,de ,groote ,pyramide ,door ,h4 ,j4 van ,ginkel4 ,uitgave van de ,n4 ,v4 ,theosofische ,uitgevers ,maatschappij ,amsteldijk #gi 33 ,amsterdam #aijh ,typ4 ,duwaer ,van ,ginkel1 ,bloemgracht #h1 ,amsterdam4 ,,inhoud4 ,hoofdstuk ,i4 ,inleiding #a ,hoofdstuk ,,ii4 ,ligging1 ,bouwer #ad ,hoofdstuk ,,iii4 ,de ,bouw #bd ,hoofdstuk ,,iv4 ,beschrijving van het ,inwendige #cc ,hoofdstuk ,v4 ,over de bestemming der ,pyramide #da ,hoofdstuk ,,vi4 ,over de bestemming der ,pyramide ,,ii #ej ,hoofdstuk ,,vii4 ,nog enkele theorin over de bestemming en symboliek der groote pyramide #fc ,hoofdstuk ,,viii4 ,mystieke theorin #ga ,hoofdstuk ,,ix4 ,mystieke theorin ,,ii #ha ,hoofdstuk ,x4 ,mystieke theorin 7slot7 #ib ,,appendix4 ,maten der ,pyramide #aje ,de vijfpuntige ster het geometrisch symbool der groote ,pyramide #aaj ,waarom de ,bouwers den pi hoek in de ,pyramide vastlegden #aah ,lijst van geraadpleegde boeken #aai ,maten #aba ,,voorwoord4 ,de inhoud van dit boekje verscheen grootendeels reeds in het maandblad ,theosophia en ik kan dus volstaan met een zeer kort voorwoord ter inleiding4 ,gaarne had ik meer tijd besteed aan het omwerken van de grondstoffen1 doch de gelegenheid daartoe ontbreekt mij2 aangezien echter velen mij verzochten de artikelen toch in boekvorm te doen verschijnen om de er in verkondigde denkbeelden in ruimer kring hier te lande bekend te maken1 ben ik er toe overgegaan dit boekje uit te geven4 ,met mijn oprechten dank aan mijne vrienden die mij op verschillende wijzen bij mijn arbeid steunden en de uitgave mogelijk maakten en in de hoop dat de reeds opgewekte belangstelling in het behandelde onderwerp moge toenemen zend ik dit boekje de wereld in4 ,h4 ,j4 van ,ginkel4 ,laren1 ,april1 #aijh4 ,,de ,,groote ,,pyramide4 ,,hoofdstuk ,i4 ,het is een vastgesteld feit dat elk belangrijk onderwerp van studie beschouwd kan worden van twee zeer uiteenloopende--dat wil zeggen schijnbaar uiteenloopende--standpunten1 namelijk van het standpunt van hen die oordeelen volgens voor hen vaststaande feiten en van het standpunt van hen die oordeelen volgens hunne gevoelszienswijze4 ,de eerste beschouwing wordt genoemd de wetenschappelijke1 met de tweede bedoel ik die van hen1 die door innerlijke kennis--door kennis van de ziel1 niet door kennis van het tegenwoordig hersenverstand--weten van de werkelijke waarheid der dingen4 ,en nu is het een treurige gewoonte geworden dat zij1 die oordeelen volgens vaak zeer betrekkelijk vastgestelde feiten1 hoegenaamd geen waarde hechten aan de beschouwingen1 die omtrent zekere dingen bestaan1 van hen die een innerlijk besef van de gnosis dezer dingen hebben4 ,bovendien is de eerstgenoemde school van denkers heden ten dage in de meerderheid doordien de groote massa nietdenkende menschen met hen meegaat1 niet uit overtuiging1 maar uit gemakzucht of onwetendheid4 ,in de eerste plaats dan zou ik mijnen lezers de vraag willen voorleggen3 ,berust de eerste beschouwing eigenlijk ook niet op een vooraf opgevat gevoelen omtrent zekere dingen8 ,en dan zou ik hier zeker op antwoorden3 ja4 ,want de geleerde die eene massa feiten1 stoffelijke feiten verzameld heeft1 en deze louter bijeengezameld heeft met het denkbeeld ze te analyseeren1 aaneen te voegen enz41 met de bedoeling een geschiedenis dier dingen op te bouwen1 heeft behalve zijn denken als geleerde ook zijn gevoel als mensch1 welk laatste niet alleen is opgebouwd gedurende zijn omgang in dit leven met verwante denkers1 vrienden en bekenden1 maar ook door zijn denken en omgang in voorafgaande levens4 ,en het kan niet uitblijven of zelfs geheel tegen zijn willen in1 zal ook een geleerde een onderwerp beschouwen door de glazen van zijn gevoelsbril1 welke glazen niet in dit ene leven doch reeds ten deele in levens daaraan voorafgaande gevormd zijn4 ,nu iets met betrekking tot de feiten zelf volgens welke zij hunne wetenschappelijke beschouwing vormen1 bijvoorbeeld omtrent de geschiedenis der oudheid4 ,de tegenwoordige onderzoekers hebben op dit punt zeker niet veel om mede te werken en allerminst op het punt van geschreven verslagen4 ,tot op een betrekkelijk kort geleden tijdstip was de beschouwing van hetgeen geschreven stond geheel onderworpen aan en beperkt door kerkelijke leerstukken1 en was een vrije eigen gedachte over een onderwerp als het onderhavige louter onmogelijk4 ,wat dus in verschillende richtingen er over gedacht of geschreven is1 kon eerst vrij ontwikkelen in de laatste eeuw en in die eeuw zijn juist belangrijke feiten eerst begonnen aan het licht te komen1 en een ieder die weet hoe weinig feitenkennis er tot nog toe is1 en ook de theorien kent die door verschillende wetenschappelijke onderzoekers op deze feiten gegrond zijn1 zal inzien dat deze theorien niet door de feiten onaantastbaar worden gelaten4 ,wanneer1 zooals bekende verslagen ons doen zien1 de geschiedenis van het menschdom is na te gaan tot op een tijdperk van ettelijke duizenden jaren vr ,chr41 en de feiten van het begin dier geschiedenis aantoonen dat er toen hooge beschavingen waren1 is het misschien wetenschappelijk1 maar zeker niet logisch1 te zeggen dat dit de aanvang der menschelijke beschavingsgeschiedenis was1 vooral met het oog op een ander wetenschappelijk vaststaand feit1 dat de aarde millioenen jaren vr dat tijdstip bestond4 ,want wij hebben te kiezen tusschen twee zienswijzen omtrent de dingen vr dat tijdstip waarvan onze gegevens dagteekenen1 namelijk de menschheid verkeerde gedurende duizenden1 ja wellicht millioenen jaren in wilden staat1 en dan was de ontwikkeling der volgende enkele duizenden jaren daarmede geheel in strijd1 f er bestonden beschavingen lang vr dat tijdstip4 ,nu berust eene zienswijze omtrent dit tijdstip1 tenminste als men er zich eene zienswijze van vormen wil1 bij gebrek aan voldoende feitenkennis1 geheel op gevoel en heeft voor dat tijdperk de ,theosofische theorie evenveel waarde als de wetenschappelijke4 ,is dat dan voor een later tijdperk niet even waar1 zal men vragen en niet ten onrechte4 ,ik voor mij vind dat dit zeker het geval is1 maar alvorens dit te kunnen staven moet men in staat zijn de bekende feiten overeen te brengen met de theorie1 en dit vereischt dus meer dan men van een leek verwachten mag4 ,hiertoe is noodig een wetenschappelijk man met theosofische theorien1 en deze ontbreekt op verscheidene gebieden van wetenschap nog4 ,doch wanneer wij1 die niet in staat zijn voldoende feitenkennis te verzamelen om onze theorien wetenschappelijk te staven1 slechts volhouden op grond van ons innerlijk weten1 zal de drang zoo groot worden dat ook dit overeenbrengen van de feiten en de theorien welhaast niet meer tot de schoonste droomen zal behooren4 ,en omdat ik dit voel en weet waar te zijn1 durf ik mijn onderwerp hier te behandelen van een standpunt dat berust op gegevens die grootendeels geput zijn uit onwetenschappelijke boeken1 geschreven door meerendeels onwetenschappelijke menschen1 maar die voor mijn gevoel meer werkelijke kennis1 en daardoor recht van spreken hadden over deze dingen1 dan een feitenverzamelaar4 ,wanneer iemand iets voelt voor een zaak1 is dit een bewijs dat er in zijne aura skandha's zijn van uit een tijd toen hij zeer na betrokken was met die zaak en die zaak kende1 en wanneer hij dezen skandha's den vrijen loop laat1 zal hij mijns inziens meer weten van die zaak dan eenig iemand die slechts van buiten af beoordeelt4 ,doch reeds te ver dwaalde ik hier af van hetgeen ik wenschte te zeggen1 namelijk welke twee groote theorien wij met betrekking tot de oudheid en de geschiedenis van de menschheid hebben4 ,de wetenschappelijke theorie dan beweert dat alle vooruitgang der menschelijke beschaving op een geleidelijke evolutie van den stoffelijken mensch en zijn stoffelijk hersenstelsel berust1 en dat de mensch van het standpunt van den wilde zonder hulp van buiten af gekomen is tot het huidig standpunt van beschaving1 dat men thans met den aan onzen tijd eigen zijnden eigenwaan als een zeer hoog1 zoo niet het hoogste te bereiken punt van beschaving beschouwt4 ,en wij willen nu hier niet er over uitweiden of er werkelijk eenige grond bestaat om onze hedendaagsche beschaving te beschouwen als een zeer hoogstaande1 doch liever opsommen wat de hiertegenoverstaande of ,theosofische theorie zegt4 ,deze dan leert dat de menschheid tot op een betrekkelijk kort geleden tijdperk geheel van buiten af geleid werd1 evenals een jeugdig kind leert loopen aan de hand zijner ouders1 en dat zij eerst nu begint te trachten alleen te staan4 ,in deze jeugd der menschheid hebben groote beschavingen bestaan1 die geheel geleid en opgebouwd werden door de ,oudere ,broederen der ,menschheid1 die van andere plaatsen in ons zonnestelsel kwamen om onze evolutie te leiden4 ,zij waren de ,koningen1 ,ingewijden en ,priesters in deze oude beschavingen en hadden alle kennis die binnen ons stelsel bestaat1 te ,hunner beschikking4 ,vandaar dat ,zij de menschheid eene beschaving konden voorhouden als voorbeeld ter latere navolging4 ,nu beweer ik niet dat de jonge rassen welke ,zij leidden geheel voldeden aan de plannen die deze hoogstaande ,wezens met hen vr hadden4 ,neen1 want wij kunnen maar al te goed weten uit hetgeen ons geleerd wordt1 dat ,zij de menschen nimmer konden noch mochten dwingen ,hunne plannen geheel ten uitvoer te brengen1 en al was ,hunne enkele tegenwoordigheid voldoende om een ras tot hooge beschaving en hoogen bloei te brengen1 zoo verviel het evenzeer nadat ,zij zich wederom terugtrokken4 ,het nut van ,hunne tegenwoordigheid kon dan ook niet anders zijn dan de stoot die de machine der menschheid aan het werk bracht1 doch thans zijn wij zoover als menschheid ontwikkeld1 dat wij uit eigen aandrang tot dezelfde resultaten moeten trachten te komen4 ,een duidelijk beeld van zulk een leiding en op de kleinere schaal van een onderdeel der evolutie1 vinden wij bijvoorbeeld in de kunst4 ,in ,griekenland hebben in onze bekende oudheid enkele groote ingewijden beeldwerken gewrocht1 die niemand van hunne latere navolgers heeft kunnen benaderen1 en die ook zelfs nu niet benaderd worden4 ,toch zijn zij daar als een beeld van hetgeen mogelijk is in die richting1 en moet het betrekkelijk einddoel van onze kunstenaars zijn1 hen te evenaren om op een toekomstig tijdstip tot hetzelfde standpunt te komen4 ,ook hier is dus schijnbaar eerst een ongewone en abnormale ontwikkeling en beschaving1 vervolgens achteruitgang en een te komen beschaving die tot het eerste punt terugkeert1 plus de innerlijke ontwikkeling door die navolging verkregen4 ,in ieder geval1 hetzij wij dit nu kunnen aantoonen en staven door feiten of niet1 de ,theosofische theorie zegt ons dat de eerste beschavingen van onze menschheid1 dus die van vr het bekende geschiedkundige tijdperk en waarvan de eerst bekende ,egyptische beschaving slechts een vervallen overblijfsel was1 geleid werden en opgebouwd waren door ,adepten of in enkele gevallen zelfs door zeer verheven ,wezens van andere bollen in ons zonnestelsel4 ,wanneer wij ons aan deze beschouwing houden1 kan bij ons geen twijfel bestaan of alle zaken die wij omtrent deze beschavingen en bijvoorbeeld omtrent de ons bekende ,egyptische beschaving eveneens gissen of kennen1 moeten wij in een geheel ander licht zien dan zulks gedaan kan worden door een wetenschappelijk onderzoeker4 ,wanneer wij nu in het licht van deze theorie het onderwerp beschouwen1 dat ik mij voorstel in dit boek te behandelen1 namelijk de verschillende theorien die omtrent de ,groote ,pyramide1 hare ,bouwers1 en het waarom van haar bouwen1 enzoovoorts1 bestaan1 dan kunnen wij zeker niet de woorden beamen van een der grootste hedendaagsche ,egyptologen1 ,e4 ,a4 ,wallis ,budge1 waar hij met betrekking tot dit onderwerp in zijn laatst verschenen werk #a schrijft3 ,in de volgende bladzijden wordt geen melding gemaakt van de verscheidene vernuftige theorien die zich steeds om 'de ,groote ,pyramide' verzameld hebben en die aan dat uitgebreide grafgedenkteeken verborgen doeleinden en beteekenissen zouden willen toeschrijven1 want door alle bevoegde gezaghebbenden wordt nu erkend dat zij gebouwd werd voor een graftombe en niet om eenigerlei esoterische leeringen die in verband staan met de ,hebreeuwsche ,patriarchen en anderen te verduidelijken #b4 ,deze uitspraak moge groot gezag hebben en heeft dit zeer zeker ook voor iedereen die de gewone wetenschappelijke beschouwingswijze toegedaan is1 maar even zeker is het dat er velen zijn die1 al mogen zij niet behooren tot de bevoegde gezaghebbenden over dit onderwerp1 het toch stellig niet eens zullen zijn met deze uitspraak1 en het nimmer zullen worden1 omdat zij andere theorien huldigen1 en ook omdat zij in vele gevallen het gezag van de aangehaalde feiten niet zullen erkennen4 ,doch om ons een juist denkbeeld te vormen van enkele der theorien omtrent de ,groote ,pyramide1 is het in de eerste plaats noodzakelijk te zien welke de theorien en de gegevens zijn omtrent de bewoners van ,egypte gedurende het tijdperk van den bouw der ,groote ,pyramide4 ,in de eerste plaats dan de wetenschappelijke4 ,in zijn voorwoord van het reeds aangehaald werk zegt ,budge3 dat de archeologen langen tijd beweerden dat het tijdperk van drie of vierduizend jaren1 dat velen voldoende achtten voor de opkomst1 den groei1 de rijpheid en het verval van de oude ,egyptische beschaving1 onvoldoende was1 en dat de schoone reliefwerken en schilderingen1 en de reusachtige ,pyramiden1 die het werk waren der ,egyptenaren van de ,i,ve ,dynastie1 nooit voortgebracht konden zijn door een volk dat enkele honderden jaren tevoren volkomen of nagenoeg wild was4 ,de juistheid van deze zienswijze is nu bewezen1 en het is bekend dat ,men of ,menes niet de eerste ,koning van ,egypte was #c1 en dat het beschavingstijdperk dat ons onthuld wordt door de werken der dynastische ,egyptenaren1 niet als het ware pasklaar te voorschijn sprong gedurende de regeering van dien koning4 ,het is ook zeker dat een aantal onafhankelijke koningen zoowel in de ,delta als in ,boven-,egypte moeten geregeerd hebben lang vr ,men1 hoewel het zeer wel mogelijk is dat hij de eerste geschiedkundige koning was1 die er in slaagde zich tot koning van zoowel het ,zuiden als het ,noorden te maken #d4 ,nu stemt dit zeer zeker in n opzicht goed overeen met onze ,theosofische theorie van voorhistorische beschaving1 want behalve het hier aangehaalde is het ook een bekend feit dat ,menes1 hoewel hij enkele groote publieke werken deed uitvoeren 7zooals het verleggen van den loop van den ,nijl door het opwerpen van een grooten dijk7 en in verderen algemeenen zin een groot heerscher was1 die veel deed voor de stoffelijke welvaart en den bloei van zijn volk1 ook in dezen te ver ging en groote weelde en overdaad invoerde bij zijne hofhouding1 waardoor blijkt dat hij reeds materialistisch en in geen geval een ,koning-,ingewijde was1 tenminste niet van dien graad als wij gewoonlijk bedoelen met die benaming4 ,zeker is het1 dat het invoeren van een weelderig leven bij een groot volk steeds het kenmerk geweest is van een begin van verval1 getuige het ons bekende geschiedkundige ,romeinsche ,rijk1 zoodat wij mogen aannemen dat het hoogste punt van bloei van het rijk niet was ten tijde van ,menes1 doch lang vr dien tijd1 en dat dus de aanvang van die beschaving nog veel verder in de grijze oudheid terugligt4 ,wij zien tot dusver nog geen verschil tusschen beide theorien omtrent de oudheid der ,egyptische beschaving4 ,echter komt een groot verschil aan het licht1 wanneer wij nagaan wat de wetenschap leert omtrent de bestanddeelen van de bevolking en de wijze waarop het land bevolkt werd4 ,op n punt zijn de ,egyptologen het vrijwel eens1 namelijk dat het bekende geschiedkundige ,egyptische ras een mengeling was van ,afrikaansche negerstammen en ,aziatische kolonisten1 doch dat gedurende het bekende geschiedkundige tijdperk de ,egyptenaren niet meer bekend waren met hunne eigenlijke voorvaderen1 dat de typen zeer vermengd waren1 en dat in hun type dat van alle rassen1 die beurtelings ,egypte overheerschten1 gevonden werd4 ,prof4 ,maspro brengt de ,egyptenaren terug tot de proto-semitische rassen #e1 die uit ,azi kwamen over de landengte van ,suez en aan de oevers van den ,nijl een ander ras1 dat waarschijnlijk een negerras was1 vonden1--hetwelk zij in de binnenlanden terugdrongen4 ,wanneer dit nu plaats vond is moeilijker te zeggen1 en wij bevinden dat de ,egyptologen zooals ,flinders1 ,petrie1 ,budge1 ,maspro1 ,wiedemann e4a4 geen datums geven en eerst een bepaalde tijdrekenkunde volgens dynastien invoeren sedert ,menes4 ,dat het zeer lang vr ,menes plaats vond1 blijkt uit het voorgaande4 ,deze kolonisten schijnen zich het eerst gevestigd te hebben in ,boven-,egypte1 ten zuiden van het geschiedkundige ,thebe1 zelfs vr het vormen van de ,nijldelta1 en zich langzamerhand meer en meer naar het ,noorden hebben uitgebreid4 ,dat dit zoo was1 kan ons nog blijken uit de legenden die onder de bekende mededeelingen der latere priesters voorkomen omtrent de bewoners van het ,zuiden1 die zij als een soort voorouderlijke ,goden beschouwden1 genaamd de ,zonen van ,horus of ,schesoo-,hor4 ,deze waren de bewoners van de landen gelegen in de nabijheid der bronnen van den ,nijl1 genaamd ,poent1 en waarvan gesproken werd als het heilig land van ,khent4 ,altijd bleef voor de noordwaarts getrokken volkeren het zuiden het groote ,heilige verblijf en al hunne legenden zijn vol verwijzingen er naar4 ,blijkbaar niet zonder reden1 al moeten wij deze zoeken in ,theosofische en niet in wetenschappelijke geschriften4 ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt in de ,geheime ,leer #f dat deze oorspronkelijke bewoners van ,poent een ,arische stam waren die van uit ,azi naar de bronnen van den ,nijl trok4 ,zij beschrijft dezen kolonisatietocht zeer uitvoerig4 ,een nadere beschrijving1 wie de ,koningen van de voorouders der ,egyptenaren waren1 geeft zij in de ,geheime ,leer1 deel ,,ii1 blz4 #djb1 #djc4 ,in dit tijdperk nu moeten wij zoeken naar het eerste optreden van de voorvaderen dergenen1 die wij de oudste volkeren der wereld noemen--thans onderscheidenlijk genaamd de rische ,hindoes1 de ,egyptenaren en de eerste ,perzen aan de eene en de ,chaldeen en ,phoenicirs aan de andere zijde4 ,deze werden door de ,goddelijke dynastien bestuurd1 d4w4z4 ,koningen en ,heerschers die van den sterfelijken mensch slechts zijn stoffelijk uiterlijk1 zooals dat toen was1 bezaten1 doch wezens waren van ,bollen1 hooger en hemelscher dan onze ,bol nog over vele ,manwantara's zijn zal4 ,het is natuurlijk nutteloos te trachten het bestaan van dergelijke wezens aan sceptici op te dringen4 ,hoe de ,aziatische stammen1 namelijk de ,oostersche ,ethiopirs--de machtige bouwers--van uit ,azi trokken naar hun nieuwe vaderland1 ,egypte1 verhaalt ,h4 ,p4 ,b4 ons eveneens duidelijk in de ,geheime ,leer1 waar zij eene verklaring geeft van de fabel van ,io1 weergegeven door ,prometheus4 ,io is de ,maan-godin van de voortbrenging--want zij is ,isis1 en ook ,eva1 de ,groote ,moeder1 zegt zij1 en geeft dan de navolgende verklaring van deze legende4 ,io is de moeder en het zinnebeeld van de fysieke menschheid4 #g ,in de legende nu worden de zwerftochten 7der rassen7 zoo duidelijk weergegeven als woorden het maar kunnen4 ,zij 7,io7 moet ,europa verlaten en naar het vasteland van ,azi gaan1 tot zij den hoogsten berg van den ,kaukasus bereikt14444 vervolgens moet zij1 na den ',kimmerischen ,bosporus' overgetrokken te zijn naar het ,oosten reizen1 en trekken over hetgeen klaarblijkelijk de ,wolga en het tegenwoordige ,astrakan aan de ,kaspische zee is4444 en van die plaats naar het land der ',arimaspische schare' 7ten oosten van ,herodotus' ,scythi74 ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt verder dat ,prof4 ,newman terecht vermoedt dat hiermede de ,oeral bedoeld is4 ,de legende zegt verder iets dat een raadsel is voor alle ,europeesche vertolkers1 nl4 ,io moet nu een kolonie stichten1 en daarom oostwaarts reizen tot zij aan de rivier ,ethiops komt1 die zij volgen moet tot deze in den ,nijl valt4 ,de oudste ,grieken meenden dat de ,nijl1 ergens in ,indi ontspringend en door vele woeste streken stroomend1 waarbij hij zijn naam ,indus verliest14444 vervolgens door bewoond land vloeide en thans door de ,ethiopirs van die streken en later door de ,egyptenaren ,nijl genoemd werd4 #h4 ,dit denkbeeld is klaarblijkelijk ontstaan omdat men geen andere ,ethiopirs kende dan die welke ,noord-,afrika bewoonden1 doch ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt dat de bedoelde rivier zeer zeker de ,indus is1 die door de ,oostersche ,ethiopirs de ,ethiops1 of ook wel ,nl en ,nl genoemd werd4 #i ,en verder3 ,indi en ,egypte waren twee verwante volkeren1 en de ,oostersche ,ethiopirs--de machtige bouwers--zijn uit ,indi gekomen1 zooals naar wij hopen1 in ,isis ,unveiled tamelijk wel bewezen is4 #aj ,het ras van ,io1 de 'de koehoornige jonkvrouw'1 is derhalve eenvoudig het eerste ras van pioniers der ,ethiopirs1 dat zij van den ,indus naar den ,nijl bracht1 die zijn naam ontving ter herinnering van de ,moederrivier der kolonisten uit ,indi4 ,daarom zegt ,prometheus tot ,io1 dat de heilige ,neilos--de ,god1 niet de rivier--haar naar het drie-hoornige land zal voeren1 namelijk naar de ,delta1 waar het voor hare zonen voorbeschikt is die verafgelegen volkplanting' te stichten4 ,aldaar zal een nieuw ras 7de ,egyptenaren7 een aanvang nemen #aa4 ,wij hebben thans zeker genoeg stof in deze gegevens van ,h4 ,p4 ,blavatsky met betrekking tot de vorming van het nieuwe ras om over te denken en in verband te brengen met andere gegevens omtrent de ,egyptenaren1 doch om zoo volledig en duidelijk mogelijk op dit punt te zijn1 geef ik hier nog iets dat met betrekking tot deze immigratie van ,atlantirs gezegd wordt in het merkwaardige boekje ,the ,story of ,atlantis3 ,wij moeten nu verwijzen naar ,egypte1 en de beschouwing van dit onderwerp moet een zee van licht op zijn vroegste geschiedenis doen vallen4 ,alhoewel de eerste nederzetting in dat land niet in den volstrekten zin van het woord een kolonie was1 werd uit het ,toltek-ras daaraanvolgend de eerste groote massa immigranten getrokken1 die bedoeld waren zich te vermengen met het wilden-ras en het te overheerschen4 ,in de eerste plaats was het de overplaatsing van een groote ,loge van ,ingewijden4 ,dit vond plaats omstreeks #djj4jjj jaar geleden4 ,het gouden tijdperk der ,tolteken was lang geleden4 ,de eerste groote aardramp had plaats gehad4 ,de zedelijke verlaging van het volk en de daaropvolgende beoefening van de 'zwarte kunsten' werden sterker en meer verspreid4 ,egypte was afgelegen en dun bevolkt1 en daarom werd ,egypte uitverkoren4 ,de aldus gestichte nederzetting beantwoordde aan haar doel en onverstoord door tegenwerkende invloeden deed de ,loge van ,ingewijden gedurende #bjj4jjj jaren haar werk4 ,ongeveer #baj4jjj jaar geleden1 toen de tijd rijp was1 stichtte de ,okkulte ,loge een rijk--de eerste ',goddelijke ,dynastie' van ,egypte--en begon het volk te onderrichten4 ,toen werd de eerste groote massa kolonisten uit ,atlantis overgebracht en te eeniger tijd gedurende de tienduizend jaren die leidden tot de tweede aardramp1 werden de twee groote ,pyramiden van ,gizeh gebouwd ik cursiveer1 v4 ,g41 gedeeltelijk om als blijvende ,zalen van ,inwijding te dienen1 maar ook om als bewaarplaats te dienen van een of anderen talisman van groote kracht gedurende de overstrooming1 waarvan de ,ingewijden wisten dat zij ophanden was4 #ab ,nu valt er met betrekking tot hetgeen in het aangehaalde boek vermeld wordt weinig meer te zeggen dat ons belangrijk kan voorkomen in verband met ons onderwerp4 ,een ieder die er belang in stelt raad ik aan het geheele werkje te lezen4 ,maar wel belangrijk is het1 te vermelden dat mijns inziens met de twee groote ,pyramiden van ,gizeh niet de ,groote ,pyramide bedoeld werd1 maar de beide andere die bekend zijn als die van ,kephren en ,menkaura4 ,de eerste werd1 voorzoover ik dat begrijp1 gebouwd meer dan #djj4jjj jaar geleden1 hetgeen men zal kunnen nagaan uit hetgeen gezegd wordt in de ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #eeh1 en waarop ik zoo dadelijk zal terugkomen4 ,a4 ,p4 ,sinnett heeft in zijne ,verhandeling over ,de ,pyramide en ,stonehenge uitvoerig dit punt betreffende de bevolking van ,egypte gedurende dit tijdperk behandeld #ac en ik kan niet beter doen dan hier in het kort weergeven wat hij uit okkulte bronnen omtrent dit deel van het onderwerp bijeenverzameld heeft4 ,in de eerste plaats dan brengt een onderzoek naar den oorsprong van de ,egyptische beschavingsgeschiedenis ons tot het ,atlantisch ras terug4 ,ongeveer een millioen jaren geleden was dit ,atlantische ras het overheerschende ras in nagenoeg alle bewoonbare landen1 hoewel de hoofdmassa natuurlijk op het vasteland van ,atlantis woonde4 ,egypte zelf werd bewoond door een volk dat verre beneden deze beschaving stond4 ,gedurende het verval van ,atlantis nu trokken de ,adepten1 en in het algemeen de meer geestelijk verlichten van het ,atlantische ras1 weg van het groote vasteland en vestigden zich in afgelegen streken1 vaak te midden van half wilde stammen1 welker nabijheid echter minder schadelijk was voor het bederf der atmosfeer door booze daden en gedachten1 dan die van hunne verbasterde en ontaarde rasgenooten1 op wie zij hunnen invloed niet langer konden doen gelden4 ,van veel meer nut zouden zij kunnen zijn voor de nog onontwikkelde rassen1 die echter onbedorven waren4 ,overal1 in verschillende landen1 vinden wij teekenen van dat verblijf dezer ,adepten in den vorm van nagelaten en thans vervallen bouwwerken1 voornamelijk tempels2 zoo bijvoorbeeld de ,pyramiden in ,amerika1 ,stonehenge in ,engeland1 de ,pyramiden in ,indi1 en voornamelijk de meest bekende1 de oudste ,pyramiden van ,egypte4 ,de ,adepten die zich in ,egypte vestigden vonden daar1 niet meer het half wilde ras1 maar een zich ontwikkelend ras dat een mengeling was van de oude rassen en ,aziatische emigranten1 de zoogenaamde ,roeta-,atlantirs4 ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt van deze rassen3 ,niettemin schijnt zelfs in de dagen van ,plato niemand behalve de priesters en de ingewijden eenigerlei bepaalde herinnering aan de voorafgaande rassen bewaard te hebben4 ,de allereerste ,egyptenaren waren gedurende eeuwen en eeuwen van de ,atlantirs gescheiden geweest2 zij zelve stamden af van een uitheemsch ras1 de ,roeta-,atlantirs1 en hadden zich #djj4jjj jaren vroeger in ,egypte gevestigd #ad4 ,toen gedurende het verblijf van de later inkomende ,adepten het geestelijk zaad wortel schoot bij het opkomende ras1 schijnen deze ,adepten het bestuur wereldlijk en geestelijk ter hand genomen te hebben4 ,zij waren de goddelijke ,koning-,ingewijden die voorafgingen aan de menschelijke dynastie na ,menes1 en ,egypte brachten tot een stoffelijken en geestelijken bloei1 waarvan de ons bekende ,egyptische beschaving slechts een flauwe weerspiegeling was4 ,gedurende hun bestuur--en het is onmogelijk hier van jaren te spreken met betrekking tot tijd1 dus kunnen wij volstaan met te zeggen dat het halverwege het tijdperk was tusschen de eerste emigratie der ,atlantische ,adepten en het huidig tijdperk--werden de eerste pyramiden gebouwd1 niet als een oorspronkelijk iets1 maar als een algemeen aangenomen bouw van tempels van inwijding en woonplaatsen van ,adepten in dien tijd2 want ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt dat ,egypte geenszins eenig was in het hebben van pyramiden1 doch dat deze in alle vier hoeken der wereld bestonden1 hoewel te dien tijde de hoofdzetel der ,adepten in ,egypte gevestigd was4 ,dit nu was volgens ,sinnett ongeveer #bjj4jjj jaar geleden #ae4 ,en thans ben ik tot een punt gekomen in deze verhandeling1 waarop ik met verwijzing naar al het voorvermelde en een beroep doende op het okkulte gezag van deze mededeelingen1 gevoeglijk kan komen tot eene bespreking van de reden waarom ik het nuttig en wenschelijk acht een onderwerp als het onderhavige te behandelen4 ,wanneer wij uit het voorgaande zien dat de ,adeptkoningen de leiders waren van de volken door wie deze pyramiden gebouwd werden1 kunnen wij ,theosofen1 met hetgeen wij bij benadering ons kunnen denken van zulke hooge wezens1 niet aannemen dat deze pyramiden gebouwd werden als graftomben4 ,er bestaat voor ons geen twijfel of deze pyramiden hadden een verheven doel1 en wij kunnen dan ten volle aannemen hetgeen ,a4 ,p4 ,sinnett zegt in de meer aangehaalde verhandeling #af dat deze pyramiden1 en inzonderheid de groote ,pyramide1 bedoeld waren als tempels van inwijding1 en dat de ,groote ,pyramide zelfs nog een doel had dat nuttig was boven dit1 namelijk het beschermen van tastbare magische voorwerpen die in den rotsgrond verborgen werden1 en die noodig waren bij de okkulte mysterin4 ,men zegt dat deze in den rotsgrond begraven waren1 dat de ,pyramide er boven opgetrokken werd1 om door haar vorm en reusachtige grootte ze te beveiligen tegen aardbevingen en tegen de gevolgen van de groote overstroomingen1 die ,egypte en andere gedeelten der aarde bedolven onder groote watermassa's4 ,maar nu deze okkulte theorie geheel en al tegenover de gezaghebbende en conventioneele graftheorie der pyramiden staat1 moeten wij niet uit het oog verliezen dat gedurende het verval van de ,egyptische beschaving1 dat is gedurende het aan ons bekende geschiedkundige tijdperk1 de esoterische kennis natuurlijk verdween met de ,adepten1 die gedurende een meer en meer materialistisch wordend geslacht zich terugtrokken naar weer andere streken1 en dat ten opzichte van de toen volgende mode van pyramidenbouwen voor graftomben de theorie stellig meer waarde heeft en gestaafd wordt door bewijzen4 ,want zeker bouwden de latere koningen ze niet als plaatsen van inwijding1 en er zijn overvloedige bewijzen dat zij ze voor graftomben bedoelden2--het feit dat zij de pyramidale bouworde volgden1 vindt zijn reden in het navolgen van de bestaande oudere pyramiden4 ,wij moeten dus de waarde der pyramiden uit een okkult oogpunt zoeken in gegevens die niet berusten op feiten die ontdekt zijn in verband met latere pyramiden1 doch geheel in die1 welke ons verstrekt worden door helderziend okkult onderzoek1 zooals ,a4 ,p4 ,sinnett ons die verschaft in zijne verhandeling1 en waaromtrent wij eveneens voldoende wenken vinden in de ,geheime ,leer4 ,doch afgescheiden van de okkulte waarde der oudste pyramiden in het algemeen1 kan die van de groote ,pyramide voor ons bijzonder belangrijk zijn1 wanneer wij een gepasten eerbied hebben voor hetgeen ,h4 ,p4 ,blavatsky ons hieromtrent zegt in de ,geheime ,leer #ag1 nl43 ,de ,groote ,moeder lag met den gelijkbenige driehoek1 en de 1 en het vierkant1 de tweede en de pentagram4 #ah in haar schoot1 gereed hen voort te brengen1 die de dappere ,zonen van het vierkant gelijkbenige driehoek of #d4cbj4jjj1 de ,cyclus wier ,ouders de ,cirkel en het 4 ,punt zijn4 ,bij het begin van elken cyclus van #d4cbj4jjj dalen de zeven1 of zooals enkele volkeren meenden1 acht groote ,goden neder om de nieuwe orde van zaken te vestigen en den stoot te geven aan den nieuwen cyclus4 ,die achtste ,god was de vereenigende ,cirkel1 of ,logos1 in het exoterische dogma van zijne schare gescheiden en onderscheiden1 evenals de drie goddelijke hypostases der oude ,grieken thans in de kerken voor drie onderscheiden personen gehouden worden4 ,een toelichting zegt3 ,de ,machtigen verrichten hunne groote werken en laten telkenmale wanneer zij binnen onzen mywischen sluier 7dampkring7 doordringen1 eeuwigdurende gedenkteekenen achter tot gedachtenis aan hun bezoek4 ,zoo wordt ons geleerd dat de groote pyramiden onder hun onmiddellijk toezicht gebouwd werden1 'toen ,dhruwa 7de toenmalige ,poolster7 in zijn laagste culminatie was1 en de ,krittik's 7,pleiaden7 over zijn hoofd heen zagen 7op denzelfden meridiaan1 maar hooger1 stonden7 om het werk der reuzen te bewaken4 ,zeker moet het ons de moeite waard zijn om te trachten aan te toonen1 dat er gronden zijn om te bewijzen dat de ,pyramiden hooger waarde en nut hadden dan die van praalgraven voor ijdele koningen1 en dit stel ik mij voor te doen4 ,achtereenvolgens wensch ik te behandelen3 de ligging der ,pyramide1 hare ,bouwers en hare astronomische waarde2 dan eene beschrijving te geven van het wonderbaarlijk ingewikkeld en belangwekkend gangen- en zuilenstelsel2 een overzicht van enkele der vele 7ongeveer #dj71 meer of minder waarde hebbende theorien2 en ten slotte een uitvoerige beschouwing omtrent hetgeen voor de ,theosofische theorie pleit2 terwijl wij eindelijk zullen trachten1 de symboliek van dit wereldwonder te begrijpen4 ,moge het mij gelukken mijnen lezers een indruk te geven van de ontzaglijk groote mystieke waarde van dit geschenk der ,goden6 ,,hoofdstuk ,,ii4 ,,ligging4 ,in het vorig hoofdstuk heb ik in algemeene trekken iets medegedeeld wat ons door verschillende gezaghebbenden geleerd wordt omtrent den ouderdom van ,egypte1 zijne bewoners1 en de ,pyramiden4 ,thans zullen wij in de eerste plaats overgaan tot eene meer bijzondere beschouwing van de ,groote ,pyramide1 als een op zichzelf staand monument4 ,een ieder die met de literatuur over de ,pyramide eenigermate bekend is1 zal weten dat het juist de ,groote ,pyramide was1 die steeds de belangstelling trok1 niet de ,pyramiden in het algemeen2 en daar de ,groote ,pyramide zooveel eigenaardigheden vertoonde1 die geheel afweken van die der overige ,pyramiden1 kenmerkende eigenaardigheden welke niet overeen te brengen zijn met geschiedkundig bekende ,egyptische gegevens1 is een der bekendste schrijvers over dit onderwerp1 ,prof4 ,piazzi ,smyth1 er in zijn werk ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid zelfs toe gekomen1 de ,groote ,pyramide te beschouwen als een anti-,egyptisch bouwwerk4 ,wij komen op dit belangrijke punt later echter uitvoeriger terug bij het behandelen van den ,bouwer4 ,de ,pyramide is gelegen op het plateau van ,gizeh1 een woeste reusachtige bergvlakte1 #ajj voet boven het ,nijldal1 in de nabijheid van ,karo1 eene plaats die niet ver verwijderd ligt van het oude ,memphis4 ,men moet niet denken dat hier thans #c pyramiden gevonden worden1 want over het geheele plateau liggen ongeveer #gj pyramiden verspreid1 waarvan echter vele tot niet meer dan louter reusachtige puinhoopen vervallen zijn4 ,in het zoogenaamde vr-geschiedkundig tijdperk1 dat echter van ,theosofisch standpunt nog als geschiedkundig beschouwd kan worden1 zou dan eerst de ,groote ,pyramide daar gevonden zijn en later de beide andere1 die in de onmiddellijke nabijheid liggen2 de drie pyramiden zijn onderscheidenlijk bekend als die van ,khoefoe1 ,kephren en ,menkaura4 ,wij kunnen ons voorstellen dat de overige nabootsingen waren van de oorspronkelijke godenmonumenten1 en behooren tot het geschiedkundige tijdperk der ,egyptologen4 ,met betrekking tot de aardrijkskundige ligging der ,groote ,pyramide op genoemd tijdstip kunnen wij natuurlijk geen gebruik maken van wetenschappelijke gegevens2 en wij kunnen ons van deze ligging alleen een begrip maken wanneer wij de vervorming der aardoppervlakte nagaan1 zooals deze beschreven wordt in ,the ,story of ,atlantis4 ,hieruit blijkt ons dat de ,groote ,pyramide geenszins afgelegen lag4 ,egypte was als het ware het middelpunt van het bewoonde land1 en voor zoover wij dit kunnen nagaan1 het kruispunt van de groote wegen1 langs welke de ,adepten trokken van uit ,centraal-,azi naar ,zuid-,atlantis1 en van ,lemuri naar ,noord-,atlantis4 ,deze wegen zijn nog naspeurbaar in overblijfselen van ,pyramiden in ,mexico en ,indi en de daartusschen verspreid liggende4 ,met betrekking hiertoe is de volgende aanhaling van belang3 ,de ,groote ,draak ontziet alleen de ,slangen van ,wijsheid1 de ,slangen wier holen zich thans onder de driehoekige steenen bevinden4 ,of met andere woorden1 'de pyramiden aan de vier hoeken der wereld'4 ,dit zegt duidelijk1 wat meer dan eens op andere plaatsen van de ,toelichtingen vermeld wordt1 namelijk dat de ',adepten of ,wijzen1 van het ,derde1 ,vierde en ,vijfde ,ras' in onderaardsche woonplaatsen leefden1 gewoonlijk onder een of ander bouwwerk van pyramide-vorm zoo niet werkelijk onder een pyramide4 ,want dergelijke 'pyramiden' bestonden aan de 'vier hoeken der wereld' en zijn nooit het monopolie van het land der ,pharao's geweest1 al hield men ze inderdaad algemeen voor het uitsluitend eigendom van ,egypte1 voordat zij overal over de beide ,amerika's verspreid1 onder en boven den grond1 aangetroffen werden4 ,al treft men in ,europeesche landen ook geen ware1 wiskundig zuivere pyramiden meer aan1 toch zijn vele vermeende oude neolithische holen1 van de reusachtige driezijdig pyramidale en kegelvormige 'menhirs' in ,morbihan en ,bretagne in het algemeen1 vele der ,deensche 'grafheuvels' en zelfs veel 'reuzengraven' van ,sardini met hun onafscheidelijke gezellen1 de 'nuraphi's' evenveel min of meer ruwe nabootsingen van de pyramiden4 ,de meeste hunner zijn het werk van degenen die zich het eerst op het pasgeboren vasteland en de eilanden van ,europa hebben neergezet1 de 'enkele gele1 enkele bruine en zwarte en enkele roode' rassen1 die #hej4jjj jaar geleden1 na het verzinken van de laatste ,atlantische landen en eilanden--met uitzondering van ,plato's eiland--en vr de komst der groote rische rassen overgebleven waren1 terwijl andere door de eerste landverhuizers uit het oosten gebouwd zijn #ai4 ,uit deze aanhaling en uit hetgeen reeds vroeger vermeld werd omtrent de ,groote ,pyramide1 zien wij in1 dat deze laatste als het ware de kern was waar de groote ,adeptverkeerswegen op uitliepen1 en dit gegeven omtrent hare ligging is mijns inziens belangwekkender dan de vermelding dat zij op zooveel graden breedte en zooveel graden lengte lag1 waartoe natuurlijk de meeste schrijvers over het onderwerp zich bepalen4 ,een uitzondering hierop maakt ,piazzi ,smyth in zijn werk ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid1 waarin hij zeer uitvoerig nagaat waarom de ,groote ,pyramide juist daar en niet ergens anders gebouwd werd4 ,hoewel wij later uitvoeriger op zijne theorie terugkomen1 is het voor een goede opvatting zijner gegevens noodig zijn standpunt in het kort na te gaan4 ,hij dan beweert dat de ,groote ,pyramide een bouwwerk is1 dat door een ,joodsch koning1 genspireerd door ,god1 gebouwd werd als een grondslag der maten en dat in het algemeen de ,groote ,pyramide ons drie sleutels tot kennis verschaft3 a4 ,den sleutel der wiskunde in haar belichaming van het getal pi1 b4 ,den sleutel der toegepaste wiskunde of sterrekundige metingen1 c4 ,den sleutel tot de geschiedenis van het menschdom1 zooals deze ons door goddelijke ,openbaring in het ,oude en ,nieuwe ,testament wordt gegeven4 ,hij vindt dan in ,jesajah ,,xix 3 #bj een tekst1 namelijk3 tot een teeken en een getuigenis voor den ,heer der ,heirscharen in het land van ,egypte en verder eene in het midden van het land van ,egypte en op de grenzen daarvan1 die de ligging van dit bouwwerk zouden aanduiden1 en is dus genoodzaakt te bewijzen1 dat de ,groote ,pyramide aan deze vereischten voldoet2 en dit doet hij dan ook op eene wijze die geheel aan zijn doel beantwoordt1 maar die voor ons van geen belang kan zijn in verband met onze beschouwingen4 ,wij moeten echter niet vergeten dat ,piazzi ,smyth spreekt van een tijdperk van eenige duizenden jaren vr ,christus1 terwijl wij ons volgens de ,theosofische opvatting eenige honderdduizenden jaren terug moeten denken4 ,in ieder geval kunnen wij van een ,theosofisch standpunt weinig meer zeggen omtrent de ligging dan het bovenstaande1 omdat ons daartoe de gegevens ontbreken2 alleen kunnen wij uit hetgeen ons omtrent de aardkorst in die tijden medegedeeld wordt opmaken1 dat de zee spoelde tegen den voet van het plateau waarop de ,groote ,pyramide stond4 ,voorloopig zij dit genoeg met betrekking tot hare ligging2 daar waar verschillende theorien1 vooral omtrent de symboliek van het monument1 het noodzakelijk maken er op terug te komen1 zullen wij die punten welke in verband staan met orintatie en astronomische symboliek1 uitvoerig behandelen in verband met die theorien zelve4 ,thans zullen wij trachten iets naders omtrent den bouwer aan te geven4 ,,de ,,bouwer4 ,in breede trekken hebben wij reeds nagegaan wie de bouwers waren1 toen wij met betrekking tot den ouderdom eene aanhaling uit de ,geheime ,leer gaven die daarmede verband hield4 ,geen wetenschappelijk mensch1 geen vrijdenker en geen geloovige zal dit eenigermate met ons eens zijn1 doch de meesten geven den uit de geschiedenis der menschelijke dynastien bekenden ,khoefoe als den bouwer aan4 ,hij zou een zeer hardvochtig heerscher geweest zijn1 die de tempels sloot en den ,egyptenaren verbood aan de ,goden te offeren2 in plaats daarvan moesten zij steeds hard werken aan zijn groote werk1 dat zijn roem moest verbreiden en waarin hij na zijn dood wenschte begraven te worden #bj4 ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt echter in de ,geheime ,leer dat hetgeen ,herodotus ons mededeelt1 in twijfel kan getrokken worden1 aangezien hij wel beter en meer wist1 maar gebonden was door godsdienst1 geloof en belofte1 en dus blijkbaar wel wist wat de ,groote ,pyramide was en waarvoor zij diende1 doch dit niet aan de profanen wenschte bekend te maken4 ,de bewijzen welke aangevoerd kunnen worden om aan te toonen dat ,khoefoe de bouwer was1 zijn inderdaad zeer gering en berusten hoofdzakelijk op het vinden van een tablet in de ,pyramide waarop zijn naam voorkomt1 zoodat wij het in geen geval een wetenschappelijk feit kunnen noemen dat ,khoefoe de bouwer was4 ,uit okkulte bron wordt ons medegedeeld dat ,khoefoe enkele gedeelten der ,pyramide1 welke beschadigd waren1 herstelde en ook1 om voor ons onbekende redenen1 enkele der kamers1 die vroeger toegankelijk waren1 afsloot #ba4 ,dat het zijn begraafplaats niet was1 is zoo goed als zeker4 ,tenminste nooit is zijne mummie er gevonden2 en ,prof4 ,greaves deelt ons mede dat ,diodorus in zijne verhandeling over ,egypte eene merkwaardige bijzonderheid omtrent ,khoefoe vermeldt4 ,hij zegt dat deze1 hoewel hij de ,pyramide als zijn begraafplaats bedoelde1 er nimmer begraven werd1 omdat hij vreesde dat zijn mummie door de bevolking1 die hem haatte1 verscheurd en vernietigd zou worden4 ,bij zijn sterven beval hij daarom zijn vrienden1 hem op een verborgen plaats te begraven4 ,piazzi ,smyth nu meent dat deze #ajjj voet ten ,zuid-oosten van de ,pyramide ligt1 omdat de daar gevonden begraafplaats overeenkomt met de beschrijving van de bedoelde verborgen plaats4 ,hoewel er dus niets met zekerheid bekend is omtrent het bouwen der ,groote ,pyramide door ,khoefoe of ,cheops1 wordt hij vrij algemeen beschouwd de bouwer te zijn en wordt zij dan ook meestal naar hem genoemd4 ,behalve deze bouwer worden er natuurlijk tal van anderen genoemd1 meestal in verband met de meest fantastische verhalen omtrent de reden van den bouw en omtrent den bouw zelf4 ,wanneer wij deze verhalen in het licht der ,theosofie beschouwen1 ligt er gewoonlijk in elk een zekere waarheid verborgen4 ,over het algemeen kunnen wij bij de ,grieken niet veel vinden dat ons eenige zekerheid omtrent den bouwer geeft4 ,enkele belangwekkende verhalen omtrent hem vinden wij echter bij ,arabische schrijvers4 ,john ,greaves1 een van de bekendste bezoekers van en schrijvers over de ,pyramide1 geeft ons een van deze verhalen1 door hem uit het ,arabisch vertaald4 ,de schrijver van het boek1 genaamd ,morat ,alieman schrijft3 ',zij verschillen met betrekking tot dengene1 die de ,pyramide bouwde4 ,enkelen zeggen ,joseph1 enkelen zeggen ,nimrod1 enkelen ,dalukah de ,koningin1 en enkelen dat de ,egyptenaren ze voor den ,vloed bouwden1 want zij voorzagen dat deze komen zou1 en zij brachten hunne schatten derwaarts1 maar het gaf hun niets4' ,op een andere plaats vertelt hij ons dat volgens de ,kopten 7of ,egyptenaren7 deze twee groote pyramiden en de kleinere1 welke gekleurd is1 graven zijn4 ,in de oostelijke pyramide is ,koning ,saurid begraven1 in de westelijke pyramide zijn broeder ,hougib en in de gekleurde pyramide ,farfarinoun1 de zoon van ,hougib4 ,de ,sabn verhalen dat een er van het graf van ,shub 7dat is ,seth7 is1 en de tweede het graf van ,sab1 den zoon van ,hermes1 waarom zij ,sabn genoemd worden4 ,zij maken er bedevaarten naar toe en offeren hem een haan en een zwart kalf en offeren hem wierook4 #bb ,een andere ,arabische geschiedschrijver1 ,ibn ,aba ,alkokm1 geeft denzelfden naam van den bouwer namelijk ,saurid1 en zegt eveneens dat zij voor den vloed gebouwd werden4 ,in deze verhalen vinden wij dus niets dat de ,theosofische mededeeling omtrent den bouwer bevestigt1 alleen--dit zij terloops gezegd--bevestigen zij dat zij gebouwd werden vr den zondvloed1 dus vr de overstrooming die ,atlantis onder de golven bedolf4 ,josephus1 de ,joodsche geschiedschrijver1 zegt dat de ,isralieten gedurende hunne gevangenschap aan pyramiden moesten werken4 ,waarschijnlijk is dit echter geweest dat zij aan enkele der latere pyramiden werkten1 ofschoon ,yeates #bc zegt dat zij nooit te ,gizeh waren1 doch elders hunne steenen pyramiden kunnen gemaakt hebben4 ,t4 ,gabb in ,the ,origin of ,measures zegt dat zij het voortbrengsel waren van de onmiddellijke afstammelingen van ,seth en dat de onmiddellijke afstammelingen van ,seth van grooter gestalte dan wij waren4 ,dit laatste nu is de eenige aanduiding in niet-theosofische beschrijvingen van de werklieden die bij den bouw gebezigd werden1 welke aan hen een grootere gestalte dan de onze toekent4 ,met betrekking tot den bouwer vinden wij ook hier echter niets om onze theosofische gegevens te staven4 ,thans komen wij echter tot eene reeks theorien omtrent den bouwer1 die dit wel doen4 ,john ,taylor1 de beroemde schrijver van ,the ,great ,pyramid1 ,who built it and ,why was it built8 zegt3 ,aan ,noach moeten wij het oorspronkelijke denkbeeld1 het overheerschend denkvermogen en het edele doel toeschrijven4 ,hij die de ark bouwde was van alle menschen de meest bekwame om het bouwen van de ,groote ,pyramide te besturen4 #bd ,nu ligt het mijns inziens voor de hand dat de ,ark en de ,groote ,pyramide een en hetzelfde gebouw waren1 indien wij de mythologische verhalen omtrent het doel van het bouwen van beide nagaan4 ,doch alvorens verder in te gaan op ,john ,taylors uiting1 wensch ik eerst een anderen naam te noemen1 die gegeven wordt door andere schrijvers1 welke dezelfde theorie--namelijk die der ,pyramide als eene goddelijke openbaring--toegedaan zijn4 ,eene uitweiding is hier echter noodzakelijk om te laten zien hoe zij aan dien naam komen4 ,wij moeten dan in de eerste plaats nogmaals terugkeeren tot het verslag van ,herodotus4 ,h4 ,p4 ,blavatsky is blijkbaar niet de eenige die zegt dat ,herodotus meer wist dan hij schreef of zeide1 want ook ,bonwick zegt3 ,herodotus1 de vader der geschiedenis1 schijnt soms meer te weten dan hij wijs acht in eenvoudige taal te vertellen1 en hij heeft een esoterische beteekenis achter de woorden #be4 ,herodotus nu zegt3 ,geen ,egyptenaar wil hunne namen vermelden die der ,bouwers2 v4 ,g42 maar zij schrijven hunne pyramiden altijd toe aan een zekeren ,philition 7,philitis71 een schaapherder die zijn vee op deze plaatsen weidde4 #bf ,verder wordt verhaald dat deze man ,egypte verliet met een gevolg van #bd4jjj menschen1 naar ,judaea ging en aldaar vervolgens ,jeruzalem stichtte4 ,volgens verschillende schrijvers nu zou deze ,philitis niemand anders zijn dan de bijbelsche ,melchizedek4 ,volgens mijne persoonlijke opvatting is de mededeeling van deze uitwijking uit ,egypte met tallooze families naar een vreemd land niet anders dan de geschiedenis van een der pogingen van den ,manoe tot het vormen van het nieuwe ,vijfde ,ras1 doch ik geef deze opinie geheel voorwaardelijk4 ,het zal echter belangwekkend zijn1 alvorens na te gaan of deze vermelde bouwer identisch is met ,noach en met dien welken de ,theosofische gegevens ons als den bouwer aanduiden1 iets meer te vermelden omtrent dezen schaapherderkoning ,philitis4 ,in ieder geval is er van het ,theosofisch standpunt gezien1 hier een zeer groote verwarring van tijdstippen1 want ,melchizedek kan nimmer ten tijde van ,khoefoe geleefd hebben1 en wij zullen1 wanneer wij de door de laatstgenoemde schrijvers gebezigde bijbelsche tijdrekenkunde willen toepassen1 nimmer tot overeenbrenging van feiten of personen kunnen geraken4 ,zoo ook nu zullen wij het tijdstip van ,melchizedek's verblijf in ,egypte buiten rekening laten en ons bepalen tot het constateeren van het feit dat door deze schrijvers ,noach en ook ,melchizedek als de vermoedelijke bouwers der ,pyramide aangegeven werden1 daartoe door den ,allerhoogste uitverkoren4 ,van ,melchizedek wordt gezegd dat hij was zonder vader1 zonder moeder1 zonder afstamming1 hebbende geen begin noch ook eind van leven1 maar gemaakt als een evenbeeld van den ,zoon van ,god4 ,van een okkult standpunt beschouwd1 kunnen wij hierin lezen dat hij dan in ieder geval een zr hoog ,ingewijde moet geweest zijn1 doch waarschijnlijk was hij eene verpersoonlijking van den ,tweeden ,logos1 zooals wij zoo dadelijk zullen zien4 ,dit wordt ons duidelijker nog wanneer wij hooren dat daar waar bijv4 ,piazzi ,smyth ,melchizedek als den bouwer aanneemt1 ,tracey ,christus als den bouwer noemt4 ,dit nu klinkt uiterst wonderlijk en onmogelijk wanneer wij dit zouden opvatten zooals velen dit doen1 en de schrijver niet het minst1 in den zin1 dat met al deze namen altijd de personen van dien naam bedoeld worden en niet het beginsel of het ,hooger ,wezen of de ,wezens welke zij steeds vertegenwoordigen4 ,dan kan het ons ook geen verwondering baren1 wanneer volgens ,kabbalistische getal-waarden bewezen wordt dat ,melchizedek ,melchizadek ,vader ,sadik ,christus is #bg1 en in nauw verband staat met diepzinnig okkulte feiten van groote waarde1 waarop wij meer dan eens gelegenheid zullen hebben terug te komen bij het behandelen van de ,symboliek der ,pyramide1 welke feiten in verband staan met de groote rol1 die getalwaarden van namen spelen in verband met den siderischen cyclus van inwijding in de ,groote ,pyramide4 ,nu wil ik geenszins beweren dat het de bedoeling is van de genoemde schrijvers1 welke ,melchizedek aannemen als den vermoedelijken bouwer1 om tot de conclusie te komen welke ik thans zal trekken2 zij zouden dit nimmer kunnen1 daar zij aan de personen blijven hangen evenzeer als aan de geschiedkundige feiten1 terwijl ,theosofen kunnen weten dat alle geschiedkundige en bijbelsche personen ook kosmische grootheden voorstellen1 wanneer wij de verhalen en gebeurtenissen aan een tweede lezing onderwerpen4 ,zoo ook hier4 ,waar wij reeds zagen dat ,melchizedek ,christus als de bouwer wordt genoemd1 en ,john ,taylor ,noach vermeldt als volgens hem den vermoedelijken bouwer1 leert ,h4 ,p4 ,blavatsky ons dat ,noach ,melchizedek1 ,vader ,zadik4 ,en wanneer wij dus niet aan geschiedkundige persoonlijkheden blijven hangen1 hebben wij reeds eenigermate den weg gebaand tot overeenstemming omtrent den bouwer1 want thans rest ons alleen aan te toonen dat ,noach 7 ,melchizedek ,christus7 dezelfde is als de ,acht groote ,goden #bh en mijn doel zal voor ditmaal bereikt zijn1 namelijk te doen zien dat ook hier1 waar blijkbaar zeer onmogelijke dingen werden verkondigd met betrekking tot den bouwer1 welke zeer moeilijk op eenigerlei wijze waren overeen te brengen of te verklaren1 deze gegevens door het licht der kennis1 ons door ,h4 ,p4 ,blavatsky gegeven1 in harmonie gebracht en duidelijk gemaakt worden4 ,zij dan zegt3 ,doch wij kunnen nog enkele woorden in het midden brengen over ,noach1 die bij de ,joden de plaats van nagenoeg elken heidenschen ,god in een of andere gedaante inneemt4 ,de zangen van ,homerus bevatten in dichterlijken vorm al de latere fabels over de aartsvaders1 die allen siderische1 cosmische en getallen-zinnebeelden en teekens zijn4 ,de poging om de twee stamboomen van ,seth en ,kan van elkander te scheiden en de daaropvolgende even onbeduidende poging om te bewijzen dat zij werkelijke1 historische menschen geweest zijn1 heeft slechts tot ernstiger onderzoek naar de geschiedenis van het verleden geleid en tot ontdekkingen die de vermeende openbaring voorgoed aan het wankelen gebracht hebben4 ,nu bijvoorbeeld vastgesteld is dat ,noach en ,melchizedek dezelfden zijn1 is verder de identiteit van ,melchizedek1 of ,vader ,sadik1 met ,kronos-,saturnus eveneens bewezen4 ,dat dit zoo is1 kan gemakkelijk aangetoond worden4 ,geen enkel ,christelijk schrijver ontkent het4 ,bryant #bi is het eens met al degenen die van meening zijn1 dat ,sydic1 of ,sadic de aartsvader ,noach was en ook ,melchizedek was en dat zijn naam ,sadic1 met het hem in ,genesis vi3 #i toegeschreven karakter overeenkomt4 #cj ,en verder3 ,nu is het ,sanchuniathon1 die aan de wereld mededeelt dat de ,kabiri de ,zonen van ,sydic of ,zedek 7,melchi-,zedek7 waren4 ,aangezien deze mededeeling langs de ,preparatio ,evangelica van ,eusebius tot ons gekomen is1 kunnen wij haar weliswaar met zekere achterdocht beschouwen1 daar het meer dan waarschijnlijk is dat hij met de werken van ,sanchuniathon op gelijke wijze gehandeld heeft als met de synchronistische tafelen van ,manetho4 ,doch laten wij veronderstellen dat de vereenzelviging van ,sydic1 ,kronos of ,saturnus met ,noach en ,melchizedek op een der vrome hypothesen van ,eusebius gegrond is4 ,laten wij haar als zoodanig aanvaarden en met haar de omschrijving dat ,noach een rechtvaardig man was1 alsook zijn vermeende dubbelganger1 de geheimzinnige ,melchizedek1 'koning van ,salem en een priester des allerhoogsten ,gods naar zijn eigen ordening'1 en ten slotte1 na te hebben nagegaan wat zij uit een geestelijk1 sterrekundig1 psychisch en cosmisch oogpunt waren1 zien wat zij volgens de ,rabbijnen en de ,kabbala geworden zijn4 ,sprekend van ,adam1 ,kan1 ,mars enz41 als verpersoonlijkingen1 zien wij den schrijver van ,the ,source of ,measures in zijn kabbalistische onderzoekingen onze eigene esoterische leerstellingen verkondigen4 ,zoo zegt hij3 ,mars nu was de ,heer van geboorte en dood1 van voortbrenging en vernietiging1 van ploegen1 bouwen1 beeldhouwen of steenhouwen1 van de bouwkunst14444 kortom van alles wat onder het woord kunsten verstaan wordt4 ,hij was het oerbeginsel1 dat zich in de wijziging van twee tegengesteldheden ter wille van de voortbrenging oploste4 ,ook bekleedde hij in de sterrekunde de plaats van de geboorte van den dag en het jaar1 de plaats van zijn krachtsvermeerdering1 den ,ram1 en evenzeer die van zijn dood1 den ,schorpioen4 ,als geboorte was hij het goede1 als dood het kwade4 ,als goed was hij licht1 als kwaad de nacht4 ,als goed was hij de man1 als slecht de vrouw4 ,hij nam de ,kardinale punten in1 en als ,kain1 of ,vulkanus of ,vader ,sadic of ,melchizedek1 was hij de heer der ecliptica of weegschaal of lijn van evening en daarom was hij de ,rechtvaardige4 ,de ouden waren van meening dat er zeven planeten of groote goden waren1 gegroeid uit acht1 en ,vader ,sadic1 de ,rechtvaardige of ,gerechte was ,heer van de achtste1 die de ,moeder ,aarde was4 #ca ,voor den lezer is het thans mogelijk te zien dat de bouwers1 wanneer zij kosmisch beschouwd worden1 volgens verschillende verhalen als dezelfde bedoeld worden4 ,skinner geeft ons nog in het meer vermelde werk aan1 dat zijn symbool was de omgrensde vorm van de pyramide met haar top en basishoekpunten1 zoodat wij het beeld van den bouwer zien in zijn werk4 ,in een volgend hoofdstuk zullen wij trachten te zien1 hoe dit beeld uitgedrukt werd in dit majestueuse bouwwerk1 wanneer wij de symboliek er van begrijpen4 ,,hoofdstuk ,,iii4 ,,de ,,bouw4 ,het is thans mijne bedoeling1 na te gaan wat door verschillende schrijvers der oudheid en der latere tijden geschreven is met betrekking tot de wijze van bouwen der ,pyramide4 ,gaarne had ik gezien dat een bouwkundig theosoof dit in mijne plaats gedaan had1 en er zijne beschouwingen aan had vastgeknoopt1 maar aangezien mijn wensch in dezen niet vervuld is1 hoop ik dat het hier geschrevene den een of anderen bouwkundige zal aanmoedigen zulks nog te doen1 en zal zelf volstaan met zoo volledig mogelijk de verschillende verhalen der schrijvers over dit deel van mijn onderwerp op te sommen4 ,allereerst dan ,herodotus4 ,hij schrijft3 ,cheops liet eerst de tempels sluiten en verbood iedere soort van offering4 ,vervolgens veroordeelde hij de ,egyptenaren zonder onderscheid tot het uitvoeren van openbare werken4 ,een gedeelte werd gedwongen steenen te houwen in de steengroeven en ze tot aan den ,nijl te voeren2 een ander gedeelte om deze steenen in ontvangst te nemen1 den stroom over te steken op booten en ze in de bergen te brengen aan de ,lybische zijde4 ,honderdduizend mannen1 die elke drie maanden afgelost werden1 waren voortdurend bezig met deze werken2 en tien jaren1 gedurende welke het volk onophoudelijk met nieuwe moeilijkheden werd belast1 werden in beslag genomen enkel om een weg te maken om de steenen te vervoeren1 een werk dat zelf niet minderwaardig is aan het oprichten van een pyramide4 #cb ,vervolgens beschrijft hij de grootschheid van dezen weg1 en merkt tevens op hoe gelijktijdig daarmede in den rotsgrond waarop de ,pyramiden staan onderaardsche kamers werden uitgehouwen1 die bestemd waren voor het begraven van de mummies der ,koningen4 ,daarna komen wij in zijne reisbeschrijving van ,egypte aan dat gedeelte1 hetwelk de wijze van bouwen der ,pyramide beschrijft4 ,merkwaardig is het1 alvorens dit gedeelte aan te halen1 nog even te vermelden hoe hij zegt dat zij de ,pyramide geheel overdekt is met gepolijste steenen1 met de grootste zorg aann gevoegd1 van welke steenen geen enkele minder dan dertig voet is4 ,volgens de wijze van werken die aangewend werd bij het opbouwen van de pyramide vertoonden hare zijden eerst een soort van trap in den vorm van een graadsgewijs opklimmend amphitheater4 ,toen zij volgens dit plan afgewerkt was1 en het noodig werd haar te overdekken1 bezigde men1 om achtereenvolgens de steenen op te heffen die tot deze bekleeding moesten dienen1 werktuigen die van hout gemaakt waren en eene kleine afmeting hadden4 ,een van deze werktuigen lichtte den steen van den grond zelf op en bracht hem over naar den eersten trap2 wanneer hij daar aangekomen was bracht een ander dien over naar den volgenden trap1 en zoo vervolgens2 of er evenveel werktuigen waren als trappen1 of dat hetzelfde werktuig1 dat gemakkelijk te verplaatsen was1 tot het vervoeren der steenen diende1 ik moet het verhalen zooals het een en ander mij gezegd is4 ,op deze wijze begon men met de bekleeding van het bovenste gedeelte en men ging voort met werken1 al afdalende1 eindigende met het onderste gedeelte dat tot aan den grond kwam4 #cc ,verder zegt hij dan nog hoe op een der zijden van de ,pyramide in hieroglyfen vermeld werd het loon der arbeiders1 en maakt daaruit op den duur van den bouw1 waarvan hij dan zegt dat hij nog al lang heeft moeten duren4 ,in ieder geval kunnen mijne lezers hieruit wel zien dat men uit ,herodotus niet heel veel wijzer wordt en niemand is dat dan ook ooit geworden4 ,alleen heeft men mijns inziens te veel geloof gehecht aan hetgeen hij wel zeide1 en men heeft vaak in latere boeken zijn beschrijving van den bouw als de ware aangenomen en zich in allerlei gissingen verdiept over de vraag wat die werktuigen1 die van hout gemaakt waren dan toch wel waren1 en bijna elk schrijver vindt dan een ander werktuig uit1 of beweert dat de beschrijving die door een ander schrijver gegeven wordt niet deugt4 ,allen komen echter hierin overeen1 dat het een soort van hefboom moet geweest zijn en de verschillen komen dan in een bespiegeling van de wijze waarop zulk een hefboom werkte1 want een dergelijk ding moet toch een steunpunt hebben4 ,en wanneer wij dus maar losweg zeggen dat met hefboomen gewerkt werd1 volgen wij in dezen een weinig ,archimedes na1 die zeide dat hij de wereld wel opheffen kon1 als hij maar een steunpunt voor zijn hefboom had4 ,wij zullen het er dus over eens moeten zijn1 dat indien de hefboomlegende als de ware beschrijving van het oplichten der buitenste steenen beschouwd moet worden1 er aan ,herodotus' beschrijving toch nog wel iets ontbreekt dat tot beter begrip aanleiding kon geven4 ,met opzet8 ,als ,herodotus er bij gezegd had dat hij ook wel eens had gehoord van een opheffen van de zwaartekracht1 vrees ik dat hij zulk eene uitlating niet goed met zijn geweten overeen had kunnen brengen en haar daarom maar wegliet1 ofschoon zijne beschrijving voor het nageslacht er niet duidelijker op geworden is4 ,tenminste1 om steenen van #ae ton met een hefboom op te tillen in een beperkt bestek44446 ,ik vrees dat onze volgende schrijvers het er niet beter afbrengen met hunne beschrijving2 meestal halen zij ,herodotus aan of spreken in het algemeen over hetgeen zij bij overlevering vernamen4 ,zien wij thans wat ,diodorus zegt1 hoewel zijne beschrijving nog vager is dan die van ,herodotus3 ,de basis van de grootste is een vierkant1 waarvan elke zijde zeven honderd voet is4 ,de hoogte is meer dan zeshonderd voet4 ,de zijden nemen af naarmate zij opwaarts gaan1 zoodat zij nog slechts zes el zijn bij den top4 ,zij is geheel opgebouwd uit steenen die zeer moeilijk te bewerken1 maar ook van eeuwigen duur zijn2 want hoewel het meer dan duizend jaar geleden is1 volgens hetgeen men zegt1 dat de pyramide gemaakt werd1 en hoewel anderen zelfs verzekeren dat het meer dan vier en dertig honderd jaar geleden is1 is zij tot op onze dagen bewaard gebleven zonder op eenigerlei plaats beschadigd te zijn4 ,men had de steenen laten komen van uit het hart van ,arabi1 en daar men nog niet de kunst verstond1 steigers op te richten1 zegt men dat men zich van terrassen bediende om ze op te heffen4 ,maar wat het meest onbegrijpelijke in dit werk is1 is dat men geen enkel spoor bemerkt noch van vervoer1 noch van het afhakken van de steenen1 noch van de terrassen waarvan wij gesproken hebben2 zoodat het schijnt alsof de goden1 zonder de hand der menschen te leenen1 die altijd erg langzaam is1 plotseling dit monument te midden van het zand geplaatst hadden4 #cd ,eenige ,egyptenaren voeren te dien einde eene verklaring aan1 die even fabelachtig en ruwer is dan deze4 ,want zij zeggen dat deze terrassen gemaakt waren van een grondsoort die vol zout en salpeter was en dat de stroom ze door buiten hare oevers te treden1 vormde en weder deed verdwijnen zonder hulp van arbeiders4 ,dat zal wel niet waar zijn2 en het is veel verstandiger te zeggen dat dezelfde handen die gebezigd werden om dien grond aan te dragen1 gebruikt werden om dien weg te voeren en om den grond in denzelfden toestand als tevoren te brengen2 temeer omdat men zegt dat drie honderd zestig duizend werklieden of slaven bijna twintig jaren met dit werk bezig waren4 #ce ,diodorus is de eerste die van de pyramiden spreekt als wereldwonderen1 maar hoe bitter weinig zegt hij ons4 ,niets dan men zegts en dan zeer uiteenloopende men zegts en in niets overeenstemming met ,herodotus dan in den duur van den bouw1 de gedane uitgaven en de regeering van den koning4 ,over het tijdstip van den bouw is hij al bijster in het onzekere1 #ajjj jaar of #cdjj jaar geleden1 en over den bouwer van de derde pyramide brengt hij ons alweer in het onzekere door de fabel van ,rhodopis aan te halen1 hetgeen ,herodotus eveneens doet1 alsook ,strabo4 ,strabo is bijzonder kort in zijne beschrijving en met betrekking tot den bouw zelf helpt hij ons ook niet veel verder4 ,hij zegt daarover hoegenaamd niets4 ,alleen maakt hij eene vermeldenswaardige opmerking met betrekking tot de eerste of ,groote ,pyramide nl43 ,zij heeft op een der zijden op eene middelmatige hoogte1 een steen die weggenomen kan worden4 #cf ,van ,plinius kunnen wij nagenoeg hetzelfde zeggen als van ,strabo4 ,hij zegt3 ,de grootste van de ,pyramiden is geheel voortgekomen uit steengroeven in ,arabi2 men beweert dat #cfjjjj mannen #bj jaren gewerkt hebben om haar saam te stellen4 ,uit eene verdere opmerking in zijn verslag kan men echter opmaken dat de gepolijste bekleeding op de buitenzijde der ,pyramide nog bestond4 ,verder haalt hij met betrekking tot de wijze van bouw ,diodorus aan4 ,plinius is echter de eenige schrijver die spreekt van een put welke onder de ,groote ,pyramide zoude zijn3 deze put vangt het water van den stroom op1 flumen illo admissum arbitrantur1 op eene diepte van #hf ellen 7#ci1h ,m74 ,deze put is echter1 voorzoover uit de door ,plinius aangegeven maten is na te gaan1 niet de bekende put4 ,plinius is de eerste schrijver die eenigermate juiste afmetingen aangeeft en het schijnt dat hij deze uit aan hem bekende documenten ontleende1 aldus meent ,m4 ,jomard in zijn ,remarques et ,recherches sur les ,pyramides d',egypte4 ,de overige ,latijnsche schrijvers werpen ook geen licht op dit deel van ons onderwerp en ik bepaal mij tot het even aanstippen van enkele merkwaardige uitingen in hun korte en onzaakkundige verslagen4 ,solinus zegt3 daar zij de maat der schaduwen te boven gaan werpen zij geen schaduw en ,cassiodorus herhaalt deze uitlating in prozaschen vorm4 ,aristides zegt dat hij van de priesters gehoord heeft dat de ,pyramiden even diep in den grond doordringen als zij er zich boven verheffen4 ,bij de ,arabische schrijvers vinden wij uitvoerige verhalen en legenden die echter alle eveneens op overlevering berusten1 en wel van belang zijn met betrekking tot een geschiedkundig overzicht1 maar ons geen belangrijke mededeelingen verschaffen wat aangaat de wijze van bouw4 ,de meest bekende verhalen zijn die van ,ebn ,abd el ,hokm1 ,el ,koday1 ,ibrahim ben ,ouessif1 ,abd-el-latif4 ,hunne beschrijvingen bepalen zich tot het vermelden van den naam van den bouwer1 ,saurid geheeten1 de reden waarom de ,pyramiden gebouwd werden 7nl4 het opbergen van alle schatten aan kennis en aardsche goederen ter beveiliging tegen komende overstroomingen71 hoe zij er uitzagen enz4 ,wij zien dus dat de andere schrijvers ons niets mededeelen dat ons helpen kan tot een begrijpen van de wijze waarop met kleine houten werktuigen de groote steenmassa's op hunne plaats gebracht werden4 ,het was eerst in de latere tijden dat men zich in beschouwingen hieromtrent ging verdiepen4 ,reeds de ,fransche ,savants waren in groote bewondering over de wijze waarop met geringe mechanische hulpmiddelen een bouw verkregen was1 die zelfs tot op deze tijden niet gevenaard werd4 ,door hun nauwgezet wetenschappelijk onderzoek zagen zij de moeilijkheden die de bouwers te overwinnen hadden gehad1 beter in dan de oude bezoekers dit ooit gedaan hadden en zij waren dan ook verbaasd over de wijze waarop alles tot stand was gebracht4 ,om deze verwondering te begrijpen zal ik eerst trachten mijnen lezers een beeld te geven van de enorme hoogte1 den omvang en de massa der ,pyramide1 en van die der samenstellende steenblokken4 ,de lengte van elke zijde van het grondvlak was oorspronkelijk #gfd voet 7#a voet #ab duim1 #a duim--#be4d m,m471 de loodrechte hoogte was iets meer dan #dhj voet4 ,hare massa zou #f4hdj4jjj ton bedragen 7#a ton #ajjj ,k4,g474 ,dit zegt alleen iets voor hen die met maten omgaan of er goed mede bekend zijn2 voor mijne overige lezers haal ik eenige vergelijkingen aan die ik ontleen aan ,sir ,rawlinson's ,egypt4 ,hare hoogte is dus zes voet meer dan die der ,kathedraal van ,straatsburg1 dertig voet meer dan die van de ,st4 ,pieter te ,rome1 honderdtwintig voet meer dan die van de ,st4 ,paul te ,londen4 ,haar grondoppervlak is ruim viermaal zoo groot als een vrij groot stadsplein4 ,om ons een denkbeeld te vormen van den inhoud diene het volgende4 ,men denke zich een huis met muren van een voet dikte1 twintig voet breed en dertig voet diep4 ,verder een aantal tusschenmuren tot een volume van een derde der buitenmuren4 ,dit huis bevat dan vierduizend kubieke voet metselwerk4 ,de kubieke inhoud nu van de ,groote ,pyramide is voldoende om twee en twintig duizend zulke huizen te bouwen4 ,legt men het metselwerk in een lijn van een voet hoog en een voet breed dan kan men gaan tot een lengte van zeventienduizend mijlen of twee-derde van de lengte van den equator4 ,en men moet tevens bedenken1 dat de samenstellende deelen niet alle kleine steenen waren1 hoewel een groot deel daar wel uit bestond4 ,er zijn echter--en vooral is dat bij de buitenlagen het geval--steenen bij1 die dertig voet lang1 vijf voet hoog en vier of vijf voet breed zijn4 ,zulke steenen wegen #dj4jjj #fj4jjj ,k4,g4 ,ook de steenen die inwendig geplaatst zijn1 bijvoorbeeld boven de ,koningskamer1 zijn van reusachtige afmetingen4 ,rawlinson zegt dan ook3 ,over het algemeen zijn de buitenblokken van eene grootte1 welke hedendaagsche bouwers nauwelijks ooit durven gebruiken4 #cg ,en wanneer men bedenkt dat deze steenmassa's niet ruw op elkaar gestapeld1 maar op wonderbare wijze zoodanig aaneengevoegd waren1 dat men eer de steenen zelf kan verbreken dan ze van elkander scheiden1 dan kan men begrijpen dat vele der onderzoekers in stomme verwondering betuigden1 dat deze bouwkunst tot op heden nog niet gevenaard is4 ,trouwens1 dat lijkt mij toe met vele kunsten en nijverheden van deze oude beschaving het geval te zijn2 doch het zou mij buiten mijn bestek voeren1 hier in een lofzang te vervallen op de verschillende kunsten en nijverheden in ,egypte die ons treffen als op een hooger peil dan de moderne staande4 ,in verband hiermede is het echter voor een bewonderaar van het oude ,egypte een genot1 in ,isis ,unveiled ,h4 ,p4 ,blavatsky hierover na te slaan4 ,met betrekking tot dit onderwerp haalt zij o4a4 ,kenrich aan3 ,de voegen zijn nauwelijks waarneembaar1 niet wijder dan de dikte van zilverpapier1 en het cement is z houdend1 dat brokstukken van de deksteenen nog op hunne oorspronkelijke plaats blijven1 niettegenstaande het verloop van vele eeuwen en het geweld waarmede zij weggerukt werden4 ,wie onzer hedendaagsche bouwkundigen en scheikundigen zal wederom het onvernietigbare cement van de oudste ,egyptische gebouwen ontdekken8 #ch ,enkele ,egyptologen zijn op het denkbeeld gekomen dat de steenen op de plaats zelve vervaardigd werden4 ,door een ingewikkeld werktuig zou water tot op de vereischte hoogte zijn gebracht1 daar vermengd zijn geworden met zand enz41 om te worden gevormd tot blokken van den juisten vorm en de juiste grootte4 ,om terug te keeren tot