,het ,esperanto ,in ,twintig ,lessen ,bewerkt voor zelfonderricht cursus- en schoolgebruik ,door ,a4 ,blok1 ,rotterdam4 ,achtste druk4 ,frateco ,rotterdam ,w4 ,zwagers ,voorwoord4 ,de ondervinding is de beste leermeesteres4 ,dit spreekwoord is niet te onpas bij het samenstellen van een ,esperanto-leerboek4 ,waar tot nog toe voor cursuslessen dikwijls het leerboekje van den ,heer ,,witterijck ,esperanto in #aj lessen1 als het geschikst daarvoor1 werd gebruikt1 heeft de ondervinding geleerd1 dat dit boekje1 ofschoon volledig1 te beknopt is1 waardoor velen1 die met ijver de studie van het ,esperanto begonnen1 spoedig deze ook weer staakten4 ,de hoofdoorzaak hiervan is te vinden in het feit1 dat het meerendeel der ,esperanto-leerende menigte de schooljaren reeds geruimen tijd achter den rug heeft en dientengevolge de zoo hoognoodige ,nederlandsche taalregels vergeten is4 ,dit heeft mij op het denkbeeld gebracht1 te trachten deze oorzaak weg te nemen1 door aan de hand van ,,witterijck',s ,leerboekje in #aj lessen een uitgebreider samen te stellen in #bj lessen1 waarin de leerling1 behalve over het ,esperanto1 ook een onmisbaar klein overzicht van de ,nederlandsche taal krijgt1 en niet geheel zal behoeven te steunen op datgene1 wat de onderwijzer tijdens de lessen ervan vertelt1 wat grootendeels toch weer vergeten wordt4 ,moge dit werkje een gunstig onthaal vinden bij onderwijzers en leerlingen en daardoor krachtig medewerken tot groei en bloei van de wereldhulptaal ,esperanto4 ,a4 ,blok4 ,rotterdam1 ,nov4 #aiab4 ,bij den ,tweeden ,druk4 ,gaarne voldeed ik aan het verzoek van den ,uitgever1 om een tweede druk van mijn leerboekje in gereedheid te brengen4 ,dankbaar heb ik van de op- en aanmerkingen mijner geestverwanten gebruik gemaakt en hier en daar een kleine wijziging of aanvulling aangebracht1 welke door gebruikers van den #a;en druk met geringe moeite in den tekst bijgeschreven kunnen worden4 ,ik hoop en vertrouw dat deze tweede druk een even gunstig onthaal zal vinden als de eerste1 welke getoond heeft in eene behoefte te hebben voorzien1 daar zij reeds in n jaar uitverkocht is4 ,a4 ,b4 ,rotterdam1 ,jan4 #aiad4 ,bij den ,vierden ,druk4 ,aangenaam is het mij te kunnen constateeren1 dat van mijn leerboekje een veelvuldig gebruik is gemaakt1 daar reeds weer een nieuwe druk moet worden opgelegd4 ,met het oog op de vele in gebruik zijnde boeken van den #b;en en #c;en druk en daar het niet noodig is gebleken dat ingrijpende veranderingen moesten worden aangebracht1 is deze oplaag behoudens een paar kleine wijzigingen geheel gelijk aan de voorgaande zoodat ze beiden tegelijk kunnen gebruikt worden4 ,tevens heb ik als leesoefening nog een verhaaltje ingelascht4 ,a4 ,b4 ,rotterdam1 ,nov4 #aiaf4 ,bij den ,zevenden ,druk4 ,deze druk is gelijk aan den vorigen4 ,a4 ,b4 ,rotterdam1 ,oct4 #aibj4 ,het ,esperanto in twintig lessen4 ,het ,alphabet4 ,vorm ,naam ,uitspraak4 ,a a a als de lange a in dagen4 ,b b bo als in 't ,nederlandsch4 ,c c co als ts in plaatsen4 ,cx cx cxo als tsj in 't ,nederlandsch4 ,d d do als in 't ,nederlandsch4 ,e e e als de lange e in beer4 ,f f fo als in 't ,nederlandsch4 ,g g go als een zachte k met keelgeluid in zakdoek4 ,gx gx gxo als dzj in 't ,nederlandsch4 ,h h ho als in 't ,nederlandsch4 ,hx hx hxo als ch in lachen4 ,i i i als de lange i in titel4 ,j j jo als in 't ,nederlandsch4 ,jx jx jxo als zj in 't ,nederlandsch4 ,k k ko als in 't ,nederlandsch4 ,l l lo idem4 ,m m mo idem4 ,n n no idem4 ,o o o als de lange o in oor4 ,p p po als in 't ,nederlandsch4 ,r r ro idem4 ,s s so idem4 ,sx sx sxo als sj in 't ,nederlandsch sjouwen4 ,t t to als in 't ,nederlandsch4 ,u u u als oe in koe1 goed4 ,v v vo als w ongeveer in 't ,nederlandsch4 ,z z zo als in 't ,nederlandsch4 ,aux1 tweeklank1 als au in 't ,nederlandsch pauw4 ,eux1 idem als eeu idem spreeuw4 ,zooals men ziet mist het ,esperanto ,alphabet de letters ij1 q1 w1 x en y1 welke niet gebruikt worden1 doch heeft het mr de letters3 cx in cxevalo1 spreek uit tsjeewaaloo4 gx in gxardeno1 spreek uit dzjaardeenoo4 hx in hxemio1 spreek uit cheemieoo4 jx in jxauxdo1 spreek uit zjaauwdoo4 sx in sxerci spreek uit sjeertsie4 ,esperanto is phonetisch1 d4w4z4 iedere letter heeft haar eigen bepaalde klank en wordt dus door slechts n letterteeken voorgesteld4 ,de klinkers a1 e1 i en o worden dus altijd uitgesproken met zachtlangen klank1 bijv43 aglo1 spreek uit aagloo arend2 eble1 spreek uit eeblee mogelijk2 vintro1 spreek uit wientroo winter2 ovo1 spreek uit oowoo ei2 terwijl u den oe-klank heeft als bulo1 spreek uit boeloo bol4 ,aanmerking3 ,in 't gebruik worden deze klanken in gesloten lettergrepen iets korter uitgesproken en komen dan overeen met de uitspraak in onze woorden pad1 pet1 pit en pot4 ,de klemtoon valt altijd op den vrlaatsten lettergreep1 bijv43 patro vader2 cxevalo paard2 soifo dorst2 hodiaux heden4 ,bij samengestelde woorden valt de klemtoon op elken vrlaatsten lettergreep van de samenstellende deelen1 bijv4 kuracistedzino de vrouw van een geneesheer4 ,het afbreken van woorden aan het eind van een regel kan naar willekeur geschieden1 doch de ondervinding beveelt aan1 de woorden alln af te breken na'n woorddeel1 dus bijv4 na het stamwoord of na de samenstellende deelen1 bijv43 esper-anto1 pa-rol-an-ta1 ferm-il-aro4 ,,chapter #a ,eerste ,les4 ,het ,lidwoord4 ,het eenige lidwoord in 't ,esperanto is la1 onverschillig voor welk geslacht of getal3 la patro de vader1 la patrino de moeder1 la infano het kind1 la patroj de vaders4 ,ons onbepaald lidwoord een 7'n7 blijft onvertaald1 dus3 een of 'n vader patro1 een of 'n kind infano4 ,aanmerking3 ,in gedichten ter verkrijging van de dichtmaat en soms wel in de schrijftaal1 wordt ook wel l' gebruikt1 doch in het laatste geval maar alln na voorzetsels met een klinker op 't eind4 ,het ,zelfstandig ,naamwoord4 ,een zelfstandig naamwoord 7z4n4w47 is de naam van een werkelijke zelfstandigheid of van datgene1 wat als een zelfstandigheid wordt voorgesteld4 ,al zulke woorden eindigen in 't ,esperanto op o1 als3 tablo tafel1 patro vader1 rimedo middel1 espero hoop4 ,het meervoud wordt gevormd door toevoeging van j achter den uitgang o1 als tabloj tafels1 patroj vaders1 rimedoj middelen1 infanoj kinderen4 ,het ,bijvoeglijk ,naamwoord4 ,het bijvoeglijk naamwoord 7bijv4 n4w47 drukt een hoedanigheid of een kenmerk van een zelfstandigheid uit en gaat in 't ,esperanto altijd uit op a4 ,het krijgt tevens dezelfde uitgangen als het z4n4w41 bijv43 bona patro een goed vader1 bonaj patroj goede vaders1 bela arbo een mooie boom1 belaj arboj mooie boomen4 ,het ,werkwoord4 ,een werkwoord 7w4w47 is een woord1 dat 'n werking1 handeling enz4 uitdrukt1 als3 loopen1 ontvangen1 schrijven4 ,wij liepen komt van loopen4 ,hij ontving komt van ontvangen4 ,hij had geschreven komt van schrijven4 ,deze vormen loopen1 ontvangen1 schrijven1 waarbij alleen de werking wordt uitgedrukt1 zonder dat feitelijk eene werking verricht wordt1 noemt men de onbepaalde wijs van 'n werkwoord4 ,deze onbepaalde wijs gaat in het ,esperanto altijd uit op i4 ,de tegenwoordige tijd der aantoonende wijs 7welke later zal verklaard worden7 eindigt voor alle personen1 zoowel enkel- als meervoud1 op as1 bijv43 la knabo batas de knaap slaat1 la knaboj batas de knapen slaan4 ,het ,bijwoord4 ,zooals een bijv4 n4w4 een bijzonderheid aanduidt van een zelfst4 n4w41 zoo duidt een bijwoord 'n bijzonderheid aan van 'n werkwoord en gaat altijd uit op e4 ,het heeft niet1 zooals een bijv4 n4w41 een meervoudsuitgang1 bijv43 kanti zingen1 bele kanti mooi zingen1 kuri loopen1 rapide kuri vlug loopen4 ,een bijwoord kan ook een bepaling zijn van 'n bijv4 n4w4 of van een ander bijwoord1 doch nooit van 'n zelfst4 n4w41 bijv42 even mooi zingen same bele kanti4 ,woordvorming4 ,het ,esperanto bestaat uit #bjjj stamwoorden1 welke voor het meerendeel zijn genomen uit de moderne talen1 en waarvan de andere woorden gevormd worden4 ,voor de woordvorming bedient men zich in 't ,esperanto van voor- en achtervoegsels4 ,in iedere les zullen hiervan een paar behandeld worden4 ,als eersten volgen hier3 ,het voorvoegsel mal- en het achtervoegsel -in4 ,mal drukt uit het tegenovergestelde van wat het stamwoord zegt1 bijv43 bona goed1 malbona slecht2 bela mooi1 malbela leelijk2 juna jong1 maljuna oud2 amiko vriend1 malamiko vijand4 ,in7o7 duidt het vrouwelijk geslacht aan van het stamwoord1 bijv43 patro vader1 patrino moeder1 frato broeder1 fratino zuster4 ,leer de volgende woordjes van buiten3 familio familie avo grootvader patro vader filo zoon frato broeder nepo kleinzoon onklo oom nevo neef 7kind v4 broer of zuster7 kuzo neef 7kind v4 oom of tante7 fiancxo verloofde edzo echtgenoot viro man homo mensch sinjoro mijnheer1 heer knabo knaap1 jongen frauxlo jongman infano kind parenco bloedverwant societo gezelschap amiko vriend najbaro buurman servisto dienaar1 bediende1 knecht azeno ezel granda groot bona goed juna jong gaja vroolijk felicxa gelukkig kontenta tevreden esti zijn povi kunnen legi lezen skribi schrijven devi moeten veni komen kanti zingen ludi spelen kuri loopen al naar1 aan en in sur op sub onder de van kun met dum gedurende1 terwijl kaj en ,vertaling3 ,patrino1 filino1 frauxlino1 avino1 nepino1 onklino1 edzino1 virino1 patroj1 filoj1 infanoj1 patra1 patrina1 infana1 malkontenta4 ,vertaal in ,esperanto3 ,verloofde 7vr471 oud1 slecht1 mevrouw1 leelijk1 nicht1 juffrouw1 droevig1 tante1 meisje1 buurvrouw1 ongelukkig1 klein4 ,vertaling3 ,la edzo legas1 la edzino skribas4 ,la infano ludas kaj kuras4 ,la kuzino kantas bele4 ,la bona patrino4 ,la frauxlino skribas al la amikino4 ,la amikino estas malgaja4 ,la juna frauxlino ludas kun la infanoj de la najbaro4 ,la knabo estas malkontenta4 ,la avo skribas al la amiko4 ,la avo kuras4 ,la juna infano estas malgranda4 ,la amiko skribas bele4 ,la maljuna viro estas malfelicxa4 ,la malbona najbaro kuras kun la juna infano de la nevo4 ,en la familio estas maljuna avo kaj juna knabino4 ,la felicxaj knaboj kantas1 dum la malgajaj amikoj skribas4 ,vertaal in ,esperanto3 ,de knaap speelt4 ,de jonge vriendin zingt4 ,de goede tante leest4 ,de juffrouw schrijft4 ,het kind is tevreden4 ,de nicht speelt en de neef zingt4 ,de vader schrijft aan den zoon4 ,de zuster van de vriendin4 ,de tante van den buurman4 ,de goede grootmoeder van het jonge kind4 ,de broeder van den jongen buurman is gelukkig4 ,de familie is groot4 ,de vader is gelukkig en tevreden4 ,de vrouw zingt vroolijk1 terwijl de man schrijft4 ,de bloedverwanten komen4 ,het kleine meisje loopt naar de moeder4 ,de dochter van den buurman is een tevreden en gelukkig kind4 ,een man en eene vrouw zijn menschen4 ,,chapter #b ,tweede ,les4 ,persoonlijke ,voornaamwoorden4 ,persoonlijke ,voornaamwoorden zijn die woorden1 die in de plaats komen van persoons-1 dier- of zaaknamen4 ,zij noemen de zelfstandigheden niet1 doch duiden die slechts aan4 ,het zijn de volgende3 ,enkelvoud #a;e persoon mi ik1 mij4 #b;e persoon ci jij1 jou4 #c;e persoon li hij1 hem4 #c;e persoon sxi zij1 haar4 #c;e persoon gxi het 7alleen voor zaken en dieren of personen1 waarvan het geslacht onbekend is74 ,meervoud #a;e persoon ni wij1 ons4 #b;e persoon vi gij1 u4 #c;e persoon ili zij 7voor alle geslachten74 ,verder heeft men het onbepaalde en onveranderlijke voornaamwoord oni men1 en een wederkeerig voornaamwoord si zich2 beiden voor den #c;en persoon4 ,aanmerking3 ci jij wordt zelden gebruikt2 meestal gebruikt men den beleefdheidsvorm vi ook in het enkelvoud4 ,de ontkenning4 ,om een ontkenning uit te drukken gebruikt men in het ,esperanto het woordje ne1 dat neen of niet beteekent4 ,dit wordt altijd vr het werkwoord geplaatst1 dus niet zooals in 't ,nederlandsch1 waar dit dikwijls achteraan komt1 bijv43 ik loop niet mi ne kuras2 de knaap leert niet la knabo ne lernas4 ,vragende ,zinnen4 ,vragende zinnen worden gevormd1 door het woordje cxu vr aan den bevestigenden zin te plaatsen1 dus ook weer niet zooals in 't ,nederlandsch door omzetting van den bevestigenden zin1 bijv43 bevestigend3 de vader komt la patro venas4 vragend3 komt de vader8 cxu la patro venas8 ,bij zinnen1 welke reeds met een vragend woord beginnen1 is cxu natuurlijk overbodig2 bijv4 zinnen1 die beginnen met de vragende woorden wie1 wat1 welke1 hoe1 wanneer1 waar4 ,bijv43 ,wie loopt daar8 ,kiu kuras tie8 ,waar zijt gij8 ,kie vi estas8 ,voorvoegsels bo- en ge-4 ,bo- duidt aan verwantschap door het huwelijk1 bijv43 patro vader1 bopatro schoonvader2 frato broeder1 bofrato schoonbroeder of zwager4 ,ge- vereenigt de twee natuurlijke geslachten1 bijv43 patro vader1 gepatroj vader en moeder of ouders2 frato broeder1 gefratoj broeder en zuster4 ,de j van gepatroj en gefratoj duidt het meervoud aan4 ,leer van buiten3 hundo hond kato kat cxevalo paard bovo rund birdo vogel koko haan floro bloem arbo boom sxtono steen sablo zand gxardeno tuin kampo veld1 land vilagxo dorp provinco provincie urbo stad vetero weder 7z4n4w47 varma warm kara lief1 dierbaar1 duur afabla beminnelijk1 vriendelijk sola alleen fari doen1 maken kreski groeien flugi vliegen tiu die1 dat 7aanw4 v4n4w47 tiu-cxi deze1 dit 7aanw4 v4n4w47 tio dat 7zelfst47 kiu8 wie8 kio8 wat8 kia8 welk8 kiel8 hoe8 cxe bij sed maar jes ja ne neen1 niet nun nu cxiam altijd ankoraux nog ankaux ook hodiaux heden1 vandaag baldaux spoedig ho6 o6 oh6 cxu duidt vragende zinnen aan2 heeft geen bepaalde beteekenis4 ,vertaling3 ,bopatrino1 bofilino1 bofratino1 geonkloj1 geknaboj1 geedzoj1 gefiancxoj1 gesinjoroj1 gepatra1 kokino1 bovino1 malkara1 malafabla1 malvarma4 ,vertaal in ,esperanto3 ,schoonzoon1 schoonvader1 dienstbode1 schoonbroeder1 ontevreden1 bloedverwanten1 kleinkinderen1 grootouders1 jongens en meisjes1 jongelieden4 ,vertaling3 ,la onklinoj legas kaj la infanoj ludas kun la hundo kaj la kato4 ,la urbo estas granda kaj bela4 ,la vilagxo estas malgranda4 ,la gxardeno ne estas granda kaj bela4 ,en la gxardeno kreskas belaj floroj kaj grandaj arboj4 ,en la urbo estas gxardeno4 ,la birdoj flugas en la gxardenoj kaj kantas sur la arboj4 ,la vetero estas bela kaj varma4 ,la cxevalo estas sur la kampo4 ,la kato kaj la hundo kuras en la gxardeno4 ,la vetero ne estas varma hodiaux4 ,la knabo ne legas sed skribas4 ,me venas de la avo kaj mi kuras al la frato4 ,li estas en la gxardeno4 ,vi ne estas granda sed vi estas malgranda4 ,tiu cxi hundo estas granda4 ,tiu homo estas felicxa4 ,kiu estas felicxa8 ,kiu kuras en la gxardeno8 ,kia infano ludas kontente8 ,kio estas sur la sablo8 ,kiel estas la vetero8 ,cxu la infano ludas kaj kuras8 ,cxu la familio estas granda8 ,vertaal in ,esperanto3 ,in de stad zijn groote tuinen4 ,in den tuin van de stad groeien schoone bloemen en vliegen vroolijke vogels4 ,het kind speelt met den hond en de kat4 ,de grootouders zijn gelukkig en tevreden4 ,de kleinkinderen zijn nog jong4 ,de lieve ooms en tantes4 ,de verloofden zijn op het veld4 ,de jongens en meisjes zijn niet droevig maar vroolijk4 ,de dienstbode is niet gelukkig4 ,de hond is een vriend van den mensch4 ,de kat is niet groot maar klein4 ,de paarden en de koeien loopen in het veld4 ,de vogel vliegt4 ,de haan kan ook vliegen #a maar niet zingen4 ,schoone bloemen en boomen groeien in den stadstuin4 ,het dorp is niet groot maar mooi4 ,het weder is heden koud en slecht4 ,is de moeder jong en schoon8 ,is het weder heden niet slecht8 ,zijn de kinderen van de buurvrouw lief8 ,is zij alleen in den tuin8 ,zingen wij mooi8 ,deze kat en die hond zijn van de buurvrouw4 ,dat kan niet4 ,wie is tevreden8 ,welke jongen speelt in den tuin8 ,wat is schoon8 ,hoe zingt de vogel8 ,,chapter #c ,derde ,les4 ,naamvallen4 ,in onze taal onderscheidt men #d naamvallen4 ,naar gelang van den dienst1 dien het woord in den zin verricht1 zegt men dat het voorkomt in den #a;en1 #b;en1 #c;en of #d;en naamval4 ,zoo staat het onderwerp1 wat in een zin datgene is1 dat de handeling verricht1 in den #a;en naamval en het lijdend voorwerp1 wat datgene is1 dat de handeling1 door het onderwerp verricht1 lijdt of ondergaat1 in den #d;en naamval4 ,deze #a;e en #d;e naamvalsvorm worden in het ,esperanto gebruikt2 de #b;e en #c;e naamval kunnen steeds omschreven worden1 de #b;e naamval door het voorzetsel de en de #c;e naamval door het voorzetsel al4 ,ook in 't ,nederlandsch kan de #b;e naamval omschreven worden met van en de #c;e naamval met aan4 ,verder heeft een zin altijd een werkwoord 7het gezegde7 en kan hij ook verschillende bepalingen 7van tijd1 plaats1 wijze enz47 hebben4 ,de #d naamvallen1 welke dus een zelfst4n4w4 kan hebben1 noemt men de verbuiging der zelfst4 n4w4 ,hieronder volgt voor elk der ,nederlandsche geslachten een verbuiging3 ,mannelijk4 ,enkelvoud4 ,meervoud4 #a;e4 de vader la patro de vaders la patroj #b;e4 des vaders of de la patro der vaders of de la patroj van den vader van de vaders #c;e4 den vader of al la patro den vaders of al la patroj aan den vader aan de vaders #d;e4 den vader la patron de vaders la patrojn ,vrouwelijk4 ,enkelvoud4 ,meervoud4 #a;e4 de moeder la patrino de moeders la patrinoj #b;e4 der moeder of de la patrino der moeders of de la patrinoj van de moeder van de moeders #c;e4 den moeder of al la patrino den moeders of al la patrinoj aan de moeder aan de moeders #d;e4 de moeder la patrinon de moeders la patrinojn ,onzijdig4 ,enkelvoud4 ,meervoud4 #a;e4 het kind la infano de kinderen la infanoj #b;e4 des kinds of de la infano der kinderen of de la infanoj van het kind van de kinderen #c;e4 het kind of al la infano den kinderen of al la infanoj aan het kind aan de kinderen #d;e4 het kind la infanon de kinderen la infanojn ,men kan elken zin gaan verdeelen--wat men ontleden noemt--in de bovenstaande naamvallen en bepalingen1 bijv43 ,de zoon des vaders geeft den jongen een appel ,la filo de la patro donas al la knabo pomon4 ,deze zin wordt aldus ontleed3 de zoon la filo onderwerp of #a;e naamval2 des vaders 7van den vader7 de la patro 7duidt op bezit van iets7 #b;e naamval2 geeft donas 7tegenwoordige tijd van 't werkwoord geven7 gezegde2 den jongen 7aan den jongen7 al la knabo 7overgang van 'n handeling op 'n anderen persoon7 #c;e naamval2 een appel pomon lijdend voorwerp of #d;e naamval4 ,bijstellingen4 ,in 't ,esperanto hebben bijstellingen denzelfden naamval als het zelfst4 n4w4 waarbij ze behooren1 bijv43 ,ik ga naar mijn vriend1 den dokter ,mi iras al mia amiko1 la kuracisto4 ,ik zie mijn vriend1 den dokter ,mi vidas mian amikon1 la kuraciston4 ,wanneer men iemand aanspreekt1 blijft de bijstelling in den #a;en naamval1 bijv43 ,kom1 ik wacht u1 mijn lieve jongen ,venu1 mi atendas vin1 mia kara knabo4 ,het lijdend voorwerp4 ,aangezien in 't ,esperanto veel vrijheid wordt gelaten in den zinsbouw en het lidwoord la altijd onveranderd blijft1 zou het kunnen gebeuren1 dat men tenslotte niet meer wist wat onderwerp en wat voorwerp in 'n ,esperanto-zin was4 ,ter vermijding hiervan krijgt het voorwerp 7#d;e naamval7 wat we lijdend voorwerp noemen1 omdat het de handeling lijdt of ondergaat1 als uitgang de letter n4 ,vertaalt men dus3 ,de man slaat den jongen1 dan kan men dit op de volgende manieren doen3 ,la viro batas la knabon1 f ,la viro la knabon batas1 ,la knabon batas la viro1 f ,la knabon la viro batas4 ,men verliest in deze #d vertalingen noch het onderwerp noch het voorwerp uit het oog4 ,moest men evenwel vertalen3 ,la viro batas la knabo1 f ,la knabo batas la viro1 dan kon in beide vertalingen zoowel de jongen als de man slaan4 ,veelal wordt in 't ,esperanto de #c;e naamval vertaald gelijk de #d;e naamval en dus niet omschreven met het voorzetsel al1 b4v43 ,ik schrijf hem ,mi skribas lin of ,mi skribas al li4 ,dit is evenwel niet geoorloofd1 wanneer er een lijdend voorwerp bij het werkwoord behoort4 ,alsdan moet de #c;e naamval omschreven worden1 b4v43 ,ik schrijf hem een brief ,mi skribas al li leteron4 ,achtervoegsels et en eg4 ,et vormt verkleinwoorden1 bijv43 knabo jongen1 knabeto jongetje2 filino dochter1 filineto dochtertje2 arbo boom1 arbeto boompje2 flugi vliegen1 flugeti fladderen4 ,eg vormt vergrootingen1 bijv43 pluvo regen1 pluvego stortregen2 bela schoon1 belega prachtig4 ,het achtervoegsel eg bij zelfst4 n4w4 heeft ongeveer dezelfde beteekenis als in 't ,nederlandsch de uitdrukking zeer groot1 bijv43 nazo neus1 nazego zeer groote neus2 kapo hoofd1 kapego zeer groot hoofd4 ,n4,b4 ,in 't ,esperanto wordt de grootte in onderstaande volgorde en wijze uitgedrukt3 zeer groote boom arbego1 groote boom granda arbo1 boom arbo2 kleine boom malgranda arbo1 zeer kleine boom of boompje arbeto4 ,leer van buiten3 korpo lichaam hauxto huid 7vel7 viando vleesch parto deel osto been 7algem47 sango bloed kapo hoofd haro haar vizagxo wezen 7gelaat7 mieno gelaat 7de trekken7 brovo wenkbrauw