t en word5 gevormd van de w]kwoord51 door a*t] d5 /am te voeg53 voor d5 teg5w4 tijd de uitgang anta2 voor d5 v]l4 tijd de uitgang inta2 voor d5 toek4 tijd de uitgang onta4 ,lijd5de deelwoord5 hebb5 altijd betrekk+ op d5 p]soon ( de zaak1 die de h&el+ lijdt ( ond]gaat en word5 gevormd van de w]kwoord51 door a*t] d5 /am te voeg53 voor d5 teg5w4 tijd de uitgang ata2 voor d5 v]l4 tijd de uitgang ita2 voor d5 toek4 tijd de uitgang ota4 ,let wel op de ov]e5kom/ van de uitgang5 d] deelwoord5 met die van de re$s gele]de uitgang5 d] w]kwoord51 n4l43 teg5w4 tijd uitg4 as1 teg5w4 deelw4 uitg4 anta ( ata2 v]l4 tijd uitg4 is1 v]l4 deelw4 uitg4 inta ( ita2 toek4 tijd uitg4 os1 toek4 deelw4 uitg4 onta ( ota4 ,hi]ond] volg5 de v]s*ill5de deelwoord5 van het w]kwoord bati met de ,n$]l&s*e beteek5is3 bati slaan2 batanta sla&e2 bat9ta geslag5 hebb5de2 batonta zull5de slaan2 batata geslag5 word5de2 batita geslag5 zijnde2 batota zull5de geslag5 word54 ,deelwoord5 hebb5 d5 bijvoeglijk5 uitgang a als ze op zelf/4 n4w4 ( voornaamwoord5 betrekk+ hebb51 bijv43 la falanta sxtono de vall5de /e52 la fal9ta sxtono de gevall5 /e52 la falonta sxtono de /e51 die vall5 zal2 la batata knabo de geslag5 word5de jong5 7de jong51 die geslag5 wordt72 la batita knabo de geslag5 zijnde jong5 7de jong51 die geslag5 w]d72 la batota knabo de jong51 die geslag5 zal word54 ,deelwoord5 kunn5 ook zelf/ n4w4 word5 en krijg5 dan d5 uitgang o4 ,deze zelf/4 n4w4 duid5 tev5s aan ( de p]soon1 die g5oemd wordt1 bezig is de h&el+ te v]ri*t5 7anto71 ( hij de h&el+ re$s v]ri*t heeft 7into7 ( dat hij deze nog v]ri*t5 moet 7onto74 ,voor d5 lijd5d5 vorm zijn deze uitgang5 resp4 ato1 ito en oto1 bijv43 savanto iem& die r$t1 dus 'n r$d]2 sav9to iem& die g]$ heeft2 savonto iem& die zal r$d52 savato iem& die g]$ wordt2 savito iem& die g]$ is2 savoto iem& die g]$ zal word54 ,aanm]k+3 ,m5 v]w>re de beteek5is van d5 uitgang anto niet met di5 van het a*t]voegsel i/o4 ,wa> i/o e5 b]oep ( e5 amba*t te k5n5 geeft1 duidt anto sle*ts e5 p]soon aan1 die e5 w]k+ ( h&el+ v]ri*t1 zond] da>van e5 b]oep te mak54 ,v]gelijk3 skribi/o b]oepss*rijv]1 skribanto iem& die s*rijft2 kanti/o b]oepszang]1 kantanto iem& die z+t2 haki/o 7h\t7hakk] van b]oep1 hakanto iem& die hakt4 ,v]d] kunn5 deelwoord5 bijwoordelijk gebruikt word5 7met uitgang e7 als ze te k5n5 moet5 gev51 dat de h&el+1 die ze uitdrukk51 e5 &]e h&el+ v]gezelde1 voorafg+ ( volgde1 bijv43 ,la vir9o laboras kantante de vr\w w]kt 7al7 z+5de 7t]wijl zij z+t74 ,trovinte pomon1 mi gx9 mangxis ,e5 appel gevond5 hebb5d1 at ik hem op4 ,skribonte mi pr5is mian plum+on ,zull5de s*rijv5 nam ik mijn p5h\d]4 ,vokate1 la knabo e/is en la gx>d5o ,de knaap1 g]oep5 word5de1 0 9 d5 tu94 7,to5 de knaap g]oep5 w]d1 0 hij 9 d5 tu974 ,vokite1 la knabo tuj v5is g]oep5 geword5 zijnde1 kwam de knaap dadelijk4 7,to5 de knaap g]oep5 geword5 01 kwam hij dadelijk74 ,vokote1 la knabo e/is jam en la cxambro ,g]oep5 zull5de word51 0 de knaap re$s 9 de kam]4 7,to5 de knaap g]oep5 z\ word51 0 hij re$s 9 de kam]74 ,wanne] a*t] de w4w4 zi51 hoor51 voel51 v9d5 enz4 7wa>nem+sw]kwoord57 9 d5zelfd5 volz9 e5 &] w]kwoord volgt1 dat 9 d5 ,n$]l4 z9 9 de onbepaalde wijs /aat1 moet dit 9 't ,esp]anto als deelwoord gebruikt word51 bijv43 ,ik zag het pa>d vall5 ,mi vidis la cxevalon falantan4 ,wij hoord5 hem sprek5 ,ni auxdis l9 p>olantan4 ,ik voel d5 reg5 vall5 ,mi s5tas la pluvon falantan4 ,het br5gt e5ige moeilijkheid m$e ( a*t] dit deelwoord e5 n geplaat/ moet word5 ( niet4 ,neemt m5 nu e5s het voorbeeld3 ,ik zag het pa>d vall54 ,legt m5 nu d5 klemtoon op zg1 dan wil het zegg53 ,ik zg het pa>d1 dat viel4 ,legt m5 d5 klemtoon op vll51 dan wil het zegg53 ,ik zag dat het pa>d vil4 ,9 de e]/e beteek5is wordt het v]taald met e5 n1 dus3 ,mi vidis la cxevalon falantan1 9 de twe$e beteek5is zond] n1 dus3 ,mi vidis la cxevalon falanta4 ,zooals m5 dus ziet1 wordt het deelwoord gebruikt met e5 n1 wanne] het aangeeft d5 toe/&1 wa>91 ( de om/&igheid1 wa>ond] de p]soon ( zaak v]ke]t4 ,zond] n1 wanne] m5 speciaal de w]k+ aan wil duid51 die de p]soon ( zaak v]ri*t4 ,inplaats van het deelwoord zond] n mag m5 ook de onbepaalde wijs gebruik54 ,bijv43 ,ik zag hem loop5 ,mi vidis l9 kuranta1 ( ,mi vidis l9 kuri4 ,de beteek5is is dan dus3 ik zag1 dat hij lip4 ,a*t]voegsels ul en ad4 ,ul7o7 duidt p]son5 aan die het k5m]k bezitt5 door het grondwoord uitg$rukt1 bijv43 juna jong1 junulo jongel+4 maljuna oud1 maljunulo grijsa>d1 kontraux teg51 kontrauxulo teg5/&]4 ,somtijds heeft ulo ook betrekk+ op di]5 en heel zeld5 op voorw]p51 bijv43 pi$o voet1 kv>pi$ulo vi]voetig di]4 korno hoorn1 kornulo hoorndi]4 ma/o ma/1 duma/ulo tweema/]4 ,ad7i ( o7 drukt uit dat de w]k+ niet als e5 voorbijga&e1 ma> als e5 voortdur5de h&el+ ( als e5 toe/& moet word5 g$a*t1 bijv43 p>oli sprek51 p>oladi voortdur5d sprek5 7r$5e]571 p>olado r$evo]+2 movi beweg51 movadi voortdur5d beweg51 movado beweg+2 progresi vord]51 progresadi voortdur5d vord]51 progresado vooruitgang4 ,wanne] de onbepaalde wijs van e5 w]kwoord 9 't ,n$]l4 als e5 zelf/4 n4w4 gebruikt wordt1 dan wordt dit gewoonlijk 9 't ,esp]anto v]taald door a*t] d5 /am van het w]kwoord ado te plaats51 bijv43 ,het dr9k5 van zuiv] wat] is gezond ,la tr9kado de pura akvo e/as saniga4 ,le] van buit53 pano brood bulko broodje1 kadetje tritiko t>we f>uno meel 7bloem7 pa/o deeg supo soep kapro geit sx9ko ham l>do spek ans]o gans anaso e5d meleagro kalko5 kuniklo konijn leporo haas fisxo vis* be/o di]1 bee/ h>+o h>+ salmo zalm s>delo s>d9e ezoko snoek legomo gro5te sxanco kans fresxa v]s* ranca rans franca frans* fl&ra vlaams* mordi bijt5 sorbi slorp5 soifi dor/ hebb5 dr9ki ov]matig dr9k5 fumi rook5 baki bakk5 boli kok5 friti bakk5 7brad57 ro/i roo/]5 cxasi jag5 sxteli /el5 dif]5ci v]s*ill5 tam5 no*tans1 ev5wel uzi gebruik5 tremi bev5 v]ki s*rijv5 7v4 boek57 ,v]tal+3 ,junulo1 maljunulo1 junul9o1 belul9o1 felicxulo1 malfelicxulo1 bl9dulo1 ricxulo1 malricxulo1 av>ulo1 cxasajxo1 t]pomo1 dr9kejo1 pani/o1 sxteli/o1 policejo1 kantado1 ridado1 dormado1 p>olado1 uzado4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,lievel+1 e5 doove1 e5 sle*ta>d1 jag]1 drank1 dr9kebro]1 zoetigheid 7iets zoets71 e5 rook]1 e5 s*rijv]1 zang]1 r$d]1 dief1 t>wekorrel1 v>k5svlees*4 ,v]tal+3 ,mi mangxis la ro/itan panon4 ,el la junuloj de mia vilagxo1 la filo de la mebli/o e/as la plej bela4 ,la maljunulo ekglitis1 falis t]51 kaj bela knab9o helpis l94 ,la bl9dulo trovas la vojon p] la palpo4 ,mi trovis l9 dormantan sur la kanapo4 ,mi vidis sitelon />antan en la kuirejo4 ,mi vidis l9 p>olantan en la cxambro4 ,salutante li =iris4 ,kiam mi skribas let]on1 mi e/as skribanto kaj kiam mi v]kas libron1 mi e/as v]ki/o4 ,mi ne povis legi la skribitan let]on4 ,la batota knabo e/is en la gx>d5o4 ,mia en ,rot]damo logxanta amiko vizitos m9 morgaux4 ,la kon/ruita domo e/as tre bela4 ,la kon/ruota domo e/os tre alta4 ,la segxo />is antaux la f]mita f5e/ro4 ,oni povas diri3 mi soifas kaj ankaux mi havas soifon4 ,knab9eto1 tremanta pro malv>mo1 kuris sur la /rato4 ,la p>olonto v5os en la urbon morgaux je la sepa vesp]e4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,ik hoorde ha> z+5 7v]taal z+5de7 9 d5 salon van mijne tante4 ,ik zie het k9d spel5 7v]taal spel5de74 ,de r$d] loopt met d5 g]$de4 ,het brood 9 de broodbak is niet v]s*1 het is oudbakk54 ,et5de m5s*5 sprek5 niet veel1 slap5de m5s*5 sprek5 nog m9d]4 ,op de /raat gekom5 zijnde1 zag ik e5 vr\w1 we55de van de k\de4 ,e5 bijt5de hond4 ,de bem9n5de mo$] loopt met het bem9de k9d4 ,groet5de kwam hij b9n54 ,de jonge man en de jonge vr\w zijn op het veld1 spel5de met de k9d]54 ,de ooms en tantes w>5 9 d5 tu9 en sprak5 ov] het mooie w$]4 ,z+5de k9d]5 zijn vroolijke k9d]54 ,brood is e5 vo$sel voor m5s* en di]4 ,hij zal veel geld gev5 aan de arme k9d]5 van de groote /ad4 ,wie heeft d5 man zi5 loop58 ,wie hoorde d5 jong5 la*58 ,de r$evo]+ 0 kort ma> kra*tig4 ,het voortdur5d gezang van mijn buurman1 d5 geheel5 dag van d5 morg5 tot d5 avond1 is niet ze] aang5aam voor d5 hoord]4 ,,*apt] #aa ,elfde ,les4 ,sam5ge/elde ,tijd54 ,tot hi]toe hebb5 we gele]d de w]kwoordelijke uitgang5 z1 is1 os en u4 ,dit noemt m5 de uitgang5 d] enkelv\dige tijd54 ,er zijn ook nog sam5ge/elde tijd54 ,de sam5ge/elde tijd5 word5 gevormd door v]b9d+ van het hulpw]kwoord e/i 9 de enkelv\dige tijd51 met de deelwoord54 ,aanm]k+3 ,da> de ,n$]l&s*e taal twee hulpw]kwoord5 van tijd heeft1 n4l4 zijn e/i en hebb5 havi1 is m5 ze] dikwijls g5eigd ook 9 't ,esp]anto havi als hulpw]kwoord te bes*\w54 ,wees dus op uw ho$e en gebruik1 ook al /aat 9 het ,n$]l4 het w]kwoord hebb5 9 v]b& met e5 &] w]kwoord1 /e$s het hulpw]kwoord e/i zijn4 ,zeg ik bijv43 ik eet mi mangxas1 dan b5 ik bezig met et51 dus3 ik b5 et5de mi e/as mangxanta4 ,zeg ik3 ik at ( ik heb geget5 mi mangxis1 dan zegt dit1 dat ik nu kla> b5 met et54 ,gebruikt m5 nu 9 't ,n$]l&s* het hulp w4w4 zijn1 dan wordt het3 ik b5 geget5 hebb5de mi e/as mangx9ta4 ,zeg ik nu3 ik _h geget51 dan zegt dit dat ik op zek] tijd/ip1 dat voorbij is1 re$s kla> 0 met et51 dus3 ik 0 geget5 hebb5de mi e/is mangx9ta4 ,9 dit laat/e geval hebb5 we dus feitelijk e5 dubbel5 v]l$5 tijd1 want ik spreek ov] iets 9 't v]l$51 hetge5 to5 al v]l$5 01 zooals3 ,to5 hij gi/]5 bij mij kwam1 _h ik re$s geget5 ,kiam li hi]aux v5is cxe mi1 mi jam e/is mangx9ta4 ,ik v]tel dus h$51 dat hij gi/]5 bij mij kwam1 en dat ik to5 re$s kla> 0 met et54 ,voor zulke gevall5 7dus voor de voltooid v]l$5 tijd7 moet m5 9 't ,esp]anto /e$s de sam5ge/elde tijd5 gebruik54 ,de voltooid teg5woordige tijd 7ik heb geget5 mi e/as mangx9ta7 moet alle5 dan 9 d5 sam5ge/eld5 tijd gebruikt word51 wanne] m5 speciaal te k5n5 wil gev5 dat e5 h&el+ re$s gebeurd is1 bijv43 ,leeft hij nog8 ,cxu li vivas ankoraux8 ,ne51 hij is ge/orv5 ,ne1 li e/as mort9ta4 ,deze zelfde regel kan ook 9 't ,n$]l4 toegepa/ word54 ,ik kan ev5go$ zegg53 ,ik at gi/]5 bij mijn oom1 als3 ik heb gi/]5 bij mijn oom geget54 ,hi]voor gebruikt m5 dus 9 't ,esp]anto zooveel mogelijk d5 enkelv\dig5 tijd4 ,hi]ond] volg5 de sam5ge/elde tijd5 van het w]kw4 lauxdi prijz54 ,b$rijv5d5 vorm4 mi e/as ik b5 vi e/is lauxdanta gij wa>t prijz5de4 li e/os hij zal zijn sxi e/us zij z\ zijn mi e/as ik b5 vi e/is lauxd9ta gij wa>t geprez5 hebb5de4 li e/os hij zal zijn sxi e/us zij z\ zijn mi e/as ik b5 vi e/is lauxdonta gij wa>t zull5de prijz5 li e/os hij zal zijn ( op 't punt van sxi e/us zij z\ zijn te prijz54 ,lijd5d5 vorm4 e/i lauxdata geprez5 word5de4 e/i lauxdita geprez5 zijn4 e/i lauxdota op 't punt van geprez5 te word5 ( zull5de geprez5 word54 e/u lauxdata ^w geprez54 wee/ geprez5 word5de4 e/u lauxdita wees geprez54 wee/ geprez5 geword5 zijnde4 e/u lauxdota wees geprez5 zull5de word54 wees op 't punt van geprez5 te word54 e/ante lauxdata word5de geprez54 e/ante lauxdita zijnde geprez54 e/ante lauxdota op 't punt zijnde van geprez5 te word54 mi e/as ik ^w vi e/is lauxdata gij w]d geprez54 li e/os hij zal word5 sxi e/us zij z\ word5 mi e/as ik b5 vi e/is lauxdita gij wa>t geprez5 geword54 li e/os hij zal zijn sxi e/us zij z\ zijn mi e/as ik b5 vi e/is lauxdota gij wa>t op 't punt van li e/os hij zal zijn geprez5 te word54 sxi e/us zij z\ zijn ,da> de deelwoord5 9 de sam5ge/elde tijd5 altijd bijvoeglijk gebruikt zijn1 krijg5 ze 9 het me]v\d ook d5 me]v\dsuitgang4 ,het kan ook voorkom51 dat 9 't ,n$]l&s* de enkelv\dige tijd gebruikt wordt1 wa>voor 9 't ,esp]anto de sam5ge/elde tijd gebruikt moet word54 ,wanne] bijv4 9 n z9 twee h&el+5 v]ri*t word51 wa>van de e5e re$s aan d5 gang 01 to5 de &]e begon1 dan moet de h&el+1 die re$s