,biblio!ca ,philosophorum ,vol4 ,i ,,desc>tes ,,m$itationes de prima philosophia ,curavit ,artur ,bu*5au ,lipsiae #aiac ,sumptibus ,felicis ,me9]i ,druck3 ,c4 ,grumba*1 ,leipzig ,vorwort4 ,die hi] vorlieg5de1 wohlfeile ,ausgabe d] ,m$itation5 i/ s[ohl fu] d5 ,sem9>gebrau* an d5 ,univ]sitaet5 als au* zum ,privat/udium g$a*t4 ,die aelt]5 late9is*5 ,ausgab5 dieses au* heute no* jug5dfris*5 ,w]kes s9d re*t selt5 geword51 die franzoesis*5 ,ueb]tragung5 alle9 g5ueg5 ni*t1 und s w> man d5n bi%] auf die teur5 ,ausgab5 von ,adam-,tann]y 7,oeuvres de ,desc>tes ,b& ,,vii4 ,p>is4 ,leopold ,c]f4 #aijd7 und ,guettl] 7#b4 ,auflage ,mu5*54 ,beck4 #aiab7 angewies54 ,d] ,titel d] er/5 ,ausgabe d] ,m$itation5 7#afda7 lautet voll/a5dig3 ,r5ati ,des-,c>tes1 ,m$itationes de prima philosophia 9 qua ,dei exi/5tia et animae immortalitas demon/ratur1 ,p>isiis1 ,apud ,mi*aelem ,soli1 via ,jacobaea sub signo ,pho5icis4 ,,mdcxli4 ,cum ,priuilegio et ,approbatione ,doctorum4 ,d] ,text dies] ,er/-,ausgabe i/ hi] zugrunde gelegt und es s9d die ,seit5zahl5 des ,orig9als am ,r&e 9 e+es*loss5 beigefuegt word51 damit 9 ,zukunft dur*weg na* dies] 7heute sehr selt557 ,ausgabe ziti]t w]d5 kann4 ,d] ,titel d] zweit5 ,auflage 7#afdb7 lautet3 ,r5ati ,des-,c>tes ,m$itationes de prima philosophia 9 quibus ,dei exi/5tia1 et animae humanae a corpore di/9ctio demon/ratur4 ,8 adjunctae sunt v>iae objectiones doctorum virorum 9 i/as de ,deo et anima demon/rationes cum responsionibus ,au?oris4 ,secunda editio septimis objectionibus antehac non visis aucta4 ,am/elodami apud ,ludovicum ,elzevirium #afdb4 ,da bei d] er/5 ,ausgabe ,desc>tes die ,druckbog5 ni*t selb/ las -- die ,drucklegung besorgte ,m]s5ne -- s en?aelt sie mehr]e ,fehl]1 die 9 d] zweit5 ,auflage v]bess]t word5 s9d4 ,die ,v>iant5 d] beid5 ,auflag5 s9d unt5 9 d5 ,anm]kung5 v]zei*net1 und es i/ von ,fall zu ,fall ents*i$5 und diej5ige ,les>t aufg5omm5 word51 wel*e na* spra*li*5 und sa*li*5 ,gesi*tspunkt5 als die ri*tig]e ers*i54 ,die er/e franzoesis*e ,ueb]setzung des ,w]kes ers*i5 im ,jahre #afdg4 ,ihr ,titel lautet voll/a5dig3 ,les ,m$itations ,metaphysiques de ,r5e ,des-,c>tes1 ,t\*ant ,la ,premi]e ,philosophie1 dans lesquelles l'exi/5ce de ,dieu1 et la di/9ction reelle entre l'ame et le corps de l'homme1 sont demon/rees4 ,traduites du ,lat9 de l',auteur p> ,m4 le ,d4 ,d4 ,l4 ,n4 ,s4 ,et les objections faites contre ces ,m$itations p> diu]ses p]sonnes tres-doctes1 auec les reponses de l',auteur4 ,traduites p> ,mr4 ,c4 ,l4 ,r4 ,a ,p>is4 ,*ez la ,veuve ,jean ,camusat4 ,,mdcxlvii4 ,avec privilege du roy4 ,d] ,ueb]setz] w> d] ,freund ,desc>tes'1 d] ,h]zog von ,luynes1 waehr5d die ,e9wa5de und ,erwid]ung5 von ,cl]seli] ueb]trag5 wurd54 ,desc>tes sah die ,ueb]setzung5 dur* und w> s sehr damit zufri$51 dass er erkla]te1 man*e ,/ell5 im franzoesis*5 ,text sei5 bess] als se9 eig5]1 entspre*5d] late9is*] ,text4 ,wahrs*e9li* /amm5 v]s*i$5e ,zusaetze und ,v]bess]ung5 im e9zeln5 von ,desc>tes selb/1 d]1 wie das ja lei*t zu v]/eh5 i/1 diese 9 das ihm vorgelegte ,manuskript direkt wird e+etrag5 hab54 ,i* habe die ,luyness*e ,ueb]setzung g5au mit dem late9is*5 ,texte v]gli*5 und alle wi*tig5 ,abwei*ung5 9 d5 ,anm]kung5 v]zei*net1 bei d55 i* mi* im uebrig5 groes/] ,ku]ze befleissigt habe1 da es na* me9em ausfuehrli*5 ,komm5t> zu d5 ,m$itation5 7,erlaeut]ung5 zu d5 ,m$itation5 auf ,grund d] ,objectiones et ,responsiones und des ,briefwe*sels7 d] g5au]5 ,erlaeut]ung ni*t b$>f1 i* au* d] ,sem9>>beit ni*t vorgreif5 moe*te4 ,dies] ,komm5t> soll uebrig5s demnae*/ 9 neu] ,auflage ers*e951 wobei ihm diesmal die voll/a5dige ,ueb]setzung d] ,e9wa5de und ,erwid]ung5 vorangeh5 wird4 ,hi]mit komme i* e9em vielfa* geaeuss]t5 ,wuns*e entgeg51 und es du]fte die ,tatsa*e1 dass heute e9e sol*e voll/a5dige deuts*e ,ausgabe gebra*t w]d5 kann1 wohl als e9 erfreuli*es ,zei*5 d] ,zeit gelt51 das erk5n5 laes/1 wie sehr im letzt5 ,jahrzehnt das ,desc>tes-,/udium zug5omm5 hat4 ,die weit]e ,v]tiefung desselb5 zu erlei*t]n1 i/ ,zweck und ,aufgabe d] hi] vorlieg5d5 ,ausgabe4 ,b]l91 im ,juli #aiac4 ,dr4 ,artur ,bu*5au4 ,,sapi5tissimis ,cl>issimisque viris ,,sacrae ,,facultatis ,!ologiae ,p>isi5sis ,decano et ,doctoribus ,,r5atus ,,des-,,c>tes7#a74 ,s4 ,d47#b7 ,tam ju/a causa me impellit ad hoc scriptum vobis (f]5dum1 et tam ju/am etiam vos habituros esse confido ad ejus def5sionem suscipi5dam1 po/quam in/ituti mei rationem intelligetis1 ut nulla re melius illud hic possim comm5d>e1 quam si quid 9 eo sequutus #b sim paucis dicam4 ,semp] exi/imavi duas quae/iones1 de ,deo et de ,anima1 praecipuas esse ex iis quae ,philosophiae potius quam ,!ologiae ope sunt demon/r&ae3 ,nam quamvis nobis fidelibus animam humanam cum corpore non int]ire1 ,deumque exi/]e1 fide cr$]e sufficiat2 c]te infidelibus nulla religio1 nec f]e etiam ulla moralis virtus1 videtur posse p]suad]i1 nisi prius illis i/a duo ratione naturali prob5tur3 ,cumque saepe 9 hac vita majora vitiis quam virtutibus praemia proponantur1 pauci rectum utili praef]r5t1 si nec ,deum tim]5t1 nec aliam vitam expect>5t4 ,et quamvis omn9o v]um sit1 ,dei exi/5tiam cr$5dam esse1 quoniam 9 sacris scripturis docetur1 et vice v]sa cr$5das sacras scripturas1 quoniam hab5tur a ,deo3 quia nempe1 cum fides sit donum ,dei1 ille #c idem qui dat gratiam ad reliqua cr$5da1 pote/ etiam d>e1 ut ipsum exi/]e cr$amus2 non tam5 hoc infidelibus proponi pote/1 quia circulum esse judic>5t4 ,et quidem animadv]ti1 non modo vos omnes1 aliosque ,!ologos affirm>e ,dei exi/5tiam naturali ratione posse prob>i2 s$ et ex sacra ,scriptura inf]ri1 ejus cognitionem multis1 quae de rebus creatis hab5tur1 esse faciliorem1 atque omn9o esse tam facilem1 ut qui illam non hab5t1 s9t culp&i4 ,patet enim ,sap4 #ac4 ex 8 v]bis1 ,nec 8 debet ignosci1 si enim tantum potu]unt scire1 ut poss5t ae/im>e saeculum1 quomodo hujus dom9um non facilius inv5]unt8 ,et ad ,rom4 cap4 #a4 dicitur illos esse inexcusabiles4 ,atque ibidem etiam p] haec v]ba3 ,quod notum e/ ,dei1 manife/um #d e/ 9 illis1 videmur admon]i ea omnia quae de ,deo sciri possunt1 rationibus non aliunde petitis quam ab ipsamet no/ra m5te posse o/5di4 ,quod idcirco quomodo fiat1 et qua via ,deus facilius et c]tius1 quam res saeculi cognoscatur1 non putavi a me esse ali5um inquir]e4 ,atque quantum ad animam1 etsi multi ejus naturam non facile inve/ig>i posse judic>9t1 et nonnulli etiam dic]e ausi s9t rationes humanas p]suad]e illam simul cum corpore int]ire1 solaque fide contr>ium t5]i3 ,quia tam5 hos condemnat ,concilium ,lat]an5se sub ,leone #aj habitum sessione #h1 et expresse m&at ,*ri/ianis ,philosophis ut eorum argum5ta dissolvant1 et v]itatem pro viribus prob5t1 hoc etiam aggr$i non dubitavi4 #e ,praet]ea quoniam scio pl]osque impios non aliam ob causam nolle cr$]e ,deum esse1 m5temque humanam a corpore di/+ui1 quam quia dicunt haec duo a nem9e hact5us potuisse demon/r>i3 ,etsi nullo modo iis ass5ti>1 s$ contra rationes f]e omnes1 quae pro 8 quae/ionibus a magnis viris allatae sunt1 cum satis intelliguntur1 vim demon/rationis hab]e putem1 vixque ullas d>i posse mihi p]suadeam1 quae non prius ab aliquibus aliis fu]9t inv5tae3 ,nihil tam5 utilius 9 ,philosophia prae/>i7#c7 posse exi/imo1 quam si semel omnium optimae /udiose qua]antur1 tamque accurate et p]spicue exponantur1 ut apud omnes con/et 9 po/]um eas esse demon/rationes4 ,ac d5ique quoniam nonnulli1 quibus notum e/ me qu&am excoluisse ,me?odum ad #f quaslibet difficultates 9 sci5tiis resolv5das1 non quidem novam1 quia nihil e/ v]itate antiquius1 s$ qua me saepe 9 aliis non infelicit] uti vid]unt1 hoc a me summop]e flagit>unt3 ,ideoque (ficii mei esse putavi nonnihil hac 9 re con>i4 ,quicquid autem prae/>e potui1 totum 9 hoc ,tractatu cont9etur4 ,non quod 9 eo div]sas omnes rationes1 quae ad eadem prob&a aff]ri poss5t1 collig]e conatus sim3 ,neque enim hoc videtur op]ae pretium esse1 nisi ubi nulla habetur satis c]ta1 s$ primas tantum et praecipuas ita prosecutus sum1 ut jam pro c]tissimis1 et evid5tissimis demon/rationibus illas ausim propon]e4 ,addamque etiam tales esse1 ut non putem ullam viam humano +5io pat]e1 p] quam meliores inv5iri unquam poss9t1 cogit enim me causae #g necessitas1 et gloria ,dei1 ad quam totum hoc ref]tur1 ut hic aliquanto lib]ius de meis loqu> quam mea f]t consuetudo4 ,atqui quantumvis c]tas et evid5tes illas putem1 non tam5 ideo mihi p]suadeo ad omnium captum esse accommodatas3 ,s$ quemadmodum 9 ,geometria multae sunt ab ,ar*im$e1 ,apollonio1 ,pappo1 aliisve scriptae1 quae etsi pro evid5tibus etiam1 ac c]tis ab omnibus habeantur1 quia nempe nihil plane cont95t quod seorsim spectatum non sit cognitu facillimum1 nihilque 9 quo sequ5tia cum antec$5tibus non accurate coha]eant1 quia tam5 longiusculae sunt1 et valde att5tum lectorem desid]ant1 non nisi ab admodum paucis intelliguntur3 ,ita quamvis eas quibus hic utor c]titud9e et evid5tia ,geometricas aequ>e1 vel etiam sup]>e exi/imem1 v]eor tam5 ne a multis satis p]cipi non poss9t1 tum #h quia etiam longiusculae sunt1 et aliae ab aliis p5d5t3 tum praecipue quia requirunt m5tem a praejudiciis plane lib]am3 et quae se ipsam a s5suum consortio facile subducat4 ,nec c]te plures 9 mundo ,metaphysicis /udiis1 quam ,geometricis apti rep]iuntur4 ,ac praet]ea 9 eo diff]5tia e/1 quod 9 ,geometria cum omnibus sit p]suasum nihil scribi sol]e1 de quo c]ta demon/ratio non habeatur1 saepius 9 eo peccant imp]iti1 quod falsa approb5t1 dum ea vid]i volunt intellig]e1 quam quod v]a refut5t3 ,contra v]o 9 ,philosophia cum cr$atur nihil esse de quo non possit 9 utramque p>tem disput>i1 pauci v]itatem inve/igant1 et multo plures ex eo quod aus9t optima quaeque impugn>e1 famam +5ii aucupantur4 #i ,atque ideo qualescunque meae rationes esse poss9t1 quia tam5 ad ,philosophiam spectant1 non sp]o me ill>um ope magnum op]ae pretium esse facturum1 nisi me patroc9io ve/ro adjuvetis4 ,s$ cum tanta inha]eat omnium m5tibus de ve/ra ,facultate op9io1 tantaeque sit au?oritatis ,,sorbonae nom51 ut non modo 9 rebus fidei nulli unquam ,societati po/ sacra ,concilia tantum cr$itum sit quam ve/rae1 s$ etiam 9 humana ,philosophia nullibi major p]spicacia et soliditas1 nec ad f]5da judicia major integritas et sapi5tia esse exi/imetur3 ,non dubito qu9 si tantum hujus scripti curam suscip]e dignem9i1 primo quidem ut a vobis corrigatur1 memor enim1 non modo humanitatis1 s$ maxime etiam inscitiae meae1 non affirmo nullos 9 eo esse #aj errores3 de9de ut quae vel desunt1 vel non satis absoluta sunt1 vel majorem explicationem desid]ant1 addantur1 p]ficiantur1 illu/r5tur1 aut a vobis ipsis1 aut saltem a me1 po/quam a vobis ero admonitus3 ,ac d5ique ut po/quam rationes 9 eo cont5tae1 quibus ,deum esse1 m5temque a corpore aliam esse probatur1 ad eam p]spicuitatem erunt p]ductae1 ad quam ipsas p]duci posse confido1 ita nempe ut pro accuratissimis demon/rationibus hab5dae s9t1 hoc ipsum decl>>e et publice te/>i velitis3 non dubito1 inquam1 qu91 si hoc fiat1 omnes errores1 qui de 8 quae/ionibus unquam fu]unt1 brevi ex hom9um m5tibus deleantur4 ,v]itas enim ipsa facile efficiet ut reliqui +5iosi1 et docti ve/ro judicio subscribant3 ,et au?oritas1 ut #aa ,a!i1 qui scioli magis quam +5iosi1 aut docti esse sol5t1 contradic5di animum deponant2 atque etiam ut =te rationes1 quas ab omnibus +5io pra$itis pro demon/rationibus hab]i sci5t1 ipsi propugn5t1 ne non intellig]e videantur4 ,ac d5ique caet]i omnes tot te/imoniis facile cr$5t1 nemoque amplius erit 9 mundo1 qui vel ,dei exi/5tiam1 vel realem humanae animae a corpore di/9ctionem ausit 9 dubium revoc>e4 ,cujus rei quanta esset utilitas1 vos ipsi pro ve/ra s+ul>i sapi5tia omnium optime ae/im>e pote/is3 nec dec]et me vobis1 qui maximum ,ecclesiae ,ca?olicae7#d7 colum5 semp] fui/is1 ,dei et ,religionis causam pluribus hic comm5d>e4 ,praefatio ad lectorem4 ,quae/iones de ,deo et m5te humana jam ante paucis attigi 9 ,diss]tatione de ,me?odo recte reg5dae rationis et v]itatis 9 sci5tiis inve/ig&ae gallice edita anno #afcg4 ,non quidem ut ipsas ibi accurate tract>em1 s$ tantum ut delib>em1 et ex lectorum judiciis addisc]em qua ratione po/ea ess5t tract&ae4 ,tanti enim mom5ti mihi visae sunt1 ut plus una vice de ipsis ag5dum esse judic>em2 viamque sequor ad eas explic&as tam p>um tritam1 atque ab usu communi tam remotam1 ut non utile put>im ipsam 9 gallico1 et passim ab omnibus leg5do scripto fusius doc]e1 ne debiliora etiam +enia cr$]e #b poss5t eam sibi esse +r$i5dam4 ,cum autem ibi rogassem omnes quibus aliquid 9 meis scriptis repreh5sione dignum occurr]et1 ut ejus me mon]e dign>5tur1 nulla 9 ea quae de 8 quae/ionibus attig]am notatu digna objecta sunt1 praet] duo1 ad quae hic paucis1 priusquam e>undem accuratiorem explicationem aggr$i>1 respondebo4 ,primum e/1 ex eo quod m5s humana 9 se conv]sa non p]cipiat aliud se esse quam rem cogitantem1 non sequi1 ejus naturam sive ess5tiam 9 eo tantum consi/]e1 quod sit res cogitans1 ita ut vox tantum caet]a omnia excludat1 quae =te etiam dici poss5t1 ad animae naturam p]t9]e4 ,cui objectioni respondeo me etiam ibi noluisse illa exclud]e 9 ord9e ad ipsam rei v]itatem 7de qua scilicet tunc non agebam71 s$ dumtaxat 9 ord9e ad meam p]ceptionem1 adeo ut s5sus esset1 me nihil plane cognosc]e quod ad ess5tiam meam scirem p]t9]e1 praet]quam quod essem res cogitans sive res hab5s 9 se facultatem cogit&i4 ,9 sequ5tibus autem #c o/5dam quo pacto ex eo1 quod nihil aliud ad ess5tiam meam p]t9]e cognoscam1 sequatur1 nihil etiam aliud rev]a ad illam p]t9]e4 ,alt]um e/1 ex eo1 quod ideam rei me p]fectioris 9 me habeam non sequi ipsam ideam esse me p]fectiorem1 et multo m9us illud quod p] i/am ideam repraes5tatur exi/]e4 ,s$ respondeo hic subesse aequivocationem 9 voce ideae2 sumi enim pote/ vel mat]ialit]1 pro op]atione intellectus1 quo s5su me p]fectior dici nequit1 vel objective1 pro re p] i/am op]ationem repraes5tata1 quae res etsi non supponatur extra intellectum exi/]e1 pote/ tam5 me esse p]fectior ratione suae ess5tiae4 ,quomodo v]o ex hoc solo quod rei me p]fectioris idea 9 me sit sequatur illam rem rev]a exi/]e1 fuse 9 sequ5tibus exponetur4 ,vidi quidem praet]ea duo qua$am scripta satis longa1 s$ quibus non tam meae 8 de rebus rationes quam conclusiones argum5tis ex ,a!orum locis communibus mutuatis impugnabantur4 ,et quoniam i/iusmodi argum5ta nullam vim hab]e possunt apud eos1 qui rationes meas intellig5t1 #d adeoque praepo/]a et imbecillia sunt multorum judicia1 ut magis a primum acceptis op9ionibus quantumvis falsis1 et a ratione ali5is1 p]suadeantur1 quam a v]a et firma1 s$ po/]ius audita ips>um refutatione1 nolo hic ad illa respond]e1 ne mihi s9t prius ref]5da4 ,tantumque g5]alit] dicam ea omnia1 quae vulgo jactantur ab ,a!is ad exi/5tiam ,dei impugn&am1 semp] ex eo p5d]e quod vel humani affectus ,deo aff+antur1 vel m5tibus no/ris tanta vis et sapi5tia arrogetur1 ut quidnam ,deus fac]e possit ac debeat1 det]m9>e et compreh5d]e conemur2 adeo ut1 modo tantum memores simus m5tes no/ras consid]&as esse ut f9itas1 ,deum autem ut incompreh5sibilem et inf9itum1 nullam i/a difficultatem s9t nobis p>itura4 ,jam v]o1 po/quam hom9um judicia semel utcunque sum exp]tus1 it]um hic aggr$ior easdem de ,deo et m5te humana quae/iones1 simulque totius primae ,philosophiae initia tract>e2 s$ ita ut nullum vulgi #e plausum1 nullamque ,lectorum frequ5tiam expectem3 qu9 etiam nullis au?or sum ut haec legant1 nisi tantum iis qui s]io mecum m$it>i1 m5temque a s5sibus1 simulque ab omnibus praejudiciis1 abduc]e pot]unt ac vol5t1 quales non nisi admodum paucos rep]iri satis scio4 ,quantum autem ad illos1 qui1 rationum me>um s]iem et nexum compreh5d]e non curantes1 9 s+ulas tantum clausulas1 ut multis 9 m e/1 argut>i /udebunt1 non magnum ex hujus scripti lectione fructum sunt p]cepturi3 et quamvis =te 9 multis cavill&i occasionem inv5iant1 non facile tam5 aliquid quod urgeat aut responsione dignum sit objici5t4 ,quia v]o nequidem etiam aliis spondeo me 9 omnibus prima fronte satisfacturum1 nec tantum mihi arrogo ut confidam me omnia posse praevid]e quae alicui difficilia videbuntur1 primo quidem 9 ,m$itationibus illas ipsas cogitationes exponam1 qu>um ope ad c]tam et evid5tem cognitionem v]itatis mihi videor p]v5isse1 ut exp]i> an =te iisdem rationibus1 quibus ego p]suasus sum1 alios etiam #f possim p]suad]e4 ,po/ea v]o respondebo ad objectiones virorum aliquot +5io et doctr9a excell5tium1 ad quos hae ,m$itationes1 antequam typis m&>5tur exam9&ae missae sunt4 ,satis enim multa et v>ia ab illis fu]unt objecta1 ut ausim sp]>e