,,de ,,koran ,voorafgegaan door ,het leven van ,mahomed1 ,eene inleiding omtrent de ,godsdienstgebruiken der ,mahomedanen1 enz4 ,met ophelderende aanmerkingen en historische aanteekeningen van ,m4 ,kasimirski1 ,dr4 ,l4 ,ullmann1 ,dr4 ,g4 ,weil en ,r4 ,sale ,uitgegeven onder toezicht van ,dr4 ,s4 ,keyzer ,vierde druk ,waaraan is toegevoegd ,een overzicht van de geschiedenis der ,turken voornamelijk in hunne verhouding tot het overige ,europa ,door ,dr4 ,n4 ,japikse ,met #c in kleuren gedrukte ,kaartjes ,rotterdam--,d4 ,bolle ,,voorbericht ,,bij ,,den ,,tweeden ,,druk4 ,toen de eerste druk van den ,koran1 nu #bj jaar geleden onder toezicht van den bekwamen ,hoogleeraar ,keyzer bij mij het licht zag1 werd er bepaald op gewezen1 dat de kennis van de godsdienstgebruiken der ,mahomedanen een noodzakelijk vereischte is1 om tot een juiste beoordeeling te komen der geduchte macht1 die haar hoofdzetel in ,konstantinopel heeft1 en vandaar zich over geheel ,azi en ,afrika uitstrekt4 ,honderd dertig millioen ,mahomedanen staan in de voornaamste werelddeelen steeds gewapend tegenover drie honderd zestig millioen ,christenen4 ,gedurende meer dan twaalf eeuwen is de ,turk de openbare vijand van den ,christen en heeft deze laatste den ,mahomedaan als zijn erfvijand leeren beschouwen4 ,en toch is de ,christen over het algemeen al zeer oppervlakkig in zijne beschouwing van den ,muzelman1 slechts schaars bekend met den godsdienst van ,mahomed4 ,sinds meer dan twaalf eeuwen hebben honderden millioenen menschen in dit geloof hun levensgids gevonden4 ,men noeme dezen godsdienst een dwaling3 't is zeker1 dat geen ,christensecte tot op dezen dag voor haar geloof z heeft geleden en gestreden als deze geminachte ,muzelman voor het zijne4 ,de leer van ,mahomed heeft slechts drie geloofsartikelen3 ,er is maar n ,god2--,mahomed is ,zijn profeet2--,niemand kan het lot1 dat nmaal onveranderlijk over hem is vastgesteld1 ontgaan6 ,mahomed noemde zichzelf ,gods profeet1444 de ,christenwereld noemde ,mahomed een kwakzalver4 ,het is bezwaarlijk aan te nemen1 dat een ,godsdienst1 waarin honderden millioenen schepselen1 van gelijke beweging als wij1 leven en sterven1 gedurende nu meer dan twaalf eeuwen14444 dat zulk een godsdienst geheel op kwakzalverij berust4 ,wanneer wij er ,mahomed een verwijt van maken1 dat hij zijn godsdienstige leerstellingen doordreef met het zwaard1 dan mogen wij1 ,christenen1 niet vergeten1 dat de grondlegger van onzen godsdienst wel een godsdienst des vredes en der liefde predikte1 doch dat ,karel de ,groote eveneens het zwaard gebruikte om de door hem overwonnen volkeren tot het ,christendom te bekeeren4 ,en als de ,christen zijn ,bijbel hoog in eere houdt1 dan zien wij1 dat de eerbied1 die den ,muzelman voor zijn ,koran heeft vooral niet minder is4 ,is het ,mahomedanisme in ,europa nog een groote kracht1 gelijk uit den laatsten worstelstrijd met ,rusland blijkt2 blijft het in het ,britsch-,indische rijk het allesbeheerschend element1 ook in onze ,nederlandsch-,indische bezittingen is het opgegroeid tot eene verbazende macht4 ,sedert ,europa en ,indi in versnelde gemeenschap zijn1 de afstand tusschen beiden van maanden tot weken is ingekrompen1 elke maand honderden van ,europa naar ,azi afreizen1 is de noodzakelijkheid vermeerderd om de grondbeginselen te kennen van de kracht1 die daar alles beheerscht1 welker voorhoede reikt tot aan de grenzen van ,rusland en ,oostenrijk1 en eenmaal zelfs voor de poorten van ,weenen de vlag van den profeet ontplooide4 ,ziedaar1 waarom het wenschelijk mag genoemd worden1 dat een tweede vermeerderde druk van de ,nederduitsche vertaling van den ,koran daarin een licht ontsteke1 dat velen welkom zal zijn4 ,haarlem #ahgh4 ,j4 ,j4 van ,brederode4 ,,voorbericht ,,bij ,,den ,,vierden ,,druk4 ,wat de vorige uitgever1 in zijn ,voorbericht bij den ,tweeden ,druk1 ten opzichte van doel en strekking van dit boek heeft gezegd1 is heden nog even juist en actueel als het destijds was2 bij dezen vierden druk behoeft daaraan niets te worden toegevoegd4 ,alleen aangaande het ,overzicht van de ,geschiedenis der ,turken1 zij opgemerkt1 dat dit hoofdstuk door ,dr4 ,n4 ,japikse geheel opnieuw werd geschreven ten behoeve van den derden druk1 en thans weder door hem werd herzien4 ,de drie kaartjes bij dit hoofdstuk behoorend werden speciaal voor deze uitgave ontworpen en geteekend door den heer ,h4 ,hettema ,jr4 ,rotterdam #aiaf4 ,d4 ,bolle4 ,,inhoud4 ,i4 ,levensschets van ,mahomet #a ,,ii4 ,de ,koran4 ,algemeen overzicht #da ,,iii4 ,de ,islam4 ,algemeen overzicht #eg ,,iv4 ,de ,koran4 ,i4 ,inleiding4 ,gegeven te ,mekka4--#g verzen #fi ,,ii4 ,de ,koe4 ,gegeven te ,medina4--#bhf verzen #gj ,,iii4 ,de familie ,imram4 ,gegeven te ,mekka4--#bjj verzen #ajh ,,iv4 ,de ,vrouwen4 ,gegeven te ,medina4--#age verzen #abi ,v4 ,de ,tafel4 ,gegeven te ,medina4--#abj verzen #aeb ,,vi4 ,het ,vee4 ,gegeven te ,mekka4--#afe verzen #aga ,,vii4 ,al ,araf4 ,gegeven te ,mekka4--#bje verzen #ahi ,,viii4 ,de ,buit4 ,gegeven te ,medina4--#gf verzen #baa ,,ix4 ,de ,verklaring van ,vrijstelling4 ,gegeven te ,medina4--#acj verzen #bai ,x4 ,jonas4 ,gegeven te ,mekka4--#aji verzen #bce ,,xi4 ,hoed4 ,geopenbaard te ,mekka4--#abc verzen #bde ,,xii4 ,jozef4 ,gegeven te ,mekka4--#aaa verzen #bfj ,,xiii4 ,de ,donder4 ,gegeven te ,mekka4--#dc verzen #bgf ,,xiv4 ,abraham4 ,geopenbaard te ,mekka4--#eb verzen #bhb ,,xv4 ,al ,hedjr4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ii verzen #bhh ,,xvi4 ,de ,bij4 ,gegeven te ,mekka4--#abh verzen #bid ,,xvii4 ,de nachtelijke ,reis4 ,geopenbaard te ,mekka4--#aaa verzen #cji ,,xviii4 ,de ,spelonk4 ,geopenbaard te ,mekka4--#aaj verzen #cbb ,,xix4 ,maria4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ih verzen #ccf ,,xx4 ,t4 ,h4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ace verzen #cdd ,,xxi4 ,de ,profeten4 ,geopenbaard te ,mekka4--#aab verzen #cee ,,xxii4 ,de ,pelgrimstocht4 ,gegeven te ,mekka4--#gh verzen #cfe ,,xxiii4 ,de ware ,geloovigen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#aah verzen #cgd ,,xxiv4 ,het licht4 ,geopenbaard te ,medina4--#fd verzen #cha ,,xxv4 ,al ,forkan4 ,geopenbaard te ,mekka4--#gg verzen #cic ,,xxvi4 ,de ,dichters4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bbh verzen #djj ,,xxvii4 ,de ,mier4 ,gegeven te ,mekka4--#ie verzen4 #daj ,,xxviii4 ,de geschiedenis 7of de lotgevallen74 ,gegeven te ,mekka4--#hh verzen #dai ,,xxix4 ,de ,spin4 ,geopenbaard te ,mekka4--#fi verzen #dbi ,,xxx4 ,de ,grieken4 ,geopenbaard te ,mekka4--#fj verzen #dce ,,xxxi4 ,lokman4 ,geopenbaard te ,mekka4--#cd verzen #dda ,,xxxii4 ,de ,aanbidding4 ,gegeven te ,mekka4--#cj verzen #dde ,,xxxiii4 ,de ,verbondenen4 ,geopenbaard te ,medina4--#gc verzen #ddh ,,xxxiv4 ,sara4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ed verzen #dfa ,,xxxv4 ,de ,engelen1 of de ,schepper4 ,geopenbaard te ,mekka4--#de verzen #dfh ,,xxxvi4 ,y4 ,s4 ,geopenbaard te ,mekka4--#hc verzen #dgb ,,xxxvii4 ,zij die zich in orde scharen4 ,geopenbaard te ,medina4--#ahb verzen #dgh ,,xxxviii4 ,s4 ,geopenbaard te ,mekka4--#hh verzen #dhe ,,xxxix4 ,de ,scharen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ge verzen #dia ,,xl4 ,de ware ,geloovige4 ,geopenbaard te ,mekka4--#he verzen #dih ,,xli4 ,de duidelijk ,uitgelegden4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ed verzen #eje ,,xlii4 ,overweging4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ec verzen #eaj ,,xliii4 ,de gouden ,versierselen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#hi verzen #eae ,,xliv4 ,de ,rook4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ei verzen #ebj ,,xlv4 ,de ,nederknieling4 ,geopenbaard te ,mekka4--#cf verzen #ebc ,,xlvi4 ,alahkaf4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ce verzen #ebf ,,xlvii4 ,mahomet4 ,geopenbaard te ,medina4--#dj verzen #ecj ,,xlviii4 ,de ,overwinning4 ,geopenbaard te ,medina4--#bi verzen #ecd ,,xlix4 ,de ,binnenvertrekken4 ,geopenbaard te ,medina4--#ah verzen #eci ,l4 ,k4 ,geopenbaard te ,mekka4--#de verzen #eda ,,li4 ,de ,verspreiding4 ,geopenbaard te ,mekka4--#fj verzen #edd ,,lii4 ,de ,berg4 ,geopenbaard te ,mekka4--#di verzen #edg ,,liii4 ,de ,ster4 ,geopenbaard te ,mekka4--#fb verzen #edi ,,liv4 ,de ,maan4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ee verzen #eeb ,,lv4 ,de ,barmhartige4 ,geopenbaard te ,mekka4--#gh verzen #eee ,,lvi4 ,de ,onvermijdelijke4 ,geopenbaard te ,mekka4--#if verzen #eeh ,,lvii4 ,het ,i,jzer4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#bi verzen #efb ,,lviii4 ,de ,klaagster4 ,geopenbaard te ,medina4--#bb verzen #efe ,,lix4 ,de ,landverhuizing4 ,geopenbaard te ,medina4--#bd verzen #efh ,,lx4 ,zij1 die beproefd is4 ,geopenbaard te ,medina4--#ac verzen #ega ,,lxi4 ,slagorde4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ad verzen #egd ,,lxii4 ,de ,vergadering4 ,geopenbaard te ,medina4--#aa verzen #ege ,,lxiii4 ,de ,huichelaars4 ,geopenbaard te ,medina4--#aa verzen #egg ,,lxiv4 ,wederzijdsche ,teleurstelling4 ,gegeven te ,mekka4--#ah verzen #egh ,,lxv4 ,de ,echtscheiding4 ,geopenbaard te ,medina4--#ab verzen #egi ,,lxvi4 ,het ,verbod4 ,geopenbaard te ,medina4--#ab verzen #eha ,,lxvii4 ,het ,koninkrijk4 ,geopenbaard te ,mekka4--#cj verzen #ehd ,,lxviii4 ,de pen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#eb verzen #ehf ,,lxix4 ,de onvermijdelijke ,dag4 ,geopenbaard te ,mekka4--#eb verzen #ehh ,,lxx4 ,de trappen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#dd verzen #eij ,,lxxi4 ,noach4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bi verzen #eib ,,lxxii4 ,de ,geniussen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bh verzen #eid ,,lxxiii4 ,de ,omwikkelde4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bj verzen #eif ,,lxxiv4 ,de 7met den mantel7 ,bedekte4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ee verzen #eih ,,lxxv4 ,de ,opstanding4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ej verzen #fjj ,,lxxvi4 ,de ,mensch4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ca verzen #fja ,,lxxvii4 ,de ,gezondenen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ej verzen #fjc ,,lxxviii4 ,het nieuws4 ,geopenbaard te ,mekka4--#da verzen #fje ,,lxxix4 ,zij1 die de zielen uitscheuren4 ,geopenbaard te ,mekka4--#df verzen #fjf ,,lxxx4 ,hij fronste het ,voorhoofd4 ,geopenbaard te ,mekka4--#db verzen #fjg ,,lxxxi4 ,de opgevouwen ,zon4 ,gegeven te ,mekka4--#bi verzen #fji ,,lxxxii4 ,de gespleten ,hemel4 ,geopenbaard te ,mekka--#ai verzen #faj ,,lxxxiii4 ,de ,bedriegers4 ,geopenbaard te ,mekka4--#cf verzen #faa ,,lxxxiv4 ,de geopende ,hemel4 ,geopenbaard te ,mekka4--#be verzen #fab ,,lxxxv4 ,de ,hemelteekenen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bb verzen #fac ,,lxxxvi4 ,de ,nachtster4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ag verzen #fad ,,lxxxvii4 ,de ,verhevenste4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bb verzen #fae ,,lxxxviii4 ,de ,overvallende4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bf verzen #faf ,,lxxxix4 ,de ,morgenschemering4 ,geopenbaard te ,mekka4--#cj verzen #fag ,,xc4 ,het ,grondgebied4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bj verzen #fah ,,xci4 ,de ,zon4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ae verzen #fai ,,xcii4 ,de ,nacht4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ba verzen #fai ,,xciii4 ,de ,ochtendglans4 ,geopenbaard te ,mekka4--#aa verzen #fbj ,,xciv4 ,hebben wij niet geopend8 ,gegeven te ,mekka4--#h verzen #fba ,,xcv4 ,de ,vijg4 ,gegeven te ,mekka of te ,medina4--#h verzen #fba ,,xcvi4 ,het gestolde ,bloed4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ai verzen #fbb ,,xcvii4 ,al ,kadr4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#e verzen #fbc ,,xcviii4 ,het duidelijke ,teeken4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#h verzen #fbc ,,xcix4 ,de ,aardbeving4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#h verzen #fbd ,c4 ,de ,oorlogspaarden4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#aa verzen #fbe ,,ci4 ,de ,slag4 ,geopenbaard te ,mekka4--#h verzen #fbe ,,cii4 ,de ,begeerte zich te ,verrijken4 ,geopenbaard te ,mekka of ,medina4--#h verzen #fbf ,,ciii4 ,de ,namiddag4 ,geopenbaard te ,mekka4--#c verzen #fbf ,,civ4 ,de ,lasteraar4 ,geopenbaard te ,mekka4--#i verzen #fbg ,,cv4 ,de ,olifant4 ,geopenbaard te ,mekka4--#e verzen #fbg ,,cvi4 ,de ,koreshieten4 ,geopenbaard te ,mekka4--#d verzen #fbh ,,cvii4 ,de ,aalmoes4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#g verzen #fbh ,,cviii4 ,al ,kauther4 ,gegeven te ,mekka4--#c verzen #fbi ,,cix4 ,de ,ongeloovige4 ,geopenbaard te ,mekka4--#f verzen #fcj ,,cx4 ,de ,hulp4 ,geopenbaard te ,mekka4--#c verzen #fcj ,,cxi4 ,aboe ,lahab4 ,geopenbaard te ,mekka4--#e verzen #fca ,,cxii4 ,gods ,eenheid4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#d verzen #fca ,,cxiii4 ,de ,dageraad4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#e verzen #fcb ,,cxiv4 ,de ,menschen4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#f verzen #fcb ,v4 ,algemeen ,register der voornaamste onderwerpen in den ,koran behandeld1 en der noten desbetreffende #fcc ,,vi4 ,kort ,overzicht van de ,geschiedenis der ,turken1 voornamelijk in hunne verhouding tot het overige ,europa #ffg ,i4 ,inleiding #ffg ,,ii4 ,de ,opkomst en ,bloei der ,turksche macht in ,europa #fge ,,iii4 ,de ,achteruitgang der ,turksche macht in ,europa #fia ,i4 ,,levensschets ,,van ,,mahomet4 ,de ,koran is eene onregelmatige en onsamenhangende verzameling van zedelijke1 godsdienstige1 burgerlijke en politieke voorschriften1 gemengd met vermaningen1 of beloften en bedreigingen1 met het leven hier namaals in betrekking staande1 zoowel als van verhalen1 die nu eens getrouw en dan wer op ongetrouwe wijze1 aan de bijbelsche oudheid1 aan de ,arabische overleveringen1 en zelfs aan de geschiedenis van de eerste eeuwen des ,christendoms ontleend zijn4 ,evenzeer vindt men er toespelingen op zaken die gebeurd zijn ten tijde dat de ,koran geschreven is1 op pogingen door den nieuwen godsdienst aangewend1 om overwicht te krijgen op den afgodendienst1 of op de worstelingen die zij had te bestaan4 ,die toespelingen zijn echter1 doorgaans1 in zulke algemeene en onbepaalde uitdrukkingen vervat1 dat zin en beteekenis ons dikwijls zouden ontsnappen1 indien wij hier geen geleiders vonden in de uitleggers van den ,koran en de historische verhalen ten opzichte der vestiging van den ,islam of het ,islamisme4 ,niet meer dan drie van ,mahomets tijdgenooten worden1 in het voorbijgaan1 door den ,koran genoemd4 ,wat ,mahomet zelven betreft1 wordt deze alleen vermeld bij wijze van toespraak1 die ,god verondersteld wordt tot hem te richten4 ,daaruit volgt1 dat de ,koran ons bijna geene narichten geeft omtrent het leven en den persoon van den profeet der ,arabieren4 ,deze bijzonderheid is overigens in overeenstemming met het algemeene en erkende karakter van den ,koran3 deze toch stelt ,gods woord voor1 dat aan ,mahomet geopenbaard en door diens mond aan het ,arabische volk overgeleverd is4 ,als een muzelman een gezegde uit den ,koran aanhaalt1 dan zegt hij nooit3 ,mahomet heeft het gezegd2 maar3 ,god 7of de ,allerhoogste1 het ,opperwezen7 heeft het gezegd2 en het was daarom niet te wachten1 dat ,god aan de medeburgers van ,mahomet bijzonderheden omtrent diens verwanten1 zijn' oorsprong en zijne levensgevallen zou openbaren #a4 ,dat stilzwijgen van den ,koran wordt echter door de overlevering ruimschoots vergoed1 en wij bezitten over ,mahomet1 ten minste van het oogenblik dat hij als ,godsgezant optrad1 historische bronnen1 die1 hoezeer met legenden vermengd1 den beoefenaar tot een onbedriegelijk richtsnoer verstrekken1 waaraan zijne openbaringen verbonden kunnen worden4 ,de gezellen van den profeet 7de ,ashab71 zijne helpers 7de ,ansar71 de aanhangers van den profeet die hun vaderland om de zaak van den nieuwen eeredienst hadden verlaten 7de ,moehadjirs71 allen die ,mahomet gevolgd zijn 7de ,tabi'1 in het meervoud ,tabi'in71 en allen die dezen hebben opgevolgd1 hadden het zich tot plicht gesteld1 ok de minst beteekenende bijzonderheden uit het leven van hunnen apostel1 wetgever en zoowel geestelijk als tijdelijk opperhoofd1 met godsdienstigen eerbied te bewaren en aan hunne nazaten over te leveren4 ,die bijzonderheden zijn overgegaan in de eerste historische boeken1 door de ,muzelmannen #b samengesteld1 en vormen heden ten dage een werkelijk en onmisbaar gedeelte van elk werk over de algemeene geschiedenis1 en dus voorzeker van eene geschiedenis der ,arabieren4 ,men bevroedt gemakkelijk1 dat door de godsdienstige geestdrijverij onder een volk1 hetwelk1 over het algemeen1 ongeletterd en van het overige gedeelte der wereld afgezonderd was1 waarin menige twijfelachtige verhalen en verdachte overleveringen hebben moeten binnensluipen2 dat de fictie en het wonderbaarlijke1 voor zeker gedeelte1 gemengd zijn in de geschiedenis van ,mahomets zending1 even als dit in de geschiedenis van de meeste andere godsdiensten plaats heeft4 ,misschien kan echter de geschiedenis van ,mahomets zending1 gemakkelijker dan eenige andere godsdienst uit het ,oosten1 van dat inmengsel van versiering en het wonderbaarlijke worden ontdaan1 voor hetwelk slechts een ,muzelman zich verplicht acht1 met eerbiedigheid te blijven staan4 ,maar zelfs indien men er het karakter van heiligheid aan ontneemt1 is zoowel het ontstaan als de voortplanting van het ,islamisme desniettemin een der buitengewoonste gebeurtenissen in de jaarboeken des menschdoms4 ,het is niet overbodig hier te doen opmerken1 dat het groote ,arabische schiereiland niet altijd door en volk van hetzelfde ras en met dezelfde taal is bewoond geworden4 ,de ,arabische schrijvers onderscheiden er drie verschillende menschenrassen1 die elkander in ,arabi hebben opgevolgd en die allen ,arabieren genoemd zijn geworden4 ,het eerste ras wordt er aangeduid door den naam van ,arabieren1 el-,ariba #c volbloed-,arabieren of van onvermengd ras1 of met andere woorden1 oorspronkelijke ,arabieren4 ,dit ras bevat de volken1 die langen tijd voor ,mahomet uitgestorven of uitgeroeid waren4 ,dit zijn de ,adieten1 de ,thmoedieten1 de ,amalika of ,amalekieten1 de bevolkingen van ,tasm en ,djadis1 die1 volgens de ,arabische geschiedschrijvers1 uit ,sem of ,cham1 zonen van ,noach1 zijn gesproten4 ,het tweede ras is dat van de ,arabieren1 ,moetarriba 7,arabieren die dat zijn geworden74 ,men beschouwt deze als voortgekomen uit ,kaktan of ,joktan1 zoon van ,heber2 dezen hebben zich aanvankelijk in het gebied van ,yemen 7in ,gelukkig ,arabi7 gevestigd1 van waar zij zich naar alle overige gedeelten van ,arabi hebben verbreid1 door het uitzenden van volkplantingen1 en nu eens door zich met de oorspronkelijke stammen te vermengen1 of dan eens door hen te vervangen in het uitsluitende bezit van verschillende streken4 ,de ,himyarieten behooren tot de ,moetarriba-,arabieren1 of1 zoo als ,caussin de ,pergeval hen noemt1 secondaire ,arabieren4 ,het derde ras is dat van de ,moesta'riba-,arabieren1 7die met de andere ,arabieren gelijk zijn gesteld72 dit zijn de afstammelingen van ,ismal1 den zoon van ,abraham4 ,deze hebben zich in het gebied ,hedjaz 7woest ,arabi7 gevestigd en achtereenvolgens zich in al de andere gedeelten van ,arabi verspreid3 dit zijn de tertiaire1 of ,ismalitische ,arabieren4 ,tot dat ras behooren de ,arabieren1 die sedert onheugelijke tijden rondom ,mekka gevestigd zijn1 en in het bijzonder het geslacht der ,koreshieten1 waaruit ,mahomet geboren werd4 ,alhoewel de ,arabieren de grootste zorg hebben gedragen om hunne geslachtslijsten te bewaren1 zijn toch al de pogingen der ,arabische geschiedschrijvers1 om de rechtstreeksche afstamming vast te stellen van ,mahomet tot ,ismal1 gedurende een tijdverloop van twintig eeuwen1 vruchteloos geweest2 maar over het algemeen komen zij wel overeen betrekkelijk zijne geslachtsrekening tot ,adnan1 die voor een' afstammeling van ,ismal gehouden wordt4 ,neemt men driendertig jaren voor elk menschengeslacht aan1 dan kan men het tijdvak van ,adnan op omstreeks #acj jaren voor ,chr4 stellen1 zoodat er dan alleen enkele namen overblijven van degenen1 welke door de geschiedschrijvers vermeld worden1 om de heele tijdruimte aan te vullen1 die er verloopen is tusschen ,ismal1 den zoon van ,abraham1 en ,adnan1 een' persoon die meer nabij ons tijdvak heeft geleefd4 ,hoe groot nu ook die gaping zij1 zoo bestaat er toch geen eenige grond om het geslachtsregister van ,mahomet in twijfel te trekken4 ,integendeel zijn er twee beschouwingen1 die ten voordeele daarvan schijnen te pleiten4 ,in de eerste plaats zijn dit onderscheiden gedeelten van den ,bijbel1 te beginnen met de boeken van ,mozes tot aan de profeten #d1 die daarin overeenkomen1 dat zij de ,arabieren uit ,woest ,arabi 7van ,hedjaz en ,mekka7 als ,ismalieten beschouwen1 en voorts ook de eerbied dien zij voor de nagedachtenis van ,abraham hebben bewaard4 ,inderdaad zou1 volgens de overlevering uit den tijd voor ,mahomet1 de vermaarde tempel van ,caaba1 die ten doel strekte van de pelgrimstochten der ,arabieren1 en veel ouder is dan de stad ,mekka zelve1 door ,abraham gedurende zijn verblijf in ,arabi opgericht zijn2 en eindelijk in dienzelfden tempel1 welke eene soort van pantheon voor de ,arabieren is geworden1 zag men1 ten tijde van ,mahomet1 een figuur1 die ,abraham1 den stichter der eeredienst van den eenigen ,god1 voorstelde en naast de ,arabische godheden of de ,christen heiligen geplaatst was4 ,moge nu die aaneenschakeling al of niet gegrond zijn1 moge zij zeer oud wezen of nabij het tijdstip van den ,islam liggen1 zooveel is waar1 dat die afkomst van ,mahomet eene belangrijke rol in zijne zending speelt1 en niet weinig tot zijn' opgang bijgedragen moet hebben4 ,vooral in den aanvang van zijn apostelschap1 toen het er nog op aankwam1 de ,arabieren van de afgodendienst los te maken1 vond ,mahomet in het voorbeeld van ,abraham een grooten steun voor den door hem gepredikten godsdienst1 en hij plaatste dien godsdienst onder de bescherming van een' persoon1 wiens nagedachtenis onder zijne landgenooten algemeen geerbiedigd werd4 ,de stad ,mekka is niet vroeger dan in de vijfde eeuw onzer jaartelling gesticht2 maar de vallei van ,mekka strekte sedert de vroegste tijden tot verblijf der ,arabische stammen1 die zich in den omtrek der overblijfsels van den ,caaba-tempel nedersloegen1 waarvan zij de bewaking en het bestuur als eene eer en als gevende aanspraak op den eersten rang1 elkander onafgebroken betwistten4 ,omstreeks het jaar #bjj der gewone jaartelling1 werd een der afstammelingen van ,adnan1 ,firh geheeten en ,el ,koresh bijgenaamd1 de stamvader van den vermaarden stad der ,koreshieten1 die in het vervolg een' grooten invloed te ,mekka verkreeg4 ,kossa1 een van zijn afstammelingen in het vijfde geslacht1 slaagde er niet alleen in1 de ,khozzaas1 een andere ,arabischen stam1 als beheerders van ,mekka uit den zadel te lichten1 maar ten einde die belangrijke betrekking ten eeuwigen dage aan zijn geslacht te verzekeren1 wist hij de ,koreshieten te belezen1 rondom den ,caaba-tempel eene stad te bouwen1 waarvan de verschillende gedeelten door de leden van den uitgestrekten stam der ,koreshieten bewoond zouden worden4 ,voor zich zelven bouwde ,kossa een huis1 dat aanzienlijker dan de andere was1 en vestigde er den zetel van den raad 7nadwa71 waarin al de ,koreshieten toegang hadden en waarin alle zaken in het openbaar werden behandeld4 ,in dat ,raadhuis 7,dar-ennadwa7 ontvingen de ,koreshieten1 als zij een' anderen stam gingen bevechten1 de banier uit handen van ,kossa4 ,op ,kossas raad gaven de ,koreshieten hunne toestemming om zich aan eene belasting te onderwerpen1 rifada 7hulp7 genaamd1 welke zij1 in het tijdvak van den pelgrimstocht1 aan ,kossa betaalden1 en die door dezen werd besteed om aan de behoeftige pelgrims1 gedurende drie dagen dat zij te ,mina1 op eenigen afstand van ,mekka1 verbleven1 kosteloos levensmiddelen te verschaffen4 ,kossas gezag vermeerderde nog1 toen hij op zijnen persoon eenige andere posten wist te vereenigen1 die met den dienst in den ,caaba-tempel in verband stonden4 ,die ambten waren de volgenden3 sikaa1 bestuurder van het water en de uitreiking daarvan1 hidjaba1 wachter van den ,caaba-tempel en van den dienst in dezen4 ,bij dezen ambten dient men die te voegen van rifada1 de ontvangst van de belasting der hulpverstrekking1 van liwa1 die het recht gaf eene kap van witte stof aan den standaard der ,koreshieten te hechten1 als deze ten strijde gingen1 en van nadwa1 raad1 zijnde het voorzitterschap van de vergadering ,eenige mindere betrekkingen werden door ,kossa aan andere ,arabische stammen overgelaten4 ,door het vorenstaande ziet men1 dat de ,koreshieten1 omstreeks twee honderd jaren voor ,mahomet 7tegen het jaar #ddj na ,chr47 niet alleen te ,mekka in het bezit waren van een regelmatig gevestigd gezag1 maar ook dat hun invloed en aanzien zich naar buiten verbreidden1 en eindelijk dat de naam der ,koreshieten1 door den toevloed van pelgrims naar de alouden tempel van ,caaba1 in al de gedeelten van ,arabi bekend was4 ,door den handel dien zij met voortbrengsels van ,gelukkig ,arabi 7,yemen7 in ,syri1 ,mesopotami en ,egypte dreven1 en van waar zij1 in ruiling1 stoffen1 graan en andere voorwerpen #e terugbrachten1 hadden zij een zekere gegoedheid1 ja zelfs aanmerkelijke rijkdommen verkregen4 ,kossa of ,koesse had vier zonen4 ,abdeddar1 ,abdelozza1 ,abd en ,abdmenaf4 ,wij zullen alleen over dezen laatsten tijd spreken1 omdat hij in de rechte lijn de voorzaat van ,mahomet is4 ,abdmenaf werd evenzeer vader van vier zonen1 zijnde3 ,abdchams1 ,nowfal1 ,hachim1 en ,mottalib4 ,hachim1 die de rijkste der broeders en1 bijgevolg1 het best in staat was1 in de behoefte der pelgrims te voorzien en de zaken van ,mekka te besturen1 werd met de gewichtigste betrekking der vereeniging bekleed4 ,deze voerde onder de ,koreshieten 't gebruik in1 jaarlijks twee karavanen uit te zenden3 de eene des winters1 naar ,yemen en de andere1 's zomers1 naar ,syri1 ook was hij het1 die het eerst aan de behoeftige ,koreshieten eene soort soep uitdeelde1 welke tharid genoemd werd en samengesteld was uit vleeschnat en tot kruim gewreven brood1 hetgeen oorzaak was1 dat zijn oorspronkelijke naam ,amr in dien van ,hachim--den kruimelaar--veranderd werd4 ,en den naam van ,hachmieten wordt aan den geheelen opgaanden zijtak van ,mahomet gegeven4 ,cheba1 de zoon van ,hachim1 werd ook ,abdelmottalib genaamd1 omdat hij door zijn oom ,mottalib als zoon werd aangenomen4 ,hij volgde zijn vader te ,mekka in diens gewichtigste ambten op1 te weten in die van sikaa en rifada4 ,zijne edelmoedigheid en zijn braaf gedrag hadden hem de algemeene achting doen winnen4 ,deze hoedanigheden scheen echter in de oogen zijner landgenooten het middel niet1 te vergoeden1 dat hij maar een' eenigen zoon had2 want evenals de ,isralieten1 stelden de ,arabieren den hoogsten prijs op een groot aantal mannelijke nakomelingen4 ,dat denkbeeld was bij de ,arabieren z vast geworteld1 dat ,abdelmottalib op zekeren dag van een' zijner landgenooten beleedigingen moest ondergaan1 omdat hij maar n' zoon had4 ,in zijne ergernis zwoer hij1 dat indien ,god hem tien mannelijke kinderen gaf1 hij hem er n' voor den ,caaba van zou offeren4 ,abdelmottalibs wensch werd verhoord4 ,na de geboorte van zijn' eersten zoon 7#ebh na ,chr47 tot het jaar #efi kreeg hij twaalf zonen en zes dochters4 ,op zekeren dag verzamelde hij1 vast besloten zijn eed te vervullen1 de tien oudste van zijne zonen2 hij deelde hun den eertijds door hem gedane eed mede2 een ieder van deze wilde er zich aan onderwerpen1 het slachtoffer te worden1 en allen begaven zich naar den ,caaba voor den afgod ,hobal om te loten4 ,het lot viel op ,abdallah1 die door zijn' vader het meest werd bemind4 ,het offer stond op het punt volbracht te worden1 op eene plaats die gewoonlijk bestemd was voor het slachten der offers1 toen de ,koreshieten toesnelden1 den arm van ,abdelmottalib tegenhielden en hem rieden1 eene waarzegster te raadplegen die zich te ,kabar bevond1 dat eene versterkte en door ,isralieten bewoonde ,stad was4 ,de waarzegster vroeg1 wat de boete was1 die voor een' manslag werd betaald1 en toen men haar antwoordde1 dat de boete tien kameelen bedroeg1 ried zij1 ,abdallah aan de eene zijde1 en aan de andere tien kameelen te plaatsen2 dat men daarna het lot zou raadplegen1 en verklaarde zich dit tegen ,abdallah1 dat men wederom tien kameelen bij de eerste voegen en daarmede telkens voortgaan zou1 tot het lot op de kameelen viel4 ,abdelmottalib onderwierp zich aan de uitspraak der waarzegster1 en nademaal het lot tienmalen achtereen ten nadeel van ,abdallah uitviel1 kocht de vader zijn' eed eerst tegen honderd kameelen los4 ,sedert dien tijd werd de bloedprijs onder de ,arabieren op honderd kameelen bepaald4 ,dadelijk na deze gebeurtenis huwde ,abdelbottalib zijnen zoon ,abdallah uit aan ,amina1 de dochter van ,wahb1 een' der afstammelingen van ,abdmenaf4 ,uit dit huwelijk werd ,mahomet geboren4 #f ,mahomets geboortejaar kan niet gemakkelijk worden vastgesteld4 ,er zijn echter drie gegevens1 die dienen kunnen om het ten minste bij benadering te bepalen4 ,volgens de overlevering zou ,mahomet gezegd hebben3 ,ik ben geboren onder de regeering van den rechtvaardigen koning4 ,die rechtvaardige koning was ,kesra ,anoechirvan 7,kosros de ,groote71 die zevenenveertig jaren en acht maanden heeft geregeerd4 ,neemt men nu met een' ,arabischen geschiedschrijver 7,ibn ,el-athir7 aan1 dat ,mahomet zeven jaren en acht maanden voor ,anoechirvans dood ter wereld kwam1 dan zou zijn geboortejaar in het jaar #egj n4 ,chr4 vallen4 ,ten andere valt ,mahomets geboorte1 volgens de overlevering1 in het jaar van den krijgstocht van den thiopischen koning ,abraha tegen ,mekka 7zie de noot op hoofdstuk ,,cv van den ,koran74 ,deze krijgstocht eindigde door de volkomene vernieling van ,abrahas leger2 maar de ,arabische geschiedschrijvers stemmen zoo weinig ten aanzien van dien krijgstocht overeen1 dat ,mahomets geboorte in het #cd;e of in het #dj;e of in het #da;e1 of in het #db;e jaar der regeering van ,kesra ,anoechirvan zou vallen4 ,ook is algemeen de meening aangenomen1 dat ,mahomet1 in #fcb1 in den ouderdom van drie en zestig jaren gestorven zij1 waardoor zijne geboorte in het jaar #efi zou vallen4 ,hierdoor ontstaat een nieuw vraagpunt1 en wel dat1 of het cijfer van die drie en zestig jaren1 bij benadering1 is opgegeven in maanjaren1 gelijk die bij de ,arabieren in gebruik zijn1 of dat daarbij gerekend zij op de tusschenvoeging welke in #dac geschied is #g4 ,de ,muzelmansche godvruchtigheid bleef niet ten achter bij de ingeschapen neiging1 die de wieg van buitengewone menschen door den glans van mirakelen en merkwaardige natuurverschijnsels doet omringen4 ,die godvruchtigheid is oorzaak1 dat de verhalen daarvan volgaarne worden aangenomen1 zonder bron of grondslag te onderzoeken2 door diezelfde beweegoorzaak worden zij voortgeplant en als geloofspunt vastgesteld4 ,volgens die verhalen1 welke wij niet met stilzwijgen zouden kunnen voorbijgaan1 omdat zij den ,muzelman altijd voor den geest zijn1 zoude1 op het oogenblik waarop de toekomstige profeet der ,arabieren geboren werd1 de geheele wereld in beweging geweest zijn4 ,het paleis van ,cosro te ,clesiphon schudde1 en veertien van zijne torens stortten in3 het heilige vuur der pyreen ging uit1 in weerwil van het onafgebroken toezicht der magirs2 het meer van ,sawa droogde uit1 de groot-moubed der ,perzianen droomde1 dat ,perzi door de ,arabische kameelen en paarden bezet zou worden1 en ,amina verhaalde haren schoonvader1 dat zij gedurende hare zwangerschap had gedroomd1 dat een buitengewoon licht zich uit haren boezem verspreidde om de wereld te verlichten2 ,abdelmottalib1 eindelijk1 die op zekeren dag zijn kleinzoon was komen zien1 bemerkte tot zijne verwondering1 dat hij besneden geboren was4 ,het kind1 dat door zijnen grootvader ,mahomet genaamd werd 7en hij was de eerste die dezen naam onder de ,arabieren droeg71 werd door zijne moeder toevertrouwd aan eene ,bedouinsche min1 die ,halima heette1 en welke het naar heuren stam in de woestijn medenam4 ,na twee jaren werd hij gespeend1 maar zijne aanwezigheid in ,halimas gezin1 had daar zoo veel geluk en overvloed in schijnen te brengen1 dat zij ,amina verzocht haar het kind te laten opvoeden4 ,de overlevering verhaalt1 dat het kind aan eene ziekte onderhevig was1 waarvan men zich geene rekenschap wist te geven1 maar welke men aan de werking des duivels toeschreef #h4 ,toen ,mahomet later een voorval verhaalde1 dat grooten schrik aan zijne min had gebaard1 zeide hij1 dat1 in zijne kinderjaren1 toen hij met zijne jeugdige makkers in de vlakte speelde1 twee in het wit gekleede mannen1 dat engelen waren1 hem op den grond geworpen1 de borst geopend en het hart er uitgenomen hadden1 om het te wasschen en te zuiveren4 ,een hoofdstuk van de ,koran 7hoofdstuk ,,xciv7 begint inderdaad met woorden die aldus vertaald kunnen worden2 ,openen wij niet den boezem1 of zetten wij de borst niet uit1 of wel2 hebben wij de borst niet geopend4 ,terwijl nu zekere uitleggers daarin slechts een figuurlijke uitdrukking zien1 voor een hart1 dat door ,god geschikt is gemaakt om de wijsheid en de openbaring er in op te nemen1 willen andere er eene toespeling in vinden op het voorval1 dat door de overlevering vermeld wordt1 en volgens hetwelk ,mahomets hart werkelijk door de engelen gewasschen en gereinigd1 en zoodoende sedert zijne kindsheid een uitverkoren vat zou zijn geworden4 ,overigens is dat niet het eenige gedeelte van den ,koran1 waarin een figuurlijke of overdrachtelijke uitdrukking1 ingevolge de overlevering1 eene gewrongen uitlegging en een' bovennatuurlijken en wonderbaarlijken zin hebbe verkregen 7zie ,hoofdst4 ,,xvii1 ,,liv74 ,op den ouderdom van zes jaren verloor ,mahomet zijne moeder en werd door zijn' grootvader ,abdelmottalib opgenomen1 die hem eene vaderlijke genegenheid toedroeg4 ,drie jaren later ontviel ,mahomet ook die steun1 daar ,abdelmottalib in den ouderdom van meer dan tachtig jaren stierf4 ,toen belastte ,aboe-,talib1 zijn oom1 zich met hem en nam hem later met zich naar ,syrie1 waarheen de karavaan der ,koreshieten ,arabische voortbrengselen ging voeren4 ,toen zij te ,bosra waren gekomen1 ontmoetten zij een' ,arabischen christen monnik1 welken de ,arabieren ,bahira en de ,christenen ,bjirdjis 7,george7 of ,serdjis 7,sergius7 noemden4 ,er wordt verhaald1 dat ,bahira door ,mahomets uiterlijk getroffen zou zijn geweest en in diens gelaat zijne toekomstige bestemming hebben weten te lezen1 en dat hij1 bij het afscheid nemen van de ,arabische karavaan1 ,aboe ,talib aanbevolen zou hebben over ,mahomet te waken en hem te bewaren voor de kunstenarijen der ,joden1 die het op zijn leven zouden toeleggen1 indien zij tot de ontdekking kwamen1 dat hij1 ,bahira1 in dien knaap het zegelmerk der profetie had ontdekt4 ,dit zegelmerk van profetie was1 naar men zegt1 een teeken1 dat ,mahomet tusschen de schouders had1 even als dit het geval met al de andere profeten en met al zijne voorzaten uit den stam ,ismal was1 maar op eene veel duidelijker wijze dan bij deze allen4 ,bij den terugkeer van dien tocht nam ,mahomet1 veertien jaren oud zijnde1 aan den tweeden der oorlogen deel1 die bij de ,arabieren bekend zijn onder den naam der oorlogen van el-fidjar1 of der schending van de heilige maand1 of ook van de misdaad1 welke oorlogen de ,koreshieten tegen den stam der ,benou-,hawasin voerden4 ,volgens het verhaal echter van ,mahomet zelven1 dat door de overlevering bewaard is gebleven1 bepaalde zich het aandeel1 dat hij in dien tweeden oorlog nam1 bij het oprapen der pijlen1 die door de vijanden afgeschoten waren1 en deze aan zijn ooms ter hand te stellen1 welke een werkdadiger deel in den strijd namen4 ,de overlevering heeft geen enkel belangrijk feit van ,mahomets leven bewaard1 gedurende de tien jaren1 die na deze gebeurtenis verliepen4 ,alles wat men weet is1 dat de jeugdige ,koreshiet1 door zijn gedrag en manier van handelen1 zijne snedigheid en ernstig karakter1 dat tot gepeinzen en eenzaamheid neigde1 de achting en eerbied zijner medeburgers wist te winnen4 ,op den ouderdom van vijfentwintig jaren belastte hij zich met het doen eener handelreize naar ,syri voor eene rijke weduwe1 ,khadidja genaamd1 dochter van ,khowalid1 even als ,mahomet gesproten uit ,kossa1 over wien boven gesproken is4 ,mahomet kweet zich met zulk een goed gevolg van zijne taak1 dat ,khadidja een gunstige meening voor hem opvatte4 ,dit gunstige denkbeeld nam nog toe1 toen ,khadidjas' slaaf1 die ,mahomet naar ,syri had vergezeld1 haar verhaalde1 dat hij onderweg ,mahomet eens door twee engelen met hunne vleugels tegen de hitte der zonnestralen had zien beschutten4 ,khadidja bood ,mahomet derhalve hare hand aan en alhoewel zij op dat tijdstip tusschen de dertig en veertig telde1 dat een meer dan rijpe leeftijd voor eene ,arabische vrouw is1 nam ,mahomet den voorslag spoedig aan4 ,naar het gebruik der ,arabieren1 biedt de man1 aan de door hem te huwen vrouw eene huwelijksgift aan1 welke sadak wordt genoemd3 ,mahomet bood dan ook ,khadidja1 als zoodanige gift1 twintig kameelen aan4 ,het huwelijksmaal1 waaraan de verwanten van man en vrouw deel namen1 was schitterend en vroolijk en werd door dans en muziek begeleid1 en voor de talrijke gasten werden twee kameelen geslacht4 ,bij ,khadidja kreeg ,mahomet weldra een zoon1 dien hij ,el-kachim noemde en sedert dien tijd werd hij ,aboelkachim 7vader van ,el-kachim7 genoemd4 ,khadidja schonk hem nog twee zonen1 die echter op zeer jeugdigen leeftijd stierven1 en vier dochters4 ,in het jaar van zijn huwelijk met ,khadidja1 werd ,mahomet lid van eene vereeniging1 die zich onder de ,koreshieten had gevormd tot bescherming der vreemdelingen1 of der zwakke burgers van ,mekka tegen de onrechtvaardigheden der machtige ,koreshieten1 en hij stelde er altijd eene eer in1 tot deze vereeniging te hebben behoord1 welke zelfs nog na de vestiging van het ,islamisme bleef bestaan4 ,sedert zijn huwelijk hield ,mahomet zich weinig meer met handelszaken bezig1 maar wijdde zich meer aan godsdienstige bespiegelingen4 ,in die neiging werd hij vooral versterkt door een' neef zijner vrouw1 ,waraka ,ibn ,raufa genaamd1 welke reeds te voren den afgodendienst had verworpen1 die in ,arabie heerschte1 en zoowel den ,mozaschen als den ,christelijken godsdienst had leeren kennen4 ,door dezen ,waraka1 die niet ongeletterd was1 had hij waarschijnlijk het ,isralietische ,monothesme leeren kennen1 en ,mozes en ,christus als ,godsgezanten aanzien2 maar beide godsdiensten schenen hem de oorspronkelijke zuiverheid verloren te hebben4 ,alleen ,abraham1 die menschenmin met het geloof aan een eenig ,god verbond1 scheen hem in den ,bijbel1 dien hij ten deele vervalscht achtte1 de beste verpersoonlijking van een' ,godsgezant4 ,bovendien kon hij1 bij die keuze en het voorstellen van ,abraham als toonbeeld1 op te meer sympathie rekenen1 nademaal diens herinnering niet slechts in geheel ,arabie nog levendig was1 maar de overlevering hem daar1 als stamvader1 in eerbiedig aandenken gehouden had en hem was blijven vereeren als den grondvester des heiligen tempels1 naar welken men sedert onheugelijke tijden in bedevaart optrok4 ,wij hebben reeds gezegd1 dat ,mahomet in zijne jeugd de algemeene achting had weten te winnen2 zijne erkende eerlijkheid had hem ,el-,emin1 de rechtschapene1 de vertrouwen verdienende1 de getrouwe doen noemen4 ,eene toevallige gebeurtenis1 die er plaats had toen hij vijfendertig jaren oud was1 schonk hem in de oogen zijner medeburgers nog meer aanzien4 ,in #fje besloten de ,koreshieten den ,caaba-tempel te herbouwen1 die eenige jaren te voren door brand vernield was4 ,de eerbied voor dat overblijfsel uit de ,ismalitiesche oudheid boezemde aan alle takken van den stam der ,koreshieten een' buitengewonen ijver in3 tegelijkertijd werd echter daardoor een wederkeerige naijver opgewekt4 ,toen de werkzaamheden van den bouw gevorderd waren tot de hoogte waar de zwarte steen geplaatst moest worden1 die het voorwerp van bijzondere vereering was1 betwistten al de takken der ,koreshieten elkander de eer van die taak4 ,de mannen van twee takken des stams1 die besloten hadden hunne aanspraken tegen al de anderen staande te houden1 dompelden hunne handen in een vat dat met bloed gevuld was1 en zwoeren veeleer te sterven dan toe te geven4 ,de werken werden geschorst1 en men riep eene vergadering in het binnenste van den tempel zelven bijeen1 om over de middelen te beraadslagen1 ten einde den burgeroorlog af te wenden1 die dreigde uit te barsten4 ,een oude ,koreshiet deed nu eensklaps den voorslag1 den eerste1 die de ruimte zou binnentreden waar de vergadering werd gehouden1 tot scheidsman te nemen4 ,men kwam dit overeen1 en toen nu aller blikken op den ingang gevestigd waren1 verscheen ,el-,emin 7,mahomet7 en werd tot scheidsrechter genomen4 ,hij doet een' mantel op den grond uitspreiden1 kiest de vier aanzienlijkste personen uit de vier voornaamste takken van den stam1 en laat elk van hen eene slip van den mantel vasthouden1 waarop de steen rust4 ,zoodra de steen door dit middel op voegzame hoogte is geheven1 vat ,mahomet hem met zijne eigene handen1 om hem in den muur te bevestigen1 en bevredigt dusdoende de aanspraken der mededingers1 terwijl hij bovendien een aanzienlijk deel in die verrichting neemt4 ,weinig tijds daarna verloor ,mahomet al de mannelijke kinderen1 die ,khadidja hem had gebaard2 derhalve ook omdat de schaarschte van levensmiddelen1 die toen zich te ,mekka1 voornamelijk bij de mingegoede en met een talrijk gezin bezwaarde personen deed gevoelen1 nam hij den jongen ,ali1 zoon van zijnen oom ,aboe-,talib tot zich4 ,sedert dien tijd was ,ali zijn onafscheidelijke1 trouwe gezel en zijn verkleefdste volgeling4 ,dikwijls vervulde hij de betrekking van secretaris bij hem1 huwde later ,mahomets dochter ,fatima en werd eindelijk tot ,khalif verheven4 ,eerst op veertigjarigen ouderdom voelde ,mahomet zich geroepen1 een nieuwe godsdienst aan de ,arabieren te prediken4 ,te zijnen tijde vormde het ,arabische ras niet een enkel volk3 de ,perzen en ,romeinen oefenden op de ,arabische stammen1 die het dichtste bij de provincin der ,perzen en van het ,romeinsche keizerrijk woonden1 een zekere heerschappij uit1 ofschoon die ten deele in naam bestond4 ,de ,arabieren der woestijn daarentegen leefden in volslagen onafhankelijkheid en zonder dat zij eenig middenpunt van nationaal gezag bezaten4 ,zij beleden ook niet allen denzelfden godsdienst3 onder de ,arabieren in de steden had zich de ,christelijke godsdienst verspreid2 eenige stammen1 die evenzeer in steden gevestigd waren1 beleden den ,mozaschen godsdienst1 zooals de stammen der ,koraza1 ,nadhir1 die ,yathrib 7,medina7 en ,khaibar bewoonden2 maar de overgroote meerderheid der ,arabieren was aan den afgodendienst overgegeven4 ,de ,caaba-tempel1 die1 gelijk wij hebben gezien1 werd aangemerkt als de vroegere verblijfplaats van ,abraham en de zetel van den dienst aan een eenig ,god1 was het middenpunt geworden van al de ,arabieren1 die den afgodendienst volgden4 ,elke stam had eene godheid1 een' bijzonderen afgod dien hij aanbad2 maar even als het ,romeinsche heidendom1 in zijn pantheon of afgodentempel1 aan alle eerediensten eene plaats inruimde en zelfs geneigd was er ,christus in toe te laten1 zoo waren ook de ,arabieren zeer verdraagzaam ten aanzien der godheden1 van welken oorsprong die ook waren1 als men maar den eeredienst van de hunne eerbiedigde1 en niet aan de gebruiken en bijgeloovigheden raakte1 die in de zeden waren overgegaan4 ,bij een zwervend volk1 dat door zijne geographische ligging van het overige der wereld afgescheiden en bijna in den toestand van wilden was1 konden de wetenschappen en kunsten der andere staten1 die in beschaving meer vooruit waren1 zich alleen met moeite en door middel der handelsbetrekkingen met het ,romeinsche ,keizerrijk en ,perzi verspreiden1 welke betrekkingen zeer beperkt waren1 even als dit het geval was met de voortbrengselen1 welke dat volk kon aanbieden en met de behoeften die het had te voldoen4 ,de oude schriften der ,himyarieden 7van ,yemen7 waren bijkans verloren gegaan2 die der ,hebreeuwen en der ,syrirs gingen alleen de ,isralietische ,christelijke ,arabieren aan1 en datgene wat bekend is onder den naam van ,dejzm1 en in ,mekka weinig tijds voor ,mahomets geboorte werd ingevoerd1 was alleen aan een klein getal bekend4 ,de ,arabieren der woestijn kenden derhalve geene andere bezigheid dan den oorlog1 geene andere geschiedenis dan die van hunne geslachtsrekening4 ,zij bekreunden zich dan ook om niets dan om hunne kudden schapen en kameelen2 zij beoefenden geene andere kunsten dan de dichtkunst en hunne taal1 die buigbaar1 bovenal zeer rijk en1 naar men zou zeggen1 sedert hare geboorte aan zeer vaste regels gebonden was4 ,ten tijde van ,mahomet bestonden de hartstochten1 zeden en gebruiken der ,arabieren in dobbelspelen1 het dikwijls onmatig gebruik van wijn1 de veelwijverij1 welke overigens aan alle volken van het ,semitische ras gemeen was1 het sluiten van huwelijken1 die elders voor bloedschande werden gehouden2 in liefdesavonturen en persoonlijke wraakoefeningen1 die dikwijls in hardnekkige oorlogen tusschen geheele stammen ontaardden2 het gebruik om de meisjes levend te begraven1 ten einde zich zoo van vele monden te ontdoen1 die in tijden van schaarschte overbodig zouden zijn2 het stelen en rooven1 dat dikwijls met gastvrijheid en edelmoedige vormen gepaard was4 ,op dat tijdstip werd de aldus gevestigde ,arabische maatschappij door niets ter wereld tot eenige daad naar buitengedreven4 ,in zulke oogenblikken van kalmte heeft de maatschappij meer tijdruimte om in eigen boezem te zien4 ,zoowel het ,joden- als het ,christendom maakten weinig proselieten1 maar beiden traden vrijelijk op en predikten1 juist onder begunstiging van de godsdienstige onverschilligheid of den twijfel1 die meer verbreid was dan men wel denkt4 ,juist uit die innerlijke werking eener heidensche maatschappij heeft het voorgevoel kunnen ontstaan van eene op handen zijnde hervorming1 welke door eenige schrijvers ten tijde van ,mahomet werd aangeduid1 maar welke ons toeschijnt1 noch aan dat tijdstip eigen1 noch genoegzaam betoogd te zijn4 ,mahomet was niet de eenige die zich door den beklagenswaardigen1 zedelijken toestand der ,arabieren getroffen voelde1 maar hij was de eenige1 die de vastberadenheid bezat en vooral de roeping gevoelde1 daarin verandering te brengen4 ,indien men op de overlevering afgaat1 die uit zijn eigen verhaal is geput1 dan openbaarde zich dat besluit in hem als een plaatselijke lichtstraal4 ,mahomet1 die ernstig van aard was en van nature tot peinzen overhelde1 dwaalde dikwijls in de ravijnen rond die nabij ,mekka lagen1 en werd toen ongetwijfeld reeds door het denkbeeld beheerscht1 dat ,god uit het binnenste eens bergs tot hem zou spreken1 even als tot ,mozes1 over wien hij op zijne reize naar ,syri1 of in zijne gesprekken met de ,joden en de ,christenen1 of wel met een' ,arabier--,waraka1 zoon van ,nowval1 een neef van ,khadidja--een man die1 gelijk wij boven zeiden1 in de schrift bedreven was #i1 had hooren spreken4 ,tot dien tijd kon hij ter goeder trouw wezen4 ,hij had de gewoonte de maand ramadhan op den berg ,hira1 nabij ,mekka1 in afzondering door te brengen4 ,op zekeren nacht 7in ,december #faj of ,januari #faa71 zond ,khadidja1 toen zij hem niet meer naast zich vond1 bedienden uit om hem op te zoeken4 ,ondertusschen kwam ,mahomet terug en verhaalde haar het volgende3 ,ik lag in diepen slaap1 toen een engel mij in droom verscheen4 ,hij hield een stuk zijden stof in zijne handen dat met schriftkarakters bedekt was2 hij bood het mij aan met de woorden3 ',lees6'--,wat zal ik lezen8 vroeg ik4 ,hij omwikkelde mij toen met die stof en herhaalde zijn gezegde ',lees6' ,ik herhaalde mijne vraag2 ,wat zal ik lezen8 ,hij antwoordde3 ',lees6 ,in den naam van den ,god die alle dingen heeft geschapen1 lees2 bij den naam van uwen ,heer1 die edelmoedig is2 ,hij is het die het schrift onderwezen heeft4 ,hij heeft den mensch geleerd wat deze niet wist' #aj4 ,ik sprak die woorden na den engel uit en hij verwijderde zich4 ,ik ontwaakte en ging uit om naar de berghelling te gaan4 ,daar hoorde ik boven mijn hoofd eene stemme die sprak3 ',o ,mahomet6 gij zijt de gezant van ,god en ik ben ,gabril4' ,ik sloeg de oogen op en bemerkte den engel2 ik bleef onbewegelijk staan1 met den blik op hem gevestigd1 tot hij verdween4 ,khadidja was door dat verhaal getroffen1 en deelde het aan ,waraka mede1 van wien wij boven hebben gesproken4 ,sedert dien tijd ontving ,mahomet1 die naar ,mekka terug was gekeerd1 gedurig goddelijke openbaringen1 door tusschenkomst van den engel ,gabril 7,djebreil74 ,de eerste zaak welke de engel hem onderwees1 bestond in het gebed1 door wasschingen voorafgegaan4 ,op zijne beurt onderwees ,mahomet dit aan ,khadidja1 die langs dien weg de eerste proseliet van het ,islamisme werd3 zijn tweede bekeerling was ,ali1 de zoon van ,aboe-,talip4 ,vervolgens ,zed of ,sed1 zijn aangenomen zoon1 die de eenige van ,mahomets volgelingen is1 welke in den ,koran wordt vermeld #aa4 ,bovendien wordt aangehaald ,abdelcaaba1 bijgenaamd el-,atik1 7de edele71 een man1 wien1 uithoofde zijner kennis van de ,arabische geslachten1 groote eerbied werd toegedragen4 ,hij was bekleed met een ambt van boet- of lijfstraffelijk rechter1 en moest uitspraak doen in zaken van moord en boeten1 en men wendde zich tot hem tot het uitleggen van droomen4 ,toen ,abdelcaaba 7dienaar van den ,caaba7 het nieuwe geloof aannam1 welks grondslagen nauwelijks gevormd waren1 nam hij ook den naam aan van ,abdallah 7dienaar ,gods1 en dus gelijk staande met ,gottschalk en ,godschalk71 terwijl hij later1 toen hij zijne dochter ,acha aan ,mahomet ter vrouw gaf1 den naam van ,aboebekr 7vader der maagd7 aannam4 ,dit nu is dezelfde1 die vervolgens de eerste ,khalif1 of opvolger van ,mahomet werd4 ,de eerste bekeeringen tot het nieuwe geloof1 welks voornaamste en steeds zeer gewichtig leerstuk1 de volstrekte eenheid ,gods was1 en hetwelk de strekking had tot afschaffing der afgoderij #ab geschiedden in het geheim1 en gedurende drie jaren was ,mahomets zending alleen bij zijne aanhangers bekend4 ,dit wordt door den geloofwaardigsten geschiedschrijver van ,mahomets zending gezegd4 ,deze omstandigheid verdient opmerking3 zij verklaart ten deele het zeer treffende verschil1 dat er bestaat tusschen de laatste hoofdstukken van den ,koran 7die1 wat den stijl betreft1 zeer veel overeenkomst hebben met het hoofdstuk1 dat1 volgens ,mahomets verhaal1 het eerste geopenbaard is geworden7 en de hoofdstukken die1 volgens de tegenwoordige redactie van den ,koran1 de voorste plaatsen innemen4 ,deze dragen den stempel van eene godsdienstige geestdrijverij1 die zich in het onbepaalde uitgiet en zich aan niets stelligs hecht1 terwijl de lange hoofdstukken afkomstig zijn van een' man1 die met zijne tegenstanders aan het worstelen is2 van een' zendeling1 die voor een volk spreekt2 van een' wetgever4 ,op ,gods stellig bevel begon ,mahomet zijn' godsdienst in het openbaar te prediken4 ,zijn eerste predikingen wekten in den aanvang alleen spotternij en gelach op2 zijne volharding1 zijne lastigheid1 zijne stoutmoedigheid om in den ,caaba zelven de vernieling der afgoden te prediken1 gaf1 van de zijde der ,arabieren1 weldra aanleiding tot beleedigingen1 tegen welke hij nochtans door zijne ooms beschermd werd1 hoezeer dezen het ,islamisme nog niet hadden omhelsd4 ,mahomet had aanvallen en handtastelijkheden te verduren2 somtijds dreigde men hem om te brengen2 dikwijls vervolgde de samengerotte menigte hem met geschreeuw en gejouw1 en men schold hem dan3 logenaar1 bedrieger1 gek en bezetene4 ,tot een van die tusschengebeurtenissen zijner zending heeft hoofdst4 ,,lxxiv betrekking1 dat hem geopenbaard werd om hem over dit hoonen te troosten en hem aan te moedigen1 zijn' arbeid voort te zetten4 ,het aantal zijner aanhangers nam voortgaande toe gedurende de pelgrimsreis naar ,mekka1 toen de bedevaartgangers1 die uit alle hoeken van ,arabie bijeengestroomd waren1 en wien zijne predikingen niet onbekend konden zijn1 het verhaal van deze naar hunne woonplaatsen terug brachten4 ,op deze wijze werd het getal zijner aanhangers te ,yathria 7,medina7 door nieuwe aanhangers vermeerderd1 welke hem weldra tot groote hulp waren4 ,ten gevolge der geheime bekeeringen en der openbare predikingen zag men1 gelijk dit verschijnsel bij het invoeren van nieuwe godsdiensten1 ja zelfs bij wijzigingen en hervormingen van bestaande1 zich altijd heeft opgedaan1 dikwijls gezinnen in twee godsdienstpartijen verdeeld4 ,in zulke gevallen baarden de vernederingen1 die den lasteraar der goden kwistig werden toegevoegd1 een onverzoenlijken en hevigen haat4 ,aangezien nochtans eenige daad van geweld1 op ,mahomet gepleegd1 onmisbaar tot bloedvergieten zou hebben geleid1 stelden eenige ,koreshieten bij hem eene laatste poging in het werk1 ,mekka te verlaten1 of zijne predikingen te staken4 ,men bood hem rijkdommen en eereplaatsen in zijne geboortestad aan1 en wilde eindelijk zich verbinden1 de bekwaamste geneesheeren te doen komen1 om hem van zijne ziekte te genezen zoo zijne handelingen inderdaad het gevolg van geestverbijstering of van den invloed des duivels waren4 ,tot eenig antwoord begon ,mahomet1 voor hen die tot hem spraken1 met het opzeggen van het hoofdstuk ,ha-mim3 ,zie hier de openbaring1 die van den grootmoedige over den barmhartige komt1 enz41 zijnde hoofdstuk ,,xli4 ,toen de ,koreshieten zagen dat zij hem niet konden overtuigen1 vroegen zij hem ten minste eenige wonderwerken van ,god voor ,mekka te verkrijgen4 ,het antwoord door ,mahomet gegeven is1 in menig opzicht1 hoogst opmerkelijk en spreekt te zijner gunste2 want hij zeide1 dat zijne zending alleen bestond in het prediken van den eeredienst aan den eenigen ,god1 en de menschen tot de waarheid te roepen1 maar dat hem het doen van wonderwerken niet gegeven was4 ,de ,koreshieten1 die door dit antwoord ongeduldig waren geworden1 beschuldigden hem toen1 dat hij alleen de weerklank van eenige ,christenen was #ac1 en het ontbrak in ,mekka niet aan menschen1 voor wie die voorgewende openbaringen des ,hemels niets anders waren1 dan een onsamenhangend weefsel van verhalen1 die1 n wat vorm n wat wezen betreft1 veel minder beteekenden dan de godsdienstige boeken en zelfs dan de historische of potische geschriften der andere volken #ad4 ,volgens eenige levensbeschrijvers van ,mahomet1 zouden de ,koreshieten eene deputatie naar de rabbijnen van ,yathrib 7,medina7 hebben gezonden1 om hun ,mahomet af te malen1 hun een kort bericht over diens godsdienst te geven en om hun te vragen wat zij er van dachten4 ,de rabbijnen zouden1 volgens die levensbeschrijvers1 geantwoord hebben3 vraagt hem1 wie zekere lieden der verloopen eeuwen zijn1 wier voorval een wonder vormt8 ,wie is de man die de grenzen der aarde ten oosten en ten westen heeft bereikt8 ,wat is de ziel8 ,antwoordt hij nu1 zouden zij gezegd hebben1 op die en die wijze1 dan is hij werkelijk een profeet1 zoo niet1 dan is hij een bedrieger4 ,toen de afgezondenen te ,mekka terug waren gekeerd1 deden zij ,mahomet de drie vragen2 hij beloofde des anderen daags te antwoorden1 maar uithoofde hij vergeten had daarbij te voegen3 als het ,gode behaagt1 strafte ,god hem en deed hem veertien dagen op die openbaring wachten1 gedurende welken tijd de ongeletterde man daarop eenig antwoord wist in te winnen4 ,na verloop van veertien dagen eindelijk antwoordde hij door de geschiedenissen der zeven slapers en van ,alexander de ,groote 7hoofdstuk ,,xviii74 ,wat de vraag ten aanzien der ziel betrof1 antwoordde hij1 juist ter snede1 dat ,god alleen wist1 wat deze was #ae4 ,zijne levensbeschrijvers zeggen1 dat die zegepraal van ,mahomet op de ongeloovigen de teleurstelling en wrok der ,koreshieten ten top voerde1 en zij toen een' ieder verboden1 de predikingen des profeets aan te hooren4 ,door de strenge maatregelen die men tegen de aanhangers van den nieuwen eeredienst nam1 werd een zeker aantal 7in het vijfde jaar van ,mahomets zending1 zijnde in het jaar #fae7 weldra gedwongen1 ,mekka te verlaten en een toevluchtsoord in ,abyssini te zoeken4 ,daar werden zij met welwillendheid door den koning van ,abyssini ontvangen1 die christen was4 ,spoedig werd de eerste landverhuizing door eene tweede gevolgd3 in het geheel bedroegen die twee groepen honderd vijftien personen van beiderlei geslacht4 ,de ,koreshieten zonden eene deputatie naar ,abyssini1 om de uitlevering dier uitgewekenen te vragen2 maar de koning weigerde dit1 terwijl hij hun gedrag in zoodanige uitdrukkingen lof toezwaaide1 dat zij1 volgens de ,muzelmansche geschiedschrijvers1 tot een bewijs konden strekken voor zijn heimelijk overhellen naar den ,islam4 ,de partij van den nieuwen eeredienst werd op dat tijdstip onvoorziens versterkt1 door dat er zich een man bijvoegde1 die sedert in de ,mohammedaansche jaarboeken zeer vermaard is geworden1 en welke1 meer dan al de anderen1 bijdroeg1 om dezen eeredienst te verbreiden4 ,dit was ,omar1 de zoon van ,khattar1 die1 even als zijn vader1 aanvankelijk ,mahomet zeer vijandig was en1 uithoofde van zijnen moed en zijne hevigheid1 zich bij de ,muzelmannen zeer gevreesd had gemaakt4 ,de ,islam had in zijne familie1 en vooral bij de vrouwelijke leden1 toegang gevonden4 ,onder deze was ,fatima zijne zuster2 maar de vrees voor haren broeder gaf haar aanleiding om den ,koran niet anders dan in het geheim te lezen4 ,op zekeren dag verraste ,omar haar te midden van dat lezen1 en vervoerd door toorn kwetste hij haar4 ,op het zien van het vloeien des bloeds zijner zuster bedaart hij eensklaps2 daarop doet hij zich eenige verstrooide bladen van den ,koran toonen2 hij staat opgetogen van bewondering1 is tegelijk verteederd1 en begeeft zich dadelijk tot ,mahomet1 om in zijne handen belijdenis van het ,muzelmansche geloof af te leggen4 ,al die gelukkige gebeurtenissen wekten bij den grooten hoop der ,koreshieten zwaren wrok op twee takken van den stam1 namelijk die der ,hachim en die der ,mottalib1 welke uithoofde hunner verwantschap met ,mahomet1 hem een' machtigen steun gaven4 ,er werd een verbond tegen die twee takken gevormd1 met het doel1 hen van alle burgerlijke en handelsbetrekkingen uit te sluiten1 en deze soort van ban werd geschreven door eene1 op perkament geschreven acte1 die in den ,caaba nedergelegd werd4 ,deze maatregel baarde aan de beide in den ban gelegde takken ernstige ongerustheid ten aanzien van hunne veiligheid4 ,zij besloten derhalve1 op een enkel punt van ,mekka samen te trekken1 in plaats van1 gelijk tot hiertoe het geval was geweest1 huizen te bewonen1 die door de stad verspreid waren4 ,dit gebeurde in het zevende jaar van ,mahomets zending4 ,deze staat van vijandelijkheid in de ,muzelmansche of niet-,muzelmansche gezinnen der ,koreshieten1 duurde tot in het tiende jaar der zending2 toen besloot men eene verzoening te bewerken2 maar op zekeren dag1 terwijl men over deze zaak beraadslaagde1 verscheen ,aboe-,talib1 de oom van ,mahomet1 en verkondigde aan de afgoden-dienende ,koreshieten1 dat ,mahomet door eene openbaring vernomen had1 dat de acte van het verbond1 die in den ,caaba was bewaard1 door ,god aan de wormen ten prooi gegeven was4 ,men begaf er zich heen en vond1 naar het bericht der geschiedschrijvers1 het perkament door de wormen geheel weggeknaagd1 met uitzondering der woorden3 ,in ,uwen naam1 o ,god1 die zich aan het hoofd bevonden4 ,aangezien de acte nu vernietigd was1 viel ook het verbond uiteen1 en de gezinnen die in den ban gedaan waren1 betrokken hunne oude woningen weder4 ,het blijkt intusschen niet1 dat de afgodendienaars door die voorgewende bewijzen voor het goddelijke van ,mahomets zending z sterk getroffen zouden zijn geworden1 dat zij daardoor den ,islam zouden hebben omhelsd4 ,mahomet1 die in zijn geboortestad teruggestooten werd1 begaf zich naar ,taif eene stad die met ,mekka wedijverde2 maar zijne predikingen ontmoetten er even sterke tegenkanting1 beleedigingen en haat4 ,mahomet keerde toen weder naar ,mekka terug en gedroeg zich voorzichtiger2 hij predikte toen niet meer in het openbaar en onthield zich ook van het beleedigen en bespotten der afgoden4 ,zijn verblijf te ,mekka werd nochtans steeds onhoudbaarder1 vooral toen hij zich in #fai of #fbj1 door den dood van ,aboe-,talib #af en ,khadidja1 van hunnen steun beroofd zag4 ,in zulk een gevaarlijken toestand was het voor ,mahomet van gewicht1 eenige andere stad te vinden1 die tot middenpunt voor zijnen werkkring kon dienen4 ,hij vond deze te ,yathrib4 ,die stad was hoofdzakelijk bewoond door twee stammen van afgodendienende ,arabieren en twee ,joodsche stammen4 ,de ,arabieren1 die de ,isralieten hadden hooren spreken van de te verwachten verschijning eens profeets1 welke de geheele wereld aan zijn bestuur onderwerpen zou1 en waarmede deze natuurlijk den te verwachten ,messias bedoelden1 voelden zich niet ongeneigd1 het verhaal van de predikingen1 door ,mahomet te ,mekka gehouden1 gunstig op te nemen4 ,de pelgrimstocht naar ,mekka bracht hen gemakkelijk in betrekking met ,mahomet1 en ten gevolge van eenige enkele bekeeringen van ,arabieren uit ,yathrib1 begon de nieuwe eeredienst er weldra talrijke aanhangers te bezitten4 ,in het elfde jaar van ,mahomets zending1 hadden twaalf personen1 die van ,yathrib gekomen waren1 met hem eene samenkomst op den berg ,akaba1 een' heuvel in de nabijheid van ,mekka1 in welke bijeenkomst hij hun de hoofdpunten van zijn' godsdienst ontvouwde en hen vermaande1 die te volgen4 ,deze bijeenkomst is bekend onder den naam van de eerste eed van ,akaba1 omdat die twaalf personen daar zwoeren1 de voorschriften door ,mahomet ingeprent te volgen4 ,op dat tijdstip zijner zending vergde hij van zijne bekeerlingen nog niet1 zich ter verdediging van zijn godsdienst te wapenen1 maar het duurde niet lang of zij verbonden zich daartoe1 en wel bij de volgende gelegenheid3 in het volgende jaar1 zijnde het twaalfde zijner zending1 of het jaar #fbb1 begaf eene karavaan van de inwoners van ,yathrib zich naar ,mekka2 zij was samengesteld uit ,muzelmannen en afgodendienaars4 ,onder begunstiging van den nacht1 toen de afgodendienaars in diepen slaap waren gedompeld1 hadden de ,muzelmannen eene geheime samenkomst met ,mahomet2 daarin beloofden zij hem te ondersteunen en eene schuilplaats te verleenen1 ja zij noodigden hem zelfs1 zich bij hen te komen vestigen4 ,als wij het leven voor u laten1 wat zal dan onze belooning zijn8 vroegen zij hem4 ,het ,paradijs6 antwoordde ,mahomet--,maar als wij tot het welgelukken uwer onderneming bijdragen1 zult gij ons dan niet verlaten om naar ,mekka terug te keeren8--,nooit6 ,ik zal bij u leven en sterven6 hernam hij1 en deze