aan d5 gang 01 9 d5 sam5ge/eld5 tijd gebruikt word51 bijv43 ,ik las e5 boek1 to5 hij mij riep ,mi e/is leganta libron1 kiam li vokis m94 ,le] van buit53 asp>ago asp]ge brasiko kool salato salade l5toj l9z5 bulbo ui frukto vru*t citrono citro5 kuko koek piro pe] cx]izo k]s frago a>dbei frambo framboos daktilo dadel nukso noot 79't algeme57 jugl&o noot 7okk]noot7 avelo hazelnoot peco /uk mielo honig oleo olie v9agro azijn mu/>do mo/]d lakto melk s]vico s]vies fromagxo kaas kafo k(fie teo !e cxokolado *ocolade akvo wat] v9o wijn bi]o bi] br&o br&ewijn pipo pijp objekto voorw]p e/onteco toekom/ l9io lijn1 l9ie lot]io lot]ij ondo golf t5do t5t antauxdiri voorspell5 malfrui laat kom5 fabriki v]va>dig5 sv5i bezwijm5 sopiri zu*t5 h]$i erv5 dika dik rekta re*t s5 zond] j5 e/as hi] is ,v]tal+3 ,laktujo1 laktejo1 pirujo1 peceto1 pipego1 antauxdiro1 s5h>ulo1 sopiro1 h]$ajxo1 h]$anto1 kafejo1 kafujo1 kafopoto1 sxafido1 malrekta1 maldika4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,k(fiehuis1 bi]huis1 k]seboom1 !ebus1 !epot1 voortdur5d zu*t51 kaaspakhuis1 sig>ett5pijpje1 ontbijt1 middagmaal1 avondmaal1 iem& die altijd laat komt1 iem& die dik is4 ,v]tal+3 ,la infano e/as kisanta la patr9on4 ,la infano e/as kisata de la patr9o4 ,la knabo e/is batanta la hundeton4 ,la hundeto e/is batata de la knabo4 ,li e/os leganta mian let]on4 ,tiu let]o e/os legata de sxi4 ,la knab9o e/as skrib9ta let]on al sia av9o4 ,mi e/as skribonta4 ,mi e/as amata de mia patr9o4 ,vi e/as vidita en la gx>d5o de mia najb>o4 ,tiu cxi domo e/as kon/ruata de mia frato4 ,la f5e/ro e/is f]mita longe1 s$ mi malf]mis gx94 ,la tuta planko e/is kovrita de malpurajxoj4 ,mi e/is skribonta longan let]on al vi1 s$ mi ne havis tempon4 ,kiam ni eliris la pregxejon1 ni e/is vidataj de nia najb>o4 ,mi e/as bala9ta la malpurajxojn sur la planko kaj nun mi lavos la mangxil>on4 ,la police/ro e/is elironta1 kiam malricxa vir9o dem&is por p>oli kun li4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,z\dt gij mij uw mes will5 gev51 want het is s*]p] dan het mijne4 ,wat] is de be/e en gezond/e drank4 ,het wer 0 zoo sle*t1 dat ik niet kom5 kon4 ,uwe zu/] z\ niet zoo vroeg aangekom5 zijn als gij1 indi5 zij niet vroeg] v]trokk5 0 dan gij4 ,9 d5 tu9 van mijn buurman /aan vele appel- en p]eboom52 zij drag5 veel vru*t51 welke spo$ig rijp zull5 zijn4 ,zeg aan de di5/bode1 dat zij de !epot en het s]vies 9 d5 tu9 br5gt 7portu74 ,wij kunn5 met het s*oone wer !e dr9k5 9 d5 tu94 ,indi5 gij hong]ig zijt1 hi] is kalfsvlees*1 gro5t5 en a>dappel52 eet zooveel 7tiom1 kiom7 gij wilt4 ,mijn dor/ is groot] dan mijn hong]4 ,hebt gij dor/1 hi] is wat]1 bi] en wijn4 ,to5 ik gi/]5 ?uis kwam bem]kte ik1 dat ik mijn geldbeurs _h v]lor54 ,hebt gij ook gehoord ( 7cxu7 ze gevond5 is 7geword574 ,ik kan het u niet zegg51 ma> ga na> het politiebureau en zeg het aan d5 politiebeambte1 die da> is4 ,da> ik h>d geloop5 _h1 0 ik ze] v]moeid4 ,,*apt] #ab ,twaalfde ,les4 ,onp]soonlijke ,w]kwoord54 ,onp]soonlijke w]kwoord5 noem5 e5 w]k+1 die aan ge5 p]soon ( zaak wordt toeges*rev52 zij gev5 alle5 het be/aan1 het plaats v9d5 van de w]k+ te k5n51 zond] te v]meld5 wie de w]k+ v]ri*t4 ,de woordjes het1 't ( er die er vr /aan1 word5 niet v]taald1 bijv43 het reg5t pluvas1 't hagelt hajlas1 het /ormt v5tegas4 ,het deelwoord van onp]s4 w4w4 neemt d5 bijwoordelijk5 vorm aan1 bijv43 e/is pluv9te het _h g]eg5d4 ,ook 9 &]e volz9n5 bezigt m5 d5 bijwoordelijk5 vorm1 als het onp]s4 w4w4 ge5 betrekk+ heeft op e5 zelf/4 n4w41 bijv43 ,het is geva>lijk e/as dangx]e4 het is noodig e/as necese4 het is w>m e/as v>me4 ,het woordje er 9 uitdrukk+5 als3 er is1 er 01 er zijn1 er w>51 enz41 wordt niet v]taald en wordt dus alle5 e/as1 e/is enz4 ,a*t]voegsels ig en igx4 ,ig7i7 beteek5t iets ( iem& 9 d5 toe/& br5g5 door het grondwoord uitg$rukt1 bijv43 bruli br&51 bruligi do5 br&54 v>ma w>m1 v>migi w>m mak54 gr&a groot1 gr&igi groot mak54 fali vall51 faligi lat5 ( do5 vall54 ,aanm]k+3 ,m5 zij voorzi*tig met de v]tal+ van het w]kwoord lat5 lasi4 ,lat5 heeft twee beteek5iss5 n4l4 e5 wa>9 ge5 v]&]+ 9 d5 toe/& gebra*t wordt en e5 wa>9 wel v]&]+ 9 d5 toe/& gebra*t wordt4 ,9 het e]/e geval v]taalt m5 lasi en 9 het twe$e geval wordt lat5 sam5gesmolt5 met het bijbehoor5de w]kwoord door hi]bij het a*t]voegsel ig te gebruik54 ,bijv43 ,laat de dokt] kom51 wordt v]taald 7zond] v]&]+ van d5 toe/&7 ,lasu v5i la kuraci/on1 en 7met v]&]+ van d5 toe/&7 ,v5igu la kuraci/on4 ,v]d] wordt 9 de ,n$4 taal de aanvoeg5de wijs 7welke de h&el+ voor/elt als gew5s*t1 uitgang u7 veelvuldig uitg$rukt met het w]kwoord lat54 ,dit lat5 mag nooit v]taald word5 met het ,esp]anto w]kwoord lasi da> n4l4 e5 v]&]+ 9 d5 toe/& wordt gebra*t1 bijv43 laat ons le]5 ni l]nu4 laat ons gaan ni iru4 laat ons beg9n5 ni kom5cu4 ,igx7i7 beteek5t word51 zi* mak51 ( 9 d5 toe/& kom51 wat het grondwoord uitdrukt1 bijv43 pala bleek1 paligxi bleek word54 sidi zitt51 sidigxi zi* n$]zett51 gaan zitt54 f>i do5 7mak571 f>igxi word51 ont/aan1 zi* tot 4444 mak54 ,w$]ke]ige ( ,t]ugw]k5de ,w]kwoord54 ,dit zijn w]kwoord51 die e5 w$]ke]igheid ( t]ugw]k+ a&uid5 en wa>bij het ond]w]p van d5 z9 tev5s het voorw]p d] h&el+ is4 ,deze w]kwoord5 word5 9 't ,esp]anto 9 #c groep5 v]deeld1 n4l43 #a;e4 ,w]kwoord51 die de w$]ke]igheid 9 zi* sluit51 bijv43 gxoji zi* v]heug51 mi gxojas ik v]heug mij4 enui zi* v]vel51 mi enuas ik v]veel mij4 kutimi zi* gew5n51 mi kutimas ik gew5 mij4 imagi zi* v]beeld51 mi imagas ik v]beeld mij4 er>i zi* v]giss51 mi er>as ik v]gis mij4 v5gxi zi* wrek51 mi v5gxas ik wreek mij4 konduti zi* g$rag51 mi kondutas ik g$raag mij4 memori zi* h]9n]51 mi memoras ik h]9n] mij4 #b;e4 ,w]kwoord51 die e5 h&el+ uitdrukk51 die m5 zi*zelf ( e5 &] kan do5 ond]gaan1 bijv43 lavi wass*5 7m5 kan zi*zelf en e5 &] wass*574 ,de w$]ke]igheid wordt uitg$rukt door de p]s4 voornaamwoord5 9 d5 lijd5d5 vorm1 dus met n1 bijv43 mi lavas m9 ik was* mij4 li lavas s9 hij was*t zi* 7v]gelijk #d;e les74 ni lavas n9 wij wass*5 ons4 #c;e4 ,w]kwoord51 wa>bij het ond]w]p door de w]k+1 die het w]kwoord voor/elt1 9 e5 bepaald5 toe/& komt1 dat het wordt 7igxas7 wat het grondwoord te k5n5 geeft4 ,9 dit geval gebruikt m5 het a*t]voegsel igx1 bijv43 zi* n$]zett5 sidigxi 79 zitt5d5 toe/& kom574 zi* n$]legg5 kusxigxi 79 ligg5d5 toe/& kom574 zi* buig5 kl9igxi 79 gebog5 toe/& kom574 ,le] van buit53 ve/o kle$+/uk vesxto m\wve/1 ve/ jako jas pantalono broek gamasxo slobk\s robo kle$1 japon jupo rok mantelo mantel surtuto ov]jas sxtrumpo k\s sxuo s*o5 kravato halsdoek1 das cxemizo hemd maniko m\w manumo man*et kolumo halsb& sxt(o /( tolo l9n5 tuko zakdoek1 doek ganto h&s*o5 kufo muts soldato soldaat cxapelo ho$ posxo zak brava dapp] simila gelijk5d preta g]e$ gx5tila beleefd cx>ma bevallig acxeti koop5 pagi betal5 levi opheff5 butonumi toeknoop5 kombi kamm5 ornami v]si]5 konsumi v]bruik5 naski b>5 scii wet5 malgraux nietteg5/a&e preskaux bijna ap>te t] zijde1 afzond]lijk kaj tiel plu 7k4 t4 p47 en zoo voort1 enz4 j5 e/as zie hi]1 hi] is1 hi] zijn ,v]tal+3 ,gr&igxi1 pligr&igxi1 plibonigi1 junigxi1 plijunigxi1 paligxi1 rapidigxi1 naskigxi1 devigi1 f>igxi1 purigi1 dikigxi1 maldikigxi1 int]esigxi1 sciigi4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,neusdoek1 groot] mak51 tevr$5 /ell51 g]u//ell51 ong]u/ word51 rijk word51 beleefdheid1 s*o5mak]1 v]si]sel1 v]bruik1 h&s*o55doos1 e5 dapp] m5s*1 jong mak51 jong] mak51 oud mak51 oud] mak54 ,v]tal+3 ,la belaj ve/oj ne e/as bonaj por vi1 vi malpurigos il9 en unu tago4 ,mat5e1 mi vekigxas je la sepa4 ,tiu cxapelo plijunigas v9 kelkajn j>ojn4 ,via kantado malsanigos m94 ,kiam mia amik9o auxdis1 ke sxia patr9o e/as tre malsana1 sxi paligxis kaj rapidigxis hejm54 ,se vi ne e/is devigita por eliri1 mi kr$as ke vi cxiam re/us hejme kaj vi bone scias1 ke la kuraci/o e/as dir9ta1 ke vi devas eliri alm5aux dum unu horo4 ,mi kr$as ke la vivado sur la kampo sanigas v91 vi dikigxas kaj via vizagxo ne e/as plu pala4 ,mia posxhorlogxo e/as pli bela ol la via1 cx> la mia e/as pli nova ol la via1 s$ mi kr$as ke la via e/as pli =ta ol la mia4 ,mi gxojas pri via felicxo4 ,mi lavas m9 en la lavvazo4 ,sxi lavis sian infanon en la kuvo4 ,mi kutimis mangxi tre malmulte4 ,vi treege dikigxas4 ,vi ne plu povas iri tra la pordo4 ,mi pr5is mian surtuton kaj mi =iris4 ,mi sidigxis sur la segxon1 />antan apud la pordo4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,de la>z5mak] maakt s*o55 en la>z54 ,hij wordt soldaat4 ,9 ons l& bev9d5 zi* ge5 b]g51 ma> sle*ts heuvels4 ,9 d5 zak van mijn broek draag ik e5 geldbeurs en 9 d5 zak van mijn ov]jas draag ik e5 portefeuille 7pap]ujon74 ,9 mijn s*rijftafel bev9d5 zi* vi] lad54 ,9 plaats van k(fie gaf hij mij !e4 ,de hoord]s v]liet5 7=lasi7 de zaal4 ,hij liet d5 g5ee%e] kom54 ,de v]si]+ van de kam] 0 ze] mooi4 ,de kam] zal v]groot word54 ,hij was*t zi* zond] wat]4 ,mijn ov]jas heeft me rijk gemaakt4 ,de gi]iga>d is rijk geword5 door gi]igheid4 ,de geslag5 k9d]5 we554 ,mijn broek is te lang4 ,ik br5g mijn s*o55 na> d5 s*o5mak]4 ,e5 dapp] m5s* is e5 dapp]e4 ,h>e h&s*o55 zijn vuil1 zij moet ze wass*54 ,e5 mantel is e5 kle$+/uk voor vr\w5 en meisjes4 ,ik _h mijn man*et v]lor51 ma> ik heb ze gevond5 9 d5 ki/ met g]e$s*app54 ,ik zag e5 ze] groote /ad1 wa>9 zi* aanhang]s van onze vij&5 bevond54 ,de #bj/e ,febru>i is de e5 en vijftig/e dag van het ja>4 ,hij las3 t5 vi]de1 de vogel vloog ov] het veld4 ,al sprek5de g+ hij zitt54 ,hij sprak ov] e5 nieuwe taal4 ,,*apt] #ac ,d]ti5de ,les4 ,korelativoj4 ,de op a*t]9 bijgevoegde tabel g5oemde woordjes zijn v]s*ill5de soort5 van voornaamwoord5 ( bijwoord51 die di55 als vrag5de v4n4w41 bezittelijke v4n4w41 vrag5de bijwoord5 enz4 ,deze woordjes noemt m5 korelativoj4 ,de bov5/e rij van de tabel1 dus ia1 io1 iu1 ie1 ial1 iam1 iel1 iom en ies noemt m5 de grondwoord5 wa>van de &]e gevormd word54 ,ze word5 9 onbepaalde beteek5is gebruikt4 ,die welke beg9n5 met k zijn vrag5d2 ,die welke beg9n5 met t zijn aanwijz5d2 ,die welke beg9n5 met cx zijn alles omvatt5d2 ,die welke beg9n5 met n5 zijn ontk5n5d4 ,de korelativoj op ia en iu kunn5 d5 me]v\dsuitgang hebb51 t]wijl ia1 iu1 io en ie e5 n na zi* kunn5 krijg54 ,e5ige korelativoj word5 ook wel zelf/&ig ( bijvoeglijk gebruikt1 bijv43 la kialo het wa>om2 kioma hoeveel/e4 ,korelativoj op ia en io4 ,korelativoj op ia zijn bijvoeglijk en bepal5 iets omtr5t de ho$anigheid ( de soort4 ,ia de e5 ( &]e1 e5 zek]e1 e5ig]lei1 bijv43 ,ian tagon mi donos al vi la monon ,de e5 ( &]e dag zal ik u het geld gev54 ,li acxetis iajn nuksojn ,hij ko*t de e5 ( &]e soort not54 ,kia welke1 wat voor e51 welke soort van1 bijv43 ,kiajn nuksojn vi pref]as8 ,welke 7soort van7 not5 v]kie/ gij8 ,tia zoodanig1 dusdanig1 d]gelijk1 zulk e51 zulk e5 soort1 bijv43 ,tia cxapelo ko/as kv9 guld5ojn ,zoo'n 7zulk e57 ho$ ko/ vijf guld54 ,cxia elke soort van1 i$]e soort1 elk1 i$]1 bijv43 ,cxia p]sono bezonas monon ,elk m5s* heeft geld noodig4 ,n5ia ge5 enkele soort van1 ge5 enkel1 bijv43 ,li konas n5ian floron ,hij k5t ge5 enkele 7soort van7 bloem4 ,korelativoj op io zijn zelf/&ig en word5 alle5 voor zak5 gebruikt4 ,ze hebb5 dan ook nooit e5 zelf/4 n4w4 a*t] zi*4 ,io iets1 het e5 ( &]1 bijv43 ,io kusxis sur la tablo ,iets lag op de tafel4 ,mi vidis ion ,ik zag iets4 ,kio wat8 7vrag5d voornaamwoord7 bijv43 ,kio povas mangxi8 ,wat kan et58 ,kion vi vidas8 ,wat ziet gij8 ,tio dat4 ,tio e/as bela ,dat is mooi4 ,mi vidis tion ,ik zag dat4 ,tio cxi ( cxi tio dit 79 de nabijheid7 bijv43 ,tio cxi devas e/i bona ,dit moet go$ zijn4 ,mi portos tion cxi ,ik zal dit drag54 ,cxio alles1 alle1 elk d+1 