frunto voorhoofd okulo oog orelo oor vango wang nazo neus busxo mond lipo lip dento tand lango tong rozo roos rapida vlug blanka wit nigra zwart bruna bruin rugxa rood verda groen flava geel blua blauw pala bleek blinda blind surda doof havi hebben rimarki bemerken vidi zien auxdi hooren auxskulti luisteren flari ruiken gustumi proeven1 smaken iri gaan diri zeggen ke dat 7voegw47 se indien aux of nur slechts1 maar ofte dikwijls tro te1 te veel ecx zelfs 7bijw47 per door middel van1 met ,vertaling3 ,fileto1 infaneto1 hundego1 birdeto1 gxardeneto1 grandega1 boneta1 belega1 malbelega1 flugeti1 oreleto1 okulego4 ,vertaal in ,esperanto3 ,dochtertje1 hondje1 zeer groote tuin1 zeer goed1 wimpers 7oogharen71 snor 7lipharen71 mondje1 zeer groote tanden1 zeer kleine tong1 neusje4 ,vertaling3 ,la avo estas surda4 ,la vizagxo de la frauxlino estas pala2 sxi havas brunajn okulojn kaj rugxajn harojn4 ,la cxevalo de la onklo estas granda kaj bruna1 gxi kuras tre bone4 ,la vetero estas hodiaux malvarmega4 ,mi venas de la avo kaj mi nun iras al la frato4 ,kiu diras1 ke la vetero estas bela8 ,kia birdo ne povas kanti8 ,la bela birdeto1 kiun la knabo havas1 kantas belege4 ,mi auxdas per la oreloj2 mi flaras per la nazo4 ,malgrandaj infanoj havas nazetojn4 ,mi havas okulojn en la kapo4 ,vertaal in ,esperanto3 ,de oude grootvader en de jonge kleinzoon gaan naar de stad4 ,de dochter van den buurman zingt prachtig4 ,het paard loopt zeer vlug4 ,de kat en de hond zijn geen goede vrienden4 ,wij hebben prachtig witte1 gele en roode rozen in den tuin4 ,wie loopt snel in den tuin8 ,het kleine meisje heeft bruine oogen en zwarte haren4 ,het kind bemerkt1 dat het niet alleen is4 ,de wangen van het meisje zijn rood4 ,de zwarte oogen van dien man zijn leelijk4 ,wie heeft roode haren8 ,hij heeft bruine tanden in den mond4 ,hij is blind en kan ook niet loopen4 ,de bek van het paard is zeer groot4 ,het bloed is in het lichaam en is rood4 ,op het gelaat ziet men de wenkbrauwen4 ,een deel van het lichaam bestaat uit 7konsistas el7 beenderen4 ,,chapter #d ,vierde ,les4 ,bezittelijke ,voornaamwoorden4 ,de bezittelijke voornaamwoorden drukken1 zooals de naam reeds aanduidt1 een bepaling van een bezitting uit en worden gevormd van de persoonlijke voornaamwoorden door achtervoeging van a achter die v4n4w4 ,de uitgang a duidt tevens ook aan1 dat ze een bijvoeglijk karakter hebben en dus bij zelfst4 n4w4 gebruikt worden4 ,het zijn3 mia1 cia1 lia1 sxia1 gxia1 nia1 via en ilia4 ,ze volgen ook1 evenals de bijv4 n4w41 het zelfst4 n4w4 in meervouds- en voorwerpsuitgang4 ,verder heeft men het bezittelijk bijv4 v4n4w4 sia1 dat alleen dn gebruikt wordt vr het naamwoord1 indien de bezitting aan het onderwerp van den zin toegekend wordt4 ,voorbeelden3 ,de moeder vergeet haar boek 7haar eigen7 ,la patrino forgesas sian libron4 ,de moeder vergeet haar boek 7van haar dochter7 ,la patrino forgesas sxian libron4 ,de man werkt in zijn tuin 7zijn eigen7 ,la viro laboras en sia gxardeno4 ,de man werkt in zijn tuin 7van zijn zoon7 ,la viro laboras en lia gxardeno4 ,de jongens spelen met hunne honden 7hun eigen7 ,la knaboj ludas kun siaj hundoj4 ,de jongens spelen met hunne honden 7van hun buren7 ,la knaboj ludas kun iliaj hundoj4 ,zij ziet de kat en haar oogen 7haar eigen7 ,sxi vidas la katon kaj siajn okulojn4 ,zij ziet de kat en haar oogen 7van de kat7 ,sxi vidas la katon kaj gxiajn okulojn4 ,men gebruikt dus sia alleen dn1 wanneer men in het ,nederlandsch de woordjes zijn1 haar1 hun of hunne kan vervangen door zijn eigen1 haar eigen1 hun eigen of hunne eigene4 ,in alle andere gevallen gebruikt men voor den #c;en persoon3 lia voor mannelijk enkelv4 persoonsnamen2 sxia voor vrouwelijk enkelv4 persoonsnamen2 gxia voor dieren of zaken enkelvoud2 ilia voor alle gevallen voor het meervoud4 ,men moet hierbij wel bedenken1 dat sia steeds het onderwerp van denzelfden zin als bezitter aanwijst4 ,het mag dus niet gebruikt worden1 als een deel van het onderwerp zelf of als het onderwerp van een anderen zin1 bijv43 ,de vader en zijn 7eigen7 zoon komen ,la patro kaj lia filo venas4 ,hierbij is het een gedeelte van 't onderwerp4 ,de vader is hier2 zijn 7eigen7 zoon komt ook spoedig hier ,la patro estas tie-cxi2 lia filo ankaux baldaux venos#a tie-cxi4 ,hierbij is lia filo het onderwerp van een anderen zin en mag daarom niet met sia vertaald worden4 ,vervolg voorwerps n4 ,behalve het reeds genoemde lijdend voorwerp krijgen ook nog een n3 #a;e4 ,de naam der plaats1 naar welke de handeling gericht is1 bijv43 ,ik ga naar ,brussel ,mi iras ,bruselon4 #b;e4 ,de bepaling van tijd en de datum1 bijv43 ,hij komt ,donderdag ,li venos #b jxauxdon4 ,hij komt den #f;en ,april ,li venos#a la sesan tagon de aprilo4 ,aanmerking3 ,het woord tagon wordt meestal weggelaten4 ,is deze bepaling van tijd of datum het onderwerp van 'n zin1 dan vervalt natuurlijk de n1 bijv43 ,la sesa tago de aprilo estos#a bela tago4 #c;e4 ,de bepaling1 die den duur eener handeling aanduidt1 bijv43 ,ik blijf drie dagen ,mi restas tri tagojn4 #d;e4 ,de bepaling van maat1 prijs of gewicht1 bijv43 ,het boek kost drie gulden ,la libro kostas #c guldenojn4 ,de toren is #ej meter hoog ,la turo estas alta #ej metrojn4 ,dat brood weegt #b pond ,tiu pano pezas #b funtojn4 ,aanmerking3 ,in deze #d bovengenoemde gevallen is men evenwel niet verplicht den uitgang n te gebruiken1 omdat deze uitdrukkingen door een voorzetsel kunnen omschreven worden en men na een voorzetsel geen n plaatst4 ,men kan dus ook zeggen3 #a4 ,mi iras al ,bruselo4 #b4 ,li venos je jxauxdo4 ,li venos je la sesa de aprilo4 #c4 ,mi restas dum tri tagoj4 #d4 ,la libro kostas po tri guldenoj4 ,la turo estas alta je #ej metroj4 ,tiu pano pezas po #b funtoj4 ,alleen dn voegt men na een voorzetsel een n achter het zelfst4 n4w41 als er in den zin eene beweging wordt aangeduid in de richting naar het doel en deze richting niet altijd dadelijk duidelijk is1 bijv43 de kat springt op de tafel wordt vertaald3 ,la kato saltas sur la tablo4 ,nu heeft deze zin twee beteekenissen1 n4l4 dat de kat op de tafel is en daarop rondspringt1 f dat de kat van den grond op de tafel springt en dus in dezen zin een richting aanwezig is4 ,zonder de richtings n zou verwarring kunnen ontstaan en schrijft men dus voor het laatste geval3 ,la kato saltas sur la tablon4 ,alleen achter de voorzetsels al naar en gxis tot wordt nimmer een richtings n geplaatst1 aangezien deze voorzetsels reeds voldoende een richting aangeven4 ,aangezien de voorzetsels de en el nooit eene richting nr iets kunnen aanduiden1 worden zij ook nimmer door de richtings n gevolgd4 ,achtervoegsels an en id4 ,an7o7 duidt aan een bewoner1 aanhanger1 genoot of lid1 bijv43 ,parizo ,parijs1 ,parizano ,parijzenaar2 ,kristo ,christus1 ,kristano ,christen2 domo huis1 domano huisgenoot2 klubo klub1 klubano lid der klub4 ,id7o7 duidt den afstammeling of het jong aan1 bijv43 regxo koning1 regxido prins 7vorstenzoon72 cxevalo paard1 cxevalido veulen2 koko haan1 kokido kuiken4 ,leer van buiten3 mentono kin kolo hals membro lid sxultro schouder brako arm mano hand fingro vinger ungo nagel laringo strottenhoofd brusto borst koro hart flanko zijde ventro buik kruro been genuo knie piedo voet sento zintuig 7gevoel7 parolo spraak vocxo stem koloro kleur princo prins muta stom lama lam kripla kreupel forta sterk longa lang vera waar diversa verscheiden multaj of multe da veel lauxte luid dekstre rechts 7bijw47 palpi voelen1 tasten tusxi raken ridi lachen kisi kussen kredi gelooven marsxi gaan 7stappen7 unu een du twee kvin vijf kiom 7da7 hoeveel por teneinde1 voor1 om te pro van1 door1 wegens ,vertaling3 ,urbano1 provincano1 varmega1 malvarmega1 kapego1 nazego1 manego1 vilagxano1 malforta1 fortega1 malrapida1 mallonga1 malvera1 mallauxte1 rideti1 ridegi1 bovido1 regxido4 ,vertaal in ,esperanto3 ,handje1 klauw1 poot1 spreken1 rechtsche1 linksche1 weinig1 baard 7wangharen71 kalf1 kuiken1 veulen1 prinses4 ,vertaling3 ,la maljuna virino estas blinda kaj iras kun sia nepo4 ,la avo skribas al siaj parencoj1 ke ili devas veni4 ,la vilagxano iras al la urbo4 ,la patrino parolas gaje kun sia amikino1 kaj la infanoj ludas kontente kun la hundo kaj la kato4 ,nia korpo konsistas el la kapo1 la trunko 7romp7 kaj la membroj4 ,ni havas du okulojn por vidi1 unu nazon por flari1 unu busxon por paroli kaj du orelojn por auxdi4 ,en nia busxo ni havas dentojn kaj langon4 ,la birdego havas ungegojn4 ,ni havas la koron en la brusto1 maldekstre4 ,tiu malfelicxa knabo estas kripla1 li ne bone povas marsxi4 ,la koloro de miaj haroj estas nigra4 ,la rugxa koloro de la haroj ne cxiam estas malbela4 ,sur la verda kampo kuras multaj cxevaloj4 ,la knabineto kuras rapide al sia patrino kaj kisas sxin4 ,la infanoj de la najbaro iras ofte al la urbo4 ,viaj vangoj estas rugxaj2 cxu tio estas pro la malvarmo8 ,la sxtono havas multajn belegajn kolorojn4 ,kiom estas du kaj kvin8 ,vertaal in ,esperanto3 ,de zoon is met zijn vrienden in den tuin van den buurman4 ,ik geloof niet1 dat de zoon van den buurman gelukkig is4 ,hij is bleek en zijn gelaat is droevig4 ,de moeder leest en het jonge meisje luistert naar haar lieve stem4 ,wij hebben #d ledematen3 #b armen en #b beenen4 ,wij zien met de oogen en ruiken met den neus4 ,deze jongen kan niet spreken1 hij is stom4 ,menschen1 die niet kunnen spreken en ook niet kunnen hooren1 zijn doofstom4 ,de kleur van zijn wenkbrauwen is zwart en van zijn snor wit4 ,hunne grootouders zijn zeer oud4 ,in den tuin groeien vele bloemen4 ,wij gaan den tuin in4 ,de tante kust haar nichtje en het kindje schaterlacht4 ,de blinde menschen kunnen lezen door middel van het gevoel4 ,haar oom en zijn vrouw 7echtgenoote7 spreken met mijn grootvader en zijn vriend4 ,mijn vriend is in den tuin1 maar ik zie hem niet4 ,mijne moeder is eene vriendin van uwe tante4 ,,chapter #e ,vijfde ,les4 ,de ,telwoorden4 ,de telwoorden worden onderscheiden in3 #a4 ,hoofdtelwoorden1 welke zijn3 nulo #j1 unu #a1 du #b1 tri #c1 kvar #d1 kvin #e1 ses #f1 sep #g1 ok #h1 naux #i1 dek #aj1 cent #ajj en mil #ajjj4 ,deze getallen zijn onveranderlijk4 ,met deze hoofdtelwoorden worden alle andere gemaakt1 bijv43 #aa #aj en #a dek-unu1 #ae dek-kvin1 #bj #b x #aj dudek1 #cj tridek1 #abe is #ajj en #bj en #e cent dudek-kvin1 #bcde #bjjj en #cjj en #dj en #e dumil tricent kvardek-kvin4 ,komt aan het eind van een getal 'n hoofdtelwoord te staan1 dan wordt dit met het voorgaande verbonden door een streepje4 ,dit streepje kan weggelaten worden1 doch de woorden mogen nimmer aaneen geschreven worden1 bijv43 #be dudek-kvin f dudek kvin4 ,worden de hoofdtelwoorden als verzamelnamen gebruikt1 dan krijgen ze den uitgang o1 bijv43 eenheid unuo1 tweetal duo1 drietal trio1 dozijn dekduo1 duizendtal milo4 ,wanneer deze zelfstandig gebruikte hoofdtelwoorden aan een zelfstandig n4w4 voorafgaan1 dan worden ze steeds gevolgd door het woordje da1 bijv43 een dozijn vorken dekduo da forkoj4 #b4 ,rangtelwoorden1 welke bijvoeglijk gebruikt den uitgang a en bijwoordelijk gebruikt den uitgang e hebben4 ,bijvoeglijk gebruikt duiden ze een volgorde van iets aan1 bijv43 ,januaro estas la unua monato kaj decembro la dekdua ,januari is de eerste maand en ,december de twaalfde4 ,bijwoordelijk gebruikt geven ze een opsomming aan1 bijv43 ,la libro ne placxas al mi1 unue gxi estas tro granda1 due gxi estas malbela kaj trie1 gxi ne estas ,esperanta libro ,het boek bevalt mij niet1 ten eerste is het te groot1 ten tweede is het lelijk en ten derde is het geen ,esperanto boek4 #c4 ,breukgetallen1 welke een gedeelte van een eenheid aangeven4 ,zij worden aangeduid door twee getallen naast elkander1 gescheiden door een streepje4 ,het eerste getal noemt men teller en het tweede noemer4 ,de noemer noemt het aantal gelijke deelen1 waarin het geheel is verdeeld en de teller noemt het aantal dier deelen4 ,ze worden in 't ,esperanto gevormd van de hoofdtelwoorden door toevoeging van het achtervoegsel on1 met o als uitgang voor zelfst4 n4w41 a voor bijv4 n4w4 en e voor bijwoorden1 bijv43 #a_/b duono1 #a_/f sesono1 #e_/h kvin okonoj1 #i_/ab naux dekduonoj4 ,zooals men uit de voorbeelden ziet wordt de teller1 wanneer hij #a is1 niet genoemd4 ,is de teller meer dan #a1 dan krijgt de noemer den meervoudsuitgang4 #d4 ,vermenigvuldiggetallen1 welke gevormd worden door het achtervoegsel obl met den uitgang o1 a of e1 naar gelang ze zelfstandig1 bijvoeglijk of bijwoordelijk gebruikt worden1 bijv43 ,het drievoud van twee is zes ,la trioblo de du estas ses4 ,een dubbele tong duobla lango4 ,ik moet driedubbel betalen ,mi devas pagi trioble4 ,herhalingsgetallen maakt men met het woordje foje1 wat maal of keer beteekent1 bijv43 eenmaal unufoje1 tweemaal dufoje1 enz4 #e4 ,verzamelende telwoorden1 welke gemaakt worden met het achtervoegsel op1 bijv42 met z'n vieren kvarope2 met z'n zessen sesope2 zij komen met z'n achten ili venas okope4 ,er bestaat verschil tusschen de zinnen3 ,zij loopen met z'n vieren en ,zij loopen met vieren 7vier aan vier74 ,in het eerste geval zijn er slechts vier en vertaalt men volgens bovenstaande3 ,ili marsxas kvarope4 ,in het tweede geval loopen ze bijv4 in rijen van vier en gebruikt men bij de vertaling het woordje po3 ,ili marsxas po kvar4 ,het woordje po1 dat een voorzetsel is1 wordt ook geplaatst vr een bepaling van maat1 prijs of gewicht en wil dan zeggen1 dat die maat1 prijs of gewicht slechts op n persoon of voorwerp betrekking heeft en kan in 't ,nederlandsch omschreven worden door de woordjes ieder1 elk of per stuk1 bijv43 ,la pomoj kostas po du cendoj ,de appels kosten #b centen 7per stuk74 ,la infanoj ricevas po du pomoj ,de kinderen ontvangen #b appels 7elk of ieder74 ,la cxevaloj havas po kvar piedoj ,de paarden hebben vier pooten 7elk74 ,eenige voorbeelden van vermenigvuldiging1 deeling1 optelling en aftrekking4 #b #c #f du foje tri estas ses4 duoble tri estas ses4 du foje tri faras ses4 duoble tri faras ses4 #a_/b #a_/c #a_/f duono foje triono estas sesono4 duono foje triono faras sesonon4 #b_/e #c_/d #f_/bj du kvinonoj foje tri kvaronoj estas ses dudekonoj4 du kvinonoj foje tri kvaronoj faras ses dudekonojn4 ,men ziet hieruit dus1 dat na het w4w4 fari de #d;e naamval volgt en na het w4w4 esti de #a;e naamval4 #h #b #d ok dividita per du faras kvar4 ok dividita per du estas kvar4 #c #d #g tri kaj kvar estas sep4 tri kaj kvar faras sep4 #f - #c #c ses malpli tri estas tri f ses sen tri estas tri4 ,leer van buiten3 vivo leven morto dood dormo slaap vekigxo ontwaking songxo droom febro koorts doloro pijn mezo midden metro meter polico politie turo toren cxirkauxmano armband lasta laatste trankvila rustig1 gerust alta hoog sana gezond eterna eeuwig nova nieuw doni geven meti stellen1 plaatsen mezuri meten trovi vinden lacigi vermoeien naskigxi geboren worden kuraci heelen1 genezen farti varen 7welvaren7 interne inwendig ekstere uitwendig supre boven cxirkaux rond1 rondom almenaux ten minste tre zeer je voorzetsel met onbepaalde beteekenis ,vertaling3 ,malsana1 malsano1 malsaneta1 dormegi1 kapdoloroj1 dormeti1 policano1 naskigxo1 malalta1 malnova1 malsupre4 ,vertaal in ,esperanto3 ,met z'n zessen1 met z'n achten1 met z'n vieren1 vier aan vier1 twee aan twee1 ongesteldheid1 #b_/e1 #c_/g1 #g_/aj1 #i_/bj1 #a_/i1 #c_/ajj1 #bh_/djj4 ,vertaling3 ,la homo havas dek fingrojn4 ,duoble tri faras ses4 ,mi havas du guldenojn1 sxi havas la duoblon4 ,ni venas okope4 ,kvardek-ses kaj kvindek-du faras nauxdek-ok4 ,hodiaux estas la naskigxtago de mia patrino4 ,la turo de nia urbo estas alta sesdek-kvar metrojn4 ,sxi ne estas malsana sed sxi havas ofte kapdolorojn4 ,cxu vi diras la veron8 ,la cxevalo havas grandan cxevalidon4 ,sesmil kvarcent kvindek-tri4 ,ducent sesdek-ok4 ,ili faras tion sesfoje4 ,sesoble ok faras kvardek-ok4 ,kvin nauxonoj kaj tri nauxonoj estas ok nauxonoj4 ,mi vidas tri arbojn1 unue mi vidas grandan arbon1 due mi vidas arbegon1 kaj trie mi vidas arbeton4 ,vertaal in ,esperanto3 7,alle cijfers in woorden schrijven47 ,hoeveel is #e #ac8 ,dat is #fe4 #e #f #cj2 #be is #a_/d van #ajj4 ,zij komen met hun zessen4 ,dit paard kost #cjj gulden4 ,bij het ontwaken hoor ik de vogels op de boomen4 ,de armband van uwe zuster is zeer mooi4 #dbeh2 #cib2 #hfdc2 #ibh2 #ih4 ,ik zie vele menschen4 ,duizenden menschen spreken reeds het ,esperanto4 ,het is vandaag 7heden7 koud4 ,nu zegt hij mij de waarheid4 ,zij droomt een schoone droom4 ,de dienstbode plaatst de bloemen op de tafel4 ,hoe vaart u8 ,ik maak 7het7 zeer goed4 #i #f #ed2 #ab is de helft van #bd4 ,zij komen met z'n zessen4 ,de kinderen loopen vier aan vier4 ,ik ben de eerste en hij is de derde4 ,hij moet dubbel betalen4 ,,chapter #f ,zesde ,les4 ,de ,tijd1 de ,datum1 de ,ouderdom4 ,ter aanduiding van den tijd heeft het ,esperanto verschillende vormen4 ,de ,nederlandsche zin ,het is #c uur1 vertaalt men3 ,estas la tria horo4 't ,woordje het wordt niet vertaald1 terwijl men het woord horo gewoonlijk weg laat en dus alleen schrijft3 ,estas la tria4 ,om nu in 't ,esperanto te zeggen1 dat het #c4ae uur is1 kan men de volgende manieren volgen3 #a;e4 kan men zeggen1 dat reeds #ae minuten of een kwartier van het vierde uur zijn verloopen1 dus3 ,estas kvarono de la kvara1 wat woordelijk beteekent3 ,het is een vierde van het vierde2 #b;e4 kan men zeggen1 dat het is #c uur en een kwartier1 dus3 ,estas la tria kaj kvarono2 #c;e4 kan men zeggen1 dat het een kwartier over of na het derde uur is1 dus3 ,estas kvarono post la tria2 #d;e4 kan men zeggen1 dat het is #c kwartier vr het vierde uur1 dus3 ,estas tri kvaronoj antaux la kvara4 ,de manieren onder #a en #c worden meestal gebruikt4 ,het voorzetsel om vr het uur wordt vertaald door je1 bijv43 om #b uur je la dua2 om kwart over #b je kvarono de la tria4 ,het is #b4bj n4m4 7namiddag7 zou volgens de #d bovenstaande manieren vertaald worden3 ,estas dudek minutoj de la tria posttagmeze4 ,estas la dua kaj dudek minutoj posttagmeze4 ,estas dudek minutoj post la dua posttagmeze4 ,estas kvardek minutoj antaux la tria posttagmeze4 ,den datum kan men op tweerlei manier aanduiden4 ,vraagt men bijv43 ,welke datum is het heden8 dan kan men dit vertalen door3 ,kiu dato estas hodiaux en ,kiun daton ni havas hodiaux4 ,in het eerste geval is kiu dato het onderwerp en in het tweede geval het lijdend voorwerp van den zin 7zie de n74 ,het antwoord op bovenstaande vraag kan dan zijn bijv43 ,hodiaux estas la kvara de auxgusto1 f ,hodiaux ni havas la kvaran de auxgusto4 ,tusschen het getal en de maand krijgt men altijd het woordje de1 wat als voorzetsel geen n na zich heeft4 ,hoe oud zijt gij8 wordt vertaald alsof er stond3 ,welken leeftijd hebt gij8 en wordt dus3 ,kian agxon vi havas8 ,het antwoord kan ook weer op twee manieren gegeven worden1 bijv43 ,ik ben #aj jaar wordt vertaald door3 ,mi havas dek jarojn1 wat woordelijk beteekent3 ,ik heb #aj jaren1 of door3 ,mi estas dekjara1 wat woordelijk beteekent3 ,ik ben #aj-;jarig4 ,achtervoegsels ajx en ec4 ,ajx7o7 duidt concrete zaken aan1 die de eigenschap bezitten door het grondwoord uitgedrukt4 ,concreet is datgene wat door de zintuigen kan worden waargenomen1 bijv43 mola zacht1 molajxo zachtheid 7zachte deel van fruit bijv472 amiko vriend1 amikajxo vriendschapsbetuiging4 ,in 't algemeen kan men dit achtervoegsel omschrijven door het ,nederlandsche iets dat 4444 is1 bijv43 bela schoon1 belajxo iets dat schoon is2 kreski groeien1 kreskajxo iets dat gegroeid is 7gewas1 plant74 ,ec7o7 vormt abstracte woorden1 die de eigenschap bedoelen door het grondwoord uitgedrukt4 ,abstract is datgene1 dat niet met de zintuigen kan worden waargenomen1 bijv43 frato broeder1 frateco broederschap2 sana gezond1 saneco gezondheid4 ,de meeste woorden op ec gaan in 't ,nederlandsch op heid of schap uit1 doch geen enkele heeft een meervoudsvorm4 ,leer van buiten3 tempo tijd momento oogenblik horo uur minuto minuut sekundo seconde tago dag nokto nacht mateno morgen 7ochtend7 vespero avond semajno week lundo ,maandag mardo ,dinsdag merkredo ,woensdag jxauxdo ,donderdag vendredo ,vrijdag sabato ,zaterdag dimancxo ,zondag monato maand januaro ,januari februaro ,februari marto ,maart aprilo ,april majo ,mei junio ,juni julio ,juli auxgusto ,augustus septembro ,september oktobro ,october novembro ,november decembro ,december jaro jaar sezono jaargetijde printempo lente somero zomer auxtuno herfst vintro winter dato datum agxo ouderdom1 leeftijd matura rijp pura zuiver agrabla aangenaam grava belangrijk1 ernstig fortika vast1 stevig forta kloek1 sterk1 machtig labori werken dormi slapen ami beminnen1 houden van rigardi kijken plori weenen malvarmumi een verkoudheid vatten kosti kosten kompari vergelijken morgaux morgen 7dag7 hieraux gisteren frue vroeg foje