belofte werd met een' handslag bezegeld4 ,tot eer van ,mahomet dient men hier te doen opmerken dat deze belofte nimmer door hem gebroken1 maar met de meeste eerlijkheid gehouden is1 7wat ook de geschiedenis bevestigt7 welke gronden en omstandigheden hem later daartoe ook mochten hebben uitgelokt4 ,dit was de tweede1 of groote eed van ,akaba ook de eed der vrouwen genoemd4 ,welke pogingen men ook moge hebben aangewend1 om het verbond met de ,arabieren van ,yathrib zeer geheim te houden1 werd het echter aan de ,koreshieten bekend1 waarop deze besloten1 zich van ,mahomet te ontdoen4 ,nademaal ,mahomet de mogelijkheid voorzag1 dat er geweldige maatregelen konden worden genomen1 drong hij bij vele ,muzelmannen van ,mekka aan1 naar ,yathrib uit te wijken4 ,deze ,muzelmannen zijn bekend onder den naam van moehadjirs 7uitgewekenen74 ,mahomet zelf1 eindelijk1 wist de waakzaamheid zijner vijanden te ontgaan1 die al zijne stappen bespiedden1 en verliet ,mekka in de eerste helft van ,juni des jaars #fbb #ag4 ,deze vlucht1 hidjret genaamd1 waarvan wij hedjira of hegira hebben gemaakt1 is het aanvangspunt der ,mahomedaansche jaartelling4 ,deze is nochtans zeventien jaren later1 onder den ,khalif ,omar ingesteld4 ,op zijne vlucht werd ,mahomet door ,aboe ,bekr vergezeld4 ,de twee vluchtelingen1 die door een' troep ,koreshieten vervolgd werden1 verborgen zich in eene grot van den berg ,thour1 op drie mijlen zuidelijk van ,mekka gelegen4 ,reeds maakten de ,koreshieten1 die hem vervolgden1 zich gereed om er binnen te dringen1 toen zij bemerkten1 dat eene duif aan den ingang van het hol twee eieren had gelegd1 en eene spin haar webbe had gesponnen4 ,daaruit maakten zij op1 dat niemand kort geleden in die grot kon zijn doorgedrongen en verwijderden zich #ah4 ,mahomet kwam na eenige omwegen1 ten noorden van ,mekka1 op den weg naar ,yathrib1 waar hij in het begin van ,juli #fbb aankwam1 nadat hij te ,koba1 een dorp op twee mijlen afstands van ,yathrib1 den eersten steen voor de eerste ,muzelmansche moskee had gelegd4 ,dadelijk na zijne aankomst te ,yathrib1 begon hij eene moskee te bouwen en vestigde zijne woonplaats in die stad1 welke van dien tijd ,medinet-en-nabi 7stad van den profeet7 of el-,medineh 7de stad71 ,medina begon genoemd te worden4 ,de twee ,arabische stammen van ,yathrib1 die1 na jaren van haat en oorlog1 door den ,islam verzoend waren1 ontvingen de benaming van ansar 7helpers1 bondgenooten71 zoodat ,mahomets aanhangers op dit tijdstip bestonden uit de moehadjirs 7uitgewekenen van ,mekka7 en de ansar 7van ,medina71 die allen begrepen werden onder den naam van ashab 7gezellen74 ,de ,muzelmannen die zich op deze wijze te ,medina kwamen vestigen1 waren niet aan de genade der inwoners overgegeven2 maar om hunne veiligheid nog beter te verzekeren1 sloot men eene overeenkomst1 waarbij hunne wederzijdsche betrekkingen en hunne rechten werden vastgesteld4 ,krachtens die overeenkomst moesten de ,koreshieten1 inwoners van ,mekka1 en de ,arabieren van ,medina voortaan slechts een enkel volk uitmaken4 ,onder die bepalingen kwamen er ook voor1 van eenen aard1 welke men niet alleen in dat verwijderd tijdstip en uitsluitend in het ,muzelmansche burgerlijk wetboek aantreft1 maar waarvan nog negen1 tien en elf eeuwen daarna en nog later1 de wetboeken van de meeste ,europeesche volken bedroevende en menschonteerende stalen opleveren1 terwijl die nog in den tegenwoordigen tijd--om maar iets te noemen--ten aanzien der ,russische lijfeigenen enz4 in ,europa voorkomen2 van andere werelddeelen willen wij niet eens spreken4 ,de bedoelde bepalingen waren1 b4v41 dat een ,muzelman geen' ,muzelman mocht dooden1 om den dood van een' ongeloovige te wreken1 en ook niet voor een' ongeloovige tegen een' ,muzelman partij mocht trekken4 ,voorts moesten de rijke en machtige lieden de zwakken eerbiedigen4 ,geene partij der geloovigen mocht afzonderlijk vrede met de ongeloovigen sluiten4 ,de ,isralietische bondgenooten der ,muzelmannen moesten voor alle beleedigingen of afpersingen beveiligd worden1 en mochten hunnen godsdienst vrijelijk uitoefenen2 maar zij moesten zich ook bij de ,muzelmannen voegen1 om ,medina tegen alle aanvallen te verdedigen1 of moesten tot de oorlogskosten bijdragen4 ,eindelijk vond men er eene bepaling1 volgens welke iedere twist1 die er mocht ontstaan tusschen hen1 welke het verbond hadden gesloten1 aan het oordeel van ,god en van ,mahomet zou worden onderworpen4 ,om elken naijver tusschen de ,ansar en de ,moehadjirs te voorkomen1 vormde ,mahomet eene soort van broederschap1 in welke een ieder van de ,ansar bij een' ,moehadjir gevoegd was4 ,op dat tijdstip waren vele godsdienstige instellingen en voorschriften nog niet gevestigd3 zoo wendde men zich1 b4v41 bij het gebed naar de zijde van ,jeruzalem1 dat noordelijk lag1 gelijk men de ,isralieten zich daarheen zag wenden1 in stede van zich zuidelijk1 naar den ,caaba te keeren4 ,de edhan of izan--de oproeping tot het gebed--werd eerst eenige maanden na ,mahomets vestiging te ,medina vastgesteld1 maar er bestond reeds eene zekere organisatie1 die alleen de bezegeling der zegepraal noodig had om te wortelen4 ,zoodanige overwinning kwam ,mahomets werk weldra ter hulp4 ,het was in de maand ,ramadhan van het jaar #fbd en in het tweede jaar der hedjira4 ,mahomet had toen vernomen1 dat eene karavaan van ,syri1 tusschen ,medina en de zee1 naar ,mekka terugkeerde4 ,hij nam het besluit haar aan te vallen2 maar het hoofd der karavaan1 die van ,mahomets voornemen onderricht werd1 deed ijlings te ,mekka hulp vragen4 ,die van ,mekka kwamen1 ten getale van omtrent duizend manschappen en honderd paarden1 de karavaan helpen4 ,mahomet had niet meer dan driehonderd veertien manschappen1 die slechts zeventig kameelen bezaten2 dit was dus n kameel op vier of vijf personen1 die den kameel beurtelings bereden4 ,bij dien troep waren slechts drie paarden1 wier namen1 zoowel als de kleinste bijzonderheden dier onderneming1 bewaard zijn gebleven4 ,in werwil van het mindere aantal zijner lieden1 viel ,mahomet de ,koreshieten te ,bedr aan en sloeg hen1 na een' tamelijk warmen strijd van eenige uren1 op de vlucht4 ,dat gevecht had plaats den #af;den dag der maand ,ramadhan in het tweede jaar der hedjira4 ,de ,muzelmannen1 die zelven over hunne zegepraal verbaasd stonden1 schreven die aan de hulp der engelen toe1 welke zij1 naar hun zeggen1 de ongeloovigen hadden zien bestrijden2 en ,mahomet zegt uitdrukkelijk in den ,koran 7,,iii1 #aai en ,,viii1 #i71 dat ,god drieduizend engelen te zijner hulpe had gezonden4 ,in het begin van het gevecht onthield ,mahomet zich in eene hut1 en zond vurige gebeden tot ,god op2 doch zoodra de strijd algemeen was geworden1 kwam hij er uit1 en terwijl hij zich onder de strijdenden mengde1 wierp hij eene handvol zand op de vijanden4 ,die trek wordt onder de door ,mahomet verrichte wonderwerken geteld4 ,de karavaan die kennis had van ,mahomets bewegingen1 vermeed ,bedr en naderde de zee1 terwijl zij tevens den weg naar ,mekka vervolgde4 ,mahomet1 die de hoop had opgegeven haar nog te bereiken1 keerde met de gevangene ,koreshieten en den krijgsbuit naar ,medina terug4 ,behalve het na kort proces en spoedig ter dood brengen van eenige ,koreshieten1 door wie ,mahomet voorheen beleedigd en zijne zending bespot was1 hadden al de andere gevangenen reden1 over de menschelijkheid der ,muzelmannen voldaan te zijn4 ,na verloop van zes weken werden die gevangenen door de bewoners van ,mekka losgekocht4 ,wel verre dat de laatstgenoemden door de nederlaag van ,bedr ontmoedigd zouden zijn geweest1 besloten zij integendeel daarover wraak te nemen1 en besteedden de helft der winst welke de ontzette karavaan had gemaakt1 aan het uitrusten der troepen2 terzelfder tijd stuurden zij zendelingen uit1 om de ,arabische stammen ten krijg tegen ,mahomet op te zetten4 ,zij hadden weldra drieduizend strijders vereenigd1 waaronder een zeker aantal1 die hunne vrouwen mede namen1 welke in last hadden op tambourijns te slaan1 liederen ter eere van de bij ,bedr gedoode krijgslieden te zingen1 en door hare aanwezigheid den ijver harer mannen aan te vuren4 ,het leger der ,koreshieten trok eerst op ,medina aan1 toog de stad toen voorbij en nam ten noordoosten1 nabij den berg ,ohod1 eene stelling in4 ,mahomet trok ,medina aan het hoofd van duizend man uit1 om de ,koreshieten aan te vallen4 ,de ,muzelmannen putten hun vertrouwen uit de herinnering van den gelukkigen uitslag te ,bedr2 de ,koreshieten daarentegen vonden zich bemoedigd door hun getal en hunnen haat2 en hun aanvoerder had twee afgodsbeelden met zich gevoerd1 om den moed zijner troepen aan te wakkeren4 ,de strijd was zeer hardnekkig1 en reeds waande ,mahomet dat hij overwinnaar was1 toen een gedeelte zijner troepen bij het vervolgen van den vluchtenden vijand zich op de bagage wierp om die te plunderen4 ,de ,koreshieten hereenigden zich toen en vielen de ,muzelmannen aan4 ,mahomet stort in een ravijn en wordt door een' steen getroffen1 die hem een tand aan stukken slaat2 desniettemin roept hij zijn krijgsmakkers toe3 wie wil zijn leven voor mij geven8 ,hij die zijn bloed met het mijne vermengt1 zal niet door het helsche vuur bereikt worden4 ,men snelde te zijner hulp1 maar eenigen van zijne dapperste krijgsmakkers werden daarbij gedood1 en de ,muzelmannen trokken naar een hollen weg terug1 waar zij door de ,koreshieten niet vervolgd werden4 ,het gevecht bij ,ohod was verloren en men vatte van wederzijde het voornemen op1 het volgende jaar elkander te ,bedr nogmaals te ontmoeten4 ,in den ,koran heeft ,mahomet de oprechtheid gehad1 de nederlaag van ,ohod niet te verzwijgen1 maar toe te schrijven aan het te groot vertrouwen der ,muzelmannen op hunne krachten en aan de groote hebzuchtigheid1 waarmede zij zich op den buit hadden geworpen4 ,bij die gelegenheid was het1 dat ,mahomet verbood de dooden van het slagveld te vervoeren om die elders te begraven4 ,hij verbood zelfs hun het bloed af te wasschen1 daar hij zeide1 dat de martelaars op den dag der opstanding met hunne bloedende wonden verschijnen en eene muskuslucht van zich geven zouden4 ,hij beval hun slechts aan1 een gebed voor de lijken te doen4 ,wij zouden de grenzen van deze levensschets te buiten gaan1 door hier een omstandig verhaal te geven van de tochten1 de marschen en gevechten1 waartoe ,mahomet1 in de jaren die op de gevechten van ,bedr en ,ohod volgden1 bij zijne botsingen1 vooral met de afgodendienaars1 verplicht was4 ,wij zullen ons derhalve bij een zeer beknopt verslag van die worstelingen bepalen4 ,de ,koreshieten kwamen in het vierde jaar der hedjira niet opdagen voor het treffen bij ,bedr1 gelijk men elkander in het vorige jaar beloofd had1 doch daarentegen vormde zich tegen ,mahomet een verbond van ,arabische en ,joodsche stammen1 naar ,mahomets meening vooral op aandrijven der ,joden van ,medina1 die den stam van ,koraza uitmaakten4 ,dit verbond liep uit op het belegeren van ,medina en aangezien de ,muzelmannen op drie zijden van ,medina eene gracht groeven1 is die oorlog bekend onder den naam van den oorlog der gracht4 ,deze gebeurtenis had plaats in het vijfde jaar der hedjira 7#fbg71 en op dat verbond heeft het hoofdstuk uit den ,koran betrekking1 het welk ,al-ahzab 7de verbondenen7 heet1 zijnde het ,x,x,x,i,i,ie4 ,bij die gracht hadden eenige gevechten tusschen de belegerden en de belegeraars plaats4 ,het beleg duurde omstreeks eene maand1 maar door den naijver welken de heimelijke aanhangers van ,mahomet in het leger wisten op te wekken1 ging het verbond1 dat tienduizend man telde weldra uiteen en het beleg werd toen opgeheven4 ,aan het hoofd van drieduizend man ging ,mahomet nu1 terecht of niet1 wraak nemen op den ,joodschen stam ,koraza--aan den anderen waagde hij zich niet--en belegerde hen in hunne versterkingen4 ,de ,koraza1 die geene levensmiddelen hadden1 gaven zich na eenigen tijd over4 ,mahomet deed toen al de hoofden ombrengen en verdeelde al de overigen benevens hunne vrouwen1 hunne kinderen en al hunne roerende en onroerende eigendommen1 onder de ,muzelmannen4 ,in het zesde jaar der hedjira ondernam ,mahomet1 zoowel in eigen persoon als door zijne krijgsbevelhebbers1 eenige kruistochten tegen onderscheidene ,arabische stammen1 welke hij spoedig onderwierp4 ,zonder moeite namen deze den ,islam aan4 ,uit dien tijd verhalen ,mahomet's levensbeschrijvers een' menschlievenden trek van hem ten aanzien der afgodendienende ,koreshieten4 ,er waren eenige pas bekeerde stammen die geweigerd hadden ,mekka van levensmiddelen te voorzien1 waar toen schaarschte daarvan was1 doch ,mahomet hief dat verbod op4 ,het was evenzeer na een' dezer krijgstochten--dien tegen de ,mostaliks--dat de gebeurtenis voorviel met ,asha1 ,mahomets vrouw1 die door het algemeen gerucht beschuldigd werd1 in misdadige betrekking te staan tot een jong ,muzelman4 ,de openbaring nu1 vervat in ,hoofdstuk ,,xxiv is door ,mahomet niet alleen gewijd aan het doel om ,asha te zuiveren van de lasteringen te haren aanzien verbreid1 maar ook om in het vervolg de rechtspleging in gevallen van overspel te regelen4 ,in het zesde jaar der hedjira beschouwden ,mahomet en de ,muzelmannen1 die sedert hunne vlucht uit ,mekka niet ter bedevaart naar den heiligen tempel waren geweest1 het als plicht1 dit te bewerkstelligen4 ,mahomet deed daartoe de ,koreshieten verlof vragen1 tegelijkertijd verklarende1 dat zijne bedoelingen vredelievend waren1 hetzij nu dat hij werkelijk geene andere voornemens koesterde1 hetzij dat hij op eenige gunstige gebeurtenis wachtte1 om zich van ,mekka meester te maken1 bij gelegenheid dat hij deze bedevaart zou houden aan het hoofd der ,muzelmannen1 bij welke zich de ,arabieren zouden hebben gevoegd1 welke nog den afgodendienst waren toegedaan4 ,maar de ,koreshieten lieten zich niet gemakkelijk belezen om dat verlof toe te staan1 en al de stappen door ,mahomet gedaan1 hadden alleen tot uitslag1 het sluiten eener overeenkomst1 welke als eene zedelijke nederlaag kan worden beschouwd4 ,deze overeenkomst bepaalde3 #a4 een tienjarig bestand zal getrouwelijk tusschen de ,muzelmannen en de ,koreshieten in acht worden genomen2 #b4 ieder persoon die de ,koreshieten mocht verlaten1 om1 zonder verlof zijner hoofden1 tot ,mahomet over te gaan1 zal aan de ,koreshieten uitgeleverd worden2 #c4 zij die van ,mahomets partij tot die der ,koreshieten mochten overgaan1 zouden niet uitgeleverd worden2 #d4 den ,arabischen stammen wordt vrijheid gelaten1 zich met de ,koreshieten of met de ,muzelmannen te verbinden2 #e4 ,mahomet en de zijnen zullen onmiddellijk zich uit den omtrek van ,mekka terugtrekken2 #f4 het volgende jaar zullen zij den ,caaba kunnen bezoeken1 maar zij zullen er niet langer dan drie dagen blijven1 en geene andere wapens dragen dan hunne sabels1 die zij niet uit de scheede zullen trekken4 ,deze overeenkomst1 waarin het gewone verschijnsel--overmoed tegen de zwakken1 kruipen voor de sterken zichtbaar was--mishaagde den ,muzelmannen zeer1 maar ,mahomet deed1 vooral ten aanzien der artikelen #b en #c1 opmerken1 dat ,god degenen niet zou verlaten1 welke aan de ,koreshieten mochten worden overgeleverd1 en wat diegenen betrof1 welke tot de afgodendienaars mochten overgaan1 dat het openlijke verlaten door eenige huichelaars veeleer voor- dan nadeel was4 ,deze overeenkomst werd gesloten te ,hodabiia4 ,voor dat jaar moest ,mahomet van de bedevaart naar ,mekka afzien1 en zelfs weinig tijds na het sluiten der overeenkomst1 toen een ,koreshiet tot den ,islam overging en door zijne hoofden opgeischt werd1 haastte zich ,mahomet om hem uit te leveren1 waarover de ,muzelmannen zeer misnoegd waren2 maar hij deed het stilzwijgen der overeenkomst ten aanzien der vrouwen gelden1 toen eenige vrouwen na het verlaten van ,mekka in zijn kamp den ,islam kwamen omhelzen1 en gaf haar niet aan hare mannen terug1 die haar kwamen opeischen4 ,in hetzelfde jaar1 het zesde der hedjira1 zond ,mahomet een' gezant aan den koning van ,perzi1 om bij hem aan te dringen tot het aannemen van zijn godsdienst4 ,de brief dien hij ,cosros toezond1 begon met de volgende woorden3 ,mohammet zoon van ,abdallah1 gezant van ,god1 aan ,kesra 7,cosros71 koning van ,perzi4 ,men kan begrijpen met welke verachting dat schrijven door de ,perzianen ontvangen moet zijn1 als men weet1 dat deze al de ,arabieren als een lomp en barbaarsch volk beschouwden1 dat ten deele aan de macht van ,perzi onderworpen was4 ,de koning en de koningin verscheurden ,mahomets brief4 ,toen deze het vernomen had1 riep hij uit3 ,dat ,god zijn rijk verscheure6 en deze vloek werd aangezien als een onfeilbaar voorteeken van den spoedigen val der ,perzische monarchie4 ,die voorzegging werd echter eerst in het achttiende jaar der hedjira onder het khalifaat van ,omar vervuld4 ,volgens de ,muzelmansche geschiedschrijvers werden de gezantschappen1 die door ,mahomet aan den koning van ,abysenie en den gouverneur van ,egypte werden gezonden1 met eerbied ontvangen4 ,het zevende jaar der hedjira werd door eene belangrijke overwinning gekenmerkt en wel door die op de ,joden van ,khabar1 eene stad die door onderscheidene forten verdedigd werd1 en die drie of vier dagreizen van ,medina1 te midden eener vruchtbare landstreek was gelegen4 ,mahomet toog naar ,khabar aan het hoofd van veertien honderd man1 waarbij twee honderd ruiters4 ,het beleg duurde omstreeks twaalf dagen1 en de ,muzelmannen vonden er een' krachtigen tegenstand2 maar na eenige hardnekkige gevechten1 in welke ,ali1 ,mahomets schoonzoon zich onderscheidde1 werden al de forten1 het een na het andere ingenomen1 en daardoor de macht der ,joden van ,khabar vernietigd4 ,maar aangezien zij aan hun land waren gehecht1 bleven zij in het bezit er van2 dit was echter niet langer als eigenaars1 maar als pachters der ,muzelmannen1 en dit tengevolge eener met ,mahomet gesloten overeenkomst4 ,deze wederrechtelijke en door niets te weeg gebrachte nederlaag der ,isralieten1 deed bij eene van ,mahomets vrouwen1 die ook tot dezen godsdienst behoorde1 de zucht ontstaan haar landgenooten te wreken4 ,zij gaf hem daarom een stuk vergiftigd schapenvleesch te eten1 en alleen ternauwernood was het1 dat hij aan den dood ontsnapte4 ,de overmeestering van ,khabar werd door die van ,fadak gevolgd1 zijnde dit een vlek dat tot ,khabar behoorde4 ,mahomet maakte ,fadak tot zijn bijzonder eigendom1 hetwelk aan zijn dochter ,fatima overging1 die met ,ali gehuwd was4 ,de ,isralieten van ,wadi-l-,kora ondergingen hetzelfde lot1 en die van ,taima1 op de grenzen van ,syri1 achtten het voorzichtig1 eene onvermijdelijke vernieling voor te komen1 en zonden hunne onderwerping aan ,mahomet in4 ,in hetzelfde jaar zond de nieuwe profeet een' gezant aan keizer ,heraclius #ai die zich toen1 bij zijn terugkeer van den veldtocht naar ,perzi1 in ,syri bevond4 ,de ,muzelmansche levensbeschrijvers zeggen1 dat ,heraclius den ,muzelmansche gezant met onderscheiding ontving2 maar de gezantschappen die ,mahomet aan twee ,ghassanidisch-,arabische vorsten zond1 welke leenmannen van het ,romeinsche keizerrijk waren1 werden met verontwaardiging en verachting ontvangen2 in zijne brieven had ,mahomet hen uitgenoodigd1 het ,islamisme te omhelzen4 ,op het einde van het zevende jaar der hedjira 7#fbi71 hetgeen het tijdstip was voor de bedevaart naar ,mekka1 vastgesteld in de overeenkomst1 die in het vorige jaar met de ,koreshieten gesloten was geworden1 kon ,mahomet eindelijk de gelofte van het bezoeken der heilige plaatsen volbrengen1 en hij volbracht haar op vreedzame wijze4 ,hij trok ,mekka binnen1 te midden van een grooten toeloop van afgodendienaars4 ,hij zat op zijn wijfjes-kameel ,koswa en werd omringd door zijne leerlingen1 die te voet waren en de sabel op zijde hadden4 ,hij nam al de godsdienstgebruiken waar1 en wel niet alleen diegene1 welke sedert onheugelijke tijden ingesteld waren1 en door niets gekenmerkt werden wat naar afgoderij geleek1 maar ook die1 welke hij1 in zijne hoedanigheid van apostel1 zelf pas had ingesteld4 ,de zeven omgangen rondom den ,caaba1 de zeven gangen tusschen de heuvels van ,safa en ,merwa1 het slachten der offers in de vallei van ,mina en het ,muzelmansche gebed1 dat door zijn bijzonderen uitroeper aangekondigd werd1 kortom alles had vreedzaam en in ongestoorde orde plaats2 maar de ,koreshieten stonden er op1 dat hij1 onmiddellijk na het verblijf van drie dagen1 dat door de overeenkomst was bepaald1 vertrekken zou1 en wilden zelfs niet de uitnoodiging aannemen tot een gastmaal1 dat ,mahomet hun voor zijn vertrek wenschte te geven4 ,tengevolge van dien vreedzamen tocht1 welke ,mahomet wist dienstbaar te maken aan het vermeerderen zijns aanziens in de oogen der ,arabieren1 en die oorzaak werd dat er vele en belangrijke bekeeringen plaats hadden1 ondernam de profeet der ,arabieren1 die reeds door den glans eens vorsten omringd was1 een' krijgstocht tegen het ,romeinsche keizerrijk1 of om beter te zeggen tegen de ,ghassanidisch-,arabische vorsten1 die aan de ,romeinen schatplichtig waren1 en door ,romeinsche troepen ondersteund werden4 ,een ,muzelmansch leger1 drie duizend man sterk en door zijn' vrijgemaakten slaaf ,sed aangevoerd1 toog naar ,moeta1 een vlek in het zuid-oostelijke uiteinde van ,syri1 en had daar bloedige gevechten te bestaan tegen de ,arabieren en ,romeinen1 die veel sterker in getal waren4 ,de uitslag van dien oorlog was voor de ,muzelmannen noodlottig4 ,nadat zij achtereenvolgens twee opperbevelhebbers hadden verloren1 waren zij genoodzaakt naar ,medina terug te trekken4 ,intusschen deed dat verlies ,mahomets macht niet verzwakken2 want eenige ,bedouynsche stammen haastten zich het ,islamisme te omhelzen en zich onder zijne banier te scharen2 daaronder behoorde de stam ,abs1 waartoe de vermaarde held ,antara #bj had behoord4 ,mahomet1 welke de afgezanten van dien stam ontving1 zeide hun dat ,antara1 voor eenige jaren gestorven1 de ,bedouynsche held was1 welken hij het sterkst had verlangd te zien4 ,om al den voorspoed in ,arabi de kroon op te zetten1 ontbrak ,mahomet nog maar de vermeestering van ,mekka4 ,daartoe deed zich in het achtste jaar der hedjira1 eene gunstige gelegenheid op1 toen de stam ,khozaa1 die ,mahomets bondgenoot was door de overeenkomst1 twee jaren vroeger te ,hodabiia geteekend1 door den stam ,dol 7bondgenoot van ,mekka7 en door die van ,mekka zelven werd aangevallen4 ,mahomet achtte zich daarvoor van alle verplichtingen ontslagen1 en besloot dadelijk de meeste partij van die breuk te trekken2 daarom wees hij de openingen der ,koreshieten af1 ten aanzien eener voldoening en eener schikking4 ,hij vertrok uit ,medina op den #aj;den dag der ramadhan van het achtste jaar der hedjira 7#fcj7 aan het hoofd der ,ansar en der ,moehadjir1 en waarbij onderweg zich de stammen kwamen voegen1 die kortelings tot zijne leer waren overgegaan4 ,volgens ,mahomets geschiedschrijvers beliep dat leger tien duizend man4 ,tien dagen later trok het ,muzelmansche leger de heilige stad binnen1 zonder dat er eenige verdediging plaats had en zelfs zonder veel wederstand2 z geheim had men den beraamden tocht weten te houden1 en z snel waren de bewegingen geschied2 maar een troep ,koreshieten1 die de ,muzelmansche voorhoede bij het intrekken van ,mekka aanviel1 werd nedergesabeld en alleen ,mahomets spoedige aankomst op de slagplaats was in staat1 een groot aantal schuldelooze offers te sparen4 ,zeventien bewoners van ,mekka werden van de algemeene kwijtschelding uitgesloten1 en ,mahomet gaf verlof hen te dooden1 al waren zij ook in den ,caaba verborgen4 ,mahomet begaf zich dadelijk naar den tempel1 ging er zevenmalen omheen1 en raakte met eerbiedigheid den zwarten steen met zijn' mihdjan aan1 zijnde dit een staf1 die aan het eene einde omgebogen was4 ,hij vroeg vervolgens den sleutel van den tempel en drong in het binnenste door4 ,hij zag er beelden en voorstellingen van engelen1 die op de muren geschilderd waren1 eene houten duif die aan de zoldering was opgehangen en die vermoedelijk ontleend was1 hetzij aan de ,oud-,testamentaire vrededuif1 aan de duif der ,samaritanen1 of misschien aan het zinnebeeld van het ,nieuwe ,testament2 voorts een beeld1 hetwelk men zeide dat van ,abraham te zijn1 en hetwelk de pijlen in de hand had1 door middel van welken de ,arabieren gewoon waren het lot te raadplegen4 ,in den tempel waren drie honderd zestig afgodsbeelden vereenigd2 naarmate ,mahomet deze voorbijging1 hief hij zijn mihdjan op1 en na dat teeken verbrijzelde men die terstond1 terwijl hij de woorden sprak3 ,de waarheid verscheen en de logen verdween4 ,op het middaguur klom zijn bijzondere uitroeper1 ,belal genaamd1 op den ,caaba en verkondigde het uur van het gebed4 ,denzelfden dag werd de geheele bevolking van ,mekka verwittigd1 dat zij zich had te begeven naar den heuvel ,safa1 om den profeet te erkennen en hem den eed van gehoorzaamheid bi'at bi'a te doen1 welke daarin bestond1 dat een ieder ,mahomet de hand moest geven4 ,bij die gelegenheid was ,omar ,mahomets vertegenwoordiger2 hij stak elk der omstanders de hand toe1 terwijl ,mahomet op een' verheven zetel geplaatst was4 ,na de mannen1 werden de vrouwen toegelaten1 om evenzeer den eed te doen2 zij beloofden1 noch schelmerij1 overspel1 hoererij noch kindermoord te plegen1 en zich aan geen liegen of kwaadspreken schuldig te maken4 ,mahomet bleef omstreeks veertien dagen te ,mekka4 ,gedurende dien tijd deed hij1 in den omtrek1 de afgodsbeelden en de tempels der afgodendienaars vernielen1 en zond detachementen ruiterij uit1 om de bewoners der omgelegen streken tot den ,islam te roepen4 ,hoezeer hij zijne troepen had bevolen1 hunne wapenen niet anders dan alleen in den uitersten nood te gebruiken1 volgden eenige hoofden deze orders niet op en richtten moordtooneelen aan1 welke ,mahomet zich verplicht achtte1 openlijk te ontkennen als op zijn bevel geschied te zijn1 en die te veroordeelen4 ,een enkele machtige stam1 die sedert lang naijverig op de ,koreshieten was1 weigerde zich te onderwerpen1 en trok tegen ,mekka op4 ,mahomet trok die stad binnen aan het hoofd van een indrukwekkend leger1 en het gezicht van die strijdmacht boezemde de ,muzelmannen een zoodanig vertrouwen in1 dat zij zich onverwinbaar achtten4 ,dat vertrouwen wordt echter in den ,koran 7,,ix3#be7 gegispt2 inderdaad toen dan ook1 de ,muzelmannen eene enge vallei binnentrokken en te ,honan aankwamen1 dat op tien mijlen afstands van ,mekka is gelegen1 werden zij door de ,hawazin1 en wel met zulke hevigheid aangevallen1 dat er wanorde in hunne gelederen ontstond1 en dat het ,mahomet eerst na de uiterste pogingen gelukte1 de vluchtenden tot staan te brengen en hen te hereenigen4 ,hij beval zijn' witten muilezel ,doldol te gaan liggen1 en wierp toen1 even als te ,bedr1 eene handvol zand naar den vijand1 en door dit wonderwerk1 zeggen de geschiedschrijvers verschafte hij zich de overwinning4 ,de vijand werd op de vlucht gedreven en trok af naar ,taif1 eene stad ten westen van ,mekka gelegen1 en omringd door eene zeer vruchtbare streek1 welke stad door den handel rijk geworden en door muren omringd was4 ,toen nu de belegering der stad lang begon te duren1 wilde ,mahomet eerst al de wijngaarden in den omtrek verwoesten1 maar zag1 op de aanhoudende verzoeken van de ,arabieren uit den omtrek1 daarvan af2 terzelfder tijd deed hij echter afkondigen1 dat iedere slaaf die uit ,taif naar het leger der ,muzelmannen overliep1 vrij zoude zijn4 ,in werwil nochtans dat daarop een aanmerkelijk getal overloopers aankwamen1 hield de stad hare verdediging vol1 en ,mahomet achtte het raadzaam het beleg op te breken1 nadat hij twintig dagen lang vergeefsche pogingen had aangewend om de stad te onderwerpen4 ,het mislukken van dien tocht werd echter door de onderwerping van andere stammen vergoed4 ,toen ,mahomet te ,medina terugkwam1 liet hij te ,mekka een' onderbevelhebber achter1 die belast was met het bestuur over de feesten en plechtigheden der pelgrimstochten4 ,wat hierbij opmerking verdient1 is1 dat de afgodendienaars onder de ,arabieren1 die er aankwamen1 van die plechtigheden niet uitgesloten waren4 ,het volgende jaar echter deed ,mahomet dit gebruik eindigen en gebood1 dat de afgodendienaars volstrektelijk zouden uitgesloten wezen1 waarbij hij hun een' termijn van vier maanden liet1 om zich te bekeeren4 ,het #i;e jaar der hedjira 7#fca7 was getuige van de bekeering en onderwerping van eenige andere1 zoowel heidensche als christenstammen4 ,de bekeering der laatsten had plaats na eene redetwist1 die door ,mahomet zelven werd gehouden met bisschoppen en ,christenen van ,nedjram1 in welken redetwist de ,christenen1 volgens het zeggen van de ,muzelmansche geschiedschrijvers1 zich overwonnen verklaarden4 ,op het einde van hetzelfde jaar richtte ,mahomet1 die vernomen had1 dat er een ,romeinsch leger tegen de ,muzelmannen in aantocht was1 eene algemeene oproeping aan al de ongeloovigen1 en vereenigde een leger van dertigduizend man1 dat hij naar ,taboek op de grenzen van ,syri voerde4 ,men zag toen1 dat de tijding van het aanrukken der ,romeinen valsch was1 maar de aanwezigheid van zulk een aanmerkelijk leger had de onderwerping van ,ala tengevolge1 dat eene handeldrijvende stad aan de ,roode zee was1 en ook van eenige plaatsen in de nabijheid van ,taboek gelegen4 ,de stad ,taf1 die1 ten vorige jare de aanvallen van ,mahomet had wederstaan1 onderwierp zich in dit jaar evenzeer4 ,dit jaar werd dan ook het jaar der gezantschappen genoemd1 uithoofde van het aantal deputatin die elkander onophoudelijk opvolgden1 om aan ,mahomet de onderwerping van steden en stammen te komen betuigen4 ,het volgende jaar1 zijnde het #aj;e der hedjira 7#fcb71 groeide het aantal bekeeringen en onderwerpingen nog altijd aan4 ,tot hiertoe zich hebbende bepaald bij ,hedjaz en de noordelijke streken van ,arabi1 breidden zij zich1 van toen1 naar de zuidelijke en oostelijke gedeelten uit4 ,nu huldigden de streken1 welke bekend zijn onder de namen ,hadramaut1 ,yemen en ,nedjd den eeredienst onder een eenig ,god en tegelijk ook de profetenzending van ,mahomet4 ,het dient daarbij opgemerkt te worden1 dat de profeet der ,arabieren zich niet tevreden hield met de belijdenis van den eeredienst des eenigen ,gods1 als die niet het erkennen zijner zending tot gevolg had4 ,er is geen andere ,god dan ,god 7,allah7 en ,mahomet is ,gods gezant1 was de vastgestelde formule3 dit waren de twee onmisbare getuigenissen 7,chehadeten71 om aangezien te worden als ,muzelman 7,moeslim71 of als man die aan ,gods wil onderworpen is4 ,het werk van ,mahomet was dan nu1 na twintigjarige1 volhardende pogingen1 verricht1 de eerste helft van welk tijdverloop hem niet anders dan teleurstelling scheen te bereiden1 en hem niets anders dan bespotting1 beleedigingen en haat had opgeleverd4 ,om den gelukkigen uitslag zijns arbeids plechtig te vieren1 maakte ,mahomet1 in het #aj;e jaar der hedjira1 zijn voornemen kenbaar1 eene plechtige bedevaart naar ,mekka te doen1 en dadelijk stroomde van alle zijden van ,arabi eene groote menigte toe1 om hem in dat herkomstige godsdienstgebruik te vergezellen4 ,volgens eenigen bestond de stoet uit negentig duizend1 volgens anderen uit honderdveertigduizend man4 ,toen de karavaan te ,mekka was aangekomen1 verrichtte ,mahomet al de plechtigheden1 welke door het gebruik waren vastgesteld2 zeide de gebeden op en begaf zich den volgenden dag naar den berg ,arafat1 waar hij eene toespraak hield1 welke vervolgens werd herhaald door een' ,koreshiet1 die eene doordringende stem bezat1 ten einde de menigte1 die langs de helling van den berg bijeen was1 hem zouden kunnen hooren4 ,die toespraak1 welke door de overlevering is bewaard gebleven1 bevatte een beknopt overzicht van de voornaamste voorschriften1 die in den ,koran vervat zijn4 ,de aanspraak prentte rechtvaardigheid1 menschelijkheid1 welwillendheid1 broederschap tusschen de ,muzelmannen1 goede behandeling der vrouwen en rechtschapenheid bij alle betrekkingen van het maatschappelijk verkeer in2 zij verbood ook het invoegen van dagen1 om de maanmaanden te verbeteren4 ,mahomet eindigde met de woorden3 ,ik laat u eene wet achter1 die u voor dwaling zal behoeden2 eene wet1 die duidelijk en stellig is2 een boek eindelijk1 dat van boven is nergezonden4 ,hij besloot met uit te roepen3 ,o6 mijn ,god6 heb ik mijne zending vervuld8 waarop aller stem antwoordde3 ,ja1 gij hebt haar vervuld6 ,den volgenden dag1 zijnde voor de slachtoffers bestemd1 offerde ,mahomet1 met eigen hand1 drienzestig kameelen en schonk aan drienzestig slaven de vrijheid1 welk getal juist gelijk was aan zijnen ouderdom1 in maanjaren geteld1 welker behoud hij pas had aanbevolen4 ,vervolgens deed hij zich het hoofd kaal scheren2 want gedurende den pelgrimstocht is het niet geoorloofd1 het hoofd te scheren of de nagels te knippen4 ,de personen die het dichtst bij hem waren1 verdeelden toen de afgesneden haren onder elkar4 ,de bedevaartstocht1 waarvan wij zoo even hebben gesproken1 wordt de afscheidspelgrimage genoemd4 ,in ,mahomets aanspraak op den berg ,arafat had hij doen doorschemeren1 dat het hem wellicht niet zoude vergund zijn1 ,mekka wer te zien4 ,inderdaad werd hij eenigen tijd na zijn' terugkeer te ,medina ziek4 ,hoezeer die krankte zijne lichaamskrachten verzwakte1 werden zijne geestvermogens er niet door benadeeld4 ,gedurende die ongesteldheid vormde hij het plan voor eenen nieuwen tocht tegen de ,romeinsche provincin1 en wees zelfs ,oekama1 den zoon van zijn vrijgemaakten slaaf ,sed1 aan1 als het hoofd der troepen1 die dezen krijgstocht zou aanvoeren4 ,omstreeks dat tijdsgewricht brak er een storm in ,arabi zelf uit4 ,in drie verschillende provincin1 noemden drie onderscheidene personen zich profeet der ,arabieren4 ,een van dezen was ,tolaka1 de tweede was ,mossalama1 en de derde ,ahama 7die ook el-,aswad of de zwarte werd genaamd7 van den stam der ,ans of der el ,ansia4 ,deze profeten1 welke door de ,muzelmannen niet anders dan als valsche profeten konden worden beschouwd1 hadden onder de kortelings bekeerde1 maar van ,medina verwijderde stammen eenige vorderingen gemaakt2 en ,mossalama richtte zelfs een schrijven aan ,mahomet1 waarin hij hem voorsloeg1 de macht met hem te deelen1 aangezien zij beiden gelijkelijk profeten en ,godsgezanten waren4 ,op deze boodschap antwoordde ,mahomet door de volgende woorden3 ,mahomet1 gezant van ,god1 aan ,mossalama1 den bedrieger4 ,heil1 hun die den rechten weg volgen #ba4 ,de aarde behoort aan ,god en ,hij geeft haar bezit aan wien het hem behaagt4 ,zij alleen die den ,heer vreezen1 hebben voorspoed4 ,de uitdrukkingen van dat antwoord gaven te kennen1 dat ,mahomet niet van de beslissing der wapenen zoude laten afhangen1 aan wien de macht zou behooren2 in afwachting daarvan zond hij aan zijne legerhoofden bevelen1 om de vorderingen der bedriegers te beletten4 ,hem werd echter alleen de nederlaag van el-,aswad bekend1 welke door een' van zijne eigene bevelhebbers werd gedood4 ,meer vernam hij niet2 want de koorts die hem verlaten had1 keerde na weinig tijds terug en deed al zijne krachten zinken4 ,toen hij gevoelde1 dat hij al zwakker en zwakker werd1 vestigde hij zich in het verblijf zijner vrouw ,asha1 en bepaalde zeer nauwkeurig de wijze waarop hij begraven wilde worden4 ,zoodra gij mij gewasschen en in de doodskleederen zult hebben gehuld1 zeide hij tot zijne verwanten1 zult gij mij1 op dit bed1 aan den rand van mijn graf plaatsen1 dat in ditzelfde vertrek gegraven moet worden1 op de plaats waar ik mij nu bevind2 daarna zult ge mij alleen laten en wachten tot de engel ,gabril en al de engelen des hemels voor mij gebeden hebben4 ,vervolgens zult gij binnen komen1 namelijk eerst mijn gezin en hierna al de ,muzelmannen1 om bij mij te bidden4 ,in werwil zijner zeer groote zwakte1 begaf hij zich nog1 door zijn beide neven ondersteund1 naar de moskee of ,mahomedaansche kerk1 en toen hij er het gestoelte 7minber7 had bestegen1 hield hij de volgende toespraak aan de ,muzelmannen4 ,o6 ,muzelmannen1 heb ik iemand onder u geslagen1 zie hier dan mijn rug2 laat hij mij terugslaan4 ,is er iemand door mij beleedigd geworden1 laat hij mij dan beleediging met beleediging vergelden2 heb ik iemand zijn goed ontroofd1 laat hij het dan terug nemen4 ,men vreeze niet1 daardoor mijn' haat op te wekken2 de haat ligt niet in mijne natuur #bb4 ,een persoon kwam toen drie dirhems #bc van hem terug vorderen4 ,mahomet gaf hem die dadelijk terug1 met de woorden2 ,het is beter schande in deze wereld1 dan in de andere te hebben4 ,toen hij1 eenige dagen daarna1 zich te zwak gevoelde om het bed te verlaten1 zeide hij eensklaps1 in een oogenblik waarin hij schier aan het ijlen was geraakt1 tot de omstanders3 ,laat men mij inkt en papier brengen2 ik zal u een geschrift geven1 dat u altijd voor dwaling zal behoeden4 ,maar ,omar belette het uitvoeren van dat bevel4 ,de profeet is aan 't ijlen1 zeide hij4 ,hebben wij niet den ,koran om ons te leiden8 ,onderwijl men aan't twisten was over de vraag1 of men de bevelen moest uitvoeren van iemand die reeds stervende was1 zeide ,mahomet tot de omstanders3 ,gaat heen6 het is niet voegzaam in tegenwoordigheid van den gezant ,gods aldus te twisten4 ,hij verscheen nog eens in de moskee1 waartoe men uit zijne kamer toegang had1 en dezen keer gaf hij de aanbeveling1 den ,koran te volgen1 als eene onfeilbare gids te midden der beproevingen1 die de ,muzelmannen stonden te wachten4 ,deze raadgevingen werden uitgesproken met eene krachtige en helderklinkende stem die scheen aan te duiden1 dat de krachten terugkeerden4 ,dit was echter niet meer dan het laatste opflikkeren van een licht1 dat weldra uit zoude gaan4 ,toen hij in zijn vertrek was teruggekeerd1 bleef hij eenige uren ineengezakt zitten1 nadat hij eenige afgebroken woorden had uitgesproken1 als3 ,mijn ,god 444 ja444 met den gezel van boven 7de engel ,gabril74 ,hij stierf op de knien van ,asha1 den #ac;den dag der maand ,rabi van het tiende jaar der hedjira 7#h ,juni #fcb71 hetgeen ,maandag was4 ,zijn graf is derhalve te ,medina1 welke stad1 uit dien hoofde den bijnaam monewwereh1 de verlichte1 heeft verkregen4 ,de tijding van zijnen dood verspreidde zich weldra te ,medina1 en veroorzaakte er eene algemeene verslagenheid4 ,eenigen wilden het niet gelooven1 anderen waren geneigd om weder tot den afgodendienst terug te keeren2 maar ,aboe ,bekrs besluit1 dat met spoed genomen werd1 verstikte de wanorde in de kiem en vestigde voor altijd de toekomst van den ,islam4 ,door hetgeen hier gezegd is1 ziet men1 dat ,mahomet volstrekt geen opvolger had aangewezen #bd4 ,bij zijn afsterven liet hij geen enkel kind van het mannelijk geslacht na4 ,hij had in alles vijftien vrouwen gehuwd en met twaalf van haar echtelijke gemeenschap gehad4 ,met uitzondering van ,israhim1 een zoon1 welken hij bij de ,kophtische ,maria had1 die eerst zijn bijwijf en naderhand zijne vrouw was geweest1 en welke zoon vr hem stierf1 waren ook al de andere kinderen hem door zijne eerste vrouw1 ,khadidja1 gebaard1 en de zonen der overige vrouwen vr hem gestorven4 ,dit waren vier zonen3 ,kacim1 ,taiib1 ,tahir1 ,abdallah1 en vier dochters3 ,fatima1 die gehuwd was met ,ali1 ,rokaa en ,omm ,kolthoem1 beiden gehuwd met ,othman1 die later ,khalif was1 en eindelijk ,zenab 7,zenobia74 ,onder diegene zijner vrouwen1 welke eenige vermaardheid hebben verkregen1 behooren3 ,khadidja1 dochter van ,kwowalid2 ,asha1 dochter van ,aboe ,bekr2 ,hafsa1 dochter van ,omar2 ,omm ,habiba1 dochter van ,aboe ,sofian1 een der machtige ,koreshieten2 ,safia eene ,isralietin en ,zenab1 dochter van ,djahch1 die eerst gehuwd was aan zijn vrijgemaakten slaaf ,sed 7zie ,hoofdstuk ,,xxxiii ten aanzien van dat huwelijk74 ,negen van zijne vrouwen overleefden ,mahomet2 maar aangezien hij de ,muzelmannen had verboden1 haar na zijn dood te huwen 7,,xxxiii 3 #ec71 hertrouwde geene van haar4 ,dat aantal vrouwen is lijnrecht in strijd met het voorschrift van den ,koran1 waarbij aan de ,muzelmannen verboden wordt1 te gelijk meer dan vier wettig gehuwde vrouwen te hebben1 7,hoofdst4 ,,iv7 maar het was een voorrecht1 dat ,mahomet1 in zijne hoedanigheid van geestelijk opperhoofd en profeet1 voor zich zelven had ingeroepen4 ,mahomet had1 zegt men1 in tegenwoordigheid van ,aboe ,bekr verklaard1 dat al wat een profeet bij diens dood bezat1 weer aan het volk1 dat is aan den ,staat1 terug moest komen4 ,bij zijnen dood ging men waarschijnlijk van deze woorden uit1 om aan zijne vrouwen een jaargeld op de schatkist aan te wijzen1 en1 anderdeels1 om zijner dochter ,fatima de eigendom te ontnemen van ,fadak1 een vlek1 dat op de joden veroverd was4 ,krachtens de voorschriften van den ,koran1 had het hoofd van den ,staat1 die ook het geestelijke hoofd1 of de opperpriester was1 aanspraak op het vijfde gedeelte van den buit welke op den vijand was veroverd4 ,nadat ,mahomet zijn vijfde gedeelte1 na elken gelukkigen tocht had genomen1 besteedde hij een groot gedeelte aan ondersteuning van armen1 weduwen en weezen4 ,zijne matige en eenvoudige levenswijze1 zijne onafgebroken werkzaamheid brachten hem niet tot bovenmatige uitgaven2 maar het onderhouden van een groot aantal vrouwen1 waarvan elkeen een afzonderlijk huis of verblijf bewoonde1 verzwolg zijn vermogen4 ,hij bezat tweentwintig paarden1 twee ezels ,ofair en ,ya'foer2 vijf muilezels1 vijf wijfjes kameelen1 welke hij bereed1 waartoe ook die behoorde1 welke bekend was onder den naam van ,koswa 7met afgesneden ooren72 voorts nog twintig melkkameelen1 honderd schapen en eenige geiten4 ,van negen sabels was diegene de beroemdste1 welke naderhand in het bezit van ,ali overging en dhoelfikar heette2 zijnde een sabel die bestond uit twee klingen1 welke naar de punt uiteenliepen2 voorts had hij drie lansen1 drie bogen1 zeven harnassen1 drie schilden1 een standaard 7liwa7 van een witte kleur1 en een andere1 die zwart was en okuk 7zwarte adelaar71 genoemd werd1 en welke1 naar men zegt1 nog dezelfde is1 dien men tot op onze dagen1 onder den naam van sandjak sherif 7doorluchtige vaan7 te ,konstantinopel bewaard heeft4 ,vervolgens liet hij na3 een mantel 7borda7 thans nog in de laatstgenoemde stad bewaard1 onder den naam van kherka sherifsh en1 naar men zegt1 dezelfde welken ,mahomet aan den dichter ,ca'b gaf1 die zijne lofrede had geschreven4 ,de groene tulband werd later het onderscheidingsteeken van de afstammelingen1 die uit zijne dochter ,fatima waren voortgesproten1 terwijl de zwarte dat van den zijtak werd1 die uit ,abbas1 den stamvader des ,abbassiden1 voortgesproten waren4 ,mahomet was1 wat zijn uiterlijk voorkomen betreft1 van middelbare gestalte en had een stevig gebouwd en welgevormd lichaam4 ,hij had zwarte oogen1 zwart1 sluik haar1 een' arendsneus1 gladde en blozende wangen1 en zijne tanden stonden een weinig van een4 ,in werwil van zijn gevorderden ouderdom1 bemerkte men nauwelijks eenige grijze haren aan hem4 ,overigens had hij1 naar het gebruik der ,arabieren1 de gewoonte1 die zwart te verven1 en zijne nagels door middel der henna te kleuren1 en collyre op zijn oogleden te doen4 ,hij was er op gesteld1 een spiegel te gebruiken1 of zich in een met water gevuld vat te spiegelen1 om zijn tulband in orde te schikken4 ,wat zijne neigingen betreft1 vermeldt men van hem de woorden3 waar ik ter wereld het meest op gesteld ben1 zijn de vrouwen en de reukwerken1 maar wat mij de ziel verstrekt1 is het gebed4 ,het innemende van zijn uiterlijk voorkomen werd overigens door eene sterke uitdrukking van goedheid en minzaamheid verhoogd4 ,hij verliet nimmer het eerst dengeen die hem aansprak1 en trok zijne hand nooit terug1 vr de hand van dengeen die haar drukte1 werd teruggetrokken4 ,in ,hoofdstuk ,,lxxx doet hij zich een streng verwijt1 omdat hij een armen man op onvriendelijke wijze had ontvangen4 ,hij gebruikte nochtans de voorzorg1 zich van de lostigheden en de onbeschoftheid zijner medeburgers te vrijwaren1 door gedeelten van den ,koran1 waarin de regelen der wellevendheid worden onderwezen4 ,hij1 die zich bovenal met zijn voornamen doel bezig hield1 wist scheldwoorden en beleedigingen met geduld te verdragen1 en vond niet het minste behagen in het voldoen zijner persoonlijke wraak1 als het goede gevolg zijner zaak die nutteloos maakte4 ,na het innemen van ,mekka1 voerde men een zijner hardnekkigste vijanden voor hem2 hij zweeg geruimen tijd en eindigde met hem vergiffenis te schenken4 ,ik heb gezwegen1 zeide hij tot zijne aanhangers in afwachting1 dat er een opstaan en dien man dooden zou4 ,zij antwoorden daarop3 wij hebben een teeken van u1 o profeet1 afgewacht1 ,hij hernam3 ,teekens van verstandhouding geven1 die een verraad zouden zijn1 voegt den profeet niet4 ,daarmede scheen hij eenigermate kenbaar te maken1 hoedanig men het zwijgen van den profeet tegenover een vijand had uit te leggen4 ,de overlevering heeft onderscheidene trekken uit ,mahomets leven bewaard1 die hem als een zeer zachtaardig1 zeer menschelijk en zeer welwillend man schetsen1 ten aanzien van allen die aan hem verknocht waren4 ,hij had echter een diep gevoel van de hekeldichten1 door sommige dichters der afgodendienaars geschreven1 en belastte eenigen van hem1 die zijne partij hadden omhelsd1 hun te antwoorden4 ,de vermaardste dier aan ,mahomet verknochte dichters zijn ,hassan1 zoon van ,thabit en ,ca'b1 zoon van ,zohar4 ,wat hemzelven betreft1 was pozie hem z vreemd1 dat men voorbeelden van hem aanvoert1 waarin hij1 bij het herhalen van het vers eens dichters1 de woorden derwijze verplaatste1 dat maat en rijm er geheel door verloren gingen4 ,het oordeel1 dat hij in den ,koran 7hoofdstuk ,,xxvi71 over de dichters in het algemeen velt1 mag doen aannemen1 dat hij evenzeer geneigd was1 zich1 in zijn' ,muzelmanschen staat1 zonder hen te behelpen1 als ,plato het was1 om hen uit zijne republiek te verjagen4 ,terzelfder tijd dient men te erkennen1 dat de godsdienstige overspanning1 welke het medeslepen door den nieuwen eerdienst voorbracht1 de potische verheffingen van het heidendom eenklaps heeft onderdrukt4 ,een beroemd ,arabisch dichter1 ,lebid genaamd1 schreef geene verzen meer1 van het oogenblik dat hij ,muzelman was geworden1 en ,mahomets lofdichters kunnen niet wedijveren met ,amrilkas1 ,chanfara1 ,tarafa enz4 ,het laat zich moeilijk beslissen1 of ,mahomet lezen en schrijven kon4 ,het gedeelte van den ,koran1 waarin de engel ,gabril hem zegt3 ,lees6 en zijn antwoord3 wat zal ik lezen8 zoude doen aannemen1 dat hij kon lezen1 terwijl de omstandigheid1 dat hij weinige dagen voor zijnen dood1 pen en inkt vroeg1 om zijne meeste beschikkingen op te schrijven1 grond schijnt te leveren tot het veronderstellen1 dat hij schrijven kon4 ,in allen gevalle en hoe het daarmee gelegen zij1 bediende hij zich gaarne van zijne secretarissen1 welke nederschreven wat hij hun voorzegde4 ,die geheimschrijvers waren ,ali1 ,othman1 ,sed1 ,oba1 ,moawia4 ,wat nu eenige letterkennis betreft1 gelijk die1 op dat tijdstip1 onder de ,isralieten en ,christenen kon bestaan1 zoo bezat hij deze niet1 en kende van de heilige schriften dier beide godsdiensten alleen brokstukken1 gelijk men ze in gesprekken of van hooren zeggen opdoet4 ,dit is dan ook oorzaak1 dat eenige bijbelsche verhalen1 welke door den ,koran worden aangevoerd1 verminkt en verward zijn1 en dat het valsche en twijfelachtige er1 bijna doorgaans1 naast het ware en echte ligt4 ,overigens erkent ,mahomet zelf1 dat hij een ongeletterd profeet 7ommi7 is1 die tot de ongeletterden gezonden was1 hetgeen waarschijnlijk geschiedde om zijn karakter1 als man die door den hemel bezield was1 des te beter te doen uitkomen4 ,eenige ,muzelmansche schrijvers wenden nochtans voor1 dat het woord ommi 7moederlijk1 of gelijk men is als men uit het moederlijf komt1 te weten3 onwetend1 ongeletterd71 als het op ,mahomet toegepast wordt1 niets anders beteekent1 dan dat hij geboortig was van ,mekka1 welke stad ,ommoel-,koera of moeder der steden1 genoemd wordt #be4 ,de eigen bekentenis1 welke ,mahomet bij herhaling van zijne gebrekkige kunde aflegt en van zijne onbekendheid ten aanzien der toekomst1 zijn voor zijne metgezellen1 en nog veel meer voor de latere geslachten1 geen beletsel geweest1 om hem de gaaf toe te schrijven1 in de toekomst te lezen en mirakelen te doen4 ,de godsdienstige overspanning1 de ijver voor het uitbreiden van eenen godsdienst1 die reeds grond had gewonnen1 en ook het godsdienstbedrog--al welke oorzaken aanleiding geven tot zoodanige wonderwerken1 welke in geene enkele der verkondigde godsdiensten ontbreken--hebben zich tot de onwetenden en lichtgeloovigen gewend en ,mahomet als den bewerker van duizende mirakels doen voorkomen #bf4 ,daarbij bleef men echter zelfs niet staan4 ,toen1 op de natuurlijke helling van eenen eeredienst in de ontwikkelingsperiode1 de godsdienstige redetwisten over de leerstukken geopend werden2 toen de ,muzelmansche eerdienst met het joden- en christendom in aanraking kwam1 werd men tot de verzekering gebracht1 dat de ,koran1 die voor eene rechtstreeksche openbaring van ,god en zijn woord werd verklaard1 eene zaak even eeuwig als ,god1 en niet geschapen was4 ,zoodra men zekerheid had1 dat ,mahomet gestorven was1 begonnen de twisten over de keuze van een' ,khalif4 ,aangezien ,ali echter niet daaraan deel nam1 zoo had de partij die voor ,aboe ,bekr was1 alleen de aanspraken van een deel van die van ,medina te bestrijden1 aan welker hoofd ,saad ,ibn ,ibada stond4 ,aboe ,bekrs welsprekendheid en ,omars zielskracht1 gevoegd bij de tweespalt tusschen ,medinas inwoners1 waren oorzaak van het beslissen der zege1 en dat de eerstgenoemde door de aanzienlijkste ,muzelmannen te ,medina gehuldigd werd4 ,wij vermelden hier nog1 dat zijne grafstede1 vroeger in de woning van ,acha of ,asha gelegen1 later1 door de vergrooting der moskee1 binnen deze kwam4 ,nog het een en ander willen wij omtrent zijne vrouwen hierbij voegen en terwijl wij de ,kophtische ,maria1 welke hij van den stadhouder van ,egypte ten geschenke had gekregen1 slechts in het voorbijgaan aanvoeren2 omdat zij aanleiding heeft gegeven tot eenige merkwaardige ,koranverzen1 zullen wij eenige oogenblikken langer verwijlen bij ,asha of ,acha1 die evenzeer oorzaak is van het ontstaan van een gedeelte des ,korans4 ,met ,asha1 de dochter van ,aboe ,bekr verloofde ,mahomet zich eenige maanden na ,khadidjas dood2 aangezien zij echter toen niet ouder dan zeven jaren was1 huwde hij haar eerst later te ,medina4 ,zij was de eenige van ,mahomets vrouwen1 welke hij niet als weduwe gehuwd had1 en zij werd ook het meest door hem bemind4 ,zij oefende een' grooten invloed op hem uit en gaf het bestaan aan de meeste overleveringen1 welke tot grondslag dienen1 zoowel van de ,muzelmansche legenden1 als van de geschiedenis der vestiging van het ,islamisme1 terwijl zij zelfs eene rol speelde in de burgeroorlogen1 die onder het ,khalifaat van ,othman begonnen en met de overwinning der ,omejjaden eindigden4 ,alvorens echter over te gaan tot het mededeelen der gebeurtenis1 waardoor ,asha aanleiding gaf tot een gedeelte van den ,koran1 en waardoor eene belangrijke bijdrage wordt geleverd tot de kennis van ,mahomet als wetgever en profeet1 noemen wij nog eene andere zijner vrouwen4 ,dit is ,hafsa1 de dochter van ,omar1 welke evenzeer aanleiding gaf tot het ontstaan van eene plaats in den ,koran1 en bovendien degene was1 bij welke de eerste verzameling bewaard bleef van de fragmenten des ,korans1 door ,aboe ,bekr bijeen gebracht1 en waarvan ,othman verdere afschriften maakte4 ,de bedoelde plaats in den ,koran1 waartoe ,hafsa aanleiding gaf1 ontstond bij de volgende gelegenheid3 ,mahomet had namelijk op zekeren dag eene heimelijke bijeenkomst met de reeds genoemde ,maria1 en wel1 op zeer onvoegzame wijze1 in de woning van ,hafsa1 die hen bijeen vond4 ,om nu de minijverige en gekwetste echtgenoot tevreden te stellen1 beloofde hij niet wer gemeenschap met ,maria te hebben4 ,hafsa maakte desniettemin geen geheim van de zaak1 en ,mahomet werd door zijn' geheelen harem1 maar vooral door ,hafsa en ,asha met zulke kleinachting behandeld1 dat hij eene geheele maand in een zolderkamertje alleen doorbracht4 ,toen echter dreigde hij1 in naam des ,hemels1 met echtscheiding1 en veroorloofde zich1 evenzeer ten gevolge eener openbaring1 weder den omgang met ,maria #bg4 ,de ,openbaring en de wet op overspel1 waartoe ,asha aanleiding gaf1 ontstond bij eene belangrijke gebeurtenis4 ,asha 7of ,acha7 vergezelde ,mahomet op een' veldtocht tegen de ,benoe ,moestalik4 ,zij bleef nochtans op den laatsten dag van den terugkeer achter1 toen de troepen in de vroegte opbraken1 en kwam toen met ,moeattal1 die tot de achterhoede behoorde1 eenige uren later te ,medina aan4 ,daardoor gold ,asha in de oogen der menigte natuurlijk als een overspeelster1 en ,mahomet vond in dat voorval grond genoeg1 om aan hare echtelijke trouw te twijfelen2 want hare verontschuldiging scheen hem niet geheel voldoende4 ,zij verklaarde namelijk1 dat zij1 toen zij in haren draagstoel wilde stijgen1 haar halsketen gemist had1 en dat zij weder was teruggekeerd1 om die op te zoeken4 ,intusschen hadden nochtans hare kameeldrijvers1 meenende dat zij werkelijk ingestegen was1 den draagstoel1 als gewoonlijk1 op den kameel vastgebonden en dezen voortgedreven4 ,toen zij nu terug kwam1 was de draagstoel verdwenen1 en de manschap reeds zoover vooruitgetrokken1 dat zij dezen niet meer kon inhalen4 ,mahomet behandelde haar koel en met onverschilligheid1 gedurende de ziekte1 waaraan zij--schijnbaar of werkelijk--kort na hare aankomst leed1 en liet haar zelfs later naar het huis harer ouders brengen4 ,geheel ,medina sprak over dat voorval1 en zelfs ,mahomet maakte er bij zijne vrienden geen geheim van1 dat hij aan ,ashas onschuld twijfelde4 ,omstreeks eene maand nochtans na die treurige gebeurtenis1 zegepraalde de liefde voor ,asha1 en misschien ook het gevoel voor zijn' oudsten en getrouwsten aanhanger--zijn schoonvader ,aboe ,bekr--bij hem1 op den minnenijd en het wraakgevoel4 ,hij bezocht haar toen in haars vaders woning en verklaarde1 na een' aanval van vallende ziekte1 door welke zijne openbaringen dikwijls werden voorafgegaan1 in naam des ,hemels1 dat zij onschuldig was4 ,diegenen1 welke op de meest bepaalde wijze tegen zijne vrouw hadden gesproken1 werden gegeeseld1 en deze straf werd ook van toen af1 tegen een' ieder bepaald1 welke eens anderen vrouw van ontrouw beschuldigt en zijne beschuldiging niet door vier geloofwaardige getuigen kan bewijzen4 #bh ,de zwakheid1 welke ,mahomet in zijne betrekking tot het vrouwelijke geslacht vertoonde1 en die gewis reeds volstaat om een zeer dubbelzinnig licht op zijn karakter als profeet te werpen1 is overigens de eenige1 welke wij in zijn bijzonder leven opmerken4 ,in elk ander opzicht was hij een toonbeeld van huisselijke en gezellige deugd4 ,in zijne woning1 manier van leven en spijze1 heerschte de grootste eenvoud1 ja zelfs was daarin somtijds gebrek en armoede4 ,hij maakte zoo weinig aanspraak op hulde1 dat hij niet wilde1 dat zijne aanhangers hem eenigerhande uiterlijk bewijs van eerbied zouden geven1 ja dat hij diensten welke hij zelf verrichten kon1 niet eens van zijne slaven aannam1 zoodat hij dikwijls in persoon ter markt ging1 om levensmiddelen in te koopen en deze zelf toebereidde1 zijne kleederen verstelde1 zijn geiten melkte en zijne woning veegde4 ,een elk had vrijen toegang tot hem1 en zelfs op straat verleende hij elkeen gehoor1 welke iets had te verzoeken4 ,zijne weldadigheid en mildheid waren onbegrensd1 zoodat hij1 in spijt van zijn groot aandeel in allen buit1 altijd arm bleef en bij zijnen dood slechts weinige dinars naliet4 ,niet alleen jegens armen echter maakte zijne weldadigheid zich kenbaar2 hij zocht ook1 op alle mogelijke wijzen1 alle andere lijdenden te troosten4 ,niemand was in ,medina ziek1 of hij bezocht hem1 en niemand stierf daar ter stede1 of hij voegde zich bij hen die het lijk volgden4 ,niemand ondervond eene onrechtvaardigheid1 die hij niet ter hulpe ijlde2 overal waar het gold1 den zwakke tegen den sterke te verdedigen1 was hij4 ,alleen waar de staatkunde het gebood1 kon hij zich tot de grootste wreedaardigheden laten wegslepen2 maar in alle overige gevallen1 toonde hij zich uiterst toegevend en grootmoedig4 ,men vindt wel menige voorbeelden van ter dood gebrachte misdadigers of werkzame vijanden van den ,islam1 maar in evenredigheid van den duur zijner heerschappij is het aantal van dezen zeer gering4 ,een der bloedigste moordtooneelen richtte hij onder de ,benoe ,koraza aan4 ,dit was niet zoo zeer uit godsdiensthaat1 als wel omdat zij hem in het oogenblik van gevaar verlaten hadden1 en tot den vijand waren overgegaan2 iets waardoor hij zijn' ondergang nabij was geweest4 ,moesten wij nu ,mahomet1 die zich profeet en ,godsgezant noemt1 niet strenger beoordeelen dan een gewoon opperhoofd der ,arabieren1 dan zouden1 in onze oogen1 de vlekken1 welke wij in zijne levensgeschiedenis waarnemen1 des te gemakkelijker verdwijnen1 uithoofde zij door de zeden en gebruiken van zijnen tijd zijn te rechtvaardigen4 ,wij zouden hem een' sluwen staatsman noemen1 welke1 ten deele uit liefde tot zijn volk1 ten deele uit eerzucht1 groote zaken heeft volvoerd4 ,ook als verbeteraar der zeden1 als verkondiger van het monothesmus of stelsels van de eenheid ,gods1 der leer van de onsterfelijkheid der ziel en de vergelding1 welke hij 't eerst in ,arabi deed wortelen1 kunnen wij hem onzen bijval en1 met het oog op zijn menigvuldig lijden in den eersten tijd1 zelfs onze bewondering niet onthouden4 ,dat hij echter volstrekt niet opgewassen was tegen de rol van stichter van eenen nieuwen godsdienst en van wetgever1 blijkt uit een nauwkeurig onderzoek van den ,koran1 niet minder dan uit zijn leven4 ,,ii ,,de ,,koran4 ,algemeen overzicht4 ,wat wij ,mahomet niet kunnen vergeven1 is1 dat hij zijne voorgewende of werkelijke openbaringen1 welke1 gelijk hij zelf zich dikwijls uitdrukt1 de geloovigen voor alle tijden licht en leiding zouden verschaffen1 niet bij zijn leven1 volgens chronologische orde1 of volgens den inhoud1 tot een geheel heeft doen verzamelen #bi4 ,de ,muzelmannen1 wel is waar--doch blijkbaar alleen met het doel om hunnen profeet te verontschuldigen en de echtheid des ,korans te verdedigen--stellen vast1 dat dit niet noodig was1 omdat de door hem geopenbaarde verzen door zijne volgelingen van buiten geleerd1 en langs dien weg aan de vergetelheid onttrokken werden4 ,zien wij echter niet bij ,mahomets dood1 dat1 behalve ,aboe-,bekr1 niemand iets van een vers wist1 waarin ,mahomets sterfelijkheid bepaald uitgedrukt zou geworden zijn8 #cj ,stelt ook ,omar niet vast1 dat het vers1 waarbij1 echtbreuk met den dood wordt gestraft1 en eenige andere verloren zouden zijn gegaan8 ,en hoe dikwijls werden niet vroegere voorschriften door latere veranderd1 zonder dat altijd degenen1 welke zich de vroegere voorschriften in het geheugen hadden geprent1 bij het herroepen tegenwoordig waren8 ,moest ,mahomet toen niet veronderstellen--wat naderhand inderdaad gebeurde--dat er ten minste over de letter zijner openbaringen1 later twist zou ontstaan4 ,moest hij niet vreezen1 dat men er geheel vreemdsoortige dingen onder zoude schuiven8 ,dit toch moest hij te eerder1 omdat hij aanneemt1 dat zoowel de ,joden als de ,christenen de ,heilige ,schrift vervalscht hebben8 ,voor deze zorgeloosheid nu weten wij geen' anderen grond op te geven1 dan dat de meeste dusgenoemde openbaringen alleen door de omstandigheden van het oogenblik in het leven werden geroepen1 en derhalve niet meer dan een tijdelijke beteekenis hadden1 zoodat het bewaren van deze1 hem niet zeer gewichtig scheen te zijn4 ,voorts schijnt het1 dat hij1 uithoofde der menigvuldige tegenstrijdigheden in zijne openbaringen vervat1 hebbe geaarzeld1 deze als een geheel aan de toekomst over te geven1 terwijl hij ook vr zijnen dood1 waarvan hij natuurlijk het oogenblik niet kende1 speelruimte wilde houden om er verbeteringen en bijvoegsels in te brengen4 ,de volgende overlevering van een rechtzinnigen ,muzelman toont ons1 hoe gewichtig het voor ,mahomet was1 zijne openbaringen elk oogenblik te kunnen wijzigen1 wat niet zoo gemakkelijk had kunnen geschieden1 indien hij die1 bijeengebracht en gerangschikt1 aan de handen der geloovigen had overgegeven4 ,toen het vers verscheen3 ,zijn ook misschien zij die te huis blijven1 7voor ,god7 gelijk aan hen die voor hun geloof strijden #ca8 zeide ,abd ,allah ,ibn ,djahsh en ,ibn ,um ,maktum tot ,mahomet3 ,wij zijn blind1 en zou nu geene uitzondering met ons gemaakt worden8 en dadelijk openbaarde hem ,god3 ,met uitzondering dergenen1 welke lichaamsgebreken hebben4 ,de profeet deed zich hierop het schouderblad brengen1 waarop dit vers geschreven was en beval zijnen secretaris ,zed ,ibn ,thabit1 die woorden er bij te voegen4 ,ik verbeeld mij--verhaalde ,zed naderhand--als zag ik nog die plaats naast eene spleet op het schouderblad4 ,eene andere overlevering1 volgens welke ,abd ,allah ,ibn ,masoed1 een der gezellen van ,mahomet1 des avonds een vers opschreef1 dat hij den volgenden ochtend niet meer vond1 en tot wien ,mahomet zeide1 dat het weder in den hemel teruggenomen1 of met andere woorden1 dat het door hem des nachts uitgewischt was1 bewijst1 dat1 indien eene nieuwe openbaring met eene vroegere streed1 hij er zich niet mede vergenoegde1 deze als niet geldig te verklaren1 maar haar vernietigde1 zoo het nog in zijne macht stond4 ,nog eene onbetwiste overlevering in den ,koran zelf #cb bevestigt dit1 gelijk ook1 dat1 indien herroepen openbaringen reeds van buiten waren geleerd1 zij weder moesten worden vergeten4 ,wij gelooven derhalve niet te ver te gaan1 door aan te nemen1 dat1 volgens ,mahomets bedoeling1 de ,koran in het geheel geene herroepene plaatsen moet bevatten1 en dus ,aboe ,bekr tegen den wil des profeets handelde1 toen hij verzen1 welke desniettemin opgeteekend1 of bij eenig ,muzelman in het geheugen gebleven waren1 in den ,koran opnam4 ,mahomet immers heeft zelfs de goddelijkheid des ,korans ook1 onder anderen1 willen betoogen door de omstandigheid1 dat die vrij van tegenstrijdigheden was4 ,maar hebben wij ,mahomet eens gekenschetst als een man1 die er voor terugdeinsde1 datgene wat hij1 in eene reeks van drientwintig jaren1 in den naam des ,hemels had verkondigd1 aan de geloovigen als een volkomen godsdienst- en wetboek achter te laten2 hebben wij hem daarin de grootste schuld opgeladen1 die tegen zijne waarheidsliefde en rechtschapenheid spreekt1 zoo mogen wij toch de gebreken1 welke wij thans in den ,koran waarnemen1 niet hem1 maar wel aan ,aboe ,bekr en ,othman toeschrijven4 ,na den oorlog met den valschen profeet ,mossalama1 die aan vele ,koranlezers het leven kostte1 liet de eerstgenoemde alles wat van ,mahomets openbaringen op perkament1 palmbladen1 beenderen1 steenen en andere ruwe schrijfmaterialen opgeteekend en onder de ,muzelmannen verstrooid was1 bijeenzamelen en1 uit wezenlijke of gehuichelde vroomheid1 zonder eenigerlei zifting opzamelen4 ,ook de khalif ,othman1 die later eene tweede redactie van den ,koran bezorgde #cc1 droeg geene zorg voor diens inwendige verbetering en rangschikking1 maar vestigde zijn oogmerk slechts op n punt1 en wel om er weder eenheid in te brengen1 uithoofde reeds in zijnen tijd onderscheidene lezingen van den ,koran in omloop waren1 die natuurlijk onder de geleerden tot hevige twisten aanleiding gaven4 ,hij deed derhalve1 naar de oorkonden1 welke door ,zed1 onder ,aboe ,bekr1 verzameld en door ,omars dochter ,hafsa bewaard geworden waren1 nieuwe afschriften vervaardigen1 welke slechts in zooverre van die van ,aboe ,bekr verschilden1 dat de onderscheiden lezingen1 welke door dezen opgenomen waren1 achterwege bleven en daarin slechts ne leeswijze opgenomen werd4 ,aan de kritiek des ,korans bracht ,othman nochtans het grootste nadeel toe1 door het bevel1 hetwelk hij gaf1 al de vroegere afschriften van den ,koran te verbranden1 zoodat slechts de lezingen die van hem waren uitgegaan1 in de kopien van deze1 voor het nageslacht bewaard bleven4 ,wel is waar de ,muzelmannen stellen vast1 dat die varianten alleen verschillen van dialecten hadden gegolden1 nademaal de ,koran door ,mahomet zelven in zeven verschillende dialecten geopenbaard zoude zijn geworden1 en dat ,othman1 onder deze1 het dialect gekozen had1 hetgeen het nauwste met dat der ,koreshieten verwant was4 ,maar deze stelling is tegenover eene gezonde kritiek niet alleen onhoudbaar1 zij is ook in strijd met andere erkende en geloofwaardige ,muzelmansche overleveringen4 ,in de eerste plaats toch wordt verhaald1 dat ,omar het #be;e hoofdstuk eens door ,hisham anders had hooren lezen1 dan het hem door ,mahomet geopenbaard was geworden4 ,hij geleidde hem derhalve tot den profeet en deed dat hoofdstuk door hem herhalen2 toen zei ook hij het op1 en ,mahomet gaf beiden gelijk1 terwijl hij verklaarde1 dat de ,koran naar zeven verschillende leeswijzen geopenbaard was geworden4 ,wij gelooven reeds uit die overlevering te kunnen besluiten1 dat er hier geen sprake van eenige provincialismen kan zijn2 want dan hadden immers niet beiden het geheele hoofdstuk behoeven te lezen4 ,de genoemde stelling der ,muzelmannen wordt echter nog krachtiger door de volgende overlevering wedersproken3 ,elk jaar in de maand ,ramadhan herhaalde ,mahomet voor den engel ,gabril1 wat tot dat tijdstip van den koran geopenbaard was3 men zegt zelfs1 dat hij in zijn laatste levensjaar dit twee malen zoude herhaald hebben4 ,zoo dikwijls hij nu eene nieuwe lezing er bij voegde1 of iets wegliet1 waaruit de eerste zeven uitgaven ontstonden1 prentten zijne volgelingen zich die wijzigingen dadelijk in het geheugen2 en handelden overeenkomstig die bijvoegsels of veranderingen #cd4 ,hier zien wij duidelijk dat de voorgewende1 van elkar afwijkende openbaringen1 waardoor ,mahomet1 in gevallen1 als dat tusschen ,omar en ,hisham1 zich uit elke verlegenheid vermocht te redden1 niet alleen de uitdrukkingen maar ook den inhoud betroffen4 ,onder de verschillen die ,othman wegliet1 behooren derhalve ook dezulken en zijne weglatingen bepaalden zich geenszins alleen bij dialectverschillen1 gelijk men tot hiertoe meende4 ,door het vernietigen van alle varianten of tekstverschillen1 wilde ,othman dus nen ,koran vormen1 over welks inhoud niet meer getwist kon worden ,aan de zuiverheid en gelijkmatigheid1 uit het oogpunt van spelling en spraakleer1 schijnt hij echter minder zorg besteed te hebben4 ,in dien zin verstaan wij dan ook eene overlevering1 volgens welke ,otham1 toen hij in de afschriften des ,korans1 welke op zijn bevel waren vervaardigd1 spelfouten ontdekt had1 gezegd zoude hebben3 ,laat die staan6 ,de ,arabieren zullen die wel verbeteren4 ,op dezelfde wijze begrijpen wij ook de volgende overlevering1 waaraan door de ,muzelmannen de zonderlingste uitleggingen worden gegeven1 om elken twijfel aan de reinheid van den ,koran tegen te gaan3 ,hisman de zoon van ,urwas verhaalt1 dat zijn vader eens ,asha gevraagd had1 hoe er toch zoo menigvuldige feilen tegen de ,arabische woordvoeging in den ,koran hadden kunnen ontstaan2 waarop hem geantwoord werd1 dat dit het gevolg van misslagen der afschrijvers was geweest4 ,de handelwijze moge nu ook door de politiek gerechtvaardigd kunnen worden2 uit het oogpunt nochtans der kritiek1 zoowel als uit dat van het geloof1 moet zij veroordeeld worden1 en de ontevredenheid der geloovigen zoowel als der geleerden nog verhoogen4 ,ongelukkigerwijze waren de afschriften van den ,koran toen ook nog z zeldzaam1 dat het hem werkelijk schijnt gelukt te zijn1 al die er bestonden te verzamelen en te verbranden1 en degenen welke eigenhandig door hem geschreven1 of de afschriften1 die naar deze vervaardigd en aan de hoofdsteden van het rijk toegezonden waren1 aan den geheelen ,islam op te dringen4 ,het valt nochtans te betwijfelen1 of ,othmans exemplaar z lang bewaard gebleven zij #ce1 en door de ,mahomedaansche ,masorethen1 tot het vaststellen van den tekst kon worden gebruikt1 gelijk onderscheidene ,muzelmannen aannemen4 ,daarentegen is het bewaard blijven der door hem bezorgde afschriften1 zoowel als der kopien1 welke door onderscheidene tijdgenooten vervaardigd zijn1 wel schier niet aan eenigen twijfel onderhevig #cf4 ,men kan derhalve bepaald aannemen1 dat1 na ,othman1 niet verder wezenlijke veranderingen in den ,korantekst1 of ten minste opzettelijke toevoegsels of weglatingen plaats vonden4 ,desniettemin mogen wij echter ook de oudste der bekende afschriften niet volkomen als het werk van ,othman aanzien1 omdat ten tijde van ,othman het ,arabische schrift nog geene teekens bezat ter onderscheiding van eenige naar elkander gelijkende letters1 of toonteekens tot aanwijzing der verschillende klinkers had4 ,deze punten en strepen werden eerst in de tweede eeuw gebezigd1 toen er ten aanzien van menige letters en klinkers reeds twijfelingen bestonden4 ,daardoor zijn dan ook1 tot op onzen tijd1 vele daaruit ontstane en van elkar afwijkende lezingen bewaard gebleven2 die dikwijls den grootsten invloed op den zin uitoefenen4 ,onbegrijpelijk blijft het altoos1 dat ,othman1 die1 bij de redactie van den ,koran1 op minder bezorgde en nauwlettende wijze dan ,aboe ,bekr te werk ging1 niet ook een deel hebbe weggelaten van de wetten1 leerstellingen en legenden1 welke somwijlen met dezelfde woorden zijn herhaald1 en welke ,mahomet wel onderscheiden keeren kon hebben voorgedragen1 doch hem voorzeker eigenlijk maar eenmaal hebben kunnen geopenbaard worden2 ook voorts dat hij niets voor het vaststellen van eene stelselmatige en tijdrekenkundige orde in de reeks van ,soeren of hoofdstukken en verzen hebbe gedaan4 ,de wanorde die in den ,koran heerscht1 verwart niet alleen den ,europeeschen geleerde1 al is hij uiterst bekend met ,mahomets leven1 maar zelfs de degelijkste ,muzelmansche uitleggers weten dikwijls geen raad1 en twisten met elkar1 zoowel over enkele verzen1 als over geheele kapittels2 over de aanleiding tot hunne verschijning1 en of zij reeds van ,mekka1 dan wel van ,medina1 na ,mahomets vlucht of uittocht1 dagteekenen4 ,maar zelfs ook waar zij tijd en aanleiding der openbaring op bepaalde wijze vermelden1 zijn zij niet te vertrouwen1 omdat zij meer de doode letter eener overlevering volgen1 die dikwijls valsch is1 dan wel dat zij op een zelfstandigen1 levenden1 kritischen geest gegrond zijn4 ,dat de indeeling des ,korans in honderd veertien hoofdstukken1 gelijk zij thans voor ons liggen1 niet van ,mahomet afkomstig is gelijk de rechtzinnige ,muzelmannen gelooven1 is in het leven van ,mahomet bewezen2 ofschoon niet tegengesproken kan worden1 dat ,mahomet ten minste een deel van den ,koran in afdeelingen openbaarde1 die hij ,soeren of hoofdstukken noemde4 ,zij die den ,koran van buiten leerden1 hebben mogelijk1 om hun geheugen ter hulp te komen1 een bijzonderen naam aan elke afdeeling gegeven4 ,van vele dier afdeelingen1 vooral van de oudste1 schijnt echter het grootste gedeelte verloren gegaan of opzettelijk vernietigd te zijn1 zoodat nog slechts hare namen en weinige verzen er van overgebleven zijn1 terwijl bij de latere en uitgebreider afdeelingen1 vele gedeelten bijeen werden geworpen1 welke volstrekt niet bij elkar behooren4 ,wij hebben gepoogd1 niet alleen den tijd der verschijning van de geheele hoofdstukken1 maar ook1 vooral bij de wetgevende stukken uit ,medina1 dien der afzonderlijke gedeelten van elk hoofdstuk te bepalen4 ,bij deze laatsten is het ons ook doenlijk geweest eene juiste tijdorde der afzonderlijke hoofdstukken op te geven1 terwijl die uit ,mekka1 omdat zij algemeener van aard zijn en sterk op elkar gelijken1 in slechts drie tijdvakken zijn verdeeld4 ,bij het bepalen der tijdorde dienden ons tot leiddraad3 a4 ,duidelijk blijkende betrekkingen op historische gebeurtenissen1 waarvan het tijdstip uit andere biographische bronnen bekend is2 b4 ,het karakter der openbaring1 dat na den uittocht van ,mekka geheel verandert1 aangezien ,mahomet niet meer uitsluitend als hervormer1 maar ook als stichter van eenen nieuwen godsdienst en wetgever optreedt1 en c4 ,de uitwendige vorm2 omdat ,mahomet1 in den eersten tijd zijner leer1 zijne voordrachten1 zoo al niet streng naar de regels der prosodie1 nochtans in potesche1 rhytmische taal kleedde1 gelijk dit bij de vroegere ,arabische waarzeggers plaats vond1 terwijl hij in lateren tijd anders schreef1 deels opzettelijk1 om niet voor dichter of waarzegger te worden aangezien1 deels omdat hij zich zelven uitgeput had1 doch vooral ook omdat het hem1 op latere jaren en op zijn standpunt als godsdienststichter1 regeerder en wetgever1 aan wezenlijke1 innerlijke begeestering mangelde2 zoodat hij zelfs dr een geheel prozaschen vorm bezigde1 waar hij hetzelfde onderwerp behandelt1 dat vroeger zijne geheele ziel had doorgloeid4 ,naardien de hoofdstukken1 in welke ,mahomet1 in zekeren zin1 zelfs eerst tot 's ,heeren gezant gewijd wordt1 voorzeker de oudsten zijn1 zoo nemen wij de overlevering opzichtens de beide het eerst geopenbaarden aan1 en geven als de zoodanigen op het #if;e en #gd;e4 ,wij doen hier echter opmerken1 dat waarschijnlijk eenige andere verzen of hoofdstukken1 die verloren gegaan1 in andere hoofdstukken gevoegd1 of misschien later opzettelijk vernietigd zijn1 en welke de kern der oorspronkelijke leer van ,mahomet bevatten1 gelijktijdig zijn verschenen2 want blijkbaar zijn slechts de eerste vijf verzen van het #if;e hoofdstuk en de eerste zeven verzen van het #gd;e hoofdstuk als eene wijding tot profeet aan te zien4 ,in de volgende verzen is er slechts sprake van de zoodanigen1 die ,mahomet geen gehoor schenken en met den ,koran spotten4 ,overigens duiden reeds de eerste woorden van hoofdstuk #if1 zoo al niet rechtstreeks op een volslagen godsdienstboek1 dan toch ten minste op eene gelijktijdig verschenen openbaring1 welke hij lezen en voorlezen moest4 ,het #ca;e vers van het #gd;e hoofdstuk behoort gewisselijk tot een later tijdvak4 ,ook de eerste acht verzen van hoofdstuk #gc rekenen wij onder de oudsten2 de tien volgende verschenen later1 en het laatste voorzeker eerst te ,medina4 ,zonder twijfel behooren ook vers #gg-ajd van het #bf;e hoofdstuk tot de vroegste openbaringen1 in welke ,mahomet opgeroepen wordt1 slechts n ,god te aanbidden en zijne stamgenoten voor afgoderij te waarschuwen2 en evenzeer hoofdstuk #ajf1 hetwelk voornamelijk op de ,koreshieten betrekking heeft4 ,daarop volgt dan hoofdst4 #aaa1 dat een verwensching bevat1 die gericht is tegen ,mahomets oom ,aboe ,lahab1 welke1 gelijk wij uit biographische bronnen weten1 tegen zijnen neef een steen ophief1 toen deze zijn eerste prediking hield4 ,evenzeer is dit waarschijnlijk het geval met de laatste zes verzen van het #ae;e hoofdstuk waarin hem bevolen wordt1 zijne leer luide en niet alleen voor stamgenooten en vrienden te verkondigen4 ,het geheele overige gedeelte van hoofdstuk #ae behoort tot het tweede tijdvak4 ,nu volgt eene reeks hoofdstukken1 waarin ,mahomet zelfs vermaand wordt1 standvastig op het betreden pad te blijven1 en zich door de tegenspraak der ,mekkanen niet van het geloof aan een eenigen ,god te laten aftrekken2 daarin wordt voorts de goddelijkheid des ,korans verkondigd4 ,mahomets karakter als profeet1 als des ,heeren gezant wordt nauwkeurig opgegeven2 van dat der bezetenen1 der dichters1 der toovenaars en waarzeggers onderscheiden1 en de leer van de opstanding en vergelding tegen de spotzieke ,arabieren verdedigd4 ,al deze hoofdstukken welke wij in de eerste vijf jaren van ,mahomets zending plaatsen1 dragen den stempel eener echte begeestering en van eene diepe1 innige overtuiging1 en degene welke op ,mahomet zelven betrekking hebben1 zelfs dien van een wezenlijk visioen4 ,dit gaat zoo ver1 dat men tot het denkbeeld moet komen1 dat ,mahomet zelf1 ten minste in den eersten tijd1 slechts het werktuig van een' wezenlijken hervormer was1 die hem als engel verscheen4 ,hoe laten zich wel anders verzen verklaren1 in welke aan ,mahomet bevel wordt gegeven1 den ,koran1 zoolang die hem wordt voorgelezen1 niet na te zeggen1 maar te wachten1 tot de engel voleindigd hebben zou #cg4 ,hoe zou men anders eene verklaring kunnen geven van zoodanige verzen1 waarin hem bevolen wordt1 zich van de ongeloovigen te verwijderen1 als zij met den ,koran spotten1 en1 indien de satan hem dit gebod mocht doen vergeten1 het althans op te volgen zoodra hij het zich herinnerde #ch8 ,is het wel denkbaar1 dat ,mahomet tot zich zelven zou hebben gezegd3 ,wellicht laat gij een deel der openbaring achterwege1 omdat het gesnap der spotters u de borst vernauwt #ci2 of3 volgt gij hunne 7der ongeloovigen7 begeerten1 dan is ,god uw beschermer niet meer #dj2 of3 als gij den ,koran leest1 dan neem uwe toevlucht bij ,god tegen den ,satan #da4 ,deze en soortgelijke verzen1 bij welke zich geen bedrog laat veronderstellen--want wij kunnen daarin slechts eene gekunstelde naviteit zien1 die al te zeer zou strijden met de waarheid der leerstellingen1 welke in den eersten tijd werden geopenbaard en met de geestdrift waarmede zij voorgedragen zijn--geven ons derhalve aanleiding1 ook bij andere uit dien tijd1 elke verdenking van opzettelijke misleiding1 zelfs van ,mahomets zijde te verwijderen1 en hem veeleer voor een godsdienstigen dweper vol zelfmisleiding1 dan voor een bedrieger te houden4 ,ten aanzien der hoofdstukken1 in welke1 behalve de leer van ,god1 ,mahomet1 den ,koran en van de opstanding1 slechts hier en daar ook eenige zedelijke voorschriften gevlochten zijn1 die de leer van elken godsdienst vormen1 en waarin ook niet meer dan korte aanwijzingen voorkomen van vroegere volken1 die1 uithoofde van hun ongeloof1 zijn ondergegaan1 kan men1 uithoofde van hunnen gelijksoortigen inhoud en vorm1 de tijdorde niet met eenige nauwkeurigheid bepalen4 ,uit dien hoofde tellen wij diegene1 welke wij in dat tijdvak plaatsen1 naar de volgorde op1 gelijk zij in de vroeger vermelde overlevering op elkaar volgen4 ,wij behoorden hier dan ook niet met hoofdstuk #ha te beginnen1 dat volgens die overlevering na het #aaa;e hoofdstuk volgt1 omdat dit hoofdstuk1 gelijk vooral uit vers #bc volgt1 waarschijnlijk te gelijk met het #ec;e hoofdstuk verscheen4 ,beide spreken over ,mahomets visioen1 in hetwelk hij geloofde in den hemel gedragen te zijn1 en dat1 volgens de opgave van de meeste levensbeschrijvers1 eerst na zijnen terugkeer van ,taf plaats had #db4 ,nademaal echter hunne schrijfwijze tot de oudste behoort gelijk reeds blijkt uit hun volslagen afwijken van het hoofdstuk der genin1 dat werkelijk eerst na de terugkomst van ,taf verscheen1 zoo is voorzeker in beide sprake van eenig ander visioen1 en deze verzen werden eerst later1 valschelijk1 tot ondersteuning van de legende der hemelvaart gebezigd4 ,dit is des te waarschijnlijker1 nademaal vers #ag en #ah van het #ec;e hoofdstuk1 zelfs volgens de ,muzelmansche levensbeschrijvingen1 kort na den eersten veldtocht naar ,abyssini verschenen1 en aanleiding geven tot terugkeer der eerste uitgewekenen #dc4 ,slechts1 vers #cj1 #ca en #cb schijnen tot de laatste verzen uit ,mekka te behooren4 ,na de bovengenoemde hoofdstukken komen de #fh;e1 #hg;e1 #ib;e1 #hi;e1 #ic;e en #id;e soeras4 ,het #ajc;e hoofdstuk volgt1 dat waarschijnlijk1 evenals menig ander hoofdstuk1 slechts uit afzonderlijke verzen bestaat1 die geen eigen hoofdstuk moesten vormen1 of van welke een gedeelte verloren is4 ,hierna komen de hoofdstukken #ajj1 #ajh1 #ajb en #ajg4 ,hoofdstuk #aji1 hetgeen onderscheidene uitleggers zelfs tot de ,medinasche tellen1 behoort gewis niet tot het eerste tijdvak1 maar in het tweede1 waarin4 ,mahomets leer reeds z zeer verbreid was1 dat de afgodendienaars hem eenige concessin wilden doen4 ,dan volgen hoofdstuk #aje1 #aac1 #aad1 #aab1 #hj1 #ig1 #ia1 #he1 #ij1 #ie1 #aja1 #ge1 #ajd1 #gg en #hf4 ,vervolgens #gj #dd1 #gh1 #gi1 #hb en #hd1 in welken de dag des oordeels1 op meesterlijke wijze1 in zeer korte1 rhytmische zinnen wordt geschilderd2 evenzeer hoofdstuk #ef1 #hh1 #eb1 #fi en eindelijk #hc4 ,ook hoofdst4 #ii1 hetwelk door onderscheiden ,muzelmannen onder de ,medinasche wordt gerangschikt1 behoort nog tot de oudste van ,mekka4 ,het tweede tijdvak omvat ook nog zeer potische hoofdstukken2 in welken tijd ,mahomet reeds meer als profeet dan als een in verrukking verkeerende optreedt1 en waarbij men in zijne voorstelling reeds meer spel en kunst1 dan rechtstreeksche uitgietingen van een overvloeiend gemoed opgemerkt4 ,mahomet komt reeds meer in bijzonderheden1 zoo wel in het gispen der bijgeloovige ,mekkanen1 als opzichtens zijne grondvesting des waren geloofs4 ,de hel en het paradijs worden gaandeweg wijdloopiger beschreven2 ook worden er de goddelijke attributen nader bepaald en met bewijsgronden gestaafd4 ,de legenden der profeten vermeerderen en worden bepaalder van teekening1 hetgeen reeds bij die van ,mekka den argwaan opwekte1 dat ,mahomet een medearbeider had4 ,deze argwaan wordt zelfs uitgedrukt en niet behoorlijk wederlegd #de4 ,immers indien ook zij1 welke door de ,mekkanen als zijn leermeesters worden aangezien1 vreemdelingen en de ,arabische taal niet volkomen machtig waren1 zoo konden zij hem des niettemin de stof voor zijne openbaringen geleverd hebben1 welke hij dan vrij bewerkte4 ,totdat tijdvak1 hetgeen zich tot ,mahomets terugkeer van ,taf uitstrekt1 rekenen wij te behooren1 behalve de reeds genoemde ook de hoofdstukken3 #a1 #ea #df1 #cf1 #ej1 #ed1 #dd1 #ai1 #bj1 #ba1 #bc1 #be1 #fg1 #cg1 #ch1 #dc en #ga1 en eindelijk nog #ee en #gf1 welke door vele ,muzelmannen worden aangezien1 als te ,medina geschreven te zijn4 ,de hoofdstukken in de laatste jaren te ,mekka verschenen1 en welke zich van toen nog maar zeldzaam boven het gewone proza verheffen1 doch in welke echter nog veel redenaarstalent aanwezig is1 zijn de hoofdstukken3 #g1 #gb1 #ce1 #bg1 #bh1 #ag1 #aj1 #aa1 #ab1 #f1 #ca1 #cd1 #ci1 #dj1 #cb1 #db1 #de1 #df1 #ah1 #af1 #ad1 #da1 #cj1 #bi1 #ac en #fd4 ,de beide laatste worden gewoonlijk onder de ,medinasche hoofdstukken geteld4 ,in het laatste vindt men1 wel is waar1 in het #ad;e vers3 ,o gij1 die gelooft6 eene wijze van aanspreken1 die gewoonlijk in de ,medinasche hoofdstukken voorkomt2 doch deze wijze van aanspreken kan door ,mahomet nochtans reeds te ,mekka gebezigd zijn geworden1 als hij iets openbaarde1 wat diegenen betrof1 welke reeds tot den ,islam bekeerd waren4 ,alvorens wij tot de hoofdstukken overgaan1 die te ,medina geschreven zijn1 en bij welke1 uithoofde zij tot historische feiten in betrekking staan1 eene nauwkeuriger tijdsbepaling mogelijk en1 uit genoemden hoofde1 ook noodzakelijker is1 moeten wij nog enkele aanmerkingen laten volgen1 over de hoofdstukken die te ,mekka geschreven zijn4 ,volgens eene ,muzelmansche overlevering zou vers #ic van het #f;e hoofdstuk niet dan later verschenen zijn en op valsche profeten betrekking hebben1 welke eerst na ,mahomets uittocht opkwamen4 ,intusschen kan het mogelijk wezen1 dat ,mahomet1 zonder toespeling op anderen1 alleen om des te meer geloof te vinden1 gezegd hebbe3 ,bestaat er wel iets snooders1 dan ,god logen toe te dichten1 of te zeggen3 mij is iets geopenbaard1 indien dit niet waar is1 enz4 ,als wilde hij daardoor zeggen2 hoe kunt ge mij voor zoo goddeloos houden8 ,vers #cj van het #g;e hoofdstuk moet gelijkerwijze eerst in ,medina en wel eveneens eerst na de verovering van ,mekka verschenen zijn1 hetgeen ontwijfelbaar is1 indien men dat vers als een gebod aanneemt4 ,het blijft echter altijd mogelijk1 dat het slechts een vermaning ware tegen de ,koreshieten1 welke den bedevaartgangers nieuwe kleederen wilden opdringen1 of hen dwongen1 maakt den tempel om te trekken2 zoodat het reeds vroeger verschenen kon zijn4 ,van het #ag;e hoofdstuk is voorzeker vers #ce 7waar gezegd wordt3 wij hebben den bloedverwant eens vermoorden reeds macht over een moordenaar gegeven1 en waarin waarschijnlijk op hoofdstuk #b vers #agc wordt verwezen71 eerst in ,medina verschenen1 waar ,mahomet een uitvoerende macht bezat4 ,ook vers #gh kon eerst te ,medina geopenbaard zijn2 want er wordt van eene poging gesproken1 om ,mahomet uit het land te verdrijven1 hetgeen die van ,mekka werkelijk gedaan hadden4 ,de volgende echter en vers #hc kunnen reeds in ,mekka geopenbaard zijn2 want reeds voor de verovering van die stad kon hij zeggen3 ,de waarheid is gekomen1 de leugen is ontvloden4 ,wat het eerste vers van dit hoofdstuk betreft1 zoo houden wij het niet alleen niet te behooren tot die1 welke in ,mekka zijn geschreven1 maar voor een1 dat eerst na ,mahomets dood verdicht1 of bij vergissing in den ,koran opgenomen is4 ,onderscheiden ,koranplaatsen pleiten er voor1 dat ,mahomet zelf de nachtelijke reize1 naar ,jeruzalem en den hemel1 slechts als een visioen aangezien wilde hebben4 ,reeds ,mahomets gedurige verzekeringen1 dat hij niet meer dan een prediker en geen wonderdoener was #dg1 behoorde ook overigens de geloovigen te overtuigen1 dat er geen grond voorhanden is1 om hier aan het doen eener werkelijke reize1 gelijk ook aan eene gespleten maan te denken4 ,desniettemin had deze legende zich spoedig na den dood van den profeet verbreid1 en langs dien weg kon ook dit vers1 door eenig geloovige voor zich zelven opgeteekend1 wellicht reeds ten tijde van ,aboe ,bekr1 in den ,koran overgegaan zijn4 ,dat vers komt overigens volstrekt niet bij het daaropvolgende1 is voor een ieder1 die de legende niet kent1 onverstaanbaar1 en bovendien voor dengeen1 die er mede bekend is1 duister en taalkundig onjuist4 ,woordelijk luidt het vers3 ,geprezen zij degeen1 die met zijn knecht des nachts reisde1 van den heiligen tempel naar den verwijderden tempel1 wiens omgeving wij gezegend hebben #dh1 opdat wij hem onze wonderen toonen4 ,gewisselijk hij is de hoorende1 de zienden4 ,in vers #he van hoofdst4 #bh moet1 volgens eenige ,koranverklaarders1 aan ,mahomet voorspeld zijn1 dat hij eens naar ,mekka terug zou keeren4 ,ten gevolge daarvan zou dat vers zeker in ,medina1 of tenminste daarheen geschreven moeten zijn4 ,er komt echter een woord in voor 7,maad7 hetgeen woordelijk plaats des terugkeers beteekent1 zoodat daarmede even goed de wereld hier namaals1 als ,mekka bedoeld kan zijn4 ,vers #i en #aj van hoofdstuk #bi schijnen ook naar ,medina verplaatst te moeten worden2 want daarin wordt gezegd3 dat zekere lieden zich van de geloovigen afscheiden1 indien zij in kommer zitten1 maar zich weder bij hen voegen als er bijstand van ,god komt2 dat echter ,god de ware geloovigen wel van de huichelaars weet te onderscheiden4 ,de vijf eerste verzen van ,hoofdstuk #cj1 welke betrekking hebben op de zegepraal der ,perzen op de ,grieken1 behooren tot het vroegere tijdvak4 ,het #ae;e vers eindelijk van het #df;e ,hoofdstuk1 ten minste de tweede helft er van1 welke door de ,muzelmannen betrokken wordt op ,aboe ,bekr1 wiens vader1 zoon en kleinzoon zich tot den ,islam bekeerden1 is niet minder verdacht dan het #a;e van ,hoofdstuk #ag4 ,tot de nog overige drientwintig ,medinasche ,soeras overgaande1 volgen wij het algemeene gevoelen1 en noemen de #b;e ,soera 7die van de ,koe7 als de eerste van ,medina1 omdat ,mahomet in den eersten tijd voorzeker niets belangrijkers te doen kon hebben dan de ,joden1 die te ,medina in grooten getale aanwezig waren en grooten invloed bezaten1 te zijnen voordeele te stemmen1 en dit wel te meer1 nademaal hij te ,mekka zich dikwijls op de getuigenis der ,joden beroepen had #di4 ,dit is het thema1 waarover namelijk het eerste gedeelte van dat hoofdstuk loopt4 ,hij toont de ,joden van ,medina uit hunne eigene geschiedenis aan1 hoe het hun1 zelfs toen ,mozes onder hen was1 aan waar geloof en vertrouwen had ontbroken1 en stelt ,abrahams natuurlijken godsdienst tegenover het strenge ,mozasme en het van dogmas zoo zeer vervulde ,christendom4 ,hij kent geene andere verboden spijzen dan bloed 7wat overigens ook in het vroegere ,christendom verboden was7 aas of krengen1 varkensvleesch en wat ter eere van eenigen afgod geslacht was #ej4 ,en dit verbod komt ook reeds in ,mekkasche hoofdstukken voor1 in verband met verschillende andere gebruiken1 die onder de bewoners van ,mekka heerschten #ea4 ,ook schrijft hij in den eersten tijd geen ander gebod voor1 dan het geloof aan ,god1 engelen1 opstanding1 profeten en hunne openbaring2 milddadigheid jegens armen1 weezen1 bloedverwanten1 reizigers en slaven2 gebed1 vervulling van zijn woord en lijdzaamheid in het ongeluk4 ,op de richting des lichaams bij het gebed komt het niet aan2 ,god is ,heer van het ,oosten en ,westen #eb4 ,op deze algemeene leer der plichten1 door ,mahomet in den vroegsten tijd van zijn verblijf te ,medina geopenbaard1 volgden intusschen andere wetten1 welke eerst in het tweede jaar verschenen4 ,de oorlog tegen ongeloovigen wordt er nu bevolen en zelfs in de heilige maanden veroorloofd4 ,niemand mag zich echter in al te groote gevaren storten1 en in zulke gevallen mag het gebed zelfs onder het rijden of gaan verricht worden1 terwijl het anders ten deele staande1 deels knielend gedaan wordt4 ,mekka wordt nu als de plaats aangewezen1 waarheen men zich bij het doen van het gebed moet richten4 ,het genot van den wijn en de hasardspelen wordt zoo al niet bepaald verboden1 dan toch ten minste gegispt4 ,de maand ,ramadhan wordt als vaste-maand bepaald4 ,ook worden in dien tijd eenige wetten ten opzichte van gezondheids-maatregelen en omtrent burgerlijke en lijfstraffelijke aangelegenheden bepaald4 ,van dien aard zijn de bepalingen omtrent de reiniging der vrouwen #ec2 testamenten #ed1 schuldverbintenissen #ee1 woeker #ef1 echtscheiding en rechten der vrouwen #eg1 huwelijk met ongeloovigen #eh en moord #ei ,alleen vers #aib-aii1 welke de voorschriften omtrent de bedevaart bevatten1 behooren voorzeker tot een lateren tijd1 en wel waarschijnlijk tot het #f;e of #g;e jaar der hedjirah4 ,gelijktijdig met het tweede ,hoofdstuk1 en alleen tot zijne aanvulling1 verscheen waarschijnlijk het #ih;e ,hoofdstuk1 dat voornamelijk tegen de ongeloovige ,joden en ,christenen gericht is1 en evenzeer het #fb;e1 dat het gebod behelst over het vieren van den ,vrijdag1 of eigenlijk over de godsdienstoefening op dien dag1 voorafgegaan door een twistgeschrijf tegen de ,joden1 en bijna met dezelfde woorden als in het #b;e ,hoofdstuk4 ,het #fe;e ,hoofdstuk is slechts ten deele eene herhaling1 deels eene aanvulling der huwelijkswetten1 welke in het #b;e ,hoofdstuk vervat zijn1 en moet derhalve ook omstreeks denzelfden tijd geplaatst worden4 ,hoofdstuk #bb1 dat het verlof bevat tot het oorlog voeren1 over de bedevaart handelt1 gelijk zij door ,abraham is vastgesteld #fj en over het loon1 dat de landverhuizers verbeidt1 die sterven of gedood worden1 behoort ook tot dezen tijd2 maar1 zelfs volgens het gevoelen de ,mahomedanen is een gedeelte daarvan reeds te ,mekka verschenen2 want het bevat meer redetwisten tegen de afgodendienaars van ,mekka dan tegen de bewoners van ,medina4 ,vers #ea-ec1 in welke ,mahomet eene concessie terug neemt1 welke hij aan de ongeloovigen heeft gedaan1 en eene vroegere openbaring aan de kunstenarijen des satans toeschrijft1 laten hierover niet den minsten twijfel bestaan4 ,tot de eerste ,medinasche ,hoofdstukken behoort eigenlijk ook het #d;e1 waarin het verdere over het huwelijksrecht en het daarmede in verband staande erfrecht is bevat #fa en voorts verbod van den zelfmoord #fb1 bepalingen omtrent doodslag bij vergissing #fc2 eenige krijgswetten1 bijzonder tot bevrijding der te ,mekka teruggehouden geloovigen3 twistreden tegen afgodendienaars1 ,joden en ,christenen #fd1 verordeningen over het gebed in den oorlog en de reiniging vr dezen1 en eindelijk nog eenige algemeene1 zedelijke vermaningen1 zooals over milddadigheid zonder vertoon te maken #fe1 rechtschapenheid #ff en waarheid #fg4 ,aangezien het derde hoofdstuk1 of tenminste een gedeelte daarvan1 gezonden werd om de ,muzelmannen over het verlies bij ,ohod te troosten1 zoo is het voorzeker in het derde jaar der hedjirah verschenen4 ,de overige verzen van dat ,hoofdstuk1 welke ten deele twistgeschrijf en ten deele vriendelijk tegemoet komen ten aanzien van ,joden en ,christenen bevatten1 met verwijzing op ,abrahams geloof1 kunnen ouder zijn3 doch v4 #hb daarentegen1 dat elken niet-,muzelman in alle eeuwigheid verdoemt1 is gewis eerst later verschenen4 ,eene opmerkelijke bijzonderheid voeren wij uit ,hoofdstuk #cc vers #dg aan4 ,nadat daarin gezegd is1 de ongeloovigen en huichelaars niet na te volgen 7of zoo als anderen vertolken1 niet naar hen te luisteren71 besluit het vers met te bevelen1 hun geen leed te doen4 ,hoofdstuk #dh betreft de verongelukte bedevaart1 of den tocht van ,hoedebia1 en wordt daarin het verdrag1 met de ,mekkanen gesloten1 als eene verovering afgeschilderd1 en de onmiddellijk daarop volgende oorlog van ,cheribar vermeld4 ,ook de drie verzen1 welke het #aaj;e ,hoofdstuk vormen1 zijn waarschijnlijk in dien tijd1 zoo niet zelfs na de verovering van ,mekka verschenen4 ,zoo is het ook met ,hoofdstuk #fa3 vooral vers #ac1 waarin evenzeer de spoedige verovering wordt beloofd1 en de vier eerste verzen1 waarin den geloovigen verweten wordt1 dat zij hun woord niet houden2 waarbij hun achterblijven van den tocht naar ,mekka wordt bedoeld4 ,eindelijk nog ,hoofdstuk #fj1 dat het huwelijk tusschen geloovigen en ongeloovigen ontbindt--hetgeen dadelijk na den terugkeer van ,hoedebia plaats had--en het huldigings-formulier der vrouwen voorschrijft4 ,het begin van dat ,hoofdstuk zoude kort voor de verovering zijn verschenen1 toen ,hatib ,ibn ,baltaa zijne vrienden te ,mekka van ,mahomets voornemen wilde onderrichten4 ,het gebod1 geene ongeloovigen tot vrienden te kiezen1 wordt nochtans zoo dikwijls herhaald1 dat het waarschijnlijk ook reeds vroeger werd medegedeeld1 nademaal de vriendschapsbetrekkingen tusschen geloovigen en ongeloovigen reeds lang te voren niet wenschelijk kon toeschijnen4 ,hoofdstuk #di1 welks begin op het gedrag der afgevaardigden van de ,thakifieten betrekking heeft1 verscheen na de verovering van ,mekka4 ,in de volgende verzen tracht ,mahomet de eendracht tusschen de verwonnelingen en de veroveraars te herstellen1 en waarschuwt voor wantrouwen1 argwaan1 beluisteren1 achterklap en geboortetrots1 omdat die ondeugden onvrede tusschen de geloovigen bewerkten1 welke elkander als broeders moesten beminnen4 ,het vijfde ,hoofdstuk eindelijk bevat eenige verzen1 welke ,mahomet bij zijne laatste bedevaart geopenbaard heeft1 en dat derhalve door eenige ,muzelmannen als het laatst verschenen wordt beschouwd4 ,daartoe tellen wij diegenen1 welke betrekking op de bedevaart hebben1 en eenige spijswetten1 vooral die1 welke in het vierde vers herhaald zijn2 uit hoofde van de tweede helft1 waarin de godsdienstlessen thans als volkomen worden erkend4 ,het gebod van het wrijven met zand1 bij gebrek aan water #fh1 bevindt zich reeds in een vroeger ,hoofdstuk1 en is1 zelfs naar de ,muzelmansche overlevering1 ouder4 ,zoo is het ook met den zoen voor een' niet gehouden eed #fi1 waarop reeds in ,hoofdstuk #ff v4 #b wordt geduid4 ,ook de wet1 om bij testamenten twee getuigen te doen onderteekenen #gj1 is waarschijnlijk reeds vroeger1 met vers #agf van het #b;e ,hoofdstuk1 verschenen4 ,evenzeer het gispen van het wijn drinken en dobbelspel #ga4 ,alleen de wet1 die den diefstal met het afhouden der hand straft1 kan nog bij de laatste bedevaart zijn gegeven4 ,het overige gedeelte van het hoofdstuk1 dat ,bijbelsche legenden bevat1 en voorts twistgeschrijf tegen ,joden en afgodendienaars1 maar meer nog tegen ,christenen1 en vooral tegen de leer der ,drieenheid1 is voorzeker nog ouder4 ,dit bewijst hoofdzakelijk v4 #he1 waarin de ,christenen vrienden der muzelmannen genoemd worden1 hetgeen althans na den slag van ,moeta en den veldtocht van ,taboek niet meer gezegd kon worden2 ook vers #gc1 waarin1 even als in ,hoofdstuk #b v4 #ei1 den geloovigen ,joden en ,christenen eene zalige toekomst wordt beloofd1 terwijl in het #c;e ,hoofdstuk wordt gezegd #gb3 wie eenen anderen godsdienst dan den ,islam aanhangt1 wordt door haar niet 7bij ,god7 aangenomen en behoort in de toekomstige wereld tot de verdoemden2 en evenzeer ,hoofdstuk #dh v4 #ag3 wie niet aan ,god en zijnen gezant gelooft1 voor zulke ongeloovigen hebben wij de hel bereid4 ,immers het is niet aan te nemen1 dat ,mahomet in den laatsten tijd verdraagzamer en vrijzinniger jegens ,joden en ,christenen geworden zij1 daar hun zelfs verboden wordt1 het gebied van ,mekka te betreden4 ,,iii ,,de ,,islam4 ,algemeen overzicht4 ,wij zullen thans van de geschiedenis der uiterlijke ontwikkeling van den ,koran en de ontleding zijner deelen1 tot het innerlijke wezen overgaan1 en hem meer beschouwen met betrekking tot het blijvend gehalte en in zijn geheel als godsdienst- en wetboek4 ,wij zullen met de geloofsleer van den ,koran beginnen1 zonder juist een dogmatiek in de streng wetenschappelijke beteekenis van het woord te geven1 of in de subtiliteiten der latere1 scholastieke dogmatici te treden2 eensdeels dewijl ons dit te ver zou voeren1 en anderdeels omdat1 vooral bij een natuur-mensch als ,mahomet1 ook niet in het minst aan een systematisch leerstelsel kan worden gedacht4 ,dit blijkt reeds ten duidelijkste daaruit1 dat de gewichtigste leerstellingen van den ,islam1 om hare onbestemdheid1 niet minder dan die van het ,christendom1 een onderwerp der heftigste polemiek en later zelfs van de bloedigste oorlogen en vervolgingen zijn geworden2 een verschijnsel1 dat bij de volgelingen van ,mahomet meer bevreemdend is dan bij die van ,christus4 ,het ,christendom toch is rijker aan geloofsstellingen1 dan het ,mahomedanismus1 en leerstellingen als die van de ,drienigheid1 van de wonderbare geboorte van ,christus en diens opstanding1 van de sacramenten en van de kerken1 geven meer stof tot verschillende opvatting dan die van den ,islam1 welke slechts n eenige ,god kent1 in ,mahomet een profeet ziet en volstrekt niets van priesterdom weet1 zelfs hoewel latere ,imams zich1 uit staatkundige redenen1 tot hoogepriesters willen verheffen4 ,maar niet alleen het innerlijk wezen van het ,christendom was eerder er toe geschikt1 scheidingen te doen ontstaan1 ook de wijze waarop het aan de nakomelingschap werd medegedeeld1 begunstigde het sectenwezen meer dan de ,islam4 ,christus zelf droeg zijne leerstellingen slechts mondeling en bij gelegenheid1 grootendeels zonder stelsel en samenhang voor2 zijne woorden werden eerst lang na zijnen dood opgeteekend1 in vreemde talen vertolkt en met subjective meeningen vermengd1 zoodat reeds de in vele punten van elkander afwijkende bronnen van het ,christendom de kiem tot verschillende godsdienstbegrippen in zich moesten bevatten4 ,mahomet daarentegen liet zelf1 indien al niet den geheelen ,koran1 zoo als de ,muzelmannen gelooven1 dan toch een groot deel zijner openbaringen opteekenen1 en het kleinere deel werd reeds twee jaren na zijnen dood aan het schrift overgeleverd1 en dat wel in de ,arabische taal2 in de taal1 waarin de profeet sinds zijne jeugd dacht1 en welke ook die van zijn volk was en bleef4 ,desniettemin werd ook de ,islam reeds in de eerste eeuwen der hedjira in vele secten verdeeld1 en geloofsoorlogen1 even bloedig als die door het ,christendom veroorzaakt1 verstoorden het ,mahomedaansche rijk4 ,slechts omdat ,mahomet er niet in het minst aan had gedacht1 een bepaald leerstellig systeem te vormen1 kon ook later1 toen onder zijne volgelingen een sterkere drang naar kennis ontwaakte1 dan dit bij hem het geval was geweest1 over menig punt in zijne leer op verschillende wijze worden gestreden4 ,mahomet vorderde namelijk van zijne volgelingen slechts het geloof aan n eenigen1 eeuwigen1 alomtegenwoordigen1 onzichtbaren1 almachtigen1 alwetenden1 alwijzen1 algerechten1 algenoegzamen en genadigen ,god1 schepper en onderhouder van het heelal1 voorts aan ,mahomet en de hem voorafgegane profeten1 als overbrengers der goddelijke openbaringen1 die de menschen voor dwaling behoeden en tot heil voeren zullen2 aan de engelen1 als de werktuigen van ,gods wil1 en eindelijk aan de opstanding der dooden en een leven hier namaals1 waarin de vromen voor hunne werken beloond en de zondaren gestraft zullen worden4 ,hoe eenvoudig echter ook deze1 bijna op ieder blad des ,korans terugkeerende1 drie grondleeren van den ,islam3 ,god1 openbaring en laatst oordeel zijn1 werden zij toch een voorwerp van strijd1 zoodra slechts bij de ,mohamedanen1 nog voor zij met de ,grieksche philosophie nader bekend werden1 het verlangen levendig werd1 deze leer eene speculatieve volmaking te geven1 die zelfs aan ,mahomet1 welke gewoonlijk slechts sprak naar den oogenblikkelijken drang van het gevoel1 geheel vreemd was4 ,menig punt1 dat oppervlakkig en beeldsprakig in den ,koran was voorgesteld1 naar den aard zijner verzameling1 waardoor de werkelijke samenhang van twee op elkander volgende verzen1 en ook de tijd of de aanleiding hunner verschijning1 nooit bepaald kan worden opgegeven1 en menig schijnbare of werkelijke tegenspraak1 openden natuurlijk een uitgebreid slagveld voor alle afwijkenden secten1 wat in dezelfde mate nog in omvang won1 toen de wijsgeerige studien der ,arabieren zich uitbreiden1 en al hetgeen op dit gebied verkregen was1 door kunstmatige verklaring in de godgeleerdheid gebracht en uit de heilige schrift afgeleid moest worden4 ,mahomet verliet deze wereld1 zonder ook slechts de minste bepaling omtrent zijne opvolging gemaakt te hebben4 ,wij vinden niet alleen geene plaats in den ,koran1 welke over den toestand van het rijk na zijnen dood handelt1 maar ook geene authentieke1 mondelinge overlevering1 zoo als reeds uit de vergezochte bewijzen van iedere partij voor hun recht op het khalifaat blijkt2 immers of ,mahomet vermeed1 in het geheel van zijne vergankelijkheid te spreken1 en de verzen die hem sterfelijk noemen1 zijn door ,aboe ,bekr tusschen gevoegd1 of hij waagde het niet1 door bevoorrechting der eene partij zich de andere tot vijand te maken4 ,het gold namelijk niet alleen tusschen ,ali en ,aboe ,bekr te kiezen1 en zijne geliefde dochter ,fatima of zijne vrouw ,asha--die vol intrigues was--in hare hoop teleur te stellen1 maar ook tusschen de met hem uitgeweken burgers van ,mekka en die van ,medina1 aan wier bescherming en bijstand hij de uitbreiding zijner macht had te danken4 ,intusschen was het ook mogelijk1 dat hij zich in het algemeen niet gerechtigd achtte1 in een land1 waar de republikeinsche regeeringsvorm steeds de overhand had1 eene erfelijke monarchie in te stellen1 en dat hij daarom liever zweeg1 in de verwachting1 dat de beste zijner makkers zich wel den weg tot de heerschappij zoude banen4 ,hoe het zij1 in geen geval mag de erfelijk monarchale1 en nog minder de volstrekt despotische regeeringsvorm der ,muzelmansche rijken1 aan ,mahomet zelf1 of aan den door hem gestichten godsdienst worden toegeschreven zoo als dit dikwijls door ,europeesche geleerden is geschied4 ,mahomet zelf wilde in het geheel niet als wereldlijk heerscher maar slechts als profeet worden aangezien4 ,toen hij1 bij de verovering van ,mekka1 te midden der bondgenooten en uitgewekenen ,abel ,sofan voorbijtrok en deze tot ,abbas zeide3 bij ,god1 het rijk van uwen neef is groot1 hernam ,abbas3 ,hij is een groot profeet4 ,daar ,mahomet zich echter de laatste profeet noemde1 zoo kan ook dan na hem geen sprake zijn van een goddelijk recht op eene geestelijke macht4 ,dit blijkt ook uit het eigen gedrag van ,aboe ,bekr bij de keuze der khalifen1 die in het algemeen slechts van de voorrangen der uitgetrokkenen sprak en geene eigene rechter deed gelden1 ja zelfs ,omar of ,aboe ,ubeida tot khalif voorstelde4 ,was nu ook deze voorstelling misschien niet ernstig gemeend1 omdat hij te voren wist1 dat beiden de heerschappij bij zijn leven niet zouden overnemen1 dan bewijst dit toch ten minste1 dat de hoofden van het volk en geen aangeboren rechten over de opvolging zouden beslissen4 ,als wetgever kon een ,muzelmansch vorst in het geheel geene macht hebben2 want de ,koran zou de eeuwige wet der ,muzelmannen blijven1 en was zeker ook in den eersten tijd des ,islams volkomen toereikend4 ,in den ,koran echter wordt niet slechts het leven der geloovigen gewaarborgd1 maar ook hunne bezittingen4 ,het eerste kan slechts den moordenaar ontnomen worden1 en van het laatste kunnen alleen de wettelijk bepaalde belastingen gevorderd worden4 ,de verrichtingen van het opperhoofd van den staat bestonden dus1 naar het begrip van den ,koran eenvoudig in het waken voor de navolging der wet1 in de handhaving der militaire macht1 in haar gebruik1 tot bevestiging en uitbreiding van het geloof4 ,mahomet dus verantwoordelijk te maken voor den regeeringsvorm1 welke zijne opvolgers hebben ingevoerd1 of zelfs voor de gruwelen1 door enkele ,moslemische heerschers gepleegd1 ware nog veel onbillijker1 dan indien wij het despotismus van verschillende ,christelijke staten uit het ,evangelie wilden afleiden4 ,gelijk overigens in het ,christendom dikwijls is beproefd geworden1 de erfelijke en onbegrensde macht op de ,heilige ,schrift te doen steunen #gc1 zoo bekwam ook in den ,islam de wereldlijke macht reeds vroeg eene godsdienstige wijding1 en de leer van het ,imamaat vormt een tegenhanger van die der kerk4 ,terwijl intusschen de factische khalifen1 namelijk de drie eersten1 zich nog meer als wereldlijke dan als geestelijke navolgers van ,mahomet beschouwden1 en hun recht meer op de keuze1 of minstens op de overeenstemming der ,muzelmannen steunden1 grondden de aanhangers van ,ali en zijn geslacht reeds onder de heerschappij van ,othman1 bijzonder echter gedurende den oorlog met ,muawia en diens overwinning1 hunne aanspraken op een vormelijk erfrecht4 ,de ,imams werden toen als bijzondere door ,god verlichte menschen aangezien1 en ten laatste zelfs als eene incarnatie der ,godheid vereerd en aangebeden4 ,de versmade1 ware ,imams bleven zelfs na hunnen dood een voorwerp van vereering en hoop voor hunne partij1 daar spoedig ook het geloof aan hunne1 eens plaats te hebben terugkeer tot herstelling van het recht en der waarheid zich vormde1 even als bij de ,joden ten opzichte van den ,messias4 ,de eene partij1 die wij met den algemeenen naam van ,schiten zullen aanduiden1 zonder ons met het bijzondere der verschillende secten bezig te houden1 in welke zij verdeeld werden1 had overigens de meest overdreven begrippen van de waardigheid en de heiligheid van den ,imam4 ,andere ,muzelmannen echter zagen1 reeds ten tijde van ,ali1 in het khalifaat slechts eene zuiver staatkundige instelling1 die het welzijn der volken tot eersten grondslag zou hebben4 ,zij leerden daarom dat het ,imamaat1 op zich zelven beschouwd1 in het geheel niet noodig is1 dat iedere deugdzame1 hij zij vrij of slaaf1 uit welk geslacht hij ook afstamme1 daartoe kon worden verheven1 en dat1 indien de ,imam of khalif niet aan zijn heiligen plicht voldeed1 de wet veroorloofde1 en zelfs gebood1 zich tegen hem te verzetten en hem te bekampen4 ,deze meening1 die natuurlijk door de machthebbenden ten sterkste werd bestreden1 en wier bekenners den naam ,chardjiten #gd ontvingen1 vond zelfs onder de meest geleerde mannen van de eerste eeuw der hedjira talrijke aanhangers1 en bewijst genoegzaam1 dat de heilige schrift der ,muzelmannen niet ter gunste van het khalifaat spreekt1 gelijk zich dat later vormde4 ,merkwaardig en pleitende voor den zoogenaamden orthodoxen ,islam is het1 dat deze leer hier verdoemd en hare bekenners als ketters werden bestraft1 hoewel1 naar eene zeer oude1 authentieke overlevering1 ,aboe ,bekr zelf1 in zijne eerste rede1 die hij als khalif in de moskee te ,medina hield1 zeide3 ,o1 gijlieden6 ,gij hebt mij tot uw opperhoofd gekozen1 hoewel ik niet de voornaamste onder u ben4 ,handel ik recht1 zoo weigert mij uwe medewerking niet1 bega ik een onrecht1 zoo biedt mij tegenstand64444 ,gehoorzaamt mij1 zoo lang ik ,god en zijnen gezant gehoorzaam4 ,handel ik echter tegen de geboden van ,god en zijnen gezant1 weigert mij dan gehoorzaamheid6 ,ook de leer van het goddelijke raadsbesluit is1 in de strengheid en consequentie1 die alle vrijheid van 's menschen wil vernietigt1 gelijk zij door menigen orthodoxen ,muzelman opgevat en door alle vijanden van den ,islam voorgesteld wordt1 meer eene uitvinding der politiek1 dan van het geloof4 ,in den ,koran verschijnt zij meer tot bekamping der vrees1 tot bevestiging van het vertrouwen en der onderwerping aan den wil des ,heeren1 tot troost in het ongeluk en tot bewaring der bescheidenheid in het geluk1 dan tot verlamming der menschelijke werkzaamheid1 of wel tot berooving der zedelijke vrijheid4 ,roekeloosheid wordt uitdrukkelijk in den ,koran verboden #ge4 ,voorzichtigheid wordt zeer dikwijls aanbevolen1 en zelfs het gebed1 de hoogste ceremoniele wet van den ,islam1 ondergaat eene wijziging1 zoo1 door de verrichtingen volgens het voorschrift1 de biddende in gevaar kon worden gebracht #gf4 ,en indien het ook dikwijls wordt herhaald1 dat ,god de menschen naar ,zijnen wil voedsel geeft1 zoo wordt toch nergens daarmede bedoeld1 dat de ,muzelmannen de handen werkeloos in den schoot moeten leggen4 ,veeleer is het zelfs veroorloofd1 op den heiligen ,vrijdag1 na de verrichting van het gebed1 zijne zaken te verrichten #gg4 ,ook moet slechts een klein gedeelte van den ,koran bij het gebed worden gelezen1 naardien velen het land moeten doorkruisen om hun levensonderhoud te zoeken #gh4 ,enkele andere plaatsen1 in welke eene zekere zorgeloosheid tot deugd wordt verheven1 kunnen dus slechts daarop doelen1 dat de mensch door versaagdheid niet al te zeer in de zorgen voor zijn onderhoud moet worden tegengehouden1 en daardoor zijne hoogere plichten1 het trachten naar ,gods welbehagen1 door oefening der deugd1 op den achtergrond plaatse1 gelijk ook de apostel ,petrus schrijft #gi ,werp al uwe zorgen op ,hem 7,god71 want ,hij zorgt voor u4 ,wat de leerstelling van de volstrekte voorbestemming van den mensch tot zaligheid of tot lijden betreft1 is ,mahomets1 geheel op vrees en verwachting gebouwd godsdienststelsel niet alleen er tegen1 daar hij voortdurend tot gelooven en tot vrome handelingen1 om het loon in het paradijs1 vermaant1 en voor ongeloof en zonden waarschuwt1 om de straf in de hel1 en dus noodzakelijk ook het toekomstig lot van den mensch van zijn eigen wil afhankelijk moet maken2 maar bovendien wederleggen eenige plaatsen in den ,koran zulk eene ,augustiniaansche predestinatieleer ten stelligste4 ,daar zij echter door de orthodoxe ,imams aangenomen en voortdurend in alle ,europeesche werken den stichter van den ,islam worden toegeschreven en verweten4 ,zoo moeten wij hier uitvoeriger zijn en meer bewijzen voor ,mahomets leer van de vrijheid des wils aanvoeren1 dan eigenlijk noodig zou zijn4 ,de mondelinge overleveringen kunnen wij omdat men er zich niet op kan verlaten1 noch hier1 noch bij andere verschillen in aanmerking nemen4 ,wat hiervan in dit opzicht kan worden aangenomen1 blijkt voor den onderzoeker genoegzaam daaruit1 dat zij ,mahomet reeds vooruit laten zeggen3 ,de ,islam zou zich in drie-en-zeventig secten verdeelen1 onder welke de bekenners van den vrijen wil als de ,magirs van den ,islam worden aangeduid4 ,wij mogen alzoo op dit punt slechts naar den ,koran verwijzen #hj4 ,deze verzen1 bij welke nog vele andere gevoegd kunnen worden1 bewijzen genoegzaam1 dat ,mahomet niet slechts de consequente predestinatieleer1 zooals zij door eenige secten in het ,christendom en door de ,djabariten en eenige andere secten in den ,islam ontwikkeld werd1 niet huldigde1 maar dat hij in het algemeen veel meer nabij het ,pelagiaansche stelsel was1 dan het nieuw opgevatte ,augustiaansche systeem4 ,hoe ware het overigens mogelijk1 daar hij den val van den mensch niet als ,augustijn en de ,christelijke kerk aanneemt1 en de leer der erfzonde loochent1 die alleen de volstrekte predestinatieleer met de goddelijke gerechtigheid en heiligheid kan verzoenen4 ,volgens de leer van den ,koran werd namelijk het eerste menschenpaar1 om zijne ongehoorzaamheid1 wel uit het hemelsche paradijs op de aarde verstooten1 en ook wordt1 voor zoo verre de eerste zonde door de zege van de baatzuchtigheid over ,gods wil werd begaan1 het menschenras wederkeerige haat en onvrede voorspeld2 de ,koran weet echter niets van eenen zich voortplantenden toestand van innerlijk verderf1 ten gevolge der zonde van ,adam1 en neemt zich op vele plaatsen in acht voor het denkbeeld eener toerekening van vreemde zonden4 ,mahomet kent daardoor ook geene andere genade1 dan de openbaring door profeten1 deels tot volmaking der menschelijke erkenning van het goede en het kwade1 deels als hulp tegen de verzoekingen van den satan1 wien de mensch door zijnen val geheel werd prijs gegeven1 of eigenlijk zich zelven nog meer heeft blootgesteld4 ,adam had berouw over zijne zonde en ,god schonk het menschenpaar weder genade1 terwijl hij zeide3 ,verwijdert u van hier2 ik zal u eene leiding geven3 wie deze leiding volgt zal vrees noch droefheid kennen4 ,die deze echter niet gelooven en onze teekenen verloochenen1 worden ten eeuwigen vure gedoemd #ha4 ,iedere profeet1 van ,adam tot ,mahomet1 is diensvolgens een door ,god gezonden verlosser2 om echter verlost te worden3 dat is1 tot het ware begrip en tot hoogere erkenning te geraken en1 ten gevolge daarvan1 weder de zaligheid van het paradijs te genieten1 is het geloof aan de openbaring en het handelen daarnaar noodig4 ,beiden hangen zij echter alleen van den menschelijken wil af4 ,geheel werkeloos1 blijft intusschen1 ook bij het individu1 de ,goddelijke wil naar de leer van den ,koran niet1 maar hij uit zich voortdurend1 naar gelang van het innerlijke van den mensch1 als genade of gerechtigheid4 ,mahomet geeft namelijk ook toe1 wat ,pelagius aan ,augustinus toestond2 te weten1 dat ,god desgenen meening in het geloof sterkt1 die den wil tot het goede heeft1 terwijl hij dengeen1 bij wien de zucht naar het booze den boventoon voert1 aan zijn altijd toenemend bederf overlaat1 en dus in zekeren zin verhardt4 ,ook blijft het natuurlijk aan de raadsbesluiten der ,hemelsche wijsheid overgelaten1 op welken tijd en welk volk ,zij door hare leiding genade wil schenken4 ,deze concessie der rede aan het geloof1 welke zoowel in het ,oude als in het ,nieuwe ,testament niet te loochenen is #hb1 maar geene onvoorwaardelijke predestinatie1 wordt op verschillende plaatsen gepredikt #hc4 ,uit deze verzen blijkt ten duidelijkste1 dat de mensch1 met betrekking tot geloof en deugd1 geen werktuig der ,goddelijke willekeur is1 maar dat hij het in zijne macht heeft1 het ware te gelooven en het goede te willen2 dat ,god echter den voor het goede en ware vastbaren mensch ondersteunt1 terwijl hij degenen1 welke hun hart sluiten voor ,zijne1 zich als openbaring uitende genade1 aan hunne verdorvenheid overlaat4 ,de woorden1 die dikwijls in den ,koran worden gevonden1 dat ,god leidt wien ,hij wil en in dwaling laat wien ,hij wil1 welke1 uit hun verband gerukt1 in elk geval tot de leer van ,augustinus konden voeren1 moeten daarom1 naar gelang van hun verband 7hetgeen echter1 zoo als wij reeds hebben gezegd1 niet altijd met zekerheid is te ontdekken71 of in het algemeen op de zending van een profeet1 f op den goddelijken bijstand tot ontwikkeling van het geloof toegepast worden1 hetwelk identisch is met het goede door zijnen wil te ondersteunen1 terwijl het1 door eene bijzondere inwerking1 dwingen van den roekelooze tot gelooven1 met de ,hemelsche gerechtigheid zou strijden1 en daarom ook niet in ,haren wil kan liggen4 ,dit denkbeeld blijkt duidelijk uit het #bji;e vers van de tweede ,soera1 waar onmiddellijk na de woorden2 ,god zond de profeten om de waarheid te verkondigen1 volgt3 en ,god leidt de geloovigen naar de waarheid1 en daarna3 ,god leidt op den rechten weg wien hij wil4 ,evenzoo ook in het #ai;e vers der #ci;e ,soera4 ,iederen onpartijdigen lezer moet het daarom klaar zijn1 dat ,mahomet de vrijheid van den menschelijken wil in geenen deele loochende4 ,overigens trad reeds in de eerste eeuw der hedjira eene hevige oppositie op1 tegen de door de regeering begunstigde bekenners der predestinatieleer1 bij welke zich zelfs een zoon van ,omar aansloot4 ,zij werd echter natuurlijk door de ,omejaden bestreden en onderdrukt1 dewijl hunne heerschappij1 die op list en geweld berustte1 tot hare ondersteuning en rechtvaardiging1 te zeer behoefte had aan de leer der goddelijke raadsbesluiten en der predestinatie van alle menschelijke handelingen4 ,maabad1 die aan het hoofd dezer oppositie stond1 zeide luide van zijne tegenstanders3 ,deze lieden vergieten het bloed der menschen en wagen het dan te beweren1 dat al onze handelingen vooraf door een goddelijk raadsbesluit bepaald zijn4 ,maar inderdaad werd hij dan ook wegens zijne meening1 niet omdat zij tegen de heilige schrift aandruischte1 maar omdat zij voor de willekeur van den heerscher gevaarlijk was1 in het tachtigste jaar der hedjira1 op bevel van den khalif ,abd-,almalik1 door den wreeden ,haddjadi gefolterd en daarna opgehangen #hd4 ,desniettegenstaande plantte zich zijne leer voort1 riep de secte der ,mutaral in het leven en bleef zelfs niet zonder invloed op den orthodoxen ,islam1 die wel aan de leerstelling der voorbestemming van de uitverkorenen en verworpenen vasthoudt1 doch inderdaad zonder dialectische consequentie1 de predestinatie niet tot de enkele goede of slechte handelingen van den mensch uitbreidt1 en dien ten gevolge ook1 zoo als vele ,christelijke dogmatici1 eigenlijk slechts ten gevolge van vooruitweten eene predestinatie aanneemt #he4 ,de ,koran verwerpt echter1 zoo als uit de door ons aangehaalde verzen blijkt1 ook dit dogma en bevat geene enkele plaats1 die zoo beslissend daarvoor zou kunnen pleiten1 als die van het ,evangelie 7,apost4 ,,xiii vs4 #dh en ,rom4 ,,viii vs4 #bh-cj enz474 ,wij zullen ons niet lang meer met de overige leerstellingen van den ,islam ophouden1 deels dewijl zij niet zoo diep in het innerlijke wezen van het geloof grijpen1 en minder betrekking op het leven hebben1 deels omdat hare verdere ontwikkeling eerst tot een lateren tijd behoort1 en dus met ,mahomet en den ,koran1 waarmede wij ons hier bijzonder bezig houden1 minder in verband staan dan met de ,arabische wijsbegeerte4 ,al deze dogmen baarden vele tegenstrijdigheden en secten1 daar de eenen aan de letter des ,korans hingen1 en de anderen eener meer vrije uitlegging de voorkeur gaven2 dewijl de eenen zich blindelings aan de voorgewende uitspraken van den profeet onderwierpen1 de anderen de wetten der onveranderlijke rede boven alles plaatsten1 en met de elementen der ,grieksche wijsbegeerte naar eenheid in het godsdienststelsel streefden4 ,aangezien wij hier niet verder willen gaan dan de bondgenooten van den profeet1 volgen wij ook de geschiedenis der dogmen van den ,islam niet langer1 en merken slechts ten slotte nog aan1 dat1 hoezeer ,mahomet ook in den ,koran op het geloof aan een eenigen ,god1 aan de profeten en de onsterfelijkheid der ziel aandringt1 toch ook1 op tallooze plaatsen1 niet minder het volgen der geopenbaarde leer1 een deugdzame1 reine levenswandel1 naar de voorschriften van den ,koran1 van den waren geloovige gevorderd en als het middel aangeduid worden1 om ,gods welbehagen en de zaligheid van het paradijs te erlangen4 ,men begaat dus ook hierin1 omtrent den stichter van den ,islam een onrecht1 als men beweert1 dat hij aan de uitoefening der deugd en het bekampen der hartstochten in het geheel geene waarde hecht1 en slechts geloof vordert4 ,hoe dikwijls vindt men in den ,koran de woorden terug3 die gelooven en goede daden verrichten1 komen in het paradijs1 en dergelijken meer4 ,daar intusschen deze dwaling in den nieuweren tijd weder is herhaald1 verwijzen wij hier naar eenige plaatsen in den ,koran #hf4 ,indien dus op andere plaatsen1 al gewis1 het paradijs aan hen wordt beloofd1 die aan ,god gelooven en voor de zaak ,gods kampen1 dan wordt daardoor in het geheel niet gezegd1 dat de overige door ,god geopenbaarde voorschriften ter zijde mogen gesteld worden4 ,veeleer wordt bij den waren geloovige1 die bereid is zijn leven ieder oogenblik voor zijnen ,god te offeren1 eene volkomene heerschappij over de menschelijke hartstochten en een strikt volgen van den goddelijken wil1 die in den ,koran wordt verkondigd op den voorgrond geplaatst4 ,de ,muzelmansche dogmatici1 die toch nog minder met ,mahomet mogen worden verwisseld1 dan de kerkvaderen met ,christus1 nemen wel aan1 dat de geloovige1 niettegenstaande zijne slechte handelingen1 niet eeuwig uit het paradijs verstooten blijft1 maar zij geven toch toe1 dat hij eerst voor zijne ondeugd wordt gestraft #hg4 ,overigens is toch ook door ,christelijke secten beweerd1 dat het ongeloof alln den naam van zonde verdient en den mensch in het toekomstige leven wordt aangerekend1 maar dat hij voor de goede werken op geene belooning aanspraak heeft4 ,als hervormer1 hetgeen ,mahomet oorspronkelijk was en wilde zijn1 verdient hij onze volkomene hulde en bewondering4 ,een ,arabier1 die de schaduwzijde van het toenmalige ,joden- en ,christendom openbaarde1 en niet zonder levensgevaar trachtte1 het veelgodendom te verdringen en zijn volk de leer van de onsterfelijkheid der ziel in te prenten1 verdient niet alleen naast de grootste mannen der geschiedenis geplaatst te worden1 maar ook1 in zeker opzicht1 den naam van profeet4 ,zoodra hij echter ophoudt te verdragen1 zoodra hij der waarheid door het zwaard de zegepraal tracht te verschaffen1 en in den naam ,gods nieuwe ceremoniele1 burgerlijke1 politie- en lijfstraffelijke wetten voorschrijft1 drukt hij op zijne woorden den stempel van menschelijke zwakheid en vergankelijkheid4 ,de ceremoniele wetten van den ,islam zijn wel niet zoo talrijk als men gewoonlijk in ,europa gelooft1 maar een enkele is er bij1 welke ,mahomet ten minste van de blaam zuivert1 dat hij in zijne voorschriften de zinnelijkheid der ,arabieren zou hebben begunstigd4 ,wij bedoelen het vasten van den ,ramadhan4 ,men verbeelde zich de gloeiende zandwoestijnen van ,arabi #hh met het verbod1 gedurende eene geheele maand1 van zonsopgang tot zonsondergang1 zich met eenigerhande spijzen te laven1 en ook geen droppel water te drinken1 en men zal de vervulling der ,mahomedaansche voorschriften niet meer zoo gemakkelijk vinden1 en ook niet meer kunnen beweren1 dat zij geen kamp tusschen geest en lichaam vorderen4 ,het dagelijks vijf malen te verrichten gebed1 met de voorafgaande reiniging1 is om zijne kortheid en omdat ieder het voor zich verrichten kan1 minder bezwaarlijk1 terwijl de pelgrimstocht naar ,mekka eenmaal gedurende het leven1 slechts voor hem verplichtend is1 wiens omstandigheden zulk eene reis veroorloven4 ,de gewichtigste politiewetten bestaan in het verbod van hazardspelen1 van het genieten van den wijn1 het bloed van gestorvene1 of ter eere eens afgods geslachte dieren en van het varkensvleesch4 ,de staatswetten van den ,islam bepalen de op te brengen belastingen1 de deeling van den buit1 en de betrekking der geloovigen1 zoowel tot de afgodendienaars als tot de ,joden en ,christenen4 ,volgens de strengere wet der laatste jaren1 moeten de eerstgenoemde beoorloogd worden1 tot alle neiging tot afgoderij ophoudt1 en de laatsten tot zij zich onderwerpen en schatting opbrengen4 ,wij hebben reeds bemerkt1 dat ,mahomet1 hoewel hij1 als mensch1 onder de toenmalige omstandigheden niet anders leeren en handelen kon1 nochtans door deze krijgswetten zijn profetisch karakter in zijn naaktheid heeft getoond4 ,hoe groot echter de verzoeking is1 indien men eenmaal tot de macht is geraakt1 om die tot het bekampen en onderdrukken van andersdenkenden te gebruiken1 heeft ook het ,christendom genoegzaam bewezen1 van den dag dat het den troon der ,cesars besteeg tot op den huldigen dag4 ,het strafrecht van den ,koran is uiterst vrijgevig4 ,de doodstraf wordt slechts voor tegennatuurlijke vermenging der geslachten en moord toegepast2 en willen de bloedverwanten van een vermoorden liever eene schadeloosstelling aannemen1 dan zich wreken1 dan blijft zelfs de moordenaar in het leven4 ,ook echtbrekers worden1 ten minste in den tot ons gekomen ,koran1 niet met den dood gestraft4 ,voor lichamelijke verwondingen wordt geene wraak geduld1 maar alleen geldstraffen1 of liever schadeloosstelling4 ,de strengste crimineele wet1 die echter kan worden gerechtvaardigd door de noodzakelijkheid1 om de aangeboren lust der ,arabieren tot diefstal en rooftochten te onderdrukken1 is het afkappen der hand voor elke toeigening van eens anderen goed4 ,de burgerlijke wetten van den ,koran betreffen vooral het erf en huwelijksrecht1 en hare hoofdstrekking is de vaststelling van de rechten der vrouwen en beperking van den willekeur des mans4 ,de veelwijverij wordt niet opgeheven1 doch aan voorwaarden onderworpen1 welke de ware geloovige slechts zelden kan vervullen4 ,de huwelijkstrouw wordt ook de man tot plicht gesteld4 ,een ander deel der burgerlijke wetgeving betreft het lot der slaven1 hetwelk ,mahomet niet minder dan dat der vrouwen tracht te verzachten4 ,de geheele opheffing der slavernij wordt voorbereid en in grondbeginsel1 vooral bij geloovigen1 uitgesproken4 ,een volkomen emancipatie was echter1 bij de voortdurende oorlogen1 in welk slechts door de verandering der gevangenen in slaven den overwonnenen het leven kon worden gespaard1 schier niet mogelijk4 ,de armoede van den ,koran aan burgerlijke wetten1 hetwelk deels te verklaren is uit de eenvoudige omstandigheden waarin men leefde1 meer echter nog daardoor dat hij waarschijnlijk daar1 waar hij het bestaande behield1 niets openbaarde1 werd spoedig gevoeld4 ,men beriep zich echter ten eerste op mondelinge uitspraken van ,mahomet1 daarna op het voorbeeld van een eersten khalif1 later op de besluiten der eerste ,imams1 en eindelijk1 toen onder de geheel veranderde omstandigheden ook deze niet meer toereikend waren1 handelde men analogisch3 zoodat altijd de moeilijkste vraag1 over een of ander onderwerp1 al zou het ook den nadruk of de stoomvaart hebben betroffen1 door een ,muzelmansche rechtsgeleerde even goed als door een rabijn1 een