non facile quicquam aliis1 saltem alicujus mom5ti1 v5turum 9 m5tem1 quod ii nondum attig]9t4 ,ideoque rogo etiam atque etiam lectores1 ut non prius de ,m$itationibus judicium f]ant1 quam objectiones i/as1 e>umque solutiones omnes p]leg]e dignati s9t7#e74 ,synopsis sex sequ5tium m$itationum4 ,9 prima causae exponuntur propt] quas de rebus omnibus1 praes]tim mat]ialibus1 possumus dubit>e2 quamdiu scilicet non habemus alia sci5ti>um fundam5ta1 quam ea quae antehac habuimus4 ,etsi autem i/ius tantae dubitationis utilitas prima fronte non app>eat1 e/ tam5 9 eo maxima quod ab omnibus praejudiciis nos lib]et1 viamque facillimam /]nat ad m5tem a s5sibus abduc5dam3 ac d5ique efficiat1 ut de iis1 quae po/ea v]a esse comp]iemus1 non amplius dubit>e possimus4 ,9 secunda1 m5s quae propria lib]tate ut5s supponit ea omnia #b non exi/]e1 de quorum exi/5tia vel m9imum pote/ dubit>e7#f71 animadv]tit fi]i non posse qu9 ipsa int]im exi/at4 ,quod etiam summae e/ utilitatis1 quoniam hoc pacto facile di/+uit qua5am ad se1 hoc e/1 ad naturam intellectualem1 et qua5am ad corpus p]t9eant4 ,s$ quia =te nonnulli rationes de animae immortalitate illo 9 loco expectabunt1 eos hic mon5dos puto me conatum esse nihil scrib]e quod non accurate demon/r>em2 ideoque non alium ord9em sequi potuisse1 quam illum qui e/ apud ,geometras usitatus1 ut nempe omnia praemitt]em ex quibus quaesita propositio dep5det1 antequam de ipsa quidquam conclud]em4 ,primum autem et praecipuum1 quod pra]equiritur ad cognosc5dam animae immortalitatem1 esse ut quam maxime p]spicuum de ea conceptum1 et ab omni conceptu corporis plane di/9ctum =memus2 quod ibi factum e/4 ,praet]ea v]o requiri etiam ut sciamus ea omnia1 quae cl>e et di/9cte intelligimus1 eo ipso modo1 quo illa intelligimus1 esse v]a3 quod ante qu>tam ,m$itationem prob>i non potuit2 et hab5dum esse di/9ctum naturae corporeae conceptum1 qui p>tim 9 ipsa secunda1 p>tim etiam 9 qu9ta et sexta =matur2 atque ex 8 deb]e concludi ea omnia1 quae cl>e et di/9cte concipiuntur1 ut sub/antiae div]sae1 sicuti concipiuntur m5s et corpus1 esse rev]a sub/antias realit] a se mutuo di/9ctas2 hocque 9 sexta concludi4 ,idemque etiam 9 ipsa confirm>i1 ex eo quod nullum corpus nisi divisibile intelligamus1 contra autem nullam m5tem nisi indivisibilem3 neque enim possumus ullius m5tis m$iam p>tem concip]e1 ut possumus cujuslibet quantumvis7#g7 exigui corporis2 adeo ut eorum naturae non modo div]sae1 s$ etiam quodammodo contr>iae agnoscantur4 ,non autem ult]ius ea de re 9 hoc scripto me egisse2 tum quia haec sufficiunt ad o/5d5dum ex corporis corruptione m5tis int]itum non sequi1 atque sic ad alt]ius vitae spem mortalibus faci5dam2 tum etiam quia praemissae1 ex quibus ipsa m5tis immortalitas concludi pote/1 ex totius ,physicae #d explicatione dep5d5t3 primo ut sciatur omnes omn9o sub/antias1 sive res quae a ,deo cre>i deb5t ut exi/ant1 ex natura sua esse incorruptibiles1 nec posse unquam des9]e esse1 nisi ab eodem ,deo concursum suum iis d5egante ad nihilum r$ucantur1 ac de9de ut adv]tatur corpus quidem1 9 g5]e sumptum1 esse sub/antiam1 ideoque nunquam etiam p]ire2 s$ corpus humanum1 quat5us a reliquis diff]t corporibus1 non nisi ex c]ta membrorum configuratione1 aliisque ejusmodi accid5tibus esse conflatum1 m5tem v]o humanam non ita ex ullis accid5tibus con/>e1 s$ puram esse sub/antiam3 etsi enim omnia ejus accid5tia mut5tur1 ut quod alias res intelligat1 alias velit1 alias s5tiat1 etc4 non idcirco ipsa m5s alia evadit3 humanum autem corpus aliud fit ex hoc solo quod figura qu>undam ejus p>tium mutetur3 ex quibus sequitur corpus quidem p]facile int]ire1 m5tem autem7#h7 ex natura sua esse immortalem4 ,9 t]tia ,m$itatione meum praecipuum argum5tum ad prob&am ,dei #e exi/5tiam satis fuse1 ut mihi videtur1 explicui4 ,v]umtam51 quia1 ut ,lectorum animos quam maxime a s5sibus abduc]em1 nullis ibi comp>ationibus a rebus corporeis petitis volui uti1 multae =tasse obscuritates remans]unt1 s$ quae1 ut sp]o1 po/ea 9 responsionibus ad objectiones plane toll5tur2 ut int] caet]as quomodo idea entis summe p]fecti1 quae 9 nobis e/1 tantum habeat realitatis objectivae1 ut non possit non esse a causa summe p]fecta1 quod ibi illu/ratur comp>atione ma*9ae valde p]fectae1 cujus idea e/ 9 m5te alicujus artificis2 ut enim artificium objectivum hujus ideae debet hab]e aliquam causam1 nempe sci5tiam hujus artificis1 vel alicujus alt]ius a quo illam accepit1 ita idea ,dei1 quae 9 nobis e/1 non pote/ non hab]e ,deum ipsum pro causa4 ,9 qu>ta probatur ea omnia1 quae cl>e et di/9cte p]cipimus1 esse v]a3 simulque 9 quo ratio falsitatis consi/at explicatur3 quae necess>io sciri deb5t tam ad praec$5tia firm&a1 quam ad reliqua intellig5da4 7,s$ ibi int]im e/ adv]t5dum nullo modo agi de #f peccato1 vel errore qui committitur 9 p]secutione boni et mali1 s$ de eo tantum qui cont+it 9 dijudicatione v]i et falsi4 ,nec ea spect>i1 quae ad fidem p]t95t1 vel ad vitam ag5dam1 s$ tantum speculativas2 et solius lum9is naturalis ope cognitas v]itates47 ,9 qu9ta praet]quam quod natura corporea 9 g5]e sumpta explicatur1 nova etiam ratione ,dei exi/5tia demon/ratur3 s$ 9 qua rursus nonnullae =te occurr5t difficultates1 quae po/ea 9 responsione ad objectiones resolv5tur3 ac d5ique o/5ditur quo pacto v]um sit ips>um ,geometric>um demon/rationum c]titud9em a cognitione ,dei p5d]e4 ,9 sexta d5ique intellectio ab imag9atione sec]nitur2 di/9ctionum signa describuntur3 m5tem realit] a corpore di/+ui1 probatur3 e&em nihilom9us tam arcte illi esse conjunctam1 ut unum quid cum ipso componat1 o/5ditur2 omnes errores qui a s5sibus oriri sol5t1 rec5s5tur1 modi quibus vit>i poss9t exponuntur2 et d5ique rationes omnes ex quibus r]um mat]ialium exi/5tia possit concludi1 #g aff]untur3 non quod eas valde utiles esse put>im ad prob&um id ipsum quod probant1 nempe rev]a esse aliquem mundum1 et hom9es hab]e corpora1 et similia1 de quibus nemo unquam sanae m5tis s]io dubitavit2 s$ quia illas consid]&o agnoscitur non esse tam firmas1 nec tam p]spicuas1 quam sunt eae1 p] quas 9 m5tis no/rae et ,dei cognitionem dev5imus2 adeo ut hae s9t omnium c]tissimae et evid5tissimae1 quae ab humano +5io sciri poss9t4 ,cujus unius rei probationem 9 8 ,m$itationibus mihi pro scopo proposui4 ,nec idcirco hic rec5seo v>ias illas quae/iones de quibus etiam 9 ipsis ex occasione tractatur4 ,m$itatio ,i4 ,de iis quae 9 dubium revoc>i possunt4 ,animadv]ti jam ante aliquot annos quam multa ineunte aetate falsa pro v]is admis]im1 et quam dubia s9t quaecunque i/is po/ea #h sup]extruxi1 ac pro9de funditus omnia semel 9 vita esse ev]t5da1 atque a primis fundam5tis d5uo in*o&um1 si quid aliqu&o firmum et mansurum cupiam 9 sci5tiis /abilire2 s$ +5s opus esse videbatur1 eamque aetatem expectabam1 quae =et tam matura1 ut capess5dis discipl9is aptior nulla sequ]etur4 ,qu>e tamdiu cunctatus sum ut de9ceps essem 9 culpa1 si quod temporis sup]e/ ad ag5dum1 delib]&o consum]em4 ,opportune igitur hodie m5tem curis omnibus exsolvi1 securum mihi otium procuravi1 solus sec$o1 s]io t&em et lib]e g5]ali huic me>um op9ionum ev]sioni vacabo4 ,ad hoc autem non erit necesse1 ut omnes esse falsas o/5dam1 quod nunquam =tassis assequi possem2 s$ quia jam ratio p]suadet1 non m9us accurate ab iis quae non plane c]ta sunt atque indubitata1 quam ab ap]te falsis ass5sionem esse cohib5dam1 satis erit ad omnes rejici5das1 si aliquam rationem dubit&i 9 unaquaque rep]]o4 ,nec ideo etiam s+ulae erunt p]curr5dae1 quod op]is esset #i inf9iti3 s$ quia suffossis fundam5tis quidquid iis sup]a$ificatum e/ sponte collabitur1 aggr$i> /atim ipsa pr9cipia quibus illud omne quod olim cr$idi nitebatur4 ,nempe quidquid hact5us ut maxime v]um admisi1 vel a s5sibus1 vel p] s5sus accepi1 hos autem7#i7 int]dum fall]e depreh5di2 ac prud5tiae e/ nunquam illis plane confid]e qui nos vel semel decep]unt4 ,s$ =te quamvis int]dum s5sus circa m9uta qua$am et remotiora nos fallant1 pl]aque tam5 alia sunt de quibus dubit>i plane non pote/1 quamvis ab iisdem hauriantur2 ut jam me hic esse1 foco assid]e1 hiemali toga esse indutum1 *>tam i/am manibus contrect>e1 et similia3 manus v]o has ipsas1 totumque hoc corpus meum esse1 qua ratione posset neg>i8 nisi me =te comp>em nescio quibus insanis1 quorum c]ebella tam contumax vapor ex atra bile labefactat1 ut con/ant] assev]5t vel se esse reges1 cum sunt paup]rimi1 vel purpura indutos1 cum sunt nudi1 vel caput hab]e fictile1 vel se totos esse cucurbitas1 vel ex vitro conflatos2 s$ am5tes sunt i/i1 nec m9us ipse dem5s vid]]1 #aj si quod ab iis exemplum ad me transf]rem4 ,praecl>e sane1 tanquam non sim homo qui soleam noctu dormire1 et eadem omnia 9 somnis pati1 vel etiam int]dum m9us v]isimilia1 quam quae i/i vigilantes3 quam frequ5t] v]o usitata i/a1 me hic esse1 toga ve/iri1 foco assid]e1 quies nocturna p]suadet1 cum tam5 positis ve/ibus jaceo int] /rata6 ,atqui nunc c]te vigilantibus oculis intueor hanc *>tam1 non sopitum e/ hoc caput quod commoveo1 manum i/am prud5s et sci5s ext5do et s5tio1 non tam di/9cta cont+]5t dormi5ti4 ,quasi scilicet non record] a similibus etiam cogitationibus me alias 9 somnis fuisse delusum3 quae dum cogito att5tius1 tam plane video numquam c]tis indiciis vigiliam a somno posse di/+ui1 ut ob/upescam1 et f]e hic ipse /upor mihi op9ionem somni confirmet4 ,age ergo somniemus1 nec p>ticul>ia i/a v]a s9t1 nos oculos ap]ire1 caput mov]e1 manus ext5d]e1 nec =te etiam nos hab]e tales manus1 nec tale totum corpus2 tam5 profecto fat5dum e/ visa p] #aa quietem esse veluti quasdam pictas imag9es1 quae non nisi ad similitud9em r]um v]>um f+i potu]unt2 ideoque saltem g5]alia haec1 oculos1 caput1 manus1 totumque corpus res quasdam non imag9>ias1 s$ v]as exi/]e3 nam sane pictores ipsi1 ne tum quidem1 cum ,sir5as et ,satyriscos maxime inusitatis =mis f+]e /ud5t1 naturas omni ex p>te novas iis possunt assign>e1 s$ tantummodo div]sorum animalium membra p]misc5t2 vel si =te aliquid excogit5t adeo novum1 ut nihil omn9o ei simile fu]it visum1 atque ita plane fictitium sit et falsum2 c]te tam5 ad m9imum v]i colores esse deb5t ex quibus illud componant4 ,nec disp>i ratione1 quamvis etiam g5]alia haec1 oculi1 caput1 manus1 et similia1 imag9>ia esse poss5t1 necess>io tam5 saltem alia qua$am adhuc magis simplicia1 et univ]salia v]a esse fat5dum e/1 ex quibus tanquam coloribus v]is omnes i/ae seu v]ae seu falsae1 quae 9 cogitatione no/ra sunt1 r]um imag9es eff+untur4 ,cujus g5]is esse vid5tur natura corporea 9 communi1 ejusque #ab ext5sio2 item figura r]um ext5s>um1 item quantitas1 sive e>umdem magnitudo et num]us3 item locus 9 quo exi/ant1 tempusque p] quod dur5t1 et similia4 ,quapropt] ex 8 =san non male concludemus ,physicam1 ,a/ronomiam1 ,m$ic9am1 discipl9asque alias omnes1 quae a r]um composit>um consid]atione dep5d5t1 dubias quidem esse1 atqui ,ari?meticam1 ,geometriam1 aliasque ejusmodi7#aj71 quae non nisi de simplicissimis et maxime g5]alibus rebus tractant1 atque utrum eae s9t 9 r]um natura nec ne1 p>um curant1 aliquid c]ti atque indubitati cont9]e3 nam sive vigilem1 sive dormiam1 duo et tria simul juncta sunt qu9que1 quadratumque non plura habet lat]a quam quatuor2 nec fi]i posse videtur ut tam p]spicuae v]itates 9 suspicionem falsitatis incurrant4 ,v]umtam5 infixa qua$am e/ meae m5ti vetus op9io1 ,deum esse qui pote/ omnia1 et a quo talis1 qualis exi/o1 sum creatus3 unde autem scio illum non fecisse ut nulla plane sit t]ra1 nullum caelum1 nulla res ext5sa1 nulla figura1 nulla magnitudo1 nullus locus1 et tam5 #ac haec omnia non alit] quam nunc mihi videantur exi/]e8 ,imo etiam quemadmodum judico int]dum alios err>e circa ea1 quae se p]fectissime scire arbitrantur1 ita ego ut fall> quoties duo et tria simul addo1 vel num]o quadrati lat]a1 vel si quid aliud facilius f+i pote/8 ,at =te noluit ,deus ita me decipi1 dicitur enim summe bonus2 s$ si hoc ejus bonitati repugn>et1 talem me creasse1 ut semp] fall>1 ab eadem etiam vid]etur esse ali5um p]mitt]e ut int]dum fall>2 quod ultimum tam5 non pote/ dici4 ,ess5t v]o =tasse nonnulli qui tam pot5tem aliquem ,deum mall5t neg>e1 quam res alias omnes cr$]e esse inc]tas1 s$ iis non repugnemus1 totumque hoc de ,deo demus esse fictitium1 at seu fato1 seu casu1 seu cont9uata r]um s]ie1 seu quovis alio modo me ad id1 quod sum1 p]v5isse supponant2 quoniam falli et err>e imp]fectio qua$am esse videtur1 quo m9us pot5tem orig9is meae au?orem assignabunt1 eo probabilius erit me tam imp]fectum esse ut semp] fall>3 quibus sane argum5tis non habeo quod respondeam1 s$ t&em cogor fat]i #ad nihil esse ex iis quae olim v]a putabam1 de quo non liceat dubit>e1 idque non p] inconsid]antiam vel levitatem1 s$ propt] validas et m$itatas rationes1 ideoque etiam ab iisdem1 non m9us quam ab ap]te falsis accurate de9ceps ass5sionem esse cohib5dam1 si quid c]ti velim inv5ire4 ,s$ nondum sufficit haec adv]tisse1 cur&um e/ ut record]1 assidue enim recurrunt consuetae op9iones1 occupantque cr$ulitatem meam tanquam longo usu et famili>itatis jure sibi dev9ctam1 f]e etiam me invito1 nec unquam iis ass5tiri1 et confid]e desuescam1 quamdiu tales esse supponam1 quales sunt rev]a1 nempe aliquo quidem modo dubias1 ut jam jam o/5sum e/1 s$ nihilom9us valde probabiles1 et quas multo magis rationi cons5taneum sit cr$]e quam neg>e4 ,quapropt]1 ut op9or1 non male agam1 si voluntate plane 9 contr>ium v]sa me ipsum fallam1 illasque aliquamdiu omn9o falsas imag9>iasque esse f+am1 donec t&em velut aequatis utrimque praejudiciorum pond]ibus nulla amplius prava consuetudo judicium meum a recta r]um p]ceptione #ae detorqueat4 ,et5im scio nihil inde p]iculi1 vel erroris int]im sequuturum1 et me plus aequo diffid5tiae indulg]e non posse1 qu&oquidem nunc non rebus ag5dis1 s$ cognosc5dis tantum incumbo4 ,supponam igitur non optimum ,deum1 fontem v]itatis1 s$ g5ium aliquem malignum eundemque summe pot5tem et callidum omnem suam indu/riam 9 eo posuisse1 ut me fall]et3 putabo caelum1 a]em1 t]ram1 colores1 figuras1 sonos1 cunctaque ext]na nihil aliud esse quam ludificationes somniorum1 quibus insidias cr$ulitati meae tet5dit3 consid]abo me ipsum tanquam manus non hab5tem1 non oculos1 non c>nem1 non sangu9em1 non aliquem s5sum1 s$ haec omnia me hab]e falso op9antem3 manebo ob/9ate 9 hac m$itatione defixus1 atque ita siquidem non 9 pote/ate mea sit aliquid v]i cognosc]e1 at c]te hoc quod 9 me e/ ne falsis ass5ti>1 nec mihi quidquam i/e deceptor1 quantumvis pot5s1 quantumvis callidus possit impon]e1 obfirmata m5te cavebo4 ,s$ laboriosum e/ hoc in/itutum1 et desidia qua$am ad consuetud9em #af vitae me r$ucit4 ,nec alit] quam captivus1 qui =te imag9>ia lib]tate fruebatur 9 somnis1 quum po/ea suspic>i incipit se dormire1 timet excit>i1 bl&isque illusionibus l5te connivet3 sic7#aa7 sponte relabor 9 vet]es op9iones1 v]eorque exp]gisci1 ne placidae quieti laboriosa vigilia succ$5s non 9 aliqua luce1 s$ int] inextricabiles jam mot>um difficultatum t5ebras 9 po/]um sit deg5da4 ,m$itatio ,,ii4 ,de natura m5tis humanae4 ,quod ipsa sit notior quam corpus4 ,9 tantas dubitationes he/]na m$itatione conjectus sum1 ut nequeam amplius e>um oblivisci1 nec videam tam5 qua ratione solv5dae s9t1 s$ tanquam 9 pr(undum gurgitem ex improviso delapsus ita turbatus sum1 ut nec possim 9 imo p$em fig]e1 nec enat>e ad summum4 #ag ,enit> tam5 et t5tabo rursus e&em viam quam h]i fu]am +ressus1 remov5do scilicet illud omne quod vel m9imum dubitationis admittit1 nihilo secius quam si omn9o falsum esse comp]issem2 p]gamque porro donec aliquid c]ti vel si nihil aliud1 saltem hoc ipsum1 pro c]to1 nihil esse c]ti1 cognoscam4 ,nihil nisi punctum petebat ,ar*im$es1 quod esset firmum et immobile1 ut integram t]ram loco dimov]et2 magna quoque sp]&a sunt1 si vel m9imum quid inv5]o quod c]tum sit et inconcussum4 ,suppono igitur omnia quae video falsa esse1 cr$o nihil unquam extitisse eorum quae m5dax memoria repraes5tat1 nullos plane habeo s5sus2 corpus1 figura1 ext5sio1 motus1 locusque sunt *im]ae2 quid igitur erit v]um8 =tassis hoc unum1 nihil esse c]ti4 ,s$ unde scio nihil esse div]sum ab iis omnibus quae jam jam rec5sui1 de quo ne m9ima quidem occasio sit dubit&i8 ,nunquid e/ aliquis ,deus1 vel quocunque nom9e illum vocem1 qui mihi has ipsas cogitationes immittit8 qu>e v]o hoc putem1 cum =san ipsemet ill>um au?or #ah esse possim8 ,nunquid ergo saltem ego aliquid sum8 ,s$ jam negavi me hab]e ullos s5sus1 et ullum corpus2 ha]eo tam51 nam quid inde8 ,sumne ita corpori1 s5sibusque alligatus1 ut s9e illis esse non possim8 ,s$ mihi p]suasi1 nihil plane esse 9 mundo1 