,vojao int]ne de mia ambro by ,xavi] de ,mai/re ,edition #a1 7,may #ab1 #bjjh7 ,ilu/rao3 ,kolekto ,esp]anta3 ,aprobita de ,d-o ,zam5h( ,,librejo ,,ha*ette ,,kaj ,ko1 ,,p>is -------------- ,tutmonda ,j>libro ,esp]anti/a #aijf ,,enhavanta ,,la ,adres>on de ,dro ,,zam5h( ,tiu i j>libro eldoniz iuj>e dum ,aprilo4 i ent5as3 pli ol #cj4jjj adresojn de ,esp]anti/oj de l' tuta mondo1 pl5an sciigon pri la propag&aj ,societoj1 pri la libroj1 la gazetoj1 la iuspecaj eldonaoj en ,esp]anto4 ,unu volumo1 9-#af1 ,fr4 #c1ej brourita ----------------------------- ,,la ,,revuo ,int]nacia monata lit]atura gazeto ,r$aktata kun la kon/anta kunlaborado de ,dro ,l4 ,l4 ,,zam5h( ,atoro de la l+vo kaj de em95taj ,esp]anti/oj de iuj l&oj4 i e/as pure lit]atura kaj enhavas3 novelojn1 poeziojn1 kom$iojn1 dramojn1 s]iozajn /udojn pri hi/orio1 geografio1 /ati/iko2 popolmorojn k4 c41 kronikon kaj bibliografion4 #dh paoj1 gda 9-#ho1 da plej bona tek/o iumonate6 ,la #a;a num]o ap]is la #a;an de ,septembro #aijf4 ,,j>a ,,abono ,francujo ,fr4 #f ,cet]aj l&oj ,fr4 #g ,,unu ,,num]o3 #ej c5timoj ,oni abonas anka e iuj firmoj montritaj sur la apuda pao4 iu j>o de ,la ,revuo kom5ciz la #a;an de ,septembro4 ----------------------------- ,,bild>oj ,tek/o en ,esp]anto--#be malsamaj num]oj ,tiuj bild>oj kvankam skribitaj por infanoj1 tagas p]fekte por la novaj adeptoj4 ,p] ili la pr(esoroj povas rapide kutimigi la l]nantojn p>oli esp]ante4 ,ili utilas anka por la propag&o4 ,prezo1 ,s]io da #be num]oj ,francujo kaj kolonioj ,fr4 #a1ej -- p] #a1fj poto simpla ,aliaj l&oj #b -- p] poto #b1ed rekom5dita ,specialaj prezoj por la grupoj4 -------------- #cbf-jg4--;,c\lommi]s4 ,imp4 ,,paul ,,brod>d4--,p#d-jg4 ,,xavi] ,,de ,,mai/re ------- ,vojao int]ne de mia ambro ,,tradukita ,,de ,,sam4 ,,mey] ------- ,,tria ,,eldono ------- ,,p>is ,,librairie ,,ha*ette ,,et ,cie #gi1 ,,b\lev>d ,,sa9t-,,g]ma91 #gi --- #aijg ,,voja,o ,,int]ne ,,de ,,mia ,,ambro ,,apitro ,,unua4 ,kiel glore e/as malf]mi novan vojon kaj subite ap]i en la mondon sci5culan t5ante en la mano libron de eltrovoj1 kiel en la spaco ekbrilegas neat5dita kometo6 ,ne1 mi ne plu kons]vos mian libron 9 petto 7en mi mem72 j5 i e/as1 s9joroj1 legu4 ,mi entrepr5is kaj pl5umis kv>dek-du-tagan vojaon int]ne de mia ambro4 ,la int]esaj obs]voj f>itaj kaj la s5esa plezuro s5tita dum la vojiro donis al mi la deziron publikigi 92 la c]teco e/i utila decidigis m9 al tio4 ,mia koro s5tas neesprimeblan kont5tion1 kiam mi p5sas pri la nekalkulebla nombro da malfeliuloj1 al kiuj mi liv]as rim$on c]tan kontra la enuo kaj kvietigilon por la doloroj1 kiujn ili suf]as4 ,la plezuro1 kiun oni trovas vojaante en sia ambro1 e/as irmata kontra la malkvieta aluzo de la homoj2 i e/as s5dep5da de la rieco4 u e/as ja homo tiel miz]a1 tiel =lasita1 ke li ne havas rifuejon1 kie li povas izoli s9 kaj kai s9 anta la tuta mondo8 ,en tio i konsi/as iuj prep>oj por la vojao4 ,mi e/as c]ta1 ke iu homo saa alpr5os mian si/emon1 kiaj ajn e/as liaj k>akt]o kaj temp]am5to2 u li e/as av>a a malav>a1 ria a malria1 juna a maljuna1 naskiinta en la tropika t]zono a proksime de la poluso1 li povos vojai kiel mi2 p] unu vorto1 en la gr&ega familio de homoj s9 movantaj kiel =mikoj sur la suprao de la t]o1 ne e/as unu 7mi p>olas pri la homoj loantaj en ambro71 ne e/as unu1 kiu1 leg9te mian libron1 povos rifuzi sian aprobon al la nova vojamani]o1 kiun mi enkondukas en la mondon4 ,,apitro ,,ii ,mi povus kom5ci la ladon de mia vojao1 dirante1 ke i n5ion elspezigis al mi2 i-tio m]itas la at5ton4 ,j5 i e/as tuj aprobata1 apladata de la malrietaj p]sonoj2 ankora pli c]tan sukceson i havos e alia klaso de homoj1 pro tiu sama kazo1 ke i n5ion ko/as--e kiuj d8 ,he6 u vi dem&as pri tio8 e la riuloj6 ,cet]e kiel utila por la malsanuloj e/os tiu vojamani]o6 ,ili ne bezonos timi la malkon/antecon de la a]o kaj de la sezonoj4--,konc]ne la timulojn1 ili e/os irmataj kontra la rabi/oj3 ili r5kontos nek pr(undaojn1 nek truegojn4 ,miloj da p]sonoj1 kiuj anta mi ne kurais1 aliaj1 kiuj ne povis1 aliaj1 f9e1 kiuj ne ekp5sis vojai1 tuj decidos f>i tion la mia ekzemplo4 u e la plej apatia p]sono anceliu por ekvojiri kun mi al plezuro elspezigonta al i nek monon1 nek p5on8--,kurae d6 ni ekiru6--,sekvu m91 vi iuj1 kiujn trompo de amat9o1 s5fideleco de amiko1 det5as en via loejo1 malproksime de la malgr&animeco kaj p]fideco de la homoj4 ,m9 sekvu iuj malfeliuloj1 malsanuloj kaj malkont5tuloj de la univ]so6--,leviu amase iuj maldilig5tuloj6--,kaj vi1 kiuj en via animo agitas malgajajn projektojn de ali=mio1 a de izolio1 pro ia malfidelao2 vi1 kiuj en budu>o =lasas je iam la mondon1 am9daj unuvesp]aj ermitoj1 v5u anka3 kr$u al mi1 =lasu tiujn ideojn malgajajn2 vi p]das mom5ton por la plezuro kaj ne gajnas mom5ton por la saeco2 bonvolu akompani m9 en mia vojao2 ni irados p] malgr&aj tagvojoj ridante en la vojiro1 kiel vojaantoj1 kiuj vidis ,romon kaj ,p>izon2 n5iu kontraao povos n9 haltigi kaj gaje obeante nian fantazion1 ni sekvos 9 i51 ki5 plaos al i konduki n94 ,,apitro ,,iii ,e/as en la mondo tiom da p]sonoj sciemaj6--,mi e/as c]ta1 ke oni dezirus ekscii1 kial mia vojao int]ne de mia ambro daris kv>dek du tagojn an/ata kv>dek tri a ian alian tempon2 s$ kiel mi sciigus tion al la leganto1 ne sciante mem 98 io1 kion mi povas c]tigi1 e/as ke1 se la v]ko e/as1 la ies op9io1 tro longa1 ne e/is eble al mi f>i 9 malpli longa2 lasante ap>te iun atoran malmode/econ1 mi e/us kont5tiinta kun unu apitro4 ,mi havis1 e/as v]e1 en mia ambro iun eblan plezuron kaj agrablon2 s$1 ho ve6 mi ne e/is lib]a por eliri el i la mia volo2 mi e p5sas1 ke1 s5 la p]o de kelkaj p]sonoj pot5caj1 kiuj int]esis s9 por mi 7ne e/+iis mia dankeco al ili71 mi e/us hav9ta tempon sufian por v]ki 9-folio'on1 tiel favoraj al mi e/is la protektantoj1 kiuj igis m9 vojai en mia ambro4 ,tam51 prud5ta leganto1 rim>ku1 kiel malpravaj e/is tiuj homoj1 kaj kompr5u bone1 se vi povos1 la logikecon de tio1 kion mi tuj elmontros al vi4 u e/as io pli natura kaj pli ju/a1 ol trani al si reciproke la goron1 se iu neat5te m>is sur ies pi$on1 a se iu1 en mom5to de kol]o1 eble kazita de ies s5prud5teco1 ellasas p>olon pikantan1 a f9e se iu havis la malfelion plai al ies amat9o6 ,oni iras sur la h]bejon1 kaj tie1 kiel ,nikolo f>is kun la buro nobela1 oni p5as ataki kv>te dum la kontraulo s9 def5das t]ce2 kaj por ke la v5o e/u c]ta kaj pl5a1 oni prez5tas al li nudan bru/on kaj oni riskas e/i mortigita de la malamiko por v5i s9 al li4--,oni vidas ke n5io pli logika e/as2 troviz tam5 p]sonoj1 kiuj malaprobas tiun lad9dan kutimon6 ,s$ io tiel logika1 kiel la cet]o1 e/as tio i3 tiuj samaj p]sonoj malaprobantaj tion kaj volantaj1 ke oni rilatu al i1 kiel al grava kulpo1 rilatus mem ankora pli sev]e al tiu1 kiu malkons5tus kulpii tiel4 ,pli ol unu malfeliulo1 kon=miinte al ilia konsilo1 p]dis sian bonfamon kaj sian (icon2 tiel ke1 kiam oni havas la malfelion ekhavi honoran disputon1 oni ne malprava e/us1 dem&ante la sorton por scii1 u oni devas f9i 9 la la leoj a la la kutimo1 kaj ar la leoj kaj la kutimo malsame ord5as1 la jui/oj anka povus konsilii p] ludkuboj pri sia decido4--,kaj kr$eble anka tiaspecan decidon oni devas s]i1 por kl>igi1 kial kaj kiel mia vojao daris u/e kv>dek du tagojn4 ,,apitro ,,iv ,mia ambro kuz sur la kv9a grado de l>o la la mezuroj de ,patro ,becc>ia2 ia direkto e/as de l'ori5to al la okcid5to2 i =mas kvadraton longan1 kies irkao havas tridek ses futojn1 pasante tre proksime de la muro4 ,mia vojao tam5 e/os pli gr&a1 ar mi trairos 9 (te lalonge kaj lal>e1 a anka diagonale1 ne sekvante regulon1 nek metodon4 ,mi e f>os zigzagojn kaj mi desegnos iujn eblajn l9iojn geometriajn1 se la okazo po/ulos tion4 ,mi ne amas la homojn1 kiuj tiel c]te e/as ma/roj de siaj paoj kaj ideoj1 kaj diras3 ,hodia mi f>os tri vizitojn1 mi skribos kv> let]ojn1 mi f9os tiun kom5citan v]kon4 ,mia animo tiel malf]mita e/as al iuspecaj ideoj1 emoj kaj s5toj1 i akceptas tiel avide ion1 kio prez5tiz6444--,kaj kial i rifuzus la uojn disetitajn sur la malfacila vojo de la vivo8 ,ili troviz tiel mal(te2 ili e/as tiel malmultaj1 ke oni devus e/i malsaa por ne halti kaj e deturni s9 de la vojo kaj rikolti iujn at+eblajn4 ,n5ia e/as pli alloga la mia op9io1 ol la sekvado de siaj ideoj la iliaj po/signoj1 kiel la asi/o p]sekutas la asaon1 ne p5ante sekvi dif9itan direkton4 ,tial1 kiam mi vojaz en mia ambro1 mi mal(te sekvas l9ion rektan2 mi iras de mia tablo al p5trao lokita en angulo1 de tie mi oblikve iras al la pordo2 s$1 kvankam mia int5co e la ekiro e/is ja iri ti51 se mi sur la vojo r5kontas mian seegon1 mi n5ian c]emonion f>as kaj tuj sidiz en i4--,bonega meblo e/as seego2 precipe utilega i e/as por iu homo m$itema4 ,en la longaj vesp]oj v9traj e/as kelkfoje agrable kaj iam prud5te et5di s9 mole sur i1 malproksime de la gr&>aj kaj gr&bruaj kunv5oj4--,bona fajro1 libroj1 plumoj1 kiomaj rim$oj kontra la enuo6 ,kaj kiel plezure e/as anka =lasi siajn plumojn kaj vigligi sian fajron1 =donante s9 al ia dola m$ito a aranante kelkajn rimaojn por gajigi siajn amikojn6 ,la horoj tiam glitas pret] vi kaj falas sil5te en la et]non1 ne rim>kigante v9 pri sia malojiga pasado4 ,,apitro ,v ,po/ mia seego1 irante al la nordo1 oni ekvidas mian liton1 kiu />as en la f9o de mia ambro kaj prez5tas la plej agrablan vidaon4 i e/as lokita plej konv5e2 la unuaj sunradioj ludas en miaj litkurt5oj4--,mi vidas il9 en la belaj tagoj som]aj irantajn antaen lalonge la blanka muro1 la tio1 ke la suno supr5iras2 la ulmoj />antaj anta mia f5e/ro dividas il9 la mil mani]oj kaj sv+as il9 sur mia lito rozkolora kaj blanka1 kiu rebriligante il91 ellasas iuflank5 arman nuancon4 ,mi adas la konfuzan pepadon de la hirundoj1 kiuj ekokupis la tegm5ton de la domo kaj de la aliaj birdoj1 kiuj loz en la ulmoj2 tiam mil gajaj ideoj okupas mian animon1 kaj en la tuta univ]so n5iu havas vekion tiel agrablan1 tiel pacan1 kiel mi4 ,mi konfesas1 ke mi amas ui tiujn dolajn mom5tojn kaj ke mi iam plilongigas1 kiel eble plej multe1 la plezuron m$iti en la dola v>meco de la lito4--u e/as loko1 kiu pli bone faciligas la revadon1 kiu vekas pli amajn p5sojn1 ol la meblo1 en kiu mi kelkfoje =gesas m9 mem8 ,mode/a leganto1 ne timiu2--s$ u mi ne povas p>oli pri la felio de amanto1 kiu unuafoje premas int] siaj brakoj virtan edz9on8 n$irebla plezuro1 kiun mia malbona sorto kondamnas m9 n5iam ui6 u ne en lito1 patr9o ebria pro felio je la nasko de filo =gesas siajn dolorojn8 ,tie la plezuroj fantaziaj1 fruktoj de imago kaj esp]o1 v5as malkvietigi n94--,f9e en tiu agrablega meblo ni =gesas dum duono de nia vivo la agr5ojn de la alia duono4 ,s$ kia amaso da p5soj agrablaj kaj malgajaj s9 premas samtempe en mia c]bo6 miriga miksao de situacioj t]uraj kaj armegaj6 ,lito vidis n9 naskiantajn kaj vidos n9 mortantajn1 i e/as la anema teatro1 kie la hom>o ludas lavice int]esajn dramojn1 ridigajn kom$iojn kaj t]urajn trag$iojn4--i e/as lulilo ornamita p] floroj2--i e/as la trono de l'amo2--i e/as tombo4 ,,apitro ,,vi ,tiu i apitro e/as nepre nur por la metafizikuloj4 i tuj etos plej helan lumon sur la naturon homan3 i e/as prismo1 p] kiu oni povos analizi kaj dismeti la kapablojn homajn1 disigante la povon be/an de la puraj radioj de intelig5teco4 ,neeble e/us por mi kl>igi1 kiel kaj kial mi bruligis miajn f+rojn je la unuaj paoj f>itaj en la kom5co de mia vojao1 se mi ne kl>igus detalege al la leganto mian si/emon de l'animo kaj la be/o4 ,tiu i eltrovo metafizika influas cet]e tiel =te sur miajn ideojn kaj agojn1 ke tre malfacile e/us kompr5i tiun libron1 se mi ne donus la losilon jam en la kom5co4 ,p] div]saj obs]voj mi eltrovis1 ke la homo e/as kunf>ita el animo kaj be/o4 ,tiuj du e/aoj e/as tute malsamaj1 s$ tiel enmetitaj unu en la alian1 a unu sur la alian1 ke la animo bezonas havi kelkan sup]econ rilate al la be/o1 por ke i f>u tiun di/+on4 ,mi eksciis de maljuna pr(esoro 7tio e/as el miaj plej malnovaj rememoroj71 ke ,platono nomis la mat]ion la aliulo4 ,tio e/as bone2 s$ mi pref]e donus tiun nomon al la be/o1 kiu e/as kunigita