christen geestelijke die naar de kanonnieke wet1 of door een jurist die naar het ,romeinsche recht uitspraak doet1 in naam des ,hemels kon worden opgelost4 ,de zedeleer van den ,koran eindelijk kan als het volkomenste gedeelte van dit merkwaardige boek worden beschouwd4 ,zij is wel niet1 even als de andere bouwstoffen1 die er den inhoud van vormen1 in een kapittel bij elkander verzameld2 maar de schoonste zedekundige grondbeginselen en voorschriften loopen als gouden draden door het geheele weefsel van bijgeloof en misleiding1 ,ongerechtigheid1 wraakzucht inbeelding1 hoogmoed1 logen1 veinzerij1 kwaadsprekerij1 smaad1 spot1 gierigheid1 verkwisting1 buitensporigheid1 ijdelheid1 praal1 wantrouwen en argwaan worden als goddelooze ondeugden verklaard2 daarentegen worden milddadigheid1 menschlievendheid1 bescheidenheid1 toegevendheid1 geduld1 standvastigheid1 tevredenheid1 oprechtheid1 rechtschapenheid1 tucht1 vrede en waarheidsliefde1 doch voor alles vertrouwen en onderwerping1 als deugden aanbevolen1 welke ,gode het welgevalligst zijn4 ,,iv4 ,,de ,,koran #hi4 ,,eerste ,,hoofdstuk4 ,,inleiding #ij4 ,gegeven te ,mekka--#g verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god #ia4 #a4 ,lof aan ,god1 meester des heelals #ib4 #b4 ,den lankmoedige1 den albarmhartige4 #c4 ,rechter op den dag des gerichts4 #d4 ,u bidden wij aan1 ,uwe hulp roepen wij in4 #e4 ,voer ons langs den rechten weg4 #f4 ,langs den weg dergenen1 die zich in ,uwe weldaden verheugen #ic4 #g4 ,niet langs den weg dergenen1 die ,uwen toorn hebben opgewekt1 en niet op dien der dwalenden #id4 ,,tweede ,,hoofdstuk4 ,,de ,,koe #ie4 ,gegeven te ,medina--#bhf verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 #if ,dit is het boek1 waaromtrent geen twijfel bestaat2 de richtsnoer van de godvreezenden1 #b4 ,van hen1 die de mysterin #ig gelooven1 het gebed nauwlettend doen1 en weldaden verspreiden van de bezittingen1 die wij hun verleenen4 #c4 ,van hen1 die aan openbaringen gelooven1 u van boven gezonden en voor u gezonden #ih2 van hen die aan het volgend leven #ii gelooven4 #d4 ,zij alleen zullen door hunnen ,heer worden geleid2 zij alleen zullen welzalig zijn4 #e4 ,den boozen is het gelijk1 of gij hun de waarheid verkondigt of niet4 #f4 ,god heeft hunne harten en ooren verzegeld1 hunne oogen geblinddoekt en eene verschrikkelijke straf wacht hen4 #g4 ,er zijn menschen1 die zeggen3 ,wij gelooven aan ,god en aan het jongste gericht1 en toch behooren zij niet tot het getal der geloovigen4 #h4 ,zij trachten ,god en de geloovigen te misleiden2 maar zij zullen slechts zich zelven misleiden1 en begrijpen het niet4 #i4 ,eene ziekte zetelt in hunne harten1 en ,god zal die slechts doen toenemen #ajj2 eene pijnlijke straf blijft hun bewaard2 want zij hebben de profeten #aja voor leugenaars gehouden4 #aj4 ,als men hun zegt3 ,verleidt de wereld toch niet #ajb dan antwoorden zij3 ,verre van daar1 wij zijn rechtschapen lieden4 #aa4 ,helaas6 zij misleiden de wereld1 maar zij begrijpen het niet4 #ab4 ,zegt men hun3 ,gelooft toch1 gelijk zoo veel anderen gelooven1 #ajc dan antwoorden zij3 ,zullen wij gelooven als de zotten8 ,helaas6 zij zelven zijn zotten1 maar zij gevoelen het niet4 #ac4 ,ontmoeten zij geloovigen1 dan zeggen zij3 ,wij gelooven ook1' maar zoodra zij weder bij hunne verleiders #ajd zijn1 zeggen zij3 ,wij houden het met u1 en deze bespotten wij slechts4 #ad4 ,maar ,god zal met hen spotten3 ,hij zal hen langen tijd in hunne dwaling laten1 onzeker heen en weder geslingerd4 #ae4 ,zij zijn het1 die de dwaling voor de munt der waarheid gekocht hebben2 maar hun handel heeft hun geen winst opgebracht2 want zij zijn van den rechten weg afgedwaald4 #af4 ,zij gelijken op hem1 die een vuur ontsteekt #aje en dat1 wanneer het zijn licht op de omringende voorwerpen heeft geworpen #ajf1 door ,god wordt uitgebluscht1 hen in de duisternis latende opdat zij niet kunnen zien4 #ag4 ,doof1 stom en blind zijn zij en kunnen daarom op den afgelegden weg niet terugkeeren #ajg4 #ah4 ,of zij zijn gelijk aan hen1 die1 wanneer een van regen zwangere wolk met donder en werlicht #ajh van den hemel nederdaalt1 voor het gerol van den donder en omdat zij den dood vreezen1 hunne ooren met hunne vingers dichtstoppen1 terwijl ,god de ongeloovigen aan alle zijden aangrijpt4 #ai4 ,weinig is er slechts noodig1 opdat de bliksem hun het gezicht ontroove2 als de bliksem alles om hen heen verlicht1 wandelen zij in zijn licht2 wordt het weder duister om hen heen1 dan staan zij onbewegelijk4 ,als ,god slechts wilde1 zou ,hij hen van het gezicht en gehoor berooven2 want ,hij is ,almachtig4 ,menschen #aji dient uwen ,heer1 die u en uwen voorgangers heeft geschapen1 opdat gij ,hem vereert4 #bj4 ,hij heeft u de aarde tot een tapijt en den hemel tot een overwelfsel gegeven4 ,hij laat het water van den hemel stroomen1 om vruchten tot uw onderhoud voort te brengen4 ,stel dus geen gelijke naast ,god1 tegen beter weten aan4 #ba4 ,twijfelt gij aan het boek1 dat wij onzen dienaar hebben geopenbaard1 brengt dan1 al is het slechts een der hoofdstukken voort1 die het bevat1 roept uwen getuigen buiten ,god #aaj ter hulp1 indien gij waarheid spreekt4 #bb4 ,doet gij dit niet1 en gij zult het niet doen1 vreest dan voor de ongeloovigen het vuur dat menschen en steenen #aaa verteert4 #bc4 ,verkondig hun die gelooven en wel doen1 dat zij tuinen tot woonplaats zullen hebben1 van beken doorsneden1 ,iederen keer als zij eenig voedsel van de vruchten dier tuinen zullen nemen1 zullen zij uitroepen3 ,ziedaar de vruchten1 waarmede wij ons vroeger hebben gevoed1 zoo zullen zij daarop gelijken #aab4 ,daar zullen zij reine en onbevlekte vrouwen vinden1 en eeuwig zullen zij daar verwijlen4 #bd4 ,voorwaar ,god behoeft zich niet te schamen1 vergelijkingen met insecten of nog kleinere voorwerpen te maken #aac4 ,de geloovigen wisten1 dat slechts waarheid van hunnen ,heer komt2 maar de ongeloovigen zeggen3 ,wat heeft ,god met deze vergelijkingen bedoeld8 ,hij doet velen daardoor dwalen en wijst anderen daardoor terecht1 maar slechts de boozen zullen dwalen4 #be4 ,die het met ,god aangegane verbond verbreken2 die het door hem vereenigde zullen scheiden1 die verderf op aarde stichten1 zullen ondergaan4 #bf4 ,hoe kunt gij ,god verloochenen8 ,gij waart eens dood2 ,hij heeft u het leven hergeven en ,hij zal u weder dooden en weder levend maken2 dan zult gij eens tot hem terugkeeren8 #bg4 ,hij is het1 die alles op de aarde voor u geschapen heeft1 daarna den hemel uitbreidde en dien tot zeven hemelen maakte2 ,hij1 de alwetende4 #bh4 ,toen ,god tot de engelen zeide3 ,ik wil een stadhouder op aarde #aad plaatsen1 zeiden zij3 ,zult ,gij er een plaatsen1 die daar wanorde sticht en bloed vergiet8 ,wij echter zingen ,uw lof en heiligen ,u4 ,hij zeide echter2 ,ik weet wat gij niet weet4 #bi4 ,god leerde daarop aan ,adam de namen van alle dingen1 en vertoonde die daarop aan de engelen1 zeggende3 ,noem mij de namen dezer dingen indien gij oprecht zijt4 ,zij antwoordden3 #cj4 ,geloofd zijt ,gij6 wij weten slechts wat ,gij ons hebt geleerd2 want ,gij zijt de ,alwetende1 de ,alwijze4 #ca4 ,god zeide3 ,adam1 noem hun de namen4 ,toen hij 7,adam7 dit had gedaan1 zeide ,god3 ,heb ik u niet gezegd1 dat ik de geheimen van hemel en aarde ken1 en weet wat gij bekent en wat gij verbergt8 #cb4 ,en toen wij tot de engelen zeiden3 ,knielt voor ,adam1 deden zij het1 slechts ,eblis #aae weigerde2 hij was ongeloovig1 #aaf4 #cc4 ,wij zeiden3 o ,adam bewoon den tuin #aag met uwe vrouw en geniet er van wat gij wilt1 maar nadert dezen boom niet #aah2 anders zult gij zondaar zijn4 #cd4 ,maar ,satan verleidde hen en dreef hen er uit1 en wij zeiden2 ,weg van hier #aai2 de een zij des anderen vijand #abj2 de aarde zal uwe woonplaats zijn en tot tijdelijk gebruik4 #ce4 ,daarop leerde ,adam woorden des gebeds van ,god1 en hij keerde tot den ,heer terug2 want ,hij is de lankmoedige en barmhartige4 #cf4 ,wij zeiden3 ,verwijdert u van hier1 ,ik zal u eene leiding geven2 wie deze leiding volgt1 zal vrees noch droefheid kennen4 #cg4 ,die deze echter niet gelooven en onze teekenen #aba verloochenen1 worden ten eeuwigen vure gedoemd4 #ch4 o ,kinderen ,israls #abb bedenkt het goede1 dat ik u heb gedaan2 weest getrouw aan mijn verbond2 ook ik wil daaraan getrouw zijn1 en vereert slechts mij1 en gelooft wat wij tot bevestiging uwer vroegere openbaring thans geopenbaard hebben1 en weest niet de eersten1 welk niet daaraan gelooven2 en verruil het niet met nietigheden en vereert mij4 #ci4 ,kleedt de waarheid niet in het gewaad der leugen en verbergt de waarheid niet tegen beter weten aan4 #dj4 ,doet nauwkeurig het gebed1 geeft aalmoezen en buigt u met hen die zich buigen #abc4 #da4 ,hoe zoudt gij anders de menschen tot vroomheid aansporen1 zoo gij het welzijn uwer eigene ziel vergeet4 ,gij leest het boek #abd3 moet gij het dan niet ook verstaan4 #db4 ,roept geduld en gebed ter hulpe2 het gebed is licht voor den geloovige4 #dc4 ,die gelooven1 dat zij eens hunnen ,heer zien1 en tot ,hem terugkeeren zullen4 #dd4 o ,kinderen ,israls1 herinnert u de weldaden1 die ik u heb bewezen1 terwijl ik u boven alle volkeren bevoorrechtte4 #de4 ,vreest den dag1 waarop geene ziel genoegdoening voor eene andere zal kunnen geven1 geene smeeking van anderen aangenomen1 waarop geen losgeld ontvangen zal worden2 waarop niets kan helpen4 #df4 ,denkt er aan1 hoe wij u van ,pharaos volk hebben gered1 dat u met hardheid onderdrukte1 uwe zonen doodde en slechts uwe vrouwen #abe liet leven2 dit zij u een groot bewijs voor de goedheid van uwen ,god4 #dg4 ,gedenkt1 hoe wij de zee ter uwer redding hebben gespleten en voor uw oogen ,pharaos volk lieten verdrinken #abf4 #dh4 ,gedenkt1 dat1 toen ik gedurende veertig nachten met ,mozes sprak1 gij het kalf #abg hebt aangebeden2 en gij hebt snood gehandeld4 #di4 ,wij hebben u later vergeven1 opdat gij dankbaar zoudt zijn4 #ej4 ,wij gaven ,mozes de schriften en de onderscheiding #abh1 opdat gij op den rechten weg zoudt geleid worden4 #ea4 ,mozes zeide tot zijn volk3 ,gij hebt uwe zielen door dit kalf verontreinigd1 keert tot uwen ,schepper terug of doodt u zelven2 dit zal uwen ,schepper welgevalliger zijn4 ,hij zal zich weder tot u wenden2 want ,hij is vergevensgezind en albarmhartig4 #eb4 ,en toen gij tot ,mozes zeidet3 ,o ,mozes1 wij willen u niet eerder gelooven1 dan na dat wij ,god met eigen oogen hebben gezien1 toen kwam er straf over u1 terwijl gij er naar zaagt4 #ec4 ,wij wekten u op na uwen dood1 opdat gij het dankbaar zoudt erkennen4 #ed4 ,wij gaven wolken om u te overschaduwen en zonden manna en kwartels #abi1 zeggende3 eet van de heerlijke spijzen1 die wij u hebben gegeven4 ,zij hadden ons geen leed gedaan1 maar zich zelven4 #ee4 ,wij zeiden3 ,gaat in deze stad #acj1 geniet naar welbehagen van hetgeen zich daar bevindt3 treedt de poort aandachtig binnen1 en roept uit3 ,vergiffenis ,heer6 #aca ,wij willen u uwe misstappen ook vergeven1 en het geluk der goeden verhoogen4 #ef4 ,maar de boozen veranderen dit woord met een ander #acb1 wat hun niet was gegeven1 en wij hebben onzen toorn op de boozen uit den hemel nergezonden1 om hunne goddeloosheid te straffen #acc4 #eg4 ,mozes bad ,god om water1 en wij zeiden3 sla met uwen staf op de rotsen1 en er ontsprongen twaalf bronnen1 opdat allen hunne bron zouden erkennen4 ,eet en drinkt van de weldaden die ,god u geeft1 en doet geen boosheid meer op aarde4 #eh4 ,toen zeidet gij3 ,o ,mozes6 wij kunnen niet langer immer dezelfde spijzen verdragen2 bid uwen ,heer1 dat hij voor ons de vruchten der aarde doe groeien1 groenten1 komkommers1 knoflook1 linzen en uien #acd4 ,mozes antwoordde3 ,verkiest gij het slechte boven het goede8 keert dan naar ,egypte terug1 daar vindt gij wat gij verlangt4 ,vernedering en armoede spreidden zich over hen uit2 zij waren in den goddelijken toorn vervallen1 daar zij niet aan zijne wonderen geloofden1 en brachten hunne profeten onrechtvaardig ter dood #ace4 ,ziedaar het gevolg van hunne werspannigheid en hun geweld4 #ei4 ,de geloovigen1 het mogen ,joden1 ,christenen en ,sabisten #acf zijn1 indien zij slechts aan ,god en aan den oordeelsdag gelooven en wel doen1 zullen door hunnen ,heer beloond worden2 noch vrees noch droefheid zal over hen komen4 #fj4 ,toen wij het verbond met u sloten en den berg ,sina #acg over uw hoofd verhieven1 zeiden wij3 ,ontvangt met vastheid hetgeen wij u geopenbaard hebben2 bedenkt den inhoud1 en bewaart dien4 #fa4 ,maar gij zijt daarop er van afgekeerd2 en had ,god u niet beschermd en zich over u erbarmd1 dan waart ge reeds lang verdelgd4 ,gij wist reeds wat hun was wedervaren die den ,sabbat hadden ontwijd1 en tot welken wij zeiden3 ,verandert in apen en zijt uit de maatschappij gestooten #ach4 #fb4 ,en wij lieten hen dienen tot een voorbeeld voor hunne tijdgenooten en voor hunne nakomelingen1 en tot eene waarschuwing voor de vromen4 #fc4 ,toen ,mozes tot zijn volk zeide3 ,god gebiedt u eene koe te offeren1 #aci toen antwoordden zij2 ,spot gij met ons8 ,hij zeide3 ,god beware mij tot de zotten te behooren4 ,zij antwoordden3 ,bid uwen ,heer voor ons1 dat hij ons duidelijk verklare welke een koe dit zijn moet4--,god wil1 zeide hij1 ,dat dit noch eene oude koe1 noch een vaars zij1 maar van middelbaren ouderdom4 ,doet derhalve wat u bevolen is4 #fd4 ,de ,isralieten antwoordden3 ,bid uwen ,heer1 ons duidelijk te verklaren welke kleur zij moet hebben4--,god zeide1 antwoordde hij1 zij zijn rood en geel1 en aangenaam voor het oog des beschouwers4 #fe4 ,bid uwen ,heer1 ons duidelijk te verklaren hoe deze koe moet zijn2 want wij vinden wel koeien die elkander gelijken1 en zij zullen dan alleen goed in onze keuze geleid worden1 als ,god het wil4 #ff4 ,mozes hernam3 ,god zegt u3 ,het zij eene koe die niet vermagerd is door het beploegen of besproeien van het veld1 maar het zij eene zonder gebrek4 ,nu1 zeiden zij1 komt gij met de waarheid4 ,zij doodden de koe1 doch er ontbrak weinig aan of zij hadden het niet gedaan #adj4 #fg4 ,indien gij iemand vermoord hebt en over de daders strijdt1 dan zal ,god uitbrengen wat gij geheim houdt4 #fh4 ,wij bevalen den doode met een deel der koe #ada te slaan #adb en ,god zal den doode weder levend maken2 ,hij toont u zijne wonderen1 opdat gij wijs zoudet worden4 #fi4 ,maar spoedig daarop werden uwe harten verhard2 zij zijn als steenen en nog harder2 want uit sommige steenen ontspringen bronnen1 andere splijten en er vloeit water uit2 andere zakken in elkander uit vreeze voor ,god2 maar inderdaad1 ,god is niet onbekend met uwe daden4 #gj4 ,meent gij thans dat zij u gelooven zullen4 ,maar een deel van hen heeft het woord ,gods vernomen3 maar zij hebben het daarna1 tegen beter weten aan1 verdraaid4 #ga4 ,als zij de geloovigen ontmoeten1 zeggen zij2 wij gelooven1 doch als zij onder zich bij elkander komen1 zeggen zij2 wilt gij hun dan verhalen1 wat ,god u geopenbaard heeft1 opdat zij u daarover voor uwen ,heer zouden bestrijden4 ,begrijpt gij dat niet4 #gb4 ,weet gij dan niet1 dat ,god kent wat zij verbergen en wat zij openbaren4 #gc4 ,er zijn wel onwetende menschen onder hen1 welke de schrift 7de vijf boeken7 niet verstaan1 maar alleen de leugenachtige verhalen1 en zij weten het niet4 ,wee hun1 welke de schrift met hun eigene handen schrijven1 en uit nietige winzucht zeggen #adc3 ,dit is van ,god4 ,wee hun om hunner handen schrift1 wee hun om hunne winzicht4 #gd4 ,zij zeggen3 als het vuur ons kwetst1 zal dit slechts voor weinige dagen zijn #add2 zeg hun3 ,hebt gij deze verzekering van ,god8 zal ,god om u zijne gelofte breken8 ,of zegt ge iets van ,god wat gij niet weet8 #ge4 ,waarlijk1 die slechte daden #ade verricht en der zonde vervalt1 dien treft eeuwig vuur4 #gf4 ,die echter gelooft en goed doet1 komt voor eeuwig in het paradijs4 #gg4 ,toen wij met de kinderen ,israls een verbond sloten1 bevalen wij3 ,vereert een eenigen ,god1 weest goed omtrent uwe ouders1 bloedverwanten1 weezen en armen1 en wenscht den menschen slechts goeds2 doet het gebed en geeft aalmoezen2 doch spoedig daarop zijt gij enkelen uitgezonderd1 afgevallen en daarvan afgekeerd4 #gh4 ,toen wij een verbond met u sloten1 geen bloed te vergieten1 niemand uit zijne woning te verdrijven1 hebt gij verklaard daaraan vast te houden4 #gi4 ,doch spoedig daarop hebt gij elkander vermoord #adf1 een deel uwer uit hunne woningen verjaagd4 ,gij stondt elkander bij in vijandschap en ongerechtigheid4 ,maar komen zij als gevangenen tot u1 dan koopt gij hen weder1 hoewel het u verboden was1 hen uit hunne woningen te verjagen4 ,gelooft gij dan slechts een deel van uwe schrift en wilt gij het andere loochenen8 ,wie dit doet1 dien zal schande treffen in dit leven1 en de hardste straf op den dag der opstanding2 want ,god is niet onopmerkzaam omtrent hetgeen gij doet4 #hj4 ,het zijn diegene welke dit leven ten koste van het toekomstig verkoopen2 hunne straf wordt niet verzacht en nimmer worden zij geholpen4 #ha4 ,eens openbaarden wij ,mozes de schrift1 lieten hem door nog andere boden volgen1 rusteden ,jezus1 den zoon van ,maria1 met kracht van overtuiging uit en wij gaven hem den heiligen geest #adg4 ,maar telkens als een dezer boden iets bracht wat u niet beviel1 bleeft gij halsstarrig3 eenige hebt gij van bedrog beschuldigd1 en anderen gedood4 #hb4 ,zij zeiden3 ,onze harten zijn onbesneden1 #adh4 ,maar ,god heeft hen om hun ongeloof vervloekt1 en slechts weinigen hebben geloofd4 #hc4 ,toen zij nu de schrift van ,god ontvingen1 waardoor hunne vroegere schriften werden bevestigd1 en hoewel zij vroeger om hulp tegen de ongeloovigen hadden gesmeekt1 wilden zij toch deze loochenen1 hoewel zij die kennen1 ,gods vloek ruste op deze ongeloovigen4 #hd4 ,voor eene nietigheid hebben zij hunne zielen verkocht4 ,zij loochenen de openbaring ,gods #adi uit nijd3 want ,god zendt zijne gunsten aan zijne dienaren1 die hem behagen4 ,toorn op toorn komt over hen2 schandelijke straf treft de ongeloovigen4 #he4 ,zegt men hun3 ,gelooft wat ,god heeft geopenbaard1 dan antwoorden zij3 ,wij gelooven slechts aan datgene1 wat ons werd geopenbaard #aej1 en zoo loochenen zij al het daarop volgende1 hoewel het waarheid is en het vroegere slechts bevestigt4 ,zeg hun3 ,waarom hebt gij dan1 als gij geloovigen zijt de vroegere profeten ,gods gedood8 #hf4 ,toen ,mozes met wonderkracht tot u kwam1 hebt gij desniettegenstaande een kalf vereerd en boos gehandeld4 #hg4 ,toen wij een verbond met u sloten en den berg boven u verhieven1 zeiden wij3 ,neemt met vastheid aan wat wij openbaren1 en hoort4 ,zij antwoorden3 ,wij hoorden het wel1 maar wij gehoorzamen niet1 en zij moesten het kalf in hun hart drinken #aea4 ,zeg hun3 ,een zware taak legt uw geloof u op1 zoo ge er een hebt #aeb4 #hh4 ,zeg hun3 ,indien gij dan eens eene bijzondere woning bij ,god1 gescheiden van de overige menschen hoopt1 dan moet gij den dood verlangen1 indien gij oprecht zijt4 #hi4 ,maar nimmer wenscht gij dien1 om het werk uwer handen1 dewijl ,god de booswichten kent4 #ij4 ,gij zult vinden1 dat juist zij1 meer nog dan de afgodendienaars1 dit leven vurig wenschen2 ieder bidt dat hij duizend jaren moge leven4 ,maar al zou hij ook duizend jaren leven1 dan nog zou hij de straf niet ontgaan want ,god ziet wat zij gedaan hebben4 #ia4 ,zeg3 ,wee den vijand van ,gabril #aec1 die u1 door ,gods wil de openbaring ingegeven heeft2 diegeene welke gij reeds bezit1 bevestigend als een richtsnoer en eene belofte voor de geloovigen4 #ib4 ,wee hem1 die den vijand van ,god1 van zijn engelen1 zijne boden1 van ,gabril en ,michal is4 ,waarlijk ,god is een vijand der ongeloovigen4 #ic4 ,wij hebben u overtuigende kracht van wonderen gegeven #aed1 en niemand kan die betwijfelen dan de goddeloozen4 #id4 ,hoe dikwijls zij ook ons geloof bezweren1 een deel van hen verwerpen het toch3 ja de meesten onder hen gelooven niet daaraan4 #ie4 ,toen de apostel ,gods tot hen kwam1 de schrift bevestigende1 die hen reeds vroeger was gegeven1 wierp een deel der schriftgeleerden het boek ,gods achter hunnen rug1 als kenden zij het niet4 #if4 ,zij volgden de plannen1 die de duivelen tegen den koning ,salomo #aee hadden verzonnen2 en ,salomo was geen ongeloovige1 maar de duivels waren het1 en leerden de menschen tooverkunsten1 die de beide engelen van ,babel3 ,haroet en ,maroet #aef1 waren medegedeeld4 ,maar zij leeren deze kunst niemand1 tenzij hij zegge3 ,wij zijn geneigd tot de verzoeking1 wees daarom geen ongeloovige4 ,van hen leerde men ook wat oneenigheid tusschen man en vrouw sticht1 maar zij doen niemand kwaad dan met ,gods toestemming4 ,wat zij leeren brengt nadeel en heeft geen nut1 en daarbij wisten zij1 dat hij die deze kunst had gekocht1 geen deel aan het leven hier namaals zou hebben4 ,voor een onzaligen prijs hebben zij hunne zielen verkocht4 ,hadden zij het geweten6 #ig4 ,ach6 hadden zij maar geloofd en ,god gevreesd1 dan ware hun een schooner loon geworden4 ,indien zij het hadden geweten6 #ih4 ,o1 gij geloovigen1 zegt niet ,rana1 maar ,ondhorna #aeg en gehoorzaamt2 den ongeloovigen wacht eene groote straf4 #ii4 ,de ongeloovigen en de schriftbezitters wenschen1 even als de heidenen1 dat geenerhande gunst van uwen ,heer op u nederdale2 maar ,god beweldadigt wien hij wil2 want ,god is almachtig4 #ajj4 ,als wij verzen uit dit boek afschaffen of u doen vergeten1 dan geven wij betere1 of vervangen die door gelijksoortige4 ,weet gij dan niet dat ,god almachtig is4 #aja4 ,weet gij niet dat hij regeerder van den hemel en van de aarde is2 en gij buiten hem geen beschermer en helper hebt8 #ajb4 ,wilt gij van uwen profeet vorderen wat men eens van ,mozes vorderde #aeh8 ,maar wie het geloof tegen het ongeloof verwisselt1 is reeds van den weg afgedwaald4 #ajc4 ,velen der bezitters van de schrift wenschen1 dat gij1 nadat gij geloovig zijt geworden1 weder ongeloovig zoudt worden1 uit nijd hunner zielen1 daar zij de waarheid hebben gezien4 ,vergeeft hun1 laat hen gaan1 tot ,god gebiedt #aei2 want ,god is almachtig4 #ajd4 ,verricht het gebed1 geeft aalmoezen2 en het goede wat gij hier voor uw zielenheil doet1 vindt gij eens bij ,god weder2 want ,god weet wat gij doet4 #aje4 ,zij zeggen3 slechts ,joden en ,christenen komen in het paradijs1 zegt hun echter3 ,toont uwe bewijzen1 indien gij waarachtig zijt4 #ajf4 ,neen1 wie zijn aangezicht tot ,god wendt1 en deugdzaam is #afj1 ontvangt belooning van zijnen ,heer2 noch vrees1 noch droefheid zullen hem treffen4 #ajg4 ,de ,joden zeggen3 ,de ,christenen gronden zich op niets1 de ,christenen zeggen3 de ,joden gronden zich op niets1 en toch lezen beiden de schriften4 ,zij die niets kennen #afa1 spreken evenzoo4 ,maar ,god zal eens1 op den dag der opstanding1 datgene beslechten1 waarover zij thans oneenig zijn4 #ajh4 ,wie is onrechtvaardiger dan hij1 welke de tempelen beletten wil1 waar ,gods naam geprezen zal worden en deze tracht te vernietigen4 ,slechts sidderend kunnen zij die binnentreden4 ,zij zullen in deze wereld door smaad1 in de toekomende door strenge straf getroffen worden4 #aji4 ,god is ,heer van ,oost en ,west1 en waar gij u heen wendt1 is het oog van ,god #afb3 want ,god is alomtegenwoordig en alwetend4 #aaj4 ,eenigen zeggen2 ,god heeft kinderen voortgebracht4 ,dit zij verre #afc6 ,hemel en aarde behoort hem en alles gehoorzaamt hem4 #aaa4 ,de schepper van hemel en aarde is bezitter van alles2 zoo hij slechts bezielt1 indien hij slechts zegt3 ,wees6 dan bestaat het4 #aab4 ,en zij die niets kennen1 zeggen3 wij willen niets gelooven1 tot ,god zelf met ons spreekt1 of gij ons wonderen toont4 ,z zeiden anderen1 die vr hen bestonden2 hunne harten zijn gelijk4 ,wij hebben reeds genoeg bewijzen gegeven voor hen die gelooven wilden4 #aac4 ,wij hebben u in waarheid gezonden1 met goede tijdingen en ook straffende1 maar zij die ter helle zullen gaan1 zullen u zelfs niet ondervragen4 #aad4 ,maar de ,joden en ,christenen zullen niet eerder met u tevreden zijn1 dan zoo gij tot hunnen godsdienst overgaat2 zeg echter slechts3 het richtsnoer dat van ,god komt1 is het ware4 ,en waarlijk1 indien gij hun verlangen waart nagekomen1 na de reeds door u verkregen kennis #afd1 gij hadt bij ,god geene bescherming en geene redding gevonden4 #aae4 ,zij wie wij de schrift hebben gegeven en die haar lezen1 zooals zij gelezen moet worden1 gelooven er aan2 die welke er echter niet in gelooven1 storten zich in de ellende4 #aaf4 ,o ,kinderen ,israls1 herinnert u het goede1 dat ik u heb gedaan1 dat ik u boven de andere natin bevoorrecht heb4 #aag4 ,vreest den dag waarop de eene ziel niets voor de andere vermag1 waarop geen losgeld aangenomen worden1 geene bemiddeling baten en geene redding zijn zal4 #aah4 ,toen ,god ,abraham met zekere woorden beproefde #afe en deze ,zijne geboden vervulde1 zeide ,god3 ,ik stel u aan als hoogsten priester #aff voor de menschen4 ,hij antwoordde3 ,en mijn gezin ook8 ,god antwoordde3 de boozen zijn niet begrepen in mijn verbond4 #aai4 ,en toen wij een huis tot verzameling der menschen en een toevluchtsoord oprichtten #afg zeggende3 ,neemt ,abrahams huis #afh bedeplaats1 sloten wij een verbond met ,abraham en ,ismal1 dat zij dit huis zouden reinigen1 zoowel voor die welke er om heen gaan1 als voor diegenen welke het bezoeken en zich er biddend nederwerpen #afi4 #abj4 ,toen ,abraham zeide3 ,heer maak dit eene plaats van zekerheid en geef aan zijne bewoners1 die aan ,god en aan het laatste oordeel gelooven1 het voedsel uwer vruchten1 toen antwoordde ,god3 ook de ongeloovigen wil ik spijzen1 maar slechts met weinig en hen dan in het vuur der hel drijven4 ,eene harde reis zal dat zijn4 #aba4 ,toen ,abraham en ,ismal den grondslag voor dit huis legden1 baden zij3 o ,heer neem het genadig van ons aan2 want gij hoort en kent alles4 #abb4 ,heer1 maak ons u geheel onderworpen #agj en onze nakomelingen tot een u onderworpen volk2 toon ons onze heilige ceremonin en wend u tot ons2 want gij zijt de genadige en barmhartige4 #abc4 ,heer zend een gezant onder hen1 die hun uwe wonderen openbare1 en hun de schrift #aga en de wijsheid verklare en hen zuivere2 want gij zijt de machtigste en wijste4 #abd4 ,wie zal afkeer voor den godsdienst van ,abraham hebben8 ,slechts hij1 wiens hart ingebeeld is4 ,wij hebben hem reeds op deze wereld gekozen en in de andere zal hij tot het getal der rechtvaardigen behooren4 #abe4 ,toen ,god tot hem zeide3 wees mij onderworpen1 antwoordde hij3 ik onderwerp mij den meester van het heelal4 #abf4 ,en ,abraham leerde zijnen kinderen dien godsdienst1 en ook ,jacob deed dat1 zeggende3 ,o mijn kinderen6 waarlijk1 ,god heeft dezen godsdienst voor u uitverkoren2 sterft niet zonder ,god onderworpen te zijn 7muzelmannen74 #abg4 ,waart gij tegenwoordig1 toen ,jacob op het punt was te sterven1 en tot zijne zonen zeide3 ,wien wilt gij vereeren na mijnen dood8 ,zij antwoordden3 wij zullen uwen ,god aanbidden1 en den ,god uwer vaderen ,abraham1 ,ismal en ,izaak2 den eenigen ,god2 hem willen wij onderworpen zijn4 #abh4 ,dit volk is voorbijgegaan2 zij hebben wat zij verdienden3 gij zult mede ontvangen wat gij zult verdienen1 en men zal u niet vragen wat anderen gedaan hebben4 #abi4 ,zij zeggen3 weest ,joden of christenen1 dan zijt gij op den rechten weg4 ,zegt hun3 ,wij volgen het geloof van ,abraham1 den waren geloovige1 die geen afgodendienaar was4 #acj4 ,zegt2 wij gelooven aan ,god en wat hij ons heeft geopenbaard1 en wat hij heeft geopenbaard aan ,abraham1 ,ismal1 ,izaak en ,jacob en de stammen1 en aan datgene wat ,mozes1 ,jezus en de profeten door hunnen ,god werd gezonden4 ,wij maken geen onderscheid tusschen hen1 en zijn ,god onderworpen4 #aca4 ,gelooft gij nu wat wij gelooven1 dan zijt gij op den rechten weg2 dwaalt gij echter daarvan af1 dan maakt gij tweespalt4 ,god zal u ondersteunen tegen hen2 want ,god hoort en weet alles4 #acb4 ,wij hebben ,gods doop en wat is beter dan ,gods leer #agb8 ,hem dienen wij4 #acc4 ,wilt gij met ons over ,god strijden #agc8 ,wie is onze ,god en de uwe8 ,wij hebben onze handelingen en gij de uwe1 en wij zijn hem oprecht onderworpen4 #acd4 ,wilt gij zeggen dat ,abraham1 ,izaak1 ,jacob en de stammen1 ,joden of ,christenen zijn geweest8 ,zegt3 zijt gij wijzer dan ,god8 ,en wie is schuldiger dan hij1 die de getuigenis verduistert welke hij van ,god heeft ontvangen8 ,maar ,god is niet onopmerkzaam nopens hetgeen gij doet4 #ace4 ,dit volk is voorbijgegaan2 wat het verdiende1 heeft het ontvangen1 en ook gij zult ontvangen wat gij verdient hebt2 maar men zal u niet vragen wat anderen gedaan hebben4 #acf4 ,de dwazen onder de menschen zullen vragen3 ,wat heeft hen van hunne ,kebla afgewend1 welke zij vroeger aangenomen hadden #agd8 ,zegt hun2 ,god behoort het ,oosten en het ,westen2 hij geleidt wien hij wil op den rechten weg4 #acg4 ,zoo hebben wij u geplaatst als een bemiddelend volk #age1 opdat gij getuigen zoudt zijn tusschen de menschen1 en dat de apostel een getuigen tegen u zou wezen4 #ach4 ,wij hebben de ,kebla daarom veranderd1 opdat men zou kunnen onderscheiden tusschen hen1 welke hem volgen en diegenen welke hem den rug toekeeren #agf4 ,menigeen hindert dit1 doch niet hun die door ,god worden geleid4 ,maar ,god beloont uw geloof #agg2 want ,god is genadig en barmhartig omtrent de menschen4 #aci4 ,wij hebben gezien1 dat gij uw gezicht naar den ,hemel wendt1 maar wij willen het eene richting geven die u aangenaam is4 ,wendt daarom uw gezicht naar den heiligen tempel2 waar gij u ook bevindt1 wendt uw aangezicht daarheen4 ,zij die de schrift ontvingen1 weten het wel1 dat deze waarheid van hunnen ,heer komt1 en ,god is niet onopmerkzaam omtrent hunne daden4 #adj4 ,en indien gij zelfs de bezitters der schrift nog zoo vele bewijzen zoudt brengen1 zouden zij nog uw ,kebla niet volgen2 volgt dus de hunne niet4 ,zelfs onder hen volgt de eene den andere niet na #agh4 ,indien gij echter1 na de kennis welke gij hebt opgedaan1 hun verlangen zoudt volgen1 dan behoordet gij tot de goddeloozen4 #ada4 ,zij die de schrift bezitten1 kennen hem 7onzen apostel71 zoo goed als zij hunne eigen kinderen kennen #agi1 maar velen van hen verbergen de waarheid tegen hun beter weten aan4 #adb4 ,de waarheid komt van uwen ,heer1 behoort dus niet tot den twijfelenden4 #adc4 ,ieder volk heeft eene richting van den hemel1 waarheen het zijn gezicht wendt2 keert u echter tot de betere1 dan zal ,god u eens terugbrengen1 waar gij ook zijn moogt2 want ,god is almachtig4 #add4 ,en aan welke plaats gij ook komen moogt1 wendt uw aangezicht naar den heiligen tempel2 want dit is de waarheid die van uwen ,god komt1 en ,god is niet onopmerkzaam nopens hetgeen gij doet4 #ade4 ,van waar gij ook komen moogt1 wendt uw aangezicht naar den heiligen tempel4 ,waar gij ook mocht zijn1 wendt uw aangezicht daarheen1 opdat de menschen geen voorwensel tot strijden tegen u hebben4 ,wat de goddeloozen betreft1 vreest hen niet1 maar vreest mij1 opdat ik u mijne genade verleene en op den rechten weg voere4 #adf4 ,wij hebben u een apostel uit uw midden gezonden1 om u onze wonderen te brengen2 om u te reinigen en u het boek en wijsheid te leeren1 en u te onderrichten nopens datgene wat ge nog niet weet4 #adg4 ,denkt aan mij1 opdat ik u gedenke4 ,weest dankbaar en wordt niet ongeloovig4 #adh4 ,o geloovige6 smeekt hulp met geduld en gebed2 want ,god is met de geduldigen4 #adi4 ,zegt niet van hen welke op ,gods weg #ahj gedood werden2 ,zij zijn dood1 maar2 ,zij leven1 #aha want dit verstaat zij niet4 #aej4 ,waarlijk wij willen u beproeven door vrees en honger1 en door schade1 welke gij aan vermogen1 leven en vruchten zult lijden4 ,maar verkondig heil aan de vrome lijdenden4 #aea4 ,hun die bij een ongeluk uitroepen3 ,wij behooren ,god en keeren eens tot hem terug #ahb4 #aeb4 ,over hen komt ,gods zegen en barmhartigheid3 zij zijn op den rechten weg4 #aec4 ,ook ,safa en ,merwa #ahc zijn gedenkstukken van ,god1 en wie in bedevaart naar den tempel gaat of die plaats bezoekt1 dien treft geen kwaad1 indien hij om beiden heen gaat4 ,die het goede uit eigene beweging doet1 zal beloond worden2 want ,god beloont alles en is alwetend4 #aed4 ,zij die de duidelijke leer en leiding verbergen1 welke wij geopenbaard en in de schrift geleerd hebben1 worden van ,god vervloekt en1 allen die vloeken1 zullen hen vervloeken #ahd4 #aee4 ,maar zij die berouw hebben1 en zich beteren en terugkeeren1 neem ik weder in genade aan2 want ik ben genadig en barmhartig4 #aef4 ,waarlijk zij die niet gelooven en ongeloovig sterven1 hun treft ,gods vloek en de vloek van de engelen en van al de menschen4 #aeg4 ,eeuwig zal die op hen rusten2 hunne straf wordt niet verzacht en nimmer zal ,god op hen nederzien #ahe4 #aeh4 ,uw ,god is een eenige ,god2 er is geen ,god buiten hem1 de albarmhartige4 #aei4 ,in de schepping van hemel en aarde1 en de wisseling van nacht en dag2 in het schip dat op de zee zeilt1 met hetgeen nuttig voor de menschen is1 en in het water dat ,god van den hemel doet stroomen1 om de in den nood verkeerende aarde te doen herleven1 waarop hij de verschillende diersoorten verspreidt2 in de verandering der winden1 en de beweging der wolken1 tot het verrichten van den dienst tusschen hemel en aarde #ahf bestemd1 zijn wonderen voor nadenkende menschen gelegen4 #afj4 ,toch zijn er nog menschen1 die afgoden naast ,god plaatsen1 en deze beminnen1 zooals men slechts ,god moet beminnen2 maar zij die gelooven1 beminnen ,god nog inniger4 ,o mochten de ongeloovigen1 wanneer de straf hen bereikt1 het inzien1 dat ,god alleen alle macht is1 en dat ,hij streng in zijne straffen is4 #afa4 ,wanneer de verleiden zich eens van de verleiders afzonderen #ahg en de straffen zien1 en hoe alle banden tusschen hen scheuren4 #afb4 ,dan zullen de verleiders zeggen3 ,indien wij konden herleven1 dan zouden wij ons van hen afscheiden1 zooals zij thans ons vlieden4 ,zoo zal ,god hun hunne werken toonen1 dan zullen zij zuchten van smart1 maar zullen niet uit het vuur komen4 #afc4 ,o menschen6 geniet wat goed en geoorloofd is op aarde1 en volgt niet de stappen van satan2 want hij is uw verklaarde vijand4 #afd4 ,hij beveelt u het booze en schandelijke1 en leert u van ,god zeggen wat ge niet kent4 #afe4 ,als men hun zegt3 ,volgt datgene wat ,god heeft gezonden6 dan antwoordt gij3 ,neen1 wij volgen de gebruiken onzer vaderen4 ,maar waren hunne vaderen dan geen onverstandigen en verkeerd geleiden8 #aff4 ,de ongeloovigen gelijken op iemand1 die een man roept1 welke slechts den klank der stem en het geluid hoort1 zonder de woorden te kunnen onderscheiden4 ,doof1 stom en blind zijn zij1 en verstaan het niet4 #afg4 ,o geloovigen6 geniet het goede dat wij u tot voeding hebben gegeven1 en dankt ,god daarvoor1 indien gij ,hem vereert4 #afh4 ,er is u verboden1 doode dieren1 bloed1 varkensvleesch en elk dier te eten1 waarover men een anderen naam dan dien van ,god heeft aangeroepen #ahh4 ,maar hij die gedwongen1 onvrijwillig of zonder boos opzet daarvan geniet1 zal geene zonde begaan hebben2 want ,god is genadig en barmhartig4 #afi4 ,hun die verbergen wat ,god in de schrift geopenbaard heeft1 en het voor een nietig loon verkoopen1 zullen de ingewanden door vuur verteerd worden4 ,god zal hen op den dag der opstanding niet aanspreken en hen niet voor rein verklaren1 en zij zullen eene strenge straf ondergaan4 #agj4 ,zij zijn het1 die de ware richting voor de dwaling verwisselen en genade voor straf2 maar wat zullen zij van het vuur moeten lijden4 #aga4 ,daarom zullen zij lijden1 omdat ,god dit boek met waarheid openbaarde1 en zij die daarover in strijd komen1 in eene groote dwaling geraken4 #agb4 ,de godvruchtigheid bestaat niet daarin1 dat gij uw gezicht 7bij het gebed7 naar het ,oosten of het ,westen wendt4 ,godvruchtig is hij die aan ,god gelooft1 aan den jongsten dag en de engelen1 en de schrift en de profeten3 die van zijn vermogen geeft aan aanverwanten2 weezen en armen en de vreemdelingen1 en hun die vragen2 hij die gevangenen loskoopt1 het gebed verricht en aalmoezen geeft2 die aangegane verbintenissen nakomt2 die geduldig is in tegenspoed1 nood en krijgsgevaar2 hij is rechtvaardig2 hij is godvreezend4 #agc4 ,o geloovigen6 u is het vergeldingsrecht voor den doodslag voorgeschreven4 ,een vrije man tegen een vrijen man1 een slaaf tegen een slaaf1 eene vrouw voor eene vrouw #ahi4 ,indien echter de broeder #aij den moordenaar vergeeft1 dan kan deze toch naar rechterlijke uitspraak en billijkheid bestraft worden #aia4 #agd4 ,dit is genade en barmhartigheid van uwen ,heer4 ,wie dit echter overtreedt1 zal eene groote straf ondergaan4 #age4 ,in deze wedervergeldingswet #aib ligt uw leven1 indien gij verstandig en godsvruchtig zijt4 #agf4 ,u is voorgeschreven3 ,indien een uwer op het punt is van te sterven en vermogen nalaat1 zal hij daarvan1 naar billijkheid #aic1 zijne ouders door testament achterlaten4 ,het is een plicht voor geloovigen4 #agg4 ,die echter dit testament vervalscht1 nadat hij het kent1 laadt schuld op zich #aid4 ,god hoort en weet alles4 #agh4 ,vermoedt men echter1 dat hij die het testament achterliet1 eene dwaling of eene onrechtvaardigheid heeft begaan1 en zoekt men het te schikken1 dan laadt men geene schuld op zich2 want ,god is vergevend en barmhartig4 #agi4 ,o geloovigen6 eene vaste is u bevolen1 even als die uwen voorgangers bevolen was1 opdat gij godvreezend zoudt zijn4 #ahj4 ,een zeker getal dagen zult gij vasten4 ,indien echter iemand onder u ziek of op reis is1 dan zal hij een gelijk getal andere dagen vasten4 ,die het echter kan #aie en het toch niet doet1 moet daarvoor een arme voeden #aif4 ,hij die dit echter vrijwillig doet1 handelt beter1 en nog beter indien hij de vasten daarbij in acht neemt4 ,mocht gij dat inzien4 #aha4 ,de maand ,ramadan1 waarin de ,koran werd geopenbaard1 als eene leiding voor de menschen en tot onderscheiding van goed en kwaad1 zult gij vasten4 ,daarom laat hem welke onder u tegenwoordig is #aig die maand vasten2 doch hij die ziek of op reis is1 zal later een gelijk getal andere dagen vasten4 ,god wil het u gemakkelijk maken2 hij wil slechts dat gij de bepaalde vastendagen houdt en ,god verheerlijkt1 omdat hij u op den rechten weg geleid heeft1 en dat ge hem zoudt danken4 #ahb4 ,als mijne dienaren u omtrent mij ondervragen1 zal ik nabij hem zijn2 ik wil het gebed hooren van hen die mij gelooven2 doch dat zij naar mij luisteren1 en mij gelooven2 opdat zij langs den rechten weg geleid mochten worden4 #ahc4 ,het is veroorloofd1 in den nacht van den vastentijd uwe vrouwen te naderen #aih4 ,zij zijn uw deksel en gij het hunne4 ,god weet dat gij u zelven 7daarin7 bedriegt1 daarom keert hij tot u terug en vergeeft u dit4 ,nadert haar daarom en begeert ernstig wat ,god u veroorloofd heeft1 en eet en drinkt1 tot gij bij den ochtendglans een witten draad van een zwarten draad kunt onderscheiden2 dan vast gij tot den nacht3 nadert haar niet en brengt den tijd in het bedehuis door4 ,dit zijn de grenzen die ,god heeft gesteld #aii2 komt die niet te nabij4 ,zoo leert ,god den mensch zijne teekenen #bjj1 opdat zij hem vreezen4 #ahd4 ,verteert uw vermogen niet onder u in ijdele zaken #bja2 besteekt den rechter niet daarmede1 om het vermogen van uwe naasten onrechtvaardig1 tegen uw eigen geweten1 te bekomen4 #ahe4 ,zij zullen u ondervragen omtrent de maansveranderingen4 ,antwoord2 zij dienen om den mensch den tijd en de bedevaart naar ,mekka te bepalen4 ,de gerechtigheid bestaat niet daarin1 dat gij uwe huizen van achteren ingaat #bjb2 maar hij is rechtvaardig1 die ,god vreest4 ,gaat daarom uwe huizen door de deur binnen1 en vreest ,god1 opdat gij gelukkig moogt zijn #ahf4 ,strijdt voor ,gods weg #bjc tegen hen die u bestrijden1 maar begaat geene ongerechtigheid en begint niet met de vijandelijkheden2 want ,god bemint de zondaren niet4 #ahg4 ,doodt hen overal waar gij hen vindt1 verdrijft hen van waar zij u verdrijven2 want de verzoeking tot afgoderij is sterker dan de doodslag4 ,bestrijdt hen nochtans niet in de nabijheid van den heiligen tempel3 zoo ze u echter daar aangrijpen1 doodt hen ook daar4 ,dit zij het loon der ongeloovigen4 #ahh4 ,indien zij zich beteren1 dan is ,god genadig en barmhartig4 #ahi4 ,bestrijdt hen daarom1 tot de verzoeking ophoudt en ,gods richting gezegevierd heeft4 ,maar indien zij zich beteren1 dan geene vijandelijkheid meer1 behalve tegen de boozen4 #aij4 ,zelfs de maand ,haram voor de maand ,haram1 en de heilige grenzen van ,mekka als wedervergeldingsrecht #bjd4 ,wie u vijandig aangrijpt1 grijpt gij op gelijke wijze aan4 ,vreest ,god en weet dat ,god met hen is die hem vereeren4 #aia4 ,draagt bij tot verdediging van ,gods weg1 en stort u niet met eigene hand in het verderf #bje4 ,doet goed2 want ,god bemint hen die goed doen4 #aib4 ,doet de bedevaart en bezoekt den tempel #bjf1 en indien gij belegerd zijt1 brengt dan een klein offer4 ,scheert uw hoofd niet1 tot uw offer de offerplaats bereikt heeft4 ,wie echter ziek is1 of aan eene hoofdziekte lijdt1 moet boete doen door vasten1 aalmoezen geven1 of een ander offer #bjg4 ,indien gij veilig zijt voor vijanden1 en iemand nalaat het bedehuis tot de bedevaart te bezoeken1 zal hij een klein offer brengen4 ,wie dit echter niet kan1 vaste drie dagen gedurende de bedevaarten en zeven na den terugkeer2 te zamen dus tien dagen4 ,dit zal hij doen1 wiens gezin niet in den heiligen tempel tegenwoordig is4 ,vreest ,god en weet dat hij streng in zijne straffen is4 #aic4 ,de bedevaart moet in de bekende maanden geschieden #bjh4 ,wie echter de bedevaart ondernemen wil1 zal zich van den bijslaap moeten onthouden1 even als van alle onrecht en krakeel gedurende de reis4 ,het goede echter wat gij doet1 ziet ,god4 ,voorziet u van het noodige voor de reis1 doch het meest noodige is vroomheid4 ,daarom vereert mij1 gij die verstandig zijt4 #aid4 ,het is geene zonde indien gij gunsten van uwen ,god afsmeekt #bji4 ,als gij met de sterke schreden den berg ,arafat #baj afdaalt1 gedenkt dan ,god nabij de heilige plaats #baa en denkt aan hem1 daar hij u op den rechten weg heeft gebracht en gij vroeger tot de dwalenden hebt behoord4 #aie4 ,gaat dan in optocht zooals de anderen1 en bidt ,god om genade2 want ,god is genadig en barmhartig4 #aif4 ,als gij uwe heiligen gebruiken hebt voleindigd1 denkt dan aan ,god1 zooals gij aan uwe vaderen denkt1 maar met meer eerbied4 ,er zijn menschen die zeggen3 ,o ,heer6 geef ons ons deel in deze wereld4 ,deze hebben geen deel in het volgende leven4 #aig4 ,er zijn anderen die zeggen3 ,o ,heer6 geef ons goed in deze en in de volgende wereld en bevrijd ons van het vuur der hel4 #aih4 ,zij zullen het deel hebben dat zij verdienen2 want ,god is snel in het opmaken van rekeningen #bab4 #aii4 ,gedenkt ,god op de bepaalde dagen #bac4 ,die het vertrek uit de vallei van ,mina zal hebben verhaast1 zal niet schuldig zijn4 ,ook hij niet die nog langer blijft1 indien hij ,god slechts vreest4 ,vreest daarom ,god en weet dat gij eens tot hem verzameld wordt4 #bjj4 ,er is een man die u verbazen zal door zijn spreken in dit leven1 en die ,god tot getuige zal roepen over de gedachten van zijn hart2 maar hij is de hardnekkigste uwer tegenstanders4 #bja4 ,zoodra hij zich echter van u verwijdert1 haast hij zich1 verderf op de aarde aan te richten1 en vernietigt alles wat groeit en opschiet4 ,maar ,god bemint het verderf niet4 #bjb4 ,en indien iemand tot hem zegt3 ,vrees ,god dan maken zich trotschheid en misdaad van hem meester2 maar de hel zal zijne belooning zijn #bad1 en dat is eene ongelukkige rustplaats4 #bjc4 ,een ander heeft zichzelven verkocht om ,god te behagen #bae4 ,god is barmhartig voor hen die hem dienen4 #bjd4 ,o geloovigen neemt den waren godsdienst aan1 volgt niet de voetstappen van satan1 hij is uw verklaarde vijand4 #bje4 ,indien gij echter afwijkt na de u geopenbaarde teekenen1 weet dan dat ,god almachtig en alwijs is4 #bjf4 ,of verwachten de goddeloozen dat ,god zelf met de engelen in de schaduw der wolken tot hen zal komen4 ,maar het is reeds bepaald2 eens zal alles tot ,god terugkeeren4 #bjg4 ,vraag de kinderen ,israls hoeveel duidelijke teekenen ik hun heb gegeven4 ,wie echter ,gods genade verwisselt nadat hij die bekomen heeft1 voor dien is hij een strengbestraffend ,god4 #bjh4 ,het leven in deze wereld is voor hen die niet gelooven en de geloovigen bespotten2 maar zij die ,god vreezen1 zullen boven hen staan op den dag der opstanding2 want ,god is genadig zonder maat omtrent dengene die hem behaagt4 #bji4 ,de menschen hadden vroeger n geloof1 en ,god zond hen profeten1 om hun het heil te verkondigen en met straffen te bedreigen4 ,door hen openbaarde hij de schrift in waarheid1 om tusschen de menschen en het voorwerp hunner twist uitspraak te doen4 ,maar juist nadat zij de schrift hadden ontvangen1 twisten zij uit nijd met elkander4 ,en ,god leidt de geloovigen naar die waarheid1 waarover zij twisten1 naar zijnen wil2 want ,god leidt op den rechten weg wien hij wil4 #baj4 ,gelooft gij in het paradijs te komen1 zonder dat gij ondergaan hebt wat anderen voor u hebben geleden8 ,zij ondergingen ongeluk1 tegenspoed en droefheid1 zoodat de apostel en zij die met hem geloofden1 uitriepen3 ,wanneer komt ,gods hulp8 ,waarlijk ,gods hulp is nabij4 #baa4 ,zij zullen u vragen1 welke aalmoezen zij moeten geven4 ,zeg hun3 ,geeft aan ouders1 verwanten1 weezen1 armen en reizigers4 ,god kent het goede dat gij doet4 #bab4 ,de oorlog is u voorgeschreven en gij haat dien4 #bac ,mogelijk dat gij haat wat u goed is en dat gij mint wat u nadeel doet4 ,god weet het1 maar gij weet het niet4 #bad4 ,zij zullen u ondervragen omtrent den oorlog in de maand ,haram4 ,antwoordt hun3 ,slecht is het in deze maand krijg te voeren1 maar af te wijken van ,gods weg1 hem niet getrouw te zijn en den heiligen tempel1 en zijn volk er uit te verdrijven1 is nog veel slechter4 ,de verzoeking 7tot afgoderij7 is erger dan de krijg 7in de heilige maand74 ,zij zullen niet ophouden u te bestrijden1 tot het hun gelukt is1 u van uw geloof af te brengen2 maar degene onder u1 die van zijn geloof afvallig wordt en als ongeloovige sterft1 diens werken zullen op deze en op de volgende wereld te vergeefs zijn4 ,zij zullen ter hel gedoemd wezen en eeuwig daarin blijven4 #bae4 ,zij echter die gelooven en hun land verlaten1 en strijden voor ,gods zaak1 zij mogen op ,gods genade hopen2 want ,god is genadig en barmhartig4 #baf4 ,zij zullen u ondervragen omtrent wijn #baf en gelukspel #bag4 ,zeg hun3 ,in beiden is groote zonde1 maar ook nut voor de menschen #bah2 maar de zonde is grooter dan het nut4 ,zij zullen u vragen1 wat zij aan aalmoezen moeten besteden4 #bag4 ,antwoord hun3 ,uw overvloed4 ,zoo heeft ,god u zijne teekens geopenbaard1 opdat gij zoudt nadenken4 #bah4 ,over deze en de volgende wereld4 ,zij zullen u vragen omtrent weezen4 ,zeg hun3 ,het beste is goed met hen te handelen4 #bai4 ,zoodra gij u met hen inlaat1 zijn zij uwe broeders4 ,god weet den gerechtige van den ongerechtige te onderscheiden1 en indien ,god wil1 kan hij u bedroeven2 want ,god is machtig en wijs4 #bbj4 ,huwt niet met vrouwen die afgoden dienen1 tot zij geloovig geworden zijn2 waarlijk een slavin die gelooft1 is beter dan eene vrije die niet gelooft2 zelfs indien deze u meer behaagt4 ,huwt ook geene aan een afgodendienaar uit1 tot hij geloovig is geworden2 want eene geloovige slaaf is beter dan een vrije afgodendienaar2 zelfs indien deze u meer bevalt4 #bba4 ,zij noodigen u tot het vuur der hel4 ,god noodigt u tot het paradijs en tot de vergiffenis1 zooals hij wil4 ,hij verklaart de menschen zijne teekens1 opdat zij hem gedenken4 #bbb4 ,zij zullen u ondervragen omtrent de maandelijksche reiniging der vrouwen4 ,zeg hun3 ,dit is een onreinheid4 ,scheidt u daarom gedurende de maandelijksche reiniging van de vrouwen af2 komt haar niet nabij1 tot zij gereinigd zullen zijn4 ,maar als zij gereinigd zijn1 gaat dan tot haar1 zoo als ,god u heeft bevolen4 ,want ,god bemint hen die berouw hebben en de reinen4 #bbc4 ,uwe vrouwen zijn uw veld4 ,gaat in uw veld zoo als gij wilt1 maar doet eerst iets wat goed is voor uwe zielen4 ,vreest ,god en weet dat gij eens voor hem zult verschijnen4 ,kondigt de geloovigen goede daden aan4 #bbd4 ,maakt ,god niet tot onderwerp uwer eeden1 dat gij rechtvaardig1 vroom en vredebevorderend zult zijn2 want ,god weet en hoort alles4 #bbe4 ,god zal u niet straffen voor een onbedacht woord in uwe eeden2 hij zal u straffen voor de voorbedachtzaamheid uws harten4 ,god is genadig en mild4 #bbf4 ,hun die de gelofte afleggen1 zich van hunne vrouwen te onthouden1 is het vergund1 zich vier maanden te bedenken2 nemen zij dan die gelofte terug1 dan is ,god verzoenend en barmhartig4 #bbg4 ,besluiten zij bepaald tot eene echtscheiding1 dan ziet ,god het en weet het4 #bbh4 ,de vrouwen die gescheiden zijn1 zullen zoo lang wachten1 tot zij driemaal hare reiniging gehad hebben1 en zij zullen niet verbergen1 wat ,god in haar lichaam heeft geschapen1 als zij aan ,god en aan den jongsten dag gelooven4 ,hare mannen zullen rechtvaardiger zijn1 door haar in dien staat te hernemen indien zij hereeniging verlangen4 ,zij zullen dan wederkeerig naar het rechtvaardige voorschrift omgaan2 maar de man heeft de macht over de vrouw1 ,god is machtig en wijs4 #bbi4 ,de echtscheiding mag tweemaal plaats hebben2 dan moet hij haar met rechtvaardigheid behandelen1 of met edelmoedigheid ontslaan4 ,het is u niet veroorloofd iets te behouden wat gij haar hebt geschonken1 tenzij gij beiden vreest1 ,gods geboden niet te kunnen vervullen4 ,vreest gij echter ,gods geboden niet te kunnen vervullen1 dan is er geene zonde in1 dat zij zich door haar weduwgift loskoope4 ,dit zijn de geboden ,gods 7overtreedt die niet72 wie die overtreedt1 behoort tot de zondaren4 #bcj4 ,scheidt hij zich nogmaals 7ten derden male7 van haar1 dan mag hij haar niet weder terug nemen1 of zij moest weder met een ander man getrouwd en van dien gescheiden zijn #bai2 dan is het geene zonde1 indien zij zich weder vereenigen1 als zij meenen ,gods geboden te kunnen vervullen4 ,dit zijn de geboden ,gods1 welke hij het volk heeft bekend gemaakt1 dat verstandig is4 #bca4 ,maar indien gij u van uwe vrouwen scheidt en zij hebben haren voorgeschreven tijd vervuld1 dan moet gij haar met billijkheid behouden1 of met edelmoedigheid ontslaan4 ,houdt haar echter niet met geweld terug1 om onrechtvaardig omtrent haar te handelen4 ,wie dit doet1 bezondigt zijne eigene ziel4 ,maakt de teekenen van ,god niet tot spotternij1 en herinnert u ,gods weldaden jegens u1 en dat hij het boek en de wijsheid tot u gezonden heeft tot onderricht4 ,vreest ,god en beseft dat hij alwetend is4 #bcb4 ,indien gij u van uwe vrouwen scheidt1 en zij hebben den haar voorgeschreven tijd vervuld1 verhindert haar dan niet een anderen man te nemen1 indien zij zich naar billijkheid willen vereenigen4 ,dit is tot onderricht van hen onder u1 die aan ,god en den jongsten dag gelooven4 ,dit is gerechter en reiner #bbj voor u ,god weet1 maar gij weet niet4 #bcc4 ,moeders zullen hare kinderen twee volle jaren zogen1 indien de vader wil dat de zoging volkomen zij4 ,de vader zal verplicht zijn1 haar voeding en kleeding naar billijkheid 7gedurende dien tijd7 te geven4 ,niemand is echter verplicht1 boven zijne krachten te gaan4 ,noch de moeder zal in hare belangen ten opzichte van het kind benadeeld worden1 noch de vader4 ,de erfgenaam van den vader heeft dezelfde plichten4 ,indien de echtgenooten verkiezen1 het kind 7vr den bepaalden tijd7 te spenen1 zal dit geene zonde zijn4 ,en indien gij verkiest1 eene min voor het kind te nemen1 zal dit geene zonde zijn1 ingeval gij haar ten volle betaalt wat gij haar hebt beloofd4 ,vreest ,god en weet dat hij alles weet wat gij doet4 #bcd4 ,indien zij die sterven vrouwen nalaten1 moeten deze vier maanden en tien dagen wachten4 ,is deze tijd verloopen1 dan is het geene zonde1 als zij naar billijkheid met zich zelven handelen4 ,god weet wat gij doet4 #bce4 ,ook is er geene zonde in1 zoo gij vr dezen tijd #bba openlijk eene vrouw ten huwelijk vraagt of dit voornemen in uwen boezem verborgen houdt4 ,god kent uwe wenschen4 ,doet haar echter geene beloften in het geheim1 dan wanneer gij dit met kuische woorden doet4 #bcf4 ,gaat echter de verbintenis zelve niet aan1 tot de bestemde tijd is verloopen3 weet1 dat ,god kent wat in uwe harten geschiedt1 en weet1 dat hij genadig en barmhartig is4 #bcg4 ,ook is het geene zonde1 zich van de vrouw te scheiden1 zoo lang gij haar niet aangeraakt of haar nog geene huwelijksgift toegekend hebt2 doch dan moet gij1 de rijke en de arme1 ieder naar omstandigheden en billijkheid1 voor haar onderhoud zorgen4 ,dit is de plicht der rechtvaardigen4 #bch4 ,verstoot gij eene vrouw vr gij haar hebt aangeraakt1 maar nadat gij haar eene huwelijksgift hebt toegekend1 dan zult gij haar de helft geven van hetgeen gij haar toegekent hebt1 behalve wanneer zij1 of hij die het huwelijks-contract in handen heeft1 van alles afziet4 ,zijt gij echter toegevend1 dan nadert gij de vroomheid des te meer4 ,vergeet de edelmoedigheid niet onder u4 ,god ziet wat gij doet4 #bci4 ,neemt het gebed in acht2 vooral het middengebed #bbb4 ,bidt ,god met eerbied4 #bdj4 ,vreest gij 7eenig gevaar1 bidt dan7 te voet of te paard2 zijt ge in zekerheid1 gedenkt dan ,god1 die u heeft geleerd wat gij nog niet wist4 #bda4 ,zij onder u die sterven en vrouwen achter laten1 moeten haar onderhoud voor een jaar achter laten1 zonder haar uit het huis te verdrijven4 ,verlaten zij het vrijwillig1 dan hebt gij er geene zonde van1 indien zij naar billijkheid met zich zelven handelen4 ,god is machtig en wijs4 #bdb4 ,de gescheiden vrouwen zijt gij mede verplicht naar billijkheid te onderhouden1 zoo als het den godvruchtige betaamt4 #bdc4 ,dit heeft ,god u duidelijk voorgeschreven1 opdat gij het zoudt verstaan4 #bdd4 ,hebt gij hen nog niet beschouwd die hunne woningen verlieten 7zoo waren er duizenden7 uit vrees voor den dood #bbc4 ,god zeide tot hen3 ,sterft4 ,daarop wekte ,hij hen weder op2 want ,god is genadig voor de menschen1 doch het grootste gedeelte hunner bedankt hem niet voor zijne weldaden4 #bde4 ,kampt voor des ,heeren godsdienst1 en beseft dat ,god alles hoort en kent4 #bdf4 ,wie wil ,god tegen goede renten leenen8 ,veelvoudig verdubbeld geeft hij het hem weder2 want ,god verbreidt en beperkt zijne weldaden naar zijnen wil1 en tot hem keert gij eens terug4 #bdg4 ,hebt gij nog niet teruggeblikt op de vergadering der kinderen ,israls1 na den tijd van ,mozes1 toen zij tot den profeet zeiden3 stel een koning over ons1 dat wij voor des ,heeren godsdienst mogen strijden4 ,hij antwoordde2 ,zult gij misschien niet weigeren te vechten1 als u de oorlog bevolen wordt8 ,zij antwoordden2 ,zouden wij niet kampen voor den godsdienst onzes ,heeren2 wij die uit ons land verdreven en van onze kinderen gescheiden zijn8 ,toen hun nu echter de krijg werd bevolen1 vloden zij op weinigen na4 ,maar ,god kent de goddeloozen4 #bdh4 ,en hun profeet zeide tot hen3 ,waarlijk1 ,god heeft ,talut #bbd als koning over u gesteld2 toen zeiden zij3 ,hoe zal hij over ons regeeren1 daar wij den schepter meer waardig zijn dan hij2 daarbij bezit hij geene rijkdommen8 ,de profeet zeide3 ,god heeft hem voor u gekozen2 hij heeft hem uitgerust met voordeelen van geest en lichaam4 ,god geeft de regeering wien hij wil3 ,god is goed en wijs4 #bdi4 ,de profeet zeide tot hen3 een teeken van zijn rijk zal zijn1 dat de arke #bbe waarin de ,godheid woont1 tot u zal komen en ook de reliquien1 welke door de gezinnen van ,mozes en ,aron zijn achtergelaten4 ,engelen zullen u die brengen4 ,dit zijn teekenen voor u1 indien gij geloovig zijt4 #bej4 ,toen nu ,talut met zijne soldaten uittrok1 zeide hij3 ,god wil u aan de rivier beproeven4 ,wie daaruit drinken zal1 is niet met mij1 doch wie daaruit niet drinkt1 zal met mij zijn4 ,hij die echter met de vlakke hand een weinig daaruit schept1 is daarvan uitgezonderd4 ,maar op weinigen na dronken allen daaruit #bbf4 ,toen zij nu de rivier waren overgetrokken1 hij en die met hem geloofden1 riepen zij3 ,wij hebben heden geene kracht tegen ,jalut #bbg en zijne soldaten4 ,zij echter die geloofden dat zij ,god eens zouden zien1 zeiden3 ,hoe dikwijls heeft niet reeds een klein leger1 door ,gods hulp1 een talrijker leger overwonnen4 ,god is met de geduldig volhardenden4 #bea4 ,toen zij nu tot den strijd met ,jalut en zijn leger optrokken1 zeiden zij3 ,o ,heer6 stort geduld over ons uit1 sterk onzen voet en help ons tegen dit ongeloovige volk4 #beb4 ,door ,gods wil overwonnen zij1 en ,david doodde ,jalut4 ,en ,god gaf hem het rijk #bbh en wijsheid1 en leerde hem1 wat hij wilde4 ,zou ,god den mensch niet door den mensch binnen de grenzen houden1 dan ware de aarde reeds verdorven4 ,maar ,god is genadig voor zijne schepselen4 #bec4 ,dit zijn de teekens van ,god1 en wij openbaren u die in waarheid2 want gij behoort tot de gezanten4 #bed4 ,onder de apostelen hebben wij eenigen boven de anderen bevoorrecht4 ,met eenige sprak ,god zelf1 anderen bevoorrechte hij nog meer4 ,jezus1 den zoon van ,maria1 gaven wij kracht van teekenen en versterkten hem met den heiligen geest #bbi4 ,indien ,god gewild had1 dan zouden de later levenden1 nadat hun zulke duidelijke teekens waren geopenbaard1 niet van meening verschillen4 ,maar zij zijn van verschillende meening4 ,eenige gelooven1 anderen gelooven niet4 ,en indien het ,gode behaagd had1 zouden zij niet onder elkander strijden2 maar ,god doet wat hij wil4 #bee4 ,o geloovigen6 geeft aalmoezen van hetgeen wij u schonken1 tot de dag komt1 waarop noch onderhandeling1 noch vriendschap1 noch bemiddeling zal zijn4 ,goddeloozen zijn de ongeloovigen4 #bef4 ,god is de eenige ,god2 buiten hem is geen ,god1 de levende1 de eeuwige #bcj4 ,hem bereikt sluimering noch slaap2 hem behoort wat in den hemel en op aarde is4 ,wie kan bemiddelaar bij hem zijn1 zonder zijnen wil4 ,hij weet wat was1 wat zijn zal1 en de menschen begrijpen slechts wat hij hun wil leeren4 ,zijn troon #bca is over hemel en aarde uitgespreid en de bewaking van beide kost hem geene moeite4 ,hij is de verhevene1 de machtige4 #beg4 ,laat geen dwang in den godsdienst zijn4 ,de ware leer is duidelijk van de valsche onderscheiden #bcb4 ,wie echter den ,tagut #bcc verloochent en aan ,god gelooft1 rust op eenen staf1 die nimmer breekt4 ,god hoort en weet alles4 #beh4 ,god is de beschermer der geloovigen4 ,hij voert hen door de duisternis naar het licht4 #bei1 ,de ongeloovigen hebben geen anderen beschermer dan ,tagut1 die hen uit het licht in de duisternis zal leiden2 zij behooren tot de hel1 en eeuwig zullen zij daar blijven4 #bfj4 ,hebt gij niet teruggeblikt op hem die met ,abraham over ,god heeft gestreden #bcd1 omdat ,god hem het koninkrijk had gegeven4 ,toen ,abraham zeide3 ,mijn ,heer is hij1 die leven geeft en doodt4 ,hij antwoordde3 ,ook ik maak levend en dood4 ,abraham hernam3 ,hij brengt de zon van het ,oosten hierheen1 breng gij die van het ,westen4 ,de ongeloovige was verbaasd4 ,god leidt de ongeloovigen niet4 #bfa4 ,of hebt ge niet teruggeblikt op hem die eene stad voorbijging1 welke verwoest was tot op den grond #bce en zeide3 ,hoe zal ,god deze stad weder doen herleven1 nadat zij dood is4 ,god liet hem daarop sterven en eerst na honderd jaren weder opstaan1 en ,god zeide3 ,hoe lang hebt gij hier doorgebracht8 ,hij antwoordde3 een dag of een deel van eenen dag4 ,en ,god zeide3 ,neen1 gij hebt hier honderd jaren doorgebracht4 ,zie op uw spijs en drank2 zij zijn nog niet bedorven4 ,zie ook op uwen ezel1 dien wij als een teeken voor de menschen hebben ingesteld4 ,betracht deze hoe wij die opwekken en met vleesch omkleeden4 ,toen hij dit wonder zag1 riep hij uit3 ,nu weet ik dat ,god almachtig is4 #bfb4 ,toen ,abraham zeide2 ,o ,heer6 toon mij1 hoe gij de dooden levend maakt #bcf1 zeide ,god3 ,wilt gij nog niet gelooven8 ,ja1 maar ik vraag slechts om mijn hart gerust te stellen4 ,god zeide1 neem daartoe vier vogels #bcg1 snijd die in stukken1 en leg een stuk op iederen berg2 roep ze daarna en zij zullen tot u komen2 want weet dat ,god almachtig en wijs is4 #bfc4 ,zij die hun vermogen voor des ,heeren ,godsdienst verteren1 gelijken een zaadkorrel1 die zeven aren oplevert en waarvan iedere aar honderd zaadkorrels voortbrengt2 want ,god geeft tweevoudig aan hen die hem behagen2 ,god is goed en wijs4 #bfd4 ,zij die hun vermogen voor des ,heeren ,godsdienst verteren en die gaven niet terugvorderen1 en ook geen strijd daarom beginnen1 zullen door hunnen ,heer beloond worden2 hun treft vrees noch droefheid4 #bfe4 ,woorden van vriendelijkheid en vergeving zijn beter dan eene aalmoes door onvriendelijkheid gevolgd #bch4 ,god is rijk en genadig4 #bff4 ,o geloovigen6 maakt uwe aalmoezen toch niet ijdel door verwijtingen of onvriendelijkheid1 evenals diegenen1 welke slechts aalmoezen geven1 opdat de lieden het zullen zien1 maar niet aan ,god en aan den jongsten dag gelooven4 ,zij gelijken de kiezelsteenen die op de aarde liggen2 het moge er op regenen1 zij blijven toch hard4 ,hunne zaken zullen hun geene winst aanbrengen2 want ,god leidt de ongeloovigen niet4 #bfg4 ,zij echter die aalmoezen geven om ,god te behagen en tot heil hunner zielen1 gelijken eenen tuin1 die op eenen heuvel ligt waarop een sterke regen valt1 en die zijne vruchten tweevoudig voortbrengt2 en indien er geen regen op valt1 wordt hij toch door den dauw bevochtigd1 ,god ziet wat gij doet4 #bfh4 ,begeert een uwer een tuin te hebben met palmboomen en wijnstokken #bci1 door beken besproeid1 waarin alle soorten van vruchten voorkomen2 dat door hem een hooge ouderdom worde bereikt2 dat hij kinderen hebbe die hem gelijk zijn1 en dat een vreeselijke storm met vlammen dien tuin verwoeste8 ,zoo verklaart ,god u zijne teekens1 opdat gij zoudt nadenken4 #bfi4 ,o geloovigen6 geeft aalmoezen van de goede zaken die gij verworven hebt1 en van datgene wat wij voor u uit de aarde hebben doen voortkomen1 en zoekt niet het slechtste voor aalmoezen uit4 #bgj4 ,zoo als gij zelven het niet hebt ontvangen1 of het moest door wederzijdsch goedvinden zijn met hem die het u aanbood4 ,weet1 dat ,god groot en hooggeprezen is4 #bga4 ,satan bedreigt u met armoede #bdj en beveelt u met schandelijkheden4 ,god belooft u vergeving en rijkdom1 en waarlijk ,god is mild en wijs4 #bgb4 ,hij geeft wijsheid aan wien hij wil1 en degene die de wijsheid heeft ontvangen1 bezit een groot goed2 maar slechts de wijzen bedenken dit4 #bgc4 ,wat gij aan aalmoezen geeft en wat gij gelooft1 ,god weet het2 zondaren worden niet beschermd4 ,maakt gij uwe aalmoezen bekend1 het is goed2 maar zoo gij verbergt wat gij den armen geeft1 dan is het nog beter4 ,dit zal al uwe zonden uitwisschen4 ,god weet wat gij doet4 #bgd4 ,gij zijt niet verplicht hen terecht te wijzen1 ,god leidt wien hij wil4 ,wat gij aan aalmoezen geeft is voor uw heil2 wat gij geeft1 geeft het met het doel1 ,gods aangezicht te zien #bda4 ,wat gij den armen goed doet1 zal u eens betaald worden1 en gij zult niet onrechtvaardig behandeld worden4 ,de armen die in den godsdienstoorlog bezig zijn1 kunnen het land niet doorloopen om hun onderhoud te zoeken4 ,de onwetenden houden hen om hunne bescheidenheid voor rijk4 ,aan hunne merken zult gij hen erkennen #bdb2 zij vragen niet met