,vojao interne de mia ambro by ,xavier de ,maistre ,edition #a1 7,may #ab1 #bjjh7 ,ilustrao3 ,kolekto ,esperanta3 ,aprobita de ,d-o ,zamenhof ,,librejo ,,hachette ,,kaj ,ko1 ,,paris -------------- ,tutmonda ,jarlibro ,esperantista #aijf ,,enhavanta ,,la ,adresaron de ,dro ,,zamenhof ,tiu i jarlibro eldonias iujare dum ,aprilo4 i entenas3 pli ol #cj4jjj adresojn de ,esperantistoj de l' tuta mondo1 plenan sciigon pri la propagandaj ,societoj1 pri la libroj1 la gazetoj1 la iuspecaj eldonaoj en ,esperanto4 ,unu volumo1 in-#af1 ,fr4 #c1ej brourita ----------------------------- ,,la ,,revuo ,internacia monata literatura gazeto ,redaktata kun la konstanta kunlaborado de ,dro ,l4 ,l4 ,,zamenhof ,atoro de la lingvo kaj de eminentaj ,esperantistoj de iuj landoj4 i estas pure literatura kaj enhavas3 novelojn1 poeziojn1 komediojn1 dramojn1 seriozajn studojn pri historio1 geografio1 statistiko2 popolmorojn k4 c41 kronikon kaj bibliografion4 #dh paoj1 gda in-#ho1 da plej bona teksto iumonate6 ,la #a;a numero aperis la #a;an de ,septembro #aijf4 ,,jara ,,abono ,francujo ,fr4 #f ,ceteraj landoj ,fr4 #g ,,unu ,,numero3 #ej centimoj ,oni abonas anka e iuj firmoj montritaj sur la apuda pao4 iu jaro de ,la ,revuo komencias la #a;an de ,septembro4 ----------------------------- ,,bildaroj ,teksto en ,esperanto--#be malsamaj numeroj ,tiuj bildaroj kvankam skribitaj por infanoj1 tagas perfekte por la novaj adeptoj4 ,per ili la profesoroj povas rapide kutimigi la lernantojn paroli esperante4 ,ili utilas anka por la propagando4 ,prezo1 ,serio da #be numeroj ,francujo kaj kolonioj ,fr4 #a1ej -- per #a1fj poto simpla ,aliaj landoj #b -- per poto #b1ed rekomendita ,specialaj prezoj por la grupoj4 -------------- #cbf-jg4--;,coulommiers4 ,imp4 ,,paul ,,brodard4--,p#d-jg4 ,,xavier ,,de ,,maistre ------- ,vojao interne de mia ambro ,,tradukita ,,de ,,sam4 ,,meyer ------- ,,tria ,,eldono ------- ,,paris ,,librairie ,,hachette ,,et ,cie #gi1 ,,boulevard ,,saint-,,germain1 #gi --- #aijg ,,voja,o ,,interne ,,de ,,mia ,,ambro ,,apitro ,,unua4 ,kiel glore estas malfermi novan vojon kaj subite aperi en la mondon scienculan tenante en la mano libron de eltrovoj1 kiel en la spaco ekbrilegas neatendita kometo6 ,ne1 mi ne plu konservos mian libron in petto 7en mi mem72 jen i estas1 sinjoroj1 legu4 ,mi entreprenis kaj plenumis kvardek-du-tagan vojaon interne de mia ambro4 ,la interesaj observoj faritaj kaj la senesa plezuro sentita dum la vojiro donis al mi la deziron publikigi in2 la certeco esti utila decidigis min al tio4 ,mia koro sentas neesprimeblan kontention1 kiam mi pensas pri la nekalkulebla nombro da malfeliuloj1 al kiuj mi liveras rimedon certan kontra la enuo kaj kvietigilon por la doloroj1 kiujn ili suferas4 ,la plezuro1 kiun oni trovas vojaante en sia ambro1 estas irmata kontra la malkvieta aluzo de la homoj2 i estas sendependa de la rieco4 u estas ja homo tiel mizera1 tiel forlasita1 ke li ne havas rifuejon1 kie li povas izoli sin kaj kai sin anta la tuta mondo8 ,en tio i konsistas iuj preparoj por la vojao4 ,mi estas certa1 ke iu homo saa alprenos mian sistemon1 kiaj ajn estas liaj karaktero kaj temperamento2 u li estas avara a malavara1 ria a malria1 juna a maljuna1 naskiinta en la tropika terzono a proksime de la poluso1 li povos vojai kiel mi2 per unu vorto1 en la grandega familio de homoj sin movantaj kiel formikoj sur la suprao de la tero1 ne estas unu 7mi parolas pri la homoj loantaj en ambro71 ne estas unu1 kiu1 leginte mian libron1 povos rifuzi sian aprobon al la nova vojamaniero1 kiun mi enkondukas en la mondon4 ,,apitro ,,ii ,mi povus komenci la ladon de mia vojao1 dirante1 ke i nenion elspezigis al mi2 i-tio meritas la atenton4 ,jen i estas tuj aprobata1 apladata de la malrietaj personoj2 ankora pli certan sukceson i havos e alia klaso de homoj1 pro tiu sama kazo1 ke i nenion kostas--e kiuj do8 ,he6 u vi demandas pri tio8 e la riuloj6 ,cetere kiel utila por la malsanuloj estos tiu vojamaniero6 ,ili ne bezonos timi la malkonstantecon de la aero kaj de la sezonoj4--,koncerne la timulojn1 ili estos irmataj kontra la rabistoj3 ili renkontos nek profundaojn1 nek truegojn4 ,miloj da personoj1 kiuj anta mi ne kurais1 aliaj1 kiuj ne povis1 aliaj1 fine1 kiuj ne ekpensis vojai1 tuj decidos fari tion la mia ekzemplo4 u e la plej apatia persono ancelius por ekvojiri kun mi al plezuro elspezigonta al i nek monon1 nek penon8--,kurae do6 ni ekiru6--,sekvu min1 vi iuj1 kiujn trompo de amatino1 senfideleco de amiko1 detenas en via loejo1 malproksime de la malgrandanimeco kaj perfideco de la homoj4 ,min sekvu iuj malfeliuloj1 malsanuloj kaj malkontentuloj de la universo6--,leviu amase iuj maldiligentuloj6--,kaj vi1 kiuj en via animo agitas malgajajn projektojn de aliformio1 a de izolio1 pro ia malfidelao2 vi1 kiuj en buduaro forlasas je iam la mondon1 amindaj unuvesperaj ermitoj1 venu anka3 kredu al mi1 forlasu tiujn ideojn malgajajn2 vi perdas momenton por la plezuro kaj ne gajnas momenton por la saeco2 bonvolu akompani min en mia vojao2 ni irados per malgrandaj tagvojoj ridante en la vojiro1 kiel vojaantoj1 kiuj vidis ,romon kaj ,parizon2 neniu kontraao povos nin haltigi kaj gaje obeante nian fantazion1 ni sekvos in ien1 kien plaos al i konduki nin4 ,,apitro ,,iii ,estas en la mondo tiom da personoj sciemaj6--,mi estas certa1 ke oni dezirus ekscii1 kial mia vojao interne de mia ambro daris kvardek du tagojn anstata kvardek tri a ian alian tempon2 sed kiel mi sciigus tion al la leganto1 ne sciante mem in8 io1 kion mi povas certigi1 estas ke1 se la verko estas1 la ies opinio1 tro longa1 ne estis eble al mi fari in malpli longa2 lasante aparte iun atoran malmodestecon1 mi estus kontentiinta kun unu apitro4 ,mi havis1 estas vere1 en mia ambro iun eblan plezuron kaj agrablon2 sed1 ho ve6 mi ne estis libera por eliri el i la mia volo2 mi e pensas1 ke1 sen la pero de kelkaj personoj potencaj1 kiuj interesis sin por mi 7ne estingiis mia dankeco al ili71 mi estus havinta tempon sufian por verki in-folio'on1 tiel favoraj al mi estis la protektantoj1 kiuj igis min vojai en mia ambro4 ,tamen1 prudenta leganto1 rimarku1 kiel malpravaj estis tiuj homoj1 kaj komprenu bone1 se vi povos1 la logikecon de tio1 kion mi tuj elmontros al vi4 u estas io pli natura kaj pli justa1 ol trani al si reciproke la goron1 se iu neatente maris sur ies piedon1 a se iu1 en momento de kolero1 eble kazita de ies senprudenteco1 ellasas parolon pikantan1 a fine se iu havis la malfelion plai al ies amatino6 ,oni iras sur la herbejon1 kaj tie1 kiel ,nikolo faris kun la buro nobela1 oni penas ataki kvarte dum la kontraulo sin defendas terce2 kaj por ke la veno estu certa kaj plena1 oni prezentas al li nudan bruston kaj oni riskas esti mortigita de la malamiko por veni sin al li4--,oni vidas ke nenio pli logika estas2 trovias tamen personoj1 kiuj malaprobas tiun ladindan kutimon6 ,sed io tiel logika1 kiel la cetero1 estas tio i3 tiuj samaj personoj malaprobantaj tion kaj volantaj1 ke oni rilatu al i1 kiel al grava kulpo1 rilatus mem ankora pli severe al tiu1 kiu malkonsentus kulpii tiel4 ,pli ol unu malfeliulo1 konformiinte al ilia konsilo1 perdis sian bonfamon kaj sian oficon2 tiel ke1 kiam oni havas la malfelion ekhavi honoran disputon1 oni ne malprava estus1 demandante la sorton por scii1 u oni devas fini in la la leoj a la la kutimo1 kaj ar la leoj kaj la kutimo malsame ordenas1 la juistoj anka povus konsilii per ludkuboj pri sia decido4--,kaj kredeble anka tiaspecan decidon oni devas seri1 por klarigi1 kial kaj kiel mia vojao daris uste kvardek du tagojn4 ,,apitro ,,iv ,mia ambro kuas sur la kvina grado de laro la la mezuroj de ,patro ,beccaria2 ia direkto estas de l'oriento al la okcidento2 i formas kvadraton longan1 kies irkao havas tridek ses futojn1 pasante tre proksime de la muro4 ,mia vojao tamen estos pli granda1 ar mi trairos in ofte lalonge kaj lalare1 a anka diagonale1 ne sekvante regulon1 nek metodon4 ,mi e faros zigzagojn kaj mi desegnos iujn eblajn liniojn geometriajn1 se la okazo postulos tion4 ,mi ne amas la homojn1 kiuj tiel certe estas mastroj de siaj paoj kaj ideoj1 kaj diras3 ,hodia mi faros tri vizitojn1 mi skribos kvar leterojn1 mi finos tiun komencitan verkon4 ,mia animo tiel malfermita estas al iuspecaj ideoj1 emoj kaj sentoj1 i akceptas tiel avide ion1 kio prezentias6444--,kaj kial i rifuzus la uojn disetitajn sur la malfacila vojo de la vivo8 ,ili trovias tiel malofte2 ili estas tiel malmultaj1 ke oni devus esti malsaa por ne halti kaj e deturni sin de la vojo kaj rikolti iujn atingeblajn4 ,nenia estas pli alloga la mia opinio1 ol la sekvado de siaj ideoj la iliaj postsignoj1 kiel la asisto persekutas la asaon1 ne penante sekvi difinitan direkton4 ,tial1 kiam mi vojaas en mia ambro1 mi malofte sekvas linion rektan2 mi iras de mia tablo al pentrao lokita en angulo1 de tie mi oblikve iras al la pordo2 sed1 kvankam mia intenco e la ekiro estis ja iri tien1 se mi sur la vojo renkontas mian seegon1 mi nenian ceremonion faras kaj tuj sidias en i4--,bonega meblo estas seego2 precipe utilega i estas por iu homo meditema4 ,en la longaj vesperoj vintraj estas kelkfoje agrable kaj iam prudente etendi sin mole sur i1 malproksime de la grandaraj kaj grandbruaj kunvenoj4--,bona fajro1 libroj1 plumoj1 kiomaj rimedoj kontra la enuo6 ,kaj kiel plezure estas anka forlasi siajn plumojn kaj vigligi sian fajron1 fordonante sin al ia dola medito a aranante kelkajn rimaojn por gajigi siajn amikojn6 ,la horoj tiam glitas preter vi kaj falas silente en la eternon1 ne rimarkigante vin pri sia malojiga pasado4 ,,apitro ,v ,post mia seego1 irante al la nordo1 oni ekvidas mian liton1 kiu staras en la fino de mia ambro kaj prezentas la plej agrablan vidaon4 i estas lokita plej konvene2 la unuaj sunradioj ludas en miaj litkurtenoj4--,mi vidas ilin en la belaj tagoj someraj irantajn antaen lalonge la blanka muro1 la tio1 ke la suno supreniras2 la ulmoj starantaj anta mia fenestro dividas ilin la mil manieroj kaj svingas ilin sur mia lito rozkolora kaj blanka1 kiu rebriligante ilin1 ellasas iuflanken arman nuancon4 ,mi adas la konfuzan pepadon de la hirundoj1 kiuj ekokupis la tegmenton de la domo kaj de la aliaj birdoj1 kiuj loas en la ulmoj2 tiam mil gajaj ideoj okupas mian animon1 kaj en la tuta universo neniu havas vekion tiel agrablan1 tiel pacan1 kiel mi4 ,mi konfesas1 ke mi amas ui tiujn dolajn momentojn kaj ke mi iam plilongigas1 kiel eble plej multe1 la plezuron mediti en la dola varmeco de la lito4--u estas loko1 kiu pli bone faciligas la revadon1 kiu vekas pli amajn pensojn1 ol la meblo1 en kiu mi kelkfoje forgesas min mem8 ,modesta leganto1 ne timiu2--sed u mi ne povas paroli pri la felio de amanto1 kiu unuafoje premas inter siaj brakoj virtan edzinon8 nedirebla plezuro1 kiun mia malbona sorto kondamnas min neniam ui6 u ne en lito1 patrino ebria pro felio je la nasko de filo forgesas siajn dolorojn8 ,tie la plezuroj fantaziaj1 fruktoj de imago kaj espero1 venas malkvietigi nin4--,fine en tiu agrablega meblo ni forgesas dum duono de nia vivo la agrenojn de la alia duono4 ,sed kia amaso da pensoj agrablaj kaj malgajaj sin premas samtempe en mia cerbo6 miriga miksao de situacioj teruraj kaj armegaj6 ,lito vidis nin naskiantajn kaj vidos nin mortantajn1 i estas la anema teatro1 kie la homaro ludas lavice interesajn dramojn1 ridigajn komediojn kaj terurajn tragediojn4--i estas lulilo ornamita per floroj2--i estas la trono de l'amo2--i estas tombo4 ,,apitro ,,vi ,tiu i apitro estas nepre nur por la metafizikuloj4 i tuj etos plej helan lumon sur la naturon homan3 i estas prismo1 per kiu oni povos analizi kaj dismeti la kapablojn homajn1 disigante la povon bestan de la puraj radioj de inteligenteco4 ,neeble estus por mi klarigi1 kiel kaj kial mi bruligis miajn fingrojn je la unuaj paoj faritaj en la komenco de mia vojao1 se mi ne klarigus detalege al la leganto mian sistemon de l'animo kaj la besto4 ,tiu i eltrovo metafizika influas cetere tiel forte sur miajn ideojn kaj agojn1 ke tre malfacile estus kompreni tiun libron1 se mi ne donus la losilon jam en la komenco4 ,per diversaj observoj mi eltrovis1 ke la homo estas kunfarita el animo kaj besto4 ,tiuj du estaoj estas tute malsamaj1 sed tiel enmetitaj unu en la alian1 a unu sur la alian1 ke la animo bezonas havi kelkan superecon rilate al la besto1 por ke i faru tiun distingon4 ,mi eksciis de maljuna profesoro 7tio estas el miaj plej malnovaj rememoroj71 ke ,platono nomis la materion la aliulo4 ,tio estas bone2 sed mi prefere donus tiun nomon al la besto1 kiu estas