nullum coelum1 nullam t]ram1 nullas m5tes1 nulla corpora1 nonne igitur etiam me non esse8 ,imo c]te ego eram si quid mihi p]suasi7#ab74 ,s$ e/ deceptor nescio quis1 summe pot5s1 summe callidus qui de indu/ria me semp] fallit2 haud dubie igitur ego etiam sum1 si me fallit1 et fallat quantum pote/1 nunquam tam5 efficiet1 ut nihil sim quamdiu me aliquid esse cogitabo1 adeo ut omnibus satis sup]que p5sitatis d5ique /atu5dum sit hoc pronuntiatum3 ego sum1 ego exi/o7#ac71 quoties a me pr(]tur1 vel m5te concipitur1 necess>io esse v]um4 ,nondum v]o satis intelligo1 quisnam sim ego ille1 qui jam necess>io sum1 de9cepsque cav5dum e/1 ne =te quid aliud imprud5t] assumam 9 locum mei1 sicque ab]rem etiam 9 ea cognitione1 quam omnium #ai c]tissimam1 evid5tissimamque esse cont5do4 ,qu>e jam d5uo m$itabor quidnam me olim esse cr$id]im1 priusquam 9 has cogitationes incidissem2 ex quo de9de subducam quidquid allatis rationibus vel m9imum potuit infirm>i2 ut ita t&em praecise remaneat illud tantum quod c]tum e/ et inconcussum4 ,quidnam igitur antehac me esse putavi8 ,hom9em scilicet1 s$ quid e/ homo8 dicamne animal rationale8 non1 quia po/ea qua]5dum =et quidnam animal sit1 et quid rationale1 atque ita ex una quae/ione 9 plures difficilioresque delab]]2 nec jam mihi tantum otii e/1 ut illo velim int] i/iusmodi subtilitates abuti4 ,s$ hic potius att5dam quid sponte1 et natura duce cogitationi meae antehac occurrebat quoties quid essem consid]abam3 nempe occurrebat primo1 me hab]e vultum1 manus1 bra*ia1 totamque hanc membrorum ma*9am1 qualis etiam 9 cadav]e c]nitur1 et quam corporis nom9e designabam2 occurrebat praet]ea #bj me nutriri1 inc$]e1 s5tire et cogit>e2 quas quidem actiones ad animam7#ad7 ref]ebam2 s$ quid esset haec anima1 vel non adv]tebam1 vel exiguum nescio quid imag9ab>1 in/> v5ti1 vel ignis1 vel ae!ris1 quod crassioribus mei p>tibus esset infusum4 ,de corpore v]o ne dubitabam quidem1 s$ di/9cte me nosse arbitrab> ejus naturam1 quam si =te1 qualem m5te concipiebam1 describ]e t5tassem1 sic explicuissem3 p] corpus intelligo illud omne1 quod aptum e/ figura aliqua t]m9>i1 loco circumscribi1 spatium sic repl]e1 ut ex eo aliud omne corpus excludat2 tactu1 visu1 auditu1 gu/u1 vel odoratu p]cipi1 nec non mov]i pluribus modis1 non quidem a seipso1 s$ ab alio quopiam a quo tangatur2 namque hab]e vim seipsum mov5di1 item s5ti5di1 vel cogit&i1 nullo pacto ad naturam corporis p]t9]e judicabam2 qu9imo mirab> potius tales facultates 9 quibusdam corporibus rep]iri4 ,quid autem nunc7#ae7 ubi suppono deceptorem aliquem pot5tissimum1 et1 si fas e/ dic]e1 malignum1 data op]a 9 omnibus quantum potuit1 me #ba delusisse8 ,possumne affirm>e me hab]e vel m9imum quid ex iis omnibus1 quae jam dixi ad naturam corporis p]t9]e8 ,att5do1 cogito1 revolvo1 nihil occurrit1 fatigor eadem fru/ra repet]e4 ,quid v]o ex iis quae animae tribuebam1 nutriri1 vel inc$]e8 ,qu&oquidem jam corpus non habeo1 haec quoque nihil sunt nisi figm5ta4 ,s5tire8 nempe etiam hoc non fit s9e corpore1 et p]multa s5tire visus sum 9 somnis1 quae de9de animadv]ti me non s5sisse4 ,cogit>e8 ,hic inv5io1 cogitatio e/7#af71 haec sola a me divelli nequit2 ego sum1 ego exi/o1 c]tum e/4 ,qu&iu autem8 nempe qu&iu cogito2 nam =te etiam fi]i posset si cess>em ab omni cogitatione1 ut illico totus esse des9]em3 nihil nunc admitto nisi quod necess>io sit v]um3 sum igitur praecise tantum res cogitans1 id e/1 m5s1 sive animus1 sive intellectus1 sive ratio1 voces mihi prius significationis ignotae4 ,sum autem res v]a1 et v]e exi/5s1 s$ qualis res8 dixi1 cogitans4 ,quid praet]ea8 imag9abor3 non sum compages illa membrorum1 quae #bb corpus humanum appellatur3 non sum etiam t5uis aliquis a] i/is membris infusus1 non v5tus1 non ignis1 non vapor1 non halitus1 non quidquid mihi f+o1 supposui enim i/a nihil esse4 ,manet7#ag7 positio1 nihilom9us tam5 ego aliquid sum4 ,=tassis v]o cont+it1 ut haec ipsa1 quae suppono nihil esse1 quia mihi sunt ignota1 tam5 9 rei v]itate non diff]ant ab eo me quem novi8 nescio1 de hac re jam non disputo2 de iis tantum1 quae mihi nota sunt1 judicium f]re possum4 ,novi me exi/]e1 qua]o quis sim ego ille quem novi2 c]tissimum e/ hujus sic praecise sumpti notitiam non p5d]e ab iis quae exi/]e nondum novi3 non igitur ab iis ullis1 quae imag9atione eff+o4 ,atque hoc v]bum1 eff+o1 admonet me erroris mei3 nam f+]em rev]a si quid me esse imag9>]1 quia nihil aliud e/ imag9>i quam rei corporeae figuram1 seu imag9em1 contempl>i2 jam autem c]to scio me esse1 simulque fi]i posse ut omnes i/ae imag9es1 et g5]alit] quaecunque ad corporis naturam ref]untur1 nihil s9t praet] insomnia7#ah74 #bc ,quibus animadv]sis1 non m9us ineptire videor dic5do1 imag9abor1 ut di/9ctius agnoscam quisnam sim1 quam si dic]em1 jam quidem sum exp]rectus1 video nonnihil v]i1 s$ quia nondum video satis evid5t]1 data op]a obdormiam ut hoc ipsum mihi somnia v]ius1 evid5tiusque repraes5t5t4 ,itaque cognosco nihil eorum quae possum imag9ationis ope compreh5d]e ad hanc quam de me habeo notitiam p]t9]e1 m5temque ab illis dilig5tissime esse avoc&am1 ut suam ipsa naturam quam di/9ctissime p]cipiat4 ,s$ quid igitur sum8 res cogitans2 quid e/ hoc8 nempe dubitans1 intellig5s1 affirmans1 negans1 vol5s1 nol5s1 imag9ans quoque1 et s5ti5s4 ,non pauca sane haec sunt1 si cuncta ad me p]t9eant4 ,s$ quidni p]t9]5t8 nonne ego ipse sum qui jam dubito f]e de omnibus1 qui nonnihil tam5 intelligo1 qui hoc unum v]um esse affirmo1 nego cet]a1 cupio plura nosse1 nolo decipi1 multa vel invitus imag9or1 multa etiam tanquam a s5sibus v5i5tia animadv]to4 ,quid e/ horum1 quamvis #bd semp] dormiam1 quamvis etiam is1 qui me creavit1 quantum 9 se e/1 me deludat1 quod non aeque v]um sit ac me esse8 quid e/ quod a mea cogitatione di/+uatur8 quid e/ quod a me ipso sep>atum dici possit8 ,nam quod ego sim qui dubitem1 qui intelligam1 qui velim1 tam manife/um e/1 ut nihil occurrat p] quod evid5tius explicetur4 ,s$ v]o etiam ego idem sum1 qui imag9or1 nam quamvis =te1 ut supposui1 nulla prorsus res imag9ata v]a sit1 vis tam5 ipsa imag9&i rev]a exi/it1 et cogitationis meae p>tem facit4 ,idem d5ique ego sum qui s5tio1 sive qui res corporeas tanquam p] s5sus animadv]to4 ,videlicet jam lucem video1 /repitum audio1 calorem s5tio2 falsa haec sunt1 dormio enim4 ,at c]te vid]e videor1 audire1 calesc]e4 ,hoc falsum esse non pote/1 hoc e/ proprie quod 9 me s5tire appellatur2 atque hoc praecise sic sumptum nihil aliud e/ quam cogit>e4 ,ex quibus equidem aliquanto melius incipio nosse quisnam sim3 s$ adhuc tam5 videtur1 nec possum ab/9]e qu9 putem1 res corporeas1 #be qu>um imag9es cogitatione =mantur1 et quas ipsi s5sus explorant1 multo di/9ctius agnosci quam i/ud nescio quid mei1 quod sub imag9ationem non v5it3 quanquam pr(ecto sit mirum res quas animadv]to esse dubias1 ignotas1 a me ali5as1 di/9ctius quam quod v]um e/1 quod cognitum1 quam d5ique me ipsum1 a me compreh5di4 ,s$ video quid sit1 gaudet ab]r>e m5s mea1 necdum se patitur intra v]itatis limites cohib]i4 ,e/o igitur1 et adhuc semel laxissimas hab5as ei p]mittamus1 ut illis paulo po/ opportune r$uctis facilius se regi patiatur4 ,consid]emus res illas quae vulgo putantur omnium di/9ctissime compreh5di2 corpora scilicet1 quae tangimus1 quae videmus1 non quidem corpora 9 communi1 g5]ales enim i/ae p]ceptiones aliquanto magis confusae esse sol5t1 s$ unum 9 p>ticul>i4 ,sumamus1 exempli causa1 hanc c]am2 nup]rime ex favis fuit educta1 nondum amisit omnem saporem sui mellis1 nonnihil ret9et odoris florum ex quibus collecta e/2 ejus color1 figura1 magnitudo1 manife/a sunt3 dura e/1 frigida e/1 #bf facile tangitur1 ac si articulo f]ias emittet sonum2 omnia d5ique illi adsunt1 quae requiri vid5tur ut corpus aliquod possit quam di/9ctissime cognosci4 ,s$ ecce1 dum loquor1 igni admovetur1 saporis reliquiae purgantur1 odor expirat1 color mutatur1 figura tollitur1 crescit magnitudo1 fit liquida1 fit calida1 vix tangi pote/1 nec jam si pulses emittet sonum4 ,remanetne adhuc eadem c]a8 reman]e fat5dum e/1 nemo negat2 nemo alit] putat4 ,quid erat igitur 9 ea quod tam di/9cte compreh5debatur8 c]te nihil eorum quae s5sibus att+ebam1 nam quaecunque sub gu/um1 vel odoratum1 vel visum1 vel tactum1 vel auditum v5iebant1 mutata jam sunt3 remanet c]a4 ,=tassis illud erat quod nunc cogito1 nempe c]am ipsam non quidem fuisse i/am dulc$9em mellis1 nec florum fragrantiam1 nec i/am alb$9em1 nec figuram1 nec sonum1 s$ corpus quod mihi app>ebat paulo ante modis i/is conspicuum1 nunc div]sis3 quid e/ autem hoc praecise quod sic imag9or8 ,att5damus1 et remotis iis1 quae ad c]am non #bg p]t95t1 videamus quid sup]sit1 nempe nihil aliud quam ext5sum quid1 flexibile1 mutabile4 ,quid v]o e/ hoc flexibile1 mutabile87#ai7 an quod imag9or1 hanc c]am ex figura rotunda 9 quadratam1 vel ex hac 9 triangul>em v]ti posse8 ,nullo modo1 nam innum]abilium ejusmodi mutationum capacem eam esse compreh5do1 nec possum tam5 innum]abiles imag9&o p]curr]e1 nec igitur compreh5sio haec ab imag9&i facultate p]ficitur4 ,quid ext5sum8 nunquid etiam ipsa ejus ext5sio e/ ignota8 nam 9 c]a liquesc5te fit major1 major 9 f]v5ti1 majorque rursus1 si calor augeatur2 nec recte judic>em quid sit c]a1 nisi put>em hanc etiam plures secundum ext5sionem v>ietates admitt]e1 quam fu]im unquam imag9&o complexus4 ,sup]e/ igitur ut conc$am1 me nequidem imag9>i quid sit haec c]a1 s$ sola m5te p]cip]e7#bj73 dico hanc 9 p>ticul>i1 de c]a enim 9 communi cl>ius e/4 ,qua5am v]o e/ haec c]a quae non nisi m5te p]cipitur8 ,nempe eadem quam video1 quam tango1 quam imag9or1 eadem d5ique quam ab #bh initio esse arbitrab>7#ba73 atqui1 quod not&um e/1 ejus p]ceptio7#bb7 non visio1 non tactio1 non imag9atio e/1 nec unquam fuit1 quamvis prius ita vid]etur1 s$ solius m5tis inspectio quae vel imp]fecta esse pote/ et confusa1 ut prius erat1 vel cl>a et di/9cta1 ut nunc e/1 pr\t m9us vel magis ad illa ex quibus con/at att5do4 ,miror v]o int]im quam prona sit mea m5s 9 errores1 nam quamvis haec apud me tacitus1 et s9e voce consid]em1 ha]eo tam5 9 v]bis ipsis1 et f]e decipior ab ipso usu loqu5di3 dicimus enim nos vid]e c]am ipsammet si7#bc7 adsit1 non ex colore1 vel figura eam adesse judic>e4 ,unde conclud]em /atim1 c]am ergo visione oculi1 non solius m5tis inspectione cognosci1 nisi jam =te respexissem ex f5e/ra hom9es 9 platea transeuntes1 quos etiam ipsos non m9us usitate quam c]am dico me vid]e4 ,quid autem video praet] pileos et ve/es1 sub quibus lat]e poss5t automata1 s$ judico hom9es esse3 atque ita id quod #bi putabam me vid]e oculis1 sola judic&i facultate1 quae 9 m5te mea e/1 compreh5do4 ,s$ pudeat supra vulgus sap]e cupi5tem ex =mis loqu5di quas vulgus inv5it dubitationem quaesivisse1 p]gamusque de9ceps1 att5d5do utrum ego p]fectius1 evid5tiusque p]cipiebam quid esset c]a1 cum primum aspexi1 cr$idique me illam ipso s5su ext]no1 vel saltem s5su communi1 ut vocant1 id e/ pot5tia imag9atrice cognosc]e2 an v]o potius nunc1 po/quam dilig5tius inve/igavi1 tum quid ea sit1 tum quomodo cognoscatur8 ,c]te hac de re dubit>e esset ineptum1 nam quid fuit 9 prima p]ceptione di/9ctum8 quid quod non a quovis animali hab]i posse vid]etur8 ,at v]o cum c]am ab ext]nis =mis di/+uo1 et tanquam ve/ibus detractis nudam consid]o1 sic illam rev]a1 quamvis adhuc error 9 judicio meo esse possit1 non possum tam5 s9e humana m5te p]cip]e4 ,quid autem dicam de hac ipsa m5te1 sive de me ipso1 nihildum enim aliud admitto 9 me esse praet] m5tem4 ,quid1 inquam1 ego qui hanc #cj c]am videor tam di/9cte p]cip]e1 nunquid me ipsum non tantum multo v]ius1 multo c]tius1 s$ etiam multo di/9ctius1 evid5tiusque cognosco8 nam si judico c]am exi/]e ex eo quod hanc videam1 c]te multo evid5tius efficitur me ipsum etiam exi/]e ex eo ipso quod hanc videam4 ,fi]i enim pote/ ut hoc quod video non v]e sit c]a1 fi]i pote/ ut ne quidem oculos habeam1 quibus quidquam videatur2 s$ fi]i plane non pote/ cum videam1 sive 7quod jam non di/+uo7 cum cogitem me vid]e1 ut ego ipse cogitans non aliquid sim4 ,simili ratione si judico c]am esse ex eo quod hanc tangam1 idem rursus efficietur1 videlicet me esse3 si ex eo quod imag9]1 vel quavis alia ex causa1 idem plane4 ,s$ et hoc ipsum quod de c]a animadv]to1 ad reliqua omnia1 quae sunt extra me posita licet applic>e4 ,porro autem1 si magis di/9cta7#bd7 visa sit c]ae p]ceptio7#be71 po/quam mihi non ex solo visu1 vel tactu1 s$ pluribus ex causis innotuit1 quanto di/9ctius me ipsum a me nunc cognosci fat5dum e/1 qu&oquidem nullae #ca rationes vel ad c]ae1 vel ad cujuspiam alt]ius corporis p]ceptionem poss9t juv>e1 qu9 ea$em omnes m5tis meae naturam melius prob5t4 ,s$ et alia insup] tam multa sunt 9 ipsa m5te1 ex quibus ejus notitia di/9ctior r$di pote/1 ut ea1 quae ex corpore ad illam emanant1 vix num]&a videantur4 ,atque ecce t&em sponte sum rev]sus eo quo volebam1 nam cum mihi nunc notum sit ipsamet corpora non proprie a s5sibus1 vel ab imag9&i facultate1 s$ a solo intellectu p]cipi1 nec ex eo p]cipi quod tangantur aut videantur1 s$ tantum ex eo quod intelligantur1 ap]te cognosco nihil facilius aut evid5tius mea m5te posse a me p]cipi4 ,s$ quia tam cito deponi vet]is op9ionis consuetudo non pote/1 placet hic consi/]e1 ut altius haec nova cognitio memoriae meae diuturnitate m$itationis infigatur4 ,m$itatio ,,iii4 ,de ,deo1 quod exi/at4 #cb ,claudam nunc oculos1 aures obturabo1 avocabo omnes s5sus1 imag9es etiam r]um corporalium omnes vel ex cogitatione mea delebo1 vel c]te1 quia hoc fi]i vix pote/1 illas ut inanes et falsas nihili p5dam1 meque solum alloqu5do1 et p5itius inspici5do1 meipsum paulatim mihi magis notum et famili>em r$d]e conabor4 ,ego sum res cogitans1 id e/ dubitans1 affirmans1 negans1 pauca intellig5s1 multa ignorans7#bf71 vol5s1 nol5s1 imag9ans etiam et s5ti5s2 ut enim ante animadv]ti1 quamvis illa quae s5tio vel imag9or extra me =tasse nihil s9t1 illos tam5 cogit&i modos1 quos s5sus et imag9ationes appello1 quat5us cogit&i quidam modi tantum sunt1 9 me esse sum c]tus4 ,atque 8 paucis omnia rec5sui quae v]e scio1 vel saltem quae me scire hact5us animadv]ti4 ,nunc circumspiciam dilig5tius an =te #cc adhuc apud me alia s9t ad quae nondum respexi4 ,sum c]tus me esse rem cogitantem1 nunquid ergo etiam scio quid requiratur ut de aliqua re sim c]tus8 nempe 9 hac prima cognitione nihil aliud e/1 quam cl>a qua$am et di/9cta p]ceptio ejus quod affirmo2 quae sane non suffic]et ad me c]tum de rei v]itate r$d5dum1 si posset unquam cont+]e1 ut aliquid quod ita cl>e et di/9cte p]cip]em falsum esset3 ac pro9de jam videor pro regula g5]ali posse /atu]e1 illud omne esse v]um quod valde cl>e et di/9cte p]cipio4 ,v]umtam5 multa prius ut omn9o c]ta et manife/a admisi1 quae tam5 po/ea dubia esse depreh5di3 qualia ergo i/a fu]e8 nempe t]ra1 coelum1 sid]a et cet]a omnia quae s5sibus usurpabam2 quid autem de illis cl>e p]cipiebam8 ,nempe ipsas talium r]um ideas1 sive cogitationes m5ti meae obv]s>i2 s$ ne nunc quidem illas ideas 9 me esse inficior4 ,aliud autem quiddam erat quod affirmabam1 quodque #cd etiam ob consuetud9em cr$5di cl>e me p]cip]e arbitrab>1 quod tam5 rev]a non p]cipiebam1 nempe res quasdam extra me esse1 a quibus ideae i/ae proc$ebant1 et quibus omn9o similes erant2 atque hoc erat1 9 quo vel falleb>1 vel c]te1 si v]um judicabam1 id non ex vi meae p]ceptionis cont+ebat4 ,quid v]o cum circa res ,ari?meticas1 vel ,geometricas aliquid valde simplex et facile consid]abam1 ut quod duo et tria simul juncta s9t qu9que1 vel similia1 nunquid saltem illa satis p]spicue intueb>1 ut v]a esse affirm>em8 ,equidem non aliam ob causam de iis dubit&um esse po/ea judicavi1 quam quia v5iebat 9 m5tem =te aliquem ,deum talem mihi naturam ind]e potuisse1 ut etiam circa illa decip]]1 quae manife/issima vid]5tur4 ,s$ quoties haec praeconcepta de summa ,dei pot5tia op9io mihi occurrit1 non possum non fat]i1 siquidem velit2 facile illi esse effic]e ut errem1 etiam 9 iis7#bg7 quae me puto m5tis oculis quam evid5tissime intu]i2 quoties v]o ad ipsas res quas valde cl>e p]cip]e arbitror me conv]to1 tam plane ab illis #ce p]suadeor1 ut sponte erumpam 9 has voces1 fallat me quisquis pote/1 nunquam tam5 efficiet ut nihil sim1 qu&iu me aliquid esse cogitabo1 vel ut aliqu&o v]um sit me nunquam fuisse1 cum jam v]um sit me esse2 vel =te etiam ut duo et tria simul juncta plura vel pauciora s9t quam qu9que1 vel similia1 9 quibus scilicet repugnantiam agnosco manife/am4 ,et c]te cum nullam occasionem habeam exi/im&i aliquem ,deum esse deceptorem1 nec quidem adhuc satis sciam utrum sit aliquis ,deus1 valde t5uis1 