onbescheidenheid4 ,het goede wat gij hun doet is ,god bekend4 #bge4 ,zij die nacht en dag aalmoezen van hun vermogen geven1 in het geheim en openbaar1 zullen hun loon van den ,heer ontvangen1 en vrees noch droefheid zal hen bereiken4 #bgf4 ,zij1 die van woeker leven1 zullen eens weder opstaan1 als bezetenen1 die door ,satan zijn aangeraakt1 en wel omdat zij zeggen3 ,koophandel staat gelijk met woeker4 ,maar ,god heeft den handel veroorloofd en den woeker verboden4 ,wie nu1 door ,gods waarschuwing1 zich daarvan onthoudt1 ontvangt vergeving voor het verledene1 en zijn lot wordt dan door ,gods wil geregeld4 ,zij echter die tot den woeker terugkeeren1 zullen deelgenooten der hel zijn3 eeuwig zullen zij daarin blijven4 #bgg4 ,god geeft den woeker geen zegen1 de aalmoezen zal hij vermeerderen4 ,god bemint de ,goddeloozen niet4 ,zij die gelooven1 goed doen1 het gebed verrichten en aalmoezen geven1 hebben loon van hunnen ,heer te verwachten1 en vrees noch droefheid zal hen bereiken4 #bgh4 ,o geloovigen6 vreest ,god en geeft den woeker #bdc terug1 dien gij in handen hebt1 voor zoo ver gij geloovigen zijt4 #bgi4 ,doet gij dit echter niet1 verwacht dan den oorlog met ,god en zijnen apostel4 ,maar bekeert gij u1 dan zal u uw kapitaal verblijven4 ,doet niemand onrecht1 dan zal u geen onrecht geschieden4 #bhj4 ,valt een schuldenaar de betaling moeilijk1 wacht dan tot zij hem gemakkelijker is2 schenkt gij zijn schuld hem echter1 als aalmoes1 des te beter voor u2 indien gij het weet4 #bha4 ,vreest den dag waarop gij tot ,god zult terugkeeren1 dan ontvangt iedere ziel het loon dat zij verdient1 en niemand zal onrecht gebeuren4 #bhb4 ,o geloovigen6 indien gij bij eene schuld u voor een bepaalden tijd verbindt1 doet het dan schriftelijk4 ,een schrijver schrijve dit nauwkeurig voor u neder4 ,de schrijver schrijve alleen en niet anders dan zoo als het hem door ,god geleerd is4 ,laat hem schrijven zoo als de schuldenaar het hem voorzegt1 naar waarheid2 hij vreeze ,god zijnen ,heer en vervalsche niets4 ,is echter de schuldenaar dwaas of zwak1 of kan hij zelf niet voorzeggen1 dan zegge zijn voogd #bdd naar waarheid1 en neme twee mannen onder u tot getuigen4 ,kent gij geene twee mannen1 neemt dan een man en twee vrouwen1 van die welke u geschikt voorkomen1 tot getuigen2 indien zich eene dezer 7vrouwen7 vergist1 kan de andere haar helpen4 ,de getuigen mogen niet weigeren1 indien zij geroepen worden4 ,versmaadt het niet op te schrijven1 hetzij een groote of kleine schuld1 met het tijdstip van betaling4 ,dit zal rechtvaardiger zijn in het oog van ,god2 het dient tot verzekering en neemt allen twijfel weg4 ,maar is het eene zaak1 die gij dadelijk tusschen u beiden afmaakt1 dan zal het geene zonde zijn indien gij niets opschrijft2 maar neemt getuigen indien de een den ander iets verkoopt4 ,maar doe den schrijver noch den getuige geweld4 ,handelt gij echter anders1 dan begaat gij eene zonde4 ,vreest ,god3 hij zal u onderrichten2 want hij weet alles4 #bhc4 ,zijt gij echter op reis en vindt gij geen schrijver1 neemt dan een onderpand4 ,vertrouwt echter de een den ander zonder dat1 dan geve hij1 wien het vertrouwd werd1 het vertrouwde weder terug en hij vreeze ,god4 ,weiger geene getuigenis4 ,wie het verbergt1 heeft een boos hart1 en ,god weet wat gij doet4 #bhd4 ,gode behoort wat in den hemel en op aarde is4 ,hij zal u rekenschap vragen van hetgeen in uwe harten is1 hetzij gij het openbaar maakt of verbergt4 ,hij zal vergeven en bestraffen wien hij wil2 want ,god is almachtig4 #bhe4 ,de profeet gelooft aan hetgeen hem geopenbaard is1 en alle geloovigen gelooven aan ,god1 aan zijne engelen1 aan zijne schrift en aan zijne profeten4 ,zij zeggen3 ,wij maken geen onderscheid tusschen zijne profeten #bde4 ,wij hooren en wij gehoorzamen4 ,u1 o ,heer bidden wij om genade2 want tot ,u keeren wij terug4 #bhf4 ,god dwingt niemand boven zijne kracht te gaan2 maar het loon van het goede en kwade hetwelk men gedaan heeft1 zal men ontvangen4 ,o ,heer6 bestraf ons niet1 indien wij door verzuim of vergissing gezondigd hebben4 ,leg ons het juk niet op1 dat gij hun hebt opgelegd1 die vr ons leefden #bdf4 ,o ,heer1 leg ons niet meer op1 dan wij dragen kunnen4 ,wees ons genadig1 vergeef ons1 erbarm u onzer4 ,gij zijt onze beschermer4 ,help ons tegen de ongeloovigen4 ,,derde ,,hoofdstuk4 ,,de ,,familie ,,imram #bdg4 ,gegeven te ,mekka--#bjj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 #bdh ,er is geen andere ,god dan ,god1 de levende en eeuwig levende4 #b4 ,hij heeft u het boek in waarheid geopenbaard1 dat het vroeger geopenbaarde bevestigt4 ,hij openbaarde de thora en het evangelie reeds vroeger1 als leiding voor de menschen4 ,thans heeft hij de onderscheiding #bdi gezonden4 #c4 ,waarlijk1 zij die ,gods teekenen niet gelooven1 zullen eene vreeselijke straf ontvangen2 want ,god is machtig en kan zich wreken4 #d4 ,niets is voor ,god verborgen van hetgeen in den hemel en op aarde is4 ,hij is het1 die u in het lijf uwer moeder naar zijn welbehagen gevormd heeft2 buiten hem1 den machtige en wijze1 is geen ,god4 #e4 ,hij is het1 die u de schrift zond1 waarin verschillende verzen klaar en duidelijk zijn1 die de grondzuilen van het boek zijn2 anderen zijn beeldsprakig #bej4 ,zij nu1 welker harten twijfelen1 willen het beeldsprakige volgen1 uit liefde tot scheiding en uit lust tot vertolking daarvan4 ,maar ,god alleen kent hunne ware beteekenis4 ,maar zij1 die grondig in hunne kennis zijn1 zeggen3 ,wij gelooven daaraan2 het geheel is van onzen ,heer4 ,zoo denken slechts de verstandigen4 #f4 ,o ,heer6 laat onze harten niet meer dwalen1 nadat gij ons op den rechten weg hebt geleid4 ,schenk ons ,uwe barmhartigheid2 want gij zijt de gever4 #g4 ,o ,heer6 gij zult eens1 op eenen bepaalden dag1 de menschen verzamelen1 daaraan is geen twijfel2 want ,god herroept zijne belofte niet4 #h4 ,den ongeloovigen zal echter vermogen noch kinderen bij ,god hebben4 ,zij zullen tot voedsel van het vuur verstrekken4 #i4 ,op de wijze van het volk van ,pharao #bea en die welke vr hen geleefd hebben1 beschouwden zij mijne teekens als leugens1 ,god heeft hen gegrepen om hunne zonden1 en ,god is streng in zijne straffen4 #aj4 ,zeg tot de ongeloovigen3 ,gij zult overwonnen en in de hel verstooten worden1 en een onzalig verblijf hebben4 #aa4 ,gij hebt reeds een wonder gezien in deze twee legers1 die op elkander stieten2 de eene schaar kampte voor des ,heeren godsdienst1 de andere was ongeloovig4 ,de eene hield de andere voor twee malen zoo sterk als zich zelve #beb2 want ,god sterkt met zijne hulp wien ,hij wil4 ,waarlijk1 daarin was een voorbeeld voor verstandige menschen4 #ab4 ,den menschen werd prikkel en begeerte tot vrouwen1 kinderen1 goud en zilver1 edele paarden #bec1 kudden en akkers ingeplant2 dit zijn allen slechts de genietingen van dit leven1 doch de schoonste terugkeer is die tot ,god4 #ac4 ,zeg1 kan ik u betere dingen dan deze verkondigen8 ,de vromen zullen bij hunnen ,heer eens tuinen vinden met wateren doorsneden1 en eeuwig zullen zij daarin verblijven2 onbevlekte vrouwen en ,gods welbehagen zijn hun ten deel1 ,god slaat zijne dienaren gade4 #ad4 ,die zeggen3 o ,heer6 wij zijn geloovigen2 vergeef ons onze zonden en bevrijd ons van de straf van het hellevuur4 #ae4 ,zoo spreken de geduldigen1 de waarheidminnenden1 de aandachtigen2 zij die aalmoezen geven en bij iederen zonsopgang om ,gods genade smeeken4 #af4 ,god heeft het zelf betuigd1 dat er buiten hem geen ,god bestaat3 de engelen en de menschen met verstand begaafd1 bevestigen het in waarheid3 ,er is geen andere ,god dan hij1 de machtige en wijze4 #ag4 ,de ware godsdienst des ,heeren is de ,islam1 en zij die de schrift hadden ontvangen1 werden het niet eerder oneens1 dan nadat de kennis onder hen was gekomen2 toen werden zij uit nijd oneens met elkander2 maar hij die niet in de teekenen van ,god gelooft1 wete1 dat ,god snel is om rekenschap te vragen4 #ah4 ,indien zij met u twisten1 zeg dan3 ,ik heb mij aan ,god overgegeven1 evenals zij die mij volgen4 #ai4 ,zeg tot hen1 die de schrift hebben ontvangen en tot de onwetenden3 #bed ,neemt gij den ,islam aan8 ,zoo zij hem aannemen1 zijn zij op den rechten weg2 zoo zij echter weigeren1 moet gij hun slechts prediken2 want ,god ziet zijne dienaren4 #bj4 ,en diegenen welke de teekenen ,gods loochenen en de profeten zonder oorzaak dooden1 en hen vermoorden die recht en gerechtigheid prediken1 verkondig hun eene pijnlijke straf4 #ba4 ,deze zijn het1 wier werken voor deze en de toekomstige wereld verloren zijn2 en zij zullen niemand hebben om hen te helpen4 #bb4 ,hebt gij hen niet opgemerkt1 die een deel der openbaring hebben ontvangen #bee8 ,zij werden op de schrift van ,god gewezen1 daar deze de strijdpunten besliste #bef2 maar een deel van hen keerde zich om en verwijderde zich4 #bc4 ,dit deden zij omdat zij zeiden3 ,het ,hellevuur treft ons slechts een bepaald aantal dagen1 en zoo vervielen zij1 door eigene denkbeelden in den godsdienst1 tot dwaling #beg4 #bd4 ,hoe zal het zijn1 als wij hen op den dag verzamelen1 waarover geen twijfel is1 en iedere ziel zijn verdiend loon zal ontvangen8 ,niemand zal dan onrechtvaardig behandeld worden4 #be4 ,zeg3 o ,god6 gij die het rijk bezit1 gij geeft het rijk aan wien gij wilt1 en gij ontneemt het wien gij wilt1 en gij verhoogt en gij vernedert wien gij wilt4 ,in uwe hand is al het goede2 want gij zijt almachtig4 #bf4 ,op den nacht laat gij den dag en op den dag den nacht volgen2 gij brengt het leven uit den dood voort4 ,gij geeft voedsel aan wien gij wilt1 zonder maat4 #bg4 ,laten de geloovigen geene ongeloovigen1 in plaats van geloovigen tot beschermers nemen4 ,zij die dit echter doen1 hebben van ,god in niets op bijstand te hopen1 of gij moest gevaar van hen vreezen2 maar ,god zelf zal u beschermen en gij zult eens tot hem komen4 ,zeg3 gij moogt geheim houden wat in uwe harten is1 of het openbaar maken4 ,god weet het2 want hij weet wat in den hemel en wat op aarde is2 ,god is almachtig4 #bh4 ,op den jongsten dag zal iedere ziel het goede tegenwoordig vinden wat zij gedaan heeft1 en zal wenschen1 dat tusschen haar en het booze hetwelk zij verricht heeft1 eene groote klove moge zijn4 ,god zal u echter zelf beschutten2 want hij is genadig omtrent zijne dienaren4 #bi4 ,zeg3 ,indien gij ,god mint1 volgt mij4 ,god zal u beminnen en uwe zonden vergeven1 want ,god is vergevend en barmhartig4 ,zeg3 gehoorzaamt ,god en zijnen profeet2 wendt gij u echter af1 weet1 ,god bemint waarlijk de ongeloovigen niet4 #cj4 ,zekerlijk1 ,god heeft ,adam en ,noach en het gezin van ,abraham en de familie ,imram #beh boven alle andere menschen gekozen4 ,het eene geslacht sproot uit het andere voort4 ,god hoort en kent alles4 #ca4 ,gedenkt dat de vrouw van ,imram #bei zeide3 ,o ,heer6 ik heb u geofferd hetgeen in mijnen boezem is1 om aan u te worden gewijd2 neem het aan2 want gij hoort en weet alles4 ,toen zij gebaard had1 zeide zij3 ,heer6 waarlijk1 ik heb een meisje voortgebracht 7,god wist wel wat zij voortgebracht had71 en een knaap is niet gelijk een meisje #bfj4 ,ik heb haar ,maria genaamd2 haar en hare nakomelingschap stel ik onder uwe bescherming tegen den gesteenigden satan #bfa4 #cb4 ,god nam haar met welgevallen aan #bfb1 en liet een uitmuntenden tak uit haar voortspruiten ,zacharias droeg zorg voor haar4 ,toen ,zacharias in hare kamer kwam1 vond hij spijzen bij haar #bfc4 ,o ,maria6 van wien bekomt gij dit8 ,zij antwoordde3 ,van ,god2 want ,god spijst wien hij wil1 zonder het te rekenen4 #cc4 ,daarop bad ,zacharias ,god1 en zeide3 o ,god6 schenk mij eene gezegende nakomelingschap2 want ,gij zijt de verhoorder der gebeden4 ,terwijl hij nog in de kamer stond te bidden1 riepen de engelen hem toe3 #cd4 ,god verkondigt u de geboorte van ,yahia #bfd1 die ,gods woord zal bevestigen4 ,hij zal een eerwaardig en kuisch man #bfe zijn en een rechtvaardig profeet4 #ce4 ,hij antwoordde3 ,hoe zal ik een zoon krijgen2 ik ben reeds door den ouderdom bereikt #bff en mijne vrouw is onvruchtbaar8 ,de engel antwoordde3 ,god doet wat hij wil4 #cf4 ,zacharias zeide3 o ,heer6 geef mij een teeken4 ,hij antwoordde3 ,dit zal u een teeken zijn1 dat gij drie dagen lang slechts met gebaarden tot de menschen zult kunnen spreken4 ,gedenk uwen ,heer dikwijls1 en loof hem des avonds en des ochtends4 #cg4 ,de engelen zeiden tot ,maria3 ,god heeft u gekozen1 gezuiverd en boven alle andere vrouwen der wereld uitverkoren4 #ch4 ,o ,maria6 wees uwen ,heer onderdanig2 vereer hem en kniel neder met hem1 die voor hem nederknielen #bfg4 #ci4 ,dit is eene geheime geschiedenis1 die wij u openbaren4 ,gij waart er niet bij1 toen zij hunne roeden wierpen1 wie zorg voor ,maria zou dragen2 gij waart niet er bij1 toen zij er om streden #bfh4 #dj4 ,de engelen zeiden verder2 o ,maria6 ,god verkondigt u zijn woord2 zijn naam zal zijn3 ,jezus ,christus1 zoon van ,maria4 ,heerlijk zal hij zijn in deze en in de toekomstige wereld1 en een van hen die in ,gods nabijheid zijn4 #da4 ,en hij zal tot de menschen spreken als kind in de wieg #bfi en als volwassen man1 en zal een vroom man zijn4 #db4 ,o ,heer6 antwoordde ,maria3 ,hoe zal ik een zoon baren1 terwijl geen man mij heeft aangeraakt6 ,de engel antwoordde3 ,god doet wat en hoe hij wil2 en heeft hij eene zaak besloten1 dan zegt hij slechts3 ,wees1 en het is4 #dc4 ,hij zal hem ook onderwijzen in de schrift en de wijsheid1 in de thora en het evangelie en hem tot de kinderen ,israls zenden1 zeggende3 ,ik kom tot u met teekens van uwen ,heer4 ,ik wil u uit klei een vogel maken #bgj1 ik zal er op blazen1 en hij zal1 met ,gods verlof1 een levende vogel worden1 en ik zal den blindgeborene en den melaatsche genezen1 en met ,gods verlof dooden levend maken #bga4 ,ik zal u zeggen wat gij eet en verder in uwe huizen verricht4 ,dit alles zal u een teeken wezen1 indien gij geloovig zijt4 #dd4 ,ik kom om de thora te bevestigen1 die gij vr mij hebt ontvangen2 ik zal u het gebruik van eenige zaken veroorloven1 die u vroeger verboden zijn4 ,ik kom tot u met teekens van uwen ,heer4 ,vreest ,god en gehoorzaamt mij4 ,hij is mijn en uw ,heer4 ,vereert hem2 dit is de rechte weg4 #de4 ,toen ,jezus hun ongeloof zag1 zeide hij3 ,wie wil mij voor ,gods zaak helpen4 ,de apostelen antwoordden3 ,wij willen ,gods helpers zijn2 wij gelooven aan ,god2 betuig het1 dat wij geloovigen zijn4 #df4 ,o ,heer6 wij gelooven aan wat gij geopenbaard hebt1 wij gelooven uwen afgezant2 schrijf ons daarom in1 bij het getal der getuigen4 #dg4 ,de ,joden verzonnen eene list2 ,god bedacht beter tegen hen1 en ,god is de listigste4 #dh4 ,god zeide3 o ,jezus6 ik wil u doen sterven #bgb en u tot mij verheffen #bgc1 en u van de ongeloovigen bevrijden2 en hen die u gevolgd zijn1 wil ik boven de ongeloovigen plaatsen1 tot den dag der opstanding4 ,gij zult allen tot mij terugkeeren1 en ik zal tusschen u richten over de strijdpunten4 #di4 ,ik zal de ongeloovigen in deze en in de volgende wereld streng bestraffen1 en niemand zal hen helpen4 #ej4 ,maar zij die gelooven en doen wat goed is1 zullen hun loon ontvangen2 want ,god bemint de onrechtvaardigen niet4 #ea4 ,deze teekens en wijze waarschuwingen maken wij u bekend4 #eb4 ,in de oogen van ,god is ,jezus gelijk aan ,adam2 hij schiep hem uit stof en zeide3 ,zij1 en hij was4 #ec4 ,deze waarheid komt van ,god2 wees dus geen twijfelaar4 #ed4 ,indien iemand1 nadat gij de ware kennis hebt gekregen1 daarover #bgd met u twisten wil1 zeg dan3 ,kom1 laat ons onze en uwe zonen te zamen roepen1 onze en uwe vrouwen1 onze en uwe slaven1 en tot ,god bidden1 en ,gods vloek over de leugenaars inroepen #bge4 #ee4 ,dit is eene ware geschiedenis1 en er is geen ,god1 buiten ,god en ,god is machtig en wijs4 #ef4 ,indien zij omkeeren2 waarlijk1 ,god kent de goddeloozen4 #eg4 ,zeg3 o gij6 die de schrift hebt ontvangen1 komt en laat ons de volgende vereeniging tusschen ons vinden3 ,laat ons slechts ,god vereeren1 en geen schepsel met hem gelijk stellen1 en dat geen van ons een ander1 buiten ,god1 als ,heer erkenne #bgf en aanbidde4 ,weigeren zij dit1 zeg dan3 ,wees getuige1 dat wij trouwe geloovigen zijn4 #eh4 ,o gij6 die de schrift hebt ontvangen1 waarom twist gij omtrent ,abraham8 ,de thora en het evangelie werden toch eerst na zijnen tijd geopenbaard4 ,begrijpt gij dit niet8 #ei4 ,gij1 die immer twist omtrent zaken1 welke gij kunt weten1 waarom strijdt gij omtrent zaken1 die gij niet kunt weten4 ,god weet1 maar gij weet niet4 #fj4 ,abraham was noch ,jood noch ,christen1 maar hij was vroom en ,god onderworpen en geen afgodendienaar4 #fa4 ,die1 welke ,abraham volgen1 komen hem het dichtst nabij1 en zijn profeet 7,mahomet7 en de geloovigen4 ,god is de beschermer der geloovigen4 #fb4 ,eenigen van hen die de schrift hebben ontvangen1 zouden u willen verleiden1 maar zij verleiden slechts zich zelven1 en zij bemerken het niet4 #fc4 ,o gij bezitters der schrift6 waarom loochent gij ,gods teekenen1 terwijl gij zelven er getuigen van waart4 #fd4 ,o gij6 die de schrift hebt ontvangen1 bemantelt de waarheid toch niet met de onwaarheid1 om de waarheid te verbergen1 terwijl gij die kent #bgg4 #fe4 ,eenigen van hen1 die de schrift bezitten1 zeggen3 ,geloof des ochtends aan het boek1 den geloovigen gezonden1 en loochen het des avonds weder2 opdat zij weder terugkeeren #bgh4 #ff4 ,geloof slechts hem1 die uwen godsdienst volgt4 ,zeg3 ,de ware leiding is ,gods leiding2 indien zij ook een ander is geopenbaard1 zooals zij u gegeven is4 ,zullen zij voor ,god met u strijden8 ,zeg hun3 ,al het goede is in ,gods hand4 ,hij geeft het aan wien hij wil2 want hij is goed en wijs4 #fg4 ,hij zal zijne barmhartigheid verleenen aan wien hij wil2 want ,god bezit groote genade4 #fh4 ,onder hen die de schrift hebben ontvangen zijn er1 die gij een talent kunt toevertrouwen2 zij zullen u dit teruggeven #bgi2 maar er zijn ook anderen1 die u een1 hun geleenden dinar1 niet zullen teruggeven1 indien gij hen niet aanhoudend dit herinnert4 #fi4 ,dit geschiedt omdat zij zeggen3 ,wij hebben geen verplichting omtrent de onwetenden4 ,maar zij liegen omtrent ,god1 tegen beter weten aan1 #gj4 ,hij1 die zijne verplichtingen nakomt en ,god vreest1 dien bemint ,god4 #ga4 ,die met ,gods verbond handel drijven en met hunnen eed1 voor een nietigen prijs1 hebben geen deel aan het volgende leven2 op den dag der opstanding zal ,god hen niet aanspreken4 ,hij zal geen enkelen blik op hen werpen en hen niet reinigen2 maar zij zullen een strenge straf ondergaan4 #gb4 ,velen van hen lezen hunne vervalschingen van de schrift z voor1 dat gij zoudt gelooven1 dat het werkelijk in de schrift voorhanden was4 ,dit is niet zoo in de schrift1 en zij antwoorden3 ,dit is van ,god1 maar het is niet van ,god1 en zij zeggen leugens van ,god1 tegen beter weten aan4 #gc4 ,het past den mensch niet1 nadat ,god hem de schrift1 wijsheid en de profetie heeft gegeven1 dat hij daarop tot de menschen zegge3 ,bidt mij aan1 even als ,god #bhj2 maar het past hem te zeggen3 ,volmaakt u in de schrift1 die gij kent1 en oefent u er in4 #gd4 ,god gebiedt u niet1 dat gij engelen of profeten voor uwe meesters zoudt nemen #bha4 ,zou hij u gebieden ongetrouw te worden1 nadat gij trouwe geloovigen 7,muzelmannen7 zijt geworden4 #ge4 ,toen ,god het verbond der profeten aannam1 zeide hij hun3 ,dit is de schrift en de wijsheid die ik u geef4 ,hierna zal een gezant tot u komen en datgene wat ik u thans geef1 bevestigen4 ,gij moet hem gelooven en hem ondersteunen4 ,god sprak voorts3 ,hebt gij ernstig besloten1 mijn verbond aan te nemen8 ,zij antwoordden3 wij zijn vast besloten4 ,daarop zeide ,god3 weest dus getuigen1 en ik zal met u getuige zijn4 #gf4 ,hij die dan terug treden wil behoort tot de zondaren4 #gg4 ,verlangen zij eenen anderen godsdienst dan dien des ,heeren1 terwijl wat in den hemel en op aarde woont1 hetzij vrijwillig of gedwongen1 hem onderworpen is en alles eens tot hem moet terug keeren4 #gh4 ,zegt3 ,wij gelooven aan ,god1 aan hetgeen hij ons geopenbaard heeft1 en aan datgene wat hij aan ,abraham1 en ,ismal1 en ,izaak1 ,jacob en de stammen heeft geopenbaard1 en aan datgene wat aan ,mozes1 ,jezus en de profeten door hunnen ,heer werd geopenbaard4 ,wij maken geen onderscheid tusschen hen4 ,wij zijn ,god onderworpen 7,muzelmannen74 #gi4 ,die eenen anderen godsdienst dan den ,islam aanneemt1 wordt door ,god niet aangenomen1 en hij zal in de toekomstige wereld tot hen behooren die vergaan4 #hj4 ,hoe zou ,god de menschen kunnen leiden1 die ongeloovigen zijn geworden1 nadat zij geloovigen zijn geweest en betuigd hebben1 dat de apostel waarachtig was1 en zij getuigen waren van de teekens4 ,god leidt de goddeloozen niet4 #ha4 ,hunne belooning zal zijn1 dat ,gods vloek hen zal treffen1 en die der engelen en van alle menschen4 #hb4 ,eeuwig zullen zij daaronder gebukt gaan2 hunne kwelling zal niet verzacht worden1 en nimmer zal een blik hen treffen4 #hc4 ,niet evenzoo zal het zijn met hen1 welke berouw hebben en boete doen2 want ,god is genadig en barmhartig4 #hd4 ,zij echter1 die ongetrouw zijn geworden nadat zij geloofd hebben1 en nog in ongetrouwheid toenemen1 hun berouw wordt nimmer aangenomen2 want zij blijven in hunne dwaling4 #he4 ,waarlijk1 zij die niet gelooven en als ongeloovigen sterven1 van hen worden alle schatten der aarde niet aangenomen1 indien zij zich daarmede willen los koopen2 zij zullen eene strenge straf ondergaan en zullen geen verdediger hebben4 #hf4 ,nimmer zult gij de gerechtigheid bereiken1 dan nadat gij aalmoezen zult hebben gegeven van hetgeen gij lief hebt2 en ,god weet wat gij geeft4 #hg4 ,het gebruik van alle spijzen was den kinderen ,israls geoorloofd1 uitgezonderd datgene wat ,isral zich zelven verbood1 vr de thora werd gegeven4 ,zeg3 breng de thora en lees die1 indien gij oprecht zijt4 #hh4 ,wie dus ,god leugens toedicht1 behoort tot de goddeloozen4 #hi4 ,zeg3 ,god is waarachtig2 volgt daarom den godsdienst van den rechtgeloovigen ,abraham die geen afgodendienaar was4 #ij4 ,de eerste tempel voor de menschen gesticht1 was die te ,becca #bhb1 tot zegen en tot rechtsnoer voor alle menschen4 #ia4 ,daarin zijn duidelijke teekens4 ,dit is de plaats van ,abraham1 en wie die betreedt1 zal veilig zijn4 ,het is de plicht van alle menschen die het kunnen1 een pelgrimstocht daarheen te doen4 #ib4 ,wat de ongeloovigen betreft1 ,god heeft geen schepsel noodig4 #ic4 ,zeg3 o gij6 die de schrift hebt ontvangen1 waarom gelooft gij ,gods teekenen niet8 ,god is getuige van al hetgeen gij doet4 #id4 ,zeg3 o gij6 die de schrift hebt ontvangen1 waarom wilt gij de geloovigen van den weg ,gods afleiden8 ,gij tracht hen te verwarren1 en gij zijt zelven getuigen4 ,maar ,god is niet onopmerkzaam omtrent hetgeen gij doet4 #ie4 ,o geloovigen6 ,indien gij eenigen van hen volgt1 die de schrift hebben ontvangen1 dan zullen zij u ongeloovig maken1 nadat gij geloovig zijt geweest4 #if4 ,hoe kunt gij echter ongeloovig worden1 indien men u de teekens van ,god voorleest1 en zijn gezant onder u is8 ,wie ,god vast aankleeft1 wordt op den rechten weg gevoerd4 #ig4 ,o geloovigen6 vreest ,god met oprechte vrees en sterft niet1 zonder dat gij trouwe geloovigen 7,muzelmannen7 zijt4 #ih4 ,kleeft allen ,god sterk aan #bhc en verlaat hem niet1 en gedenkt de weldaden1 die hij u heeft bewezen4 ,terwijl gij vijanden waardt1 heeft hij uwe harten vereenigd1 en gij zijt door zijne genade een volk van broeders geworden4 #ii4 ,gij waart aan den rand van het hellevuur1 en hij bevrijdde u4 ,god maakte u zijne teekens bekend1 opdat gij op den rechten weg zoudt mogen geleid worden4 #ajj4 ,opdat gij een volk zoudt worden1 dat de anderen tot het goede zou brengen1 het goede gebiedende1 het slechte verbiedende4 ,dit volk zal gelukkig zijn4 #aja4 ,weest niet als zij die zich gescheiden hebben1 en die nog oneenig zijn #bhd1 nadat zij de duidelijke leer hebben ontvangen2 zij zullen eene strenge straf ondergaan4 #ajb4 ,op den dag der opstanding zullen eenige blanke1 anderen zwarte gezichten hebben4 ,god zal zeggen tot hen die zwarte gezichten hebben2 zijt gij ongeloovigen geworden1 nadat gij geloovigen waart8 ,ontvangt dan de straf voor uw ongeloof4 #ajc4 ,zij wier gezichten blank zijn1 zullen ,gods genade ontvangen en die eeuwig genieten4 #ajd4 ,dit zijn ,gods teekenen2 die wij u in waarheid openbaren4 #aje4 ,hem behoort alles wat in den hemel en op aarde is1 en tot hem zullen eens alle dingen terugkeeren4 #ajf4 ,gij zijt het beste volk dat ooit onder de menschen is opgestaan3 gij beveelt wat rechtvaardig is1 verbiedt wat slecht is1 en gelooft aan ,god4 ,en indien zij1 die de schrift hebben ontvangen1 geloofd hadden1 waarlijk het ware beter voor hen geweest4 ,er zijn eenige geloovigen onder hen #bhe1 maar het grootste gedeelte hunner zijn goddeloozen4 #ajg4 ,zij zullen u slechts weinig nadeel kunnen toebrengen1 en als zij met u kampen1 zullen zij vluchten en niet geholpen worden4 #ajh4 ,overal waar men hen vindt1 zal smaad hen treffen1 behalve indien zij een verbond met ,god en de menschen sluiten4 ,gods toorn laden zij op zich1 en gebrek zal hen treffen1 omdat zij ,gods teekenen geloochend1 de profeten onrechtvaardig gedood1 en oproer en boosheid gesticht hebben4 #aji4 ,maar de bezitters der schrift zijn niet allen gelijk4 ,er zijn rechtschapene onder hen #bhf1 die elken nacht doorbrengen met nadenken over ,gods teekenen en hen te aanbidden4 #aaj4 ,zij gelooven aan ,god en aan den jongsten dag2 zij gebieden wat goed is1 verbieden wat slecht is en streven naar goede daden2 zij behooren tot de vromen4 #aaa4 ,het goede zal niet onbeloond blijven3 want ,god kent de vromen4 #aab4 ,niets zal bij ,god de ongeloovige helpen3 noch vermogen noch kinderen4 ,zij worden aan het hellevuur overgeleverd en zullen eeuwig daarin blijven4 #aac4 ,wat zij in deze wereld uitleenen1 gelijkt een hevigen1 kouden wind1 die over het staande koren van de menschen waait en het verwoest4 ,god is niet onrechtvaardig omtrent hen2 zij waren veeleer onrechtvaardig omtrent zich zelven4 #aad4 ,o gij geloovigen6 sluit geene vriendschap met hen die niet tot de uwen #bhg behooren2 zij laten niet na1 u te verleiden2 zij wenschen slechts uw verderf4 ,hunnen haat hebben zij reeds met den mond uitgesproken1 maar wat in hunne borst blijft besloten1 is nog verderfelijker4 ,wij hebben u daarvan reeds bewijzen gegeven1 indien gij deze slechts verstaat4 #aae4 ,ziet1 gij bemint hen1 en zij beminnen u niet4 ,gij gelooft aan de geheele schrift2 indien zij u ontmoeten1 zeggen zij3 wij gelooven2 zijn zij echter heimelijk bij elkander gekomen1 dan bijten zij zich uit toorn tegen u op de nagels4 ,zeg hun3 sterft van toorn2 ,god kent het binnenste uws harten4 #aaf4 ,als het u goed gaat1 zullen zij bedroefd zijn1 en indien u een ongeluk overkomt1 zijn zij van vreugde vervuld4 ,indien gij echter geduldig zijt en ,god vreest dan zullen hunne listen u niet schaden2 want ,god weet wat zij doen4 #aag4 ,herinner u den dag1 toen gij met het aanbreken van den dag uwe familie verliet1 om de geloovigen een kamp voor den oorlog te bereiden #bhh1 ,god hoorde en wist het4 #aah4 ,toen twee van de heerscharen den moed verloren #bhi en ,god hen ondersteunde4 ,op ,god moeten de geloovigen dus vertrouwen4 #aai4 ,god heeft u geholpen bij den slag van ,bedr1 toen gij zwakker in getal waart4 ,vreest dus ,god en weest dankbaar4 #abj4 ,en toen gij tot de geloovigen zeidet3 ,is het niet genoeg1 dat ,god u met drieduizend van den hemel dalende engelen helpt8 #aba4 ,waarlijk indien gij volhardt en ,god vreest1 dan zal1 indien de vijand u plotseling overvalt1 ,god u met vijfduizend uitgeruste engelen versterken4 #abb4 ,en ,god verkondigt dit als eene gelukkige tijding1 opdat uwe harten gerust zouden zijn4 ,er is geene andere hulp dan bij ,god1 de machtige1 de wijze4 ,dat hij de ongeloovigen met den wortel zal uitroeien1 of verdelgen1 en dat zij omvergeworpen of bestraft zullen worden1 is u onnoodig te weten4 #abc4 ,het gaat u niet aan1 of ,god hen bestraft of hun vergeeft2 het zijn zondaren #bij4 #abd4 ,gode behoort alles wat in den hemel en op aarde is2 hij vergeeft en straft wien hij wil2 ,god is genadig en barmhartig4 #abe4 ,o geloovigen6 vermijdt den woeker1 door tweevoudig te verdubbelen4 ,vreest ,god1 opdat gij gelukkig zijt4 #abf4 ,vreest het vuur1 voor de goddeloozen bereid1 en gehoorzaamt ,god en den profeet1 om ,gods genade te verwerven4 #abg4 ,wedijvert om de genade van uwen ,heer te ontvangen en het paradijs1 dat1 zoo groot als de hemel en de aarde1 bestemd is voor de godvreezenden4 #abh4 ,voor hen die in goede en slechte tijden aalmoezen geven1 hunnen toorn beheerschen en de menschen vergeven2 want ,god mint de goeden4 #abi4 ,degenen1 die nadat zij eene booze daad bedreven of een zonde begaan hebben1 ,god gedenken en om vergeving bidden--en wie kan buiten ,god hunne zonden vergeven8--en niet volharden in het booze dat zij erkennen4 #acj4 ,deze allen zullen genade van hunnen ,heer ontvangen1 en tuinen van beken doorsneden1 waarin zij eeuwig zullen wonen4 ,hoe heerlijk is het loon van hen die wel handelen4 #aca4 ,reeds vr u waren er voorbeelden van straffen op boozen4 ,doorloop de aarde1 en zie hoe het einde was van hen1 die ,gods gezanten van bedrog hebben beschuldigd4 #acb4 ,dit boek is eene verklaring aan de menschen1 een richtsnoer en vermaning voor u1 vromen4 #acc4 ,weest dus niet ontmoedigd en treurig4 ,gij zult de bovenhand behouden1 indien gij gelooft4 #acd4 ,zoo gij in den krijg eene wonde ontvangt1 dan heeft de booze mede er eene ontvangen #bia en wij laten de dagen zoo afwisselend op elkander volgen onder de menschen1 opdat ,god hen kenne die gelooven en wie martelaars onder u zijn 7,god mint de boozen niet74 #ace4 ,om de geloovigen te beproeven en de ongeloovigen te verdelgen4 #acf4 ,gelooft gij dan het paradijs binnen te gaan1 vr ,god hen kent1 die voor hem gekampt en volhard hebben4 #acg4 ,gij verlangdet den dood vr hij nabij was #bib1 gij hebt dien gezien en gij beschouwdet dien4 #ach4 ,mahomet is slechts een gezant4 ,andere gezanten zijn reeds vr hem gestorven3 indien hij zou sterven of gedood worden1 zoudt gij dan op uwe voetstappen willen terugkeeren8 ,maar hij die op zijne voetstappen terugkeert1 schendt ,god niet1 en ,god zal de dankbaren beloonen4 #aci4 ,geene ziel kan sterven dan op ,gods verlof1 naar het boek waarin de bestemming van alle dingen is opgeschreven #bic4 ,wie de belooning in deze wereld verlangt1 zullen wij die geven2 wij zullen haar echter ook hun geven1 die hunne belooning in het toekomstige leven verlangen4 ,de dankbaren zullen wij beloonen4 #adj4 ,hoevele profeten kampten met hen1 die tienduizendmaal zoo sterk waren2 toch lieten zij den moed niet zakken om hetgeen zij doorstonden1 terwijl zij voor des ,heeren godsdienst kampten1 en gedroegen zich niet zwak en niet verachtelijk4 ,god mint hen die geduldig volharden4 #ada4 ,en zij zeiden niet anders dan3 o ,heer vergeef ons onze zonden en wat wij in onze daden misdreven hebben2 sterk onze voeten en sta ons bij tegen de ongeloovigen4 ,god gaf hun daarvoor in deze wereld belooning en een heerlijk loon in de toekomstige2 want ,god bemint hen die goed doen4 #adb4 ,o geloovigen6 indien gij naar de ongeloovigen luistert1 zullen zij op uwe vroegere voetstappen terug brengen1 opdat gij afvallig zoudt worden1 en u in het verderf storten4 #adc4 ,god is uw beschermer en hij is de beste helper4 #add4 ,wij vervullen het hart der ongeloovigen met schrik1 omdat zij ,god nog andere wezens hebben toegedicht1 waartoe zij geene macht hadden4 ,het vuur zal hunne woning wezen1 en de verblijfplaats der goddeloozen zal verschrikkelijk zijn4 #ade4 ,god had reeds zijne beloften vervuld1 toen gij1 met zijnen wil1 de vijanden hebt verslagen2 maar gij liet den moed zinken1 streedt over de bevelen1 werd oproerig1 hoewel hij u de vervulling uwer wenschen #bid had getoond4 #adf4 ,eenige onder u kozen deze wereld1 anderen weder de toekomstige4 ,hij heeft u op de vlucht gejaagd om u te beproeven2 maar hij heeft u reeds vergeven2 want ,god is genadig omtrent de geloovigen4 #adg4 ,herinnert u1 hoe gij tegen de hoogte opgeklommen zijt1 en naar geen uwer omzaagt1 terwijl de profeet u riep #bie4 ,toen liet ,god bedroefenis op bedroefenis over u komen1 opdat gij geene droefheid zoudt gevoelen over het verlies van den buit en over andere treurige gebeurtenissen4 ,god kent al uwe daden4 #adh4 ,toen liet ,god1 na de droefheid1 tot verkwikking1 eenigen in diepen slaap vallen #bif4 ,een ander deel der uwen werd verontrust door zich zelven1 terwijl zij valsche en dwaze denkbeelden van ,god hadden1 en zeiden3 zal een gedeelte van die zaak met ons gebeuren #big4 ,zeg3 waarlijk1 alles behoort ,god4 ,zij verbergen gedachten in hunne harten1 die zij u niet openbaren1 zeggende3 indien een dergelijke zaak met ons gebeurd ware1 wij waren hier niet geslagen geworden #bih4 ,antwoordt hun3 ,indien gij zelfs in uwe huizen waart gebleven1 dan hadden toch zij1 wier dood bestemd was1 naar buiten naar de plaats moeten gaan om daar te sterven4 ,god wilde daardoor de gevoelens en gedachten uwer harten onderzoeken2 want ,god kent het binnenste van het hart der menschen4 #adi4 ,zij die zich op den dag des slags tusschen de beide legers verwijderden1 werden door satan verleid1 tot straf van eenigerhande misdaad door hen bedreven2 maar ,god heeft hun thans vergeven2 want ,god is vergevend en genadig4 #aej4 ,o geloovigen6 weest niet als de ongeloovigen1 die van hunne broeders zeggen1 als zij het land doorreizen1 of naar den oorlog gaan3 ,indien zij met ons waren gebleven1 zouden zij niet gestorven of niet gedood zijn4 ,god heeft dit gedaan om hun hart te beproeven4 ,god geeft leven en dood1 en ziet wat gij doet4 #aea4 ,en indien gij ook gedood wordt1 of sterft voor de verdediging van des ,heeren godsdienst1 waarlijk dan is ,gods genade en barmhartigheid beter dan alle wereldsche schatten4 #aeb4 ,hetzij gij sterft of gedood wordt1 gij wordt tot ,god verzameld4 #aec4 ,en wat de barmhartigheid betreft1 die gij hun van ,god hebt geopenbaard1 gij o ,mahomet6 waart mild omtrent hen2 waart gij strenger en harder geweest1 dan hadden zij zich zekerlijk van u gescheiden4 ,vergeef hun dus en vraag vergiffenis voor hen1 en raadpleeg hen omtrent de zaak van den oorlog1 en nadat gij hebt beraadslaagd1 vertrouwt op ,god2 want ,god bemint die op hem vertrouwen4 #aed4 ,indien ,god u helpt1 dan kan u niemand overwinnen2 indien hij u echter verlaat2 wie zou u dan na hem kunnen helpen8 ,vertrouw daarom op ,god4 #aee4 ,het is de gewoonte van den profeet niet1 te bedriegen #bii4 ,hij1 die bedriegt1 zal op den dag der opstanding met zijn bedrog moeten verschijnen #cjj4 ,dan zal iedere ziel het loon ontvangen wat zij heeft verdiend1 en niemand zal onrechtvaardig behandeld worden4 #aef4 ,zou hij1 die naar ,gods welbehagen leeft1 evenzoo behandeld worden als hij1 die ,gods toorn heeft op zich geladen1 en de hel zijne woning zijn8 ,eene ongelukkige reis zal dat zijn1 #aeg4 ,er zullen graden van belooning en straf bij ,god zijn2 want ,god ziet wat gij doet4 #aeh4 ,god heeft ook daardoor zijne goedheid omtrent de geloovigen getoond1 dat hij hun een apostel uit hun midden heeft gezonden1 om hun zijne teekens te leeren en hen te reinigen1 en hen te onderwijzen in de wijsheid #cja1 daar zij vroeger in eene openbare dwaling verkeerden4 #aei4 ,toen u een onheil geschiedde 7bij ,ohod7 nadat gij reeds twee gelijke voordeelen had behaald1 zeidet gij3 ,van waar komt ons dit8 ,antwoord3 ,dit is van u zelven #cjb2 want ,god is almachtig4 #afj4 ,en wat u trof op den dag1 toen de twee legers elkander ontmoeten1 was zekerlijk door ,gods wil1 opdat hij de geloovigen en de goddeloozen zou leeren kennen4 ,toen men hun zeide3 komt1 vecht voor des ,heeren godsdienst en drijft den vijand terug1 zeiden zij3 ,indien wij konden vechten zouden wij u volgen4 ,toen waren zij het ongeloof nader dan het geloof4 #afa4 ,zij spraken met hunne monden1 wat niet in hunne harten was3 maar ,god wist wat zij verborgen4 #afb4 ,die te huis gebleven waren1 zeide van hunne broeders3 ,hadden zij ons gevolgd1 dan waren zij niet geslagen geworden4 ,antwoord hun3 ,keert den dood dan van u af1 indien gij waarheid zegt4 #afc4 ,rekent hen toch niet onder de dooden1 die voor des ,heeren godsdienst zijn gevallen3 zij leven bij hunnen ,god1 die hen voor eeuwig verzorgt4 #afd4 ,zij verblijden zich om de weldaden1 waarmede ,god hen heeft overladen1 en verheugen zich om degenen1 die na hen zullen komen1 maar nog niet bij hen zijn1 en die door vrees noch droefheid zullen getroffen worden4 #afe4 ,zij verheugen zich om de weldaden en de genade die zij van hem hebben ontvangen1 en omdat hij de belooningen der geloovigen niet verloren laat gaan4 #aff4 ,zij1 die ,god en zijnen apostel gevolgd zijn en nadat zij te ,ohod verwond waren1 even als zij die goede daden verrichten en ,god vreezen1 zullen eene ruime belooning ontvangen4 #afg4 ,tot hen zeiden de menschen3 ,waarlijk3 de bewoners van ,mekka hebben zich reeds met macht tegen u uitgerust3 vreest hen dus2 maar dit vermeerderde slechts hun vertrouwen1 en zij zeiden3 ,god is onze hulp en de beste beschermer4 #afh4 ,daarom kwamen zij ook met ,gods gunst en weldaden terug3 geen ongeluk had hen getroffen1 en zij volgden ,gods welbehagen2 want zijne genade is oneindig4 #afi4 ,satan wil u vrees voor zijne vrienden veroorzaken2 doch vreest niet hen1 maar mij alleen1 indien gij geloovigen zijt4 #agj4 ,laten zij u niet bedroeven1 die het ongeloof zoo haastig najagen3 zij zullen ,god nooit het minst schaden4 ,god zal hun geen deel in de toekomstige wereld geven1 en zij zullen eene gestrenge straf ondergaan4 #aga4 ,waarlijk1 zij die het geloof tegen ongeloof verruilen1 kunnen ,god niet de minste schade toebrengen1 maar eene gestrenge straf wacht hen4 #agb4 ,laten de ongeloovigen toch niet denken1 dat1 zoo wij hun leven verlengen en gelukkig maken1 dit eene weldaad zij3 neen6 wij verlengen hun leven en maken het gelukkig1 opdat zij slechts hunne zonden vermeerderen en eene strengen straf zouden ondergaan4 #agc4 ,god zal de geloovigen niet langer in den toestand laten1 waarin gij u thans bevindt1 dan tot dat hij de slechten van de goeden heeft afgezonderd4 #agd4 ,god zal u ook niet met zijne geheimen bekend maken #cjc2 maar ,god kiest hiertoe een zijner gezanten2 naar zijn welbehagen4 ,gelooft daarom in ,god en zijne ,gezanten3 indien gij gelooft en ,god vreest1 zult gij eene ruime belooning ontvangen4 #age4 ,laat ook zij die gierig zijn met de weldaden1 die hun door ,gods goedheid zijn geworden1 niet gelooven dat hunne gierigheid tot hun geluk dient3 neen zij dient veeleer tot hun verderf4 #agf4 ,wat zij met gierigheid verzameld hebben1 zal op den dag der opstanding hun als een halsband om den hals gehangen worden #cjd4 ,god is erfgenaam van hemel en aarde2 hij kent al uwe daden4 #agg4 ,god heeft reeds de woorden gehoord van hen die zeiden3 ,god is arm en wij zijn rijk4 ,wij willen opschrijven wat zij gezegd hebben1 even als den moord der profeten1 die zij zonder oorzaak hebben begaan en wij willen tot hen zeggen3 ,neemt nu de straf der verbranding aan4 #agh4 ,dit zullen zij ondergaan voor het booze1 dat zij met hunne handen hebben verricht2 want ,god is niet onrechtvaardig omtrent zijne dienaren4 #agi4 ,anderen zeggen3 ,god heeft ons beloofd1 dat wij geen gezant zouden moeten gelooven1 dan alleen indien hij met een offer tot ons komt1 dat dadelijk door het vuur verteerd wordt4 #ahj4 ,antwoord3 ,reeds vr mij zijn gezanten gekomen met duidelijke bewijzen en met het wonder waarvan hij spreekt3 waarom hebt gij hen dan gedood1 indien gij waarheidlievende menschen zijt8 #aha4 ,beschuldigen zij u van bedrog o ,mahomet6 de gezanten vr u werden reeds van bedrog beschuldigd1 terwijl zij duidelijke bewijzen medebrachten en de schrift het verlichtende boek4 #ahb4 ,iedereen zal den dood proeven1 en op den dag der opstanding zult gij uw loon ontvangen2 en hij1 die zich ver van het vuur heeft verwijderd en in het paradijs zal toegelaten worden1 zal gelukkig zijn2 want het aardsche leven is bedriegelijk bezit4 #ahc4 ,gij zult beproefd worden in uwe bezittingen en in u zelven1 en gij zult vele harde woorden moeten aanhooren van hen1 die de schrift vr u hebben ontvangen en van de afgodendienaars2 maar weest geduldig en vreest ,god2 want zoo is het vastbesloten4 #ahd4 ,en toen ,god een verbond sloot met hen1 die hij de schrift gaf1 met den last1 die den menschen bekend te maken en haar niet te verbergen1 wierpen zij dit achter hunne ruggen en verkochten het voor een lagen prijs4 ,hoe slecht was de prijs dien zij er voor ontvingen4 #ahe4 ,denk niet dat zij1 die zich verblijden in hetgeen zij gedaan hebben1 en wenschen geprezen te worden om hetgeen zij niet gedaan hebben1 denk niet dat zij van de straf zijn uitgesloten2 eene groote straf wacht hen4 #ahf4 ,god is de ,heer over hemel en aarde4 ,hij is de almachtige4 #ahg4 ,in de schepping van hemel en aarde2 in de afwisseling van dag en nacht zijn teekens voor hen die nadenken4 #ahh4 ,die staande1 zittende en liggende aan ,god denken en1 bij het nadenken over de schepping van hemel en aarde1 uitroepen3 ,o ,heer6 gij hebt dit niet zonder reden geschapen4 ,lof zij u4 ,red ons van de straf des vuurs4 #ahi4 ,o1 ,heer6 indien gij iemand in het vuur stort1 zult gij hem met schande bedekken4 ,de goddeloozen hebben geene hulp van u te hopen4 #aij4 ,o ,heer6 wij hebben een prediker gehoord #cje1 die ons tot geloof aanspoorde1 zeggende3 ,gelooft in uwen ,heer6 en wij geloofden4 #aia4 ,o ,heer6 vergeef ons dus onze zonden2 wisch onze misstappen uit en laat ons met de vromen sterven4 #aib4 ,o ,heer6 geef ons ook wat gij door uwe gezanten hebt beloofd1 en bedek ons niet met schande op den dag der opstanding4 ,gij verbreekt uwe belofte niet4 #aic4 ,god antwoordde hun1 zeggende3 ,ik laat geene goede daad verloren gaan1 wie die ook gedaan hebbe2 hetzij man of vrouw #cjf4 ,de eene onder u is uit den andere gesproten4 #aid4 ,zij die hunne woonplaatsen hebben verlaten en uit hunne huizen werden verdreven1 voor mijnen godsdienst hebben geleden1 en in den slag zijn omgekomen1 wil ik van alle schuld bevrijden1 en zal hen brengen in de tuinen van wateren doorsneden4 #aie4 ,dit is de belooning van ,god2 dit is de schoonste belooning4 #aif4 ,laat u niet verblinden door den voorspoed der ongeloovigen #cjg4 ,i,jdel genot #cjh4 ,hunne woning zal de hel zijn2 een ongelukkig verblijf4 #aig4 ,maar zij1 die ,god vreezen1 zullen tuinen bewonen met wateren doorsneden1 en zullen eeuwig daarin verblijven4 ,dit is de belooning van ,god4 ,wat van ,god komt1 is beter voor de geloovigen4 #aih4 ,onder hen die de schrift hebben ontvangen1 zijn er1 die ,god gelooven en in hetgeen u is gezonden1 en hetgeen hun is gezonden2 die zich aan ,god onderwerpen en ,gods teekenen niet voor een geringen prijs verkoopen4 #aii4 ,zij zullen hunne belooning van ,god ontvangen2 want ,god is vlug in het samenstellen4 #bjj4 ,o1 geloovigen6 weest geduldig2 streeft er naar1 in geduld uit te munten2 weest standvastig en vreest ,god1 opdat gij gelukkig zijt4 ,,vierde ,,hoofdstuk4 ,,de ,,vrouwen #cji4 ,gegeven te ,medina--#age verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o menschen6 vreest uwen ,god1 die u uit eenen man geschapen heeft en uit dezen diens vrouw1 en uit beiden vele mannen en vrouwen deed ontstaan4 ,vreest ,god1 tot wien gij voor elkander bidt #caj1 en eert de vrouw #caa die u heeft geboren3 want ,god waakt over u4 #b4 ,geeft de weezen hun vermogen 7als zij meerderjarig zijn geworden71 en geeft hun geen slecht voor goed #cab4 ,verteer hun vermogen niet1 door het bij het uwe te voegen2 want dit is eene groote zonde4 #c4 ,en indien gij vreest1 niet rechtvaardig te kunnen zijn omtrent de weezen 7der vrouwelijke kunne71 neem dan1 naar uw behagen1 twee of drie1 of vier vrouwen1 maar niet meer #cac4 ,indien gij echter toch vreest1 niet rechtvaardig te kunnen zijn1 neem dan eene1 of eene der slavinnen die gij u verworven hebt #cad4 ,dan zal het u gemakkelijker zijn1 niet van den rechten weg af te dwalen4 ,en geef uwe vrouwen insgelijks hare huwelijksgiften #cae1 en indien zij u vrijwillig daarvan een deel afstaan1 geniet het dan met gemak en nut4 #d4 ,vertrouw het vermogen der zwakken van zinnen #caf1 hetwelk ,god u tot hun onderhoud heeft gegeven1 niet in hunne handen1 maar voed hen2 geef hun kleederen en spreek vriendelijk met hen4 #e4 ,onderzoekt de weezen #cag tot zij de jaren des huwelijks hebben bereikt #cah4 ,vindt gij hen in staat1 om hunne zaken zelf te besturen1 geeft hun dan hun vermogen terug4 ,neemt u in acht1 dat gij het niet buitensporig verteert en haast u niet4 #f4 ,want zij groeien op #cai4 ,dat de rijke voogd zich in acht neme1 het geld van zijn pupil aan te raken1 en laat hij1 die arm is1 naar billijkheid van hun vermogen genieten #cbj4 #g4 ,als gij hun het vermogen overgeeft1 neemt dan getuigen in hunne tegenwoordigheid4 ,god vordert rekenschap van uwe daden en dat is voldoende4 #h4 ,de mannen komt een deel toe van hetgeen ouders en bloedverwanten nalaten1 de vrouwen moeten mede een deel hebben van hetgeen ouders of bloedverwanten nalaten #cba1 hetzij weinig of veel2 een bepaald deel komt hun toe4 #i4 ,indien de verwanten1 weezen en armen tegenwoordig zijn bij de deeling1 verdeel dan een gedeelte onder hen1 en spreek hen ten minste vriendelijk aan1 indien er weinig aanwezig is4 #aj4 ,laat degenen huiveren1 weezen te bedriegen1 die jonge kinderen nalaten1 en voor hen vreezen4 ,zij moesten ,god vertrouwen en slechts eene gepaste taal voeren #cbb4 #aa4 ,zij1 die het vermogen der weezen onoprecht verteren1 brengen het vuur in hunne ingewanden1 en zullen eens in heete vlammen braden4 #ab4 ,god heeft u dit1 betreffende uwe kinderen1 geboden4 ,een knaap zal zooveel hebben als het deel van twee vrouwen #cbc2 maar indien het alleen vrouwen zijn1 en meer dan twee1 zullen zij twee derden der nalatenschap #cbd1 en indien er maar eene is1 zal zij de helft #cbe hebben4 ,en de ouders van den overledene zullen ieder een zesde gedeelte ontvangen van hetgeen hij nalaat1 indien hij een kind heeft achtergelaten4 ,indien hij geen kind nalaat1 en zijne ouders zijne erven zijn1 zal de moeder een derde #cbf hebben4 ,en indien hij broeders heeft1 zal zijne moeder een zesde hebben1 nadat de legaten #cbg en de schulden van den erflater zullen betaald zijn4 ,gij weet niet1 of uwe kinderen of uwe ouders u nuttiger zijn4 ,dit is een bevel van ,god1 de alwetende en alwijze4 #ac4 ,buitendien moogt gij aanspraak maken op de helft van hetgeen uwe vrouwen nalaten1 indien zij geene kinderen hebben2 en indien zij kinderen bezitten1 dan zult gij het vierde ontvangen van hetgeen zij nalaten1 nadat de legaten en hare schulden zullen betaald zijn4 #ad4 ,zij zullen ook het vierde hebben van hetgeen gij zult nalaten4 ,indien gij kinderen hebt1 zullen zij het achtste gedeelte hebben van hetgeen gij nalaat1 nadat uwe legaten en schulden zullen zijn betaald4 #ae4 ,en indien het vermogen van een man of eene vrouw door een verwijderde bloedverwant wordt gerfd #cbh1 en hij of zij een broeder of zuster heeft1 dan zal ieder van hen beiden een zesde gedeelte der nalatenschap #cbi ontvangen4 ,indien er meer zijn1 zullen zij een derde gedeelte gelijk deelen1 na betaling der legaten en schulden4 #af4 ,zonder daardoor aan anderen nadeel toe te brengen4 ,dit is een bevel van ,god2 hij is wijs en genadig4 #ag4 ,dit zijn ,gods bevelen4 ,en wie ,god en zijne gezanten gehoorzaamt1 zal door ,god in tuinen geleid worden van stroomen doorsneden4 ,hij zal eeuwig daarin verblijven1 en dit zal eene groote gelukzaligheid zijn4 #ah4 ,maar hij die ,god en zijne gezanten ongehoorzaam is en zijne bevelen overtreedt1 zal in het vuur der hel komen4 ,hij zal daarin eeuwig verblijven en eene schandelijke straf ondergaan4 #ai4 ,indien uwe vrouwen aan eene afschuwelijke daad #ccj schuldig zijn1 roep dan vier getuigen van u tegen haar1 en indien deze tegen haar getuigen1 sluit haar op in afzonderlijke vertrekken1 tot de dood haar bevrijdt1 of dat ,god haar een weg tot redding schenkt4 #bj4 ,indien twee uwer dezelfde misdaad begaan1 straf hen beiden #cca2 maar indien zij berouw hebben en zich beteren1 laat hen met rust2 want ,god is vergevingsgezind en barmhartig4 #ba4 ,waarlijk1 bij ,god is verzoening voor hen1 die in onwetendheid gezondigd en er spoedig berouw over hebben4 ,god vergeeft hun2 want ,god is alwetend en wijs4 #bb4 ,maar er is geene verzoening voor hen1 die het booze doen tot de dood hen treft1 en dan eerst zeggen3 ,ik heb berouw2 ook voor hen niet die als ongeloovigen sterven4 ,voor dezen hebben wij een strenge straf bepaald4 #bc4 ,o geloovigen6 het is niet geoorloofd1 de erfgenamen van vrouwen te worden1 tegen haren wil1 noch haar te beletten te trouwen2 om daardoor een deel te ontvangen van hetgeen gij haar gegeven hebt1 behalve indien zij eene openbare misdaad #ccb hebben begaan2 maar ga goed met haar om4 ,indien gij haar echter haat1 dan kan het mogelijk zijn1 dat gij iets haat1 waarin door ,god groot geluk voor u is bereid4 #bd4 ,indien gij eene vrouw tegen eene andere wilt verruilen #ccc1 en hadt gij reeds eene van haar een talent gegeven1 dan nog moogt gij niets daarvan terugnemen #ccd4 ,zoudt gij het haar ook door eene onrechtvaardigheid en klaarblijkelijke oneerlijkheid willen afnemen8 #be4 ,en hoe zoudt gij het haar ook willen afnemen1 dewijl gij innig met elkander verbonden zijt geweest en uwe vrouw uwe plechtige gelofte heeft ontvangen4 #bf4 ,huw de vrouwen niet1 die de echtgenooten van uwe vaders waren1 hetgeen reeds geschied is2 want het is schandelijk en afschuwelijk1 en eene slechte daad4 #bg4 ,het is u verboden te huwen met uwe moeders1 uwe dochters en uwe zusters1 en uwe tantes1 zoowel van vaders als van moeders zijde2 de dochters van uwe broeders en zusters1 uwe voedsters #cce1 uwe zoogzusters1 de moeder uwer vrouwen en uwe stiefdochters1 welke gij onder uwe bescherming hebt genomen1 en uit vrouwen geboren zijn1 met welke gij reeds omgang hebt gehad4 ,hebt gij echter geen omgang met haar gehad1 dan is er geene zonde in met haar te huwen4 ,huw ook niet met de vrouwen uwer zonen1 die uit u zijn ontsproten1 noch twee zusters1 behalve wat reeds is geschied #ccf2 want ,god is genadig en barmhartig4 #bh4 ,het is verboden1 getrouwde vrouwen te huwen1 behalve diegene1 welke als slavinnen #ccg in uwe handen zijn gevallen4 ,zoo gebiedt ,god het u4 ,al het overige wat hier niet wordt verboden1 is geoorloofd4 ,gij kunt uw vrouwen nemen naar uw vermogen1 maar altijd sober levende en u niet aan ongebondenheid overgevende4 ,en voor het genoegen dat gij met haar smaakt1 zult gij haar eene belooning geven #cch1 overeenkomstig hetgeen is voorgeschreven4 ,het zal geene misdaad van u zijn1 indien gij daarenboven eene andere overeenkomst met elkander aangaat1 na het volvoeren van hetgeen is voorgeschreven2 want ,god is alwetend en wijs4 #bi4 ,hij onder u1 die niet rijk genoeg zal zijn1 vrije #cci vrouwen die geloovig zijn te huwen1 zal met slavinnen huwen1 indien zij geloovig zijn2 want ,god kent uw geloof #cdj4 ,gij zijt de een uit den ander voortgekomen #cda2 huw haar daarom met de toestemming harer meesters1 en geef haar een bruidschat1 volgens hetgeen rechtvaardig is4 ,laat haar kuisch1 niet schuldig aan overspel zijn en geene liefdesbetrekkingen onderhouden4 #cj4 ,en indien zij gedurende het huwelijk overspel plegen1 zullen zij de helft der straf ondergaan1 die voor vrije vrouwen is bepaald #cdb4 ,dit is bepaald voor degenen onder u1 die vreezen te zondigen door vrije vrouwen te huwen2 maar het is beter voor u1 geene slavin te huwen4 ,god is genadig en mild4 #ca4 ,god wil u deze voorschriften verklaren en u leiden in de richting van hen1 die u zijn vooraf gegaan1 en genadig omtrent u zijn4 ,god is alwetend en wijs4 #cb4 ,god wil barmhartig omtrent u zijn2 maar zij die hunne hartstochten volgen1 verlangen1 dat gij zult afwijken langs eene steile helling4 ,god is geneigd1 zijnen godsdienst licht voor u te maken1 daar de mensch zwak geschapen is4 #cc4 ,o geloovigen6 verteert uwe bezittingen niet onder u in ijdelheid #cdc1 tenzij het bij wederzijdsche verbintenis tusschen u is bepaald2 doodt u niet onder elkander #cdd4 ,waarlijk1 ,god is lankmoedig omtrent u4 #cd4 ,hij1 die zoodoende1 door boosheid en ondeugd zal handelen1 zal door het vuur der hel verteerd worden1 en dit is ,god gemakkelijk4 #ce4 ,indien gij de groote zonden weet te vermijden #cde1 welke u verboden zijn1 zullen wij uwe overtredingen vergeven1 en zullen u met eere binnen het paradijs voeren4 #cf4 ,begeer niet wat ,god den een boven den ander uwer heeft geschonken4 ,de mannen zullen ieder een deel hebben van hetgeen zij gewonnen hebben1 en de vrouwen zullen het deel hebben van hetgeen zij zullen hebben gewonnen2 daarom zult gij ,god om zijne goedheid vragen4 ,hij is alwetend4 #cg4 ,wij hebben ieder de erfgenamen aangewezen1 die de erfenis zullen ontvangen1 door vader en moeder en bloedverwanten bij hunnen dood nagelaten4 ,en hun met wien uwe rechterhanden verbintenissen hebben gesloten1 zult gij een deel van de erfenis geven #cdf2 want ,god is getuige van alle dingen4 #ch4 ,de mannen zullen de voorkeur boven de vrouwen hebben1 door de voordeelen1 waarmede ,god den een heeft begiftigd1 om boven de anderen uit te munten1 en omdat zij van hun vermogen besteden om hunne vrouwen te onderhouden4 ,de deugdzame vrouwen zijn gehoorzaam en onderworpen2 zij bewaren zorgvuldig1 gedurende de afwezigheid harer mannen #cdg1 wat ,god haar bevolen heeft ongeschonden te bewaren4 ,gij zult haar bestraffen1 wier ongehoorzaamheid gij hebt te vreezen4 ,sluit haar in afzonderlijke vertrekken op #cdh en tuchtigt haar #cdi4 ,maar indien zij u gehoorzaam zijn1 zoekt dan geen twist met haar4 ,god is verheven en groot4 #ci4 ,indien gij eene breuk tusschen de beide echtgenooten vreest1 kies dan een scheidsrechter #cej in zijne familie en een scheidsrechter in hare familie3 indien de echtgenooten zich wenschen te vereenigen1 zal ,god hen in goede verstandhouding doen leven2 want hij is alwetend en wijs4 #dj4 ,dien ,god en verbind geen schepsel met hem #cea4 ,wees goed voor uwe vaders en moeders1 voor bloedverwanten1 weezen1 armen1 uwen nabuur1 die u bestaat #ceb en ook voor den nabuur die vreemdeling is2 voor uwe makkers1 reizigers en voor hen die uwe rechterhand zal bezitten 7slaven74 ,god bemint de hoovaardige en snoevende menschen niet4 #da4 ,die gierig zijn en de gierigheid anderen aanbevelen1 en verbergen wat ,god hun in zijne goedheid heeft gegeven4 ,wij hebben den ongeloovigen eene schandelijke straf bereid4 #db4 ,hij bemint degenen niet1 die aalmoezen geven om door de menschen te worden opgemerkt1 en in ,god noch in den jongsten dag gelooven4 ,hij1 die satan tot makker heeft1 bezit een slechten makker4 #dc4 ,wat zouden zij verloren hebben1 indien zij aan ,god en den laatsten dag geloofden2 indien zij aalmoezen gaven van weldaden die ,god hun heeft geschonken1 naardien ,god de daden der menschen kent4 #dd4 ,waarlijk1 ,god zal geen onrecht doen1 aan wien het ook zij1 zelfs niet ter zwaarte van een atoom #cec4 ,indien het eene goede daad is1 zal hij die verdubbelen1 en daarvoor eene groote belooning schenken4 #de4 ,wat zullen de ongeloovigen doen1 wanneer wij een getuige uit ieder volk tegen hen zullen brengen1 o ,mahomet6 en uwe eigene getuigenis tegen hen zullen inroepen4 ,op dien dag zullen zij1 die niet geloofd hebben en wederspannig jegens den profeet zijn geweest1 veeleer willen1 dat de aarde hen had verzwolgen4 ,maar zij zullen zich op geenerlei wijze voor ,god kunnen verbergen4 #df4 ,o geloovigen6 komt niet om te bidden1 indien gij beschonken zijt1 totdat ge zult verstaan wat gij zegt2 noch wanneer gij bezoedelt zijt4 ,wacht1 tot gij uw aangezicht gewasschen hebt1 ten minste wanneer gij niet op reis zijt4 ,maar indien gij ziek of op reis zijt1 of uwe natuurlijke behoeften hebt voldaan1 of eene vrouw hebt aangeraakt1 en geen water #ced vindt1 neemt dan zuiver1 fijn zand en wrijft uw aangezicht en uwe handen daarmede2 want ,god is genadig en vergevingsgezind4 #dg4 ,hebt gij hun niet opgemerkt1 onder welke een deel der schrift werd geopenbaard8 ,zij verkoopen dwaling en zouden u den rechten weg willen doen verlaten2 maar ,god kent uwe vijanden wel4 ,god is een voldoende beschermer4 ,god is een toereikend helper4 #dh4 ,onder de ,joden zijn sommigen1 die de woorden uit hunne schrift verplaatsen en zeggen3 ,wij hebben gehoord1 maar wij hebben niet gehoorzaamd4 ,hoort wat gij tot nu toe niet gehoord hebt1 en hoort ons1 ook zonder onze meening te verstaan1 en zie naar ons2 zoo verwarren zij de woorden met hunne tongen en lasteren den waren godsdienst4 #di4 ,maar indien zij zouden gezegd hebben3 ,wij hebben gehoord en wij gehoorzamen2 hoort naar ons en sla ons gade #cee1 waarlijk het ware beter voor hen en rechtvaardiger4 ,maar ,god heeft hen verwenscht om hunne ongetrouwheid2 daarom zullen slechts eenigen kunnen gelooven #cef4 #ej4 ,gij1 aan wie de schriften zijn gegeven1 gelooft aan hetgeen ,god u heeft nedergezonden1 om uwe geheiligde boeken te bevestigen1 alvorens wij de trekken van uwe aangezichten uitwisschen1 en die elders heen wenden #ceg1 of u vervloeken1 zoo als wij hen vervloekten1 die den sabbathdag schonden #ceh1 en het bevel van ,god was volvoerd4 #ea4 ,waarlijk1 ,god zal hun niet vergeven1 die een gelijke naast hem plaatsen4 ,hij zal de andere zonden vergeven #cei aan wien hij wil1 maar zij die een ander met hem gelijk zullen hebben gesteld1 hebben eene groote zonde begaan4 #eb4 ,hebt gij hen niet gezien die zich rechtvaardigden #cfj8 ,maar ,god zal slechts hen rechtvaardigen die hem behagen2 hun zal geen haar gekrenkt worden4 #ec4 ,ziet1 hoe zij een leugen tegen ,god bedenken4 ,dat is genoeg voor een duidelijke zonde1 #ed4 ,hebt gij hen niet opgemerkt1 die1 na een deel van de schrift te hebben ontvangen1 aan valsche goden en afgoden gelooven #cfa1 en die den ongetrouwen zeggen1 dat zij een meer waren weg dan de geloovigen volgen4 #ee4 ,dat zijn zij1 die door ,god vervloekt zijn2 en onder hen die ,god zal vervloeken1 zullen zij zeker geen helper vinden4 #ef4 ,zouden zij een deel van het koninkrijk hebben2 zij die niet het kleinste deel aan de menschen hebben gegeven8 #eg4 ,benijden zij de weldaden1 die ,god aan anderen heeft geschonken8 ,wij hebben het geslacht van ,abraham een boek van wijsheid gegeven1 en wij gaven hun een groot koninkrijk4 #eh4 ,onder hen gelooven eenigen aan den profeet1 en anderen hebben zich van hem afgewend2 maar het vuur der hel is een toereikende straf4 #ei4 ,waarlijk1 zij die onze teekenen niet gelooven1 zullen in het hellevuur geworpen worden2 zoodra hunne huid goed verbrand zal zijn1 zullen wij hen met een andere huid bedekken1 om hun de marteling te doen gevoelen4 ,god is machtig en wijs4 #fj4 ,zij die gelooven en goed handelen1 zullen wij brengen in tuinen door rivieren besproeid2 daarin zullen zij eeuwig wonen1 en daar zullen zij zich met geheel kuische vrouwen verheugen en wij zullen hen in eeuwige schaduwen brengen4 #fa4 ,god beveelt u1 den eigenaars terug te geven wat gij van hen onder uwe bewaring hebt1 en als gij tusschen menschen richt1 dat gij eerlijk zult richten4 ,en waarlijk1 het is eene schoone deugd die ,god u aanbeveelt2 want ,god hoort en ziet alles4 #fb4 ,o geloovigen6 gehoorzaamt ,god en gehoorzaamt den gezant2 en hun onder u die de macht uitoefenen2 en indien gij omtrent eene of andere zaak verschilt1 brengt dan uw geschil voor ,god #cfb en den profeet1 indien gij in ,god en den jongsten dag gelooft2 dit is beter en de beste wijze van beslissing4 #fc4 ,hebt gij hen niet gezien1 die beweren1 aan datgene te gelooven wat u is geopenbaard en wat vr u werd geopenbaard8 ,zij verlangen voor ,thagut #cfc te worden gericht1 hoewel het hun verboden is1 in hem te gelooven4 ,maar satan wil hen ver van de waarheid leiden4 #fd4 ,en wanneer men hun zegt3 ,keert tot het boek terug1 dat den godsgezant van boven is nedergezonden1 ziet gij de goddeloozen zich met tegenzin van u afwenden4 #fe4 ,maar wat zullen zij doen1 aan welke1 als een gevolg van het werk hunner eigen handen1 een groot ongeluk zal overkomen8 ,zij zullen tot u komen en bij ,god zweren1 dat zij slechts het goede en de eendracht verlangen #cfd4 #ff4 ,god weet1 wat in de harten dier menschen is verborgen2 laat hen daarom alleen4 ,waarschuw hen en richt een woord tot hen1 opdat hunne zielen daarvan worden doordrongen4 #fg4 ,wij hebben geen apostel gezonden1 dan opdat hij door het verlof van ,god mocht worden gehoorzaamd2 maar indien zij1 nadat zij hunne eigen zielen hebben beleedigd #cfe1 tot u komen en ,god vergiffenis vragen1 en de godsgezant vraagt vergiffenis voor hen1 zullen zij ,god zeker tot vergeving gezind en barmhartig vinden4 #fh4 ,ik zweer bij uwen ,god1 zij zullen niet geloovig zijn1 dan nadat zij u rechter over hunne geschillen zullen hebben gemaakt1 en niets in te brengen hebbende tegen hetgeen gij hebt beslist1 zullen zij zich daaraan geheel onderwerpen4 #fi4 ,indien wij hun hadden bevolen1 zich zelven te dooden1 of hunne huizen te verlaten1 zouden zij het1 eenigen van hen uitgezonderd1 niet gedaan hebben4 ,en indien zij gedaan hadden wat hun bevolen werd1 waarlijk1 het zou beter voor hen zijn geweest1 en meer geschikt om hun geloof te bevestigen4 #gj4 ,wij zouden hen rijkelijk beloond en op den rechten weg geleid hebben4 #ga4 ,zij1 die in ,god en den profeet gelooven1 zullen onder hen zijn1 die ,god genadig was2 onder de profeten1 de oprechten1 de martelaars1 de godvruchtigen1 en dat is het uitmuntendste gezelschap4 #gb4 ,dit is ,gods goedheid2 en ,gods wetenschap is toereikend4 #gc4 ,o geloovigen6 neemt uwe voorzorgen #cff tegen den oorlog en rukt in gedeelten of gezamenlijk op4 #gd4 ,er is menigeen onder u1 die u langzaam zal volgen1 en indien gij tegenspoed zult ondervinden1 zal hij zeggen3 ,god heeft mij eene bijzondere gunst bewezen1 dat ik niet met hen was4 #ge4 ,maar indien ,god u voorspoed geeft1 zal hij zeggen 7als was er geene vriendschap tusschen u en en hem3 ,god gave1 dat ik met hen ware geweest2 ik zou groote verdienste hebben verworven4 #gf4 ,laten zij daarom voor ,gods zaak strijden1 die het tegenwoordige leven voor het toekomstige willen verruilen2 want hij die voor ,gods zaak strijdt1 hetzij hij geslagen wordt of overwint #cfg waarlijk1 wij zullen hem eene groote belooning schenken4 #gg4 ,en waarom zoudt gij niet voor ,gods zaak strijden1 als de zwakken1 de vrouwen1 de kinderen uitroepen3 ,o ,heer6 breng ons uit deze stad1 wier bewoners dwingelanden zijn2 zend ons een beschermer van u2 geef ons een verdediger van u4 #gh4 ,zij die gelooven strijden voor ,gods zaak1 maar zij die niet gelooven strijden voor de zaak van ,thagut4 ,strijdt daarom tegen de vrienden van satan3 en waarlijk de listen van satan zullen onmachtig zijn4 #gi4 ,hebt gij hen niet gezien tot welke was gezegd3 ,onthoudt uwe handen van den oorlog #cfh1 weest standvastig in het gebed en geeft aalmoezen8 ,maar als de strijd hun wordt bevolen vreest een deel hunner de menschen1 zooals zij ,god moesten vreezen1 of met nog grooter