bijv43 ,cxio e/as en la butiko ,alles is 9 d5 w9kel4 ,li scias cxion ,hij weet alles4 ,n5io niets1 niet e5 enkel d+1 bijv43 ,n5io falis ,niets viel4 ,mi auxdis n5ion ,ik hoorde niets4 ,a*t]voegsels em en ebl4 ,em7a7 vormt woord51 die de neig+ uitdrukk5 tot hetge5 het grondwoord 7mee/al e5 w]kwoord7 uitdrukt1 ( de gewoonte van de ho$anigheid1 9 het grondwoord geleg51 bijv43 kr$i geloov51 kr$ema li*tgeloovig4 m5sogi lieg51 m5sogema leug5a*tig4 babili babbel51 babilema babbela*tig4 ,ebl7a7 drukt de mogelijkheid uit van hetge5 het grondwoord 7altijd e5 w]kwoord7 b$uidt1 bijv43 vidi zi51 videbla zi*tba>4 legi lez51 legebla leesba>4 auxdi hoor51 auxdebla hoorba>4 ,le] van buit53 butono knoop broso bor/el sapo zeep juvelo juweel rub&o l9t galono boordsel punto kant kotono kato5 lano wol silko zijde veluro fluweel argx5to zilv] oro g\d ba/ono /ok ombrelo reg5s*]m magaz5o magazijn butiko w9kel baz>o baz> lukso pra*t truo gat speco soort elefanto olifant spongo spons brocxo bor/speld r+o r+ cx5o kett+ galosxo ov]s*o5 cxifono vod1 lor fad5o draad difekta bes*adigd delikata fijn1 te$] eleganta si]lijk simpla e5v\dig falsa vals*1 v]vals*t ebla mogelijk am9da bem9nelijk s9dona di5/willig kompr5i begrijp51 v]/aan int]esi aanbelang5 int5ci voornem5s zijn pref]i v]kiez5 sxangxi ruil51 v]wissel5 jxuri zw]51 e$ do5 alia &]e cet]a ov]ige kelka1 kelke da e5ige multa1 multe da veel malmulta1 malmulte da we9ig tuta gans* kiu ajn wie het ook zij ,v]tal+3 ,eble1 juveli/o1 cx5]o1 cxifoni/o1 cxifonujo1 lana1 kombilo1 levilo1 gx5tilajxo1 edzigxo1 posxhorlogxo1 falsi/o1 legebla1 kr$ema1 kr$ebla1 dormema1 tr9kebla1 dr9kema1 pagebla1 uzebla1 pref]ebla4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,zilv]geld1 e5v\digheid1 jonge olifant1 knoopsgat1 s*ool1 le]l+1 s*oolho(d1 ond]wijz]1 portefeuille1 inktkok]1 le]boek1 leesboek1 v]/aanba>1 le]zaam1 s*rijv]1 w]kzaam4 ,v]tal+3 ,cxu vi auxdis jam ion pri tia af]o8 ,ne1 mi auxdis ankoraux n5ion1 s$ se mi auxdos ion1 mi sciigos tion al vi4 ,mi donos al vi cxion1 kion mi havas4 ,kiam 7to57 mi e/is en la urbo1 mi vidis en la butiko de la juveli/o tiajn belajn cxirkauxmanojn1 ke mi eniris la butikon1 kaj volis scii1 kion ili ko/is1 s$ mi povis acxeti n5ian4 ,io e/as sub la tablo4 ,e/as tempo por cxio4 ,kio e/as tio cxi1 kion mi vidos8 ,n5io e/as preta2 tio e/as malagrabla4 ,e/is ia truo en mia posxo1 cx> mi p]dis mian monujon4 ,kia lukso e/as en la salono de la ricxulo4 ,en la butiko mi acxetis pluvombrelon4 ,mi sciigis tion al vi4 ,donu ian fad5on al mi4 ,mi havas n5ian argx5tmonon cxe mi4 ,apud la silko kusxas la kotona rub&o4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,iets ligt op de tafel4 ,hij hoorde iets4 ,e5 kat liep 9 de kam]4 ,e5 ( &]e vogel zat op d5 tor54 ,wat s*oon is moet e5v\dig zijn4 ,dat1 wat gebeurde1 0 go$4 ,de arme knap5 kond5 niets gev5 aan d5 arm5 grijsa>d4 ,welke 7wat voor soort7 kant hebt gij aan uwe japon8 ,wat zegt gij8 ,welk meisje is ongelukkig8 ,dat is niet wa>4 ,welke not5 eet gij8 ,hij k5t ge5 enkele soort m5s*54 ,9 all]lei 7soort7 /$5 bev9d5 zi* d]gelijke m5s*54 ,welk5 oud]dom hebt gij8 ,ik _h iets gezi51 ma> ik wi/ niet wat4 ,ik z\ dit gelez5 hebb51 ma> ik _h ge5 tijd4 ,neem de zeep uit het zeepbakje en was* uwe h&54 ,de kett+ 0 van g\d en de bor/speld van zilv]4 ,de g\d5 bor/speld is mooi] dan de zilv]54 ,leg de bor/el 9 de ka/ en knoop je jas toe4 ,,*apt] #ad ,ve]ti5de ,les4 ,korelativoj op iu en ie4 ,korelativoj op iu kunn5 zo[el voor p]son5 als voor zak5 gebruikt word54 ,9 het e]/e geval kunn5 ze bijvoeglijk en zelf/&ig gebruikt word51 en 9 het twe$e geval alle5 bijvoeglijk4 ,iu iem&1 e5ig1 de e5 ( &]e p]soon ( zaak bijv43 ,iu e/as en la cxambro ,iem& is 9 de kam]4 ,iu viro e/as en la cxambro ,e5 zek]e man is 9 de kam]4 ,mi vidis iun ,ik zag iem&4 ,iu libro e/as sur la tablo ,e5 zek] boek is op de tafel4 ,kiu wie ( welk 7vrag5d71 bijv43 ,kiu kuras en la cxambro8 ,wie loopt 9 de kam]8 ,kiu viro kuras en la cxambro8 ,welke man loopt 9 de kam]8 ,kiun vi vidas8 ,wi5 ziet gij8 ,kiujn librojn li acxetas8 ,welke boek5 koopt hij8 ,kiu die1 welke1 dat 7betrekkelijk7 bijv43 ,la viro1 kiu m>sxas en la /rato1 e/as maljuna ,de man1 die 9 de /raat loopt1 is oud4 ,la viro1 kiun mi vidas1 e/as maljuna ,de man1 di5 ik zie1 is oud4 ,la libroj1 kiujn mi legas1 e/as belaj ,de boek51 welke ik lees1 zijn mooi4 ,tiu die1 dat1 dieg5e1 bijv43 ,tiu 7viro7 sidas sur la segxo ,die 7man7 zit op de /oel4 ,tiu libro kusxas sur la segxo ,dat boek ligt op de /oel4 ,li legas tiujn librojn ,hij lee/ die boek54 ,tiu cxi ( ,cxi tiu deze ( dit 79 de nabijheid7 bijv43 ,tiu cxi 7vir9o7 e/as en la domo ,deze 7vr\w7 is 9 het huis4 ,tiu cxi krajono kusxas sur la tablo ,dit potlood ligt op de tafel4 ,mi acxetas tiujn cxi pomojn ,ik koop deze appel54 ,cxiu i$]1 i$]e51 elk e54 ,cxiu 7infano7 ludas ,elk 7k9d7 speelt4 ,cxiun libron li havas ,elk boek heeft hij4 ,mi vidis cxiujn ,ik zag all54 ,n5iu niem&1 ge51 ge5 enkele1 bijv43 ,n5iu e/as en la domo ,niem& is 9 het huis4 ,li vidis n5iun infanon ,hij zag ge5 enkel k9d4 ,vi legas n5iun libron ,gij lee/ ge5 enkel boek4 ,korelativoj op ie zijn plaats bepal5de bijwoord54 ,ie erg5s1 op de e5 ( &]e plaats1 bijv43 ,li devas e/i ie ,hij moet erg5s zijn4 ,ili m>sxas i5 ,zij loop5 erg5s he54 ,kie wa>1 op welke plaats 7vrag5d71 bijv43 ,kie vi logxas8 ,wa> woont gij8 ,ki5 vi iras8 ,wa>he5 gaat gij8 ,kie wa> 7betrekkelijk71 bijv43 ,tie1 ki5 ni iros1 />as bela domo ,da>1 wa> wij he5 gaan1 /aat e5 mooi huis4 ,tie da>1 op die plaats1 g9ds1 bijv43 ,tie />as sxranko ,da> /aat e5 ka/4 ,cxu vi iras ti58 ,gaat gij da>he58 ,tie cxi ( cxi tie hi]1 bijv43 ,cxi tie kusxas la libro ,hi] ligt het boek4 ,v5u ti5 cxi ,kom hi]4 ,cxie ov]al1 op alle plaats51 bijv43 ,cxie mi auxdis birdojn ,ov]al hoorde ik vogels4 ,ni iras cxi5 ,wij gaan ov]al he54 ,n5ie n]g5s1 op ge5 enkele plaats1 bijv43 ,n5ie mi vidas segxon ,n]g5s zie ik e5 /oel4 ,ni iras n5i5 ,wij gaan n]g5s he54 ,a*t]voegsel ind en voorvoegsel dis4 ,ind7a7 beteek5t wa>dig van wat het grondwoord uitdrukt1 bijv43 kr$i geloov51 kr$9da gelo(wa>dig4 b$auxri beklag51 b$auxr9da beklag5swa>dig4 ,dis- b$uidt v]deel+ ( v]spreid+1 bijv43 semi zaai51 dissemi rondzaai5 7na> alle kant5 zaai547 kuri loop51 diskuri uite5loop54 ,le] van buit53 laboro w]k klaso klasse kaj]o s*rijfboek pap]o papi] folio blad plumo p5 inko inkt krajono potlood libro boek pagxo bladzijde leciono les progreso vooruitgang apatio onv]s*illigheid f]voro ijv] pi$pilko voetbal muso muis en]gio k>akt]/]kte ordo orde babili babbel5 l+vo taal lit]o lett] let]o brief bileto briefje adreso adres ju/a opre*t1 re*tva>dig1 jui/ p>tia p>tijdig facila gemakkelijk korekta nauwkeurig at5ta a&a*tig intelig5ta v]nuftig sev]a /r5g nagxi zwemm5 =veturi v]trekk5 7van tre957 r5konti ontmoet5 koni k5n5 l]ni le]5 in/rui ond]wijz5 elp>oli uitsprek5 indulgi toegev51 ontzi51 voorzi*tig zijn met memori zi* h]9n]5 =gesi v]get5 p5si d5k5 op9ii van me5+ zijn1 d5k5 imagi zi* inbeeld5 sxanceli wankel5 obei gehoorzam5 klopodi tra*t5 p5i pog5 er>i zi* v]giss51 miss5 petoli /oei5 presi drukk5 b9di b9d5 obs]vi wa>nem5 veturi rijd5 tauxgi deug5 boji blaff5 depo/ s9ds ,v]tal+3 ,vid9da1 akceptebla1 dezir9da1 respekt9da1 respektebla1 acxetebla1 acxetema1 pref]9da1 obs]vebla1 malfacila1 malat5ta1 malobei1 malf]voro1 at5teco1 skribajxo1 adres>o1 b9di/o1 presilo1 memor9da1 disiri1 disdoni1 diskuri1 diss5di1 dissemi4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,v]geeta*tig1 v]get5swa>dig1 onv]getelijk1 d5k]1 leug5a*tig1 wet5swa>dig1 adresse]51 w]kman1 p5h\d]1 de ond]wez5 word5de1 papi]m&1 inktkok]1 gemakkelijkheid1 iets gemakkelijks1 uit/rooi54 ,v]tal+3 ,cxu iu el vi scias la vojon8 ,iu p]sono devas scii tion4 ,pr5u iun libron kaj legu4 ,li vidis iun en la gx>d5o de nia najb>o4 ,kiu logxas en ,rot]damo8 ,kiu birdo ne povas kanti8 ,kiu e/as tiu gr&a monum5to8 ,glaso de v9o e/as glaso en kiu antauxe s9 trovis v9o1 aux kiun oni uzas por v9o2 glaso da v9o e/as glaso pl5a je v9o4 ,la domo en kiu ni trovigxas1 e/as kon/ruita en #agej4 ,ie en la arb>o logxis maljunulo4 ,kie via frato logxas8 ,antauxe li logxis tie s$ nun li logxas tie cxi4 ,ki5 vi metis la sxlosilon8 ,sxi diris al mi kiu kaj kie li e/as4 ,kiu e/as la monto1 kiun mi vidas tie8 ,tie1 kie vi logxas1 mi ankaux volus logxi4 ,kia e/as la nomo de tiu1 kiu v9 s5dis ti58 ,cxiu homo povas er>i4 ,cxiu mezuras la aliajn p] sia mezurilo4 ,cxiu por si1 ,dio por cxiuj4 ,cxie kaj cxiam esp]anti/oj e/as amikoj4 ,dum la leciono ne e/as p]mesate al vi rig>di cxi54 ,n5iu e/is vid9ta la infanon4 ,n5iuj homoj e/is ankoraux sur la /rato4 ,n5ie mi vidis mian plum+on4 ,cxu vi memoras ke mi diris al vi3 iru n5i58 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,heeft iem& mijn potlood gezi58 ,niem& zag het s9ds gi/]54 ,v&aag ga ik n]g5s he54 ,mijn ho$ ligt erg5s4 ,wie k5t niet het s*oone boek8 ,hij1 die tevr$5 is1 is gelukkig4 ,die jong5s1 welke deze appels /al51 g+5 da>he54 ,e5 blad papi] uit dit s*rijfboek4 ,v&aag ontmoet ik u ov]al4 ,kan iem& mij zegg51 hoe laat de laat/e tre9 na> ,z4 v]trekt8 ,i$]e5 kan u dat zegg54 ,da> ik niets van uw bezoek wi/1 zult gij u tevr$5 moet5 /ell5 met ons e5v\dig middagmaal4 ,wat s*oon is moet e5v\dig zijn4 ,da> het avond w]d en mijne zu/] nog niet ?uis 01 w]d5 wij ong]u/4 ,de salon 9 het huis van mijn rijk5 buurman 0 pra*tig v]si]d t] geleg5heid van 7okaze de7 het huwelijk van zijn do*t]4 ,de e5 zei dit1 de &]e zei dat4 ,wa> woont hij8 ,wa>he5 br5gt gij dat boek8 ,wij gaan da>he54 ,wij gaan ov]al he54 ,wij gaan n]g5s he54 ,,*apt] #ae ,vijfti5de ,les4 ,korelativoj op ial en iam4 ,korelativoj op ial duid5 r$5 ( oorzaak aan4 ,ial erg5s om1 om de e5 ( &]e r$51 bijv43 ,li ne povis v5i ial ,hij kon om de e5 ( &]e r$5 niet kom54 ,kial wa>om1 om welke r$51 bijv43 ,kial li e/is en la urbo8 ,wa>om 0 hij 9 de /ad8 ,tial da>om1 om die r$51 bijv43 ,tial mi v5is ,da>om kwam ik4 ,cxial ov]al om1 om elke r$51 bijv43 ,la knabo ridis cxial ,de jong5 la*te ov]al om4 ,n5ial n]g5s om1 om ge5 enkele r$51 bijv43 ,mi iras hejm5 n5ial ,ik ga n]g5s om na> huis4 ,korelativoj op iam hebb5 betrekk+ op d5 tijd4 ,iam e5s1 ooit1 op zek]5 tijd1 op e5 ( &]5 tijd1 bijv43 ,mi v5os vidi iam ik zal e5s kom5 zi54 ,kiam wanne]1 op welk5 tijd1 bijv43 ,kiam vi v5os8 ,wanne] komt gij8 ,kiam to51 9 de beteek5is van als1 wanne]1 zoodra1 bijv43 ,kiam li v5is1 li e/is bonv5a ,to5 hij kwam1 0 hij welkom4 ,ni e/is elirontaj1 kiam li alv5is ,wij z\d5 uitgaan1 to5 hij kwam4 ,tiam dan1 to51 op di5 tijd1 de/ijds1 bijv43 ,tiam e/is tempo por =iri ,dan 0 het tijd om te v]trekk54 ,cxiam altijd1 t5 all5 tijde1 /e$s1 bijv43 ,li laboras cxiam ,hij w]kt altijd4 ,n5iam nooit1 nimm]1 op ge5 enkel oog5blik1 bijv43 ,li v5as n5iam ,hij komt nooit4 ,voorvoegsels ek- en re-4 ,ek- duidt e5 w]k+ aan1 die aanvangt ( van kort5 duur is1 bijv43 dormi slap51 ekdormi inslap54 kanti z+51 ekkanti aanheff51 beg9n5 te z+54 krii roep51 ekkrio uitroep4 ,re- duidt e5 h]hal+ d] h&el+ aan1 bijv43 vidi zi51 revidi h]zi54 v5i kom51 rev5i opnieuw kom54 trovi v9d51 retrovi opnieuw v9d51 we]v9d54 ,le] van buit53 kov]to omslag hi/orio ges*i$5is fabelo v]tell+ fablo fabel v]so v]s poeto di*t] poezio di*tkun/ teatro s*\wburg dramo drama v]ko w]k 7lett]kundig7 muziko muziek kolego ambtg5oot maj/ro mee/] 79 zijn kun/7 pr(esoro le]a> spirito gee/ animo ziel prud5to r$e1 v]/& kapabla bekwaam dilig5ta vlijtig sagxa wijs sev]a /r5g antikva oud1 antiek admono v]man+ dubi twijfel5 konsili aanrad5 dem&i vrag5 respondi antwoord5 sil5ti /ilzwijg5 m5sogi lieg5 prep>i b]eid5 