kunigita kun nia animo4 ,vere tiu i substanco estas la aliulo1 kiu incitetas nin tiel strange4 ,oni sentas ja konfuze1 ke la homo estas duobla2 tial oni diras1 ke i estas farita el animo kaj korpo1 kaj oni kulpigas tiun korpon je mi ne scias kiomaj aferoj2 tio i certe tre maluste1 ar i estas tiel nekapabla senti kiel pensi4 ,la beston oni devas kulpigi1 tiun estaon senteman1 plene distingeblan de la animo1 veran individuon1 kiu havas sian ekziston apartan1 siajn gustojn1 inklinojn1 volon1 kaj kiu superas la aliajn bestojn nur tial1 ke i estas pli bone edukita kaj posedas pli perfektajn organojn4 ,gesinjoroj1 estu fieraj pro via inteligenteco tiom1 kiom al vi plaos2 sed malfidu forte al la aliulo1 precipe kiam vi estas kune4 ,mi faris mi ne scias kiomajn eksperimentojn pri la kunestado de tiuj du estaoj diversnaturaj4 ,ekzemple mi klare konstatis1 ke la animo povas obeigi al si la beston1 kaj ke la maloportuna reciprokeco1 tiu i tre ofte devigas la animon agi kontra sia volo4 ,la la regulo unu havas la leigan1 kaj la alia la regan potencon2 sed tiuj du potencoj ofte kontrabatalas reciproke4--,la granda arto de genia homo estas tio3 scii bone eduki sian beston1 por ke i povu iri sola1 dum la animo1 liberigita de tiu teda kunestado1 povos suprenflugi is la ielo4 ,sed estas bezone klarigi tion per ekzemplo4 ,kiam vi legas libron1 ,sinjoro1 kaj kiam pli agrabla ideo subite eniras vian imagon1 tiam via animo tuj alligas sin al i kaj forgesas la libron1 dum viaj okuloj meanike sekvas la vortojn kaj liniojn2 vi finas la paon ne komprenante in kaj vi poste ne memoras tion1 kion vi legis4--,tio rezultas ar via animo1 ordoninte al sia kunulo legi1 forgesis averti in pri la mallonga forestado1 kiun i mem tuj faros2 tial la aliulo darigis la legadon1 kiun via animo jam ne askultis4 ,,apitro ,,vii u tio i ne ajnas al vi facile komprenebla8 ,jen alia ekzemplo3 ,unu tagon de la pasinta somero1 mi maris al la ,kortego4 ,mi estis pentrinta dum la tuta mateno1 kaj mia animo1 uante la meditadon pri la pentrado1 lasis al la besto la zorgon konduki min al la rea palaco4 ,kia altega arto estas la pentrado6 mia animo pensis2 ho6 felia tiu1 kiun kortuis la vidio de la naturo2 tiu1 kiu ne estas devigata fari pentraojn por vivi1 kiu anka ne pentras nur por pasigi la tempon1 sed kiu1 frapita de la majesteco de bela fizionomio kaj de la admirindaj ludoj lumaj aperantaj milkolore sur la homa vizao1 klopodas en siaj verkoj proksimii al la belegaj efektoj de la naturo6 ,ho1 felia anka la pentristo1 kiun la amo al la pejzao forkondukas al izolaj promenoj1 kiu sur la pentra tolo scias esprimi la malojan senton inspiratan de malhela arbaro a de dezerta kamparo6 ,liaj verkoj imitas kaj figuras la naturon2 li kreas novajn marojn kaj malhelajn kavernojn nekonatajn de la suno2 e lia ordono1 verdaj arbaretoj eliras el la nenio2 la bluo de la ielo rebrilas en liaj pentraoj2 li konas la arton malkvietigi la marojn kaj muigi la ventegojn4 ,alifoje li prezentas anta la okulo de ravata rigardanto armajn kamparojn de antikva ,sicilo2 oni vidas teruritajn nimfojn forkurantaj tra la kanoj anta la persekuto de ,satiro2 sanktejoj la majesta aritekturo starigas siajn fierajn frontonojn super la sankta arbaro irkaanta ilin2 la fantazio eraras en la silentajn vojojn de tiu ideala lando2 dubebluaj malproksimaoj konfuzias kun la ielo1 kaj la tuta lando rebrilanta en la akvoj de kvieta rivero prezentas vidaon1 kiun nenia lingvo povas priskribi4 ,dum mia animo tiel pripensadis1 la aliulo darige maris1 kaj ,dio scias kien i iris6--,anstata ol iri al la ,kortego1 kiel estis al i ordonite1 i tiel dekliniis maldekstren1 ke en la momento kiam mia animo in rekaptis1 i staris jam anta la pordo de ,s-no de ,hautcastel1 je duona mejlo de la rea palaco4 ,mi lasas la leganton imagi tion1 kio estus okazinta1 se i tute sola enirus la domon de tiel bela sinjorino4 ,,apitro ,,viii ,se estas agrable kaj utile havi animon tiel sendependan de la materio1 ke oni igas in vojai sola kiam oni trovas tion ustatempa1 tiu i kapablo havas anka siajn maloportunaojn4 ,al i ekzemple mi uldas la brulvundon1 pri kiu mi parolis en antaa apitro4 ,mi kutime lasas al mia besto la zorgon prepari mian matenmanon2 estas i1 kiu rostas kaj distranas mian panon4 ,bonege i preparas la kafon kaj e trinkas in tre ofte sen la enmiksio de mia animo1 escepte kiam tiu i sin amuzas rigardi in laborantan2 sed tio okazas malofte kaj estas malfacile farebla1 ar kiam oni faras kelkan agon meanikan1 facile estas pensi pri tute alia afero2 sed treege malfacile estas rigardi sin agantan1 se oni povas tiel diri4--,a1 por klarigi tion la mia sistemo1 ekzameni per sia animo la iradon de sia besto1 vidi in laborantan1 kaj ne partopreni mem en tio4--,jen estas la plej miriga onglao metafizika1 kiun homo povas plenumi4 ,mi kuigis mian prenilon sur la fajrajn karbojn por rosti mian panon1 kaj iom poste1 dum mia animo promenis1 jen flamigita tipo ruliis sur la antafajrejon2 mia malinteligenta besto metis la manon sur la prenilon kaj brulvundis miajn fingrojn4 ,,apitro ,,ix ,mi esperas1 ke mi sufie detale elmetis miajn ideojn en la antaaj apitroj1 por igi la leganton pensi kaj por faciligi al li eltrovojn en tiu i belega minejo2 li certe estos kontenta je si1 se li iam sukcesos vojaigi sian animon tute solan2 cetere la plezuroj1 kiujn tiu kapablo liveros al li1 kompensos la konfuzaojn1 eble rezultontajn de tio4 u estas ojo pli agrabla ol tiamaniere plivastigi la ekziston1 okupi samtempe la teron kaj la ielon1 kaj1 por tiel diri1 duobligi sian estadon8--u la eterna kaj neniam satigita deziro de la homo ne estas tio i3 pligrandigi sian potencon kaj kapablon1 celi tien1 kie i ne estas1 rememori la estintecon kaj vivi en la estonteco8 i volas komandi armeojn1 prezidi akademiojn2 i volas esti amegata de la belulinoj2 kaj se i posedas ion tion i1 i tiam sopiras al la kamparo kaj trankvilo kaj envias la dometon patistan2 iaj projektoj1 iaj esperoj senese malprosperas pro la realaj malfelioj kunigitaj kun la homa naturo2 i ne povas trovi la felion4 ,vojao kun mi dum dekkvin minutoj montros al i la vojon tien4 ,he6 kial i ne lasas al la aliulo tiujn mizerajn zorgojn1 tiun gloramon1 kiuj turmentas in8 ,venu1 kompatindulo6 ,faru klopodon por disrompi vian malliberejon1 kaj de la alta ielo1 kien mi tuj kondukos vin1 de l'mezo de la ielaj sferoj kaj de la olimpo1 observu vian beston1 ellasitan en la mondon1 kurantan sole sur la vojo al la rieco kaj honoroj2 vidu kiel serioze i maras meze de la homoj2 la amaso flankeniras respekte1 kaj1 kredu al mi1 neniu rimarkos1 ke i estas sola2 u i havas animon a ne1 u i pensas a ne1 estas la plej malgranda zorgo de la popolamaso1 tra kiu i promenas4 ,mil virinoj sentimentalaj furioze amos in1 ne tion rimarkante2 i e povos sin levi1 sen la helpo de sia animo1 is la plej alta prospero kaj la plej granda rieco4--,fine1 mi neniel mirus1 se1 kiam ni revenos de la paradizo1 via animo1 reenirante hejmen1 sin trovus en la besto de altranga sinjoro4 ,,apitro ,x ,oni ne pensu ke1 anstata ol plenumi mian promeson1 donante priskribon de mia vojao interne de mia ambro1 mi irkavagas1 por tiri min el embaraso2 oni tre erarus1 ar mia vojao daras efektive1 kaj dum mia animo1 volviinte sur si mem1 sekvis en la antaa apitro la tordajn turniojn de metafiziko1 mi sidis en mia seego1 sur kiu mi kvaza kuiis1 tiel ke iaj du antaaj piedoj estis levitaj je du coloj super la tero2 kaj balancante min dekstren kaj maldekstren kaj tiel antaenirante1 mi iom post iom alvenis tre proksime de la muro4--,tiamaniere mi vojaas1 kiam nenio uras4--,tie mia mano meanike prenis la portreton de ,s-no de ,hautcastel kaj la aliulo sin amuzis deviante la polvon1 kiu in kovris4--,tiu i okupo kazis al i plezuron trankvilan1 kaj tiu plezuro estis anka sentata de mia animo1 kvankam tiu i vagis en la vastaj regionoj ielaj2 ar estas utile rimarki1 ke kiam la spirito vojaas tiamaniere en la ielo1 i tamen estas ligita al la sentoj per mi ne scias kia sekreta ligilo2 tiel ke1 ne malhelpante siajn okupojn1 i povas partopreni en la pacaj uoj de la aliulo2 sed se tiu i deziro plifortias iom1 a se ia neatendita vidao in frapas1 la animo tuj reprenas fulmorapide sian lokon4 ,tio i okazis dum mi purigis la portreton4 ,la tio1 ke la ifono deviis la polvon kaj iom post iom aperigis buklojn da blondaj haroj1 kaj la girlandon de rozoj kronantan ilin1 mia animo1 de la sunlando1 kien i estis transmigrinta1 sentis malfortan ektremeton plezuran1 kaj simpatie partoprenis en la uo de mia koro4 ,tiu i uo fariis malpli konfuza kaj pli forta1 kiam la viilo per unu fojo malkovris la brilan frunton de tiu arma vizao2 mia animo preska forlasis la ielon por ui la vidaon4 ,sed e se i trovius en la ,elizeaj ,kampoj1 e se i apudestus e koncerto de keruboj1 i certe ne restus tie dum duono da sekundo1 kiam ia kunulo1 iam pli interesiante je sia laboro1 subite ekkaptis sorbigitan spongon1 kiun oni prezentis al i1 kaj pasigis in subite sur la brovoj kaj sur la okuloj--sur la nazo--sur la vangoj1 sur tiu buo2--,ha1 ,dio6 kiel forte batas mia koro2 sur la mentono1 sur la brusto3 en momento tio fariis2 la tuta vizao ajnis revivii kaj eliri el la nenio4--,mia animo rapidegis de la ielo kiel falanta stelo2 i trovis la aliulon en armega ravo1 kiun i ankora pligrandigis partoprenante en i4 ,tiu stranga kaj neatendita situacio malaperigis por mi tempon kaj spacon4--,dum momento mi vivis en la estinteco kaj1 kontra la ordo natura1 mi plijuniis4--,jes1 jen i estas1 tiu amegata virino2 tio estas i mem2 mi vidas in ridetanta1 i tuj parolos por diri1 ke i min amas4--,kia rigardo6 ,venu1 por ke mi premu vin sur mian bruston1 animo de mia vivo1 mia dua ekzisto6 ,venu partopreni en miaj ebrieco kaj felio6--,tiu momento estis mallonga sed rava2 la malvarma racio balda reprenis sian potencon kaj en la daro de palpebrumo mi malplijuniis je tuta jaro2--mia koro fariis malvarma1 malvarmega1 kaj mi trovis min je la nivelo de la amaso de indiferentuloj1 kiuj kovras la teron4 ,,apitro ,,xi ,oni ne devas antairi la faktojn3 la rapidemo komuniki al la leganto mian sistemon pri l'animo kaj la besto igis min forlasi la priskribon de mia lito1 pli frue ol mi tion devis2 kiam mi estos fininta in1 mi darigos mian vojaon de la loko1 kie mi in interrompis en la antaa apitro4--,mi nur petas vin memori1 ke ni lasis la duonon de mi mem tenanta la portreton de ,s-no de ,hautcastel1 proksime de la muro1 je kvar futoj de mia skribtablo4 ,mi forgesis1 parolante pri mia lito1 konsili al iu homo1 kiu tion povos1 ke li havu liton rozkoloran kaj blankan2 estas certe1 ke la koloroj influas sur nin tiel1 ke ili nin gajigas a malgajigas1 la la nuancoj4--,la roza kaj la blanka koloroj estas amba dediitaj al la plezuro kaj felio4--,la naturo1 donante ilin al la rozo1 donis al i la kronon de la imperio ,flora2 kaj kiam la ielo volas anonci al la mondo belan tagon1 i koloras la nubojn la tiu arma nuanco1 je la levio de la suno4 ,unu tagon1 ni pene supreniris sur kruta vojeto3 la aminda ,rozalio maris antae2 ia facilmoveco donis al i flugilojn2 ni ne povis sekvi in4--,subite1 alveninte sur altaeto1 i haltis por pli bone spiradi kaj turnis sin al ni1 ridetante je nia malrapideco4--,neniam eble la du koloroj1 kiujn mi ladas1 triumfis tiel4--iaj vangoj fajrigitaj1 iaj lipoj kiel koralo1 iaj brilaj dentoj1 ia alabastra kolo1 anta postscenejo de verdaoj1 frapis iujn okulojn4 ,ni devis halti por rigardadi in2 mi nenion diras pri iaj bluaj okuloj nek pri la rigardo1 kiun i direktis al ni1 ar mi tiele elirus el mia temo1 kaj ar mi cetere pensas pri tio tiel malofte1 kiel eble4 ,sufias1 ke mi donis la plej belan ekzemplon imageblan pri la supereco de tiuj du koloroj super iuj aliaj1 kaj pri ilia influo sur la felion de la homoj4 ,mi hodia ne iros pli antaen4 ,pri kia afero mi povus paroli1 kiu ne estus sengusta8 ,kia ideo ne estas malheligita de tiu ideo8--,mi e ne scias1 kiam mi kuraos labori denove4--,se mi darigos mian verkon kaj se la leganto deziras vidi ian finon1 li turnu sin al la anelo disdonanta la pensojn1 por peti1 ke li ne enmiksu plu la vidaon de tiu altaeto kun la amaso da pensoj sen interligo1 kiujn li iuminute etas al mi4 ,sen tiu antazorgo1 mia vojao ne efektivios4 ,,apitro ,,xii 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 la altaeto 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 ,,apitro ,,xiii ,la penoj estas vanaj2 mi devas prokrasti la aferon kaj estadi tie i kontravole2 tio estas milita haltado4 ,,apitro ,,xiv ,mi jam diris1 ke tre plaas