kun nia animo4 ,v]e tiu i sub/anco e/as la aliulo1 kiu incitetas n9 tiel /range4 ,oni s5tas ja konfuze1 ke la homo e/as duobla2 tial oni diras1 ke i e/as f>ita el animo kaj korpo1 kaj oni kulpigas tiun korpon je mi ne scias kiomaj af]oj2 tio i c]te tre malu/e1 ar i e/as tiel nekapabla s5ti kiel p5si4 ,la be/on oni devas kulpigi1 tiun e/aon s5teman1 pl5e di/+eblan de la animo1 v]an individuon1 kiu havas sian ekzi/on ap>tan1 siajn gu/ojn1 inkl9ojn1 volon1 kaj kiu sup]as la aliajn be/ojn nur tial1 ke i e/as pli bone edukita kaj pos$as pli p]fektajn organojn4 ,ges9joroj1 e/u fi]aj pro via intelig5teco tiom1 kiom al vi plaos2 s$ malfidu =te al la aliulo1 precipe kiam vi e/as kune4 ,mi f>is mi ne scias kiomajn eksp]im5tojn pri la kune/ado de tiuj du e/aoj div]snaturaj4 ,ekzemple mi kl>e kon/atis1 ke la animo povas obeigi al si la be/on1 kaj ke la maloportuna reciprokeco1 tiu i tre (te devigas la animon agi kontra sia volo4 ,la la regulo unu havas la leigan1 kaj la alia la regan pot5con2 s$ tiuj du pot5coj (te kontrabatalas reciproke4--,la gr&a arto de g5ia homo e/as tio3 scii bone eduki sian be/on1 por ke i povu iri sola1 dum la animo1 lib]igita de tiu t$a kune/ado1 povos supr5flugi is la ielo4 ,s$ e/as bezone kl>igi tion p] ekzemplo4 ,kiam vi legas libron1 ,s9joro1 kaj kiam pli agrabla ideo subite eniras vian imagon1 tiam via animo tuj alligas s9 al i kaj =gesas la libron1 dum viaj okuloj meanike sekvas la vortojn kaj l9iojn2 vi f9as la paon ne kompr5ante 9 kaj vi po/e ne memoras tion1 kion vi legis4--,tio rezultas ar via animo1 ordon9te al sia kunulo legi1 =gesis av]ti 9 pri la mallonga =e/ado1 kiun i mem tuj f>os2 tial la aliulo darigis la legadon1 kiun via animo jam ne askultis4 ,,apitro ,,vii u tio i ne ajnas al vi facile kompr5ebla8 ,j5 alia ekzemplo3 ,unu tagon de la pas9ta som]o1 mi m>is al la ,kortego4 ,mi e/is p5tr9ta dum la tuta mat5o1 kaj mia animo1 uante la m$itadon pri la p5trado1 lasis al la be/o la zorgon konduki m9 al la rea palaco4 ,kia altega arto e/as la p5trado6 mia animo p5sis2 ho6 felia tiu1 kiun kortuis la vidio de la naturo2 tiu1 kiu ne e/as devigata f>i p5traojn por vivi1 kiu anka ne p5tras nur por pasigi la tempon1 s$ kiu1 frapita de la maje/eco de bela fizionomio kaj de la admir9daj ludoj lumaj ap]antaj milkolore sur la homa vizao1 klopodas en siaj v]koj proksimii al la belegaj efektoj de la naturo6 ,ho1 felia anka la p5tri/o1 kiun la amo al la pejzao =kondukas al izolaj prom5oj1 kiu sur la p5tra tolo scias esprimi la malojan s5ton inspiratan de malhela arb>o a de dez]ta kamp>o6 ,liaj v]koj imitas kaj figuras la naturon2 li kreas novajn m>ojn kaj malhelajn kav]nojn nekonatajn de la suno2 e lia ordono1 v]daj arb>etoj eliras el la n5io2 la bluo de la ielo rebrilas en liaj p5traoj2 li konas la arton malkvietigi la m>ojn kaj muigi la v5tegojn4 ,alifoje li prez5tas anta la okulo de ravata rig>danto armajn kamp>ojn de antikva ,sicilo2 oni vidas t]uritajn nimfojn =kurantaj tra la kanoj anta la p]sekuto de ,satiro2 sanktejoj la maje/a aritekturo />igas siajn fi]ajn frontonojn sup] la sankta arb>o irkaanta il92 la fantazio er>as en la sil5tajn vojojn de tiu ideala l&o2 dubebluaj malproksimaoj konfuziz kun la ielo1 kaj la tuta l&o rebrilanta en la akvoj de kvieta riv]o prez5tas vidaon1 kiun n5ia l+vo povas priskribi4 ,dum mia animo tiel prip5sadis1 la aliulo darige m>is1 kaj ,dio scias ki5 i iris6--,an/ata ol iri al la ,kortego1 kiel e/is al i ordonite1 i tiel dekl9iis maldek/r51 ke en la mom5to kiam mia animo 9 rekaptis1 i />is jam anta la pordo de ,s-no de ,hautca/el1 je duona mejlo de la rea palaco4 ,mi lasas la leganton imagi tion1 kio e/us okaz9ta1 se i tute sola enirus la domon de tiel bela s9jor9o4 ,,apitro ,,viii ,se e/as agrable kaj utile havi animon tiel s5dep5dan de la mat]io1 ke oni igas 9 vojai sola kiam oni trovas tion u/atempa1 tiu i kapablo havas anka siajn maloportunaojn4 ,al i ekzemple mi uldas la brulvundon1 pri kiu mi p>olis en antaa apitro4 ,mi kutime lasas al mia be/o la zorgon prep>i mian mat5manon2 e/as i1 kiu ro/as kaj di/ranz mian panon4 ,bonege i prep>as la kafon kaj e tr9kas 9 tre (te s5 la enmiksio de mia animo1 escepte kiam tiu i s9 amuzas rig>di 9 laborantan2 s$ tio okazas mal(te kaj e/as malfacile f>ebla1 ar kiam oni f>as kelkan agon meanikan1 facile e/as p5si pri tute alia af]o2 s$ treege malfacile e/as rig>di s9 agantan1 se oni povas tiel diri4--,a1 por kl>igi tion la mia si/emo1 ekzam5i p] sia animo la iradon de sia be/o1 vidi 9 laborantan1 kaj ne p>topr5i mem en tio4--,j5 e/as la plej miriga onglao metafizika1 kiun homo povas pl5umi4 ,mi kuigis mian pr5ilon sur la fajrajn k>bojn por ro/i mian panon1 kaj iom po/e1 dum mia animo prom5is1 j5 flamigita tipo ruliis sur la antafajrejon2 mia mal9telig5ta be/o metis la manon sur la pr5ilon kaj brulvundis miajn f+rojn4 ,,apitro ,,ix ,mi esp]as1 ke mi sufie detale elmetis miajn ideojn en la antaaj apitroj1 por igi la leganton p5si kaj por faciligi al li eltrovojn en tiu i belega m9ejo2 li c]te e/os kont5ta je si1 se li iam sukcesos vojaigi sian animon tute solan2 cet]e la plezuroj1 kiujn tiu kapablo liv]os al li1 komp5sos la konfuzaojn1 eble rezultontajn de tio4 u e/as ojo pli agrabla ol tiamani]e pliva/igi la ekzi/on1 okupi samtempe la t]on kaj la ielon1 kaj1 por tiel diri1 duobligi sian e/adon8--u la et]na kaj n5iam satigita deziro de la homo ne e/as tio i3 pligr&igi sian pot5con kaj kapablon1 celi ti51 kie i ne e/as1 rememori la e/9tecon kaj vivi en la e/onteco8 i volas kom&i armeojn1 prezidi akademiojn2 i volas e/i amegata de la belul9oj2 kaj se i pos$as ion tion i1 i tiam sopiras al la kamp>o kaj trankvilo kaj envias la dometon pati/an2 iaj projektoj1 iaj esp]oj s5ese malprosp]as pro la realaj malfelioj kunigitaj kun la homa naturo2 i ne povas trovi la felion4 ,vojao kun mi dum dekkv9 m9utoj montros al i la vojon ti54 ,he6 kial i ne lasas al la aliulo tiujn miz]ajn zorgojn1 tiun gloramon1 kiuj turm5tas 98 ,v5u1 kompat9dulo6 ,f>u klopodon por disrompi vian mallib]ejon1 kaj de la alta ielo1 ki5 mi tuj kondukos v91 de l'mezo de la ielaj sf]oj kaj de la olimpo1 obs]vu vian be/on1 ellasitan en la mondon1 kurantan sole sur la vojo al la rieco kaj honoroj2 vidu kiel s]ioze i m>z meze de la homoj2 la amaso flank5iras respekte1 kaj1 kr$u al mi1 n5iu rim>kos1 ke i e/as sola2 u i havas animon a ne1 u i p5sas a ne1 e/as la plej malgr&a zorgo de la popolamaso1 tra kiu i prom5as4 ,mil vir9oj s5tim5talaj furioze amos 91 ne tion rim>kante2 i e povos s9 levi1 s5 la helpo de sia animo1 is la plej alta prosp]o kaj la plej gr&a rieco4--,f9e1 mi n5iel mirus1 se1 kiam ni rev5os de la p>adizo1 via animo1 re5irante hejm51 s9 trovus en la be/o de altranga s9joro4 ,,apitro ,x ,oni ne p5su ke1 an/ata ol pl5umi mian promeson1 donante priskribon de mia vojao int]ne de mia ambro1 mi irkavagas1 por tiri m9 el emb>aso2 oni tre er>us1 ar mia vojao daras efektive1 kaj dum mia animo1 volviinte sur si mem1 sekvis en la antaa apitro la tordajn turniojn de metafiziko1 mi sidis en mia seego1 sur kiu mi kvaza kuiis1 tiel ke iaj du antaaj pi$oj e/is levitaj je du coloj sup] la t]o2 kaj balancante m9 dek/r5 kaj maldek/r5 kaj tiel antaenirante1 mi iom po/ iom alv5is tre proksime de la muro4--,tiamani]e mi vojaz1 kiam n5io urz4--,tie mia mano meanike pr5is la portreton de ,s-no de ,hautca/el kaj la aliulo s9 amuzis deviante la polvon1 kiu 9 kovris4--,tiu i okupo kazis al i plezuron trankvilan1 kaj tiu plezuro e/is anka s5tata de mia animo1 kvankam tiu i vagis en la va/aj regionoj ielaj2 ar e/as utile rim>ki1 ke kiam la spirito vojaz tiamani]e en la ielo1 i tam5 e/as ligita al la s5toj p] mi ne scias kia sekreta ligilo2 tiel ke1 ne malhelpante siajn okupojn1 i povas p>topr5i en la pacaj uoj de la aliulo2 s$ se tiu i deziro pli=tiz iom1 a se ia neat5dita vidao 9 frapas1 la animo tuj repr5as fulmorapide sian lokon4 ,tio i okazis dum mi purigis la portreton4 ,la tio1 ke la ifono deviis la polvon kaj iom po/ iom ap]igis buklojn da blondaj h>oj1 kaj la girl&on de rozoj kronantan il91 mia animo1 de la sunl&o1 ki5 i e/is transmigr9ta1 s5tis mal=tan ektremeton plezuran1 kaj simpatie p>topr5is en la uo de mia koro4 ,tiu i uo f>iis malpli konfuza kaj pli =ta1 kiam la viilo p] unu fojo malkovris la brilan frunton de tiu arma vizao2 mia animo preska =lasis la ielon por ui la vidaon4 ,s$ e se i troviu en la ,elizeaj ,kampoj1 e se i apude/us e konc]to de k]uboj1 i c]te ne re/us tie dum duono da sekundo1 kiam ia kunulo1 iam pli int]esiante je sia laboro1 subite ekkaptis sorbigitan spongon1 kiun oni prez5tis al i1 kaj pasigis 9 subite sur la brovoj kaj sur la okuloj--sur la nazo--sur la vangoj1 sur tiu buo2--,ha1 ,dio6 kiel =te batas mia koro2 sur la m5tono1 sur la bru/o3 en mom5to tio f>iis2 la tuta vizao ajnis revivii kaj eliri el la n5io4--,mia animo rapidegis de la ielo kiel falanta /elo2 i trovis la aliulon en armega ravo1 kiun i ankora pligr&igis p>topr5ante en i4 ,tiu /ranga kaj neat5dita situacio malap]igis por mi tempon kaj spacon4--,dum mom5to mi vivis en la e/9teco kaj1 kontra la ordo natura1 mi plijuniis4--,jes1 j5 i e/as1 tiu amegata vir9o2 tio e/as i mem2 mi vidas 9 ridetanta1 i tuj p>olos por diri1 ke i m9 amas4--,kia rig>do6 ,v5u1 por ke mi premu v9 sur mian bru/on1 animo de mia vivo1 mia dua ekzi/o6 ,v5u p>topr5i en miaj ebrieco kaj felio6--,tiu mom5to e/is mallonga s$ rava2 la malv>ma racio balda repr5is sian pot5con kaj en la daro de palpebrumo mi malplijuniis je tuta j>o2--mia koro f>iis malv>ma1 malv>mega1 kaj mi trovis m9 je la nivelo de la amaso de indif]5tuloj1 kiuj kovras la t]on4 ,,apitro ,,xi ,oni ne devas antairi la faktojn3 la rapidemo komuniki al la leganto mian si/emon pri l'animo kaj la be/o igis m9 =lasi la priskribon de mia lito1 pli frue ol mi tion devis2 kiam mi e/os f99ta 91 mi darigos mian vojaon de la loko1 kie mi 9 int]rompis en la antaa apitro4--,mi nur petas v9 memori1 ke ni lasis la duonon de mi mem t5anta la portreton de ,s-no de ,hautca/el1 proksime de la muro1 je kv> futoj de mia skribtablo4 ,mi =gesis1 p>olante pri mia lito1 konsili al iu homo1 kiu tion povos1 ke li havu liton rozkoloran kaj blankan2 e/as c]te1 ke la koloroj influas sur n9 tiel1 ke ili n9 gajigas a malgajigas1 la la nuancoj4--,la roza kaj la blanka koloroj e/as amba d$iitaj al la plezuro kaj felio4--,la naturo1 donante il9 al la rozo1 donis al i la kronon de la imp]io ,flora2 kaj kiam la ielo volas anonci al la mondo belan tagon1 i koloras la nubojn la tiu arma nuanco1 je la levio de la suno4 ,unu tagon1 ni p5e supr5iris sur kruta vojeto3 la am9da ,rozalio m>is antae2 ia facilmoveco donis al i flugilojn2 ni ne povis sekvi 94--,subite1 alv59te sur altaeto1 i haltis por pli bone spiradi kaj turnis s9 al ni1 ridetante je nia malrapideco4--,n5iam eble la du koloroj1 kiujn mi ladas1 triumfis tiel4--iaj vangoj fajrigitaj1 iaj lipoj kiel koralo1 iaj brilaj d5toj1 ia alaba/ra kolo1 anta po/sc5ejo de v]daoj1 frapis iujn okulojn4 ,ni devis halti por rig>dadi 92 mi n5ion diras pri iaj bluaj okuloj nek pri la rig>do1 kiun i direktis al ni1 ar mi tiele elirus el mia temo1 kaj ar mi cet]e p5sas pri tio tiel mal(te1 kiel eble4 ,sufiz1 ke mi donis la plej belan ekzemplon imageblan pri la sup]eco de tiuj du koloroj sup] iuj aliaj1 kaj pri ilia influo sur la felion de la homoj4 ,mi hodia ne iros pli antaen4 ,pri kia af]o mi povus p>oli1 kiu ne e/us s5gu/a8 ,kia ideo ne e/as malheligita de tiu ideo8--,mi e ne scias1 kiam mi kuraos labori d5ove4--,se mi darigos mian v]kon kaj se la leganto deziras vidi ian f9on1 li turnu s9 al la anelo disdonanta la p5sojn1 por peti1 ke li ne enmiksu plu la vidaon de tiu altaeto kun la amaso da p5soj s5 int]ligo1 kiujn li ium9ute etas al mi4 ,s5 tiu antazorgo1 mia vojao ne efektivios4 ,,apitro ,,xii 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 la altaeto 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 ,,apitro ,,xiii ,la p5oj e/as vanaj2 mi devas prokra/i la af]on kaj e/adi tie i kontravole2 tio e/as milita haltado4 ,,apitro ,,xiv ,mi jam diris1 