eens1 keer jam reeds ,vertaling3 ,tage1 nokte1 tagmezo1 saneco1 malsaneco1 eterneco1 novajxo1 matureco1 malpura1 malpurajxo1 centjaro1 blankajxo1 vereco1 infaneco1 parenceco1 amikajxo1 boneco1 beleco1 bovajxo1 kokajxo1 estajxo4 ,vertaal in ,esperanto3 ,mannelijkheid1 vriendschap1 iets schoons1 gewas 7iets dat groeit71 geschrift1 gezang1 hoeveelste1 kinderachtigheid1 jonkheid1 oudheid1 slechtheid1 koude1 ontevredenheid1 zwakheid1 vlugheid1 ongerust1 zuiverheid1 oppervlakte 7wat van boven is71 omstreken1 broederschap1 vroolijkheid1 gerustheid1 binnenste 7wat waar te nemen is74 ,vertaling3 ,la semajno havas #g tagojn4 ,mia fratino havas #ai jarojn 7aux ,mia fratino estas #ai jara74 ,hodiaux estas merkredo4 #ajj jaroj estas centjaro aux jarcento4 ,kiun daton ni havas hodiaux8 ,kiu tago estos morgaux8 ,hodiaux ni havas la dekan 7tagon7 de la monato4 ,unu monato estas dekduono de jaro4 ,unu tago estas tricent sesdek kvinono de jaro4 ,kioma horo estas nun8 ,estas la dua2 kvarono de la tria2 kvarono post la dua2 duono de la tria2 tri kvaronoj de la tria2 tri kvaronoj post la sesa2 kvarono antaux la sepa4 ,kian agxon vi havas8 ,bonan tagon1 bonan vesperon4 ,januaro estas la unua monato de la jaro kaj decembro la dekdua4 ,nokte la policanoj en ,parizo iras duope4 ,somere je la tagmezo estas ofte tre varma4 ,la kiso estas amikajxo4 ,mi amas la cxirkauxajxojn de tiu urbo4 ,ni komparas la belecon de la printempo kun tiu de la auxtuno4 ,vertaal in ,esperanto3 ,een dag is het zevende deel van een week4 ,hoe laat 7om welk uur7 komt 7venos7 uw zuster8 ,den #ac;en ,augustus kom 7venos7 ik bij u en blijf 7restos7 #c dagen4 ,den hoeveelsten is het vandaag8 7vertaal als3 ,welken datum hebben wij vandaag87 ,hoe oud is uw broeder8 ,hij is #af jaar4 ,de vriendschapsbetuigingen van dien man zijn onwaar4 ,de jonkheid is altijd gelukkig en vroolijk4 ,de rustigheid van de omstreken van deze stad is zeer aangenaam in den zomer4 ,de oppervlakte van dien steen is wit4 ,des daags moeten wij werken1 's nachts kunnen wij slapen4 's ,zomers is het weder dikwijls zeer warm1 in den winter zeer koud4 ,het is vandaag te koud voor 7laux7 het seizoen4 ,in den zomer zijn de boomen groen4 ,de #ca;e ,december is de laatste dag van het jaar4 ,een uur heeft #fj minuten en een minuut heeft #fj seconden4 ,opmerking3 ,waar wij den tegenw4 tijd van een werkwoord gebruiken1 terwijl we over een handeling of werking in de toekomst spreken1 gebruikt men in 't ,esperanto den toek4 tijd1 bijv3 ,ik kom morgen ,mi venos morgaux4 ,,chapter #g ,zevende ,les4 ,de ,werkwoorden4 ,in de #a;e les hebben we de onbepaalde wijs der werkwoorden reeds geleerd2 deze gaat altijd uit op i4 ,ook kennen1 we reeds den tegenwoordigen tijd1 welke uitgaat op as4 ,dit noemen we de tegenwoordige tijd van de aantoonende wijs1 omdat deze een handeling aanduidt1 die werkelijk geschiedt4 ,is een handeling voorbij of afgeloopen1 dan noemt men dit den verleden tijd en moet een handeling nog geschieden1 dan heet dit de toekomende tijd4 ,de verleden tijd gaat in ,esperanto altijd uit op is4 ,de tegenwoordig toekomende tijd gaat altijd uit op os4 ,de verleden toekomende tijd of voorwaardelijke wijs1 welke een voorwaarde aanduidt1 gaat uit op us4 ,de gebiedende wijs1 welke een bevel1 wensch1 wil1 begeerte1 noodzakelijkheid1 verdienste of verplichting uitdrukt1 gaat uit op u4 ,deze uitgangen zijn voor alle personen enkel- en meervoud altijd dezelfde4 ,vervoegen we dus het werkwoord lerni leeren1 dan krijgen we de onderstaande vormen3 ,onbepaalde wijs3 lerni leeren4 ,aantoonende wijs1 tegenwoordige tijd3 mi lernas ik leer2 vi lernas gij leert2 li1 sxi1 gxi1 oni lernas hij1 zij1 het1 men leert2 ni lernas wij leeren2 vi lernas gij leert2 ili lernas zij leeren4 ,aantoonende wijs1 verleden tijd3 mi lernis ik leerde of ik heb geleerd2 vi lernis gij leerdet of gij hebt geleerd2 li1 sxi1 gxi1 oni lernis hij1 zij1 het1 men leerde of heeft geleerd2 ni lernis wij leerden of wij hebben geleerd2 vi lernis gij leerdet of gij hebt geleerd2 ili lernis zij leerden of zij hebben geleerd4 ,aantoonende wijs1 tegenwoordig toekomende tijd3 mi lernos ik zal leeren2 vi lernos gij zult leeren2 li1 sxi1 gxi1 oni lernos hij1 zij1 het1 men zal leeren2 ni lernos wij zullen leeren2 vi lernos gij zult leeren2 ili lernos zij zullen leeren4 ,verleden toekomende tijd1 of voorwaardelijke wijs3 mi lernus ik zou leeren2 vi lernus gij zoudt leeren2 li1 sxi1 gxi1 oni lernus hij1 zij1 het1 men zou leeren2 ni lernus wij zouden leeren2 vi lernus gij zoudt leeren2 ili lernus zij zouden leeren4 ,gebiedende wijs4 lernu leer2 vi lernu leert2 ni lernu laten wij leeren4 ,zooals men bemerkt1 kan de verleden tijd der aant4 wijs ik heb geleerd1 juist vertaald worden als ik leerde4 ,denk in 't vervolg altijd hieraan1 dat in 't ,esperanto het werkwoord hebben als hulpwerkwoord niet bestaat4 ,het eenige hulpwerkwoord in 't ,esperanto is esti zijn4 ,achtervoegsels ar1 er en ej4 ,ar7o7 vormt verzamelwoorden1 d4w4z4 woorden1 die een verzameling uitdrukken van een aantal gelijknamige voorwerpen1 die tezamen een nieuwe eenheid vormen1 bijv43 arbo boom1 arbaro woud1 bosch2 homo mensch1 homaro menschdom1 menigte2 monto berg1 montaro gebergte4 ,er7o7 duidt het kleinste samenstellende deel van een eenheid aan1 bijv43 sablo zand1 sablero zandkorrel2 fajro vuur1 fajrero vonk2 polvo stof1 polvero stofdeeltje4 ,ej7o7 duidt aan de plaats1 die bestemd is voor datgene1 wat door het grondwoord uitgedrukt wordt1 bijv43 kuiri koken1 kuirejo keuken 7plaats waar gekookt wordt72 baki bakken1 bakejo bakkerij 7plaats waar gebakken wordt72 pregxi bidden1 pregxejo kerk 7plaats waar gebeden wordt72 lerni leeren1 lernejo school 7plaats waar geleerd wordt74 ,leer van buiten3 domo huis kastelo kasteel muro muur tegmento dak korto open plaats kelo kelder etagxo verdieping balkono balkon sxtupo trede cxambro kamer plafono plafond planko vloer pordo deur fenestro venster seruro slot sxlosilo sleutel salono zaal tapisxo tapijt kurteno gordijn kuseno kussen meblo meubel tablo tafel segxo stoel kanapo rustbank1 canap benko bank lito bed matraco matras lulilo wieg sxranko kast komodo ladekast tirkesto lade kameno schoorsteen1 haard fajro vuur tubo buis1 pijp spegulo spiegel tualeto opschik1 toilet loko plaats mono geld hajlo hagel mastro meester 7v4 h4 huis7 strato straat tero aarde plezuro vermaak vasta uitgestrekt1 groot largxa breed proksima dichtbij ricxa rijk oportuna gemakkelijk necesa noodig ekzisti bestaan konsisti el bestaan uit konstrui bouwen detrui verwoesten1 verdelgen logxi wonen kusxi liggen fermi sluiten sxlosi sluiten 7met sleutel7 eniri binnengaan eliri uitgaan supreniri naar boven gaan trovigxi zich bevinden stari staan kuiri koken voli willen hejti warmen bruli branden mangxi eten lavi wasschen bani baden viziti bezoeken akcepti aannemen manki ontbreken prunti leenen kies wiens1 waarvan tie daar 7waar men is7 tien daar 7waar men gaat7 tie-cxi hier hejme thuis el uit gxis tot inter in1 onder1 tusschen apud bij pro wegens1 door1 ter wille van pri nopens1 omtrent1 met betrekking tot post na cxar want1 omdat1 daar do dus nek 444 nek noch 444 noch ne 444 plu niet 444 meer ,vertaling3 ,homaro1 arbaro1 ostaro1 hundejo1 meblaro1 fajrero1 tualetejo1 monero1 logxejo1 enirejo1 elirejo1 pregxejo1 mangxajxo1 mangxejo1 mallargxa1 malproksima1 malricxa1 dometo1 cxambreto1 skribocxambro1 dormocxambro1 kastelano1 supro1 necesajxo1 vasteco1 oportuneco1 pordego1 sxtonego1 spegulego1 dentdoloroj4 ,vertaal in ,esperanto3 ,badkamer1 hagelsteen1 trap1 gebit1 zandkorrel1 speelplaats1 onderste verdieping1 tusschenverdieping1 ontsluiten1 naar beneden gaan1 wiegje1 armstoel 7groote stoel71 waschgelegenheid4 ,vertaling3 ,hodiaux estas merkredo1 hieraux estis mardo1 morgaux estos jxauxdo4 ,hieraux mi vizitis vian patrinon kaj morgaux mi vizitos la mian4 ,via nevino diris1 ke sxi venus hieraux1 sed mi ne vidis sxin4 ,mi vidas la knabon1 kiu ludas sur la sablo4 ,la knabino kisis sian patrinon4 ,mia amikino venos morgaux4 ,iliaj geavoj logxis en la dometo1 kiun vi vidas tie4 ,la enirejo de la domo ne estas tre largxa4 ,mia frato konstruis tiun cxi domon4 ,se la vetero estus bela1 ni elirus4 ,kiu logxas tie-cxi8 ,morgaux ni havos la dekduan de februaro4 ,mi malfermis la fenestron4 ,mi volis sxlosi la pordon1 sed mi ne havis sxlosilon4 ,mi vidis nek mian onklon nek mian onklinon4 ,metu la segxon apud la tablon4 ,sxlosu la pordon kaj fermu la fenestron4 ,mi skribus longan leteron al vi4 ,ni eniru la cxambron4 ,kies estas tiu letero8 ,estas la mia4 ,sur la tegmentoj ni vidas kamentubojn4 ,en la vilagxo ne malproksime de mia urbo logxas mia amikino2 mi iros tien la postmorgauxan tagon4 ,donu al mi nur unu monereton4 ,la meblaro de tiu cxi cxambro estas malnova4 ,vertaal in ,esperanto3 ,de ouders en de bloedverwanten kwamen om #h uur4 ,wij zullen morgen om tien uur bij u zijn4 ,wie woont hier8 ,van wien is dit huis8 ,van mijne zuster4 ,zij komen spoedig1 zij zullen met hun vijven zijn4 ,geef den sleutel aan uw zuster1 zij moet hedenavond de deur sluiten4 ,wascht uwe handen1 ze zijn vuil4 ,de trap van ons huis is zeer hoog en smal4 ,ons gebit bestaat uit #cb tanden4 ,de kinderen speelden tot #aj uur op de speelplaats en gingen toen 7tiam7 naar binnen4 ,daar het heden zeer warm is1 zal ik de vensters openen4 ,er stond een groote stoel voor 7antaux7 het venster4 ,indien ik kan1 zal ik u morgen om half zes bezoeken4 ,zullen uw zuster en haar vriendin ook komen8 ,ja1 zij zullen reeds om #e uur komen4 ,indien ik om half zes nog niet bij u ben1 dan zal ik ook niet meer komen4 ,dr4 ,zamenhof werd geboren in het jaar #ahei4 ,,chapter #h ,achtste ,les4 ,voorzetsels4 ,de voorzetsels drukken verschillende betrekkingen uit tusschen twee zelfstandigheden4 ,dit kunnen betrekkingen zijn van tijd1 plaats1 oorzaak1 bezit1 enz4 ,de voornaamste voorzetsels zijn3 al naar1 aan en in el uit ekster buiten super boven sur op sub onder antaux vr post na1 achter apud bij 7in de nabijheid7 cxe bij 7ten huize van7 inter tusschen1 onder cirkaux rondom1 omstreeks kontraux tegen1 tegenover anstataux in plaats van kun met1 mede1 te zamen met sen zonder per door1 door middel van1 met behulp van1 met pri nopens1 over1 met betrekking tot por voor 7doel71 ten behoeve van1 om te pro voor 7reden71 wegens1 ter wille van de van da van laux volgens1 naar malgraux niettegenstaande dum gedurende1 terwijl preter voorbij krom uitgezonderd1 behalve gxis tot tra door1 dwarsdoor trans over1 aan gene zijde van po naar verhouding van1 per stuk je verschillende beteekenis ,woorden door een voorzetsel vooraf gegaan1 krijgen geen n zoo ze geen richting uitdrukken4 ,indien het moeielijk valt het juist vereischte voorzetsel te kiezen1 bezigt men het voorzetsel je1 dat een onbepaalde beteekenis heeft4 ,de voorzetsels worden in 't ,esperanto niet zooals in 't ,nederlandsch met onjuiste beteekenis gebruikt4 't ,esperanto gebruikt slechts de voorzetsels in de beteekenis welke ze werkelijk hebben4 ,de uitdrukking op ,maandag mag dus niet vertaald worden door sur lundo1 maar door je lundo4 ,evenzoo om zes uur wordt je la sesa horo4 ,na een hoeveelheid gebruikt men het voorzetsel da1 bijv43 botelo da vino een flesch wijn2 kilogramo da viando een kilogram vleesch4 ,men lette op het verschil tusschen botelo da vino en botelo de vino4 ,het eerste beteekent een flesch wijn en het tweede beteekent een wijnflesch4 ,wanneer het ,nederl4 voorzetsel van de beteekenis heeft van uit1 dan wordt dit in 't ,esperanto vertaald door el1 bijv43 ,en van mijn broeders ,unu el miaj fratoj4 ,indien het aanduidt uit welke stof iets gemaakt is1 of uit welke stof iets bestaat dan wordt het eveneens vertaald door el1 bijv43 ,het huis is van steen ,la domo estas el sxtono4 ,achtervoegsels estr1 ist en il4 ,estr7o7 duidt dengene aan die het hoofd1 de chef of de leider is van hetgeen het grondwoord uitdrukt1 bijv43 sxipo schip1 sxipestro schipper of kapitein4 lernejo school1 lernejestro hoofd der school4 urbo stad1 urbestro burgemeester 7van een stad74 vilagxo dorp1 vilagxestro burgemeester 7van een dorp74 ,ist7o7 duidt den persoon aan1 die het beroep1 het ambacht of de dagelijksche bezigheid uitoefent1 door het grondwoord bedoeld1 bijv43 boto laars1 botisto laarzenmaker4 instrui onderwijzen1 instruisto onderwijzer4 pordo deur1 pordisto portier4 porti dragen1 portisto drager4 ,il7o7 duidt het werktuig aan waarmede men datgene doet1 wat het grondwoord uitdrukt1 bijv43 haki hakken1 hakilo hakmes1 bijl4 trancxi snijden1 trancxilo mes4 flugi vliegen1 flugilo vleugel4 ,leer van buiten3 objekto voorwerp afero zaak forno oven1 kachel1 fornuis poto pot pato pan kaldrono ketel kaserolo stoofpan krucxo kruik pleto schaal plado schotel supujo soepkom telero bord forko vork kulero lepel kesto kist funto pond akra scherp plata vlak1 effen1 plat plena vol kapabla bekwaam utila nuttig resti blijven balai vegen sxoveli scheppen trancxi snijden tondi knippen haki hakken segi zagen falcxi maaien kudri naaien gladi strijken pezi wegen 7zwaar zijn7 onoverg4 pesi wegen 7gewicht bepalen7 overg4 pentri schilderen skulpti beeldhouwen desegni teekenen gliti glijden tiri trekken preni nemen lasi laten teni houden kovri bedekken ,vertaling3 ,gxardenisto1 ludilo1 flugilo1 policestro1 balailo1 sxovelilo1 trancxilo1 tondilo1 hakilo1 glitiloj1 malakra1 malplena1 malutila1 utilajxo1 utileco1 kapableco1 mangxilaro1 skribilaro1 desegnajxo1 skulptajxo1 pentrajxo1 florpoto1 anstatauxi1 balaajxo4 ,vertaal in ,esperanto3 ,burgemeester 7hoofd eener stad71 maatstok1 geneesheer1 kamermeisje1 slotenmaker1 meubelmaker1 kok1 keukenmeid1 keukenbeheerder1 zaag1 zeis1 naald1 naaister1 strijkijzer1 strijkster1 gewicht1 zwaar 7veel wegend71 schilder1 beeldhouwer1 tang 7om te nemen71 heft 7om te houden71 deksel1 ontblooten4 ,vertaling3 ,la trancxilo trancxas bone1 cxar gxi estas akra4 ,antaux du tagoj mi vizitis vian patrinon1 kaj mia vizito faris al sxi plezuron4 ,cxu vi jam trovis vian teleron8 ,tiu afero ne tusxas min4 ,la birdo flugis en la cxambron1 kiam mi malfermis la pordon4 ,nun gxi flugas en la cxambro4 ,kien 7waarheen7 vi iras8 ,mi iras en la gxardenon4 ,mi metis la manon sur la tablon4 ,mi volis havi dekduon da ovoj4 ,la trancxilo estis tre malakra1 mi ne povis trancxi per gxi la viandon4 ,la skribilaro estas sur la skribotablo4 ,la servistino metis la mangxilaron antaux mi sur la tablon4 ,mi gratulis mian kuzinon je la naskigxtago de sxia patrino4 ,la infanistino eniris kun la infanoj en la gxardenon4 ,je malbela vetero oni povas facile malvarmumi4 ,la hundo trakuris la straton4 ,kiam la gxardenisto eniris la gxardenon1 li vidis grandan hundon1 kiu ludis kun la infano de sia mastro4 ,tiu ludilo kostas du guldenojn4 ,la birdoj flugas per la flugiloj4 ,la malricxa virino demandis por paroli kun li4 ,mi balais la malpurajxojn sur la planko1 kaj nun mi lavos la mangxilaron4 ,la tondisto tondis miajn harojn per la tondilo4 ,kiam ni vizitis la urbon1 ni vidis belajn pentrajxojn4 ,la juna servistino anstatauxos la maljunan1 kiu estas nun tro maljuna por labori4 ,vertaal in ,esperanto3 ,de burgemeester van onze stad gaat 's zomers gedurende #c weken naar het buitenland4 ,de maatstok1 welke ik u gegeven heb1 heb ik niet meer gezien4 ,de geneesheer zeide mij1 dat mijn vader zeer ernstig ziek was 7estas7 en dat hij geen twee dagen meer zou leven 7vivos74 ,het kamermeisje zal om #b uur het middageten op de tafel zetten4 ,de keukenmeid kookt het eten op het fornuis in de keuken4 ,het gewicht van deze koe is #ejj pond4 ,de schilder1 die het landhuis van mijn oom wil schilderen1 kwam gisteravond met den laatsten trein4 ,de broeder van den schilder is een bekwaam beeldhouwer4 ,de kat sprong op de tafel en at van het eten dat de meid daar plaatste4 ,morgen zullen wij met ons zessen uit de stad gaan4 ,wij zullen om #g uur ontbijten en na het ontbijt naar mijn familie buiten gaan en daar den geheelen dag blijven4 ,indien het wer niet goed zou zijn1 zouden wij ook gedurende den nacht kunnen blijven4 ,ik hoop dat het wer 7of weder7 goed blijft4 ,,chapter #i ,negende ,les4 ,trappen van vergelijking4 ,men kan personen1 voorwerpen1 enz4 met elkaar vergelijken en dan kan men hebben3 #a;e4 dat de personen enz4 aan elkaar gelijk zijn4 ,men noemt dit de vergelijking van gelijkheid en drukt dit in 't ,esperanto uit door de woorden tiel 444 kiel 7even7 zoo 444 als1 bijv43 ,li estas tiel granda kiel mi ,hij is 7even7 zoo groot als ik4 ,verder kan men de volgende vergelijkingen nog hebben3 ,zulk een groot huis als dit is1 heb ik nog nooit gezien ,tian grandan domon1 kia estas tiu cxi1 mi ankoraux neniam vidis4 ,drink zooveel water als gij wilt ,trinku tiom da akvo1 kiom vi volas4 #b;e4 dat een persoon enz4 een eigenschap in meerdere of mindere mate bezit dan een ander4 ,men noemt dit de vergelijking van ongelijkheid of de vergrootende trap1 welke wordt gevormd door de woorden pli 444 ol meer 444 dan1 en malpli 444 ol minder 444 dan2 bijv42 ,hij is grooter 7meer groot7 dan ik ,li estas pli granda ol mi4 ,hij is minder groot dan ik ,li estas malpli granda ol mi4 ,zegt men evenwel3 ,hij is kleiner dan ik1 dan vertaalt men3 ,hij is meer klein dan ik ,li estas pli malgranda ol mi4 #c;e4 dat een persoon enz4 onder een aantal een eigenschap in de hoogste mate bezit1 of wel een eigenschap bezit1 die de eigenschappen van een aantal anderen overtreft4 ,dit noemt men de overtreffende trap en wel de betrekkelijk overtreffende trap1 omdat die slechts betrekking heeft op een bepaald aantal en wordt gevormd door de woordjes la plej 444 el het meest 444 van1 of la malplej 444 el het minst 444 van2 bijv43 ,mijn broeder is de grootste van ons ,mia frato estas la plej granda el ni4 ,zooals men ziet moeten hiervoor minstens #c personen1 voorwerpen enz4 zijn1 anders zou men kunnen volstaan met den vergrootenden trap4 ,wordt dus in 't ,hollandsch de overtreffende trap gebruikt en heeft de vergelijking plaats tusschen #b personen of zaken1 dan wordt in het ,esperanto steeds de vergrootende trap gebruikt1 bijv43 ,van mijn twee broeders is ,piet de grootste ,el miaj du fratoj ,petro estas la pli granda4 ,indien de overtreffende trap een bijwoordelijke beteekenis heeft1 dan wordt 't lidwoord het niet vertaald1 bijv43 ,hij schrijft het mooist ,li skribas plej bele4 ,de volstrekt overtreffende trap wordt gevormd door middel van de woorden tre 7zeer7 en kiel eble plej zoo 444 mogelijk1 bijv43 ,mia fratino estas tre bela ,mijne zuster is zeer mooi4 ,mia frato kuras kiel eble plej rapide ,mijn broeder loopt zoo vlug mogelijk4 ,achtervoegsels ing en uj4 ,ing7o7 duidt het voorwerp aan1 waarin men gewoonlijk de zaak1 door het grondwoord uitgedrukt1 steekt of plaatst4 ,woorden op ingo vormen die voorwerpen1 welke slechts n ding tegelijk1 en dan nog maar voor een gedeelte1 kunnen bevatten1 bijv43 plumo pen1 plumingo penhouder2 kandelo kaars1 kandelingo blaker1 kandelaar2 fingro vinger1 fingringo vingerhoed4 ,uj7o7 duidt het voorwerp aan1 dat datgene inhoudt of draagt1 door het stamwoord uitgedrukt1 bijv43 sukero suiker1 sukerujo suikerpot2 plumo pen1 plumujo pennedoosje2 pomo appel1 pomujo appelboom2 ,belgo ,belg1 ,belgujo ,belgi4 ,aanmerking3 ,bij namen van boomen gebruikt men ook wel het woord arbo1 bijv43 appelboom pomujo of pomarbo2 pereboom pirujo of pirarbo4 ,bij de vorming van landsnamen gebruikt men ook veel het woord lando1 bijv43 ,belgi ,belgujo of ,belglando2 ,frankrijk ,francujo of ,franclando4 ,alln ,holland1 ,groenland1 ,i,jsland en ,finland moeten worden vertaald ,holando1 ,grenlando1 ,islando en ,finlando1 en daarom ook ,hollander1 ,groenlander1 ,i,jslander en ,finlander door ,holandano1 ,grenlandano1 ,islandano en ,finlandano4 ,leer van buiten3 botelo flesch karafo karaf korko kurk glaso glas kaliko beker1 kelk taso kop barelo vat1 ton vazo vaas kuvo kuip sitelo emmer skatolo doos sako zak lampo lamp lanterno lantaarn kandelo kaars horlogxo uurwerk martelo hamer najlo spijker pinglo speld sxrauxbo schroef ligno hout karbo kool 7brandstof7 gaso gas alumeto lucifer porko varken sxafo schaap pano brood salo zout ovo ei sukero suiker pipro peper bombono lekkernij butero boter cigaro sigaar cigaredo sigaret lerta behendig estimata geacht tuta geheel sata verzadigd dolcxa zoet avara gierig porti dragen komenci beginnen fini eindigen difekti beschadigen ekbruligi ontsteken1 aansteken1 aanmaken estingi uitdooven bezoni noodig hebben peti verzoeken deziri begeeren1 wenschen1 verlangen respekti eerbiedigen saluti groeten trinki drinken nutri voeden perdi verliezen precipe vooral suficxe genoeg cetere overigens subite schielijk1 plotseling nu nu1 wel ve helaas ,vertaling3 ,karbujo1 panujo1 supujo1 ovingo1 ovujo1 