al mi mediti en la dola varmeteco de mia lito1 kaj ke ia agrabla koloro multe kunhelpas al la plezuro1 kiun mi trovas en i4 ,por havigi al mi tiun plezuron1 mia servisto ricevis la ordonon eniri en mian ambron je duono da horo anta la momento1 en kiu mi decidis levii4 ,mi adas lin maranta malpeze kaj tuetanta entilete la objektojn en mia ambro1 kaj tiu bruo kazas al mi la plezuron senti min dormetanta1 plezuron delikatan kaj nesciatan de multaj homoj4 ,oni sufie maldormas1 por scii ke oni ne tute vekiis1 kaj por konfuze kalkuli1 ke la horo de la aferoj kaj zorgoj estas ankora en la sabla horloo de la tempo4 ,iom post iom tiu homo farias pli brua2 tiel malfacile estas sin deteni6 ,aliflanke1 li scias1 ke la horo fatala proksimias4--,li rigardas mian pohorloon kaj tintigas la pendaetojn por min averti2 sed mi ajnigas min ne adanta2 kaj por plilongigi ankora tiun arman horon1 ne estas ikano1 kiun mi ne faras al tiu malfeliulo4 ,mi havas cent ordonojn por doni al li antae kaj tiel pasigi la tempon4 ,li bone scias1 ke tiuj ordonoj1 donitaj sufie malbonhumore1 estas nur pretekstoj por resti en la lito ne vidigante1 ke mi in deziras4 ajnas ke li ne rimarkas tion1 kaj mi vere estas danka al li pro tio4 ,fine1 kiam mi eluzis iujn miajn rimedojn1 li antavenas is la mezo de la ambro kaj staras tie1 kun la brakoj krucigitaj1 perfekte senmove4 ,oni konfesos1 ke ne estas eble malaprobi min pli sprite kaj pli delikate2 tial mi neniam kontrastaras al tiu silenta invito2 mi etendas la brakojn por montri al li1 ke mi komprenis1 kaj mi sidias4 ,se la leganto pripensos pri la konduto de mia servisto1 li povos konvinkii ke1 en kelkaj aferoj delikataj kiel tiu i1 la simplanimeco kaj sao senfine pli valoras ol la plej lerta spriteco4 ,mi kuraas certigi1 ke la plej prilaborita parolado pri la malutiloj de la mallaboremo ne tiel rapide decidigus min eliri el mia lito1 kiel la muta riproo de ,sro ,joannetti2 perfekte honesta homo estas ,sro ,joannetti1 kaj samtempe la plej konvena homo por vojaisto kiel mi4 ,li estas kutiminta je la oftaj migradoj de mia animo kaj neniam ridas pri la senraciaoj de la aliulo2 li e direktas tiun i kelkfoje1 kiam i estas sola1 tiel ke oni povus tiam diri1 i estas direktata de du animoj4 ,kiam ekzemple i vestas sin1 li per gesto in avertas1 ke i tuj metos siajn trumpojn returnite1 a sian frakon anta sian veton4--,mia animo ofte sin amuzis vidante la malfelian ,joannetti kuranta post la malsaulo is la fortifikaoj1 por averti in1 ke i forgesis sian apelon--alian fojon1 sian naztukon4 ,unu tagon 7u mi tion konfesos87 sen tiu fidela servisto1 kiu in atingis malsupre de la tuparo1 la senpripensulo alvojirus al la ,kortego sen glavo1 tiel fiere kiel ceremonimastro portanta la majestan bastoneton4 ,,apitro ,,xv ,jen1 ,joannetti1 mi diris1 rependigu tiun portreton4--,li estis helpinta min por purigi in1 kaj ne pli divenis ion1 kio produktis la apitron de la portreto1 ol tion1 kio okazas en la luno4 ,estis li1 kiu propramove prezentis al mi la spongon sorbigitan kaj kiu1 per tiu ago ajne negrava1 igis mian animon trairi cent milionojn da mejloj dum unu minuto4 ,anstata ol remeti in en ian lokon1 li tenis in por vii in siavice4--,malfacilao1 problemo por solvi donis al li mienon scivolan1 kiun mi rimarkis4--,diru1 mi demandis1 kion vi trovas kritikinda en tiu portreto8--,ho6 nenion1 sinjoro4--,sed kion8--,li starigis in sur unu el la bretoj de mia skribtablo2 kaj1 malproksimiinte je kelkaj paoj1 li diris3 ,mi dezirus1 ke mia sinjoro klarigu al mi1 kial tiu portreto rigardas min iam1 en kiu ajn loko de la ambro mi staras4 ,matene kiam mi aranas la liton1 ia vizao sin turnas al mi1 kaj se mi iras al la fenestro1 i ankora rigardas min kaj sekvas min per la okuloj dum mi maras4--,tiel1 ,joannetti1 ke se la ambro estus plena je homoj1 tiu bela sinjorino rigardus iuflanken kaj iujn samtempe8--,jes1 sinjoro4--i ridetus al la irantoj kaj venantoj tiel1 kiel al mi8--,joannetti nenion respondis4 ,mi kuigis min sur mia seego kaj1 mallevante la kapon1 mi fordonis min al la plej seriozaj meditoj4--,kia radio de lumo6 ,malfelia amanto6 ,dum vi enuadas malproksime de via amatino1 e kiu vi eble jam estas anstataita2 dum vi fervore turnas viajn okulojn sur ian portreton1 kaj dum vi imagas 7almena pri la portreto71 ke vi sola estas rigardata1 la perfida figuro1 tiel malfidela1 kiel la originalo1 direktas siajn rigardojn al io1 kio in irkaas1 kaj ridetas al iuj4 ,jen estas simileco morala inter kelkaj portretoj kaj iliaj modeloj1 kiun nenia filozofo1 nenia pentristo1 nenia observemulo ankora eltrovis4 ,mi faras eltrovojn post eltrovoj4 ,,apitro ,,xvi ,joannetti darige staris en la sama sintenado1 atendante la pripetitan klarigon4 ,mi elmetis la kapon el la faldoj de mia vojaa surtuto1 kien mi estis interniginta in por mediti senene kaj por rekvietii post la malgajaj pripensoj us havitaj3 u vi ne vidas1 ,joannetti1 mi diris post momenta silentado kaj turnante mian seegon al lia flanko1 u vi ne vidas1 ke ar pentrao estas platao1 la lumradioj1 kiuj deiras de ia loko de tiu platao4444 ,joannetti1 je tiu klarigo1 tiel malfermis la okulojn1 ke li vidigis la tutajn pupilojn2 li plie havis la buon duone malfermita2 tiuj du movoj1 en homa figuro1 signas1 la la diro de la grandfama ,le ,brun1 la plej altan gradon de la miro4 ,estis sendube mia besto1 kiu entreprenis tian disertacion2 mia animo scias ja1 ke ,joannetti certe ne scias1 kio estas lumradioj2 la plilario de liaj palpebroj rekonsciigis min1 kaj mi remetis mian kapon en la kolumon de mia vojaa vesto kaj tiel profunde internigis in tien1 ke mi sukcesis kai in preska tutan4 ,mi decidis tagmani en tiu loko2 la mateno jam preska konsumiis2 unu pao plu en mia ambro prokrastigus mian tagmanon is la nokto4 ,mi glitigis min is la randao de mia seego2 metante amba piedojn sur la kamenon1 mi pacience atendis la manon4--arma tenio estas tiu i2 estus1 mi pensas1 tre malfacile trovi alian tiel profitan kaj tiel oportunan por la haltadoj neeviteblaj dum longa vojao4 ,rozino1 mia fidela hundino1 neniam forgesas veni tiam kaj tireti la baskojn de mia vojaa vesto1 por ke mi prenu in sur min2 i tie trovas liton tute aranitan kaj tre oportunan en la pinto de l'angulo1 kiun faras la du partoj de mia korpo3 la konsonanto ,v perfekte figuras mian situacion4 ,rozino eksaltas sur min1 se mi ne prenas in sufie rapide1 la ia deziro4 ,mi trovas in ofte tie1 ne sciante kiel i venis4 ,miaj manoj propramove sin metas la la maniero plej favora por ia bonstato1 u tial1 ke ekzistas simpatio inter tiu aminda besto kaj la mia1 u ar la hazardo decidas pri tio2--sed mi ne kredas al la hazardo1 al tiu sistemo netaga--al tiu vorto sensignifa4--,mi prefere kredus al la magnetismo4--,mi prefere kredus al la ,martinismo4 ,ne1 neniam mi kredos al i4 ,estas tia realeco en la rilatoj inter tiuj du bestoj1 ke1 kiam mi metas amba piedojn sur la kamenon pro simpla senatento1 kiam la horo de la tagmano estas ankora malproksima kaj kiam mi neniel pensas fari la haltadon1 tamen ,rozino1 vidante tiun movon1 konigas per malgranda movo de vosto la plezuron sentatan2 la konveneco detenas in en ia loko2 kaj la aliulo1 kiu tion ekvidas1 estas danka al i pro tio2 kvankam ili ne povas rezoni pri la kazo produktanta tion1 farias inter ili muta interparolo1 agrabla interano de sentoj1 kiu certe ne povus esti alskribita al la hazardo4 ,,apitro ,,xvii ,oni ne riprou al mi1 ke mi skribas tro detale2 tio estas la maniero de la vojaantoj4 ,kiam oni ekrajdas por supreniri sur la ,blankan ,monton1 kiam oni iras por viziti la truegon1 en kiu pereis ,empedoklo1 oni neniam forgesas priskribi precize la malplej gravajn detalojn3 la nombro de la personoj1 la nombro de la muloj1 la boneco de la provizoj1 la bonega apetito de la vojaantoj1 fine io1 e la faletoj de la rajdbestoj1 zorge enskribias en la raporto por la instruo de la nevojaanta homaro4 ,la tiu principo mi decidis paroli pri mia kara ,rozino1 aminda besto1 kiun mi amas per vera amo1 kaj dedii al i tutan apitron4 ,dum la ses monatoj1 kiujn ni vivis kune1 ne estis en niaj interrilatoj la plej malgranda malvarmio2 a1 se ekestis kelkaj disputetoj inter i kaj mi1 mi vereme konfesas1 ke la pli granda malpraveco estis miaflanke1 kaj ke ,rozino iam faris la unuajn paojn al la repacio4 ,en la vespero1 kiam i estas riproita1 i foriras malgaje kaj ne murmurante2 je la morgaa tago1 frumatene1 i estas apud mia lito kun respekta sintenado2 kaj je la plej malgranda moveto de sia mastro1 je lia unua signo de vekio1 jen i sciigas pri sia eestado per la rapidegaj batoj de sia vosto sur mian noktotablon4 ,kaj kiel mi rifuzus mian amon al tiu karesema estao1 kiu neniam esis min ami1 de la tempo1 kiam ni komencis vivi kune8 ,mia memoro ne sufius por skribi la nomaron de la personoj1 kiuj sin interesis por mi kaj poste forgesis min4 ,mi havis kelkajn amikojn1 kelkajn amatinojn1 aron da kunuloj1 ankora pli multajn konatojn2--kaj nun1 mi jam estas nenio por iuj tiuj2 ili forgesis e mian nomon4 ,kiom da certigoj1 kiom da proponoj de servo6 ,ilia rieco estis mia4 ,mi povis fidi al ilia eterna kaj senkondia amikeco6 ,mia kara ,rozino1 kiu ne proponis al mi siajn servojn1 faras al mi la plej grandan servon fareblan al homo3 i min amis iam1 kaj amas min ankora nun4 ,tial mi ne timas diri tion3 mi amas in per parto de la sama sento1 kiun mi havas al miaj amikoj4 ,oni pri tio diru1 kion oni volos4 ,,apitro ,,xviii ,ni lasis ,joannetti'on en la sintenado kazita de la miro1 senmove anta mi1 atendante la finon de la belega klarigo1 kiun mi komencis4 ,kiam li vidis min enmetanta subite la kapon en mian noktan surtuton kaj tiel finanta mian klarigon1 li ne dubis unu momenton1 ke mi haltis pro manko de bonaj argumentoj1 kaj ke li sekve venkis min per la malfacila problemo proponita al mi4 ,malgra la supereco1 kiun li tiel akiris super mi1 li ne eksentis la plej malgrandan fierecon1 kaj ne penis profiti sian venkon4 ,post momenta silentado li prenis la portreton1 remetis in sur ian lokon kaj foriris senbrue1 marante per la pinto de la piedoj4 ,li bone komprenis1 ke lia apudesto estas kvazaa humiligo por mi1 kaj lia delikateco inspiris al li la penson eliri1 ne rimarkigante min pri tio4--,lia konduto en tiu okazo interesis min forte1 kaj enlokis lin pli profunden en mian koron4 ,li sendube trovos lokon anka en la koro de la leganto2 kaj se iu tiel malsentema estas1 ke li rifuzos in al li post la lego de la venonta apitro1 la ielo certe donis al li marmoran koron4 ,,apitro ,,xix ,per ,dio6 mi diris al li unu tagon1 jam la trian fojon mi ordonas1 ke vi aetu broson por mi6 ,kia kapo6 ,kia besto6--,li nenian vorton respondis2 nenion li estis respondinta en la antaa tago1 post simila riproo4 ,li estas tiel akuratema6 mi pensis2 mi neniel komprenis tion4--,iru preni ifonon por purigi miajn uojn1 mi diris kolere4 ,dum li iris1 mi pentis1 ke mi tiel malafable parolis al li4 ,mia kolero tute foriis1 kiam mi vidis kun kia zorgo li penadis devii la polvon de miaj uoj1 ne tuante miajn trumpojn2 mi apogis mian manon sur li1 kiel signo de pacio4--,kiel6 mi diris al mi mem1 estas do homoj1 kiuj pro mono purigas la uojn de aliuloj8 ,tiu vorto mono estis lumradio1 kiu eklumis al mi4 ,mi subite rememoriis1 ke jam de longe mi nenian monon donis al mia servisto4--,joannetti1 mi diris1 retirante mian piedon1 u vi havas monon8 ,duona rideto de pravio aperis sur liaj lipoj1 je tiu demando4--,ne1 sinjoro1 de ok tagoj mi ne havas unu centimon2 mi elspezis por viaj malgrandaj aetaoj ion1 kion mi posedis4--,kaj la broson8 ,sendube pro tio8--,li denove ridetis4--,li povus diri al sia mastro3 ,ne1 mi ne estas senenhava kapo1 besto1 kiel vi kruele nomis vian fidelan serviston4 ,pagu al mi #bd frankojn1 #aj soldojn kaj #d denarojn1 kiujn vi uldas al mi1 kaj mi aetos broson por vi4--,li lasis sin insulti prefere ol riski1 ke lia mastro hontu pro sia kolero4 ,la ielo lin benu6 ,filozofoj1 ,kristanoj6 u vi tion legis8 ,jen1 ,joannetti1 mi diris1 kuru por aeti la broson4--,sed1 sinjoro1 u vi volas resti tiel1 kun unu uo blanka kaj la alia nigra8--,iru1 mi diras1 por aeti la broson2 lasu1 lasu tiun polvon sur mia uo4 ,li eliris2 mi prenis la ifonon1 kaj mi plezurege purigis mian uon maldekstran1 sur kiun mi faligis pentan larmon4 ,,apitro ,,xx ,la muroj de mia ambro estas provizitaj je gravuraoj kaj pentraoj1 kiuj in mirige beligas4 ,mi tutkore dezirus ekzamenigi ilin al la leganto1 unujn post aliaj por lin amuzi kaj distri en la vojo1 kiun ni devos sekvi por iri al mia skribtablo2 sed tiel neeble