et1 ut ita loqu>1 ,metaphysica dubit&i ratio e/1 quae tantum ex ea op9ione dep5det4 ,ut autem etiam illa tollatur1 quamprimum occurret occasio1 exam9>e debeo an sit ,deus1 et si sit1 an possit esse deceptor2 hac enim re ignorata1 non videor de ulla alia plane c]tus esse unquam posse4 ,nunc autem ordo videtur exig]e1 ut prius omnes meas cogitationes 9 c]ta g5]a di/ribuam1 et 9 quibusnam ex illis v]itas aut falsitas proprie consi/at1 inquiram4 ,qua$am ex 8 tanquam r]um #cf imag9es sunt1 quibus solis proprie conv5it ideae nom51 ut cum hom9em1 vel ,*ima]am1 vel ,coelum1 vel ,angelum1 vel ,deum cogito2 aliae v]o alias quasdam praet]ea =mas hab5t1 ut cum volo1 cum timeo1 cum affirmo1 cum nego1 semp] quidem aliquam rem ut subjectum meae cogitationis appreh5do1 s$ aliquid etiam amplius quam i/ius rei similitud9em cogitatione complector2 et ex 8 aliae voluntates1 sive affectus1 aliae autem judicia appellantur4 ,jam quod ad ideas att9et1 si solae 9 se spect5tur1 nec ad aliud quid illas ref]am1 falsae proprie esse non possunt1 nam sive capram1 sive *ima]am imag9]1 non m9us v]um e/ me unam imag9>i quam alt]am4 ,nulla etiam 9 ipsa voluntate1 vel affectibus falsitas e/ tim5da1 nam quamvis prava1 quamvis etiam ea quae nusquam sunt possim opt>e1 non tam5 ideo non v]um e/ illa me opt>e1 ac pro9de sola sup]sunt judicia 9 quibus mihi cav5dum e/ ne fall>4 ,praecipuus autem error et frequ5tissimus1 qui possit 9 illis rep]iri1 consi/it 9 eo #cg quod ideas1 quae 9 me sunt1 judicem rebus quibusdam extra me positis similes esse1 sive con=mes3 nam pr(ecto1 si tantum ideas ipsas ut cogitationis meae quosdam modos consid]>em1 nec ad quidquam aliud ref]rem1 vix mihi ullam err&i mat]iam d>e poss5t4 ,ex 8 autem ideis aliae innatae1 aliae adv5titiae1 aliae a me ipso factae mihi vid5tur3 nam quod intelligam quid sit res1 quid sit v]itas1 quid sit cogitatio1 haec non aliunde hab]e videor quam ab ipsamet mea natura2 quod autem nunc /repitum audiam1 solem videam1 ignem s5tiam1 a rebus quibusdam extra me positis proc$]e hact5us judicavi2 ac d5ique ,sir5es1 ,hyppogryphes1 et similia a me ipso f+untur3 vel =te etiam omnes esse adv5titias possum put>e1 vel omnes innatas1 vel omnes factas2 nondum enim v]am ill>um orig9em cl>e p]spexi4 ,s$ hic praecipue de iis e/ qua]5dum1 quas tanquam a rebus extra me exi/5tibus desumptas consid]o1 qua5am me moveat ratio ut illas #ch i/is rebus similes esse exi/imem2 nempe ita videor doctus a natura1 et praet]ea exp]ior illas non a mea voluntate nec pro9de a me ipso p5d]e1 saepe enim vel invito obv]santur1 ut jam1 sive velim1 sive nolim1 s5tio calorem1 et ideo puto s5sum illum1 sive ideam caloris a re a me div]sa1 nempe ab ignis1 cui assideo1 calore mihi adv5ire1 nihilque magis obvium e/1 quam ut judicem i/am rem suam similitud9em potius1 quam aliud quid 9 me immitt]e4 ,quae rationes an satis firmae s9t1 jam videbo4 ,cum hic dico me ita doctum esse a natura1 intelligo tantum spontaneo quodam impetu me f]ri ad hoc cr$5dum1 non lum9e aliquo naturali mihi o/5di esse v]um4 ,quae duo multum discrepant2 nam quaecumque lum9e naturali mihi o/5duntur1 7ut quod ex eo quod dubitem sequatur me esse1 et similia7 nullo modo dubia esse possunt1 quia nulla alia facultas esse pote/1 cui aeque fidam ac lum9i i/i1 quaeque illa non v]a esse possit doc]e2 s$ quantum ad impetus naturales1 jam saepe olim judicavi me ab #ci illis 9 det]iorem p>tem fuisse impulsum1 cum de bono elig5do ag]etur1 nec video cur iisdem 9 ulla alia re magis fidam4 ,de9de1 quamvis ideae illae a voluntate mea non p5deant1 non ideo7#bh7 con/at ipsas a rebus extra me positis necess>io proc$]e2 ut enim impetus illi1 de quibus mox loqueb>1 quamvis 9 me s9t1 a voluntate tam5 mea div]si esse vid5tur1 ita =te etiam aliqua alia e/ 9 me facultas1 nondum mihi satis cognita1 i/>um ide>um effectrix1 ut hact5us semp] visum e/ illas1 dum somnio1 absque ulla r]um ext]n>um ope1 9 me =m>i4 ,ac d5ique1 quamvis a rebus a me div]sis proc$]5t1 non inde sequitur illas rebus i/is similes esse deb]e2 qu9imo 9 multis saepe magnum discrim5 videor depreh5disse2 ut1 exempli causa1 duas div]sas solis ideas apud me inv5io1 unam tanquam a s5sibus hau/am1 et quae maxime int] illas quas adv5titias exi/imo e/ rec5s5da1 p] quam mihi valde p>vus app>et2 aliam v]o ex rationibus ,a/ronomiae desumptam1 hoc e/ ex notionibus quibusdam mihi innatis elicitam vel #dj quocunque alio modo a me factam1 p] quam aliquoties major quam t]ra exhibetur2 utraque pr(ecto similis eidem soli extra me exi/5ti esse non pote/1 et ratio p]suadet illam ei maxime esse dissimilem1 quae quam proxime ab ipso videtur emanasse4 ,quae omnia satis demon/rant me non hact5us ex c]to7#bi7 judicio1 s$ tantum ex coeco aliquo impulsu cr$idisse res quasdam a me div]sas exi/]e1 quae ideas sive imag9es suas p] organa s5suum1 vel quolibet alio pacto1 mihi immittant4 ,s$ alia qua$am adhuc via mihi occurrit ad inquir5dum1 an res aliquae1 ex iis qu>um ideae 9 me sunt1 extra me exi/ant4 ,nempe quat5us ideae i/ae cogit&i quidam modi tantum sunt1 non agnosco ullam int] ipsas inaequalitatem1 et omnes a me eodem modo proc$]e vid5tur2 s$ quat5us una unam rem1 alia aliam repraes5tat1 patet easdem esse ab invicem valde div]sas4 ,nam proculdubio illae quae sub/antias mihi exhib5t1 majus aliquid sunt1 atque1 ut ita loqu>1 plus #da realitatis objectivae7#cj7 9 se cont95t1 quam illae quae tantum modos1 sive accid5tia repraes5tant2 et rursus illa p] quam summum aliquem ,deum1 aet]num1 inf9itum1 omniscium1 omnipot5tem1 r]umque omnium1 quae praet] ipsum sunt1 creatorem intelligo1 plus pr(ecto realitatis objectivae 9 se habet1 quam illae p] quas f9itae sub/antiae exhib5tur4 ,jam v]o lum9e naturali manife/um e/ tantumdem ad m9imum esse deb]e 9 causa effici5te et totali1 quantum 9 ejusdem causae effectu1 nam quaeso und5am posset assum]e realitatem suam effectus1 nisi a causa8 et quomodo illam ei causa d>e posset1 nisi etiam hab]et8 ,h9c autem sequitur1 nec posse aliquid a nihilo fi]i1 nec etiam id quod magis p]fectum e/1 hoc e/1 quod plus realitatis 9 se cont9et1 ab eo quod m9us3 atque hoc non modo p]spicue v]um e/ de iis effectibus1 quorum realitas e/ actualis sive =malis2 s$ etiam de ideis1 9 quibus consid]atur tantum realitas objectiva2 hoc e/ non modo non pote/1 exempli causa1 aliquis lapis qui prius non fuit1 nunc incip]e #db esse1 nisi producatur ab aliqua re1 9 qua totum illud sit vel =malit]1 vel em95t] quod ponitur 9 lapide2 nec pote/ calor 9 subjectum quod prius non calebat induci1 nisi a re quae sit ord9is saltem aeque p]fecti atque e/ calor1 et sic de cet]is2 s$ praet]ea etiam non pote/ 9 me esse idea caloris1 vel lapidis1 nisi 9 me posita sit ab aliqua causa1 9 qua tantundem ad m9imum sit realitatis quantum esse 9 calore1 vel lapide concipio4 ,nam quamvis i/a causa nihil de sua realitate actuali1 sive =mali 9 meam ideam transfundat1 non ideo put&um e/ illam m9us realem esse deb]e1 s$ talem esse naturam ipsius ideae1 ut nullam aliam ex se realitatem =malem exigat1 praet] illam quam mutuatur a cogitatione mea1 cujus e/ modus2 quod autem haec idea realitatem objectivam hanc vel illam cont9eat potius quam aliam1 hoc pr(ecto hab]e debet ab aliqua causa 9 qua tantumdem sit ad m9imum realitatis =malis1 quantum ipsa cont9et objectivae2 si enim ponamus aliquid 9 idea rep]iri1 quod non fu]it 9 ejus causa1 #dc hoc igitur habet a nihilo2 atqui quantumvis imp]fectus sit i/e ess5di modus quo res e/ objective 9 intellectu p] ideam1 non tam5 pr(ecto plane nihil e/1 nec pro9de a nihilo esse pote/4 ,nec etiam debeo suspic>i1 cum realitas1 quam consid]o 9 meis ideis1 sit tantum objectiva1 non opus esse ut eadem realitas sit =malit] 9 causis i/>um ide>um1 s$ suffic]e1 si sit 9 iis etiam objective2 nam quemadmodum i/e modus ess5di objectivus competit ideis ex ips>um natura1 ita modus ess5di =malis competit ide>um causis1 saltem primis et praecipuis1 ex e>um natura3 et quamvis =te una idea ex alia nasci possit1 non tam5 hic datur progressus 9 inf9itum1 s$ t&em ad aliquam primam debet dev5iri1 cujus causa sit in/> ar*etypi1 9 quo omnis realitas =malit] cont9eatur quae e/ 9 idea tantum objective2 adeo ut lum9e naturali mihi sit p]spicuum ideas 9 me esse veluti quasdam imag9es1 quae possunt quidem facile defic]e a p]fectione rerum a quibus sunt desumptae1 non autem quicquam majus aut #dd p]fectius cont9]e4 ,atque haec omnia quo diutius et curiosius exam9o1 tanto cl>ius et di/9ctius v]a esse cognosco2 s$ quid t&em ex 8 concludam8 nempe si realitas objectiva alicujus ex meis ideis sit tanta ut c]tus sim e&em nec =malit]1 nec em95t] 9 me esse1 nec pro9de me ipsum ejus ideae causam esse posse1 h9c necess>io sequi1 non me solum esse 9 mundo1 s$ aliquam aliam rem quae i/ius ideae e/ causa1 etiam exi/]e2 si v]o nulla talis 9 me idea rep]iatur1 nullum plane habebo argum5tum quod me de alicujus rei a me div]sae exi/5tia c]tum r$dat1 omnia enim dilig5tissime circumspexi1 et nullum aliud potui hact5us rep]ire4 ,ex 8 autem meis ideis praet] illam quae me ipsum mihi exhibet1 de qua hic nulla difficultas esse pote/1 alia e/ quae ,deum1 aliae quae res corporeas1 et inanimes1 aliae quae ,angelos1 aliae quae animalia1 ac d5ique aliae quae alios hom9es mei similes repraes5tant4 ,et quantum ad ideas quae alios hom9es1 vel animalia1 vel ,angelos #de exhib5t1 facile intelligo illa ex iis quas habeo mei ipsius1 et r]um corporalium1 et ,dei posse componi1 quamvis nulli praet] me hom9es1 nec animalia1 nec ,angeli 9 mundo ess5t4 ,quantum autem ad ideas r]um corporalium1 nihil 9 illis occurrit quod sit tantum ut non videatur a me ipso potuisse pr(icisci2 nam si p5itius inspiciam1 et s+ulas exam9em eo modo quo h]i exam9avi ideam c]ae3 animadv]to p]pauca tantum esse1 quae 9 illis cl>e et di/9cte p]cipio1 nempe magnitud9em sive ext5sionem 9 longum1 latum1 et pr(undum3 figuram quae ex t]m9atione i/ius ext5sionis exsurgit2 situm quem div]sa figurata int] se obt95t2 et motum1 sive mutationem i/ius situs2 quibus addi possunt sub/antia1 duratio1 et num]us3 caet]a autem ut lum51 et colores1 soni1 odores1 sapores1 calor et frigus1 aliaeque tactiles qualitates1 nonnisi valde confuse et obscure a me cogitantur1 adeo ut etiam ignorem an s9t v]ae1 vel falsae1 hoc e/ an ideae quas de illis habeo s9t r]um qu>undam #df ideae1 an non r]um2 quamvis enim falsitatem proprie dictam sive =malem nonnisi 9 judiciis posse7#ca7 rep]iri paulo ante notav]im1 e/ tam5 pr(ecto qua$am alia falsitas mat]ialis 9 ideis1 cum non rem tamquam rem repraes5tant3 ita1 exempli causa1 ideae quas habeo caloris et frigoris tam p>um cl>ae et di/9ctae sunt1 ut ab iis disc]e non possim an frigus sit tantum privatio caloris1 vel calor privatio frigoris1 vel utrumque sit realis qualitas1 vel neutrum2 et quia nullae ideae nisi tanquam r]um esse possunt1 siquidem v]um sit frigus nihil aliud esse quam privationem caloris1 idea quae mihi illud tanquam reale quid et positivum repraes5tat1 non imm]ito falsa dicetur1 et sic de caet]is4 ,quibus pr(ecto non e/ necesse ut aliquem au?orem a me div]sum assignem1 nam si quidem s9t falsae1 hoc e/ nullas res repraes5t5t1 lum9e naturali notum mihi e/ illas a nihilo proc$]e1 hoc e/1 non aliam ob causam 9 me esse1 quam quia dee/ aliquid naturae meae1 nec e/ plane p]fecta2 si autem s9t v]ae1 quia tam5 tam p>um #dg realitatis mihi exhib5t1 ut ne quidem illud a non re possim di/+u]e1 non video cur a me ipso esse non poss9t4 ,ex iis v]o quae 9 ideis r]um corporalium cl>a et di/9cta sunt1 qua$am ab idea mei ipsius videor mutu>i potuisse1 nempe sub/antiam1 durationem1 num]um1 et si quae alia s9t ejusmodi2 nam cum cogito lapidem esse sub/antiam1 sive esse rem quae p] se apta e/ exi/]e1 itemque me esse sub/antiam1 quamvis concipiam me esse rem cogitantem1 et non ext5sam2 lapidem v]o esse rem ext5sam1 et non cogitantem1 ac pro9de maxima int] utrumque conceptum sit div]sitas1 9 ratione tam5 sub/antiae vid5tur conv5ire2 itemque1 cum p]cipio me nunc esse1 et prius etiam aliquamdiu fuisse recordor1 cumque v>ias habeo cogitationes qu>um num]um intelligo1 acquiro ideas durationis et num]i1 quas de9de ad quascunque alias res possum transf]re4 ,caet]a autem omnia ex quibus r]um corpore>um ideae conflantur1 nempe ext5sio1 #dh figura1 situs1 et motus1 9 me quidem1 cum nihil aliud sim quam res cogitans1 =malit] non cont95tur2 s$ quia sunt tantum modi quidam sub/antiae1 ego autem sub/antia1 vid5tur 9 me cont9]i posse em95t]4 ,itaque sola re/at idea ,dei1 9 qua consid]&um e/ an aliquid sit quod a me ipso non potu]it pr(icisci4 ,dei nom9e intelligo sub/antiam qu&am inf9itam1 indep5d5tem1 summe intellig5tem1 summe pot5tem et a qua tum ego ipse1 tum aliud omne1 si quid aliud extat1 quodcumque extat1 e/ creatum4 ,quae sane omnia talia sunt ut quo dilig5tius att5do1 tanto m9us a me solo pr(ecta esse posse videantur4 ,ideoque ex ant$ictis ,deum necess>io exi/]e e/ conclud5dum4 ,nam quamvis sub/antiae quidem idea 9 me sit ex hoc ipso quod sim sub/antia1 non tam5 idcirco esset idea sub/antiae inf9itae1 cum sim f9itus1 nisi ab aliqua sub/antia quae rev]a esset inf9ita proc$]et4 ,nec put>e debeo me non p]cip]e inf9itum p] v]am ideam1 s$ tantum p] negationem f9iti1 ut p]cipio quietem1 et t5ebras p] #di negationem motus1 et lucis2 nam contra manife/e intelligo plus realitatis esse 9 sub/antia inf9ita1 quam 9 f9ita1 ac pro9de priorem quodammodo 9 me esse p]ceptionem inf9iti quam f9iti1 hoc e/ ,dei1 quam mei ipsius3 qua enim ratione intellig]em me dubit>e1 me cup]e1 hoc e/ aliquid mihi deesse1 et me non esse omn9o p]fectum1 si nulla idea entis p]fectioris 9 me esset1 ex cujus comp>atione defectus meos agnosc]em8 ,nec dici pote/ hanc =te ideam ,dei mat]ialit] falsam esse1 ideoque a nihilo esse posse1 ut paulo ante de ideis caloris1 et frigoris1 et similium animadv]ti2 nam contra1 cum maxime cl>a et di/9cta sit1 et plus realitatis objectivae quam ulla alia cont9eat1 nulla e/ p] se magis v]a1 nec 9 qua m9or falsitatis suspicio rep]iatur4 ,e/ inquam haec idea entis summe p]fecti1 et inf9iti maxime v]a2 nam quamvis =te f+i possit tale ens non exi/]e1 non tam5 f+i pote/ ejus ideam nihil reale mihi exhib]e1 ut de idea frigoris ante dixi4 #ej ,e/ etiam maxime cl>a et di/9cta2 nam quidquid cl>e et di/9cte p]cipio1 quod e/ reale et v]um1 et quod p]fectionem aliquam importat totum 9 ea cont9etur3 nec ob/at quod non compreh5dam inf9itum1 vel quod alia innum]a 9 ,deo s9t1 quae nec compreh5d]e1 nec =te etiam att+]e cogitatione ullo modo possum2 e/ enim de ratione inf9iti1 ut a me qui sum f9itus non compreh5datur1 et sufficit me hoc ipsum intellig]e1 ac judic>e illa omnia quae cl>e p]cipio et p]fectionem aliquam import>e scio1 atque etiam =te alia innum]a quae ignoro1 vel =malit] vel em95t] 9 ,deo esse1 ut idea quam de illo habeo1 sit omnium quae 9 me sunt maxime v]a1 et maxime cl>a et di/9cta4 ,s$ =te majus aliquid sum quam ipse intelligam1 omnesque illae p]fectiones quas ,deo tribuo pot5tia quodammodo 9 me sunt1 etiamsi nondum sese ex]ant1 neque ad actum r$ucantur2 exp]ior enim jam cognitionem meam paulatim aug]i2 nec video quid ob/et quo m9us #ea ita magis et magis augeatur 9 inf9itum1 nec etiam cur cognitione sic aucta non possim ejus ope reliquas omnes ,dei p]fectiones adipisci2 nec d5ique cur pot5tia ad i/as p]fectiones1 si jam 9 me e/1 non sufficiat ad ill>um ideam produc5dam4 ,imo nihil horum esse pote/1 nam primo ut v]um sit cognitionem meam gradatim aug]i1 et multa 9 me esse pot5tia quae actu nondum sunt1 nihil tam5 horum ad ideam ,dei p]t9et1 9 qua nempe nihil omn9o e/ pot5tiale1 namque hoc ipsum gradatim aug]i c]tissimum e/ imp]fectionis argum5tum4 ,praet]ea etiamsi cognitio mea semp] magis et magis augeatur1 nihilom9us intelligo nunquam illam idcirco =e actu inf9itam1 quia nunquam eo dev5ietur1 ut majoris adhuc increm5ti non sit capax4 ,deum autem ita judico esse actu inf9itum1 ut nihil ejus p]fectioni addi possit4 ,ac d5ique p]cipio esse objectivum ideae non a solo esse pot5tiali1 quod proprie loqu5do nihil e/1 s$ tantummodo ab actuali1 sive =mali posse produci4 ,neque pr(ecto quicquam e/ 9 8 omnibus quod dilig5t] #eb att5d5ti non sit lum9e naturali manife/um3 s$ quia cum m9us att5do1 et r]um s5sibilium imag9es m5tis aciem excaecant1 non ita facile recordor cur idea entis me p]fectioris necess>io ab ente aliquo proc$at quod sit rev]a p]fectius3 ult]ius qua]]e libet1 an ego ipse hab5s illam ideam esse possem si tale ens nullum exi/]et4 ,nempe a quo essem8 a me scilicet1 vel a p>5tibus1 vel ab aliis quibuslibet ,deo m9us