montri toon51 aanwijz5 rakonti v]tell5 kalkuli rek55 konduti zi* g$rag5 rekomp5ci beloon5 lauxdi prijz51 lov5 admiri bewond]5 puni /raff5 ordoni gebi$5 p>k]e van buit5 vane tev]geefs okaze toevallig prosp]i bloei51 gelukk51 slag5 aroganta aanmatig5d p]fidi v]rad5 vitrokahelo glasruit kapti vang5 okaze de t] geleg5heid van ,v]tal+3 ,rev5i1 revidi1 r$iri1 retrovi1 ekkanti1 ekgliti1 ekbruligi1 ekkoni1 rekoni1 ekdormi1 res5di1 v]kajxo1 v]ki/o1 muzikanto1 m5sogulo1 maldilig5ta1 sagxulo1 represi1 ekp5si1 ekkom5ci1 rekom5ci4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,bewond]5swa>dig1 lov5swa>dig1 /rafba>1 b]ek5ba>1 p5n$oosje1 v]tal]1 begrijpelijk1 g$i*t1 v]tell+1 begrijpelijk mak51 wijz]1 bezi5swa>digheid1 om/rek51 bezoek]4 ,v]tal+3 ,vivis iam regxo1 kiu havis du filojn4 ,ki5 vi iros morgaux8 ,kial vi pl5das1 vi devas e/i gaja1 cx> vi e/as sana kaj ricxa1 kaj tam5 vi cxiam e/as malgaja4 ,mi n5iam vidis ankoraux tiajn belajn cxirkauxajxojn4 ,morgaux mi iros al amiko kiu logxas en domo ie sur la kampo1 apud mia naskigxurbo4 ,kial vi d =iras8 ,la infaneto ploradis ial1 s$ la patr9o ne sciis kial kaj ne povis trovi la kialon4 ,kiam mia amik9o auxdis1 ke sxi povas =iri1 sxi rapidigxis hejm54 ,de tiam ili e/as amikoj4 ,kiam vi vizitos vian fraton1 tiam salutu l9 de mi4 ,en la tiama tempo mi vizitis ,p>izon cxiuj>e4 ,dek cig>oj ko/as tridek c5dojn1 tial unu cig>o ko/as tri c5dojn4 ,tiu malsanulo cxial e/as malkont5ta4 ,mi cxiam levigxas tre frue4 ,vi cxiam e/as malkont5ta2 vi cxiam deziras ion multe pli belan4 ,mi cxiam iras al la teatro4 ,la infanoj ridas cxial4 ,en tiu cxambro mi vidis n5ian p5trajxon4 ,malesp]u n5iam4 ,mi n5iam vidis ion de via laboro4 ,mi n5ial =lasos v94 ,la knabo batis sian frat9on n5ial4 ,la =kur9ta infano n5ie e/is videbla4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,e5s zag ik e5 groote /ad1 wa>9 altijd gro5e boom5 /ond54 ,wa>om de$t gij dat8 ,komt gij erg5s om 7om e5 ( &]e r$578 ,ne51 ik kom n]g5s om4 ,wanne] m5 iets do5 moet1 wil m5 ga>ne het wa>om wet54 ,da>om 7om die r$57 kwam ik gi/]5 niet4 ,gij moet niet ov]al om la*54 ,gij de$t bet] n]g5s aan te d5k54 ,wanne] ik u de ges*i$5is zal v]teld hebb51 dan zult gij begrijp51 wa>om hij dat de$4 ,zaagt gij ooit zulke s*oone om/rek58 ,ne51 ik b5 nog nooit 9 ,am/]dam gewee/4 ,zijt gij ooit ge/raft geword58 ,muziek is altijd aang5aam als ze go$ is4 ,to5 ik 0 +eslap51 begon ik te droom54 ,zij heff5 e5 li$ aan4 ,na lang5 tijd sliep ik 9 en droomde e5 s*oon5 droom4 ,h]9n]t gij u nog d5 dag1 dat gij d5 e]/5 ke] na> s*ool g+t8 ,die dag is niet li*t te v]get5 7onv]getelijk74 ,de ond]wijz] /aat voor de klasse en gebi$t d5 k9d]51 dat zij zull5 zwijg5 7sil5tu74 ,het ond]wijs beg9t4 ,indi5 de le]l+5 ze] vlijtig zijn gewee/1 zal de ond]wijz] hun e5 mooie ges*i$5is v]tell54 ,hebt gij uw portefeuille v]lor58 ,ik heb er e5 gevond54 ,u spreekt dat woord niet go$ uit4 ,toon mij uw h& en ik zal u zegg5 wie gij zijt4 ,v]/aat gij mij8 ,ne51 mijnhe]1 ik heb u niet v]/aan4 ,ik moet hem bewond]54 ,hij liegt als( het g$rukt is4 ,antwoord1 wanne] m5 u iets vraagt4 ,de le]l+5 w>5 ze] vlijtig4 ,lees- en ,v]taaloef5+3 ,m,a,l,f,e,l,i,cx,a ,,kom]ci/o4 ,juna homo1 kiu en sia urbo havis n5ian okupon1 v5is ,londonon por s]cxi helpon cxe unu sia p>5co4 ,tiu cxi la/a donis al li kelkan nombron da cxapoj kaj konsilis al li />i sur la /rato kaj v5di il94 ,gxoja1 ke li nun povos iom p]labori1 la junulo pr5is la cxapojn kaj iris kun ili sur unu hompl5an /raton kaj sidigxis en unu oportuna anguleto4 ,vesp]e li rev5as al la p>5co1 kaj tiu cxi dem&as3 ,nu1 cxu vi multe v5dis8 ,ha1 malgaje respondas la junulo1 ecx unu cxapon mi ne v5dis6 ,cxu vi al n5iu proponis8 kion d vi f>is la tutan tagon8 ,mi t5is la cxapojn bone kasxitajn en mia korbo1 por ke la polvo il9 ne malbonigu1 s$ proponi al iu mi ne trovis okazon en la dauxro de la tuta tago1 cx> el la gr&a amaso da homoj1 kiuj pasis antaux mi1 cxiuj havis jam cxapojn sur la kapoj4 7,el ,fundam5ta ,kre/omatio47 ,,*apt] #af ,ze/i5de ,les4 ,korelativoj op iel en iom4 ,korelativoj op iel duid5 de mani] ( wijze aan4 ,iel op de e5 ( &]e wijze1 bijv43 ,iel li devis trovi laboron ,op de e5 ( &]e mani] moe/ hij w]k v9d54 ,kiel hoe1 op welke mani] 7vrag5d71 bijv43 ,kiel vi f>tas8 ,hoe va>t u8 ,kiel als1 zooals 7betrekkelijk71 bijv43 ,diru gx91 kiel vi volas ,zeg het1 zooals gij wilt4 ,tiel zoo1 op die mani]1 d]wijze1 bijv43 ,tiel vi devas uzi la plumon ,zoo moet gij de p5 gebruik54 ,cxiel op elke mani] ( wijze1 bijv43 ,li povas skribi cxiel ,hij kan op elke mani] s*rijv54 ,n5iel ge5sz9s1 op ge5 enkele mani]1 9 't geheel niet1 bijv43 ,mi povis skribi al li n5iel ,ik kon hem op ge5 enkele mani] 79 't geheel niet7 s*rijv54 ,korelativoj op iom hebb5 betrekk+ op de hoeveelheid en word5 gevolgd door da indi5 zij e5 zelf/-n4w4 voorafgaan4 ,iom wat1 e5 beetje1 e5 we9ig1 bijv43 ,pruntu al mi iom da mono ,le5 mij e5 we9ig geld4 ,kiom hoeveel1 welke hoeveelheid 7vrag5d71 bijv43 ,kiom da mono vi havas8 ,hoeveel geld hebt gij8 ,kiom als 7betrekkelijk71 bijv43 ,diru al mi tiom1 kiom vi scias ,zeg mij zooveel1 als gij weet4 ,tiom zooveel1 zulk e5 hoeveelheid1 bijv43 ,li havas tiom da mono ,hij heeft zooveel geld4 ,cxiom alles1 de gans*e hoeveelheid1 bijv43 ,li donis cxiom ,hij gaf alles 7van hetge5 hij _h74 ,n5iom niets1 niem5dal1 bijv43 ,e/is n5iom de la mebl>o en la domo ,er 0 niets van de meubel5 9 huis4 ,het a*t]voegsel um4 ,het a*t]voegsel um heeft ge5 va/e beteek5is1 en het v]di5t da>om aanbevel+ de ond]/a&e woord51 welke de mee/ voorkom5de met um zijn1 uit het ho(d te le]54 a]umi lu*t54 akvumi dr5k51 bevo*tig54 am9dumi het h( mak54 argx5tumi v]zilv]54 brulumo ontvlamm+1 ont/ek+4 busxumi muilb&51 busxumo muilb&4 butonumi toeknoop54 c]bumi mal51 tobb54 datumi date]51 dagteek554 gu/umi proev54 kalkanumo hak 7van e5 s*o571 kiel 7van e5 s*ip74 kolumo boord1 kraag4 komunumo geme5te4 krucumi kruisig54 kul]umi ops*epp54 laktumo hom 7afg]oomde melk74 lotumi v]lot54 malv>mumi k\vatt51 malv>mumo v]k\dheid4 manumo man*et4 m>telumi beham]54 ma/rumi hui%\d54 nazumo lorgnet1 knijpbril4 ombrumi bes*aduw54 orumi v]guld54 palpebrumi lonk51 knipoog54 p>azitumi s*uim51 klaploop54 p>tumo breuk ( deel 7wiskunde74 p5siumi p5sione]54 pl5umi v]vull54 proksimume ongeve]4 sapumi inzeep54 s]p5tumi zi* kronkel54 v5tumi waai5 7met waai]71 v5tumilo waai]4 ,le] van buit53 sci5co wet5s*ap arto kun/ gu/o smaak1 neig+ religio godsdi5/ paci5co g$uld pasio drift1 h>t/o*t kol]o grams*ap1 wo$e timo vrees humoro gemo$sge/eldheid1 luim pa/ro prie/] almozo aalmoes tombo graf legxo wet rajto re*t paco vr$e kom]co h&el pot5ca ma*tig fi]a trots* mode/a z$ig jxaluza afgun/ig egala gelijk efektiva wez5lijk1 w]kelijk agi h&el5 bapti doop5 b5i zeg55 pregxi bidd5 7tot ,god7 p]mesi toe/aan saluti groet5 voki roep5 prez5ti aanbi$5 danci dans5 jugxi oordeel5 savi r$d5 pafi s*iet5 inviti uitnoodig5 konduki geleid5 g>di bewak5 fe/i fee/vi]5 kondamni v]oordeel5 militi /rijd5 vundi kwets5 ,v]tal+3 ,dancejo1 fi]eco1 militi/o1 militi/>o1 g>di/o1 pafilo1 tombejo1 malp]mesi1 s+>dema1 ekpafi1 devo1 kom]ci/o1 jxaluzeco1 almozulo1 mode/eco1 saluto1 kondukanto1 kondamnato1 milito4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,re*t]1 v]h9d]51 g]e*tsgeb\w1 g]e*t%(1 kun/5a>1 fee/1 humori/1 h&elba>1 gee/igheid1 vre$zaam1 kwetsba>1 kanon1 salvo 7aanh\d5d s*iet571 s*utt]1 s*ietbaan4 ,v]tal+3 ,iel mi p]dis mian posxtrancxilon4 ,kial vi ne respondas8 respondu iel4 ,li e/as iom fi]a4 ,la kafo e/as iom tro malv>ma4 ,cxu vi volas doni al mi iom da akvo8 ,iel vi devas devigi tiun malobean knabon4 ,cxu mi povas iel s]vi al vi8 ,kiel e/as la vet]o8 ,kiel mia b(rato rakontis tion al mi1 tiel gxi e/as4 ,mi ne scias kiel m9 savi4 ,kiom da pomoj vi volas havi8 ,je kioma horo vi deziras ke la s]vi/o veku v98 ,donu tiom1 kiom e/as necesa4 ,via onklo e/as tiel malav>a kiel afabla4 ,tiel p]di la tempon e/as malagrable4 ,mal=tuloj cxiel devas vivi s+>deme4 ,li volas v5di al mi cxiom4 ,mi m5dis tagmangxon kaj =mangxis cxiom4 ,li n5iel at5dis auxdi tian belan hi/orion4 ,li skribis malbonege1 oni n5iel povas legi lian let]on4 ,mi kompr5is n5ion el tio1 kion li diris4 ,kiu volas havi cxiom1 (te akiras n5iom4 ,hi]aux ni e/as vid9taj la vid9dajxojn de via urbo4 ,tiu akvo ne e/as tr9kebla1 gxi e/as malpura4 ,mia frato e/as tre kr$ema1 li kr$as cxion1 kion oni rakontas al li4 ,kiun libron vi pref]as1 tiun kun la v]da kov]to aux tiun-cxi kun la rugxa kov]to8 ,mi pref]as la v]dan ol la rugxan4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,heb e5 we9ig g$uld4 ,op de e5 ( &]e mani] moet gij ons help54 ,hij v]telde mij hoe trots* zij 04 ,ik weet zelf niet hoe er ov] 7ov] het7 te d5k54 ,hoeveel tijd hebt gij noodig om na> de /ad te gaan8 ,op welke mani] lez5 bl9de m5s*58 ,zoo te h&el5 is ze] onvoorzi*tig4 ,zooveel wijn kan ik niet dr9k54 ,geef mij ev5veel melk als k(fie4 ,geef mij alles wat dr9kba> is4 ,hij heeft al 7de gans*e hoeveelheid7 het geld4 ,esp]anti/5 help5 elk&] op elke mani]4 ,wij hebb5 dat heelemaal niet 79 't geheel niet7 noodig4 ,gij behoeft u ge5sz9s te v]ontru/54 ,de zieke heeft g$ur5de twee dag5 niets geget54 ,gelo(t gij1 dat hij niets ge5 geld bij zi* heeft8 ,to5 ik uw brief ontv+1 deelde ik alles aan mijn vri5d m$e1 ma> hij heeft mij nog niets geantwoord4 ,hebt gij uw lees- en rek5boek bij u8 ,ne51 ik heb ze v]get54 ,gij zijt ze] v]geeta*tig4 ,hij is afgun/ig op uw vooruitgang4 ,de prie/] zeg5de de m5igte4 ,gij h&elt teg5 d5 godsdi5/ door zoo te sprek54 ,h>t/o*t is e5 sle*te eig5s*ap4 ,g$uld is zulk e5 groote s*at4 ,lees- en ,v]taaloef5+3 ,,anekdoto ,,de ,,swift4 ,kiam ,swift pr5adis novajn s]vant9ojn1 li cxiam diradis al ili1 ke ili en lia domo devas antaux cxio obs]vadi du af]ojn3 unue1 f]mi po/ si la pordon1 kiam ili v5as en cxambron1 kaj due--d5ove f]mi la pordon1 kiam ili eliras4 ,unu fojon unu s]vant9o petis de li la p]meson iri al la fe/o de edzigxo de sxia frat9o4 ,tre volonte1 diris ,swift1 mi ecx donos al vi cxevalon kaj s]vanton por akompani1 kaj vi povas ambaux kune veturi4 ,tute ek/] si de gxojo1 la s]vant9o1 elirante1 lasis la pordon ne f]mita4 ,kv>onon da horo po/ ilia =veturo ,swift ordonis seli alian cxevalon kaj s5dis sur gxi rapide alian s]vanton kun la ordono rev5igi il94 ,tiu cxi trovis il9 en la mezo de vojo1 kaj cxu ili volus aux ne--ili devis veturi returne4 ,tute depremita1 la knab9o eniris en la cxambron de sia s9joro kaj dem&is1 kion li ordonos4 ,n5ion pli ol nur ke vi f]mu po/ vi la pordon1 li diris kaj lasis sx9 po/ tio cxi d5ove =veturi4 7,el ,fundam5ta ,kre/omatio47 ,,*apt] #ag ,zev5ti5de ,les4 ,korelativoj op ies4 ,korelativoj op ies gev5 e5 bezit te k5n54 ,ies iem&s1 bijv43 ,ies cxapelo falis en la akvon ,iem&s ho$ viel 9 het wat]4 ,kies wi5s 7vrag5d71 bijv43 ,kies cxapelo e/as tiu8 ,wi5s ho$ is dat8 ,kies wi5s1 wi] 7betrekkelijk71 bijv43 ,la knabo1 kies libro kusxas tie cxi1 e/as malsana ,de knaap1 wi5s boek hi] ligt1 is ziek4 ,ties di5s1 di]1 bijv43 ,ties laboro e/as la plej bela ,di5s w]k is 't mooi/4 ,cxies i$]s1 elks1 van i$]1 bijv43 ,li pr5is cxies proprajxon ,hij nam i$]s eig5dom4 ,n5ies niem&s1 van niem&1 bijv43 ,mi bezonas n5ies helpon ,ik heb niem&s hulp noodig4 ,het voorvoegsel fi en het a*t]voegsel acx4 ,deze gev5 beid5 e5 m9a*t5de beteek5is aan het /amwoord1 wa>van fi op de inn]lijke en acx op de uit]lijke eig5s*ap doelt1 bijv43 ficxevalo pa>d met /rek51 cxevalacxo knol4 fiviro man met sle*te eig5s*app51 viracxo v5t1 k]el4 fivir9o vr\w met sle*te eig5s*app51 vir9acxo wijf4 ,het a*t]voegsel cxj7o7 di5t om v]kle95de1 