estas rakonti uste pentraon1 kiel fari1 la priskribo1 portreton similan4 ,kiel kortuita li estus1 rigardante ekzemple la unuan gravuraon1 kiu prezentias anta la okuloj6--,li vidus la malfelian arloto vianta malrapide kaj per tremanta mano la pistolojn de ,alberto4 ,nigraj antasentoj kaj iuj turmentioj de senespera kaj nekonsolebla amo estas signitaj sur ia fizionomio2 dum la senekscita ,alberto1 irkaita de sakoj da procesaoj kaj iuspecaj malnovaj paperoj1 sin turnas malvarme por deziri al sia amiko bonan vojaon4 ,kiom da fojoj mi estis tentata disrompi la vitron1 kiu kovras tiun gravuraon1 por detiri tiun ,alberton de lia tablo1 por lin disiri1 por lin piedfrapadi6 ,sed iam restos tro multaj ,albertoj en tiu i mondo4 ,kiu sentema homo ne havas sian1 kun kiu li estas devigita kunvivi1 kaj kontra kiu la konfidoj de l'animo1 la dolaj kormovoj1 kaj la eksaltoj de la fantazio disrompias kiel la ondoj kontra tonegoj8 ,felia tiu1 kiu trovas amikon1 kies koro kaj animo tagas por li2 amiko1 kiu unuias kun li per konformeco de gustoj1 sentoj kaj sciaoj2 amiko ne turmentata de gloramo a profitamo1 kaj preferanta la ombraon de arbo al la lukso de kortego6--,felia tiu1 kiu posedas amikon6 ,,apitro ,,xxi ,mi havis unu2 la morto lin forprenis de mi2 i kaptis lin en la komenco de lia vojo1 en la momento1 kiam lia amikeco fariis necesega bezono por mia koro4--,ni subtenis unu la alian en la malfacilaj laboroj militaj2 ni havis unu pipon por amba2 ni trinkis el la sama pokalo2 ni kuis sub la sama tendo2 kaj en la malojaj cirkonstancoj nunaj1 la loko1 kie ni vivadis kune1 estis por ni nova patrujo4 ,mi vidis lin elmetita anta iuj daneroj de milito1 kaj de milito ruiniga4 ,la morto ajnis pari nin unu pro la alia2 milfoje i eluzis siajn sagojn irka li1 ne lin atingante2 sed tio estis por fari lian perdon pli sentebla por mi4 ,la bruego de la armoj1 la entuziasmo1 kiu kaptas la animon je la ekvido de la danero1 eble estus malhelpintaj liajn kriojn veni is mia koro4--,lia morto estus utila al lia lando kaj malutila al liaj malamikoj--mi bedarus lin malpli forte4--,sed perdi lin meze en la ojo de vintra loado6 ,vidi lin mortanta inter miaj brakoj en la momento1 kiam li ajnis esti sanega1 kiam nia amikeco ankora plifortiis en la ripozo kaj trankvileco6 ,ha6 neniam mi konsolios6 ,tamen lia memoro jam ne vivas1 krom en mia koro2 i ne ekzistas plu e tiuj1 kiuj vivis irka li kaj lin anstatais2 tiu ideo faras pli dolora por mi la penson de la perdo de li4 ,same la naturo1 indiferenta al la sorto de la estaoj1 denove vestas sin per sia brila robo printempa1 kaj ornamias la sia tuta beleco proksime de la tombejo1 kie li ripozas4 ,la arboj kovrias per folioj kaj intermiksas siajn branojn1 la birdoj kantas en la foliaro1 la muoj zumas inter la floroj2 io elmontras ojon kaj vivemon1 en la loejo de la morto2 kaj vespere1 kiam la luno brilas en la ielo kaj mi meditas proksime de tiu maloja loko1 mi adas la grilon gaje dariganta sian nelacian kanton1 kaite sub la herbo1 kiu kovras la silentan tombon de mia amiko4 ,la malrapida neniio de la estaoj kaj iuj malfelioj de la homaro valoras same kiel nenio en la granda io4--,la morto de sentema homo mortanta meze de siaj senkonsolaj amikoj1 kaj tiu de papilio mortigita de la malvarma aero en florkaliko1 estas du similaj momentoj en la irado de la naturo4 ,la homo estas nur fantomo1 ombro1 vaporao disianta en la aeron4 ,sed la matena lumo ekblankigas la ielon3 la nigraj ideoj1 kiuj min malkvietigis1 disias kun la nokto1 kaj la espero renaskias en mia koro4--,ne1 tiu1 kiu tiel lumegigas la orienton1 ne briligis in anta miaj okuloj por balda eti min en la nigran nenion2 tiu1 kiu etendis tiun nemezureblan horizonton1 kiu konstruis tiujn grandegajn altaojn1 kies glaciaj suproj estas orataj de la suno1 estas la sama1 kiu ordonis1 ke mia koro batu kaj ke mia spirito pensu4 ,ne1 mia amiko ne eniris en la nenion2 kiu ajn estas la barilo disiganta nin1 mi revidos lin4--,ne sur silogismo mi fondas mian esperon4--,la flugo de insekto trairanta la aeron sufias por konvinki min2 kaj ofte la vidao de la kamparo1 la bonodoro de l'aero1 kaj mi ne scias kia armo irka mi1 tiel altigas miajn pensojn1 ke nevenkebla pruvo de senmorteco perforte eniras mian animon kaj okupas in tutan4 ,,apitro ,,xxii ,jam de longe la us skribita apitro prezentadis sin al mia plumo1 kaj mi iam estis forpuinta in4 ,mi estis promesinta al mi vidigi en tiu i libro nur la gajan flankon de mia animo2 sed tiu projekto forkuris de mi1 kiel tiomaj aliaj6 mi esperas1 ke la sentema leganto pardonos1 se mi kazis al li kelkajn larmojn2 kaj se iu opinias1 ke mi vere povus ne meti tiun malojan apitron1 li mem povas eliri in el sia ekzemplero1 a e eti la libron en la fajron4 ,sufias al mi1 se vi trovas in la via koro1 mia kara ,jenny1 vi la plej bona kaj la plej amata el la virinoj1 vi la plej bona kaj la plej amata el la fratinoj2 al vi mi dedias mian verkon2 se vi in aprobos1 in aprobos iuj koroj sentemaj kaj delikataj2 kaj se vi pardonos la malsaaojn1 kiujn mi kelkfoje ellasas kontravole1 mi maltimas iujn kritikantojn en la universo4 ,,apitro ,,xxiii ,nur unu vorton mi diros pri la sekvanta gravurao3 i estas la familio de la malfelia ,ugoleno mortanta pro malsato4 irka li1 unu el liaj filoj kuas senmove apud liaj piedoj2 la aliaj prezentas al li siajn senfortigitajn brakojn kaj petas pri pano1 dum la malfelia patro1 apogata al kolono de la malliberejo1 kun senmova vizao1 kun okuloj fiksaj kaj sovaaj1 en la terura kvieteco kazita de la plej alta grado de la malespero--mortas samtempe sian propran morton kaj tiun de iuj siaj infanoj1 kaj suferas ion1 kion la homo povas suferi4 ,brava kavaliro d',assas1 jen vi mortas sub cent bajonetoj1 per ekpeno kuraa1 kun heroeco1 kiun oni jam ne konas nuntempe6 ,kaj vi1 malfelia nigrulino ploranta sub la palmoj6 vi1 kiun barbaro1 kredeble ne ,angla1 perfidis kaj forlasis2--kion mi diras8 vi1 kiun li kruele vendis kiel malnoblan sklavinon1 malgra via amo kaj via servado1 malgra la frukto de sia amo1 kiun vi portas en via ventro1--mi ne pasos preter via portreto1 ne donante al vi la saluton merititan de via sentemo kaj de viaj malfelioj6 ,ni haltu momenton anta tiu alia pentrao3 tio estas juna afistino1 kiu tute sola patas sian brutaron sur supro ,alpa2 i sidas sur maljuna trunko de abio renversita kaj blankigita de la vintroj2 iaj piedoj estas kovritaj de laraj folioj de tufo de kakalio1 kies floro siringviola sin etendas super ia kapo4 ,lavendo1 timiano1 anemono1 centareo1 iuspecaj floroj1 kiujn oni malfacile kulturas en niaj ardenoj kaj varmejoj kaj kiuj naskias sur la ,alpoj en la plena beleco primitiva1 faras brilan tapion1 sur kiu vagas iaj afoj4--,aminda afistino6 diru al mi1 kie trovias la felia terpeco1 sur kiu vi loas8 ,el kia malproksima afejo vi eliris hodia matene je la apero de la matenruo8--u mi ne povus iri tien kaj vivi kun vi8 ,sed1 ho ve6 la dola kvieteco1 kiun vi uas1 balda malaperos4 ,la demono de la milito1 ne kontenta kun la detruo de urboj1 tuj portos malkvietecon kaj teruron is via dezerta rifuejo4 ,jam venas la soldatoj2 mi vidas ilin rampantaj de monto al monto1 kaj proksimiantaj al la nuboj4--,la bruo de la pafilego adias en la alta loejo de la tondro4--,forkuru1 afistino1 rapidigu vian brutaron1 kau vin en la plej malproksimaj kaj dezertaj kavernoj2 jam ne estas ia ripozo sur tiu maloja tero6 ,,apitro ,,xxiv ,mi ne scias1 kiel tio i okazas2 de kelka tempo miaj apitroj iam finias la funebra tono4 ,vane1 komencante ilin1 mi turnas miajn okulojn sur kelkan agrablan objekton2 vane mi ekveturas dum kvieta vetero1 mi balda suferas ventegon1 kiu deklinigas min4--,por fini tiun malkvietecon1 kiu ne lasas min mastra de miaj ideoj kaj por trankviligi la batojn de mia koro agitita de tiomaj vidaoj kortuantaj1 mi nenian alian rimedon vidas krom disertacio4--,jes1 mi volas meti tiun pecon da glacio sur mian koron4 ,kaj tiu disertacio estos pri pentrarto2 ar neeble al mi estas disertacii pri ia alia temo4 ,mi ne povas malsupreniri tute de la altao1 kiun mi us atingis2 cetere tio i estas mia emego4 ,mi preterirante dezirus diri kelkajn vortojn pri la demando de supereco inter la arma pentrarto kaj la muzikarto2 jes1 ion mi volas meti en la pesilon1 kvankam tio estos nur sablero1 atomo4 ,oni diras por la pentristo1 ke li lasas ion post si2 liaj pentraoj postvivas lin kaj eternigas lian memoron4 ,oni respondas1 ke anka la muzikverkistoj lasas operojn kaj koncertojn2 sed la muziko estas regata de la modo2 ne tiel la pentrado4 ,la muzikaoj1 kiuj kortuis niajn prapatrojn estas ridindaj por la nuntempaj muzikamantoj1 kaj oni metas ilin en la ercajn operojn por ridigi la pranepojn de tiuj1 kiujn ili plorigis iam4 ,la pentraoj de ,rafaelo armos nian idaron1 kiel ili ravis niajn prapatrojn4 ,jen estas mia sablero4 ,,apitro ,,xxv ,sed per kio min interesas1 diris iam al mi ,s-no de ,hautcastel1 ke la muziko de ,cherubini a de ,cimarosa malsimilas tiun de iliaj antauloj8--,kion signifas1 ke la malnova muziko ridigas min1 se nur la nova kortuas min agrablege8--u estas do necese por mia felio1 ke miaj plezuroj similu tiujn de mia praavino8 ,kial vi parolas al mi pri pentrarto8 pri arto komprenata nur de tre malgrandanombra klaso da personoj1 dum la muziko ravas ion1 kio spiras8 ,mi ne bone scias en tiu i momento1 kion oni povus respondi je tiu observo1 kiun mi ne antavidis komencante tiun i apitron4 ,se mi estus antavidinta in1 mi eble ne entreprenus tiun disertacion4 ,kaj oni ne imagu1 ke tio i estas artifiko de muzikisto4--,mi ne estas tia1 mi tion uras1--ne1 mi ne estas muzikisto2 tion povas atesti la ielo kaj iuj1 kiuj adis min ludanta je violono4 ,sed supozite1 ke la merito de amba artoj estus egala1 oni ne devus trorapide konkludi pro la merito de l'arto al la merito de l'artisto4--,oni vidas infanojn ludantaj je fortepiano kiel majstroj2 oni neniam vidis lertan pentriston dekdujaran4 ,krom gusto kaj sento1 la pentrarto postulas kapon pensantan1 kiun ne bezonas la muzikistoj4 ,oni iutage vidas senkapajn kaj senkorajn homojn1 kiuj el violono1 el harpo tiras armajn sonojn4 ,oni povas dresi la homan beston1 por ke i ludu je fortepiano1 kaj se i estas dresita de lerta instruisto1 la animo povas vojai senene1 dum la fingroj meanike produktas sonojn1 pri kiuj i sin ne okupas1--,kontrae oni ne povus pentri la plej simplan aferon1 se la animo ne uzus por tio iujn siajn kapablojn4 ,se tamen iu imagus distingi la kompozicion1 de la muzikludo1 mi konfesas1 ke li embarasus min iom4 ,ho1 ve6 se iuj disertaciemuloj estus sinceraj1 ili iuj finus tiel4 ,komencante la ekzamenon de demando1 oni ordinare parolas per dogma tono1 ar oni estas sekrete decidinta1 kiel mi estis reale decidinta por la pentrarto malgra mia hipokrita senpartieco2 sed la disputado naskas kontraparolon1 kaj io finias en dubo4 ,,apitro ,,xxvi ,nun kiam mi estas pli trankvila1 mi tuj penos paroli kviete pri la du portretoj1 kiuj sekvas la pentraon de la ,alpa afistino4 ,rafaelo6 nur de vi povis esti pentrita via portreto4 ,kiu alia kuraus entrepreni in8 ,via vizao nekaema1 sentema1 sprita1 montras vian karakteron kaj genion4 ,por plai al via animo1 mi lokis apud vi la portreton de via amatino1 kiun iuj homoj de iuj centjaroj eterne riproos pro la belegaj verkoj1 je kiuj via antatempa morto senigis la artojn4 ,kiam mi ekzamenas la portreton de ,rafaelo1 mi sentas min prenita de kvaza religia respekto al tiu eminenta homo1 kiu en la printempo de sia vivo jam superis iujn antikvulojn1 kaj kies pentraoj kazas la admiron kaj malesperon de la nuntempaj artistoj4--,mia animo1 admirante lin1 sentas ekindignon kontra tiu ,italino1 kiu preferis sian amon al sia amanto kaj kiu estingis en sia brusto tiun ielan lumilon1 tiun dian genion4 ,malfeliulino6 u vi do ne sciis1 ke ,rafaelo estis anoncinta pentraon pli belan ol tiu de la ,alifigurio8 u vi nesciis1 ke vi inter viaj brakoj premis la favoriton de la naturo1 la patron de l'entuziasmo1 altegan geniulon1 dion8 ,dum mia animo faras tiujn observojn1 ia kunulo4 turnante atentan rigardon sur la arman vizaon de tiu pereiga belulino1 sentas sin preta pardoni al i la morton de ,rafaelo4 ,vane mia animo riproas in pro ia supermezura malsevereco1 i ne estas askultata4 ,en tiaj okazoj farias inter tiuj du motoj stranga dialogo1 kiu iam finias per la venko de la malbona principo1 kaj kies specimenon mi donos en alia apitro4 ,,apitro ,,xxvii ,la gravuraoj kaj la pentraoj1 pri kiuj mi us parolis1 palias kaj malaperas je la unua ekrigardo al la sekvanta pentrao2 la