p]fectis1 nihil enim ipso p]fectius1 nec etiam aeque p]fectum cogit>i1 aut f+i pote/4 ,atqui1 si a me essem1 nec dubit>em1 nec opt>em1 nec omn9o quicquam mihi deesset1 omnes enim p]fectiones qu>um idea aliqua 9 me e/1 mihi d$issem1 atque ita ipsemet ,deus essem3 nec put>e debeo illa =san quae mihi desunt difficilius acquiri posse1 quam illa quae jam 9 me sunt1 nam contra1 manife/um e/ longe difficilius fuisse me1 hoc e/ rem1 sive sub/antiam cogitantem1 ex nihilo em]g]e1 quam mult>um r]um quas ignoro cognitiones7#cb71 quae tantum i/ius sub/antiae #ec accid5tia sunt1 acquir]e4 ,ac c]te1 si majus illud a me hab]em1 non mihi illa saltem quae facilius hab]i possunt d5egassem3 s$ neque etiam ulla alia ex iis1 quae 9 idea ,dei cont9]i p]cipio2 quia nempe nulla difficiliora factu mihi vid5tur3 si quae autem difficiliora factu ess5t1 c]te etiam mihi difficiliora vid]5tur1 siquidem reliqua quae habeo1 a me hab]em1 quoniam 9 illis pot5tiam meam t]m9>i exp]ir]4 ,neque vim h>um rationum effugio1 si supponam me =te semp] fuisse ut nunc sum1 tanquam si inde sequ]etur nullum exi/5tiae meae au?orem esse qua]5dum3 quoniam enim omne tempus vitae 9 p>tes innum]as dividi pote/1 qu>um s+ulae a reliquis nullo modo dep5d5t1 ex eo quod paulo ante fu]im non sequitur me nunc deb]e esse1 nisi aliqua causa me quasi rursus creet ad hoc mom5tum1 hoc e/ me cons]vet4 ,p]spicuum enim e/ att5d5ti ad durationis7#cc7 naturam eadem plane vi1 et actione opus esse ad rem quamlibet s+ulis mom5tis quibus #ed durat cons]v&am1 qua opus esset ad e&em de novo cre&am1 si nondum exi/]et1 adeo ut cons]vationem sola ratione a creatione diff]re sit etiam unum ex iis quae lum9e naturali manife/a sunt4 ,itaque debeo nunc int]rog>e me ipsum1 an habeam aliquam vim p] quam possim effic]e ut ego ille qui jam sum1 paulo po/ etiam sim futurus3 nam cum nihil aliud sim quam res cogitans1 vel saltem cum de ea tantum mei p>te praecise nunc agam quae e/ res cogitans1 si quae talis vis 9 me esset1 ejus procul dubio conscius essem2 s$ et nullam esse exp]ior1 et ex hoc ipso evid5tissime cognosco me ab aliquo ente a me div]so p5d]e4 ,=te v]o illud ens non e/ ,deus1 sumque vel a p>5tibus productus1 vel a quibuslibet aliis causis ,deo m9us p]fectis4 ,imo1 ut jam ante dixi1 p]spicuum e/ tantumdem ad m9imum esse deb]e 9 causa quantum e/ 9 effectu2 et idcirco cum sim res cogitans1 ideamque qu&am ,dei 9 me hab5s1 qualiscunque t&em mei causa assignetur1 illam etiam #ee esse rem cogitantem et omnium p]fectionum1 quas ,deo tribuo1 ideam hab]e fat5dum e/2 pote/que de illa rursus qua]i an sit a se vel ab alia2 nam si a se1 patet ex dictis illam ipsam ,deum esse1 quia nempe1 cum vim habeat p] se exi/5di1 habet proculdubio etiam vim possid5di actu omnes p]fectiones qu>um ideam 9 se habet1 hoc e/ omnes quas 9 ,deo esse concipio4 ,si autem sit ab alia1 rursus eodem modo de hac alt]a qua]etur an sit a se1 vel ab alia1 donec t&em ad causam ultimam dev5iatur1 quae erit ,deus4 ,satis enim ap]tum e/1 nullum hic d>i posse progressum 9 inf9itum1 praes]tim cum non tantum de causa1 quae me olim produxit1 hic agam1 s$ maxime etiam de illa quae me tempore praes5ti cons]vat4 ,nec f+i pote/ plures =te causas p>tiales ad me effici5dum concurrisse1 et ab una ideam unius ex p]fectionibus quas ,deo tribuo1 ab alia ideam alt]ius me accepisse1 adeo ut omnes quidem illae p]fectiones alicubi 9 univ]so rep]iantur1 s$ non omnes simul #ef junctae 9 uno aliquo1 qui sit ,deus2 nam contra unitas1 simplicitas1 sive insep>abilitas eorum omnium quae 9 ,deo sunt1 una e/ ex praecipuis p]fectionibus7#cd7 quas 9 eo esse intelligo2 nec c]te i/ius omnium ejus p]fectionum unitatis idea7#ce7 9 me potuit poni ab ulla causa1 a qua etiam ali>um p]fectionum ideas non habu]im2 neque enim effic]e potuit ut illas simul junctas1 et insep>abiles intellig]em1 nisi simul effec]it1 ut qua5am illae ess5t agnosc]em4 ,quantum d5ique ad p>5tes att9et1 ut omnia v]a s9t quae de illis unquam putavi1 non tam5 pr(ecto illi me cons]vant1 nec etiam ullo modo me1 quat5us sum res cogitans1 effec]unt2 s$ tantum dispositiones quasdam 9 ea mat]ia posu]unt1 cui me1 hoc e/ m5tem 7quam solam nunc pro me accipio7 inesse judicavi3 ac pro9de hic nulla de iis difficultas esse pote/1 s$ omn9o e/ conclud5dum1 ex hoc solo quod exi/am1 qua$amque idea entis p]fectissimi1 hoc e/ ,dei1 9 me sit1 evid5tissime demon/r>i ,deum etiam exi/]e4 ,sup]e/ tantum ut exam9em qua ratione ideam i/am a ,deo accepi1 #eg neque enim illam s5sibus hausi1 nec unquam non expectanti mihi adv5it1 ut sol5t r]um s5sibilium ideae1 cum i/ae res ext]nis s5suum organis occurrunt1 vel occurr]e vid5tur2 nec etiam a me efficta e/1 nam nihil ab illa detrah]e1 nihil illi sup]add]e plane possum1 ac pro9de sup]e/ ut mihi sit innata1 quemadmodum etiam mihi e/ innata idea mei ipsius7#cf74 ,et sane non mirum e/ ,deum1 me cre&o ideam illam mihi indidisse1 ut esset tanquam nota artificis op]i suo impressa2 nec etiam opus e/ ut nota illa sit aliqua res ab op]e ipso div]sa1 s$ ex hoc uno quod ,deus me creavit1 valde cr$ibile e/ me quodammodo ad imag9em et similitud9em ejus factum esse1 illamque similitud9em1 9 qua ,dei idea cont9etur1 a me p]cipi p] e&em facultatem1 p] quam ego ipse a me p]cipior1 hoc e/1 dum 9 meipsum m5tis aciem conv]to1 non modo intelligo me esse rem incompletam1 et ab alio dep5d5tem1 remque ad majora1 et majora sive meliora indef9ite aspirantem1 s$ simul #eh etiam intelligo illum1 a quo p5deo1 majora i/a omnia non indef9ite et pot5tia tantum1 s$ reipsa inf9ite 9 se hab]e1 atque ita ,deum esse2 totaque vis argum5ti 9 eo e/1 quod agnoscam fi]i non posse ut exi/am talis naturae qualis sum1 nempe ideam ,dei 9 me hab5s1 nisi rev]a ,deus etiam exi/]et1 ,deus inquam ille idem cujus idea 9 me e/1 hoc e/ hab5s omnes illas p]fectiones1 quas ego non compreh5d]e1 s$ quocunque modo att+]e cogitatione possum1 et nullis plane defectibus obnoxius4 ,ex quibus satis patet illum fallacem esse non posse3 omnem enim fraudem1 et deceptionem a defectu aliquo p5d]e lum9e naturali manife/um e/4 ,s$ priusquam hoc dilig5tius exam9em1 simulque 9 alias v]itates quae inde colligi possunt inquiram2 placet hic aliqu&iu 9 ipsius ,dei contemplatione immor>i1 ejus attributa apud me exp5d]e1 et imm5si hujus lum9is pul*ritud9em1 quantum caligantis +5ii mei acies f]re pot]it1 intu]i1 admir>i1 ador>e4 ,ut enim 9 hac sola div9ae #ei maje/atis contemplatione summam alt]ius vitae felicitatem consi/]e fide cr$imus1 ita etiam jam ex eadem licet multo m9us p]fecta maximam1 cujus 9 hac vita capaces simus1 voluptatem p]cipi posse exp]imur4 ,m$itatio ,,iv4 ,de v]o et falso4 ,ita me 8 diebus assuefeci 9 m5te a s5sibus abduc5da1 tamque accurate animadv]ti p]pauca esse quae de rebus corporeis v]e p]cipiantur1 multoque plura de m5te humana1 multo adhuc plura de ,deo cognosci1 ut jam absque ulla difficultate cogitationem a rebus imag9abilibus ad intelligibiles tantum1 atque ab omni mat]ia secretas conv]tam3 et sane multo magis di/9ctam habeo ideam m5tis humanae1 quat5us e/ res cogitans1 non ext5sa 9 longum1 latum1 et pr(undum1 nec aliud quid a corpore hab5s1 quam ideam ullius rei #fj corporeae3 cumque att5do me dubit>e1 sive esse rem incompletam et dep5d5tem1 adeo cl>a et di/9cta idea entis indep5d5tis et completi1 hoc e/ ,dei1 mihi occurrit2 et ex hoc uno1 quod talis idea 9 me sit1 sive quod ego ideam illam hab5s exi/am1 adeo manife/e concludo ,deum etiam exi/]e1 atque ab illo s+ulis mom5tis totam exi/5tiam meam dep5d]e1 ut nihil evid5tius1 nihil c]tius ab humano +5io cognosci posse confidam4 ,jamque vid]e videor aliquam viam p] quam ab i/a contemplatione v]i ,dei1 9 quo nempe sunt omnes !sauri sci5ti>um et sapi5tiae absconditi1 ad caet]>um r]um cognitionem dev5iatur4 ,9 primis enim agnosco fi]i non posse ut ille me unquam fallat2 9 omni enim fallacia vel deceptione aliquid imp]fectionis rep]itur2 et quamvis posse fall]e nonnullum esse videatur acum9is1 aut pot5tiae argum5tum1 proculdubio velle fall]e vel malitiam vel #fa imbecillitatem te/atur1 nec pro9de 9 ,deum cadit4 ,de9de exp]ior qu&am 9 me esse judic&i facultatem1 quam c]te1 ut et reliqua omnia quae 9 me sunt1 a ,deo accepi1 cumque ille nolit me fall]e1 talem pr(ecto non d$it1 ut1 dum ea recte utor1 possim unquam err>e4 ,nec ullum de hac re dubium sup]esset1 nisi inde sequi vid]etur1 me igitur err>e nunquam posse1 nam si quodcunque 9 me e/1 a ,deo habeo1 nec ullam ille mihi d$]it err&i facultatem1 non videor posse unquam err>e4 ,atque ita prorsus1 quamdiu de ,deo tantum cogito1 totusque 9 eum me conv]to1 nullam erroris1 aut falsitatis causam depreh5do2 s$ po/modum ad me rev]sus exp]ior me tam5 innum]is erroribus esse obnoxium1 quorum causam inquir5s animadv]to non tantum ,dei1 sive entis summe p]fecti realem et positivam1 s$ etiam1 ut ita loqu>1 nihili1 sive ejus quod ab omni p]fectione summe abe/1 negativam qu&am ideam mihi obv]s>i1 et me tanquam m$ium quid int] ,deum et nihil1 sive 9t] summum ens et non ens ita esse con/itutum1 ut1 quant5us a #fb summo ente sum creatus1 nihil quidem 9 me sit1 p] quod fall>1 aut 9 errorem induc>1 s$ quat5us etiam quodammodo de nihilo1 sive de non ente p>ticipo1 hoc e/ quat5us non sum ipse summum ens1 desuntque mihi quam plurima1 non adeo mirum esse quod fall>3 atque ita c]te intelligo errorem1 quat5us error e/1 non esse quid reale quod a ,deo dep5deat1 s$ tantummodo esse defectum1 nec pro9de ad err&um mihi opus esse aliqua facultate 9 hunc f9em a ,deo tributa1 s$ cont+]e ut errem ex eo quod facultas v]um judic&i quam ab illo habeo1 non sit 9 me inf9ita4 ,v]umtam5 hoc nondum omn9o satisfacit1 non enim error e/ pura negatio1 s$ privatio1 sive c>5tia cujusdam cognitionis1 quae 9 me quodammodo esse deb]et2 atque att5d5ti ad ,dei naturam non videtur fi]i posse1 ut ille aliquam 9 me posu]it facultatem quae non sit 9 suo g5]e p]fecta1 sive quae aliqua sibi debita p]fectione sit privata2 nam si quo p]itior e/ artifex1 eo p]fectiora op]a ab #fc illo pr(iciscantur1 quid pote/ a summo illo r]um omnium conditore factum esse quod non sit omnibus num]is absolutum8 nec dubium e/ qu9 potu]it ,deus me talem cre>e ut nunquam fall]]2 nec etiam dubium e/ qu9 velit semp] id quod e/ optimum2 anne ergo melius e/ me falli quam non falli8 ,dum haec p]p5do att5tius1 occurrit primo non mihi esse mir&um si qua$am a ,deo fiant quorum rationes non intelligam2 nec de ejus exi/5tia ideo esse dubit&um1 quod =te qua$am alia esse exp]i> quae qu>e1 vel quomodo ab illo facta s9t non compreh5do2 cum enim jam sciam naturam meam esse valde infirmam et limitatam1 ,dei autem naturam esse imm5sam1 incompreh5sibilem1 inf9itam1 ex hoc satis etiam scio innum]abilia illum posse quorum causas ignorem2 atque ob hanc unicam rationem totum illud caus>um g5us quod a f9e peti solet 9 rebus ,physicis7#cg7 nullum usum hab]e exi/imo2 non enim absque tem]itate me puto posse inve/ig>e f9es ,dei4 #fd ,occurrit etiam non unam aliquam creaturam sep>atim1 s$ omnem r]um univ]sitatem esse spect&am1 quoties an op]a ,dei p]fecta s9t inquirimus3 quod enim =te non imm]ito1 si solum esset1 valde imp]fectum vid]etur1 ut hab5s 9 mundo rationem p>tis e/ p]fectissimum2 et quamvis ex quo de omnibus volui dubit>e nihil adhuc praet] me1 et ,deum exi/]e c]to cognovi1 non possum tam51 ex quo imm5sam ,dei pot5tiam animadv]ti1 neg>e qu9 multa alia ab illo facta s9t1 vel saltem fi]i poss9t1 adeo ut ego rationem p>tis 9 r]um univ]sitate obt9eam4 ,de9de1 ad me propius acc$5s1 et qualesnam s9t errores mei 7qui soli imp]fectionem aliquam 9 me arguunt7 inve/igans1 adv]to illos a duabus causis simul concurr5tibus dep5d]e1 nempe a facultate cognosc5di quae 9 me e/1 et a facultate elig5di7#ch7 sive ab arbitrii lib]tate1 hoc e/ ab intellectu1 et simul a voluntate4 ,nam p] solum intellectum p]cipio tantum ideas de quibus judicium f]re #fe possum1 nec ullus error proprie dictus 9 eo praecise sic spectato rep]itur2 quamvis enim innum]ae =tasse res exi/ant1 qu>um ideae nullae 9 me sunt1 non tam5 proprie illis privatus1 s$ negative tantum de/itutus sum dic5dus1 quia nempe rationem nullam possum aff]re1 qua probem ,deum mihi majorem quam d$]it cognosc5di facultatem d>e debuisse2 atque quantumvis p]itum artificem esse intelligam1 non tam5 ideo puto illum 9 s+ulis ex suis op]ibus omnes p]fectiones pon]e debuisse quas 9 aliquibus pon]e pote/4 ,nec v]o etiam qu]i possum quod non satis amplam et p]fectam voluntatem1 sive arbitrii lib]tatem a ,deo accep]im1 nam sane nullis illam limitibus circumscribi exp]ior4 ,et quod valde not&um mihi videtur1 nulla alia 9 me sunt tam p]fecta1 aut tanta1 qu9 intelligam p]fectiora1 sive majora adhuc esse posse4 ,nam si1 exempli causa1 facultatem intellig5di consid]o1 /atim agnosco p]exiguam illam et valde f9itam 9 me esse1 simulque alterius #ff cujusdam multo majoris1 imo maximae1 atque inf9itae ideam =mo1 illamque ex hoc ipso quod ejus ideam =m>e possim1 ad ,dei naturam p]t9]e p]cipio4 ,eadem ratione si facultatem record&i1 vel imag9&i1 vel quaslibet alias exam9em1 nullam plane inv5io1 quam non 9 me t5uem1 et circumscriptam1 9 ,deo imm5sam esse intelligam4 ,sola e/ voluntas1 sive arbitrii lib]tas1 quam tantam 9 me exp]ior ut nullius majoris ideam appreh5dam2 adeo ut illa praecipue sit1 ratione cujus imag9em qu&am1 et similitud9em ,dei me ref]re intelligo3 nam quamvis major absque comp>atione 9 ,deo quam 9 me sit1 tum ratione cognitionis et pot5tiae quae illi adjunctae sunt1 r$duntque ipsam magis firmam et efficacem2 tum ratione objecti1 quoniam ad plura se ext5dit2 non tam5 9 se =malit] et praecise spectata major videtur1 quia tantum 9 eo consi/it quod idem vel fac]e1 vel non fac]e 7hoc e/ affirm>e vel neg>e1 prosequi vel fug]e7 possimus1 vel potius 9 eo tantum quod ad id quod nobis ab intellectu proponitur #fg affirm&um vel neg&um1 sive prosequ5dum vel fugi5dum ita f]amur1 ut a nulla vi ext]na nos ad id det]m9>i s5tiamus4 ,neque enim opus e/ me 9 utramque p>tem f]ri posse ut sim lib]1 s$ contra quo magis 9 unam prop5deo1 sive quia rationem v]i et boni 9 ea evid5t] intelligo1 sive quia ,deus intima cogitationis meae ita disponit1 tanto lib]ius illam eligo2 nec sane div9a gratia1 nec naturalis cognitio unquam imm9uunt lib]tatem1 s$ potius aug5t1 et corroborant4 ,indiff]5tia autem illa quam exp]ior1 cum nulla me ratio 9 unam p>tem magis quam 9 alt]am impellit1 e/ infimus gradus lib]tatis1 et nullam 9 ea p]fectionem1 s$ tantummodo 9 cognitione7#ci7 defectum1 sive negationem qu&am te/atur2 nam si semp] quid v]um et bonum sit cl>e vid]em1 nunquam de eo quod esset judic&um vel elig5dum delib]>em1 atque ita1 quamvis plane lib]1 nunquam tam5 indiff]5s esse possem4 ,ex 8 autem p]cipio nec vim vol5di1 quam a ,deo habeo1 p] se #fh spectatam causam esse errorum meorum2 e/ enim amplissima1 atque 9 suo g5]e p]fecta2 neque etiam vim intellig5di1 nam quidquid intelligo1 cum a ,deo habeam ut intelligam1 procul dubio recte intelligo1 nec 9 eo fi]i pote/ ut fall>4 ,unde ergo nascuntur mei errores8 nempe ex hoc uno quod cum latius pateat voluntas quam intellectus1 illam non intra eosdem limites cont9eo1 s$ etiam ad illa quae non intelligo ext5do2 ad quae cum sit indiff]5s1 facile a v]o et bono deflectit1 atque ita et fallor et pecco4 ,exempli causa1 cum exam9>em hisce diebus an aliquid 9 mundo exi/]et1 atque adv]t]em1 ex hoc ipso quod illud exam9>em1 evid5t] sequi me exi/]e1 non potui quidem non judic>e illud quod tam cl>e intelligebam v]um esse1 non quod ab aliqua vi ext]na fu]im ad id coactus1 s$ quia ex magna luce 9 intellectu magna consequuta e/ prop5sio 9 voluntate1 atque ita tanto magis sponte et lib]e illud cr$idi1 quanto m9us fui ad i/ud ipsum indiff]5s4 ,nunc autem1 #fi non tantum scio me1 quat5us sum res qua$am cogitans1 exi/]e1 s$ praet]ea etiam idea qua$am naturae corporeae mihi obv]satur1 cont+itque ut dubitem an natura cogitans quae 9 me e/1 vel potius quae ego ipse sum7#dj71 alia sit ab i/a natura corporea1 vel an ambae idem s9t2 et suppono nullam adhuc intellectui meo rationem occurr]e1 quae mihi unum magis quam aliud p]suadeat1 c]te ex hoc ipso sum indiff]5s ad utrumlibet affirm&um vel neg&um1 vel etiam ad nihil de ea re judic&um4 ,qu9imo etiam haec indiff]5tia non ad ea tantum se ext5dit1 de quibus intellectus nihil plane cognoscit1 s$ g5]alit] ad omnia quae ab illo non satis p]spicue cognoscuntur eo ipso tempore1 quo de iis a voluntate delib]atur2 quantumvis enim probabiles conjecturae me trahant 9 unam p>tem1 sola cognitio quod s9t tantum conjecturae1 non autem c]tae atque indubitabiles