ke tre plaz al mi m$iti en la dola v>meteco de mia lito1 kaj ke ia agrabla koloro multe kunhelpas al la plezuro1 kiun mi trovas en i4 ,por havigi al mi tiun plezuron1 mia s]vi/o ricevis la ordonon eniri en mian ambron je duono da horo anta la mom5to1 en kiu mi decidis levii4 ,mi adas l9 m>anta malpeze kaj tuetanta entilete la objektojn en mia ambro1 kaj tiu bruo kazas al mi la plezuron s5ti m9 dormetanta1 plezuron delikatan kaj nesciatan de multaj homoj4 ,oni sufie maldormas1 por scii ke oni ne tute vekiis1 kaj por konfuze kalkuli1 ke la horo de la af]oj kaj zorgoj e/as ankora en la sabla horloo de la tempo4 ,iom po/ iom tiu homo f>iz pli brua2 tiel malfacile e/as s9 det5i6 ,aliflanke1 li scias1 ke la horo fatala proksimiz4--,li rig>das mian pohorloon kaj t9tigas la p5daetojn por m9 av]ti2 s$ mi ajnigas m9 ne adanta2 kaj por plilongigi ankora tiun arman horon1 ne e/as ikano1 kiun mi ne f>as al tiu malfeliulo4 ,mi havas c5t ordonojn por doni al li antae kaj tiel pasigi la tempon4 ,li bone scias1 ke tiuj ordonoj1 donitaj sufie malbonhumore1 e/as nur pretek/oj por re/i en la lito ne vidigante1 ke mi 9 deziras4 ajnas ke li ne rim>kas tion1 kaj mi v]e e/as danka al li pro tio4 ,f9e1 kiam mi eluzis iujn miajn rim$ojn1 li antav5as is la mezo de la ambro kaj />as tie1 kun la brakoj krucigitaj1 p]fekte s5move4 ,oni konfesos1 ke ne e/as eble malaprobi m9 pli sprite kaj pli delikate2 tial mi n5iam kontra/>as al tiu sil5ta invito2 mi et5das la brakojn por montri al li1 ke mi kompr5is1 kaj mi sidiz4 ,se la leganto prip5sos pri la konduto de mia s]vi/o1 li povos konv9kii ke1 en kelkaj af]oj delikataj kiel tiu i1 la simplanimeco kaj sao s5f9e pli valoras ol la plej l]ta spriteco4 ,mi kuraz c]tigi1 ke la plej prilaborita p>olado pri la malutiloj de la mallaboremo ne tiel rapide decidigus m9 eliri el mia lito1 kiel la muta riproo de ,sro ,joannetti2 p]fekte hone/a homo e/as ,sro ,joannetti1 kaj samtempe la plej konv5a homo por vojai/o kiel mi4 ,li e/as kutim9ta je la (taj migradoj de mia animo kaj n5iam ridas pri la s5raciaoj de la aliulo2 li e direktas tiun i kelkfoje1 kiam i e/as sola1 tiel ke oni povus tiam diri1 i e/as direktata de du animoj4 ,kiam ekzemple i ve/as s91 li p] ge/o 9 av]tas1 ke i tuj metos siajn trumpojn returnite1 a sian frakon anta sian veton4--,mia animo (te s9 amuzis vidante la malfelian ,joannetti kuranta po/ la malsaulo is la =tifikaoj1 por av]ti 91 ke i =gesis sian apelon--alian fojon1 sian naztukon4 ,unu tagon 7u mi tion konfesos87 s5 tiu fidela s]vi/o1 kiu 9 at+is malsupre de la tup>o1 la s5prip5sulo alvojirus al la ,kortego s5 glavo1 tiel fi]e kiel c]emonima/ro portanta la maje/an ba/oneton4 ,,apitro ,,xv ,j51 ,joannetti1 mi diris1 rep5digu tiun portreton4--,li e/is help9ta m9 por purigi 91 kaj ne pli div5is ion1 kio produktis la apitron de la portreto1 ol tion1 kio okazas en la luno4 ,e/is li1 kiu propramove prez5tis al mi la spongon sorbigitan kaj kiu1 p] tiu ago ajne negrava1 igis mian animon trairi c5t milionojn da mejloj dum unu m9uto4 ,an/ata ol remeti 9 en ian lokon1 li t5is 9 por vii 9 siavice4--,malfacilao1 problemo por solvi donis al li mi5on scivolan1 kiun mi rim>kis4--,diru1 mi dem&is1 kion vi trovas kritik9da en tiu portreto8--,ho6 n5ion1 s9joro4--,s$ kion8--,li />igis 9 sur unu el la bretoj de mia skribtablo2 kaj1 malproksimiinte je kelkaj paoj1 li diris3 ,mi dezirus1 ke mia s9joro kl>igu al mi1 kial tiu portreto rig>das m9 iam1 en kiu ajn loko de la ambro mi />as4 ,mat5e kiam mi aranz la liton1 ia vizao s9 turnas al mi1 kaj se mi iras al la f5e/ro1 i ankora rig>das m9 kaj sekvas m9 p] la okuloj dum mi m>z4--,tiel1 ,joannetti1 ke se la ambro e/us pl5a je homoj1 tiu bela s9jor9o rig>dus iuflank5 kaj iujn samtempe8--,jes1 s9joro4--i ridetus al la irantoj kaj v5antoj tiel1 kiel al mi8--,joannetti n5ion respondis4 ,mi kuigis m9 sur mia seego kaj1 mallevante la kapon1 mi =donis m9 al la plej s]iozaj m$itoj4--,kia radio de lumo6 ,malfelia amanto6 ,dum vi enuadas malproksime de via amat9o1 e kiu vi eble jam e/as an/ataita2 dum vi f]vore turnas viajn okulojn sur ian portreton1 kaj dum vi imagas 7alm5a pri la portreto71 ke vi sola e/as rig>data1 la p]fida figuro1 tiel malfidela1 kiel la orig9alo1 direktas siajn rig>dojn al io1 kio 9 irkaz1 kaj ridetas al iuj4 ,j5 e/as simileco morala int] kelkaj portretoj kaj iliaj modeloj1 kiun n5ia filoz(o1 n5ia p5tri/o1 n5ia obs]vemulo ankora eltrovis4 ,mi f>as eltrovojn po/ eltrovoj4 ,,apitro ,,xvi ,joannetti darige />is en la sama s9t5ado1 at5dante la pripetitan kl>igon4 ,mi elmetis la kapon el la faldoj de mia vojaa surtuto1 ki5 mi e/is int]nig9ta 9 por m$iti s5ene kaj por rekvietii po/ la malgajaj prip5soj u havitaj3 u vi ne vidas1 ,joannetti1 mi diris po/ mom5ta sil5tado kaj turnante mian seegon al lia flanko1 u vi ne vidas1 ke ar p5trao e/as platao1 la lumradioj1 kiuj deiras de ia loko de tiu platao4444 ,joannetti1 je tiu kl>igo1 tiel malf]mis la okulojn1 ke li vidigis la tutajn pupilojn2 li plie havis la buon duone malf]mita2 tiuj du movoj1 en homa figuro1 signas1 la la diro de la gr&fama ,le ,brun1 la plej altan gradon de la miro4 ,e/is s5dube mia be/o1 kiu entrepr5is tian dis]tacion2 mia animo scias ja1 ke ,joannetti c]te ne scias1 kio e/as lumradioj2 la plil>io de liaj palpebroj rekonsciigis m91 kaj mi remetis mian kapon en la kolumon de mia vojaa ve/o kaj tiel pr(unde int]nigis 9 ti51 ke mi sukcesis kai 9 preska tutan4 ,mi decidis tagmani en tiu loko2 la mat5o jam preska konsumiis2 unu pao plu en mia ambro prokra/igus mian tagmanon is la nokto4 ,mi glitigis m9 is la r&ao de mia seego2 metante amba pi$ojn sur la kam5on1 mi paci5ce at5dis la manon4--arma t5io e/as tiu i2 e/us1 mi p5sas1 tre malfacile trovi alian tiel pr(itan kaj tiel oportunan por la haltadoj neeviteblaj dum longa vojao4 ,roz9o1 mia fidela hund9o1 n5iam =gesas v5i tiam kaj tireti la baskojn de mia vojaa ve/o1 por ke mi pr5u 9 sur m92 i tie trovas liton tute aranitan kaj tre oportunan en la p9to de l'angulo1 kiun f>as la du p>toj de mia korpo3 la konsonanto ,v p]fekte figuras mian situacion4 ,roz9o eksaltas sur m91 se mi ne pr5as 9 sufie rapide1 la ia deziro4 ,mi trovas 9 (te tie1 ne sciante kiel i v5is4 ,miaj manoj propramove s9 metas la la mani]o plej favora por ia bon/ato1 u tial1 ke ekzi/as simpatio int] tiu am9da be/o kaj la mia1 u ar la haz>do decidas pri tio2--s$ mi ne kr$as al la haz>do1 al tiu si/emo netaga--al tiu vorto s5signifa4--,mi pref]e kr$us al la magnetismo4--,mi pref]e kr$us al la ,m>t9ismo4 ,ne1 n5iam mi kr$os al i4 ,e/as tia realeco en la rilatoj int] tiuj du be/oj1 ke1 kiam mi metas amba pi$ojn sur la kam5on pro simpla s5at5to1 kiam la horo de la tagmano e/as ankora malproksima kaj kiam mi n5iel p5sas f>i la haltadon1 tam5 ,roz9o1 vidante tiun movon1 konigas p] malgr&a movo de vo/o la plezuron s5tatan2 la konv5eco det5as 9 en ia loko2 kaj la aliulo1 kiu tion ekvidas1 e/as danka al i pro tio2 kvankam ili ne povas rezoni pri la kazo produktanta tion1 f>iz int] ili muta int]p>olo1 agrabla int]ano de s5toj1 kiu c]te ne povus e/i alskribita al la haz>do4 ,,apitro ,,xvii ,oni ne riprou al mi1 ke mi skribas tro detale2 tio e/as la mani]o de la vojaantoj4 ,kiam oni ekrajdas por supr5iri sur la ,blankan ,monton1 kiam oni iras por viziti la truegon1 en kiu p]eis ,emp$oklo1 oni n5iam =gesas priskribi precize la malplej gravajn detalojn3 la nombro de la p]sonoj1 la nombro de la muloj1 la boneco de la provizoj1 la bonega apetito de la vojaantoj1 f9e io1 e la faletoj de la rajdbe/oj1 zorge enskribiz en la raporto por la in/ruo de la nevojaanta hom>o4 ,la tiu pr9cipo mi decidis p>oli pri mia k>a ,roz9o1 am9da be/o1 kiun mi amas p] v]a amo1 kaj d$ii al i tutan apitron4 ,dum la ses monatoj1 kiujn ni vivis kune1 ne e/is en niaj int]rilatoj la plej malgr&a malv>mio2 a1 se eke/is kelkaj disputetoj int] i kaj mi1 mi v]eme konfesas1 ke la pli gr&a malpraveco e/is miaflanke1 kaj ke ,roz9o iam f>is la unuajn paojn al la repacio4 ,en la vesp]o1 kiam i e/as riproita1 i =iras malgaje kaj ne murmurante2 je la morgaa tago1 frumat5e1 i e/as apud mia lito kun respekta s9t5ado2 kaj je la plej malgr&a moveto de sia ma/ro1 je lia unua signo de vekio1 j5 i sciigas pri sia ee/ado p] la rapidegaj batoj de sia vo/o sur mian noktotablon4 ,kaj kiel mi rifuzus mian amon al tiu k>esema e/ao1 kiu n5iam esis m9 ami1 de la tempo1 kiam ni kom5cis vivi kune8 ,mia memoro ne sufiu por skribi la nom>on de la p]sonoj1 kiuj s9 int]esis por mi kaj po/e =gesis m94 ,mi havis kelkajn amikojn1 kelkajn amat9ojn1 aron da kunuloj1 ankora pli multajn konatojn2--kaj nun1 mi jam e/as n5io por iuj tiuj2 ili =gesis e mian nomon4 ,kiom da c]tigoj1 kiom da proponoj de s]vo6 ,ilia rieco e/is mia4 ,mi povis fidi al ilia et]na kaj s5kondia amikeco6 ,mia k>a ,roz9o1 kiu ne proponis al mi siajn s]vojn1 f>as al mi la plej gr&an s]von f>eblan al homo3 i m9 amis iam1 kaj amas m9 ankora nun4 ,tial mi ne timas diri tion3 mi amas 9 p] p>to de la sama s5to1 kiun mi havas al miaj amikoj4 ,oni pri tio diru1 kion oni volos4 ,,apitro ,,xviii ,ni lasis ,joannetti'on en la s9t5ado kazita de la miro1 s5move anta mi1 at5dante la f9on de la belega kl>igo1 kiun mi kom5cis4 ,kiam li vidis m9 enmetanta subite la kapon en mian noktan surtuton kaj tiel f9anta mian kl>igon1 li ne dubis unu mom5ton1 ke mi haltis pro manko de bonaj argum5toj1 kaj ke li sekve v5kis m9 p] la malfacila problemo proponita al mi4 ,malgra la sup]eco1 kiun li tiel akiris sup] mi1 li ne eks5tis la plej malgr&an fi]econ1 kaj ne p5is pr(iti sian v5kon4 ,po/ mom5ta sil5tado li pr5is la portreton1 remetis 9 sur ian lokon kaj =iris s5brue1 m>ante p] la p9to de la pi$oj4 ,li bone kompr5is1 ke lia apude/o e/as kvazaa humiligo por mi1 kaj lia delikateco inspiris al li la p5son eliri1 ne rim>kigante m9 pri tio4--,lia konduto en tiu okazo int]esis m9 =te1 kaj enlokis l9 pli pr(und5 en mian koron4 ,li s5dube trovos lokon anka en la koro de la leganto2 kaj se iu tiel mals5tema e/as1 ke li rifuzos 9 al li po/ la lego de la v5onta apitro1 la ielo c]te donis al li m>moran koron4 ,,apitro ,,xix ,p] ,dio6 mi diris al li unu tagon1 jam la trian fojon mi ordonas1 ke vi aetu broson por mi6 ,kia kapo6 ,kia be/o6--,li n5ian vorton respondis2 n5ion li e/is respond9ta en la antaa tago1 po/ simila riproo4 ,li e/as tiel akuratema6 mi p5sis2 mi n5iel kompr5is tion4--,iru pr5i ifonon por purigi miajn uojn1 mi diris kol]e4 ,dum li iris1 mi p5tis1 ke mi tiel malafable p>olis al li4 ,mia kol]o tute =iis1 kiam mi vidis kun kia zorgo li p5adis devii la polvon de miaj uoj1 ne tuante miajn trumpojn2 mi apogis mian manon sur li1 kiel signo de pacio4--,kiel6 mi diris al mi mem1 e/as d homoj1 kiuj pro mono purigas la uojn de aliuloj8 ,tiu vorto mono e/is lumradio1 kiu eklumis al mi4 ,mi subite rememoriis1 ke jam de longe mi n5ian monon donis al mia s]vi/o4--,joannetti1 mi diris1 retirante mian pi$on1 u vi havas monon8 ,duona rideto de pravio ap]is sur liaj lipoj1 je tiu dem&o4--,ne1 s9joro1 de ok tagoj mi ne havas unu c5timon2 mi elspezis por viaj malgr&aj aetaoj ion1 kion mi pos$is4--,kaj la broson8 ,s5dube pro tio8--,li d5ove ridetis4--,li povus diri al sia ma/ro3 ,ne1 mi ne e/as s55hava kapo1 be/o1 kiel vi kruele nomis vian fidelan s]vi/on4 ,pagu al mi #bd frankojn1 #aj soldojn kaj #d d5>ojn1 kiujn vi uldas al mi1 kaj mi aetos broson por vi4--,li lasis s9 insulti pref]e ol riski1 ke lia ma/ro hontu pro sia kol]o4 ,la ielo l9 b5u6 ,filoz(oj1 ,kri/anoj6 u vi tion legis8 ,j51 ,joannetti1 mi diris1 kuru por aeti la broson4--,s$1 s9joro1 u vi volas re/i tiel1 kun unu uo blanka kaj la alia nigra8--,iru1 mi diras1 por aeti la broson2 lasu1 lasu tiun polvon sur mia uo4 ,li eliris2 mi pr5is la ifonon1 kaj mi plezurege purigis mian uon maldek/ran1 sur kiun mi faligis p5tan l>mon4 ,,apitro ,,xx ,la muroj de mia ambro e/as provizitaj je gravuraoj kaj p5traoj1 kiuj 9 mirige beligas4 ,mi tutkore dezirus ekzam5igi il9 al la leganto1 unujn po/ aliaj por l9 amuzi kaj di/ri en la vojo1 kiun ni devos sekvi por iri al mia skribtablo2 s$ tiel