pirujo1 bombonujo1 sukerujo1 salujo1 piprujo1 buterujo1 cigaringo1 cigarujo1 malfresxa1 malsata1 malavara1 ovajxo1 sxafajxo1 sxafidajxo1 sukerajxo1 porkido1 trinkajxo1 dolcxajxo1 nutrajxo1 salero1 korktirilo1 lignejo1 karbero1 lerteco1 mallerta1 lavvazo1 skatoleto4 ,vertaal in ,esperanto3 ,varkenshok1 kolenhok1 kolenbak1 houtloods1 suikergoed1 bakker1 vaderland1 kandelaar1 vingerhoed1 appelboom1 sigarettenpijpje1 honger1 varkensvleesch1 haardos1 jager1 stijgbeugel 7voor den voet71 geldbeurs4 ,vertaling3 ,en la komenco de la printempo la tago estas tiel longa kiel la nokto4 ,somere la tago estas pli longa ol la nokto1 do la nokto estas malpli longa ol la tago4 ,la #ba;a de junio estas la plej longa tago4 ,vi estas granda1 via frato estas pli granda ol vi1 sed mi estas la plej granda el ni4 ,mi kuris rapide1 mia frato kuris pli rapide kaj mia amiko kuris kiel eble plej rapide4 ,du homoj povas pli multe fari ol unu4 ,mi metis la panon en la panujon4 ,la mangxilaro estas jam sur la tablo1 ankaux la salujo1 la piprujo kaj la buterujo4 ,cxu vi havas vian cigarujon cxe vi8 ,mi volis fumi sed mi vidas ke mi ne havas cigarojn cxe mi4 ,cxu ne estas ankoraux tempo por la tagmangxo8 ,mi estas tre malsata1 mi mangxos pli ol hieraux4 ,ni tagmangxos hodiaux je duono de la sesa4 ,la kuvo estas pli granda ol la sitelo4 ,la domo de mia frato estas la plej alta el cxiuj domoj en la strato4 ,vertaal in ,esperanto3 ,zij zette de flesch en het glas op de tafel4 ,deze tafel is grooter dan die van mijn broeder4 ,dit gebouw is hoog1 de kerk is hooger1 maar de toren is het hoogst4 ,van mijne broeders ben ik de grootste4 ,wat loopt het snelst8 ,ik verlangde den hamer en hij gaf mij de tang4 ,zoudt gij mij uw mes willen geven1 want het is scherper dan het mijne4 ,het wer was zoo slecht1 dat ik niet kon komen4 ,zij schrijft mooi1 uw zuster schrijft minder mooi1 maar uwe vriendin schrijft het minst mooi4 ,gij loopt vlugger dan uw zuster4 ,de jager ging in den vroegen morgen het bosch in4 ,ik heb mijn geldbeurs verloren4 ,ik schroefde het deksel van de kist4 ,gisteren was het weder schooner dan nu4 ,geef mij dien vingerhoed4 ,ik heb hem niet gezien4 ,hij ging in de houtloods en nam hout mee om het fornuis aan te maken4 ,ik waschte mijn handen beter dan gij4 ,het paard loopt het vlugst4 ,wanneer hebben wij den laatsten dag van de maand8 ,,chapter #aj ,tiende ,les4 ,deelwoorden4 ,deelwoorden zijn van werkwoorden afgeleid en stellen de werking voor als een voorbijgaande eigenschap of toestand4 ,de ,nederlandsche taal heeft #b deelwoorden en wel het tegenwoordig deelwoord1 dat de werking of handeling voorstelt als nog voortdurende en het verleden deelwoord1 dat de werking voorstelt als afgeloopen4 ,het tegenw4 deelwoord eindigt in 't ,nederlandsch op d en het verl4 deelwoord begint meestal met ge1 als3 loopen1 loopend1 geloopen2 leeren1 leerend1 geleerd2 slaan1 slaand1 geslagen2 zien1 ziend1 gezien2 vernemen1 vernemend1 vernomen2 begeeren1 begeerend1 begeerd4 't ,esperanto nu heeft1 behalve een tegenw4 en een verl4 deelwoord1 ook nog een toekomend deelwoord1 wat wij omschrijven met het woord zullende vr het werkwoord1 bijv43 zullende loopen1 zullende leeren1 zullende slaan enz4 ,verder worden deze #c deelwoorden onderscheiden in bedrijvende en lijdende deelwoorden4 ,bedrijvende deelwoorden hebben altijd betrekking op den persoon1 die de werking verricht en worden gevormd van de werkwoorden1 door achter den stam te voegen3 voor den tegenw4 tijd de uitgang anta2 voor den verl4 tijd de uitgang inta2 voor den toek4 tijd de uitgang onta4 ,lijdende deelwoorden hebben altijd betrekking op den persoon of de zaak1 die de handeling lijdt of ondergaat en worden gevormd van de werkwoorden1 door achter den stam te voegen3 voor den tegenw4 tijd de uitgang ata2 voor den verl4 tijd de uitgang ita2 voor den toek4 tijd de uitgang ota4 ,let wel op de overeenkomst van de uitgangen der deelwoorden met die van de reeds geleerde uitgangen der werkwoorden1 n4l43 tegenw4 tijd uitg4 as1 tegenw4 deelw4 uitg4 anta of ata2 verl4 tijd uitg4 is1 verl4 deelw4 uitg4 inta of ita2 toek4 tijd uitg4 os1 toek4 deelw4 uitg4 onta of ota4 ,hieronder volgen de verschillende deelwoorden van het werkwoord bati met de ,nederlandsche beteekenis3 bati slaan2 batanta slaande2 batinta geslagen hebbende2 batonta zullende slaan2 batata geslagen wordende2 batita geslagen zijnde2 batota zullende geslagen worden4 ,deelwoorden hebben den bijvoeglijken uitgang a als ze op zelfst4 n4w4 of voornaamwoorden betrekking hebben1 bijv43 la falanta sxtono de vallende steen2 la falinta sxtono de gevallen steen2 la falonta sxtono de steen1 die vallen zal2 la batata knabo de geslagen wordende jongen 7de jongen1 die geslagen wordt72 la batita knabo de geslagen zijnde jongen 7de jongen1 die geslagen werd72 la batota knabo de jongen1 die geslagen zal worden4 ,deelwoorden kunnen ook zelfst n4w4 worden en krijgen dan den uitgang o4 ,deze zelfst4 n4w4 duiden tevens aan of de persoon1 die genoemd wordt1 bezig is de handeling te verrichten 7anto71 of hij de handeling reeds verricht heeft 7into7 of dat hij deze nog verrichten moet 7onto74 ,voor den lijdenden vorm zijn deze uitgangen resp4 ato1 ito en oto1 bijv43 savanto iemand die redt1 dus 'n redder2 savinto iemand die gered heeft2 savonto iemand die zal redden2 savato iemand die gered wordt2 savito iemand die gered is2 savoto iemand die gered zal worden4 ,aanmerking3 ,men verwarre de beteekenis van den uitgang anto niet met dien van het achtervoegsel isto4 ,waar isto een beroep of een ambacht te kennen geeft1 duidt anto slechts een persoon aan1 die een werking of handeling verricht1 zonder daarvan een beroep te maken4 ,vergelijk3 skribisto beroepsschrijver1 skribanto iemand die schrijft2 kantisto beroepszanger1 kantanto iemand die zingt2 hakisto 7hout7hakker van beroep1 hakanto iemand die hakt4 ,verder kunnen deelwoorden bijwoordelijk gebruikt worden 7met uitgang e7 als ze te kennen moeten geven1 dat de handeling1 die ze uitdrukken1 een andere handeling vergezelde1 voorafging of volgde1 bijv43 ,la virino laboras kantante de vrouw werkt 7al7 zingende 7terwijl zij zingt74 ,trovinte pomon1 mi gxin mangxis ,een appel gevonden hebbend1 at ik hem op4 ,skribonte mi prenis mian plumingon ,zullende schrijven nam ik mijn penhouder4 ,vokate1 la knabo estis en la gxardeno ,de knaap1 geroepen wordende1 was in den tuin4 7,toen de knaap geroepen werd1 was hij in den tuin74 ,vokite1 la knabo tuj venis geroepen geworden zijnde1 kwam de knaap dadelijk4 7,toen de knaap geroepen geworden was1 kwam hij dadelijk74 ,vokote1 la knabo estis jam en la cxambro ,geroepen zullende worden1 was de knaap reeds in de kamer4 7,toen de knaap geroepen zou worden1 was hij reeds in de kamer74 ,wanneer achter de w4w4 zien1 hooren1 voelen1 vinden enz4 7waarnemingswerkwoorden7 in denzelfden volzin een ander werkwoord volgt1 dat in den ,nederl4 zin in de onbepaalde wijs staat1 moet dit in 't ,esperanto als deelwoord gebruikt worden1 bijv43 ,ik zag het paard vallen ,mi vidis la cxevalon falantan4 ,wij hoorden hem spreken ,ni auxdis lin parolantan4 ,ik voel den regen vallen ,mi sentas la pluvon falantan4 ,het brengt eenige moeilijkheid mede of achter dit deelwoord een n geplaatst moet worden of niet4 ,neemt men nu eens het voorbeeld3 ,ik zag het paard vallen4 ,legt men nu den klemtoon op zg1 dan wil het zeggen3 ,ik zg het paard1 dat viel4 ,legt men den klemtoon op vllen1 dan wil het zeggen3 ,ik zag dat het paard vil4 ,in de eerste beteekenis wordt het vertaald met een n1 dus3 ,mi vidis la cxevalon falantan1 in de tweede beteekenis zonder n1 dus3 ,mi vidis la cxevalon falanta4 ,zooals men dus ziet1 wordt het deelwoord gebruikt met een n1 wanneer het aangeeft den toestand1 waarin1 of de omstandigheid1 waaronder de persoon of zaak verkeert4 ,zonder n1 wanneer men speciaal de werking aan wil duiden1 die de persoon of zaak verricht4 ,inplaats van het deelwoord zonder n mag men ook de onbepaalde wijs gebruiken4 ,bijv43 ,ik zag hem loopen ,mi vidis lin kuranta1 of ,mi vidis lin kuri4 ,de beteekenis is dan dus3 ik zag1 dat hij lip4 ,achtervoegsels ul en ad4 ,ul7o7 duidt personen aan die het kenmerk bezitten door het grondwoord uitgedrukt1 bijv43 juna jong1 junulo jongeling4 maljuna oud1 maljunulo grijsaard1 kontraux tegen1 kontrauxulo tegenstander4 ,somtijds heeft ulo ook betrekking op dieren en heel zelden op voorwerpen1 bijv43 piedo voet1 kvarpiedulo viervoetig dier4 korno hoorn1 kornulo hoorndier4 masto mast1 dumastulo tweemaster4 ,ad7i of o7 drukt uit dat de werking niet als een voorbijgaande1 maar als een voortdurende handeling of als een toestand moet worden gedacht1 bijv43 paroli spreken1 paroladi voortdurend spreken 7redeneeren71 parolado redevoering2 movi bewegen1 movadi voortdurend bewegen1 movado beweging2 progresi vorderen1 progresadi voortdurend vorderen1 progresado vooruitgang4 ,wanneer de onbepaalde wijs van een werkwoord in 't ,nederl4 als een zelfst4 n4w4 gebruikt wordt1 dan wordt dit gewoonlijk in 't ,esperanto vertaald door achter den stam van het werkwoord ado te plaatsen1 bijv43 ,het drinken van zuiver water is gezond ,la trinkado de pura akvo estas saniga4 ,leer van buiten3 pano brood bulko broodje1 kadetje tritiko tarwe faruno meel 7bloem7 pasto deeg supo soep kapro geit sxinko ham lardo spek ansero gans anaso eend meleagro kalkoen kuniklo konijn leporo haas fisxo visch besto dier1 beest haringo haring salmo zalm sardelo sardine ezoko snoek legomo groente sxanco kans fresxa versch ranca rans franca fransch flandra vlaamsch mordi bijten sorbi slorpen soifi dorst hebben drinki overmatig drinken fumi rooken baki bakken boli koken friti bakken 7braden7 rosti roosteren cxasi jagen sxteli stelen diferenci verschillen tamen nochtans1 evenwel uzi gebruiken tremi beven verki schrijven 7v4 boeken7 ,vertaling3 ,junulo1 maljunulo1 junulino1 belulino1 felicxulo1 malfelicxulo1 blindulo1 ricxulo1 malricxulo1 avarulo1 cxasajxo1 terpomo1 drinkejo1 panisto1 sxtelisto1 policejo1 kantado1 ridado1 dormado1 parolado1 uzado4 ,vertaal in ,esperanto3 ,lieveling1 een doove1 een slechtaard1 jager1 drank1 drinkebroer1 zoetigheid 7iets zoets71 een rooker1 een schrijver1 zanger1 redder1 dief1 tarwekorrel1 varkensvleesch4 ,vertaling3 ,mi mangxis la rostitan panon4 ,el la junuloj de mia vilagxo1 la filo de la meblisto estas la plej bela4 ,la maljunulo ekglitis1 falis teren1 kaj bela knabino helpis lin4 ,la blindulo trovas la vojon per la palpo4 ,mi trovis lin dormantan sur la kanapo4 ,mi vidis sitelon starantan en la kuirejo4 ,mi vidis lin parolantan en la cxambro4 ,salutante li foriris4 ,kiam mi skribas leteron1 mi estas skribanto kaj kiam mi verkas libron1 mi estas verkisto4 ,mi ne povis legi la skribitan leteron4 ,la batota knabo estis en la gxardeno4 ,mia en ,roterdamo logxanta amiko vizitos min morgaux4 ,la konstruita domo estas tre bela4 ,la konstruota domo estos tre alta4 ,la segxo staris antaux la fermita fenestro4 ,oni povas diri3 mi soifas kaj ankaux mi havas soifon4 ,knabineto1 tremanta pro malvarmo1 kuris sur la strato4 ,la parolonto venos en la urbon morgaux je la sepa vespere4 ,vertaal in ,esperanto3 ,ik hoorde haar zingen 7vertaal zingende7 in den salon van mijne tante4 ,ik zie het kind spelen 7vertaal spelende74 ,de redder loopt met den geredde4 ,het brood in de broodbak is niet versch1 het is oudbakken4 ,etende menschen spreken niet veel1 slapende menschen spreken nog minder4 ,op de straat gekomen zijnde1 zag ik een vrouw1 weenende van de koude4 ,een bijtende hond4 ,de beminnende moeder loopt met het beminde kind4 ,groetende kwam hij binnen4 ,de jonge man en de jonge vrouw zijn op het veld1 spelende met de kinderen4 ,de ooms en tantes waren in den tuin en spraken over het mooie weder4 ,zingende kinderen zijn vroolijke kinderen4 ,brood is een voedsel voor mensch en dier4 ,hij zal veel geld geven aan de arme kinderen van de groote stad4 ,wie heeft den man zien loopen8 ,wie hoorde den jongen lachen8 ,de redevoering was kort maar krachtig4 ,het voortdurend gezang van mijn buurman1 den geheelen dag van den morgen tot den avond1 is niet zeer aangenaam voor den hoorder4 ,,chapter #aa ,elfde ,les4 ,samengestelde ,tijden4 ,tot hiertoe hebben we geleerd de werkwoordelijke uitgangen as1 is1 os en us4 ,dit noemt men de uitgangen der enkelvoudige tijden4 ,er zijn ook nog samengestelde tijden4 ,de samengestelde tijden worden gevormd door verbinding van het hulpwerkwoord esti in de enkelvoudige tijden1 met de deelwoorden4 ,aanmerking3 ,daar de ,nederlandsche taal twee hulpwerkwoorden van tijd heeft1 n4l4 zijn esti en hebben havi1 is men zeer dikwijls geneigd ook in 't ,esperanto havi als hulpwerkwoord te beschouwen4 ,wees dus op uw hoede en gebruik1 ook al staat in het ,nederl4 het werkwoord hebben in verband met een ander werkwoord1 steeds het hulpwerkwoord esti zijn4 ,zeg ik bijv43 ik eet mi mangxas1 dan ben ik bezig met eten1 dus3 ik ben etende mi estas mangxanta4 ,zeg ik3 ik at of ik heb gegeten mi mangxis1 dan zegt dit1 dat ik nu klaar ben met eten4 ,gebruikt men nu in 't ,nederlandsch het hulp w4w4 zijn1 dan wordt het3 ik ben gegeten hebbende mi estas mangxinta4 ,zeg ik nu3 ik had gegeten1 dan zegt dit dat ik op zeker tijdstip1 dat voorbij is1 reeds klaar was met eten1 dus3 ik was gegeten hebbende mi estis mangxinta4 ,in dit laatste geval hebben we dus feitelijk een dubbelen verleden tijd1 want ik spreek over iets in 't verleden1 hetgeen toen al verleden was1 zooals3 ,toen hij gisteren bij mij kwam1 had ik reeds gegeten ,kiam li hieraux venis cxe mi1 mi jam estis mangxinta4 ,ik vertel dus heden1 dat hij gisteren bij mij kwam1 en dat ik toen reeds klaar was met eten4 ,voor zulke gevallen 7dus voor de voltooid verleden tijd7 moet men in 't ,esperanto steeds de samengestelde tijden gebruiken4 ,de voltooid tegenwoordige tijd 7ik heb gegeten mi estas mangxinta7 moet alleen dan in den samengestelden tijd gebruikt worden1 wanneer men speciaal te kennen wil geven dat een handeling reeds gebeurd is1 bijv43 ,leeft hij nog8 ,cxu li vivas ankoraux8 ,neen1 hij is gestorven ,ne1 li estas mortinta4 ,deze zelfde regel kan ook in 't ,nederl4 toegepast worden4 ,ik kan evengoed zeggen3 ,ik at gisteren bij mijn oom1 als3 ik heb gisteren bij mijn oom gegeten4 ,hiervoor gebruikt men dus in 't ,esperanto zooveel mogelijk den enkelvoudigen tijd4 ,hieronder volgen de samengestelde tijden van het werkw4 lauxdi prijzen4 ,bedrijvenden vorm4 mi estas ik ben vi estis lauxdanta gij waart prijzende4 li estos hij zal zijn sxi estus zij zou zijn mi estas ik ben vi estis lauxdinta gij waart geprezen hebbende4 li estos hij zal zijn sxi estus zij zou zijn mi estas ik ben vi estis lauxdonta gij waart zullende prijzen li estos hij zal zijn of op 't punt van sxi estus zij zou zijn te prijzen4 ,lijdenden vorm4 esti lauxdata geprezen wordende4 esti lauxdita geprezen zijn4 esti lauxdota op 't punt van geprezen te worden of zullende geprezen worden4 estu lauxdata word geprezen4 weest geprezen wordende4 estu lauxdita wees geprezen4 weest geprezen geworden zijnde4 estu lauxdota wees geprezen zullende worden4 wees op 't punt van geprezen te worden4 estante lauxdata wordende geprezen4 estante lauxdita zijnde geprezen4 estante lauxdota op 't punt zijnde van geprezen te worden4 mi estas ik word vi estis lauxdata gij werd geprezen4 li estos hij zal worden sxi estus zij zou worden mi estas ik ben vi estis lauxdita gij waart geprezen geworden4 li estos hij zal zijn sxi estus zij zou zijn mi estas ik ben vi estis lauxdota gij waart op 't punt van li estos hij zal zijn geprezen te worden4 sxi estus zij zou zijn ,daar de deelwoorden in de samengestelde tijden altijd bijvoeglijk gebruikt zijn1 krijgen ze in het meervoud ook den meervoudsuitgang4 ,het kan ook voorkomen1 dat in 't ,nederlandsch de enkelvoudige tijd gebruikt wordt1 waarvoor in 't ,esperanto de samengestelde tijd gebruikt moet worden4 ,wanneer bijv4 in n zin twee handelingen verricht worden1 waarvan de eene reeds aan den gang was1 toen de andere begon1 dan moet de handeling1 die reeds aan den gang was1 in den samengestelden tijd gebruikt worden1 bijv43 ,ik las een boek1 toen hij mij riep ,mi estis leganta libron1 kiam li vokis min4 ,leer van buiten3 asparago asperge brasiko kool salato salade lentoj linzen bulbo ui frukto vrucht citrono citroen kuko koek piro peer cxerizo kers frago aardbei frambo framboos daktilo dadel nukso noot 7in't algemeen7 juglando noot 7okkernoot7 avelo hazelnoot peco stuk mielo honig oleo olie vinagro azijn mustardo mosterd lakto melk servico servies fromagxo kaas kafo koffie teo thee cxokolado chocolade akvo water vino wijn biero bier brando brandewijn pipo pijp objekto voorwerp estonteco toekomst linio lijn1 linie loterio loterij ondo golf tendo tent antauxdiri voorspellen malfrui laat komen fabriki vervaardigen sveni bezwijmen sopiri zuchten heredi erven dika dik rekta recht sen zonder jen estas hier is ,vertaling3 ,laktujo1 laktejo1 pirujo1 peceto1 pipego1 antauxdiro1 senharulo1 sopiro1 heredajxo1 heredanto1 kafejo1 kafujo1 kafopoto1 sxafido1 malrekta1 maldika4 ,vertaal in ,esperanto3 ,koffiehuis1 bierhuis1 kerseboom1 theebus1 theepot1 voortdurend zuchten1 kaaspakhuis1 sigarettenpijpje1 ontbijt1 middagmaal1 avondmaal1 iemand die altijd laat komt1 iemand die dik is4 ,vertaling3 ,la infano estas kisanta la patrinon4 ,la infano estas kisata de la patrino4 ,la knabo estis batanta la hundeton4 ,la hundeto estis batata de la knabo4 ,li estos leganta mian leteron4 ,tiu letero estos legata de sxi4 ,la knabino estas skribinta leteron al sia avino4 ,mi estas skribonta4 ,mi estas amata de mia patrino4 ,vi estas vidita en la gxardeno de mia najbaro4 ,tiu cxi domo estas konstruata de mia frato4 ,la fenestro estis fermita longe1 sed mi malfermis gxin4 ,la tuta planko estis kovrita de malpurajxoj4 ,mi estis skribonta longan leteron al vi1 sed mi ne havis tempon4 ,kiam ni eliris la pregxejon1 ni estis vidataj de nia najbaro4 ,mi estas balainta la malpurajxojn sur la planko kaj nun mi lavos la mangxilaron4 ,la policestro estis elironta1 kiam malricxa virino demandis por paroli kun li4 ,vertaal in ,esperanto3 ,zoudt gij mij uw mes willen geven1 want het is scherper dan het mijne4 ,water is de beste en gezondste drank4 ,het wer was zoo slecht1 dat ik niet komen kon4 ,uwe zuster zou niet zoo vroeg aangekomen zijn als gij1 indien zij niet vroeger vertrokken was dan gij4 ,in den tuin van mijn buurman staan vele appel- en pereboomen2 zij dragen veel vruchten1 welke spoedig rijp zullen zijn4 ,zeg aan de dienstbode1 dat zij de theepot en het servies in den tuin brengt 7portu74 ,wij kunnen met het schoone wer thee drinken in den tuin4 ,indien gij hongerig zijt1 hier is kalfsvleesch1 groenten en aardappelen2 eet zooveel 7tiom1 kiom7 gij wilt4 ,mijn dorst is grooter dan mijn honger4 ,hebt gij dorst1 hier is water1 bier en wijn4 ,toen ik gisteren thuis kwam bemerkte ik1 dat ik mijn geldbeurs had verloren4 ,hebt gij ook gehoord of 7cxu7 ze gevonden is 7geworden74 ,ik kan het u niet zeggen1 maar ga naar het politiebureau en zeg het aan den politiebeambte1 die daar is4 ,daar ik hard geloopen had1 was ik zeer vermoeid4 ,,chapter #ab ,twaalfde ,les4 ,onpersoonlijke ,werkwoorden4 ,onpersoonlijke werkwoorden noemen een werking1 die aan geen persoon of zaak wordt toegeschreven2 zij geven alleen het bestaan1 het plaats vinden van de werking te kennen1 zonder te vermelden wie de werking verricht4 ,de woordjes het1 't of er die er vr staan1 worden niet vertaald1 bijv43 het regent pluvas1 't hagelt hajlas1 het stormt ventegas4 ,het deelwoord van onpers4 w4w4 neemt den bijwoordelijken vorm aan1 bijv43 estis pluvinte het had geregend4 ,ook in andere volzinnen bezigt men den bijwoordelijken vorm1 als het onpers4 w4w4 geen betrekking heeft op een zelfst4 n4w41 bijv43 ,het is gevaarlijk estas dangxere4 het is noodig estas necese4 het is warm estas varme4 ,het woordje er in uitdrukkingen als3 er is1 er was1 er zijn1 er waren1 enz41 wordt niet vertaald en wordt dus alleen estas1 estis enz4 ,achtervoegsels ig en igx4 ,ig7i7 beteekent iets of iemand in den toestand brengen door het grondwoord uitgedrukt1 bijv43 bruli branden1 bruligi doen branden4 varma warm1 varmigi warm maken4 granda groot1 grandigi groot maken4 fali vallen1 faligi laten of doen vallen4 ,aanmerking3 ,men zij voorzichtig met de vertaling van het werkwoord laten lasi4 ,laten heeft twee beteekenissen n4l4 een waarin geen verandering in den toestand gebracht wordt en een waarin wel verandering in den toestand gebracht wordt4 ,in het eerste geval vertaalt men lasi en in het tweede geval wordt laten samengesmolten met het bijbehoorende werkwoord door hierbij het achtervoegsel ig te gebruiken4 ,bijv43 ,laat de dokter komen1 wordt vertaald 7zonder verandering van den toestand7 ,lasu veni la kuraciston1 en 7met verandering van den toestand7 ,venigu la kuraciston4 ,verder wordt in de ,ned4 taal de aanvoegende wijs 7welke de handeling voorstelt als gewenscht1 uitgang u7 veelvuldig uitgedrukt met het werkwoord laten4 ,dit laten mag nooit vertaald worden met het ,esperanto werkwoord lasi daar n4l4 een verandering in den toestand wordt gebracht1 bijv43 laat ons leeren ni lernu4 laat ons gaan ni iru4 laat ons beginnen ni komencu4 ,igx7i7 beteekent worden1 zich maken1 of in den toestand komen1 wat het grondwoord uitdrukt1 bijv43 pala bleek1 paligxi bleek worden4 sidi zitten1 sidigxi zich nederzetten1 gaan zitten4 fari doen 7maken71 farigxi worden1 ontstaan1 zich tot 4444 maken4 ,wederkeerige of ,terugwerkende ,werkwoorden4 ,dit zijn werkwoorden1 die een wederkeerigheid of terugwerking aanduiden en waarbij het onderwerp van den zin tevens het voorwerp der handeling is4 ,deze werkwoorden worden in 't ,esperanto in #c groepen verdeeld1 n4l43 #a;e4 ,werkwoorden1 die de wederkeerigheid in zich sluiten1 bijv43 gxoji zich verheugen1 mi gxojas ik verheug mij4 enui zich vervelen1 mi enuas ik verveel mij4 kutimi zich gewennen1 mi kutimas ik gewen mij4 imagi zich verbeelden1 mi imagas ik verbeeld mij4 erari zich vergissen1 mi eraras ik vergis mij4 vengxi zich wreken1 mi vengxas ik wreek mij4 konduti zich gedragen1 mi kondutas ik gedraag mij4 memori zich herinneren1 mi memoras ik herinner mij4 #b;e4 ,werkwoorden1 die een handeling uitdrukken1 die men zichzelf of een ander kan doen ondergaan1 bijv43 lavi wasschen 7men kan zichzelf en een ander wasschen74 ,de wederkeerigheid wordt uitgedrukt door de pers4 voornaamwoorden in den lijdenden vorm1 dus met n1 bijv43 mi lavas min ik wasch mij4 li lavas sin hij wascht zich 7vergelijk #d;e les74 ni lavas nin wij wasschen ons4 #c;e4 ,werkwoorden1 waarbij het onderwerp door de werking1 die het werkwoord voorstelt1 in een bepaalden toestand komt1 dat het wordt 7igxas7 wat het grondwoord te kennen geeft4 ,in dit geval gebruikt men het achtervoegsel igx1 bijv43 zich nederzetten sidigxi 7in zittenden toestand komen74 zich nederleggen kusxigxi 7in liggenden toestand komen74 zich buigen klinigxi 7in gebogen toestand komen74 ,leer van buiten3 vesto kleedingstuk vesxto mouwvest1 vest jako jas pantalono broek gamasxo slobkous robo kleed1 japon jupo rok mantelo mantel surtuto overjas sxtrumpo kous sxuo schoen kravato halsdoek1 das cxemizo hemd maniko mouw manumo manchet kolumo halsband sxtofo stof tolo linnen tuko zakdoek1 doek ganto handschoen kufo muts soldato soldaat cxapelo hoed posxo zak brava dapper simila gelijkend preta gereed gxentila beleefd cxarma bevallig acxeti koopen pagi betalen levi opheffen butonumi toeknoopen kombi kammen ornami versieren konsumi verbruiken naski baren scii weten malgraux niettegenstaande preskaux bijna aparte ter zijde1 afzonderlijk kaj tiel plu 7k4 t4 p47 en zoo voort1 enz4 jen estas zie hier1 hier is1 hier zijn ,vertaling3 ,grandigxi1 pligrandigxi1 plibonigi1 junigxi1 plijunigxi1 paligxi1 rapidigxi1 naskigxi1 devigi1 farigxi1 purigi1 dikigxi1 maldikigxi1 interesigxi1 sciigi4 ,vertaal in ,esperanto3 ,neusdoek1 grooter maken1 tevreden stellen1 geruststellen1 ongerust worden1 rijk worden1 beleefdheid1 schoenmaker1 versiersel1 verbruik1 handschoenendoos1 een dapper mensch1 jong maken1 jonger maken1 oud maken1 ouder maken4 ,vertaling3 ,la belaj vestoj ne estas bonaj por vi1 vi malpurigos ilin en unu tago4 ,matene1 mi vekigxas je la sepa4 ,tiu cxapelo plijunigas vin kelkajn jarojn4 ,via kantado malsanigos min4 ,kiam mia amikino auxdis1 ke sxia patrino estas tre malsana1 sxi paligxis kaj rapidigxis hejmen4 ,se vi ne estis devigita por eliri1 mi kredas ke vi cxiam restus hejme kaj vi bone scias1 ke la kuracisto estas dirinta1 ke vi devas eliri almenaux dum unu horo4 ,mi kredas ke la vivado sur la kampo sanigas vin1 vi dikigxas kaj via vizagxo ne estas plu pala4 ,mia posxhorlogxo estas pli bela ol la via1 cxar la mia estas pli nova ol la via1 sed mi kredas ke la via estas pli forta ol la mia4 ,mi gxojas pri via felicxo4 ,mi lavas min en la lavvazo4 ,sxi lavis sian infanon en la kuvo4 ,mi kutimis mangxi tre malmulte4 ,vi treege dikigxas4 ,vi ne plu povas iri tra la pordo4 ,mi prenis mian surtuton kaj mi foriris4 ,mi sidigxis sur la segxon1 starantan apud la pordo4 ,vertaal in ,esperanto3 ,de laarzenmaker maakt schoenen en laarzen4 ,hij wordt soldaat4 ,in ons land bevinden zich geen bergen1 maar slechts heuvels4 ,in den zak van mijn broek draag ik een geldbeurs en in den zak van mijn overjas draag ik een portefeuille 7paperujon74 ,in mijn schrijftafel bevinden zich vier laden4 ,in plaats van koffie gaf hij mij thee4 ,de hoorders verlieten 7forlasi7 de zaal4 ,hij liet den geneesheer komen4 ,de versiering van de kamer was zeer mooi4 ,de kamer zal vergroot worden4 ,hij wascht zich zonder water4 ,mijn overjas heeft me rijk gemaakt4 ,de gierigaard is rijk geworden door gierigheid4 ,de geslagen kinderen weenen4 ,mijn broek is te lang4 ,ik breng mijn schoenen naar den schoenmaker4 ,een dapper mensch is een dappere4 ,hare handschoenen zijn vuil1 zij moet ze wasschen4 ,een mantel is een kleedingstuk voor vrouwen en meisjes4 ,ik had mijn manchet verloren1 maar ik heb ze gevonden in den kist met gereedschappen4 ,ik zag een zeer groote stad1 waarin zich aanhangers van onze vijanden bevonden4 ,de #bjste ,februari is de een en vijftigste dag van het jaar4 ,hij las3 ten vierde1 de vogel vloog over het veld4 ,al sprekende ging hij zitten4 ,hij sprak over een nieuwe taal4 ,,chapter #ac ,dertiende ,les4 ,korelativoj4 ,de op achterin bijgevoegde tabel genoemde woordjes zijn verschillende soorten van voornaamwoorden of bijwoorden1 die dienen als vragende v4n4w41 bezittelijke v4n4w41 vragende bijwoorden enz4 ,deze woordjes noemt men korelativoj4 ,de bovenste rij van de tabel1 dus ia1 io1 iu1 ie1 ial1 iam1 iel1 iom en ies noemt men de grondwoorden waarvan de andere gevormd worden4 ,ze worden in onbepaalde beteekenis gebruikt4 ,die welke beginnen met k zijn vragend2 ,die welke beginnen met t zijn aanwijzend2 ,die welke beginnen met cx zijn alles omvattend2 ,die welke beginnen met nen zijn ontkennend4 ,de korelativoj op ia en iu kunnen den meervoudsuitgang hebben1 terwijl ia1 iu1 io en ie een n na zich kunnen krijgen4 ,eenige korelativoj worden ook wel zelfstandig of bijvoeglijk gebruikt1 bijv43 la kialo het waarom2 kioma hoeveelste4 ,korelativoj op ia en io4 ,korelativoj op ia zijn bijvoeglijk en bepalen iets omtrent de hoedanigheid of de soort4 ,ia de een of andere1 een zekere1 eenigerlei1 bijv43 ,ian tagon mi donos al vi la monon ,de een of andere dag zal ik u het geld geven4 ,li acxetis iajn nuksojn ,hij kocht de een of andere soort noten4 ,kia welke1 wat voor een1 welke soort van1 bijv43 ,kiajn nuksojn vi preferas8 ,welke 7soort van7 noten verkiest gij8 ,tia zoodanig1 dusdanig1 dergelijk1 zulk een1 zulk een soort1 bijv43 ,tia cxapelo kostas kvin guldenojn ,zoo'n 7zulk een7 hoed kost vijf gulden4 ,cxia elke soort van1 iedere soort1 elk1 ieder1 bijv43 ,cxia persono bezonas monon ,elk mensch heeft geld noodig4 ,nenia geen enkele soort van1 geen enkel1 bijv43 ,li konas nenian floron ,hij kent geen enkele 7soort van7 bloem4 ,korelativoj op io zijn zelfstandig en worden alleen voor zaken gebruikt4 ,ze hebben dan ook nooit een zelfst4 n4w4 achter zich4 ,io iets1 het een of ander1 bijv43 ,io kusxis sur la tablo ,iets lag op de tafel4 ,mi vidis ion ,ik zag iets4 ,kio wat8 7vragend voornaamwoord7 bijv43 ,kio povas mangxi8 ,wat kan eten8 ,kion vi vidas8 ,wat ziet gij8 ,tio dat4 ,tio estas bela ,dat is mooi4 ,mi vidis tion ,ik zag dat4 ,tio cxi of cxi tio dit 7in de nabijheid7 bijv43 ,tio cxi devas esti bona ,dit moet goed zijn4 ,mi portos tion cxi ,ik zal dit dragen4 ,cxio alles1 alle1 elk ding1 bijv43 ,cxio estas en la butiko ,alles is in den winkel4 ,li scias cxion ,hij weet alles4 ,nenio niets1 niet een enkel ding1 bijv43 ,nenio falis ,niets viel4 ,mi auxdis nenion ,ik hoorde niets4 ,achtervoegsels em en ebl4 ,em7a7 vormt woorden1 die de neiging uitdrukken tot hetgeen het grondwoord 7meestal een werkwoord7 uitdrukt1 of de gewoonte van de hoedanigheid1 in het grondwoord gelegen1 bijv43 kredi gelooven1 kredema lichtgeloovig4 mensogi liegen1 mensogema leugenachtig4 babili babbelen1 babilema babbelachtig4 ,ebl7a7 drukt de mogelijkheid uit van hetgeen het grondwoord 7altijd een werkwoord7 beduidt1 bijv43 vidi zien1 videbla zichtbaar4 legi lezen1 legebla leesbaar4 auxdi hooren1 auxdebla hoorbaar4 ,leer van buiten3 butono knoop broso borstel sapo zeep juvelo juweel rubando lint galono boordsel punto kant kotono katoen lano wol silko zijde veluro fluweel argxento zilver oro goud bastono stok ombrelo regenscherm magazeno magazijn butiko winkel bazaro bazar lukso pracht truo gat speco soort elefanto olifant spongo spons brocxo borstspeld ringo ring cxeno ketting galosxo overschoen cxifono vod1 lor fadeno draad difekta beschadigd delikata fijn1 teeder eleganta sierlijk simpla eenvoudig falsa valsch1 vervalscht ebla mogelijk aminda beminnelijk sindona dienstwillig kompreni begrijpen1 verstaan interesi aanbelangen intenci voornemens zijn preferi verkiezen sxangxi ruilen1 verwisselen jxuri zweren1 eed doen alia andere cetera overige kelka1 kelke da eenige multa1 multe da veel malmulta1 malmulte da weinig tuta gansch kiu ajn wie het ook zij ,vertaling3 ,eble1 juvelisto1 cxenero1 cxifonisto1 cxifonujo1 lana1 kombilo1 levilo1 gxentilajxo1 edzigxo1 posxhorlogxo1 falsisto1 legebla1 kredema1 kredebla1 dormema1 trinkebla1 drinkema1 pagebla1 uzebla1 preferebla4 ,vertaal in ,esperanto3 ,zilvergeld1 eenvoudigheid1 jonge olifant1 knoopsgat1 school1 leerling1 schoolhoofd1 onderwijzer1 portefeuille1 inktkoker1 leerboek1 leesboek1 verstaanbaar1 leerzaam1 schrijver1 werkzaam4 ,vertaling3 ,cxu vi auxdis jam ion pri tia afero8 ,ne1 mi auxdis ankoraux nenion1 sed se mi auxdos ion1 mi sciigos tion al vi4 ,mi donos al vi cxion1 kion mi havas4 ,kiam 7toen7 mi estis en la urbo1 mi vidis en la butiko de la juvelisto tiajn belajn cxirkauxmanojn1 ke mi eniris la butikon1 kaj volis scii1 kion ili kostis1 sed mi povis acxeti nenian4 ,io estas sub la tablo4 ,estas tempo por cxio4 ,kio estas tio cxi1 kion mi vidos8 ,nenio estas preta2 tio estas malagrabla4 ,estis ia truo en mia posxo1 cxar mi perdis mian monujon4 ,kia lukso estas en la salono de la ricxulo4 ,en la butiko mi acxetis pluvombrelon4 ,mi sciigis tion al vi4 ,donu ian fadenon al mi4 ,mi havas nenian argxentmonon cxe mi4 ,apud la silko kusxas la kotona rubando4 ,vertaal in ,esperanto3 ,iets ligt op de tafel4 ,hij hoorde iets4 ,een kat liep in de kamer4 ,een of andere vogel zat op den toren4 ,wat schoon is moet eenvoudig zijn4 ,dat1 wat gebeurde1 was goed4 ,de arme knapen konden niets geven aan den armen grijsaard4 ,welke 7wat voor soort7 kant hebt gij aan uwe japon8 ,wat zegt gij8 ,welk meisje is ongelukkig8 ,dat is niet waar4 ,welke noten eet gij8 ,hij kent geen enkele soort menschen4 ,in allerlei 7soort7 steden bevinden zich dergelijke menschen4 ,welken ouderdom hebt gij8 ,ik had iets gezien1 maar ik wist niet wat4 ,ik zou dit gelezen hebben1 maar ik had geen tijd4 ,neem de zeep uit het zeepbakje en wasch uwe handen4 ,de ketting was van goud en de borstspeld van zilver4 ,de gouden borstspeld is mooier dan de zilveren4 ,leg de borstel in de kast en knoop je jas toe4 ,,chapter #ad ,veertiende ,les4 ,korelativoj op iu en ie4 ,korelativoj op iu kunnen zoowel voor personen als voor zaken gebruikt worden4 ,in het eerste geval kunnen ze bijvoeglijk en zelfstandig gebruikt worden1 en in het tweede geval alleen bijvoeglijk4 ,iu iemand1 eenig1 de een of andere persoon of zaak bijv43 ,iu estas en la cxambro ,iemand is in de kamer4 ,iu viro estas en la cxambro ,een zekere man is in de kamer4 ,mi vidis iun ,ik zag iemand4 ,iu libro estas sur la tablo ,een zeker boek is op de tafel4 ,kiu wie of welk 7vragend71 bijv43 ,kiu kuras en la cxambro8 ,wie loopt in de kamer8 ,kiu viro kuras en la cxambro8 ,welke man loopt in de kamer8 ,kiun vi vidas8 ,wien ziet gij8 ,kiujn librojn li acxetas8 ,welke boeken koopt hij8 ,kiu die1 welke1 dat 7betrekkelijk7 bijv43 ,la viro1 kiu marsxas en la strato1 estas maljuna ,de man1 die in de straat loopt1 is oud4 ,la viro1 kiun mi vidas1 estas maljuna ,de man1 dien ik zie1 is oud4 ,la libroj1 kiujn mi legas1 estas belaj ,de boeken1 welke ik lees1 zijn mooi4 ,tiu die1 dat1 diegene1 bijv43 ,tiu 7viro7 sidas sur la segxo ,die 7man7 zit op de stoel4 ,tiu libro kusxas sur la segxo ,dat boek ligt op de stoel4 ,li legas tiujn librojn ,hij leest die boeken4 ,tiu cxi of ,cxi tiu deze of dit 7in de nabijheid7 bijv43 ,tiu cxi 7virino7 estas en la domo ,deze 7vrouw7 is in het huis4 ,tiu cxi krajono kusxas sur la tablo ,dit potlood ligt op de tafel4 ,mi acxetas tiujn cxi pomojn ,ik koop deze appelen4 ,cxiu ieder1 iedereen1 elk een4 ,cxiu 7infano7 ludas ,elk 7kind7 speelt4 ,cxiun libron li havas ,elk boek heeft hij4 ,mi vidis cxiujn ,ik zag allen4 ,neniu niemand1 geen1 geen enkele1 bijv43 ,neniu estas en la domo ,niemand is in het huis4 ,li vidis neniun infanon ,hij zag geen enkel kind4 ,vi legas neniun libron ,gij leest geen enkel boek4 ,korelativoj op ie zijn plaats bepalende bijwoorden4 ,ie ergens1 op de een of andere plaats1 bijv43 ,li devas esti ie ,hij moet ergens zijn4 ,ili marsxas ien ,zij loopen ergens heen4 ,kie waar1 op welke plaats 7vragend71 bijv43 ,kie vi logxas8 ,waar woont gij8 ,kien vi iras8 ,waarheen gaat gij8 ,kie waar 7betrekkelijk71 bijv43 ,tie1 kien ni iros1 staras bela domo ,daar1 waar wij heen gaan1 staat een mooi huis4 ,tie daar1 op die plaats1 ginds1 bijv43 ,tie staras sxranko ,daar staat een kast4 ,cxu vi iras tien8 ,gaat gij daarheen8 ,tie cxi of cxi tie hier1 bijv43 ,cxi tie kusxas la libro ,hier ligt het boek4 ,venu tien cxi ,kom hier4 ,cxie overal1 op alle plaatsen1 bijv43 ,cxie mi auxdis birdojn ,overal hoorde ik vogels4 ,ni iras cxien ,wij gaan overal heen4 ,nenie nergens1 op geen enkele plaats1 bijv43 ,nenie mi vidas segxon ,nergens zie ik een stoel4 ,ni iras nenien ,wij gaan nergens heen4 ,achtervoegsel ind en voorvoegsel dis4 ,ind7a7 beteekent waardig van wat het grondwoord uitdrukt1 bijv43 kredi gelooven1 kredinda geloofwaardig4 bedauxri beklagen1 bedauxrinda beklagenswaardig4 ,dis- beduidt verdeeling of verspreiding1 bijv43 semi zaaien1 dissemi rondzaaien 7naar alle kanten zaaien47 kuri loopen1 diskuri uiteenloopen4 ,leer van buiten3 laboro werk klaso klasse kajero schrijfboek papero papier folio blad plumo pen inko inkt krajono potlood libro boek pagxo bladzijde leciono les progreso vooruitgang apatio onverschilligheid fervoro ijver piedpilko voetbal muso muis energio karaktersterkte ordo orde babili babbelen lingvo taal litero letter letero brief bileto briefje adreso adres justa oprecht1 rechtvaardig1 juist partia partijdig facila gemakkelijk korekta nauwkeurig atenta aandachtig inteligenta vernuftig severa streng nagxi zwemmen forveturi vertrekken 7van treinen7 renkonti ontmoeten koni kennen lerni leeren instrui onderwijzen elparoli uitspreken indulgi toegeven1 ontzien1 voorzichtig zijn met memori zich herinneren forgesi vergeten pensi denken opinii van meening zijn1 denken imagi zich inbeelden sxanceli wankelen obei gehoorzamen klopodi trachten peni pogen erari zich vergissen1 missen petoli stoeien presi drukken bindi binden observi waarnemen veturi rijden tauxgi deugen boji blaffen depost sinds ,vertaling3 ,vidinda1 akceptebla1 dezirinda1 respektinda1 respektebla1 acxetebla1 acxetema1 preferinda1 observebla1 malfacila1 malatenta1 malobei1 malfervoro1 atenteco1 skribajxo1 adresaro1 bindisto1 presilo1 memorinda1 disiri1 disdoni1 diskuri1 dissendi1 dissemi4 ,vertaal in ,esperanto3 ,vergeetachtig1 vergetenswaardig1 onvergetelijk1 denker1 leugenachtig1 wetenswaardig1 adresseeren1 werkman1 penhouder1 de onderwezen wordende1 papiermand1 inktkoker1 gemakkelijkheid1 iets gemakkelijks1 uitstrooien4 ,vertaling3 ,cxu iu el vi scias la vojon8 ,iu persono devas scii tion4 ,prenu iun libron kaj legu4 ,li vidis iun en la gxardeno de nia najbaro4 ,kiu logxas en ,roterdamo8 ,kiu birdo ne povas kanti8 ,kiu estas tiu granda monumento8 ,glaso de vino estas glaso en kiu antauxe sin trovis vino1 aux kiun oni uzas por vino2 glaso da vino estas glaso plena je vino4 ,la domo en kiu ni trovigxas1 estas konstruita en #agej4 ,ie en la arbaro logxis maljunulo4 ,kie via frato logxas8 ,antauxe li logxis tie sed nun li logxas tie cxi4 ,kien vi metis la sxlosilon8 ,sxi diris al mi kiu kaj kie li estas4 ,kiu estas la monto1 kiun mi vidas tie8 ,tie1 kie vi logxas1 mi ankaux volus logxi4 ,kia estas la nomo de tiu1 kiu vin sendis tien8 ,cxiu homo povas erari4 ,cxiu mezuras la aliajn per sia mezurilo4 ,cxiu por si1 ,dio por cxiuj4 ,cxie kaj cxiam esperantistoj estas amikoj4 ,dum la leciono ne estas permesate al vi rigardi cxien4 ,neniu estis vidinta la infanon4 ,neniuj homoj estis ankoraux sur la strato4 ,nenie mi vidis mian plumingon4 ,cxu vi memoras ke mi diris al vi3 iru nenien8 ,vertaal in ,esperanto3 ,heeft iemand mijn potlood gezien8 ,niemand zag het sinds gisteren4 ,vandaag ga ik nergens heen4 ,mijn hoed ligt ergens4 ,wie kent niet het schoone boek8 ,hij1 die tevreden is1 is gelukkig4 ,die jongens1 welke deze appels stalen1 gingen daarheen4 ,een blad papier uit dit schrijfboek4 ,vandaag ontmoet ik u overal4 ,kan iemand mij zeggen1 hoe laat de laatste trein naar ,z4 vertrekt8 ,iedereen kan u dat zeggen4 ,daar ik niets van uw bezoek wist1 zult gij u tevreden moeten stellen met ons eenvoudig middagmaal4 ,wat schoon is moet eenvoudig zijn4 ,daar het avond werd en mijne zuster nog niet thuis was1 werden wij ongerust4 ,de salon in het huis van mijn rijken buurman was prachtig versierd ter gelegenheid van 7okaze de7 het huwelijk van zijn dochter4 ,de een zei dit1 de andere zei dat4 ,waar woont hij8 ,waarheen brengt gij dat boek8 ,wij gaan daarheen4 ,wij gaan overal heen4 ,wij gaan nergens heen4 ,,chapter #ae ,vijftiende ,les4 ,korelativoj op ial en iam4 ,korelativoj op ial duiden reden of oorzaak aan4 ,ial ergens om1 om de een of andere reden1 bijv43 ,li ne povis veni ial ,hij kon om de een of andere reden niet komen4 ,kial waarom1 om welke reden1 bijv43 ,kial li estis en la urbo8 ,waarom was hij in de stad8 ,tial daarom1 om die reden1 bijv43 ,tial mi venis ,daarom kwam ik4 ,cxial overal om1 om elke reden1 bijv43 ,la knabo ridis cxial ,de jongen lachte overal om4 ,nenial nergens om1 om geen enkele reden1 bijv43 ,mi iras hejmen nenial ,ik ga nergens om naar huis4 ,korelativoj op iam hebben betrekking op den tijd4 ,iam eens1 ooit1 op zekeren tijd1 op een of anderen tijd1 bijv43 ,mi venos vidi iam ik zal eens komen zien4 ,kiam wanneer1 op welken tijd1 bijv43 ,kiam vi venos8 ,wanneer komt gij8 ,kiam toen1 in de beteekenis van als1 wanneer1 zoodra1 bijv43 ,kiam li venis1 li estis bonvena ,toen hij kwam1 was hij welkom4 ,ni estis elirontaj1 kiam li alvenis ,wij zouden uitgaan1 toen hij kwam4 ,tiam dan1 toen1 op dien tijd1 destijds1 bijv43 ,tiam estis tempo por foriri ,dan was het tijd om te vertrekken4 ,cxiam altijd1 ten allen tijde1 steeds1 bijv43 ,li laboras cxiam ,hij werkt altijd4 ,neniam nooit1 nimmer1 op geen enkel oogenblik1 bijv43 ,li venas neniam ,hij komt nooit4 ,voorvoegsels ek- en re-4 ,ek- duidt een werking aan1 die aanvangt of van korten duur is1 bijv43 dormi slapen1 ekdormi inslapen4 kanti zingen1 ekkanti aanheffen1 beginnen te zingen4 krii roepen1 ekkrio uitroep4 ,re- duidt een herhaling der handeling aan1 bijv43 vidi zien1 revidi herzien4 veni komen1 reveni opnieuw komen4 trovi vinden1 retrovi opnieuw vinden1 weervinden4 ,leer van buiten3 koverto omslag historio geschiedenis fabelo vertelling fablo fabel verso vers poeto dichter poezio dichtkunst teatro schouwburg dramo drama verko werk 7letterkundig7 muziko muziek kolego ambtgenoot majstro meester 7in zijn kunst7 profesoro leeraar spirito geest animo ziel prudento rede1 verstand kapabla bekwaam diligenta vlijtig sagxa wijs severa streng antikva oud1 antiek admono vermaning dubi twijfelen konsili aanraden demandi vragen respondi antwoorden silenti stilzwijgen mensogi liegen prepari bereiden montri toonen1 aanwijzen rakonti vertellen kalkuli rekenen konduti zich gedragen rekompenci beloonen lauxdi prijzen1 loven admiri bewonderen puni straffen ordoni gebieden parkere van buiten vane tevergeefs okaze toevallig prosperi bloeien1 gelukken1 slagen aroganta aanmatigend perfidi verraden vitrokahelo glasruit kapti vangen okaze de ter gelegenheid van ,vertaling3 ,reveni1 revidi1 rediri1 retrovi1 ekkanti1 ekgliti1 ekbruligi1 ekkoni1 rekoni1 