senmortaj verkoj de ,rafaelo1 de ,la ,koreo kaj de iuj ,italaj pentristoj ne elportus la komparon4 ,tial mi iam konservas in por la lasta peco1 por la rezervao1 kiam mi havigas al kelkaj sciamuloj la plezuron vojai kun mi1 kaj mi povas certigi1 ke de l'tempo1 kiam mi komencis montri tiun belegan pentraon al la kompetentuloj kaj al la malkleruloj1 al la eminentuloj1 al la metiistoj1 al la virinoj kaj al la infanoj1 e al la bestoj1 mi iam vidis iujn rigardantojn vidigantaj1 iu la sia maniero1 signojn de plezuro kaj miro1 tiel fidele la naturo estas tie prezentata4 ,kaj kiun pentraon1 ,sinjoroj1 oni povus montri al vi1 kiun vidaon1 ,sinjorinoj1 oni povus meti anta viajn okulojn1 pli certan esti aprobita de vi1 ol la fidela figuro de vi mem8 ,la priparolita pentrao estas spegulo1 kaj neniu is nun ekpensis kritiki in2 por iuj1 kiuj in rigardas1 i estas perfekta kaj neriproebla pentrao4 ,oni certe konfesos1 ke i devas esti rigardata1 kiel unu el la mirindaoj de la regiono1 kie mi promenadas4 ,mi silentos pri la plezuro sentata de la fizikisto meditanta pri la strangaj fenomenoj de la lumo1 kiu reprezentas iujn objektojn de la naturo sur tiu polurita suprao4 ,la spegulo inspiras al la hejmsida vojaanto mil interesajn pripensojn1 mil observojn1 kiuj igas in utila kaj grandvalora objekto4 ,vi1 kiun ,amo tenis a tenas sub sia potenco1 sciiu1 ke anta spegulo i akrigas siajn sagojn kaj preparas siajn kruelaojn2 tie i ripetas siajn manovrojn1 lernas siajn movojn1 pretigas sin por la milito1 kiun i volas komenci2 tie i ekzercias al dolaj rigardoj1 al grimacetoj1 al lertaj koleretoj1 kiel aktoro sin ekzercas anta si mem1 anta ol vidigi sin al la publiko4 iam senpartia kaj vera1 spegulo resendas al la okuloj de la rigardanto la helkolorojn de juneco kaj la sulkojn de maljuneco1 ne kalumniante nek flatante4 ,sola el iuj konsilantoj de altrangulo1 i iam diras al ili la veron4 ,tiu eco dezirigis al mi la eltrovon de spegulo morala1 kie iuj homoj povu vidi sin kun siaj virtoj kaj malvirtoj4 ,mi e pensis proponi e ia akademio premion por tia eltrovo2 sed serioza pripensado elmontris al mi la senutilecon de tio4 ,tiel malofte malbelulo rekonas sin kaj disrompas la spegulon6 ,vane la speguloj multoblias irka ni kaj resendas kun geometria usteco la lumon kaj la veron6 en la momento1 kiam la radioj tuj penetros en nian okulon kaj montros nin tiajn1 kiaj ni estas1 la memestimo englitigas sian trompantan prismon inter ni kaj nia imago1 kaj prezentas al ni nian diaon4 ,kaj el iuj prismoj1 kiuj ekzistis de la unua kreita de la senmorta ,newton1 neniu posedis tiel fortan rebrilpovon1 neniu produktas tiel agrablajn kaj helajn kolorojn1 kiel la prismo de la memestimo4 ,nu1 ar la ordinaraj speguloj vane vidigas la veron1 kaj ar iu estas kontenta je sia vizao2 ar ili ne povas konigi al la homoj iliajn korpajn difektojn1 por kio utilus mia morala spegulo8 ,malmultaj turnus al i siajn okulojn1 kaj neniu rekonus sin en i1--escepte la filozofoj--e pri i-tio mi dubas iom4 ,akceptante la spegulon tian1 kia i estas1 mi esperas1 ke neniu mallados min tial1 ke mi in atas pli alte1 ol iujn pentraojn de la ,itala skolo4 ,la sinjorinoj1 kies gusto ne povas esti malusta kaj kies opinio devas decidi ion1 enerale turnas sian unuan rigardon al tiu pentrao1 kiam ili eniras en ambron4 ,milfoje mi vidis sinjorinojn kaj e sinjoretojn forgesantaj en balo siajn amantojn a amatinojn1 la dancadon kaj iujn plezurojn de la festo1 por rigardadi kun videbla prefero tiun arman pentraon1 kaj e honori in per ekrigardeto meze de la plej vivaj dancoj4 ,kiu do povus konkurenci kun i pri la rango1 kiun mi donas al i inter la efverkoj de la arto de ,apelo8 ,,apitro ,,xxviii ,mi fine alvenis tute proksime de mia skribtablo2 jam mi povus e tui ian angulon plej proksiman1 etendante la brakon1 kiam mi preska perdis la frukton de iuj miaj laboroj kaj e la vivon4--,estus pli bone1 se mi silentus pri la malfelio okazinta al mi1 por ne senkuraigi la vojaantojn2 sed tiel malfacile estas renversii1 en la vojaseo1 kiun mi uzas1 ke oni devige konfesos1 ke por suferi tian daneron1 oni devas esti malfeliega--tiel malfelia kiel mi4 ,mi trovis min kuanta sur la planko1 tute renversite1 kaj tio i tiel rapide1 tiel neatendite1 ke mi preska dubus pri mia malfeliao1 se tintado en la kapo kaj forta doloro en la maldekstra ultro ne pruvus al mi tro klare la realecon de i4 ,anka tio estis malbona erco de mia duono4--,timigite de la voo de mizerulo neatendite petanta almozon e la pordo1 kaj de la bojo de ,rozino1 i subite turnis mian seegon1 anta ol mia animo povis averti in1 ke malantae mankis briko2 la puo estis tiel forta1 ke mia vojaseo tute senekvilibriis kaj renversiis sur min4 ,mi konfesas1 ke tiu i estas unu el la okazoj1 en kiuj mi havis plej fortan kazon por plendi je mia animo2 ar anstata ol bedari la foreston us faritan kaj riproi sian kunulon pri ia trorapidemo1 i tiel perdis la moderecon1 ke i plej beste ekkoleris kaj ofendis per paroloj tiun mizeran senkulpulon4--,mallaboremulo6 iru labori4 i diris 7malbonega alparolao eltrovita de avara kaj kruela riularo74 ,sinjoro1 li tiam diris por plidoligi min1 mi estas el ,chambry444--,des pli malbone por vi4--,mi estas ako2 min vi vidis en la kamparo2 mi kondukadis la afojn al la herbejoj444--,kion vi venas tien i por fari8 ,mia animo komencis penti pri la malentileco de miaj unuaj paroloj4--,mi e kredas1 ke i pentis pri ili1 iom anta ol elparoli ilin4 ,ofte tiel1 ne atendite trovante dum la kuro foson a limejon1 oni vidas in1 sed jam ne havas la tempon eviti in4 ,rozino plenigis mian reprudention kaj penton2 i estis rekoninta akon1 kiu ofte dividis kun i sian panon1 kaj i montris al li per siaj karesoj sian memoron kaj dankecon4 ,dum tiu tempo1 ,joannetti1 kolektinte la restaojn de mia mano1 difinitajn por lia propra mano1 ne anceliante donis ilin al ako4 ,kompatinda ,joannetti6 ,tiel1 dum mia vojao1 mi ricevas de mia servanto kaj de mia hundino instruon pri filozofio kaj humaneco4 ,,apitro ,,xxix ,anta ol darigi1 mi volas forigi dubon eble enirintan en la penson de la legantoj4 ,por nenio en la mondo mi volus1 ke oni suspektu min1 ke mi entreprenis tiun i vojaon nur tial1 ke mi ne sciis kion fari1 kaj1 por tiel diri1 devigite de la cirkonstancoj2 mi certigas tie i kaj mi uras je tio1 kio estas al mi plej kara1 ke mi intencis entrepreni in jam longe anta la fario1 per kiu mi perdis la liberecon dum kvardek du tagoj4 ,tiu i devigita izoleco estis nur okazo por ekvojiri pli frue4 ,mi scias1 ke la propravola protesto1 kiun mi us faris1 ajnos suspektinda al kelkaj personoj2--sed mi anka scias1 ke la suspektemuloj ne legos tiun i libron2--ili havas sufie da okupoj hejme kaj e siaj amikoj2 multajn aliajn zorgojn ili havas2--kaj la bonuloj kredos al mi4 ,mi konfesas tamen1 ke mi estus preferinta okupi min per tiu i vojao en alia tempo1 kaj ke mi elektus por plenumi in la grandan ,faston1 prefere ol la ,karnavalon2 sed filozofiaj pripensoj senditaj al mi de la ielo helpis al mi forte por elporti la senion de la plezuroj1 kiujn ,torino prezentas amase en tiuj i momentoj de bruo kaj agito4--,tre certe estas1 mi diris al mi1 ke la muroj de mia ambro ne estas tiel belege ornamitaj1 kiel la muroj de bala salono2 la silentado de mia kamero ne tiel valoras1 kiel la agrabla bruado de muziko kaj danco2 sed inter la eminentaj personoj1 kiuj trovias en tiuj festoj1 estas certe multaj pli malkontentaj ol mi4 ,kaj kial mi pensus nur pri tiuj1 kiuj estas en situacio pli agrabla1 dum la mondo estas plena je homoj malpli feliaj ol mi mem8--,anstata ol transporti min per la fantazio en tiun belegan ,kazinon1 kie tiomaj belulinoj estas mallumigitaj de la juna ,egenio1 por trovi min felia mi nur bezonas halti momenton en la stratoj1 kiuj kondukas tien4--,aro da malfeliuloj1 kuantaj duone nudaj sub la pordegoj de tiuj i riegaj loejoj1 ajnas tuj pereontaj pro malvarmo kaj mizero4--,kia vidao6 ,mi dezirus1 ke tiu i pao de mia libro estu legata de la tuta mondo2 mi dezirus1 oni sciu1 ke en tiu i urbo1 kie io vidigas la riecegon dum la plej malvarmaj noktoj de la vintro1 amaso da mizeruloj dormas senirme1 kun la kapo apogita sur limtono a sojlo de palaco4 ,tie i estas grupo da infanoj1 premiantaj unu kontra la aliaj por ne morti pro malvarmo4--,tie estas virino tremanta kaj sen voo por plendi4--,la preterirantoj iras kaj venas ne tuataj de vidao1 al kiu ili jam kutimis4--,la bruo de kaleoj1 la voo de malsobreco1 la armaj sonoj de muziko1 enmiksias kelkfoje je la krioj de tiuj kompatinduloj kaj kunfaras teruran senagordaon4 ,,apitro ,,xxx ,tiu1 kiu rapidus jui urbon la la antaa apitro1 trompius multe4 ,mi parolis pri la tieaj mizeruloj1 pri iliaj malojaj krioj kaj pri la indiferenteco de kelkaj personoj kontra ili2 sed mi nenion diris pri la aro da bonfaruloj1 kiuj dormas1 dum la ceteraj sin amuzas1 kiuj levias je la unua ekbrileto de la tago kaj iras helpi al la malfeliuloj sen atestantoj kaj sen fanfaronado4--,ne1 mi ne silentos pri tio6--mi volas in skribi sur la posta flanko de la pao1 kiun la tuta universo devas legi4 ,tiel dividinte sian riecon kun siaj gefratoj kaj verinte balzamon en tiujn korojn ifitajn de la doloro1 ili iras en la preejojn1 dum la lacigitaj malvirtuloj dormas sur lanuga kusenego2 ili proponas al ,dio siajn preojn kaj dankas al li por liaj bonfaroj4 ,ankora interbatalas en la sanktejo la lumo de soleca lampo kaj la naskianta tago1 kaj ili jam genufleksas anta la altaroj2--tiam la ,eternulo1 kvankam kolerigita de la malboneco kaj avareco de la homoj1 detenas sian fulmon pretan por frapi4 ,,apitro ,,xxxi ,mi volis ion diri pri tiuj malfeliuloj en mia vojao1 ar la penso pri ilia mizero ofte distris min dum la vojiro4 ,kelkfoje1 tuite de la diferenco inter ilia situacio kaj la mia1 mi subite haltigis mian kaleon1 kaj mia ambro ajnis al mi mirinde plibeligita4 ,kia senutila lukso6 ,ses seoj1 du tabloj1 skribtablo1 spegulo2 kia vanta parado6 ,precipe mia lito1 mia lito blanka kaj rozkolora1 kaj miaj du matracoj1 ajnis vetbatali kontra la belegeco kaj la konfortemo de la ,aziaj monarkoj4--,tiuj i pripensoj igis sensignifaj por mi la plezurojn al mi nepermesitajn4 ,de pripenso al pripenso1 mia atako de filozofio fariis tia1 ke mi povus vidi balon en najbara ambro1 mi povus adi muzikon de violonoj kaj klarnetoj1 ne ekmoviante de mia loko2--mi povus adi per amba oreloj la belsonan voon de ,markesini1 tiun voon1 kiu tiel ofte ekscitegis min--jes1 in mi povus adi ne anceliante2 pli ol tio1 mi povus rigardi sen ia ekscito la plej belan virinon de ,torino1 ,egenion mem1 ornamitan de la kapo is la piedoj per la manoj de fralino ,rapous7#a74--,tio i tamen estas ne tiel certa4 ,,apitro ,,xxxii ,sed permesu1 ,sinjoroj1 ke mi demandu3 u vi amuzias tiel1 kiel antae1 en balo a teatro8--,koncerne min1 mi konfesas tion1 de kelka tempo iuj grandanombraj kunvenoj kazas al mi kvazaan teruron4--,mi tie estas vizitata de funebra sono4--,vane mi penas forpeli in1 i iam revenas1 kiel la sono de ,atalio4--,eble ar la animo1 superakvita hodia de pensoj mallumaj kaj de kortuantaj vidaoj1 trovas ie kazojn por malojo--kiel difektita stomako anas en venenojn la plej sanigajn manaojn4--,estu kiel estas1 jen mia sono3--,kiam mi staras en unu el tiuj festoj1 meze de tiu aro da homoj afablaj kaj karesaj1 kiuj dancas1 kantas1 ploras anta la tragedioj1 kiuj montras nur ojon1 sincerecon kaj bonkoron1 mi pensas3--,se en tiun i bonmanieran societon subite enirus blanka urso1 filozofo1 tigro1 a ia ajn tiaspeca besto1 kiu suprenirante sur la orkestran stablon krius per fortega voo3 ,kompatindaj homoj6 ,askultu la veron parolanta per mia buo3 ,vi estas subpremitaj1 sklavigitaj1 vi estas malfeliaj1 vi enuas2--eliru el tiu dormado6 ,vi muzikistoj1 komencu1 disrompante tiujn muzikilojn sur viajn kapojn2 iu sin armu per ponardo2 de nun ne pensu pri amuzoj kaj festoj2 supreniru al la loioj kaj buu iujn2 la virinoj anka trempu siajn timemajn manojn en la sangon6 ,eliru1 vi estas liberaj2 fortiru vian reon de lia trono kaj vian ,dion el lia sanktejo6 --,nu6 ,tion1 kion la tigro diris1 kiom da tiuj armaj homoj in plenumos8 ,kiom da ili eble pensis pri tio1 anta ol i eniris6 ,kiu scias8--u oni ne dancis en ,parizo anta kvin jaroj7#b78 ,joannetti1 losu la pordojn kaj fenestrojn4--,mi ne volas plu vidi la lumon2 neniu homo eniru mian ambron2--metu glavon proksime de mia mano2--eliru vi mem1 kaj ne aperu plu anta mi6 ,,apitro ,,xxxiii ,ne1 ne1 restu1 ,joannetti2 restu1 malfelia junulo3 kaj vi anka ,rozino mia1 kiu divenas miajn agrenojn kaj