neeble e/as rakonti u/e p5traon1 kiel f>i1 la priskribo1 portreton similan4 ,kiel kortuita li e/us1 rig>dante ekzemple la unuan gravuraon1 kiu prez5tiz anta la okuloj6--,li vidus la malfelian arloto vianta malrapide kaj p] tremanta mano la pi/olojn de ,alb]to4 ,nigraj antas5toj kaj iuj turm5tioj de s5esp]a kaj nekonsolebla amo e/as signitaj sur ia fizionomio2 dum la s5ekscita ,alb]to1 irkaita de sakoj da procesaoj kaj iuspecaj malnovaj pap]oj1 s9 turnas malv>me por deziri al sia amiko bonan vojaon4 ,kiom da fojoj mi e/is t5tata disrompi la vitron1 kiu kovras tiun gravuraon1 por detiri tiun ,alb]ton de lia tablo1 por l9 disiri1 por l9 pi$frapadi6 ,s$ iam re/os tro multaj ,alb]toj en tiu i mondo4 ,kiu s5tema homo ne havas sian1 kun kiu li e/as devigita kunvivi1 kaj kontra kiu la konfidoj de l'animo1 la dolaj kormovoj1 kaj la eksaltoj de la fantazio disrompiz kiel la ondoj kontra tonegoj8 ,felia tiu1 kiu trovas amikon1 kies koro kaj animo tagas por li2 amiko1 kiu unuiz kun li p] kon=meco de gu/oj1 s5toj kaj sciaoj2 amiko ne turm5tata de gloramo a pr(itamo1 kaj pref]anta la ombraon de arbo al la lukso de kortego6--,felia tiu1 kiu pos$as amikon6 ,,apitro ,,xxi ,mi havis unu2 la morto l9 =pr5is de mi2 i kaptis l9 en la kom5co de lia vojo1 en la mom5to1 kiam lia amikeco f>iis necesega bezono por mia koro4--,ni subt5is unu la alian en la malfacilaj laboroj militaj2 ni havis unu pipon por amba2 ni tr9kis el la sama pokalo2 ni kuis sub la sama t5do2 kaj en la malojaj cirkon/ancoj nunaj1 la loko1 kie ni vivadis kune1 e/is por ni nova patrujo4 ,mi vidis l9 elmetita anta iuj daneroj de milito1 kaj de milito ru9iga4 ,la morto ajnis p>i n9 unu pro la alia2 milfoje i eluzis siajn sagojn irka li1 ne l9 at+ante2 s$ tio e/is por f>i lian p]don pli s5tebla por mi4 ,la bruego de la armoj1 la entuziasmo1 kiu kaptas la animon je la ekvido de la danero1 eble e/us malhelp9taj liajn kriojn v5i is mia koro4--,lia morto e/us utila al lia l&o kaj malutila al liaj malamikoj--mi b$arus l9 malpli =te4--,s$ p]di l9 meze en la ojo de v9tra loado6 ,vidi l9 mortanta int] miaj brakoj en la mom5to1 kiam li ajnis e/i sanega1 kiam nia amikeco ankora pli=tiis en la ripozo kaj trankvileco6 ,ha6 n5iam mi konsolios6 ,tam5 lia memoro jam ne vivas1 krom en mia koro2 i ne ekzi/as plu e tiuj1 kiuj vivis irka li kaj l9 an/atais2 tiu ideo f>as pli dolora por mi la p5son de la p]do de li4 ,same la naturo1 indif]5ta al la sorto de la e/aoj1 d5ove ve/as s9 p] sia brila robo pr9tempa1 kaj ornamiz la sia tuta beleco proksime de la tombejo1 kie li ripozas4 ,la arboj kovriz p] folioj kaj int]miksas siajn branojn1 la birdoj kantas en la foli>o1 la muoj zumas int] la floroj2 io elmontras ojon kaj vivemon1 en la loejo de la morto2 kaj vesp]e1 kiam la luno brilas en la ielo kaj mi m$itas proksime de tiu maloja loko1 mi adas la grilon gaje dariganta sian nelacian kanton1 kaite sub la h]bo1 kiu kovras la sil5tan tombon de mia amiko4 ,la malrapida n5iio de la e/aoj kaj iuj malfelioj de la hom>o valoras same kiel n5io en la gr&a io4--,la morto de s5tema homo mortanta meze de siaj s5konsolaj amikoj1 kaj tiu de papilio mortigita de la malv>ma a]o en florkaliko1 e/as du similaj mom5toj en la irado de la naturo4 ,la homo e/as nur fantomo1 ombro1 vaporao disianta en la a]on4 ,s$ la mat5a lumo ekblankigas la ielon3 la nigraj ideoj1 kiuj m9 malkvietigis1 disiz kun la nokto1 kaj la esp]o r5askiz en mia koro4--,ne1 tiu1 kiu tiel lumegigas la ori5ton1 ne briligis 9 anta miaj okuloj por balda eti m9 en la nigran n5ion2 tiu1 kiu et5dis tiun nemezureblan horizonton1 kiu kon/ruis tiujn gr&egajn altaojn1 kies glaciaj suproj e/as orataj de la suno1 e/as la sama1 kiu ordonis1 ke mia koro batu kaj ke mia spirito p5su4 ,ne1 mia amiko ne eniris en la n5ion2 kiu ajn e/as la b>ilo disiganta n91 mi revidos l94--,ne sur silogismo mi fondas mian esp]on4--,la flugo de insekto trairanta la a]on sufiz por konv9ki m92 kaj (te la vidao de la kamp>o1 la bonodoro de l'a]o1 kaj mi ne scias kia armo irka mi1 tiel altigas miajn p5sojn1 ke nev5kebla pruvo de s5morteco p]=te eniras mian animon kaj okupas 9 tutan4 ,,apitro ,,xxii ,jam de longe la u skribita apitro prez5tadis s9 al mia plumo1 kaj mi iam e/is =puinta 94 ,mi e/is promes9ta al mi vidigi en tiu i libro nur la gajan flankon de mia animo2 s$ tiu projekto =kuris de mi1 kiel tiomaj aliaj6 mi esp]as1 ke la s5tema leganto p>donos1 se mi kazis al li kelkajn l>mojn2 kaj se iu op9ias1 ke mi v]e povus ne meti tiun malojan apitron1 li mem povas eliri 9 el sia ekzempl]o1 a e eti la libron en la fajron4 ,sufiz al mi1 se vi trovas 9 la via koro1 mia k>a ,j5ny1 vi la plej bona kaj la plej amata el la vir9oj1 vi la plej bona kaj la plej amata el la frat9oj2 al vi mi d$iz mian v]kon2 se vi 9 aprobos1 9 aprobos iuj koroj s5temaj kaj delikataj2 kaj se vi p>donos la malsaaojn1 kiujn mi kelkfoje ellasas kontravole1 mi maltimas iujn kritikantojn en la univ]so4 ,,apitro ,,xxiii ,nur unu vorton mi diros pri la sekvanta gravurao3 i e/as la familio de la malfelia ,ugol5o mortanta pro malsato4 irka li1 unu el liaj filoj kuz s5move apud liaj pi$oj2 la aliaj prez5tas al li siajn s5=tigitajn brakojn kaj petas pri pano1 dum la malfelia patro1 apogata al kolono de la mallib]ejo1 kun s5mova vizao1 kun okuloj fiksaj kaj sovaaj1 en la t]ura kvieteco kazita de la plej alta grado de la malesp]o--mortas samtempe sian propran morton kaj tiun de iuj siaj infanoj1 kaj suf]as ion1 kion la homo povas suf]i4 ,brava kavaliro d',assas1 j5 vi mortas sub c5t bajonetoj1 p] ekp5o kuraa1 kun h]oeco1 kiun oni jam ne konas nuntempe6 ,kaj vi1 malfelia nigrul9o ploranta sub la palmoj6 vi1 kiun b>b>o1 kr$eble ne ,angla1 p]fidis kaj =lasis2--kion mi diras8 vi1 kiun li kruele v5dis kiel malnoblan sklav9on1 malgra via amo kaj via s]vado1 malgra la frukto de sia amo1 kiun vi portas en via v5tro1--mi ne pasos pret] via portreto1 ne donante al vi la saluton m]ititan de via s5temo kaj de viaj malfelioj6 ,ni haltu mom5ton anta tiu alia p5trao3 tio e/as juna afi/9o1 kiu tute sola patas sian brut>on sur supro ,alpa2 i sidas sur maljuna trunko de abio r5v]sita kaj blankigita de la v9troj2 iaj pi$oj e/as kovritaj de l>aj folioj de tufo de kakalio1 kies floro sir+viola s9 et5das sup] ia kapo4 ,lav5do1 timiano1 anemono1 c5tareo1 iuspecaj floroj1 kiujn oni malfacile kulturas en niaj ard5oj kaj v>mejoj kaj kiuj naskiz sur la ,alpoj en la pl5a beleco primitiva1 f>as brilan tapion1 sur kiu vagas iaj afoj4--,am9da afi/9o6 diru al mi1 kie troviz la felia t]peco1 sur kiu vi loz8 ,el kia malproksima afejo vi eliris hodia mat5e je la ap]o de la mat5ruo8--u mi ne povus iri ti5 kaj vivi kun vi8 ,s$1 ho ve6 la dola kvieteco1 kiun vi uas1 balda malap]os4 ,la demono de la milito1 ne kont5ta kun la detruo de urboj1 tuj portos malkvietecon kaj t]uron is via dez]ta rifuejo4 ,jam v5as la soldatoj2 mi vidas il9 rampantaj de monto al monto1 kaj proksimiantaj al la nuboj4--,la bruo de la pafilego adiz en la alta loejo de la tondro4--,=kuru1 afi/9o1 rapidigu vian brut>on1 kau v9 en la plej malproksimaj kaj dez]taj kav]noj2 jam ne e/as ia ripozo sur tiu maloja t]o6 ,,apitro ,,xxiv ,mi ne scias1 kiel tio i okazas2 de kelka tempo miaj apitroj iam f9iz la funebra tono4 ,vane1 kom5cante il91 mi turnas miajn okulojn sur kelkan agrablan objekton2 vane mi ekveturas dum kvieta vet]o1 mi balda suf]as v5tegon1 kiu dekl9igas m94--,por f9i tiun malkvietecon1 kiu ne lasas m9 ma/ra de miaj ideoj kaj por trankviligi la batojn de mia koro agitita de tiomaj vidaoj kortuantaj1 mi n5ian alian rim$on vidas krom dis]tacio4--,jes1 mi volas meti tiun pecon da glacio sur mian koron4 ,kaj tiu dis]tacio e/os pri p5tr>to2 ar neeble al mi e/as dis]tacii pri ia alia temo4 ,mi ne povas malsupr5iri tute de la altao1 kiun mi u at+is2 cet]e tio i e/as mia emego4 ,mi pret]irante dezirus diri kelkajn vortojn pri la dem&o de sup]eco int] la arma p5tr>to kaj la muzik>to2 jes1 ion mi volas meti en la pesilon1 kvankam tio e/os nur sabl]o1 atomo4 ,oni diras por la p5tri/o1 ke li lasas ion po/ si2 liaj p5traoj po/vivas l9 kaj et]nigas lian memoron4 ,oni respondas1 ke anka la muzikv]ki/oj lasas op]ojn kaj konc]tojn2 s$ la muziko e/as regata de la modo2 ne tiel la p5trado4 ,la muzikaoj1 kiuj kortuis niajn prapatrojn e/as rid9daj por la nuntempaj muzikamantoj1 kaj oni metas il9 en la ercajn op]ojn por ridigi la pranepojn de tiuj1 kiujn ili plorigis iam4 ,la p5traoj de ,rafaelo armos nian id>on1 kiel ili ravis niajn prapatrojn4 ,j5 e/as mia sabl]o4 ,,apitro ,,xxv ,s$ p] kio m9 int]esas1 diris iam al mi ,s-no de ,hautca/el1 ke la muziko de ,*]ub9i a de ,cim>osa malsimilas tiun de iliaj antauloj8--,kion signifas1 ke la malnova muziko ridigas m91 se nur la nova kortuz m9 agrablege8--u e/as d necese por mia felio1 ke miaj plezuroj similu tiujn de mia praav9o8 ,kial vi p>olas al mi pri p5tr>to8 pri arto kompr5ata nur de tre malgr&anombra klaso da p]sonoj1 dum la muziko ravas ion1 kio spiras8 ,mi ne bone scias en tiu i mom5to1 kion oni povus respondi je tiu obs]vo1 kiun mi ne antavidis kom5cante tiun i apitron4 ,se mi e/us antavid9ta 91 mi eble ne entrepr5us tiun dis]tacion4 ,kaj oni ne imagu1 ke tio i e/as artifiko de muziki/o4--,mi ne e/as tia1 mi tion uras1--ne1 mi ne e/as muziki/o2 tion povas ate/i la ielo kaj iuj1 kiuj adis m9 ludanta je violono4 ,s$ supozite1 ke la m]ito de amba artoj e/us egala1 oni ne devus trorapide konkludi pro la m]ito de l'arto al la m]ito de l'arti/o4--,oni vidas infanojn ludantaj je =tepiano kiel maj/roj2 oni n5iam vidis l]tan p5tri/on dekduj>an4 ,krom gu/o kaj s5to1 la p5tr>to po/ulas kapon p5santan1 kiun ne bezonas la muziki/oj4 ,oni iutage vidas s5kapajn kaj s5korajn homojn1 kiuj el violono1 el h>po tiras armajn sonojn4 ,oni povas dresi la homan be/on1 por ke i ludu je =tepiano1 kaj se i e/as dresita de l]ta in/rui/o1 la animo povas vojai s5ene1 dum la f+roj meanike produktas sonojn1 pri kiuj i s9 ne okupas1--,kontrae oni ne povus p5tri la plej simplan af]on1 se la animo ne uzus por tio iujn siajn kapablojn4 ,se tam5 iu imagus di/+i la kompozicion1 de la muzikludo1 mi konfesas1 ke li emb>asus m9 iom4 ,ho1 ve6 se iuj dis]taciemuloj e/us s9c]aj1 ili iuj f9us tiel4 ,kom5cante la ekzam5on de dem&o1 oni ord9>e p>olas p] dogma tono1 ar oni e/as sekrete decid9ta1 kiel mi e/is reale decid9ta por la p5tr>to malgra mia hipokrita s5p>tieco2 s$ la disputado naskas kontrap>olon1 kaj io f9iz en dubo4 ,,apitro ,,xxvi ,nun kiam mi e/as pli trankvila1 mi tuj p5os p>oli kviete pri la du portretoj1 kiuj sekvas la p5traon de la ,alpa afi/9o4 ,rafaelo6 nur de vi povis e/i p5trita via portreto4 ,kiu alia kurau entrepr5i 98 ,via vizao nekaema1 s5tema1 sprita1 montras vian k>akt]on kaj g5ion4 ,por plai al via animo1 mi lokis apud vi la portreton de via amat9o1 kiun iuj homoj de iuj c5tj>oj et]ne riproos pro la belegaj v]koj1 je kiuj via antatempa morto s5igis la artojn4 ,kiam mi ekzam5as la portreton de ,rafaelo1 mi s5tas m9 pr5ita de kvaza religia respekto al tiu em95ta homo1 kiu en la pr9tempo de sia vivo jam sup]is iujn antikvulojn1 kaj kies p5traoj kazas la admiron kaj malesp]on de la nuntempaj arti/oj4--,mia animo1 admirante l91 s5tas ek9dignon kontra tiu ,ital9o1 kiu pref]is sian amon al sia amanto kaj kiu e/+is en sia bru/o tiun ielan lumilon1 tiun dian g5ion4 ,malfeliul9o6 u vi d ne sciis1 ke ,rafaelo e/is anonc9ta p5traon pli belan ol tiu de la ,alifigurio8 u vi nesciis1 ke vi int] viaj brakoj premis la favoriton de la naturo1 la patron de l'entuziasmo1 altegan g5iulon1 dion8 ,dum mia animo f>as tiujn obs]vojn1 ia kunulo4 turnante at5tan rig>don sur la arman vizaon de tiu p]eiga belul9o1 s5tas s9 preta p>doni al i la morton de ,rafaelo4 ,vane mia animo riproz 9 pro ia sup]mezura malsev]eco1 i ne e/as askultata4 ,en tiaj okazoj f>iz int] tiuj du motoj /ranga dialogo1 kiu iam f9iz p] la v5ko de la malbona pr9cipo1 kaj kies specim5on mi donos en alia apitro4 ,,apitro ,,xxvii ,la gravuraoj kaj la p5traoj1 pri kiuj mi u p>olis1 paliz kaj malap]as je la unua ekrig>do al la sekvanta p5trao2 