vrees1 en zeggen3 ,o ,heer6 waarom hebt gij ons bevolen ten strijd te gaan1 en waarom hebt gij ons niet veroorloofd1 ons naderend einde #cfi af te wachten8 ,antwoordt hun3 ,het genot van dit leven is klein1 maar het toekomstige leven is het ware goed voor hen1 die ,god vreezen2 en daar zult gij in het minst niet bedrogen worden4 #hj4 ,waar gij ook mocht wezen zal de dood u bereiken2 al waart ge in hooge torens4 ,indien ,god hen begunstigt1 zeggen zij3 ,dit is van ,god1 maar indien hun kwaad overkomt1 zeggen zij3 ,dit is van u1 o ,mahomet #cgj6 ,zeg hun3 ,alles komt van ,god2 en wat ontbreekt dit volk1 dat zij zoo ver verwijderd zijn van hetgeen hun werd gezegd8 #ha4 ,wat goeds u ook overkome1 het komt van ,god4 ,het kwaad komt van u zelven #cga4 ,wij hebben een gezant onder de menschen gezonden4 ,gods getuigenis is toereikend4 #hb4 ,hij1 die den gezant gehoorzaamt1 gehoorzaamt ,god4 ,wij hebben u niet gezonden1 om eene beschermer voor hen te zijn1 die zich van u afwenden4 #hc4 ,zij zeggen3 ,wij gehoorzamen1 maar als gij van hen vertrokken zijt1 dan bepeinst een deel hunner1 gedurende den nacht zaken1 die tegen datgene strijden1 wat gij zeidet4 ,maar ,god zal opschrijven wat zij des nachts overdenken4 ,laat hen daarom alleen en vertrouw op ,god2 want ,gods bescherming is steeds toereikend4 #hd4 ,onderzoeken zij den ,koran niet nauwkeurig8 ,indien die van iemand anders dan ,god afkomstig was1 zouden zij daarin niet menige tegenstrijdigheid gevonden hebben8 #he4 ,indien zij een bericht ontvangen1 waardoor hun zekerheid of vrees wordt ingeboezemd1 verspreiden zij dat onmiddellijk2 maar indien zij het den gezant en hunne opperhoofden vertelden1 zouden zij1 die waarheid begeerden1 haar uit den mond van deze laatsten hooren4 ,indien ,gods genade en zijne barmhartigheid niet over u waakten1 zoudt gij1 eenigen van u uitgezonderd #cgb1 satan volgen4 #hf4 ,strijdt daarom voor ,gods zaak1 en legt niemand iets moeielijks op1 behalve u zelven2 spoort echter de godvruchtigen tot den strijd aan1 misschien wil ,god den moed der ongeloovigen verkleinen2 want ,god is sterker dan zij1 en meer in staat te straffen4 #hg4 ,hij1 die tusschen menschen treedt met een loffelijk doel1 zal een gedeelte daarvan genieten1 en hij die met een slecht doel daartusschen treedt1 zal een deel daarvan genieten4 ,god overziet alles4 #hh4 ,indien gij gegroet wordt1 groet dan nog vriendelijker1 of beantwoordt het op dezelfde wijze4 ,god rekent alles4 #hi4 ,god6 ,er is geen ,god buiten hem2 hij zal u zeker op den dag der opstanding verzamelen2 daaraan is geen twijfel2 en waar is meer waarheid1 dan in hetgeen ,god zegt8 #ij4 ,weshalve zijt gij omtrent de goddeloozen #cgc in twee deelen gesplitst8 ,dewijl ,god hen heeft verstooten om hetgeen zij hebben bedreven8 ,wilt gij hen geleiden1 dien ,god heeft doen verdwalen8 ,gij zult geen weg vinden voor hem1 dien ,god doet dwalen4 #ia4 ,zij willen u ongetrouw maken1 zooals zij ongetrouwen zijn1 en dat gij gelijk zij zult wezen4 ,kiest daarom geene vrienden onder hen1 totdat zij hunne woonplaats voor ,gods zaak zullen hebben verlaten4 ,indien zij het geloof den rug toewenden1 grijpt en doodt hen1 waar gij hen mocht vinden1 en kiest geen vriend of beschermer onder hen4 #ib4 ,uitgezonderd zij1 die eene schuilplaats bij uwe bondgenooten mochten zoeken1 of zij1 die tot u komen1 en die hun hart verbiedt1 om f tegen u1 f tegen hun eigen volk te strijden #cgd4 ,indien het ,god behaagd had1 zou hij hun hebben veroorloofd tegen u gestemd te zijn1 en zij zouden tegen u gestreden hebben4 ,maar indien zij aftrekken van u en niet tegen u strijden1 en u den vrede aanbieden1 verbiedt ,god u1 hen aan te tasten of te dooden4 #ic4 ,gij zult anderen vinden1 die begeerig zullen zijn1 uw vertrouwen te winnen1 en op denzelfden tijd het vertrouwen van hun eigen volk te bewaren4 ,telkenmale dat zij tot de wanorde terugkeeren1 zullen zij verjaagd worden2 en indien zij niet van u aftrekken1 en den vrede niet aanbieden en niet ophouden u te bestrijden1 zult gij hen aangrijpen en hen overal dooden1 waar gij hen mocht vinden4 ,over hen geven wij u eene volstrekte macht4 #id4 ,het is verboden1 dat een geloovige eenen geloovige doode1 tenzij het bij ongeluk plaats hebbe #cge4 ,hij1 die een geloovige bij ongeluk doodt1 zal daarvoor een geloovige uit de slavernij moeten verlossen en de familie den bloedprijs betalen #cgf1 tenzij de familie dien als aalmoezen uitreike2 en indien de verslagene tot eene u vijandige natie behoort en een waar geloovige is1 zult gij een geloovige moeten bevrijden #cgg1 maar indien hij van een met u verbonden volk is1 zult gij een bloedprijs aan zijne familie betalen en een geloovige bevrijden4 ,en hij1 die geen slaaf vindt1 zal twee achtereenvolgende maanden vasten als eene boete door ,god opgelegd4 ,god is alwetend en wijs4 #ie4 ,maar hij1 die een geloovige opzettelijk doodt1 zal met de hel gestraft worden2 eeuwig zal hij daarin verblijven #cgh1 en ,god zal toornig tegen hem zijn2 hij zal hem vervloeken en eene groote straf voor hem bereiden4 #if4 ,o geloovigen6 indien gij oprukt om den waren godsdienst te verdedigen1 onderricht u met nauwkeurigheid1 en zegt niet tot hem1 die u groet1 gij zijt geen waar geloovige1 uit begeerte naar toevallige bezittingen dezer wereld #cgi4 ,god is zeer rijk4 ,zoo gedroegt gij u vroeger1 maar ,god was genadig omtrent u2 onderricht u dus nauwkeurig2 want ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #ig4 ,de geloovigen1 die te huis zullen blijven zonder gekwetst te zijn1 en zij1 die hunnen bezittingen en hunne personen voor ,gods zaak gebruiken zullen niet gelijk gesteld worden4 ,god heeft hun1 die hunne bezittingen en hunne personen voor dat geval gebruiken1 een meer verheven rang gegeven boven hen1 die te huis blijven4 ,god heeft inderdaad ieder het paradijs beloofd1 maar ,god heeft hun de voorkeur gegeven die strijden1 boven hen die te huis blijven4 #ih4 ,meer verheven rangen nabij hem1 barmhartigheid en genade4 ,waarlijk ,god is vergevingsgezind en genadig4 #ii4 ,daarenboven hebben de engelen tot hen gezegd1 welken zij het leven benamen1 omdat zij hunne eigene zielen hadden verdoemd3 ,wie waart gij8 ,zij antwoordden3 ,wij waren de zwakken der aarde #chj4 ,de engelen hernamen3 ,was ,gods aarde niet groot genoeg1 dat gij daar geene schuilplaats vondt #cha4 ,daarom zal de hel hunne woning wezen4 ,welk een slecht verblijf zal het hunne zijn4 #ajj4 ,uitgenomen de zwakken onder de menschen1 de vrouwen en kinderen2 zij1 die niet in staat zouden zijn eene list uit te denken1 en niet op den weg werden geleid1 dezen zal ,god misschien vergeven2 want ,god is vergevingsgezind en genadig4 #aja4 ,hij1 die zijn land verlaat voor de zaak van het ware geloof ,gods1 zal op aarde een aantal personen vinden1 die gedwongen zullen zijn hetzelfde te doen en overvloedige hulpbronnen bezitten4 ,en hij1 die zijn huis verlaat en tot ,god en zijn gezant toevlucht neemt1 zal1 indien hem den dood op dien weg overvalt #chb1 ,god verplicht zijn1 te beloonen2 want ,god is genadig en barmhartig4 #ajb4 ,indien gij in het land ten oorlog trekt1 zal het geene misdaad zijn1 indien gij uwe gebeden nalaat1 zoo gij vreest1 dat de ongeloovigen u mochten aantasten2 want de ongeloovigen zijn uwe openlijke vijanden4 #ajc4 ,maar wanneer gij1 o ,mahomet6 onder hen mocht zijn en met hen mocht bidden1 laat een deel hunner het gebed met u verrichten1 en laat hen hunne wapens nemen2 en als zij aangebeden #chc zullen hebben1 laten zij achter u staan en laat een ander gedeelte komen1 dat niet gebeden heeft1 en laat hen met u bidden2 en laat hen voorzichtig wezen en gewapend zijn4 ,de ongeloovigen zouden willen1 dat gij uwe wapenen en uwe goederen zoudt achterlaten1 opdat zij u eenklaps zouden kunnen aanvallen4 ,het zal geene misdaad zijn1 indien gij door regen wordt belet1 of indien gij ziek zijt1 dat gij uwe wapens niet opvat1 maar neem uwe voorzorgen4 ,god heeft de ongeloovigen eene schandelijke straf bereid4 #ajd4 ,en als gij het gebed zult hebben geindigd1 herdenkt ,god1 hetzij staande1 zittende of op uwe zijde liggende4 ,maar indien gij in zekerheid zijt1 volbrengt uwe gebeden2 want het gebed op de bepaalde uren is den godvruchtige geboden4 #aje4 ,wees niet zorgeloos bij de vervolging van den vijand1 indien gij ook lijdt2 want zij zullen lijden zooals gij lijdt1 en gij hoopt van ,god1 wat zij niet kunnen hopen2 en ,god is alwetend en wijs4 #ajf4 ,wij hebben u het boek met de waarheid gezonden1 opdat gij tusschen de menschen zoudt kunnen richten door dat1 wat ,god u heeft gegeven4 ,wees geen verdediger van den zondaar #chd1 maar vraag ,god vergiffenis voor uwe kwade bedoelingen2 want ,god is vergevingsgezind en genadig4 #ajg4 ,redetwist niet met hen1 die elkander bedriegen2 want ,god bemint hem niet1 die een bedrieger of onrechtvaardige is #che4 #ajh4 ,zij kunnen zich aan de menschen onttrekken1 maar aan ,god kunnen zij zich niet onttrekken2 want hij is hun nabij1 als zij des nachts iets spreken wat hem mishaagt #chf1 en ,god begrijpt wat zij doen4 #aji4 ,ziet1 gij zijt het1 die in het tegenwoordige leven voor hen gepleit hebt4 ,maar wie zal op den dag der opstanding met ,god voor hen redetwisten1 of wie zal hun schuts zijn8 #aaj4 ,hij1 die kwaad bedrijft1 of zijn eigen ziel verderft1 en daarna van ,god vergiffenis vraagt1 zal ,hem vergevingsgezind en barmhartig vinden4 #aaa4 ,hij1 die eene zwakheid begaat1 begaat die tegen zijne eigen ziel1 ,god is alwetend en wijs4 #aab4 ,en hij1 die eene zonde of een misstap doet1 en deze daarna op een onschuldige werpt1 zal waarlijk de schuld van laster en verklaarde onrechtvaardigheid op zich laden4 #aac4 ,indien de vergevingsgezindheid en de genade van ,god niet met u waren geweest1 waarlijk een deel van hen zou getracht hebben u te verleiden #chg2 maar zij zullen zich zelven alleen verleiden en u in het geheel niet deren4 ,god heeft u het boek en de wijsheid gezonden1 en heeft u geleerd wat gij niet wist #chh2 want de gunst van ,god omtrent u was groot4 #aad4 ,er is geen goeds in de menigte hunner bijzondere gesprekken1 behalve van hem1 die het geven van aalmoezen aanbeveelt1 of wat rechtvaardig is1 of tot vereeniging strekt der menschen4 ,hij1 die dit doet uit begeerte om ,god te behagen1 waarlijk wij zullen hem eene groote belooning geven4 #aae4 ,maar hem1 die zich van den gezant scheidt1 nadat hem de ware richting is geopenbaard1 en een anderen weg dan dien der ware geloovigen volgt1 zullen wij datgene doen bereiken1 waarheen hij zich wendt1 en zullen hen veroordeelen om in het vuur der hel te worden verbrand3 en dat zal hem een ongelukkig verblijf zijn4 #aaf4 ,waarlijk1 ,god zal hem niet vergeven1 die een ander naast hem plaatst1 maar hij zal1 buiten dat1 alles vergeven wat hem behaagt2 en hij1 die een ander naast ,god plaatst is misleid en op een grooten verkeerden weg geraakt4 #aag4 ,de ongeloovigen roepen naast hem slechts vrouwelijke godheden aan #chi1 en zij roepen slechts den oproerigen satan aan4 #aah4 ,god vloekte hem1 en hij zeide3 ik maak mij van een deel uwer dienaren meester #cij2 ik zal hen verleiden1 hun ijdele begeerten ingeven en hen bevelen1 en zij zullen de ooren van het vee afsnijden #cia1 en ik zal hen beheerschen1 en zij zullen ,gods schepping veranderen #cib4 ,maar hij1 die satan als zijn schutspatroon naast ,god kiest #cic1 zal zeker eindelijk verloren zijn4 #aai4 ,hij doet hun beloften en geeft hun ijdele begeerten2 maar satan doet hun slechts bedriegelijke beloften4 #abj4 ,hunne verzamelplaats zal de hel zijn2 daartegen zullen zij geene schuilplaats vinden4 #aba4 ,maar zij1 die gelooven en goede werken doen1 dezen zullen wij zeker in tuinen brengen1 met rivieren doorsneden2 eeuwig zullen zij daarin verblijven1 overeenkomstig ,gods ware belofte2 en wat is meer waar dan hetgeen ,god zegt8 #abb4 ,het zal niet overeenkomstig uwe begeerten zijn1 en niet overeenkomstig de begeerten van hen1 die de schriften hebben ontvangen4 ,hij1 die kwaad bedrijft1 zal daarvoor in gelijke mate worden beloond1 en zal geenerlei beschermer of helper naast ,god vinden4 #abc4 ,maar hij1 die goede werken doet1 hetzij een man of vrouw1 en een waar geloovige is1 zal in het paradijs worden toegelaten1 en zal niet het minst worden benadeeld4 #abd4 ,wie is beter in den godsdienst dan hij1 die zich aan ,god overgeeft en goed doet1 en de wet van ,abraham den ,vrome volgt8 naardien ,god ,abraham tot zijnen vriend heeft genomen4 #abe4 ,aan ,god behoort alles wat in den hemel en op de aarde is4 ,god omvat alles4 #abf4 ,zij zullen u raadplegen omtrent alles4 ,antwoord3 ,god heeft u daaromtrent onderricht2 en wat u is gelezen in het boek nopens vrouwelijke weezen1 die gij niet geeft wat u is bevolen1 en die gij nooit wilt huwen #cid2 nopens zwakke kinderen1 en dat gij rechtvaardig tegenover weezen moet handelen3 wat gij ook goed doet1 ,god weet het4 #abg4 ,indien eene vrouw misbruik of tegenzin van haren echtgenoot vreest1 zal het geene misdaad zijn1 indien zij de zaak in der minne wil schikken #cie2 want verzoening is beter4 ,de zielen der menschen zijn van nature tot gierigheid geneigd1 maar indien gij weldadig zijt en ,god vreest1 is ,god wel bekend met hetgeen gij doet4 #abh4 ,gij kunt nimmer gelijkelijk omtrent uwe vrouwen handelen2 tracht het echter2 wend u daarom niet met tegenzin van uwe vrouw af #cif1 noch verlaat haar als eene die geschorst is #cig1 maar indien gij haar tevreden stelt en vreest haar te misbruiken1 zal ,god genadig en barmhartig zijn4 #abi4 ,maar indien gij van elkander scheidt1 zal ,god u beiden uit zijnen overvloed voldoen #cih2 want ,god is almachtig en wijs4 #acj4 ,gode behoort wat in den hemel en op aarde is4 ,wij hebben hun1 die de schriften vr u hebben ontvangen1 even als u zelven reeds geboden1 zeggende3 ,vreest ,god1 en weest niet ongeloovig2 want weet dat ,gode alles behoort wat in den hemel en op aarde is1 en ,god is almachtig en zelf genoegzaam4 #aca4 ,want ,gode behoort wat in den hemel en op aarde is1 en ,god is een helper1 die machtig genoeg is #cii4 #acb4 ,o menschen6 indien het hem behaagt1 neemt hij u weg en brengt anderen voort2 ,want ,god is in staat dit te doen4 #acc4 ,hij1 die een belooning van deze wereld begeert1 waarlijk1 de belooning van deze wereld is bij ,god evenals die van de toekomstige4 ,god hoort en ziet alles4 #acd4 ,o ware geloovigen6 neemt de rechtvaardigheid in acht wanneer gij getuigenis voor ,god aflegt2 zij het ook tegen u zelven1 of uwe ouders1 of betrekkingen1 hetzij die arm of rijk mochten wezen2 want ,god is meer waard dan zij beiden1 volgt daarom niet uw eigen hartstocht1 zoodat gij afwijkt4 ,en indien gij weigert of u onttrekt1 ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #ace4 ,o ware geloovigen6 gelooft aan ,god en zijn gezant1 en het boek dat hij door zijn gezant heeft nedergezonden1 en het boek dat hij vroeger nederzond4 ,en hij die niet in ,god gelooft1 en zijne engelen1 en zijne geschriften2 en zijne gezanten1 en den jongsten dag1 doolt zeker op een breeden dwaalweg4 #acf4 ,daarenboven zal ,god hun die geloofden1 en daarna ongeloovig werden1 en dan weder geloofden1 en daarna niet geloofden en in ongeloovigheid toenamen1 op geenerlei wijze vergeven1 noch hen op den rechten weg leiden4 #acg4 ,zeg den goddeloozen1 dat zij eene pijnlijke straf zullen ondergaan4 #ach4 ,zij die de ongeloovigen tot hunne beschermers nemen1 veeleer dan de geloovigen1 is dat om kracht bij hen te zoeken8 naardien toch ,gode alle kracht behoort4 #aci4 ,en hij heeft u reeds in het boek geopenbaard #djj3 ,als gij de teekens van ,god zult hooren1 zal men die niet gelooven1 maar zullen zij met verachting bespot worden4 ,zit daarom niet neder met hen die niet gelooven1 tot zij een ander gesprek aanvangen2 anders zult gij hun gelijk worden4 ,god zal de goddeloozen en de ongeloovigen zeker te zamen in de hel vereenigen4 #adj4 ,zij1 die wachten om te zien wat u overkomt1 of ,god u de overwinning schenkt1 zeggen3 zijn wij niet met u8 #dja ,maar indien den ongeloovige eenig voordeel te beurt valt1 zeggen zij3 ,waren wij niet boven u geplaatst1 en hebben wij u niet tegen de geloovigen verdedigd4 ,god zal onder u richten op den dag der opstanding1 en ,god zal de ongeloovigen niet boven de geloovigen beloonen4 #ada4 ,de veinsaards handelen bedriegelijk met ,god1 maar hij zal hen bedriegen2 en als zij opstaan om te bidden1 staan zij zorgeloos2 zij doen het om door de menschen gezien te worden1 en denken slechts een weinig aan ,god #djb4 #adb4 ,drijvende tusschen het eene en het andere1 en noch tot dezen noch tot genen behoorende #djc2 en hij die door ,god afgeleid zal zijn1 zal den waren weg niet vinden4 #adc4 ,o ware geloovigen6 neemt de ongeloovigen niet tot uwe beschermers1 in plaats der geloovigen4 ,wilt gij ,god eene onwraakbare getuigenis tegen u geven8 #add4 ,de huichelaars zullen op den laagsten grond van het vuur zijn1 en gij zult niemand vinden om hen te helpen4 #ade4 ,maar zij1 die berouw gevoelen en zich bekeeren1 en zich vast aan ,god gehecht hebben1 en de oprechtheid van hun geloof aan ,god zullen bewijzen1 zullen onder de geloovigen geteld worden1 en ,god zal den geloovigen zekerlijk eene groote belooning toekennen4 #adf4 ,en waarom zou ,god u eene straf opleggen1 indien gij dankbaar zijt en gelooft8 want ,god is genadig en wijs4 #adg4 ,god bemint hem niet1 die kwaad spreekt in het openbaar1 tenzij hij1 die gelasterd wordt om hulp roept2 en ,god hoort en weet alles4 #adh4 ,hetzij gij het goede uitbazuint of het verbergt1 hetzij gij het kwade vergeeft2 waarlijk ,god is genadig en machtig4 #adi4 ,zij1 die niet in ,god gelooven en zijne gezanten1 en een onderscheid maken tusschen ,god en zijne gezanten1 en zeggen3 ,wij gelooven in sommigen der profeten en verwerpen anderen van hen1 en willen zoo doende een middenweg zoeken4 #aej4 ,dit zijn ware ongeloovigen2 en wij hebben de ongeloovigen eene schandelijke straf bereid4 #aea4 ,maar zij1 die in ,god en zijne gezanten gelooven1 en geen onderscheid tusschen hen maken1 hun zullen wij hunne belooning geven2 ,god is genadig en barmhartig4 #aeb4 ,zij1 die de schriften hebben ontvangen1 zullen u vragen1 dat gij hun een boek uit den hemel zult doen nederdalen3 zij vroegen te voren aan ,mozes een grooter iets dan dit2 want zij zeiden3 ,doe ons ,god op zichtbare wijze zien #djd1 maar een vuurwind van den hemel verwoestte hen1 om hunne boosheid4 ,daarop namen zij het kalf om het te aanbidden #dje1 nadat er duidelijke bewijzen onder hen waren gekomen4 ,maar wij vergaven hun dat1 en schonken ,mozes duidelijke kracht om hen te straffen #djf4 #aec4 ,en wij verhieven den berg 7,sina7 boven hen #djg als een pand van ons verbond1 en zeiden tot hen3 ,ga deze poort biddende binnen #djh4 ,wij zeiden hun ook3 ,schendt den ,sabbath niet4 ,en wij ontvingen eene stellige verbintenis van hen4 #aed4 ,maar omdat #dji zij hun verbond hebben geschonden1 en niet in ,gods teekenen geloofd1 de profeten onrechtvaardig gedood1 en gezegd hebben3 ,onze harten zijn onbesneden1 heeft ,god die dichtgezegeld1 wegens hun ongeloof1 daarom zullen zij niet gelooven1 behalve eenigen van hen4 #aee4 ,en omdat zij niet in ,jezus geloofden1 en eene ernstige lastering omtrent ,maria hebben uitgedacht #daj4 #aef4 ,en gezegd hebben3 ,waarlijk wij hebben ,christus ,jezus1 den zoon van ,maria1 den gezant van ,god gedood2 doch zij sloegen hem niet dood en kruisigden hem niet1 maar iemand1 die hem geleek1 werd in zijne plaats gesteld #daa1 en waarlijk zij1 die nopens hem twistten #dab1 verkeerden in eene dwaling1 en hadden geene bepaalde kennis daarvan1 maar volgden slechts eene meening4 ,zij doodden hem niet werkelijk2 ,god heeft hem tot zich opgenomen1 en ,god is machtig en wijs4 #aeg4 ,en er zal geen enkele onder hen zijn1 die de schriften hebben ontvangen1 welke niet in hem zal gelooven1 vr zijn dood #dac1 en op den dag der opstanding zal hij een getuige tegen hen zijn #dad4 #aeh4 ,wegens de boosheid van hen1 die ,joodschgezind zijn1 hebben wij hun goede dingen verboden1 die hun vroeger veroorloofd waren4 #aei4 ,en omdat zij menigeen van ,gods weg uitsluiten en woeker hebben gedreven1 wat hun verboden was1 en de goederen van anderen ijdel hebben verteerd #dae1 hebben wij voor velen hunner1 daar zij ongeloovigen zijn1 eene pijnlijke straf bereid4 #afj4 ,maar degene onder hen1 die met grondige kennis zijn uitgerust #daf1 en de geloovigen1 die gelooven in hetgeen hun door u werd nedergezonden1 en dus wat hun vr u werd nedergezonden1 en die de bepaalde tijden in acht nemen en aalmoezen geven1 en in ,god en den oordeelsdag gelooven1 dezen zullen wij eene groote belooning geven4 #afa4 ,waarlijk wij hebben u geopenbaard1 zooals wij ,noach openbaarden en de profeten1 die hem opvolgden2 zooals wij aan ,abraham openbaarden1 en ,ismal1 en ,izaak en ,jacob en de stammen1 en aan ,jezus1 aan ,job1 aan ,jonas1 aan ,aron1 aan ,salomo2 en wij gaven de psalmen aan ,david4 #afb4 ,wij zonden u apostelen1 waarvan wij u te voren spraken1 en andere gezanten1 welke wij u niet bekend maakten1 en ,god sprak met ,mozes4 #afc4 ,wij zonden gezanten1 om u goede tijdingen te brengen en u te waarschuwen1 opdat de menschen geene verontschuldiging tegenover ,god zouden kunnen aanvoeren1 nadat de gezanten waren gekomen4 ,god is machtig en wijs4 #afd4 ,god is getuige van de openbaring1 die u is nedergezonden2 hij zond die met zijne bijzondere kennis3 de engelen zijn medegetuigen2 maar ,god is een toereikende getuige4 #afe4 ,zij1 die niet gelooven en anderen van ,gods weg afvoeren1 zijn op den verwijderden weg verdwaald4 #aff4 ,zij1 die niet gelooven en onrechtvaardig handelen1 hun zal ,god op geenerlei wijze vergeven2 nimmer zal hij hun den rechten weg toonen4 #afg4 ,of het moest den weg der hel zijn1 waarin zij eeuwig zullen verblijven1 en dat is gemakkelijk voor ,god4 #afh4 ,o menschen6 thans is de apostel onder u gekomen met waarheid van uwen ,heer2 gelooft dus2 het is beter voor u4 ,maar indien gij niet gelooft2 alles1 wat in den hemel en op aarde is behoort ,gode2 en ,god is alwetend en wijs4 #afi4 ,o gij6 die de schriften hebt ontvangen1 overschrijdt de juiste grenzen van uwen godsdienst niet #dag2 zegt nimmer iets anders van ,god dan de waarheid4 ,waarlijk1 ,christus ,jezus1 de zoon van ,maria1 is ,gods apostel1 en zijn woord1 dat hij in ,maria overbracht1 en een geest van hem4 ,gelooft dus in ,god en zijne gezanten1 en zegt niet2 ,er zijn drie goden #dah3 doet dit niet2 het zal beter voor u zijn4 ,god is slechts n ,god4 ,het is verre van hem1 dat hij een zoon heeft6 ,hem behoort wat in den hemel en op aarde is1 en ,god is een voldoende beschermer #dai4 #agj4 ,christus versmaadt niet trotsch1 ,gods dienaar te zijn1 noch de engelen1 die hem naderen4 #aga4 ,en hij1 die zijnen dienst versmaadt en die door hoovaardij is vervuld1 ,god zal hen allen voor zich verzamelen4 #agb4 ,hen1 die gelooven en doen wat goed is1 zal hij hunne belooning geven1 en zal die met zijne mildheid vermeerderen1 maar hen1 die versmaden en trotsch zijn1 zal hij gestreng straffen4 #agc4 ,zij zullen niemand naast ,god vinden1 die hen kan helpen of ondersteunen4 #agd4 ,o1 menschen6 thans is een duidelijk bewijs van uwen ,heer tot u gekomen1 en wij hebben een blijkbaar licht #dbj tot u gezonden4 ,hen1 die in ,god gelooven en zich streng aan hem vasthouden1 zal hij in zijne genade en overvloed leiden1 en hij zal hen langs den rechten weg tot zich voeren #dba4 #age4 ,zij zullen u ondervragen4 ,zeg hun1 ,god geeft u deze bepalingen nopens de meer verwijderde graden van bloedverwantschap4 ,indien een man zonder kroost sterft en hij eene zuster heeft1 dan zal zij de helft hebben van hetgeen hij zal nalaten #dbb1 en hij zal van haar erven #dbc1 bijaldien zij geen kroost heeft4 ,maar indien er twee zusters zijn1 zullen zij twee derden hebben van hetgeen hij zal hebben nagelaten1 en indien er broeders en zusters zijn1 zal de man zooveel hebben als het deel van twee vrouwen1 ,god verklaart u dit1 opdat gij niet zoudt dwalen2 en ,god is alwetend4 ,,vijfde ,,hoofdstuk4 ,,de ,,tafel #dbd4 ,gegeven te ,medina--#abj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o1 ware geloovigen6 weest getrouw aan uwe verbintenissen4 ,het is u geoorloofd het redelooze vee te eten #dbe1 behalve datgene1 wat u verboden is2 uitgezonderd het wild1 dat geoorloofd is op andere tijden te gebruiken1 maar niet terwijl gij op den pelgrimstocht zijt4 ,god beveelt hetgeen hem behaagt4 #b4 ,o1 ware geloovigen6 schendt niet de heilige voorschriften van ,god #dbf1 noch de heilige maand1 noch de offerande1 noch de versierselen daaraan hangende #dbg4 ,eerbiedigt hen1 die naar het heilige huis reizen1 om de gunst des ,heeren te zoeken en hem te behagen4 #c4 ,maar indien gij uwen pelgrimstocht hebt volbracht1 jaagt dan4 ,en laat de boosheid van hen1 die u zouden willen beletten1 den heiligen tempel binnen te gaan #dbh u niet tot onrechtvaardigheden verlokken4 ,helpt elkander naar rechtvaardigheid en vroomheid1 maar ondersteunt elkander niet in onrechtvaardigheid en boosheid2 vreest dus ,god2 want ,god is een streng straffer4 #d4 ,het is u verboden te eten van dieren1 die van zelven zijn gestorven1 voorts bloed en varkensvleesch1 en datgene waarover een andere naam dan die van ,god is aangeroepen #dbi en datgene wat gesmoord is1 of door een slag of een val1 of door de horens van een ander dier is gedood1 en dat door een wild dier #dcj is verscheurd1 behalve datgene wat gij hebt gedood #dca2 ook datgene wat voor afgoden #dcb werd geofferd4 ,het is u eveneens verboden te verdeelen door het lot1 met pijlen te trekken #dcc4 ,dit is verboden4 ,heden wacht de wanhoop hun1 die van hunnen godsdienst zijn afgedwaald2 vreest dus hen niet1 maar vreest mij4 #e4 ,heden heb ik uwen godsdienst voor u volmaakt #dcd en heb ik mijne genade voor u voltooid #dce1 en heb ik den ,islam voor u gekozen1 om uwen godsdienst te zijn4 ,maar hij1 die door hongersnood gedreven en zonder de bedoeling te hebben van te zondigen1 mocht eten van hetgeen wij hebben verboden1 waarlijk ,god zal hem genadig en barmhartig zijn4 #f4 ,zij zullen u vragen1 wat hun veroorloofd is4 ,antwoord3 de dingen1 die goed #dcf zijn1 zijn u geoorloofd4 ,de prooi der jachtdieren #dcg1 die gij als honden zult hebben afgericht1 naar de wetenschap1 die gij van ,god hebt ontvangen1 is u geoorloofd te eten4 ,eet daarom van hetgeen zij u zullen hebben verschaft1 en herdenkt daarbij den naam ,gods #dch1 en vreest ,god2 want ,god is snel in het rekenen4 #g4 ,heden is het u geoorloofd zulke dingen te eten1 die goed zijn1 en het voedsel van diegenen1 aan wie de schriften werd gegeven #dci is u mede als geoorloofd toegestaan2 en uw voedsel is hun geoorloofd4 ,en gij moogt vrije vrouwen huwen1 die geloovig zijn1 en ook vrije vrouwen van hen1 die de schriften vr u hebben ontvangen #ddj1 als gij haar heuren bruidschat hebt toegekend4 ,leeft kuisch met haar2 bedrijft nimmer hoererij1 noch neemt haar als bijzit #dda4 ,hij1 die het geloof verzaakt1 diens werk zal ijdel zijn1 en in het volgende leven zal hij vergaan4 #h4 ,o1 ware geloovige6 indien gij u tot het gebed gereed maakt1 wascht dan uw aangezicht1 en uwe handen tot onder de ellebogen2 wrijft u het hoofd1 en ook de voeten tot aan de hielen4 #i4 ,en indien gij eene vrouw hebt beslapen1 reinigt u4 ,maar indien gij ziek of op reis zijt1 indien gij aan eene natuurlijke behoefte hebt voldaan1 of indien gij vrouwen hebt aangeraakt1 en gij vindt geen water1 neemt dan fijn en zuiver zand #ddb1 en wrijft uw aangezicht en u uwe handen er mede4 ,god wil u geene moeite veroorzaken1 maar hij wil u zuiveren en zijne gunst omtrent u volmaken1 opdat gij hem dankbaar zoudt zijn4 #aj4 ,gedenkt dus ,gods gunst omtrent u en het verbond1 dat hij met u heeft aangegaan1 toen gij zeidet3 ,wij hebben gehoord1 en zullen gehoorzamen #ddc4 ,vreest ,god2 want ,god kent het meest verborgene gedeelte van des menschen borst4 #aa4 ,o1 ware geloovigen6 weest rechtvaardig1 wanneer gij als getuigen voor ,god verschijnt1 en laat de haat omtrent iemand u niet verleiden1 boos te handelen4 ,weest rechtvaardig2 dit brengt u nader tot de vroomheid1 en vreest ,god2 want ,god is geheel bekend met hetgeen gij doet4 #ab4 ,god heeft hun beloofd1 die gelooven en doen wat recht is1 dat zij vergiffenis en eene groote belooning zullen ontvangen4 #ac4 ,maar zij1 die niet gelooven en onze teekens van onwaarheid beschuldigen1 zullen makkers der hel zijn4 #ad4 ,o1 ware geloovigen6 herinnert u ,gods gunst omtrent u1 toen zekere mannen hunne handen naar u uitstrekten2 maar hij stiet hunne handen terug #ddd die u wilden deren4 ,vreest dus ,god1 en dat de geloovigen in hem vertrouwen4 #ae4 ,god nam vroeger het verbond der kinderen ,israls aan1 en wij kozen twaalf hoofden uit hun midden1 en ,god zeide #dde3 ,waarlijk ik ben met u2 indien gij het gebed doet en aalmoezen geeft1 en in mijne apostelen gelooft1 en hen ondersteunt en ,god tegen goede renten #ddf leent1 zal ik uwe slechte daden vergeven1 en u in tuinen voeren1 met rivieren doorsneden2 maar onder u1 die na deze waarschuwingen niet gelooft1 dwaalt van den rechten weg af4 #af4 ,maar omdat zij hun verbond hebben geschonden1 hebben wij hen gevloekt en hunne harten versteend2 zij rukken de woorden van den ,pentateuches van hunne plaats1 en hebben een deel vergeten van hetgeen hun werd onderwezen2 en gij zult niet ophouden slechte daden bij hen te ontdekken1 bij eenigen van hen uitgezonderd2 maar vergeef hun #ddg en schenk hun daarvoor genade2 want ,god bemint den milde4 #ag4 ,en van hen1 die zeggen3 ,wij zijn ,christenen2 wij hebben eene verbintenis aangenomen2 maar zij hebben een gedeelte vergeten van hetgeen hun werd onderwezen2 derhalve hebben wij vijandschap en haat onder hen doen ontstaan tot den dag der opstanding1 en ,god zal hun dan zeker mededeelen1 wat zij hebben verricht4 #ah4 ,o gij1 die de schriften hebt ontvangen1 thans is onze apostel onder u gekomen1 om u vele plaatsen duidelijk te maken1 welke gij in de schriften hebt verborgen #ddh1 om vele anderen daarvan voorbij te gaan #ddi4 ,thans is het licht in een duidelijk boek van ,god tot u gekomen4 ,daarmede zal ,god hem leiden1 die zijn wil op de paden des vredes zal volgen1 en hem voeren door zijn wil uit de duisternis tot het licht1 hij zal hem richten op den rechten weg4 #ai4 ,zij1 die zeggen1 dat ,christus1 de zoon van ,maria1 ,god is1 zijn ongeloovigen4 ,zeg hun3 ,wie zou ,god kunnen tegengaan1 indien het hem behaagt had ,christus1 den zoon van ,maria1 en zijne moeder en al1 die op de aarde zijn1 te verdelgen8 #bj4 ,want ,gode behoort het koninkrijk des hemels en der aarde1 en wat daar tusschen is2 hij schept wat hem behaagt1 en ,god is almachtig4 #ba4 ,de ,joden en ,christenen zeggen1 wij zijn de kinderen ,gods en zijne geliefden4 ,antwoord3 ,waarom straft hij u dan voor uwe zonden8 ,maar gij zijt slechts menschen1 van diegenen1 welke hij heeft geschapen4 ,hij vergeeft aan wie het hem behaagt1 en hij straft wie hem behaagt2 en ,gode behoort het koninkrijk des hemels en der aarde1 en alles wat tusschen beide is2 en tot hem keert alles terug4 #bb4 ,o gij6 die de schriften hebt ontvangen1 thans is onze apostel onder u gekomen1 om u den waren godsdienst te verklaren1 gedurende de schorsing der apostelen #dej1 opdat gij niet meer zoudt zeggen3 ,er kwam niemand tot ons1 die goede tijdingen bracht1 noch eenige waarschuwer3 maar nu is een bode van goede tijdingen en een waarschuwer tot u gekomen2 want ,god is almachtig4 #bc4 ,toen ,mozes tot zijn volk zeide3 ,o1 mijn volk6 gedenk ,gods gunst omtrent u1 sedert hij profeten onder u heeft aangewezen en u koningen heeft gegeven #dea1 en u heeft geschonken1 wat hij geene natie ter wereld #deb heeft gegeven4 #bd4 ,o1 mijn volk6 ga het heilige land binnen1 dat ,god voor u heeft bestemd1 en wendt u niet om2 opdat gij niet omvergeworpen en vernield mocht worden4 #be4 ,zij antwoorden3 ,o1 ,mozes6 dit land wordt door een volk van reuzen bewoond #dec1 en wij zullen er op geenerlei wijze binnen gaan1 dan nadat zij het hebben verlaten2 maar indien zij het verlaten1 zullen wij er binnentrekken4 #bf4 ,twee mannen #ded van hen die ,god vreesden1 nopens welke ,god genadig was geweest1 zeiden3 ,treedt de poort binnen1 en zoodra gij die binnentreedt1 zult gij overwonnen hebben2 vertrouwt dus in ,god1 indien gij ware geloovigen zijt4 #bg4 ,zij hernamen3 ,o1 ,mozes6 wij zullen het land nimmer binnentreden terwijl zij er in vertoeven2 ga dus1 gij en uw ,god en strijd2 want wij zullen hier blijven4 #bh4 ,mozes zeide3 ,o ,heer6 waarlijk ik ben geen meester over iemand buiten mij en mijn broeder2 maak dus een onderscheid tusschen ons en het goddelooze volk4 #bi4 ,god antwoordde3 ,waarlijk het land zal hun gedurende veertig jaren ontzegd zijn2 gedurende welken tijd zij op de aarde zullen dwalen #dee3 pleit dus niet alzoo voor het goddelooze volk4 #cj4 ,verhaal hun ook de geschiedenis van de twee zonen van ,adam #def naar waarheid4 ,toen zij hun offer brachten #deg en het van een hunner werd aangenomen #deh1 en het van den andere niet werd aangenomen1 zeide ,kan3 ,waarlijk ik zal u dooden3 ,abel antwoordde3 ,god neemt alleen het offer van den vrome aan4 #ca4 ,indien gij zelfs uwe hand tegen mij opheft om mij te dooden1 zou ik de mijne niet uitstrekken om u te dooden2 want ik vrees ,god1 den heer van alle schepselen #dei4 #cb4 ,ik heb liever dat gij mijne onrechtvaardigheid en uwe eigene onrechtvaardigheid draagt1 en dat gij een makker in het vuur verkrijgt2 want dat is de belooning van den onrechtvaardige4 #cc4 ,en zijne ziel drong hem1 zijn broeder te dooden en hij doodde hem2 zoodat hij tot hen behoorde die verdoemd zijn4 #cd4 ,en ,god zond eene raaf die de aarde krabde1 om hen te toonen1 hoe hij het lichaam van zijn broeder moest verbergen1 en hij zeide3 ,wee over mij6 ben ik niet in staat gelijk deze raaf te zijn1 dat ik het lijk van mijn broeder zou kunnen verbergen8 en hij behoorde tot hen die berouw hebben4 #ce4 ,daarom bevolen wij de kinderen ,israls1 dat hij1 die eene ziel doodt1 zonder dat die eene ziel hebbe gedood1 of eene misdaad op aarde hebbe bedreven #dfj1 zal zijn alsof hij alle menschen had gedood #dfa1 doch hij die iemand het leven redt1 zal zijn alsof hij het leven van alle menschen had gered4 #cf4 ,onze apostels kwamen later tot hen1 met duidelijke wonderen1 maar zelfs daarna waren velen hunner zondaren op aarde4 #cg4 ,maar de belooning van hen die tegen ,god en zijn apostel strijden1 en er op bedacht zijn1 op aarde slecht te handelen1 zal wezen1 dat zij gedood zullen worden1 of gekruisigd1 of dat hunne voeten aan de tegenovergestelde zijden zullen worden afgesneden of dat zij uit het land zullen worden gebannen #dfb4 ,dit zal hunne ongenade in deze wereld zijn1 en in de volgende zullen zij een strenge straf ondergaan1 #ch4 ,behalve zij1 die berouw zullen gevoelen1 alvorens gij hen in uwe macht hebt2 want weet1 dat ,god vergevingsgezind en genadig is4 #ci4 ,o1 ware geloovigen6 vreest ,god en begeert eene engere verbinding met hem1 en strijdt voor zijnen godsdienst1 opdat gij gelukkig moogt zijn4 #dj4 ,daarom zij die niet gelooven1 al hadden zij wat op de aarde is1 en zelfs tweemaal zooveel1 waarmede zij zich van de straf op den dag der opstanding zouden willen loskoopen1 het zal niet van hen worden aangenomen1 maar zij zullen eene pijnlijke straf ondergaan4 #da4 ,zij zullen begeeren het vuur te verlaten1 maar zij zullen het niet verlaten1 en hunne straf zal doorloopend zijn4 #db4 ,indien een man of eene vrouw mocht stelen1 zult gij hun de handen afsnijden #dfc1 als vergelding voor hetgeen zij hebben bedreven2 dit is eene voorbeeldige straf door ,god bepaald1 en ,god is machtig en wijs4 #dc4 ,maar hij1 die berouw zal hebben na zijn onrechtvaardigheid en zich verbetert2 waarlijk1 ,god zal zich tot hem wenden #dfd2 want ,god is geneigd tot vergeven en genadig4 #dd4 ,weet gij niet1 dat het koninkrijk des hemels en der aarde ,gode behoort8 ,hij straft wie hem behaagt1 en hij vergeeft wie hem behaagt2 want ,god is almachtig4 #de4 ,o1 ,profeet6 laat u niet door hem bedroeven1 die zich naar ongetrouwheid spoeden #dfe1 of door hen die met hunne monden zeggen3 wij gelooven1 doch wier harten niet gelooven #dff1 of door de ,joden1 die het oor gretig aan de leugens en aan anderen leenen #dfg4 ,zij verdraaien de woorden der wet van hunne plaatsen #dfh en zeggen3 indien u dit gebracht wordt1 gelooft het1 maar indien dit u niet gebracht wordt1 hoedt u er dan voor #dfi2 want wie zou hem van dwaling kunnen redden1 dien ,god op een dwaalweg wil voeren4 ,zij wier harten het ,god niet behaagt te zuiveren1 zullen schande in deze wereld ondergaan1 en strenge straf in de volgende4 #df4 ,zij leenen het oor aan de leugens en eten wat verboden is #dgj4 ,maar indien zij tot u komen1 om door u gericht te worden1 richt dan tusschen hen1 of verlaat hen #dga1 en indien gij hen verlaat1 zullen zij u volstrekt niet deren4 ,maar indien gij aanneemt te richten1 richt dan tusschen hen met rechtvaardigheid2 want ,god bemint hen1 die de rechtvaardigheid in acht nemen4 #dg4 ,en hoe zullen zij zich aan uwe beslissing onderwerpen1 terwijl zij de wet hebben verlaten1 die ,gods oordeel bevat8 ,maar zij zullen daarna hunne aangezichten afwenden #dgb2 doch dit zijn geene ware geloovigen4 #dh4 ,waarlijk wij hebben hun de wet nedergezonden1 bevattende de goede richting en licht4 ,de profeten1 die tot den waren godsdienst behoorden1 richtten de ,joden naar dat boek2 de leeraren en priesters richtten volgens de gedeelten van ,gods boek2 en zij waren er getuigen van #dgc4 ,vrees dus geene menschen maar vrees mij2 en verkoop mijne teekens niet voor een lagen prijs4 ,en zij die niet richten volgens hetgeen ,god heeft geopenbaard1 zijn ongeloovigen4 #di4 ,wij hebben hun daarin bevolen1 leven voor leven #dgd1 en oog voor oog1 en neus voor neus1 en oor voor oor1 en mond voor mond1 en dat kwetsuren ook door wedervergelding #dge zouden gestraft worden4 ,maar hem die den prijs der straf in aalmoezen zal weggeven1 zal dit als eene voldoening #dgf zijn4 ,zij die niet richten volgens hetgeen ,god heeft geopenbaard zijn onrechtvaardig4 #ej4 ,wij hebben ook ,jezus den zoon van ,maria gezonden1 om de voetstappen der profeten te volgen1 overeenkomstig de wet die vr hem werd nedergezonden1 en wij gaven hem het evangelie1 bevattende richting en licht2 mede bevestigende de wet1 die te voren was gegeven en eene richting en waarschuwing voor hen1 die ,god vreezen4 #ea4 ,opdat zij1 die het evangelie hebbende ontvangen1 mochten richten volgens hetgeen ,god daarin had geopenbaard2 en zij die niet richten1 volgens hetgeen ,god heeft geopenbaard1 zijn zondaren4 #eb4 ,wij hebben u ook het boek1 den ,koran1 gezonden1 met waarheid1 bevestigende de schrift1 welke te voren was geopenbaard en dat haar voor verminking behoedt4 ,richt dus tusschen hen1 overeenkomstig hetgeen ,god heeft geopenbaard1 en volgt hunne begeerten niet1 door van de waarheid af te dwalen1 die u is geworden4 ,ieder uwer hebben wij eene wet gegeven en een open weg #dgg4 #ec4 ,en indien het ,gode had behaagd1 zou hij zeker n volk van u hebben gemaakt2 maar hij heeft uwe getrouwheid willen beproeven1 nopens de inachtneming van hetgeen hij u heeft gegeven4 ,streeft er dus naar1 elkander in goede daden te overtreffen4 ,gij zult allen tot ,god terugkeeren en dan zal hij u datgene verklaren1 waarover gij getwist hebt4 #ed4 ,daarom1 o ,mahomet6 richt tusschen hen overeenkomstig hetgeen ,god heeft geopenbaard1 en volg hunne begeerten niet1 maar neem u in acht1 uit vrees dat zij u noodzaken1 van een deel dezer voorschriften af te dwalen1 die ,god u heeft nedergezonden2 en indien zij zich afwenden #dgh1 weet dan1 dat het ,gode behaagt1 hen voor eenige hunner misdaden te straffen2 want een groot getal der menschen zijn zondaren4 #ee4 ,verlangen zij dus het oordeel der onwetendheid #dgi8 ,maar wie is beter dan ,god1 om tusschen hen te richten die waarlijk gelooven8 #ef4 ,o1 ware geloovigen6 neemt niet de ,joden of ,christenen tot vrienden2 zij zijn elkanders vrienden2 maar hij uwer1 die hen tot vrienden neemt1 is zekerlijk een hunner4 ,waarlijk1 ,god leidt de onrechtvaardigen niet4 #eg4 ,gij zult hen zien1 in wier harten eene zwakheid heerscht1 hoe zij zich haasten1 zeggende3 wij vreezen1 dat ons eenigerhande tegenspoed overkomt2 maar het is ,god gemakkelijk1 de overwinning te schenken1 of een bevel van ,hem1 dat zij berouw mogen gevoelen1 omtrent hetgeen zij in hun binnenste hebben besloten4 #eh4 ,en zij die gelooven1 zullen zeggen3 zijn dit de menschen die1 met den plechtigsten eed1 bij ,god zwoeren1 dat zij zeker tot ons behoorden #dhj8 ,hunne werken zijn ijdel geworden en zij behooren tot de verdoemden4 #ei4 ,o1 ware geloovigen6 hij van u1 die van zijnen godsdienst afstand doet1 ,god zal zeker een ander volk brengen1 dat hij zal beminnen en dat hem zal beminnen4 ,dat volk zal nederig omtrent de geloovigen en gestreng omtrent de ongeloovigen zijn2 zij zullen voor den godsdienst des ,heeren strijden en de afkeuring van den lasterende niet vreezen4 ,dit is ,gods goedheid2 hij schenkt dien aan wien het hem behaagt4 ,god is groot en wijs4 #fj4 ,waarlijk uw schuts is ,god en zijn1 apostel2 en zij die gelooven1 die de bepaalde tijden van het gebed in acht nemen en aalmoezen geven en zich nederbuigen1 om ,god te aanbidden4 #fa4 ,en zij die ,god en zijn apostel en de geloovigen als hunne vrienden #dha kiezen1 behooren tot de partij van ,god en zullen de zege behalen4 #fb4 ,o1 ware geloovigen6 kiest als uwe vrienden niet hen1 wie de schriften vr u waren gegeven1 of de ongeloovigen1 die uwen godsdienst tot het onderwerp van hunne lachlust en bespotting maken2 maar vreest ,god1 indien gij ware geloovigen zijt4 #fc4 ,noch hen1 die1 wanneer zij hooren bidden1 daarvan een onderwerp van lachlust en bespotting maken #dhb2 zij doen dit omdat zij het niet begrijpen4 #fd4 ,zegt3 o gij6 die de schriften hebt ontvangen1 verwerpt gij ons om eene andere reden1 dan omdat wij in ,god gelooven1 in hetgeen ons werd nedergezonden1 en dat wat vroeger nedergezonden werd1 en omdat het grootste deel van u zondaren zijn8 #fe4 ,zeg hun3 zal ik u eene vreeselijker zaak verkondigen dan diegene1 welke gij van ,god kunt verwachten8 ,zij die ,god heeft gevloekt1 en omtrent welke ,god toornig was2 die hij in apen en varkens veranderde #dhc2 zij die ,taghut #dhd aanbidden1 zijn in den slechtsten staat en dwalen verder van den weg4 #ff4 ,toen zij tot u kwamen1 zeiden zij3 wij gelooven1 doch zij traden in uw gezelschap met ongetrouwheid en gingen daarmede van u weg2 maar ,god kent goed wat zij verbergen4 #fg4 ,gij zult velen van hen zien1 wedijverende in oneerlijkheid en onrechtvaardigheid1 en die verboden spijzen eten4 ,hoe verachtelijk zijn hunne daden4 #fh4 ,indien hunne wetgeleerden en priesters het niet waren1 die hun verboden zonden te begaan en ongeoorloofde spijzen te eten1 welke verachtelijke daden zouden zij niet bedrijven6 #fi4 ,de ,joden zeggen1 de hand van ,god is geketend4 ,hunne handen zullen geketend zijn #dhe1 en zij zullen gevloekt worden1 om hetgeen zij hebben gezegd4 ,neen6 zijne beide handen zijn geopend2 ,hij beschikt naar zijn welbehagen4 ,wat u van uwen ,heer is neder gezonden zal de zonde en de ongetrouwheid van velen hunner vermeerderen1 en wij hebben de vijandschap en den haat tusschen hen geplaatst1 tot op den dag der opstanding4 ,zoo dikwijls zij het oorlogsvuur zullen ontsteken1 zal ,god het uitblusschen #dhf1 en zij zullen in hun binnenste besluiten1 slecht op aarde te handelen2 maar ,god bemint de boozen niet4 #gj4 ,daarom1 indien zij1 die de schriften hebben ontvangen1 gelooven en ,god vreezen zullen wij zeker hunne zonden uitwisschen1 en wij zullen hen in genoegelijke tuinen voeren2 en indien zij den pentateuch in acht nemen en het evangelie en dat wat vroeger door hunnen ,heer werd nedergezonden1 zullen zij zeker eten van goede spijzen1 van boven hen en onder hunnen voet #dhg4 ,onder hen zijn er1 die oprecht handelen2 maar hoe slecht is het wat velen onder hen doen6 #ga4 ,o1 profeet6 maakt het geheel bekend1 wat u door uwen ,heer werd nedergezonden2 want indien gij het niet doet1 vervult gij niet uwen last1 en ,god zal verdedigen tegen de boozen #dhh2 want ,god leidt de ongeloovigen niet4 #gb4 ,zeg3 o gij6 die de schriften hebt ontvangen1 gij zijt met niets grondig bekend1 indien gij niet den pentateuch en het evangelie in acht neemt1 en dat wat door uwen ,heer is nedergezonden4 ,dat wat door uwen ,heer is nedergezonden1 zal zeker de boosheid en de ontrouw van velen hunner vermeerderen2 maar bekreun u niet om de ongeloovigen4 #gc4 ,waarlijk zij die gelooven #dhi1 en de ,joden1 en de ,sabesten en de ,christenen1 wie hunner in ,god gelooven1 in den jongsten dag1 en weldoen1 geen vrees zal over hen komen en nimmer zullen zij bedroefd worden #dij4 #gd4 ,wij hebben vroeger het verbond van de kinderen ,israls aangenomen en gezanten tot hen gezonden4 ,zoo dikwijls een apostel tot hen kwam1 met dat wat hunne zielen niet begeerden1 beschuldigden zij sommigen van hen van misleiding1 en doodden eenigen van hen4 #ge4 ,zij verbeeldden zich dat zij daarvoor niet zouden worden gestraft1 en zij werden blind en doof #dia4 ,daarop wendde ,god zich tot hen1 daarna werden velen van hen blind en doof1 maar ,god zag wat zij deden4 #gf4 ,zij zijn zeker ongeloovigen1 die zeggen3 waarlijk1 ,christus1 de zoon van ,maria1 is ,god1 daar toch ,christus zeide3 ,o1 kinderen ,israls6 dient ,god1 mijn ,heer en de uwe2 wie een ander naast ,god plaatst1 zal door ,god van het paradijs uitgesloten worden1 en het hellevuur zal zijne woning zijn2 en de goddeloozen zullen niemand hebben1 die hen helpt4 #gg4 ,zij zijn waarlijk ongeloovigen1 die zeggen3 ,god is de derde der drieenheid #dib1 want er is geen ,god behalve den eenigen ,god1 en indien zij niet terugkomen van hetgeen zij zeggen1 eene pijnlijke straf zal hun worden opgelegd1 daar zij ongeloovigen zijn4 #gh4 ,zullen zij dus niet tot ,god terugkeeren en hem vergiffenis vragen8 ,god is genadig en barmhartig4 #gi4 ,christus1 de zoon van ,maria1 is niets meer dan een apostel3 andere apostels zijn hem voorafgegaan1 en zijne moeder was eene vrouw van waarheid #dic4 ,zij beiden gebruikten voedsel #did4 ,gij ziet hoe wij de teekenen ,gods onder hen openbaarden1 en ziet dan hoe zij zich afwenden4 #hj4 ,zeg hun3 wilt gij aanbidden naast ,god1 wat u kan deren noch nuttig zijn8 ,god hoort en ziet4 #ha4 ,zeg3 o gij6 die de schriften hebt ontvangen1 overschrijdt de ware grenzen in uwen godsdienst niet #die1 door onwaarheid te spreken1 noch volgt de begeerten van het volk1 dat vroeger dwaalde1 en dat velen heeft verleid en den rechten weg #dif heeft verlaten4 #hb4 ,zij1 die onder de kinderen ,israls niet geloofden1 werden door de tong van ,david en door die van ,jezus1 den zoon van ,maria #dig1 gevloekt #dih1 omdat zij oproerig en verdorven waren2 zij verboden elkander de zonden niet die zij bedreven1 en wee hun om hetgeen zij hebben bedreven4 #hc4 ,gij zult velen ongeloovigen tot hunne vrienden zien nemen4 ,wee over hen1 om hetgeen hunne zielen hun hebben ingegeven #dii1 en weshalve ,god toornig over hen is2 en zij zullen eeuwig in de marteling blijven4 #hd4 ,maar indien zij in ,god hadden geloofd1 in den profeet en hetgeen hem werd geopenbaard1 hadden zij hem niet als vrienden genomen2 maar velen hunner zijn boosdoeners4 #he4 ,gij zult zeker vinden1 dat de hevigsten in vijandschap omtrent de ware geloovigen1 de ,joden en de afgodendienaars zijn1 en gij zult zeker vinden1 dat zij onder hen1 die het meest er toe overhellen1 vriendschap met de trouwe geloovigen te sluiten1 diegene zijn1 welke zeggen3 wij zijn ,christenen4 ,dit komt1 omdat er priesters en monniken onder hen zijn1 en omdat zij niet van hoogmoed vervuld zijn4 #hf4 ,en wanneer zij1 hetgeen den apostel werd nedergezonden1 zullen hooren lezen1 zult gij hunne oogen zien overstroomen van tranen1 door de waarheid die zij zullen ontdekken #ejj1 zeggende3 o ,heer6 wij gelooven2 schrijf ons dus op met hen1 die getuigenis afleggen der waarheid van den ,koran4 #hg4 ,en wat zou ons verhinderen in ,god te gelooven en de waarheid1 die tot ons is gekomen1 en ernstig te begeeren1 dat ,god ons met de rechtvaardigen in het paradijs leide8 #hh4 ,daarvoor heeft ,god hen beloond1 om hetgeen zij hebben gezegd1 met tuinen van rivieren doorsneden2 eeuwig zullen zij daarin verblijven2 en dat is de belooning voor den rechtvaardige4 ,maar zij die niet gelooven1 en onze teekens van valschheid beschuldigen1 zij zullen makkers der hel zijn4 #hi4 ,o ware geloovigen6 verbiedt niet de goede dingen1 die ,god u heeft veroorloofd #eja1 maar zondigt niet2 want ,god bemint de zondaars niet4 #ij4 ,eet hetgeen ,god u tot voedsel heeft gegeven1 hetgeen wettig en goed is1 en vreest ,god1 in wien gij gelooft4 #ia4 ,god zal u niet straffen voor een onbedacht woord in uwe eeden #ejb1 maar hij zal u straffen voor hetgeen gij plechtig zweert en schendt4 ,en de boete voor zulk een eed zal zijn1 het voeden van tien arme lieden met zulk middelmatig voedsel als dat1 waarmede gij uw gezin voedt1 of hen te kleeden1 of het bevrijden van den nek van een waren geloovige uit de slavernij2 maar hij die aan geen dezer drie dingen zal kunnen voldoen1 moet drie dagen vasten #ejc4 ,dit is de boete voor uwe geschondene eeden1 indien gij onverdacht zweert4 ,let daarom op uwe eeden4 ,zoo verklaart ,god u zijne teekens1 opdat gij dankbaar moogt zijn4 #ib4 ,o ware geloovigen6 waarlijk1 wijn en spelen #ejd1 en beelden #eje en het raadplegen van pijlen zijn een gruwel van satans vinding3 mijdt die dus1 opdat gij gelukkig moogt zijn4 #ic4 ,satan tracht tweedracht en haat onder u te zaaien1 door middel van wijn en spelen1 en u te verwijderen van de herdenking van ,god en de geboden4 ,wilt gij u dus daarvan niet onthouden8 ,gehoorzaamt ,god en gehoorzaamt den apostel1 en hoedt u2 maar indien gij u afwendt1 weet dan dat de plicht van onzen apostel alleen bestaat in het openbaar te prediken4 #id4 ,zij die gelooven en goede werken doen1 zullen niet gezondigd hebben1 indien zij van wijn of spel gebruik hebben gemaakt1 alvorens wij het verboden1 indien zij ,god vreezen1 en gelooven en goede werken verrichten1 en voortaan ,god vreezen1 en gelooven en volharden ,god te vreezen en wel te doen #ejf2 want ,god bemint hen die goed doen4 #ie4 ,o ware geloovigen6 ,god zal u zeker 7op den pelgrimstocht7 beproeven met wild1 dat gij met uwe handen of uwe lansen zult kunnen vangen1 opdat ,god zou kennen1 wie hem in het geheim vreest2 maar wie daarin zondigt zal een strenge straf ondergaan4 #if4 ,o ware geloovigen6 doodt geen wild1 terwijl gij aan den pelgrimstocht deelneemt4 ,hij onder u1 die een dier opzettelijk heeft gedood1 zal een gelijk dier moeten teruggeven1 als datgene wat hij doodde1 in huisdieren #ejg1 overeenkomstig de beslissing van twee rechtvaardige personen1 om als een offer naar den ,caaba-tempel te worden gebracht1 of ter vergoeding daarvan zal hij armen voeden1 of1 in plaats daarvan vasten1 opdat hij de afschuwelijkheid van zijne daad moge gevoelen4 ,god heeft vergeven wat voorbij is1 maar hij die nogmaals zondigt1 op dien zal ,god zich wreken2 want ,god is machtig en in staat tot wraak4 #ig4 ,het is u geoorloofd1 in de zee te visschen #ejh en wat gij vangt te eten1 als leeftocht voor u en voor hen die reizen1 maar het is u niet geoorloofd op het land te jagen1 terwijl gij de ceremonin van den pelgrimstocht vervult4 ,vreest daarom ,god2 want eens zult gij tot hem verzameld worden4 #ih4 ,god heeft den ,caaba1 het heilige huis1 als eene inrichting voor den mensch gemaakt1 en heeft de heilige maand bevolen1 en het offer en de versierselen daaraan te hangen1 opdat gij zoudt weten1 dat ,god kent wat in den hemel en op aarde is1 en dat ,god alwetend is4 ,weet1 dat ,god gestreng straft1 en dat ,god ook vergevingsgezind en genadig is4 #ii4 ,de plicht van onzen profeet is alleen om te prediken1 en ,god weet hetgeen gij toont en wat gij verbergt4 #ajj4 ,zeg3 kwaad en goed zullen niet gelijk geschat worden1 ofschoon de overvloed van kwaad u behaagt #eji4 ,vreest dus ,god1 gij die verstand hebt1 opdat gij gelukkig moogt zijn4 #aja4 ,o ware geloovigen6 onderzoekt niet zulke dingen1 die1 als zij u werden verklaard1 u smart zouden veroorzaken2 maar indien gij daaromtrent ondervraagt op het tijdstip waarop de ,koran geheel zal zijn geopenbaard1 zullen zij u verklaard worden1 ,god vergeeft uwe nieuwsgierigheid2 want ,god is vergevingsgezind en genadig4 ,menschen die vr u waren1 hebben daaromtrent onderzocht1 en werden later ongeloovig4 #ajb4 ,god heeft niets voorgeschreven omtrent ,bahra1 noch omtrent ,sba noch nopens ,wasla1 noch nopens ,hmi #eaj1 maar de ongeloovigen hebben een logen betreffende ,god uitgedacht1 en het grootste gedeelte hunner verstaan niet4 #ajc4 ,en toen tot hen gezegd werd3 ,komt tot hetgeen ,god heeft geopenbaard en tot den apostel1 antwoordden zij3 ,het geloof dat wij bij onze ouderen vonden1 is toereikend voor ons1 terwijl hunne vaders niets kenden en niet geleid werden4 #ajd4 ,o ware geloovigen6 neemt uwe zielen in acht4 ,hij die dwaalt1 zal u niet deren2 want gij wordt op den rechten weg geleid4 ,met ,god zult gij terugkeeren1 en hij zal u verhalen wat gij hebt gedaan4 #aje4 ,o ware geloovigen6 laat getuigen onder u kiezen1 als de dood een uwer nadert1 op het oogenblik dat hij testament maakt2 neem twee rechtvaardige menschen onder u1 of twee anderen van een verschillenden stam1 of van een ander geloof dan gij zijt #eaa1 indien gij reizende op aarde zijt en het doodsgevaar u overvalt4 ,gij zult hen beiden opsluiten na het namiddaggebed #eab1 en zij zullen bij ,god zweren indien gij aan hen twijfelt1 en zij zullen zeggen3 ,wij verkoopen onze getuigenis niet1 voor welken prijs ook2 zelfs niet aan iemand1 die met ons is verwant1 en wij zullen de getuigenis van ,god niet verbergen2 want dan zouden wij zeker tot het getal der zondaren behooren4 #ajf4 ,maar indien het blijkt1 dat beiden aan oneerlijkheid schuldig zijn geweest1 zullen twee anderen in hunne plaats worden gesteld1 van degenen die hen van valschheid hebben overtuigd1 en wel de twee naasten in den bloede2 en zij zullen bij ,god zweren1 zeggende3 ,waarlijk1 onze getuigenis is meer waar dan de getuigenis van deze beide2 wij hebben niet pogen te verleiden2 want dan zouden wij tot het getal der onrechtvaardigen behooren4 #ajg4 ,dit zal gemakkelijker zijn1 dat de menschen eene getuigenis afleggen overeenkomstig hare ware bedoeling1 of zij zullen vreezen1 dat een andere eed na hunnen eed mocht worden afgelegd4 ,vreest daarom ,god en luistert2 want ,god leidt de onrechtvaardigen niet4 #ajh4 ,op zekeren dag #eac zal ,god de apostels vereenigen en tot hen zeggen3 ,welk een antwoord werd u gegeven1 toen gij voor het volk hebt gepredikt1 naar hetwelk gij werd afgezonden8 ,zij zullen antwoorden3 ,wij hebben geene kennis1 maar gij kent de geheimen4 #aji4 ,als ,god zal zeggen3 o ,jezus6 zoon van ,maria3 gedenk mijne gunst omtrent u en omtrent uwe moeder1 toen ik u sterkte met den heiligen geest #ead1 opdat gij tot de menschen in hunne wieg zoudt spreken1 en toen gij zijt opgegroeid #eae4 #aaj4 ,en toen ik u de schrift onderwees en wijsheid1 en de wet en het evangelie2 en toen gij1 door mijn verlof1 slijk in den vorm van een vogel hebt gebracht1 en dat gij er in hebt geblazen en dat het door mijn verlof een vogel werd1 en dat gij een blindgeborene en een melaatsche door mijn verlof hebt genezen1 en toen gij1 door mijn verlof #eaf1 de dooden hunne graven deedt verlaten1 en toen ik de kinderen ,israls terug hield u te dooden #eag1 toen gij met duidelijke wonderen tot hen waard gekomen en sommigen van hen1 die niet geloofden1 zeiden3 ,dit is slechts tooverij #eah #aaa4 ,en toen ik de apostelen gebood1 zeggende3 ,gelooft in mij en in mijn gezant1 antwoordden zij3 ,wij gelooven1 en gij zijt getuige1 dat wij ,gode zijn onderworpen4 ,gedenk1 toen de apostelen zeiden3 #aab4 ,o1 ,jezus1 zoon van ,maria6 is uw ,heer in staat1 ons eene tafel uit den hemel te doen nederdalen #eai8 ,hij antwoordde3 ,vreest ,god1 indien gij ware geloovigen zijt4 #aac4 ,zij zeiden3 ,wij verlangen er van te eten1 en dat onze harten voldaan mogen worden1 en dat wij mogen weten1 of gij ons de waarheid hebt verhaald1 en dat wij er getuigen van mogen zijn4 #aad4 ,jezus de zoon van ,maria1 zeide3 ,o ,god1 onze ,heer6 laat eene tafel tot ons uit den hemel nederdalen2 dat de dag van hare nederdaling een feestdag voor ons worde3 voor den eerste van ons en voor den laatste van ons1 en een teeken van u2 en voorzie haar van voedsel voor ons2 want gij zijt de beste voorziener4 #aae4 ,god zeide3 ,waarlijk ik zal haar tot u doen nederdalen2 maar hij van u1 die daarna nog ongeloovig zal zijn1 zekerlijk zal ik hem straffen met eene straf1 en ik zal de andere schepselen ongestraft laten4 #aaf4 ,en als ,god tot ,jezus zal zeggen3 ,o ,jezus1 zoon van ,maria6 hebt gij tot de menschen gezegd3 ,neemt mij en mijne moeder als twee goden naast ,god8 zal hij antwoorden3 ,geloofd zijt gij3 verre zij het het van mij1 te zeggen wat niet waar is2 indien ik dit had gezegd1 zoudt gij het zekerlijk weten2 gij weet wat in mij is1 maar ik weet niet wat in u is2 want gij kent alle geheimen4 #aag4 ,ik heb hun niets gezegd1 dan wat gij mij hebt geboden2 namelijk3 ,aanbidt ,god1 mijn ,heer1 en w ,heer2 en ik was getuige van hunne daden1 zoo lang ik onder hen bleef2 doch sedert gij mij tot u hebt opgenomen #ebj1 waart gij hun bewaker2 want gij zijt getuige van alle dingen4 #aah4 ,indien gij hen straft2 gij hebt de macht en zij zijne uwe dienaren1 en indien gij hun vergeeft2 gij kunt het2 want gij zijt machtig en wijs4 #aai4 ,god zal zeggen3 ,deze dag is een dag waarop de rechtvaardigen hunne rechtvaardigheid zullen vermeerderd zien3 zij zullen tuinen bezitten met wateren doorsneden2 eeuwig zullen zij daarin verblijven4 ,god heeft behagen in hen geschept1 en zij hebben behagen in hem geschept4 ,dit zal een groot geluk zijn4 #abj4 ,gode behoort de heerschappij over hemel en aarde en al wat zij bevatten1 en hij is almachtig4 ,,zesde ,,hoofdstuk4 ,,het ,,vee #eba4 ,gegeven te ,mekka #ebb4--afe verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god #ebc4 #a4 ,geloofd zij ,god1 die de hemelen en de aarde heeft geschapen1 en de duisternis en het licht heeft ingesteld3 desniettegenstaande plaatsen zij1 die niet in den ,heer gelooven1 andere goden naast hem4 #b4 ,hij is het1 die u uit slijk heeft geschapen1 en daarna het einde van uw leven heeft bepaald4 ,dat vooruit bepaalde einde is in zijne macht2 nog twijfelt gij er aan4 #c4 ,hij is ,god in den hemel en op aarde2 hij weet wat gij heimelijk doet2 en wat gij openbaart1 en weet wat gij verdient4 #d4 ,er kwam geen enkel teeken tot hen1 van de teekenen van hunnen ,heer1 of zij wendden zich er af4 #e4 ,en zij hebben de waarheid geloochend1 nadat zij tot hen was gekomen3 maar eene boodschap zal tot hen komen1 nopens hetgeen zij bespot hebben4 #f4 ,hebben zij niet opgemerkt1 hoe vele geslachten wij vr hen hebben vernietigd4 ,wij hebben hen op de aarde geplaatst op eene wijze zooals wij u niet hebben geplaatst #ebd4 ,wij hebben den hemel gezonden om overvloed op hen te doen regenen1 en gaven hun rivieren1 die onder hunnen voet stroomden2 daarna hebben wij hen om hunne zonden vernietigd1 en hebben andere geslachten na hen doen opstaan4 #g4 ,zelfs indien wij hun een boek hadden nedergezonden1 op papier geschreven1 en zij hadden het met hunne handen aangeraakt1 zouden de ongeloovigen zekerlijk hebben gezegd3 ,dit is slechts tooverij #ebe4 #h4 ,zij zeggen1 dat zoolang geen engel tot hen werd nedergezonden1 zij niet zullen gelooven4 ,maar indien wij een engel hadden nedergezonden1 zou hunne zaak reeds bepaald zijn1 en zij zouden geen oogenblik berouw gevoeld hebben4 #i4 ,en indien wij een engel als onzen boodschapper hadden aangewezen1 zouden wij hem in den vorm van een mensch #ebf gezonden hebben2 en wij zouden dien voor hen hebben gekleed1 gelijk zij gekleed zijn4 #aj4 ,andere apostelen zijn vr u bespot1 maar de straf waarmede zij spotten1 heeft de spotters bereikt4 #aa4 ,zeg hun3 ,doorloopt de aarde en ziet wat het einde van hen was1 die onze profeten van bedrog beschuldigden4 #ab4 ,zeg3 ,wien behoort wat hemel en aarde bevatten8 ,zeg3 ,aan ,god4 ,hij heeft zich zelven barmhartigheid voorgeschreven4 ,hij zal u zeker op den dag der opstanding verzamelen2 daaraan is geen twijfel4 ,zij1 die niet gelooven1 verwoesten hunne eigene zielen4 #ac4 ,hem behoort alles wat bij nacht of bij dag gebeurt2 hij hoort en ziet alles4 #ad4 ,zeg3 ,zal ik een anderen beschermer kiezen dan ,god1 de schepper van hemel en aarde1 die alles voedt en door niemand gevoed wordt8 ,zeg3 ,waarlijk1 mij is bevolen1 de eerste te zijn die den ,islam belijdt en het werd mij gezegd3 ,gij zult op geenerlei wijze een afgodendienaar zijn4 #ae4 ,zeg3 ,waarlijk1 ik vrees de straf van den grooten dag1 indien ik ongehoorzaam jegens mijnen ,heer mocht zijn4 #af4 ,indien zij van iemand op dien dag wordt afgewend1 zal ,god genadig omtrent hen zijn geweest1 en dat eene blijkbare verlossing zijn4 #ag4 ,indien ,god u door eenig leed bedroeft1 zal niemand het van u kunnen afnemen1 uitgezonderd hij zelf2 indien hij echter eene weldaad bewijst1 is het omdat hij almachtig is4 #ah4 ,hij is de opperheer over zijne dienaren2 en hij is wijs en alwetend4 #ai4 ,zeg3 ,wat is het sterkste bij het afleggen van getuigenis #ebg8 ,zeg3 ,god2 hij is getuige tusschen mij en u4 ,en deze ,koran werd mij geopenbaard1 opdat ik u daardoor zou waarschuwen1 en ook hen tot welke hij zal komen4 ,gelooft gij inderdaad dat er andere goden behalve ,god zijn8 ,zeg3 ,ik belijd dit niet4 ,zeg3 ,waarlijk1 hij is en ,god en ik ben onschuldig aan hetgeen gij met hem vereenigt4 #bj4 ,zij1 wie wij de schrift hebben gegeven1 kennen onzen apostel zooals zij hunne eigene kinderen kennen #ebh3 maar zij1 die hunne eigene zielen verwoesten1 zullen niet gelooven4 #ba4 ,wie is onrechtvaardiger dan hij1 die eene leugen omtrent ,god verzint #ebi1 of zijne teekenen van bedrog beschuldigt8 ,waarlijk1 de booze zal niet bloeien4 #bb4 ,en op den dag der opstanding zullen wij hen allen verzamelen1 en dan zullen wij zeggen tot hen1 die anderen met ,god vereenigen3 ,waar zijn uwe makkers #ecj1 van wien gij u verbeeldt1 dat zij het van ,god zijn8 #bc4 ,maar zij zullen geene andere verontschuldiging hebben1 dan dat zij zullen zeggen3 ,bij ,god1 onzen ,heer1 zweren wij1 dat wij geene afgodendienaars waren4 #bd4 ,zie hoe zij tegen zich zelven liegen1 en hoe de goden zich hebben verborgen1 die door hen werden uitgevonden #eca4 #be4 ,er zijn er onder hen1 die luisteren1 als gij den ,koran leest1 maar wij hebben sluiers over hunne harten geworpen1 dat zij het niet zouden verstaan1 en eene doofheid in hunne ooren2 en indien zij zelfs alle soorten van teekens zagen1 zouden zij er niet aan gelooven2 en hunne ongeloovigheid zal zoo groot worden1 dat zij zelfs tot u zullen komen om met u te twisten4 ,de ongeloovigen zullen zeggen3 ,dit zijn niets anders dan dwaze fabelen