rationes1 sufficit ad ass5sionem meam 9 contr>ium impell5dam4 ,quod satis 8 diebus sum exp]tus1 cum illa omnia #gj quae prius ut v]a quam maxime cr$id]am1 propt] hoc unum quod de iis aliquo modo posse dubit>i depreh5dissem1 plane falsa esse supposui4 ,cum autem quid v]um sit1 non satis cl>e et di/9cte p]cipio1 si quidem a judicio f]5do ab/9eam1 cl>um e/ me recte ag]e1 et non falli1 s$ si vel affirmem1 vel negem1 tunc lib]tate arbitrii non recte utor2 atque si 9 eam p>tem quae falsa e/ me conv]tam1 plane fall>7#da72 si v]o alt]am amplect>1 casu quidem incidam7#db7 9 v]itatem1 s$ non ideo culpa c>ebo1 quia lum9e naturali manife/um e/ p]ceptionem intellectus praec$]e semp] deb]e voluntatis det]m9ationem2 atque 9 hoc lib]i arbitrii non recto usu privatio illa ine/ quae =mam erroris con/ituit1 privatio1 inquam1 ine/ 9 ipsa op]atione1 quat5us a me proc$it1 s$ non 9 facultate quam a ,deo accepi1 nec etiam 9 op]atione quat5us ab illo dep5det4 ,neque enim habeo causam ullam conqu]5di1 quod ,deus mihi non majorem vim intellig5di1 sive non majus lum5 naturale d$]it #ga quam d$it1 quia e/ de ratione intellectus f9iti ut multa non intelligat1 et de ratione intellectus creati ut sit f9itus1 e/que quod agam gratias illi qui mihi nunquam quicquam debuit pro eo quod l>gitus e/1 non autem quod putem me ab illo iis esse privatum1 sive illum mihi ea ab/ulisse quae non d$it4 ,non habeo etiam causam conqu]5di quod voluntatem d$]it latius pat5tem quam intellectum1 cum enim voluntas 9 una tantum re1 et tanquam 9 indivisibili consi/at1 non videtur f]re ejus natura ut quicquam ab illa demi possit2 et sane quo amplior e/1 tanto majores debeo gratias ejus datori4 ,nec d5ique etiam qu]i debeo1 quod ,deus mecum concurrat ad elici5dos illos actus voluntatis1 sive illa judicia 9 quibus fallor3 illi enim actus sunt omn9o v]i et boni1 quat5us a ,deo dep5d5t1 et major 9 me quodammodo p]fectio e/ quod illos possim elic]e quam si non possem4 ,privatio autem1 9 qua sola ratio =malis falsitatis et culpae #gb consi/it1 nullo ,dei concursu indiget1 quia non e/ res1 neque ad illum relata ut causam privatio1 s$ tantummodo negatio dici debet4 ,nam sane nulla imp]fectio 9 ,deo e/1 quod mihi lib]tatem d$]it ass5ti5di vel non ass5ti5di quibusdam1 quorum cl>am et di/9ctam p]ceptionem 9 intellectu meo non posuit1 s$ proculdubio 9 me imp]fectio e/1 quod i/a lib]tate non b5e ut>1 et de iis quae non recte intelligo judicium f]am4 ,video tam5 fi]i a ,deo facile potuisse ut1 etiamsi man]em lib]1 et cognitionis f9itae1 nunquam tam5 err>em1 nempe si vel intellectui meo cl>am et di/9ctam p]ceptionem omnium de quibus unquam essem delib]aturus indidisset2 vel tantum si adeo firmit] memoriae impressisset1 de nulla unquam re esse judic&um quam cl>e et di/9cte non intellig]em1 ut nunquam ejus possem oblivisci2 et facile intelligo me1 quat5us rationem habeo totius cujusdam1 p]fectiorem futurum fuisse1 quam nunc sum1 si talis a ,deo factus essem4 ,s$ non ideo possum neg>e qu9 major quodammodo p]fectio sit 9 tota r]um #gc univ]sitate quod qua$am ejus p>tes ab erroribus immunes non s9t1 aliae v]o s9t1 quam si omnes plane similes ess5t1 et nullum habeo jus conqu]5di quod eam me ,deus 9 mundo p]sonam su/9]e volu]it quae non e/ omnium praecipua1 et maxime p]fecta4 ,ac praet]ea1 etiam ut non possim ab erroribus ab/9]e1 priori illo modo qui p5det ab evid5ti eorum omnium p]ceptione1 de quibus e/ delib]&um1 possum tam5 illo alt]o qui p5det ab eo tantum quod record]1 quoties de rei v]itate non liquet1 a judicio f]5do esse ab/95dum2 nam quamvis eam 9 me infirmitatem esse exp]i>1 ut non possim semp] uni et eidem cognitioni defixus inha]]e1 possum tam5 att5ta et saepius it]ata m$itatione effic]e ut ejusdem1 quoties usus exiget1 record]1 atque ita habitum quemdam non err&i acquiram4 ,qua 9 re cum maxima et praecipua hom9is p]fectio consi/at1 non p>um me hodi]na m$itatione lucratum esse exi/imo1 quod erroris et #gd falsitatis causam inve/ig>im3 et sane nulla alia esse pote/ ab ea quam explicui1 nam quoties voluntatem 9 judiciis f]5dis ita cont9eo1 ut ad ea tantum se ext5dat quae illi cl>e et di/9cte ab intellectu exhib5tur1 fi]i plane non pote/ ut errem1 quia omnis cl>a et di/9cta p]ceptio proculdubio e/ aliquid7#dc71 ac pro9de a nihilo esse non pote/1 s$ necess>io ,deum au?orem habet1 ,deum inquam illum summe p]fectum1 quem fallacem esse repugnat1 ideoque proculdubio e/ v]a4 ,nec hodie tantum didici quid mihi sit cav5dum ut nunquam fall>1 s$ simul etiam quid ag5dum ut assequ> v]itatem2 assequ> enim illam pr(ecto1 si tantum ad omnia quae p]fecte intelligo satis att5dam1 atque illa a reliquis quae confusius et obscurius appreh5do1 sec]nam4 ,cui rei dilig5t] impo/]um op]am dabo4 ,m$itatio ,v4 ,de ess5tia r]um mat]ialium1 et it]um de ,deo1 quod #ge exi/at4 ,multa mihi sup]sunt de ,dei attributis1 multa de mei ipsius1 sive m5tis meae natura inve/ig&a1 s$ illa =te alias resumam1 jamque nihil magis urg]e videtur 7po/quam animadv]ti quid cav5dum atque ag5dum sit ad assequ5dam v]itatem7 quam ut ex dubiis1 9 quae sup]ioribus diebus incidi1 con] em]g]e1 videamque an aliquid c]ti de rebus mat]ialibus hab]i possit4 ,et quidem priusquam inquiram1 an aliquae tales res extra me exi/ant1 consid]>e debeo ill>um ideas quat5us sunt 9 mea cogitatione1 et vid]e qua5am ex iis s9t di/9ctae1 qua5am confusae4 ,nempe di/9cte imag9or quantitatem1 quam vulgo ,philosophi appellant cont9uam1 sive ejus quantitatis1 aut potius rei quantae ext5sionem 9 longum1 latum1 et pr(undum2 num]o 9 ea v>ias p>tes2 quaslibet #gf i/is p>tibus magnitud9es1 figuras1 situs1 et motus locales1 motibusque i/is quaslibet durationes assigno4 ,nec tantum illa sic 9 g5]e spectata mihi plane nota et p]specta sunt1 s$ praet]ea etiam p>ticul>ia innum]a de figuris1 de num]o1 de motu1 et similibus1 att5d5do p]cipio1 quorum v]itas adeo ap]ta e/1 et naturae meae cons5tanea1 ut dum illa primum detego1 non tam vide> aliquid novi addisc]e1 quam eorum quae jam ante sciebam rem9isci1 sive ad ea primum adv]t]e quae dudum quidem 9 me erant1 licet non prius 9 illa obtutum m5tis conv]tissem4 ,quodque hic maxime consid]&um puto1 inv5io apud me innum]as ideas qu>umdam r]um1 quae etiamsi extra me =tasse nullibi exi/ant1 non tam5 dici possunt nihil esse2 et quamvis a me quodammodo ad arbitrium cogit5tur1 non tam5 a me f+untur1 s$ suas hab5t v]as et immutabiles naturas3 ut cum1 exempli causa1 triangulum imag9or1 etsi =tasse talis figura nullibi g5tium extra cogitationem meam #gg exi/at1 nec unquam extit]it1 e/ tam5 pr(ecto det]m9ata qua$am ejus natura1 sive ess5tia1 sive =ma1 immutabilis et aet]na1 quae a me non efficta e/1 nec a m5te mea dep5det1 ut patet ex eo quod demon/r>i poss9t v>iae proprietates de i/o triangulo1 nempe quod ejus tres anguli s9t aequales duobus rectis2 quod maximo ejus angulo maximum latus subt5datur1 et similes1 quas velim nolim cl>e nunc agnosco1 etiamsi de iis nullo modo antea cogitav]im1 cum triangulum imag9atus sum1 nec pro9de a me fu]9t effictae4 ,neque ad rem att9et1 si dicam1 mihi =te a rebus ext]nis p] organa s5suum i/am trianguli ideam adv5isse1 quia nempe corpora triangul>em figuram hab5tia int]dum vidi1 possum enim alias innum]as figuras excogit>e1 de quibus nulla suspicio esse pote/ quod mihi unquam p] s5sus illapsae s9t1 et tam5 v>ias de iis1 non m9us quam de triangulo1 proprietates demon/r>e4 ,quae sane omnes sunt verae1 #gh qu&oquidem a me cl>e cognoscuntur1 ideoque aliquid sunt1 non m]um nihil3 patet enim illud omne quod v]um e/ esse aliquid7#dd72 et jam fuse demon/ravi illa omnia quae cl>e cognosco esse v]a2 atque quamvis id non demon/rassem1 ea c]te e/ natura m5tis meae ut nihilom9us non possem iis non ass5tiri1 saltem quamdiu ea cl>e p]cipio2 mem9ique me semp]1 etiam ante hoc tempus1 cum s5suum objectis quam maxime inha]]em1 ejusmodi v]itates1 quae nempe de figuris1 aut num]is1 aliisve ad ,ari?meticam1 vel ,geometriam1 vel 9 g5]e ad puram atque ab/ractam ,ma!sim p]t95tibus1 evid5t] agnoscebam1 pro omnium c]tissimis habuisse4 ,jam v]o si ex eo solo1 quod alicujus rei ideam possim ex cogitatione mea deprom]e1 sequitur ea omnia quae ad illam rem p]t9]e cl>e et di/9cte p]cipio1 rev]a ad illam p]t9]e1 nunquid inde hab]i etiam pote/ argum5tum1 quo ,dei exi/5tia probetur8 ,c]te ejus ideam1 nempe entis summe p]fecti1 non m9us apud me inv5io1 quam ideam #gi cujusvis figurae aut num]i2 nec m9us cl>e et di/9cte intelligo ad ejus naturam p]t9]e ut semp] exi/at7#de71 quam id quod de aliqua figura1 aut num]o demon/ro ad ejus figurae1 aut num]i naturam etiam p]t9]e2 ac pro9de1 quamvis non omnia quae sup]ioribus hisce diebus m$itatus sum v]a ess5t1 9 eodem ad m9imum c]titud9is gradu esse deb]et apud me ,dei exi/5tia1 9 quo fu]unt hact5us ,ma!maticae v]itates4 ,quanquam sane hoc prima fronte non e/ omn9o p]spicuum1 s$ qu&am sophismatis speciem ref]t4 ,cum enim assuetus sim 9 omnibus aliis rebus exi/5tiam ab ess5tia di/+u]e1 facile mihi p]suadeo illam etiam ab ess5tia ,dei sejungi posse1 atque ita ,deum ut non actu exi/5tem7#df7 cogit>i3 s$ tam5 dilig5tius att5d5ti fit manife/um1 non magis posse exi/5tiam ab ess5tia ,dei sep>>i1 quam ab ess5tia trianguli magnitud9em trium ejus angulorum aequalium duobus rectis1 sive ab idea montis ideam vallis3 adeo ut non magis repugnet cogit>e ,deum7#dg7 7hoc e/ ens summe p]fectum7 cui desit exi/5tia 7hoc e/ cui desit #hj aliqua p]fectio7 quam cogit>e montem cui desit vallis4 ,v]umtam5 ne possim quidem cogit>e ,deum nisi exi/5tem1 ut neque montem s9e valle1 at c]te ut neque ex eo quod cogitem montem cum valle1 ideo sequitur aliquem montem 9 mundo esse1 ita neque ex eo quod cogitem ,deum ut exi/5tem1 ideo sequi videtur ,deum exi/]e3 nullam enim necessitatem cogitatio mea rebus imponit2 et quemadmodum imag9>i licet equum alatum1 etsi nullus equus habeat alas1 ita =te ,deo exi/5tiam possum aff+]e1 quamvis nullus ,deus exi/at4 ,imo sophisma hic latet1 neque enim ex eo quod non possim cogit>e montem nisi cum valle1 sequitur alicubi montem et vallem exi/]e1 s$ tantum montem et vallem1 sive exi/ant1 sive non exi/ant1 a se mutuo sejungi non posse4 ,atqui ex eo quod non possim cogit>e ,deum nisi exi/5tem1 sequitur exi/5tiam a ,deo esse insep>abilem1 ac pro9de illum rev]a exi/]e1 non quod mea cogitatio hoc efficiat1 sive aliquam #ha necessitatem ulli rei imponat1 s$ contra quia ipsius rei1 nempe exi/5tiae ,dei1 necessitas me det]m9at ad hoc cogit&um3 neque enim mihi lib]um e/ ,deum absque exi/5tia 7hoc e/ ens summe p]fectum absque summa p]fectione7 cogit>e1 ut lib]um e/1 equum vel cum alis1 vel s9e alis imag9>i4 ,neque etiam hic dici debet1 necesse quidem esse ut ponam ,deum exi/5tem1 po/quam posui illum hab]e omnes p]fectiones1 qu&oquidem exi/5tia una e/ ex illis1 s$ priorem positionem necess>iam non fuisse2 ut neque necesse e/ me put>e figuras omnes quadrilat]as circulo inscribi1 s$ posito quod hoc putem1 necesse erit me fat]i rhombum circulo inscribi1 quod ap]te tam5 e/ falsum4 ,nam quamvis non necesse sit ut incidam unquam 9 ullam de ,deo cogitationem1 quoties tam5 de ente primo et summo libet cogit>e1 atque ejus ideam tamquam ex m5tis meae !sauro deprom]e1 necesse e/1 ut illi omnes p]fectiones attribuam1 etsi nec omnes tunc enum]em1 nec ad s+ulas #hb att5dam3 quae necessitas plane sufficit ut po/ea1 cum animadv]to exi/5tiam esse p]fectionem1 recte concludam ens primum et summum exi/]e3 quemadmodum non e/ necesse me ullum triangulum unquam imag9>i1 s$ quoties volo figuram rectil9eam tres tantum angulos hab5tem consid]>e1 necesse e/ ut illi ea tribuam1 ex quibus recte inf]tur ejus tres angulos non majores esse duobus rectis1 etiamsi hoc ipsum tunc non adv]tam4 ,cum v]o exam9o qua5am figurae circulo inscribantur1 nullo modo necesse e/ ut putem omnes quadrilat]as ex eo num]o esse2 imo etiam idipsum nequidem f+]e possum1 quamdiu nihil volo admitt]e nisi quod cl>e et di/9cte intelligo3 ac pro9de magna diff]5tia e/ int] ejusmodi falsas positiones1 et ideas v]as mihi +5itas1 qu>um prima et praecipua e/ idea ,dei3 nam sane multis modis intelligo illam non esse quid fictitium a cogitatione mea dep5d5s1 s$ imag9em v]ae et immutabilis naturae2 ut1 primo1 quia nulla alia #hc res pote/ a me excogit>i ad cujus ess5tiam exi/5tia p]t9eat praet] solum ,deum2 de9de1 quia non possum duos1 aut plures ejusmodi ,deos intellig]e2 et quia1 posito quod jam unus exi/at1 plane videam esse necess>ium ut et ante ab aet]no extit]it1 et 9 aet]num sit mansurus2 ac d5ique quod multa alia 9 ,deo p]cipiam1 quorum nihil a me detrahi pote/1 nec mut>i4 ,s$ v]o quacumque t&em ut> prob&i ratione1 semp] eo res r$it1 ut ea me sola plane p]suadeant quae cl>e et di/9cte p]cipio4 ,et quidem ex iis7#dh7 quae ita p]cipio1 etsi nonnulla unicuique obvia s9t1 alia v]o nonnisi ab iis qui propius inspiciunt1 et dilig5t] inve/igant1 deteguntur2 po/quam tam5 detecta sunt1 haec non m9us c]ta quam illa exi/imantur4 ,ut quamvis non tam facile app>eat 9 triangulo rectangulo quadratum basis aequale esse quadratis lat]um1 quam i/am basim maximo ejus angulo subt5di1 non tam5 m9us cr$itur1 po/quam semel e/ p]spectum4 ,quod autem ad ,deum att9et1 c]te nisi praejudiciis #hd obru]]1 et r]um s5sibilium imag9es cogitationem meam omni ex p>te obsid]5t1 nihil illo prius1 aut facilius agnosc]em1 nam quid ex se e/ ap]tius1 quam summum ens esse1 sive ,deum ad cujus solius ess5tiam exi/5tia p]t9et1 exi/]e8 ,atque1 quamvis mihi att5ta consid]atione opus fu]it ad hoc ipsum p]cipi5dum1 nunc tam5 non modo de eo aeque c]tus sum1 ac de omni alio quod c]tissimum videtur2 s$ praet]ea etiam animadv]to caet]>um r]um c]titud9em ab hoc ipso ita p5d]e1 ut absque eo nihil unquam p]fecte sciri possit4 ,etsi enim ejus sim naturae1 ut quamdiu aliquid valde cl>e et di/9cte p]cipio1 non possim non cr$]e v]um esse1 quia tam5 ejus etiam sum naturae ut non possim obtutum m5tis 9 e&em rem semp] defig]e ad illam cl>e p]cipi5dam1 recurratque saepe memoria judicii ante facti1 cum non amplius att5do ad rationes propt] quas tale quid judicavi1 rationes aliae aff]ri possunt quae me1 si ,deum ignor>em1 facile #he ab op9ione dejic]5t1 atque ita de nulla unquam re v]am et c]tam sci5tiam1 s$ vagas tantum et mutabiles op9iones hab]em4 ,sic1 exempli causa1 cum naturam trianguli consid]o1 evid5tissime quidem mihi1 utpote ,geometriae pr9cipiis imbuto1 app>et ejus tres angulos aequales esse duobus rectis2 nec possum non cr$]e id v]um esse7#di7 quamdiu ad ejus demon/rationem att5do1 s$ /atim atque m5tis aciem ab illa deflexi1 quantumvis adhuc record] me illam cl>issime p]spexisse1 facile tam5 pote/ accid]e ut dubitem an sit v]a1 si quidem ,deum ignorem3 possum enim mihi p]suad]e me talem a natura factum esse ut int]dum 9 iis fall> quae me puto quam evid5tissime p]cip]e1 cum praes]tim mem9]im me saepe multa pro v]is et c]tis habuisse1 quae po/modum aliis rationibus adductus falsa esse judicavi4 ,po/quam v]o p]cepi ,deum esse1 quia simul etiam intellexi caet]a omnia ab eo p5d]e1 illumque non esse fallacem2 atque inde collegi illa omnia quae cl>e et di/9cte p]cipio necess>io esse v]a1 #hf etiamsi non att5dam amplius ad rationes propt] quas i/ud v]um esse judicavi1 modo tantum record] me cl>e et di/9cte p]spexisse1 nulla ratio contr>ia aff]ri pote/ quae me ad dubit&um impellat1 s$ v]am et c]tam de hoc habeo sci5tiam4 ,neque de hoc tantum1 s$ et de reliquis omnibus quae mem9i me aliqu&o demon/rasse1 ut de ,geometricis et similibus3 quid enim nunc mihi opponetur8 ,m5e talem factum esse ut saepe fall>8 ,at jam scio me 9 iis quae p]spicue intelligo falli non posse3 m5e multa alias pro v]is et c]tis habuisse1 quae po/ea falsa esse depreh5di8 atqui nulla ex iis cl>e et di/9cte p]cep]am1 s$ hujus regulae v]itatis ign>us ob alias causas =te cr$id]am1 quas po/ea m9us firmas esse detexi4 ,quid ergo dicetur8 anne 7ut nup] mihi objiciebam7 me =te somni>e1 sive illa omnia quae jam cogito non magis v]a esse quam ea quae dormi5ti occurrunt8 ,imo etiam hoc nihil mutat1 nam c]te1 quamvis somniarem1 si quid intellectui meo sit evid5s1 illud omn9o e/ #hg v]um4 ,atque ita plane video omnis sci5tiae c]titud9em et v]itatem ab una v]i ,dei cognitione p5d]e1 adeo ut1 priusquam illum nossem1 nihil de ulla alia re p]fecte scire potu]im4 ,jam v]o innum]a1 tum de ipso ,deo1 aliisque rebus intellectualibus1 tum etiam de omni illa natura corporea1 quae e/ purae ,ma!seos objectum1 mihi plane nota et c]ta esse possunt7#ej74 ,m$itatio ,,vi4 ,de r]um mat]ialium exi/5tia1 et reali m5tis a corpore di/9ctione4 ,reliquum e/ ut