la s5mortaj v]koj de ,rafaelo1 de ,la ,koreo kaj de iuj ,italaj p5tri/oj ne elportus la komp>on4 ,tial mi iam kons]vas 9 por la la/a peco1 por la rez]vao1 kiam mi havigas al kelkaj sciamuloj la plezuron vojai kun mi1 kaj mi povas c]tigi1 ke de l'tempo1 kiam mi kom5cis montri tiun belegan p5traon al la kompet5tuloj kaj al la malkl]uloj1 al la em95tuloj1 al la metii/oj1 al la vir9oj kaj al la infanoj1 e al la be/oj1 mi iam vidis iujn rig>dantojn vidigantaj1 iu la sia mani]o1 signojn de plezuro kaj miro1 tiel fidele la naturo e/as tie prez5tata4 ,kaj kiun p5traon1 ,s9joroj1 oni povus montri al vi1 kiun vidaon1 ,s9jor9oj1 oni povus meti anta viajn okulojn1 pli c]tan e/i aprobita de vi1 ol la fidela figuro de vi mem8 ,la prip>olita p5trao e/as spegulo1 kaj n5iu is nun ekp5sis kritiki 92 por iuj1 kiuj 9 rig>das1 i e/as p]fekta kaj n]iproebla p5trao4 ,oni c]te konfesos1 ke i devas e/i rig>data1 kiel unu el la mir9daoj de la regiono1 kie mi prom5adas4 ,mi sil5tos pri la plezuro s5tata de la fiziki/o m$itanta pri la /rangaj f5om5oj de la lumo1 kiu reprez5tas iujn objektojn de la naturo sur tiu polurita suprao4 ,la spegulo inspiras al la hejmsida vojaanto mil int]esajn prip5sojn1 mil obs]vojn1 kiuj igas 9 utila kaj gr&valora objekto4 ,vi1 kiun ,amo t5is a t5as sub sia pot5co1 sciiu1 ke anta spegulo i akrigas siajn sagojn kaj prep>as siajn kruelaojn2 tie i ripetas siajn manovrojn1 l]nas siajn movojn1 pretigas s9 por la milito1 kiun i volas kom5ci2 tie i ekz]ciz al dolaj rig>doj1 al grimacetoj1 al l]taj kol]etoj1 kiel aktoro s9 ekz]cas anta si mem1 anta ol vidigi s9 al la publiko4 iam s5p>tia kaj v]a1 spegulo res5das al la okuloj de la rig>danto la helkolorojn de juneco kaj la sulkojn de maljuneco1 ne kalumniante nek flatante4 ,sola el iuj konsilantoj de altrangulo1 i iam diras al ili la v]on4 ,tiu eco dezirigis al mi la eltrovon de spegulo morala1 kie iuj homoj povu vidi s9 kun siaj virtoj kaj malvirtoj4 ,mi e p5sis proponi e ia akademio premion por tia eltrovo2 s$ s]ioza prip5sado elmontris al mi la s5utilecon de tio4 ,tiel mal(te malbelulo rekonas s9 kaj disrompas la spegulon6 ,vane la speguloj multobliz irka ni kaj res5das kun geometria u/eco la lumon kaj la v]on6 en la mom5to1 kiam la radioj tuj p5etros en nian okulon kaj montros n9 tiajn1 kiaj ni e/as1 la meme/imo englitigas sian trompantan prismon int] ni kaj nia imago1 kaj prez5tas al ni nian diaon4 ,kaj el iuj prismoj1 kiuj ekzi/is de la unua kreita de la s5morta ,newton1 n5iu pos$is tiel =tan rebrilpovon1 n5iu produktas tiel agrablajn kaj helajn kolorojn1 kiel la prismo de la meme/imo4 ,nu1 ar la ord9>aj speguloj vane vidigas la v]on1 kaj ar iu e/as kont5ta je sia vizao2 ar ili ne povas konigi al la homoj iliajn korpajn difektojn1 por kio utilus mia morala spegulo8 ,malmultaj turnus al i siajn okulojn1 kaj n5iu rekonus s9 en i1--escepte la filoz(oj--e pri i-tio mi dubas iom4 ,akceptante la spegulon tian1 kia i e/as1 mi esp]as1 ke n5iu mallados m9 tial1 ke mi 9 atas pli alte1 ol iujn p5traojn de la ,itala skolo4 ,la s9jor9oj1 kies gu/o ne povas e/i malu/a kaj kies op9io devas decidi ion1 en]ale turnas sian unuan rig>don al tiu p5trao1 kiam ili eniras en ambron4 ,milfoje mi vidis s9jor9ojn kaj e s9joretojn =gesantaj en balo siajn amantojn a amat9ojn1 la dancadon kaj iujn plezurojn de la fe/o1 por rig>dadi kun videbla pref]o tiun arman p5traon1 kaj e honori 9 p] ekrig>deto meze de la plej vivaj dancoj4 ,kiu d povus konkur5ci kun i pri la rango1 kiun mi donas al i int] la efv]koj de la arto de ,apelo8 ,,apitro ,,xxviii ,mi f9e alv5is tute proksime de mia skribtablo2 jam mi povus e tui ian angulon plej proksiman1 et5dante la brakon1 kiam mi preska p]dis la frukton de iuj miaj laboroj kaj e la vivon4--,e/us pli bone1 se mi sil5tus pri la malfelio okaz9ta al mi1 por ne s5kuraigi la vojaantojn2 s$ tiel malfacile e/as r5v]sii1 en la vojaseo1 kiun mi uzas1 ke oni devige konfesos1 ke por suf]i tian daneron1 oni devas e/i malfeliega--tiel malfelia kiel mi4 ,mi trovis m9 kuanta sur la planko1 tute r5v]site1 kaj tio i tiel rapide1 tiel neat5dite1 ke mi preska dubus pri mia malfeliao1 se t9tado en la kapo kaj =ta doloro en la maldek/ra ultro ne pruvus al mi tro kl>e la realecon de i4 ,anka tio e/is malbona erco de mia duono4--,timigite de la voo de miz]ulo neat5dite petanta almozon e la pordo1 kaj de la bojo de ,roz9o1 i subite turnis mian seegon1 anta ol mia animo povis av]ti 91 ke malantae mankis briko2 la puo e/is tiel =ta1 ke mia vojaseo tute s5ekvilibriis kaj r5v]siis sur m94 ,mi konfesas1 ke tiu i e/as unu el la okazoj1 en kiuj mi havis plej =tan kazon por pl5di je mia animo2 ar an/ata ol b$ari la =e/on u f>itan kaj riproi sian kunulon pri ia trorapidemo1 i tiel p]dis la mod]econ1 ke i plej be/e ekkol]is kaj (5dis p] p>oloj tiun miz]an s5kulpulon4--,mallaboremulo6 iru labori4 i diris 7malbonega alp>olao eltrovita de av>a kaj kruela riul>o74 ,s9joro1 li tiam diris por plidoligi m91 mi e/as el ,*ambry444--,des pli malbone por vi4--,mi e/as ako2 m9 vi vidis en la kamp>o2 mi kondukadis la afojn al la h]bejoj444--,kion vi v5as ti5 i por f>i8 ,mia animo kom5cis p5ti pri la malentileco de miaj unuaj p>oloj4--,mi e kr$as1 ke i p5tis pri ili1 iom anta ol elp>oli il94 ,(te tiel1 ne at5dite trovante dum la kuro foson a limejon1 oni vidas 91 s$ jam ne havas la tempon eviti 94 ,roz9o pl5igis mian reprud5tion kaj p5ton2 i e/is rekon9ta akon1 kiu (te dividis kun i sian panon1 kaj i montris al li p] siaj k>esoj sian memoron kaj dankecon4 ,dum tiu tempo1 ,joannetti1 kolekt9te la re/aojn de mia mano1 dif9itajn por lia propra mano1 ne anceliante donis il9 al ako4 ,kompat9da ,joannetti6 ,tiel1 dum mia vojao1 mi ricevas de mia s]vanto kaj de mia hund9o in/ruon pri filoz(io kaj humaneco4 ,,apitro ,,xxix ,anta ol darigi1 mi volas =igi dubon eble enir9tan en la p5son de la legantoj4 ,por n5io en la mondo mi volus1 ke oni suspektu m91 ke mi entrepr5is tiun i vojaon nur tial1 ke mi ne sciis kion f>i1 kaj1 por tiel diri1 devigite de la cirkon/ancoj2 mi c]tigas tie i kaj mi uras je tio1 kio e/as al mi plej k>a1 ke mi int5cis entrepr5i 9 jam longe anta la f>io1 p] kiu mi p]dis la lib]econ dum kv>dek du tagoj4 ,tiu i devigita izoleco e/is nur okazo por ekvojiri pli frue4 ,mi scias1 ke la propravola prote/o1 kiun mi u f>is1 ajnos suspekt9da al kelkaj p]sonoj2--s$ mi anka scias1 ke la suspektemuloj ne legos tiun i libron2--ili havas sufie da okupoj hejme kaj e siaj amikoj2 multajn aliajn zorgojn ili havas2--kaj la bonuloj kr$os al mi4 ,mi konfesas tam51 ke mi e/us pref]9ta okupi m9 p] tiu i vojao en alia tempo1 kaj ke mi elektus por pl5umi 9 la gr&an ,fa/on1 pref]e ol la ,k>navalon2 s$ filoz(iaj prip5soj s5ditaj al mi de la ielo helpis al mi =te por elporti la s5ion de la plezuroj1 kiujn ,tor9o prez5tas amase en tiuj i mom5toj de bruo kaj agito4--,tre c]te e/as1 mi diris al mi1 ke la muroj de mia ambro ne e/as tiel belege ornamitaj1 kiel la muroj de bala salono2 la sil5tado de mia kam]o ne tiel valoras1 kiel la agrabla bruado de muziko kaj danco2 s$ int] la em95taj p]sonoj1 kiuj troviz en tiuj fe/oj1 e/as c]te multaj pli malkont5taj ol mi4 ,kaj kial mi p5sus nur pri tiuj1 kiuj e/as en situacio pli agrabla1 dum la mondo e/as pl5a je homoj malpli feliaj ol mi mem8--,an/ata ol transporti m9 p] la fantazio en tiun belegan ,kaz9on1 kie tiomaj belul9oj e/as mallumigitaj de la juna ,eg5io1 por trovi m9 felia mi nur bezonas halti mom5ton en la /ratoj1 kiuj kondukas ti54--,aro da malfeliuloj1 kuantaj duone nudaj sub la pordegoj de tiuj i riegaj loejoj1 ajnas tuj p]eontaj pro malv>mo kaj miz]o4--,kia vidao6 ,mi dezirus1 ke tiu i pao de mia libro e/u legata de la tuta mondo2 mi dezirus1 oni sciu1 ke en tiu i urbo1 kie io vidigas la riecegon dum la plej malv>maj noktoj de la v9tro1 amaso da miz]uloj dormas s5irme1 kun la kapo apogita sur limtono a sojlo de palaco4 ,tie i e/as grupo da infanoj1 premiantaj unu kontra la aliaj por ne morti pro malv>mo4--,tie e/as vir9o tremanta kaj s5 voo por pl5di4--,la pret]irantoj iras kaj v5as ne tuataj de vidao1 al kiu ili jam kutimis4--,la bruo de kaleoj1 la voo de malsobreco1 la armaj sonoj de muziko1 enmiksiz kelkfoje je la krioj de tiuj kompat9duloj kaj kunf>as t]uran s5agordaon4 ,,apitro ,,xxx ,tiu1 kiu rapidus jui urbon la la antaa apitro1 trompiu multe4 ,mi p>olis pri la tieaj miz]uloj1 pri iliaj malojaj krioj kaj pri la indif]5teco de kelkaj p]sonoj kontra ili2 s$ mi n5ion diris pri la aro da bonf>uloj1 kiuj dormas1 dum la cet]aj s9 amuzas1 kiuj leviz je la unua ekbrileto de la tago kaj iras helpi al la malfeliuloj s5 ate/antoj kaj s5 fanf>onado4--,ne1 mi ne sil5tos pri tio6--mi volas 9 skribi sur la po/a flanko de la pao1 kiun la tuta univ]so devas legi4 ,tiel divid9te sian riecon kun siaj gefratoj kaj v]inte balzamon en tiujn korojn ifitajn de la doloro1 ili iras en la preejojn1 dum la lacigitaj malvirtuloj dormas sur lanuga kus5ego2 ili proponas al ,dio siajn preojn kaj dankas al li por liaj bonf>oj4 ,ankora int]batalas en la sanktejo la lumo de soleca lampo kaj la naskianta tago1 kaj ili jam g5ufleksas anta la alt>oj2--tiam la ,et]nulo1 kvankam kol]igita de la malboneco kaj av>eco de la homoj1 det5as sian fulmon pretan por frapi4 ,,apitro ,,xxxi ,mi volis ion diri pri tiuj malfeliuloj en mia vojao1 ar la p5so pri ilia miz]o (te di/ris m9 dum la vojiro4 ,kelkfoje1 tuite de la dif]5co int] ilia situacio kaj la mia1 mi subite haltigis mian kaleon1 kaj mia ambro ajnis al mi mir9de plibeligita4 ,kia s5utila lukso6 ,ses seoj1 du tabloj1 skribtablo1 spegulo2 kia vanta p>ado6 ,precipe mia lito1 mia lito blanka kaj rozkolora1 kaj miaj du matracoj1 ajnis vetbatali kontra la belegeco kaj la kon=temo de la ,aziaj mon>koj4--,tiuj i prip5soj igis s5signifaj por mi la plezurojn al mi nep]mesitajn4 ,de prip5so al prip5so1 mia atako de filoz(io f>iis tia1 ke mi povus vidi balon en najb>a ambro1 mi povus adi muzikon de violonoj kaj kl>netoj1 ne ekmoviante de mia loko2--mi povus adi p] amba oreloj la belsonan voon de ,m>kes9i1 tiun voon1 kiu tiel (te ekscitegis m9--jes1 9 mi povus adi ne anceliante2 pli ol tio1 mi povus rig>di s5 ia ekscito la plej belan vir9on de ,tor9o1 ,eg5ion mem1 ornamitan de la kapo is la pi$oj p] la manoj de fral9o ,rap\s7#a74--,tio i tam5 e/as ne tiel c]ta4 ,,apitro ,,xxxii ,s$ p]mesu1 ,s9joroj1 ke mi dem&u3 u vi amuziz tiel1 kiel antae1 en balo a teatro8--,konc]ne m91 mi konfesas tion1 de kelka tempo iuj gr&anombraj kunv5oj kazas al mi kvazaan t]uron4--,mi tie e/as vizitata de funebra sono4--,vane mi p5as =peli 91 i iam rev5as1 kiel la sono de ,atalio4--,eble ar la animo1 sup]akvita hodia de p5soj mallumaj kaj de kortuantaj vidaoj1 trovas ie kazojn por malojo--kiel difektita /omako anz en v55ojn la plej sanigajn manaojn4--,e/u kiel e/as1 j5 mia sono3--,kiam mi />as en unu el tiuj fe/oj1 meze de tiu aro da homoj afablaj kaj k>esaj1 kiuj dancas1 kantas1 ploras anta la trag$ioj1 kiuj montras nur ojon1 s9c]econ kaj bonkoron1 mi p5sas3--,se en tiun i bonmani]an societon subite enirus blanka urso1 filoz(o1 tigro1 a ia ajn tiaspeca be/o1 kiu supr5irante sur la orke/ran /ablon krius p] =tega voo3 ,kompat9daj homoj6 ,askultu la v]on p>olanta p] mia buo3 ,vi e/as subpremitaj1 sklavigitaj1 vi e/as malfeliaj1 vi enuas2--eliru el tiu dormado6 ,vi muziki/oj1 kom5cu1 disrompante tiujn muzikilojn sur viajn kapojn2 iu s9 armu p] pon>do2 de nun ne p5su pri amuzoj kaj fe/oj2 supr5iru al la loioj kaj buu iujn2 la vir9oj anka trempu siajn timemajn manojn en la sangon6 ,eliru1 vi e/as lib]aj2 =tiru vian reon de lia trono kaj vian ,dion el lia sanktejo6 --,nu6 ,tion1 kion la tigro diris1 kiom da tiuj armaj homoj 9 pl5umos8 ,kiom da ili eble p5sis pri tio1 anta ol i eniris6 ,kiu scias8--u oni ne dancis en ,p>izo anta kv9 j>oj7#b78 ,joannetti1 losu la pordojn kaj f5e/rojn4--,mi ne volas plu vidi la lumon2 n5iu homo eniru mian ambron2--metu glavon proksime de mia mano2--eliru vi mem1 kaj ne ap]u plu anta mi6 ,,apitro ,,xxxiii ,ne1 ne1 re/u1 ,joannetti2 re/u1 malfelia junulo3 kaj vi anka ,roz9o