kvietigas ilin per viaj karesoj2 venu1 ,rozino mia1 venu4--,v konsonanto kaj ripozejo4 ,,apitro ,,xxxiv ,la falo de mia vojaseo utilis al la leganto1 farante mian vojaon malpli longa je almena dekduo da apitroj1 ar releviinte mi trovis min anta kaj tre proksime de mia skribtablo1 kaj mi plu ne havis tempon por pripensadi pri la grandnombro da desegnaoj kaj pentraoj1 kiujn mi estis ankora vizitonta1 kio povus plilongigi miajn ekskursojn pri la pentrarto4 ,lasinte do dekstre la portretojn de ,rafaelo kaj lia amatino1 ,kavaliron d',assas1 kaj la afistinon ,alpan1 kaj irante maldekstren al la fenestro1 oni ekvidas mian skribtablon3 i estas la unua kaj plej videbla objekto1 kiu prezentas sin anta la okuloj de la vojaanto1 sekvante la vojon us diritan4 i estas superkovrita de kelkaj bretoj1 kiuj servas kiel biblioteko2 la tuto estas kronita per busto pleniganta la piramidon1 kaj tiu i objekto estas la plej grava ornamao de la regiono4 ,tirinte la unuan tirkeston dekstran1 oni trovas skribilaron1 iuspecan paperon1 pretigitajn plumojn1 sigelvakson4--io tio i donus al la plej maldiligenta homo la deziron skribi4--,mia kara ,jenny1 mi estas certa1 ke1 se vi okaze malfermus tiun tirkeston1 vi respondus la leteron1 kiun mi skribis al vi en la antaa jaro4--,en la kontraa tirkesto kuas konfuze kunmetitaj la materialoj por la kortua rakonto pri la malliberulino de ,pignerol1 kiun vi balda legos1 karaj amikoj7#c74 ,inter tiuj du tirkestoj estas profundao1 kien mi etas la leterojn1 la tio kiel mi ricevas ilin2 oni trovas tie iujn leterojn ricevitajn de dek jaroj4 ,la plej malnovaj estas ordigitaj la la datoj en kelkaj pakoj2 la novaj estas intermiksitaj2 kelkaj restas de la tempo de mia plej frua juneco4 ,kia plezuro revidi en tiuj i leteroj la interesajn situaciojn de niaj unuaj jaroj1 translokii denove en tiujn feliajn tempojn neniam revenontajn6 ,ha6 kiel plena estas mia koro6 ,kiel malgaje i uas1 dum miaj okuloj tralegas la liniojn skribitajn de persono1 kiu jam ne vivas6 ,jen lia skribao1 lia koro kondukis lian manon1 al mi li skribis tiun leteron1 kaj nenio pli ol tiu letero restas al mi pri li6 ,kiam mi enmetas la manon en tiun loketon1 mi malfacile foriras anta la fino de la tago4 ,tiamaniere vojaanto trairas rapide kelkajn provincojn de ,italujo1 farante rapidege supraajn observojn1 kaj haltadas en ,romo dum tutaj monatoj4--,tiu i estas la plej ria parto de la minejo1 kiun mi ekspluatas4 ,kia aliio en miaj ideoj kaj sentoj6 kia diferenco en miaj amikoj6 ,kiam mi ekzamenas ilin tiam kaj hodia1 mi vidas ilin mortige agititaj de projektoj1 kiuj nun ne interesas plu ilin4 ,okazintao ajnis al ni granda malfelio2 sed mankas la fino de la letero1 kaj tute forgesita estas la okazintao2 mi ne povas scii1 pri kio oni parolis4--,mil antajuoj sieis nin2 la mondo kaj la homoj estis tute nekonataj de ni6 sed kia varmeco en niaj rilatoj6 kia intima amikeco6 kia senlima konfideco6 ,ni estis feliaj per niaj eraroj4--,kaj nun8--,ha1 ne tiel estas nun6 ,ni devis legi1 kiel la ceteraj1 en la homa koro2--kaj la vero1 falante apud ni kiel bombo1 detruis je iam la soran palacon de iluzio4 ,,apitro ,,xxxv ,facile mi povus skribi apitron pri jena sekiinta rozo1 se mi tion volus1 kaj se la objekto estus inda je tio3 i estas floro de la antajara karnavalo4 ,mi mem deiris in en la varmejoj de ,valentin1 kaj en la vespero1 unu horon anta la balo1 plena je espero kaj kun oja kormovo1 mi iris proponi in al ,s-no de ,hautcastel4 i prenis in1 metis in sur sian tualettablon1 neniel rigardinte in nek min4--,sed kiel i povus atenti al mi8 i estis okupata je la rigardado de i mem4 ,starante anta granda spegulo1 kun la haroj jam aranitaj1 i donis la lastan tueton al sia ornamio2 i tiel forte priokupiis1 ia atento estis tiel plene prenita de la iuspecaj rubandoj1 gazoj kaj plumfasketoj amasigitaj anta i1 ke mi ne ricevis e rigardon a signon4--,mi submetiis2 mi humile tenis pinglojn tute pretajn1 aranitajn en mia mano2 sed ar ia pinglujo estis pli proksime1 i prenis ilin el sia pinglujo1--kaj se mi alproksimigis la manon1 i prenis ilin el mia mano--senprefere2 kaj por ilin trovi1 i palpetis1 ne deturnante siajn okulojn de la spegulo1 el timo1 ke i sin ne vidos plu4 ,iom da tempo mi tenis post i duan spegulon1 por ke i pli bone juu pri sia ornamo2 kaj ia vizao1 rebrilante de spegulo al spegulo1 vidigis al mi serion da koketulinoj1 el kiuj neniu atentis min4 ,fine1 u mi tion konfesos8 mia rozo kaj mi prezentis tre malbrilan vidaon4 ,mi fine perdis la paciencon1 kaj ne povante jam kontrastari al la kolereto1 kiu min ekscitis1 mi remetis en ian lokon la spegulon1 kiun mi tenis1 kaj mi eliris agrene1 ne adiadirinte4 u vi foriras8 i diris1 turnante sin flanken1 por vidi profile sian talion4 ,mi nenion respondis2 sed mi askultis kelkan tempon post la pordo1 por scii la impreson faritan de mia rapida eliro4--u vi ne vidas1 i diris al sia ambristino post momenta silento1 u vi ne vidas1 ke tiu i korsao estas multe tro lara por mia talio1 precipe malsupre1 kaj ke oni bezonas fari faldon per pingloj8 ,kiel kaj kial tiu velkinta rozo trovias sur breto de mia skribtablo1 tion mi certe ne diros1 ar mi anoncis1 ke sekiinta rozo ne valoras apitron4 ,rimarku1 ,sinjorinoj1 ke mi nenian observon faras pri la aventuro pri la sekiinta rozo4 ,mi ne diras1 ke ,s-no de ,hautcastel estis prava a malprava atentante sian ornamion prefere ol min1 a ke mi havis la rajton esti akceptita aliamaniere4 ,kun ankora pli granda zorgo mi evitas eltiri el tio eneralajn konkludojn pri la realeco1 la forto kaj la daro de la amo de sinjorinoj al iaj amikoj4--,mi nur etos tiun i apitron 7ar i estas ja apitro7 en la mondon kun la cetero de la vojao1 ne adresante in al iu kaj rekomendante in al neniu4 ,mi almetos nur konsilon por vi1 ,sinjoroj3 vi bone komprenu1 ke en bala tago via amatino ne estas via4 ,en la momento1 kiam la ornamio komencas1 la amanto farias nur edzo1 kaj la sola balo estas la amanto4 iuj scias ja1 kion gajnas edzo1 kiu volas amatii perforte2 submetiu do pacience kaj ridante4 ,kaj ne eraru1 sinjoro2 se oni plezure vidas vin en la balo1 tio i ne estas kiel amanton1 ar vi estas nur edzo2 sed nur tial1 ke vi estas parto el la balo1 kaj sekve ero de ia nova almilitao2 vi estas partumo de amanto2 a eble tial1 ke vi dancas bone kaj ke vi tiel briligos in2 fine la kazo plej flata por vi en la bona akcepto1 kiun vi ricevos1 estas1 ke i esperas aluzigi siajn koleginojn montrante1 kiel amanton1 viron tiel meritan1 kiel vi estas2 se ne estus pro tio1 i e ne rigardus vin4 ,tio i do estu komprenita2 vi devos submetii kaj atendi is via rolo de edzo estos finita4--,mi konas pli ol unu1 kiu volus esti kvita tiel malkare4 ,,apitro ,,xxxvi ,mi promesis dialogon inter mia animo kaj la aliulo2 sed kelkaj apitroj forkuras de mi1 a plibone kelkaj aliaj fluas el mia plumo kvaza kontra mia volo kaj deklinigas miajn projektojn3 inter tiuj estas la apitro de mia biblioteko1 kiun mi faros kiel eble plej mallonga4--,la kvardek du tagoj balda finios kaj samlonga tempo ne sufius por plenigi la priskribon de la ria lando1 kie mi tiel agrable vojaas4 ,mia biblioteko do konsistas el romanoj1 se mi tion devas konfesi1--jes1 romanoj kaj kelkaj elektitaj verslibroj4 ,kvaza miaj agrenoj ne sufius al mi1 mi ankora volonte partoprenas en la agrenoj de mil fantaziaj personoj1 kaj tiujn i mi sentas tiel forte1 kiel miajn proprajn2 kiom da larmoj mi veris pri tiu malfelia ,klariso kaj pri la amanto de arloto6 ,sed1 se mi tiel seras neverajn dolorojn1 mi kontrae trovas en tiu fantazia mondo3 virton1 bonecon1 neprofitemon1 ankora ne trovitajn kunigite en la reala mondo1 kie mi vivas4--,mi trovas tie virinon tian1 kian mi deziras1 ne malbonhumoran1 ne malseriozan1 ne malvereman2 mi nenion diros pri ia beleco2 oni fidu al mia fantazio3 mi faras in tiel bela1 ke nenion oni povas kritiki en i4 ,poste1 ferminte la libron1 kiu jam ne respondas al miaj ideoj1 mi prenas in per la mano1 kaj ni kune trairas landon milfoje pli arman1 ol la ,edeno4 ,kia pentristo povus reprezenti la soran landon1 kie mi lokis la diaon de mia koro8 kaj kia poeto povos iam priskribi la fortajn kaj diversajn sentojn1 kiujn mi uas en tiuj soraj regionoj8 ,kiel ofte mi malbenis tiun ,kleveland-on1 kiu iuminute eniras novajn malfeliojn1 kiujn li povus eviti6--,mi ne povas toleri tiun libron kaj tiun sekvon da malfeliegoj2 sed se mi pro distreco malfermas in1 mi nepre devas engluti in is la fino4 ,kiel mi lasus tiun malfelian homon e la ,abakisoj8 ,kio farius el li e tiuj sovauloj8 ,ankora malpli mi kuraus forlasi lin en la ekskurso1 kiun li faras por eliri el kaptiteco4 ,fine1 mi tiel kore partoprenas en liaj agrenoj1 mi tiel forte interesas min por lia kompatinda familio1 ke la neatendita apero de la kruelaj ,ruintonoj starigas miajn kapharojn2 malvarma vito ekkovras min1 dum mi legas tiun apitron kaj mia timego estas tiel forta1 tiel reala1 kvaza mi mem estus tuj rostota kaj manota4 ,kiam mi sufie ploris kaj amindumis1 mi seras kelkan poeton1 kaj mi denove foriras al alia mondo4 ,,apitro ,,xxxvii ,de la militiro de la ,argonatoj is la kunveno de la ,eminentuloj1 de la fundo de la infero is la lasta fiksa stelo trans la ,lakta ,vojo1 is la fino de la universo1 is la pordoj de la aoso1 jen estas la vasta kampo1 kie mi trankvile promenas lalonge kaj lalarge kaj la mia bonvolo2 ar nek la tempo1 nek la spaco mankas al mi4 ,tien mi transportas mian ekzistadon1 sekvante ,homeron1 ,miltonon1 ,virgilion1 ,osianon kaj ceterajn4 iuj farioj okazintaj inter tiuj du epokoj1 iuj landoj1 iuj mondoj1 iuj estaoj ekzistintaj inter tiuj du templimoj1 io tio i estas mia1 apartenas al mi tiel certe1 tiel lee1 kiel la ipoj enirantaj la ,pireon apartenis al unu ,atenano4 ,mi precipe amas la poetojn1 kiuj transportas min en la plej malnovan antikvecon3 la morto de la ambicia ,agamemnono1 la koleroj de ,oresto kaj la tuta historio tragedia de la familio ,atrea1 persekutata de la ielo1 kazas al mi teruron1 kiun la nuntempaj farioj neniel povus naski en mi4 ,jen estas la fatala urno1 kiu enhavas la cindrojn de ,oresto4 ,kiu ne ektremus1 vidante in8 ,elektrino6 ,malfelia fratino1 kvietiu3 ,oresto mem alportas la urnon kaj la cindroj estas tiuj de liaj malamikoj6 ,oni jam ne trovas nun bordojn1 kiel la bordoj de la ,zanto kaj la ,skamandro2--oni jam ne vidas ebenaojn1 kiel tiuj de ,hesperio kaj ,arkadio4 ,kie estas nun la insuloj ,lemnoso kaj ,kreto8 ,kie estas la grandfama labirinto8 ,kie la tonego1 kiun la forlasita ,ariadno surveris per siaj larmoj8--,oni nun vidas nenian ,tezeon1 nenian ,herkuleson2 la nuntempaj homoj kaj e herooj estas pigmeoj4 ,kiam mi poste volas doni al mi scenon de entuziasmo kaj ui la tutan forton de mia fantazio1 mi kurae ekkaptas la faldojn de flirtanta robo de la altega blindulo de ,albiono en la momento1 kiam li eksaltas al la ielo kaj proksimias al la ,eternulo4--,kia muzo povis subteni lin en tia alteco1 kien neniu homo anta li kurais turni siajn rigardojn8--,de la blindiga vestiblo iela1 kiun la avara ,mamono rigardis per enviaj okuloj1 mi kun terura sento pasas al la vastaj kavernoj de la loejo ,satana2--mi eestas e la infera konsilio1 mi enmiksias kun la amaso de la ribelaj spiritoj1 kaj mi askultas iliajn paroladojn4 ,sed tie i mi devas konfesi malvirteton1 pri kiu mi ofte riprois min4 ,mi ne povas ne interesii je tiu kompatinda ,satano1 7mi parolas pri la ,satano de ,miltono71 post kiam li estas eletita de la ielo4 ,kvankam mi malaprobas la obstinecon de la ribelulo1 mi konfesas1 ke la forteco1 kiun li vidigas en la troega malfelio1 kaj lia granda kurao1 devigas min kontravole admiri lin4--,kvankam mi scias la malfeliojn devenintajn de lia pereiga entrepreno1 kiam li perforte malfermis la pordegon de la infero1 por veni malkvietigi la edzan vivadon de niaj unuaj gepatroj1 mi malgra io ne povas deziri1 e momenton1 ke li dum la vojiro pereu en la konfuzo de la aoso4 ,mi e kredas1 ke mi volonte helpus al li1 se ne detenus min la honto4 ,mi sekvas iujn liajn movojn1 kaj mi sentas tiom da plezuro1 vojaante kun li1 kvaza mi estus en deca societo4 ,vane mi diras al mi1 ke li estas ja diablo1 ke li estas pereiganto de la homaro1 ke li estas vera demokrato1 ne kiel tiuj de ,atenoj1 sed kiel tiuj de ,parizo1 io tio i ne korektas min de mia antajuo4 ,kia grandega projekto6 kaj kia maltimo en la plenumo de i6 ,kiam la vastaj kaj trioblaj pordoj de la infero subite malfermiis la la tuta lareco anta li1 kaj kiam la profunda foso de la nenio kaj nokto aperis en sia tuta teruro anta liaj piedoj--li