den bouw zelf4 ,de ,fransche savants geven hunne meening niet te kennen doch halen eenvoudig de reeds door mij genoemde oude schrijvers aan4 ,van de latere schrijvers vermelden wij alleen de gezaghebbenden4 ,sir ,gardner ,wilkinson1 de welbekende schrijver van ,manners and ,customs of the ,ancient ,egyptians1 zoowel als ,colonel ,howard ,vyse1 7#ahca en #ahcg71 waren van meening dat het door ,herodotus bedoelde werktuig een polyspaston was1 of een werktuig dat veel in gebruik was bij de ,romeinen1 en dat beschreven wordt door ,vitruvius4 ,het is een werktuig van vele takels voorzien4 ,als bewijs voor het gebruik van deze werktuigen haalt ,vyse aan dat in de blokken van elken omgang gaten zijn van #h duim middellijn en #d duim diep1 waarschijnlijk om de werktuigen te ondersteunen welke ,herodotus beschrijft4 ,perring in zijn werk ,the ,pyramids at ,ghizh zegt dat hij vermeent dat houten steigers gebezigd werden4 ,met betrekking tot de buitenlagen merkt ,wilkinson op dat de uitstekende hoeken van de opgestapelde rechthoekige steenblokken van boven af naar beneden weggekapt werden en aldus het zijvlak glad maakten4 ,hij grondt deze meening op eene uitlating van ,herodotus4 ,dr4 ,lepsius heeft met betrekking tot den bouw eene theorie opgeworpen die vrij algemeen vermeld wordt en bekend is4 ,deze is als volgt3 ,bij den aanvang van de regeering werd de rotskamer1 die voor het graf van den vorst bestemd was1 uitgehouwen en n laag metselwerk er op aangebracht4 ,stierf de koning in het eerste jaar zijner regeering1 dan werd een buitenlaag er op aangebracht en eene pyramide gevormd2 maar indien de koning niet stierf1 werd een andere laag metselwerk er aan toegevoegd en twee van dezelfde hoogte en dikte aan iederen kant2 aldus nam in verloop van tijd het gebouw den vorm aan van een reeks regelmatige trappen4 ,deze werden overdekt met steenen1 al de hoeken opgevuld1 en steenen als trappen geplaatst4 ,dan1 zooals ,herodotus ons reeds lang geleden mededeelde1 werd de ,pyramide van boven af naar beneden gereed gemaakt doordien al de uitstekende hoeken weggehouwen werden en een volkomen driehoek overbleef4 ,tegen deze theorie heeft ,rawlinson bezwaren1 want hij merkt terecht op dat dit glad maken van de buitenzijde een werk van jaren moest zijn en dat als een koning stierf1 het zeer te betwijfelen viel of zijn opvolger dit werk op zich zou nemen2 in ieder geval zou hij aan zijn eigen pyramide hebben moeten beginnen4 ,wij hebben nu enkele der voornaamste schrijvers over dit onderwerp aangehaald1 en het zal ons niet baten meerdere aan te halen aangezien zij geen nieuw licht werpen op de wijze van werken4 ,eene aardige samenvatting van de verschillende opvattingen van de kleine houten werktuigen en een beschrijving er van met vele platen vinden wij in een belangwekkend werkje van ,t4 ,m4 ,barker1 geheeten ,the ,mechanical ,triumphs of the ,ancient ,egyptians4 ,ook vinden wij hierin eene uitvoerige beschouwing van de werkwijze zooals die door ,diodorus vermeld werd1 namelijk met behulp van hellende vlakken1 eene methode die ook in ,indi werd gebezigd4 ,dit hellende vlak zou dan #cjjj voet lang en #abj voet hoog zijn geweest en de helling zou #a voet op de #be bedragen hebben4 ,deze steenen helling1 met vet besmeerd1 zou hebben gediend om met verminderde kracht de zware steenen aan te slepen4 ,enkele archaeologen beweren dat gedeelten van deze hellingen nog te vinden waren in het begin der achttiende eeuw4 ,de zwaarste steen in de pyramide van #fj4jjj ,k4,g4 zou dan getrokken moeten zijn door een bende van #ijj man4 ,de weg was #fj voet breed1 dus konden er drie tegelijk naar boven4 ,wie dit alles gelooven wil1 hij kan bewijzen vinden blijkbaar1 maar er ontbreekt veel aan om overtuiging te schenken4 ,wanneer wij de bekende feiten goed onder het oog zien en overdacht hebben1 kunnen wij thans zien1 wat ons uit okkulte bron wordt medegedeeld omtrent den bouw4 ,wij vinden dan in de reeds meer door mij aangehaalde verhandeling ,the ,pyramids and ,stonehenge1 het volgende3 ,de hanteering van de reusachtige steenen1 die bij dit bouwwerk gebruikt zijn en ook inderdaad de samenstelling van de groote ,pyramide zelf1 kan alleen verklaard worden door het toepassen op deze werken van eene kennis aangaande de ,natuurkrachten1 welke voor de menschheid verloren ging gedurende het verval van de ,egyptische beschaving en het barbarisme van de middeleeuwen1 en die door de hedendaagsche wetenschap nog niet teruggevonden is4 ,en verder3 ,maar hoe kwamen zij de moeilijkheden te boven1 deze reusachtige steenmassa's te hanteeren1 waarvan alleen de bovenelkanderplaatsing werktuigkundige hulp vereischt schijnt te hebben1 welke wij in verbeelding nauwelijks met eenig ander tijdperk dan het onze kunnen samendenken8 ,wat dat aangaat1 kan in ,atlantis zelf gevonden worden1 wanneer eindelijk een voller licht op zijn geschiedenis geworpen wordt1 dat werktuigkundige hulpmiddelen van zeer vergevorderden aard beschikbaar waren voor elk werk1 waarvoor zij noodig waren2 maar de bouwers van dien tijd waren niet uitsluitend afhankelijk van middelen van dien aard1 als waarvan wij nu gebruik maken1 om groote massa's te hanteeren4 ,in de rijpheid van ,atlantische beschaving waren enkele ,natuurkrachten1 welke nu slechts onder het bestuur van adepten in okkulte wetenschap zijn1 in algemeen gebruik4 ,de adepten van dien tijd waren onder geen verplichting het geheim van haar bestaan angstvallig bewaard te houden2 en onder hen bestond het vermogen1 thans zoo zelden uitgeoefend dat het bestaan zelf er van minachtend ontkend wordt door de alledaagsche massa--het vermogen om die kracht welke wij zwaartekracht noemen1 te wijzigen4 ,hierna gaat ,a4 ,p4 ,sinnett er toe over1 het bestaan van dit vermogen te verdedigen en zegt dat1 hoewel de groote massa's der menschheid natuurlijk lachen om zulk een vermogen1 waarvan zij nog nooit iets gehoord of gezien hebben1 op dit geval het gezegde van ,galilei1 e pur si muove1 zeer van toepassing is4 ,en zeker is de geheele oplossing van het raadsel van den bouw van die oude bouwwerken in dit vermogen te zoeken4 ,helderziende waarnemers hebben in de kashasche beelden den bouw gezien en onderzocht1 en zij zeggen ons dat deze reusachtige blokken steen op hun plaats gebracht werden met behulp van steigers1 zooals wij die zien gebruiken bij den bouw van een klein huis4 ,en hier vinden wij dus1 om tot de ,pyramiden terug te keeren1 hoe men te werk ging bij den bouw er van4 ,de adepten1 die den bouw er van leidden1 vergemakkelijkten het werk door de gedeeltelijke opheffing van de te gebruiken steenblokken1 en de bouwers die onder hunne leiding werkten1 bevonden dat de te gebruiken steenen gemakkelijk gehanteerd konden worden4 ,misschien viel het hun zelf niet eens op1 dat dit vermogen door de adepten werd uitgeoefend4 ,en dit nu is eene eenvoudige1 hoewel ongetwijfeld zeer geheimzinnige1 verklaring van het feit dat de reusachtige moeilijkheden1 die zich voordeden bij den bouw van zulke kolossale bouwwerken1 overwonnen konden worden4 ,hoe vreemd deze verklaring moge schijnen voor een leek1 en hoe ongelooflijk zelfs1 is niet de door de oudheidkundigen tot dusver aangenomen verklaring even ongelooflijk1 wanneer men er over nadenkt8 ,zij toch zijn tevreden met aan te nemen dat de bouwers van dergelijke reuzenwerken en dus ook van de ,groote ,pyramide een onbegrensd aantal arbeiders jarenlang lieten arbeiden om de reusachtige steenen langs sleephellingen en door middel van balken1 rollen en katrollen op de een of andere wijze op elkaar te stapelen4 ,en wanneer wij nu weten dat bij deze bouwwerken de meeste steenen #b of #c honderd ton wegen en dat bijvoorbeeld bij den tempel van ,baalber in ,syri steenen gebruikt zijn van #aejj ton1 dan vergt deze hypothese der oudheidkundigen meer van ons geloof dan zelfs de okkulte verklaring4 ,zij willen ons iets laten aannemen wat wij weten dat physisch onmogelijk is1 maar omdat zij het zeggen in ons bekende termen1 en omdat zij spreken over dingen die wij zien kunnen met betrekking tot kleine gewichten1 nemen wij het onnadenkenderwijs al te licht aan4 ,maar deze reusachtige werken van de oudheid staan voor ons als een blijvend bewijs1 dat ten tijde van hun bouw de wereld getuige was van een bouwkunde1 welke hare overwinningen niet behaalde door ruwe kracht1 maar door de toepassing van een subtieler kennis dan heden ten dage bezeten wordt4 ,na den bouw thans zoo ver mogelijk behandeld te hebben1 rest mij het inwendige gangen- en zalenstelsel te beschrijven1 om dan tevens over te gaan tot het eigenlijke doel dezer verhandeling1 namelijk het nagaan van de verschillende theorien die met betrekking tot de beteekenis van dit bouwwerk ontstaan zijn4 ,,hoofdstuk ,,iv4 ,,beschrijving ,,van ,,het ,,inwendige4 ,wij zijn gekomen tot een gedeelte van ons onderwerp dat wij kunnen beschouwen als eene inleiding tot de bespreking der verschillende theorien die langzamerhand ontstaan zijn omtrent het doel der ,groote ,pyramide4 ,immers1 indien zich onder de ,pyramide1 dus in het rotsvlak waarop zij staat1 eene grafkamer had bevonden1 en de ,pyramide zelf een massief geheel met een daarheen leidende gang ware geweest1 zooals dit bij andere pyramiden het geval is1 zou er weinig reden bestaan hebben om zich in gissingen omtrent het doel der ,pyramide te verdiepen4 ,maar juist door de bijzondere en eigenaardige afwijking1 die de ,groote ,pyramide in dit opzicht vertoont1 is zij geworden tot een onderwerp van de meest uiteenloopende beoordeelingen en gissingen1 en was zij aanleiding tot heel wat geschrijf4 ,met betrekking tot haar inwendige vertoont de ,groote ,pyramide een eigenaardigen aanblik4 ,het feit dat zich zulk een uitgebreid gangen- en kamerstelsel daarin bevindt is slechts sedert betrekkelijk korten tijd bekend en de schrijvers der oudheid vermelden er niet veel van4 ,niet eerder dan sedert de groote ,fransche expeditie onder ,napoleon werd dit een feit van meer algemeene bekendheid en wij vinden in ,pancoucke's werk over deze expeditie een vrij nauwkeurige beschrijving van deze gangen en kamers4 ,eerst in latere werken werden zeer uitvoerige beschrijvingen er van gegeven1 naarmate dit noodzakelijk bleek tot staving van de theorien der schrijvers aangaande de symboliek of het doel der ,pyramide4 ,volgens de oudste verhalen was de ,pyramide geheel gesloten tot het jaar #hcj n4 ,chr44 ,kalief ,al-,mamoen zou de eerste geweest zijn die zich met geweld een toegang deed banen1 daar hij de eigenlijke opening en den ingang niet wist en ook niet vond4 ,deze laatste is thans wel bekend en bevindt zich op ongeveer #dg1e voet boven de basis1 tusschen den vijftienden en zestienden trap2 zij schijnt eveneens bekend geweest te zijn bij enkele ,grieken4 ,ook ,strabo maakt er melding van4 ,hij zegt3 ,in de hoogte als het ware1 in het midden tusschen de twee zijden1 is een steen die weggenomen kan worden1 en wanneer deze er uitgenomen is1 is er een hellende ingang tot het graf4 ,op een andere plaats zegt hij3 ,deze ingang werd geheim gehouden4 ,in hoeverre het verhaal van den ,arabischen schrijver ,ibn ,abd ,al ,hokm over het forceeren van den ingang waarheid bevat1 is moeilijk na te gaan4 ,de meeste schrijvers hechten er weinig waarde aan1 daar er te veel feiten tegen spreken1 en het verhaal blijkbaar zeer veel fantasie bevat4 ,wel is het waarschijnlijk dat gedurende deze poging om de ,pyramide inwendig te onderzoeken wegens de schatten die1 naar men veronderstelde1 daar verborgen waren1 de andere gangen en kamers ontdekt werden4 ,dit is ook de meening van ,piazzi ,smith en hij geeft een vrij uitvoerig verslag van het ,arabisch verhaal omtrent deze gebeurtenis1 waaraan ik het volgende ontleen4 ,al-,mamoen liet zijne werklieden dertig voet boven den grond in het midden der noordelijke zijde aanvangen met breken4 ,het was evenwel een oneindig veel zwaarder werk dan de ,kalief gedacht had en zijne lieden werden oproerig en wilden dit blijkbaar onmogelijke werk opgeven4 ,doch de ,kalief dwong hen tot weder opvatten van de taak die hij zich gesteld had en maanden en maanden werd er gewerkt2 schijnbaar zonder dat men veel verder kwam4 ,daarna wilden zijne werklieden het in ieder geval opgeven1 toen zij als bij een toeval een zwaren steen niet ver van hen vandaan hoorden neerploffen2 dit deed hen met vernieuwden moed in die richting werken1 waarop zij kort daarna doordrongen tot de benedenwaarts leidende gang1 die waarschijnlijk vaak betreden was door ,grieksche en ,romeinsche bezoekers vr hen4 ,doch thans lag daar de steen die het geluid veroorzaakt had1 een steen waarvan de onderkant tevoren een deel uitmaakte van het dak van de benedenwaarts leidende gang4 ,blijkbaar was deze steen de afsluitsteen geweest van een opwaarts leidende gang4 ,dit was ook zoo4 ,echter was deze gang nog steeds verstopt door reusachtige wigvormige steenen die achter den gevallen steen een plaats gevonden hadden4 ,de ,arabieren zagen geen kans deze op te ruimen1 dus hakten zij zich een weg door den veel zachteren kalksteen daar omheen2 op deze wijze zich een weg banende tot de opwaarts leidende gang1 een doorgang die ook heden nog benut wordt door bezoekers4 ,thans stond hun de weg open tot de verdere gangen en kamers der ,pyramide1 doch van schatten geen spoor4 ,de ,kalief wist nu slechts n middel om zijn verwoede volgelingen tot bedaren te brengen2 in den nacht liet hij aan het einde van het geboorde gat een schat begraven in het steenwerk der ,pyramide en liet hen den volgenden dag daar verder houwen4 ,natuurlijk vonden zij het goud en toen het geteld werd bleek het juist het bedrag te zijn dat verbruikt was voor de onderneming4 ,daar nu de werklieden hun werk betaald kregen1 hield hun opstand spoedig op en de ,kalief keerde terug naar ,el ,fostat4 ,en ding was echter bereikt4 ,sinds dien tijd was het inwendige der ,pyramide opengelegd voor latere bezoekers1 en enkele van deze drongen daar dan ook in door2 en een der geschiedschrijvers verhaalt dat enkele van deze er veilig weer uitkwamen en andere stierven4 #ci ,het verhaal omtrent deze doordringing tot het inwendige der ,pyramide heeft in handen van latere ,arabische schrijvers wonderlijke veranderingen ondergaan en een van deze weergevingen vermeldt o4a4 dat de ,arabieren1 toen zij tot de ,koningskamer doordrongen1 in de sarcofaag een steenen beeld vonden1 dat hol was en waarin zich een lichaam bevond van een man met een gouden borstplaat1 bezaaid met juweelen4 ,een zwaard van onberekenbare waarde lag op het lichaam4 ,nabij het hoofd bevond zich een karbonkel van de grootte van een ei4 ,latere schrijvers hechten weinig waarde aan deze verhalen1 en sommigen twijfelen er zelfs aan of het ,al-,mamoen was1 die de openbreking leidde en zeggen dat hij voor de uitvoering van zulk een werk te kort in ,egypte verbleef4 ,hoe dit ook zij1 de ,pyramide is thans reeds geruimen tijd open voor een inwendig onderzoek en het bekende gedeelte is dan ook herhaalde malen onderzocht1 opgemeten enz41 en de teekening1 die hierbij gevoegd is geeft een juiste weergave van de ontdekte gangen en kamers4 ,in de eerste plaats zien wij dan de benedenwaarts leidende gang1 die tamelijk steil afloopt4 ,de helling is #bf #bh' #dj1 de geheele lengte bedraagt #cbj voet en #aj duim en moet oorspronkelijk toen de ingang nog gaaf was ongeveer #cdc voet geweest zijn4 ,de hoogte is #dg duim1 de breedte #da duim4 ,na #fc voet gedaald te zijn komt men aan den ingang tot de opwaarts leidende gang4 ,de helling hiervan wordt nogal verschillend opgegeven1 het gemiddelde van deze opgaven is #bf4 ,de lengte van deze gang is #abd voet1 de breedte en hoogte nagenoeg gelijk aan die van de benedenwaarts leidende gang2 aan het einde er van bevindt zich een sousplatform1 rechts daarvan is de put1 in zuidelijke richting strekt zich de gang uit die naar de ,koninginnekamer leidt1 terwijl de ,galerij een vervolg van deze gang is4 ,de horizontale ,galerij is #aji voet lang1 de breedte #c voet en #e duim1 de hoogte #c voet en #aj duim in het eerste gedeelte en #e voet #h duim in het laatste gedeelte4 ,de put is #aia4e voet diep2 hiervan is #adh4e voet in de vaste rots uitgehouwen4 ,aan de wanden bevinden zich aan drie kanten uithouwingen om met behulp van handen en voeten naar boven te klimmen4 ,de ,koninginnekamer is #ag voet #aj duim lang1 #af voet #a duim breed en #ai voet #e duim hoog4 ,aan de oostelijke zijde in de ,koninginnekamer bevindt zich eene uitholling4 ,sommige schrijvers denken dat de ,arabieren dit gedaan hebben1 andere denken dat hierachter een verborgen gang leidde naar de ,sphinx of een andere verborgen plaats4 ,van het platform af leidt verder opwaarts de galerij die de merkwaardigste is van de geheele ,pyramide1 en algemeen bekend staat als de ,groote ,galerij4 ,zij is #aej voet lang 7 #ej ,m47 en #bg voet #f duim 7 #i ,m47 hoog4 ,het inwendige is zeer fraai afgewerkt4 ,john ,greaves1 de tevoren aangehaalde schrijver over de ,pyramide1 was er reeds over in bewondering4 ,hij zeide3 ,zij doet in merkwaardigheid in kunst en rijkheid van grondstoffen niet onder voor de prachtigste gebouwen en kenschetst haar verder als den arbeid van een uitstekend bekwame hand4 ,opmerkenswaardig is vooral het dak1 dat bestaat uit zeven lagen1 waarvan elke volgende voorbij de vorige uitspringt1 terwijl verder aan weerszijden op den vloer eene verhooging of bank is1 die over de geheele lengte van de ,galerij loopt4 ,in deze verhooging bevinden zich aan de eene zijde #bf gaten of uithakkingen1 aan de andere zijde #bh4 ,in den vloer zijn als het ware ruwe treden gehakt1 natuurlijk in latere tijden1 voor het gemakkelijker omhoog komen der bezoekers1 iets wat anders zeer bezwaarlijk zou gaan4 ,aan het einde van de ,galerij bevindt zich een zeer hooge steen van #g4e voet4 ,eenmaal hierop geklommen1 komt men eerst aan een kleinen nauwen doorgang1 vervolgens in een soort voorkamer en daarna in een korte gang4 ,hierin is een lage doorgang van graniet en men moet onder den steen die daar als het ware tusschen de wanden in de lucht hangt1 en een soort opgehaalde valdeur vertegenwoordigt1 doorkruipen2 hierna weder een nauwen doorgang door1 en men bevindt zich in de ,koningskamer4 ,de hangende steen wordt beschouwd als een die ter afsluiting zou hebben moeten dienen4 ,de geheele lengte van dezen toegang is #bb voet4 ,in de voorkamer ziet men aan de zijwanden meerdere groeven uitgehouwen1 waarin waarschijnlijk ook valsteenen behoorden4 ,de ,koningskamer zelf is in weerwil van de vele beschadigingen een schoon geheel van graniet4 ,groote platen van #bj voet hoog1 onmerkbaar aaneengevoegd1 vormen de zijden4 ,er bevindt zich niets in behalve de veel besproken sarcofaag4 ,greaves geeft ook eene opgetogen beschrijving van deze kamer3 ,deze rijke en ruime kamer1 waar de kunst schijnt te hebben gewedijverd met de natuur1 daar het werk niet ondergeschikt is aan de rijke grondstoffen1 is als het ware in het hart van de pyramide op gelijken afstand van de zijden en ongeveer op het midden tusschen den top en de basis4 ,de vloer1 de zijden en het dak zijn alle gemaakt van groote stukken graniet4 ,hij eindigt met haar een prachtige kamer te noemen4 ,in de kamer bevinden zich nog twee luchtkanalen1 die eerst later ontdekt zijn1 een er van loopt naar de noordzijde der ,pyramide1 de andere naar de zuidzijde4 ,de helling is #hc bij het noordelijke kanaal en de lengte van het noordelijke kanaal is volgens meting #bcc voet4 ,zij vangen aan op een hoogte van #c voet van den vloer4 ,de sarcofaag die zich in de ,koningskamer bevond is geheel van porphyr marmer4 ,de lengte is #f4e voet1 de breedte #bf4f duim4 ,merkwaardig is het op te merken dat zij te groot is om later door de gangen in de kamer gebracht te zijn2 men veronderstelt dat zij dus van boven af neergelaten is1 vr het dak gesloten en de ,pyramide voltooid werd4 ,er is geen deksel op de sarcofaag en ook geen teeken dat er ooit een op geweest is2 hierdoor is nogal verschil van meening ontstaan onder de geleerden of zij wel ooit gebruikt kan zijn om eene mummie te bevatten1 en er zijn minstens evenveel gezaghebbende stemmen tegen dit denkbeeld als er vr zijn4 ,zij is thans aanmerkelijk beschadigd hoewel de reizigers van vorige eeuwen haar steeds als gaaf vermelden4 ,de steenen wand is ongeveer vijf duim dik en is buitengewoon hard4 ,wanneer men met metaal er tegen aanslaat klinkt hij als een bel4 ,de aanblik van de gepolijste steensoort is die als van gekleurd glas met zwarte1 witte en roode stippen4 ,thans echter is de sarcofaag aanmerkelijk beschadigd2 velen ergeren zich hierover ten zeerste4 ,bonwick in ,pyramid ,facts and ,fancies laat zich daarover uit als volgt3 ,niet aleer de ,europeanen1 voornamelijk ,engelsche en ,amerikaansche dames en heeren hierheen begonnen te stroomen1 begon dit ,vandalisme4 ,het was niet voldoende massa's van het uitwendige af te houwen1 maar dit kostbare gedenkstuk1 dat zelfs geen ,turk had willen ontwijden of beschadigen1 begon het gewone lot van relikwien te ondergaan door de hand van relikwien-vereerders en relikwien-dieven4 ,en verder3 ,met uitzondering van een klein brokje was de sarcofaag zestig jaar geleden gaaf4 ,zij die haar nu beschouwen1 afgehakt en afgeschilferd1 als zij is1 mogen wel blozen voor de ,westersche beschaving4 ,den schrijver zelf werd kalm door een van zijn ,arabische volgelingen gevraagd of hij er gaarne een stuk afgebroken wou hebben4 ,met niemand die verantwoordelijk is voor het behoud en met de verwachting der inboorlingen voor een frank per afgebroken stuk1 wie kan zich dan nog verwonderen over de trapsgewijze vermindering en eindelijke algeheele vernietiging van deze wonderbaarlijke en geheimzinnige kist4 ,boven het dak van de ,koningskamer bevinden zich vijf kleinere kamers1 waarin men komen kan door een gat in het dak4 ,deze kamers zijn genoemd naar ,davison1 ,hertog ,wellington1 ,lord ,nelson1 ,lady ,arbuthnot en ,col4 ,campbell4 ,de eerste werd in #agfc door ,davison ontdekt4 ,de overige werden door ,col4 ,howard ,vyse in #ahcg ontdekt4 ,de kamers zijn van elkaar gescheiden door graniet1 glad aan den bovenkant en ruw aan den onderkant4 ,de bovenste of vijfde kamer heeft een dak van twee schuins opstaande steenblokken4 ,de hoogte van de gezamenlijke kamers bedraagt #fi voet4 ,gezaghebbenden zijn het er vrijwel over eens dat de reden van het bouwen van deze kamers moet gezocht worden in het plan van de bouwers om het gewicht op het dak te verlichten2 zoodat het dak van de ,koningskamer niet zou bezwijken onder den zwaren last4 ,de bovenvermelde kamers en gangen zijn de tot dusver ontdekte in het bovengrondsche gedeelte der ,pyramide4 ,in het rotsgedeelte bevindt zich nog een kamer1 die gelegen is aan het einde van den benedenwaarts leidenden ingang4 ,daartegenover bevindt zich in deze kamer een doodloopende gang4 ,ik heb hier een korte en ruwe schets gegeven van het onverklaarbare en ingewikkelde stelsel van gangen en kamers in de ,groote ,pyramide1 namelijk van die welke tot dusver ontdekt zijn4 ,want ik geloof ten stelligste dat er veel meer gangen en kamers zijn1 en dit is verklaarbaar omdat in de verhandeling over ,pyramids and ,stonehenge gezegd wordt1 dat ,koefoe een deel der kamers afsloot4 ,echter zullen deze wel nooit ontdekt worden1 daar de belangstelling tot verder onderzoek in dezen thans ernstig verflauwd is1 en misschien gelukkig maar8 ,want die afsluiting zal niet zonder reden geweest zijn en evenals de bekende gangen en kamers eerst ontdekt zijn en onderzocht toen dit zonder bezwaar van andere zijde geschieden kon1 evenzoo zal dit misschien later het geval zijn met nog onontdekte gedeelten4 ,thans zullen wij1 nu wij ons eenigermate een oordeel kunnen vormen over de vraagstukken3 wanneer werd de ,pyramide gebouwd8 en door wie8 nagaan wat door verschillende schrijvers gezegd is met betrekking tot het waarom8 ,want zeker bestaan er geen meer uiteenloopende meeningen over het doel van een bouwwerk dan het geval is bij deze ,pyramide4 ,in het volgende hoofdstuk zullen wij dus zien welke doeleinden men alzoo aan de ,pyramide toekende4 ,,hoofdstuk ,v4 ,,over ,,de ,,bestemming ,,der ,,pyramide4 ,in de voorgaande hoofdstukken heb ik1 zij het ook onvolledig1 in hoofdtrekken aangegeven wat ons uit gezaghebbende bronnen bekend is geworden omtrent het tijdstip van den bouw1 omtrent de7n7 bouwer7s7 en de wijze van bouwen2 en ik heb slechts hier en daar aangestipt wat deze schrijvers dachten met betrekking tot het doel1 voor hetwelk de ,pyramide gebouwd zoude zijn4 ,mijne lezers moeten het voorgaande geheel beschouwen als eene lange inleiding tot de eigenlijke bedoeling van deze verhandeling1 namelijk het beschouwen van de bestemming van dit merkwaardige bouwwerk4 ,en hetgeen thans volgt als een algemeen overzicht van de verschillende theorien over die bestemming1 moet eveneens weer beschouwd worden als een overgang tot het nagaan van die theorie1 welke voor ,theosofen--hetzij krachtens geloof1 gezag of overtuiging--de meeste waarde heeft1 namelijk die theorie1 welke ik aanduidde als de ,theosofische en welke men eveneens kan beschouwen als een maonnieke theorie4 ,het zou onmogelijk zijn1 alle theorien die omtrent de vermoedelijke bestemming der ,pyramide bestaan1 hier ter plaatse volkomen te behandelen2 ik moet volstaan met ze kortelijks weer te geven1 en zelfs kan ik enkele alleen vermelden1 daar ze volstrekt van geen waarde of belang zijn voor ons eigenlijk doel4 ,een ieder die belang stelt in de eene of andere speciale theorie1 kan deze voor zichzelf nagaan in de daarover geschreven werken1 en de meeste dezer theorien zijn zelfs te technisch om in een populaire verhandeling als deze een plaats te vinden4 ,ik moet dus slechts de minst technische behandelen4 ,de meest bekende1 thans ook meest gezaghebbende theorie is die welke de ,groote ,pyramide evenals alle pyramiden maakt tot een praalgraf van ,egyptische ,pharaoh's4 ,de andere schrijvers laten zich1 zooals ik reeds vermeldde1 weinig uit over het doel en men kan dus weinig steun bij hen vinden1 zoowel voor deze als voor eene andere theorie4 ,jomard zegt in zijn verhandeling ,sur les ,pyramides d',egypte #da3 ,indien wij in eene bijna volkomen duisternis verkeeren met betrekking tot het tijdstip van den bouw der ,pyramide en de namen van hare ,bouwers1 hangt er een bijna even dichte sluier over de bestemming dezer bouwwerken1 en het zou ook niet anders kunnen zijn2 want de geschiedschrijvers der oudheid en de ,arabische schrijvers hebben niet de middelen gehad om die te kennen1 de een zoo min als de ander4 ,het was natuurlijk dat men deze bouwwerken beschouwde als te behooren tot graven1 praalgraven4 ,dit denkbeeld is in den grond geheel in overeenstemming met de waarschijnlijkheid en bovenal met die welke een gevolg is van analogie ik cursiveer2 v4 ,g42 omdat het ,lybisch gebergte te ,memphis niet zooals te ,thebe hoogopstaande zijwanden aanbood1 die geopend werden voor de graven der koningen1 zou men daarom niet getracht hebben daarin te voorzien door bouwwerken8 ,en zou men dan misschien door de reusachtige afmetingen1 door de ontzagwekkende moeilijkheden van de onderneming1 hebben willen wedijveren met den rijkdom van de koninklijke onderaardsche begraafplaatsen8 ,maar met dit gegeven1 hoe waarschijnlijk het zij1 zou men nooit het werk der ,pyramiden verklaren en alles wat een nauwgezet onderzoek er ontdekken moet2 en in de eerste plaats het denkbeeld van de keus van den pyramidalen vorm4 ,en verder3 ,hoe dit zij1 indien wij toestemmen1 dat het denkbeeld van een pyramide dat van een graf medebrengt1 zou men dan gedwongen zijn te besluiten1 dat geen enkele andere bedoeling voorgezeten heeft bij de oprichting van deze grootsche bouwwerken8 ,wij gelooven het niet4 ,hoe kunnen wij bijvoorbeeld als waar erkennen1 dat bij een volk dat zoo godsdienstig was als de ,egyptenaren1 de godsdienst en zijne mysterin vreemd waren aan het doel dat men zich stelde bij het oprichten van de ,pyramiden8 ,zou dit aan den anderen kant niet zijn een geheel terzijde stellen van de verklaring1 die de diepzinnigste waarnemer der oudheid1 ,aristoteles1 van deze bouwwerken geeft1 die ze toeschrijft aan de politiek der vorsten8 ,ten slotte1 wanneer men denkt over de keuze van den vorm die aan de bouwwerken gegeven is1 over de afmetingen en het onderling verband der deelen1 over de nauwkeurige orintatie der zijden1 en tal van andere niet minder treffende omstandigheden1 kan men dan verzekeren1 dat de wetenschappen en wetenschappelijke doeleinden bij hare samenstelling niet hebben voorgezeten8 ,deze veronderstellingen zouden alle gelijkelijk onaannemelijk zijn4 ,ik stem toe dat de volmaaktheid van den arbeid en de samenstelling verklaard kunnen worden door den graad van volmaking waartoe de bouwkunde toen gevorderd was1 en dat iedere soort openbaar bouwwerk met de grootste aandacht uitgevoerd moest worden2 maar hier is een over-overvloed van zorgen1 voorzorgen tot in de kleinste bijzonderheden voor de hechtheid1 voor het afwerken van het geheel2 de architect is geleid door den sterrekundige1 en de samensteller door den wiskundige4 ,anderen vr mij hebben er aan getwijfeld1 dat de pyramide gebouwd was om als graf te dienen #db1 maar men heeft ongelijk te ontkennen dat een enkel deel van het gebouw of der nabuurschap deze bestemming ontvangen zou hebben2 dit is een onderscheid dat mij belangrijk schijnt vast te stellen4 ,uit het hier aangehaalde ziet men dat deze savant niet boudweg beweerde1 dat de ,pyramide niets dan een graftombe was1 en hij gaat zelfs verder1 zooals wij later zullen zien4 ,ik haal dezen schrijver uitvoerig aan1 omdat onder de gezaghebbende schrijvers niemand zoo in den breede dit onderwerp bespreekt en op zulk eene wijsgeerige en waarlijk wetenschappelijke wijze4 ,niet louter beweringen1 maar een onder de oogen zien van feiten en een ruimte laten voor de meeningen van andere schrijvers en denkers4 ,hij gaat er vervolgens toe over1 de schrijvers der oudheid na te gaan met betrekking tot dit deel van het onderwerp3 ,diodorus1 ,strabo en ,herodotus zinspelen op de ,pyramide als een graf 7,herodotus echter minder rechtstreeks2 hij zegt dat ,cheops in de rots waarop de ,pyramiden gebouwd zijn verscheidene onderaardsche kamers gedolven had1 die bestemd waren als zijn graf te dienen2 dit graf was geplaatst op een eiland dat gevormd werd door een kanaal1 dat met de rivier in gemeenschap stond72 ,plinius spreekt niet over de bestemming der ,pyramide1 en met betrekking tot hetgeen de ,arabische geschiedschrijvers mededeelen1 zegt hij3 ,het is waar dat verscheidene ,arabische schrijvers de groote pyramiden als graven beschouwd hebben2 maar zij zijn ongetwijfeld tot die meening gekomen om reden van de kleinere pyramidale bouwwerken in den omtrek1 die sarcofagen en gebalsemde lijken bevatten1 en die inderdaad niets anders konden zijn dan graven4 ,de vraag was1 en is nog1 te weten of de bouwers van de ,groote ,pyramide een ander doel gehad hebben dan er een mummie van een koning te plaatsen3 wij zullen weldra elders zien dat de ,oostersche schrijvers niet allen van dat gevoelen zijn4 ,en1 verder1 na uitgeweid te hebben over het inwendige der ,pyramide3 ,er is ongetwijfeld niets onwaarschijnlijks in1 te denken dat men in een dergelijk gebouw mysterin vierde1 of dat men misschien inwijdingen volbracht in de onderste zalen1 en in het algemeen kultus1 ceremonin en godsdienstige riten44444 ,vervolgens gaat hij er toe over verschillende andere theorien te beschouwen op eene zeer vrijzinnige wijze1 theorien die wij zoo dadelijk eveneens zullen vermelden2 en ik kan niet beter doen1 om mijn lezers de juiste houding van zijn denken aan te wijzen ten opzichte van de verschillende theorien1 dan zijn slotwoorden met betrekking tot dit deel van het onderwerp aan te halen3 ,wij laten het aan onzen lezer over1 na deze laatste verklaringen die te verkiezen1 welke hem het waarschijnlijkst lijkt4 ,dat moeten wij eveneens doen ten opzichte van de andere vraagstukken die opgeworpen worden over het doel en de bestemming der ,pyramiden1 voornamelijk over het doeleinde voor hetwelk de ,groote ,pyramide opgericht werd4 ,indien het nagenoeg onmogelijk is1 dit doel op zekere wijze aan te duiden1 zou het volstrekt niet minder moeilijk zijn aan te toonen dat de bestemming van het gebouw louter was om als graf dienst te doen4 ,het staat aan den lezer1 te oordeelen over de waarde der bewijsredenen en der beschouwingen die voor zijn oogen liggen1 en ze te vergelijken met feiten en waarnemingen4 ,hij zal allereerst uit al deze feiten twee gevolgtrekkingen maken2 de eerste1 dat dit grootsche bouwwerk niet bestemd werd voor een nig doeleinde2 de tweede1 dat de afmetingen van de ,pyramide evenredige deelen zijn van de grootte van een lengte-graad in ,egypte4 ,uit deze twee gevolgtrekkingen1 die onbetwistbaar schijnen1 zal de lezer misschien vervolgens deze gevolgtrekking afleiden1 dat de ,pyramide de afmetingen1 die zij heeft1 niet toevallig ontvangen heeft1 maar ingevolge een plan1 om de waarde van den graad en de gebruikelijke lengte der maten in ,egypte vast te stellen4 ,wij zouden de bestaande theorien in enkele hoofdgroepen kunnen verdeelen1 en wij zouden dan naast de graftheorie en enkele andere onbeduidende theorien een sterrekundige1 een godsdienstige1 een wetenschappelijke1 een symbolische en een mystieke groep hebben1 en daar wij reeds voldoende over de graftheorie gesproken hebben in dit en voorgaande gedeelten1 zullen wij thans overgaan tot het aanstippen van enkele onbelangrijke--ja1 vaak belachelijke--theorien en het meer uitvoerig vermelden der belangrijke4 ,van de voor ons doel minder belangrijke theorien is die van ,fialin de ,persigny er eene1 die de meeste belangstelling verdient1 daar zijne uitvoerige beschouwing1 vervat in een tamelijk uitgebreid werk waarvan de titel luidt3 ,de la destination et de l'utilit permanente des ,pyramides1 duidt op eene ernstige overtuiging en studie4 ,zijne theorie is1 dat de ,pyramiden gebouwd werden teneinde dienst te doen als bescherming tegen de zandstormen voor dat gedeelte van het ,nijldal dat niet door de ,lybische bergen beschut werd4 ,het gebrek van deze theorie valt ons reeds bij den aanvang in het oog1 namelijk dat een toevallig nut van een gebouw niet de reden was tot het doen oprichten er van4 ,om dit te verduidelijken3 eene kerk wordt gebouwd om daarin godsdienstige bijeenkomsten te houden1 en al doet de spits van den toren1 die bij dit gebouw behoort1 nu dienst als een peilingspunt bij graadmetingen dan is de reden van het bouwen van dien kerktoren nog niet te zoeken in het nut van het bouwwerk bij laatstgenoemde metingen4 ,de theorie van ,ballard gaat zelfs in meer letterlijken zin aan dit euvel mank dan de theorie van ,de ,persigny1 want eerstgenoemde denkt werkelijk dat de drie pyramiden dienst deden als uitgangs-peilingspunten voor een uitgebreid stelsel van opmetingen teneinde het land van ,egypte op de juiste wijze onder de bewoners te verdeelen4 ,zijn theorie is vervat in een boek genaamd ,the solution of the ,pyramid ,problem4 ,het eerste boek is lezenswaard voor belangstellenden in dit onderwerp als een bewijs van de wonderlijke aberraties van het menschelijk vernuft4 ,van de minderwaardige theorien1 die eigenlijk in 't geheel den naam theorie niet verdienen1 maar louter als een buitensporige of bekrompen opvatting van haar opsteller kunnen worden beschouwd1 noemen wij de volgende4 ,sir ,thomas ,browner schreef ten tijde van ,elisabeth1 dat de donkere holen en bergplaatsen voor mummies de schuilplaats van ,satan waren1 zijne redeneering grondende op eenige opmerkingen in ,egyptische papyrussen over de onderwereld en eveneens op eenige gezegden in het ,oude ,testament4 ,welke deze laatste waren1 weet ik niet1 doch ik denk dat hij die bedoelde welke ,h4 ,p4 ,blavatsky eveneens aanhaalt in de ,geheime ,leer3 ,de groote breuk1 die tusschen de zonen van het ,vierde ,ras ontstaan is zoodra de eerste ,tempels en ,zalen van ,inwijding onder de leiding der 'zonen van ,god' gebouwd waren #dc1 wordt allegorisch voorgesteld door de ,zonen van ,jacob4 ,de stervende ,jacob beschrijft zijne zonen als volgt3 ',dan'1 zegt hij1 'zal een slang zijn aan den weg1 een adderslang in het pad1 bijtende de verzenen des paards1 dat zijn rijder achterover valle' 7d4 w4 z4 hij zal den candidaten ,zwarte ,magie leeren74 ,omtrent ,simeon en ,levi merkt de aartsvader op dat werktuigen van wreedheid in hunne woningen zijn3 ',o mijn ziel1 kom niet in hun geheim 7lees ,sod71 tot hunne vergadering'4 ,nu is ,sod de naam van de ,groote ,mysterin #dd4 ,wij kunnen hieruit lezen1 dat er eveneens pyramidale 787 tempels van inwijding in zwarte magie waren en daar behoeven wij natuurlijk niet aan te twijfelen2 bovenstaande aanhaling zegt genoeg1 maar ik vrees1 dat ,browner te ver ging met zijn verklaring1 indien ik hem al een dergelijk diepzinnig denken over het vraagstuk mag toeschrijven4 ,bonwick in zijn ,pyramid ,facts and ,fancies geeft deze theorie slechts even aan1 en vermeldt ook enkele zeer belachelijke theorien1 die den naam theorie in het geheel niet waard zijn1 o4a4 een van een ,zweedsch wijsgeer 78671 die als zijn meening te kennen geeft1 dat de ,pyramiden eenvoudig gebouwd waren als middel om het water van den troebelen ,nijl te zuiveren1 dat door de gangen er van gevoerd zou worden4 ,ik heb het boek1 waarin deze meening toegelicht wordt1 niet kunnen bemachtigen1 en dat spijt mij1 aangezien het mij zeker eenige aangename oogenblikken zou bezorgd hebben1 en ik in geen geval overgehaald zou kunnen worden om aan te nemen1 dat de ,pyramiden een soort watertorens der oudheid waren4 ,verder vinden wij in dit werkje ,facts and ,fancies vermeld de meening van ,gable1 die zijne lezers vergast op het volgende belangwekkende item3 het blijkt niet1 dat de stichters eenigerlei lofwaardig plan hadden1 aan de nakomelingschap wetenschappelijke afbeeldingen na te laten1 zooals enkelen veronderstellen2 daarom schijnen zij niet met een geometrisch doel opgericht te zijn2 doch daar volgens ,gable vastgesteld is 7op welke wijze zegt hij niet7 dat zij opgericht werden door hen 'die na hun huwelijk met de dochters der menschen niet alleen ontaarde verachters van nuttige kennis werden1 maar zich geheel aan weelde overgaven'1 is het niet te verwonderen1 dat zijn eindconclusie is1 dat zij gebouwd werden om de vrouwen te behagen6 ,wathen schreef in #ahdb3 de geschenken van de koningin van ,scheba aan de ,egyptenaren worden nu aanschouwd in de onvernietigbare massa's der ,pyramiden1 terwijl ,benjamin van ,toledo en ,vossius beweerden1 dat zij de graanpakhuizen van ,jozef waren4 ,reeds in #accj beweerde ,maundeville hetzelfde1 zegt ,bonwick4 ,bewijzen en zelfs bewijsredenen ontbreken echter ten eenenmale4 ,een theorie van meer waarde1 en die ook zeer grondig is uitgewerkt en beredeneerd1 is die van ,thomas ,yeates1 die in #ahcc over dit onderwerp eene dissertatie uitgaf #de4 ,in deze dissertatie maakt hij eene vergelijking tusschen de ,pyramiden en de ark van ,noach1 voornamelijk wat betreft de afmetingen4 ,hij zegt3 de afmetingen van de ,groote ,pyramide benaderen in de oude ellematen de ark van ,noach op zulk een wijze1 dat ik niet kan aarzelen1 hoe nieuw het denkbeeld ook is1 eene vergelijking te trekken4 ,aangezien wij later op de maten-theorie zullen terugkomen1 zullen wij deze theorie alsdan nogmaals in verband met deze beschouwen4 ,reeds maakten wij1 toen wij ,jomard aanhaalden1 melding van de denkwijze van ,aristoteles over het doel van het bouwen der ,pyramide4 ,deze denkwijze is er eene1 die door velen aangehangen werd4 ,hij dan zegt1 dat zij louter een vertoon van koninklijk despotisme vereeuwigde1 doch dat dit vertoon een dieperliggende politieke reden had4 ,in dit vruchtbare land 7sprekende van de ,nijldelta1 die volgens ,theosofische opvatting nog niet aangeslibd was tijdens den bouw7 zou het volk weinig te werken gehad hebben en was er dus veel tijd tot muiterij en opstand tegen koninklijk en priesterlijk gezag4 ,de priesters zouden dan den koning overtuigd hebben1 dat er slechts n uitweg bestond om rust onder het volk te brengen1 namelijk het te dwingen tot het bouwen van reusachtige bouwwerken1 en aan deze reden zouden de ,pyramiden haar ontstaan hebben te danken4 ,plinius is vrijwel van dezelfde opvatting1 alleen meent hij1 dat de werklieden de krijgsgevangenen waren1 die niet nutteloos gevoed en gekleed konden worden en dus aan het werk moesten worden gehouden4 ,greaves bespreekt de meeningen van deze beide schrijvers der oudheid4 ,hij zegt3 ,maar waarom de ,egyptische koningen zich zulke reusachtige onkosten getroost zouden hebben om deze ,pyramiden te bouwen1 is een vraag van hoogeren aard4 ,aristoteles zegt dat zij het werk van tyrannie zijn2 en ,plinius beweert dat de heerschers ze deels uit praalzucht en deels uit politiek bouwden1 om het volk bezig te houden en het te bewaren voor muiterij en opstand4 ,sandijs dacht dat het was uit vrees dat hunne groote schatten 7die van de ,pharaoh's7 hunne opvolgers zouden doen ontaarden4 ,hoe men dezen ,koningen tegelijkertijd toe kan schrijven dat zij tyrannen1 hoogmoedige despoten enz4 waren1 en tevens zulke een vrees koesterden voor de ontaarding hunner opvolgers1 is mij weer een raadsel6 ,mariette ,bey is verontwaardigd over deze theorie en verwerpt haar2 en ,hekekyan ,bey merkt terecht op3 ,het is welbekend dat een tyran bijna nooit een werk voltooit dat door zijn voorganger onafgewerkt gelaten is4 ,het is duidelijk dat deze ,pyramiden eene nationale onderneming waren2 dat tot het plan er voor en de uitvoering er van werd besloten na rijp beraad2 wetten werden gemaakt en in inkomsten werd voorzien om wat het publiek beslist had door de uitvoerende gezaghebbers tot stand te doen brengen4 ,dufeu beweert het tegengestelde van ,aristoteles4 ,hij zegt3 ,verre van het werk te zijn van den trots en het despotisme van de ,pharaoh's1 zijn zij integendeel bewijzen van hun verheven wijsheid en de diepe kennis hunner priestercolleges4 ,eindigen wij dit hoofdstuk met een paar der bekendste ,arabische schrijvers over dit punt te hooren3 ,mustadi 7te ,gihe in ,arabi7 zegt in #iib3 ,er was een koning1 genaamd ,saurid1 zoon van ,salahx1 #cjj jaren voor den zondvloed1 die op een nacht droomde dat hij de aarde met hare bewoners omvergeworpen zag1 de menschen op hun gelaat neergeworpen1 terwijl de sterren van den hemel vielen en tegen elkaar aanstieten en afschuwelijke en vreeselijke kreten slaakten terwijl zij vielen4 ,hij ontwaakte daarop zeer verontrust en verhaalde zijn droom aan niemand en was in zichzelf overtuigd dat een of ander groot ongeluk aan de wereld zou overkomen4 ,een jaar daarna droomde hij weder dat hij de vaste sterren op de aarde zag neerkomen in den vorm van witte vogels1 die de menschen wegsleepten en hen tusschen twee groote bergen wierpen1 welke zich zoo goed als samenvoegden en hen bedekten en toen werden de heldere1 schijnende sterren donker en werden verduisterd4 ,daarop ontwaakte hij1 buitengewoon verbaasd en trad in den ,zonnetempel en begon te weenen4 ,den volgenden morgen beval hij dat alle vorsten der priesters en de toovenaars van alle provincin van ,egypte tezamen zouden komen2 hetgeen zij deden tot een aantal van #acj priesters en waarzeggers1 naar welke hij toeging en hun zijn droom verhaalde1 dien zij van groot belang vonden2 en de verklaring die zij er aan gaven was1 dat een zeer groot ongeluk aan de wereld overkomen zou4 ,onder anderen zeide de priester ,aclimon1 die de grootste van allen was1 en voornamelijk zijn verblijf hield in het hof van den koning1 tot dezen3 ',heer1 uw droom is bewonderenswaardig en ikzelf zag een anderen1 ongeveer een jaar geleden1 die mij verschrikte en dien ik aan niemand geopenbaard heb'4 ',zeg mij welke hij was'1 zei de koning4 ',ik droomde'1 sprak de priester1 'dat ik met ,uwe ,majesteit op den top van den vuurberg was1 welke in het midden van ,emsas is1 en dat ik den hemel beneden zijn gewone ligging zag zakken1 zoodat hij bij de kruin onzer hoofden was1 terwijl hij ons bedekte en omringde als een groot omgekeerd bassin2 dat de sterren met de menschen vermengd waren in verscheidene figuren2 dat de menschen ,uwe ,majesteit hulp afsmeekten en in menigten tot u snelden als hun toevlucht2 dat gij uwe handen boven uw hoofd ophieft en trachttet den hemel terug te werpen en hem tegenhield1 en dat ik1 toen ik zag wat ,uwe ,majesteit deed1 hetzelfde verrichtte4 ,terwijl wij in die houding waren1 buitengemeen verschrikt1 dunkt mij1 dat wij een gedeelte van den hemel zich zagen openen en een helder licht daaruit zagen komen2 dat daarna de zon op die plaats opkwam en dat wij haar om bijstand smeekten1 waarop zij tot ons zeide3 ,de ,hemel zal tot zijn gewone standplaats wederkeeren wanneer ik driehonderd rondloopen volbracht heb4 ,daarop ontwaakte ik buitengewoon verschrikt4' ,toen de priesters aldus gesproken hadden1 beval de koning hun de hoogte der sterren te nemen en te overwegen welk ongeluk zij voorspelden4 ,waarop zij verklaarden dat zij eerst den ,zondvloed en daarna het vuur voorspelden4 ,toen beval hij dat de ,pyramiden gebouwd zouden worden en dat zij alles wat zij als waarde schatten1 daarin zouden brengen met de lichamen van de koningen en hunne weelde1 en de aromatische geuren1 en dat zij hunne wijsheid er op zouden schrijven1 opdat de wateren deze niet zouden vernietigen4 ,dit is een gewijzigde vorm van het ,bijbelsche verhaal waar ,sem de kennis van de wereld der oudheid op twee pilaren laat graveeren3 ,jachin en ,boaz4 ,de geschiedschrijver ,ibn ,abd ,alhokm is de volgende van wien ik een gedeelte wil aanhalen4 ,de aanvang van het verhaal van dezen komt ongeveer op hetzelfde neer als het verhaal van ,mustadi4 ,daarna gaat hij verder3 ,toen de priesters gezegd hadden1 dat de zondvloed ook in zijn land zou komen binnen enkele jaren1 beval de koning dat de ,pyramiden gebouwd zouden worden en dat een kelder 7grot7 zou worden gemaakt1 waarin de ,nijl moest loopen1 vanwaar hij in de westelijke landen stroomen zou en in het land van ,al ,sad4 ,en hij vulde de ,pyramiden met talismans1 en met vreemde dingen1 rijkdommen en schatten en dergelijke4 ,hij graveerde alle dingen er in1 die hem door wijze menschen verteld waren en evenzoo alle diepgaande wetenschappen4 ,de namen van alakakirs1 de gebruiken en gevaren er van1 de wetenschappen van astrologie en wiskunde1 van geometrie en natuurkunde1 alle deze kunnen weergegeven worden door hen1 die de karakters en taal kennen4--,nadat hij bevelen gegeven had voor dit gebouw1 sneden zij groote kolommen en wonderlijke steenen uit4 ,zij haalden machtige steenen van de ,ethiopirs en maakten daarvan de grondslagen van de drie ,pyramiden1 terwijl zij ze samenvoegden met lood en ijzer4 ,zij bouwden de poorten er van #dj ellen onder den grond en maakten de hoogte der ,pyramiden #ajj koningsellen #ejj van onze ellen4 ,bij den aanvang van dezen bouw was een gelukkige horoskoop4 ,nadat hij ze geindigd had bedekte hij ze van boven tot beneden met gekleurd satijn 7marmer7 en deed een plechtig feest plaats vinden1 waar alle inwoners van het rijk bij tegenwoordig waren4 ,toen bouwde hij in de westelijke ,pyramide #cj schatkamers1 gevuld met rijkdommen en werktuigen1 en met handteekeningen gemaakt uit edelsteenen en met ijzeren werktuigen en aarden vaten en met een mes dat niet verteert en met glas dat gebogen en niet gebroken kan worden1 en met vreemde betooveringen en met verscheidene soorten alakakirs1 enkele en dubbele1 en met doodelijke vergiften en vele andere dingen4 ,hij maakte ook in de oostelijke ,pyramide hemelsche ,sferen en sterren1 en hunne verscheidene aspekten en werkingen en geuren die daarbij gebruikt worden en de boeken die over deze zaken handelen4 ,hij plaatste ook in de gekleurde pyramide 7de derde7 de verklaringen van de priesters in marmeren blokken en bij elken priester een boek1 waarin de wonderen van zijn ambt en van zijne daden en zijne geaardheid en wat in zijn tijd gedaan werd en wat is en wat zijn zal van het begin tot het einde van tijd4 ,hij plaatste in elke ,pyramide een schatbewaarder4 ,de schatbewaarder van de westelijke ,pyramide was een standbeeld van marnier1 dat rechtop stond met een lans en op zijn hoofd kronkelde een slang4 ,hij die er nabij kwam en stil stond1 dien beet de slang in de zijde1 en kronkelde zich om zijn keel en doodde hem en keerde daarna naar hare plaats terug4 ,tot schatbewaarder van de oostelijke ,pyramide maakte hij een afgod van zwart agaat met open en schijnende oogen1 die met een lans op een troon zat4 ,wanneer iemand naar dezen opzag1 hoorde hij een stem aan zijne zijde1 die zijne zinnen wegnam1 zoodat hij bewusteloos op zijn gelaat viel en niet ophield totdat hij stierf4 ,tot schatbewaarder van de gekleurde ,pyramide maakte hij een standbeeld genaamd ,albut1 zittende4 ,hij die naar dit beeld zag1 werd er naar toegetrokken tot hij er tegen aankleefde en kon er niet van afgehaald worden voor en aleer hij stierf4 ,saurid schreef op de ,groote ,pyramide3 ,ik liet deze ,pyramide opbouwen in zes jaren4 ,afbreken is gemakkelijker dan opbouwen4 ,wie deze ,pyramiden in zeshonderd jaren afbreekt is knapper en waardiger dan ik en gereed mijne plaats in te nemen4 ,,hoofdstuk ,,vi4 ,,over ,,de ,,bestemming ,,der ,,pyramide ,,ii4 ,wij zullen er thans toe overgaan enkele van de meer belangrijke en tevens meer bekende theorien met betrekking tot de bestemming der ,groote ,pyramide te beschouwen1 en zullen dan bij het kiezen van die theorien zoodanige nemen1 welke rechtstreeks tot onze eigene leiden zullen4 ,in de eerste plaats dan komt de theorie van ,piazzi ,smyth1 die zijne denkbeelden en opvattingen uiteengezet heeft in zijne bekende werken ,three years labour at the ,great ,pyramid1 ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid en ,new ,measures of the ,great ,pyramid4 ,zeker heeft niemand meer dan ,piazzi ,smyth er toe bijgedragen om de ,groote ,pyramide populair te maken en stellig is er nooit zooveel over dit onderwerp geschreven en gesproken als sinds hij zijne beschouwingen uiteenzette4 ,deze laatste waren eigenlijk geen oorspronkelijke1 want reeds in #ahei had ,john ,taylor in zijn werk ,the ,great ,pyramid1 ,why was it built8 ,who built it8 dezelfde meeningen en opvattingen te berde gebracht en verdedigd4 ,john ,taylor had de ,pyramiden nooit bezocht en had tot vorming en staving zijner theorie de gegevens ontleend aan de geschriften van vroegere bezoekers als ,john ,greaves1 ,de ,monconys1 ,thvenat1 ,davison1 ,howard ,vyse1 ,caviglia enz4 ,zijn #cj-;jarige studie vond geene belooning in groote populariteit van het resultaat dat wij opgeteekend vinden in vermeld werk1 en eerst in latere jaren trok het meer de aandacht4 ,piazzi ,smyth1 die het gelezen had en er zoodanig door getroffen werd dat hij overtuigd was van de waarheid der daarin vervatte meeningen1 oordeelde het van groot nut zich persoonlijk ter plaatse er van te overtuigen en ,john ,taylor's meeningen te verdedigen en te bevestigen1 en gaf hierdoor eene algemeene bekendheid aan het werk1 doch dit was eerst in #ahfd4 ,in de jaren #ahfd-ahhj verschenen #e uitgaven van ,piazzi ,smyth's werk ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid1 zeker wel een bewijs voor de populariteit van het onderwerp4 ,in latere jaren zijn de theorien van ,taylor en ,piazzi ,smyth uitvoerig uitgewerkt door ,professor ,ch4 ,lagrange1 wis- en sterrekundige1 directeur van de sterrenwacht te ,brussel4 ,zie o4a4 ,mathmatique de l',histoire1 par ,ch4 ,lagrange4 ,wat dan is eigenlijk de meening van deze schrijvers over de bestemming der ,groote ,pyramide8 ,dit zullen wij thans trachten weer te geven zonder ons te veel in de bijzonderheden hunner theorien te verdiepen1 daar alleen een breede opvatting van hunne hoofddenkbeelden waarde voor ons kan hebben4 ,het zal verder geheel voldoende zijn na te gaan wat ,piazzi ,smyth schrijft1 daar hij in zijn werken alles vermeldt wat ,john ,taylor in zijn werk opteekende en dit bovendien zeer uitvoerig uitwerkt en geheel op wetenschappelijke leest schoeit1 zoodat de lezer van zijn werken volkomen op de hoogte kan zijn van hetgeen ,taylor wilde aantoonen4 ,taylor had over zijne theorie eene briefwisseling met ,piazzi ,smyth en om aan te toonen wat hun gemeenschappelijke theorie was1 kan ik niet beter doen dan het volgende aan te halen uit ,smyth's werk3 ,dit nieuwe denkbeeld1 hetwelk met een tot nu toe onbekende zekerheid het grootste bestaande mysterie voor de beschaafde wereld door alle tijden heen oplost1 heeft genoemde wereld te danken aan ,john ,taylor in een boek1 dat uitgegeven is in #ahei en getiteld ,the ,great ,pyramid2 why was it built8 and who built it8 ,hij had de ,pyramide zelf niet bezocht1 maar had dertig jaren daaraan voorafgaande al de uitgegeven verslagen verzameld en vergeleken en voornamelijk al de best vastgestelde metingen 7want er waren enkele inderdaad zeer slecht7 die gedaan waren2 en terwijl hij aldus bezig was1 opende de nieuwe theorie zich op het onverwachtst 7zooals hij mij in een brief schreef7 voor hem4 ,hoewel hoofdzakelijk een strenge afleiding van tastbare feiten van wetenschappelijken aard1 werd ,taylor's gevolgtrekking ongetwijfeld gesteund door het verstandelijk en geestelijk gezichtspunt1 van waaruit hij zijne onderzoekingen begon1 en hetwelk in hoofdzaak eenvoudig dit is3 ,dat1 terwijl andere schrijvers algemeen gedacht hebben dat een zeker grootsch doch onbekend wezen1 waarvan zij allen in hun geschiedkundig onderzoek het bestaan erkennen1 het bouwen van de ,groote ,pyramide leidde 7en wien de ,egyptenaren in hunne vroegste overleveringen en eeuwen later een onzedelijke en zelfs afschuwelijke geaardheid toedichten71 daarom inderdaad zeer slecht moet geweest zijn1--zoodat de wereld van dien tijd af tot op heden er steeds belust op is geweest dien dooden leeuw waarvan zij werkelijk niets afweten1 te beleedigen en te vertrappen--hij1 ,john ,taylor1 daar hij in iedere kenmerkende vermelding die van hen in den ,bijbel gedaan werd1 zag hoe godsdienstig slecht de afgoden-uitvindende ,egyptenaren zelf waren1 er toe geleid werd te besluiten dat de onbekende leider en ,bouwmeester dien zij haatten1 misschien buitengemeen goed was geweest2 of in ieder geval van een zuiverder godsdienstig geloof was dan dat van de ,misratische zonen van ,ham4 #df ,hierop verder ingaande komen beide schrijvers tot de gevolgtrekking dat de leiders van de bouwlieden vreemdelingen waren uit een uitverkoren volk1 menschen die door goddelijke genade in staat waren gesteld het denkbeeld weer te geven1 dat de ,groote ,pyramide bestemd was uit te drukken1 want dit is juist de kern van hunne theorie n4l4 dat de ,pyramide bestemd was zekere goddelijke denkbeelden uit te drukken in haar bouw en afmetingen welk kerndenkbeeld saamgevat wordt in hunne zienswijze3 de ,groote ,pyramide te beschouwen als een grondslag der maten4 ,met betrekking tot dit punt schreef ,piazzi ,smyth3 ,op dit algemeene standpunt plaatste ,taylor zich2 en na met de langgevormde publieke meening van te lijdelijke gehoorzaamheid aan de profane ,egyptische overlevering gebroken te hebben en daarbij tevens enkele van de door den tijd geerde vooroordeelen van hedendaagsche ,egyptische geleerden niet in aanmerking nemende1 zoodat hij een volledig en onpartijdig onderzoek van den beginne af aan gaf1 kondigde hij aan dat hij in enkele der rangschikkingen en afmetingen van de ,groote ,pyramide--wanneer zij naar behooren verbeterd waren wegens verminderingen en afbrekingen door den verloopen tijd--zekere wetenschappelijke gevolgtrekkingen vond1 welke van ,egyptische noch ,babylonische1 en minder nog van ,grieksche of ,romeinsche kennis spraken1 maar van iets dat hooger was dan deze1 zoowel als geheel verschillend van de menschelijke methoden van de wetenschappelijke stelsels zijner tijdgenooten4 #dg ,want 44444de werkelijke feiten van de ,groote ,pyramide1--in den vorm van gebouwde bewijzen van een nauwkeurige numerieke kennis van het grootschere kosmische verschijnsel van zoowel aarde als hemel--gaan de uiterst beperkte en nagenoeg kinderlijke kennis1 die menschelijkerwijs bereikt werd door de beschaafde rassen van #djjj1 #cjjj1 #bjjj of zelfs #cjj jaren geleden niet alleen te boven1 en ver te boven1 maar zij gaan in zooverre zij van toepassing zijn op de groote physische natuurgeheimen1 de beste kennis der wijsgeeren van onzen eigen tijd even zoo goed te boven4 ,dit alles kunnen wij zeer zeker geheel eens zijn met ,piazzi ,smyth1 en al rust onze beschouwing op andere gronden1 zoo is het resultaat er van hetzelfde4 ,waar hij als bouwers aanneemt door ,god bezielde hoogstaande wezens van een ras dat in niets overeenstemming had met de toenmalige ,egyptenaren1 nemen wij aan1 overeenkomstig hetgeen wij reeds vermeldden in den aanvang dezer verhandeling1 dat ,adepten uit ,atlantis onder leiding van eene manifestatie van den ,logos de bouwlieden leidden4 ,en dan zien wij alleen verschil in terminologie en opvatting van begrippen1 geen verschil in kern4 ,en waar beide theorien in dezen 7namelijk de goddelijkheid van de bouwers7 overeenstemmen1 kan het ons ook niet verwonderen dat beide de graftheorie verre verwerpen en in de eerste plaats niet alleen bevinden en erkennen dat groote natuurgeheimen en groote waarheden symbolisch belichaamd zijn in dit bouwwerk1 maar tevens dat een dergelijk bouwwerk om een dieper reden tot stand kwam dan louter om als graf van een ,pharaoh te dienen4 ,ook is er geen verschil met betrekking tot het punt dat de ,groote ,pyramide zich in dezen onderscheidt van de latere ,egyptische ,pyramiden4 ,maar wel is er een groot verschil tusschen de theorie van ,p4 ,smyth en de ,theosofische1 waar het er op aankomt het doel en de bestemming er van te bepalen4 ,want waar de ,theosofische theorie1 zooals ik reeds aanduidde1 de ,groote ,pyramide als een tempel voor hooge inwijdingen beschouwt1 maakt ,p4 ,smyth haar tot een grondslag der maten en een sleutel tot de geschiedenis der menschheid--verleden1 heden en toekomstig--in verband met het ,oude en ,nieuwe ,testament4 ,bijdoeleinden worden ook hier dus weer tot hoofddoeleinden verheven4 ,in de laatste kwaliteit noemt hij de ,groote ,pyramide een datum-lijst van de menschelijke 7,christelijke7 geschiedenis1 van welke datum-lijst ,flinders ,petrie opmerkt1 dat geen enkele datum deugt4 ,doch hoe dit laatste ook zij1 het kan ons van geen belang zijn1 daar het eene dogmatische en onkritische uitwerking is van de gegevens die hij in het overige deel van zijn werken geeft4 ,wij kunnen echter in ieder geval niet dan dankbaar zijn voor de massa's materiaal die ons daar geboden worden om iets van de symboliek van het gebouw te begrijpen1 en om die reden raad ik elk ernstig bestudeerder van dit onderwerp aan het werk te bestudeeren1 daar niets er meer toe kan bijdragen de ,groote ,pyramide te leeren beschouwen als een grootsch bouwwerk4 ,het gaat natuurlijk niet aan1 hier ter plaatse ,piazzi ,smyth's beschouwingen in haar geheel te overwegen1 doch ik wil mij er toe bepalen enkele der meest belangwekkende feiten aan te halen die hij met betrekking tot de symboliek aan het licht heeft gebracht4 ,echter verzoek ik mijn lezers te bedenken dat al deze feiten ten zeerste bestreden werden door ,egyptologen en wel voornamelijk op grond hiervan3 dat nl4 ,piazzi ,smyth eerst zijn theorie opvatte1 overnam van ,taylor1 en later opmetingen en beschouwingen hieraan aanpaste4 ,op deze beschuldiging antwoordde hij weder1 in een kleiner1 later verschenen werkje1 waarin hij betoogde dat zeer nauwgezette en wetenschappelijke opmetingen van anderen de zijne staafden4 ,dat het mogelijk is over afmetingen zulk een onderlinge oneenigheid te vinden1 is natuurlijk alleen te begrijpen wanneer wij weten dat feitelijk geen enkele afmeting ongeschonden bewaard is gebleven1 en dat verder alle opmetingen met de grootste moeite gepaard gaan wegens de belemmerende puinhoopen1 zandmassa's en dergelijke4 ,echter heeft noch het lezen van de werken van ,smyth1 noch ook van die welke er tegen geschreven waren1 mij kunnen bevredigen1 wat aangaat hunne werkelijke gronden van waarheid4 ,hoewel er onder de werken van de ,pyramide geen enkel werk is dat zoozeer de symboliek van het bouwwerk tracht aan te toonen als dat van ,piazzi ,smyth1 en ik in den eersten tijd van de bestudeering van dit onderwerp geheel medegesleept werd door de overtuigende bewijsvoering dat deze verklaring der symbolische woorden de ware was1 kan men op de exoterische bewijsgronden die hij aanvoert niet tot de conclusin komen1 die hij trekt4 ,doch ik twijfel niet of vele zijner conclusin bevatten waarheid2 men kan echter tot deze alleen komen door esoterische redeneering1 niet door exoterisch wetenschappelijke bewijsvoering1 en hoewel aan ,piazzi ,smyth's theorien groote afbreuk gedaan is door latere1 zeer nauwkeurige opmetingen o4a4 van ,flinders ,petrie1 heeft deze laatste in een later werk veel van ,smyth's theorie aanvaard o4a4 de pi-hoek-theorie4 ,een der stellingen echter van ,taylor1 door ,p4 ,smyth herhaald1 is op esoterische gronden evenzeer verdedigbaar als hij ze tracht aan te toonen door exoterisch wetenschappelijke bewijsvoering2 ik bedoel de stelling dat de ,groote ,pyramide in haar bouw de waarde pi symbolisch zou voorstellen4 ,en deze stelling is met betrekking tot de symboliek van de ,groote ,pyramide van zulk een typische waarde dat ik mij even bepalen zal bij dit punt1 teneinde het uitvoeriger te kunnen behandelen dan het geval zou kunnen zijn indien ik in de bijzonderheden der symboliek van het bouwwerk1 zooals ,smyth die uitwerkt1 verviel4 ,ook kan alleen deze stelling waarde hebben voor ons doel1 en dan nog als wij haar gaan beschouwen van een esoterisch standpunt4 ,want hoe bekrompen vat ,smyth ook deze stelling op6 ,hij dan ziet in deze symboliseering van de pi waarde niets dan een praktische oplossing van de beruchte quadratuur van den cirkel1 die nachtmerrie van alle degelijk denkende wiskundigen1 en beroept zich in zijne argumentatie meestal op de stellingen van ,john ,parker1 een ,amerikaan1 die beweerde een oplossing daarvan gevonden te hebben4 ,hetgeen ,piazzi ,smyth zegt is het volgende3 ,de vertikale hoogte van de ,groote ,pyramide is de straal van een theoretischen cirkel1 van welks omtrek de lengte gelijk is aan de som van de lengten der vier rechte zijden van de feitelijke basis van het geheele bouwwerk1 en dit nu is niets meer of minder dan een praktische oplossing van het beroemde vraagstuk der middeleeuwen en der daaraan volgende tijden nl4 de quadratuur van den cirkel4 ,want de bouwer7s7 der ,pyramide bepaalden dat de hoogte zich zoodanig moest verhouden tot de breedte der basis1 dat deze verhouding de nauwkeurigste praktische waarde van het meergemelde getal pi zou doen uitkomen4 ,genoemd getal pi is zelfs bij benadering niet te vinden in de dertig andere voornaamste pyramiden in ,egypte4 ,indien daarom kan bevonden worden dat deze pi met de daardoor teweeggebrachte grootte van hoek werkelijk in de ,groote ,pyramide is ingebouwd1 en daardoor het geheel van het reusachtig beslagen oppervlak kenmerkt1 dan onderscheidt het bouwwerk zich niet alleen van alle andere dergelijke bouwwerken1 maar toont tevens aan de groote wiskundige kennis van de ,bouwer7s74 ,want het getal pi werd eerst veel later1 duizenden jaren later1 ontdekt door de wiskundigen der latere tijden en tevens is dat getal een der onmisbaarste getallen in de wiskunde4 ,dit getal pi is berekend tot in #gjg decimalen1 en er worden allerlei benaderingswaarden voor aangegeven1 varierend van #c4bc tot #c4abe4 ,echter kunnen wij voor praktisch gebruik volstaan met de breuk #bb_/g1 met de waarde #c4adaei enz4 ,john ,taylor toonde het bestaan van het ware getal pi in de ,groote ,pyramide aan1 en deed dit voornamelijk door het wijzen op en het gebruiken van de verhouding van de hoogte en basis-breedte1 welke echter slechts met moeite te verkrijgen zijn wegens den geschonden staat van het bouwwerk4 ,het zou duizenden werklieden vereischen1 om de massa vuil en puin op te ruimen1 die de juiste opmetingen belemmeren1 en dus zien wij wel in1 dat een of meer geleerden of een paar daar weinig toe kunnen doen4 ,het is dus beter1 willen wij veel moeite en onnauwkeurigheid voorkomen1 om dit vraagstuk1 dat louter den vorm betreft1 meer dan de absolute grootte1 op te lossen door het meten van den rijzingshoek1 welke dus geheel en al onafhankelijk is van lengte-metingen4 ,de hoek van een pi-vormige1 vierhoekige pyramide moet1 om de zijden aan het toppunt ineen te doen loopen1 zijn #ea #ea' #ad''4c4 ,dit nu bleek de juiste waarde te zijn van den gemetselden hoek1 tenminste wat praktische waarde aangaat1 aangezien een gemetselde hoek niet den graad van juistheid zou kunnen geven van een geteekenden of theoretischen hoek4 ,kolonel ,howard ,vyse had in #ahcg aan de noordzijde twee van de buitenste laagsteenen 7deksteenen7 opgegraven1 na honderden werklieden het puin te hebben laten opruimen4 ,hij vroeg toen verlof1 ze naar het ,british ,museum te mogen laten vervoeren1 en bedekte ze tijdelijk met puin1 doch in de daaraanvolgende nachten vernietigden ,arabieren deze eenige overblijfselen van de deksteenen met hunne hamers1 of wel hij kon ze niet terugvinden4 ,in elk geval heeft hij ze niet meer gezien4 ,maar hoewel de latere onderzoekers tot op #ahhd dus dezen hoek niet meer konden zien in de steenlagen1 zoo bedacht ,piazzi ,smyth toch1 dat onder de verspreid liggende vergruisde deksteenen nog stukken moesten zijn1 waarin de pi-hoek bewaard gebleven was1 en werkelijk bleek dit het geval te zijn2 aan een van de helpers van den professor uit dien tijd werd door dezen het geval van den merkwaardigen hoek uitgelegd en deze man 7,gabri genaamd71 die later als gids dienst deed bij de ,pyramide1 deed zeer goede zaken met het verkoopen van steenen met den hoek die hij uit het puin bijeenzamelde en aan de bezoekers verkocht4 ,toen de keizerin van ,frankrijk in #ahfi de ,pyramide bezocht1 werd een weg voor haar aangelegd naar het bouwwerk toe en de grondstoffen voor dezen weg werden uit de ,pyramide gebroken4 ,onder deze uitgebroken blokken bevond zich ook een geschonden deksteen en ,waynman ,dixon schonk dezen aan prof4 ,piazzi ,smyth1 die hem onder een glazen stolp in het officieel verblijf van den ,koninklijken ,sterrekundige voor ,schotland bewaarde4 ,dit is de eenige bekende overgebleven deksteen4 ,hij is natuurlijk geschonden1 maar de hoek is bevonden te zijn tusschen #ea #ec' #ae'' en #ea #di' #ee''1 en komt dus zeer nabij den typischen pi-hoek van #ea #ea' #ad''4 ,geen enkele der deksteenen van de andere pyramiden komt dezen hoek nabij4 ,maar nu komt het merkwaardigste4 ,prof4 ,flinders ,petrie1 die de beste der tot dusver bekende opmetingen deed en een groot tegenstander was van ,ralston ,skinner's en ,piazzi ,smyth's theorien1 vond op de historisch bekende plaats de deksteenen waarvan gesproken was door ,kol4 ,vyse1 en die1 naar deze dacht1 verwoest waren door de ,arabieren4 ,fl4 ,petrie nam toen den hoek van rijzing op en bevond dat deze #ea #eb' #b'' was en kon dus niet meer twijfelen aan de beroemde pi hoekopstelling4 ,toen wierpen hij en ,proctor de theorie op1 dat dit alles te danken is aan louter toeval4 ,maar hiertegen kan onmiddellijk het volgende worden aangevoerd3 ,waren de pyramidebouwers wezens1 die zich lieten leiden door toeval1 wanneer wij de nauwkeurige en fijne afwerking van het geheel beschouwen8 ,zie wat ,fl4 ,petrie zelf zegt aangaande deze fijnheid en nauwgezetheid van bouw en hoe hij zichzelf tegenspreekt1 door alles van dien aard te wijten aan louter toeval4 ,verscheidene opmetingen heb ik gedaan van de voegen der steenen4 ,deze varieeren van #j4jab tot #j4jde inch in dikte2 op sommige plaatsen is de dikte slechts #j4jaa inch4 ,de gemiddelde dikte is dus #j4jbj inch4 ,de rand van den steen wijkt van een rechte lijn slechts #j4ja inch af op een lengte van #ge inches4 ,deze nauwkeurigheid staat gelijk met de gemiddelde nauwkeurigheid van de rechte snijkanten van een glasslijper van dezen tijd4 ,de voegen strekken zich uit over een oppervlakte van #ce vierkante voet1 en waren over deze geheele oppervlakte met cement bedekt4 ,de gemiddelde opening der voeg was #a_/ej inch en soms zelfs zoo klein als #a_/ejj inch4 ,en wanneer wij in aanmerking nemen dat de steenen #af ton wegen1 kunnen wij begrijpen1 met welk een nauwkeurigheid gewerkt moest worden1 om tot zulke resultaten te komen1 dat de buitenste laag een glad geheel was4 #dh ,en toch zou dit alles louter toeval zijn6 ,bedenken wij dan nog dat deze steenen uit prachtig graniet bestonden en alle verdere bouwwerken uit dien tijd en ook de latere pyramiden slechts uit in de zon gebakken kleisteenen1 dan zien wij wel in dat deze wijze van bouwen meer dan louter toeval was4 ,wij hebben gezien wat ,piazzi ,smyth zegt over de pi waarde in de ,pyramide en tevens welke groote waarde hij daaraan hecht voor zijne verdere redeneering4 ,ik meen ook te mogen aannemen1 dat hij1 wat deze stelling betreft1 op vrij vaste gronden staat4 ,maar het gebruik dat hij er van maakt om hierdoor aan te toonen1 dat de ,pyramide zou moeten dienen als een standaard van maten voor het nageslacht is mij te bekrompen1 en dit verwerp ik4 ,wat mij in de literatuur over dit punt verbaasde1 was dat ,ralston ,skinner in zijn ,source of ,measures1 waar hij toch groote blijken gaf van intutief esoterisch weten1 een gedeelte van dit werk aan hetzelfde denkbeeld wijdt4 ,en toch was het voor mij zeker1 dat de symboliseering van de pi waarde in de pyramide een diepere beteekenis moest hebben4 ,deze diepere beteekenis nu geeft ,h4 ,p4 ,blavatsky ons in de ,geheime ,leer1 wanneer wij vasthouden aan de daartoe noodige erkenning van hetgeen zij ons reeds mededeelde omtrent de bouwers en omtrent het doel van het bouwwerk4 ,natuurlijkerwijs heeft ,h4 ,p4 ,blavatsky kennis genomen van hetgeen ,piazzi ,smyth en ,ralston ,skinner beweerden en betoogden met betrekking tot dit punt en wij vinden1 zooals ik reeds bemerkte1 in de ,geheime ,leer deze zaak vrij uitvoerig behandeld4 ,wij lezen dan3 ,niettemin is bewezen dat het stelsel van eerstgenoemden 7de ,joden7 in deze bijzondere afdeeling der symboliek--namelijk de sleutel tot de geheimenissen der sterrekunde in haar verband met die der voortbrenging en ontvangenis--identiek is met die denkbeelden der oude