mia1 kiu div5as miajn agr5ojn kaj kvietigas il9 p] viaj k>esoj2 v5u1 ,roz9o mia1 v5u4--,v konsonanto kaj ripozejo4 ,,apitro ,,xxxiv ,la falo de mia vojaseo utilis al la leganto1 f>ante mian vojaon malpli longa je alm5a dekduo da apitroj1 ar releviinte mi trovis m9 anta kaj tre proksime de mia skribtablo1 kaj mi plu ne havis tempon por prip5sadi pri la gr&nombro da desegnaoj kaj p5traoj1 kiujn mi e/is ankora vizitonta1 kio povus plilongigi miajn ekskursojn pri la p5tr>to4 ,las9te d dek/re la portretojn de ,rafaelo kaj lia amat9o1 ,kavaliron d',assas1 kaj la afi/9on ,alpan1 kaj irante maldek/r5 al la f5e/ro1 oni ekvidas mian skribtablon3 i e/as la unua kaj plej videbla objekto1 kiu prez5tas s9 anta la okuloj de la vojaanto1 sekvante la vojon u diritan4 i e/as sup]kovrita de kelkaj bretoj1 kiuj s]vas kiel biblioteko2 la tuto e/as kronita p] bu/o pl5iganta la piramidon1 kaj tiu i objekto e/as la plej grava ornamao de la regiono4 ,tir9te la unuan tirke/on dek/ran1 oni trovas skribil>on1 iuspecan pap]on1 pretigitajn plumojn1 sigelvakson4--io tio i donus al la plej maldilig5ta homo la deziron skribi4--,mia k>a ,j5ny1 mi e/as c]ta1 ke1 se vi okaze malf]mus tiun tirke/on1 vi respondus la let]on1 kiun mi skribis al vi en la antaa j>o4--,en la kontraa tirke/o kuz konfuze kunmetitaj la mat]ialoj por la kortua rakonto pri la mallib]ul9o de ,pign]ol1 kiun vi balda legos1 k>aj amikoj7#c74 ,int] tiuj du tirke/oj e/as pr(undao1 ki5 mi etas la let]ojn1 la tio kiel mi ricevas il92 oni trovas tie iujn let]ojn ricevitajn de dek j>oj4 ,la plej malnovaj e/as ordigitaj la la datoj en kelkaj pakoj2 la novaj e/as int]miksitaj2 kelkaj re/as de la tempo de mia plej frua juneco4 ,kia plezuro revidi en tiuj i let]oj la int]esajn situaciojn de niaj unuaj j>oj1 translokii d5ove en tiujn feliajn tempojn n5iam rev5ontajn6 ,ha6 kiel pl5a e/as mia koro6 ,kiel malgaje i uas1 dum miaj okuloj tralegas la l9iojn skribitajn de p]sono1 kiu jam ne vivas6 ,j5 lia skribao1 lia koro kondukis lian manon1 al mi li skribis tiun let]on1 kaj n5io pli ol tiu let]o re/as al mi pri li6 ,kiam mi enmetas la manon en tiun loketon1 mi malfacile =iras anta la f9o de la tago4 ,tiamani]e vojaanto trairas rapide kelkajn prov9cojn de ,italujo1 f>ante rapidege supraajn obs]vojn1 kaj haltadas en ,romo dum tutaj monatoj4--,tiu i e/as la plej ria p>to de la m9ejo1 kiun mi ekspluatas4 ,kia aliio en miaj ideoj kaj s5toj6 kia dif]5co en miaj amikoj6 ,kiam mi ekzam5as il9 tiam kaj hodia1 mi vidas il9 mortige agititaj de projektoj1 kiuj nun ne int]esas plu il94 ,okaz9tao ajnis al ni gr&a malfelio2 s$ mankas la f9o de la let]o1 kaj tute =gesita e/as la okaz9tao2 mi ne povas scii1 pri kio oni p>olis4--,mil antajuoj sieis n92 la mondo kaj la homoj e/is tute nekonataj de ni6 s$ kia v>meco en niaj rilatoj6 kia intima amikeco6 kia s5lima konfideco6 ,ni e/is feliaj p] niaj er>oj4--,kaj nun8--,ha1 ne tiel e/as nun6 ,ni devis legi1 kiel la cet]aj1 en la homa koro2--kaj la v]o1 falante apud ni kiel bombo1 detruis je iam la soran palacon de iluzio4 ,,apitro ,,xxxv ,facile mi povus skribi apitron pri j5a sekiinta rozo1 se mi tion volus1 kaj se la objekto e/us inda je tio3 i e/as floro de la antaj>a k>navalo4 ,mi mem deiris 9 en la v>mejoj de ,val5t91 kaj en la vesp]o1 unu horon anta la balo1 pl5a je esp]o kaj kun oja kormovo1 mi iris proponi 9 al ,s-no de ,hautca/el4 i pr5is 91 metis 9 sur sian tualettablon1 n5iel rig>d9te 9 nek m94--,s$ kiel i povus at5ti al mi8 i e/is okupata je la rig>dado de i mem4 ,/>ante anta gr&a spegulo1 kun la h>oj jam aranitaj1 i donis la la/an tueton al sia ornamio2 i tiel =te priokupiis1 ia at5to e/is tiel pl5e pr5ita de la iuspecaj rub&oj1 gazoj kaj plumfasketoj amasigitaj anta i1 ke mi ne ricevis e rig>don a signon4--,mi submetiis2 mi humile t5is p+lojn tute pretajn1 aranitajn en mia mano2 s$ ar ia p+lujo e/is pli proksime1 i pr5is il9 el sia p+lujo1--kaj se mi alproksimigis la manon1 i pr5is il9 el mia mano--s5pref]e2 kaj por il9 trovi1 i palpetis1 ne deturnante siajn okulojn de la spegulo1 el timo1 ke i s9 ne vidos plu4 ,iom da tempo mi t5is po/ i duan spegulon1 por ke i pli bone juu pri sia ornamo2 kaj ia vizao1 rebrilante de spegulo al spegulo1 vidigis al mi s]ion da koketul9oj1 el kiuj n5iu at5tis m94 ,f9e1 u mi tion konfesos8 mia rozo kaj mi prez5tis tre malbrilan vidaon4 ,mi f9e p]dis la paci5con1 kaj ne povante jam kontra/>i al la kol]eto1 kiu m9 ekscitis1 mi remetis en ian lokon la spegulon1 kiun mi t5is1 kaj mi eliris agr5e1 ne adiadir9te4 u vi =iras8 i diris1 turnante s9 flank51 por vidi pr(ile sian talion4 ,mi n5ion respondis2 s$ mi askultis kelkan tempon po/ la pordo1 por scii la impreson f>itan de mia rapida eliro4--u vi ne vidas1 i diris al sia ambri/9o po/ mom5ta sil5to1 u vi ne vidas1 ke tiu i korsao e/as multe tro l>a por mia talio1 precipe malsupre1 kaj ke oni bezonas f>i faldon p] p+loj8 ,kiel kaj kial tiu velk9ta rozo troviz sur breto de mia skribtablo1 tion mi c]te ne diros1 ar mi anoncis1 ke sekiinta rozo ne valoras apitron4 ,rim>ku1 ,s9jor9oj1 ke mi n5ian obs]von f>as pri la av5turo pri la sekiinta rozo4 ,mi ne diras1 ke ,s-no de ,hautca/el e/is prava a malprava at5tante sian ornamion pref]e ol m91 a ke mi havis la rajton e/i akceptita aliamani]e4 ,kun ankora pli gr&a zorgo mi evitas eltiri el tio en]alajn konkludojn pri la realeco1 la =to kaj la daro de la amo de s9jor9oj al iaj amikoj4--,mi nur etos tiun i apitron 7ar i e/as ja apitro7 en la mondon kun la cet]o de la vojao1 ne adresante 9 al iu kaj rekom5dante 9 al n5iu4 ,mi almetos nur konsilon por vi1 ,s9joroj3 vi bone kompr5u1 ke en bala tago via amat9o ne e/as via4 ,en la mom5to1 kiam la ornamio kom5cas1 la amanto f>iz nur edzo1 kaj la sola balo e/as la amanto4 iuj scias ja1 kion gajnas edzo1 kiu volas amatii p]=te2 submetiu d paci5ce kaj ridante4 ,kaj ne er>u1 s9joro2 se oni plezure vidas v9 en la balo1 tio i ne e/as kiel amanton1 ar vi e/as nur edzo2 s$ nur tial1 ke vi e/as p>to el la balo1 kaj sekve ero de ia nova almilitao2 vi e/as p>tumo de amanto2 a eble tial1 ke vi dancas bone kaj ke vi tiel briligos 92 f9e la kazo plej flata por vi en la bona akcepto1 kiun vi ricevos1 e/as1 ke i esp]as aluzigi siajn koleg9ojn montrante1 kiel amanton1 viron tiel m]itan1 kiel vi e/as2 se ne e/us pro tio1 i e ne rig>dus v94 ,tio i d e/u kompr5ita2 vi devos submetii kaj at5di is via rolo de edzo e/os f9ita4--,mi konas pli ol unu1 kiu volus e/i kvita tiel malk>e4 ,,apitro ,,xxxvi ,mi promesis dialogon int] mia animo kaj la aliulo2 s$ kelkaj apitroj =kuras de mi1 a plibone kelkaj aliaj fluas el mia plumo kvaza kontra mia volo kaj dekl9igas miajn projektojn3 int] tiuj e/as la apitro de mia biblioteko1 kiun mi f>os kiel eble plej mallonga4--,la kv>dek du tagoj balda f9ios kaj samlonga tempo ne sufiu por pl5igi la priskribon de la ria l&o1 kie mi tiel agrable vojaz4 ,mia biblioteko d konsi/as el romanoj1 se mi tion devas konfesi1--jes1 romanoj kaj kelkaj elektitaj v]slibroj4 ,kvaza miaj agr5oj ne sufiu al mi1 mi ankora volonte p>topr5as en la agr5oj de mil fantaziaj p]sonoj1 kaj tiujn i mi s5tas tiel =te1 kiel miajn proprajn2 kiom da l>moj mi v]is pri tiu malfelia ,kl>iso kaj pri la amanto de arloto6 ,s$1 se mi tiel s]z nev]ajn dolorojn1 mi kontrae trovas en tiu fantazia mondo3 virton1 bonecon1 nepr(itemon1 ankora ne trovitajn kunigite en la reala mondo1 kie mi vivas4--,mi trovas tie vir9on tian1 kian mi deziras1 ne malbonhumoran1 ne mals]iozan1 ne malv]eman2 mi n5ion diros pri ia beleco2 oni fidu al mia fantazio3 mi f>as 9 tiel bela1 ke n5ion oni povas kritiki en i4 ,po/e1 f]m9te la libron1 kiu jam ne respondas al miaj ideoj1 mi pr5as 9 p] la mano1 kaj ni kune trairas l&on milfoje pli arman1 ol la ,ed5o4 ,kia p5tri/o povus reprez5ti la soran l&on1 kie mi lokis la diaon de mia koro8 kaj kia poeto povos iam priskribi la =tajn kaj div]sajn s5tojn1 kiujn mi uas en tiuj soraj regionoj8 ,kiel (te mi malb5is tiun ,klevel&-on1 kiu ium9ute eniras novajn malfeliojn1 kiujn li povus eviti6--,mi ne povas tol]i tiun libron kaj tiun sekvon da malfeliegoj2 s$ se mi pro di/reco malf]mas 91 mi nepre devas engluti 9 is la f9o4 ,kiel mi lasus tiun malfelian homon e la ,abakisoj8 ,kio f>iu el li e tiuj sovauloj8 ,ankora malpli mi kurau =lasi l9 en la ekskurso1 kiun li f>as por eliri el kaptiteco4 ,f9e1 mi tiel kore p>topr5as en liaj agr5oj1 mi tiel =te int]esas m9 por lia kompat9da familio1 ke la neat5dita ap]o de la kruelaj ,ru9tonoj />igas miajn kaph>ojn2 malv>ma vito ekkovras m91 dum mi legas tiun apitron kaj mia timego e/as tiel =ta1 tiel reala1 kvaza mi mem e/us tuj ro/ota kaj manota4 ,kiam mi sufie ploris kaj am9dumis1 mi s]z kelkan poeton1 kaj mi d5ove =iras al alia mondo4 ,,apitro ,,xxxvii ,de la militiro de la ,argonatoj is la kunv5o de la ,em95tuloj1 de la fundo de la inf]o is la la/a fiksa /elo trans la ,lakta ,vojo1 is la f9o de la univ]so1 is la pordoj de la aoso1 j5 e/as la va/a kampo1 kie mi trankvile prom5as lalonge kaj lal>ge kaj la mia bonvolo2 ar nek la tempo1 nek la spaco mankas al mi4 ,ti5 mi transportas mian ekzi/adon1 sekvante ,hom]on1 ,miltonon1 ,virgilion1 ,osianon kaj cet]ajn4 iuj f>ioj okaz9taj int] tiuj du epokoj1 iuj l&oj1 iuj mondoj1 iuj e/aoj ekzi/9taj int] tiuj du templimoj1 io tio i e/as mia1 ap>t5as al mi tiel c]te1 tiel lee1 kiel la ipoj enirantaj la ,pireon ap>t5is al unu ,at5ano4 ,mi precipe amas la poetojn1 kiuj transportas m9 en la plej malnovan antikvecon3 la morto de la ambicia ,agamemnono1 la kol]oj de ,ore/o kaj la tuta hi/orio trag$ia de la familio ,atrea1 p]sekutata de la ielo1 kazas al mi t]uron1 kiun la nuntempaj f>ioj n5iel povus naski en mi4 ,j5 e/as la fatala urno1 kiu enhavas la c9drojn de ,ore/o4 ,kiu ne ektremus1 vidante 98 ,elektr9o6 ,malfelia frat9o1 kvietiu3 ,ore/o mem alportas la urnon kaj la c9droj e/as tiuj de liaj malamikoj6 ,oni jam ne trovas nun bordojn1 kiel la bordoj de la ,zanto kaj la ,skam&ro2--oni jam ne vidas eb5aojn1 kiel tiuj de ,hesp]io kaj ,arkadio4 ,kie e/as nun la insuloj ,lemnoso kaj ,kreto8 ,kie e/as la gr&fama labir9to8 ,kie la tonego1 kiun la =lasita ,ariadno surv]is p] siaj l>moj8--,oni nun vidas n5ian ,tezeon1 n5ian ,h]kuleson2 la nuntempaj homoj kaj e h]ooj e/as pigmeoj4 ,kiam mi po/e volas doni al mi sc5on de entuziasmo kaj ui la tutan =ton de mia fantazio1 mi kurae ekkaptas la faldojn de flirtanta robo de la altega bl9dulo de ,albiono en la mom5to1 kiam li eksaltas al la ielo kaj proksimiz al la ,et]nulo4--,kia muzo povis subt5i l9 en tia alteco1 ki5 n5iu homo anta li kurais turni siajn rig>dojn8--,de la bl9diga ve/iblo iela1 kiun la av>a ,mamono rig>dis p] enviaj okuloj1 mi kun t]ura s5to pasas al la va/aj kav]noj de la loejo ,satana2--mi ee/as e la inf]a konsilio1 mi enmiksiz kun la amaso de la ribelaj spiritoj1 kaj mi askultas iliajn p>oladojn4 ,s$ tie i mi devas konfesi malvirteton1 pri kiu mi (te riprois m94 ,mi ne povas ne int]esii je tiu kompat9da ,satano1 7mi p>olas pri la ,satano de ,miltono71 po/ kiam li e/as eletita de la ielo4 ,kvankam mi malaprobas la ob/9econ de la ribelulo1 mi konfesas1 ke la =teco1 kiun li vidigas en la troega malfelio1 kaj lia gr&a kurao1 devigas m9 kontravole admiri l94--,kvankam mi scias la malfeliojn dev59tajn de lia p]eiga entrepr5o1 kiam li p]=te malf]mis la pordegon de la inf]o1 por v5i malkvietigi la edzan vivadon de niaj unuaj gepatroj1 mi malgra io ne povas deziri1 e mom5ton1 ke li dum la vojiro p]eu en la konfuzo de la aoso4 ,mi e kr$as1 ke mi volonte helpus al li1 se ne det5us m9 la honto4 ,mi sekvas iujn liajn movojn1 kaj mi s5tas tiom da plezuro1 vojaante kun li1 kvaza mi e/us en deca societo4 ,vane mi diras al mi1 ke li e/as ja diablo1 ke li e/as p]eiganto de la hom>o1 ke li e/as v]a demokrato1 ne kiel tiuj de ,at5oj1 s$ kiel tiuj de ,p>izo1 io tio i ne korektas m9 de mia antajuo4 ,kia gr&ega projekto6 kaj kia maltimo en la pl5umo de i6 ,kiam la va/aj kaj trioblaj pordoj de la inf]o subite malf]miis la la tuta l>eco anta li1 kaj kiam la pr(unda foso de la n5io kaj nokto ap]is en sia tuta t]uro anta