per maltima okulo rigardis la malluman imperion aosan2 kaj1 sen ancelio1 malvolvante siajn larajn flugilojn1 kiuj povus kovri tutan armeon1 li eketis sin en la senfundaon4 ,tion ne farus la plej sentima kuraulo4--,kaj tio estas1 la mia opinio1 unu el la plej fortaj elpensaoj1 kiel anka unu el la plej belaj vojaoj iam faritaj1--krom la vojao interne de mia ambro4 ,,apitro ,,xxxviii ,mi neniam finus1 se mi volus priskribi la milonan parton el la strangaj okazintaoj1 kiujn mi renkontas1 vojaante apud mia biblioteko2 la vojaoj de ,cook kaj la observoj de liaj kunvojaantoj1 doktoroj ,banks kaj ,solander1 estas nenio1 kompare kun miaj aventuroj en tiu i sola distrikto2 tial mi kredas1 ke mi la tutan vivon pasigus tie en kvazaa raveco1 se ne estus la busto1 pri kiu mi jam parolis1 sur kiu iam fine sin fiksas miaj rigardoj kaj miaj pensoj1 kia ajn estas la stato de mia animo2 kaj kiam i sin fordonas al la senkuraio1 sufias1 ke mi rigardu tiun buston1 por ke i revenu al sia normala stato3 tio estas la agordilo1 per kiu mi konsentigas la aneman kaj senagordan kunaon de sentoj kaj perceptoj1 el kiuj mia vivo estas farita4 ,kiel simila i estas6--,jen estas la trajtoj1 kiujn la naturo donis al la plej virta el la homoj4 ,ha6 se la skulptisto povus vidigi lian bonegan animon1 lian genion kaj lian karakteron6--,sed kion mi entreprenis8 u tie i mi devas ladi lin8 u al la eestantaj homoj mi tiel parolas8 ,per kio tio i interesas ilin8 ,mi volas nur genufleksi anta via amata figurao1 ho plej bona el la patroj3 ,ve6 tiu figurao estas io1 kio restas al mi pri vi kaj mia patrujo3 vi forlasis la teron1 en la momento1 kiam la krimo estis okuponta in2 kaj i nun subpremas min per tiaj malfelioj1 ke e via familio estas nun devigita rigardi vian morton1 kiel felion4 ,kiom da agrenoj suferigus al vi pli longa vivado6 ,ho patro6 u la sorto de via grandanombra familio estas konata de vi en la loejo de la felio8 u vi scias1 ke viaj infanoj estas ekzilitaj el tiu patrujo1 kiun vi tiel fervore kaj honeste servis dum sesdek jaroj8 u vi scias1 ke al ili estas malpermesite viziti vian tombon8--,sed la tiraneco ne povis forpreni de ili la plej valoran parton el via heredao1 la memoron pri viaj virtoj kaj la forton de viaj ekzemploj2 meze en la krima torento1 kiu fortiris ilian patrujon kaj ilian posedaon al la senfundao1 ili restis neaneble kunigitaj sur la linio desegnita de vi por ili2 kaj kiam ili denove povos genufleksi sur via respektata cindro1 i ankora rekonos ilin4 ,,apitro ,,xxxix ,promesinte dialogon1 mi plenumas mian promeson4--,tio estis dum la mateno1 je la komenca tagio2 la sunradioj oris samtempe la supron de l'monto ,viso kaj tiujn de la plej altaj montoj de la insulo1 kiu kuas je niaj antipodoj2 kaj i jam maldormis1 u antatempe vekita de noktaj sonoj1 kiuj ofte in agitas1 tiel lacige kiel senutile1 u simple vekita de la tuj finionta karnavalo1 ar tiu tempo de plezuro kaj malsao influas sur la homan mainon tiel1 kiel la fazoj de la luno kaj la interkombinio de kelkaj planedoj4--,fine i maldormis kaj tre maldormis1 kiam mia animo mem liberigis sin el la ligiloj de la dormo4 ,de longe tiu i konfuze partoprenis en la sentoj de la aliulo2 sed i estis ankora enligita sub la krepao nokta kaj dorma2 kaj i tiu krepao ajnis al i kiel gazo1 linao1 ,hinda tolo4--,mia kompatinda animo estis do kvaza vindita en iu tiu i embarasao1 kaj la dio de la dormo1 por deteni in pli forte en sia imperio1 aldonis al tiuj ligiloj senordajn blondajn harligojn1 bantojn de rubandoj1 perlajn irkakolojn2 estis kortuante vidi in baraktanta en tiuj retoj4 ,la agiteco de la pli nobla parto el mi mem komunikis sin al la alia1 kaj tiu i siavice forte influis sur mian animon4--,mi tuta estis alveninta al stato malfacile priskribebla1 kiam fine mia animo1 u pro saeco1 u okaze1 eltrovis la manieron liberigi sin el la gazoj1 kiuj sufokis in4 ,mi ne scias1 u i renkontis malfermaon1 a u i simple ekpensis relevi ilin1 kio estis pli natura2 certe estas1 ke i eltrovis la elirejon de la labirinto4 ,la senordaj harligoj estis ankora tie1 sed ili jam ne estis malhelpo2 pli bone rimedo ili estis4 ,tiun rimedon ekkaptis mia animo1 kiel dronanta homo ekkaptas la bordajn herbojn2 sed la perla irkakolo rompiis pro la premo1 kaj la perloj elfadenigitaj ruliis sur la sofon1 kaj de tie sur la pargeton de ,s-no de ,hautcastel2 ar mia animo1 per strangeco malfacile klarigebla1 imagis sin e tiu sinjorino2 dika bukedo da violoj falis teren kaj mia animo1 tiam vekiinte1 revenis hejmen1 alkondukante kun si racion kaj realecon4 ,kiel oni povas pensi1 i forte malaprobis ion faritan dum sia forestado1 kaj tie i komencas la dialogo1 kiu estas la objekto de tiu i apitro4 ,mia animo neniam estis tiel malentile akceptita4 ,la riprooj1 kiujn i opiniis ustatempe fari en tiu i danera momento1 plenigis la malpacon de la domo2 fariis ribelo1 vera ribelego4 ,kiel do6 diris mia animo1 tiele dum mia forestado1 anstata ol rebonigi viajn fortojn per trankvila dormado kaj farii pli taga por plenumi miajn ordonojn1 vi senhonte 7tiu i vorto estis iom troa7 donis vin al pasiaoj1 kiujn ne sankciis mia volo8 ,ne kutimigite je tiu aroganta tono1 la aliulo kolere respondis3 ,konvenas ja1 ,sinjorino 7por forigi de la disputo iun ideon de familiareco71 konvenas ja1 ke vi prenas ajnon decan kaj virtan6 ,ha6 u ne la deklinioj de via imago1 u ne viaj malsaegaj ideoj naskis ion1 kio en mi malplaas al vi8 ,kial vi ne estis tie i8--,kial vi havus la rajton ui sen mi1 en la oftaj vojaoj1 kiujn vi faras sola8--u mi iam malaprobis viajn vizitojn en la ,olimpon a en la ,kampojn ,elizeajn8--viajn interparoladojn kun la spiritoj1 viajn gravegajn pripensadojn 7iom da moko1 kiel oni vidas71 viajn kastelojn en la aero1 viajn altegajn sistemojn8 ,kaj1 kiam vi tiel senene forlasas min1 mi ne havus la rajton ui la bonfarojn donacitajn de la naturo kaj la plezurojn proponitajn al mi8 ,mia animo1 surprizite de tioma viveco kaj elokventeco1 ne sciis1 kion i devis respondi4--,por eliri el embaraso1 i decidis surkovri per vualo de indulgo la riproojn us faritajn2 kaj por ne ajni faranta la unuajn paojn al la repacio1 i anka uzis ceremonian tonon4--,sinjorino1 i diris siavice kun afekta koreco444 7se la leganto trovis tiun vorton neustloka1 kiam i estis adresita al mia animo1 kion li diras nun1 se li nur volas rememori la objekton de la disputo8--,mia animo ne rimarkis la ridindecon de tia dirmaniero1 tiel la inteligenteco estas mallumigita de la pasio76--,sinjorino1 i diris do1 mi certigas vin1 ke nenio tiel plaus al mi1 kiel vidi vin uanta iujn plezurojn ueblajn por via naturo1 kvankam mi ne partoprenus en ili1 se nur tiuj plezuroj ne estus malutilaj al vi1 se ili ne forigus la harmonion1 kiu444 ,tie i mia animo estis subite interrompita3--,ne1 ne1 min ne trompas via ajna bonvolo2--nia devigita kunestado en tiu i ambro1 kie ni vojaas2 la ricevita vundo1 kiu apena ne pereigis min kaj kiu doloras ankora al mi1 u io tio i ne estas kazita de via malsaega fierego kaj de viaj barbaraj antajuoj8 ,mia bonestado kaj mia ekzisto mem valoras kiel nenio1 kiam viaj pasioj kondukas vin1--kaj vi certigas1 ke vi interesas vin por mi1 kaj ke viaj riprooj estas kazitaj de via amikeco8 ,mia animo komprenis ja1 ke i ne ludis la pli belan rolon en tiu i afero2 i cetere komencis vidi1 ke la ekscito de la disputo forigis la kazon de i1 kaj i profitis la okazon por deklinigi la interparolon3 ,preparu la kafon1 i diris al ,joannetti us eniranta la ambron4--,la bruo de la tasoj altiris la tutan atenton de la ribelulo1 kiu tuj forgesis la ceteron4 ,tiamaniere1 montrante al infanoj ludileton1 oni igas ilin forgesi la malsanigajn fruktojn1 kiujn ili petis piedfrapante4 ,mi iom post iom endormiis dum la akvo varmiis4--,mi uis tiun arman plezuron1 pri kiu mi jam parolis al la legantoj3 senti sin dormanta4 ,la agrabla bruo farita de ,joannetti per la frapo de la kafkruo kontra la kamenstableto sonadis en mian cerbon kaj vibrigis iujn miajn sentemajn fibrojn1 kiel la ekmovo de harpa kordo sonorigas la oktavojn4--,fine mi vidis kvazaan ombron anta mi2 mi malfermis la okulojn1 tio estis ,joannetti2--,ha1 kia bonodoro6 kia agrabla surprizo6 kafo1 kremo1 piramido de rostita pano6--,bona leganto1 matenmanu kun mi4 ,,apitro ,,xl ,kian grandan trezoron da uoj la bona naturo liveris al la homoj1 kies koro scias ui6 ,kia diverseco en tiuj uoj6 ,kiu povos denombri iliajn nekalkuleblajn nuancojn la la diversaj personoj kaj la la diversaj aoj de la vivo8 ,la neklara memoro pri la uoj de mia juneco ektremigas min ankora4 u mi provos rakonti la uojn de junulo1 kies koro komencas bruli per la fajroj de senteco8 ,en tiu felia ao1 kiam oni nescias e la nomon de profitemo1 ambicio1 malamo kaj de iuj hontindaj pasioj1 kiuj malaltigas kaj turmentas la homaron2 en tiu ao1 bedarinde tro mallongedara1 la suno brilas per heleco1 kiun oni ne retrovos plu dum la resto de la vivo4 ,la aero estas pli pura2--la fontoj estas pli klaraj kaj pli malvarmetaj3--la naturo prezentas vidaojn1 la arbaretoj prezentas vojetojn ne plu retroveblajn en la matura ao4 ,dio6 kiajn bonodorojn ellasas tiuj floroj6 kiel bongustaj estas tiuj fruktoj6 kiel belkolore brilas la matenruo6--iuj virinoj estas amindaj kaj fidelaj2 iuj viroj1 bonaj1 grandanimaj kaj sentemaj2 ie trovias koreco1 verdiremo kaj neprofitemo4 ,estas en la naturo nur floroj1 virtoj kaj plezuroj4 u la konfuzo de amo1 la espero al felio ne plenigas nian koron je sentaoj tiel vivaj kiel diversaj8 ,la vidado de la naturo1 la rigardado de i entute kaj detale1 malfermas anta la racio vastegan minejon de uoj4 ,balda la fantazio1 flugante super tiu oceano da plezuroj1 pligrandigas ilian nombron kaj forton2 la diversaj sentaoj unuias kaj kombinias por formi novajn2 la revo pri gloro enmiksias kun la korbatoj de amo2 la bonfareco iras flanke de la memestimo1 kiu tenas in per la mano2 la melankolio venas kelkfoje eti sur nin sian solenan krepaon1 kaj faras plezurojn el niaj larmoj4--,fine la perceptoj de la spirito1 la sentaoj de la koro1 e la memoroj de la sentoj1 estas por la homo nesekigeblaj fontoj de plezuro kaj felio4--,oni ne miru do1 se la bruo farita de ,joannetti per la frapo de la kafkruo kontra la kamenstableto kaj la neatendita vidio de taso da kremo faris sur min impreson tiel vivan kaj tiel agrablan4 ,,apitro ,,xli ,mi tuj prenis mian vojaan veston1 rigardinte in per kontenta okulo1 kaj tiam mi decidis fari apitron ad hoc por konigi in al la leganto4 ar la formo kaj utilo de tiuj vestoj estas enerale konataj1 mi precipe parolos pri ilia influo sur la spiriton de la vojaantoj4--,mia vojaa vesto por la vintro estas farita el la plej varma kaj plej mola tofo1 kiun mi povis trovi2 i envolvas min de la kapo is la piedoj2 kaj kiam mi sidas en mia seego1 kun la manoj en la pooj kaj mia kapo enmetita en la kolumon de la vesto1 mi similas la statuon de ,vinu1 sen piedoj kaj sen manoj1 kiun oni vidas en la ,hindaj pagodoj4 ,se oni volos1 oni nomu antajuo la influon1 kiun mi alskribas al la vojaaj vestoj sur la vojaantojn2 pri tio mi povas diri1 ke ajnus al mi tiel ridinde antaeniri per unu pao en mia vojao interne de mia ambro1 vestita per mia uniformo kaj kun glavo e la flanko1 kiel iri en societon en ambra surtuto4--,kiam mi vidas min tiel vestita la iuj postuloj de la ,pragmatika ,regularo1 mi ne sole estus nekapabla darigi mian vojaon1 sed kredeble mi e ne povus legi tion1 kion mi is nun skribis pri i1 kaj ankora malpli kompreni in4 ,sed u tio mirigas vin8 u oni ne iutage vidas personojn opiniantaj sin malsanaj1 ar ilia barbo estas de longe nerazita1 a ar iu ektrovas1 ke ili havas malsanulan mienon1 kaj diras tion al ili8 ,la vestoj tiel influas sur la spiritojn de la homoj1 ke estas malsanuloj1 kiuj sentas sin plibone1 kiam ili vidas sin kun nova vesto kaj pudrita peruko2 kelkaj tiamaniere trompas la publikon kaj sin mem per konstanta ornamo2 ili unu tagon mortas bone kombitaj1 kaj ilia morto mirigas iujn4 ,oni kelkfoje forgesis antasciigi al grafo de444 ke li devos deori3--korporalo iris veki lin frumatene1 en la tago mem1 kiam li estis deoronta1 kaj lin informis pri tiu maloja afero2 sed la ideo levii tuj1 meti siajn gamaojn kaj tiele eliri1 ne pensinte pri tio en la antaa vespero1 malkvietigis lin tiel1 ke li preferis anonci1 ke li estas malsana1 kaj ne eliri el sia domo4 ,li do vestis sin per nokta surtuto kaj forsendis la perukiston2 tio i donis al li mienon palan1 malsanan1 kiu maltrankviligis lian edzinon kaj la tutan familion4--,li mem trovis sin reale iom nesana en tiu tago4 ,li diris tion al iuj1 iom por kredigi in1 iom anka ar li mem kredis in4 ,iom post iom efikis la influo de la nokta surtuto3 la buljonoj1 kiujn li vole nevole ensorbis1 nazis al li2 ne tiom estis necesa1 por ke li kuiu en liton4 ,en la vespero doktoro ,ranson7#d7 trovis lian pulson malregula1 kaj ordonis sangeltiron en la sekvanta tago4 ,se la deorado estus darinta unu monaton plie1 la malsanulo certe pereus4 ,kiu povus dubi pri la influo de vojaaj vestoj sur la vojaantojn1 sciante1 ke la kompatinda grafo de444 preska vojais en la alian mondon1 tial ke li1 en tiu i mondo1 malustatempe vestis sin per nokta surtuto8 ,,apitro ,,xlii ,mi sidis apud mia fajro1 post la tagmano1 envolvite en mia vojaa vesto2 bonvole submetite al ia tuta influo2 mi atendis la horon de la ekveturo1 kiam la vaporoj de digestado1 suprenirante al mia cerbo1 tiel mallumigis la trairejon1 tra kiuj venas al i la ideoj naskitaj de la sentoj1 ke iu komuniko estis obstrukcita3 kaj kiel miaj sentoj jam ne sendis iajn ideojn al mia cerbo1 tiel anka tiu i siavice jam ne povis sendi la elektran fluaon1 kiu vivigas ilin1 kaj per kiu la sagaca doktoro ,valli revivigas mortintajn ranojn4 ,oni facile komprenos1 leginte tiun i antaparolon1 kial mia kapo kliniis sur mian bruston1 kaj kiel la muskoloj de la dika kaj montra fingroj de mia dekstra mano1 jam ne ekscitite de tiu fluao1 malfirmiis tiel1 ke volumo el la verkoj de markizo ,caraccioli1 kiun mi tenis per tiuj du fingroj1 elglitis1 nesciate de mi1 kaj falis en la fajron4 ,mi us estis havinta kelkajn vizitojn1 kaj la temo de mia interparolado kun la elirintaj personoj estis la morto de la glora kuracisto ,cigna us mortinta kaj bedarata de iuj3 li estis klera1 laborema1 bona fizikisto kaj grandfama botanikisto4--,la merito de tiu lerta homo okupis mian penson2 kaj tamen1 mi pensis1 se mi povus elvoki la animojn de iuj1 kiujn li eble sendis en la alian mondon1 kiu scias1 u lia gloro ne estus iom difektita8 ,mi iom post iom venis al disertacio pri la kuracarto kaj iaj progresoj de la tempo de ,hipokrato4--,mi demandis min1 u la personoj de la antikveco mortintaj en sia lito1 kiel ,perikleso1 ,platono1 la glora ,aspazio kaj ,hipokrato mem1444 u ili mortis kiel ordinaraj homoj pro febro putra1 bruluma a verma2 u oni flegis ilin per sangeltiroj kaj troaj kuraciloj4 ,mi ne povus diri1 kial mi pensis pri tiuj i kvar personoj prefere ol pri aliaj4--,kiu povas klarigi sonon8--,mi nur povas diri1 ke i estis mia animo1 kiu elvokis la doktorojn de ,koso1 de ,torino kaj la grandfaman politikiston1 kiu faris tiel belajn agojn kaj tiel gravajn erarojn4 ,koncerne lian elegantan amikinon1 mi humile konfesas1 ke i estis vokita de la aliulo4 ,tamen1 pensante pri tio1 mi estus tentata eksenti iom da fiereco1 ar evidente ajnas1 ke en tiu i sono la bilanco por la racio estis kiel kvar al unu4--,tio i estas ja multe por militisto de mia ao4 ,estu kiel estis1 dum mi tiamaniere pripensadis1 miaj okuloj tute fermiis1 kaj mi plene endormiis3 sed kiam mi fermis la okulojn1 la figuro de la personoj us pripensitaj restis gravurita sur tiu delikata tolo1 nomita memoro1 kaj ar tiuj figuroj miksiis en mia cerbo kun la ideo de la elvoko de mortintoj1 mi balda vidis aperantaj unu post la alia ,hipokraton1 ,platonon1 ,perikleson1 ,aspazion kaj doktoron ,cigna kun lia peruko4 ,mi vidis ilin iujn sidiantaj sur la seojn1 kiuj ankora irkais la fajrejon4 ,nur ,perikleso restis staranta1 por legi la gazetojn4 ,se la eltrovoj1 pri kiuj vi parolas1 estus veraj1 ,hipokrato diris al la doktoro1 kaj se ili tiel utilus al la kuracarto1 kiel vi pretendas1 mi vidus malgrandianta la nombron de homoj1 kiuj iutage malsuprenvenas en la malluman regnon1 kaj tiu nombro1 kiel mi mem konstatis la la libroj de ,minoso1 estas konstante la sama1 kiel antae4 ,doktoro ,cigna turnis sin al mi3 ,vi kredeble adis paroli pri tiuj eltrovoj1 li diris2 vi konas tiun de ,harvey pri la irkafluado de la sango3 tiun de la neforgesebla ,spallanzini pri la digestado1 kies tutan meanismon ni konas nun4 ,kaj li faris longan nomaron de iuj eltrovoj rilate la kuracarton1 kaj de la grandanombraj kuraciloj liveritaj de la emio1 kaj li faris akademian paroladon1 por ladi la nuntempan kuracarton4 u mi devas kredi1 mi tiam respondis1 ke tiuj eminentaj homoj ne scias ion1 kion vi us diris1 kaj ke ilia animo1 liberigite el la malhelpoj de la materio1 trovas ankora ion neklara en la tuta naturo8 --,ha6 kiel vi eraras1 ekkriis lia kuracista ,moto de la ,peloponeso2 la misteroj de la naturo estas nesciataj de la mortintoj1 kiel de la vivuloj2 tiu sola1 kiu kreis kaj direktas ion1 scias la grandan sekreton1 kiun la homoj vane penas atingi2 jen estas la certao1 kiun ni lernas sur la bordoj de la ,stikso2 kaj kredu al mi1 li aldiris turnante sin al la doktoro1 liberigu vin el tiu resto de gildamo1 kiun vi kunportis de la loejo de la mortemuloj2 ar la laboroj de mil generacioj kaj iuj eltrovoj de la homoj ne sukcesis plilongigi je unu momento ilian vivon2 ar ,karono iutage pasigas en sia barko saman nombron de animoj1 ni esu lacigi nin defendante arton1 kiu tie i e la mortintoj ne estus utila e al la kuracistoj4--,tiel parolis la glora ,hipokrato1 al mia granda miro444 ,doktoro ,cigna ridetis2 kaj ar la spiritoj ne povas nei evidentaon1 nek silenti pri verao1 li ne sole samopiniis kun ,hipokrato1 sed e konfesis1 ruiante la la maniero de la spiritoj1 ke li iam suspektis tion4 ,perikleso1 kiu proksimiis al la fenestro1 ellasis grandan ekemon1 kies kazon mi divenis4 ,li estis leganta numeron de la ,moniteur1 kiu sciigis la malprogresadon de la artoj kaj sciencoj2 li vidis glorajn scienculojn forlasantaj siajn belegajn seradojn kaj eltrovantaj novajn krimojn1 kaj li ektremetis adante bandon da hommanantoj1 kiuj komparis sin kun la herooj de la grandanima ,grekujo1 dum ili1 senhonte kaj sen riproo de konscienco1 pereigis sur la eafodo respektindajn maljunulojn1 virinojn kaj infanojn1 kaj faris senekscite la plej kruelajn kaj senutilajn krimojn4 ,platono1 kiu estis askultinta silente nian kunparoladon1 vidinte in finita en maniero tiel neatendita1 ekparolis siavice4--,mi komprenas1 li diris1 ke la eltrovoj faritaj de viaj eminentuloj en iuj fakoj de la fiziko estis senutilaj por la kuracarto1 kiu neniam povos ani la iradon de la naturo1 krom difektante la vivon homan1 sed ne tiel estos sendube pri la seradoj faritaj pri la politiko4 ,la eltrovoj de ,locke pri la naturo de la homa spirito1 la elpenso de la presarto1 la amasigitaj observoj eltiritaj el la historio1 tiel multaj seriozaj libroj disvastigintaj la sciencon is en la popolon1--unuvorte tiomaj mirindaoj sendube kunlaboris por plibonigi la homojn1 kaj tiu respubliko felia kaj saa1 kiun mi imagis kaj kiun1 pro la tempo en kiu mi vivis1 mi devis rigardi kiel neefektivigeblan revon1 sendube ekzistas nun en la mondo8--,je tiu demando1 la honesta doktoro mallevis la okulojn kaj ne respondis1 krom per larmoj2 poste1 viante ilin per sia naztuko1 li nevole ekturnis sian perukon tiel1 ke i kais parton de la vizao4--,ho1 senmortaj dioj61 diris ,aspazio per akra ekkrio1 kia stranga vizao6 u pro eltrovo de viaj eminentuloj vi elpensis tiel kapvestii per fremda kranio8 ,aspazio1 kiun oscedigis la disertacioj de la filozofoj1 estis ekkaptinta gazeton de modoj trovitan sur la kameno1 kaj trarigardis in de kelka tempo1 kiam la peruko de la doktoro kazis ian ekkrion2 kaj ar la seo mallara kaj ancelianta sur kiu i sidis1 estis tre maloportuna por i1 i senene metis siajn amba nudajn krurojn1 provizitajn de banderoloj1 sur pajlan seon inter i kaj mi1 kaj apogis sin per kubuto sur unu el la laraj ultroj de ,platono4 ,tio i ne estas kranio1 respondis la doktoro1 prenante sian perukon kaj etante in en la fajron2 tio estas peruko1 fralino1 kaj mi ne scias ja1 kial mi ne etis tiun ridindan ornamaon en la flamojn de la ,tartaro1 anta ol veni al vi2 sed la ridindaoj kaj antajuoj estas tiel kunigitaj kun nia mizera naturo1 ke ili sekvas nin ankora kelkan tempon trans la tombo4--,mi mirinde ojadis1 vidante la doktoron foruranta samtempe sian kuracarton kaj sian perukon4 ,mi certigas vin1 diris ,aspazio1 ke la plimulto el la kapvestoj figuritaj en la kajero1 kiun mi trarigardas1 meritus la saman sorton1 kiel la via1 tiel ridindegaj ili estas6--,la bela ,atenanino amuziis multege rigardante tiujn gravuraojn1 kaj prave miris pri la diverseco kaj strangeco de la nuntempaj vestaoj4 ,unu figuro inter aliaj atentigis in3 tiu estis juna virino figurita kun plej eleganta kapvesto1 kiun ,aspazio trovis nur iom tro alta2 sed la peco da gazo kovranta la goron estis tiel supermezure lara1 ke oni nur vidis duonon de la vizao4 ,aspazio1 ne sciante ke tiuj mirindaj formoj estis nur kazitaj de la amelo1 vidigis miron1 kiu estus returnite duobliinta1 se la gazo estus diafana4 ,sed sciigu al mi1 i diris1 kial la nuntempaj virinoj ajnas havi vestaojn pli bone faritajn por kai1 ol por vesti ilin3 apena ili lasas vidi sian vizaon1 la kiu sola oni povas rekoni ilian sekson1 tiel senformigita ilia korpo estas de la strangaj faldoj de la tofoj6 ,el iuj personoj figuritaj en tiuj folioj1 neniu lasas nekovritaj la bruston1 la brakojn kaj la krurojn2 kial ne provis viaj junaj militistoj detrui tian kutimon8 ,kredeble1 i aldiris1 la virto de la nuntempaj virinoj1 elmontrita de iuj iliaj vestoj1 multe superas tiun de miaj samtempulinoj6 ,dirinte tiujn vortojn1 ,aspazio rigardis min kaj ajnis deziri respondon4--,mi faris kvaza mi tion ne rimarkus--kaj por ajni distrita1 mi puis per la prenilo sur la fajrajn karbojn la restaon de la peruko de la doktoro1 kiun la fajro is nun paris4--,poste1 ekvidinte1 ke unu el la banderoloj subtenantaj la uon de ,aspazio estis malligita1 mi diris3 ,permesu1 armulino444 kaj tiel parolante mi kliniis rapide etendante la manojn al tiu seo1 kie mi pensis vidi tiujn du krurojn1 kiuj iam malsaigis grandajn filozofojn4 ,mi estas certa1 ke en tiu momento mi atingis la veran somnambulismon1 ar la movo priparolita estis tre reala2 sed ,rozino1 kiu dormetis ja sur tiu seo1 akceptis por si tiun movon1 kaj eksaltante malpeze en miajn brakojn reetis en la inferojn la glorajn spiritojn elvokitajn de mia vojaa vesto4 arma lando de la fantazio1 vi1 kiun la ,bonfarulego liveris al la homoj1 por ilin konsoli de la realeco1 mi devas forlasi vin4--,hodia kelkaj personoj1 de kiuj mi dependas1 volas redoni al mi la liberecon1 kvaza ili estus deprenintaj in de mi6 kvaza estus eble al ili senigi min je i e unu minuton kaj malhelpi min trairi lavole la vastan spacon malfermitan anta mi6 ,ili malpermesis al mi trairi unu urbon1 unu lokon1 sed ili lasis al mi la tutan universon2 la senlimeco kaj la eterneco estas sub miaj ordonoj4 ,hodia do mi estas libera1 a plibone mi denove estos katenita6 ,la jugo de la aferoj denove pezos sur mi2 mi jam ne faros paon ne mezuritan de la dececo kaj la devo4--,felia ankora mi estos1 se ia kaprica diino ne igos min forgesi amba1 kaj se mi povos eviti tiun novan kaj daneran kaptitecon4 ,he6 kial oni ne lasas min fini mian vojaon8 u por puni min oni apartigis min en mian ambron1--en tiun arman landon1 kiu enhavas iujn bienojn kaj iujn trezorojn de la mondo8 ,tiel facile oni povus ekzili muson en grenejon4 ,mi tamen neniam tiel klare rimarkis1 ke mi estas duobla4--,dum mi bedaras miajn fantaziajn uojn1 mi sentas min konsolita vole nevole2 nekonata potenco fortiras min2 i diras1 ke mi bezonas la aeron ielan1 kaj ke izoleco similas morton4--,jen mi estas preta2 mia pordo malfermias2 mi jam vagas sub la vasta arkado de la ,po'a strato2 mil agrablaj fantomoj flirtas anta miaj okuloj4--,jes1 jen estas tiu domego--tiu pordo1 tiu tuparo2--mi antae tremetas4 ,tiel oni sentas acidan antaguston1 tranante manotan citronon4 ,ho1 mia besto1 mia kompatinda besto1 gardu vin6 ------- #cbf-jg4--;,coulommiers4 ,imp4 ,,paul ,,brodard4--,p#d-jg4 ,,notoj #a ,grandfama tualetistino4 #b ,tiu i apitro estis skribata en la jaro #agid4 #c ,tiu i promeso ne plenumiis2 la libro ne estis eldonita4 #d ,tre konata kuracisto el ,torino4 ,,notoj ,,de ,,la ,,tekstpreparinto ,mispresaoj ,pao ,originala teksto ,korektao #ba ,sendube pro tio8-- ,sendube pro tio8-- #cj sciiu1 que ke anta spegulo #cf eliru el tiu eliru el tiu dormado6 dormado6 #cf manojn en la manojn en la sangon6 sangon6 #cg konsonanto kaj konsonanto kaj ripozejo4 ripozejo4 #di ,preparu la kafon1 ,preparu la kafon1 i diris i diris #ej kiel bongusta bongustaj estas tiuj fruktoj6 #ed la tuta naturo8 la tuta naturo8 #ed --,ha6 kiel vi --,ha6 kiel vi eraras1 eraras1