godsdiensten1 welke het phallische element in de theologie hebben ontwikkeld4 ,het ,joodsche stelsel van heilige maten1 toegepast op godsdienstige symbolen1 is voor zoover het meetkundige en numerieke combinaties betreft1 hetzelfde als dat van ,griekenland1 van ,chaldea en van ,egypte1 want de ,joden namen het aan gedurende de eeuwen hunner slavernij en gevangenschap onder beide laatstgenoemde volkeren4 ,waaruit bestond dit stelsel8 ,de schrijver van ,the ,source of ,measures is er innig van overtuigd dat3 'de boeken van ,mozes ten doel hadden door eene soort van kunstmatige taal een meetkundig en numeriek stelsel van exacte wetenschap te verkondigen1 dat als oorsprong van maten zoude moeten dienen4' ,piazzi ,smyth is van dezelfde meening4 ,eenige geleerden vinden dat bedoeld stelsel en die maten identiek zijn met die1 welke bij den bouw der ,groote ,pyramide gebruikt zijn1 maar dit is slechts voor een deel het geval4 ',de grondslag dezer maten was de verhouding van ,parker'1 zegt ,ralston ,skinner in ,the ,source of ,measures4 ,de schrijver van dit zeer buitengewone werk heeft1 zooals hij zegt1 dien grondslag ontdekt in het gebruik van de verhouding van de middellijn van den cirkel tot den omtrek1 in geheele getallen uitgedrukt1 ontdekt door ,john ,a4 ,parker4 ,deze verhouding is #fefa voor de middellijn en #bjfab voor den omtrek4 ,verder heeft hij gevonden dat deze meetkundige verhouding de zeer oude en waarschijnlijk goddelijke oorsprong was van wat nu door exoterische behandeling en praktische toepassing1 de ,britsche lengtematen geworden zijn1 'welker grondeenheid1 nl4 de duim1 evenzeer de grondslag geweest is van een der koninklijke ,egyptische ellematen als van den ,romeinschen voet4 #di ,hoewel ,h4 ,p4 ,blavatsky het niet eens is met de theorien van ,parker en ,piazzi ,smyth1 en zelfs vrij uitvoerig de beweringen van ,parker met betrekking tot de quadratuur van den cirkel bestrijdt1 en bemerkt dat de opmetingen van ,smyth ook niet ten volle vertrouwen verdienen1 zegt zij dat ,ralston ,skinner onmiskenbaar een of zelfs twee der sleutels tot dit stelsel ontdekt heeft1 maar meer ondanks de theorien der beide genoemde schrijvers en dank zij zijn eigen genie4 ,evenmin wordt ,ralston ,skinner's esoterische opvatting van den ,bijbel alleen daardoor onjuist1 dat de afmetingen van de ,pyramide wellicht niet overeenstemmen met die van den tempel van ,salomo1 van de arke ,noachs1 enz41 of doordien de wiskundigen ,parker's kwadratuur van den cirkel verwerpen4 ,immers ,skinner's meening berust oorspronkelijk op de ,kabbalistische methoden en op de rabbijnsche getalswaarde der ,hebreewsche letters4 ,daarentegen is het van het uiterste belang na te gaan of de maten1 gebruikt bij de ontwikkeling van den symbolischen godsdienst der ,arirs1 bij den bouw hunner tempels1 bij de in de ,purna's vermelde getallen1 en in het bijzonder bij hunne tijdrekening1 hunne sterrekundige symbolen1 den duur hunner cyclussen en bij andere berekeningen1 al dan niet dezelfde waren4 #ej ,wij zouden dus1 na hetgeen ,h4 ,p4 ,b4 ons zegt omtrent ,skinner1 met reden kunnen nagaan welke sleutels hij gevonden heeft om tot een oplossing te komen van de pi symbologie in de ,pyramide4 ,ik zal dit echter hier ter plaatse moeten nalaten wegens mijne eigene tekortkomingen op het gebied der ,kabbalistiek en tevens omdat dit wederom tot te uitvoerige beschouwingen zou leiden die hier niet ter plaatse zijn4 ,doch zeker raad ik ieder1 die de waarde van getallen en letters op de juiste waarde schat1 ten zeerste aan ,skinner's werk te bestudeeren4 ,in ieder geval zien wij dat de pi symbologie niet toevallig is1 zooals reeds beweerd werd door enkele geleerden2 daar zijn te veel feiten tegen4 ,h4 ,p4 ,blavatsky geeft dan ook eene verklaring er van1 en al schijnt die bij den eersten aanblik niet de volledige oplossing dezer symbologie te bieden1 zoo doet zij dit toch wel degelijk4 ,zij schrijft3 ,zij hebben die kennis stellig bezeten2 en het is op deze kennis #ea dat het programma van de ,mysterin en van de reeks ,inwijdingen gegrond was2 daaruit vloeide de bouw van de ,pyramide voort1 de blijvende oorkonde en het onvernietigbare symbool van deze ,mysterin en ,inwijdingen op aarde1 gelijk de banen der ,sterren zulks aan het ,uitspansel zijn4 ,de cyclus van ,inwijding was eene nabootsing op kleine schaal van die groote reeks cosmische veranderingen1 waaraan de sterrekundigen den naam van ,tropisch of ,siderisch ,jaar gegeven hebben4 ,evenals de hemellichamen bij het einde van den cyclus van het ,siderisch ,jaar 7#be4hfh jaren7 onderling dezelfde positin innemen als bij het begin daarvan1 zoo heeft de ,innerlijke ,mensch bij het einde van den cyclus van ,inwijding den oorspronkelijken toestand van goddelijke reinheid en kennis weder bereikt1 dien hij verliet toen hij den cyclus van aardsche belichaming aanving4 ,mozes1 een ,ingewijde in de ,egyptische ,mystagogie1 grondde de godsdienstige mysterin van het nieuwe volk dat hij schiep1 op dezelfde1 van dezen ,siderischen cyclus afgeleide1 abstracte formules1 verzinnebeeld door den vorm en de afmetingen van den ,tabernakel1 dien hij1 naar men veronderstelt1 in de ,woestijn bouwde4 ,op deze gegevens grondden de latere ,joodsche ,hoogepriesters de allegorie van den ,tempel van ,salomo--een gebouw dat in werkelijkheid nooit bestaan heeft evenmin als ,koning ,salomo zelf1 die evenzeer een zonnemythe is als de nog latere ,hiram ,abif der ,vrijmetselaars1 hetgeen ,ragon zoo duidelijk aangetoond heeft4 ,indien derhalve de afmetingen van dezen allegorischen ,tempel1 het symbool van den cyclus van ,inwijding1 overeenstemmen met die der groote ,pyramide1 is dat een gevolg daarvan dat eerstbedoelde door middel van den ,tabernakel van ,mozes aan laatsbedoelde ontleend zijn4 #eb ,tot een nader begrip van hetgeen hier gezegd werd en ter verklaring van het hier gegevene in verband met de pi symbologie vestig ik in de eerste plaats de aandacht op het laatste gedeelte van het boven aangehaalde4 ,de woorden zonnemythe en het feit1 dat het verhaal van het bouwen van ,salomo's ,tempel eene allegorie is1 zou ik z willen verklaren1 dat hier door tempel bedoeld wordt het lichaam van den ,zonnelogos in zijn uitgebreidsten zin1 dus in en met zijn aura1 den ,zodiak1 diagrammatisch voorgesteld in zijn openbaring als de cirkel met de middellijn cirkel met horizontale balk4 ,deze openbaring in haar getalwaarde op dit stoffelijk gebied voor te stellen kan niet anders geschieden dan door een formule en deze formule of verhouding zou dan mijns inziens pi zijn4 ,want indien wij een bouwwerk hebben waarin wij deze waarde belichamen bij de samenstelling1 hebben wij den zich openbarenden ,logos symbolisch weergegeven4 ,en evenzeer als wij weten1 dat pi eene oneindig voortloopende breuk is1 die zich nimmer volkomen doch alleen bij benadering uit kan drukken1 zoo weten wij ook dat de ,logos zich nimmer geheel kan uitdrukken in de stof1 aangezien er steeds in die openbaring eene verhouding van stof tot geest moet blijven bestaan1 hoe klein of hoe groot die verhouding ook zij4 ,ook hier gaat de symbologie dus op4 #ec ,in hoeverre deze pi verhouding nu te maken heeft met den cyclus van ,inwijding is ook eenigermate na te gaan4 ,de ontwikkeling van den ,logos in zijn stelsel wordt symbolisch voorgesteld door ,zijn doorloopen van den ,dierenriem1 zijnde de groote stroom van ontwikkeling gaande door de #ab teekens van ,zijn geheel4 ,dit is exoterisch4 ,esoterisch bestaat er eene ontwikkeling die sneller tot hetzelfde resultaat leidt1 nl4 het terugkeeren naar het uitgangspunt na het doorloopen van #f teekens4 ,de ,evolutie loopt dan langs de middellijn als het ware4 ,de verhouding van de ontwikkelingsphasen van iemand die dezen weg betreedt tot die van hen die de gewone evolutie volgen is die1 welke symbolisch zich verhoudt als de middellijn tot den omtrek of als n tot pi4 ,evenals de ,logos in zich bevat deze pi waarde1 zoo bevat ook de mensch op het ,pad van ,inwijding deze waarde in zich4 ,skinner geeft als formule deze #aac 3 #cee #fefa 3 #bjfab1 zijnde eene symbolische getallenvoorstelling van de verhouding van den mensch op het kruis 7#aac 3 #cee7 tot de geopenbaarde ,godheid ,jehovah1 ,elohim4 ,verder wensch ik hier echter op dit punt niet in te gaan daar deze waarheden alleen gevoeld en nimmer verstandelijk uitgedacht kunnen worden en dus nimmer kunnen worden gegeven van intellect tot intellect1 maar alleen begrepen door verdere uitwerking in onszelf4 ,voldoende zal men echter inzien1 dat de zoogenaamde pi symbologie en de oorsprong der maten een diepere beteekenis hebben dan ,piazzi ,smyth er aan wenscht toe te kennen4 ,hoe belachelijk ver hij ging met zijne theorie1 blijkt ons wanneer wij lezen1 dat de porfiersarcofaag in de ,koningskamer de eenheid van maat was voor de twee meest verlichte volkeren op aarde1 ,engeland en ,amerika1 en niets meer dan een korenmaat4 ,h4 ,p4 ,blavatsky merkt met betrekking tot deze uiting van ,smyth op3 ,in ,isis ,unveiled1 dat juist in dien tijd verscheen1 hebben wij dat krachtig ontkend4 ,toen liep de ,new-,yorksche pers 7in het bijzonder de nieuwsbladen ,the ,sun en ,the ,world7 te wapen tegen onze aanmatiging om zulk een ster van geleerdheid te willen verbeteren of fouten bij hem te ontdekken4 ,in dat werk hadden wij gezegd dat ,herodotus bij het bespreken van de ,pyramide34444 er wel had kunnen bijvoegen dat zij uiterlijk het scheppende beginsel der natuur verzinnebeeldde1 en ook eene afbeelding was van de beginselen der meetkunde1 wiskunde1 astrologie en sterrekunde4 ,van binnen was zij een majestueus heiligdom1 in welks duistere schuilplaatsen de mysterin volbracht werden1 en welks muren dikwijls getuigen geweest waren van tooneelen van inwijding van leden der koninklijke familie4 ,de porfieren sarcophaag1 welke ,professor ,piazzi ,smyth1 ,astronomer ,royal of ,scotland1 tot een graanbak verlaagt1 was de doopvont2 na daaruit te zijn gestegen was de neofiet 'wedergeboren en werd hij een adept #ed4' ,om onze mededeeling werd in die dagen gelachen4 ,men beschuldigde ons onze denkbeelden ontleend te hebben aan de 'zotte denkbeelden' van ,shaw1 een ,engelsch schrijver1 die volgehouden had dat de sarcophaag gebruikt was bij het vieren der mysterin van ,osiris1 hoewel wij nooit van dien schrijver gehoord hadden4 ,en thans1 zes of zeven jaren later 7#ahhb71 schrijft ,staniland ,wake het volgende3 ',de zoogenaamde koningskamer4444 was waarschijnlijk de plaats waar de in te wijden persoon toegelaten werd nadat hij door de enge opwaartsche gang en de groote galerij met haar laag eindgedeelte was gegaan1 hetgeen hem gaandeweg voorbereidde voor het slotbedrijf der ,heilige ,mysterin' #ee4 ,ware ,staniland ,wake een ,theosoof geweest1 dan had hij er wellicht aan toegevoegd1 dat de enge opwaartsche gang1 die naar de ,koningskamer leidt1 inderdaad een 'enge poort' had2 dezelfde 'enge poort' die 'tot het leven leidt'1 of tot de nieuwe geestelijke wedergeboorte1 waarop ,jezus in ,mattheus ,,vii 3 #ac zinspeelt1 en dat het aan deze poort van den ,tempel van ,inwijding was1 dat de schrijver dacht1 die de woorden opgeteekend heeft1 welke naar beweerd wordt door een ,ingewijde gesproken zijn4 #ef ,wij zijn eenigermate afgedwaald van ons eigenlijk punt1 nl4 de symbologie der ,pyramide1 doch deze hangt zoo nauw met dit alles samen dat ik niet in staat ben ze te scheiden1 en ik zal thans van dit gedeelte van het onderwerp afstappen om enkele andere theorien te behandelen4 ,,hoofdstuk ,,vii4 ,,nog ,,enkele ,,theorie,n ,,over ,,de ,,bestemming ,,en ,,symboliek ,,der ,,groote ,,pyramide4 ,meer nog dan met eenigerlei andere wetenschappen1 is de ,groote ,pyramide in verband gebracht met de sterrekunde4 ,niet alleen dat velen beweerden dat zij een sterrekundig observatorium was1 maar bovenal dat vele der bekende waarheden uit deze wetenschap symbolisch in haar bouw belichaamd waren1 waaruit dan tevens blijken zou dat de ,egyptenaren van dien tijd reeds bekend waren met verscheidene astronomische gegevens1 die op betrekkelijk jongen datum heeten ontdekt te zijn4 ,reeds sedert lang werd door enkele schrijvers over dit onderwerp beweerd dat de ,groote ,pyramide zou gebouwd zijn met het doel de sterren te observeeren1 en enkele schrijvers zeggen dat het juist om deze reden was1 dat de ,pyramide een platform op den top had1 waar de sterren-waarnemende priesters hunne instrumenten konden plaatsen2 verder wordt beweerd dat de benedenwaarts leidende gang der ,groote ,pyramide dienst deed als meridiaan-teleskoop4 ,vandaar de nauwgezette orintatie der ,pyramide4 ,afgescheiden van alle mogelijke andere bezwaren1 welke wij zullen nagaan wanneer wij den voornaamsten hedendaagschen voorstander van deze theorie1 ,rich4 ,proctor1 over dit onderwerp zullen aanhalen1 zien wij al dadelijk enkele bezwaren die ons aan de waarheid van deze theorie doen twijfelen4 ,in de eerste plaats dan is het onmogelijk geweest om ooit op dit platform te komen wanneer wij aannemen wat ons gezegd wordt1 dat het uitwendige der ,pyramide geheel met gepolijst marmer bedekt was2 en in de tweede plaats is het zeker dat de ingang van de benedenwaartsche gang afgesloten was4 ,alleen wanneer wij vooropstellen dat dit niet zoo was 7en er is meer reden om het tegendeel aan te nemen7 kunnen wij de mogelijkheid der theorie erkennen4 ,maar dan nog rest de vraag waarom er juist een ,pyramide en niet een gewone toren werd gebouwd4 ,zien wij thans wat ,rich4 ,proctor zegt met betrekking tot deze theorie4 ,in de eerste plaats erkent hij1 dat ,piazzi ,smyth en anderen met recht beweren dat zekere sterrekundige waarheden in het bouwwerk belichaamd zijn2 maar dat zijn louter toevallige overeenkomstigheden4 ,wij zeiden echter reeds vroeger bij dit bouwwerk niet te kunnen gelooven aan toevalligheden4 ,hoe verklaart ,proctor dan zelf de sterrekundige kenmerkende eigenaardigheden van bouw en samenstelling der ,groote ,pyramide8 ,hij zegt #eg dat aan alle ,egyptische ,pyramiden het een of ander sterrekundig plan ten grondslag ligt en dat zulk een plan bij de ,groote ,pyramide met bijzondere nauwgezetheid uitgevoerd werd1 welke er op duidt dat het een vereischte was het bouwwerk zelf en eveneens de onderdeelen in een bepaalden astronomischen stand te plaatsen1 en wel voornamelijk om deze reden1 dat de ,pyramide bedoeld was dienst te doen als een sterrekundig observatorium4 ,deze bedoeling vooropstellende is het duidelijk dat de bouwers de gangen van het bouwwerk benutten om den juisten stand en de plaats van elk deel van het geheel te bepalen4 ,de benedenwaarts leidende gang werd gericht naar de ,poolster4 ,nadat deze benedenwaarts leidende gang het noordelijk zijvlak bereikt had werd het bij het bouwen van de opwaarts leidende gang 7zie de teekening van het inwendige7 noodzakelijk op eene andere wijze de ,poolster te observeeren4 ,dit werd tot stand gebracht door de nieuwe gang te bouwen in zoodanige richting1 dat de lichtstralen van de ,poolster hierin opwaarts vielen1 na weerkaatst te zijn op een horizontale oppervlakte4 ,om deze weerkaatsende horizontale oppervlakte te verkrijgen werd de benedenwaarts leidende gang afgesloten aan het ondereinde1 en daarna gedeeltelijk gevuld met water1 op welks stilstaande oppervlakte de stralen van de ,poolster weerkaatst werden4 ,de bouwers werkten dus met betrekking tot het meridiaanvlak4 ,de ,groote ,galerij is volgens ,proctor echter het stelligste bewijs van den astronomischen aard van de bedoeling der bouwers4 ,deze ,groote ,galerij toont door hare dubbele geaardheid aan dat zij bedoeld was voor sterrenkundige waarnemingen4 ,hare muren als geheel zijn hellend1 maar elk deel er van is volstrekt vertikaal1 zooals ook het geval moet zijn voor nauwkeurige waarnemingen4 ,om deze waarnemingen mogelijk te maken1 zijn in de galerij aan weerszijden steenen1 hellende1 verhoogde banken aangebracht1 waarin op gelijke afstanden gaten zijn om verplaatsbare zetels te plaatsen4 ,aan het boveneinde der galerij zou de zoogenaamde ,voorkamer de plaats geweest zijn waar de tijdopnemer zat4 ,proctor is verder ten zeerste overtuigd van het nut dat getrokken kan worden uit deze wijze van waarnemen4 ,hij zegt o4a43 ,indien een teleskopist van onzen tijd een plan zou willen vormen voor eene methode om de declinatie en rechte klimming van sterren te bepalen 7bijvoorbeeld met het doel om een betrouwbaren sterrencatalogus op te stellen7 zonder een teleskoop te gebruiken1 zou hij door zulk een waarnemingsplaats te gebruiken als de ,groote ,galerij1 spoedig zien hoeveel daar gedaan kan worden voor zooverre het equatoriale en zodiakale sterren betreft2 en deze zijn de meest belangrijke1 zelfs nu1 en waren dit te meer in de dagen toen men veronderstelde dat de sterren in hun loop het lot van menschen en volkeren regelden4 #eh ,deze redeneering van ,proctor nu is zeer zeker op zichzelf beschouwd heel fraai1 maar weinigen zijn er door overtuigd geworden dat de ,groote ,pyramide niets dan een sterrenkundig observatorium was4 ,enkelen erkennen de waarde der aangevoerde bewijsgronden voor het doel1 doch slechts als bijkomstig4 ,proctor zelf doet dit echter ook1 want een graf blijft de ,koningskamer toch4 ,blijkbaar is hij bang zijn wetenschappelijken naam afbreuk te doen door een wetenschappelijk gehandhaafde theorie niet als van zelf sprekend aan te nemen2 wenscht echter toch een eigen theorie en lapt er de observatoriumtheorie aan vast4 ,hij ziet echter daarna zelf in dat deze niet geheel en al opgaat1 en zegt dan dat de bouwer niet alleen wetenschappelijke bedoelingen had1 maar zelfs eene die boven het gebruik als graf staat6 ,dit doel kan men begrijpen wanneer men het feit erkent dat de sterrenkunde uit den tijd van ,khufu uiteraard astrologie was1 en dat de astrologie een belangrijk deel van den godsdienst vormde4 ,zijn eindconclusie is dan dat de ,groote ,pyramide als astrologisch bouwwerk een reuzenhoroskoop in steen van ,cheops is4 ,aangenomen een volstrekt geloof in astrologie 7en wij weten dat er zulk een geloof bestond71 was het de moeite waard zelfs een zoodanig gebouw als de ,groote ,pyramide op te trekken4 ,ik meen dat er1 zooals ik reeds zeide1 weinigen zijn die ,proctor's theorie ernstig opvatten en wij zullen dan ook niet in bijzonderheden er van afdalen1 doch liever nagaan welke astronomische gegevens in het bouwwerk symbolisch vervat zijn4 ,sommige er van zal ik hier alleen vermelden1 slechts enkele verklaren1 daar de meeste te technisch zijn om hier aan den algemeenen lezer uiteengezet te worden4 ,voor hen die belangstellen in dit gedeelte van het onderwerp is het raadzaam daarover ,dufeu1 ,piazzi ,smyth en ,j4 ,wilson na te lezen4 ,vooral de laatste heeft dit punt1 het verband tusschen de maten aan de ,pyramide en het zonnestelsel1 uitvoerig uitgewerkt in zijn boek ,the ,solar ,system of the ,ancients4 ,de groote moeilijkheid echter blijft in de quaestie welke maat men gebruikt heeft1 daar de meeningen over de gebruikte elle- en duimmaat nogal uiteenloopen4 ,na veel geschrijf over de maten-quaestie1 hetgeen een geheele bibliotheek vormt1 is er echter op dit punt overeenstemming gekomen en zien wij thans enkele der eigenaardige kenmerken vastgesteld4 ,de ,pyramide dan symboliseert haar breedtegraad 7,wild1 ,p4 ,smyth71 haar ouderdom 7,p4 ,smyth1 ,casey1 ,dufeu71 den omtrek der aarde 7,j4 ,wilson1 ,p4 ,smyth1 ,j4 ,taylor71 den vorm der aarde 7,p4 ,smyth1 ,dufeu71 de dichtheid der aarde 7,p4 ,smyth1 ,petrie71 den afstand van aarde en zon 7,p4 ,smyth1 ,petrie71 de dagen van het jaar 7,smyth1 ,tracey1 ,petrie1 ,yeates1 ,adams71 de ,wet der zwaartekracht 7,j4 ,wilson71 afstand tot zon en maan 7,j4 ,wilson71 de planetenafstanden 7,j4 ,wilson71 de praecessie der equinoxen 7,casey1 ,wilson1 ,p4 ,smyth47 ,tal van andere astronomische en natuurkundige gegevens blijken volgens enkele dezer schrijvers in het bouwwerk belichaamd1 doch deze zijn wel de voornaamste4 ,om den lezer thans een denkbeeld te geven hoe deze astronomische waarden en verhoudingen in de pyramide-afmetingen belichaamd zijn1 zullen wij enkele dezer symbologien nagaan en trachten duidelijk te maken4 ,in de eerste plaats dienen wij dan na te gaan de redenen welke er bestaan kunnen hebben voor het feit dat de bouwers deze astronomische waarden in het bouwwerk belichaamden4 ,zooals wij reeds zagen is de meest voor de hand liggende exoterische reden die1 welke van de ,groote ,pyramide een sterrekundig observatorium en astrologisch gedenkteeken maakt2 vervolgens komt die reden in aanmerking1 welke o4a4 ,taylor en ,smith aanvoeren1 namelijk dat de door ,god bezielde bouwers het menschengeslacht een grondslag van maten wilden geven en dezen grondslag natuurlijk in verband brachten met heelalsche maten wegens den goddelijken oorsprong van het denkbeeld van den bouw4 ,deze redenen kunnen natuurlijk dienen als logisch voor hen die het eens zijn met de theorien der genoemde schrijvers1 maar wanneer men een voorstander is van de theorie1 dat de ,groote ,pyramide een tempel1 een plaats van godsdienstige ceremonin1 een berg van ,inwijding is geweest1 welke reden kunnen wij dan aanvoeren voor het feit dat wij deze astronomische waarden in het bouwwerk belichaamd vinden8 ,in de eerste plaats kan voor den spoedig bevredigden onderzoeker het antwoord dienen dat ,proctor ons pasklaar geeft n4l4 dat de godsdienst der ,egyptenaren grootendeels gegrond was op astronomische stellingen en dat dit dus evenzeer het geval moet geweest zijn met hunne godsdienstige mysterin4 ,doch voor hen1 die met deze oppervlakkige reden niet geheel voldaan zijn met betrekking tot hun voorstaan van de inwijdingstempeltheorie1 als ik het zoo noemen mag1 zou ik gaarne de volgende redenen willen aanvoeren4 ,de groote ,pyramide beschouwende als een tempel van inwijding1 zie ik in haar beslist den eersten maonnieken tempel1 waarvan wij kennis dragen sinds het bestaan der maonnieke orde1 en schaar ik mij dus in dezen aan de zijde der broeders1 welke erkennen dat de vrijmetselarij haar oorsprong vindt in de ,egyptische mysterin en niet in de bouwgilden der middeleeuwen4 ,voor ieder maon nu is de ,tempel 7of moet hij dit zijn7 ons zonnestelsel1 het lichaam van den ,logos van dit stelsel4 ,dit in verband met hetgeen wij reeds zeiden omtrent de ,groote ,pyramide leidt ons tot de volgende gevolgtrekking4 ,de stoffelijke ,tempel op deze aarde moest in haar bouw alle waarden en vormen1 welke in den waren ,tempel 7het lichaam van den ,logos1 ons zonnestelsel7 gevonden werden1 weergeven om symbolisch--en wij weten dat de maonnerie niets is dan een wijsbegeerte1 gehuld in een gewaad van symbolen1 om degenen wier ontwikkeling langs de ritueele lijn ligt1 te leiden in hunne evolutie--deze waarheden en begrippen uit te drukken4 ,hetgeen wij reeds zeiden omtrent de pi-symbologie1 en dat steunt op wat ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt in de noot op blz4 #dfh van de ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 met betrekking tot deze pi-waarde1 komt geheel 7mijns inziens7 met deze denkwijze overeen4 ,verder zullen velen het met mij eens zijn--vooral zij die verstaan--dat hetgeen wij door de ,inwijdingen zoeken is3 ,licht2 het ,licht1 dat wil zeggen1 de kennis van den aard der dingen in ons stelsel1 of in het algemeen gezegd3 hoogere kennis4 ,in ons stelsel is het stoffelijk lichaam der zon het laagste aanzicht van dit ,licht4 ,en dit ,licht kunnen wij ook verzinnebeeld vinden in de ,pyramide4 ,merken wij nog op dat geluid of klank evenzoo noodzakelijk is voor het leven4 ,adams zegt terecht3 het licht is het eerste beginsel van het geschapen leven4 ,zonder licht bestaat geen groei2 er is geen groei zonder licht4 ,kleur1 reuk1 smaak1 ieder voorwerp der zinnen verdwijnt wanneer het licht afwezig is4 ,iedere straal is een afzonderlijke hemelsche gift1 rechtstreeks van de hand van den ,schepper2 zooals is aangegeven in het basrelief op het graf te ,thebe1 ontdekt door ,stuart1 waar de uiteenloopende stralen een pyramide van licht vormen1 en aan iederen straal is een hand van zegening verbonden4 #ei ,in de ,pyramide vinden wij dus verzinnebeeld den vorm en het leven in openbaring1 den ,logos als symbool voor ,zon4 ,en hoe is dit licht maonniek in het bouwwerk uitgedrukt8 ,door dezelfde pi-symbologie4 ,ik kan het niet beter weergeven dan ,adams dit doet4 ,hij schrijft3 ,het ,licht zelf geeft ons een antwoord4 ,want indien wij1 zooals op het basrelief te ,thebe1 den uiteensplitsenden stralenbundel voorgesteld vinden1 zooals die zich uitstort op den middag van de zomersolstitie1 den aanvangsdag van het ,egyptisch jaar1 zullen wij n zijvlak van de ,pyramide van ,licht hebben4 ,veronderstel nu dat een rechthoekige pyramide wordt opgetrokken met vier zoodanige zijden die elk respectievelijk tegenover de kardinale punten des hemels staat4 ,dan volgt hieruit dat1 daar elke zonne-omwenteling der aarde een vierde aswenteling later voltooid wordt dan de voorafgaande1 elk vierde- of groot-jaar hetzelfde zijvlak naar de zon gekeerd zal zijn wanneer de zonne-omwenteling van de aarde voleindigd is2 en aldus is de ,egyptische ,groot-cyclus 7van vier jaar7 maonniek uitgedrukt4 ,juist zulk een vorm vinden wij in de ,groote ,pyramide1 daar de zijden z georinteerd zijn dat zij oorspronkelijk tegenover de kardinale punten stonden1 en haar top zoodanig was afgeplat dat de zon n dag in het jaar 'met al haar stralen' er op rust1 zoodat het bouwwerk 'zijn eigen schaduw verslindt'4 ,welke verhouding moeten de afmetingen hebben1 nu de algemeene vorm bepaald is1 of met andere woorden1 welken hoek moeten de zijden naar den onzichtbaren top hebben8 ,de aarde in haar loopbaan geeft het antwoord4 ,want daar die planeet in een 7benaderd7 cirkelvormig pad om de zon heen beweegt1 terwijl elke straal naar haar toe in een rechte lijn valt1 kan de verhouding tusschen de lichtgevende kracht en het verlichte lichaam uitgedrukt worden door de verhouding tusschen den straal en den omtrek van een cirkel4 #fj ,laten wij thans nog nagaan op welke wijze wij een eenheid van maat kunnen verkrijgen1 die ons de juistheid aantoont van de verzinnebeelding der astronomische verhoudingsgetallen in het bouwwerk4 ,ook deze maat kunnen wij aan de aarde ontleenen en wel aan de as4 ,de engelsche duim is #bej1bej1jjj maal in de aardas begrepen2 wanneer wij deze duim met een duizendste deel van hare lengte vergrooten1 verkrijgen wij eene duimmaat die als ,pyramideduim gebezigd wordt en bekend staat4 ,deze duim is dan in de aardas #bej millioen maal begrepen4 ,de deksteenen der ,pyramide1 waarvan er een opgemeten werd door ,dixon1 zijn #be4jbe ,eng4 duim lang2 of #be van de gemelde duimen4 ,de lengte van den steen is dus #aj millioen maal in de aardas begrepen1 en nu wordt door ,smyth en ,adams deze maat als eenheid aangenomen4 ,deze maat of liever verhouding staat op zichzelf4 ,doch wat bleek verder8 ,de lengte van de onderste deklaag der ,pyramide bedraagt juist #a_/bj van een geografische mijl4 ,wanneer wij nu de pyramide-eenheidsmaat hierop afmeten1 bevinden wij dat deze #cfe4be maal in deze lengte begrepen is en #adfa of #d maal #cfe-a_/d maal in den geheelen omtrek van het grondvlak4 ,blijkbaar is dus hier eene symbolische voorstelling van het aantal dagen van het zonnejaar en van den grooten cyclus van vier jaren4 ,adams zegt met betrekking tot deze symbolische voorstelling3 ,het schijnt daarom niet onredelijk te denken dat1 alvorens de deksteenen ten slotte het geheim afsloten1 de betrekkingen van zon en maan tot den stand van ,sothis en de ,poolster in overeenstemming zouden gebracht zijn met de trappenreeksen van de ,pyramide op de juist beschreven wijze2 en aldus is een uitgangspunt voor alle bewegingen der aarde1 hetzij in hare betrekking tot de maan1 de zon1 de equinoxen1 of de sterren1 onveranderlijk in het maonnieke licht vastgelegd4 ,ik zou nog tal van voorbeelden kunnen geven van de wijze waarop astronomische waarheden in verband met het bouwwerk der ,pyramide symbolisch zijn voorgesteld1 doch dan zouden voor een populaire verhandeling als deze te veel technische punten aangevoerd moeten worden4 ,ik vrees zelfs dat het voorafgaande vele lezers zal doen terugschrikken voor een verder ingaan op deze punten4 ,aan hen die echter daarin belang stellen1 raad ik aan daarover na te slaan ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid en bovenal ,marsham ,adams' ,house of the ,hidden ,places2 dit laatste werk vooral aan ,theosofisch studeerenden4 ,over de symbologie der ,pyramide in verband met de maonnerie kan men lezen in de navolgende lezenswaardige brochures ,the ,great ,pyramid and ,freemasonry door ,john ,chapman4 ,p4 ,p4 ,g4 ,d4 en ,a ,lecture on the ,great ,pyramid in ,egypt1 suggesting an intimate relationship with the ,probable ,foundation of ,freemasonry1 door ,w4 ,charles ,langley4 ,hoewel dus over dit punt vrij wat meer te zeggen valt dan ik hier deed1 laat ik dit na om de gemelde reden en zal er toe overgaan de mystieke theorien te behandelen1 welke volgens mij van het meeste belang zijn4 ,,hoofdstuk ,,viii4 ,,mystieke ,,theorie,n4 ,onder de schrijvers van jongeren datum over ons onderwerp bekleedt ,marsham ,adams eene plaats1 welke geheel afgescheiden is van die der ouderen4 ,de meeste theorien1 welke wij tot dusver nagingen1 vertoonden een punt van overeenstemming met elkander en berustten vaak op een gemeenschappelijk uitgangspunt4 ,marsham ,adams echter heeft ons in zijn beide werken ,the ,book of the ,master en ,the ,house of the ,hidden ,places een geheel nieuwe richting van denken aangeduid1 welke ik thans beschrijven zal4 ,de godsdienstige denkbeelden der ,egyptenaren zijn in hoofdzaak weergegeven in ,het ,boek der ,dooden en de ,egyptenaren1 wel wetende dat de papyrus1 waarop de denkbeelden neergeschreven zijn1 vergankelijk is1 wenschten deze denkbeelden aan de latere geslachten bekend te maken en na te laten4 ,vandaar hun onvermoeide ijver om in schoonen kunstvorm op de muren van de tempels en van hunne andere bouwwerken hunne godsdienstige denkbeelden en geschiedenis weer te geven4 ,doch ook hiermede was de vergankelijkheid dezer mededeelingen aan het nageslacht niet overwonnen4 ,en middel was nog mogelijk1 en wel een dat bij dit volk van groote bouwwerken zeer voor de hand lag1 namelijk het in een bouwwerk in symbolischen vorm weergeven van deze leeringen4 ,een tweede doel werd hiermede gediend1 want een belangrijk kenmerk van den godsdienst van dit volk was1 dat de profanen1 zoowel als de trapsgewijze opklimmende graden van priesters1 de zedeleer en wijsheid van hun godsdienst leerden door symbolen en ritueel4 ,het bouwwerk kon dan tevens dienst doen als een tempel van inwijding in de mysterin van den godsdienst4 ,met betrekking tot deze zeer uiteenloopende wijzen om hun godsdienstige begrippen voor het nageslacht te bewaren1 merkt ,adams op3 ,het is moeilijk een grooter tegenstelling te bedenken dan die welke geboden wordt door de beide vormen1 waarin het verslag der ,egyptische leer bewaard werd4 ,de papyri zijn vergankelijk1 talrijk1 afwisselend in lengte en volgorde4 ,het monument in steen is eenig tot het onvergankelijke toe1 niet onderhevig aan afwijking1 en het staat daar onveranderd en onveranderend1 onverschillig voor de aanvallen van tijd of mensch4 #fa ,in beide genoemde werken handelt ,adams eveneens over andere aanzichten van het vraagstuk der ,pyramide1 doch deze aanzichten zijn meerendeels verkorte overzichten van de sterrengodsdiensttheorie1 terwijl zijn opvattingen van enkele verzinnebeeldingen van natuurfeiten in het bouwwerk zeer oppervlakkig en geenszins te bewijzen zijn4 ,dit is jammer1 daar het natuurlijk afbreuk moet doen aan de waarde van het geheel zijner theorien4 ,nochtans is het hoofddenkbeeld van zijne uiteenzetting van groote waarde voor ,theosofen1 omdat zij in verband met andere gegevens uit hunne literatuur hier steun vinden voor hunne bewering dat de ,groote ,pyramide een tempel van inwijding was4 ,waarschijnlijk is het dan ook om deze reden1 dat zijne werken den ,theosofischen studeerende van bevoegde zijde steeds ter bestudeering aanbevolen werden4 ,stellig kunnen wij veel schoons vinden in zijne theorie1 en om deze reden wil ik ze hier dan ook uitvoerig vermelden4 ,tot een beter begrip van hetgeen wij zullen aanhalen1 dienen wij ons in de eerste plaats echter een denkbeeld te vormen van wat het ,boek der ,dooden is4 ,de algemeene wetenschappelijke verklaring is deze4 ,het ,boek der ,dooden bestaat uit een groot aantal bijeenverzamelde hoofdstukken1 waarvan de tekst zoowel op tempelmuren ingegrift1 als op papyri gevonden werd4 ,deze papyri werden ontdekt1 verborgen in de gewaden van mummie's4 ,naar het tijdperk1 waarin de verschillende afschriften werden opgeschreven1 hetzij op tempelmuren of op papyri of op een andere wijze1 worden zij verdeeld in vier verzamelingen1 namelijk de ,heliopolische in hieroglyphen1 de ,thebaansche eveneens in hieroglyphen #fb1 dan die van de twintigste ,dynastie1 geschreven in hieratisch schrift1 en ten slotte de ,satische of die van de zes en twintigste ,dynastie #fc4 ,op deze papyri zou dan vermeld staan de levensgeschiedenis van de mummie1 zijne zonden1 deugden en daden1 zijne verwachtingen voor een toekomst na dit leven1 wat hem overkwam of overkomen moest aan gene zijde des doods1 en voornamelijk de smeekbeden van de nagelaten betrekkingen aan den ,god van de stad en andere goden om den doode voort te helpen op zijn vredespad aan gene zijde1 hem te steunen en te beschermen1 welke smeekbeden uitgesproken werden door de priesters van de ka 7het dubbel74 ,deze smeekbeden werden op papyri opgeteekend en met de mummie begraven4 ,toen dit gebruik in verval raakte1 werden papyri geschreven waarop alleen de plaats voor den naam opengelaten werd4 ,deze werden verkocht en wanneer iemand stierf werd de naam ingevuld en de papyrus bij de mummie ingewikkeld4 ,waarschijnlijk was dit om tijd en geld te sparen4 ,met betrekking tot de geschiedenis en den oorsprong van het ,boek der ,dooden zegt ,budge in zijn vertaling van de ,thebaansche verzameling van dit werk3 ,noch onderzoekingen1 noch ontdekkingen hebben ons tot nog toe eenigerlei inlichting verschaft aangaande het tehuis1 den oorsprong en de vroegste geschiedenis van het ,boek der ,dooden4 ,het schijnt vrij duidelijk dat1 zooals boven gezegd werd1 de allereerste vorm van het ,boek der ,dooden bestond uit de woorden of smeekbeden1 door verwanten en vrienden gericht tot den god der stad en tot een verzameling bovennatuurlijke machten1 ten behoeve van den afgestorvene4444 #fd en verder ,waar en door wien de teksten van het ,boek der ,dooden werden samen gesteld1 is eveneens onbekend4 #fe terwijl wij lezen3 ,sinds onheuglijke tijden werd de ,god ,thoth1 die zoowel het goddelijke verstandswezen1 dat bij de schepping de woorden uitte welke ten uitvoer gebracht werden door ,ptah en ,khnemu1 als de schrijver der goden was1 in verband gebracht met de voortbrenging van het ,boek der ,dooden1 en hoewel hij oorspronkelijk de god van den tijd en de tijdaanteekenaar van hemel en aarde was1 verschijnt hij vaak als de raadgever en helper van den afgestorvene4 #ff ,in het ,boek der ,ademhalingen 7een deel van het ,boek der ,dooden7 