liaj pi$oj--li p] maltima okulo rig>dis la malluman imp]ion aosan2 kaj1 s5 ancelio1 malvolvante siajn l>ajn flugilojn1 kiuj povus kovri tutan armeon1 li eketis s9 en la s5fundaon4 ,tion ne f>us la plej s5tima kuraulo4--,kaj tio e/as1 la mia op9io1 unu el la plej =taj elp5saoj1 kiel anka unu el la plej belaj vojaoj iam f>itaj1--krom la vojao int]ne de mia ambro4 ,,apitro ,,xxxviii ,mi n5iam f9us1 se mi volus priskribi la milonan p>ton el la /rangaj okaz9taoj1 kiujn mi r5kontas1 vojaante apud mia biblioteko2 la vojaoj de ,cook kaj la obs]voj de liaj kunvojaantoj1 doktoroj ,banks kaj ,sol&]1 e/as n5io1 komp>e kun miaj av5turoj en tiu i sola di/rikto2 tial mi kr$as1 ke mi la tutan vivon pasigus tie en kvazaa raveco1 se ne e/us la bu/o1 pri kiu mi jam p>olis1 sur kiu iam f9e s9 fiksas miaj rig>doj kaj miaj p5soj1 kia ajn e/as la /ato de mia animo2 kaj kiam i s9 =donas al la s5kuraio1 sufiz1 ke mi rig>du tiun bu/on1 por ke i rev5u al sia normala /ato3 tio e/as la agordilo1 p] kiu mi kons5tigas la aneman kaj s5agordan kunaon de s5toj kaj p]ceptoj1 el kiuj mia vivo e/as f>ita4 ,kiel simila i e/as6--,j5 e/as la trajtoj1 kiujn la naturo donis al la plej virta el la homoj4 ,ha6 se la skulpti/o povus vidigi lian bonegan animon1 lian g5ion kaj lian k>akt]on6--,s$ kion mi entrepr5is8 u tie i mi devas ladi l98 u al la ee/antaj homoj mi tiel p>olas8 ,p] kio tio i int]esas il98 ,mi volas nur g5ufleksi anta via amata figurao1 ho plej bona el la patroj3 ,ve6 tiu figurao e/as io1 kio re/as al mi pri vi kaj mia patrujo3 vi =lasis la t]on1 en la mom5to1 kiam la krimo e/is okuponta 92 kaj i nun subpremas m9 p] tiaj malfelioj1 ke e via familio e/as nun devigita rig>di vian morton1 kiel felion4 ,kiom da agr5oj suf]igus al vi pli longa vivado6 ,ho patro6 u la sorto de via gr&anombra familio e/as konata de vi en la loejo de la felio8 u vi scias1 ke viaj infanoj e/as ekzilitaj el tiu patrujo1 kiun vi tiel f]vore kaj hone/e s]vis dum sesdek j>oj8 u vi scias1 ke al ili e/as malp]mesite viziti vian tombon8--,s$ la tiraneco ne povis =pr5i de ili la plej valoran p>ton el via h]$ao1 la memoron pri viaj virtoj kaj la =ton de viaj ekzemploj2 meze en la krima tor5to1 kiu =tiris ilian patrujon kaj ilian pos$aon al la s5fundao1 ili re/is neaneble kunigitaj sur la l9io desegnita de vi por ili2 kaj kiam ili d5ove povos g5ufleksi sur via respektata c9dro1 i ankora rekonos il94 ,,apitro ,,xxxix ,promes9te dialogon1 mi pl5umas mian promeson4--,tio e/is dum la mat5o1 je la kom5ca tagio2 la sunradioj oris samtempe la supron de l'monto ,viso kaj tiujn de la plej altaj montoj de la insulo1 kiu kuz je niaj antipodoj2 kaj i jam maldormis1 u antatempe vekita de noktaj sonoj1 kiuj (te 9 agitas1 tiel lacige kiel s5utile1 u simple vekita de la tuj f9ionta k>navalo1 ar tiu tempo de plezuro kaj malsao influas sur la homan mainon tiel1 kiel la fazoj de la luno kaj la int]komb9io de kelkaj plan$oj4--,f9e i maldormis kaj tre maldormis1 kiam mia animo mem lib]igis s9 el la ligiloj de la dormo4 ,de longe tiu i konfuze p>topr5is en la s5toj de la aliulo2 s$ i e/is ankora enligita sub la krepao nokta kaj dorma2 kaj i tiu krepao ajnis al i kiel gazo1 l9ao1 ,h9da tolo4--,mia kompat9da animo e/is d kvaza v9dita en iu tiu i emb>asao1 kaj la dio de la dormo1 por det5i 9 pli =te en sia imp]io1 aldonis al tiuj ligiloj s5ordajn blondajn h>ligojn1 bantojn de rub&oj1 p]lajn irkakolojn2 e/is kortuante vidi 9 b>aktanta en tiuj retoj4 ,la agiteco de la pli nobla p>to el mi mem komunikis s9 al la alia1 kaj tiu i siavice =te influis sur mian animon4--,mi tuta e/is alv59ta al /ato malfacile priskribebla1 kiam f9e mia animo1 u pro saeco1 u okaze1 eltrovis la mani]on lib]igi s9 el la gazoj1 kiuj sufokis 94 ,mi ne scias1 u i r5kontis malf]maon1 a u i simple ekp5sis relevi il91 kio e/is pli natura2 c]te e/as1 ke i eltrovis la elirejon de la labir9to4 ,la s5ordaj h>ligoj e/is ankora tie1 s$ ili jam ne e/is malhelpo2 pli bone rim$o ili e/is4 ,tiun rim$on ekkaptis mia animo1 kiel dronanta homo ekkaptas la bordajn h]bojn2 s$ la p]la irkakolo rompiis pro la premo1 kaj la p]loj elfad5igitaj ruliis sur la s(on1 kaj de tie sur la p>geton de ,s-no de ,hautca/el2 ar mia animo1 p] /rangeco malfacile kl>igebla1 imagis s9 e tiu s9jor9o2 dika buk$o da violoj falis t]5 kaj mia animo1 tiam vekiinte1 rev5is hejm51 alkondukante kun si racion kaj realecon4 ,kiel oni povas p5si1 i =te malaprobis ion f>itan dum sia =e/ado1 kaj tie i kom5cas la dialogo1 kiu e/as la objekto de tiu i apitro4 ,mia animo n5iam e/is tiel malentile akceptita4 ,la riprooj1 kiujn i op9iis u/atempe f>i en tiu i danera mom5to1 pl5igis la malpacon de la domo2 f>iis ribelo1 v]a ribelego4 ,kiel d6 diris mia animo1 tiele dum mia =e/ado1 an/ata ol rebonigi viajn =tojn p] trankvila dormado kaj f>ii pli taga por pl5umi miajn ordonojn1 vi s5honte 7tiu i vorto e/is iom troa7 donis v9 al pasiaoj1 kiujn ne sankciis mia volo8 ,ne kutimigite je tiu aroganta tono1 la aliulo kol]e respondis3 ,konv5as ja1 ,s9jor9o 7por =igi de la disputo iun ideon de famili>eco71 konv5as ja1 ke vi pr5as ajnon decan kaj virtan6 ,ha6 u ne la dekl9ioj de via imago1 u ne viaj malsaegaj ideoj naskis ion1 kio en mi malplaz al vi8 ,kial vi ne e/is tie i8--,kial vi havus la rajton ui s5 mi1 en la (taj vojaoj1 kiujn vi f>as sola8--u mi iam malaprobis viajn vizitojn en la ,olimpon a en la ,kampojn ,elizeajn8--viajn int]p>oladojn kun la spiritoj1 viajn gravegajn prip5sadojn 7iom da moko1 kiel oni vidas71 viajn ka/elojn en la a]o1 viajn altegajn si/emojn8 ,kaj1 kiam vi tiel s5ene =lasas m91 mi ne havus la rajton ui la bonf>ojn donacitajn de la naturo kaj la plezurojn proponitajn al mi8 ,mia animo1 surprizite de tioma viveco kaj elokv5teco1 ne sciis1 kion i devis respondi4--,por eliri el emb>aso1 i decidis surkovri p] vualo de indulgo la riproojn u f>itajn2 kaj por ne ajni f>anta la unuajn paojn al la repacio1 i anka uzis c]emonian tonon4--,s9jor9o1 i diris siavice kun afekta koreco444 7se la leganto trovis tiun vorton neu/loka1 kiam i e/is adresita al mia animo1 kion li diras nun1 se li nur volas rememori la objekton de la disputo8--,mia animo ne rim>kis la rid9decon de tia dirmani]o1 tiel la intelig5teco e/as mallumigita de la pasio76--,s9jor9o1 i diris d1 mi c]tigas v91 ke n5io tiel plau al mi1 kiel vidi v9 uanta iujn plezurojn ueblajn por via naturo1 kvankam mi ne p>topr5us en ili1 se nur tiuj plezuroj ne e/us malutilaj al vi1 se ili ne =igus la h>monion1 kiu444 ,tie i mia animo e/is subite int]rompita3--,ne1 ne1 m9 ne trompas via ajna bonvolo2--nia devigita kune/ado en tiu i ambro1 kie ni vojaz2 la ricevita vundo1 kiu ap5a ne p]eigis m9 kaj kiu doloras ankora al mi1 u io tio i ne e/as kazita de via malsaega fi]ego kaj de viaj b>b>aj antajuoj8 ,mia bone/ado kaj mia ekzi/o mem valoras kiel n5io1 kiam viaj pasioj kondukas v91--kaj vi c]tigas1 ke vi int]esas v9 por mi1 kaj ke viaj riprooj e/as kazitaj de via amikeco8 ,mia animo kompr5is ja1 ke i ne ludis la pli belan rolon en tiu i af]o2 i cet]e kom5cis vidi1 ke la ekscito de la disputo =igis la kazon de i1 kaj i pr(itis la okazon por dekl9igi la int]p>olon3 ,prep>u la kafon1 i diris al ,joannetti u eniranta la ambron4--,la bruo de la tasoj altiris la tutan at5ton de la ribelulo1 kiu tuj =gesis la cet]on4 ,tiamani]e1 montrante al infanoj ludileton1 oni igas il9 =gesi la malsanigajn fruktojn1 kiujn ili petis pi$frapante4 ,mi iom po/ iom endormiis dum la akvo v>miis4--,mi uis tiun arman plezuron1 pri kiu mi jam p>olis al la legantoj3 s5ti s9 dormanta4 ,la agrabla bruo f>ita de ,joannetti p] la frapo de la kafkruo kontra la kam5/ableto sonadis en mian c]bon kaj vibrigis iujn miajn s5temajn fibrojn1 kiel la ekmovo de h>pa kordo sonorigas la oktavojn4--,f9e mi vidis kvazaan ombron anta mi2 mi malf]mis la okulojn1 tio e/is ,joannetti2--,ha1 kia bonodoro6 kia agrabla surprizo6 kafo1 kremo1 piramido de ro/ita pano6--,bona leganto1 mat5manu kun mi4 ,,apitro ,,xl ,kian gr&an trezoron da uoj la bona naturo liv]is al la homoj1 kies koro scias ui6 ,kia div]seco en tiuj uoj6 ,kiu povos d5ombri iliajn nekalkuleblajn nuancojn la la div]saj p]sonoj kaj la la div]saj aoj de la vivo8 ,la nekl>a memoro pri la uoj de mia juneco ektremigas m9 ankora4 u mi provos rakonti la uojn de junulo1 kies koro kom5cas bruli p] la fajroj de s5teco8 ,en tiu felia ao1 kiam oni nescias e la nomon de pr(itemo1 ambicio1 malamo kaj de iuj hont9daj pasioj1 kiuj malaltigas kaj turm5tas la hom>on2 en tiu ao1 b$ar9de tro mallong$ara1 la suno brilas p] heleco1 kiun oni ne retrovos plu dum la re/o de la vivo4 ,la a]o e/as pli pura2--la fontoj e/as pli kl>aj kaj pli malv>metaj3--la naturo prez5tas vidaojn1 la arb>etoj prez5tas vojetojn ne plu retroveblajn en la matura ao4 ,dio6 kiajn bonodorojn ellasas tiuj floroj6 kiel bongu/aj e/as tiuj fruktoj6 kiel belkolore brilas la mat5ruo6--iuj vir9oj e/as am9daj kaj fidelaj2 iuj viroj1 bonaj1 gr&animaj kaj s5temaj2 ie troviz koreco1 v]diremo kaj nepr(itemo4 ,e/as en la naturo nur floroj1 virtoj kaj plezuroj4 u la konfuzo de amo1 la esp]o al felio ne pl5igas nian koron je s5taoj tiel vivaj kiel div]saj8 ,la vidado de la naturo1 la rig>dado de i entute kaj detale1 malf]mas anta la racio va/egan m9ejon de uoj4 ,balda la fantazio1 flugante sup] tiu oceano da plezuroj1 pligr&igas ilian nombron kaj =ton2 la div]saj s5taoj unuiz kaj komb9iz por =mi novajn2 la revo pri gloro enmiksiz kun la korbatoj de amo2 la bonf>eco iras flanke de la meme/imo1 kiu t5as 9 p] la mano2 la melankolio v5as kelkfoje eti sur n9 sian sol5an krepaon1 kaj f>as plezurojn el niaj l>moj4--,f9e la p]ceptoj de la spirito1 la s5taoj de la koro1 e la memoroj de la s5toj1 e/as por la homo nesekigeblaj fontoj de plezuro kaj felio4--,oni ne miru d1 se la bruo f>ita de ,joannetti p] la frapo de la kafkruo kontra la kam5/ableto kaj la neat5dita vidio de taso da kremo f>is sur m9 impreson tiel vivan kaj tiel agrablan4 ,,apitro ,,xli ,mi tuj pr5is mian vojaan ve/on1 rig>d9te 9 p] kont5ta okulo1 kaj tiam mi decidis f>i apitron ad hoc por konigi 9 al la leganto4 ar la =mo kaj utilo de tiuj ve/oj e/as en]ale konataj1 mi precipe p>olos pri ilia influo sur la spiriton de la vojaantoj4--,mia vojaa ve/o por la v9tro e/as f>ita el la plej v>ma kaj plej mola t(o1 kiun mi povis trovi2 i envolvas m9 de la kapo is la pi$oj2 kaj kiam mi sidas en mia seego1 kun la manoj en la pooj kaj mia kapo enmetita en la kolumon de la ve/o1 mi similas la /atuon de ,vinu1 s5 pi$oj kaj s5 manoj1 kiun oni vidas en la ,h9daj pagodoj4 ,se oni volos1 oni nomu antajuo la influon1 kiun mi alskribas al la vojaaj ve/oj sur la vojaantojn2 pri tio mi povas diri1 ke ajnus al mi tiel rid9de antaeniri p] unu pao en mia vojao int]ne de mia ambro1 ve/ita p] mia uni=mo kaj kun glavo e la flanko1 kiel iri en societon en ambra surtuto4--,kiam mi vidas m9 tiel ve/ita la iuj po/uloj de la ,pragmatika ,regul>o1 mi ne sole e/us nekapabla darigi mian vojaon1 s$ kr$eble mi e ne povus legi tion1 kion mi is nun skribis pri i1 kaj ankora malpli kompr5i 94 ,s$ u tio mirigas v98 u oni ne iutage vidas p]sonojn op9iantaj s9 malsanaj1 ar ilia b>bo e/as de longe n]azita1 a ar iu ektrovas1 ke ili havas malsanulan mi5on1 kaj diras tion al ili8 ,la ve/oj tiel influas sur la spiritojn de la homoj1 ke e/as malsanuloj1 kiuj s5tas s9 plibone1 kiam ili vidas s9 kun nova ve/o kaj pudrita p]uko2 kelkaj tiamani]e trompas la publikon kaj s9 mem p] kon/anta ornamo2 ili unu tagon mortas bone kombitaj1 kaj ilia morto mirigas iujn4 ,oni kelkfoje =gesis antasciigi al grafo de444 ke li devos deori3--korporalo iris veki l9 frumat5e1 en la tago mem1 kiam li e/is deoronta1 kaj l9 in=mis pri tiu maloja af]o2 s$ la ideo levii tuj1 meti siajn gamaojn kaj tiele eliri1 ne p5s9te pri tio en la antaa vesp]o1 malkvietigis l9 tiel1 ke li pref]is anonci1 ke li e/as malsana1 kaj ne eliri el sia domo4 ,li d ve/is s9 p] nokta surtuto kaj =s5dis la p]uki/on2 tio i donis al li mi5on palan1 malsanan1 kiu maltrankviligis lian edz9on kaj la tutan familion4--,li mem trovis s9 reale iom nesana