liefkooz5de mannelijke p]soonsnam5 te vorm52 m5 voegt d5 uitgang na d5 #b;en tot d5 #e;en lett] van d5 naam1 bijv43 ,mihxaelo ,mi*iel1 ,micxjo ,mi*ieltje4 ,petro ,piet]1 ,pecxjo ,pietje4 ,het a*t]voegsel nj7o7 wordt gebruikt op dezelfde wijze als cxj7o71 do* di5t voor vr\welijke p]soonsnam51 bijv43 ,m>io ,m>ie1 ,manjo ,m>ietje4 ,emil9o ,emilia1 ,em9jo ,emilietje4 ,de uitdrukk+ ,mosxto is e5 beleefdheid/itel1 die di5t voor alle ,n$]l&s*e titels1 als3 ,maje/eit1 ,heiligheid1 ,excell5tie1 ,wel,edele1 ,wel,edel,gestrenge1 ,hoog$elgebor51 enz4 ,wanne] de wa>digheid van d5 te noem5 p]soon het woord ,mosxto voorafgaat1 dan neemt die wa>digheid d5 vorm van het bijv4 n4w4 aan1 bijv43 ,zijne ,maje/eit de ,kon+ ,lia regxa ,mosxto4 ,zijne ,excell5tie ,graaf4444 ,lia grafa ,mosxto4444 ,zijne ,heiligheid de ,paus ,lia papa ,mosxto4 ,le] van buit53 indu/rio nijv]heid posxto briev5po/ signo teek5 /acio /ation raso gesla*t g5to volks/am regxo kon+ regno /aat bi5o go$1 l&go$ op9io me5+ p]fekta volmaakt lib]a vrij prava wie gelijk heeft c]ta zek] sama zelfde s5di z5d5 donaci s*5k5 7e5 ges*5k do57 ricevi ontvang5 gajni w9n5 akiri v]krijg5 mezuri met5 (5di bele$ig5 pl5di zi* beklag5 b$auxri betreur5 ap>t5i toebehoor5 pos$i bezitt5 malprava wie ongelijk heeft decidi besluit51 besliss5 danki b$ank5 cxagr5i v]driet5 enui zi* v]vel5 amuzi v]mak5 s9 amuzi zi* v]mak5 dauxri dur5 re/i blijv5 cxesi oph\d5 jxeti w]p5 peli wegjag51 weg z5d5 sxajni s*ijn51 blijk5 gratuli gelukw5s*5 envii b5ijd5 helpi help5 zorgi zorg5 supre omhoog malsupre omlaag tuj dadelijk jxus jui/ preskaux bijna s5dube ongetwijfeld adiaux va>wel precipe vooral suficxe g5oeg tro te1 teveel j5 444 j5 nu e5s 444 dan we] ju pli 444 des pli hoe me] 444 des te me] ,v]tal+3 ,ekpl5di1 pos$ajxo1 posxti/o1 ekjxeti1 mallib]a1 lib]eco1 regx9o1 regnano1 mallib]ejo1 domacxo1 p>olacxi1 fikom]cajxo1 hundacxo1 skribacxi1 fi9fano1 disflugi1 deflugi1 =flugi1 deiri1 disiri1 =iri4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,gevang5e1 gevang5s*ap1 gelukw5s*1 b$ela>1 vreesa*tig1 bang mak51 dankba>1 beklag5swa>dig1 betreur5swa>dig1 b5ijd5swa>dig1 uit/rooi5 7w]p5 na> alle kant571 t]ugroep51 ov]d5k51 welv>51 kun/matig1 beg9n5 te la*51 beg9n5 te we551 beg9n5 te klag54 ,v]tal+3 ,ies p]do ne e/as cxiam ies gajno4 ,cxies ideo e/as div]sa4 ,kies plumon vi uzis8 ,n5ies1 7gxi7 e/as mia4 ,ties op9io ne multe valoras4 ,cxu e/as ies tiu cxi p+lo8 ,cxu tiuj e/as la gepatroj1 kies infanoj ludas kun la viaj8 ,la mono ne e/as ties1 kiu gx9 trovas4 ,cxies traduko e/is bona4 ,mi e/as n5ies malamiko4 ,la f]voraj infanoj e/os rekomp5cataj1 s$ la malf]voraj infanoj e/os punataj4 ,cxu vi scias kie e/as la adres>o de ,rot]damo8 ,en mia lib]tempo de la antauxa j>o mi vizitis la plej sudan 7zuidelijk7 p>ton de nia l&o1 kaj admiris la belan pejzagxon 7l&s*ap74 ,li ne povas kompr5i m9 aux ne volas kompr5i m94 ,kiam ni e/is revid9taj nian fraton1 ni e/is tre felicxaj1 ke li e/as en tia bonf>to4 ,cx> mi ne volis akcepti rekomp5con pro mia konsilo1 mi res5dis al li la donacojn4 ,n5io e/as p]fekta4 ,mi tute ne e/as c]ta1 cxu vi e/as prava4 ,vi e/as malprava4 ,la v]da /elo e/as signo de ,esp]anto4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,iem&s ho$ viel 9 het wat]4 ,is dit pa>d van iem&8 ,van wi5 is dit papi]8 ,de vr\w1 wi] zoon viel1 is ongelukkig4 ,de man1 wi5s k9d 9 het wat] viel1 sprong van de brug4 ,de mo$] zeide3 ,wie niet wil gehoorzam51 di5s /raf zal groot zijn4 ,wees niet allemans vri5d4 ,ov] deze zaak wil ik ga>ne i$]s me5+ hoor54 ,niem&s ho$ lag me] op de tafel4 ,ik heb niem&s hulp noodig4 ,wa> hebt gij mijn p5h\d] gelegd8 ,ik legde hem jui/ bij het ov]ige s*rijfg]e$s*ap4 ,kan iem& mij zegg51 wie gelijk heeft8 ,het boek1 dat mijn vri5d ges*rev5 heeft1 is wa>dig gelez5 te word54 ,hij kon niet kom5 weg5s zijn w]k4 ,wij hebb5 alle bezi5swa>digh$5 van ,am/]dam bezo*t4 ,de k9d]5 h\d5 niet van /il zijn en zitt51 ma> loop5 en /oei5 ga>ne d5 gans*5 dag4 ,ik b5 niet zoo li*tgeloovig uwe leug5a*tige woord5 te geloov51 en ik raad u aan nooit me] ov] die zaak te sprek51 want gij z\dt u vele vij&5 mak54 ,t] geleg5heid van d5 v]ja>dag h>] mo$] le]de mijn ni*tje e5 v]sje van buit54 ,het ges*5k van d5 kon+ 0 pra*tig4 ,wa>om draagt gij niet all5 hetzelfde teek58 ,lees- en ,v]taaloef5+3 ,,sev]a ,,biblioteki/o4 ,cxiu el la regim5toj1 kiuj />as en ,p>izo1 pos$as propran bibliotekon1 kies g>di/o e/as ord9>e ia maljuna sub-(iciro1 kiu e/as multe pli kompet5ta en af]oj militaj1 ol en lit]aturo4 ,unu leuxt5anto de la m>i/>o s5dis unu fojon en tian bibliotekon sian s]vanton kun la komisio1 ke li alportu al li el la biblioteko la #i;an volumon de la vort>o de ,l>\sse 7kun la lit]oj ,i4 ,j4 ,k474 ,po/ unu horo la soldato alportas al li la volumon unuan1 raportante al li1 ke la biblioteki/o ne povis doni la nauxan volumon al p]sono1 kiu ne legis la ok unuajn1 kaj ke1 traleg9te tiujn cxi1 la leuxt5anto ricevos tion1 kion li deziras4 7,el ,fundam5ta ,kre/omatio47 ,,*apt] #ah ,a*tti5de ,les4 ,voegwoord54 ,de voegwoord5 di551 om z9n5 ( z9sdeel5 met elk&] te v]b9d5 en duid5 mee/al e5ig]mate de betrekk+ aan1 die er tuss*5 de z9n5 be/aat4 ,de voornaam/e voegwoord5 zijn3 kaj en4 ke dat4 se indi5 7voorwa>delijk74 cxu (1 indi5 7twijfel5d1 onre*t/reeks*e vraag74 cx> want1 aangezi51 da>4 tial-ke omdat1 doordat4 por ke opdat4 gxis totdat4 dum t]wijl4 alm5aux t5m9/e4 sekve dus1 bijgevolg4 d dus4 kontrauxe da>5teg54 kvankam alhoewel1 (s*oon4 kvazaux ( kiel se als(4 cxu 444 cxu hetzij 7dat7 4444 hetzij 7dat74 kiam to54 tuj kiam zoodra4 laux tio se volg5s dat1 na> gelang4 antaux ol voorale]1 alvor5s1 vrdat4 an/ataux inplaats van se ne ke t5zij4 escept9te ke behalve dat4 malgraux ke ondanks1 nietteg5/a&e4 tam5 no*tans1 ev5wel1 to*4 s$ ma>1 e*t]4 ,de voegwoord5 word5 gevolgd3 a4 door de aantoon5de wijs1 wanne] de w]k+ als zek] wordt voorge/eld1 bijv43 ,kvankam li e/as malsana ,(s*oon hij ziek is4 b4 door de voorwa>delijke wijs1 wanne] de w]k+ als v]ond]/eld ( voorwa>delijk opgegev5 wordt1 bijv43 ,se vi e/us malsana1 mi irus al vi ,indi5 gij ziek wa>t1 z\ ik na> u gaan4 c4 door de aanvoeg5de wijs 7die d5 vorm heeft van de gebi$5de wijs71 wanne] de w]k+ als doel voorge/eld wordt1 bijv43 ,ordonu ke li v5u ,gebi$ dat hij kome4 ,e/as necese ke li iru ,het is noodig dat hij ga4 ,an/ataux en por word5 altijd gevolgd door de onbepaalde wijs1 bijv43 ,an/ataux babiladi1 laboru ,inplaats van te babbel51 w]k4 ,mi v5as por vidi ,ik kom om te zi54 ,antaux ol kan gevolgd word5 door de onbep4 wijs1 en door de aant4 wijs1 bijv43 ,antaux ol =iri1 li diris3 ,alvor5s weg te gaan1 zei hij3 ,antaux ol li =iris1 li diris3 ,alvor5s hij weg g+1 zei hij3 ,se wordt gevolgd door de voorwa>delijke wijs1 wanne] m5 zi* bev9dt voor e5 twijfela*tige zaak1 afhang5de van e5 v]ond]/ell+ ( voorwa>de1 bijv43 ,se vi volus1 vi e/us felicxa ,indi5 gij wildet1 z\dt gij gelukkig zijn4 ,por ke wordt altijd gevolgd door de aanvoeg5de wijs1 bijv43 ,por ke oni rekomp5cu v91 konv5as1 ke vi gx9 m]itu ,opdat m5 u beloone1 betaamt het1 dat gij het v]di5t4 ,ke wordt gevolgd door de aanvoeg5de wijs1 wanne] de w]k+ ( de toe/& afhangt van e5 b$e1 d5 wil1 de bege]te1 de noodzakelijkheid1 de betamelijkheid ( de v]di5/e1 door het voorafga&e w4 w4 uitg$rukt1 bijv43 ,vi m]itas1 ke oni p5digu v9 ,gij v]di5t1 dat m5 u ophange4 ,aanm]k+3 ,de voegwoord51 ev5als de betrekkelijke voornaamwoord51 word5 altijd door e5 komma voorafgegaan4 ,het is 9 't ,esp]anto regel1 9 d5 z9 e5 komma te plaats51 wa> die ook 9 't ,n$]l&s* voorkomt4 ,wanne] het voorzetsel zond] gevolgd wordt door de onbepaalde wijs1 dan wordt het v]taald door ne met het deelwoord1 bijv43 ,zond] te groet5 g+ hij he5 ,ne salutante1 li =iris4 ,uitdrukk+5 met dan ook1 zooals3 wie dan ook1 wat dan ook1 wa> dan ook1 word5 v]taald door ajn1 bijv43 ,kiu ajn f>os gx9 ,wie het 7dan7 ook zal do54 ,kion ajn vi f>os ,wat gij 7dan7 ook zult do54 ,kie ajn vi e/os ,wa> gij 7dan7 ook zult zijn4 ,voorvoegsels pra- en eks-4 ,pra- heeft e5 oorsprong aangev5de beteek5is1 mee/al betrekk+ hebb5d op v]vlog5 tijd54 ,het kan beteek55 o]-1 voor-1 oud- en a*t]-1 bijv43 pratempo o]tijd2 pragepatroj voor\d]s2 pranepo a*t]kle9zoon2 praonkl9o oudtante4 ,eks- beteek5t voormalig1 gewez51 oud1 ex1 bijv43 ekskapitano voormalig kapite94 eks9/rui/o gewez5 ond]wijz]4 eksmembro oudlid4 eksm9i/ro exm9i/]4 ,le] van buit53 ,dio ,god univ]so heelal globo a>dbol mondo w]eld naturo natuur a/ro hemelli*aam suno zon radio /raal lumo li*t luno maan /elo /] cxielo hemel a]o lu*t horizonto gezi*tse9d] horizon temp]aturo lu*tsge/eldheid fro/o vor/ negxo sneeuw glacio ijs nubo wolk nebulo nevel1 mi/ fulmo we]li*t v5to w9d m>o zee lago me] bordo oev]1 boord insulo eil& monto b]g valo dal1 vallei fonto fonte91 bron riv]o rivi] konko s*elp gr5o graan ( kor5 ponto brug vojo weg1 baan dez]to woe/ijn trajno tre9 be/o di]1 bee/ leono leeuw tigro tijg] lupo wolf vulpo vos az5o ezel aglo ar5d korvo raaf alauxdo leeuw]ik papago papegaai rano kikvors* v]mo worm s]p5to slang insekto insect abelo bij 7insect7 araneo sp9 =miko mi] musxo vlieg papilio vl9d] prom5i w&el5 fali vall5 droni v]dr9k5 p>fumi welriek5d mak51 p>fume]5 p5etri doordr+5 dangx]e geva>lijk = v]1 weg nep5etrebla ondoordr+ba> ,v]tal+3 ,eksurbe/ro1 praavo1 pra>b>o1 praa1 eks(iciro1 malluma1 malseka1 leon9o1 tigr9o1 az59o1 lageto1 riv]eto1 be/ego1 insulano1 montano1 leonido1 az5ido1 /el>o1 negx]o1 glaciejo1 glaciajxo1 glaciigi1 insul>o4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,aanh\d5de vor/1 li*t mak51 donk] mak51 donk] word51 wat]val1 /ral5 7w4w471 li*t/raal1 beg9n5 te vriez51 slang5beet1 boekw9kel1 boekh&ela>1 adresse]51 afz5d]1 slijp5 7s*]p mak571 slijp/e51 mogelijk mak54 ,v]tal+3 ,se li scius1 ke mi e/as tie cxi1 li tuj v5us al mi4 ,ordonu al li1 ke li ne p>olu4 ,se la l]nanto scius bone sian lecionon1 la in/rui/o l9 ne punus4 ,e/as necese1 ke li v5u4 ,kiam vi ekp>olis1 ni at5dis auxdi ion novan1 s$ baldaux ni rim>kis ke ni trompigxis4 ,li =iris1 ne salutante4 ,p]mesu1 ke mi diru tiun malagrablan v]on4 ,mi deziras ke vi tuj respondu4 ,antaux ol ekp>oli1 oni devas prip5si4 ,ni rev5os de la urbo je la sesa4 ,por ke mi auxdu viajn vortojn1 e/as necese ke vi r$iru il94 ,ne vid9te mian amik9on dum kv> j>oj1 mi ne rekonis sx94 ,g>du1 infanoj1 ekkriis la patr9o1 tie e/as gr&a hundo1 kiu mordos v94 ,mi n5iam p]mesos1 ke vi eliros ankoraux tiel malfrue4 ,e/as via devo ke vi re/u hejme1 kaj g>du la infanojn4 ,kiam la g>di/o v5is en la plej malproksima p>to de la gx>d5o1 li auxdis ion1 s$ vidante n5ion1 li =iris4 ,kian ajn libron vi legas1 legu at5te4 ,vi devas =iri ki5 ajn4 ,li devas f>i tion kiel ajn4 ,ne e/as p]mesate diri gx9 al kiu ajn4 ,donu al mi ion1 kion ajn4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,opdat gij morg5 niet te laat zult kom5 voor d5 e]/5 tre91 zal ik u om #e uur wekk54 ,de arme vr\w1 die uit hong] e5 brood /al1 w]d door d5 re*t] niet v]oordeeld4 ,de gevang5e bra*t d5 tijd van zijn gevang5s*ap door met lez5 7lez5de74 ,ik kon niet v]h9d]51 dat mijn bro$] u bele$igde1 ma> gij zijt zelf de oorzaak da>van4 ,ik de$ d5 kun/5a> mijn h>telijke gelukw5s*5 en hij accepte]de ze vri5delijk4 ,wij gev5 niet aan b$ela>s1 die aan de deur kom54 ,indi5 m5 oud wordt1 heeft m5 ga>ne e5 vre$zaam tehuis4 ,ik b5 u ze] dankba> voor het ges*5k1 dat gij mij met mijn v]ja>dag hebt ges*onk54 ,het is betreur5swa>dig1 dat gij zooveel uitgaat en zoo we9ig aan uw w]k d5kt4 ,ov]d5k to*1 dat gij nu d5 oud]dom hebt1 op welk5 m5 het gemakkelijk/ le]t4 ,hij /rooide de graankorrels na> alle