lezen wij3 ,thth1 de machtigste god1 de heer van ,khemenna1 komt tot u en hij schrijft voor u het ,boek der ,ademhalingen met zijn eigen vingers4 ,van een ,theosofisch standpunt zouden wij gaarne een andere opvatting willen aanvoeren over dit ,boek der ,dooden4 ,adams denkt eveneens anders over het werk4 ,gaarne zou hij zien dat men vooral den ,turijnschen papyrus niet het ,boek der ,dooden zou noemen1 of beter 7zooals ,champollion deed7 ,begrafenis ,ritueel1 maar dat men er den titel aan gaf1 dien het zich zelf geeft4 ,het ,boek van den ,meester van het geheime huis is zijn naam #fg4 ,mijn gevoelen nu is dit4 ,ik zou in plaats van louter ,dooden willen lezen3 ,dooden voor het vleesch1 ,ingewijden2 of kortweg ,boek der ,ingewijden of ,boek over de ,ingewijden4 ,thth toch is mijns gevoelens de groote leeraar ,hermes1 #fh die als onderrichter in de mysterin van het oude ,egypte optrad1 en uit bovengenoemde aanhalingen blijkt vrijwel dat er hier sprake van kan zijn1 dat aan den leerling een geschrift gegeven werd1 waarin de ritueele wijsheid opgeteekend stond tot zijn verdere voorlichting1 en dat als bewijs diende dat hij tot een zekeren graad bevorderd was4 ,adams dacht reeds in deze zelfde richting1 hoewel niet zoo ver gaande1 doch hij merkt op dat de titel van het werk zeer ongelukkig gekozen is1 want hij geeft het denkbeeld1 de heilige afgestorvenen te beschouwen als dood1 terwijl de geheele opvatting van de leer de onderrichting in het ,leven en het ,licht was4 #fi ,wij kunnen thans1 nu wij weten wat bedoeld wordt met het ,boek der ,dooden1 en geholpen door de kennis die wij bijeenverzameld hebben omtrent de ,groote ,pyramide1 overgaan tot het opbouwen van eene theorie waarin deze beide gegevens de hoofdfactoren zijn tot het in overeenstemming brengen van hetgeen ,adams ons mededeelt in zijn werken1 hetgeen maonnieke schrijvers 7voorstanders van het beginsel dat de ,vrijmetselarij haar oorsprong vindt in de ,mysterin7 ons verkondigen als hunne meening1 en hetgeen door ,theosofische schrijvers is beweerd4 ,het komt mij voor1 dat ik deze theorien niet afzonderlijk kan behandelen1 daar zij te veel gemeen hebben en de een de andere steunt4 ,ik zal mij dus in dezen er toe bepalen aan de hand van hetgeen ,adams mededeelt als zijn opvatting1 de maonnieke en ,theosofische lezingen op dit punt te beschrijven4 ,in zijn ,boek of the ,master zegt ,adams3 ,alleen wanneer wij het ,geheime ,huis vergelijken met het ,geheime ,boek van zijn ,meester1 begrijpen wij de beteekenis van zijn geheime plaatsen--duisternis die duisternis verlicht en mysterie dat mysterie onthult4 ,en alleen dan kunnen wij opmerken hoe wij in deze plaatsen den sleutel bezitten tot de ',ordewoorden' van het ,geheime ,boek4 ,zoo wordt dan de bepaling van de ,egyptische ,theosofie gebracht uit het gebied van de archaeologische bespiegeling en teruggebracht tot de vergelijking van twee bestaande en duidelijk omschreven verslagen4 ,hier is een papyrus die beweert de geheime schriftrol te zijn welke behoort aan den ,meester van het ,geheime ,huis2 daar is een geheim huis1 waarin1 volgens de ,egyptische overlevering1 de geheime wijsheid1 waarop die schriftrol betrekking heeft1 aan den kandidaat werd medegedeeld4 ,die schriftrol vangt aan met den ,ingang tot het ,licht2 en het ,licht was de naam waaronder dat huis bekend was4 ,de schriftrol is vol verwijzingen naar geheime gangen en kamers2 en geheime kamers en gangen maken het geheele inwendige van dat huis uit4 ,de voornaamste van de in de schriftrol genoemde kamers is de ,dubbele ,zaal van ,waarheid2 en de voornaamste van de kamers van het huis is de ,dubbele ,zaal van gebeeldhouwde ,pracht4 ,in de schriftrol verhaalt het laatste hoofdstuk van de wederopstanding van het ,lichaam1 en in het huis is de laatste kamer de kamer van het ,open ,graf4 ,en terwijl het eene verslag in overeenstemming is met het andere in het uitdrukken van de ,waarheid in ,licht1 zijn de beelden die de vastgelegde waarheid der leering in het ,ritueel uitdrukken1 in overeenstemming met de verhoudingen van wetenschappelijke waarheid die in het gebouw hare uitdrukking vinden4 #gj ,het is wellicht noodzakelijk1 op te merken dat ,adams hier in beeldrijke spraak en volgens eigen opvatting andere dan de gebruikelijke benamingen bezigt4 ,zijn boek van den ,meester van het verborgen ,huis is het ,boek der ,dooden1 zijn verborgen ,huis is de ,groote ,pyramide1 de zaal van gebeeldhouwde ,pracht is de ,groote ,galerij4 ,wij zien uit het zooeven aangehaalde wel in1 dat ,adams denkt dat de godsdienstige leeringen der ,egyptenaren vervat waren in het ,boek der ,dooden1 en dat de ,pyramide de ,tempel is waarin de leeringen in steen verzinnebeeld zijn1 maar dat deze tevens de plaats was waarin deze leeringen werden medegedeeld4 ,de wijze van mededeeling is dan in hoofdzaak de volgende4 ,de kandidaat ziet zekere begrippen verzinnebeeld of doorloopt in zinnebeeldigen vorm enkele dezer4 ,daarna wordt hem de beteekenis medegedeeld van hetgeen hij zag en van hetgeen hij doormaakte4 ,dit is in hoofdzaak waar1 en komt geheel overeen met de nog bestaande maonnieke inwijdingsgebruiken1 waarbij de leerling de reizen in de ,loge aflegt1 en de ,achtbare ,meester hem daarna de beteekenis van dezen symbolischen omgang uitlegt4 ,het verschil tusschen de opvatting van ,adams en die der vrijmetselaren omtrent het doormaken van deze reizen moet noodzakelijkerwijze bij eenig nadenken een ieder duidelijk zijn4 ,bij de reizen van den kandidaat voor inwijding in de ,pyramide doorliep hij symbolisch de gebieden aan gene zijde des doods en hem werden bij de uitlegging dezer reizen vele belangrijke dingen onthuld omtrent die gebieden4 ,dit was natuurlijk bij de lagere inwijdingen het geval4 ,bij verdere inwijdingen werd hij onderricht omtrent de verschillende lichamen van den mensch1 hun ontstaan en werking en ten slotte hun verband tot den ,logos van dit stelsel4 ,voor den ernstigen bestudeerder is dit alles na te gaan in het ,boek der ,dooden1 zooals wij zouden kunnen aantoonen4 ,en nu is het mijn gevoelen1 dat de reizen bij de inwijding van den kandidaat voor ,vrijmetselarij oorspronkelijk hetzelfde beteekenden1 doch dat met het verdwijnen van de kennis omtrent de waarde en beteekenis der symbolen bij de leden dier orde1 ook het juiste begrip hieromtrent verdwenen is4 ,het is mijne ernstige overtuiging1 dat indien een vrijmetselaar1 die grondig bekend is met de verschillende symbolen en oude gebruiken der ,orde1 het ,boek der ,dooden ernstig bestudeerde in verband met deze1 hij de analogie zou vinden en een hoeksteen zou hebben bijgebracht tot het bewijs van een verband dier orde met de oude ,priesterkasten in ,egypte4 ,want hoewel het mijn en veler anderen persoonlijk gevoelen is1 dat de vrijmetselarij in verband staat met de oude ,egyptische mysterin1 is mijns inziens het bewijs nog nimmer volkomen geleverd en is er dus nog steeds een ruim veld van arbeid voor de voorstanders dezer bewering4 ,g4 ,oliver zegt in zijn werk ,geschiedenis der ,inwijdingen3 ,zonder twijfel zijn de pyramiden kort na de verstrooiing daargesteld als afbeeldingen van den grooten toren in de vlakte van ,shinar1 en evenals de laatste diende om de inwijdingen te verrichten zoo dienden daartoe ook de eersten4 ,nu is ,broeder ,oliver een man van gezag onder de ,broederen2 de lezing van zijn werk echter is wel bevredigend voor wie zijn gevoelen deelt1 doch levert geen bewijs voor een tegenstander der theorie4 ,evenmin kan men als bewijs aanhalen hetgeen ,clavel zegt omtrent inwijdingen in de ,pyramide in zijn werk ,geschiedenis der ,vrijmetselarij4 ,het denkbeeld is aan velen gemeen1 doch het bewijs moet nog geleverd worden4 ,van een ,theosofisch standpunt zou ik zoowel tegen de theorie van ,adams als tegen die der vrijmetselaars willen opmerken dat ik het niet eens kan zijn met hunne opvatting dat deze inwijding doorgemaakt werd in het stoffelijk lichaam4 ,ik meen te mogen opmaken dat alle ons gedane mededeelingen van ,theosofische gezaghebbenden er op duiden dat deze inwijdingen doorgemaakt werden in het astrale of in hoogere lichamen4 ,het fysieke lichaam werd wel uit den tempel langs ondergrondschen weg naar de ,pyramide geleid en daar in trance bewaard tot na afloop der ceremonie1 doch de inwijding werd van ,a tot ,z doorgemaakt in het astraallichaam4 ,is dit zoo1 dan begrijpen wij eveneens waarom er geen bezwaar aan verbonden was dat de ingang der ,pyramide afgesloten was door de marmeren deklaag4 ,de eerste proef was of de entiteit zoodanig bewust was in zijn astraallichaam dat hij wist dat hierin geen hinderpaal van zijn voortgang bestond4 ,dit feit is in overeenstemming met hetgeen ons ook medegedeeld wordt door andere schrijvers over dit onderwerp4 ,hierin vinden wij ook de oplossing voor de tegenwerping dat er geen licht zoude zijn4 ,astraal licht was er toch1 en zouden de aura's der hierofanten niet voldoende licht geven voor den kandidaat8 ,bij eene stoffelijke inwijding zou dit bezwaar zeker bestaan1 tenzij kunstlicht in voldoende mate bekend was1 hetgeen naar enkele schrijvers beweren1 wel het geval was4 ,hebben wij eenigszins uitvoerig hierbij stilgestaan1 het was noodig tot een juist begrip van veel dat volgen zal4 ,gaan wij thans verder met het eigenlijke punt van behandeling1 namelijk het doorloopen van het inwijdingsceremoniel in de groote ,pyramide volgens het ,boek der ,dooden4 ,in de ,juni- en ,juli-aflevering van ,the ,south ,african ,theosophist heeft ,br4 ,g4 ,d4 ,stonestreet in een verhandeling over ,the ,origin of ,freemasonry gezegd dat hij het onnoodig vond1 voor vrijmetselaars de overeenkomsten aan te toonen die er bestaan tusschen hetgeen ,adams schrijft en hetgeen de ,vrijmetselarij leert4 ,dit is zeer zeker waar2 en voor hen die niet met de symbolen en gebruiken der ,vrijmetselarij bekend zijn1 is het verband niet aan te toonen4 ,het is derhalve voldoende uitvoerig te vermelden hetgeen ,adams schrijft4 ,adams verdeelt de inwijdingsceremonie in die van drie graden1 namelijk3 ,eerste graad3 ,de ,inwijding van den ,kandidaat1 welke graad verzinnebeeld werd door een scarabee--het symbool van den ,eeuwige1 het zelfgeschapen wezen dat geen ,begin1 en geen ,einde kent4 ,tweede graad3 ,de verlichting in ,waarheid1 welke graad voorgesteld werd door een figuur1 staande voor ,amen1 de verborgen godheid4 ,derde graad3 ,de ,meester van het geheim1 welke graad voorgesteld werd door een grafsteen4 ,voordat wij thans overgaan tot de beschrijving van het ceremoniel van ,de ,inwijding van den ,kandidaat volgens het ,boek der ,dooden1 willen wij eerst iets mededeelen over enkele ,egyptische begrippen in verband met deze dingen4 ,volgens de leer der ,egyptenaren werd de vereeniging van den innerlijken mensch met de ,godheid op zeer langzame wijze voorbereid om ten slotte door een daad van groot ceremoniel plotseling tot stand te komen in haar uiterste instantie4 ,de ,mensch-,god ,osiris werd met den ,god ,osiris vereend in bewustzijn1 doordien die innerlijke mensch tot de gestalte van ,osiris wies4 ,vandaar dat wij in het ritueel steeds goed moeten letten op het onderscheid tusschen den ingewijden ,osiris of den waren mensch en de ,godheid ,osiris4 ,zoodra de ,mensch-,god ,osiris deze gestalte verkregen had1 deelde hij in het bewustzijn van de ,godheid4 ,met deze vereeniging ging gepaard een verkrijgen van hoogere kennis omtrent den mikrokosmos en den makrokosmos4 ,adams geeft in wonderschoone bewoordingen weer hoe dit verkrijgen van kennis geschiedt1 en voor degenen die geen ,engelsch lezen1 is het zeker de moeite waard dit stuk hier in zijn geheel aan te halen3 ,de ziel1 voor een oogenblik verlicht door de volheid van de ,godheid1 werd van dien tijd af bekwaam tot overeenstemmen met de goddelijke ,kracht4 ,de zinnen1 wederom onbedorven1 werden langzamerhand gevormd tot werktuigen1 in staat om het opgaan der ziel in die oneindige kracht weer te geven1 voor welke de grenzen van ruimte en tijd niet bestaan1 maar voor welke verleden en toekomst gelijkelijk openstaan in een eindeloos heden2 die alles te boven gaande vrijheid1 waarin ,handeling n is met ,willen en ,willen eenzelvig met ,denken4 ,opdat de zinnen zoodanig belevendigd en verlicht mogen worden dat zij de werking van het ,scheppend ,denkvermogen in het uiterlijk heelal waar kunnen nemen1 moet die vordering door den 'overledene' in persoon doorgemaakt worden1 welke de bestudeerder der wetenschap1 terwijl hij nog niet bevrijd is van onderworpenheid aan de zinnen1 vagelijk maakt door het verstand4 ,want wie het samengestelde bouwwerk van de hemelen zou willen begrijpen1 het samenstel van de heilige verblijfplaats van den mensch1 moet uitgaan van de poolster1 en den horizon trekkende vanuit het punt der ,equinoxen1 hetwelk een gelijke verdeeling geeft tusschen het licht en de duisternis1 moet hij begrijpen hoe de as der aarde voor den mensch de oorspronkelijke ruimtemaat is en de standaardmaat der ,diepten4 ,indien hij het geheim van den levenden vorm zou willen kennen1 zal de oceaan zijn leeraar zijn als hij van het strand tot de diepste diepten gaat en de geheime plaatsen van de kokende wateren peilt4 ,de maat van de omloopen aan den hemel zal hem onthuld worden door de maan1 daar hij door middel van dien wachter de draaiing en wenteling van onze planeet waarneemt4 ,om niet louter de beweging maar de ontwikkeling van onzen bol te begrijpen1 moet hij de plaats van het centrale vuur der aarde trotseeren1 onbevreesd voor de duisternis der grotten van de vlammende afgronden4 ,en daar1 terugziende over ontelbare eeuwen1 zal hij temidden van aardbevingen en ondenkbare aardrampen den ',heer der ,wet' en de ',ordewoorden' vinden2 terwijl de reusachtige bergketenen hooger en hooger uit den chaos omhoogrijzen om de oppervlakte der aarde voor te bereiden tot woonplaats van den mensch4 ,vervolgens strekt zich voor hem de schaduw der aarde uit in dat vaag verlichte en uitgestrekte uitspansel1 waar de majesteit der open hemelen in nacht omhuld is2 en hij neemt waar hoe de samenstanden der eclipsen te danken zijn aan dezelfde macht als de omloopen van verlichting1 en hoe het uur der duisternis afgemeten wordt door den ,gever van het ,licht4 ,wanneer hij die schaduw doorgegaan is1 treft hem een nog meer ontzag inboezemend gezicht1 de vreeselijke pracht van de zonnebron in al hare volheid2 en als hij langs den zevenvoudigen opgang van de planetensfeer omhoogstijgt1 blikt hij onverblind op de reusachtige lichtbundels en vlammenstralen1 die plotseling duizenden en myriaden mijlen hoog te voorschijn schieten4 ,dan1 verre in de oneindige diepten en ruimten1 zoeken zijne oogen1 thans schitterend 'als de oogen van ,hator'1 den veelgeliefden ,sothis ,sirius1 den brenger van de nieuwe dageraad1 het portaal van de onbegrensbare hemelen1 'dat land van millioenen sterkten'4 #ga ,uit het hier aangehaalde blijkt wel1 dat ,adams meent dat de kennis van het zonnestelsel en het heelal een deel vormde van de wijsheid1 die den kandidaat voor kennis medegedeeld werd in de ,groote ,pyramide1 en wel voornamelijk door aanschouwing4 ,alvorens nu echter verder te gaan1 kan het goed zijn dat wij ons eerst een denkbeeld trachten te vormen van hetgeen onder die ,mysterin begrepen kan worden4 ,van de hoogere mysterin1 al weten wij niet wat zij geven1 kunnen wij toch zeggen1 dat zij eene inwijding zijn in de hoogste kennis aangaande den mikrokosmos en den makrokosmos en het verband tusschen beide4 ,hoe hoog die kennis gaan kan1 kunnen wij met ons lagere verstand niet bevatten4 ,maar alleen zou ik denken dat veel1 wat nu als geopenbaarde kennis aan de wereld gegeven is1 in die tijden der oudheid behoorde tot de mysterin4 ,wij zijn rijp geworden voor kennis1 waarvoor de menschen van dien tijd niet rijp waren4 ,ik grond deze meening op een feit1 dat ook vermeld wordt in de ,geheime ,leer4 ,enkele ingewijden of dichters1 die aan deze kennis kwamen door hunne intutie1 wisten van de werkelijke bewegingen der aarde1 zon en in het algemeen van de ware inrichting van het zonnestelsel1 toen de massa nog niet beter wist1 dan dat de aarde het middelpunt der schepping was en alles om haar wentelde4 ,zoodra zij 7de ingewijden of de dichters7 dit feit onbedacht aan de wereld mededeelden1 volgde daarop de straf3 dood of verbanning4 ,thans zijn deze dingen niet meer geheim of verborgen4 ,in het algemeen kunnen wij ons voorstellen dat de leer van den bouw des heelals en de wetten van de regeling er van een deel der mysterin uitmaakten1 en wel een zeer voornaam deel4 ,waarschijnlijk werden de eenvoudigste wetten en waarheden in symbolischen vorm den volke verkondigd in de tempels1 en dan zien wij dus dat de sterrenleer der ouden1 n4l4 de sterrenwichelarij1 de sterrenvergoding enzoovoorts1 de exoterische vormen waren1 waarin de machtige wetten van den makrokosmos verzinnebeeld werden4 ,de sterrenleer was schoon en waar maar de kern was nog schooner en machtiger4 ,zoo kan ik mij dus denken1 dat in de mysterin verklaringen gegeven werden van deze uiterlijke symbolen en sterrenleer en meer dan dat1 dat ook de leer der cyclussen1 als de groote wet van de regeling van den makrokosmos1 daar werd geleerd en verklaard4 ,als dit zoo is1 zien wij in waarom de siderische cyclus zulk een groote rol speelt in de theorien over de ,pyramide1 en tevens waarom zulk een nauw verband gezocht wordt tusschen de ,pyramide en de sterrenkunde1 sterrenwichelarij en sterrengodsdienst in het algemeen4 ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt3 ,de slangen van wijsheid hebben hunne verslagen goed bewaard1 en de geschiedenis van de menschelijke evolutie staat opgeteekend aan de ,hemelen zoowel als op ondergrondsche muren4 ,de menschheid en de sterren zijn onverbreekbaar verbonden1 vanwege de ,verstandswezens1 die de laatste besturen4 ,zouden deze ondergrondsche muren niet op muren van de ,pyramidekamers doelen8 ,ik denk van wel1 want verder zegt ,h4 ,p4 ,blavatsky dat ,staniland ,wake gelijk heeft met te zeggen3 ,het is onbetwistbaar dat de ,zondvloed in de legenden van ,oostersche volkeren verbonden geweest is1 niet alleen met de ,pyramiden1 maar ook met de sterreteekens4 ,dit schijnt rechtstreeks op het voorgaande te doelen4 ,het is ook niet onnoodig op te merken1 dat het volgens de ,egyptische denkwijze niet voldoende was de grondkrachten van het heelal te kennen1 benevens al de verschijnselen des hemels en de samenstelling van de meest verwijderde zonnen4 ,ook was het niet mogelijk de wetenschappelijke kennis zoodanig uit te breiden dat men door den wil een bewerktuigde wereld scheppen kan uit de atomen van de peillooze diepte1 enkel en alleen door uitbreiding van het aanzicht van kennis van het bewustzijn4 ,neen1 niet alleen deze uitbreiding van het verstand was voldoende tot inwijdingen in de mysterin1 en de afmetingen en verhoudingen van het verborgen ,huis werden niet verklaard zonder dat hij die ingewijd wenschte te worden1 wijsheid had1 de leeringen van ,thoth 7den ,god der wijsheid7 in zich had opgenomen4 ,geen mensch kan de ,godheid aanschouwen wanneer hij niet in de waarheid onderricht is1 ook kan niemand de inwijding ontvangen tenzij hij dood voor het vleesch is4 ,,hoofdstuk ,,ix4 ,,mystieke ,,theorie,n ,,ii4 ,aleer ik mij waag aan een verdere uiteenzetting van deze theorien1 wil ik hier nogmaals uitdrukkelijk vermelden dat ik deze hier geheel geef als persoonlijke opvatting1 en geenszins beweren wil1 of trachten het te bewijzen1 dat deze de juiste is4 ,ik kan dan ook hier slechts een beroep doen op het intutief gevoel van mijne lezers bij het maken van gevolgtrekkingen uit de feiten1 die ons in ruime mate door verschillende schrijvers verschaft worden4 ,deze opmerking is te meer noodig aangezien ik1 hoewel de theorie van ,adams geheel volgende 7en hoewel ik het in dezen volkomen met hem eens ben7 enkele onderdeelen meer in bijzonderheden kan uitwerken nu de ,theosofie ruimere en diepere begrippen over dergelijke zaken heeft verspreid1 doch hiermede tevens een zeer gevaarlijk terrein betreed1 waar het moeilijk is bewijzen aan te voeren die wetenschappelijke waarde zouden hebben1 omdat ik grootendeels persoonlijke opvattingen moet geven en deze moet laten steunen op enkele aanwijzingen1 in de ,geheime ,leer en andere ,theosofische werken gegeven2 en hoewel deze natuurlijk voor mij en vele anderen grooter waarde hebben dan menig geleerd wetenschappelijk betoog1 kan ik hier nochtans niet van een betrouwenswaardige theorie spreken3 het is en blijft louter een persoonlijke uitlegging van gegevens4 ,thans het ,boek der ,dooden ter hand nemend wil ik alvorens1 over te gaan tot het bespreken van de inwijding in de ,groote ,pyramide1 er nog aan toevoegen dat ik thans dit werk alleen in zooverre wensch te volgen1 als noodig is voor het verband met het onderwerp1 ,de ,groote ,pyramide1 en dus niet op een bijzondere beschouwing van den tekst van het werk zelf kan ingaan4 ,dit zou op zichzelf een te zware taak zijn4 ,in het ,boek der ,dooden dan vinden wij allereerst enkele inleidende hymnen1 lofzangen op ,ra1 ontleend aan den papyrus van ,ani4 ,volgens de gewone opvatting werden deze hymnen over de mummie uitgesproken door de priesters1 om den doode in staat te stellen zijn geestelijk lichaam naar den hemel te doen opstijgen4 ,mijn gevoelen hieromtrent echter is dat de candidaat door het opzeggen van deze hymnen in een soort trance-toestand kwam1 en dat zijn hoogere lichamen hierdoor van het grofstoffelijk lichaam of khat bevrijd werden1 daar de hoogere inwijdingen niet plaats vonden in het stoffelijk lichaam1 maar in het astraal 7ba en ka7 en in het oorzakelijk lichaam 7,sahu47 ,gedurende deze ceremonie verliet dus ,osiris 7de ware mensch71 in zijn ,sahu1 de khat1 waarna het fysiek lichaam in een mummiekist geplaatst werd in een sarcofaag1 in de crypt onder de pyramide4 ,in deze crypt werd het ,nijlwater langs ondergrondsche kanalen gevoerd1 zoodat de sarcofaag geheel omringd werd door dit water dat tevens diende als beveiliger tegen het indringen van invloeden van buiten in het in trance verkeerende lichaam4 ,de crypt waarin het lichaam geplaatst werd1 is waarschijnlijk nog lager gelegen dan de ondergrondsche kamer in de pyramide4 ,de ,sahu wordt gezegd gedurende zijn verblijf buiten het lichaam gehuld te zijn in een lichtgevend doorzichtig lichaam of ,khu4 ,dit ,khu schijnt mij toe de zoogenaamde ,augoedes te zijn1 en aangezien dit punt niet van belang ontbloot is1 wil ik voor deze meening eenige gronden aanvoeren4 ,in ,annie ,besant's ,esoterisch ,christendom lezen wij3 ,het glanspunt van de ,mysterin was wanneer de ,ingewijde een ,god werd1 hetzij door vereeniging met een goddelijk wezen buiten hemzelf1 of door de verwezenlijking van het goddelijk zelf in hem4 ,dit werd genoemd vervoering en was een toestand van wat de ,indische ,yogi hooge ,samdhi zou noemen1 waarbij het grove lichaam in trance is en de bevrijde ziel haar eigen vereeniging met het ,groote ,eene tot stand brengt4 #gb en ,mead zegt3 ,vervoering is niet een eigenlijk zoogenaamde eigenschap1 zij is een toestand van de ziel1 die haar op zulk eene wijze vervormt1 dat zij dan waarneemt wat tevoren voor haar verborgen was4 #gc ,in deze aanhalingen vinden wij mijns inziens hetzelfde weergegeven als hetgeens ,adams met betrekking tot de inwijding in de pyramide uitdrukt in ,egyptischen symbolischen zeggingsvorm4 ,alvorens de kandidaat echter gekomen is tot het punt in zijn evolutie1 waarop wij hem thans denken om hem te kunnen volgen bij zijne inwijding in de ,pyramide1 moet hij vele eigenschappen verkregen hebben1 die hem geschikt maken kandidaat voor deze mysterin te worden1 welke laatste hem in hun derden graad willen maken tot een ,christos1 en het kan nuttig zijn1 alvorens het ritueel van het ,boek der ,dooden bij de ,pyramide-inwijding te volgen1 eerst na te gaan wat de weg is1 dien de kandidaat tot op dat oogenblik van zijn evolutie moet hebben afgelegd4 ,en hier nu zou ieder ,br44 ,vr44 mij geheel kunnen volgen indien hij het slechts eens met mij was dat de mysterin der ,vrijmetselarij eene weerspiegeling zijn op dit gebied van de inwijdings-ceremonin1 en dat de kandidaat in het ritueel der symbolische graden op zinnebeeldige wijze de verschillende stadin der inwijding doorloopt4 ,want zegt ,annie ,besant niet3 ,voornamelijk werden zij 7de kleine mysterin7 als nuttig beschouwd ten opzichte van het bestaan na den dood1 daar de ,ingewijde dat leerde wat zijn toekomstig geluk verzekerde4 #gd ,en is het niet duidelijk dat dit nut voor den kandidaat bewerkt werd in het doorloopen van de symbolische reizen1 die wel degelijk1 volgens mijne theorie1 het doorloopen van het bestaan na den dood door de ziel verzinnebeelden1 al weet ik zeer goed dat bijna geen ,br44 dit met mij eens zal zijn1 en men mij zal zeggen dat het een gaan door dit leven verzinnebeeldt4 ,zeer wel1 maar dan beweer ik dat zijn reizen zeer wel reden van bestaan vinden in een dusdanige zedelijke verzinnebeelding van het leven1 maar dat mijne opvatting van een hooger orde is4 ,en dan hebben wij beiden gelijk4 ,h4 ,p4 ,blavatsky maakt ook deze onderscheiding en zegt dat er in die tijden was3 een vrijmetselarij in den tempel en een vrijmetselarij in de ,crypt4 #ge ,hoe dit zij1 het is mijn vaste overtuiging dat de vrijmetselarij in dien tijd als bedoeling had door hare symbolische en andere leeringen verdedigers en kenners van den godsdienst te vormen en dat een meester vrijmetselaar in de crypt degene was1 die de hoogste inwijding had doorgemaakt en een ,christos was geworden4 ,echter is het hier niet de plaats op deze dingen in te gaan1 doch tot zoover had ik eene vermelding er van noodig1 om er op te wijzen dat de vrijmetselarij een verklaring van haar ritueel geheel moet zoeken langs de hier aangegeven lijnen1 om ten slotte in het ritueel van het ,boek der ,dooden haar hoogste uiting te vinden2 en hoewel ik1 zooals ik reeds schreef1 hier niet verder op wensch in te gaan1 ben ik gaarne bereid ieder ,br44 die belang stelt in deze theorie1 mijn gevoelen nader uiteen te zetten4 ,geheel zonder steun van ,theosofische zijde is de bewering1 dat er eene opeenvolging van mysterin was in verschillende graden en scholen1 aleer eene inwijding in de ,pyramide plaats vond1 niet4 ,een goed verstaander moet echter in dezen aan een half woord genoeg hebben1 daar eene uitlegging van de woorden licht te veel kan onthullen4 ,na verschillende deugden en hare wijze van verkrijging beschreven te hebben1 schrijft ,annie ,besant in ,esoterisch ,christendom1 blz4 #cj4 ,deze deugden waren noodig voor de ,groote ,mysterin1 daar zij betrekking hadden op het louteren van het ijle lichaam1 waarin de ziel werkte1 wanneer zij buiten het grove lichaam was4 ,de gedrags- of praktische deugden behoorden tot het gewone leven van den mensch en werden tot op zekere hoogte vereischt alvorens hij een kandidaat kon zijn zelfs voor een zoodanige school als hierna beschreven wordt4 ,in deze aanhaling zien wij de vereischten die noodig waren om als leerling aangenomen te worden4 ,ook in andere boeken wordt er op gezinspeeld dat in die tijden een der vereischten voor alle inwijdingen was dat men in het astraal lichaam werkzaam kon zijn4 ,nu komt iets verder3 444,dan kwamen de zuiverende deugden1 waardoor het ijle lichaam1 dat van de aandoeningen en het lager denkvermogen1 gelouterd werd4 ,dit vond plaats gedurende de evolutie van den kandidaat als leerling4 ,ten derde de verstandelijke1 die behoorden tot den augoedes of den lichtvorm van het verstand4 ,de ontwikkeling van deze eigenschappen kenmerkten den tweeden graad1 en ten slotte hebben wij3 ,ten vierde de bespiegelende of vrbeeldige1 waardoor vereeniging met ,god verwezenlijkt werd1-- kenmerkende het doorloopen van de laatste kenbare inwijding1 waarbij de volmaakte mensch als ,christos wedergeboren wordt4 ,dat het mogelijk is bij deze laatste inwijdings-ceremonie wederom een verdeeling in drie graden te maken zooals ,adams dit doet is mijns inziens volkomen logisch wanneer wij aannemen1 dat in een hoogere school eene herhaling plaats vond van wat in de voorgaande scholen was geschied1 en dat het nu op een hoogeren trap plaats vond1 terwijl dan de hoogste graad verder opwaarts voerde4 ,men kan uit deze gegevens tot de gevolgtrekking komen dat het lichaam ,khu1 waarin ,osiris verblijft vr zijn vereeniging met ,god-,osiris1 hetzelfde lichaam moet zijn als dat hetwelk door de ,theosofen ,augoides genoemd wordt4 ,thans kunnen wij ons een denkbeeld vormen van den kandidaat en zijn evolutie tot op het oogenblik van zijn inwijding in de ,pyramide1 en dat deze inwijding daar plaats vond kan 7behalve de vele bewijzen die wij vroeger reeds vermeldden7 ook in het aangehaalde werk van ,annie ,besant gevonden worden3 ,alleen zij konden erkend worden als kandidaten voor ,inwijding1 die reeds goed waren zooals menschen goedheid rekenen1 volgens de gestrenge maat van de wet4 ,rein1 heilig1 zonder bezoedeling1 zuiver van zonde1 levende zonder overtreding--zoodanig waren enkele van de beschrijvende gezegden die omtrent hen gebruikt werden4 ,verstandig ook moeten zij zijn1 met welontwikkeld en welgeoefend denkvermogen4 ,de ontwikkeling die in de wereld leven na leven voortgezet wordt1 het ontwikkelen en meester worden van de vermogens van het denkvermogen1 de aandoeningen en den redelijken zin1 het leeren door exoterische godsdiensten1 het uitoefenen van plichtsvervulling1 het streven anderen te helpen en op te heffen--dit alles behoort tot het gewone leven van een ontwikkeld mensch4 ,wanneer dit alles gedaan is1 is de mensch een goed mensch geworden1 de ,chrstos van de ,grieken1 en dit moet hij ook zijn vr hij de ,christus1 de ,gezalfde kan worden4 ,het exoterisch leven goed vervuld hebbende1 wordt hij een kandidaat voor het esoterisch leven en vangt de voorbereiding tot ,inwijding aan1 hetgeen bestaat in het vervullen van zekere voorwaarden4 ,de voorwaarden bepalen de eigenschappen die hij verkrijgen moet en terwijl hij hard werkt om deze te scheppen1 zegt men soms van hem dat hij het ,proefpad betreedt1 het ,pad dat tot de ,enge ,poort leidt1 aan gene zijde waarvan de ,smalle ,weg is1 of het ,pad van ,heiligheid1 de ,kruisweg4 #gf ,en wanneer wij in verband hiermede lezen hetgeen ,h4 ,p4 ,blavatsky in de ,geheime ,leer vermeldt1 7reeds vroeger door ons aangehaald7 namelijk3 ,en thans1 in #ahhb1 schrijft ,staniland ,wake het volgende3 ',de koningskamer444 was waarschijnlijk de plaats waar de in te wijden persoon toegelaten werd nadat hij door de enge opwaartsche gang en de groote galerij met haar laag eindgedeelte was gegaan1 hetgeen hem gaandeweg voorbereidde voor het slotbedrijf der ,heilige ,mysterin4' ,ware ,staniland ,wake een ,theosoof geweest1 dan had hij er wellicht aan toegevoegd1 dat de enge opwaartsche gang1 die naar de ,koningskamer leidt1 inderdaad een 'enge poort' had2 dezelfde 'enge poort' die 'tot het leven leidt'1 en dat het aan deze poort van den ,tempel van ,inwijding was dat de schrijver dacht1 die de woorden opgeteekend heeft1 welke naar beweerd wordt door een ,ingewijde gesproken zijn4 #gg dan zal het duidelijk zijn dat de ,christus-,inwijding inderdaad in de ,pyramide plaats vond2 temeer waar er ook gezegd wordt3 ,want ,egypte is een van de wereldmiddelpunten der ware ,mysterin gebleven4444 #gh ,wij kunnen thans overgaan tot eene beschouwing van het ,ritueel van het ,boek der ,dooden4 ,de in trance verkeerende kandidaat werd geplaatst1 zooals wij reeds zeiden1 in de kamer onder de ,pyramide4 ,hij werd op een kruis geplaatst1 soms van den gewonen kruisvorm1 soms van den vorm van de ,tau4 ,zijn handen werden met een touw bevestigd aan het kruis1 doch het eind van dit touw werd losgelaten1 om aan te duiden dat de kandidaat vrijwillig dezen figuurlijken kruisdood doormaakte4 ,de doode verliet thans in zijn ba of astraal lichaam zijn ,khat1 en ging buiten zijn lichaam de verschillende voorbereidende beproevingen doormaken4 ,wij moeten om deze na te gaan1 opslaan hfdst4 ,,xvii van het ,boek der ,dooden1 waarvan de tekst luidt3 7,i7 ,hier begint de lof en verheerlijking van het uittreden en het ingaan tot de heerlijke onderwereld welke is in het schoone amentet1 van het uittreden 7,,ii7 bij dag in alle vormen van bestaan welke hem den doode behagen1 van damspelen en in de zaal zitten en te voorschijn komen 7,,iii7 als een levende ziel4 ,zooals ik reeds zeide is het onmogelijk diep in te gaan op eene volledige uitlegging dezer teksten2 slechts de breede beteekenis er van kan hier gegeven worden in verband met het geheel4 ,hier slaat de tekst op een bekend feit4 ,de kandidaat moest bij zijne inwijding eerst afdalen in de onderwereld3 hij daalde neder ter helle4 ,belangrijk is tot een juist begrip1 hetgeen ,c4 ,w4 ,leadbeater zegt in de ,christelijke ,geloofsbelijdenis4 ,de formule door de beoefenaren van ,atlantische ,magie in overoude tijden aan de ,egyptenaren overgeleverd1 luidde aldus3 ',dan zal de kandidaat op het houten kruis gebonden worden1 hij zal sterven1 begraven worden en nederdalen in de onderwereld2 na den derden dag zal hij teruggebracht worden van de dooden en ten hemel worden opgenomen om de rechterhand te zijn van ,hem uit ,wien hij kwam1 daar hij geleerd heeft de levenden en de dooden te besturen4' ,de hal der ,inwijding was dikwijls onder den grond in een ,egyptischen tempel--vermoedelijk vooral om hare ligging geheim te houden1 ofschoon het ook bedoeld kan zijn als deel der symboliek van de nederdaling in de stof1 die zulk een groote rol speelde in al die oude mysterin4 ,het is mogelijk dat er een dergelijke hal in of onder de ,groote ,pyramide was1 want nog slechts een zeer klein deel dier ontzaglijke massa is onderzocht of zal denkelijk ooit onderzocht worden4 #gi ,c4 ,w4 ,leadbeater vermeldt daarna hetgeen wij reeds zeiden omtrent het binden op het kruis1 en vermeldt tevens dat het lichaam dan in een nog lager gelegen gewelf gebracht werd4 ,een ieder leze dit gedeelte van het bedoelde werkje dus aandachtig na in verband met deze verhandeling4 ,vooral ook hetgeen volgt op blz4 #ha-he4 ,een kort overzicht van hetgeen daar gezegd wordt moge hier voldoende zijn voor een juist begrijpen van hetgeen wij verder zullen vermelden4 ,de zoogenaamde doode bevond zich dus op het astrale gebied vol leven en bewustzijn4 ,gedurende zijn verblijf aldaar moest hij vele ondervindingen opdoen om hem tot een nuttig wezen in die wereld te maken4 ,deze nederdaling in de onderwereld 7,amentet7 bij een inwijding geschiedt opdat de kandidaat zal trachten aan de vele ongelukkigen op dit lage astrale gebied 7,kama ,loka7 hulp te brengen door hen te wijzen op hunne kansen tot verbetering4 ,tevens moest volgens ,egyptisch gebruik de kandidaat gedurende deze nederdaling ter helle de zoogenaamde aard-1 water-1 lucht- en vuurproeven ondergaan--tenzij hij die reeds in een vroeger stadium zijner ontwikkeling doorstaan had4 ,hij leerde dus dat geen dezer elementen hem deren kan in zijn astraal bestaan4 ,ook moest hij om deze reden 7en ook thans moet dit nog7 de vreeselijkste verschijningen in de afschuwelijkste omgeving ontmoeten om vertrouwd te worden met alle omstandigheden dezer gebieden4 ,ziedaar het nut van dit oude ,egyptische