uit oude tijden4 #bf4 ,en zij zullen anderen verbieden er aan te gelooven1 en zich er verre van verwijderen2 maar zij zullen hunne eigene zielen slechts vernietigen1 en dat gevoelen zij niet4 #bg4 ,indien gij hen zaagt1 als zij in het vuur der hel zullen worden geplaatst1 en zij zullen zeggen3 ,gave ,god dat wij in de wereld mochten worden teruggezonden2 wij zouden dan de teekens van onzen ,heer niet van bedrog beschuldigen1 en wij zouden ware geloovigen worden4 #bh4 ,ja1 het is hun duidelijk geworden1 wat zij vroeger verborgen1 en indien zij zelfs in de wereld werden teruggezonden1 zouden zij zekerlijk terugkeeren tot datgene wat hun verboden werd2 en zij zijn zekerlijk leugenaars4 #bi4 ,en zij zeggen3 ,er is geen ander leven dan dit leven2 nimmer zullen wij opgewekt worden4 #cj4 ,maar indien gij kondet zien1 als zij voor hunnen ,heer zullen worden geplaatst #ecb6 ,hij zal tot hen zeggen3 ,was dit niet de waarheid8 ,zij zullen antwoorden3 ,ja1 bij onzen ,heer6 ,god zal zeggen2 ,onderga dus de straf1 omdat gij niet hebt geloofd4 #ca4 ,zij zijn verloren1 die de verschijning voor ,god in het volgende leven als eene onwaarheid verwerpen1 tot op het uur #ecc dat hen onvermijdelijk zal verrassen4 ,dan zullen zij zeggen3 ,helaas dat wij gedurende onzen leeftijd ons zelven achteloos hebben vergeten1 en zij zullen hunne lasten op hunne schouders dragen2 en zal het niet kwaad zijn1 waarmede zij beladen zullen wezen8 #cb4 ,dit tegenwoordige leven is niets anders dan een spel en een ijdel vermaak2 maar1 waarlijk1 het volgende leven1 zal beter zijn voor hen die ,god vreezen4 ,zult gij dat niet begrijpen8 #cc4 ,nu weten wij1 o ,mahomet6 dat het u grieft wat zij spreken6 men beschuldigt niet u van valschheid2 maar de ongeloovigen loochenen ,gods teekenen4 #cd4 ,en reeds vr u werden er apostelen voor leugenaars gehouden2 zij verdroegen de beschuldigingen en de onrechtvaardigheid1 tot op het oogenblik dat onze hulp tot hen kwam2 want niemand kan ,gods woorden veranderen2 en gij hebt eenige inlichting ontvangen omtrent hen1 die vroeger door hem werden gezonden4 #ce4 ,indien hun afkeer u grieft1 indien gij een holte kondet opzoeken1 waardoor gij tot het binnenste der aarde zoudt kunnen doordringen1 of eene ladder1 waardoor gij tot in den hemel zoudt kunnen opklimmen1 om hun een teeken te kunnen toonen1 dan zoudt gij het doen2 doch uwe pogingen zouden vruchteloos zijn2 want indien het ,gode behaagde1 zou hij hen allen in de ware richting kunnen leiden2 wees dus geen der onwetenden #ecd4 #cf4 ,hij zal alleen hun een gunstig antwoord geven1 die met aandacht zullen luisteren2 en ,god zal de dooden opwekken2 want tot hem zullen zij terugkeeren4 #cg4 ,de ongeloovigen zeggen1 dat1 zoo lang hun geen wonder van den ,heer zal worden geopenbaard1 zij niet zullen gelooven4 ,antwoordt3 ,waarlijk1 ,god is in staat een wonder te doen2 maar het grootste deel hunner weet het niet #ece4 #ch4 ,er is geene diersoort op de aarde1 noch een vogel die met zijne vleugels vliegt1 welke niet1 gelijk gij1 een volk vormt #ecf4 ,wij hebben niets in het boek onzer besluiten #ecg vergeten2 want tot hunnen ,heer zullen zij terugkeeren #ech4 #ci4 ,zij1 die onze teekens van logen beschuldigen1 zijn doof en stom en wandelen in duisternis2 ,god zal doen dwalen wien hij wil1 en wie hem behaagt1 zal hij op den rechten weg brengen4 #dj4 ,zeg3 wat denkt gij8 indien ,gods straf over u komt1 of het uur der opstanding1 zult gij dan een ander dan ,god aanroepen2 spreekt1 indien gij oprecht zijt8 #da4 ,ja6 ,hij is het dien gij zult aanroepen2 en hij zal u bevrijden van hetgeen u hem doet aanroepen1 indien het hem behaagt1 en gij zult de goden vergeten die gij met hem vereenigt4 #db4 ,wij hebben reeds gezanten gezonden onder de volkeren die vr u bestonden1 en hebben hen door onrust en tegenspoed bedroefd1 opdat zij zich zouden vernederen4 #dc4 ,toen de door ons gezonden droefheid over hen kwam vernederden zij zich niet1 maar hunne harten werden versteend1 en satan bereidde voor hen wat zij bedreven #eci4 #dd4 ,en toen zij hadden vergeten1 wat hun gewaarschuwd was1 openden wij de deuren van alle weldaden voor hen #edj1 tot op het oogenblik1 dat zij in vreugde gedompeld over de weldaden die zij hadden ontvangen1 eensklaps door ons werden aangegrepen en in wanhoop gestort werden4 #de4 ,en het grootste gedeelte des volks1 dat slecht gehandeld had1 werd afgesneden3 geloofd zij ,god1 de ,heer aller schepselen6 #df4 ,zeg3 wat denkt gij8 indien ,god uw gehoor en uw gezicht weg nemen1 en uwe harten verzegelen zou2 welke god1 behalve ,god1 zou die u terug geven8 ,zie1 op hoeveel verschillenden wijzen1 wij de teekenen van ,gods eenheid vertoonen1 en toch wenden zij er zich van af4 #dg4 ,zeg tot hen3 wat denkt gij8 indien ,gods straf onverwachts over u kwame1 of openlijk #eda1 zou dan iemand behalve de goddeloozen omkomen8 #dh4 ,wij zenden onze gezanten niet anders dan goede tijdingen dragende1 en bedreigingen aan te kondigen4 ,wie dus gelooven en berouw gevoelen zullen1 over deze zal geene vrees komen2 nimmer zullen zij bedroefd worden4 #di4 ,maar zij die onze teekens van leugen zullen beschuldigen1 zullen door een straf worden overvallen1 omdat zij slecht hebben gehandeld4 #ej4 ,zeg3 ik zeg niet tot u1 de schatten van ,god zijn in mijne macht1 of dat ik de verborgenheden van ,god ken2 ik zeg u niet dat ik een engel ben3 ik volg alleen wat mij werd geopenbaard4 ,zeg3 ,zullen de blinde en de ziende gelijk gesteld worden8 ,zult gij dat niet overwegen8 #ea4 ,predik het tot hen1 die vreezen voor hunnen ,heer verzameld te worden2 zij zullen schuts noch voorspraak hebben1 behalve ,hem2 misschien zullen zij hem vreezen4 #eb4 ,verdrijf hen niet1 die des ochtends en des avonds ,god aanroepen1 uit begeerte zijn aangezicht te zien #edb4 ,het komt u niet toe1 een oordeel over hen uit te spreken1 evenmin als het hun behoort1 een oordeel over u uit te spreken3 indien gij hen dus verdrijft zult gij tot de onrechtvaardigen behooren4 #ec4 ,dit hebben wij een deel hunner door een ander deel getoond1 opdat zij zouden mogen zeggen3 zijn dat diegene onzer1 omtrent welke ,god genadig is geweest8 ,kent ,god hen niet1 die dankbaar zijn8 #ed4 ,en wanneer zij1 die gelooven1 tot u komen1 zeg3 ,vrede zij over u4 ,uw ,heer zelf heeft zich de barmhartigheid voorgeschreven2 indien een uwer door onwetendheid slecht handelt en daarna berouw gevoelt en boete doet1 voor dien zal hij zeker genadig en barmhartig zijn4 #ee4 ,zoo zetten wij onze teekens duidelijker uiteen1 opdat het pad der boozen bekend zou zijn4 #ef4 ,zeg3 ,waarlijk1 het is mij verboden1 de valsche goden te aanbidden1 die gij naast ,god aanroept3 ,zeg3 ik wil uwe begeerten niet volgen2 want dan zou ik dwalen1 en ik zou nimmer een hunner zijn1 die op den rechten weg worden geleid4 #eg4 ,zeg3 ik houd mij aan de verklaring1 die ik van mijnen ,heer heb ontvangen3 doch gij hebt logens nopens hem uitgedacht4 ,wat gij wilt dat verhaast zal worden1 is niet in mijne macht #edc2 het oordeel behoort alleen aan ,god4 ,hij zal de waarheid doen kennen1 en hij is de beste beslisser4 #eh4 ,zeg3 ,indien wat gij wenscht te zien verhaasten in mijne macht ware1 zou de zaak tusschen u en mij bepaald zijn2 maar ,god kent den onrechtvaardige4 #ei4 ,hij bezit de sleutels der geheimen2 niemand kent die buiten hem2 hij weet wat op het droge land en in de zee is2 er valt geen blad af1 of hij weet het2 nergens is een eenvoudige zaadkorrel in de duistere gedeelten der aarde1 nergens een groen of verdord spruitje1 dat niet in het duidelijke boek is opgeschreven #edd4 #fj4 ,hij is het die maakt dat gij des nachts kunt slapen1 en weet wat gij des daags hebt gedaan2 hij zal u eens opwekken1 opdat de vooruit bestemde eindpaal uws levens vervuld worde2 want tot hem zult gij terug keeren en hij zal u verklaren wat gij hebt bedreven4 #fa4 ,hij is de meester zijner dienaren1 en hij zendt de beschermengelen1 om over u te waken1 tot op het oogenblik dat de dood u verrast3 dan ontvangen onze gezanten den stervenden mensch1 en zij zullen onze bevelen nakomen #ede4 #fb4 ,daarna zult gij tot ,god terugkeeren1 uw waren ,heer2 behoort hem het oordeel niet8 ,hij is de snelste in het opmaken eener rekening4 #fc4 ,zeg1 wie bevrijdt u van de duisternis des lands en der zee1 wanneer gij hem nederig en in stilte aanroept1 zeggende3 ,waarlijk1 indien gij ons bevrijdt #edf van deze gevaren1 zullen wij zeker dankbaar zijn8 #fd4 ,zeg3 ,god bevrijdt u daarvan en van iedere tegenspoed en droefenis1 en toch plaatst gij andere goden naast hem #edg4 #fe4 ,zeg3 ,hij is in staat u eene straf te zenden van boven #edh of van onder uwe voeten #edi1 of de tweedracht onder u te brengen en aan den een de geweldenarijen van den ander te doen gevoelen4 ,zie hoe verschillend wij onze teekens vertoonen1 opdat gij die eindelijk zoudt verstaan4 #ff4 ,dit volk heeft de openbaring1 die gij gebracht hebt1 van valschheid beschuldigd1 hoewel het de waarheid is4 ,zeg3 ,ik ben geen waker over u2 iedere profetie heeft haren bepaalden tijd van vervulling2 en daarna zult gij dien kennen4 #fg4 ,als gij hoort1 dat de ongeloovigen over onze teekens spreken1 verwijder u dan1 tot zij een ander onderwerp voor hunne gesprekken hebben gekozen2 en indien satan u dit voorschrift doet vergeten1 blijf dan niet langer bij de goddeloozen1 zoodra gij het u weder herinnert4 #fh4 ,men zal er geene rekenschap voor vragen aan hen1 die ,god vreezen1 doch zij dienen zich te herinneren1 dat zij ,god vreezen #eej4 #fi4 ,verwijder u van hen1 die hunnen godsdienst als een spel en een tijdverdrijf beschouwen1 en welke het tegenwoordige leven heeft verblind1 en waarschuw hen1 door den ,koran1 dat eene ziel wordt gestraft voor hetgeen zij heeft bedreven4 ,zij zal geen schuts of beschermer naast ,god hebben1 en indien zij den grootsten losprijs zouden kunnen betalen1 zou die niet worden aangenomen4 ,zij1 die aan het verderf zijn overgegeven1 om hetgeen zij hebben gedaan1 zullen kokend water moeten drinken1 en zij zullen eene strenge straf ondergaan1 omdat zij niet geloofd hebben4 #gj4 ,zeg3 ,zullen wij1 naast ,god hen aanroepen1 die ons nuttig zijn noch bestraffen kunnen8 ,en zullen wij op onzen weg terugkeeren1 nadat ,god ons heeft geleid1 evenals hij1 die door de duivels op den verkeerden weg werd gebracht1 terwijl hij op de aarde ronddoolt en thans makkers heeft1 die hem tot den rechten weg terugroepen1 zeggende3 kom tot ons8 ,zeg3 ,gods richting is de ware2 men heeft ons bevolen1 ons aan den ,heer van alle schepselen te onderwerpen4 #ga4 ,neem de bepaalde tijden van het gebed in acht1 en vreest hem2 want hij is het1 voor wien gij zult verzameld worden4 #gb4 ,hij is het1 die de hemelen en de aarde in waarheid heeft geschapen2 en wanneer hij tot een ding zegt3 wees6 dan is het4 #gc4 ,zijn woord is de waarheid2 hem zal het koninkrijk zijn op den dag1 waarop de trompet zal klinken3 ,hij kent wat geheim of openbaar is2 ,hij is de wijze1 de alwetende4 #gd4 ,abraham zeide tot zijn vader ,azer #eea3 neemt gij beelden tot goden #eeb78 ,waarlijk1 ik bemerk1 dat gij en uw volk in eene duidelijke dwaling verkeert4 #ge4 ,en zoo deden wij ,abraham het koninkrijk van hemel en aarde zien1 opdat hij een mocht worden van hen1 die oprecht gelooven4 #gf4 ,en toen de nacht hem omsluierde1 zag hij eene ster1 en hij zeide3 ,dit is mijn ,heer2 doch toen zij verdween1 zeide hij3 ,ik bemin de goden niet die verdwijnen4 #gg4 ,en toen hij de maan zag opgaan1 zeide hij3 ,dit is mijn ,god2 doch toen zij verdween1 zeide hij3 indien ,god mij niet geleidt1 zal ik verdwalen4 #gh4 ,en toen hij de zon zag opgaan1 zeide hij3 ,dit is mijn heer1 dit is de grootste2 doch toen zij verdween1 zeide hij3 ,o mijn volk6 ik ben onschuldig aan datgene1 wat gij naast ,god plaatst4 #gi4 ,ik wend mijn aangezicht tot hem1 die den hemel en de aarde heeft geschapen2 ik ben een waar geloovige en ik behoor niet tot de afgodendienaars1 #hj4 ,en zijn volk spotte met hem1 en hij zeide3 ,wilt gij met mij over ,god twisten8 ,hij heeft mij op den rechten weg geleid1 en ik vrees hen niet1 die gij naast hem plaatst1 tenzij ,god iets verlangt2 want hij is alwetend #eec4 ,zult gij dit niet in overweging nemen8 #ha4 ,en hoe zou ik vreezen1 wat zij1 naast ,god plaatsen1 naardien gij niet vreest goden naast hem te plaatsen1 zonder dat ,god u daartoe eenige macht heeft gegeven8 ,zeg3 welke der beide partijen is de zekerste1 indien gij het verstaat8 #hb4 ,zij die gelooven en hun geloof niet met onrechtvaardigheid omkleeden #eed1 zullen zekerheid genieten en op den rechten weg geleid worden4 #hc4 ,en dit is onze bewijsreden1 waarvan wij ,abraham hebben voorzien1 opdat hij daarvan tegen zijn volk gebruik zou maken3 ,wij verheffen hen1 die ons behagen2 want uw ,heer is wijs en alwetend4 #hd4 ,en wij gaven hun ,izaak en ,jacob2 en wij hebben hen beiden geleid2 en vroeger hadden wij reeds ,noach geleid en onder zijne afstammelingen #eee hebben wij ook ,david en ,salomo1 en ,job #eef1 en ,mozes en ,aron geleid4 ,zoo beloonen wij hen1 die goed handelen4 #he4 ,zacharias en ,johannes1 en ,jezus en ,elias #eeg1 waren allen rechtvaardigen4 #hf4 ,en ,ismal1 en ,elisa en ,jonas #eeh en ,loth #eei2 deze allen hebben wij begunstigd boven alle andere stervelingen4 #hg4 ,zoo ook hebben wij onder hunne vaderen en hunne kinderen1 onder hunne broeders een groot aantal uitverkorenen op den rechten weg geleid4 #hh4 ,zoo is ,gods richting2 hij leidt wie hem van zijne dienaren behaagt4 ,indien de menschen andere goden naast hem plaatsen1 zullen hunne daden geheel vruchteloos zijn4 #hi4 ,deze zijn de personen1 welken wij de schrift gaven en wijsheid1 en profetie2 doch indien deze #efj daarin niet gelooven1 zullen wij de zorg daarvoor aan een volk opdragen1 dat daarin zal gelooven4 #ij4 ,dit zijn de personen1 die door ,god werden geleid2 volg daarom hunne richting4 ,zeg tot de bewoners van ,mekka3 ,ik vraag van u geene belooning voor het prediken van den ,koran2 het is slechts eene waarschuwing aan alle schepselen4 #ia4 ,zij waardeeren ,god niet zoo als hij het verdient #efa1 als zij zeggen3 ,god heeft niets aan de menschen geopenbaard #efb4 ,zeg3 ,wie heeft dan het boek geopenbaard1 dat ,mozes heeft gebracht1 om er het licht en den gids der menschen van te maken2 het boek1 dat gij op bladen schrijft2 het boek1 dat gij vertoont1 en waarvan gij echter een groot gedeelte verbergt8 ,gij zijt onderricht geworden1 van hetgeen gij evenmin als uwe vaderen wist4 ,zeg hun3 ,god is het1 en laten zij zich dan met hunne ijdele gesprekken vermaken4 #ib4 ,dit boek1 hetwelk wij hebben nedergezonden1 is gezegend2 het bevestigt datgene1 wat vr u werd geopenbaard1 en werd u gegeven1 opdat gij het zoudt prediken in de stad ,mekka en aan hen1 die in den omtrek wonen4 ,zij1 die in het volgende leven gelooven1 zullen ook daaraan gelooven1 en zij zullen den tijd van het gebed nauwkeurig in acht nemen4 #ic4 ,wie is slechter dan hij1 die eene leugen tegen ,god uitdenkt of zegt6 ,dit werd mij geopenbaard1 als hem niets werd geopenbaard1 en die zegt3 ,ik zal eene openbaring voortbrengen1 gelijk aan die1 welke door ,god is nedergezonden8 #efc ,indien gij de goddeloozen in de doodsangsten zaagt en de engelen hunne handen uitsteken1 zeggende3 werpt uwe zielen weg2 heden zult gij een strenge straf ondergaan1 voor hetgeen gij valsch nopens ,god hebt gesproken1 en omdat gij zijne teekenen hebt versmaad4 #id4 ,en nu komt gij alleen tot ons #efd1 zooals wij u het eerst schiepen1 en liet de weldaden1 die wij u hebben geschonken achter u2 en wij zien de tusschenpersonen niet1 die gij als ,gods makkers hebt beschouwd #efe4 ,de banden1 die u vereenigden1 zijn gebroken1 en wat gij hebt verzonnen1 heeft u verlaten #eff4 #ie4 ,god maakt dat de graankorrel en de dadelpit zich voortplanten4 ,hij brengt het leven uit den dood voort #efg4 ,dit is ,god4 ,waarom hebt gij u dus van hem afgewend8 #if4 ,hij veroorzaakt1 dat de morgen verschijnt1 en heeft den nacht bevolen voor de rust1 en de zon en de maan tot bepaling van den tijd4 ,dit is de beschikking van den machtigen1 den wijzen ,god4 #ig4 ,hij is het1 die de sterren voor u heeft bevolen1 dat gij daardoor geleid zoudt worden in de duisternis1 te land en ter zee4 ,wij hebben overal teekens doen schitteren voor hen1 die verstaan willen4 #ih4 ,hij is het die u uit ne ziel heeft voortgebracht1 en eene zekere verzamelplaats en eene rustplaats voor u geschapen heeft #efh4 ,wij hebben teekenen doen schitteren voor hen1 die verstandig zijn4 #ii4 ,hij is het1 die water van den hemel nederzendt4 ,daardoor doen wij de spruiten van alle planten ontkiemen2 daardoor hebben wij het groen voortgebracht1 waaruit wij het graan in aren doen opschieten1 en palmboomen1 uit welker takken nederhangende1 dichte trossen dadels voortkomen1 en tuinen met wijngaarden beplant1 en olijven en granaatappelen1 die op elkander gelijken en van elkander verschillen4 ,zie op hunne vruchten1 als zij vruchten dragen1 en hoe zij rijpen4 ,waarlijk1 daarin zijn teekens voor hen1 die gelooven4 #ajj4 ,zij hebben de geniussen #efi met ,god vereenigd1 terwijl hij het is1 die ze heeft geschapen4 ,in hunne onwetendheid schrijven zij hem zonen en dochters toe4 ,geloofd zij hij1 en het zij verre van hem1 wat zij met hem vereenigen4 #aja4 ,hij is de maker van hemel en aarde4 ,hoe zou hij kinderen hebben8 hij die geene gezellin heeft8 ,hij heeft alle dingen geschapen en is alwetend4 #ajb4 ,dit is ,god uw ,heer4 ,er is geen ,god buiten hem1 de schepper van alle dingen3 dien hem dus2 want hij zorgt voor alle dingen4 #ajc4 ,de blikken der menschen kunnen hem niet bereiken4 ,hij bereikt alle blikken4 ,hij is de barmhartige #egj1 de wijze4 #ajd4 ,thans zijn er duidelijke aanwijzingen van uwen ,heer tot u gekomen4 ,hij die deze ziet1 ziet ze in zijn eigen voordeel en die er blind voor blijft1 het is zijn nadeel4 ,ik ben uw bewaker niet4 #aje4 ,zoo verklaren wij onze teekens op verschillende wijzen1 opdat zij zouden zeggen1 gij hebt met ijver geleerd2 #ega en opdat wij hen er van zouden onderrichten1 die ons verstaan4 #ajf4 ,volg datgene1 wat u reeds van uwen ,heer werd geopenbaard2 er is geen ,god buiten hem2 verwijder u dus van de afgodendienaars4 #ajg4 ,indien het ,gode had behaagd1 zouden zij onschuldig aan afgoderij zijn geweest4 ,wij hebben u niet tot bewaker over hem aangesteld3 noch om op hunne belangen toe te zien4 #ajh4 ,beschimp de godheden niet1 die zij naast ,god aanroepen2 zij konden op hunne beurt1 in hunne buitensporigheid1 ,god beleedigen4 ,zoo hebben wij ieder volk zijne daden aangewezen4 ,later zullen zij tot hunnen ,heer terugkeeren1 die hun zal herhalen wat zij hebben verricht4 #aji4 ,zij hebben bij ,god gezworen1 met den meest plechtigen eed1 dat indien hun een teeken werd geopenbaard1 zij zekerlijk daaraan zouden gelooven4 ,zeg3 ,waarlijk1 de teekens staan alleen in ,gods macht1 en hij veroorlooft u niet te begrijpen1 dat1 als die komen1 zij niet zullen gelooven #egb4 #aaj4 ,en wij zullen hunne harten en hun gezicht van de waarheid afwenden2 want zij geloofden er voor de eerste maal niet aan #egc1 en wij zullen hen verlaten1 opdat zij in hunne dwaling mogen voortgaan4 #aaa4 ,en hoewel wij hun engelen hadden gezonden1 en de dood tot hen had gesproken1 en wij alle dingen voor hun oog #egd voor hen hadden verzameld1 wilden zij niet gelooven1 tot het ,gode behaagde2 maar het grootste deel hunner weet het niet4 #aab4 ,zoo hebben wij voor iederen profeet een vijand doen ontstaan2 de verleiders van menschen en geniussen1 die elkander afzonderlijk klinkende gesprekken #ege inbliezen1 om te verblinden2 maar indien het ,god had behaagd1 zouden zij het niet hebben gedaan4 ,verlaat hen dus1 en ook datgene1 wat zij valschelijk hebben uitgedacht4 #aac4 ,laat de harten van hen1 die niet in het volgende leven gelooven1 zich daartoe neigen1 en laat hen zelven er behagen in scheppen en laat hen winnen wat zij winnen4 #aad4 ,zal ik een anderen rechter naast ,god zoeken1 om tusschen ons te richten8 ,hij is het1 die u het boek van den ,koran heeft toegezonden1 onderscheidende goed en kwaad2 en zij1 welke wij de schrift gaven1 weten dat zij van den ,heer werd nedergezonden met waarheid4 ,wees dus niet een van hen1 die er aan twijfelen4 #aae4 ,de woorden van uwen ,heer zijn volmaakt in waarheid en rechtvaardigheid2 er is niemand die deze woorden kan veranderen #egf4 ,hij hoort en kent alles4 #aaf4 ,maar indien gij het grootste deel gelooft van hen1 die op de aarde zijn1 zullen zij u van ,gods weg afleiden2 zij volgen slechts een onzeker gevoelen en spreken niets dan leugen4 #aag4 ,waarlijk1 ,god kent hen1 die van zijnen weg afgaan1 en kent hen wel1 die op den rechten weg worden gevoerd4 #aah4 ,eet van hetgeen1 waarbij de naam van ,god is herdacht #egg1 indien gij aan zijne teekens gelooft #egh4 #aai4 ,en waarom zoudt gij niet eten van datgene1 waarover ,gods naam is uitgesproken8 aangezien hij u duidelijk verklaarde1 wat hij u heeft verboden1 uitgenomen datgene1 waarvan gij genoodzaakt zijt te eten4 ,sommigen brengen anderen in dwaling1 door hunne hartstochten1 zonder kennis te bezitten2 maar ,god kent de zondaren4 #abj4 ,verlaat het binnenste en het buitenste der zonde #egi2 want zij die de zonde begaan1 zullen de belooning ontvangen1 naar hetgeen zij hebben verricht4 #aba4 ,eet dus niet van datgene1 waarbij ,gods naam niet is herdacht2 want dit is zeker zonde4 ,de duivels zullen hunne vrienden ingeven1 daarover met u te twisten1 doch indien gij hen gehoorzaamt1 zijt gij zekerlijk afgodendienaars4 #abb4 ,zal hij die dood geweest is1 en dien wij tot het leven hebben teruggebracht1 en dien wij een licht hebben geschonken1 waarmede hij onder de menschen zou kunnen wandelen1 als degene zijn1 die in de duisternis wandelt en die daaruit niet kan geraken8 ,zoo werden de daden der ongeloovigen vooruit bereid4 #abc4 ,zoo hebben wij in iedere stad hoofdlieden van de boozen aldaar geplaatst1 opdat zij er valstrikken zouden spannen #ehj2 doch zij zullen hunne eigene zielen slechts strikken spannen en zij weten het niet #eha4 #abd4 ,en als hun een teeken #ehb wordt geopenbaard1 zeggen zij3 wij zullen op geenerlei wijze gelooven1 tot ons eene openbaring worde gebracht1 evenals diegene1 welke aan ,gods zendelingen werd gegeven #ehc2 ,god weet het beste1 wien hij tot zijnen zendeling zal verkiezen4 ,de schande in ,gods aangezicht bedreven1 zal op hen vallen1 die boos handelen1 en eene strenge straf voor het kwaad1 dat zij bedreven4 #abe4 ,en hij1 wien het ,gode behaagt te leiden1 zal zijne borst openen om het geloof van den ,islam te ontvangen3 doch wien het hem zal behagen in dwaling te brengen1 diens borst zal hij sluiten en vernauwen als diegene1 welke zich ten hemel wil verheffen4 #ehd ,zoo legt ,god eene vreeselijke straf aan hen op1 die niet gelooven4 #abf4 ,dit is ,gods rechte weg4 ,thans hebben wij hun1 die overdenken willen1 onze teekenen duidelijk verklaard4 #abg4 ,zij zullen eene woonplaats des vredes bij hunnen ,heer hebben1 en hij zal hun beschermer zijn voor datgene1 wat zij hebben gedaan4 #abh4 ,denk aan den dag1 waarop ,god hen allen verzamelen en zeggen zal3 verzameling van geniussen #ehe2 gij hebt te veel misbruik van de menschen gemaakt #ehf1 en hunne vrienden onder de menschen zullen zeggen3 ,o ,heer6 de een van ons heeft van den andere diensten genoten en wij zijn tot den gestelden eindpaal #ehg genaderd1 dien gij ons hebt bepaald4 ,god zal zeggen3 het hellevuur zal uwe woning zijn2 daarin zult gij eeuwig verblijven1 tot het ,gode zal behagen uwe smarten te lenigen2 want uw ,heer is wijs en alwetend4 #abi4 ,zoo plaatsen wij sommigen der onrechtvaardigen boven anderen van hen1 om hetgeen zij hebben bedreven4 #acj4 ,o verzameling van geniussen en menschen6 kwamen er geene zendelingen van u zelven tot u #ehh die u mijne teekens herhaalden1 en die u de verschijning van dezen dag voorspelden8 ,zij zullen antwoorden3 wij leggen getuigenis tegen ons zelven af3 het tegenwoordige leven verblindde hen1 en zij zullen tegen zich zelven getuigen1 dat zij ongeloovigen waren4 #aca4 ,en dit was ,gods handelwijze #ehi2 want ,god is niet de verwoester der steden1 die haar verdelgt uit boosheid1 terwijl hare bewoners zorgeloos waren4 #acb4 ,ieder zal graden van belooning genieten1 naarmate van hetgeen zij zullen bedreven hebben2 want ,god is niet onopmerkzaam nopens hetgeen zij doen4 #acc4 ,en uw ,heer is rijk en vol van barmhartigheid4 ,indien het hem behaagt1 kan hij u vernietigen1 en hij kan uit u doen voortkomen wie hem behaagt1 zooals hij u uit de nakomelingschap van een ander volk heeft doen voortspruiten4 #acd4 ,waarlijk1 datgene1 waarmede men u bedreigt1 zal gebeuren1 en gij zult het niet kunnen voorkomen4 #ace4 ,zeg tot de bewoners van ,mekka2 ,o mijn volk6 handel overeenkomstig uwe kracht2 waarlijk1 ik zal handelen overeenkomstig mijnen plicht #eij4 #acf4 ,en hierna zult gij kennen1 wat de belooning van het paradijs is4 ,de goddeloozen zullen niet bloeien4 #acg4 ,die van ,mekka bestemmen een deel van hetgeen hij in hunnen oogst en onder hun vee heeft doen geboren worden1 voor ,god1 en zeggen dit behoort ,god 7volgens hun verbeelding71 en dit aan onze gezellen #eia4 ,en dat wat voor hunne gezellen is bestemd1 komt niet tot ,god1 en hetgeen voor ,god bestemd is1 zal tot hunne makkers komen4 #ach4 ,hoe verkeerd oordeelen zij #eib4 ,zoo hebben hunne gezellen verscheidene der afgodendienaars ingegeven1 hunne kinderen te dooden #eic1 opdat zij hen in het verderf zouden kunnen voeren1 en dat zij hunnen godsdienst duister konden maken1 en hen daarin verwarren #eid4 ,maar indien het ,gode had behaagd1 zouden zij dit niet hebben gedaan2 verlaat hen dus en datgene wat zij valschelijk uitdenken4 #aci4 ,zij zeggen ook3 ,dit vee en deze aardvruchten zijn geheiligd1 niemand zal daarvan eten dan die ons behaagt 7gelijk zij zich verbeelden72 deze dieren mogen niet tot lastdieren gebruikt worden #eie2 en over deze dieren wordt ,gods naam niet uitgesproken1 als zij die slachten #eif2 zoo denken zij een leugen tegen hem uit1 maar ,god zal hen beloonen voor hetgeen zij valschelijk uitdenken4 #adj4 ,en zij zeggen3 ,de jongen van deze dieren mogen onze mannen eten1 maar onze vrouwen niet2 doch indien de vrucht on voldragen is1 mogen ze beiden haar eten #eig4 ,god zal hen beloonen voor hun onderscheid maken4 ,hij is verstandig en wijs4 #ada4 ,zij zijn onredbaar verloren1 die hunne kinderen dwazelijk1 zonder kennis #eih1 hebben vermoord #eii1 en verboden hebben1 wat ,god hun tot voedsel heeft gegeven1 terwijl zij eene leugen tegen ,god uitdachten4 ,zij dwaalden en werden niet op den rechten weg geleid4 #adb4 ,hij is het1 die de wijngaarden heeft geschapen1 zoowel die door houten latwerk zijn gestut1 als zij die het niet zijn #fjj1 en palmboomen en de granen verschillende soorten voedsel opleverende1 en olijven en granaatappelen1 die elkander gelijk en niet gelijk zijn4 ,eet van hunne vruchten als zij vruchten dragen1 en betaal den prijs daarvoor op den dag van den oogst #fja2 doch verkwist niet #fjb2 want ,god bemint den verkwister niet4 #adc4 ,en ,god heeft u sommige dieren gegeven1 die tot het dragen van lasten zijn geschapen1 en sommigen die alleen geschapen zijn om geslacht te worden4 ,eet van hetgeen ,god u tot voedsel heeft gegeven1 en volg de stappen van satan niet2 want hij is uw verklaarde vijand4 #add4 ,vier paren vee heeft ,god u gegeven3 een paar schapen en een paar geiten 7elk van twee soorten74 ,zeg tot hen3 heeft ,god de twee mannetjes van de schapen en van de geiten1 of de twee wijfjes verboden1 of dat wat de lichamen der wijfjes bevatten8 ,zeg mij met zekerheid1 indien gij waarheid spreekt4 #ade4 ,en ,god gaf u een paar kameelen en een paar runderen4 ,zeg1 heeft hij de twee mannetjes van dezen1 of de twee wijfjes verboden1 of wat de lichamen der beide wijfjes bevatten #fjc8 ,waart gij tegenwoordig toen ,god u dit beval8 ,en wie is onrechtvaardiger dan hij1 die eene leugen tegen ,god uitdenkt1 opdat hij onverstandige menschen zou kunnen verleiden8 ,waarlijk1 ,god leidt de onrechtvaardigen niet4 #adf4 ,zeg3 ik vind in datgene1 wat mij werd geopenbaard1 geenerlei ding verboden om te eten1 dan doode dieren1 bloed dat gevloeid heeft #fjd en varkensvleesch2 want dat is eene afschuwelijkheid1 of datgene wat ontwijd is1 doordat het in den naam van een ander dan ,god is gedood4 ,doch hij1 die door den nood mocht gedwongen zijn1 en het niet uit ongehoorzaamheid eet1 noch met de bedoeling om te zondigen1 waarlijk1 hem zal ,god barmhartig en goedertieren zijn4 #adg4 ,den ,joden hebben wij ieder dier verboden1 dat eene ongespleten hoef heeft1 en wij verboden hun het vet van ossen en schapen1 behalve het vet dat zich op hunne schouders en ingewanden #fje en datgene wat zich aan de beenderen bevindt #fjf4 ,dat is om hen voor hunne onrechtvaardigheden te straffen2 en waarlijk wij spreken de waarheid4 #adh4 ,indien zij u van bedrog beschuldigen1 zeg3 ,uw ,heer is met eene uitgebreide genade bekleed1 maar zijne gestrengheid zal van den booze niet kunnen worden afgewend4 #adi4 ,de afgodendienaars zullen zeggen3 ,indien het ,gode had behaagd1 zouden wij noch onze vaderen afgodendienarij schuldig zijn geweest4 ,volgens hen zouden wij het gebruik van geenerlei ding verboden hebben4 ,zoo beschuldigden zij die hen voorafgingen1 de profeten van bedrog1 tot zij onze gestrenge straf ondervonden4 ,zeg3 indien gij eenige kennis hebt van hetgeen gij zegt1 laat het zien2 doch gij volgt slechts meeningen en zijt leugenaars4 #aej4 ,zeg3 ,alleen ,god heeft de macht tot de duidelijkste aanwijzing2 want indien het hem had behaagd1 zou hij u allen hebben geleid4 #aea4 ,zeg3 ,breng uwe getuigen bij1 die verklaren kunnen1 dat ,god dit heeft verboden4 ,maar indien zij dit getuigen1 getuig dan niet met hen1 noch volg de begeerten van hen1 die onze teekens van valschheid beschuldigen1 en die niet gelooven in het volgende leven1 en afgodsbeelden met hunnen ,heer gelijk stellen4 #aeb4 ,zeg3 ,kom #fjg6 ik zal u voorlezen1 wat uw ,heer u heeft verboden2 weest niet schuldig aan afgodendienst1 weest eerbiedig jegens uwe ouders1 en doodt uwe kinderen niet1 uit vrees tot armoede te vervallen4 ,wij zorgen voor u en hen2 en nadert de hatelijke zonden #fjh niet1 zoowel openlijke als geheime1 en doodt de ziel niet1 welke ,god u verboden heeft te dooden1 behalve voor eene rechtvaardige zaak #fji4 ,dit heeft hij u bevolen1 opdat gij zoudt begrijpen4 #aec4 ,raakt het vermogen van den wees niet aan1 behalve tot de vermeerdering daarvan1 totdat hij de jaren zijner manbaarheid heeft bereikt2 en gebruikt eene goede maat en een nauwkeurig gewicht4 ,wij zullen geene ziel eene last opleggen1 dan die zij kan dragen4 ,en als gij recht spreekt1 neemt dan de rechtvaardigheid in acht1 hetzij dit voor of tegen iemand is1 die met u verwant mocht zijn1 en vervul ,gods verbond4 ,dit heeft ,god u bevolen1 opdat gij het overwegen en weten zoudt4 #aed4 ,dit is mijn rechte weg2 volg dien dus1 en volg niet het pad van anderen1 opdat gij niet afgeleid moogt worden van dat van ,god4 ,dit heeft hij u bevolen1 opdat gij hem zoudt vreezen4 #aee4 ,wij gaven ,mozes ook het boek der wet1 een volkomen leiding voor hem1 die wel wil handelen1 en eene verklaring omtrent alle noodige dingen1 en eene richting en genadebewijs1 opdat de kinderen ,israls aan het verschijnen voor hunnen ,god zouden gelooven4 #aef4 ,en dit boek1 dat wij thans hebben nedergezonden1 is gezegend2 volg het dus en vrees ,god1 opdat gij genade moogt ondervinden4 #aeg4 ,gij zult niet meer zeggen3 ,de schriften werden alleen aan twee volkeren gezonden1 die vr ons leefden1 en wij hebben geene kennisse van hunne plichten4 #aeh4 ,gij zult niet meer zeggen3 indien ons een boek met goddelijke openbaringen ware nedergezonden1 waarlijk wij zouden beter dan zij zijn geleid geworden #faj4 ,en thans is eene duidelijke verklaring1 en eene richting en eene genade van uwen ,heer tot u gekomen2 en wie is onrechtvaardiger dan hij1 die leugens omtrent ,gods teekenen uitdenkt1 en zich van hem afwendt8 ,wij zullen hen die zich van onze teekenen afwenden1 met eene strenge straf beloonen1 omdat zij zich hebben afgekeerd4 #aei4 ,wachten zij tot de engelen tot hen komen1 of dat hun ,heer komt om hen te straffen1 of dat sommige van ,gods teekenen hen verrassen8 ,op den dag waarop sommige van uws ,heeren teekenen zullen verschijnen1 zal het geloof daaraan geene ziel bevoordeelen1 die daaraan niet vroeger geloofde1 of in zijn geloof niet goed handelde #faa4 ,zeg3 indien gij wacht1 zullen ook wij wachten4 #afj4 ,nader hen niet1 die eene scheiding in hunnen godsdienst maken #fab en zich in secten verdeelen2 hunne zaak behoort alleen aan ,god2 daarna zal hij hun verklaren1 wat zij gedaan hebben4 #afa4 ,hij1 die met goede werken mocht verschijnen1 zal daarvoor eene tienvoudige belooning ontvangen2 doch hij1 die met slechte daden verschijnt1 zal slechts eene gelijke straf daarvoor ontvangen1 en zij zullen niet onrechtvaardig behandeld worden4 #afb4 ,zeg3 ,waarlijk1 mijn ,heer heeft mij geleid op een rechten weg1 eenen waren godsdienst3 het geloof van ,abraham1 den waren geloovige1 en hij was geen afgodendienaar4 #afc4 ,zeg3 ,mijne gebeden en mijne aanbidding1 en mijn leven en mijn dood zijn ,gode gewijd2 den ,heer van alle schepselen1 die geen gelijke heeft4 ,dit werd mij geboden1 en ik ben de eerste ,moslem #fac4 #afd4 ,zeg3 ,zal ik een ander ,heer begeeren naast ,god8 ,hij is toch de ,heer van alle dingen4 ,alle zielen handelen slechts voor zichzelve en geene ziel zal de last van eene andere dragen4 ,tot uwen ,heer zult gij terugkeeren1 en hij zal u datgene verklaren waarover gij thans twist4 #afe4 ,hij is het1 die u heeft aangewezen1 uwe voorgangers op aarde op te volgen1 en sommigen uwer boven anderen in verschillende graden heeft verheven1 opdat hij u zou kunnen bewijzen1 wat ,hij voor u heeft verricht4 ,uw ,heer is stipt in zijne straffen1 maar hij is tevens genadig en barmhartig4 ,,zevende ,,hoofdstuk4 ,,al ,,araf #fad4 ,gegeven te ,mekka #fae4--bje verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en barmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 ,s4 #faf ,een boek werd u nedergezonden2 laat dus geen twijfel daaromtrent in uwe borst bestaan1 opdat gij hetzelfde zoudt verkondigen1 en dat het eene vermaning voor den geloovige zij4 #b4 ,volg datgene1 wat u van uwen ,heer werd nedergezonden1 en volg geene anderen naast hem4 ,hoe weinig denkt gij daaraan6 #c4 ,hoe vele steden hebben wij verwoest1 die des nachts door onze wraak werden overvallen1 of terwijl zij in het middaguur uitrustten4 #d4 ,en hunne smeeking1 toen onze straf hen bereikte1 was niets anders dan dat zij zeiden3 waarlijk wij zijn goddeloos geweest4 #e4 ,hen zullen wij zeker tot verantwoording oproepen1 aan welk een profeet werd gezonden2 en wij zullen ook hen ter verantwoording oproepen1 die hun werden toegezonden4 #f4 ,en wij zullen hun hunne daden met verstand verklaren2 want wij waren niet afwezig4 #g4 ,de weging der menschelijke daden op dien dag zal rechtvaardig zijn2 en zij wier weegschalen1 met goede daden gevuld1 zwaar zijn1 zullen gelukkig wezen4 #h4 ,maar zij1 wier weegschalen licht zullen wezen1 zijn zij1 die hunne zielen hebben verloren1 omdat zij onze teekens geloochend hebben4 #i4 ,en thans hebben wij u op de aarde geplaatst1 en hebben u daarop van voedsel voorzien2 doch hoe weinig dankbaar zijt gij8 #aj4 ,wij schiepen u en vormden u daarop1 en zeiden vervolgens tot de engelen3 aanbidt ,adam1 en zij baden hem aan1 uitgenomen ,eblis1 die niet onder hen behoorde1 welke hem aanbaden #fag4 #aa4 ,god zeide tot hem3 ,wat belet u1 ,adam te aanbidden1 naardien ik het u had bevolen8 ,hij antwoordde3 ,ik ben voortreffelijker dan hij2 mij hebt gij van vuur en hem van slijk geschapen4 #ab4 ,god zeide3 ,vertrek dan uit het paradijs2 want het past niet1 u op deze plaats met hoogmoed te wapenen4 ,vertrek van hier6 ,gij zult tot het getal der verworpelingen behooren4 #ac4 ,hij zeide3 ,geef mij uitstel tot den dag der opstanding4 #ad4 ,god zeide3 ,waarlijk1 gij zult tot de uitgestelden #fah behooren4 #ae4 ,de duivel zeide3 ,omdat gij mij verdoemd hebt1 zal ik hen op uwen rechten weg afwachten4 #af4 ,daarna zal ik hen van voren en van achter aanvallen2 ik zal mij op hunne rechter- en op hunne linkerzijde #fai vertoonen1 en waarlijk gij zult slechts weinigen vinden1 die u erkentelijk zullen zijn4 #ag4 ,vertrek van hier1 zeide de ,heer tot hem1 met verachting bedekt en verworpen2 en wat hen betreft1 die u volgen1 ik zal de hel met u allen vullen4 #ah4 ,gij1 ,adam1 woon met uw vrouw in het paradijs en eet van zijne vruchten1 overal waar gij wilt3 nader echter dezen boom niet1 opdat gij niet tot de onrechtvaardigen moogt behooren4 #ai4 ,en satan gaf hun beiden in1 dat hij hun hunne naaktheid zou ontdekken1 die hun tot hiertoe verborgen was2 en hij zeide3 ,uw ,heer heeft u dezen boom slechts verboden1 opdat gij geene engelen worden noch onsterfelijk zijn zoudt4 #bj4 ,en hij zwoer hun1 zeggende3 ,waarlijk1 ik ben een dergenen1 die u goed raden4 #ba4 ,en hij deed hen vallen1 door hen te verblinden #fbj4 ,en toen zij van den boom hadden geproefd1 ontdekten zij hunne naaktheid #fba1 en zij vlochten bladeren uit het paradijs #fbb aaneen1 om zich te bedekken4 ,en hun ,heer riep hen1 zeggende3 ,heb ik u dezen boom niet verboden1 en zeide ik niet tot u3 waarlijk satan is uw verklaarde vijand4 #bb4 ,zij antwoordden daarop3 ,o ,heer6 wij hebben onrechtvaardig met onze eigene zielen gehandeld1 en indien gij ons niet genadig zijt1 zullen wij zekerlijk behooren tot hen1 die verloren zijn4 #bc4 ,god zeide3 ,vertrekt6 de een zal des anderen vijand zijn4 ,gij zult op aarde een tijdelijk verblijf en een tijdelijk genot vinden4 #bd4 ,hij zeide3 ,daarop zult gij leven en sterven1 en eens zult gij daarvan verdwijnen4 #be4 ,o kinderen van ,adam6 wij hebben u kleederen #fbc gezonden1 om uwe naaktheid te bedekken1 en kostbare versierselen2 doch het kleed der vroomheid is beter4 ,dit is een van ,gods teekenen1 welke gij misschien zult overwegen4 #bf4 ,o kinderen van ,adam6 laat satan u niet verleiden1 zooals hij uwe ouders uit het paradijs verdreef1 door hen van hunne kleeding2 te berooven1 opdat hij hun hunne naaktheid zou kunnen toonen4 ,waarlijk1 hij en zijne makkers zien u1 van waar gij hem niet ziet #fbd4 ,wij hebben de duivels aangewezen om de beschermers te zijn van hen1 die niet gelooven4 #bg4 ,en als zij eene zondige daad hebben bedreven1 zeggen zij3 ,wij hebben het door onze vaderen zien verrichten2 ,god heeft het bevolen4 ,zeg hun2 ,god beveelt geene schandelijke daden2 zegt gij van ,god wat gij niet weet8 #bh4 ,zeg3 ,mijn ,heer heeft mij bevolen1 rechtvaardigheid in acht te nemen4 ,wendt uwe aangezichten naar de plaats1 waar men aanbidt1 roept hem aan1 en bewijst hem de oprechtheid van uwen godsdienst4 ,zooals hij u uit het niet deed voortkomen1 zal hij u tot zich verzamelen4 ,sommigen heeft hij geleid1 en een deel heeft hij met recht in dwaling gelaten1 daar zij de duivels tot beschermers naast ,god namen1 en zich verbeeldden1 dat zij op den rechten weg werden geleid4 #bi4 ,o kinderen van ,adam6 trekt uwe schoonste kleederen aan1 indien gij u naar eene plaats van aanbidding begeeft #fbe1 en eet en drinkt #fbf1 doch maakt u niet schuldig aan buitensporigheid2 want hij bemint degenen niet1 die zich aan buitensporigheid schuldig maken4 #cj4 ,zeg3 ,wie heeft het gebruik verboden van ,gods gepaste versierselen1 welke hij voor zijne dienaren heeft voortgebracht1 en de goede dingen1 welke hij tot voedsel heeft geschapen8 ,zeg3 ,deze dingen zijn voor hen die gelooven1 in dit leven1 maar bijzonder op den dag der opstanding4 ,zoo verklaren wij onze teekens duidelijk aan hen1 die verstaan4 #ca4 ,zeg3 ,waarlijk1 mijn ,heer heeft alle slechte zaken verboden1 zoowel die verborgen als openlijk zijn1 en oneerlijkheid en onrechtvaardig geweld2 en hij heeft u verboden1 datgene met ,god te vereenigen1 waartoe hij u geene macht heeft nedergezonden1 of om nopens ,god te zeggen1 wat gij niet kent4 #cb4 ,voor ieder volk is vooraf een eindpaal vastgesteld2 indien dus de voor hen bepaalde tijd is bereikt1 zullen zij zelfs geen uur uitstel verkrijgen1 en nimmer zal die korter gesteld worden4 #cc4 ,o kinderen van ,adam6 waarlijk1 profeten van u zullen tot u komen1 die u mijne teekens zullen voorzeggen3 hij die ,god zal vreezen en berouw betoonen1 zal door geene vrees worden aangedreven2 hij zal nimmer bedroefd worden4 #cd4 ,doch zij die onze teekens van valschheid beschuldigen en deze versmaden1 zullen de gezellen van het hellevuur zijn en eeuwig daarin verblijven4 #ce4 ,en wie is onrechtvaardiger dan hij1 die een leugen tegen ,god smeedt1 of zijne teekens van valschheid beschuldigt8 ,aan die menschen zal1 ingevolge het eeuwige boek1 een deel van het goede dezer wereld worden toegekend1 tot op het oogenblik1 dat onze zendelingen #fbg1 terwijl zij hen oproepen1 hun zullen vragen3 ,waar zijn de afgoden1 die gij naast ,god hebt aangeroepen8 ,zij zullen antwoorden3 ,zij zijn van ons verdwenen2 en zij zullen tegen zich zelven getuigen1 dat zij ongeloovigen waren4 #cf4 ,god zal bij de opstanding tot hen zeggen3 ,gaat met de volkeren van geniussen en menschen1 die u zijn voorafgegaan1 in het hellevuur2 zoo dikwijls eene natie zal binnentreden1 zal zij hare zuster vloeken #fbh1 tot zij alle achtervolgens daar binnen zijn getreden4 ,de laatste van hen zal van den eerste zeggen3 ,o1 ,heer6 deze heeft ons verleid2 leg hem dus eene dubbele straf in het hellevuur op4 ,god zal antwoorden3 ,die straf zal voor allen verdubbeld worden #fbi1 maar gij weet het niet4 #cg4 ,en de eerste van hen zal tot den laatste zeggen3 ,welk voordeel hebt gij boven ons8 ,gevoel de straf1 die gij door uwe daden hebt gewonnen4 #ch4 ,waarlijk1 hun die onze teekens van valschheid zullen beschuldigen1 en deze trotsch verwerpen1 hun zullen de deuren des hemels niet geopend worden #fcj2 nimmer zullen zij het paradijs binnentreden1 tot een kemel door het oog van eene naald gaat #fca1 en z zullen wij de boosdoeners beloonen4 #ci4 ,hun bed zal de hel zijn1 en zij zullen met dekens van vuur bedekt worden2 en z zullen wij de onrechtvaardigen beloonen4 #dj4 ,doch zij1 die gelooven en doen wat recht is 7en wij zullen geene ziel eene zwaardere last opleggen dan die zij kan dragen71 zullen de gezellen van het paradijs zijn2 eeuwig zullen zij daarin verblijven4 #da4 ,en wij zullen alle wrok van hunne harten wegnemen #fcb4 ,rivieren zullen aan hunnen voet stroomen1 en zij zullen zeggen3 ,geloofd zij ,god1 die ons tot zijne zaligheid heeft geleid2 want wij zouden niet recht zijn geleid geworden1 indien ,god ons niet geleid had2 thans zijn wij door bewijzen overtuigd1 dat de profeten van onzen ,heer met waarheid tot ons kwamen4 ,en het zal hun worden verkondigd3 ,dit is het paradijs1 waarvan gij de erfgenamen zijt geworden1 als eene belooning voor hetgeen gij gedaan hebt4 #db4 ,en de bewoners van het paradijs zullen de bewoners der hel toeroepen3 ,nu hebben wij gevonden1 dat hetgeen onze ,heer ons heeft beloofd1 waarheid is1 hebt gij ook gevonden1 dat hetgeen uw ,heer u heeft beloofd1 waarheid is8 ,zij zullen antwoorden3 ,ja1 een heraut zal deze woorden tusschen hen uitroepen3 ,gods vloek zij over de boozen4 #dc4 ,die de menschen van ,gods weg afleidden1 en dien bochtig trachtten te maken en niet in het volgende leven geloofden4 #dd4 ,en tusschen de gezegenden en de verdoemden zal een sluier zijn4 ,op ,al ,araf #fcc zullen de menschen staan1 en ieder van hen aan hunne onderscheidingsmerken kennen2 en zij zullen de bewoners van het paradijs aanroepen1 zeggende3 ,vrede zij over u2 doch zij zullen er niet binnentreden1 hoezeer het hunne ernstige begeerte mocht zijn #fcd4 #de4 ,en als zij hunne oogen naar de gezellen van het hellevuur wenden1 zullen zij zeggen3 ,o1 ,heer6 plaats ons niet bij de goddeloozen4 #df4 ,en zij1 die op ,al ,araf staan1 zullen tot zekere menschen #fce roepen1 die zij aan hunne onderscheidingsmerken zullen herkennen2 zeggende3 ,waartoe hebben uwe opeengehoopte rijkdommen en uw hoogmoed u gediend8 #dg4 ,zijn dit de menschen nopens wie gij hebt gezworen1 dat ,god hun geene genade zou schenken #fcf8 ,treedt gij in het paradijs1 geene vrees zal over u komen2 nimmer zult gij bedroefd worden #fcg4 #dh4 ,en de bewoners van het hellevuur zullen de bewoners van het paradijs aanroepen2 zeggende3 ,giet een weinig water op ons af1 van de ververschingen1 die ,god u heeft geschonken #fch4 ,zij zullen antwoorden3 ,god heeft die voor de ongeloovigen verboden4 #di4 ,die van den godsdienst hun spel en het onderwerp hunner spotternijen hebben gemaakt1 terwijl het ondermaansche leven hen verblindde2 daarom zullen wij dezen dag hen vergeten1 gelijk zij de verzameling van dezen dag vergaten1 en dewijl zij het loochenden1 dat onze teekens die van ,god waren4 #ej4 ,en thans hebben wij die van ,mekka een boek met openbaringen gebracht2 wij hebben het met kennis verklaard1 als eene richting en eene genade voor hen1 die gelooven zullen4 #ea4 ,wacht gij van iemand anders de uitlegging daarvan #fci8 ,op den dag1 waarop de verklaring daarvan zal komen1 zullen zij die haar vroeger vergaten1 zeggen3 ,thans zijn wij door bewijzen overtuigd1 dat de profeten van onzen ,heer met waarheid tot ons kwamen2 zouden wij dus middenpersonen hebben1 die voor ons tusschenbeiden treden8 of zouden wij in de wereld teruggezonden worden1 opdat wij andere werken zouden mogen doen1 dan hetgeen wij gedurende onzen leeftijd deden8 ,doch thans hebben zij hunne zielen verdorven1 en dat wat zij goddeloos uitdachten1 is hun ontvlucht #fdj4 #eb4 ,waarlijk1 uw ,heer is ,god1 die de hemelen en de aarde in zes dagen heeft geschapen1 en daarna zijn troon beklom4 ,hij bestemde den nacht om den dag te omhullen1 en de dag volgt dien snel op4 ,hij schiep ook de zon en de maan en de sterren1 die geheel aan zijn bevel zijn onderworpen4 ,is niet de geheele schepping en hare besturing de zijne8 ,geloofd zij ,god1 de ,heer van alle schepselen4 #ec4 ,roep uwen ,heer nederig en in het geheim aan2 want ,god bemint de zondaren niet #fda4 #ed4 ,en handel niet slecht op aarde na hare hervorming #fdb1 en roep hem met vrees en begeerte aan2 want ,gods genade is den rechtvaardige nabij4 #ee4 ,hij is het die de winden zendt #fdc1 welke voor zijne genade zijn uitgespreid1 tot zij groote regenwolken aanbrengen1 welke wij naar het doode land #fdd zenden2 en wij doen daarna water nedervallen1 waardoor wij allerlei vruchten doen voortspruiten4 ,zoo zullen wij de dooden uit hunne graven doen komen1 misschien zult gij dat overwegen4 #ef4 ,op eene goede aarde zullen de vruchten overvloedig voortspruiten1 door het verlof van den ,heer2 doch uit het slechte land zullen zij niet dan schaarsch voortkomen4 ,zoo verklaren wij de teekenen der goddelijke voorzienigheid aan hen die dankbaar zijn4 #eg4 ,wij zonden vroeger ,noach #fde tot zijn volk en hij zeide3 ,o mijn volk6 bid ,god aan1 gij hebt geen anderen ,god dan hem #fdf4 ,waarlijk ik vrees voor u de straf van den grooten dag #fdg4 #eh4 ,de opperhoofden van zijn volk antwoordden hem3 ,wij zien dat gij in eene grove dwaling verkeert4 #ei4 ,hij antwoordde3 ,o mijn volk6 er is geen dwaling in mij2 doch ik ben een zendeling van den ,heer aller schepselen4 #fj4 ,ik breng u de zendingen van mijnen ,heer en ik raad u ten goede2 want ik weet van ,god wat gij niet weet4 #fa4 ,verwondert het u1 dat eene waarschuwing van uwen ,heer tot u is gekomen1 door iemand van u1 om u te waarschuwen1 u zelven te behoeden1 opdat gij misschien genade zoudt mogen verwerven8 #fb4 ,en zij beschuldigden hem van bedrog2 doch wij redden hem en die met hem in de ark waren #fdh1 en wij verdronken hen1 die onze teekens van valschheid beschuldigden2 want zij waren blind4 #fc4 ,en tot den stam ,ad #fdi zonden wij hunnen broeder ,hoed #fej4 ,hij zeide3 ,o mijn volk6 aanbid ,god2 gij hebt geen anderen ,god dan hem2 wilt gij hem niet vragen8 #fd4 ,de opperhoofden van hen onder zijn volk die niet geloofden1 antwoordden3 ,waarlijk1 wij zien dat gij door dwaasheid wordt geleid1 en wij houden u voor een der leugenaars4 #fe4 ,hij antwoordde3 ,o mijn volk6 ik word niet door dwaasheid geleid2 maar ik ben een gezant bij u van den ,heer aller schepselen4 #ff4 ,ik breng u de boodschappen van mijn ,heer1 en ik ben een geloovige raadgever voor u4 #fg4 ,verwondert gij u1 dat eene vermaning tot u gekomen is van uwen ,heer1 door een man van u1 opdat hij u zou waarschuwen8 ,herinner u dat hij u aan het volk van ,noach heeft doen opvolgen1 dat hij u eene reusachtige gedaante heeft gegeven4 ,herinner u ,gods weldaden1 opdat gij gelukkig zoudt mogen zijn4 #fh4 ,zij zeiden tot hem3 ,zijt gij tot ons gekomen1 dat wij ,god alleen aanbidden en de goden verlaten zouden1 die door onze vaderen werden aangebeden8 ,zorg dat uwe bedreigingen in vervulling gaan1 indien gij oprecht zijt4 #fi4 ,hoed antwoordde3 ,thans zullen weldra ,gods wraak en toorn op u nederkomen4 ,wilt gij met mij twisten over de namen welke gij en uwe vaderen hebt genoemd #fea1 en waartoe ,god u geene macht heeft gegeven8 ,wacht daarop1 dan zal ik een dergenen zijn die met u wachten4 #gj4 ,en wij bevrijdden hem en hen die met hem hadden geloofd1 door onze genade1 en wij sneden het grootste gedeelte af van hen die onze teekens van valschheid beschuldigden en geene geloovigen waren4 #ga4 ,en tot den stam ,thamoed #feb zonden wij hunnen broeder ,saleh4 ,hij zeide3 ,o1 mijn volk6 aanbid ,god2 gij hebt geen ,god naast hem4 ,thans is een duidelijk teeken tot u gekomen van uwen ,god4 ,deze kameel van ,god is een teeken voor u #fec1 laat hem in ,gods weide grazen2 doe hem geen kwaad1 opdat u geen pijnlijke straf bereike4 #gb4 ,en herinner u dat hij u heeft aangewezen tot opvolgers van den stam van ,ad1 en u eene woning op de aarde heeft aangewezen2 in hare valleien bouwt gij u kasteelen en de rotsen bouwt gij tot huizen #fed uit4 ,herinner u dus ,gods weldaden1 en doe daarom geen geweld op aarde door slecht te handelen4 #gc4 ,de opperhoofden van zijn volk1 door trotschheid opgeblazen1 zeiden tot hen1 die zij voor zwak hielden2 namelijk1 tot hen die geloofden3 ,weet gij dat ,saleh door zijnen ,heer werd gezonden8 ,zij antwoordden3 ,wij gelooven aan zijne zending4 #gd4 ,doch zij die door hoogmoed waren opgeblazen1 zeiden3 ,waarlijk1 wij gelooven niet aan datgene waarin gij gelooft4 #ge4 ,en zij sneden den voet van den kameel af1 en overtraden onbeschaamd het bevel van hunnen ,heer1 zeggende3 ,o ,saleh6 zorg dat uwe bedreigingen in vervulling gaan1 indien gij een hunner zijt die door ,god werden gezonden4 #gf4 ,daarop volgde eene geweldige schudding des hemels #fee1 die hen verraste1 en des ochtends werden zij in hunne woningen gevonden1 voorover liggende op hunne borst en dood #fef4 #gg4 ,en ,saleh verliet hen en zeide3 ,o mijn volk6 thans heb ik u de zending van mijnen ,heer overgebracht1 ik ried u ten goede2 doch gij bemint hen niet die u ten goede raden4 #gh4 ,en denk aan ,loth #feg1 toen hij tot zijn volk zeide3 ,zult gij zonden begaan1 die geen volk ooit vr u heeft bedreven8 #gi4 ,zult gij de mannen in plaats van de vrouwen misbruiken8 ,waarlijk1 gij zijt een volk aan buitensporigheden overgeleverd4 #hj4 ,maar het antwoord van zijn volk was niet anders1 dan dat zij tot elkander zeiden3 ,verdrijf hen #feh uit uwe stad2 want zij zijn menschen die zich zelven rein houden van de zonden welke gij bedrijft4 #ha4 ,daarom bevrijdden wij hem en zijn gezin1 uitgenomen zijne vrouw2 zij was eene dergenen die achterbleven #fei4 #hb4 ,en wij deden een regen van steenen op hen nederstorten #ffj4 ,zie dus wat het einde der zondaren was4 #hc4 ,en tot ,madian #ffa zonden wij hunnen broeder ,shoab #ffb4 ,hij zeide tot hen3 ,o mijn volk6 aanbid ,god1 gij hebt geen ,god buiten hem4 ,thans is een duidelijk teeken #ffc van uwen ,heer tot u gekomen4 ,geef dus volle maat en ruim gewicht2 ontneem den menschen niet wat hun verschuldigd is #ffd1 en handel nimmer slecht op aarde1 na hare hervorming #ffe4 ,dit zal beter voor u zijn1 indien gij gelooft4 #hd4 ,en plaats u niet in hinderlaag op iederen weg1 en leidt niet hen van ,gods weg af1 die in hem gelooven2 gij wilt dat pad kronkelend maken4 ,en herinner u dat gij slechts klein in getal waart1 en dat ,god u heeft vermenigvuldigd1 en onthoud hoe het einde was van hen die slecht handelden4 #he4 ,en indien een deel uwer gelooft in hetgeen waartoe ik werd gezonden1 terwijl een ander dit verwerpt1 wacht geduldig tot ,god tusschen ons richte2 want hij is de beste rechter4 #hf4 ,de opperhoofden van zijn volk1 die door hoogmoed waren opgeblazen1 antwoordden3 wij zullen u1 o ,shoab6 en zij die met u gelooven1 uit onze stad verdrijven1 of gij moet tot onzen godsdienst terugkeeren4 ,hij zeide3 ,hoe6 ofschoon wij er een afkeer van hebben8 #hg4 ,wij zouden zekerlijk eene leugen tegen ,god uitdenken1 indien wij tot uwen godsdienst terugkeerden1 nadat ,god ons daarvan heeft bevrijd1 en wij hebben geene reden daartoe terug te keeren1 tenzij het ,gode onzen ,heer mocht behagen ons te verlaten4 ,onze ,god omvat ieder ding door zijn verstand4 ,wij hebben ons vertrouwen in ,god gesteld4 ,o ,heer6 richt tusschen ons en ons volk met waarheid2 want gij zijt de beste rechter4 #hh4 ,en de opperhoofden van zijn volk1 dat niet geloofde1 zeiden3 ,indien gij ,shoab volgt1 zult gij zekerlijk verdorven zijn4 #hi4 ,daarom verraste hen een storm van den hemel1 en des ochtends werden zij1 in hunne woningen1 dood en voorover liggende gevonden4 #ij4 ,zij1 die ,shoab van bedrog beschuldigden1 verdwenen1 als hadden zij nooit daar gewoond2 zij die ,shoab van bedrog beschuldigden zijn verloren4 #ia4 ,en hij ging van hen weg1 zeggende3 ,o mijn volk6 thans heb ik u de bevelen van ,god gepredikt1 en ik heb u ten goede geraden2 doch waarom zou ik mij bedroeven om een ongeloovig volk4 #ib4 ,wij hebben nimmer een profeet in eene stad gezonden2 doch wij hebben hare inwoners met tegenspoed en rampen getroffen1 dat zij zich zouden vernederen4 #ic4 ,en wij gaven hun goed voor kwaad in ruil1 tot zij1 alles in hun geheugen uitwisschende1 zeiden3 ,tegenspoed en voorspoed kwam ook vroeger over onze vaderen4 ,daarom namen wij plotseling wraak op hen1 op het oogenblik dat zij er niet aan dachten4 #id4 ,maar indien de bewoners dezer steden geloofd en ,god gevreesd hadden1 zouden wij zekerlijk zegeningen over hen hebben uitgestort1 zoowel van den hemel als van de aarde4 ,maar zij beschuldigden onzen apostel van valschheid1 zoodat wij ons op hen wreekten voor datgene waaraan zij schuldig waren4 #ie4 ,waren dus de bewoners dier steden verzekerd1 dat onze straf niet des nachts over hen zou komen terwijl zij sliepen8 #if4 ,of waren de bewoners dier steden verzekerd1 dat onze straf niet des daags over hen zou komen1 terwijl zij zich aan de vermaken overgaven8 #ig4 ,achtten zij zich dus veilig voor ,gods krijgslist #fff8 ,maar niemand zal zich zeker achten voor ,gods krijgslist1 behalve zij die verdoemd zijn4 #ih4 ,en is het niet duidelijk bewezen voor hen die de aarde van hare vroegere bewoners hebben gerfd1 dat1 indien het ons behaagde1 wij hen om hunne zonden kunnen kastijden8 ,doch wij zullen hunne harten verzegelen en zij zullen niets hooren4 #ii4 ,wij zullen u eenige verhalen van die steden vertellen4 ,hunne apostelen waren met duidelijke wonderen tot hen gekomen2 doch zij waren niet geneigd te gelooven in datgene wat zij vroeger voor leugens hielden4 ,zoo zegelt ,god de harten der ongeloovigen dicht4 #ajj4 ,en wij vonden1 in het grootste gedeelte van hen geen trouw aan hun verbond2 maar wij bevonden dat het grootste deel van hen boosdoeners waren4 #aja4 ,daarom zonden wij1 na de bovengenoemde apostelen1 ,mozes met onze teekens tot ,pharao en zijne prinsen1 die hen onrechtvaardig behandelden #ffg2 doch ziet hoe het einde der zondaren was4 #ajb4 ,en ,mozes zeide3 ,o ,pharao6 waarlijk1 ik ben een apostel1 door den ,heer van alle schepselen gezonden4 #ajc4 ,het is rechtvaardig dat ik van ,god niets anders dan de waarheid zegge4 ,thans ben ik tot u gekomen met een duidelijk teeken van uwen ,heer2 zend dus de kinderen ,israls met mij weg4 ,pharao antwoordde3 ,indien gij met een wonder komt1 toon het1 indien gij waarheid spreekt4 #ajd4 ,hij wierp daarom zijn staf weg en1 onthoud het1 hij werd eene slang #ffh4 #aje4 ,hij trok zijne hand uit zijne borst en1 onthoud het1 zij was voor de toeschouwers wit geworden #ajf4 ,de opperhoofden van het volk van ,pharao zeiden3 ,deze man is waarlijk een behendig toovenaar4 #ajg4 ,hij tracht u van uw land te berooven2 wat denkt gij dus te doen4 #ajh4 ,zij antwoordden3 ,stel hem en zijn broeder door ijdele beloften voor eenigen tijd uit1 en zend1 in dien tusschentijd1 personen naar de steden4 #aji4 ,die alle behendige toovenaars #ffi zullen verzamelen en tot u voeren4 #aaj4 ,zoo kwamen de toovenaars tot ,pharao en zij zeiden3 zullen wij zekerlijk eene belooning ontvangen1 indien wij de zege over hem behalen8 #aaa4 ,hij antwoordde3 ja1 en gij zult zeker tot hen behooren1 die mijnen troon naderen4 #aab4 ,zij zeiden3 ,o ,mozes6 zult gij uwen staf wegwerpen1 of zullen wij dit vooraf doen8 #aac4 ,mozes antwoordde3 ,werpt uwe staven eerst weg2 en toen zij die hadden weggeworpen1 betooverden zij de oogen der menschen die tegenwoordig waren en verschrikten hen1 en zij deden een groot tooverstuk4 #aad4 ,en wij spraken door eene openbaring tot ,mozes2 zeggende3 ,werp uwen staf weg en1 onthoudt het1 hij verzwolg de staven die in slangen waren veranderd #fgj4 #aae4 ,daardoor was de waarheid bevestigd1 en dus wat zij gemaakt hadden ijdel geworden4 #aaf4 ,en ,pharao en zijne toovenaars waren overwonnen en beschaamd4 #aag4 ,de toovenaren bogen zich biddende4 #aah4 ,en zij zeiden3 ,wij gelooven in den ,heer aller schepselen4 #aai4 ,den ,heer van ,mozes en ,aron4 #abj4 ,pharao1 zeide3 ,hebt gij in hem geloofd1 alvorens ik u verlof heb gegeven8 ,gij hebt dit schelmstuk vooruit in de stad gesmeed1 om er de inwoners uit te verdrijven4 ,weldra zult gij zien4 #aba4 ,want ik zal uwe voeten en uwe handen aan de tegenovergestelde zijden doen afsnijden #fga en daarna zal ik u allen doen kruisigen #fgb4 #abb4 ,de toovenaren antwoordden3 ,wij zullen zekerlijk tot onzen ,heer terugkeeren4 #abc4 ,want gij wreekt u alleen op ons1 omdat wij in de teekenen van onzen ,heer gelooven1 toen zij ons werden geopenbaard4 ,o ,heer6 schenk ons geduld1 en doe ons als ,muzelmannen sterven4 #abd4 ,en de opperhoofden van ,pharao's volk zeiden3 ,wilt gij ,mozes en zijn volk laten vertrekken1 opdat zij op de aarde zouden zondigen en u en uwe goden verlaten #fgc8 ,pharao antwoordde3 wij zullen hunne mannelijke kinderen doen dooden1 en wij zullen hunne vrouwelijke kinderen sparen1 en zoo zullen wij de zege over hen behalen4 #abe4 ,mozes zeide tot zijn volk3 ,vraag ,god om ondersteuning en lijdt geduldig2 want de aarde behoort ,gode en hij geeft haar tot erfenis1 aan diegene zijner dienaren1 welke hem behagen1 en het einde van hen die hem vreezen1 zal voorspoedig zijn4 #abf4 ,zij antwoordden3 ,wij werden bedroefd door het dooden onzer mannelijke kinderen1 voor gij tot ons kwaamt en ook sedert gij tot ons zijt gekomen4 ,mozes zeide3 ,misschien wil ,god uwe vijanden verdelgen1 en u hun op aarde doen opvolgen1 opdat hij moge zien hoe gij dan handelt4 #abg4 ,en wij straften vroeger het volk van ,pharao met onvruchtbaarheid en schaarschheid hunner vruchten1 teneinde hen te waarschuwen4 #abh4 ,toen zij weder voorspoedig werden1 zeiden zij3 ,dit komt ons toe2 maar indien er kwaad over hen komt1 schrijven zij het aan den tegenspoed van ,mozes toe en van hen die met hem waren4 ,was niet hun tegenspoed van ,god afkomstig #fgd8 ,maar de meesten van hen wisten het niet4 #abi4 ,en zij zeiden tot ,mozes3 ,welk wonder gij ons ook toont1 om ons daarmede te betooveren1 wij zullen daaraan niet gelooven4 #acj4 ,daarom zonden wij over hen overstrooming #fge1 sprinkhanen1 ongedierte1 kikvorschen en bloed1 als duidelijke teekenen2 doch zij bleven hoogmoedig en werden snoodaards4 #aca4 ,en toen de plaag over hen kwam1 zeiden zij3 ,roep uwen ,god voor ons aan1 overeenkomstig het verbond dat hij met u heeft gesloten4 ,waarlijk1 indien gij de plaag van ons wegneemt1 zullen wij u zekerlijk gelooven1 en wij zullen de kinderen ,israls met u laten gaan4 ,maar toen wij de plaag van hen hadden afgenomen1 tot de tijd was verloopen1 die ,god had bepaald1 braken zij hunne belofte4 #acb4 ,daarom namen wij wraak op hen en verdronken hen in de ,roode ,zee #fgf1 omdat zij onze teekens van valschheid beschuldigd en verwaarloosd hadden4 #acc4 ,en wij deden het zwakke volk de oostelijke en westelijke streken der aarde erven #fgg1 welke wij met vruchtbaarheid zegenden1 en het genadige woord van uwen ,heer in de kinderen ,isral vervuld1 omdat zij met geduld hadden geleden1 en wij verwoestten de werken1 welke ,pharao en zijn volk hadden gemaakt1 en datgene wat zij hadden opgericht #fgh4 #acd4 ,en wij deden den kinderen ,israls door de zee trekken1 en zij kwamen tot een volk1 dat afgoden aanbad #fgi1 en zij zeiden3 ,o ,mozes6 maak ons een ,god1 evenzoo als de goden van dit volk4 ,mozes antwoordde3 ,waarlijk1 gij zijt een onwetend volk4 #ace4 ,want de godsdienst dien zij hebben1 zal verwoest worden1 en wat zij doen is ijdel4 #acf4 ,hij zeide3 ,zou ik u een anderen god zoeken dan ,god1 die u boven alle andere volken heeft verheven8 #acg4 ,en gedenk dat wij u van het volk van ,pharao verlosten1 die u jammerlijk verdrukte2 zij doodden uwe mannelijke kinderen en lieten uwe vrouwelijke leven2 daarin lag eene zware beproeving van uwen ,heer4 #ach4 ,en wij bepaalden ,mozes eene vaste van dertig nachten #fhj alvorens wij hem de wet gaven1 en wij voegden er tien bij2 en de bepaalden tijd van zijnen ,heer was in veertig nachten vervuld4 ,en ,mozes zeide tot zijn broeder ,aron1 wees gij gedurende mijne afwezigheid1 mijn afgezant bij mijn volk2 handel oprecht en volg den weg der snooden niet4 #aci4 ,en toen ,mozes1 op den voor hem bepaalden tijd kwam1 en zijn ,heer tot hem sprak #fha1 zeide hij3 o ,heer6 laat mij uw glans zien opdat ik u aanschouwe4 ,god zeide3 ,gij zult mij op geenerlei wijze aanschouwen2 maar zie den berg #fhb aan1 en indien deze vast op zijne plaats staat zult gij mij zien4 ,toen echter zijn ,heer met glans op den berg #fhc verscheen1 veranderde hij dien in stof4 ,en ,mozes viel in zwijm neder4 #adj4 ,en toen hij tot zich zelven kwam1 zeide hij3 ,geloofd zijt gij6 ,ik keer tot u terug met berouw1 en ik ben de eerste der ware geloovigen #fhd4 #ada4 ,god zeide tot hem3 o ,mozes6 ,ik heb u boven alle menschen uitverkoren1 door u met mijne opdrachten te vereeren1 en door met u te spreken2 ontvang dus wat ik u heb gebracht1 en wees een van hen die dankbaar zijn4 #adb4 ,en wij schreven voor hem op de tafels #fhe eene waarschuwing omtrent alles1 en eene beslissing in ieder geval #fhf en zeiden3 ,ontvang die met eerbied1 en beveel uw volk1 dat zij stipt overeenkomstig die voorschriften leven4 ,ik zal u de woning der snooden toonen4 #adc4 ,ik zal degenen van mijne teekens afleiden1 die zich