kant5 uit4 ,wilt gij de di5/bode nog e5s roep51 het is noodig1 dat ik ha> iets beveel4 ,ik v]zoek u dit te do51 hoe dan ook4 ,gij kunt het 9 de kam] zett51 wa> dan ook4 ,e5 van u moet het g$aan hebb51 wie dan ook4 ,gij moet uit d5 salon gaan1 wa>he5 dan ook4 ,zoodra het kle9e meisje ha> vad] zag aankom51 begon het te la*54 ,lees- en ,v]taaloef5+3 ,m,i,r,i,n,d,a,jx,o,j4 ,okaze kunv5is kv> s9joroj1 gr&aj maj/roj kaj amantoj de m5sogado4 ,longan tempon ili sidis sil5te1 f9e unu diras3--,cxu vi auxdis1 kian sukceson havis ,aramburo8 ,mi mem vidis1 ke en la teatro e/is tiel malva/e1 ke oni ne povis aplauxdi en horizontala direkto1 s$ aplauxdis en v]tikala4--,tre povas e/i1 diris la dua2 kaj mi unu fojon e/is en teatro1 kaj prez5tu al vi1 tie e/is tiel pl5ege1 ke oni ne povis ridi en horizontala direkto1 s$ ridis en v]tikala4444--,cxio cxi e/as malv]a diris la tria2 s$ j5 mi1 kiam mi e/is en ,afriko1 vidis negron tiel nigran1 ke oni bezonis1 por l9 rig>di1 ekbruligi k&elon4--,nu1 tio cxi ankaux e/as malv]a1 diris la kv>a2 s$ j5 mi1 kiam mi e/is en ,anglujo1 mi vidis tie maldikan frauxl9on1 ke sxi bezonis du fojojn eniri la cxambron1 por ke oni povu sx9 rim>ki4 7,el ,fundam5ta ,kre/omatio74 ,,*apt] #ai ,neg5ti5de ,les4 ,nog iets ov] het gebruik van voor- en a*t]voegsels4 ,vr- en a*t]voegsels kunn5 ook op zi*zelf gebezigd word51 bijv43 ilo w]ktuig2 aro v]zamel+2 ano lid2 inda wa>dig4 ,vr- en a*t]voegsels kunn5 sam5 v]bond5 word5 en dan nieuwe woord5 vorm51 bijv43 il>o g]e$s*ap2 ebligi mogelijk mak52 disigi s*eid52 fiigxi zi* v]a*telijk mak52 in>o vr\w5s*a>4 ,bij gebruik van me]d]e voorvoegsels tegelijk neme m5 9 a*t1 dat het voorvoegsel1 op welks beteek5is de nadruk moet gelegd word51 vooraan moet /aan1 bijv43 bogepatroj s*oon\d]s1 9 teg5/ell+ met natuurlijke oud]s1 t]wijl gebopatroj beteek5t3 s*oonvad] en s*oonmo$] sam54 ,bij gebruik van me]d]e a*t]voegsels tegelijk neme m5 9 a*t1 dat het a*t]voegsel1 op welks beteek5is de nadruk valt1 aan het e9d van het sam5ge/elde woord komt1 bijv43 arb>eto kle9 bos*4 arbet>o e5 bos* van kle9e boom54 ,bijvoeglijk naamwoord4 ,het bijv4 n4w4 kan 9 't ,esp]anto zo[el vr als a*t] het zelf/4 n4w4 geplaat/ word54 ,m5 kan dus ev5go$ zegg53 ,la viro batas la knabon malfelicxan1 als ,la viro batas la malfelicxan knabon4 ,het bijvoeglijk n4w4 volgt het zelf/4 n4w4 9 getal en naamval en noemt m5 zoo'n bijv4 n4w4 attributief gebruikt4 ,het bijv4 n4w4 kan ook pra$icatief gebruikt word5 en dan krijgt het wel d5 me]v\ds-1 do* niet d5 #d;en naamvalsuitgang4 ,het wordt dan altijd a*t] het zelf/4 n4w4 geplaat/1 bijv43 ,la viro batas la knabon malfelicxa ,de man slaat d5 jong5 ongelukkig 7d4w4z4 dat hij ongelukkig wordt74 ,m5 krijgt dus de twee volg5de vorm53 ,mi trovas la v9on bonan ik v9d d5 go$5 wijn4 ,mi trovas la v9on bona ik v9d d5 wijn go$ 7dat de wijn go$ is74 ,wanne] e5 pra$icatief gebruikt bijv4 n4w4 ge5 betrekk+ heeft op e5 zelf/4 n4w4 ( e5 p]s4 v4n4w41 do* op e5 w]kwoord 9 de onbepaalde wijs ( op e5 geheel5 volz91 dan wordt het 9 't ,esp]anto v]taald door e5 bijwoord1 bijv43 ,hi] te /aan is ze] geva>lijk4 ,/>i tie cxi e/as tre dangx]e4 ,het is go$ dat gij komt4 ,e/as bone1 ke vi v5as4 ,le] van buit53 h]bo gras radiko wortel brancxo tak burgxono bot1 knop kv]ko eik abio sp> ne/o ne/ arko boog f]o ijz] vagono wagon seka droog kl>a kla>1 held] brila s*itt]5d eb5a glad1 eff51 plat pr(unda diep fluida vloeiba> krei s*epp5 tondri dond]5 flui vloei5 blovi blaz5 amelo /ijfsel nacio natie1 volks/am gazeto krant regul>o reglem5t kreto krijt akno pui/1 pukkel digo dijk1 dam1 wal placo ple9 monum5to g$5kteek5 s5tauxga ondeug5d valori wa>d zijn1 geldig zijn b>akti trappel51 sp>tel5 pon>do dolk tabulo s*oolbord ardeztabulo lei vanta ijdel taksi s*att51 wa>de]5 disciplo le]l+1 volgel+ fundo bodem sekreto geheim insulti bele$ig5 apopleksio b]o]te signifi beteek55 reciproke w$]ke]ig hoko haak1 angel p5i tra*t5 fro/-s5tema k\welijk kom=to g]ief1 gemak m$alo m$alje k99o k99e difekta defect pilolo pil frazo volz9 cx>latano kwakzalv] sxmiri sme]5 dorloti v]troetel5 krocxi aanhak51 ophang5 supozi v]ond]/ell5 raboti s*av5 gvidi leid5 logi lokk5 trafi treff5 ,v]tal+3 ,malkl>eco1 pr(undeco1 pr(undegajxo1 monteto1 h]bejo1 aglone/o1 vagon>o1 univ]se/ro1 m>i/o1 m>i/>o1 f]vojo1 blovilo1 arego1 gean>oj1 malebligi1 malsanetulo1 malsanuleto1 lauxd9dul9o1 paletigi1 videbleco1 pruvebleco1 b$auxr9dege4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,vloeiba> mak51 vloeiba> word51 duidelijk mak51 v]kla>ba>1 vloeiba> te mak51 s*epp]1 beg9n5 te waai51 beg9n5 te dond]51 we]s*ijn1 s*ietboog1 wegblaz51 opvroolijk5 7vroolijk mak571 de ,esp]anti/5s*a>1 ziek5huis1 opnieuw vij& word51 opnieuw ziek word54 ,v]tal+3 ,prom5ante sur la /rato1 mi falis4 ,la fal9ta viro ne povis s9 levi4 ,la pas9ta tempo n5iam rev5os4 ,la policanoj kondukis la mallib]ulojn tra la /ratoj4 ,vidante ke pluvegis ni kunpr5is niajn pluvombrelojn4 ,salut9te la ges9jorojn1 ni =iris4 ,ridetante li salutis m94 ,dir9te tion1 li =iris el la cxambro4 ,kiam l]nanto f9is la /udadon de ,esp]anto1 v5as al li la dem&o3 ,kian utilon havas por mi ,esp]anto8 ,pro la nebulo ni ne povis iri antaux51 s5 timo fali en pr(undegajxon4 ,elir9te la domon1 ni vidis ke la vet]o e/is tre malbela1 blovegis kaj negxis1 kaj la /ratoj e/is tre malpuraj kaj glataj4 ,hi]aux e/is jam mallume je la kv>a1 la negxo ekfalis kaj ekblovegis4 ,akvo e/as kl>a fluidajxo4 ,vid9te la leonon kaj la tigron1 la infano ekploris4 ,f]mu la f5e/ron1 cx> e/as tre malv>me kaj mi e/as tre fro/-s5tema4 ,la s5tauxga knabo pr5is pecon da kreto kaj skribis sur la dorso de la maljunulo4 ,la monum5to />is sur la placo1 kontraux la digo4 ,en la l]nejo vi povas trovi tabulon kaj ardeztabulojn4 ,li havas gr&an aknon en la mezo de sia vizagxo4 ,la cx>latano diris ke la sxmirajxo1 kiun li v5dis1 e/is bona cxial4 ,li batis la cxevalon kripla4 ,li kolorigos la pordon v]da4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,de aanh\d5de vor/ en de /r5ge k\de dw+5 ons ?uis te blijv54 ,lat5 wij na> huis gaan1 het wordt re$s donk]4 ,9 d5 zom]1 bij groote hitte en droogte1 zi5 wij dikwijls1 dat sommige rivi]tjes geheel droog zijn4 ,voor het raam van d5 boekh&ela> zag5 wij v]s*eid5e ,esp]ant[]k5 en wij haa/t5 ons d5 w9kel b9n5 te gaan en er e5ige te koop54 ,gij adresse]t di5 brief niet go$4 ,de p]soon1 aan wi5 gij s*rijft1 woont niet me] 9 die /raat1 da> hij v]huisd is4 ,hij zal de gro5e deur v]v54 ,doe uw w]k go$4 ,hij vond d5 weg go$4 ,het is noodig1 dat de b$i5de de mess5 slijpt1 want ze zijn ze] bot4 ,gij hebt gelijk1 hij z\ het gi/]5 re$s g$aan hebb51 ma> de slijp/e5 0 defect4 ,het is jamm]1 dat het sle*te we] en de vuile weg het ons onmogelijk mak51 om na> u toe te kom51 want wij z\d5 ga>ne het fee/ bijgewoond hebb54 ,9 de diepte van de zee ligg5 pra*tige s*elp54 ,de v]s*rikkelijke afgrond 0 zoo diep1 dat wij d5 bodem niet kond5 zi54 ,ik v]ond]/el1 dat gij weet wat het wa>d is4 ,e5 b]o]te _h hem getr(f54 ,de timm]man s*aaft het h\t1 totdat het glad is als e5 spiegel4 ,lees- en ,v]taaloef5+3 ,,la ,,kul]eto4 ,en bona re/oracio e/as gr&a amaso da homoj1 kiuj mangxas kaj tr9kas4 ,apud du tabletoj1 proksime de la enirejo1 sidas du s9joroj1 unu jam nejuna kun friponeta vizagxo2 antaux li sur la tablo />as malpl5a glaseto kaj tel]o kun duono da pantrancxo kun sx9ko2 la dua--juna homo1 d&e ve/ita1 videble jxus sidigx9ta apud la tableto2 li detiris siajn sxamajn gantojn kaj disbutonumas la sup]ve/on4 ,la nejuna s9joro legas gazeton kaj de po/ gxi li de tempo al tempo cxirkauxrig>das la publikon4--,s]vanto6 vokas la juna d&o3 tason da kafo kaj pa/ecxeton6 ,po/ kelkaj m9utoj la s]vanto alportis4 ,la juna homo kom5cas tr9ki la kafon1 rig>das cxirkaux5 sur cxiuj flankoj kaj subite kasxas la kul]eton de sia kafo en la posxon4 ,tion cxi rim>kis la maljuna s9joro4 ,li vokas la s]vanton4 ,tiu cxi ap]as4 ,dauxrigota4 ,,*apt] #bj ,tw9tig/e ,les4 ,e5ige nieuwe voor- en a*t]voegsels4 ,uit de ,int]nacia ,sci5ca ,revuo van ,decemb] #aiaj blijkt1 dat de commissie voor het sam5/ell5 van wet5s*appelijke en te*nis*e woord51 de navolg5de nieuwe voor- en a*t]voegsels heeft aang5om51 n4l43 ,het voorvoegsel hip]-4 ,het hi]m$e sam5ge/elde woord 7w]kwoord7 beteek5t3 do5 op de uit]/e1 mee/ w]kzame mani] datg5e1 wat door het grondwoord wordt uitg$rukt1 bijv43 saturi v]zadig51 hip]saturi ov]v]zadig54 flui vloei51 hip]flui ov]vloei54 ,het voorvoegsel mis-4 ,het hi]m$e sam5ge/elde woord 7w]kwoord7 beteek5t3 sle*t1 v]ke]d ( bij v]giss+ do5 datg5e1 wat het grondwoord a&uidt1 bijv43 kompr5i v]/aan1 miskompr5i misv]/aan4 kunigi v]b9d51 miskunigi v]ke]d v]b9d54 ,het voorvoegsel retro-4 ,het met retro sam5ge/elde woord 7w]kwoord7 beteek5t het do5 e5] h&el+ ( beweg+1 teg5ge/eld aan die1 welke door het grondwoord wordt uitg$rukt1 bijv43 iri gaan1 retroiri t]uggaan4 doni gev51 retrodoni t]uggev54 ,dit voorvoegsel is gemaakt t] voorkom+ van v]w>r+ met het voorvoegsel re1 wat beteek5t3 opnieuw de h&el+ v]ri*t5 9 het grondwoord uitg$rukt4 ,het a*t]voegsel iv4 ,het met iv sam5ge/elde woord 7bijv4 n4w47 beteek5t dat datg5e1 wat er nad] door oms*rev5 wordt1 9 /aat is de h&el+ tot /& te br5g51 door het grondwoord 7altijd b$rijv5d w]kwoord7 aang$uid1 bijv43 konduki geleid51 kondukiva geleid5d4 izoli isole]51 izoliva isole]5d4 ,het a*t]voegsel iz4 ,het hi]m$e sam5ge/elde woord 7w]kwoord7 beteek5t3 79 w]kelijkheid7 insme]5 met1 inwrijv5 met1 voorzi5 van1 bijv43 gudro te]1 gudrizi te]54 oleo olie1 oleizi olien4 ,9 de figuurlijke beteek5is di5t m5 ev5wel het a*t]voegsel um te gebruik54 ,het a*t]voegsel oid4 ,het hi]m$e sam5ge/elde woord 7bijv4 n4w47 drukt uit dat datg5e1 wat oms*rev5 wordt1 e5 ov]e5kom/ige vorm ( aanzi5 van het grondwoord v]toont1 bijv43 sf]o bol1 sf]oida bolvormig4 arbo boom1 arboida op e5 boom gelijk5d4 ,het a*t]voegsel oz4 ,het met oz sam5ge/elde woord 7bijv n4w47 beteek5t dat datg5e1 wat er door uitg$rukt wordt1 e5 zoodanige hoeveelheid bevat d] /(1 door het grondwoord aang$uid1 dat da>door de eig5s*ap ( het aanzi5 v]&]t1 bijv43 sxtono /e51 sxtonoza /e5h\d5d4 kalko kalk1 kalkoza kalkh\d5d4 f]o ijz]1 f]oza ijz]h\d5d4 ,le] van buit53 raso ras rizo rij/ pelvo bekk51 s*aal1 kom metio amba*t1 b]oep f5om5o v]s*ijnsel betulo b]k fantomo spook c9amo kaneel kavo kuil1 holte kli5to klant roso dauw gazo gaas vesp]to vle]muis falko valk ehxo e*o simio aap kalkano hiel p5sio p5sio5 tombo graf temo ond]w]p rim5o riem 7le]7 apetito eetlu/ des]to dess]t1 nag]e*t f>mo hoeve krepusko s*em]+ brido toom1 teugel fripono s*urk buk$o ruik]1 b\quet koto slijk1 vuil sxlimo modd] kulo mug pugno vui/ limo gr5s vipo zweep aviatoro vlieg5i] vo/o /a>t pecxo pek bruto vee celo doel pas]o mus* fazeolo boon trabo balk akcepti ontvang5 /reko /reep leuxt5anto luit5ant mode/a bes*eid5 scivolema nieuwsgi]ig nuntempe ?ans fr5eza krankz9nig1 gek nuda naakt1 bloot griza grijs nei ontk5n5 cx>p5ti timm]5 inciti prikkel51 t]g5 sufoki v]/ikk5 turm5ti kwell51 pijnig51 m>tel5 vagi zw]v5 bucxi sla*t5 f&i smelt51 giet5 =gxi sm$5 apogi leun5 t$i v]vel5 civilizi bes*av5 sonori kl9k5 fajli vijl5 pumpi pomp5 plugi ploeg5 l9ii l9ie]5 nomi noem5 kribri zift51 zev5 filtri filtre]5 erpi egg5 sup]i ov]treff5 sv5i bezwijm5 halti /ilh\d51 oph\d5 grimpi klimm5 visxi veg51 wiss*5 fosi grav5 miksi m5g5 enhavi bevatt5 arogi aanmatig5 ,v]tal+3 ,p>fumi/o1 a]a1 brilo1 brili1 fluidajxo1 fulmotondro1 duon9sulo1 cxiel>ko1 sunkusxigxo1 duonfrato1 =gxi/o1 oroza1 argx5toza1 hip]v>migi1 brulebla1 bruliva1 salizi1 misauxdi1 simioida1 inf]oida1 