ritueel4 ,de tekst van hfdst4 ,,xvii van het ,boek der ,dooden zal nu duidelijk zijn in algemeene trekken4 ,vele der voorafgaande hoofdstukken geven hetzelfde weer1 bijv4 hfdst4 ,ib3 7,i7 ,het ,hoofdstuk van het doen gaan van de ,sahu het ,geestelijk ,lichaam in den ,tuat de ,onderwereld op den dag van de begrafenis1 wanneer de volgende woorden moeten opgezegd worden 7hier volgt een uitgebreide tekst1 dien de lezer wel doet na te slaan in dit verband74 en hfdst4 ,,viii3 7,i7 ,het ,hoofdstuk van het gaan door ,amentet en het ,tevoorschijntreden bij dag4 en hfdst4 ,,ix3 7,i7 ,het ,hoofdstuk van het tevoorschijntreden bij dag na den gang door het graf gedaan te hebben4 terwijl in hfdst4 ,x ook gezinspeeld wordt op den strijd en de moeilijkheden aldaar4 ,een moeilijkheid doet zich echter voor1 en geen oplossing is daarvoor te vinden4 ,c4 ,w4 ,leadbeater spreekt van deze inwijding als de ,sotapatti-inwijding1 terwijl alle andere gegevens er tot dusver op duidden dat de ,christus-inwijding zou hebben plaats gevonden in de ,pyramide4 ,de ,christus-inwijding is dan ook de hoogste kenbare inwijding1 niet de ,sotapatti-inwijding1 welke laatste tot de kleine ,mysterin behoort4 ,verwondering baart het dus dat ,c4 ,w4 ,leadbeater hier de ,sotapatti-inwijding noemt de hoogste inwijding die in ,egypte plaats vond4 ,dit laatste kan slechts het geval zijn wanneer wij spreken van ,egypte in zijn vervaltijd1 doch niet toen het zijn grootsten bloei beleefde en de ,groote ,mysterin hun zetel hadden in de ,groote ,pyramide4 ,zeer zeker zou licht gewenscht zijn op dit punt1 doch geenszins zie ik kans het dilemma op te lossen4 7,i7 ,nog een ,hoofdstuk dat opgezegd moet worden door iemand die bij dag te voorschijn treedt tegen zijne vijanden in de ,onderwereld4 ,hetzelfde wordt weergegeven in de hoofdstukken ,,xi 7i71 ,,xii 7ii71 ,,xiii1 en ik vermeen dat hfdst4 ,,xv een zegezang is na de overwinning en den gelukkigen doorgang door de onderwereld4 ,adams meent dat deze hoofdstukken den kandidaat medegedeeld worden aleer hij in het graf daalt om hem voor te bereiden op hetgeen hem wacht4 ,ook deze uitlegging is nu wel te aanvaarden indien men veronderstelt dat al deze hoofdstukken op n persoon in denzelfden tijd betrekking hebben4 ,doet men dit niet1 dan is het eer aan te nemen dat zij hetzelfde feit1 namelijk het gaan naar de ,onderwereld1 op verschillende wijzen beschrijven4 ,de verdere hoofdstukken van het ,boek der ,dooden zijn aan geen verschil van opvatting onderhevig4 ,hfdst4 ,,xvii beschrijft het gaan in de ,onderwereld zelf met een korte opsomming van de toetsen1 vijanden en gevaren1 welke den doode wachten1 en van hfdst4 ,,xviii af kunnen wij het doormaken der beproevingen volgen4 ,adams zegt dan ook3 ,de vrienden zijn verdwenen4 ,de zon1 die van zijn vroegste jaren af het ontwaken van den gestorvene begroet heeft1 is voor altijd uit zijn gezicht verdwenen4 ,de ,poort der ,aarde is hij doorgegaan2 en de ,kandidaat voor ,wijsheid is de ,strever naar ,onsterfelijkheid geworden4 ,ondenkbare stilte heerscht rondom hem1 een niet te begrijpen duisternis ligt voor hem4 ,maar onder de leiding van ,anup1 den gids der zielen1 gaat hij door die ,poort der ,opstijging1 waar het goddelijk licht den steen van het graf heft4 ',het is het gebied van zijn vader ,shu 7het ,licht7'1 vervolgt het ,ritueel3 'hij wascht zijne zonden weg1 hij doet zijne wonde plekken verdwijnen'4 ,dan1 wanneer de gestorvene in de duisternis voorwaarts treedt en onbevreesd het benedenwaartsche pad afgaat1 onthult het innerlijk ,licht1 ongezien door het sterfelijk oog1 zich in een visioen4 ,hij ziet de ,onderwereld 7hfdst4 ,,xvii7 het gebied der ,inwijding1 den ingang tot de verborgen plaatsen1 met betrekking tot welke de goddelijke ,wijsheid hem geleerd heeft1 dat het de plaats is 'waar hij moet binnentreden en van waar uit hij moet tevoorschijntreden'1 de veranderingen die hij begeeren moet door te maken opdat hij tot de gelijkenis van ,god vervormd moge worden1 de goede werken die hij moet verrichten1 de troon van de herschapen ziel1 en het gezegende gezelschap van ,osiris nadat het lichaam ter ruste gelegd is4 ,in datzelfde visioen ziet hij ook den ingang van de ,onderwereld1 of ,rusta1 en verneemt dat het de noordelijke deur van het graf van ,osiris is1 terwijl de eenige ingang van de ,pyramide de noordelijke ingang is4 #hj ,symbolisch wordt dus het gaan in en het betreden van de benedenwaartsche gang in de ,pyramide beschouwd als het betreden van de onderwereld4 ,wanneer het lichaam dan op de ,tau geplaatst is in een trance-toestand1 vangt de beproeving op het astraal gebied aan1 welke gevolgd moet worden door de beproeving op het verstandsgebied1 om te worden bekroond door een geboorte op het ,buddhisch gebied1 terwijl de lichamen door verschillende transformaties geschikt worden gemaakt om dit schitterend ,buddhisch beginsel ten slotte op te nemen4 ,dit alles zullen wij vinden in het ritueel van het ,boek der ,dooden en met dezen voortgang der ,inwijding gaat eene verplaatsing van het stoffelijk lichaam gepaard langs den symbolischen weg in de ,pyramide4 ,den tekst van hoofdstuk ,,xvii vermeldden wij reeds1 als te kennen gevende wat den kandidaat te wachten staat in die onderwereld4 ,het zal echter niet wel mogelijk zijn het ritueel te volgen door hoofdstuk na hoofdstuk in verband daarmede aan te halen1 want evenals dit in onzen ,bijbel het geval is1 werd door de samenstellers van het ,boek der ,dooden natuurlijk geenszins deze opvatting van den tekst gehuldigd1 en is deze op eene schromelijke manier dooreengeward4 ,in dezen tekst zijn n4l4 door elkaar heen te vinden3 7a7 het doorloopen van de inwijding volgens het ,egyptische ritueel4 7b7 de verklaring van den hierofant aan de leerlingen van het ritueel zelf4 7c7 de verklaring van de inwijding van den kandidaat als verzinnebeeldende de nederdaling van den ,logos in de stof4 7d7 de verklaring van verschillende leeringen van den exoterischen godsdienst1 als daar zijn rencarnatie1 de drievoudige1 zevenvoudige en meervoudige samenstelling van den mensch1 zijn verband als mikrokosmos tot den makrokosmos1 enz4 ,wij zien dus dat het op zichzelf heel wat studie en zeer veel kennis zou vorderen om het ,boek der ,dooden aldus te ontleden1 en het kan dus thans ook niet mogelijk zijn dit te dezer plaatse in een kort bestek te doen in verband met ons onderhavig onderwerp4 ,ik wenschte er echter alleen op te wijzen1 daar anders mijn aanhalingen uit de verschillende hoofdstukken van het ,boek der ,dooden zonder een bepaalde volgorde eenigszins willekeurig zouden gelijken4 ,bij een juist denkbeeld van de samenstelling van het werk valt deze willekeurigheid weg4 ,tot beter begrip van enkele gebeurtenissen in het ritueel is het niet onnoodig het volgende op te merken4 ,er wordt in enkele gedeelten van het ritueel veel gesproken over de krokodil en veel over het hart4 ,het is natuurlijk steeds in symbolische beteekenis dat deze woorden gebruikt worden4 ,de krokodil beteekent in de meeste gevallen ,manas1 het ,denkvermogen en wordt dan gewoonlijk beschouwd als vijand van den werkelijken mensch ,osiris1 als trachtende hem te bewegen tot afscheiding1 de gevaarlijkste eigenschap van den vijfpuntigen mensch4 ,de vijfpuntige ster1 het symbool van den mensch gereed voor inwijding1 gaf aanleiding tot het ontstaan van het krokodil-symbool1 namelijk door de vijf uiteinden van voorpooten1 achterpooten en staart4 ,soms is deze krokodil voorgesteld als draak en in enkele gevallen als visch4 ,het hart is het renkarneerende beginsel of het ware ,ego1 het zoogenaamde voorouderlijke hart4 ,in verband met deze diepgaande symbologie is het voor den studeerende zeer belangrijk1 na te gaan hetgeen ,h4 ,p4 ,blavatsky in dit verband zegt in de ,geheime ,leer ,i1 #bhh1 #bhi4 ,zooals ik reeds opmerkte vindt men in het ,boek der ,dooden vele dooreenstrengelen van verschillende leeringen1 doch ook de ritueelen van verschillende inwijdingen zijn aan elkander vastgeknoopt of onderling verward4 ,zoo is bijvoorbeeld het begraven in een mummiekist en het gaan in de onderwereld een eerste inwijding en dit komt overeen met hetgeen thans in symbolischen vorm in den leerlingsgraad der ,vr44 ,m44 doorloopen wordt1 volgens mijn vroeger reeds vermelde opvatting1 namelijk het gaan door den dood en het bekend worden met de werelden aan gene zijde des grafs1 het bekend worden met astrale en devachanische toestanden1 het bevriend raken met de elementalen dier gebieden1 enz4 ,vandaar bijv4 de offers1 en het graan dat medegegeven werd in de mummiekist4 ,de astrale tegenhangers daarvan kon hij hun als offers aanbieden4 ,later werd dit gebruik voortgezet bij de werkelijke dooden1 hoewel waarschijnlijk de redenen1 die er aanleiding toe gaven1 reeds vergeten waren2 doch wie weet hoeveel nut de afgestorvenen er aan gene zijde van hadden6 ,dit gaan in de onderwereld en deze inwijding is natuurlijk volstrekt niet die waarover wij reeds spraken als de ,christus-inwijding1 waarbij de kandidaat op de ,tau geplaatst werd4 ,bovendien had deze lagere inwijding veelvuldig en ook in vele andere tempels en pyramiden plaats4 ,de inwijding waarover wij in een volgend hoofdstuk zullen handelen in verband met de groote ,pyramide1 aan de hand van het ,boek der ,dooden1 is die inwijding welke als eindzege de geboorte van het ,buddhisch lichaam had en symbolisch de uitstorting van den ,logos verzinnebeeldde in het bouwwerk dat symbolisch zijn veld van werking voorstelde1 namelijk ons zonnestelsel4 ,,hoofdstuk ,x4 ,,mystieke ,,theorie,n4 7,,slot47 ,wij zullen nu trachten den kandidaat bij zijn inwijding in de ,groote ,pyramide te volgen1 en daar wij enkele gedeelten van het ritueel van het ,boek der ,dooden in verband met deze inwijding in een vorig hoofdstuk reeds toelichtten1 is het thans mogelijk om zonder verdere uitweiding over onderdeelen het geheel dezer inwijding te volgen4 ,adams beweert dat het mogelijk is den kandidaat bij deze inwijding door de geheele ,pyramide heen stap voor stap te volgen4 ,dit schijnt mij een eenigszins gewaagde opmerking om algemeen te worden aangenomen4 ,indien men de theorie op gevoelsgronden aanneemt is het wel duidelijk dat men tot deze conclusie komt1 doch door iemand die de theorie kritisch beschouwt1 zou deze opmerking zeer zeker niet onderschreven worden4 ,zooals wij reeds zagen is in de hoofdstukken ,i-,,xvii een soort inleiding belichaamd tot het eigenlijk ritueel2 van hoofdstuk ,,xviii af wordt de kandidaat onderworpen aan beproevingen en maakt hij de inwijding door2 het ,doorbrengen der ,dagen neemt een aanvang4 ,nadat de doode geplaatst is in de onderaardsche crypt1 worden zekere mantrams over hem uitgesproken en ik meen dat dit gedurende den eersten tijd van de inwijding enkele malen geschiedde over het beweginglooze en schijnbaar levenlooze lichaam4 ,zulke mantrams vinden wij weergegeven in de hoofdstukken ,,xviii1 ,,xix en ,,xx4 ,in hoofdstuk ,,xviii lezen wij o4a43 ,wanneer dit hoofdstuk opgezegd wordt1 zal de doode te voorschijn treden bij dag1 gelouterd na den dood en hij zal al de vervormingen doormaken die zijn hart zal voorschrijven4 ,indien dit hoofdstuk over hem opgezegd wordt1 zal hij op aarde te voorschijn treden1 hij zal aan alle vuur ontkomen2 en geen enkele van de slechte dingen die hem toebehooren zullen hem in eeuwigheid en altijd en altijd belemmeren4 ,in hoofdstuk ,,xix wordt gesproken over het plaatsen van talismans op het gelaat van den doode1 over het branden van wierook en het plaatsen van offeranden2 terwijl dan merkwaardig is het volgende3 ,dit hoofdstuk moet door u tweemaal opgezegd worden bij het aanbreken van den dag--nu is het een nimmer falende bezwering--regelmatig en voortdurend4 ,hoofdstuk ,,xx moet blijkbaar eveneens als mantram opgevat worden4 ,in de eerstvolgende hoofdstukken wordt daarna beschreven wat intusschen met het astraallichaam plaats vindt1 en wel in de eerste plaats hoe het astraal bewustzijn begint te werken en hoe het ego in het astraallichaam handelen kan4 ,zoo spreekt hoofdstuk ,,xxii van het openen van den mond1 terwijl in ,,xxiv en ,,xxv vermeld wordt hoe het denkvermogen weder begint te werken in dit nieuwe astrale leven2 wij lezen n4l43 ,het ,hoofdstuk over3 een mensch geheugen te doen bezitten in de onderwereld4 ,eindelijk komt in hoofdstuk ,,xxvi het hart wederom terug tot ,osiris en wij lezen er in hoe de kandidaat daarna kan werken in zijn astraallichaam4 ,een gedeelte van dit hoofdstuk haal ik daarom aan3 44444,moge mijn mond mij gegeven worden1 opdat ik daarmede kan spreken2 en mijn beide beenen om daarmede te wandelen1 en mijn twee handen en armen om mijn vijand neer te werpen4 ,moge de deur van den hemel mij geopend worden2 moge ,seb1 de ,vorst der ,goden1 zijn beide kaken wijd voor mij openen2 moge hij mijn beide oogen1 welke geblinddoekt zijn1 openen2 moge hij zorgen dat ik mijne beide beenen van elkander uitstrek welke tezaam gebonden zijn2 moge ,anubis mijne dijen zoo stevig maken dat ik er op staan kan4 ,moge de godin ,sekhet mij doen opstaan zoodat ik ten hemel kan stijgen1 en moge datgene gedaan worden wat ik beveel in het ,huis van de ,ka van ,ptah 7,memphis74 ,ik begrijp mijn hart4 ,ik heb heerschappij over mijn hart verkregen1 ik heb macht over mijn beide handen1 ik heb macht over mijne beenen1 ik heb wederom macht om te doen wat mijn ,ka gelieft4 ,mijn ziel zal niet gebonden zijn aan mijn lichaam bij de poorten der onderwereld2 maar ik zal in vrede binnentreden en in vrede te voorschijn komen4 ,thans komen de beproevingen en gevaren4 ,de kandidaat ziet in zijn astraal bewustzijn de vijanden die hem tegenhouden1 n4l4 zijn hartstochten1 die zich in allerlei vormen aan hem opdringen1 en trachten hem te vernietigen1 van zijn doel af te leiden of op den verkeerden weg te brengen4 ,eenige hoofdstukken spreken zelfs van het wegnemen van het hart van ,osiris4 ,blijkbaar doelt dit op het gevaar van een kandidaat1 die bewust op het astraal gebied werken kan1 om af te dwalen in de paden der zwarte magie1 waarbij ten slotte zijn ego losgescheurd zou worden uit de lagere lichamen4 ,een groote vijand van hem is hier ook de krokodil1 d4w4z4 het denkvermogen4 ,in de hoofdstukken ,,xxvii-,,xxxii vinden wij dan voornamelijk beschreven hoe de kandidaat zijne hartstochten onder de oogen moet zien en toonen moet dat hij ze overwonnen heeft2 blijkbaar blijven ze1 doch onderworpen aan den wil van den ,osiris-mensch1 en niet als zijn heerschers4 ,van een moeilijker strijd wordt verhaald in de hoofdstukken ,,xxxiii-,,xli1 en wel van den strijd tegen het denkvermogen1 dat een kandidaat op allerlei wijzen van zijn doel tracht af te leiden4 ,ook is hier sprake van magische of ordewoorden1 die den kandidaat kunnen helpen4 ,de strijd schijnt bemoeilijkt te worden door slangen4 ,ik vermoed dat deze eene voorstelling zijn van de leidende hierofanten1 die de standvastigheid van den kandidaat beproefden2 wij moeten dus geen werkelijke vijanden in deze slangen zien1 maar slechts schijnbare4 ,dit zou ook verklaren waarom bij het einde van dit deel der inwijding in hoofdstuk ,,xlii een vignet staat1 waarin de doode een koord heeft om het bovenste deel van een tet1 wat volgens ,naville het zinnebeeld van standvastigheid is4 ,thans schijnt een tweede gedeelte van de astrale beproevingen aan te vangen om zijn zelfbeheersching te toetsen2 er wordt n4l4 veel gesproken over het wegnemen van zijn hoofd1 het vergeten der magische woorden enz41 terwijl ook nieuwe vijanden zich in allerlei gedaanten aan hem opdringen4 ,van zijn astraallichaam wordt echter gezegd dat het gelouterd is in het water der onderwereld1 en schoon en schitterend geworden is4 ,niettemin wacht hem bij gebrek aan zelfbeheersching en standvastigheid de dood door de schepselen der duisternis 7,,xliii-,,li74 ,wanneer wij thans weder verband zoeken met de groote ,pyramide in dit ritueel van inwijding1 is het waarschijnlijk dat het lichaam van den kandidaat opwaarts gebracht werd naar de zoogenaamde ,put1 terwijl daarna 7in het derde gedeelte van de astrale inwijding7 het ego van den kandidaat wetend bewust werd van zijn goddelijke afkomst4 ,adams spreekt van dit bewustworden van den kandidaat van zijn goddelijken oorsprong als de tweede geboorte4 ,dit schijnt mij wel eenigszins voorbarig1 aangezien de tweede geboorte zelf het slot van de geheele inwijding vormt4 ,enkele hoofdstukken duiden blijkbaar op de water- en vuurproef van het astraal gebied2 zoo lezen wij o4a4 in hoofdstuk ,l,x,i,i,ia3 ,het hoofdstuk van het water drinken en het niet door vuur verbrand worden in de onderwereld4 ,hoofdstuk ,,lxiv zinspeelt op het welslagen van den kandidaat na de verschillende astrale beproevingen en geeft hem onderricht4 ,zoo lezen wij3 ,ik ben ,gisteren1 ,heden en ,morgen en ik heb de macht een tweede maal geboren te worden444 ,ik ben de ,heer van de menschen die opgeheven worden1 de ,heer die uit de duisternis komt1 en wiens vormen van bestaan die zijn van het huis waarin de dooden zijn4 ,vooral de laatste uitdrukking past zeer wel in onze theorie4 ,indien de hierofant hier de spreker is1 vertegenwoordigt hij als zoodanig de ,logos2 het huis dat den vorm van diens bestaan bevat is de ,pyramide2 de dooden zijn de in-te-wijden kandidaten4 ,terwijl nu het astrale lichaam rust verkrijgt1 vangt de beproeving in het verstandslichaam aan4 ,deze regeneratie van het verstandslichaam vindt plaats nadat het in trance verkeerende lichaam in de zoogenaamde ,koninginnekamer geplaatst is4 ,dit tweede gedeelte van de inwijding is moeilijk te volgen1 zelfs in het ,boek der ,dooden1 niet omdat het er niet beschreven staat1 maar omdat wij er zoo weinig van begrijpen kunnen4 ,in hoofdzaak schijnt dit tweede gedeelte der inwijding te bestaan uit het doormaken van zekere beproevingen1 die de rijpheid van het oorzakelijk lichaam zullen bevorderen1 opdat de geboorte in het ,buddhisch lichaam vergemakkelijkt worde4 ,uitvoerig wordt daarna beschreven hoe1 na de tweede periode der inwijding1 ,osiris tot het lichaam terugkeert4 ,hij is namelijk zoo schitterend geworden dat het lichaam verteren zou door den glans1 en vandaar dat er verschillende transformaties moeten plaats vinden1 voordat het lichaam weder bezield kan worden4 ,in de hoofdstukken ,,lxv-,,lxxv worden de wedergeboorte en de terugkeer tot het lichaam beschreven1 terwijl in de hoofdstukken ,,lxxvii-,,lxxxvii de verschillende transformaties beschreven worden1 alles in symbolischen vorm natuurlijk4 ,het goddelijk ,ego hult zich dus in een ,khaibit of licht-dampkring 7aura71 bestaande uit een reeks etherische omhullingen1 die het schitterend licht van de ,ikheid temperen en vatbaar maken1 om opgevangen te worden door het aardsche lichaam4 ,de vorm die het eerst aangenomen wordt is die van de gouden wolk1 het symbool van den ,eeuwige2 daarna heeft eene vervorming plaats1 welke symbolisch voorgesteld wordt door het hoofd van ,osiris in een lotus1 de ,godheid geopenbaard in de onbevlekte stof2 vervolgens wordt de slangvorm aangenomen1 duidende op de verkregen wijsheid1 terwijl ten laatste het ,ego wedergekeerd is in het lagere verstand en als symbool daarvan den krokodil-vorm aanneemt4 ,adams merkt met betrekking tot het krokodil-symbool in den vorm van vijand zoowel als in den vorm van goddelijke belichaming het volgende op3 ,want daar de menschelijke hartstochten deel uitmaken van de natuur waarin de mensch oorspronkelijk geschapen werd1 zijn zij niet uitteraard slecht1 maar worden slecht wanneer zij niet onderworpen zijn aan de ziel4 ,en aldus wordt de krokodil1 die den doode aanviel vr de wedergeboorte1 goddelijk in den nieuwen vorm4 ,daarom werd de krokodil in hoog aanzien gehouden bij de ,egyptenaren1 want deze sprak hun van den tijd waarop de mensch heerschappij over zijne hartstochten zou hebben verkregen en waarop de laatste hinderpaal tusschen hem en zijn verheerlijkte ziel weggenomen zou zijn4 ,de vereeniging van ziel en lichaam na het tweede gedeelte der inwijding vindt plaats in de hoofdstukken ,,lxxxix-,,xciii4 ,het is echter niet goed mogelijk den kandidaat in werkelijkheid in de ,pyramide te volgen1 zooals ,adams dit doet en wel hoofdstuk na hoofdstuk4 ,zoo zou in dit laatste gedeelte der inwijding de ziel wedergeboren worden in de ,koninginnekamer1 en het lichaam zou wachten op den bodem der put4 ,daarna zou de ziel nederdalen tot het lichaam4 ,der fantasie is hier te veel spel gelaten4 ,meer waarschijnlijk is wel1 dat het in trance verkeerende lichaam eerst onder den grond1 en daarna in de ,koninginnekamer werd gedragen4 ,het laatste gedeelte der inwijding 7#c dagen en #c nachten7 werd doorgebracht in de ,koningskamer4 ,wanneer wij dus uit het rijk der fantasie van ,adams treden en zien wat werkelijk plaats vond met den kandidaat1 zooals ,h4 ,p4 ,blavatsky ons dit mededeelt1 dan moeten wij den bouw van het inwendige der ,pyramide louter als den symbolischen weg opvatten en niet letterlijk den kandidaat gedeelte na gedeelte laten doorloopen in gelijken tred met den voortgang zijner inwijding op hoogere gebieden4 ,de symboliek van het bouwwerk moet geheel gezocht worden in de getalwaarden van de verhoudingen der afmetingen1 en deze getalwaarden vormen de symboliek1 waarin de voortgang van den kandidaat in zijn evolutie wordt voorgesteld4 ,zooals wij reeds vroeger betoogden1 is de ,groote ,pyramide een stoffelijk symbool van den ,zonne-,logos4 ,de mensch nu volbrengt zijn evolutie binnen het veld van den ,logos1 legt een zekeren weg af in het lichaam van dien ,logos 7vandaar het symbool van den dierenriem als de baan der evolutie74 ,gedurende de inwijding nu legde de kandidaat dezen weg wederom af in het bouwwerk1 dat dit lichaam verzinnebeeldt en dus op symbolische wijze3 naarmate zijn inwijding vorderde1 moest hij zich in een ander gedeelte van de ,pyramide bevinden1 om ten slotte het einddoel te bereiken in de ,koningskamer1 het hart4 ,op zijn pad leidden hem de ,hierofanten1 die hem telkens1 na doorstane beproevingen op andere gebieden1 leering gaven door hem de symbolische beteekenis van den afgelegden weg te verklaren4 ,aldus werd een kennen van het inwendige van het ,huis1 een kennen van fundamenteele kosmische waarheden4 ,in het derde gedeelte van zijne inwijding onderging de kandidaat blijkbaar zeer zware beproevingen en werd hij door het college van ,adepten ten nauwste getoetst4 ,naar ik meen is dit weergegeven in het tooneel1 bekend als het wegen van het hart van ,ani4 ,dit zou dan gelezen moeten worden als een onderzoek naar den staat van het oorzakelijk lichaam2 of alle kiemen van kwaad daar uitgeroeid zijn4 ,het zou ons echter blijkbaar te ver voeren en ons zeker de grenzen van deze verhandeling verre doen overschrijden1 indien wij de symboliek van het ritueel van het ,boek der ,dooden in zijn geheel zouden trachten na te gaan4 ,zulks vormt een onderwerp op zichzelf1 waarop ik in een later werk hoop terug te komen4 ,het eindstadium van de inwijding had plaats in de ,koningskamer en wordt in vele werken aangehaald als het mysterie van het open graf4 ,het lichaam van den kandidaat zou namelijk geplaatst worden in de sarcofaag1 om de laatste dagen der inwijding daar te verblijven4 ,h4 ,p4 ,blavatsky zegt dat dit werkelijk het geval was en dat op dit stadium der inwijding de kandidaat ,osiris het mannelijk of scheppende beginsel in den ,kosmos voorstelde en de sarcofaag het vrouwelijk beginsel1 aldus de nederdaling van den ,logos in de stof verzinnebeeldende4 ,veel kan men in verband met dit gedeelte van ons onderwerp vinden in ,gerald ,massey's ,the ,natural ,genesis4 ,nadat de kandidaat op hoogere gebieden wederom zijn ,pad beindigd had1 werd hij op den morgen van den laatsten dag zijner inwijding op het kruis uit de koningskamer gedragen en aldaar zoo geplaatst1 dat de zonnestralen door een luchtkanaal op zijn voorhoofd vielen en hem deden ontwaken als een der ,ingewijden4 ,een schoon symbool van dit ontwaken wordt ons gegeven in ,records of the ,past deel ,,xii blz4 #gg1 waarin wij zien dat op een zalfvaas van ,osor-,ur1 de godin ,nout het water des eeuwigen levens op den doode stort4 ,de beste bron om iets te weten te komen omtrent hetgeen plaats vond1 is echter de ,geheime ,leer1 en ik wil mijne verhandeling over dit onderwerp dan ook eindigen met mede te deelen wat ,h4 ,p4 ,blavatsky ons in dit werk mededeelt met betrekking tot de ,inwijdingen die in verband stonden met de ,pyramide4 ,in de ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #fhi1 lezen wij3 ,de ingewijde ,adept1 die met goed gevolg alle beproevingen doorstaan had1 werd gehecht1 niet genageld1 maar eenvoudig gebonden aan een bank1 die in ,egypte den vorm van een ,tau1 ,t in ,indi die van een swastika zonder de vier verlengstukken 71 niet swastika7 had1 en in een diepen slaap gedompeld1 'den slaap van ,silvam'1 zooals die tot heden nog onder de ,ingewijden in ,klein-,azi1 ,syri en zelfs ,boven-,egypte genoemd wordt4 ,hij werd drie dagen en drie nachten in dien toestand gelaten1 gedurende welken tijd zijn ,geestelijk ,ego1 naar het heet1 zich 'gemeenzaam' met de ',goden' onderhield1 nederdaalde naar den ,hades1 ,amenti of ,ptla--naar gelang van het land--en liefdewerken voor de onzichtbare ,wezens verrichtte1 hetzij dat ,zielen van menschen of ,elementale ,geesten waren2 terwijl zijn lichaam al dien tijd in een tempelcrypt of in een onderaardsche grot bleef liggen4 ,in ,egypte werd het in de ,sarcophaag in de ,koningskamer van de ,pyramide van ,cheops en in den nacht van den naderenden derden dag naar den ingang van een galerij gedragen1 waar op zeker uur de stralen van de opgaande ,zon ten volle op het gelaat van den in trance verkeerenden ,candidaat vielen1 die ontwaakte om door ,osiris en ,thoth1 den ,god van ,wijsheid1 ingewijd te worden4 ,in deze aanhaling cursiveerde ik de gedeelten die de bevestiging geven van onze voorafgaande theorie omtrent inwijding in de ,pyramide4 ,in de eerste plaats wordt hier duidelijk gezegd dat de inwijding er werkelijk plaats vond1 in de tweede plaats dat de ziel gedurende den trance-toestand van het lichaam zich in ,amenti bevond1 terwijl ten slotte ook de ontwaking op het kruis hier nagenoeg onveranderd gegeven wordt4 ,nog kunnen wij hier een bevestiging vinden van onze stelling dat ,thoth-,hermes de hoogste ,hierofant was bij die inwijdingen en als gezant der ,godheid het wijsheidsaanzicht vertegenwoordigde4 ,wij haalden reeds aan eene beschrijving van de voorstelling van het ontwaken van den kandidaat1 zooals die gegeven wordt op de zalfvaas van ,osor-,ur4 ,h4 ,p4 ,blavatsky haalt in dit verband een voorbeeld aan van eene voorstelling in bas-relief op den tempel te ,philae4 ,zij zegt dat deze voorstelling inderdaad een tooneel uit die inwijding is4 ,twee ,goden-,hirophanten1 een met den kop van een valk 7de ,zon71 de ander met den kop van een ibis 7,mercurius1 ,thoth1 de ,god van ,wijsheid en ,geheime ,kennis1 de machtsbekleeder van ,osiris-,zon7 staan gebogen over het lichaam van een zoo juist ingewijd ,candidaat4 ,zij zijn bezig een dubbelen stroom 'water' 7het ,water des ,levens en der ,nieuwe ,geboorte7 over zijn hoofd uit te gieten2 de stroomen ontmoeten elkaar in den vorm van een kruis en zijn vol kleine ansatakruisen4 ,dit is een allegorie van het ontwaken van den ,candidaat1 die thans een ,ingewijde is1 als de stralen der morgenzon1 ,osiris1 de kruin van zijn hoofd treffen1 terwijl zijn in trance verkeerend lichaam op de houten ,tau gelegd was om die stralen te kunnen opvangen4 ,daarna verschenen de ,hirophanten-,inwijders en werden de sacramenteele woorden uitgesproken1 schijnbaar tot den ,zon-,osiris1 doch in werkelijkheid tot de innerlijke ,geest-,zon gericht1 die den nieuw-geboren mensch verlicht4 #ha ,dit ontwaken is1 naar ik vermeen1 in het ,boek der ,dooden weergegeven in hoofdstuk ,,clxviii1 genaamd het hoofdstuk der offeranden4 ,vele goden storten hun vaas uit over den doode1 d4w4z4 deelen hem hunne kennis mede4 ,nog een belangrijk punt kunnen wij in de ,geheime ,leer bevestigd vinden1 nl4 dat de kandidaat als ,osiris in het gebouw1 dat het stoffelijk symbool van ,osiris-,zon 7,logos7 was1 dezen laatste verzinnebeeldde in zijn uitstorting4 ,wij kunnen dit begrijpen wanneer wij de volgende aanhalingen aandachtig bestudeeren4 4444en het is op deze 'kennis' dat het programma van de ,mysterin en van de reeks ,inwijdingen gegrond was2 daaruit vloeide de bouw van de ,pyramide voort1 de blijvende oorkonde en het onvernietigbare symbool van deze ,mysterin en ,inwijdingen op aarde1 gelijk de banen der sterren zulks aan het ,uitspansel zijn4 ,de cyclus van ,inwijding was eene nabootsing op kleine schaal van die groote reeks cosmische veranderingen1 waaraan sterrenkundigen den naam van ,tropisch of ,siderisch ,jaar gegeven hebben4 ,evenals de hemellichamen bij het einde van den cyclus van het ,siderisch ,jaar 7#be4hfh jaren7 onderling dezelfde positin innemen als bij het begin daarvan1 zoo heeft de ,innerlijke ,mensch bij het einde van den cyclus van ,inwijding den oorspronkelijken toestand van goddelijke reinheid en kennis weder bereikt1 dien hij verliet toen hij den cyclus van aardsche belichaming aanving4 #hb ,deze verzinnebeelding van den cyclus der ,inwijding in het bouwwerk der ,pyramide is alleen duidelijk voor hen1 die de symboliek van getallen en verhoudingen begrijpen4 ,wij gaan daarop hier dus niet in1 doch duiden alleen den weg aan om deze symboliek te doorgronden4 ,dat de kandidaat bij zijn inwijding op zijn reis door het bouwwerk een weg doorliep1 die symbolisch dezen cyclus voorstelde1 wordt ons nog duidelijker door de volgende aanhaling1 waaruit wij tevens wederom zien dat de hemelsche tempel 7de tempel van ,salomo7 verzinnebeeld was in de ,groote ,pyramide en ook in alle latere ,vrijmetselaarstempels4 ,wij lezen dan3 ,mozes1 een ,ingewijde in de ,egyptische ,mystagogie1 grondde de godsdienstige mysterin van het nieuwe volk dat hij schiep1 op dezelfde1 van dezen ,siderischen ,cyclus afgeleide1 abstracte formules1 verzinnebeeld door den vorm en de afmetingen van den ,tabernakel1 dien hij1 naar men veronderstelt1 in de woestijn bouwde4 ,op deze gegevens grondden de latere ,joodsche ,hoogepriesters de allegorie van den ,tempel van ,salomo--een gebouw dat in werkelijkheid nooit bestaan heeft1 evenmin als ,koning ,salomo zelf1 die evenzeer een zonnemythe is als de nog latere ,hiram ,abif der ,vrijmetselaars1 hetgeen ,ragon zoo duidelijk aangetoond heeft4 ,indien derhalve de afmetingen van dezen allegorischen ,tempel1 het symbool van den cyclus van ,inwijding1 overeenstemmen met die der groote ,pyramide1 is dat een gevolg daarvan dat eerstbedoelde door middel van den ,tabernakel van ,mozes aan laatstbedoelde ontleend zijn4 #hc ,diep in te gaan op deze aanhalingen is onmogelijk zonder een grondig begrip van de symboliek van getallen1 zeide ik reeds1 doch voor hem die er meer van zou willen weten1 vermeld ik dat hij de oplossing zal vinden in ,the ,source of ,measures van ,ralston ,skinner1 want ,h4 ,p4 ,blavatsky herhaalt dat de schrijver een en zelfs twee der sleutels tot deze symboliek in verband met de ,inwijding1 de ,pyramide en den ,tabernakel gevonden heeft4 ,uit het voorgaande kunnen wij dus lezen1 dat de cyclus van ,inwijding eene symbolische voorstelling was van de nederdaling van den ,logos in de stof1 en dan werd bij eene ,inwijding in de ,groote ,pyramide die verzinnebeelding volmaakter1 daar het bouwwerk deze stof verzinnebeeldde in haar openbaring als geopenbaard zonnestelsel4 ,in verband met de verzinnebeelding van de nederdaling van den ,logos is wederom een aanhaling uit de ,geheime ,leer ons zeer behulpzaam om ons te doen zien dat het ,boek der ,dooden ook van deze nederdaling verhaalt3 ,er zijn vijf ,krokodillen in den ,hemelschen ,nijl1 en de ,god ,toem1 de ,oergod1 die de hemellichamen en levende wezens schept1 doet deze ,krokodillen in zijn vijfde 'schepping' ontstaan4 ,wanneer ,osiris1 de ',doode ,zon' begraven is en ,amenti binnentreedt1 duiken de heilige krokodillen in den afgrond der oer-,wateren1 de ',groote ,groene'4 ,wanneer de ,zon des ,levens opgaat1 duiken zij weder uit de heilige rivier op4 ,dit alles is diep zinnebeeldig en laat zien hoe oorspronkelijke esoterische waarheden in dezelfde symbolen hun uitdrukking vonden4 #hd ,verder toont ,h4 ,p4 ,blavatsky aan dat het getal vijf hier ook in verband met de inwijding zeer symbolisch is1 en duidde op de vijf woorden 7,zama ,zama zza ,rachama zai1 vertaald als het kleed1 het schitterend kleed van mijne kracht74 ,deze woorden waren wederom het symbool van vijf krachten1 welke vijf krachten voorgesteld waren op het kleed van den wederopgestanen kandidaat na de laatste beproeving van zijn driedaagsche trance2 terwijl de vijf eerst zeven werden na zijn dood1 als wanneer de ,adept de volle ,christos werd4 ,hierin wordt dus duidelijk gezegd dat het eind van deze inwijding leidde tot het ,christus-zijn1 en overeenkomt met de derde inwijding der ,vrijmetselaren4 ,hiram ,abif is in dit verband het mystieke ,christuswoord1 en de dood van den ,meester is de trance waaruit eene wederopstanding als ,meester-,metselaar of ,christos1 ,meester-,bouwer van den godsdienst plaats had4 ,nog is het eigenaardig1 te lezen dat de ,god met den krokodillenkop in het ,boek der ,dooden dezelfde is als de ,indische ,makara of ,mra1 en dat deze de god is van de duisternis of den dood1 doch slechts in den zin van dood voor alles wat physiek is1 en eigenlijk is ,mra of de god met den krokodillenkop1 de onbewuste versneller van de geestelijke geboorte4 ,vandaar dat na den dood in vijf lichamen de herrijzenis plaats vindt in zeven lichamen4 #he ,doch hoe verleidelijk het onderwerp is1 ik moet eindigen2 veel meer zou te zeggen zijn over de inwijding zelf en in verband met het ,boek der ,dooden4 ,dit vormt evenwel een op zichzelf staand onderwerp4 ,echter hoop ik dat deze onvolledige en in vele opzichten tekort schietende behandeling van een grootsch onderwerp enkelen moge opgewekt hebben dieper in te gaan op de vele punten die hierin ter bestudeering zijn aangegeven4 ,,appendix4 ,,overzicht ,,van ,,de ,,voornaamste ,,afmetingen ,,en ,,maten ,,in ,,verband ,,met ,,de ,,geografische ,,ligging ,,en ,,het ,,uitwendige ,,der ,,groote ,,pyramide1 ,,volgens ,,de ,,beste ,,tot ,,dusver ,,gepubliceerde ,,opgaven4 ,pyr4 duimen4 ,tegenwoordige breedtegraad #bi #eh' #ea''2 bouwtijd #cj #j' #j'' 7871 ,lengte #j #j' #j'' van ,pyramide4 ,orintatie1 vroeger zuiver ,noord-,zuid1 thans ,n4 #e' #ce'' ,w4 ,elevatie van de gemiddelde basisholte boven de omliggende alluviale1 thans met zand bedekte vlakte #aejj4 ,boven het gemiddelde peil van de waterbronnen daarin #agej4 ,boven het peil der ,middellandsche ,zee #behj4 ,de laagste ondergrondsche kamer in de ,groote ,pyramide boven het gemiddelde waterpeil van het omliggende land #bej4 ,,hoogte ,,der ,,groote ,,pyramide4 ,tegenwoordige onzekere hoogte1 vertikaal #edej4 ,oudste vertikale hoogte der apex boven de gemiddelde vloerholte #ehac4ja ,oudste hellingshoogte op het midden der hellende zijvlakken2 van het verhoogde noordelijke grondvlak #gceb4ac ,van het gemiddelde basisholtepeil #gcia4ee ,oudste hoeklijn-hoogte van het gemiddelde basisholtepeil #hfhg4hg ,oudste geheele vertikale hoogte der apex boven het laagste ondergrondsche vlak #gjae4 ,,breedte ,,der ,,groote ,,pyramide4 ,tegenwoordige verbrokkelde basis-zijdebreedte van het middelste metselwerk #hiej4 ,oudste en tegenwoordige basis-zijdebreedte volgens lijnen uit de hoekholten #iaca4je ,oudste en tegenwoordige basis-diagonalen volgens holtematen #abiac4bf ,som der twee basis-holtediagonalen #behbg4 ,breedte van het tegenwoordig platform op den top der ,pyramide #djj4 ,dezelfde vermeerderd met de breedte der thans verdwenen bekleedingslaag #ehj4 ,gedeeltelijke bevloering rondom basis der ,pyramide2 breedte hier en daar #ejj4 ,,vorm ,,en ,,grondstof4 ' '' ,oudste standhoek der deksteenen en zijden der ,pyramide #ea #ea #ad4c ,oudste standhoek van de ,pyramide1 gemeten bij de hoeklijnen #da #ei #ah4g ,oudste zijdelingsche hoek van de ,groote ,pyramide en den top #gf #ag #ca4d ,oudste hoek van de ,groote ,pyramide en den top1 diagonaalsgewijs #if #a #bb4f ,de metsellagen zijn alle horizontaal4 ,de samenstellende steenen zijn alle1 behalve in zooverre dit voor inwendige struktuur onmogelijk is1 rechthoekig4 ,de deksteenen hebben hun laagsten hoek #ea #ea ,en als bovenhoek #abh #i ,aantal zijden van het bouwwerk #a vierkant en #d driehoeken #e ,aantal hoeken1 vier op den grond en #a bovenaan #e #a ,pyramide duim #a4jja ,engelsche duim4 #a ,pyramide el #be4jbe ,engelsche duim4 #be4 ,pyramide duimen4 #a ,pyramide morgen #j4iib ,engelsche morgen4 #a ,pyramide ton #a4adii ,engelsche avoir dupois ton4 ,,overzicht ,,van ,,de ,,voornaamste ,,afmetingen ,,en ,,maten ,,in ,,verband ,,met ,,het ,,inwendige ,,der ,,groote ,,pyramide ,,volgens ,,de ,,beste ,,tot ,,dusver ,,gepubliceerde ,,opgaven4 ,,ingang ,,tot ,,de ,,groote ,,pyramide4 ,pyr4 duimen4 ,deze is thans eenvoudig het afgebrokkelde boveneinde van een prachtig uitgevoerde gang1 die beneden- en binnenwaarts leidt4 ,zij is gelegen aan de ,noordzijde der ,pyramide1 in een zeer verbrokkeld gedeelte van het metselwerk1 op een hoogte boven den grond van ruwweg #ehh4 ,oorspronkelijke hoogte er van boven het omliggend plaveisel #ffh4 ,oorspronkelijke hoogte er van boven de gemiddelde vloerholte #fii4 ,hoogte van den ingang #dg4bd ,breedte van den ingang #da4ef ,,benedenwaartsleidende ,,gang4 ,zuidwaartsche hellingshoek der gang #bf #bh' ,lengte der ,zuidwaartsche helling van de buitenzijde tot aan den eigenlijken gangvloer #abd4 ,tot aan de eerste bovenwaartsleidende gang #ihf4 ,tot aan het verbrokkelde gat van ,calief ,al ,mamoen #bad4 ,tot aan de onderste monding der ,wel #behb4 ,tot aan het einde van het hellende gedeelte #bif4 ,tot aan den noordmuur der ondergrondsche kamer1 horizontaal #cbd4 ,geheele lengte van genoemde gang #ddjb4 ,hoogte #cf4 ,breedte #cc4 ,,ondergrondsche1 ,,onafgewerkte ,,kamer4 ,gladgepolijste zoldering1 lengte1 ,oost-,west #eeb4 breedte1 ,noord-,zuid #cbe4 ,diepte der muren1 verschillend van #dj-afj4 ,vloer niet geheel uit de rots gehakt1 en muren niet afgewerkt tot volle diepte4 ,kleine doodloopende horizontale gang of begin van eene gang1 ,zuidwaarts1 lengte #fcc4 hoogte #ca4 breede #bi4 ,,opwaartsleidende ,,gang4 ,vangt aan in een bovenwaartsche en ,zuidelijke richting van een punt in de benedenwaartsleidende gang1 #iih duimen in het oude bouwwerk2 en de eerste #ahj duimen lengte zijn nog opgevuld met vast op elkaar gedrongen granietbrokken4 ,de geheele lengte van de gang tot de aansluiting bij de ,groote ,galerij #aedb4d ,hellingshoek van den vloer #bf #h' ,hoogte thans #dg-ei1 vroeger #dg4bd ,breedte thans #db-fj1 vroeger #da4ef ,,groote ,,galerij4 ,lengte van den hellenden vloer1 van ,noord tot ,zuid #ahhb4 ,hellingshoek1 ,zuidwaarts #bf #ag' ,vertikale hoogte1 op elk gemiddeld punt #cci4e ,overlappingen in het plafond #cf4 ,overlappingen in de zijmuren #g4 ,uithollingen1 hoogte #ba1 breedte #bj4 ,pyr4 duimen4 ,breedte van den vloer tusschen de uithollingen #db4 ,breedte der galerij boven de uithollingen #hb4 ,breedte der galerij tusschen #a;e overlapping #gf4b ,breedte der galerij tusschen #b;e overlapping #gj4d ,breedte der galerij tusschen #c;e overlapping #fd4f ,breedte der galerij tusschen #d;e overlapping #eh4h ,breedte der galerij tusschen #e;e overlapping #ec4 ,breedte der galerij tusschen #f;e overlapping #dg4b ,breedte der galerij tusschen #g;e overlapping #da4d ,groote stoepsteen op #ahac4g1 vertikale hoogte der ,noordgrens #cf4 ,lengte langs den vlakken top1 ,noord-,zuid #fa4 ,lagere en verderen gelegen doorgang1 hoogte #dc4g breedte #da4d ,horizontale lengte van ,g4 ,g4 tot vrkamer #ea4e ,,voorkamer4 ,grootste lengte1 ,noord-,zuid #aaf4bf ,grootste breedte bovenaan1 ,oost-,west #fe4b ,grootste hoogte #adi4c ,oostelijke granietbekleeding1 hoogte #ajc4jc ,westelijke granietbekleeding1 hoogte #aaa4hj ,uitgang1 horizontaal van voorkamer tot ,koningskamer1 lengte #ajj4b ,hoogte aan het ,noordeinde #dc4g ,hoogte aan het ,zuideinde #db4j ,breedte #da4d ,aantal vertikale groeven op den ,zuidmuur #d4 ,lengte van elk #ajg4d ,,koningskamer4 ,lengte #dab4acb ,breedte #bjf4jff ,hoogte van vloer tot zoldering #bcj4chi ,hoogte van onderkant der muren tot zoldering #bce4cej ,noordelijk luchtkanaal1 lengte tot uitwendige der ,pyr4 #bgif4 ,zuidelijk #bjia4 ,veronderstelde hoogte van hun uitgangen #cigb4 ,,horizontale ,,gang ,,tot ,,de ,,koninginne-,,kamer4 ,lengte aan ,noordeinde der ,g4 ,g4 tot het begin van het lager gelegen deel der gang onder den ,g4 ,g4 vloer #bag4h ,vandaar tot het lagere gedeelte #ajhe4e ,gemiddelde hoogte van het langste deel #df4cd ,gemiddelde hoogte van het ,zuidelijk diepe deel #fg4e ,breedte #da4ae ,geheele afstand van ,noordmuur der ,g4 ,g4 tot ,zuidmuur der ,k4 ,k4 #agbe4 ,,koninginne-,,kamer4 ,lengte van ,oost naar ,west #bbfg ,breedte van ,noord naar ,zuid #bje4h ,hoogte bij de ,noord- en ,zuidmuren #ahb4d ,groote ,nis in de ,oostelijke muur1 hoogte #ahc4 groote breedte onderaan #fa4cj groote bij #a;e overlapping #eb4be groote bij #b;e overlapping #da4ej groote bij #c;e overlapping #cj4jj groote bij #d;e overlapping #ai4fj ,,de ,,wel ,,of ,,put4 ,lengte langs de zijde #bh4 ,afstand van het middelpunt van den ingang van het ,noordelijk einde der ,groote ,galerij #cd4 ,vertikale diepte tot grot in de rots1 onder het metselwerk der ,pyramide #gjb4 ,verdere vertikale diepte1 met eenigen horizontalen afstand1 tot aan het samenkomen met het laagste deel van den ingang bij de ondergrondsche kamer #aeif4 ,r4 ,ballard in ,the ,solution of the ,pyramid ,problem3 ,,de ,,vijfpuntige ,,ster ,,het ,,geometrisch ,,symbool ,,der ,,groote ,,pyramide4 ,sedert onheuglijke tijden is dit symbool een schitterende aanduider van grootsche en edele waarheden geweest en een plechtig zinnebeeld van belangrijke plichten4 ,de geometrische beteekenis er van is echter sinds lang uit het oog verloren4 ,men zegt dat zij het zegel van ,koning ,salomo vormde en in oude tijden1 was zij onder de ,joden als een symbool van veiligheid bekend4 ,zij was het ,pentalpha van ,pythagoras1 en het ,pythagoreesche zinnebeeld van de gezondheid4 ,antiochus1 ,koning van ,syri1 had haar in zijn banier geweven bij zijn oorlogen tegen de ,gallirs4 ,door de ,kabalisten werd de ster1 met den ,heiligen naam aan elk der punten en in het midden geschreven1 als een talisman beschouwd2 en in oude tijden werd zij door geheel ,azi heen als een middel tegen hekserijen beschouwd4 ,zelfs nu nog vinden ,europeesche soldaten bij hun strijd tegen ,arabische stammen1 onder de kleeren op de borst van hun verslagen vijanden1 dit oude symbool1 in den vorm van een metalen talisman of amulet4 ,ik zal thans de geometrische beteekenis van deze ster verklaren1 voor zoover mijn onderwerp dit toelaat1 en aantoonen dat zij is het geometrisch symbool van de grootste gemeene maat en middel-evenredigheid van lijnen en het symbool van de ,pyramide van ,cheops4 ,een vlakke geometrische ster of een geometrische pyramide kunnen vergeleken worden bij de kroon van een bloem1 waarbij iedere zijde een bloemblad voorstelt4 ,wanneer de bloembladeren geopend zijn1 vertoont de bloem zich in al hare schoonheid1 maar wanneer zij gesloten is zijn vele van hare schoonheden verborgen4 ,de botanist tracht er naar haar te bezien hetzij plat1 of symmetrisch geopend1 zoo ook gesloten als een knop1 of in rust2 doch beoordeelt en waardeert den eenen toestand naar den anderen4 ,op dezelfde wijze moeten wij de vijfpuntige ster behandelen1 en evenzoo de ,pyramide van ,cheops4 ,men zal mij moeten vergeven dat ik in het voorbijgaan de inwendige galerijen en kamers van deze ,pyramide vergelijk met het hart1 den stamper en de meeldraden van een bloem2 geheimzinnig en onbegrijpelijk4 ,fig4 #c stelt de vijfpuntige ster voor1 gevormd door het vlak uitslaan der vijf opstaande zijvlakken van een pyramide met een regelmatig vijfhoekig grondvlak4 ,fig4 #f stelt de ster voor die gevormd wordt door het vlak uitslaan van de vier opstaande zijvlakken van de pyramide van ,cheops4 ,de vijfhoek ,g ,f ,r ,h ,q1 7fig4 #c7 is het grondvlak van de pyramide ,pentalpha1 en de driehoeken ,e ,g ,f1 ,b ,f ,r1 ,r ,o ,h1 ,h ,n ,q1 en ,q ,a ,g1 stellen de zijvlakken voor1 zoodat1 wanneer wij ons de lijnen ,g ,f1 ,f ,r1 ,r ,h1 ,h ,q en ,q ,g1 als scharnieren denken waarmede deze zijvlakken aan het grondvlak verbonden zijn1 wij door de zijvlakken op te heffen en ze aaneen te sluiten de punten ,a1 ,e1 ,b1 ,o en ,n boven het middelpunt ,c zouden doen samenvallen4 ,op deze wijze sluiten wij de geometrische bloem ,pentalpha en en vervormen haar tot een pyramide4 ,op dezelfde wijze moeten wij de vier zijvlakken van de pyramide van ,cheops opheffen uit haar stervorm 7fig4 #f71 ze aaneensluiten1 zoodat de vier punten samenvallen boven het middelpunt van het grondvlak4 ,zulke vervormingen duiden op het onverbreekbaar verband tusschen de geometrie van vlakken en die van vaste lichamen4 ,als het geometrisch symbool van de gulden snede zien wij de vijfpuntige ster als een verzameling lijnen die elkander onderling verdeelen in de verhouding aan de gulden snede verbonden4 ,voor lezers die niet voldoende geometrie kennen1 geef ik hier fig4 #a1 om aan te duiden wat gulden snede beteekent4 ,veronderstel dat ,a ,b de lijn is1 die volgens de gulden snede moet verdeeld worden1 d4w4z4 dat de geheele lijn zich verhoudt tot het grootste deel als het grootste deel zich verhoudt tot het kleinste4 ,construeer ,b ,c loodrecht op ,a ,b en gelijk aan de helft van ,a ,b4 ,verbind ,a en ,c1 en beschrijf den boog ,d ,b met ,c als middelpunt en ,b ,c als straal2 beschrijf daarna den boog ,d ,e met ,a als middelpunt en ,a ,d als straal1 dan zal ,a ,b in ,e verdeeld zijn volgens de gulden snede of wel zoo dat ,a ,b3 ,a ,e ,a ,e3 ,e ,b4 ,deze verklaring uitbreidende moet ik wederom verwijzen naar fig4 #b4 waar wij bij het construeeren van een regelmatige vijfhoek wederom gebruik maken van de #b1 #a driehoek ,a ,b ,c4 ,de lijn ,a ,b is een zijde van een pentagon4 ,de lijn ,b ,c staat er loodrecht op en is de helft van hare lengte4 ,de lijn ,a ,c wordt verlengd tot in ,f1 terwijl men ,c ,f ,c ,b maakt2 beschrijf dan met ,b als middelpunt en ,b ,f als straal een boog in ,e2 en daarna met denzelfden straal met ,a als middelpunt een boog die den eersten in ,e snijdt4 ,dit snijpunt is dan het middelpunt van den omgeschreven cirkel van den vijfhoek1 op welken cirkelomtrek de overige zijden afgepast worden4 ,wij zullen nu fig4 #c beschouwen1 waarin wij de vijfpuntige ster zien als het symbool van de verdeeling van lijnen volgens de gulden snede4 ,aldus3 ,m ,c 3 ,m ,h ,m ,h 3 ,h ,c4 ,a ,f 3 ,a ,g ,a ,g 3 ,g ,f4 ,a ,b 3 ,a ,f ,a ,f 3 ,f ,b4 terwijl ,m ,n1 ,m ,h of ,x ,c 3 ,c ,d #b 3 #a1 hetgeen de geometrische grondslag is4 ,merk tevens op dat3 ,g ,h ,g ,a4 ,a ,e ,a ,f4 ,d ,h ,d ,e4 ,de volgende tafel geeft aan de verschillende maten in fig4 #c waarmee de straal van den cirkel als een millioen eenheden wordt genomen3 ,m ,e #b4jjj4jjj middellijn4 ,a ,b #a4ijb4aac ,a ,d ,d ,b4 ,m ,b #a4fah4jcd ,m ,c ,m ,h ,m ,p ,p ,b4 ,a ,s #a4ech4hda4e4 ,e ,p #a4dec4jhf ,a ,g ,f ,b4 ,a ,f #a4age4egj ,a ,e ,g ,b4 ,m ,c #a4jjj4jjj straal ,c ,d ,d ,n ,c ,h ,c ,x4 ,a ,d #iea4jef4e ,d ,b ,d ,s4 ,p ,b #hed4ajb4 ,q ,s #hab4bih4e4 ,m ,p #gfc4icb ,c ,h #b basis van ,cheops4 ,a ,g #gbf4edc ,g ,h ,x ,h ,h ,n ,p ,f ,f ,b schuintelijn van ,cheops schuintelijn van ,pent4 ,pyr4 ,d ,e #fij4ihc ,d ,h ,x ,d apothema van ,pentagonale ,pyramide4 ,m ,h #fah4jcd ,m ,n ,x ,c apothema van ,cheops4 hoogte van ,pentagonale ,pyr4 zijde van ingeschr4 decagon4 ,,ms #ejj4jjj4 #dhe4hfh middelevenredige tusschen ,m ,h en ,h ,c4 hoogte van ,cheops4 ,,op #ddi4jbg ,,gf ,,gd ,,df4 ,,hc #cha4iff halve basis van ,cheops4 ,,so #cfc4bga4e ,h ,s4 ,,cd #c4jij4ag half ,m ,h4 ,,pr #bgg4eaf4 ,,gd #bbdeac4e2 ,,sp #bfcicb ,de driehoek ,,dxh stelt een vertikale doorsnede van de pentagonale pyramide voor2 de hoeklijn ,,hx ,,hn1 en het apothema ,,dx ,,de4 ,veronderstel dat ,,dh een scharnier is die het vlak ,,dxh aan het grondvlak hecht1 hef dan het vlak ,,dxh op tot het punt ,x vertikaal boven het middelpunt ,c is4 ,dan zullen de punten ,a1 ,e1 ,b1 ,o1 ,n van de vijf schuine zijvlakken1 wanneer zij saamgesloten worden1 samenvallen in het punt ,x boven het middelpunt ,c4 ,wij hebben nu een pyramide uit een vijfhoek opgebouwd waarvan de helling #b3a is1 daar de hoogte ,,cx 3 ,,cd #b 3 #a4 ,apothema ,,dx ,,de4 ,hoogte ,,cx ,,hm of ,,mn4 ,hoogte ,,cx ,,ch ,,cm straal4 ,apothema ,,dx ,,cd ,,cm straal4 ,hoeklijn ,,hx ,,hn of ,,pf4 ,merk ook op dat ,,mp_/#b ,,ch en ,,op ,,hr4 ,beschouwen wij thans de vijfpuntige ster als het symbool van de pyramide van ,cheops4 ,lijn ,,mp basis van ,cheops4 ,lijn ,,ch halve basis van ,cheops4 ,lijn ,,hm apothema van ,cheops4 ,lijn ,,hn schuine hoeklijn van ,cheops4 ,dus ,apothema van ,cheops zijde van decagon4 ,dus ,apothema van ,cheops hoogte der pentagonale pyramide4 ,schuine hoeklijn van ,cheops schuine hoeklijn van pentagonale pyramide4 ,daar nu het apothema van ,cheops ,,mh en halve basis van ,cheops ,,hc is de hoogte de middelevenredige tusschen apothema en halve basislijn2 daar volgens de cijfers in de tabel ,,mc 3 ,,mh ,,mh 3 ,,hc en apothema 3 hoogte hoogte 3 halve basislijn4 ,op deze wijze is de vierpuntige ster ,cheops ontwikkeld uit de vijfpuntige ster ,pentalpha4 ,dit wordt duidelijk aangetoond door fig4 #d4 ,beschrijf in een cirkel een vijfpuntige ster2 construeer den omgeschreven cirkel van den binnensten regelmatigen vijfhoek1 en beschrijf een vierkant om dezen cirkel2 dan zal dat vierkant de basis van ,cheops voorstellen4 ,trek twee middellijnen van den buitensten cirkel1 loodrecht op elkaar1 en elke middellijn evenwijdig aan de zijden van het vierkant2 dan zullen de deelen van deze middellijnen tusschen het vierkant en den buitensten cirkel de vier apothema's van de vier schuine zijden van de pyramide voorstellen4 ,verbind de hoekpunten van het vierkant met de vier punten op den cirkelomtrek aangeduid door de einden der middellijnen en de ster van de pyramide is gevormd1 die1 wanneer zij tot een vast lichaam gesloten wordt1 een correct model aan ,cheops vormt4 ,stel apothema van ,cheops1 ,,mh #cd halve basis ,,hc #ba dan is ,,mh ,,hc #ee en #ee 3 #cd #cd 3 #ba4jah1 hetgeen slechts enkele duimen verschilt in de pyramide zelf1 indien de werkelijke maten genomen worden4 ,de verhouding daarom van apothema tot halve basis1 #cd 3 #ba1 is zoo getrouw mogelijk1 voor zoover dit met steenen en kalk uit te voeren is1 om bovenstaande verhoudingen weer te geven4 ,stel ,,mh #b4 ,dan is ,,hc wortel #e - #a ,,mc wortel #e #a en hoogte van ,cheops wortel 7,,mh ,,mc74 ,vergelijken wij thans de constructie der beide sterren4 ,constructie van de ster ,pentalpha4 ,constructie van de ster ,cheops4 ,beschrijf een cirkel4 ,beschrijf een cirkel4 ,trek de middellijn ,,mce4 ,trek de middellijn ,,mce4 ,verdeel ,,mc volgens de gulden snede ,verdeel ,,mc volgens de gulden in ,h4 snede in ,h4 ,pas half ,,mh van ,c tot ,d af4 ,beschrijf den ingeschreven cirkel met straal ,,ch en daarom heen het vierkant a1 b1 c1 d4 ,trek de koorde ,,adb1 rechthoekig ,trek de middellijn ,,acb1 rechthoekig op de middellijn ,,ecm4 op de middellijn ,,ecm4 ,trek de koorde ,,bhn door ,h4 ,trek de koorde ,,aho door ,h4 ,trek ,aa1 a,e1 ,eb1 b,b1 ,bd1 d,m1 ,mc en c,a4 ,verbind ,n en ,e4 ,verbind ,e en ,o4 ,nu rijst bij ons de vraag1 vertoont deze ,cheopspyramide de verhouding van hoogte tot basisomtrek als middellijn tot cirkelomtrek of vertoont zij de gulden snede door de verhouding van apothema1 hoogte- en halve basis8 ,het antwoord luidt dat wegens de praktische onmogelijkheid van zulk een buitengewone nauwkeurigheid in zulk een massa metselwerk1 zij op beide duidt en zoowel het een als het ander verzinnebeeldt4 ,piazzi ,smyth neemt als basiszijdelengte #gfa4fe voet en de hoogte #dhd4ia voet1 hetgeen zeer nabij komt aan wat hij een pi pyramide noemt1 en volgens mijn berekening is de hoogte van een dergelijke pyramide #dhd4hg voet met een gelijke basiszijdelengte2 terwijl voor een pyramide waarin de gulden snede belichaamd was de hoogte #dhd4cd voet zou zijn4 ,het geheele verschil is daarom slechts zes duim op een hoogte van bijna #ejj voet4 ,dit verschil1 hetwelk nu de pyramide gedeeltelijk in puin ligt1 klaarblijkelijk moeilijk te ontdekken is1 zou zelfs bij een gaven toestand van het bouwwerk niet naspeurbaar geweest zijn4 ,het schijnt zeer waarschijnlijk dat de ster ,pentalpha leidde tot de ster ,cheops en dat de ster ,cheops 7fig4 #f71 het grondplan vormde voor den bouwheer en dat de verhouding van #cd tot #ba1 hypotenusa tot basis1 de grondslag der bouwers was4 ,veronderstel dat een koning tot zijn bouwheer zegt3 ,maak mij een plan van een pyramide waarvan de basis #dbj el in het vierkant zal zijn en de hoogte zich tot den omtrek van de basis zal verhouden als de straal van een cirkel tot den omtrek4 ,dan zou de bouwheer een uitvoerig plan kunnen maken1 waarin de betrekkelijke afmetingen ongeveer als volgt zouden zijn3 ellen ,basishoek #ea #ea' #ad4c'' ,basis #dbj ,hoogte #bfg4chj4cjd enz4 ,apothema #cci4ihh4egc enz4 ,de koning beveelt daarna het bouwen van een andere pyramide met hetzelfde grondvlak1 en waarbij de hoogte middelevenredig tusschen apothema en halve basiszijdelengte moet zijn--en waarbij apothema en halve basiszijdelengte als een lijn beschouwd zich verhouden volgens de guldensnede4 ,het plan van den bouwheer zou dan gelijken op fig4 #f en de afmetingen zouden ongeveer zijn3 ellen ,basishoek #ea #di' #cg-db_/dga'' ,basis #dbj ,hoogte #bfg4abci4hdi enz4 ,apothema #cci4ghge4aec enz4 ,maar de bouwheer voert praktisch beide plannen uit als hij bouwt met den grondslag #cd tot #ba4 ellen ,basishoek #ea #ea' #bj'' ,basis #dbj ,hoogte #bfg4cid4hci enz4 ,apothema #cdj en koning noch bouwheer zouden een fout in het bouwwerk kunnen ontdekken4 ,zie verder ,r4 ,ballard4 ,the ,solution of the ,pyramid problem4 ,,waarom ,,de ,,bouwers ,,den ,,pi-,,hoek ,,in ,,de ,,pyramide ,,vastlegden4 ,welke reden1 zoo vraagt men zich af1 kunnen de bouwers van de ,groote ,pyramide gehad hebben om dezen hoek aan de ,pyramide te geven1 en waarom zij niet van elk der zijvlakken een gelijkzijdigen driehoek maakten8 ,het eenige wat wij kunnen veronderstellen is1 dat zij wisten dat de aarde een bol was2 dat zij een gedeelte van een harer grootcirkels opgemeten hadden2 en dat zij door het waarnemen van de beweging der hemellichamen over de oppervlakte der aarde1 haar omtrek hadden bepaald1 en dat zij nu begeerig waren een mededeeling omtrent dien omtrek na te laten1 welke zoo nauwkeurig en onvergankelijk was als het voor hen mogelijk was te construeeren4 ,zij namen aan dat de aarde een volkomen bol was2 en daar zij wisten dat de straal van een cirkel zich op bepaalde wijze moet verhouden tot den omtrek1 zoo bouwden zij een ,pyramide van een hoogte die in zoodanige verhouding tot haar grondvlak stond1 dat de loodrechte hoogte gelijk zou zijn aan den straal van een cirkel waarvan de omtrek gelijk was aan den ,perimeter van het basisvlak4 ,om dit te volvoeren maakten zij de zijvlakken van de ,pyramide zoodanig dat deze een hoek met het grondvlak vormden van #ea #ea' #ad'' 7indien wij dezen hoek lieten bepalen volgens de hedendaagsche wetenschap74 ,wij kunnen ons nauwelijks denken dat de bouwers van de ,pyramide zulk een nauwkeurige gissing konden maken2 maar indien zij bij het bouwen der ,pyramide zulk een doel op het oog hadden als wij veronderstelden1 zou de hoek die het opgaande vlak met het grondvlak maakt vrijwel die van #ea #ea' #ad'' nabij komen4 ,nu heeft men bevonden dat de hoek van de deksteenen werkelijk #ea #ej' was4 ,kan er een meer overtuigend bewijs zijn dat de reden1 welke wij opgaven van het bouwen van de ,groote ,pyramide de ware reden was die hare ,bouwers bezielde84444 ,john ,taylor4 ,the ,great ,pyramid1 blz4 #ai4 ,sect4 #ah4 ,,boeken1 ,,geraadpleegd ,,of ,,bestudeerd ,,bij ,,het ,,samenstellen ,,dezer ,,verhandeling4 ,blavatsky1 ,h4 ,p4 ,de ,geheime ,leer4 7#c dln4 en index74 ---- ,theosofisch ,woordenboek4 ---- ,isis ,unveiled4 7#b vol47 ,taylor1 ,john4 ,the ,great ,pyramid4 ,why was it built1 ,who built it8 ,skinner1 ,ralston ,the ,source of ,measures4 ,smith1 ,piazzi4 ,life and ,work at the ,great ,pyramid1 #c vol4 ---- ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid4 ---- ,new ,measures of the ,great ,pyramid4 ,wake1 ,c4 ,staniland ,the ,origin and ,significance of the ,great ,pyramid4 ,barber1 ,f4 ,m4 ,the ,mechanical ,triumphs of the ,ancient ,egyptians4 ,persigny1 ,m4 ,fialin de ,de la ,destination et de l',utilit permanente des ,pyramides4 ,maspro1 ,prof4 ,g4 ,the ,dawn of ,civilization4 ,la ,grange1 ,prof4 ,ch4 ,sur la ,concordance qui existe entre la ,loi ,historique de ,brck1 la ,chronologie de la ,bible et celle de la grande ,pyramide de ,cheops4 ---- ,mathmatique de l',histoire4 ,grobert1 ,j4 ,description des ,pyramides de ,ghize4 ,wilson1 ,john4 ,the ,lost solar ,system of the ancients discovered #b dln4 ,choisy1 ,auguste4 ,l',art de btir chez les ,egyptiens4 ,yeates1 ,w4 ,a dissertation on the antiquity1 origin and design of the principal pyramids of ,egypt1 particularly of the ,great ,pyramid of ,ghizeh1 with its measures1 as reported by various authors1 and the probable determinations of the ancient ,hebrew and ,egyptian cubit4 ,greaves1 ,john4 ,the origin and the antiquity of our ,english weights and measures discovered4 ,records of the ,past4 ,vol ,,ii1 ,,iv1 ,,xii4 ,maspro1 ,prof4 ,histoire ancienne des peuples de l',orint4 ,wilkinson1 ,sir ,j4 ,gardner ,the ,egyptians in the time of the ,pharaohs4 ---- ,manners and ,customs of the ancient ,egyptians4 ,maspro1 ,prof4 ,g4 ,ancient ,egypt and ,assyria4 ,champollion1 ,figeac ,m4 ,egypte ancienne4 ,adams1 ,w4 ,marsham4 ,the ,house of the ,hidden ,places4 ---- ,the ,book of the ,master4 ,rawlinson1 ,prof4 ,g4 ,ancient ,egypt4 ,congrs provincial des ,orientalistes franais4 ,compte rendu de la premire session #ahge4 ,tome ,,ii4 ,giesenburg1 ,r4 ,c4 d',ablaing van ,evolution des ides religieuses dans la ,msopotamie et dans l',egypte4 ,bosc1 ,ernest ,isis dvoile4 ,pentecost1 ,g4 ,f4 ,out of ,egypt4 ,gabb1 ,thomas ,finis ,pyramidis4 ,herkberg1 ,d4 ,g4 ,f4 ,geschichte des ,altertums4 ,bonwick1 ,j4 ,egyptian ,belief and modern ,thought4 ---- ,pyramid ,facts and ,fancies4 ,leeman1 ,c4 ,monuments ,egyptiens4 ,margadant1 ,dr4 ,p4 ,c4 ,herodotus4 ,the ,pyramid platform of ,giseh4 ,karsten1 ,s4 ,blik op de monumenten van ,egypte4 ,langley1 ,w4 ,ch4 ,a ,lecture on the ,great ,pyramid in ,egypt1 suggesting an intimate relationship with the probable foundation of freemasonry4 ,tiele1 ,g4 ,p4 ,egyptische en ,mesopotamische ,godsdiensten4 ---- ,godsdienst in de ,oudheid4 ,schneider1 ,h4 ,kultur und denken der ,alten gypter4 ,budge1 ,e4 ,a4 ,the ,book of the ,dead4 7#c vols74 ---- ,a ,history of ,egypt4 ---- ,egyptian ,religion4 ,pancoucke1 ,l',egypte4 ,diverse ,encyclopaedien4 ,fellows1 ,a4 ,m4 ,the mysteries of freemasonry and the ancient ,egyptians4 ,petrie1 ,prof4 ,flinders1 ,the ,pyramids and ,temples of ,giseh4 ,,maten4 ,zeer waarschijnlijk ontleenen de ,egyptenaren1 de ,hebreeuwen1 de ,romeinen en waarschijnlijk de ,hindoes1 hunne lengtematen aan een bijzondere maat1 die door alle eeuwen heen bestaan heeft1 n4l4 de lengtemaat thans bekend als ,,de ,,engelsche ,,duim4 ,deze maat kwam voort uit de numerieke integrale betrekking van ,,middellijn ,,tot ,,omtrek ,,van ,,een ,,cirkel4 ,daar het oppervlak van een vierkant met een zijde van #ha1fefa is1 is het oppervlak van een ingeschreven cirkel in dat vierkant #eaec2 en wanneer volgens een eenvoudige geometrische waarheid de middellijn van een cirkel als #fefa wordt genomen1 zal haar omtrek #eaec #d #bjfab zijn4 ,al deze maten worden ontleend aan de formule #fefa 3 #bjfab2 aan welke verhouding de geometrische betrekking van middellijn tot omtrek onderworpen is4 ,bij de praktische toepassing van deze getallen op een maatstok1 werden zij verbonden aan die feitelijke maat welke thans nog de ,engelsche duim wordt genoemd2 getoetst volgens de standaard ,yard maat1 in #ahbd door ,captain ,kater geconstrueerd volgens de ,engelsche standaardmaat1 en door het ,engelsche ,gouvernement aan de magistraten van ,edinburgh aangeboden 7zie hierover o4a4 ,piazzi ,smith1 ,life and ,work at the ,great ,pyramid74 ,de reden waarom de waarde der ,engelsche duim is zooals zij is ligt hierin dat het juist die waarde was1 welke bij toepassing er van1 materieele kosmische grootheden doet overeenstemmen met de tijden en afstanden van de planeten van het zonnestelsel1 volgens een wet van constructie die volgens de ouden beschouwd werd als goddelijk en die dit ook ongetwijfeld was4 7,zie hierover o4a4 ,ralston ,skinner1 ,source of measures2 ,taylor1 ,the ,great ,pyramid2 ,j4 ,wilson1 ,the ,solar ,system of the ancietits discovered74 ,de beste herstelde vormen van de ,oude ,egyptische ,ellemaat-waarde waren die van ,sir ,isaac ,newton1 volgens vele opmetingen door ,professor ,greaves van ,oxford van de groote ,pyramide genomen1 en die vormen van de ,savants der ,fransche expeditie in ,egypte 7zie o4a4 ,pancoucke ,egypte7 gemaakt volgens een groot aantal opmetingen van de kamers en gangen1 wat aangaat hunne hoogte1 lengte en breedte van de catacomben van ,osimandya4 ,sir ,isaac ,newton vond dat de herstelde waarde1 uitgedrukt in ,engelsche voetmaat was #a4gag voet4 ,de ,franschen bevonden dat zij1 uitgedrukt in ,fransche metermaat1 was4 #ebc1ebd meter4 ,daar de meter #ci1cgjgi ,engelsche duimen is1 is #ebc1ebd #ci1cgjgi #bj4faa1eec duimen1 hetgeen gedeeld door #ab1 haar waarde in ,engelsche voeten geeft als #agag1fbi voet4 ,neem de bovenvermelde cirkelomtrek--waarde als #bj4fab duimen4 ,deel dit door #ab4jjj en het resultaat is1 uitgedrukt in ,engelsche voeten #a1gagfff voet1 en dit geeft den oorsprong aan voor de oude ellemaat waarde zooals zij afgeleid is 7in dezen vorm van #bjfab7 van ,engelsche duimen4 ,indien wij echter den vorm nemen #bjfab #cf4fdc4ee #af_/c #fefa #aaffd4 en deze gevonden middellijnwaarde deelen door #ajjj1 dan vinden wij #aa4ffd4 ,de ,romeinsche voet blijkt volgens de beste gegevens 7zie o4a4 ,great ,pyramid1 door ,john ,taylor1 blz4 #be7 in ,engelsche duimen uitgedrukt #aa4ffd4 duimen te zijn1 en toont aldus van denzelfden oorsprong te wezen4 ,de ,engelsche voet van #ab duimen werd blijkbaar beschouwd als de rectificatie van een omtrekwaarde in termen van de bovenstaande formule van #ab tot een middellijn van #c4hai4gaf voet4 ,wij hebben alsdan middellijn #fefa2 omtrek #bjfab4 #bjfab_/ajjj ,engelsche duimen of #bj4fab4 ,engelsche duimen #a el4 7#fefa #af7_/ijjj duimen #aa4ffd4 duimen #a ,romeinsche voet4 #ab duimen omtrek tot #c4haigaf duimen middellijn #a ,engelsche voet4 ,supplement to ,the ,source of ,measures1 blz4 #c1 #d1 #e4 ,,aanteekeningen #a ,books on ,egypt and ,chaldea4 ,a ,history of ,egypt from the ,end of the ,neolithic ,period to the ,death of ,cleopatra ,,vii1 ,b4,c4 #cj1 by ,e4 ,a4 ,wallis ,budge1 ,london1 #aijb1 #h ,vol4 #b ,in het aangehaalde werk1 deel ,,ii1 ,voorwoord1 blz4 viii en ix4 #c ,volgens ,manetho's lijsten zou dit wel het geval zijn1 en eenvoudig om die reden zijn er velen toe gekomen hem als een soort oerkoning te beschouwen4 ,nu zijn deze lijsten absoluut niet gezaghebbend1 omdat slechts de brokstukken van deze lijsten door enkele klassieke schrijvers aangehaald worden4 ,de oorspronkelijke lijsten van ,manetho zijn naar alle waarschijnlijkheid verbrand bij den grooten brand van de bibliotheek te ,alexandri4 v4 ,g44 #d t4a4p41 ,voorwoord1 blz4 xii4 #e ,histoire ,ancienne des ,peuples de l',orint1 l',egypte ,primitive1 blz4 #ag4 #f ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #eaj1 #eaa4 #g ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #eaj1 noot4 #h ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #eaa1 vgl4 ,prometheus ,bound1 blz4 #che1 noot4 #i t4a4p4 #aj ,deel ,i1 #efi1 #egj4 #aa ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #eab4 #ab ,the ,story of ,atlantis1 blz4 #cg1 #ch4 #ac ,the ,pyramid and ,stonehenge1 blz4 #aj en #ae4 #ad ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #ibc1 #ibd4 ,zie ook ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #eaj1 #eaa4 #ae ,the ,pyramid and ,stonehenge1 blz4 #ac4 #af t4a4p41 blz4 #ac4 #ag ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #eeh4 #ah #c1adae of pi1 de samenvatting of de schare1 n geworden in den ,logos4444 volgens ,h4 ,p4 ,blavatsky1 t4a4p4 ,het zal den lezer dus geen verwondering kunnen baren1 wanneer wij bij de verdere behandeling der ,groote ,pyramide veel op dit getal pi terugkomen4 v4 ,g4 #ai ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #dcb4 #bj ,herodotus4 ,hfdst4 ,,cxxiv1 #abd4 #ba ,the ,pyramid and ,stonehenge1 blz4 #af1 #ag4 #bb ,bonwick1 ,pyramid ,facts and ,fancies1 blz4 #ga4 #bc ,a ,dissertation on the ,antiquity1 ,origin and ,design of the ,principal ,pyramids of ,egypt1 blz4 #af4 #bd ,in het aangehaalde werk blz4 #bbh4 #be ,pyramid ,facts and ,fancies4 blz4 #ge4 #bf ,rawlinson1 ,herodotus1 ,deel ,,ii1 blz4 #bjg4 #bg ,j4 ,ralston ,skinner1 ,the ,source of ,measures4 ,appendix ,,ii #hi blz4 #bjh1 #bji1 #baj1 #baa4 #bh ,zie ,hoofdstuk ,i4 #bi ,analysis of ,ancient ,mythology1 ii #gfj4 #cj ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #dhj1 #dha4 #ca ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 pag4 #dha1 #dhb en ,the ,source of ,measures #he blz4 #ahf4 #cb ,herodotus4 ,boek ,,ii1 hfdst4 ,,cxxiv4 #cc ,herodotus4 ,hfdst4 ,,cxxv4 #cd ,was hij hier maar verder op ingegaan6 7v4 ,g47 #ce ,diodorus van ,sicili ,i1 i #fc4 #cf ,strabo ,i1 xvii1 blz4 #hjh4 #cg ,rawlinson1 ,egypt1 blz4 #gf4 #ch ,isis ,unveiled1 ,deel ,i1 #eah4 #ci ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid blz4 #he-ic4 #dj ,de hier door mij gegeven hoeken en afmetingen zijn gemiddelde1 en bij benadering gegeven1 daar nagenoeg iedere schrijver andere maten geeft4 ,deze maten ontleen ik aan ,pyramid ,facts and ,fancies4 #da ,pancoucke's ,description de l',egypte4 ,tome ,,ix1 blz4 #dhe en verv4 #db ,voyage du docteur ,shaw en ,barbarie etc4 ,d4 ,,iii1 blz4 #cad en volg4 #dc ,duidelijk genoeg wordt hier gedoeld op de ,pyramiden2 zie ,hoofdstuk ,i4 7v4 ,g47 #dd ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #bfj4 #de ,a ,dissertation on the antiquity1 origin and design of the principal ,pyramids of ,egypt4 #df ,our ,inheritance in the ,great ,pyramid4 ,chap4 ,i1 blz4 #e1 #f4 #dg t4a4p4 blz4 #g4 #dh ,the ,pyramids and ,temples of ,gizeh1 door ,prof4 ,flinders ,petrie4 #di ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #cig1 #cih4 #ej ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #djb4 #ea astronomische kennis4 #eb ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #cii1 #djj4 #ec ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #eeh1 noot4 #ed ,isis ,unveiled1 ,deel ,i1 blz4 #eai4 #ee ,staniland ,wake ,the ,origin and ,significance of the ,great ,pyramid1 blz4 #ic4 #ef ,geheime ,leer1 blz4 #djc1 #djd4 #eg ,hetgeen ik hier mededeel met betrekking tot ,proctor's verklaring is gedeeltelijk ontleend aan ,knowledge1 ,vol4 ,i1 en aan ,origin and ,significance of the ,great ,pyramid door ,staniland ,wake1 blz4 #f-ai4 #eh ,origin and ,significance of the ,great ,pyramid1 blz4 #ab4 #ei ,marsham ,adams4 ,the ,house of the ,hidden ,places1 blz4 #adg4 #fj t4a4p4 #adi1 #aej1 #aea4 #fa ,m4 ,adams1 ,the ,book of the ,master1 blz4 #aje4 #fb ,uitgegeven door ,m4 ,naville4 #fc ,de ,heliopolische verzameling van het ,boek der ,dooden 7vijfde en zesde dynastie7 zijnde de oudste aan ons bekende vorm van dit werk1 is met eene ,fransche vertaling uitgegeven door ,maspro in ,recueil de ,travaux1 en afzonderlijk als ,les ,inscriptions des ,pyramides de ,saqqarah1 ,paris #ahid4 ,de verzameling van de elfde en twaalfde dynastie is uitgegeven door ,lepsius en ,maspro 7zie ,birch's ,vertaling van den text op de mummiekist van ,amamu74 ,deze vertaling is uitgegeven met een facsimile door het ,british ,museum onder den titel van ,egyptian ,texts of the earliest periods from the coffin of ,amamu1 ,london1 #ahhf4 ,de ,thebaansche verzameling 7achttiende tot zes en twintigste dynastie7 is uitgegeven door ,birch1 ,mariette1 ,leeman en ,devria2 ,naville gaf eene volledige uitgave met ,inleiding in #ahhj4 ,de belangrijkste uitgave van de ,satische verzameling is die van het ,turijnsche ,manuscript door ,lepsius in #ahdb1 genaamd ,das ,todtenbuch der ,egypter4 ,in #ahfa gaf ,e4 de ,roug hetzelfde manuscript uit als ,rituel ,funraire4 ,latere uitgaven van geheele of gedeeltelijke verzamelingen komen voor in3 ,proceedings of the ,society of ,biblical ,archaeology1 vol4 ,,vii2 ,lieblein1 ,le ,livre ,egyptien ,que mon nom fleurisse1 ,leipzig #ahie2 ,birch1 vertaling van ,bunsen's ,egypts ,place in ,universal ,history1 vol4 ,v1 blz4 #abc-ccc2 ,pierret1 ,le ,livre des ,morts des anciens ,egyptiens4 ,voor verdere bijzonderheden over het ,boek der ,dooden raad ik mijn lezers aan te raadplegen ,the ,book of the ,dead1 ,the ,chapters of ,coming forth by day1 by ,e4 ,a4 ,wallis ,budge4 ,london1 ,kegan ,paul1 ,trench1 ,trubner ,co4 #ahih4 #fd ,e4 ,budge1 ,the ,book of the ,dead1 blz4 ,,xlv4 #fe t4a4p4 blz4 ,,xlvi4 #ff t4a4p4 blz4 ,,lxxv4 #fg ,the ,book of the ,master1 blz4 #if4 #fh ,men leze hierover ,hermes1 the ,thrice-,greatest1 door ,mead4 #fi ,book of the ,master1 blz4 #ig4 #gj t4a4p4 blz4 #abc1 #abd4 #ga ,house of the ,hidden ,places1 blz4 #aib-aie4 #gb ,esoterisch ,christendom1 blz4 #bh1 #bi4 ,de cursiveering is van mij 7v4 ,g472 evenzoo in de volgende aanhalingen4 #gc ,plotinus1 blz4 #db4 #gd ,esoterisch ,christendom1 blz4 #bd4 #ge ,lucifer1 deel ,,iv1 blz4 #bbh4 #gf ,esoterisch ,christendom1 blz4 #ahh1 #ahi4 #gg ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #djd4 #gh t4a4p4 blz4 #ada4 #gi ,de ,christelijke ,geloofsbelijdenis1 blz4 #hj4 #hj ,the ,book of the ,master1 blz4 #aee1 #aef4 #ha ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #fij4 #hb ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #cii4 #hc ,geheime ,leer1 ,deel ,i1 blz4 #cii1 #djj4 #hd ,geheime ,leer1 ,deel ,,ii1 blz4 #gah4 #he ,zie hierover mijn artikel ,de ,dierenriem4 ,theosophia ,x,v,ie jaargang1 afl4 #c en verv4