exam9em an res mat]iales exi/ant3 et quidem jam ad m9imum scio illas1 quat5us sunt purae ,ma!seos objectum1 posse exi/]e1 qu&oquidem ipsas cl>e et di/9cte p]cipio4 ,non enim dubium e/ qu9 ,deus sit capax ea omnia effici5di quae ego sic #hh p]cipi5di sum capax2 nihilque unquam ab illo fi]i non posse judicavi1 nisi propt] hoc quod illud a me di/9cte p]cipi repugn>et4 ,praet]ea ex imag9&i facultate1 qua me uti exp]ior1 dum circa res i/as mat]iales v]sor1 sequi videtur illas exi/]e3 nam att5tius consid]anti quidnam sit imag9atio1 nihil aliud esse app>et quam qua$am applicatio facultatis cognoscitivae ad corpus ipsi intime praes5s ac pro9de exi/5s4 ,quod ut planum fiat1 primo exam9o diff]5tiam quae e/ int] imag9ationem7#ea7 et puram intellectionem4 ,nempe1 exempli causa1 cum triangulum imag9or1 non tantum intelligo illud esse figuram tribus l9eis compreh5sam1 s$ simul etiam i/as tres l9eas tanquam praes5tes acie m5tis intueor1 atque hoc e/ quod imag9>i appello4 ,si v]o de *iliogono velim cogit>e1 equidem aeque b5e intelligo illud esse figuram con/antem mille lat]ibus1 ac intelligo triangulum esse figuram con/antem tribus1 s$ non eodem modo illa mille lat]a #hi imag9or1 sive tanquam praes5tia intueor3 et quamvis tunc1 propt] consuetud9em aliquid semp] imag9&i1 quoties de re corporea cogito1 figuram =te aliquam confuse mihi repraes5tem1 patet tam5 illam non esse *iliogonum1 quia nulla 9 re e/ div]sa ab ea quam mihi etiam repraes5t>em1 si de myriogono1 aliave quavis figura plurimorum lat]um cogit>em2 nec quicquam juvat ad eas proprietates1 quibus *iliogonum ab aliis polygonis diff]t1 agnosc5das4 ,si v]o de p5tagono quae/io sit1 possum quidem ejus figuram intellig]e1 sicut figuram *iliogoni1 absque ope imag9ationis2 s$ possum etiam e&em imag9>i7#eb71 applic&o scilicet aciem m5tis ad ejus qu9que lat]a1 simulque ad aream iis cont5tam2 et manife/e hic animadv]to mihi peculi>i quadam animi cont5tione opus esse ad imag9&um2 qua non utor ad intellig5dum3 quae nova animi cont5tio diff]5tiam int] imag9ationem1 et intellectionem puram cl>e o/5dit4 #ij ,ad haec consid]o i/am vim imag9&i quae 9 me e/1 pr\t diff]t a vi intellig5di1 ad mei ipsius1 hoc e/1 ad m5tis meae ess5tiam non requiri2 nam quamvis illa a me abesset1 procul dubio man]em nihilom9us ille idem1 qui nunc sum2 unde sequi videtur illam ab aliqua re a me div]sa p5d]e2 atque facile intelligo3 si corpus aliquod exi/at cui m5s sit ita conjuncta ut ad illud veluti inspici5dum pro arbitrio se applicet1 fi]i posse1 ut p] hoc ipsum res corporeas imag9]2 adeo ut hic modus cogit&i 9 eo tantum a pura intellectione diff]at1 quod m5s1 dum intelligit1 se ad seipsam quodammodo conv]tat1 respiciatque aliquam ex ideis1 quae illi ipsi insunt2 dum autem imag9atur1 se conv]tat ad corpus1 et aliquid 9 eo ideae vel a se intellectae1 vel s5su p]ceptae con=me intueatur4 ,facile1 inquam1 intelligo imag9ationem ita p]fici posse1 siquidem corpus exi/at2 et quia nullus alius modus aeque conv5i5s occurrit ad illam explic&am1 probabilit] inde conjicio corpus exi/]e2 s$ probabilit] tantum1 et #ia quamvis accurate omnia inve/igem1 nondum tam5 video ex ea naturae corporeae idea di/9cta1 quam 9 imag9atione mea inv5io1 ullum sumi posse argum5tum1 quod necess>io concludat aliquod corpus exi/]e4 ,soleo v]o alia multa imag9>i praet] illam naturam corpoream1 quae e/ purae ,ma!seos objectum1 ut colores1 sonos1 sapores1 dolorem1 et similia1 s$ nulla tam di/9cte2 et quia haec p]cipio melius s5su1 a quo vid5tur ope memoriae ad imag9ationem p]v5isse2 ut commodius de ipsis agam1 eadem op]a etiam de s5su e/ ag5dum1 vid5dumque an ex iis quae i/o cogit&i modo1 quem s5sum appello1 p]cipiuntur1 c]tum aliquod argum5tum pro7#ec7 r]um corpore>um exi/5tia hab]e possim4 ,et primo quidem apud me hic repetam qua5am illa s9t quae antehac ut s5su p]cepta v]a esse putavi1 et quas ob causas id putavi2 de9de etiam causas exp5dam1 propt] quas eadem po/ea 9 dubium revocavi2 ac d5ique consid]abo quid mihi nunc de iisdem sit cr$5dum4 #ib ,primo itaque s5si me hab]e caput1 manus1 p$es1 et membra caet]a1 ex quibus con/at illud corpus quod tanquam mei p>tem1 vel =te etiam tanquam me totum spectabam2 s5sique hoc corpus int] alia multa corpora v]s>i1 a quibus v>iis commodis1 vel incommodis affici pote/1 et commoda i/a s5su quodam voluptatis1 et incommoda s5su doloris metieb>4 ,atque praet] dolorem et voluptatem s5tiebam etiam 9 me famem1 sitim1 aliosque ejusmodi appetitus2 itemque corporeas quasdam prop5siones ad hil>itatem1 ad tri/itiam1 ad iram1 similesque alios affectus2 =is v]o1 praet] corporum ext5sionem1 et figuras1 et motus1 s5tiebam etiam 9 illis duritiem1 et calorem1 aliasque tactiles qualitates2 ac praet]ea lum51 et colores1 et odores1 et sapores1 et sonos1 ex quorum v>ietate caelum1 t]ram1 m>ia1 et reliqua corpora ab invicem di/+uebam4 ,nec sane absque ratione ob ideas i/>um omnium qualitatum quae cogitationi meae se (f]ebant1 et quas solas #ic proprie et imm$iate s5tiebam1 putabam me s5tire res quasdam a mea cogitatione plane div]sas1 nempe corpora a quibus ideae i/ae proc$]5t2 exp]ieb> enim illas absque ullo meo cons5su mihi adv5ire1 adeo ut neque possem objectum ullum s5tire1 quamvis vellem1 nisi illud s5sus organo esset praes5s2 nec possem non s5tire cum erat praes5s2 cumque ideae s5su p]ceptae ess5t multo magis vividae et expressae1 et suo etiam modo magis di/9ctae1 quam ullae ex iis quas ipse prud5s et sci5s m$it&o eff+ebam1 vel memoriae meae impressas adv]tebam1 fi]i non posse videbatur ut a meipso proc$]5t2 ideoque sup]]at ut ab aliis quibusdam rebus adv5ir5t4 ,qu>um r]um cum nullam aliunde notitiam hab]em quam ex i/is ipsis ideis1 non pot]at aliud mihi v5ire 9 m5tem quam illas iis similes esse4 ,atque etiam quia recordab> me prius usum fuisse s5sibus quam ratione1 videbamque ideas quas ipse eff+ebam non tam expressas esse1 quam illae #id erant quas s5su p]cipiebam1 et pl]umque ex e>um p>tibus componi1 facile mihi p]suadebam nullam plane me hab]e 9 intellectu1 quam non prius habuissem 9 s5su4 ,non etiam s9e ratione corpus illud1 quod speciali quodam jure meum appellabam1 magis ad me p]t9]e quam alia ulla arbitrab>2 neque enim ab illo pot]am unquam sejungi1 ut a reliquis2 omnes appetitus et affectus 9 illo1 et pro illo s5tiebam2 ac d5ique dolorem et titillationem voluptatis 9 ejus p>tibus1 non autem 9 aliis extra illud7#ed7 positis adv]tebam4 ,cur v]o ex i/o nescio quo doloris s5su qua$am animi tri/itia1 et ex s5su titillationis laetitia qua$am consequatur1 curve illa nescio quae vellicatio v5triculi1 quam famem voco1 me de cibo sum5do admoneat1 gutturis v]o ariditas de potu1 et ita de caet]is1 non aliam sane habebam rationem1 nisi quia ita doctus sum a natura2 neque enim ulla plane e/ aff9itas 7saltem quam ego intelligam7 int] i/am vellicationem1 et cibi sum5di voluntatem1 sive int] s5sum rei dolorem inf]5tis1 et #ie cogitationem tri/itiae ab i/o s5su exortae4 ,s$ et reliqua omnia quae de s5suum objectis judicabam1 videb> a natura didicisse3 prius enim illa ita se hab]e mihi p]suas]am1 quam rationes ullas1 quibus hoc ipsum prob>etur1 exp5dissem4 ,po/ea v]o multa paulatim exp]im5ta fidem omnem quam s5sibus habu]am labefact>unt1 nam et int]dum turres quae rotundae visae fu]ant e long9quo1 quadratae app>ebant e prop9quo1 et /atuae p]magnae 9 e>um fa/igiis /antes1 non magnae e t]ra spectanti videbantur2 et talibus aliis innum]is 9 rebus s5suum ext]norum judicia falli depreh5debam2 nec ext]norum duntaxat1 s$ etiam int]norum1 nam quid dolore intimius esse pote/8 atqui audiv]am aliqu&o ab iis quibus crus aut bra*ium fu]at abscissum1 se sibi vid]i adhuc int]dum dolorem s5tire 9 ea p>te corporis qua c>ebant2 ideoque etiam 9 me non plane c]tum esse videbatur membrum aliquod mihi dol]e1 quamvis s5tirem 9 eo dolorem4 ,quibus etiam duas maxime #if g5]ales dubit&i causas nup] adjeci3 prima erat1 quod nulla unquam dum vigilo me s5tire cr$id]im1 quae non etiam int] dormi5dum possim aliqu&o put>e me s5tire2 cumque illa quae s5tire mihi videor 9 somnis1 non cr$am a rebus extra me positis mihi adv5ire1 non adv]tebam1 qu>e id potius cr$]em de iis quae s5tire mihi videor vigil&o4 ,alt]a erat1 quod cum au?orem meae orig9is adhuc ignor>em1 vel saltem ignor>e me f+]em1 nihil videbam ob/>e quo m9us essem natura ita con/itutus ut fall]]1 etiam 9 iis quae mihi v]issima app>ebant4 ,et quantum ad rationes quibus antea r]um s5sibilium v]itatem mihi p]suas]am1 non difficult] ad illas respondebam4 ,cum enim vid]] ad multa impelli a natura quae ratio dissuadebat1 non multum fid5dum esse putabam iis quae a natura doc5tur4 ,et quamvis s5suum p]ceptiones a voluntate mea non p5d]5t1 non ideo conclud5dum esse putabam illas a rebus a me div]sis proc$]e1 #ig quia =te aliqua esse pote/ 9 meipso facultas1 etsi mihi nondum cognita1 ill>um effectrix4 ,nunc autem po/quam incipio meipsum1 meaeque au?orem orig9is melius nosse1 non quidem omnia quae hab]e videor a s5sibus1 puto esse tem]e admitt5da2 s$ neque etiam omnia 9 dubium revoc&a4 ,et primo quoniam scio omnia quae cl>e et di/9cte intelligo1 talia a ,deo fi]i posse qualia illa intelligo1 satis e/ quod possim unam rem absque alt]a cl>e et di/9cte intellig]e1 ut c]tus sim unam ab alt]a esse div]sam1 quia pote/ saltem a ,deo seorsim poni2 et non ref]t a qua pot5tia id fiat1 ut div]sa exi/imetur2 ac pro9de1 ex hoc ipso quod sciam me exi/]e1 quodque int]im nihil plane aliud ad naturam1 sive ess5tiam meam p]t9]e animadv]tam1 praet] hoc solum quod sim res cogitans1 recte concludo1 meam ess5tiam 9 hoc uno consi/]e1 quod sim res cogitans4 ,et quamvis =tasse 7vel potius ut po/modum dicam1 pro c]to7 habeam corpus1 quod mihi valde arcte #ih conjunctum e/1 quia tam5 ex una p>te cl>am et di/9ctam habeo ideam mei ipsius quat5us sum tantum res cogitans1 non ext5sa2 et ex alia p>te di/9ctam ideam corporis1 quat5us e/ tantum res ext5sa1 non cogitans1 c]tum e/ me a corpore meo rev]a esse di/9ctum1 et absque illo posse exi/]e4 ,praet]ea inv5io 9 me facultates specialibus quibusdam modis cogit&i7#ee71 puta facultates imag9&i1 et s5ti5di1 s9e quibus totum me possum cl>e et di/9cte intellig]e1 s$ non vice v]sa illas s9e me1 hoc e/ s9e sub/antia intellig5te cui ins9t3 intellectionem enim nonnullam 9 suo =mali conceptu includunt7#ef7 unde p]cipio illas a me1 ut modos a re di/+ui4 ,agnosco etiam quasdam alias facultates1 ut locum mut&i1 v>ias figuras indu5di1 et similes1 quae quidem1 non magis quam praec$5tes1 absque aliqua sub/antia cui ins9t1 possunt intelligi1 nec pro9de etiam absque illa exi/]e1 s$ manife/um #ii e/ has1 siquidem exi/ant inesse deb]e sub/antiae corporeae sive ext5sae1 non autem intellig5ti1 quia nempe aliqua ext5sio1 non autem ulla plane intellectio1 9 e>um cl>o et di/9cto conceptu cont9etur4 ,jam v]o e/ quidem 9 me passiva qua$am facultas s5ti5di1 sive ideas r]um s5sibilium recipi5di et cognosc5di1 s$ ejus nullum usum hab]e possem1 nisi qua$am activa etiam exi/]et1 sive 9 me1 sive 9 alio1 facultas i/as ideas produc5di1 vel effici5di4 ,atque haec sane 9 me ipso esse non pote/1 quia nullam plane intellectionem praesupponit1 et me non coop]ante1 s$ saepe etiam invito ideae i/ae producuntur3 ergo sup]e/ ut sit 9 aliqua sub/antia a me div]sa1 9 qua quoniam omnis realitas vel =malit] vel em95t] inesse debet1 quae e/ objective 9 ideis ab i/a facultate productis1 7ut jam supra animadv]ti7 vel haec sub/antia e/ corpus1 sive natura corporea1 9 qua nempe omnia =malit] cont95tur quae 9 ideis objective2 vel c]te ,deus e/1 vel aliqua creatura corpore nobilior 9 qua cont95tur em95t]4 #ajj ,atqui1 cum ,deus non sit fallax1 omn9o manife/um e/ illum nec p] se imm$iate i/as ideas mihi immitt]e1 nec etiam m$iante aliqua creatura1 9 qua e>um realitas objectiva non =malit]1 s$ em95t] tantum cont9eatur4 ,cum enim nullam plane facultatem mihi d$]it ad hoc agnosc5dum1 s$ contra1 magnam prop5sionem ad cr$5dum illas a rebus corporeis emitti1 non video qua ratione posset intelligi ipsum non esse fallacem1 si aliunde quam a rebus corporeis emitt]5tur3 ,ac pro9de res corporeae exi/unt4 ,non tam5 =te omnes tales omn9o exi/unt1 quales illas s5su compreh5do2 quoniam i/a s5suum compreh5sio 9 multis valde obscura e/ et confusa2 s$ saltem illa omnia 9 iis sunt1 quae cl>e et di/9cte intelligo1 id e/ omnia g5]alit] spectata quae 9 purae ,ma!seos objecto compreh5duntur4 ,quantum autem att9et ad reliqua quae vel tantum p>ticul>ia sunt1 ut quod sol sit talis magnitud9is1 aut figurae etc4 vel m9us cl>e intellecta1 ut lum51 sonus1 dolor1 et similia1 quamvis valde dubia et inc]ta s9t1 hoc tam5 ipsum1 quod ,deus non sit fallax1 quodque idcirco fi]i non possit ut ulla falsitas 9 meis op9ionibus rep]iatur1 nisi aliqua etiam sit 9 me facultas a ,deo tributa ad illam em5d&am1 c]tam mihi spem o/5dit v]itatis etiam 9 iis assequ5dae4 ,et sane non dubium e/ qu9 ea omnia quae doceor a natura aliquid habeant v]itatis3 ,p] naturam enim g5]alit] spectatam nihil nunc aliud quam vel ,deum ipsum1 vel r]um creat>um coord9ationem a ,deo in/itutam intelligo2 nec aliud p] naturam meam 9 p>ticul>i1 quam complexionem eorum omnium quae mihi a ,deo sunt tributa4 ,nihil autem e/ quod me i/a natura magis expresse doceat quam quod habeam corpus1 cui male e/ cum dolorem s5tio3 quod cibo1 vel potu indiget1 cum famem1 aut sitim patior1 et similia2 nec pro9de dubit>e debeo1 qu9 aliquid 9 eo sit v]itatis4 ,docet etiam natura p] i/os s5sus doloris1 famis1 sitis1 etc4 #ajb me non tantum adesse meo corpori ut nauta ade/ navigio1 s$ illi arctissime esse conjunctum1 et quasi p]mixtum1 adeo ut unum quid cum illo componam2 alioqui enim cum corpus la$itur1 ego1 qui nihil aliud sum quam res cogitans1 non s5tirem idcirco dolorem1 s$ puro intellectu laesionem i/am p]cip]em1 ut nauta visu p]cipit1 si quid 9 nave frangatur2 et cum corpus cibo1 vel potu indiget1 hoc ipsum expresse intellig]em1 non confusos famis et sitis s5sus hab]em4 ,nam c]te i/i s5sus sitis1 famis1 doloris1 etc4 nihil aliud sunt quam confusi quidam cogit&i modi ab unione et quasi p]mixtione m5tis cum corpore exorti4 ,praet]ea etiam doceor a natura v>ia circa meum corpus alia corpora exi/]e1 ex quibus nonnulla mihi prosequ5da sunt1 alia fugi5da4 ,et c]te ex eo quod valde div]sos s5tiam colores1 sonos1 odores1 sapores1 calorem1 duritiem1 et similia1 recte concludo1 aliquas esse 9 corporibus1 a quibus v>iae i/ae s5suum p]ceptiones #ajc adv5iunt1 v>ietates iis respond5tes1 etiamsi =te iis non similes2 atque ex eo quod qua$am ex illis p]ceptionibus1 mihi gratae s9t1 aliae +ratae1 plane c]tum e/ meum corpus1 sive potius me totum1 quat5us ex corpore et m5te sum compositus1 v>iis commodis et incommodis a circumjac5tibus corporibus affici posse4 ,multa v]o alia sunt quae1 etsi vide> a natura doctus esse1 non tam5 rev]a ab ipsa1 s$ a consuetud9e quadam inconsid]ate judic&i accepi1 atque ideo7#eg7 falsa esse facile cont+it2 ut quod omne spatium1 9 quo nihil plane occurrit quod meos s5sus moveat1 sit vacuum2 quod 9 corpore1 exempli gratia1 calido aliquid sit plane simile ideae caloris quae 9 me e/3 9 albo aut viridi sit eadem alb$o aut viriditas quam s5tio2 9 am>o aut dulci idem sapor et sic de caet]is2 quod et a/ra et turres1 et quaevis alia remota corpora ejus s9t tantum magnitud9is et figurae1 quam s5sibus meis exhib5t1 et alia ejusmodi4 ,s$ ne quid 9 hac re non satis di/9cte p]cipiam1 accuratius #ajd debeo def9ire quid proprie intelligam1 cum dico me aliquid doc]i a natura2 nempe hic naturam /rictius sumo1 quam pro complexione eorum omnium quae mihi a ,deo tributa sunt2 9 hac enim complexione multa cont95tur quae ad m5tem solam p]t95t1 ut quod p]cipiam id quod factum e/ infectum esse non posse1 et reliqua omnia quae lum9e naturali sunt nota1 de quibus hic non e/ s]mo2 multa etiam quae ad solum corpus spectant1 ut quod deorsum t5dat1 et similia de quibus etiam non ago1 s$ de iis tantum quae mihi ut composito ex m5te et corpore a ,deo tributa sunt4 ,ideoque haec natura docet quidem ea refug]e quae s5sum doloris inf]unt et ea prosequi quae s5sum voluptatis1 et talia2 s$ non app>et illam praet]ea nos doc]e ut quicquam ex i/is s5suum p]ceptionibus s9e praevio intellectus exam9e de rebus extra nos positis concludamus1 quia de iis v]um scire ad m5tem solam1 non autem ad compositum videtur p]t9]e4 ,ita quamvis /ella non magis oculum meum quam ignis exiguae facis afficiat1 nulla tam5 9 eo #aje realis1 sive positiva prop5sio e/ ad cr$5dum illam non esse majorem1 s$ hoc s9e ratione ab ineunte aetate judicavi2 et quamvis ad