retrodoni4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,v]guld51 t]uggaan1 t]ugz5d51 opnieuw z5d51 t]ugbetal51 opnieuw betal51 zi* bela*elijk mak51 e5 kle9 hong]ig meisje1 bes*av+1 krankz9nigheid1 v]vel5d1 s*urk5/reek1 muggebeet1 bes*eid5heid1 amba*tsman4 ,v]tal+3 ,la patro dividis int] ili cxion1 kion li pos$is4 ,sxi metis glacion en mian glason4 ,mi jxus ricevis let]on de mia familio1 kiu petas1 ke mi tuj rev5u hejm54 ,sur la sxtup>on1 kovritan p] irtapisxo1 la s]vi/9o faligis la malpuran akvon4 ,kvazaux morta sxi falis t]54 ,en som]o la salmoj nagxas en la riv]ojn2 po/ kelkaj semajnoj ili r5agxas en la m>on4 ,ili =iris dum la suno jxetis sian la/an radi>on sur la kamp>on4 ,laboradu1 la laboro donas la plej c]tan r5ton4 ,sxi gajnis suficxe por vivi p] kudrado1 lavado aux ia alia laborado4 ,simio e/as tre scivolema kaj gxi f>as cxion1 kion gxi vidas4 ,ne turm5to viajn in/rui/ojn1 s$ klopodu1 kont5tigi il9 p] via laborado4 ,en ,hx9dujo e/as mangxata multe da rizo4 ,por jugxi ju/e1 oni devas scii gxu/e1 kio okazis4 ,la trompi/o logis multe da kli5toj1 cx> li logxis en belega domo4 ,tiu malsagxa knabo metis pecon da pecxo en sian posxon4 ,la hundeto kuris ti5 kaj re5 7af en aan74 ,sxi rakontis la sekreton al unu el siaj frat9oj kaj tiam mi baldaux sciigxis4 ,oni devas a]umi1 cx> oni preskaux sufokigxas tie cxi pro la fumo4 ,v]taal 9 ,esp]anto3 ,door k\vatt5 heeft zij ha> /em v]lor54 ,hij is e5 v]vel5de v5t4 ,de man zeept zijn gezi*t 9 en s*e]t zi* da>na4 ,wilt gij mij uw man*etknoop5 lat5 zi58 ,ik v]zo*t e5ig]lei opheld]+4 ,zeep zal e5 neg] niet wit mak54 ,laat ,johan kom5 om mijn k(f] te drag54 ,m5 ri*tte 9 het p>k e5 /&beeld van d5 kon+ op4 ,om de bloem5 te plukk51 bukte hij zi* voorov]4 ,e5 dri$ubbele draad zal niet spo$ig brek5 7vane5s*eur574 ,de arbeid maakt de m5s*5 mo$e en de m5s*51 die w]k51 word5 mo$e4 ,het meisje maakte h>e wang5 wit met krijt4 ,niet alle m5s*5 hebb5 e5 edel k>akt]4 ,alle p]son51 die will51 kunn5 zond] betal+ b9n5gaan4 ,zwits]l& zal altijd het mooi/e l& van ,europa blijv54 ,de vr\w zei1 dat zij voorhe5 drie k9d]5 _h1 en nu ge5 enkel me]4 ,hij keek a*t]om en zag niem&4 ,als m5 tot hi]toe ,esp]anto gele]d heeft1 moet m5 ook v]d] /ude]54 ,d5k er om dat de exam5s voor ,esp]anto ja>lijks moeilijk] word54 ,lees- en ,v]taaloef5+3 ,,la ,,kul]eto4 7,dauxro kaj f9o74 ,tason da kafo kaj pa/ecxeton6 ,la po/ulitajxo e/as alportita4 ,la s9joro mangxas4--,se vi volas1 mi montros al vi jxonglon1 li diras al la s]vanto1 alvok9te l94 ,la s]vanto ridetas4--,rig>du3 cxu tio cxi e/as kul]eto8--,jes1 s9joro4--,kie d gxi e/as nun8 dem&is la s9joro1 rapide kasxante la kul]eton en la posxon4--,en via posxo4--,ne1 ne en la mia1 s$ en la posxo de tiu cxi juna s9joro4 ,la s]vanto1 s5vole returnas s9 al la d&o4 ,tiu cxi supr5saltas4--,volu1 s9joro1 elpr5i la kul]eton el via posxo1 turnas s9 al li la nejuna homo4 ,vole-ne-vole la d&o ensxovas la manon en la posxon kaj eltiras la kul]eton4--,nu1 vi e/as v]a jxongli/o1 li rim>kas konfuzite4--,jes4 ,pr5u por la kafo2 la br&o e/as pagita1 diras la jxongli/o1 jxetante mon]on sur la tablon1 kaj =igxas1 akompanata p] salutoj de la mirigita s]vanto kaj =portante la kasxitan kul]eton4 7,el ,fundam5ta ,kre/omatio47 ,v]kort+54 e4 ekzemple bijvoorbeeld4 k4 a4 kaj aliaj en &]54 k4 c4 kaj cet]aj en ov]ige4 k4 s4 kaj similaj en d]gelijke4 i4 a4 int] alie ond] &]54 k4 sekv4 kaj sekvantaj en volg5de4 k4 t4 p4 kaj tiel plu en zoo voort1 enz4 t4 e4 tio e/as dat wil zegg54 ,d4 doktoro dokt]4 ,f9o4 frauxl9o mejuffr\w4 ,po4 pr(esoro pr(essor4 ,s4 s9joro mijnhe]4 ,s9o4 s9jor9o mevr\w4 ,h]hal+s-,oef5+54 #a4 ,to5 de politie kwam1 g+5 de m5s*5 uite54 ,hij sprong op1 hief e5 li$ aan en liep weg4 ,ik zal dadelijk t]ugkom54 ,het k9d is bezig ha> mo$] te kuss54 ,hij doodde twee vij&54 ,hij vulde het huis met rook4 ,het huis w]d vol rook4 ,de zeelu*t maakt mij gezond4 ,ik moet hi] we] g5ez54 ,het /ormde d5 geheel5 na*t4 ,e5 vonk kan geva>lijk zijn4 ,go$e vri5ds*ap is ze] aang5aam4 ,no* ik1 no* hij heeft het gezi54 ,de eets*aal 0 l$ig4 ,dat boek is niet wa>d om gelez5 te word54 ,zijne woord5 w>5 niet te begrijp54 ,wees niet zoo v]geeta*tig4 ,het zwa>d moet 9 de s*$e zijn4 ,hebt gij dat ooit gehoord8 ,ne51 nog nooit4 ,ik spreek van het k9d4 ,het k9d heeft zijn p5 v]lor54 ,ha> vad] is ge/orv54 ,hebt gij e5 groot5 hond en heeft hij mooie oor58 ,opdat gij de k9d]5 niet zult wakk] mak51 is het noodig1 dat gij niet zoo babbelt4 ,e5 hond]dtal k9d]5 zijn 9 d5 tu94 #c #c #i1 #c_/d #c_/d #i_/af1 #a_/c #a_/c #a_/i4 ,hoe laat is het8 ,half ti54 ,van die twee bro$]s is hij de groot/e4 ,hij is de be/e van al mijn vri5d54 ,dit huis is van /e5 geb\wd4 ,de porti] op5de de deur voor mij4 ,gi/]5 w]d de b$rieg] b$rog54 ,de cursus zal #e ma&5 dur54 ,v]l$5 ,zondag heeft hij mij bezo*t4 ,het adresboek van ,rott]dam is groot4 #b4 ,het boek1 dat hi] ligt1 behoort aan mijn bro$]1 die nu ziek is4 ,ik heb hem nog niet gezi51 ma> hij zal spo$ig kom54 ,wa> gaat gij he58 ,de suik]pot is op de tafel1 ma> er is ge5 suik] 94 ,het wordt re$s avond en het we] is k\d2 lat5 wij na> b9n5 gaan4 ,de zon begon re$s ond] te gaan1 ma> het 0 nog ze] w>m4 ,het w]k maakte mij mo$e1 da>om g+ ik spo$ig na> b$4 ,het fee/ begon1 zoodra het be/uur aangekom5 04 ,hij woont teg5ov] de k]k 9 e5 groot huis4 ,volg5s mijne me5+ is het won5 hi] gezond2 e5 ziek m5s* kan hi] spo$ig gezond word54 ,ongeve] de helft van de vogels /i]f van de k\de2 de ov]ig5 vlog5 na> het ,zuid54 ,de gi]iga>d vree/ /e$s1 dat m5 zijne bezitt+5 zal /el54 ,de mol5a> is e5 vri5d van d5 w9d1 do* te veel w9d is niet go$ voor d5 mol54 ,de oog>ts is uit de /ad2 indi5 gij geholp5 wilt word51 moet gij na> e5 &]5 dokt] gaan4 ,die man is #fj ja> oud1 ma> hij ziet er uit als e5 p]soon van #dj ja>4 ,gij doet ze] v]/&ig1 door zoo te h&el54 ,ik zal ond]zoek51 wie van u all5 dit g$aan heeft4 ,hij is e5 vri5d van mij1 da>om mag hij elk5 dag kom54 ,hij glimla*te1 t]wijl hij mij e5 h& gaf4 ,het aantal m5s*51 dat kan zwemm51 is ze] groot4 #c4 ,het is noodig1 dat gij vlugg] loopt1 &]s zult gij veel te laat op uw w]k aankom54 ,met de e5e h& wees hij na> mij1 t]wijl hij de &]e h& 9 d5 zak /ak 7metis74 ,en van u all5 heeft het gezegd1 dat is zek]2 nu zal ik moet5 ond]zoek5 wie het gezegd heeft en dus de zonda> is4 ,e5 k]s is e5 lekk]e vru*t2 het is jamm]1 dat m5 ze het geheele ja> niet kan koop54 ,e5 p]eboom is e5 boom1 wa>aan p]5 groei54 ,mijn inktkok] brak 9 drie /ukk5 en al de inkt viel op het boek4 ,zij v]zorgt h>e k9d]5 niet go$2 de &]e vr\w zorgt bet] voor h>e k9d]54 ,ik b5 re$s dikwijls 9 ,am/]dam gewee/2 het aantal mal5 is niet te rad54 ,hij v]zek]de ons1 dat alles1 wat hij zei1 de zuiv]e wa>heid 01 ma> het 0 niet te bewijz54 ,het is niet te w5s*51 dat hij vr #f uur ?uis komt1 want zijn middagmaal moet nog kla> gemaakt word54 ,door het sle*te we] kon ik u niet vroeg] bezoek54 ,het gele5de geld /elde mij 9 /aat1 zulke groote inkoop5 te do54 ,ik b5 u dankba> voor de hulp1 welke gij mij gegev5 hebt4 ,de presid5t van ,frankrijk heeft v]l$5 ja> ons l& bezo*t4 ,ik s*reef aan d5 ,wel,ed4 ,he] ,j4 ,p4 te ,z41 alwa> ook mijn bro$] woont4 ,ik weet niet ( gij dat moet do5 ( ik4 ,( het morg5 mooi we] is1 ( dat het reg5t1 ik ga to* uit4 ,hij viel dood op d5 grond2 wij droeg5 hem weg en wa>s*uwd5 zijne oud]s4 ,zond] om te kijk51 liep hij mij voorbij4 ,nieuwsgi]ige m5s*5 kijk5 dikwijls om4 #d4 ,ik heb ond] die m5s*5 alles v]deeld1 wat ik bezat4 ,oude m5s*5 zijn ze] v]&]lijk2 zij will5 nu e5s dit1 dan we] dat4 ,de zieke 0 g$ur5de d5 geheel5 dag omgev5 door de geheele familie4 ,hoe m9d] geld hij heeft1 hoe m9d] hij dr9kt4 ,deze m5s*5 won5 re$s drie ja> 9 e5 huis van /e54 ,heeft hij ge5 gelijk8 ,ne58 ,9 hoev]re heeft hij ongelijk8 ,van wi5 is deze beurs8 ,van niem& ( van i$]8 ,voor d5 misdadig] /aan ov]al nett51 ma> de ho(dzaak 7cxefaf]o7 is1 hem er 9 te vang54 ,het glas brak 9 vi] /ukk54 ,dat pa>d zal niet vlugg] loop51 hoeveel gij het ook slaat4 ,ev5als ik1 heeft ook hij zijne gebrek51 ma> zij zijn niet te zi52 ev5wel zij zijn niet te w5s*54 ,wat 'n reus6 ,z groot b5 ik niet4 ,dat is niet w5s*elijk4 ,ik vrees1 dat e5 ( &] ongeluk hem ov]kom5 is4 ,e5ige ur5 gel$5 zag ik iem& op de /raat2 nu zie ik niem& me]4 ,bij sle*t wer z\ m5 ?uis moet5 blijv51 do* e5 politieag5t kan dat niet do54 ,dat is ongelukkig g5oeg1 want da>door vatt5 zij dikwijls k\4 ,het ho(d van onze s*ool is e5 ze] /r5g m5s*1 do* hij heeft go$e eig5s*app5 en dat is te prijz54 ,deze s*eepskapite9 dr9kt veel br&ewijn2 hij h\dt niet van k(fie4 ,le] deze heele les van buit54 ,ik eis*1 dat gij vroeg] na> uw w]k gaat4 ,geef mij s4v4p4 e5 geld/uk1 opdat ik brood kan koop5 en ge5 hong] behoef te lijd54 ,ik gaf hem e5 korf vol mooie p]54 ,ik zal het hem zegg51 zoodra ik hem zie4 ,er valt e5 z&korrel 9 mijn oog2 met e5 beetje wat] kan hij er uit4 #e4 ,de kon+9 kwam het e]/ aan4 ,ha> geheele gevolg z\ d5 volg5d5 dag kom54 ,h>e ,maje/eit de kon+9 groette e5 i$] beleefd en ook zij w]d door e5 i$] beleefd gegroet4 ,de nieuwgekoz5e gaf e5 fee/maal4 ,de hond les*te 7trankviligi7 zijn dor/1 ma> hij bleef nog ze] w>m en mo$e4 ,le] deze les van buit51 opdat gij ge5e f\t5 zult mak54 ,de k]k /aat 9 het midd5 van het dorp4 ,zij is lid van de ,rooms*-,ka?olieke k]k 7eklezio74 ,behalve vijf guld5 betal51 moe/ hij ook nog vijf dag5 9 de gevang5is doorbr5g54 ,to5 ik het boek gelez5 _h1 bra*t ik het weg4 ,deze man is arm2 zijn zoon is nog arm] en zijn neef is de arm/e van alle familiel$54 ,to5 ik na> buit5 g+1 zag ik1 dat het wer mooi 04 ,v]/&ige m5s*5 zegg5 /e$s de wa>heid1 ma> moet5 ook kunn5 zwijg54 ,zij moet5 alle5 dn sprek5 wanne] het noodig is1 want het is dikwijls noodig1 dat m5 zwijgt4 ,z5uwa*tige m5s*5 zegg5 nu e5s veel te veel1 dan we] kunn5 ze ge5 enkel woord uitsprek54 ,indi5 het noodig mo*t zijn1 zoo b5 ik /e$s b]eid u te help54 ,to5 ik hem e5 guld5 gegev5 _h1 g+ hij na> huis1 dus1 to5 hij van mij e5 guld5 ontvang5 _h1 zag ik hem niet we]4 ,er zijn m5s*5 9 deze w]eld1 die nooit tevr$5 zijn2 hoeveel m5 hun ook geeft1 zij klag5 /e$s4 ,all]lei m5s*5 g+5 na> het fee/1 zo[el arme als rijke4 ,ik keek na> bov5 en zag drie vogels1 welke bov5 op het dak zat51 t]wijl vi] vogels ov] het dak vlog54 #f4 ,ov]al zo*t ik e5 rijtuig1 do* n]g5s zag ik er e54 ,wat voor beloon+ moet ik hem gev58 ,wi5s mes dit is1 di5s vri5d b5 ik4 ,het k9d wilde niet gehoorzam51 da>om w]d het ge/raft4 ,m5 kan dat do5 zond] iem&s toe/emm+4 ,de burgemee/] van onze /ad heeft ons gi/]5 bezo*t4 ,die man is ze] m$elijd5d1 hij geeft altijd aan arme m5s*54 ,dat bevel is niet uitvo]ba> 7te do574 ,alles1 wat gij zegt1 is bela*elijk4 ,halv]wege bem]kte ik1 dat ik ge5 geld bij mij _h4 ,beveel ha>1 dat zij /il is4 ,di5 hond te slaan is e5 k9d]a*tigheid en b$5k1 dat ik niet van s*urk5/rek5 7s*urk fripono7 h\d4 ,het k9d w]d rood van s*aamte4 ,e5 m5s51 di5 m5 veel laat w]k51 wordt mo$e4 ,het fles*je brak1 ma> het wat] bleef er 94 ,laat ,jan kom5 om mijn k(f] te drag54 ,gij h&elt 9 /rijd met uw pli*t4 ,ik zal wa*t5 tot zij gezong5 hebb54 ,het k9d wi]p e5ige /e5tjes 9 het wat]4 ,gij zult b]\w hebb5 ov] die zaak4 ,de bliksem tr( het ka/eel1 welks tor5 direct 9 br& vloog4 ,9 het ja> #bjjj zal de w]eld v]gaan 7p]ei74 ,morg5 om #b4de n4m4 ga ik weg4 ,ti5 g$eeld door vijf is twee4 ,het is mooi wer2 z\d5 wij gaan w&el58 ,ne5 lat5 wij rijd54 ,ik heb teveel bro$]s en zu/]s4 ,v&aag is het ,vrijdag en morg5 is het ,zat]dag4 ,deze hond is niet te v]tr\w51 hij bijt spo$ig4 #g4 ,hoe m9d] hij arbeidt1 zooveel te lui] wordt hij4 ,wa>om weet ik niet1 ma> to* la*t gij erg5s om4 ,ik heb liev] e5 glas wijn