ekdormi1 resendi1 verkajxo1 verkisto1 muzikanto1 mensogulo1 maldiligenta1 sagxulo1 represi1 ekpensi1 ekkomenci1 rekomenci4 ,vertaal in ,esperanto3 ,bewonderenswaardig1 lovenswaardig1 strafbaar1 berekenbaar1 pennedoosje1 vertaler1 begrijpelijk1 gedicht1 vertelling1 begrijpelijk maken1 wijzer1 bezienswaardigheid1 omstreken1 bezoeker4 ,vertaling3 ,vivis iam regxo1 kiu havis du filojn4 ,kien vi iros morgaux8 ,kial vi plendas1 vi devas esti gaja1 cxar vi estas sana kaj ricxa1 kaj tamen vi cxiam estas malgaja4 ,mi neniam vidis ankoraux tiajn belajn cxirkauxajxojn4 ,morgaux mi iros al amiko kiu logxas en domo ie sur la kampo1 apud mia naskigxurbo4 ,kial vi do foriras8 ,la infaneto ploradis ial1 sed la patrino ne sciis kial kaj ne povis trovi la kialon4 ,kiam mia amikino auxdis1 ke sxi povas foriri1 sxi rapidigxis hejmen4 ,de tiam ili estas amikoj4 ,kiam vi vizitos vian fraton1 tiam salutu lin de mi4 ,en la tiama tempo mi vizitis ,parizon cxiujare4 ,dek cigaroj kostas tridek cendojn1 tial unu cigaro kostas tri cendojn4 ,tiu malsanulo cxial estas malkontenta4 ,mi cxiam levigxas tre frue4 ,vi cxiam estas malkontenta2 vi cxiam deziras ion multe pli belan4 ,mi cxiam iras al la teatro4 ,la infanoj ridas cxial4 ,en tiu cxambro mi vidis nenian pentrajxon4 ,malesperu neniam4 ,mi neniam vidis ion de via laboro4 ,mi nenial forlasos vin4 ,la knabo batis sian fratinon nenial4 ,la forkurinta infano nenie estis videbla4 ,vertaal in ,esperanto3 ,eens zag ik een groote stad1 waarin altijd groene boomen stonden4 ,waarom deedt gij dat8 ,komt gij ergens om 7om een of andere reden78 ,neen1 ik kom nergens om4 ,wanneer men iets doen moet1 wil men gaarne het waarom weten4 ,daarom 7om die reden7 kwam ik gisteren niet4 ,gij moet niet overal om lachen4 ,gij deedt beter nergens aan te denken4 ,wanneer ik u de geschiedenis zal verteld hebben1 dan zult gij begrijpen1 waarom hij dat deed4 ,zaagt gij ooit zulke schoone omstreken8 ,neen1 ik ben nog nooit in ,amsterdam geweest4 ,zijt gij ooit gestraft geworden8 ,muziek is altijd aangenaam als ze goed is4 ,toen ik was ingeslapen1 begon ik te droomen4 ,zij heffen een lied aan4 ,na langen tijd sliep ik in en droomde een schoonen droom4 ,herinnert gij u nog den dag1 dat gij den eersten keer naar school gingt8 ,die dag is niet licht te vergeten 7onvergetelijk74 ,de onderwijzer staat voor de klasse en gebiedt den kinderen1 dat zij zullen zwijgen 7silentu74 ,het onderwijs begint4 ,indien de leerlingen zeer vlijtig zijn geweest1 zal de onderwijzer hun een mooie geschiedenis vertellen4 ,hebt gij uw portefeuille verloren8 ,ik heb er een gevonden4 ,u spreekt dat woord niet goed uit4 ,toon mij uw hand en ik zal u zeggen wie gij zijt4 ,verstaat gij mij8 ,neen1 mijnheer1 ik heb u niet verstaan4 ,ik moet hem bewonderen4 ,hij liegt alsof het gedrukt is4 ,antwoord1 wanneer men u iets vraagt4 ,de leerlingen waren zeer vlijtig4 ,lees- en ,vertaaloefening3 ,m,a,l,f,e,l,i,cx,a ,,komercisto4 ,juna homo1 kiu en sia urbo havis nenian okupon1 venis ,londonon por sercxi helpon cxe unu sia parenco4 ,tiu cxi lasta donis al li kelkan nombron da cxapoj kaj konsilis al li stari sur la strato kaj vendi ilin4 ,gxoja1 ke li nun povos iom perlabori1 la junulo prenis la cxapojn kaj iris kun ili sur unu homplenan straton kaj sidigxis en unu oportuna anguleto4 ,vespere li revenas al la parenco1 kaj tiu cxi demandas3 ,nu1 cxu vi multe vendis8 ,ha1 malgaje respondas la junulo1 ecx unu cxapon mi ne vendis6 ,cxu vi al neniu proponis8 kion do vi faris la tutan tagon8 ,mi tenis la cxapojn bone kasxitajn en mia korbo1 por ke la polvo ilin ne malbonigu1 sed proponi al iu mi ne trovis okazon en la dauxro de la tuta tago1 cxar el la granda amaso da homoj1 kiuj pasis antaux mi1 cxiuj havis jam cxapojn sur la kapoj4 7,el ,fundamenta ,krestomatio47 ,,chapter #af ,zestiende ,les4 ,korelativoj op iel en iom4 ,korelativoj op iel duiden de manier of wijze aan4 ,iel op de een of andere wijze1 bijv43 ,iel li devis trovi laboron ,op de een of andere manier moest hij werk vinden4 ,kiel hoe1 op welke manier 7vragend71 bijv43 ,kiel vi fartas8 ,hoe vaart u8 ,kiel als1 zooals 7betrekkelijk71 bijv43 ,diru gxin1 kiel vi volas ,zeg het1 zooals gij wilt4 ,tiel zoo1 op die manier1 derwijze1 bijv43 ,tiel vi devas uzi la plumon ,zoo moet gij de pen gebruiken4 ,cxiel op elke manier of wijze1 bijv43 ,li povas skribi cxiel ,hij kan op elke manier schrijven4 ,neniel geenszins1 op geen enkele manier1 in 't geheel niet1 bijv43 ,mi povis skribi al li neniel ,ik kon hem op geen enkele manier 7in 't geheel niet7 schrijven4 ,korelativoj op iom hebben betrekking op de hoeveelheid en worden gevolgd door da indien zij een zelfst-n4w4 voorafgaan4 ,iom wat1 een beetje1 een weinig1 bijv43 ,pruntu al mi iom da mono ,leen mij een weinig geld4 ,kiom hoeveel1 welke hoeveelheid 7vragend71 bijv43 ,kiom da mono vi havas8 ,hoeveel geld hebt gij8 ,kiom als 7betrekkelijk71 bijv43 ,diru al mi tiom1 kiom vi scias ,zeg mij zooveel1 als gij weet4 ,tiom zooveel1 zulk een hoeveelheid1 bijv43 ,li havas tiom da mono ,hij heeft zooveel geld4 ,cxiom alles1 de gansche hoeveelheid1 bijv43 ,li donis cxiom ,hij gaf alles 7van hetgeen hij had74 ,neniom niets1 niemendal1 bijv43 ,estis neniom de la meblaro en la domo ,er was niets van de meubelen in huis4 ,het achtervoegsel um4 ,het achtervoegsel um heeft geen vaste beteekenis1 en het verdient daarom aanbeveling de onderstaande woorden1 welke de meest voorkomende met um zijn1 uit het hoofd te leeren4 aerumi luchten4 akvumi drenken1 bevochtigen4 amindumi het hof maken4 argxentumi verzilveren4 brulumo ontvlamming1 ontsteking4 busxumi muilbanden1 busxumo muilband4 butonumi toeknoopen4 cerbumi malen1 tobben4 datumi dateeren1 dagteekenen4 gustumi proeven4 kalkanumo hak 7van een schoen71 kiel 7van een schip74 kolumo boord1 kraag4 komunumo gemeente4 krucumi kruisigen4 kulerumi opscheppen4 laktumo hom 7afgeroomde melk74 lotumi verloten4 malvarmumi kouvatten1 malvarmumo verkoudheid4 manumo manchet4 martelumi behameren4 mastrumi huishouden4 nazumo lorgnet1 knijpbril4 ombrumi beschaduwen4 orumi vergulden4 palpebrumi lonken1 knipoogen4 parazitumi schuimen1 klaploopen4 partumo breuk of deel 7wiskunde74 pensiumi pensioneeren4 plenumi vervullen4 proksimume ongeveer4 sapumi inzeepen4 serpentumi zich kronkelen4 ventumi waaien 7met waaier71 ventumilo waaier4 ,leer van buiten3 scienco wetenschap arto kunst gusto smaak1 neiging religio godsdienst pacienco geduld pasio drift1 hartstocht kolero gramschap1 woede timo vrees humoro gemoedsgesteldheid1 luim pastro priester almozo aalmoes tombo graf legxo wet rajto recht paco vrede komerco handel potenca machtig fiera trotsch modesta zedig jxaluza afgunstig egala gelijk efektiva wezenlijk1 werkelijk agi handelen bapti doopen beni zegenen pregxi bidden 7tot ,god7 permesi toestaan saluti groeten voki roepen prezenti aanbieden danci dansen jugxi oordeelen savi redden pafi schieten inviti uitnoodigen konduki geleiden gardi bewaken festi feestvieren kondamni veroordeelen militi strijden vundi kwetsen ,vertaling3 ,dancejo1 fiereco1 militisto1 militistaro1 gardisto1 pafilo1 tombejo1 malpermesi1 singardema1 ekpafi1 devo1 komercisto1 jxaluzeco1 almozulo1 modesteco1 saluto1 kondukanto1 kondamnato1 milito4 ,vertaal in ,esperanto3 ,rechter1 verhinderen1 gerechtsgebouw1 gerechtshof1 kunstenaar1 feest1 humorist1 handelbaar1 geestigheid1 vreedzaam1 kwetsbaar1 kanon1 salvo 7aanhoudend schieten71 schutter1 schietbaan4 ,vertaling3 ,iel mi perdis mian posxtrancxilon4 ,kial vi ne respondas8 respondu iel4 ,li estas iom fiera4 ,la kafo estas iom tro malvarma4 ,cxu vi volas doni al mi iom da akvo8 ,iel vi devas devigi tiun malobean knabon4 ,cxu mi povas iel servi al vi8 ,kiel estas la vetero8 ,kiel mia bofrato rakontis tion al mi1 tiel gxi estas4 ,mi ne scias kiel min savi4 ,kiom da pomoj vi volas havi8 ,je kioma horo vi deziras ke la servisto veku vin8 ,donu tiom1 kiom estas necesa4 ,via onklo estas tiel malavara kiel afabla4 ,tiel perdi la tempon estas malagrable4 ,malfortuloj cxiel devas vivi singardeme4 ,li volas vendi al mi cxiom4 ,mi mendis tagmangxon kaj formangxis cxiom4 ,li neniel atendis auxdi tian belan historion4 ,li skribis malbonege1 oni neniel povas legi lian leteron4 ,mi komprenis nenion el tio1 kion li diris4 ,kiu volas havi cxiom1 ofte akiras neniom4 ,hieraux ni estas vidintaj la vidindajxojn de via urbo4 ,tiu akvo ne estas trinkebla1 gxi estas malpura4 ,mia frato estas tre kredema1 li kredas cxion1 kion oni rakontas al li4 ,kiun libron vi preferas1 tiun kun la verda koverto aux tiun-cxi kun la rugxa koverto8 ,mi preferas la verdan ol la rugxan4 ,vertaal in ,esperanto3 ,heb een weinig geduld4 ,op de een of andere manier moet gij ons helpen4 ,hij vertelde mij hoe trotsch zij was4 ,ik weet zelf niet hoe er over 7over het7 te denken4 ,hoeveel tijd hebt gij noodig om naar de stad te gaan8 ,op welke manier lezen blinde menschen8 ,zoo te handelen is zeer onvoorzichtig4 ,zooveel wijn kan ik niet drinken4 ,geef mij evenveel melk als koffie4 ,geef mij alles wat drinkbaar is4 ,hij heeft al 7de gansche hoeveelheid7 het geld4 ,esperantisten helpen elkander op elke manier4 ,wij hebben dat heelemaal niet 7in 't geheel niet7 noodig4 ,gij behoeft u geenszins te verontrusten4 ,de zieke heeft gedurende twee dagen niets gegeten4 ,gelooft gij1 dat hij niets geen geld bij zich heeft8 ,toen ik uw brief ontving1 deelde ik alles aan mijn vriend mede1 maar hij heeft mij nog niets geantwoord4 ,hebt gij uw lees- en rekenboek bij u8 ,neen1 ik heb ze vergeten4 ,gij zijt zeer vergeetachtig4 ,hij is afgunstig op uw vooruitgang4 ,de priester zegende de menigte4 ,gij handelt tegen den godsdienst door zoo te spreken4 ,hartstocht is een slechte eigenschap4 ,geduld is zulk een groote schat4 ,lees- en ,vertaaloefening3 ,,anekdoto ,,de ,,swift4 ,kiam ,swift prenadis novajn servantinojn1 li cxiam diradis al ili1 ke ili en lia domo devas antaux cxio observadi du aferojn3 unue1 fermi post si la pordon1 kiam ili venas en cxambron1 kaj due--denove fermi la pordon1 kiam ili eliras4 ,unu fojon unu servantino petis de li la permeson iri al la festo de edzigxo de sxia fratino4 ,tre volonte1 diris ,swift1 mi ecx donos al vi cxevalon kaj servanton por akompani1 kaj vi povas ambaux kune veturi4 ,tute ekster si de gxojo1 la servantino1 elirante1 lasis la pordon ne fermita4 ,kvaronon da horo post ilia forveturo ,swift ordonis seli alian cxevalon kaj sendis sur gxi rapide alian servanton kun la ordono revenigi ilin4 ,tiu cxi trovis ilin en la mezo de vojo1 kaj cxu ili volus aux ne--ili devis veturi returne4 ,tute depremita1 la knabino eniris en la cxambron de sia sinjoro kaj demandis1 kion li ordonos4 ,nenion pli ol nur ke vi fermu post vi la pordon1 li diris kaj lasis sxin post tio cxi denove forveturi4 7,el ,fundamenta ,krestomatio47 ,,chapter #ag ,zeventiende ,les4 ,korelativoj op ies4 ,korelativoj op ies geven een bezit te kennen4 ,ies iemands1 bijv43 ,ies cxapelo falis en la akvon ,iemands hoed viel in het water4 ,kies wiens 7vragend71 bijv43 ,kies cxapelo estas tiu8 ,wiens hoed is dat8 ,kies wiens1 wier 7betrekkelijk71 bijv43 ,la knabo1 kies libro kusxas tie cxi1 estas malsana ,de knaap1 wiens boek hier ligt1 is ziek4 ,ties diens1 dier1 bijv43 ,ties laboro estas la plej bela ,diens werk is 't mooist4 ,cxies ieders1 elks1 van ieder1 bijv43 ,li prenis cxies proprajxon ,hij nam ieders eigendom4 ,nenies niemands1 van niemand1 bijv43 ,mi bezonas nenies helpon ,ik heb niemands hulp noodig4 ,het voorvoegsel fi en het achtervoegsel acx4 ,deze geven beiden een minachtende beteekenis aan het stamwoord1 waarvan fi op de innerlijke en acx op de uiterlijke eigenschap doelt1 bijv43 ficxevalo paard met streken1 cxevalacxo knol4 fiviro man met slechte eigenschappen1 viracxo vent1 kerel4 fivirino vrouw met slechte eigenschappen1 virinacxo wijf4 ,het achtervoegsel cxj7o7 dient om verkleinende1 liefkoozende mannelijke persoonsnamen te vormen2 men voegt den uitgang na den #b;en tot den #e;en letter van den naam1 bijv43 ,mihxaelo ,michiel1 ,micxjo ,michieltje4 ,petro ,pieter1 ,pecxjo ,pietje4 ,het achtervoegsel nj7o7 wordt gebruikt op dezelfde wijze als cxj7o71 doch dient voor vrouwelijke persoonsnamen1 bijv43 ,mario ,marie1 ,manjo ,marietje4 ,emilino ,emilia1 ,eminjo ,emilietje4 ,de uitdrukking ,mosxto is een beleefdheidstitel1 die dient voor alle ,nederlandsche titels1 als3 ,majesteit1 ,heiligheid1 ,excellentie1 ,wel,edele1 ,wel,edel,gestrenge1 ,hoogedelgeboren1 enz4 ,wanneer de waardigheid van den te noemen persoon het woord ,mosxto voorafgaat1 dan neemt die waardigheid den vorm van het bijv4 n4w4 aan1 bijv43 ,zijne ,majesteit de ,koning ,lia regxa ,mosxto4 ,zijne ,excellentie ,graaf4444 ,lia grafa ,mosxto4444 ,zijne ,heiligheid de ,paus ,lia papa ,mosxto4 ,leer van buiten3 industrio nijverheid posxto brievenpost signo teeken stacio station raso geslacht gento volksstam regxo koning regno staat bieno goed1 landgoed opinio meening perfekta volmaakt libera vrij prava wie gelijk heeft certa zeker sama zelfde sendi zenden donaci schenken 7een geschenk doen7 ricevi ontvangen gajni winnen akiri verkrijgen mezuri meten ofendi beleedigen plendi zich beklagen bedauxri betreuren aparteni toebehooren posedi bezitten malprava wie ongelijk heeft decidi besluiten1 beslissen danki bedanken cxagreni verdrieten enui zich vervelen amuzi vermaken sin amuzi zich vermaken dauxri duren resti blijven cxesi ophouden jxeti werpen peli wegjagen1 weg zenden sxajni schijnen1 blijken gratuli gelukwenschen envii benijden helpi helpen zorgi zorgen supre omhoog malsupre omlaag tuj dadelijk jxus juist preskaux bijna sendube ongetwijfeld adiaux vaarwel precipe vooral suficxe genoeg tro te1 teveel jen 444 jen nu eens 444 dan weer ju pli 444 des pli hoe meer 444 des te meer ,vertaling3 ,ekplendi1 posedajxo1 posxtisto1 ekjxeti1 mallibera1 libereco1 regxino1 regnano1 malliberejo1 domacxo1 parolacxi1 fikomercajxo1 hundacxo1 skribacxi1 fiinfano1 disflugi1 deflugi1 forflugi1 deiri1 disiri1 foriri4 ,vertaal in ,esperanto3 ,gevangene1 gevangenschap1 gelukwensch1 bedelaar1 vreesachtig1 bang maken1 dankbaar1 beklagenswaardig1 betreurenswaardig1 benijdenswaardig1 uitstrooien 7werpen naar alle kanten71 terugroepen1 overdenken1 welvaren1 kunstmatig1 beginnen te lachen1 beginnen te weenen1 beginnen te klagen4 ,vertaling3 ,ies perdo ne estas cxiam ies gajno4 ,cxies ideo estas diversa4 ,kies plumon vi uzis8 ,nenies1 7gxi7 estas mia4 ,ties opinio ne multe valoras4 ,cxu estas ies tiu cxi pinglo8 ,cxu tiuj estas la gepatroj1 kies infanoj ludas kun la viaj8 ,la mono ne estas ties1 kiu gxin trovas4 ,cxies traduko estis bona4 ,mi estas nenies malamiko4 ,la fervoraj infanoj estos rekompencataj1 sed la malfervoraj infanoj estos punataj4 ,cxu vi scias kie estas la adresaro de ,roterdamo8 ,en mia libertempo de la antauxa jaro mi vizitis la plej sudan 7zuidelijk7 parton de nia lando1 kaj admiris la belan pejzagxon 7landschap74 ,li ne povas kompreni min aux ne volas kompreni min4 ,kiam ni estis revidintaj nian fraton1 ni estis tre felicxaj1 ke li estas en tia bonfarto4 ,cxar mi ne volis akcepti rekompencon pro mia konsilo1 mi resendis al li la donacojn4 ,nenio estas perfekta4 ,mi tute ne estas certa1 cxu vi estas prava4 ,vi estas malprava4 ,la verda stelo estas signo de ,esperanto4 ,vertaal in ,esperanto3 ,iemands hoed viel in het water4 ,is dit paard van iemand8 ,van wien is dit papier8 ,de vrouw1 wier zoon viel1 is ongelukkig4 ,de man1 wiens kind in het water viel1 sprong van de brug4 ,de moeder zeide3 ,wie niet wil gehoorzamen1 diens straf zal groot zijn4 ,wees niet allemans vriend4 ,over deze zaak wil ik gaarne ieders meening hooren4 ,niemands hoed lag meer op de tafel4 ,ik heb niemands hulp noodig4 ,waar hebt gij mijn penhouder gelegd8 ,ik legde hem juist bij het overige schrijfgereedschap4 ,kan iemand mij zeggen1 wie gelijk heeft8 ,het boek1 dat mijn vriend geschreven heeft1 is waardig gelezen te worden4 ,hij kon niet komen wegens zijn werk4 ,wij hebben alle bezienswaardigheden van ,amsterdam bezocht4 ,de kinderen houden niet van stil zijn en zitten1 maar loopen en stoeien gaarne den ganschen dag4 ,ik ben niet zoo lichtgeloovig uwe leugenachtige woorden te gelooven1 en ik raad u aan nooit meer over die zaak te spreken1 want gij zoudt u vele vijanden maken4 ,ter gelegenheid van den verjaardag harer moeder leerde mijn nichtje een versje van buiten4 ,het geschenk van den koning was prachtig4 ,waarom draagt gij niet allen hetzelfde teeken8 ,lees- en ,vertaaloefening3 ,,severa ,,bibliotekisto4 ,cxiu el la regimentoj1 kiuj staras en ,parizo1 posedas propran bibliotekon1 kies gardisto estas ordinare ia maljuna sub-oficiro1 kiu estas multe pli kompetenta en aferoj militaj1 ol en literaturo4 ,unu leuxtenanto de la maristaro sendis unu fojon en tian bibliotekon sian servanton kun la komisio1 ke li alportu al li el la biblioteko la #i;an volumon de la vortaro de ,larousse 7kun la literoj ,i4 ,j4 ,k474 ,post unu horo la soldato alportas al li la volumon unuan1 raportante al li1 ke la bibliotekisto ne povis doni la nauxan volumon al persono1 kiu ne legis la ok unuajn1 kaj ke1 traleginte tiujn cxi1 la leuxtenanto ricevos tion1 kion li deziras4 7,el ,fundamenta ,krestomatio47 ,,chapter #ah ,achttiende ,les4 ,voegwoorden4 ,de voegwoorden dienen1 om zinnen of zinsdeelen met elkander te verbinden en duiden meestal eenigermate de betrekking aan1 die er tusschen de zinnen bestaat4 ,de voornaamste voegwoorden zijn3 kaj en4 ke dat4 se indien 7voorwaardelijk74 cxu of1 indien 7twijfelend1 onrechtstreeksche vraag74 cxar want1 aangezien1 daar4 tial-ke omdat1 doordat4 por ke opdat4 gxis totdat4 dum terwijl4 almenaux tenminste4 sekve dus1 bijgevolg4 do dus4 kontrauxe daarentegen4 kvankam alhoewel1 ofschoon4 kvazaux of kiel se alsof4 cxu 444 cxu hetzij 7dat7 4444 hetzij 7dat74 kiam toen4 tuj kiam zoodra4 laux tio se volgens dat1 naar gelang4 antaux ol vooraleer1 alvorens1 vrdat4 anstataux inplaats van se ne ke tenzij4 esceptinte ke behalve dat4 malgraux ke ondanks1 niettegenstaande4 tamen nochtans1 evenwel1 toch4 sed maar1 echter4 ,de voegwoorden worden gevolgd3 a4 door de aantoonende wijs1 wanneer de werking als zeker wordt voorgesteld1 bijv43 ,kvankam li estas malsana ,ofschoon hij ziek is4 b4 door de voorwaardelijke wijs1 wanneer de werking als verondersteld of voorwaardelijk opgegeven wordt1 bijv43 ,se vi estus malsana1 mi irus al vi ,indien gij ziek waart1 zou ik naar u gaan4 c4 door de aanvoegende wijs 7die den vorm heeft van de gebiedende wijs71 wanneer de werking als doel voorgesteld wordt1 bijv43 ,ordonu ke li venu ,gebied dat hij kome4 ,estas necese ke li iru ,het is noodig dat hij ga4 ,anstataux en por worden altijd gevolgd door de onbepaalde wijs1 bijv43 ,anstataux babiladi1 laboru ,inplaats van te babbelen1 werk4 ,mi venas por vidi ,ik kom om te zien4 ,antaux ol kan gevolgd worden door de onbep4 wijs1 en door de aant4 wijs1 bijv43 ,antaux ol foriri1 li diris3 ,alvorens weg te gaan1 zei hij3 ,antaux ol li foriris1 li diris3 ,alvorens hij weg ging1 zei hij3 ,se wordt gevolgd door de voorwaardelijke wijs1 wanneer men zich bevindt voor een twijfelachtige zaak1 afhangende van een veronderstelling of voorwaarde1 bijv43 ,se vi volus1 vi estus felicxa ,indien gij wildet1 zoudt gij gelukkig zijn4 ,por ke wordt altijd gevolgd door de aanvoegende wijs1 bijv43 ,por ke oni rekompencu vin1 konvenas1 ke vi gxin meritu ,opdat men u beloone1 betaamt het1 dat gij het verdient4 ,ke wordt gevolgd door de aanvoegende wijs1 wanneer de werking of de toestand afhangt van een bede1 den wil1 de begeerte1 de noodzakelijkheid1 de betamelijkheid of de verdienste1 door het voorafgaande w4 w4 uitgedrukt1 bijv43 ,vi meritas1 ke oni pendigu vin ,gij verdient1 dat men u ophange4 ,aanmerking3 ,de voegwoorden1 evenals de betrekkelijke voornaamwoorden1 worden altijd door een komma voorafgegaan4 ,het is in 't ,esperanto regel1 in den zin een komma te plaatsen1 waar die ook in 't ,nederlandsch voorkomt4 ,wanneer het voorzetsel zonder gevolgd wordt door de onbepaalde wijs1 dan wordt het vertaald door ne met het deelwoord1 bijv43 ,zonder te groeten ging hij heen ,ne salutante1 li foriris4 ,uitdrukkingen met dan ook1 zooals3 wie dan ook1 wat dan ook1 waar dan ook1 worden vertaald door ajn1 bijv43 ,kiu ajn faros gxin ,wie het 7dan7 ook zal doen4 ,kion ajn vi faros ,wat gij 7dan7 ook zult doen4 ,kie ajn vi estos ,waar gij 7dan7 ook zult zijn4 ,voorvoegsels pra- en eks-4 ,pra- heeft een oorsprong aangevende beteekenis1 meestal betrekking hebbend op vervlogen tijden4 ,het kan beteekenen oer-1 voor-1 oud- en achter-1 bijv43 pratempo oertijd2 pragepatroj voorouders2 pranepo achterkleinzoon2 praonklino oudtante4 ,eks- beteekent voormalig1 