en tiu tago4 ,li diris tion al iuj1 iom por kr$igi 91 iom anka ar li mem kr$is 94 ,iom po/ iom efikis la influo de la nokta surtuto3 la buljonoj1 kiujn li vole nevole ensorbis1 nazis al li2 ne tiom e/is necesa1 por ke li kuiu en liton4 ,en la vesp]o doktoro ,ranson7#d7 trovis lian pulson malregula1 kaj ordonis sangeltiron en la sekvanta tago4 ,se la deorado e/us dar9ta unu monaton plie1 la malsanulo c]te p]eus4 ,kiu povus dubi pri la influo de vojaaj ve/oj sur la vojaantojn1 sciante1 ke la kompat9da grafo de444 preska vojais en la alian mondon1 tial ke li1 en tiu i mondo1 malu/atempe ve/is s9 p] nokta surtuto8 ,,apitro ,,xlii ,mi sidis apud mia fajro1 po/ la tagmano1 envolvite en mia vojaa ve/o2 bonvole submetite al ia tuta influo2 mi at5dis la horon de la ekveturo1 kiam la vaporoj de dige/ado1 supr5irante al mia c]bo1 tiel mallumigis la trairejon1 tra kiuj v5as al i la ideoj naskitaj de la s5toj1 ke iu komuniko e/is ob/rukcita3 kaj kiel miaj s5toj jam ne s5dis iajn ideojn al mia c]bo1 tiel anka tiu i siavice jam ne povis s5di la elektran fluaon1 kiu vivigas il91 kaj p] kiu la sagaca doktoro ,valli revivigas mort9tajn ranojn4 ,oni facile kompr5os1 leg9te tiun i antap>olon1 kial mia kapo kl9iis sur mian bru/on1 kaj kiel la muskoloj de la dika kaj montra f+roj de mia dek/ra mano1 jam ne ekscitite de tiu fluao1 malfirmiis tiel1 ke volumo el la v]koj de m>kizo ,c>accioli1 kiun mi t5is p] tiuj du f+roj1 elglitis1 nesciate de mi1 kaj falis en la fajron4 ,mi u e/is hav9ta kelkajn vizitojn1 kaj la temo de mia int]p>olado kun la elir9taj p]sonoj e/is la morto de la glora kuraci/o ,cigna u mort9ta kaj b$arata de iuj3 li e/is kl]a1 laborema1 bona fiziki/o kaj gr&fama botaniki/o4--,la m]ito de tiu l]ta homo okupis mian p5son2 kaj tam51 mi p5sis1 se mi povus elvoki la animojn de iuj1 kiujn li eble s5dis en la alian mondon1 kiu scias1 u lia gloro ne e/us iom difektita8 ,mi iom po/ iom v5is al dis]tacio pri la kurac>to kaj iaj progresoj de la tempo de ,hipokrato4--,mi dem&is m91 u la p]sonoj de la antikveco mort9taj en sia lito1 kiel ,p]ikleso1 ,platono1 la glora ,aspazio kaj ,hipokrato mem1444 u ili mortis kiel ord9>aj homoj pro febro putra1 bruluma a v]ma2 u oni flegis il9 p] sangeltiroj kaj troaj kuraciloj4 ,mi ne povus diri1 kial mi p5sis pri tiuj i kv> p]sonoj pref]e ol pri aliaj4--,kiu povas kl>igi sonon8--,mi nur povas diri1 ke i e/is mia animo1 kiu elvokis la doktorojn de ,koso1 de ,tor9o kaj la gr&faman politiki/on1 kiu f>is tiel belajn agojn kaj tiel gravajn er>ojn4 ,konc]ne lian elegantan amik9on1 mi humile konfesas1 ke i e/is vokita de la aliulo4 ,tam51 p5sante pri tio1 mi e/us t5tata eks5ti iom da fi]eco1 ar evid5te ajnas1 ke en tiu i sono la bilanco por la racio e/is kiel kv> al unu4--,tio i e/as ja multe por militi/o de mia ao4 ,e/u kiel e/is1 dum mi tiamani]e prip5sadis1 miaj okuloj tute f]miis1 kaj mi pl5e endormiis3 s$ kiam mi f]mis la okulojn1 la figuro de la p]sonoj u prip5sitaj re/is gravurita sur tiu delikata tolo1 nomita memoro1 kaj ar tiuj figuroj miksiis en mia c]bo kun la ideo de la elvoko de mort9toj1 mi balda vidis ap]antaj unu po/ la alia ,hipokraton1 ,platonon1 ,p]ikleson1 ,aspazion kaj doktoron ,cigna kun lia p]uko4 ,mi vidis il9 iujn sidiantaj sur la seojn1 kiuj ankora irkais la fajrejon4 ,nur ,p]ikleso re/is />anta1 por legi la gazetojn4 ,se la eltrovoj1 pri kiuj vi p>olas1 e/us v]aj1 ,hipokrato diris al la doktoro1 kaj se ili tiel utilus al la kurac>to1 kiel vi pret5das1 mi vidus malgr&ianta la nombron de homoj1 kiuj iutage malsupr5v5as en la malluman regnon1 kaj tiu nombro1 kiel mi mem kon/atis la la libroj de ,m9oso1 e/as kon/ante la sama1 kiel antae4 ,doktoro ,cigna turnis s9 al mi3 ,vi kr$eble adis p>oli pri tiuj eltrovoj1 li diris2 vi konas tiun de ,h>vey pri la irkafluado de la sango3 tiun de la ne=gesebla ,spallanz9i pri la dige/ado1 kies tutan meanismon ni konas nun4 ,kaj li f>is longan nom>on de iuj eltrovoj rilate la kurac>ton1 kaj de la gr&anombraj kuraciloj liv]itaj de la emio1 kaj li f>is akademian p>oladon1 por ladi la nuntempan kurac>ton4 u mi devas kr$i1 mi tiam respondis1 ke tiuj em95taj homoj ne scias ion1 kion vi u diris1 kaj ke ilia animo1 lib]igite el la malhelpoj de la mat]io1 trovas ankora ion nekl>a en la tuta naturo8 --,ha6 kiel vi er>as1 ekkriis lia kuraci/a ,moto de la ,peloponeso2 la mi/]oj de la naturo e/as nesciataj de la mort9toj1 kiel de la vivuloj2 tiu sola1 kiu kreis kaj direktas ion1 scias la gr&an sekreton1 kiun la homoj vane p5as at+i2 j5 e/as la c]tao1 kiun ni l]nas sur la bordoj de la ,/ikso2 kaj kr$u al mi1 li aldiris turnante s9 al la doktoro1 lib]igu v9 el tiu re/o de gildamo1 kiun vi kunportis de la loejo de la mortemuloj2 ar la laboroj de mil g5]acioj kaj iuj eltrovoj de la homoj ne sukcesis plilongigi je unu mom5to ilian vivon2 ar ,k>ono iutage pasigas en sia b>ko saman nombron de animoj1 ni esu lacigi n9 def5dante arton1 kiu tie i e la mort9toj ne e/us utila e al la kuraci/oj4--,tiel p>olis la glora ,hipokrato1 al mia gr&a miro444 ,doktoro ,cigna ridetis2 kaj ar la spiritoj ne povas nei evid5taon1 nek sil5ti pri v]ao1 li ne sole samop9iis kun ,hipokrato1 s$ e konfesis1 ruiante la la mani]o de la spiritoj1 ke li iam suspektis tion4 ,p]ikleso1 kiu proksimiis al la f5e/ro1 ellasis gr&an ekemon1 kies kazon mi div5is4 ,li e/is leganta num]on de la ,moniteur1 kiu sciigis la malprogresadon de la artoj kaj sci5coj2 li vidis glorajn sci5culojn =lasantaj siajn belegajn s]adojn kaj eltrovantaj novajn krimojn1 kaj li ektremetis adante b&on da hommanantoj1 kiuj komp>is s9 kun la h]ooj de la gr&anima ,grekujo1 dum ili1 s5honte kaj s5 riproo de konsci5co1 p]eigis sur la eafodo respekt9dajn maljunulojn1 vir9ojn kaj infanojn1 kaj f>is s5ekscite la plej kruelajn kaj s5utilajn krimojn4 ,platono1 kiu e/is askult9ta sil5te nian kunp>oladon1 vid9te 9 f9ita en mani]o tiel neat5dita1 ekp>olis siavice4--,mi kompr5as1 li diris1 ke la eltrovoj f>itaj de viaj em95tuloj en iuj fakoj de la fiziko e/is s5utilaj por la kurac>to1 kiu n5iam povos ani la iradon de la naturo1 krom difektante la vivon homan1 s$ ne tiel e/os s5dube pri la s]adoj f>itaj pri la politiko4 ,la eltrovoj de ,locke pri la naturo de la homa spirito1 la elp5so de la pres>to1 la amasigitaj obs]voj eltiritaj el la hi/orio1 tiel multaj s]iozaj libroj disva/ig9taj la sci5con is en la popolon1--unuvorte tiomaj mir9daoj s5dube kunlaboris por plibonigi la homojn1 kaj tiu respubliko felia kaj saa1 kiun mi imagis kaj kiun1 pro la tempo en kiu mi vivis1 mi devis rig>di kiel neefektivigeblan revon1 s5dube ekzi/as nun en la mondo8--,je tiu dem&o1 la hone/a doktoro mallevis la okulojn kaj ne respondis1 krom p] l>moj2 po/e1 viante il9 p] sia naztuko1 li nevole ekturnis sian p]ukon tiel1 ke i kais p>ton de la vizao4--,ho1 s5mortaj dioj61 diris ,aspazio p] akra ekkrio1 kia /ranga vizao6 u pro eltrovo de viaj em95tuloj vi elp5sis tiel kapve/ii p] fremda kranio8 ,aspazio1 kiun osc$igis la dis]tacioj de la filoz(oj1 e/is ekkapt9ta gazeton de modoj trovitan sur la kam5o1 kaj tr>ig>dis 9 de kelka tempo1 kiam la p]uko de la doktoro kazis ian ekkrion2 kaj ar la seo mall>a kaj ancelianta sur kiu i sidis1 e/is tre maloportuna por i1 i s5ene metis siajn amba nudajn krurojn1 provizitajn de b&]oloj1 sur pajlan seon int] i kaj mi1 kaj apogis s9 p] kubuto sur unu el la l>aj ultroj de ,platono4 ,tio i ne e/as kranio1 respondis la doktoro1 pr5ante sian p]ukon kaj etante 9 en la fajron2 tio e/as p]uko1 fral9o1 kaj mi ne scias ja1 kial mi ne etis tiun rid9dan ornamaon en la flamojn de la ,t>t>o1 anta ol v5i al vi2 s$ la rid9daoj kaj antajuoj e/as tiel kunigitaj kun nia miz]a naturo1 ke ili sekvas n9 ankora kelkan tempon trans la tombo4--,mi mir9de ojadis1 vidante la doktoron =uranta samtempe sian kurac>ton kaj sian p]ukon4 ,mi c]tigas v91 diris ,aspazio1 ke la plimulto el la kapve/oj figuritaj en la kaj]o1 kiun mi tr>ig>das1 m]itus la saman sorton1 kiel la via1 tiel rid9degaj ili e/as6--,la bela ,at5an9o amuziis multege rig>dante tiujn gravuraojn1 kaj prave miris pri la div]seco kaj /rangeco de la nuntempaj ve/aoj4 ,unu figuro int] aliaj at5tigis 93 tiu e/is juna vir9o figurita kun plej eleganta kapve/o1 kiun ,aspazio trovis nur iom tro alta2 s$ la peco da gazo kovranta la goron e/is tiel sup]mezure l>a1 ke oni nur vidis duonon de la vizao4 ,aspazio1 ne sciante ke tiuj mir9daj =moj e/is nur kazitaj de la amelo1 vidigis miron1 kiu e/us returnite duobliinta1 se la gazo e/us diafana4 ,s$ sciigu al mi1 i diris1 kial la nuntempaj vir9oj ajnas havi ve/aojn pli bone f>itajn por kai1 ol por ve/i il93 ap5a ili lasas vidi sian vizaon1 la kiu sola oni povas rekoni ilian sekson1 tiel s5=migita ilia korpo e/as de la /rangaj faldoj de la t(oj6 ,el iuj p]sonoj figuritaj en tiuj folioj1 n5iu lasas nekovritaj la bru/on1 la brakojn kaj la krurojn2 kial ne provis viaj junaj militi/oj detrui tian kutimon8 ,kr$eble1 i aldiris1 la virto de la nuntempaj vir9oj1 elmontrita de iuj iliaj ve/oj1 multe sup]as tiun de miaj samtempul9oj6 ,dir9te tiujn vortojn1 ,aspazio rig>dis m9 kaj ajnis deziri respondon4--,mi f>is kvaza mi tion ne rim>kus--kaj por ajni di/rita1 mi puis p] la pr5ilo sur la fajrajn k>bojn la re/aon de la p]uko de la doktoro1 kiun la fajro is nun p>is4--,po/e1 ekvid9te1 ke unu el la b&]oloj subt5antaj la uon de ,aspazio e/is malligita1 mi diris3 ,p]mesu1 armul9o444 kaj tiel p>olante mi kl9iis rapide et5dante la manojn al tiu seo1 kie mi p5sis vidi tiujn du krurojn1 kiuj iam malsaigis gr&ajn filoz(ojn4 ,mi e/as c]ta1 ke en tiu mom5to mi at+is la v]an somnambulismon1 ar la movo prip>olita e/is tre reala2 s$ ,roz9o1 kiu dormetis ja sur tiu seo1 akceptis por si tiun movon1 kaj eksaltante malpeze en miajn brakojn reetis en la inf]ojn la glorajn spiritojn elvokitajn de mia vojaa ve/o4 arma l&o de la fantazio1 vi1 kiun la ,bonf>ulego liv]is al la homoj1 por il9 konsoli de la realeco1 mi devas =lasi v94--,hodia kelkaj p]sonoj1 de kiuj mi dep5das1 volas r$oni al mi la lib]econ1 kvaza ili e/us depr59taj 9 de mi6 kvaza e/us eble al ili s5igi m9 je i e unu m9uton kaj malhelpi m9 trairi lavole la va/an spacon malf]mitan anta mi6 ,ili malp]mesis al mi trairi unu urbon1 unu lokon1 s$ ili lasis al mi la tutan univ]son2 la s5limeco kaj la et]neco e/as sub miaj ordonoj4 ,hodia d mi e/as lib]a1 a plibone mi d5ove e/os kat5ita6 ,la jugo de la af]oj d5ove pezos sur mi2 mi jam ne f>os paon ne mezuritan de la dececo kaj la devo4--,felia ankora mi e/os1 se ia kaprica di9o ne igos m9 =gesi amba1 kaj se mi povos eviti tiun novan kaj daneran kaptitecon4 ,he6 kial oni ne lasas m9 f9i mian vojaon8 u por puni m9 oni ap>tigis m9 en mian ambron1--en tiun arman l&on1 kiu enhavas iujn bi5ojn kaj iujn trezorojn de la mondo8 ,tiel facile oni povus ekzili muson en gr5ejon4 ,mi tam5 n5iam tiel kl>e rim>kis1 ke mi e/as duobla4--,dum mi b$aras miajn fantaziajn uojn1 mi s5tas m9 konsolita vole nevole2 nekonata pot5co =tiras m92 i diras1 ke mi bezonas la a]on ielan1 kaj ke izoleco similas morton4--,j5 mi e/as preta2 mia pordo malf]miz2 mi jam vagas sub la va/a arkado de la ,po'a /rato2 mil agrablaj fantomoj flirtas anta miaj okuloj4--,jes1 j5 e/as tiu domego--tiu pordo1 tiu tup>o2--mi antae tremetas4 ,tiel oni s5tas acidan antagu/on1 tranante manotan citronon4 ,ho1 mia be/o1 mia kompat9da be/o1 g>du v96 ------- #cbf-jg4--;,c\lommi]s4 ,imp4 ,,paul ,,brod>d4--,p#d-jg4 ,,notoj #a ,gr&fama tualeti/9o4 #b ,tiu i apitro e/is skribata en la j>o #agid4 #c ,tiu i promeso ne pl5umiis2 la libro ne e/is eldonita4 #d ,tre konata kuraci/o el ,tor9o4 ,,notoj ,,de ,,la ,,tek/prep>9to ,mispresaoj ,pao ,orig9ala tek/o ,korektao #ba ,s5dube pro tio8-- ,s5dube pro tio8-- #cj sciiu1 que ke anta spegulo #cf eliru el tiu eliru el tiu dormado6 dormado6 #cf manojn en la manojn en la sangon6 sangon6 #cg konsonanto kaj konsonanto kaj ripozejo4 ripozejo4 #di ,prep>u la kafon1 ,prep>u la kafon1 i diris i diris #ej kiel bongu/a bongu/aj e/as tiuj fruktoj6 #ed la tuta naturo8 la tuta naturo8 #ed --,ha6 kiel vi --,ha6 kiel vi er>as1 er>as1