ignem acc$5s s5tio calorem1 ut etiam ad eundem nimis prope acc$5s s5tio dolorem1 nulla pr(ecto ratio e/ quae suadeat 9 igne aliquid esse simile i/i calori2 ut neque etiam i/i dolori1 s$ tantummodo 9 eo aliquid esse1 quodcunque demum sit1 quod i/os 9 nobis s5sus caloris vel doloris efficiat3 et quamvis etiam 9 aliquo spatio nihil sit quod moveat s5sum1 non ideo sequitur 9 eo nullum esse corpus1 s$ video me 9 8 aliisque p]multis ord9em naturae p]v]t]e esse assuetum1 quia nempe s5suum p]ceptionibus1 quae proprie tantum a natura datae sunt ad m5ti signific&um qua5am composito1 cujus p>s e/1 commoda s9t vel incommoda1 et eat5us sunt satis cl>ae et di/9ctae1 utor tanquam regulis c]tis ad imm$iate dignosc5dum qua5am sit corporum extra nos positorum ess5tia1 de qua tam5 nihil nisi valde obscure et #ajf confuse significant4 ,atqui jam ante satis p]spexi qua ratione1 non ob/ante ,dei bonitate1 judicia mea falsa esse cont+at4 ,s$ nova hic occurrit difficultas circa illa ipsa quae tanquam p]sequ5da vel fugi5da mihi a natura exhib5tur2 atque etiam circa int]nos s5sus 9 quibus errores videor depreh5disse3 ,ut cum quis grato cibi alicujus sapore delusus v55um intus lat5s assumit4 ,s$ nempe tunc tantum a natura impellitur ad illud appet5dum 9 quo gratus sapor consi/it2 non autem ad v55um quod plane ignorat2 nihilque h9c aliud concludi pote/ quam naturam i/am non esse omnisciam3 quod non mirum1 quia1 cum homo sit res limitata1 non alia illi competit quam limitatae p]fectionis4 ,at v]o non r>o etiam 9 iis erramus ad quae a natura impellimur2 ut cum ii qui aegrotant1 potum vel cibum appetunt sibi paulo po/ nociturum4 ,dici =san hic pot]it illos ob id err>e quod natura eorum sit corrupta3 s$ hoc difficultatem non tollit1 quia non m9us #ajg v]e homo aegrotus creatura ,dei e/ quam sanus2 nec pro9de m9us videtur repugn>e illum a ,deo fallacem naturam hab]e4 ,atque ut horologium ex rotis1 et pond]ibus confectum non m9us accurate leges omnes naturae obs]vat1 cum male fabricatum e/1 et horas non recte indicat1 quam cum omni ex p>te artificis voto satisfacit3 ita1 si consid]em hom9is corpus quat5us ma*9am5tum quoddam e/ ex ossibus1 n]vis1 musculis1 v5is1 sangu9e1 et pellibus ita aptum et compositum1 ut1 etiamsi nulla 9 eo m5s exi/]et1 eosdem tam5 hab]et omnes motus qui nunc 9 eo non ab imp]io voluntatis1 nec pro9de a m5te proc$unt7#eh71 facile agnosco illi aeque naturale =e1 si1 exempli causa1 hydrope laboret1 eam faucium ariditatem pati quae sitis s5sum m5ti inf]re solet1 atque etiam ab illa ejus n]vos1 et reliquas p>tes ita disponi ut potum sumat ex quo morbus augeatur2 quam1 cum nullum tale 9 eo vitium e/1 a simili faucium siccitate mov]i ad potum #ajh sibi utilem assum5dum4 ,et quamvis respici5s ad praeconceptum horologii usum dic]e possim illud1 cum horas non recte indicat1 a natura sua deflect]e2 atque eodem modo consid]ans ma*9am5tum humani corporis tanquam comp>atum ad motus qui 9 eo fi]i sol5t1 putem illud etiam a natura sua ab]r>e1 si ejus fauces s9t aridae1 cum potus ad ipsius cons]vationem non prode/2 satis tam5 animadv]to hanc ultimam naturae acceptionem ab alt]a multum diff]re2 haec enim nihil aliud e/ quam d5om9atio a cogitatione mea hom9em aegrotum1 et horologium male fabricatum1 cum idea hom9is sani1 et horologii recte facti comp>ante dep5d5s1 rebusque de quibus dicitur extr9seca2 p] illam v]o aliquid intelligo quod rev]a 9 rebus rep]itur1 ac pro9de nonnihil habet v]itatis4 ,at7#ei7 c]te1 etiamsi respici5do ad corpus hydrope laborans1 sit tantum d5om9atio extr9seca1 cum dicitur ejus natura esse corrupta1 #aji ex eo quod aridas habeat fauces1 nec tam5 egeat potu2 respici5do tam5 ad compositum1 sive ad m5tem tali corpori unitam1 non e/ pura d5om9atio1 s$ v]us error naturae quod sitiat cum potus e/ ipsi nociturus2 ideoque hic remanet inquir5dum quo pacto bonitas ,dei non imp$iat1 quo m9us natura sic sumpta sit fallax4 ,nempe imprimis hic adv]to magnam esse diff]5tiam int] m5tem et corpus1 9 eo quod corpus ex natura sua sit semp] divisibile1 m5s autem plane indivisibilis2 nam sane cum hanc consid]o1 sive meipsum quat5us sum tantum res cogitans1 nullas 9 me p>tes possum di/+u]e1 s$ rem plane unam et integram me esse intelligo3 et quamvis toti corpori tota m5s unita esse videatur1 abscisso tam5 p$e1 vel bra*io1 vel quavis alia corporis p>te1 nihil ideo de m5te subductum esse cognosco2 neque etiam facultates vol5di1 s5ti5di1 intellig5di1 etc4 ejus p>tes dici possunt1 quia una et eadem m5s e/ quae vult1 quae s5tit1 quae intelligit4 ,contra v]o nulla res #aaj corporea1 sive ext5sa pote/ a me cogit>i7#fj7 quam non facile 9 p>tes cogitatione dividam1 atque hoc ipso illam divisibilem esse intelligam3 quod unum suffic]et ad me doc5dum1 m5tem a corpore omn9o esse div]sam1 si nondum7#fa7 illud aliunde satis scirem4 ,de9de adv]to m5tem non ab omnibus corporis p>tibus imm$iate affici1 s$ tantummodo a c]ebro1 vel =te etiam ab una tantum exigua ejus p>te1 nempe ab ea 9 qua dicitur esse s5sus communis2 quae quotiescunque eodem modo e/ disposita1 m5ti idem exhibet1 etiamsi reliquae corporis p>tes div]sis int]im modis poss9t se hab]e1 ut probant innum]a exp]im5ta quae hic rec5s]e non e/ opus4 ,adv]to praet]ea eam esse corporis naturam1 ut nulla ejus p>s possit ab alia p>te aliquantum remota mov]i1 qu9 possit etiam mov]i eodem modo a qualibet ex iis1 quae int]jac5t1 quamvis illa remotior nihil agat4 ,ut1 exempli causa1 9 fune ,a1 ,b1 ,c1 ,d1 si trahatur ejus ultima p>s ,d1 non alio pacto movebitur prima ,a1 quam mov]i etiam #aaa posset1 si trah]etur una ex int]m$iis ,b1 vel ,c1 et ultima ,d man]et immota4 ,nec dissimili ratione1 cum s5tio dolorem p$is1 docuit me ,physica1 s5sum illum fi]i ope n]vorum p] p$em sp>sorum1 qui inde ad c]ebrum usque funium in/> ext5si1 dum trahuntur 9 p$e1 trahunt etiam intimas c]ebri p>tes ad quas p]t+unt1 quemdamque motum 9 iis excitant1 qui in/itutus e/ a natura1 ut m5tem afficiat s5su doloris tanquam 9 p$e exi/5tis4 ,s$ quia illi n]vi p] tibiam1 crus1 lumbos1 dorsum1 et collum transire deb5t1 ut a p$e ad c]ebrum p]v5iant1 pote/ cont+]e1 ut etiamsi eorum p>s quae e/ 9 p$e non att+atur1 s$ aliqua tantum ex int]m$iis1 idem plane ille motus fiat 9 c]ebro qui fit p$e male affecto1 ex quo necesse erit ut m5s s5tiat eundem dolorem1 et idem de quolibet alio s5su e/ put&um4 ,adv]to d5ique qu&oquidem unusquisque ex motibus qui fiunt 9 ea p>te c]ebri quae imm$iate m5tem afficit1 non nisi unum #aab aliquem s5sum illi inf]t1 nihil hac 9 re melius posse excogit>i1 quam si eum inf]at qui ex omnibus quos inf]re pote/ ad hom9is sani cons]vationem quam maxime1 et quam frequ5tissime conducit4 ,exp]i5tiam autem te/>i tales esse omnes s5sus nobis a natura inditos2 ac pro9de nihil plane 9 iis rep]iri1 quod non7#fb7 ,dei pot5tiam1 bonitatemque te/etur4 ,ita1 exempli causa1 cum n]vi qui sunt 9 p$e1 vehem5t]1 et praet] consuetud9em mov5tur1 ille eorum motus p] sp9ae dorsi m$ullam ad intima c]ebri p]t+5s ibi m5ti signum dat ad aliquid s5ti5dum1 nempe dolorem tanquam 9 p$e exi/5tem1 a quo illa excitatur ad ejus causam ut p$i infe/am1 quantum 9 se e/1 amov5dam4 ,potuisset v]o natura hom9is a ,deo sic con/itui1 ut ille idem motus 9 c]ebro quidvis aliud m5ti exhib]et2 nempe vel seipsum1 quat5us e/ 9 c]ebro2 vel quat5us e/ 9 p$e2 vel 9 aliquo ex locis int]m$iis1 vel d5ique aliud quidlibet2 s$ nihil aliud #aac ad corporis cons]vationem aeque conduxisset4 ,eodem modo1 cum potu indigemus1 qua$am inde oritur siccitas 9 gutture n]vos ejus mov5s1 et illorum ope c]ebri int]iora2 hicque motus m5tem afficit s5su sitis1 quia nihil 9 toto hoc negotio nobis utilius e/ scire1 quam quod potu ad cons]vationem valetud9is egeamus1 et sic de caet]is4 ,ex quibus omn9o manife/um e/1 non ob/ante imm5sa ,dei bonitate1 naturam hom9is ut ex m5te et corpore compositi non posse non aliqu&o esse fallacem4 ,nam si quae causa1 non 9 p$e1 s$ 9 alia quavis ex p>tibus p] quas n]vi a p$e ad c]ebrum porriguntur1 vel etiam 9 ipso c]ebro eundem plane motum excitet1 qui solet excit>i p$e male affecto1 s5tietur dolor tanquam 9 p$e1 s5susque naturalit] falletur1 quia cum ille idem motus 9 c]ebro non possit nisi eundem semp] s5sum m5ti inf]re1 multoque frequ5tius oriri soleat a causa quae la$it p$em1 quam ab alia alibi exi/5te1 rationi cons5taneum e/1 ut p$is potius1 quam alt]ius p>tis dolorem m5ti semp] #aad exhibeat4 ,et si qu&o faucium ariditas non ut solet ex eo quod ad corporis valetud9em potus conducat1 s$ ex contr>ia aliqua causa oriatur1 ut 9 hydropico cont+it1 longe melius e/ illam tunc fall]e1 quam si contra semp] fall]et1 cum corpus e/ b5e con/itutum1 et sic de reliquis4 ,atque haec consid]atio plurimum juvat1 non modo ut errores omnes quibus natura mea obnoxia e/ animadv]tam1 s$ etiam ut illos aut em5d>e1 aut vit>e facile possim4 ,nam sane cum sciam omnes s5sus circa ea quae ad corporis commodum spectant multo frequ5tius v]um indic>e quam falsum1 possimque uti f]e semp] pluribus ex iis ad e&em rem exam9&am2 et insup] memoria2 quae praes5tia cum praec$5tibus connectit2 et intellectu1 qui jam omnes err&i causas p]spexit1 non amplius v]]i debeo ne illa1 quae mihi quotidie a s5sibus exhib5tur s9t falsa1 s$ hyp]bolicae sup]iorum di]um dubitationes ut risu dignae1 sunt explod5dae4 ,praes]tim summa illa de somno1 quem a vigilia non di/+uebam2 nunc enim adv]to p]magnum int] utrumque esse discrim5 9 eo quod nunquam insomnia cum reliquis omnibus actionibus vitae a memoria conjungantur1 ut ea quae vigilanti occurrunt2 nam sane si quis dum vigilo mihi d]ep5te app>]et1 /atimque po/ea disp>]et1 ut fit 9 somnis1 ita scilicet1 ut nec unde v5isset1 nec quo abiret vid]em1 non imm]ito spectrum potius1 aut phantasma 9 c]ebro meo effictum7#fc7 quam v]um hom9em esse judic>em4 ,cum v]o eae res occurrunt1 quas di/9cte unde1 ubi1 et qu&o mihi adv5iant adv]to1 e>umque p]ceptionem absque ulla int]ruptione cum tota reliqua vita connecto1 plane c]tus sum1 non 9 somnis1 s$ vigilanti occurr]e4 ,nec de ips>um v]itate debeo vel m9imum dubit>e1 si1 po/quam omnes s5sus1 memoriam et intellectum ad illas exam9&as convocavi1 nihil mihi quod cum caet]is pugnet ab ullo ex 8 nuntietur4 ,ex eo enim quod ,deus non sit fallax1 sequitur omn9o 9 talibus me non falli4 ,s$ quia r]um ag5d>um necessitas non semp] tam #aaf accurati exam9is moram conc$it1 fat5dum e/ humanam vitam circa res p>ticul>es saepe erroribus esse obnoxiam1 et naturae no/rae infirmitas e/ agnosc5da4 ,fussnot5 7#a7 ,desc>tes s*reibt se95 ,nam5 ,des-,c>tes 7s z4 ,b4 9 d5 9 d] ,p>is] ,biblio!que ,nationale bef9dli*5 ,orig9al-,brief574 7#b7 ,die am ,r&e angegeb55 ,zahl5 s9d die ,seit5zahl5 d] er/5 ,ausgabe d] ,m$itation52 bei dem ,widmungss*reib5 und dem ,vorwort fehl5 9 d5 beid5 er/5 ,ausgab5 die ,seit5zahl54 ,beide ,/uecke s9d hi] au* ohne j$5 ,absatz abg$ruckt4 7#c7 ,die zweite ,ausgabe 7au* ,adam-,tann]y7 hat3 prae/>e4 7#d7 ,die letzt5 beid5 ,worte fehl5 9 d] franzoesis*5 ,ueb]setzung4 7#e7 ,9 d] er/5 ,auflage folgt hi] e9 ,index1 d5 wohl ,m]s5ne v]fas/ hat4 ,desc>tes hat ihn 9 die zweite ,auflage ni*t mit aufg5omm54 7#f7 ,die er/e ,auflage hat3 dubit>e pote/4 7#g7 ,die zweite ,auflage 7au* ,a4-,t47 hat3 quantamvis4 7#h7 ,die franz4 ,ueb]setzung hat hi] d51 wohl von ,d4 selb/ /amm5d5 ,zusatz3 ou l'ame de l'homme 7ce que je ne di/+ue po9t74 7#i7 ,9 d] #a4 ,aufl4 fehl5 die ,worte3 hos autem4 7#aj7 ,das lat4 aliasque ejusmodi wird 9 d] #a4 franzoes4 ,ueb]setzung wi$]gegeb5 dur*3 et les autres sci5ces de cette nature4 ,diese ,w5dung du]fte ,d4 selb/ bei d] ,dur*si*t 9 d5 ,text gesetzt hab54 7#aa7 #a4 ,aufl43 hic4 7#ab7 ,9 d] franzoesis*5 ,ausgabe d] ,zusatz3 ou seulem5t si j'ai p5se quelque *ose4 7#ac7 ,9 d] franzoes4 ,ausgabe3 ,je suis1 j'exi/e4 ,das ergo bzw4 donc wird also 7mit voll] ,absi*t7 9 dies] er/51 vorsi*tig5 ,fassung v]mi$54 7#ad7 anima 7d] frz4 ,text hat ame7 i/ hi] im weite/5 ,s9ne1 als ,leb5spr9zip geme9t1 im ,geg5satz zu m5s4 7#ae7 ,das nunc fehlt 9 d] er/5 ,auflage4 7#af7 ,die franzoesis*e ,ueb]setzung lautet hi]3 je tr\ve ici que la p5see e/ un attribut qui m'app>ti5t4 7#ag7 ,die er/e ,ausgabe hat maneat4 7#ah7 ,im ,franzoesis*53 des songes ou des *im]es4 7#ai7 ,quid -- mutabile8 ,dies] ,satz fehlt 9 d] er/5 ,auflage4 7#bj7 ,im ,franzoesis*5 fu] s$ -- p]cip]e s*a]f]3 et qu'il n'y a que mon ent5dem5t seul qui le concoive4 7#ba7 ,im ,franzoesis*5 fu] eadem -- arbitrab>3 et la meme que je connaissais des le comm5cem5t4 ,au* hi] du]fte die ,fassung d] ,ueb]setzung die bess]e se94 7#bb7 ,im ,franzoesis*5 d] ,zusatz3 ou bi5 l'action p> laquelle on 7na* sa p]ception7 l'ap]coit4 7#bc7 ipsam1 etsi 7#a4 ,aufl474 7#bd7 di/9cte 7#a4 ,aufl42 au* bei ,guettl]67 7#be7 ,im ,franzoesis*5 bess]3 ,or si la notion et la connaissance de la cire 444 ,na*h] heis/ es3 t\tes les raisons qui s]v5t a connaitre et concevoir la nature de la cire 4444 ,diese ,v]bess]ung5 ruehr5 wahrs*e9li* von ,desc>tes selb/ h]4 7#bf7 ,im ,franzoesis*5 d] ,zusatz3 qui aime1 qui hait4 7#bg7 8 7#a4 ,aufl474 7#bh7 ideo non 7,guettl]74 7#bi7 ex c]to aliquo judicio 7#a4 ,aufl42 s au* ,guettl]74 ,d] franz4 ,text hat3 p> un jugem5t c]ta9 et prem$ite4 ,das aliquo i/ wohl absi*tli* von ,desc>tes ge/ri*5 word54 7#cj7 ,die realitas objectiva wird im franz4 ,text erlaeut]t3 c'e/-a-dire p>ticip5t p> repres5tation a plus de degres d'etre ou de p]fection4 7#ca7 ,die ,ausgabe von ,adam-,tann]y hat hi] d5 ,fehl]3 posset4 7#cb7 cogitationes 7#a4 ,aufl474 ,im ,franzoesis*53 les lumi]es et les connaissances4 7#cc7 ,die ,ausgabe von ,adam-,tann]y hat hi]3 temporis4 7#cd7 p]fectionibus praecipuis 7#a4 ,aufl474 7#ce7 ,im ,franzoesis*53 l'idee de cette unite et assemblage4 7#cf7 ac pro9de -- ipsius4 ,im ,franzoesis*53 et p> consequ5t il ne re/e plus autre *ose a dire1 s9on que comme l'idee de moi-meme1 elle e/ nee et produite avec moi des lors que j'ai ete cree4 7#cg7 ,im ,franzoesis*53 dans les *oses ,physiques1 ou naturelles4 7#ch7 ,die #a4 ,aufl4 hat intellig5di 7wohl e9 ,druckfehl]74 7#ci7 9 cognitione /eht 9 d] #a4 ,aufl4 h9t] qu&am 7,z4 #d74 7#dj7 ,die er/e franzoesis*e ,ueb]setzung hat hi]3 ou plutot p> laquelle je suis ce que je suis4 ,die ,ueb]tragung von ,f$e korrigi]t das 9 ou plutot que je suis moi-meme4 7#da7 fallor 7#a4 ,aufl474 7#db7 incido 7#a4 ,aufl474 7#dc7 quia 444 aliquid4 ,im ,franzoesis*53 p>ceque t\te conception claire et di/9cte e/ sans d\te quelque *ose de reel1 et de positif4 ,hi] liegt wahrs*e9li* wi$] e9e ,korrektur von ,desc>tes selb/ vor4 7#dd7 ,im ,franzoesis*53 c> il e/ tres evid5t que t\t ce qui e/ vrai e/ quelque *ose4 ,die franz4 ,ueb]setzung vom ,jahre #affa hat hi] d5 ,zusatz3 la v]ite etant une meme *ose avec l'etre1 d] au* 9 d] ,ausgabe von ,c\s9 /eht4 7#de7 ut exi/at actu 7#a4 ,aufl474 7#df7 ,das actu fehlt 9 d] #b4 ,ausgabe 7wohl ni*t absi*tli*74 7#dg7 ,deum cogit>e 7#a4 ,ausg474 7#dh7 eis 7#a4 ,aufl474 7#di7 v]um esse id 7#a4 ,aufl474 7#ej7 poss9t 7#a4 ,aufl474 7#ea7 illam 7#a4 ,aufl474 7#eb7 imag9>i e&em 7#a4 ,aufl42 s au* bei ,guettl]74 7#ec7 de 7#a4 ,aufl42 s au* ,guettl]74 7#ed7 illud 7,adam-,tann]y74 ,die #a4 u4 #b4 ,ausg4 und au* ,guettl] hab53 illum4 7#ee7 ,guettl] lie/ mit d5 spaet]5 ,ausgab5 7na* #afdb7 cum specialibus 444 cogit&i pra$itas4 7#ef7 intellectionem 4444 includunt4 ,dafu] heis/ es im ,franzoesis*5 ausfuehrli*]3 ,c> dans la notion que n\s avons de ces facultes1 ou1 7p\r me s]vir des t]mes de l'ecole7 dans leur concept =mel1 elles enf]m5t quelque sorte d'intellection4 ,es folgt im ,franzoesis*5 d] ,zusatz3 d'ou je concois qu'elles sont di/9ctes de moi1 comme les figures1 les m\vem5ts et les autres modes ou accid5ts des corps le sont des corps memes qui les s\ti5n5t4 ,es i/ wahrs*e9li*1 dass diese ,bem]kung von ,desc>tes selb/ /ammt4 7#eg7 adeo 7#a4 ,aufl474 7#eh7 ,im ,franzoesis*5 d] ,zusatz3 mais seulem5t p> la disposition de ses organes4 7#ei7 ,ac 7,adam-,tann]y74 7#fj7 excogit>i 7#a4 ,aufl474 7#fa7 non 7#a4 ,aufl474 ,das ,wort satis fehlt hi]4 7#fb7 non imm5sam ,dei pot5tiam 7#a4 ,aufl474 7#fc7 ,im ,franzoesis*5 d] ,zusatz3 et semblable a ceux qui s'y =m5t qu& je dors4 ----------------------------- ,anm]kung5 zur ,transkription ,folg5de ,anpassung5 wurd5 vorg5omm53 ,im ,vorwort1 /att ,m$itationes1 lies ,m$itations 7franz4 ,titel7 ,seite #bd1 /att quires1 lies qui res 7sive qui res corporeas7 ,seite #bf1 /att od]1 lies odor 7odor expirat7 ,seite #ee1 /att sie1 lies si 7nam si a se7 ,seite #fa1 /att ,neo1 lies ,nec 7,nec ullum de hac re dubium7 ,seite #fb1 /att quant5us1 lies quat5us 7quat5us a summo ente sum7