gewezen1 oud1 ex1 bijv43 ekskapitano voormalig kapitein4 eksinstruisto gewezen onderwijzer4 eksmembro oudlid4 eksministro exminister4 ,leer van buiten3 ,dio ,god universo heelal globo aardbol mondo wereld naturo natuur astro hemellichaam suno zon radio straal lumo licht luno maan stelo ster cxielo hemel aero lucht horizonto gezichtseinder horizon temperaturo luchtsgesteldheid frosto vorst negxo sneeuw glacio ijs nubo wolk nebulo nevel1 mist fulmo weerlicht vento wind maro zee lago meer bordo oever1 boord insulo eiland monto berg valo dal1 vallei fonto fontein1 bron rivero rivier konko schelp greno graan of koren ponto brug vojo weg1 baan dezerto woestijn trajno trein besto dier1 beest leono leeuw tigro tijger lupo wolf vulpo vos azeno ezel aglo arend korvo raaf alauxdo leeuwerik papago papegaai rano kikvorsch vermo worm serpento slang insekto insect abelo bij 7insect7 araneo spin formiko mier musxo vlieg papilio vlinder promeni wandelen fali vallen droni verdrinken parfumi welriekend maken1 parfumeeren penetri doordringen dangxere gevaarlijk for ver1 weg nepenetrebla ondoordringbaar ,vertaling3 ,eksurbestro1 praavo1 praarbaro1 praa1 eksoficiro1 malluma1 malseka1 leonino1 tigrino1 azenino1 lageto1 rivereto1 bestego1 insulano1 montano1 leonido1 azenido1 stelaro1 negxero1 glaciejo1 glaciajxo1 glaciigi1 insularo4 ,vertaal in ,esperanto3 ,aanhoudende vorst1 licht maken1 donker maken1 donker worden1 waterval1 stralen 7w4w471 lichtstraal1 beginnen te vriezen1 slangenbeet1 boekwinkel1 boekhandelaar1 adresseeren1 afzender1 slijpen 7scherp maken71 slijpsteen1 mogelijk maken4 ,vertaling3 ,se li scius1 ke mi estas tie cxi1 li tuj venus al mi4 ,ordonu al li1 ke li ne parolu4 ,se la lernanto scius bone sian lecionon1 la instruisto lin ne punus4 ,estas necese1 ke li venu4 ,kiam vi ekparolis1 ni atendis auxdi ion novan1 sed baldaux ni rimarkis ke ni trompigxis4 ,li foriris1 ne salutante4 ,permesu1 ke mi diru tiun malagrablan veron4 ,mi deziras ke vi tuj respondu4 ,antaux ol ekparoli1 oni devas pripensi4 ,ni revenos de la urbo je la sesa4 ,por ke mi auxdu viajn vortojn1 estas necese ke vi rediru ilin4 ,ne vidinte mian amikinon dum kvar jaroj1 mi ne rekonis sxin4 ,gardu1 infanoj1 ekkriis la patrino1 tie estas granda hundo1 kiu mordos vin4 ,mi neniam permesos1 ke vi eliros ankoraux tiel malfrue4 ,estas via devo ke vi restu hejme1 kaj gardu la infanojn4 ,kiam la gardisto venis en la plej malproksima parto de la gxardeno1 li auxdis ion1 sed vidante nenion1 li foriris4 ,kian ajn libron vi legas1 legu atente4 ,vi devas foriri kien ajn4 ,li devas fari tion kiel ajn4 ,ne estas permesate diri gxin al kiu ajn4 ,donu al mi ion1 kion ajn4 ,vertaal in ,esperanto3 ,opdat gij morgen niet te laat zult komen voor den eersten trein1 zal ik u om #e uur wekken4 ,de arme vrouw1 die uit honger een brood stal1 werd door den rechter niet veroordeeld4 ,de gevangene bracht den tijd van zijn gevangenschap door met lezen 7lezende74 ,ik kon niet verhinderen1 dat mijn broeder u beleedigde1 maar gij zijt zelf de oorzaak daarvan4 ,ik deed den kunstenaar mijn hartelijke gelukwenschen en hij accepteerde ze vriendelijk4 ,wij geven niet aan bedelaars1 die aan de deur komen4 ,indien men oud wordt1 heeft men gaarne een vreedzaam tehuis4 ,ik ben u zeer dankbaar voor het geschenk1 dat gij mij met mijn verjaardag hebt geschonken4 ,het is betreurenswaardig1 dat gij zooveel uitgaat en zoo weinig aan uw werk denkt4 ,overdenk toch1 dat gij nu den ouderdom hebt1 op welken men het gemakkelijkst leert4 ,hij strooide de graankorrels naar alle kanten uit4 ,wilt gij de dienstbode nog eens roepen1 het is noodig1 dat ik haar iets beveel4 ,ik verzoek u dit te doen1 hoe dan ook4 ,gij kunt het in de kamer zetten1 waar dan ook4 ,een van u moet het gedaan hebben1 wie dan ook4 ,gij moet uit den salon gaan1 waarheen dan ook4 ,zoodra het kleine meisje haar vader zag aankomen1 begon het te lachen4 ,lees- en ,vertaaloefening3 ,m,i,r,i,n,d,a,jx,o,j4 ,okaze kunvenis kvar sinjoroj1 grandaj majstroj kaj amantoj de mensogado4 ,longan tempon ili sidis silente1 fine unu diras3--,cxu vi auxdis1 kian sukceson havis ,aramburo8 ,mi mem vidis1 ke en la teatro estis tiel malvaste1 ke oni ne povis aplauxdi en horizontala direkto1 sed aplauxdis en vertikala4--,tre povas esti1 diris la dua2 kaj mi unu fojon estis en teatro1 kaj prezentu al vi1 tie estis tiel plenege1 ke oni ne povis ridi en horizontala direkto1 sed ridis en vertikala4444--,cxio cxi estas malvera diris la tria2 sed jen mi1 kiam mi estis en ,afriko1 vidis negron tiel nigran1 ke oni bezonis1 por lin rigardi1 ekbruligi kandelon4--,nu1 tio cxi ankaux estas malvera1 diris la kvara2 sed jen mi1 kiam mi estis en ,anglujo1 mi vidis tie maldikan frauxlinon1 ke sxi bezonis du fojojn eniri la cxambron1 por ke oni povu sxin rimarki4 7,el ,fundamenta ,krestomatio74 ,,chapter #ai ,negentiende ,les4 ,nog iets over het gebruik van voor- en achtervoegsels4 ,vr- en achtervoegsels kunnen ook op zichzelf gebezigd worden1 bijv43 ilo werktuig2 aro verzameling2 ano lid2 inda waardig4 ,vr- en achtervoegsels kunnen samen verbonden worden en dan nieuwe woorden vormen1 bijv43 ilaro gereedschap2 ebligi mogelijk maken2 disigi scheiden2 fiigxi zich verachtelijk maken2 inaro vrouwenschaar4 ,bij gebruik van meerdere voorvoegsels tegelijk neme men in acht1 dat het voorvoegsel1 op welks beteekenis de nadruk moet gelegd worden1 vooraan moet staan1 bijv43 bogepatroj schoonouders1 in tegenstelling met natuurlijke ouders1 terwijl gebopatroj beteekent3 schoonvader en schoonmoeder samen4 ,bij gebruik van meerdere achtervoegsels tegelijk neme men in acht1 dat het achtervoegsel1 op welks beteekenis de nadruk valt1 aan het eind van het samengestelde woord komt1 bijv43 arbareto klein bosch4 arbetaro een bosch van kleine boomen4 ,bijvoeglijk naamwoord4 ,het bijv4 n4w4 kan in 't ,esperanto zoowel vr als achter het zelfst4 n4w4 geplaatst worden4 ,men kan dus evengoed zeggen3 ,la viro batas la knabon malfelicxan1 als ,la viro batas la malfelicxan knabon4 ,het bijvoeglijk n4w4 volgt het zelfst4 n4w4 in getal en naamval en noemt men zoo'n bijv4 n4w4 attributief gebruikt4 ,het bijv4 n4w4 kan ook praedicatief gebruikt worden en dan krijgt het wel den meervouds-1 doch niet den #d;en naamvalsuitgang4 ,het wordt dan altijd achter het zelfst4 n4w4 geplaatst1 bijv43 ,la viro batas la knabon malfelicxa ,de man slaat den jongen ongelukkig 7d4w4z4 dat hij ongelukkig wordt74 ,men krijgt dus de twee volgende vormen3 ,mi trovas la vinon bonan ik vind den goeden wijn4 ,mi trovas la vinon bona ik vind den wijn goed 7dat de wijn goed is74 ,wanneer een praedicatief gebruikt bijv4 n4w4 geen betrekking heeft op een zelfst4 n4w4 of een pers4 v4n4w41 doch op een werkwoord in de onbepaalde wijs of op een geheelen volzin1 dan wordt het in 't ,esperanto vertaald door een bijwoord1 bijv43 ,hier te staan is zeer gevaarlijk4 ,stari tie cxi estas tre dangxere4 ,het is goed dat gij komt4 ,estas bone1 ke vi venas4 ,leer van buiten3 herbo gras radiko wortel brancxo tak burgxono bot1 knop kverko eik abio spar nesto nest arko boog fero ijzer vagono wagon seka droog klara klaar1 helder brila schitterend ebena glad1 effen1 plat profunda diep fluida vloeibaar krei scheppen tondri donderen flui vloeien blovi blazen amelo stijfsel nacio natie1 volksstam gazeto krant regularo reglement kreto krijt akno puist1 pukkel digo dijk1 dam1 wal placo plein monumento gedenkteeken sentauxga ondeugend valori waard zijn1 geldig zijn barakti trappelen1 spartelen ponardo dolk tabulo schoolbord ardeztabulo lei vanta ijdel taksi schatten1 waardeeren disciplo leerling1 volgeling fundo bodem sekreto geheim insulti beleedigen apopleksio beroerte signifi beteekenen reciproke wederkeerig hoko haak1 angel peni trachten frost-sentema kouwelijk komforto gerief1 gemak medalo medalje kinino kinine difekta defect pilolo pil frazo volzin cxarlatano kwakzalver sxmiri smeeren dorloti vertroetelen krocxi aanhaken1 ophangen supozi veronderstellen raboti schaven gvidi leiden logi lokken trafi treffen ,vertaling3 ,malklareco1 profundeco1 profundegajxo1 monteto1 herbejo1 aglonesto1 vagonaro1 universestro1 maristo1 maristaro1 fervojo1 blovilo1 arego1 geanaroj1 malebligi1 malsanetulo1 malsanuleto1 lauxdindulino1 paletigi1 videbleco1 pruvebleco1 bedauxrindege4 ,vertaal in ,esperanto3 ,vloeibaar maken1 vloeibaar worden1 duidelijk maken1 verklaarbaar1 vloeibaar te maken1 schepper1 beginnen te waaien1 beginnen te donderen1 weerschijn1 schietboog1 wegblazen1 opvroolijken 7vroolijk maken71 de ,esperantistenschaar1 ziekenhuis1 opnieuw vijand worden1 opnieuw ziek worden4 ,vertaling3 ,promenante sur la strato1 mi falis4 ,la falinta viro ne povis sin levi4 ,la pasinta tempo neniam revenos4 ,la policanoj kondukis la malliberulojn tra la stratoj4 ,vidante ke pluvegis ni kunprenis niajn pluvombrelojn4 ,salutinte la gesinjorojn1 ni foriris4 ,ridetante li salutis min4 ,dirinte tion1 li foriris el la cxambro4 ,kiam lernanto finis la studadon de ,esperanto1 venas al li la demando3 ,kian utilon havas por mi ,esperanto8 ,pro la nebulo ni ne povis iri antauxen1 sen timo fali en profundegajxon4 ,elirinte la domon1 ni vidis ke la vetero estis tre malbela1 blovegis kaj negxis1 kaj la stratoj estis tre malpuraj kaj glataj4 ,hieraux estis jam mallume je la kvara1 la negxo ekfalis kaj ekblovegis4 ,akvo estas klara fluidajxo4 ,vidinte la leonon kaj la tigron1 la infano ekploris4 ,fermu la fenestron1 cxar estas tre malvarme kaj mi estas tre frost-sentema4 ,la sentauxga knabo prenis pecon da kreto kaj skribis sur la dorso de la maljunulo4 ,la monumento staris sur la placo1 kontraux la digo4 ,en la lernejo vi povas trovi tabulon kaj ardeztabulojn4 ,li havas grandan aknon en la mezo de sia vizagxo4 ,la cxarlatano diris ke la sxmirajxo1 kiun li vendis1 estis bona cxial4 ,li batis la cxevalon kripla4 ,li kolorigos la pordon verda4 ,vertaal in ,esperanto3 ,de aanhoudende vorst en de strenge koude dwingen ons thuis te blijven4 ,laten wij naar huis gaan1 het wordt reeds donker4 ,in den zomer1 bij groote hitte en droogte1 zien wij dikwijls1 dat sommige riviertjes geheel droog zijn4 ,voor het raam van den boekhandelaar zagen wij verscheidene ,esperantowerken en wij haastten ons den winkel binnen te gaan en er eenige te koopen4 ,gij adresseert dien brief niet goed4 ,de persoon1 aan wien gij schrijft1 woont niet meer in die straat1 daar hij verhuisd is4 ,hij zal de groene deur verven4 ,doe uw werk goed4 ,hij vond den weg goed4 ,het is noodig1 dat de bediende de messen slijpt1 want ze zijn zeer bot4 ,gij hebt gelijk1 hij zou het gisteren reeds gedaan hebben1 maar de slijpsteen was defect4 ,het is jammer1 dat het slechte weer en de vuile weg het ons onmogelijk maken1 om naar u toe te komen1 want wij zouden gaarne het feest bijgewoond hebben4 ,in de diepte van de zee liggen prachtige schelpen4 ,de verschrikkelijke afgrond was zoo diep1 dat wij den bodem niet konden zien4 ,ik veronderstel1 dat gij weet wat het waard is4 ,een beroerte had hem getroffen4 ,de timmerman schaaft het hout1 totdat het glad is als een spiegel4 ,lees- en ,vertaaloefening3 ,,la ,,kulereto4 ,en bona restoracio estas granda amaso da homoj1 kiuj mangxas kaj trinkas4 ,apud du tabletoj1 proksime de la enirejo1 sidas du sinjoroj1 unu jam nejuna kun friponeta vizagxo2 antaux li sur la tablo staras malplena glaseto kaj telero kun duono da pantrancxo kun sxinko2 la dua--juna homo1 dande vestita1 videble jxus sidigxinta apud la tableto2 li detiris siajn sxamajn gantojn kaj disbutonumas la superveston4 ,la nejuna sinjoro legas gazeton kaj de post gxi li de tempo al tempo cxirkauxrigardas la publikon4--,servanto6 vokas la juna dando3 tason da kafo kaj pastecxeton6 ,post kelkaj minutoj la servanto alportis4 ,la juna homo komencas trinki la kafon1 rigardas cxirkauxen sur cxiuj flankoj kaj subite kasxas la kulereton de sia kafo en la posxon4 ,tion cxi rimarkis la maljuna sinjoro4 ,li vokas la servanton4 ,tiu cxi aperas4 ,dauxrigota4 ,,chapter #bj ,twintigste ,les4 ,eenige nieuwe voor- en achtervoegsels4 ,uit de ,internacia ,scienca ,revuo van ,december #aiaj blijkt1 dat de commissie voor het samenstellen van wetenschappelijke en technische woorden1 de navolgende nieuwe voor- en achtervoegsels heeft aangenomen1 n4l43 ,het voorvoegsel hiper-4 ,het hiermede samengestelde woord 7werkwoord7 beteekent3 doen op de uiterste1 meest werkzame manier datgene1 wat door het grondwoord wordt uitgedrukt1 bijv43 saturi verzadigen1 hipersaturi oververzadigen4 flui vloeien1 hiperflui overvloeien4 ,het voorvoegsel mis-4 ,het hiermede samengestelde woord 7werkwoord7 beteekent3 slecht1 verkeerd of bij vergissing doen datgene1 wat het grondwoord aanduidt1 bijv43 kompreni verstaan1 miskompreni misverstaan4 kunigi verbinden1 miskunigi verkeerd verbinden4 ,het voorvoegsel retro-4 ,het met retro samengestelde woord 7werkwoord7 beteekent het doen eener handeling of beweging1 tegengesteld aan die1 welke door het grondwoord wordt uitgedrukt1 bijv43 iri gaan1 retroiri teruggaan4 doni geven1 retrodoni teruggeven4 ,dit voorvoegsel is gemaakt ter voorkoming van verwarring met het voorvoegsel re1 wat beteekent3 opnieuw de handeling verrichten in het grondwoord uitgedrukt4 ,het achtervoegsel iv4 ,het met iv samengestelde woord 7bijv4 n4w47 beteekent dat datgene1 wat er nader door omschreven wordt1 in staat is de handeling tot stand te brengen1 door het grondwoord 7altijd bedrijvend werkwoord7 aangeduid1 bijv43 konduki geleiden1 kondukiva geleidend4 izoli isoleeren1 izoliva isoleerend4 ,het achtervoegsel iz4 ,het hiermede samengestelde woord 7werkwoord7 beteekent3 7in werkelijkheid7 insmeeren met1 inwrijven met1 voorzien van1 bijv43 gudro teer1 gudrizi teeren4 oleo olie1 oleizi olien4 ,in de figuurlijke beteekenis dient men evenwel het achtervoegsel um te gebruiken4 ,het achtervoegsel oid4 ,het hiermede samengestelde woord 7bijv4 n4w47 drukt uit dat datgene1 wat omschreven wordt1 een overeenkomstige vorm of aanzien van het grondwoord vertoont1 bijv43 sfero bol1 sferoida bolvormig4 arbo boom1 arboida op een boom gelijkend4 ,het achtervoegsel oz4 ,het met oz samengestelde woord 7bijv n4w47 beteekent dat datgene1 wat er door uitgedrukt wordt1 een zoodanige hoeveelheid bevat der stof1 door het grondwoord aangeduid1 dat daardoor de eigenschap of het aanzien verandert1 bijv43 sxtono steen1 sxtonoza steenhoudend4 kalko kalk1 kalkoza kalkhoudend4 fero ijzer1 feroza ijzerhoudend4 ,leer van buiten3 raso ras rizo rijst pelvo bekken1 schaal1 kom metio ambacht1 beroep fenomeno verschijnsel betulo berk fantomo spook cinamo kaneel kavo kuil1 holte kliento klant roso dauw gazo gaas vesperto vleermuis falko valk ehxo echo simio aap kalkano hiel pensio pensioen tombo graf temo onderwerp rimeno riem 7leer7 apetito eetlust deserto dessert1 nagerecht farmo hoeve krepusko schemering brido toom1 teugel fripono schurk bukedo ruiker1 bouquet koto slijk1 vuil sxlimo modder kulo mug pugno vuist limo grens vipo zweep aviatoro vliegenier vosto staart pecxo pek bruto vee celo doel pasero musch fazeolo boon trabo balk akcepti ontvangen streko streep leuxtenanto luitenant modesta bescheiden scivolema nieuwsgierig nuntempe thans freneza krankzinnig1 gek nuda naakt1 bloot griza grijs nei ontkennen cxarpenti timmeren inciti prikkelen1 tergen sufoki verstikken turmenti kwellen1 pijnigen1 martelen vagi zwerven bucxi slachten fandi smelten1 gieten forgxi smeden apogi leunen tedi vervelen civilizi beschaven sonori klinken fajli vijlen pumpi pompen plugi ploegen linii linieeren nomi noemen kribri ziften1 zeven filtri filtreeren erpi eggen superi overtreffen sveni bezwijmen halti stilhouden1 ophouden grimpi klimmen visxi vegen1 wisschen fosi graven miksi mengen enhavi bevatten arogi aanmatigen ,vertaling3 ,parfumisto1 aera1 brilo1 brili1 fluidajxo1 fulmotondro1 duoninsulo1 cxielarko1 sunkusxigxo1 duonfrato1 forgxisto1 oroza1 argxentoza1 hipervarmigi1 brulebla1 bruliva1 salizi1 misauxdi1 simioida1 inferoida1 retrodoni4 ,vertaal in ,esperanto3 ,vergulden1 teruggaan1 terugzenden1 opnieuw zenden1 terugbetalen1 opnieuw betalen1 zich belachelijk maken1 een klein hongerig meisje1 beschaving1 krankzinnigheid1 vervelend1 schurkenstreek1 muggebeet1 bescheidenheid1 ambachtsman4 ,vertaling3 ,la patro dividis inter ili cxion1 kion li posedis4 ,sxi metis glacion en mian glason4 ,mi jxus ricevis leteron de mia familio1 kiu petas1 ke mi tuj revenu hejmen4 ,sur la sxtuparon1 kovritan per irtapisxo1 la servistino faligis la malpuran akvon4 ,kvazaux morta sxi falis teren4 ,en somero la salmoj nagxas en la riverojn2 post kelkaj semajnoj ili renagxas en la maron4 ,ili foriris dum la suno jxetis sian lastan radiaron sur la kamparon4 ,laboradu1 la laboro donas la plej certan renton4 ,sxi gajnis suficxe por vivi per kudrado1 lavado aux ia alia laborado4 ,simio estas tre scivolema kaj gxi faras cxion1 kion gxi vidas4 ,ne turmento viajn instruistojn1 sed klopodu1 kontentigi ilin per via laborado4 ,en ,hxindujo estas mangxata multe da rizo4 ,por jugxi juste1 oni devas scii gxuste1 kio okazis4 ,la trompisto logis multe da klientoj1 cxar li logxis en belega domo4 ,tiu malsagxa knabo metis pecon da pecxo en sian posxon4 ,la hundeto kuris tien kaj reen 7af en aan74 ,sxi rakontis la sekreton al unu el siaj fratinoj kaj tiam mi baldaux sciigxis4 ,oni devas aerumi1 cxar oni preskaux sufokigxas tie cxi pro la fumo4 ,vertaal in ,esperanto3 ,door kouvatten heeft zij haar stem verloren4 ,hij is een vervelende vent4 ,de man zeept zijn gezicht in en scheert zich daarna4 ,wilt gij mij uw manchetknoopen laten zien8 ,ik verzocht eenigerlei opheldering4 ,zeep zal een neger niet wit maken4 ,laat ,johan komen om mijn koffer te dragen4 ,men richtte in het park een standbeeld van den koning op4 ,om de bloemen te plukken1 bukte hij zich voorover4 ,een driedubbele draad zal niet spoedig breken 7vaneenscheuren74 ,de arbeid maakt de menschen moede en de menschen1 die werken1 worden moede4 ,het meisje maakte hare wangen wit met krijt4 ,niet alle menschen hebben een edel karakter4 ,alle personen1 die willen1 kunnen zonder betaling binnengaan4 ,zwitserland zal altijd het mooiste land van ,europa blijven4 ,de vrouw zei1 dat zij voorheen drie kinderen had1 en nu geen enkel meer4 ,hij keek achterom en zag niemand4 ,als men tot hiertoe ,esperanto geleerd heeft1 moet men ook verder studeeren4 ,denk er om dat de examens voor ,esperanto jaarlijks moeilijker worden4 ,lees- en ,vertaaloefening3 ,,la ,,kulereto4 7,dauxro kaj fino74 ,tason da kafo kaj pastecxeton6 ,la postulitajxo estas alportita4 ,la sinjoro mangxas4--,se vi volas1 mi montros al vi jxonglon1 li diras al la servanto1 alvokinte lin4 ,la servanto ridetas4--,rigardu3 cxu tio cxi estas kulereto8--,jes1 sinjoro4--,kie do gxi estas nun8 demandis la sinjoro1 rapide kasxante la kulereton en la posxon4--,en via posxo4--,ne1 ne en la mia1 sed en la posxo de tiu cxi juna sinjoro4 ,la servanto1 senvole returnas sin al la dando4 ,tiu cxi suprensaltas4--,volu1 sinjoro1 elpreni la kulereton el via posxo1 turnas sin al li la nejuna homo4 ,vole-ne-vole la dando ensxovas la manon en la posxon kaj eltiras la kulereton4--,nu1 vi estas vera jxonglisto1 li rimarkas konfuzite4--,jes4 ,prenu por la kafo2 la brando estas pagita1 diras la jxonglisto1 jxetante moneron sur la tablon1 kaj forigxas1 akompanata per salutoj de la mirigita servanto kaj forportante la kasxitan kulereton4 7,el ,fundamenta ,krestomatio47 ,verkortingen4 e4 ekzemple bijvoorbeeld4 k4 a4 kaj aliaj en anderen4 k4 c4 kaj ceteraj en overige4 k4 s4 kaj similaj en dergelijke4 i4 a4 inter alie onder anderen4 k4 sekv4 kaj sekvantaj en volgende4 k4 t4 p4 kaj tiel plu en zoo voort1 enz4 t4 e4 tio estas dat wil zeggen4 ,do4 doktoro dokter4 ,fino4 frauxlino mejuffrouw4 ,po4 profesoro professor4 ,so4 sinjoro mijnheer4 ,sino4 sinjorino mevrouw4 ,herhalings-,oefeningen4 #a4 ,toen de politie kwam1 gingen de menschen uiteen4 ,hij sprong op1 hief een lied aan en liep weg4 ,ik zal dadelijk terugkomen4 ,het kind is bezig haar moeder te kussen4 ,hij doodde twee vijanden4 ,hij vulde het huis met rook4 ,het huis werd vol rook4 ,de zeelucht maakt mij gezond4 ,ik moet hier weer genezen4 ,het stormde den geheelen nacht4 ,een vonk kan gevaarlijk zijn4 ,goede vriendschap is zeer aangenaam4 ,noch ik1 noch hij heeft het gezien4 ,de eetschaal was ledig4 ,dat boek is niet waard om gelezen te worden4 ,zijne woorden waren niet te begrijpen4 ,wees niet zoo vergeetachtig4 ,het zwaard moet in de schede zijn4 ,hebt gij dat ooit gehoord8 ,neen1 nog nooit4 ,ik spreek van het kind4 ,het kind heeft zijn pen verloren4 ,haar vader is gestorven4 ,hebt gij een grooten hond en heeft hij mooie ooren8 ,opdat gij de kinderen niet zult wakker maken1 is