dan e5 wijnglas4 ,hij /ond bov5 op d5 b]g en keek na> b5$5 op het veld4 ,m5 h9d]de mij z1 dat ik mijn w]k sle*t maakte4 ,de vad] en zijn zoon g+5 sam5 na> de k]k4 ,ik s*eurde d5 brief aan /ukk5 en /rooide de /ukk5 9 alle hoek5 van de kam] rond4 ,hij zeide dat hij mij niet gezi5 _h1 ma> m5 kan hem sle*t geloov52 m5 zegt dat hij e5 e*te leug5a> is4 ,e]/ g+ ik na> ,p>ijs1 da>na na> ,b]lijn en e9delijk na> ,antw]p51 do* n]g5s vond ik het v]lor5e t]ug4 ,als ik u morg5 t]ug zie1 zal ik ze] blij zijn1 want het mee/ h\d ik van oude go$e vri5d54 ,door het lage wat] kond5 de s*ep5 niet v>51 de /uurli$5 w]d5 ontslag5 en het ov]ige s*eepsvolk ontv+ p5sio54 ,gij all5 zult getuig5 zijn van de gebeurt5is1 die plaats zal v9d5 7#a woord74 ,dat gezegde de$ mij bloz51 ma> ik ^w niet gauw bang en liep niet weg4 ,9 hoev]re hij die beloon+ v]di5t1 weet ik niet1 ma> ik v]zek] u dat hij veel w]kt1 v]baz5d veel4 ,hij1 die niet w]kt1 zal ook niet et54 ,ik weet niet welke van die twee jong5s de oud/e is1 ma> ik gelo( dat de groot/e de jong/e is4 ,het is mij onmogelijk1 op zoo'n papi] go$ te s*rijv51 ma> ik zal mijn be/ do51 opdat ik mij niet ov] mijn s*rift behoef te s*am51 en de m5s*5 niet zull5 zegg53 wat e5 sle*t s*rift 7#a woord74 ,dat1 wat mij niet raakt1 zal mij niet ong]u/ mak54 ,de man met wi5s automobiel de diev5 vlu*tt51 is nu ge/orv52 de misdadig]s hadd5 hem bijna v]moord4 #h4 ,deze porti] is e5 ze] /]ke man2 zijn voorgang] 0 ze] zwak2 ik zag hem e5s ve*t52 hij viel op d5 grond en brak zijn be54 ,de mijnw]k]s moet5 veel w]k52 s*aaph]d]s en politieag5t5 bijna nooit4 ,e5e koe loopt vlug1 e5 pa>d loopt vlugg]1 do* e5 hond loopt het vlug/4 ,nadat zij de appels ge/ol5 hadd51 g+5 zij na> huis2 zond] iets aan hunne oud]s te zegg51 g+5 zij na> b$1 sliep5 spo$ig 9 en blev5 ru/ig slap5 tot #g uur d5 volg5d5 morg54 ,nadat het d5 halv5 dag _h g]eg5d1 held]de de lu*t op1 de zon kwam te voors*ijn en het wer w]d pra*tig4 ,h$5 las ik e5 mooie v]tal+ van d5 br& te ,s*ev5+54 ,de s*rijv] 0 v]rukt ov] het pra*tige gezi*t1 dat hij 's morg5s aan het /r& 7v]t4 zeeoev]7 g5oot en ov] het nog veel mooi]e gezi*t1 dat hij 's avonds g$ur5de d5 br& wa>nam4 ,weet gij wel1 hoe laat het re$s is8 ,het is al kw>t voor a*t en de muziek beg9t om kw>t ov] a*t4 ,lat5 wij ons dus haa/51 want ik v]lang1 dat gij het hoort4 ,to5 ik het boek gelez5 _h1 gaf ik het aan mijn zwag]4 ,vroeg] w>5 de m5s*5 veel /]k] dan 9 d5 teg5woordig5 tijd4 ,ik w5s*1 dat gij vroeg] na> uw w]k gaat2 gij zijt altijd laat4 ,onze vroeg]e ho(dond]wijz] is nu ho(d d] s*ool 9 mijn geboorteplaats4 ,9 mijn tu9 groeit e5 groote v]s*eid5heid van bloem51 ma> de mooi/e van all5 is de roos4 ,vri5ds*ap is ze] aang5aam1 ma> door e5 zoog5aamd5 vri5d met e5 /ok geslag5 te word51 is ge5 bewijs van vri5ds*ap4 ,hij is e5 groote s*reeuw]2 het s*ijnt1 dat hij d5kt1 dat alle m5s*5 do( zijn4 ,deze man heeft mooie appelboom51 ma> indi5 gij iets moois wilt zi51 ga na> mijn buurman1 die heeft veel moois 9 d5 tu94 ,om met e5 weegs*aal te kunn5 weg51 moet m5 gewi*t5 hebb51 opdat m5 het gewi*t van e5 voorw]p kan bepal54 #i4 ,ik zag e5s e5 arm5 man4 ,al zijn kle]5 w>5 v]slet5 7v]slijt5 eluzi74 ,wat hij sprak kon niem& v]/aan4 ,van ov]al kwam5 k9d]5 aangeloop5 om zoo'n vreemd5 man te zi54 ,i$] k9d wilde hem het be/e zi5 en gebruikte all]lei middel51 de &]5 weg te drukk54 ,hij begon we] iets te sprek51 ma> da> hij te za*t sprak1 kon m5 niets hoor54 ,iem& van de politie liep na> hem toe en vroeg hem1 wie hij 01 van wa> hij kwam1 hoe hij heette1 wi5s ond]daan hij 01 wa>om hij niet bet] gekle$ 01 hoeveel k9d]5 hij _h1 wat zijn b]oep 0 en wanne] hij hi]he5 gekom5 04 ,de man keek d5 politieag5t fl9k 9 de oog5 en zei to5 9 het ,esp]anto3 ,ik spreek sle*ts de ,spaans*e taal en e5 we9ig ,esp]anto4 ,gelukkig1 zei de politieman1 dat laat/e spreek ik ook4 ,to5 begon hij ,esp]anto te sprek5 en vroeg alles nog e5s4 ,wat e5 geluk is dat voor mij1 zeide de arme man2 erg5s v] van mijn vad]l& met iem& te kunn5 sprek54 ,da>1 zeide hij1 /e$s wijz5de na> het ,zuid51 ligt mijn vad]l&1 mijn ,spanje4 ,ov]al b5 ik al gewee/1 do* n]g5s en nog nooit 9 zulke droevige om/&igh$5 als hi]4 ,ik heb veel geld bij mij2 ik zal u alles gev51 zoodat ik niets ov]h\d4 ,zoo arm als gij miss*i5 d5kt1 b5 ik niet1 do* ik heb e5 voorgevoel 7antauxs5to7 dat m5 mij om de e5 ( &]e r$5 het geld zal ontroov5 7=rabi74 ,op de e5 ( &]e mani] zal m5 miss*i5 tra*t5 dit te do54 ,ik b5 e*t] niem&s vij&1 ik heb totaal ge5 vij&1 da>om kan het gebeur51 dat m5 mij heelemaal ge5 kwaad doet4 ,ma> ik zal uwe vrag5 beantwoord54 ,ik b5 e5 spaans* hovel+4 ,gij k5t kon+ ,alfonso8 ,nu1 di5s ond]daan b5 ik4 ,om ge5 enkele r$5 zal ik voor u de wa>heid v]zwijg54 ,ik _h e5 ( &]e boods*ap voor d5 kon+ van ,d5em>k54 ,weg5s de spoorweg/ak+ kon ik ,madrid op ge5 enkele mani] v]lat5 en op la/ van d5 kon+ moe/ ik op elke mani] tra*t51 ,madrid te v]lat54 ,ik de$ mijn be/1 want de kon+ wordt ov]al direct boos om1 en ik moe/ e5 geldz5d+ ov]br5g54 ,ik v]liet ,madrid door middel van e5 lu*tballon 7a]o/ato71 hop5de te kunn5 l&5 7surt]igxi7 da>1 wa> ge5 /ak+ he]s*te4 ,ik nam ge5 vo$sel mee en droeg mijn be/e kle]54 ,de ballon daalde niet1 voordat ik deze /ad b]eikte4 ,g9ds nabij dat kle9e huis b5 ik gel&4 ,de m5s*5 b]o(d5 mij van al mijn kle]5 en gav5 mij deze vodd5 t]ug en ook het geld4 ,da>om heb ik zooveel geld bij mij4 ,ik v]zek] u1 ik b5 e5 i$]s vri5d en wil niets kwaads do54 ,mag ik om iem&s hulp v]zoek58 ,natuurlijk1 zeide de politieman en leidde d5 man1 die beefde van k\de1 hong] en dor/1 na> het politiebureau1 wa> m5 voor alles zorgde4 #aj4 ,to5 wij het huis b]eikt hadd5 g+5 wij na> b9n54 ,aan d5 boom _h hij e5 t\w gebond54 ,hij 0 door het lev5 wakk] geword54 ,de v]welkte bloem5 ligg5 9 d5 tu9 7v]welk5 velki74 ,zijn gezi*t 0 rood geword5 van s*aamte4 ,hij _h d5 drank v]vloekt door te zegg53 ,v]vloekte drank 7v]vloek5 malb5i74 ,het blad 7tabulo7 van de tafel 0 geheel geb>/54 ,ik _h hem om #e uur gewekt4 ,e9delijk 0 het huis b]eikt4 ,de geel geword5 blad]5 lag5 op d5 grond4 ,hij 0 door het lev5 wakk] gemaakt4 ,ik z\ de vlo] aangeveegd hebb51 indi5 hij niet zoo b$ekt gewee/ 0 met z&4 ,ik z\ niet zoo dik geword5 zijn1 indi5 ik niet zoo veel geld v]di5de4 ,gi/]5 zag ik mijn oud5 buurman nog2 die 0 ze] oud geword54 ,dit huis is geb\wd 9 het ja> #aiaj2 mijn bro] z\ het geb\wd hebb51 ma> w]d ziek en het duurde te lang e] hij we] gezond w]d4 ,zond] aan zijn k9d]5 te d5k51 g+ hij 9 de h]b]g en dronk zooveel1 tot hij dronk5 04 ,da> ik hem niet gezi5 _h1 wi/ ik da> niets van4 ,(s*oon het we9ig g]eg5d _h1 w>5 de rivi]5 go$ beva>ba>4 ,m5 zegt dat 9 het buit5l& hong]snood 7malsatego7 he]s*t1 ma> ik heb da>van niets gelez54 ,ev5wel1 ik z\ het ook niet gelez5 kunn5 hebb51 want ik moet de c\rant nog ontvang54 ,de me]5 9 ,holl& zijn bijna all5 drooggemaakt 7s5akvigi72 ma> to5 de m5s*5 ze drooggemaakt hadd51 kon het l& nog niet dadelijk bew]kt word54 ,,esp]anto-,,exam5s #aa ,,octob] #aiaf4 ,opgave ,exam5 ,a4 ,t] v]tal+3 #a4 ,als de kat ziek 01 z\ ze niet et54 #b4 ,uw huis is ze] oud1 v]koop het4 #c4 ,e5 vi]tal muss*5 zat op het dak4 #d4 ,zij zeide het ha> tweemaal4 #e4 ,9 d5 h]f/ is het niet me] zoo w>m als 9 d5 zom]4 #f4 ,gij moet dat zoo go$ mogelijk do54 #g4 ,de soldat5 m>*e]d5 z+5de door het dorp4 #h4 ,vele gewond5 /]v51 v]lat5 op het veld4 #i4 ,e5 mes snijdt go$ als het s*]p is4 #aj4 ,m>ia is de oud/e van zijne zu/]s4 #aa4 ,des morg5s v]s*ijnt de zon opnieuw4 #ab4 ,ik h]9n] mij d5 naam van die bloem niet4 #ac4 ,de kat sprong van d5 /oel op de tafel4 #ad4 ,wij r$5 7te pa>d7 door e5 bos* wa> de takk5 voortdur5d onze s*\d]s raakt5 en de vogeltjes voortdur5d zong5 tuss*5 de gro5e blad]54 #ae4 ,mijn do*t]tje _h e5 guld5 gespa>d4 #af4 ,te veel z\t b$]ft het et54 #ag4 ,het geheug5 v]zwakt als m5 oud wordt4 #ah4 ,die daad is ze] te betreur54 #ai4 ,zijn sle*t s*rift is niet te lez54 #bj4 ,h>e voor\d]s leefd5 9 ,engel&4 ,,ov]zi*t ,,korelativoj4 ---------------------------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------- ------------------------------- ,,kunn5 ,,v]&]53 ,bezitt] ( ---------------------------------------- ------- ,plaats4 ,r$5 ,mani] eig5a>4 ,soort4 ,onb5oemd ,bepaalde ( ,tijd4 ( ,hoeveelheid4 7,p]soon ( ,ho$anigheid4 d+4 p]soon oorzaak4 wijze4 zaak74 ( zaak4 ---------------------------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------- ----------------------------- ,ia ,io ,iu ,ie ,ial ,iam ,iel ,iom ,ies ,grondwoord54 de 7het7 e5 iets1 iem&1 erg5s1 erg5s om1 e5s1 ooit1 op de e5 ( wat1 iem&s1 ( &]e1 het e5 ( e5ig1 op de e5 ( om de e5 ( op zek]5 &]e wijze 'n beetje1 van d5 e5 e5 zek]e1 het &]4 de e5 ( &]e plaats4 &]e r$54 tijd1 op de e5 we9ig1 ( &]1 e5ig]lei4 &]e p]soon e5 ( &]e iets4 van iets4 ( zaak4 tijd4 ,kia ,kio ,kiu ,kie ,kial ,kiam ,kiel ,kiom ,kies ,vrag5d4 welke1 wat4 wie1 die1 wa>1 wa>om1 wanne]1 hoe1 op welke hoeveel1 wi5s1 ,betrekkelijk4 wat voor e51 welke1 dat1 op welke om welke op welke tijd1 mani]1 welke wi]1 ,uitroep5d4 welke soort dewelke4 plaats4 r$54 to51 als1 ho$anig1 hoeveelheid van wie1 van4 zoodra4 als1 zooals4 als4 welks4 ,tia ,tio ,tiu ,tie ,tial ,tiam ,tiel ,tiom ,ties zoodanig1 dat4 die1 dat1 da>1 g9ds1 da>om1 dan1 to51 zoo1 zooveel1 di5s1 ,aanwijz5d4 dusdanig1 dieg5e4 op die plaats4 om die r$54 op di5 tijd1 op die mani]1 zulk e5 di]1 d]gelijk1 de/ijds4 d]wijze4 hoeveelheid4 van die1 zulk e51 ,tio cxi ,tiu cxi ,tie cxi deszelfs4 zulk e5 soort4 dit4 dit4 hi]4 ,cxia ,cxio ,cxiu ,cxie ,cxial ,cxiam ,cxiel ,cxiom ,cxies ,v]deel5d4 elke soort van1 alles1 i$]1 ov]al1 ov]al om1 altijd1 op elke mani] alles1 i$]s1 ,alles i$]e soort1 alle1 i$]e51 op alle om elke r$54 t5 all5 ( wijze4 de gans*e elks1 omvatt5d4 elk1 elk d+4 elk e54 plaats54 tijde1 /e$s4 hoeveelheid4 van i$]4 i$]4 ,n5ial ,n5iam ,n5iel ,n5iom ,n5ies ,n5ia ,n5io ,n5iu ,n5ie n]g5s om1 nooit1 ge5sz9s1 niets1 niem&s1 ge5 enkele niets1 niem&1 n]g5s1 om ge5 nimm]1 op ge5 enkele niem5dal4 van niem&4 ,ontk5n5d4 soort van1 niet e5 enkel ge51 op ge5 enkele enkele r$54 op ge5 enkel mani]1 ge5 enkel1 d+4 ge5 enkele4 plaats4 oog5blik4 9 't geheel ge5]lei4 niet4 ---------------------------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------- ----------------------------- ,,aanteek5+5 #a ,ev5als 9 't ,n$]l&s* 9 hij kan vlieg51 hij wil s*rijv5 de tijdvorm 9 sle*ts n w]kwoord wordt uitg$rukt1 gebeurt dit ook 9 't ,esp]anto1 dus li povas flugi1 li volas skribi4 #b ,de uitgang os wordt lat] v]kla>d4 ,,uitgav5 ,,van ,w4 ,,zwag]s ,,te ,,rott]dam4 ,,esp]anto-,,uitgav54 ,a4 ,,blok4 ,,het ,,esp]anto ,,9 ,,tw9tig ,,less51 bew]kt voor ,zelfond]ri*t4 ,cursus en ,s*oolgebruik1 zev5de druk +4 f #a4aj4 gec>t4 f #a4fe4 ,a4 ,,blok4 ,,sleutel ,,op ,,het ,,esp]anto ,,9 ,,tw9tig ,,less51 t5 behoeve van ,zelf/ude]5d5 en ,ond]wijz]s 9 ,esp]anto1 d]de druk f #j4ej4 ,a4 ,,blok4 ,,esp]anto-,,zakwoord5boekje4 ,esp]anto-,n$]l4 en ,n$]l4-,esp]anto f #j4ee4 ,e5 populaire uitgave1 wa>9 m5 de mee/ gebruikt word5de woord5 en uitdrukk+5 kan v9d54 ,het le5t zi* uitnem5d om /e$s bij zi* te drag54 ,,m]kurio 7,rott]d4 ,esp4-,v]e547 ,,h&elsbriev5boek ,,esp]anto-,,n$]l&s* f #a4bj4 ,voor ,v]e5ig+5 geld5 tev5s de getalsprijz53 bij #e ex4 f #a4-1 #aj ex4 f #j4ij1 #be ex4 f #j4he1 #ej ex4 f #j4hj p] ex4 ,l$5 van ,v]e5ig+5 kunn5 dus dit uitnem5de boekw]k1 wa> alle soort5 briev51 ook voor p>ticuli] gebruik1 9 voorkom51 bij gezam5lijke be/ell+ voor e5 b$uld5d lag]5 prijs bekom54 ,,wa> ,,faalt ,,het ,,plan ,,d] ,,pacifi/58 ,esp]anto1 fundam5t voor w]eldvr$e8 #aj ct4 ,,uitgav5 ,,van ,w4 ,,zwag]s ,,te ,,rott]dam4