het noodig1 dat gij niet zoo babbelt4 ,een honderdtal kinderen zijn in den tuin4 #c #c #i1 #c_/d #c_/d #i_/af1 #a_/c #a_/c #a_/i4 ,hoe laat is het8 ,half tien4 ,van die twee broeders is hij de grootste4 ,hij is de beste van al mijn vrienden4 ,dit huis is van steen gebouwd4 ,de portier opende de deur voor mij4 ,gisteren werd de bedrieger bedrogen4 ,de cursus zal #e maanden duren4 ,verleden ,zondag heeft hij mij bezocht4 ,het adresboek van ,rotterdam is groot4 #b4 ,het boek1 dat hier ligt1 behoort aan mijn broeder1 die nu ziek is4 ,ik heb hem nog niet gezien1 maar hij zal spoedig komen4 ,waar gaat gij heen8 ,de suikerpot is op de tafel1 maar er is geen suiker in4 ,het wordt reeds avond en het weer is koud2 laten wij naar binnen gaan4 ,de zon begon reeds onder te gaan1 maar het was nog zeer warm4 ,het werk maakte mij moede1 daarom ging ik spoedig naar bed4 ,het feest begon1 zoodra het bestuur aangekomen was4 ,hij woont tegenover de kerk in een groot huis4 ,volgens mijne meening is het wonen hier gezond2 een ziek mensch kan hier spoedig gezond worden4 ,ongeveer de helft van de vogels stierf van de koude2 de overigen vlogen naar het ,zuiden4 ,de gierigaard vreest steeds1 dat men zijne bezittingen zal stelen4 ,de molenaar is een vriend van den wind1 doch te veel wind is niet goed voor den molen4 ,de oogarts is uit de stad2 indien gij geholpen wilt worden1 moet gij naar een anderen dokter gaan4 ,die man is #fj jaar oud1 maar hij ziet er uit als een persoon van #dj jaar4 ,gij doet zeer verstandig1 door zoo te handelen4 ,ik zal onderzoeken1 wie van u allen dit gedaan heeft4 ,hij is een vriend van mij1 daarom mag hij elken dag komen4 ,hij glimlachte1 terwijl hij mij een hand gaf4 ,het aantal menschen1 dat kan zwemmen1 is zeer groot4 #c4 ,het is noodig1 dat gij vlugger loopt1 anders zult gij veel te laat op uw werk aankomen4 ,met de eene hand wees hij naar mij1 terwijl hij de andere hand in den zak stak 7metis74 ,en van u allen heeft het gezegd1 dat is zeker2 nu zal ik moeten onderzoeken wie het gezegd heeft en dus de zondaar is4 ,een kers is een lekkere vrucht2 het is jammer1 dat men ze het geheele jaar niet kan koopen4 ,een pereboom is een boom1 waaraan peren groeien4 ,mijn inktkoker brak in drie stukken en al de inkt viel op het boek4 ,zij verzorgt hare kinderen niet goed2 de andere vrouw zorgt beter voor hare kinderen4 ,ik ben reeds dikwijls in ,amsterdam geweest2 het aantal malen is niet te raden4 ,hij verzekerde ons1 dat alles1 wat hij zei1 de zuivere waarheid was1 maar het was niet te bewijzen4 ,het is niet te wenschen1 dat hij vr #f uur thuis komt1 want zijn middagmaal moet nog klaar gemaakt worden4 ,door het slechte weer kon ik u niet vroeger bezoeken4 ,het geleende geld stelde mij in staat1 zulke groote inkoopen te doen4 ,ik ben u dankbaar voor de hulp1 welke gij mij gegeven hebt4 ,de president van ,frankrijk heeft verleden jaar ons land bezocht4 ,ik schreef aan den ,wel,ed4 ,heer ,j4 ,p4 te ,z41 alwaar ook mijn broeder woont4 ,ik weet niet of gij dat moet doen of ik4 ,of het morgen mooi weer is1 of dat het regent1 ik ga toch uit4 ,hij viel dood op den grond2 wij droegen hem weg en waarschuwden zijne ouders4 ,zonder om te kijken1 liep hij mij voorbij4 ,nieuwsgierige menschen kijken dikwijls om4 #d4 ,ik heb onder die menschen alles verdeeld1 wat ik bezat4 ,oude menschen zijn zeer veranderlijk2 zij willen nu eens dit1 dan weer dat4 ,de zieke was gedurende den geheelen dag omgeven door de geheele familie4 ,hoe minder geld hij heeft1 hoe minder hij drinkt4 ,deze menschen wonen reeds drie jaar in een huis van steen4 ,heeft hij geen gelijk8 ,neen8 ,in hoeverre heeft hij ongelijk8 ,van wien is deze beurs8 ,van niemand of van ieder8 ,voor den misdadiger staan overal netten1 maar de hoofdzaak 7cxefafero7 is1 hem er in te vangen4 ,het glas brak in vier stukken4 ,dat paard zal niet vlugger loopen1 hoeveel gij het ook slaat4 ,evenals ik1 heeft ook hij zijne gebreken1 maar zij zijn niet te zien2 evenwel zij zijn niet te wenschen4 ,wat 'n reus6 ,z groot ben ik niet4 ,dat is niet wenschelijk4 ,ik vrees1 dat een of ander ongeluk hem overkomen is4 ,eenige uren geleden zag ik iemand op de straat2 nu zie ik niemand meer4 ,bij slecht wer zou men thuis moeten blijven1 doch een politieagent kan dat niet doen4 ,dat is ongelukkig genoeg1 want daardoor vatten zij dikwijls kou4 ,het hoofd van onze school is een zeer streng mensch1 doch hij heeft goede eigenschappen en dat is te prijzen4 ,deze scheepskapitein drinkt veel brandewijn2 hij houdt niet van koffie4 ,leer deze heele les van buiten4 ,ik eisch1 dat gij vroeger naar uw werk gaat4 ,geef mij s4v4p4 een geldstuk1 opdat ik brood kan koopen en geen honger behoef te lijden4 ,ik gaf hem een korf vol mooie peren4 ,ik zal het hem zeggen1 zoodra ik hem zie4 ,er valt een zandkorrel in mijn oog2 met een beetje water kan hij er uit4 #e4 ,de koningin kwam het eerst aan4 ,haar geheele gevolg zou den volgenden dag komen4 ,hare ,majesteit de koningin groette een ieder beleefd en ook zij werd door een ieder beleefd gegroet4 ,de nieuwgekozene gaf een feestmaal4 ,de hond leschte 7trankviligi7 zijn dorst1 maar hij bleef nog zeer warm en moede4 ,leer deze les van buiten1 opdat gij geene fouten zult maken4 ,de kerk staat in het midden van het dorp4 ,zij is lid van de ,roomsch-,katholieke kerk 7eklezio74 ,behalve vijf gulden betalen1 moest hij ook nog vijf dagen in de gevangenis doorbrengen4 ,toen ik het boek gelezen had1 bracht ik het weg4 ,deze man is arm2 zijn zoon is nog armer en zijn neef is de armste van alle familieleden4 ,toen ik naar buiten ging1 zag ik1 dat het wer mooi was4 ,verstandige menschen zeggen steeds de waarheid1 maar moeten ook kunnen zwijgen4 ,zij moeten alleen dn spreken wanneer het noodig is1 want het is dikwijls noodig1 dat men zwijgt4 ,zenuwachtige menschen zeggen nu eens veel te veel1 dan weer kunnen ze geen enkel woord uitspreken4 ,indien het noodig mocht zijn1 zoo ben ik steeds bereid u te helpen4 ,toen ik hem een gulden gegeven had1 ging hij naar huis1 dus1 toen hij van mij een gulden ontvangen had1 zag ik hem niet weer4 ,er zijn menschen in deze wereld1 die nooit tevreden zijn2 hoeveel men hun ook geeft1 zij klagen steeds4 ,allerlei menschen gingen naar het feest1 zoowel arme als rijke4 ,ik keek naar boven en zag drie vogels1 welke boven op het dak zaten1 terwijl vier vogels over het dak vlogen4 #f4 ,overal zocht ik een rijtuig1 doch nergens zag ik er een4 ,wat voor belooning moet ik hem geven8 ,wiens mes dit is1 diens vriend ben ik4 ,het kind wilde niet gehoorzamen1 daarom werd het gestraft4 ,men kan dat doen zonder iemands toestemming4 ,de burgemeester van onze stad heeft ons gisteren bezocht4 ,die man is zeer medelijdend1 hij geeft altijd aan arme menschen4 ,dat bevel is niet uitvoerbaar 7te doen74 ,alles1 wat gij zegt1 is belachelijk4 ,halverwege bemerkte ik1 dat ik geen geld bij mij had4 ,beveel haar1 dat zij stil is4 ,dien hond te slaan is een kinderachtigheid en bedenk1 dat ik niet van schurkenstreken 7schurk fripono7 houd4 ,het kind werd rood van schaamte4 ,een mensen1 dien men veel laat werken1 wordt moede4 ,het fleschje brak1 maar het water bleef er in4 ,laat ,jan komen om mijn koffer te dragen4 ,gij handelt in strijd met uw plicht4 ,ik zal wachten tot zij gezongen hebben4 ,het kind wierp eenige steentjes in het water4 ,gij zult berouw hebben over die zaak4 ,de bliksem trof het kasteel1 welks toren direct in brand vloog4 ,in het jaar #bjjj zal de wereld vergaan 7perei74 ,morgen om #b4de n4m4 ga ik weg4 ,tien gedeeld door vijf is twee4 ,het is mooi wer2 zouden wij gaan wandelen8 ,neen laten wij rijden4 ,ik heb teveel broeders en zusters4 ,vandaag is het ,vrijdag en morgen is het ,zaterdag4 ,deze hond is niet te vertrouwen1 hij bijt spoedig4 #g4 ,hoe minder hij arbeidt1 zooveel te luier wordt hij4 ,waarom weet ik niet1 maar toch lacht gij ergens om4 ,ik heb liever een glas wijn dan een wijnglas4 ,hij stond boven op den berg en keek naar beneden op het veld4 ,men hinderde mij z1 dat ik mijn werk slecht maakte4 ,de vader en zijn zoon gingen samen naar de kerk4 ,ik scheurde den brief aan stukken en strooide de stukken in alle hoeken van de kamer rond4 ,hij zeide dat hij mij niet gezien had1 maar men kan hem slecht gelooven2 men zegt dat hij een echte leugenaar is4 ,eerst ging ik naar ,parijs1 daarna naar ,berlijn en eindelijk naar ,antwerpen1 doch nergens vond ik het verlorene terug4 ,als ik u morgen terug zie1 zal ik zeer blij zijn1 want het meest houd ik van oude goede vrienden4 ,door het lage water konden de schepen niet varen1 de stuurlieden werden ontslagen en het overige scheepsvolk ontving pensioen4 ,gij allen zult getuigen zijn van de gebeurtenis1 die plaats zal vinden 7#a woord74 ,dat gezegde deed mij blozen1 maar ik word niet gauw bang en liep niet weg4 ,in hoeverre hij die belooning verdient1 weet ik niet1 maar ik verzeker u dat hij veel werkt1 verbazend veel4 ,hij1 die niet werkt1 zal ook niet eten4 ,ik weet niet welke van die twee jongens de oudste is1 maar ik geloof dat de grootste de jongste is4 ,het is mij onmogelijk1 op zoo'n papier goed te schrijven1 maar ik zal mijn best doen1 opdat ik mij niet over mijn schrift behoef te schamen1 en de menschen niet zullen zeggen3 wat een slecht schrift 7#a woord74 ,dat1 wat mij niet raakt1 zal mij niet ongerust maken4 ,de man met wiens automobiel de dieven vluchtten1 is nu gestorven2 de misdadigers hadden hem bijna vermoord4 #h4 ,deze portier is een zeer sterke man2 zijn voorganger was zeer zwak2 ik zag hem eens vechten2 hij viel op den grond en brak zijn been4 ,de mijnwerkers moeten veel werken2 schaapherders en politieagenten bijna nooit4 ,eene koe loopt vlug1 een paard loopt vlugger1 doch een hond loopt het vlugst4 ,nadat zij de appels gestolen hadden1 gingen zij naar huis2 zonder iets aan hunne ouders te zeggen1 gingen zij naar bed1 sliepen spoedig in en bleven rustig slapen tot #g uur den volgenden morgen4 ,nadat het den halven dag had geregend1 helderde de lucht op1 de zon kwam te voorschijn en het wer werd prachtig4 ,heden las ik een mooie vertaling van den brand te ,scheveningen4 ,de schrijver was verrukt over het prachtige gezicht1 dat hij 's morgens aan het strand 7vert4 zeeoever7 genoot en over het nog veel mooiere gezicht1 dat hij 's avonds gedurende den brand waarnam4 ,weet gij wel1 hoe laat het reeds is8 ,het is al kwart voor acht en de muziek begint om kwart over acht4 ,laten wij ons dus haasten1 want ik verlang1 dat gij het hoort4 ,toen ik het boek gelezen had1 gaf ik het aan mijn zwager4 ,vroeger waren de menschen veel sterker dan in den tegenwoordigen tijd4 ,ik wensch1 dat gij vroeger naar uw werk gaat2 gij zijt altijd laat4 ,onze vroegere hoofdonderwijzer is nu hoofd der school in mijn geboorteplaats4 ,in mijn tuin groeit een groote verscheidenheid van bloemen1 maar de mooiste van allen is de roos4 ,vriendschap is zeer aangenaam1 maar door een zoogenaamden vriend met een stok geslagen te worden1 is geen bewijs van vriendschap4 ,hij is een groote schreeuwer2 het schijnt1 dat hij denkt1 dat alle menschen doof zijn4 ,deze man heeft mooie appelboomen1 maar indien gij iets moois wilt zien1 ga naar mijn buurman1 die heeft veel moois in den tuin4 ,om met een weegschaal te kunnen wegen1 moet men gewichten hebben1 opdat men het gewicht van een voorwerp kan bepalen4 #i4 ,ik zag eens een armen man4 ,al zijn kleeren waren versleten 7verslijten eluzi74 ,wat hij sprak kon niemand verstaan4 ,van overal kwamen kinderen aangeloopen om zoo'n vreemden man te zien4 ,ieder kind wilde hem het beste zien en gebruikte allerlei middelen1 de anderen weg te drukken4 ,hij begon weer iets te spreken1 maar daar hij te zacht sprak1 kon men niets hooren4 ,iemand van de politie liep naar hem toe en vroeg hem1 wie hij was1 van waar hij kwam1 hoe hij heette1 wiens onderdaan hij was1 waarom hij niet beter gekleed was1 hoeveel kinderen hij had1 wat zijn beroep was en wanneer hij hierheen gekomen was4 ,de man keek den politieagent flink in de oogen en zei toen in het ,esperanto3 ,ik spreek slechts de ,spaansche taal en een weinig ,esperanto4 ,gelukkig1 zei de politieman1 dat laatste spreek ik ook4 ,toen begon hij ,esperanto te spreken en vroeg alles nog eens4 ,wat een geluk is dat voor mij1 zeide de arme man2 ergens ver van mijn vaderland met iemand te kunnen spreken4 ,daar1 zeide hij1 steeds wijzende naar het ,zuiden1 ligt mijn vaderland1 mijn ,spanje4 ,overal ben ik al geweest1 doch nergens en nog nooit in zulke droevige omstandigheden als hier4 ,ik heb veel geld bij mij2 ik zal u alles geven1 zoodat ik niets overhoud4 ,zoo arm als gij misschien denkt1 ben ik niet1 doch ik heb een voorgevoel 7antauxsento7 dat men mij om de een of andere reden het geld zal ontrooven 7forrabi74 ,op de een of andere manier zal men misschien trachten dit te doen4 ,ik ben echter niemands vijand1 ik heb totaal geen vijand1 daarom kan het gebeuren1 dat men mij heelemaal geen kwaad doet4 ,maar ik zal uwe vragen beantwoorden4 ,ik ben een spaansch hoveling4 ,gij kent koning ,alfonso8 ,nu1 diens onderdaan ben ik4 ,om geen enkele reden zal ik voor u de waarheid verzwijgen4 ,ik had een of andere boodschap voor den koning van ,denemarken4 ,wegens de spoorwegstaking kon ik ,madrid op geen enkele manier verlaten en op last van den koning moest ik op elke manier trachten1 ,madrid te verlaten4 ,ik deed mijn best1 want de koning wordt overal direct boos om1 en ik moest een geldzending overbrengen4 ,ik verliet ,madrid door middel van een luchtballon 7aerostato71 hopende te kunnen landen 7surterigxi7 daar1 waar geen staking heerschte4 ,ik nam geen voedsel mee en droeg mijn beste kleeren4 ,de ballon daalde niet1 voordat ik deze stad bereikte4 ,ginds nabij dat kleine huis ben ik geland4 ,de menschen beroofden mij van al mijn kleeren en gaven mij deze vodden terug en ook het geld4 ,daarom heb ik zooveel geld bij mij4 ,ik verzeker u1 ik ben een ieders vriend en wil niets kwaads doen4 ,mag ik om iemands hulp verzoeken8 ,natuurlijk1 zeide de politieman en leidde den man1 die beefde van koude1 honger en dorst1 naar het politiebureau1 waar men voor alles zorgde4 #aj4 ,toen wij het huis bereikt hadden gingen wij naar binnen4 ,aan den boom had hij een touw gebonden4 ,hij was door het leven wakker geworden4 ,de verwelkte bloemen liggen in den tuin 7verwelken velki74 ,zijn gezicht was rood geworden van schaamte4 ,hij had den drank vervloekt door te zeggen3 ,vervloekte drank 7vervloeken malbeni74 ,het blad 7tabulo7 van de tafel was geheel gebarsten4 ,ik had hem om #e uur gewekt4 ,eindelijk was het huis bereikt4 ,de geel geworden bladeren lagen op den grond4 ,hij was door het leven wakker gemaakt4 ,ik zou de vloer aangeveegd hebben1 indien hij niet zoo bedekt geweest was met zand4 ,ik zou niet zoo dik geworden zijn1 indien ik niet zoo veel geld verdiende4 ,gisteren zag ik mijn ouden buurman nog2 die was zeer oud geworden4 ,dit huis is gebouwd in het jaar #aiaj2 mijn broer zou het gebouwd hebben1 maar werd ziek en het duurde te lang eer hij weer gezond werd4 ,zonder aan zijn kinderen te denken1 ging hij in de herberg en dronk zooveel1 tot hij dronken was4 ,daar ik hem niet gezien had1 wist ik daar niets van4 ,ofschoon het weinig geregend had1 waren de rivieren goed bevaarbaar4 ,men zegt dat in het buitenland hongersnood 7malsatego7 heerscht1 maar ik heb daarvan niets gelezen4 ,evenwel1 ik zou het ook niet gelezen kunnen hebben1 want ik moet de courant nog ontvangen4 ,de meeren in ,holland zijn bijna allen drooggemaakt 7senakvigi72 maar toen de menschen ze drooggemaakt hadden1 kon het land nog niet dadelijk bewerkt worden4 ,,esperanto-,,examens #aa ,,october #aiaf4 ,opgave ,examen ,a4 ,ter vertaling3 #a4 ,als de kat ziek was1 zou ze niet eten4 #b4 ,uw huis is zeer oud1 verkoop het4 #c4 ,een viertal musschen zat op het dak4 #d4 ,zij zeide het haar tweemaal4 #e4 ,in den herfst is het niet meer zoo warm als in den zomer4 #f4 ,gij moet dat zoo goed mogelijk doen4 #g4 ,de soldaten marcheerden zingende door het dorp4 #h4 ,vele gewonden sterven1 verlaten op het veld4 #i4 ,een mes snijdt goed als het scherp is4 #aj4 ,maria is de oudste van zijne zusters4 #aa4 ,des morgens verschijnt de zon opnieuw4 #ab4 ,ik herinner mij den naam van die bloem niet4 #ac4 ,de kat sprong van den stoel op de tafel4 #ad4 ,wij reden 7te paard7 door een bosch waar de takken voortdurend onze schouders raakten en de vogeltjes voortdurend zongen tusschen de groene bladeren4 #ae4 ,mijn dochtertje had een gulden gespaard4 #af4 ,te veel zout bederft het eten4 #ag4 ,het geheugen verzwakt als men oud wordt4 #ah4 ,die daad is zeer te betreuren4 #ai4 ,zijn slecht schrift is niet te lezen4 #bj4 ,hare voorouders leefden in ,engeland4 ,,overzicht ,,korelativoj4 ---------------------------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------- ------------------------------- ,,kunnen ,,veranderen3 ,bezitter of ---------------------------------------- ------- ,plaats4 ,reden ,manier eigenaar4 ,soort4 ,onbenoemd ,bepaalde of ,tijd4 of ,hoeveelheid4 7,persoon of ,hoedanigheid4 ding4 persoon oorzaak4 wijze4 zaak74 of zaak4 ---------------------------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------- ----------------------------- ,ia ,io ,iu ,ie ,ial ,iam ,iel ,iom ,ies ,grondwoorden4 de 7het7 een iets1 iemand1 ergens1 ergens om1 eens1 ooit1 op de een of wat1 iemands1 of andere1 het een of eenig1 op de een of om de een of op zekeren andere wijze 'n beetje1 van den een een zekere1 het ander4 de een of andere plaats4 andere reden4 tijd1 op de een weinig1 of ander1 eenigerlei4 andere persoon een of andere iets4 van iets4 of zaak4 tijd4 ,kia ,kio ,kiu ,kie ,kial ,kiam ,kiel ,kiom ,kies ,vragend4 welke1 wat4 wie1 die1 waar1 waarom1 wanneer1 hoe1 op welke hoeveel1 wiens1 ,betrekkelijk4 wat voor een1 welke1 dat1 op welke om welke op welke tijd1 manier1 welke wier1 ,uitroepend4 welke soort dewelke4 plaats4 reden4 toen1 als1 hoedanig1 hoeveelheid van wie1 van4 zoodra4 als1 zooals4 als4 welks4 ,tia ,tio ,tiu ,tie ,tial ,tiam ,tiel ,tiom ,ties zoodanig1 dat4 die1 dat1 daar1 ginds1 daarom1 dan1 toen1 zoo1 zooveel1 diens1 ,aanwijzend4 dusdanig1 diegene4 op die plaats4 om die reden4 op dien tijd1 op die manier1 zulk een dier1 dergelijk1 destijds4 derwijze4 hoeveelheid4 van die1 zulk een1 ,tio cxi ,tiu cxi ,tie cxi deszelfs4 zulk een soort4 dit4 dit4 hier4 ,cxia ,cxio ,cxiu ,cxie ,cxial ,cxiam ,cxiel ,cxiom ,cxies ,verdeelend4 elke soort van1 alles1 ieder1 overal1 overal om1 altijd1 op elke manier alles1 ieders1 ,alles iedere soort1 alle1 iedereen1 op alle om elke reden4 ten allen of wijze4 de gansche elks1 omvattend4 elk1 elk ding4 elk een4 plaatsen4 tijde1 steeds4 hoeveelheid4 van ieder4 ieder4 ,nenial ,neniam ,neniel ,neniom ,nenies ,nenia ,nenio ,neniu ,nenie nergens om1 nooit1 geenszins1 niets1 niemands1 geen enkele niets1 niemand1 nergens1 om geen nimmer1 op geen enkele niemendal4 van niemand4 ,ontkennend4 soort van1 niet een enkel geen1 op geen enkele enkele reden4 op geen enkel manier1 geen enkel1 ding4 geen enkele4 plaats4 oogenblik4 in 't geheel geenerlei4 niet4 ---------------------------------------- ---------------------------------------- ---------------------------------------- ----------------------------- ,,aanteekeningen #a ,evenals in 't ,nederlandsch in hij kan vliegen1 hij wil schrijven de tijdvorm in slechts n werkwoord wordt uitgedrukt1 gebeurt dit ook in 't ,esperanto1 dus li povas flugi1 li volas skribi4 #b ,de uitgang os wordt later verklaard4 ,,uitgaven ,,van ,w4 ,,zwagers ,,te ,,rotterdam4 ,,esperanto-,,uitgaven4 ,a4 ,,blok4 ,,het ,,esperanto ,,in ,,twintig ,,lessen1 bewerkt voor ,zelfonderricht4 ,cursus en ,schoolgebruik1 zevende druk ing4 f #a4aj4 gecart4 f #a4fe4 ,a4 ,,blok4 ,,sleutel ,,op ,,het ,,esperanto ,,in ,,twintig ,,lessen1 ten behoeve van ,zelfstudeerenden en ,onderwijzers in ,esperanto1 derde druk f #j4ej4 ,a4 ,,blok4 ,,esperanto-,,zakwoordenboekje4 ,esperanto-,nederl4 en ,nederl4-,esperanto f #j4ee4 ,een populaire uitgave1 waarin men de meest gebruikt wordende woorden en uitdrukkingen kan vinden4 ,het leent zich uitnemend om steeds bij zich te dragen4 ,,merkurio 7,rotterd4 ,esp4-,vereen47 ,,handelsbrievenboek ,,esperanto-,,nederlandsch f #a4bj4 ,voor ,vereenigingen gelden tevens de getalsprijzen3 bij #e ex4 f #a4-1 #aj ex4 f #j4ij1 #be ex4 f #j4he1 #ej ex4 f #j4hj per ex4 ,leden van ,vereenigingen kunnen dus dit uitnemende boekwerk1 waar alle soorten brieven1 ook voor particulier gebruik1 in voorkomen1 bij gezamenlijke bestelling voor een beduldend lageren prijs bekomen4 ,,waar ,,faalt ,,het ,,plan ,,der ,,pacifisten8 ,esperanto1 fundament voor wereldvrede8 #aj ct4 ,,uitgaven ,,van ,w4 ,,zwagers ,,te ,,rotterdam4