trotsch en zonder rechtvaardigheid op aarde gedragen1 en hoewel zij ieder teeken zien1 daarin niet zullen gelooven2 en ofschoon zij het pad der rechtvaardigheid zien1 dat niet zullen betreden2 maar die1 indien zij het pad der dwaling zien1 dien weg zullen inslaan4 #add4 ,zoo zal het geschieden1 daar zij onze teekens van bedrog beschuldigen en die veronachtzamen4 #ade4 ,maar wat hen betreft1 die de waarheid van onze teekens loochenen en de ontmoeting in het volgende leven1 hunne werken zullen ijdel zijn4 ,zouden zij anders beloond worden dan overeenkomstig hetgeen zij hebben verricht8 #adf4 ,en het volk van ,mozes nam1 na zijn vertrek1 een lichamelijk kalf #fhg1 dat loeide #fhh1 van hunne versierselen #fhi vervaardigd4 ,zagen zij niet1 dat ik niet tot hen sprak1 noch hen op den weg geleidde8 #adg4 ,maar zij beschouwden het als hunnen god en handelden slecht4 #adh4 ,doch toen zij met droefheid berouw gevoelden1 en zagen1 dat zij verdwaald waren1 zeiden zij3 ,waarlijk1 indien onze ,heer geene barmhartigheid met ons heeft en ons niet vergeeft1 zullen wij zeker tot hen behooren1 die verloren zijn4 #adi4 ,en toen ,mozes tot zijn volk terugkeerde1 vol van toorn en verontwaardiging1 zeide hij3 ,gij hebt een snoode daad na mijn vertrek bedreven4 ,hebt gij het bevel van uwen ,heer verhaast #fij8 ,hij nam de tafelen #fia en greep zijn broeder bij het hoofdhaar en haalde hem onder zich4 ,en ,aron zeide tot hem3 ,zoon mijner moeder1 waarlijk het volk heeft mij overheerd1 en het had slechts weinig gescheeld of zij hadden mij gedood3 laat mijne vijanden zich dus niet over mij verblijden1 noch plaats mij onder de boozen4 #aej4 ,mozes zeide3 ,o ,heer6 vergeef mij en mijn broeder en ontvang ons in uwe genade3 want gij zijt de barmhartigste der barmhartigen4 #aea4 ,waarlijk1 zij die het kalf tot hunnen god namen1 de verontwaardiging des ,heeren zal over hen komen #fib1 en schande in dit leven4 ,zoo zullen wij degenen beloonen1 die leugens uitdenken4 #aeb4 ,maar voor hen1 die snood handelen en daarna berouw betoonen en in ,god gelooven1 zal ,god later goedertieren en barmhartig zijn4 #aec4 ,en toen de toorn van ,mozes was bedaard1 nam hij de tafelen #fic4 ,de letters die er op gehouwen waren1 bevatten de leiding en de barmhartigheid voor hen1 die hunnen ,heer vreezen4 #aed4 ,en ,mozes koos zeventig mannen uit zijn volk1 ten einde met hem den berg te bestijgen op het door ons bepaalde tijdstip2 en toen een storm1 vergezeld van donder en bliksem1 hen wegnam #fid1 zeide hij3 ,o ,heer6 indien het u had behaagd1 hadt gij hen en ook mij reeds te voren verdelgd2 wilt gij ons verdelgen om hetgeen de dwazen onder ons hebben bedreven8 ,dit is alleen uwe beproeving2 waarmede gij in dwaling brengt wien het u behaagt1 en hem zult leiden die u behaagt6 ,gij zijt onze schuts1 vergeef ons dus en wees ons genadig2 want gij zijt de meest vergevingsgezinde der vergevingsgezinden4 #aee4 ,beschenk ons met het goede in deze wereld en in het volgende leven2 want door u worden wij geleid4 ,god antwoordde3 ,ik zal mijne straf opleggen aan wien het mij behaagt1 en mijne barmhartigheid strekt zich over alle dingen uit2 en ik zal haar toekennen aan hen1 die mij vreezen en aalmoezen geven1 en in mijne teekens zullen gelooven4 #aef4 ,die den gezant volgen2 den ongeletterden gezant #fie1 dien zij in hunne boeken1 in den ,pentateuchus en in het ,evangelie vinden aangeduid2 hij zal hun gebieden wat rechtvaardig is en hun verbieden wat slecht is1 en zal hun gebruik als wettig veroorloven van de dingen die vroeger verboden waren #fif1 en hij zal de dingen verbieden die slecht zijn #fig1 en hij zal hen van hunne zware lasten ontheffen en van de ketenen die op hen rusten #fih4 ,en zij die in hem gelooven1 die hem vereeren en ondersteunen en het licht volgen dat met hem werd nedergezonden1 zullen gelukkig zijn4 #aeg4 ,zeg3 ,o menschen6 waarlijk1 ik ben ,gods gezant en aan u allen gericht #fii4 #aeh4 ,hem behoort het koninkrijk des hemels en der aarde2 er is geen ,god buiten hem2 hij geeft leven en doet sterven4 ,gelooft dus in ,god en zijn gezant1 den ongeletterden profeet1 die zelf in ,god en zijn woord gelooft1 en volgt hem1 opdat gij goed geleid moogt worden4 #aei4 ,er is een deel van het volk van ,mozes1 die anderen met waarheid leiden1 en rechtvaardig nopens hen handelen4 #afj4 ,en wij verdeelen hen in twaalf volksstammen4 ,en wij spraken door openbaring tot ,mozes1 toen zijn volk drank van hem verlangde1 en wij zeiden3 ,sla de rots met uwen staf1 en twaalf fonteinen #gjj stroomden er uit1 en iedere stam wist1 uit welke fontein hij moest drinken4 ,en vervolgens deden wij hen door wolken overschaduwen1 en manna en kwakkels #gja op hen nedervallen1 zeggende3 ,eet van de dingen die wij u tot voedsel hebben gegeven2 maar zij beleedigden niet ons1 doch hunne eigene zielen4 #afa4 ,herinner u1 toen men tot u zeide3 ,woont in deze stad #gjb en eet van hare voortbrengselen zoo veel gij wilt2 en smeekt vergiffenis1 en treedt de poort biddende in2 wij zullen u uwe zonden vergeven en de bezittingen vermeerderen van hen1 die goed handelen4 #afb4 ,maar de goddeloozen onder hen veranderden de uitdrukking in eene andere1 die niet tot hen was gebruikt4 ,daarom zonden wij onze kastijding uit den hemel op hen neder1 omdat zij zondigden4 #afc4 ,en vraag hun nopens de stad #gjc1 die aan de zee was gelegen1 toen zij op den ,sabbathdag zondigden2 toen hun visch op den ,sabbathdag tot hen kwam1 duidelijk op het water verschijnende1 maar op den dag dat zij geen rustdag vierden1 kwam hij niet tot hen4 ,zoo beproefden wij hun omdat zij boosdoeners waren4 #afd4 ,en toen een deel hunner tot de anderen zeide3 ,waarom waarschuwt gij een volk1 hetwelk ,god verdelgen of met eene gestrenge kastijding straffen wil8 ,antwoordden zij3 ,dit is eene verontschuldiging voor ons bij uwen ,heer #gjd ten einde zij zich zullen behoeden4 #afe4 ,maar toen zij de waarschuwingen hadden vergeten1 redden wij de degenen1 die hun verboden kwaad te bedrijven1 en wij legden hun die gezondigd hadden1 eene gestrenge straf op1 daar zij slecht gehandeld hadden4 #aff4 ,en toen zij trotsch weigerden1 datgene te laten1 wat hun was verboden1 zeiden wij tot hen3 verandert in apen1 en wordt uit de maatschappij der menschen verdreven4 ,en herdenk1 hoe uw ,heer verklaarde1 dat hij den ,joden zekerlijk tot den dag der opstanding een volk zou zenden1 dat eene harde verdrukking op hen zou uitoefenen #gje2 want uw ,heer is stipt in bestraffing1 doch hij is ook gereed te vergeven en barmhartig4 #afg4 ,en wij verstrooiden hen onder de volkeren der aarde4 ,sommigen van hen zijn deugdzame personen1 en sommigen van hen zijn anders4 ,en wij beproefden hen door voor- en tegenspoed1 opdat zij van hunne ongehoorzaamheid mochten terugkeeren4 #afh4 ,en eene nakomelingschap volgde hen op1 die het boek der wet erfde en de tijdelijke goederen dezer wereld ontving #gjf1 en zeide3 ,het zal ons zekerlijk worden vergeven2 en indien hun een tijdelijk voordeel gelijk het vorige wordt aangeboden1 nemen zij het mede aan4 ,is niet het verbond van het boek der wet met hen aangegaan1 dat zij niets dan waarheid van ,god zouden spreken #gjg8 ,zij lezen echter thans ijverig wat daarin staat4 ,doch de genieting van het volgende leven zal beter voor degenen zijn1 die ,god vreezen4 ,begrijpt gij dat niet8 #afi4 ,en ook voor hen1 die het boek der wet vasthouden en standvastig in het gebed zijn2 want wij zullen nimmer dulden1 dat het loon der rechtvaardigen verloren ga4 #agj4 ,en toen wij den berg ,sina over hen oprichtten #gjh1 als ware het een deksel1 en zij zich verbeeldden1 dat die op hen viel1 zeiden wij3 ontvang de wet die wij u hebben gebracht met eerbied2 en gedenk wat daarin is bevat1 opdat gij u in acht moogt nemen4 #aga4 ,en toen de ,heer uit de lendenen der zonen van ,adam hunne nakomelingschap voortbracht #gji1 en hen koos om tegen hen zelven te getuigen1 zeggende3 ,ben ik uw ,heer niet8 antwoordden zij3 ,ja1 wij leggen getuigenis af4 ,dit is geschied1 opdat gij op den dag der opstanding niet zoudt zeggen3 waarlijk wij wisten het niet4 #agb4 ,opdat gij niet zoudt zeggen3 waarlijk onze vaderen waren vroeger schuldig aan afgodendienarij2 en wij zijn hunne nakomelingschap1 die hen opvolgde2 zoudt gij ons dus verdelgen1 om hetgeen leugenaars hebben bedreven8 #agc4 ,zoo verklaren wij onze teekens1 opdat zij van hunne dwalingen mogen terugkeeren4 #agd4 ,en verhaal den ,joden de geschiedenis van hem1 dien wij onze teekens brachten #gaj1 en die zich daarvan afwendde2 daarom volgde satan hem1 en hij werd een van hen1 die verleid werden4 #age4 ,en indien het ons had behaagd1 zouden wij hem zekerlijk daardoor tot wijsheid hebben verheven1 maar hij bleef aan de aarde gehecht en volgde zijne eigen begeerten #gaa4 ,hij gelijkt op een hond1 die1 wanneer gij hem wegjaagt1 de tong uitsteekt1 of indien gij u van hem verwijdert1 mede de tong uitsteekt4 ,dit is de gelijkenis van hen1 die onze teekens van valschheid beschuldigen4 ,herhaal hun dus deze geschiedenis1 opdat zij die in overweging zouden mogen nemen4 #agf4 ,de overeenkomst is slecht van hen1 die onze teekens van valschheid beschuldigen en hunne eigene zielen beleedigen4 #agg4 ,maar die door ,god geleid mocht worden1 zal goed geleid zijn1 en wien hij mocht afwenden zal verloren zijn4 #agh4 ,wij hebben voor de hel een groot aantal geniussen en menschen geschapen die harten hebben1 waarmede zij niets verstaan2 die oogen hebben1 waarmede zij niets zien2 die ooren hebben waarmede zij niets hooren4 ,deze zijn gelijk de redelooze dieren2 zij dwalen zelfs meer dan de redelooze dieren4 ,dit zijn de achteloozen4 #agi4 ,de schoonste namen komen ,god toe #gab2 noem hem dus daarbij en verwijder u van hen1 die deze zondig mochten gebruiken #gac4 ,zij zullen het loon ontvangen voor hetgeen zij hebben bedreven4 #ahj4 ,en onder hen die wij hebben geschapen1 is een volk1 dat anderen met waarheid leidt en rechtvaardig is4 #aha4 ,maar hen1 die onze teekens van leugens beschuldigen1 zullen wij trapsgewijze verdelgen1 op eene wijze die zij niet kennen #gad4 #ahb4 ,en ik zal hun toestaan een lang en voorspoedig leven te genieten2 want mijne list is onfeilbaar4 #ahc4 ,begrijpen zij niet1 dat er geen duivel in hun metgezel 7,mahomet7 is4 ,hij is niets dan een openbaar prediker4 #ahd4 ,of beschouwen zij het koninkrijk des hemels en der aarde niet1 en de dingen die ,god heeft geschapen2 en denken zij er niet aan1 dat hun einde misschien nabij is8 ,en in welke nieuwe verklaring zullen zij na deze gelooven8 #ahe4 ,hij wien ,god zal doen dwalen1 zal geen gids hebben1 en hij zal hen in hunne goddeloosheid verlaten1 zonder kennis dwalende4 #ahf4 ,zij zullen u ondervragen nopens het laatste uur2 op welk tijdstip de komst daarvan is bepaald8 ,antwoord3 ,waarlijk1 de wetenschap daarvan behoort mijn ,heer2 niemand zal den bepaalden tijd daarvan verklaren1 behalve hij4 ,de verwachting daarvan is smartelijk in den hemel en op aarde2 hij zal niet dan onverwachts tot u komen4 #ahg4 ,zij zullen u ondervragen1 als waart gij daarmede goed bekend4 ,antwoord3 ,waarlijk1 de kennis daarvan1 behoort alleen aan ,god1 maar het grootste deel der menschen weet het niet4 #ahh4 ,zeg3 ,ik heb geen macht om mij te verschaffen wat mij nuttig is1 noch om te vermijden wat mij nadeelig is1 tenzij ,god het wil4 ,indien ik ,gods geheimen kende1 zou ik zekerlijk overvloed van goederen bezitten2 nimmer zou mij kwaad treffen4 ,waarlijk1 ik ben slechts een aankondiger van beloften en een boodschapper van goede tijdingen voor hen die gelooven4 #ahi4 ,hij is het1 die u uit n man geschapen en zijne vrouw uit hem voortgebracht heeft1 opdat hij met haar mocht wonen2 en nadat hij met haar geleefd had1 droeg zij een lichten last1 waarmede zij gemakkelijk wandelde4 ,maar toen het zwaarder werd1 riep zij ,god haren ,heer aan1 zeggende3 ,indien gij ons een welgemaakt kind schenkt1 zullen wij dankbaar zijn4 #aij4 ,maar toen hij hun een welgeschapen kind had gegeven1 plaatsten zij makkers naast hem1 voor hetgeen hij hun had geschonken #gae4 ,maar ,god is te verheven om anderen met hem te vereenigen4 #aia4 ,willen zij valsche goden met hem vereenigen1 die niets scheppen1 maar die zelf geschapen zijn1 en hen nimmer ondersteunen noch zich zelven helpen kunnen8 #aib4 ,en indien gij hen tot de ware richting uitnoodigt1 zullen zij u niet volgen3 het zal u gelijk zijn1 of gij hen uitnoodigt1 of dat gij rustig blijft4 #aic4 ,waarlijk1 de valsche goden welke gij naast ,god aanroept1 zijn dienaren1 evenals gij #gaf4 ,roep hen dus aan1 en laten zij u antwoord geven1 indien gij waarheid spreekt4 #aid4 ,hebben zij voeten1 om er mede te loopen8 ,of hebben zij handen1 om iets aan te vatten8 ,of hebben zij oogen1 om er mede te zien8 ,of hebben zij ooren1 om er mede te hooren8 ,zeg3 ,roept uwe makkers2 denkt eene list tegen mij uit en geeft mij geen uitstel4 ,ik vrees niets4 #aie4 ,want mijn schuts is ,god1 die het boek van den ,koran nederzond1 en hij ondersteunt den rechtvaardige4 #aif4 ,maar zij die gij naast ,god aanroept1 kunnen noch u bijstaan1 noch zich zelven helpen4 #aig4 ,en indien gij hen aanroept om u te leiden1 zullen zij u niet hooren4 ,gij ziet hen naar u blikken1 maar zij zien niet4 #aih4 ,gebruik toegevendheid1 beveel het goede en blijf ver van den onwetende4 #aii4 ,en indien satan u iets slechts ingeeft1 zoek dan eene toevlucht bij ,god2 want hij hoort en ziet4 #bjj4 ,waarlijk1 zij die ,god vragen1 indien eene verzoeking van satan tot hen komt1 gedenken de goddelijke bevelen en1 onthoud het1 zij zien duidelijk het gevaar der zonde4 #bja4 ,de broederen der duivels zullen hen slechts verder in dwaling brengen1 en later zullen zij zich daarvoor niet behoeden4 #bjb4 ,en indien gij hun geen vers van den ,koran brengt1 zeggen zij3 ,hebt gij het nog niet samengesteld8 ,antwoord3 ,ik volg alleen datgene wat mij van mijnen ,heer werd geopenbaard4 ,dit boek bevat duidelijke bewijzen van uwen ,heer1 en is eene leiding van barmhartigheid voor hen die gelooven4 #bjc4 ,en als de ,koran wordt voorgelezen1 luistert dan1 en bewaart het stilzwijgen1 opdat gij genade moogt verwerven4 #bjd4 ,en peinst nopens uwen ,heer in uw eigen hart1 met nederigheid en vrees1 en zonder luid te spreken1 zoowel des avonds als des ochtends1 en weest niet onachtzaam4 #bje4 ,de engelen1 die met mijn ,heer zijn1 versmaden zijnen dienst niet trotsch1 maar zij vieren zijn lof en bidden hem aan4 ,,achtste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,buit #gag4 ,gegeven te ,medina #gah4--gf verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,zij zullen u vragen nopens den buit4 ,antwoord3 ,de verdeeling van den buit behoort ,gode en zijn gezant4 ,vreest dus ,god1 en tracht uwe geschillen in der minne te schikken4 ,gehoorzaam ,god en zijn gezant1 indien gij ware geloovigen zijt4 #b4 ,waarlijk1 de ware geloovigen zijn zij1 wier harten vreezen als ,god wordt genoemd1 en wier geloof vermeerderd wordt1 zoo hun zijne teekens worden herinnerd en die op ,god vertrouwen4 #c4 ,die de bepaalde tijden van het gebed in acht nemen1 en aalmoezen geven van hetgeen wij hun hebben geschonken4 #d4 ,deze zijn waarlijk geloovigen2 zij zullen hoogere graden van gelukzaligheid van hunnen ,heer genieten1 en vergiffenis en een overvloedig vermogen4 #e4 ,toen uw ,heer u van uw huis wegvoerde1 met waarheid1 en een deel der geloovigen afkeerig van uwe leiding waren4 #f4 ,twistten zij met u nopens de waarheid1 nadat die hun was kenbaar gemaakt #gai2 op geene andere wijze dan alsof men hen ter dood had gevoerd1 en zij dit met hunne oogen hadden gezien #gbj4 #g4 ,en herinner u1 toen ,god u een der twee deelen beloofde1 dat het u zou worden gegeven #gba1 en gij begeerdet dat het deel1 hetwelk niet van wapens was voorzien #gbb aan u zou worden overgeleverd2 maar ,god wilde de waarheid zijner woorden bekend maken1 en het grootste deel der ongeloovigen afsnijden #gbc4 #h4 ,om de waarheid openbaar te maken en de leugen te verdelgen1 ofschoon de boozen er afkeerig van mogen zijn4 #i4 ,toen gij hulp van uwen ,heer hebt gevraagd #gbd1 en hij u antwoordde3 ,waarlijk1 ik zal u ondersteunen met duizend engelen1 die elkander geregeld opvolgen4 #aj4 ,en dit deed ,god alleen als goede berichten #gbe voor u1 en opdat uwe harten daarbij vertrouwend zouden blijven2 want de overwinning komt alleen van ,god1 en ,god is machtig en wijs4 #aa4 ,toen een slaap u overviel1 als een teeken van zekerheid van hem1 en hij water van den hemel op u nederzond1 opdat hij u daarmede zou zuiveren1 en hij de afschuwelijkheid van satan van u zou afnemen1 en hij uwe harten en uwen voet daardoor zou mogen bevestigen4 #ab4 ,ook toen uw ,heer tot de engelen sprak3 ,waarlijk ik ben met u2 bevestigt dus hen die gelooven4 ,ik zal schrik in de harten der ongeloovigen werpen4 ,slaat dus hunne hoofden af1 en slaat al de toppen hunner vingers af #gbf4 #ac4 ,dit zullen zij ondergaan1 omdat zij ,god en zijn gezant wederstand hebben geboden3 en wie ,god en zijn gezant wederstand biedt1 waarlijk1 die zal gestreng door ,god gestraft worden4 #ad4 ,dit zal uwe straf zijn2 gevoelt die dus2 ook zullen de ongeloovigen de straf van het hellevuur ondergaan4 #ae4 ,o ware geloovigen6 als gij de ongeloovigen ontmoet1 in grooten getale tegen u optrekkende1 wendt u dan niet van hen af4 #af4 ,want wie hen op dien dag zijn rug mocht toewenden1 tenzij hij zich ter zijde wende om te strijden1 of zich tot een ander deel der geloovigen terugtrekke1 zal ,gods verontwaardiging over zich doen komen1 en zijne woning zal de hel zijn4 ,welk een slecht verblijf6 #ag4 ,en gij dooddet hen niet1 welke te ,bedr werden verslagen2 maar ,god doodde hen #gbg4 ,gij slingerdet niets1 o ,mahomet6 ofschoon gij scheent het te slingeren1 maar ,god doet het #gbh om de geloovigen door eene schoone proef te beproeven2 want ,god begrijpt en weet alles4 #ah4 ,dit geschiedde opdat ,god de listen der ongeloovigen mocht verijdelen4 #ai4 ,gij hebt de overwinning verlangd1 o ongeloovigen6 en de overwinning heeft zich tegen u gekeerd4 ,indien gij de eersten zijt1 die ophoudt den gezant te bestrijden1 zal u dat voordeeliger zijn4 ,maar indien gij terugkeert om hem aan te vallen1 zullen wij mede terugkeeren om hem te ondersteunen1 en uwe krachten zullen u volstrekt van geen voordeel wezen1 alhoewel die ook talrijk mochten zijn2 want ,god is met de geloovigen4 #bj4 ,o ware geloovigen6 gehoorzaamt ,god en zijn gezant1 en wendt u niet van hem af1 nu gij de waarschuwingen van den ,koran hoort4 #ba4 ,en weest niet als zij die zeggen3 ,wij hooren1 als zij niet hooren4 #bb4 ,waarlijk1 de slechtsten van de dieren der aarde tegenover ,god1 zijn de dooven en de stommen1 die niet begrijpen4 #bc4 ,indien ,god slechts iets goeds in hen had ontdekt1 zou hij hun zekerlijk hebben doen hooren2 maar indien hij hen had doen hooren1 zouden zij zich gewis afgewend en zich ver verwijderd hebben4 #bd4 ,o ware geloovigen6 antwoordt ,god en zijn apostel1 indien hij u het leven geeft2 en weet dat ,god zich tusschen den mensch en zijn hart plaatst #gbi1 en dat gij voor hem zult verzameld worden4 #be4 ,hoedt u voor de verzoeking #gcj2 zij zal niet hen in het bijzonder treffen1 die goddeloos onder u zijn1 maar u allen in het algemeen2 en weet1 dat ,god gestreng in het straffen is4 #bf4 ,en gedenkt1 dat1 toen gij zwak en in kleinen getale in het land waart #gca1 gij vreesdet door uwe vijanden verdelgd te worden2 maar ,god gaf u een toevluchtsoord1 en hij ondersteunde u met zijne hulp1 en beschonk u met goede dingen1 opdat gij dankbaar zoudt zijn4 #bg4 ,o ware geloovigen6 bedriegt ,god en zijn gezant niet3 schendt nimmer uw geloof met uw weten4 #bh4 ,en bedenkt1 dat uw rijkdom en uwe kinderen eene beproeving voor u zijn1 en dat ,gods belooning groot is4 #bi4 ,o ware geloovigen6 indien gij ,god vreest1 zal hij u eene onderscheiding verleenen4 ,hij zal uwe zonden vergeven1 en u vergiffenis schenken2 want zijne genade is groot4 #cj4 ,en herinner u1 toen de ongeloovigen een komplot tegen u smeedden2 toen zij u wilden aangrijpen1 en dooden of verjagen4 ,god spande op zijne beurt tegen hen samen #gcb2 en waarlijk1 ,god is het beste in staat1 een samenspanning te verijdelen4 #ca4 ,en als onze teekens voor hen worden herhaald1 zeggen zij3 ,wij hebben het gehoord2 indien het ons behaagde1 konden wij iets dergelijks uitspreken2 dit zijn slechts fabelen der ouden #gcc4 #cb4 ,en toen zij zeiden3 ,o ,god6 indien dit de waarheid van u is1 laat dan steenen uit den hemel op ons nedervallen1 of leg ons eene andere gestrenge straf op4 #cc4 ,maar ,god was niet geneigd hen te straffen1 zoolang gij u onder hen bevondt1 noch was ,god geneigd hen te straffen1 toen zij vergiffenis vroegen4 #cd4 ,maar zij kunnen geene verontschuldiging aanvoeren1 waarom ,god hen niet zou straffen1 naardien zij de geloovigen hebben belet1 den heiligen tempel te bezoeken #gcd1 hoewel zij er de bewakers niet van zijn4 ,de bewakers daarvan zijn alleen1 die ,god vreezen2 maar het grootste deel hunner weet het niet4 #ce4 ,en hun gebed in het huis des ,heeren is geen ander dan gefluit en handgeklap #gce4 ,ondergaat dus de straf1 omdat gij ongeloovigen zijt geweest4 #cf4 ,zij die niet gelooven1 wenden hunne rijkdommen aan1 om den weg van ,god #gcf te versperren4 ,zij zullen die verspillen1 maar daarna zal het een bitter berouw voor hen zijn1 en zij zullen eindelijk overwonnen worden4 #cg4 ,en de ongeloovigen zullen in de hel verzameld worden4 #ch4 ,god zal de slechten van de goeden scheiden2 hij zal de slechten op elkander stapelen2 hij zal er een bundel van vormen en dien in het vuur der hel werpen4 ,dan zullen de boozen verloren zijn4 #ci4 ,zeg tot de ongeloovigen dat1 indien zij ophouden u weerstand te bieden1 hun zal vergeven worden wat reeds voorbij is2 maar indien zij voortgaan u aan te vallen1 zal de voorbeeldige straf van de vroegere bestrijders der profeten1 die reeds voltrokken is1 eveneens op hen worden toegepast4 #dj4 ,strijd dus tegen hen1 tot er geen verzet meer ter gunste der afgodendienarij1 en geen andere godsdienst dan die van uwen ,heer besta4 ,indien zij ophouden1 waarlijk dan ziet ,god wat zij doen4 #da4 ,maar indien zij zich afwenden1 weet dan1 dat ,god uw schuts is4 ,hij is de beste schuts en de beste ,helper4 #db4 ,en weet1 dat1 indien gij eenigen buit bekomt1 een vijfde deel daarvan aan ,god en den gezant behoort en aan zijne bloedverwanten1 en aan de weezen1 de armen en de reizigers #gcg indien gij aan ,god gelooft1 en aan hetgeen wij door onzen dienaar op den dag der onderscheiding hebben nedergezonden2 op den dag waarop de twee legers elkander ontmoeten2 en ,god is almachtig4 #dc4 ,toen gij gelegerd waart op de meest nabijgelegen zijde der vallei1 en zij gelegerd waren op de verste zijde1 en de karavaan zich lager bevond1 en indien gij wederzijds bepaald hadt slag te leveren1 zoudt gij zekerlijk die bepaling hebben geschonden #gch2 maar gij werdt1 zonder eenige voorafgaande bepaling1 tot den strijd gebracht1 opdat ,god de zaak zou vervullen1 welke hij besloten had te doen plaats hebben4 #dd4 ,opdat degeen die omkwam1 zou omkomen1 na een blijkbare aanwijzing1 en hij die het moest overleven1 door hetzelfde teeken leven mocht4 ,god hoort en weet alles4 #de4 ,herinner u1 toen uw ,heer den vijand in uwen slaap en weinig in getal aan u deed verschijnen #gci2 en indien hij u dien in grooten getale had doen verschijnen1 zoudt gij den moed verloren en daarover getwist hebben #gdj1 maar ,god behoedde u daarvoor2 want hij kent de binnenste deelen van de borst der menschen4 #df4 ,en toen hij hem zich voor u deed vertoonen1 deed hij hem weinig talrijk voor uwe oogen schijnen2 hij verminderde het getal in uwe oogen1 opdat ,god de zaak zou mogen vervullen1 welke hij besloten had te doen2 en tot ,god zullen alle dingen terugkeeren4 #dg4 ,o ware geloovigen6 indien gij een deel der ongeloovigen ontmoet1 weest onverwrikbaar en gedenkt ,god dikwijls1 opdat gij voorspoedig zoudt mogen zijn4 #dh4 ,en gehoorzaamt ,god en zijn gezant1 en weest niet verdeeld2 daardoor zoudt gij ontmoedigd worden1 en al uw welslagen hangt van u af2 maar volhardt met geduld2 want ,god is met hen die volharden4 #di4 ,en weest niet als zij1 die onbeschaamd hunne huizen verlieten en met pralen onder de menschen verschenen1 en van den weg van ,god afwenden2 want ,god begrijpt wat zij doen4 #ej4 ,en gedenkt1 toen satan hunne daden voor hen vooraf beschikte #gda en zeide3 ,niemand zal u heden overwinnen2 en ik zal zeker nabij zijn1 om u te helpen4 ,maar toen de beide legers elkander in het gezicht kwamen1 wendde hij hun den rug toe1 zeggende3 ,waarlijk1 ik bemoei er mij niet mede1 ik zie wat gij niet ziet1 ik vrees ,god1 want ,god is gestreng in het straffen #gdb4 #ea4 ,toen de huichelaars1 en zij in wier harten een gebrek zetelde1 zeiden3 ,hun geloof verblindt hen #gdc4 ,maar hij die zijn vertrouwen in ,god stelt1 weet dat hij machtig en wijs is4 #eb4 ,en zoo gij hadt gezien toen de engelen de ongeloovigen doodden2 toen sloegen zij hunne aangezichten en hunne ruggen #gdd en zeiden tot hen3 ,gevoelt gij de pijn der verbranding8 #ec4 ,dit zult gij ondergaan1 om hetgeen uwe handen voor u hebben verricht1 en omdat ,god niet onrechtvaardig omtrent zijne dienaren is4 #ed4 ,hun lot gelijkt dat van het volk van ,pharao en der ongeloovigen1 die hen zijn voorafgegaan4 ,god verdelgt hen om hunne zonden4 ,god is sterk en gestreng in zijne straffen4 #ee4 ,dit is geschied1 omdat ,god de weldaden niet verandert1 waarmede hij de menschen overlaadt1 zoolang zij niet veranderen wat in hunne zielen is1 en hetwelk ,god alles hoort en ziet4 #ef4 ,zij hebben gehandeld evenals het volk van ,pharao en evenals zij die het vooraf gingen2 die de teekens van hunnen ,heer loochenden4 ,daarom verdelgden wij hen in hunne zonden en wij overstroomden het volk van ,pharao2 want zij waren allen zondaren4 #eg4 ,waarlijk de slechtste dieren in ,gods oog zijn zij1 die hardnekkige ongeloovigen zijn1 en niet willen gelooven4 #eh4 ,evenals zij1 die een verbond met u aangaan en later hun verbond bij iedere geschikte gelegenheid schenden en ,god niet vreezen4 #ei4 ,indien gij hen in den strijd gevangen neemt1 verstrooi hen en stel een voorbeeld voor hen die na hen zullen komen1 opdat zij gewaarschuwd mogen zijn4 #fj4 ,of indien gij eenig verraad van een volk vreest1 verwerp zijn verbond en behandel het dan op gelijke wijze2 want ,god bemint de verraders niet4 #fa4 ,en denkt niet #gde dat de ongeloovigen ,gods wraak ontgaan2 want zij zullen ,gods macht niet verminderen4 #fb4 ,verzamel dus alle krachten die gij tegen hen hebt1 en troepen paarden1 waarmede gij den vijand ,gods moogt verschrikken1 en ook uw vijand en alle ongeloovigen buiten hen1 welke gij niet kent1 maar die ,god kent4 ,en wat gij voor de verdediging van ,gods geloof besteedt1 zal u worden terug betaald en gij zult niet onrechtvaardig worden behandeld4 #fc4 ,indien zij tot vrede overhellen1 zult gij mede daartoe neigen1 en stel uw vertrouwen in ,god2 want hij hoort en weet alles4 #fd4 ,maar indien zij trachten u te verraden1 dan zal ,god uw helper zijn4 ,hij is het1 die u door zijne ondersteuning heeft geholpen en door die der geloovigen1 en hij heeft hunne harten vereenigd4 ,indien gij alle rijkdommen der aarde zoudt hebben verspild1 zoudt gij hunne harten niet hebben kunnen vereenigen1 maar ,god vereenigt hen2 want hij is almachtig en wijs4 #fe4 ,o profeet6 ,god is uw steun1 en die der ware geloovigen welke u volgen #gdf4 #ff4 ,o profeet6 zet de geloovigen tot oorlog aan2 indien twintig uwer volhardend zijn1 zullen zij twee honderd overwinnen1 en indien er een honderd van u zijn1 zullen zij duizend overwinnen van degenen die niet gelooven1 daar zij een volk zijn dat niet begrijpt4 #fg4 ,god heeft uwe taak gemakkelijk gemaakt2 want hij weet dat gij zwak waart4 ,indien er een honderd van u zijn die volharden1 zullen zij twee honderd overwinnen1 en indien er duizend van u zijn zullen zij tweeduizend #gdg overwinnen1 door ,gods verlof2 want ,god is met hen die volharden4 #fh4 ,het was nimmer een profeet gegeven1 gevangenen te maken zonder groote slachtingen op aarde te doen plaats hebben #gdh4 ,gij verlangt het goede dezer wereld1 en ,god wil u dat der volgende geven2 want ,god is machtig en wijs4 #fi4 ,indien u vooraf geene openbaring van ,god ware gegeven1 zou u eene strenge straf zijn opgelegd voor het losgeld1 dat gij van de gevangenen te ,bedr #gdi hebt verkregen4 #gj4 ,eet dus van hetgeen gij hebt verworven1 van hetgeen geoorloofd en goed is2 want ,god is barmhartig en genadig4 #ga4 ,o profeet6 zeg tot de gevangenen die in uwe handen zijn3 ,indien ,god weet1 dat er eenig goed in uwe harten is1 zal hij u beter geven dan hetgeen van u werd genomen en hij zal u vergeven2 want ,god is genadig en barmhartig4 #gb4 ,maar indien zij trachten u te bedriegen #gej1 waarlijk1 dan hebben zij ,god bedrogen2 daarom heeft hij u de macht over hen gegeven1 en ,god is alwetend en wijs4 #gc4 ,zij die geloofd hebben en hun land zijn ontvlucht1 en hunne bezittingen en hunne personen aan den strijd1 voor den godsdienst van hunnen ,heer1 wijdden1 en zij die den profeet eene schuilplaats hebben verleend en hem hebben bijgestaan1 zullen als elkanders naaste bloedverwanten worden beschouwd #gea4 ,maar zij die geloofd hebben en hun land niet zijn ontvlucht1 zullen geene bloedverwanten van u zijn1 tot zij hunne woningen eveneens hebben verlaten4 ,maar indien zij uwe hulp voor het geloof inroepen1 zult gij die verleenen1 tenzij het tegen degenen mocht wezen1 die uwe bondgenooten zijn2 en ,god ziet wat gij doet4 #gd4 ,laat de ongeloovigen elkanders bloedverwanten zijn4 ,zoo lang gij dit niet ook doet1 zullen er wanorde en groote plagen over de aarde heerschen4 #ge4 ,maar zij die geloofd en hunne woningen verlaten1 en voor des ,heeren waren godsdienst hebben gestreden1 en den profeet eene schuilplaats verleend en hem ondersteund hebben1 deze zijn waarlijk geloovigen1 zij zullen vergiffenis en edelmoedige ondersteuning ontvangen4 #gf4 ,en zij1 welke sedert dien tijd geloofd en hunne woningen verlaten hebben1 en met u streden1 behooren eveneens tot de uwen4 ,en zij1 die door bloedverwantschap verbonden zijn1 zullen1 als elkanders naaste bloedverwanten1 boven vreemdelingen worden beschouwd1 overeenkomstig ,gods boek4 ,god kent alle dingen4 ,,negende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,verklaring ,,van ,,vrijstelling #geb4 ,gegeven te ,medina4--#acj verzen4 #a4 ,eene verklaring van vrijstelling van ,god en zijn gezant1 aan zoodanige afgodendienaars1 met welke gij een verbond hebt aangegaan4 #b4 ,ga en reis gedurende vier maanden #gec met zekerheid op aarde1 en weet dat gij ,god niet zult verzwakken1 en dat ,god de ongeloovigen zal schandvlekken4 #c4 ,en eene verklaring van ,god en zijn gezant voor het volk1 op den dag van den grooteren pelgrimstocht #ged1 dat ,god vrij is1 en ook zijn gezant1 omtrent de afgodendienaars4 ,daarom zal het beter voor u zijn1 indien gij berouw betoont2 maar indien gij u afwendt1 weet dan1 dat gij ,god niet zult verzwakken4 ,kondig den ongeloovigen eene pijnlijke straf aan4 #d4 ,uitgenomen zulke afgodendienaars waarmede gij een verbond hebt aangegaan1 en die dit later op geenerlei wijze schenden1 noch een ander tegen u bijstaan #gee4 ,handhaaf dus het verbond dat gij met hen hebt aangegaan1 tot hun tijd zal zijn verloopen2 want ,god bemint hen die hem vreezen4 #e4 ,en wanneer de maanden1 waarin het u niet geoorloofd is hen aan te vallen1 zullen zijn verloopen1 dood dan de afgodendienaars waar gij hen moogt vinden2 maak hen gevangen1 beleger hen en wacht hen op iedere geschikte plaats op4 ,maar indien zij berouw mochten betoonen1 en de bepaalde tijden voor het gebed in acht nemen en de voorgeschrevene aalmoezen geven1 stel hen dan in vrijheid2 uw ,god is genadig en barmhartig4 #f4 ,en indien een der afgodendienaars u ondersteuning vraagt1 verleen hen die1 opdat hij ,gods woord hoore1 en voer hem daarna naar eene veilige plaats #gef4 ,dit zult gij doen2 want zij kennen de uitnemendheid van uwen godsdienst nog niet4 #g4 ,hoe zouden de afgodendienaars tot een verbond met ,god en zijn gezant worden toegelaten1 uitgenomen zij met welke gij een verbond in den heiligen tempel sluit4 ,zoo lang zij getrouw omtrent u handelen1 handel ook gij getrouw omtrent hen2 want ,god bemint hen1 die hem vreezen4 #h4 ,hoe kunnen zij een verbond met u hebben8 ,indien zij de overhand boven u hebben1 zullen zij noch ontzag voor uwe bloedverwantschap1 noch voor uw geloof hebben4 ,zij zullen u met hunne monden toestemmen1 doch hunne harten zullen afkeerig van u wezen2 want het grootste gedeelte hunner zijn snoodaards4 #i4 ,zij verkoopen ,gods teekenen voor een nietigen prijs en versperren zijn weg2 voorzeker het is boos wat zij verrichten4 #aj4 ,zij eerbiedigen bij de geloovigen noch bloedverwantschap noch geloof2 en dat zijn de zondaren4 #aa4 ,maar indien zij berouw betoonen1 en de bepaalde tijden voor het gebed in acht nemen1 en aalmoezen geven1 zullen zij uwe broederen in den godsdienst zijn4 ,wij verklaren onze teekens duidelijk voor hen1 die geneigd zijn te begrijpen4 #ab4 ,maar indien zij hunne eeden na het aangaan van hun verbond schenden1 en uwen godsdienst aantasten1 tast dan de aanvoerders der ongeloovigen aan 7want bij hen bestaat geene trouw71 opdat zij hunne verraderijen staken4 #ac4 ,wilt gij niet strijden tegen hen1 die hunne eeden geschonden en samengezworen hebben1 om ,gods gezant te verjagen8 ,zij waren de zondaren4 ,zoudt gij hen vreezen8 ,het is rechtvaardiger1 dat gij ,god vreest1 indien gij ware geloovigen zijt4 #ad4 ,valt hen dus aan2 ,god zal hen door uwe handen straffen2 hij zal hen met schaamte bedekken1 en zal u de overwinning op hen schenken2 en hij zal de borst genezen van hen die gelooven4 #ae4 ,en hij zal de verontwaardiging uit hunne harten wegnemen2 want hij zal zich wenden tot hen1 die hem behagen4 ,god is alwetend en wijs4 #af4 ,verbeelddet gij u1 dat gij verlaten zoudt worden1 alsof ,god hen nog niet kende1 die voor zijnen godsdienst streden1 en naast ,god en zijn apostel niemand1 maar de geloovigen tot hunne vrienden kozen8 ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #ag4 ,en waarom zouden de ongeloovigen ,gods tempelen bezoeken8 daar zij zelven getuigen van hun ongeloof tegen hunne eigene zielen zijn4 ,de werken dier menschen zijn ijdel1 en zij zullen eeuwig in de hel verblijven4 #ah4 ,maar hij alleen zal ,gods tempelen bezoeken1 die in ,god en den laatsten dag gelooft en volhardend in het bidden is3 die de voorgeschreven aalmoezen geeft en ,god vreest4 ,deze zal misschien tot hen behooren1 die op den rechten weg worden geleid #geg4 #ai4 ,rekent gij het reiken van drank aan de bedevaartgangers en het bezoeken van den heiligen tempel1 als daden van dezelfde verdienste als diegene1 welke door hem worden verricht1 die in ,god en den laatsten dag gelooft en voor ,gods eeredienst strijdt8 ,zij zullen voor ,god niet gelijk zijn2 want ,god leidt de onrechtvaardigen niet4 #bj4 ,zij die geloofd hebben en hun land verlieten1 en hunne bezittingen en hun persoon aan de verdediging van ,gods waren eeredienst wijdden1 zullen door ,god op de hoogste trap van eer worden gesteld1 en deze zijn het1 die gelukkig zullen wezen4 #ba4 ,hun ,heer zendt hun goede tijdingen van genade1 van welwillendheid en van tuinen1 waar zij bestendige genoegens zullen smaken4 #bb4 ,zij zullen daarin eeuwig verblijven2 want de belooning van ,god is groot4 #bc4 ,o ware geloovigen6 kiest uwe vaderen of uwe broeders niet tot uwe vrienden1 indien zij ongeloof boven geloof beminnen2 en wie uwer hen tot zijne vrienden mocht kiezen1 zal onder de goddeloozen worden geteld4 #bd4 ,zeg3 ,indien uwe vaderen en uwe zonen1 en uwe broeders en uwe vrouwen1 en uwe bloedverwanten en het vermogen dat gij hebt verworven en uw handel1 welks verval gij vreest1 en de woningen waarin gij u beweegt1 u dierbaarder zijn dan ,god en zijn apostel1 en de vooruitgang van zijnen godsdienst1 wacht dan tot ,god zijn bevel zendt2 want ,god leidt de goddeloozen niet4 #be4 ,god heeft u in verschillende gevechten bijgestaan1 en hoofdzakelijk in den slag van ,honein #geh1 waar gij u in uw groot aantal hebt verheugd2 maar het was u niet voordeelig1 en de aarde was u te eng #gei1 niettegenstaande zij ruim was2 daarop zijt gij heengetrokken en hebt u afgewend4 #bf4 ,later zond ,god zijn bescherming #gfj op zijn apostel en op de geloovigen neder1 en hij zond engelenscharen neder1 die gij niet zaagt1 en strafte hen1 die niet geloofden2 en dit was de vergelding der ongeloovigen4 #bg4 ,hierna zal ,god zich slechts wenden tot hen die hem behagen #gfa2 want ,god is barmhartig en genadig4 #bh4 ,o ware geloovigen6 waarlijk de afgodendienaars zijn onrein2 laat hen dus na verloop van dit jaar #gfb den heiligen tempel niet naderen4 ,indien gij de armoede vreest door het afsnijden van handelsgemeenschap met hen1 zal ,god u van zijn overvloed verrijken1 indien het hem behaagt3 want ,god is alwetend en wijs4 #bi4 ,strijdt tegen degenen1 die noch aan ,god3 noch aan den jongsten dag gelooven #gfc1 en niet verbieden wat ,god in zijn apostel hebben verboden1 en den waren godsdienst niet belijden van hen1 aan wie de schriften werden geopenbaard1 tot zij door het recht van onderwerping schatting hebben betaald #gfd1 en zij vernederd zijn4 #cj4 ,de ,joden zeggen3 ,ozar is de zoon van ,god1 en de ,christenen zeggen ,christus is de zoon van ,god #gfe4 ,dat is wat zij met hunne monden zeggen4 ,zij bootsen de taal na van hen1 die in vroegere tijden ongeloovigen waren4 ,dat ,god hun den oorlog aandoe4 ,hoe dwaas zijn zij6 #ca4 ,zij kiezen hunne priesters en hunne monniken tot hunne heeren naast ,god #gff1 benevens ,christus1 de zoon van ,maria1 hoewel het hun is geboden1 slechts n ,god te aanbidden2 en er is geen ,god buiten hem4 ,het zij verre van hem wat zij met hem vereenigen4 #cb4 ,zij trachten het licht van ,god door hunne monden uit te blusschen2 maar ,god wil slechts zijn licht volmaken1 hoewel de ongeloovigen daarvan een afkeer hebben4 #cc4 ,hij is het1 die zijn apostel met de leiding en den waren godsdienst heeft gezonden1 opdat hij zijnen voorrang boven iederen anderen godsdienst zou aantoonen1 hoewel de afgodendienaars er afkeerig van mogen zijn4 #cd4 ,o ware geloovigen6 waarlijk1 velen der priesters en monniken verteren het vermogen der menschen in ijdelheid #gfg en versperren den weg van ,god4 ,maar hun1 die goud en zilver verzamelen en het niet voor den vooruitgang van ,gods waren dienst gebruiken1 verkondig eene gestrenge straf4 #ce4 ,op den dag des oordeels zullen hunne schatten sterk verhit worden in het vuur der hel1 en hunne voorhoofden en hunne zijden en hunne ruggen zullen daarmede gebrandmerkt worden1 en hunne pijnigers zullen hun zeggen3 ,dit zijn de schatten1 welke gij voor uwe ziel hebt vergaderd4 ,proef dus wat gij hebt verzameld4 #cf4 ,het volkomen getal van ,gods maanden is twaalf #gfh1 die door ,gods boek #gfi werden ingesteld1 op den dag1 dat hij de hemelen en de aarde schiep3 vier daarvan zijn geheiligd4 ,dit is de ware godsdienst4 ,handel hierin dus niet onrechtvaardig met u zelven4 ,maar val de afgodendienaars in alle maanden aan1 daar zij u evens in alle maanden aanvallen1 en weet1 dat ,god met degenen is die hem vreezen4 #cg4 ,waarlijk1 het overbrengen van een geheiligde maand op eene andere maand is eene overmaat van ongeloof4 ,de ongeloovigen zijn daardoor in eene dwaling gebracht2 zij staan toe1 dat een maand in het ne jaar worde geschonden1 en verklaren die in een ander jaar voor heilig1 opdat zij het getal maanden zouden volmaken1 die volgens ,gods bevel heilig moeten gehouden worden2 en zij veroorloven1 wat ,god verboden heeft4 ,het slechte hunner daden is hun door den ,satan bereid2 want ,god leidt de ongeloovigen niet4 #ch4 ,o ware geloovigen6 wat scheelde u1 dat1 toen men u zeide3 vertrekt1 om voor ,gods eeredienst te strijden1 gij u als bewaard ter aarde hebt gebogen8 ,verkiest gij het tegenwoordige leven boven het volgende8 ,maar de genietingen van dit leven zijn slechts onbeduidend in vergelijking met die van het volgende4 #ci4 ,indien gij niet vertrekt als gij ten oorlog wordt opgeroepen1 zal ,god u met eene gestrenge straf tuchtigen1 en hij zal een ander volk op uwe plaats stellen #ggj1 hetgeen hem volstrekt niet zal deren2 want ,god is almachtig4 #dj4 ,indien gij den profeet niet bijstaat1 waarlijk1 dan zal ,god hem bijstaan1 zoo als hij dat vroeger deed1 toen de ongeloovigen hem uit ,mekka verdreven1 den tweede van de twee #gga1 toen zij beiden in het hol waren4 ,toen zeide hij tot zijne gezellen3 ,weest niet bedroefd2 want ,god is met ons4 ,en ,god zond zijne zekerheid op hem neder en versterkte hem met legers en engelen1 die gij niet zaagt4 ,en hij vernederde het woord van hen1 die niet geloofden en ,gods woord werd verheven2 want ,god is machtig en wijs4 #da4 ,trekt ten strijd1 lichten en zwaren #ggb1 en wijdt uwe bezittingen en uwe personen aan den vooruitgang van ,gods geloof4 ,dit zal beter voor u zijn1 dat gij het weet4 #db4 ,indien het een nabij gelegen voordeel of eene gemakkelijke reis ware geweest1 zouden zij u zeker zijn gevolgd2 maar de weg scheen hun lang1 en thans zweren zij bij ,god1 zeggende3 ,indien wij daartoe in staat waren geweest1 zouden wij u zeker hebben gevolgd4 ,zij vernietigen hunne eigene zielen2 want ,god weet dat zij leugenaars zijn4 #dc4 ,god vergeve het u6 waarom gaaft gij hun verlof te huis te blijven #ggc1 voor dat het u was bewezen1 dat zij waarheid spraken1 en voor dat gij de leugenaars kendet8 #dd4 ,zij1 die in ,god en den jongsten dag gelooven1 zullen u geen verlof vragen om er van ontslagen te worden1 hun vermogen en hunne personen aan den vooruitgang van ,gods waar geloof te wijden2 en ,god kent hen1 die hem vreezen4 #de4 ,waarlijk1 zij alleen zullen u verlof vragen1 die niet in ,god en den jongsten dag gelooven en wier harten nopens het geloof twijfelen2 terwijl zij in hunnen twijfel heen en weder worden geslingerd4 #df4 ,indien zij geneigd zouden zijn geweest1 met u te vertrekken1 zouden zij zekerlijk voor dat doel een voorraad van wapens en benoodigdheden hebben gereed gemaakt2 maar ,god was er afkeerig van1 hen te laten vertrekken2 hij heeft hen traag gemaakt en hij zeide tot hen3 zit stil met hen die stil zitten #ggd4 #dg4 ,indien zij met u waren vertrokken1 zouden zij slechts een last voor u geweest zijn1 en heen en weder geloopen1 en tot opstand aangezet hebben2 en er zouden sommigen onder u zijn geweest1 die hun gehoor zouden gegeven hebben2 maar ,god kent de boozen4 #dh4 ,reeds vroeger trachtten zij opstand te veroorzaken #gge1 en zij verwarden uwe zaken1 tot de waarheid verscheen en ,gods bevel duidelijk werd gemaakt1 hoewel zij er afkeerig van waren4 #di4 ,sommigen van hen zeggen tot u3 ,geef mij verlof achter te blijven1 en stel mij aan geene verzoeking bloot4 ,zijn zij er niet reeds toe vervallen8 ,maar de hel zal de ongeloovigen verwoesten4 #ej4 ,indien gij met geluk wordt bedeeld1 bedroeft het hun1 maar indien u een ongeluk overkomt1 zeggen zij3 ,wij hebben onze maatregelen vooraf genomen1 en zij wenden zich af1 en verheugen zich1 dat gij ongelukkig zijt4 #ea4 ,zeg3 ,niets zal ons overkomen1 dan wat ,god over ons heeft besloten2 hij is onze schuts1 en in ,god stelt de geloovige zijn vertrouwen4 #eb4 ,zeg3 ,verwacht gij dat ons iets anders zal overkomen1 dan een der twee uitmuntendste dingen1 overwinning of martelaarschap8 ,maar wij verwachten omtrent u1 dat ,god u eene straf oplegt1 hetzij van hem zelven of door onze handen #ggf4 ,wacht dus1 om te zien wat het einde zal zijn2 want wij zullen op u wachten4 #ec4 ,zeg3 ,besteedt uw geld1 zoowel vrijwillig als gedwongen1 voor vrome doeleinden2 het zal niet van u worden aangenomen daar gij goddeloozen zijt4 #ed4 ,en niets verhindert hunne gaven aan te nemen1 dan dat zij niet in ,god en zijn apostel gelooven1 en dat zij het gebed niet anders dan onachtzaam verrichten1 en hun geld voor ,gods geloof slechts onwillig besteden4 #ee4 ,laten hunne rijkdommen of hunne kinderen u dus niet verwonderen4 ,waarlijk1 ,god wil hen slechts door die zaken op deze wereld straffen1 en dat hunne zielen hen verlaten1 tijdens zij ongeloovigen zijn4 ,zij zweren bij ,god1 dat zij tot de uwen behooren1 maar zij behooren niet tot u2 doch zij vreezen4 #ef4 ,indien zij een toevluchtsoord1 of holen1 of een onderaardsch gewelf vinden1 wenden zij zich af en begeven zich zoo spoedig mogelijk daarheen4 #eh4 ,er zijn ook onder hen1 die slechte berichten omtrent u verspreiden1 nopens uwe uitdeeling van aalmoezen2 maar indien zij een deel daarvan ontvangen1 zijn zij wel tevreden1 doch indien zij geen deel daarvan ontvangen1 onthoudt het1 zijn zij toornig4 #ei4 ,maar indien zij tevreden waren geweest met datgene1 wat ,god en zijn apostel hun hebben gegeven1 en zoo zij gezegd hadden3 ,god is onze steun2 ,god zal ons van zijn overvloed geven1 evenals zijn ,profeet1 en wij begeeren slechts ,god3 waarlijk het zou beter voor hen geweest zijn4 #fj4 ,aalmoezen moeten alleen uitgereikt worden aan de armen1 de hulpbehoevenden #ggg en aan hen1 welke gebruikt worden om die te verzamelen en te verdeelen1 en aan hen wier harten voor den ,islam gewonnen zijn2 voor het vrijkoopen van slaven1 en aan hen die schuld hebben en niet betalen kunnen2 voor de bevordering van ,gods geloof en aan den reiziger4 #fa4 ,dit is een bevel van ,god1 en ,god is alwetend en wijs4 ,er zijn sommigen onder hen1 die den profeet belasteren en zeggen3 ,hij is een oor #ggh4 ,antwoord3 ,hij is een goed oor voor u #ggi2 hij gelooft in ,god en hij vertrouwt den geloovige4 #fb4 ,en hij is eene genade voor degenen van u1 die gelooven4 ,maar zij die ,gods apostel beleedigen1 zullen eene smartelijke straf ondergaan4 #fc4 ,zij zweren u bij ,god1 dat zij u zouden willen behagen2 maar het zou beter zijn dat zij ,gode en zijn apostel behaagden1 indien zij ware geloovigen zouden zijn4 #fd4 ,weten zij niet1 dat hij1 die ,god en zijn apostel werstand biedt1 zonder twijfel met het vuur der hel gestraft worden1 en daarin voor eeuwig verblijven zal8 ,dit is eene groote schande4 #fe4 ,de huichelaars vreezen1 dat eene ,soera nopens hen mocht worden geopenbaard1 om hun te verklaren1 wat zich in hunne harten bevindt4 ,zeg tot hen3 ,gij spot1 maar ,god zal zekerlijk aan het licht brengen1 wat gij vreest te zien openbaren4 #ff4 ,en indien gij hun de reden van deze bespotting vraagt1 zeggen zij3 ,waarlijk1 wij spraken slechts met elkander en schertsten onder ons4 ,zeg3 spot gij met ,god en zijne teekens en met zijn apostel8 #fg4 ,tracht niet u te verontschuldigen2 gij zijt ongeloovigen geworden1 na geloofd te hebben4 ,indien wij een deel uwer vergeven1 zullen wij een ander deel straffen1 daar zij boozen waren4 #fh4 ,huichelende mannen en vrouwen zetten elkander wederkeerig aan2 zij gebieden wat slecht is1 en verbieden wat goed is1 en sluiten hunne handen om geene aalmoezen te geven4 ,zij hebben ,god vergeten2 daarom heeft ,god ook hen vergeten3 waarlijk de huichelaars zijn goddeloozen4 #fi4 ,god bedreigt de huichelaars1 zoowel mannen als vrouwen1 en de ongeloovigen met het vuur der hel2 eeuwig zullen zij daarin blijven2 dit zal hun verdiende loon zijn4 ,god heeft hen vervloekt1 en zij zullen eene voortdurende pijniging ondergaan4 #gj4 ,gij handelt evenals zij1 die vr u bestonden4 ,zij waren sterker dan gij en hadden meer overvloed van rijkdommen en van kinderen2 en zij genoten van hun vermogen in deze wereld1 evenals gij1 die uw vermogen hier geniet1 gelijk zij1 die u vooraf gingen1 hun vermogen genoten4 ,en gij mengt u in ijdele gesprekken1 evenals zij zich daarin mengden4 ,de daden van dezen zijn ijdel1 zoowel in deze als in de volgende wereld1 en zij zijn het die verloren gaan4 #ga4 ,waart gij niet bekend met de geschiedenis van hen1 die vr hen bestonden8 ,van het volk van ,noach1 van ,ad en van ,themoed1 en van het volk van ,abraham1 en van de bewoners van ,madian1 en van de steden die verwoest werden #ghj8 ,hunne apostelen kwamen tot hen met duidelijke aanwijzingen1 en ,god was niet geneigd hen onrechtvaardig te behandelen2 maar zij handelden onrechtvaardig met hunne eigene zielen4 #gb4 ,en de geloovige mannen en de geloovige vrouwen zijn elkanders vrienden4 ,zij bevelen wat rechtvaardig is en verbieden wat slecht is1 en zij zijn volhardend in het gebed1 en reiken de vastgestelde aalmoezen uit1 en zij gehoorzamen ,gode en zijne gezanten4 ,voor hen zal ,god genadig zijn2 want hij is machtig en wijs4 #gc4 ,god beloofde den waren geloovigen1 zoowel mannen als vrouwen1 tuinen door rivieren besproeid1 waarin zij eeuwig zullen verblijven2 hij beloofde hun heerlijke woningen in de tuinen van eeuwig verblijf #gha2 maar ,gods goede gezindheid zal hunne uitnemendste belooning zijn4 ,dat zal een groot heil wezen4 #gd4 ,o ,profeet6 onderneem den oorlog tegen de ongeloovigen en de huichelaars1 en wees gestreng omtrent hen2 want hunne woning zal de hel zijn4 ,welk een ongelukkig verblijf6 #ge4 ,zij zweren bij ,god1 dat zij niet zeiden waarvan zij worden beschuldigd1 en toch hebben zij het woord van ongeloovigheid geuit en werden ongeloovigen1 nadat zij den ,islam hadden omhelsd4 ,en zij vormden een plan1 maar konden het niet volvoeren2 en zij vormden het niet1 dan omdat ,god en zijn gezant hen door hunne goedheid hebben verrijkt #ghb4 ,indien zij zich bekeeren1 zal het beter voor hen zijn2 maar indien zij terugtrekken1 zal ,god hen met eene strenge pijniging straffen1 zoo wel in deze als in de volgende wereld1 en zij zullen noch eenen schuts op aarde noch eenen beschermer hebben4 #gf4 ,er zijn sommigen van hen die een verbond met ,god hebben aangegaan1 zeggende3 ,waarlijk1 indien hij ons van zijnen overvloed geeft1 zullen wij aalmoezen schenken en rechtvaardigen worden4 #gg4 ,maar toen hij hun van zijn overvloed had gegeven1 werden zij gierig1 keerden zich om en wendden zich ver weg4 #gh4 ,daarom liet ,god huichelarij in hunne harten opvolgen1 tot den dag dat zij voor hem zullen verschijnen1 om rekenschap te geven van hunne schending der beloften1 die zij ,gode hebben gedaan1 en omdat zij bedriegelijk hebben gehandeld4 #gi4 ,weten zij dan niet1 dat ,god kent wat zij verbergen en hunne onderlinge gesprekken1 en dat ,god alle geheimen kent8 #hj4 ,zij die de geloovigen belasteren wegens de onverplichte aalmoezen1 of omdat dezen daaraan niet dan met veel moeite kunnen voldoen1 en hen daarom bespotten1 ,god zal hen bespotten en zij zullen eene gestrenge straf ondergaan4 #ha4 ,of gij al dan niet vergiffenis voor hen vraagt1 het zal gelijk zijn4 ,indien gij zeventig maal vergiffenis voor hen vraagt1 zal ,god hun op geenerlei wijze vergeven #ghc4 ,dit is omdat zij niet in ,god en zijn gezant gelooven2 en ,god leidt de goddeloozen niet4 #hb4 ,zij die bij de expeditie van ,taboec te huis bleven1 waren verblijd achter den profeet te blijven1 en ongeneigd hunne bezittingen en hunne personen te wagen voor den vooruitgang van ,gods waren godsdienst1 en zij zeiden onderling3 ,trek niet in de hitte op4 ,zeg3 het hellevuur zal heeter zijn2 indien zij dit maar begrepen6 #hc4 ,laat hen dus weinig lachen2 zij zullen des te meer weenen1 als eene vergelding voor hetgeen zij hebben gedaan4 #hd4 ,indien ,god u terugbrengt tot sommigen van hen1 en zij u verlof vragen1 met u ten oorlog te mogen trekken2 zeg dan3 ,gij zult niet met mij vertrekken2 nimmer zult gij een vijand met mij bekampen3 het behaagde u de eerste maal te huis te blijven2 zit dus thans te huis met hen die achterblijven4 #he4 ,nimmer zult gij voor een van hen die gestorven is1 bidden2 sta nimmer bij zijn graf stil #ghd1 omdat zij niet in ,god en zijn gezant geloofden1 en in hunne boosheid stierven4 #hf4 ,laten hunne rijkdommen en hunne kinderen uwe verwondering niet opwekken2 ,gods bedoeling is alleen hen daardoor in deze wereld te straffen en hen door hunne zielen te doen verlaten1 terwijl zij ongeloovigen zijn4 #hg4 ,indien eene ,soera #ghe wordt nedergezonden1 waarin gezegd wordt3 ,geloof in ,god en trek ten oorlog met zijn gezant1 vragen de rijksten onder hen u verlof om achter te blijven1 en zeggen3 ,sta ons toe tot hen te behooren1 die te huis blijven4 #hh4 ,zij zijn er toe geneigd1 met hen achter te blijven1 en hunne harten zijn verzegeld2 daarom begrijpen zij niet4 #hi4 ,maar de gezant en zij die met hem hebben geloofd1 wagen hunne bezittingen en hun leven om ,god te dienen2 zij zullen de geneugten van het volgende leven smaken en gelukkig zijn4 #ij4 ,god heeft tuinen voor hen gereed gemaakt1 met rivieren doorsneden2 eeuwig zullen zij daarin blijven4 ,dit zal eene groote zaligheid zijn4 #ia4 ,en zekere ,arabieren van de woestijn kwamen om zich te verontschuldigen1 en baden1 dat zij achter mochten blijven4 ,zij die ,god en zijn gezant van logen hadden beschuldigd1 bleven te huis4 ,maar eene pijnlijke straf zal hun worden opgelegd die niet gelooven4 #ib4 ,zij die zwak1 of door ziekte aangetast zijn1 of zij die geene middelen hebben om tot den oorlog bij te dragen #ghf1 zullen geene zonde doen indien zij te huis blijven1 zoo zij zich geloovig omtrent ,god en zijn gezant gedragen4 ,hun die rechtvaardig zijn1 zal geen kwaad geschieden2 want ,god is genadig en barmhartig4 #ic4 ,noch hun die u zijn komen verzoeken1 hun benoodigdheden 7rijdieren7 voor de reis te verschaffen1 en die1 toen gij hebt geantwoord3 ,ik heb geene benoodigdheden om u te geven1 terugkeerden met de tranen in de oogen1 uit verdriet dat zij geene middelen konden vinden om tot den tocht bij te dragen #ghg4 #id4 ,maar er bestaat reden van gisping voor hen1 die u verlof vragen1 te huis te mogen blijven1 als zij rijk zijn4 ,het behaagt hun met degenen te zijn1 die achterblijven1 en ,god heeft hunne harten dichtgezegeld2 daarom begrijpen zij niet4 #ie4 ,zij zullen zich bij u verontschuldigen1 als gij tot hen zijt teruggekeerd2 zeg3 ,verontschuldigt u niet2 wij zullen u op geenerlei wijze gelooven4 ,god heeft ons met uw gedrag bekend gemaakt1 en ,god zal op uwe daden acht geven en ook zijn gezant1 en hierna zult gij voor hem gebracht worden1 die weet wat verborgen en wat duidelijk is1 en hij zal u verklaren wat gij hebt bedreven4 #if4 ,zij zullen1 als gij tot hen zijt teruggekeerd1 u bij ,god bezweren1 dat gij hen alleen zult laten #ghh4 ,laat hen dus alleen2 want zij zijn afschuwelijk1 en de hel zal hunne woning zijn1 als eene vergelding voor hetgeen zij hebben bedreven4 #ig4 ,zij zullen u bezweren1 dat gij welwillend omtrent hen moogt zijn2 maar indien gij welwillend omtrent hen zijt1 waarlijk1 dan zal ,god niet welwillend zijn omtrent degenen die slecht handelen4 #ih4 ,de ,arabieren van de woestijn zijn nog hardnekkiger in hun ongeloof en hunne huichelarij2 en het is gemakkelijker voor hen1 onbekend te zijn met de bevelen van hetgeen ,god ,zijnen gezant heeft nedergezonden #ghi en ,god is alwetend en wijs4 #ii4 ,onder de ,arabieren van de woestijn zijn er die1 wat zij voor ,god hebben besteed1 als eene schatting #gij rekenen te zijn1 en wachten dat u eene wisseling der fortuin #gia mocht overkomen4 ,eene wisseling ten kwade zal over hen komen2 want ,god hoort en weet alles4 #ajj4 ,en onder de ,arabieren van de woestijn zijn er1 die in ,god en den jongsten dag gelooven en die1 hetgeen voor ,god wordt besteed1 als een middel achten1 om nader tot ,god gebracht te worden en de geboden van den gezant te verwerven4 ,is het middel tot die nadering niet in hunne handen8 ,god zal hen in zijne genade opnemen2 want ,god is barmhartig en genadig4 #aja4 ,wat de leiders en de hoofden der ,mohajerin en de ,ansars betreft1 en degenen die hen in het uitoefenen van weldaden1 hebben gevolgd1 ,god is voldaan over hen1 en zij zijn voldaan over hem1 en hij heeft tuinen voor hen bereid met rivieren doorsneden4 ,eeuwig zullen zij daarin verblijven4 ,dit zal eene groote zaligheid zijn4 #ajb4 ,onder de ,arabieren van de woestijn1 die rondom u wonen1 zijn huichelachtige personen #gib1 en onder de bewoners van ,medina zijn sommigen die hardnekkig in huichelarij zijn4 ,gij kent hen niet1 o profeet6 maar wij kennen hen2 wij zullen hen zekerlijk tweemaal straffen #gic2 daarna zullen zij tot eene pijnlijke kastijding verwezen worden4 #ajc4 ,anderen nebben hunne misdaden bekend2 zij hebben eene goede daad met eene andere vermengd1 die slecht is2 misschien zal ,god zich tot hen wenden2 want ,god is barmhartig en genadig4 #ajd4 ,neem aalmoezen van hunne bezittingen aan1 opdat gij hen moogt zuiveren en van hunne zonden reinigen2 bid voor hen2 want uwe gebeden zullen hen gerust stellen1 en ,god hoort en weet alles4 #aje4 ,weten zij niet1 dat ,god boete van zijne dienaren en aalmoezen aanneemt1 en dat ,god geneigd tot vergeven en barmhartig is8 #ajf4 ,zeg tot hen3 ,handelt zooals gij wilt1 maar ,god ziet uw werk1 evenals zijn gezant en de ware geloovigen1 en gij zult gebracht worden voor hem1 die alles kent wat geheim gehouden en wat openbaar gedaan wordt1 en hij zal u verklaren wat gij hebt bedreven4 #ajg4 ,er zijn anderen1 die met verlangen ,gods besluit afwachten1 hetzij hij hen zal straffen1 of dat hij zich tot hen zal wenden2 maar ,god is alwetend en wijs4 #ajh ,er zijn sommigen die een tempel hebben gebouwd om de geloovigen te schaden en ongeloof voort te planten2 om verdeeling tusschen de ware geloovigen te zaaien en als eene hinderlaag voor hen1 die in vroegeren tijd tegen ,god en zijn gezant hebben gestreden2 en zij zweren1 zeggende3 ,waarlijk1 wij hebben geen ander doel dan goed te handelen2 maar ,god is getuige1 dat zij zekerlijk liegen4 #aji4 ,zet daar nimmer den voet om te bidden4 ,er is een tempel1 sedert den eersten dag van zijn bouw op godsvrucht gegrondvest #gid4 ,het is beter dat gij daar den voet zet om te bidden2 daarin zijn menschen1 die er naar haken1 gezuiverd te worden2 want ,god bemint den reine4 #aaj4 ,is dus hij beter1 die zijn gebouw op ,gods vrees heeft gesticht en om hem te behagen1 of hij1 die zijn gebouw heeft gesticht op den rand van eene zandbank1 die door de wateren wordt weggespoeld1 zoodat die met hem in het hellevuur stort8 ,god leidt de goddeloozen niet4 #aaa4 ,hun gebouw1 dat zij gesticht hebben1 zal niet ophouden eene aanleiding tot twijfel in hunne harten te zijn1 tot hun hart in stukken is gesneden #gie2 en ,god is alwetend en wijs4 #aab4 ,waarlijk1 ,god heeft van de ware geloovigen hunne zielen en hunne bezittingen aangekocht1 waartegen hij hun de geneugten van het paradijs zal schenken1 op voorwaarde1 dat zij voor ,gods zaak zullen strijden tenzij zij dooden of gedood worden2 de belofte daarvan wordt verzekerd door de wet1 het evangelie en den ,koran4 ,en wie komt zijne verbintenis getrouwer na dan ,god8 ,verheug u dus in de verbintenis1 welke gij hebt aangegaan4 ,dit zal eene groote gelukzaligheid zijn4 #aac4 ,de berouwvollen en zij die ,god dienen en hem loven1 en vasten en nederbuigen en aanbidden1 en datgene bevelen wat rechtvaardig is1 en verbieden wat slecht is1 en de bevelen van ,god nakomen1 zullen eveneens met het paradijs worden beloond3 breng dus goede tijdingen tot de geloovigen4 #aad4 ,het is den profeet niet geoorloofd1 noch hun die ware geloovigen zijn1 voor afgodendienaars te bidden1 zelfs indien zij tot hunne bloedverwanten behooren1 nadat het hun bekend is geworden1 dat zij bewoners der hel zullen zijn #gif4 #aae4 ,ook ,abraham vroeg geene vergiffenis voor zijn vader1 anders dan ter voldoening eener belofte1 welke hij hem had gedaan #gig2 maar toen het hem bekend werd1 dat deze een vijand van ,god was1 onttrok hij zich daaraan #gih1 en waarlijk1 ,abraham was medoogend en menschelijk4 #aaf4 ,god is niet geneigd een volk in dwaling te leiden #gii1 nadat hij het ten goede heeft geleid1 dan nadat hij heeft verklaard wat het heeft te vermijden2 want ,god is alwetend4 #aag4 ,waarlijk aan ,god behoort de heerschappij van hemel en aarde2 hij schenkt leven en hij doet sterven1 en gij hebt geen schuts of helper naast ,god4 #aah4 ,god heeft den profeet vergeven en den ,mohajerin en ,ansars1 die hem in de ure des gevaars volgden1 toen de harten van een groot deel hunner zoo nabij het afdwalen waren2 daarna wendde hij zich tot hen2 want hij was medoogend en genadig omtrent hen4 #aai4 ,ook is hij verzoend met de drie die achter bleven #hjj1 zoodat de aarde1 hoe ruim zij ook is1 te beperkt voor hen werd1 en hunne lichamen te klein werden voor hunne zielen1 en zij kwamen tot de overtuiging1 dat er tegen ,god geen schuilplaats was1 tenzij men zijne toevlucht tot hem nam4 ,hij wendde zich daarop tot hen1 opdat zij berouw mochten gevoelen2 want ,god is vergevingsgezind en genadig4 #abj4 ,o ware geloovigen6 vreest ,god en weest met de oprechten4 #aba4 ,er bestond geene reden waarom de bewoners van ,medina en de ,arabieren van de woestijn1 die rondom hen wonen1 achter ,gods gezant zouden blijven staan1 of zich boven hem zouden verheffen4 ,dit is onredelijk1 daar zij niet door dorst of vermoeienis of honger werden geteisterd1 bij de verdediging van ,gods waren godsdienst2 naardien zij geen stap deden die de ongeloovigen kon vertoornen2 naardien zij van de zijde van den vijand niets ondervonden1 wat hun niet voor eene goede daad werd aangerekend2 want ,god duldt niet dat de belooning der rechtvaardigen verloren ga4 #abb4 ,en zij dragen geene som bij1 hetzij klein of groot2 zij trekken geen stroom door1 of het wordt voor hen opgeteekend2 opdat ,god hen met eene belooning beschenke1 die datgene zal overtreffen1 wat zij gedaan hebben4 #abc4 ,de geloovigen zijn niet verplicht allen te gelijk ten strijde te trekken4 ,indien een deel van iederen stam niet vertrekt1 geschiedt dit om zich met ijver in hunnen godsdienst te onderrichten #hja1 en om hun volk te vermanen1 indien zij terugkeeren1 opdat het volk op zijne goede zij4 #abd4 ,o ware geloovigen6 voert oorlog tegen de ongeloovigen die u nabij zijn #hjb en laten zij u gestreng vinden1 en weet dat ,god met degenen is die hem vreezen4 #abe4 ,als eene ,soera wordt nedergezonden1 zijn er sommigen van hen die zeggen3 kan dit uw geloof vermeerderen8 ,zij zal het geloof vermeerderen van hen die gelooven1 en zij zullen zich verblijden4 #abf4 ,maar bij hen1 wier harten gebrekkig zijn1 zal de tegenwoordige twijfel nog vermeerderd worden1 en zij zullen in hun ongeloof sterven4 #abg4 ,zien zij niet1 dat zij ieder jaar eens of tweemaal worden beproefd #hjc4 ,en toch hebben zij geen berouw en overwegen niet4 #abh4 ,en als eene ,soera wordt nedergezonden1 zien zij elkander aan1 zeggende3 ziet ons iemand8 daarna wenden zij zich af1 ,god zal hunne harten afwenden van de waarheid1 omdat zij niet begrijpen4 #abi4 ,thans is een gezant van uw eigen volk tot u gekomen1 een uitmuntend persoon2 het is droevig voor hem dat gij zonden begaat2 hij is vol zorg voor u1 en medelijdend en genadig omtrent de geloovigen4 #acj4 ,indien zij zich afwenden1 zeg3 ,god is mijn helper2 er is geen ,god buiten hem4 ,op hem vertrouw ik1 en hij is de ,heer van den grootschen troon4 ,,tiende ,,hoofdstuk4 ,,jonas #hjd4 ,gegeven te ,mekka4--#aji verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en barmhartigen ,god4 #a4 ,elif4 ,lam4 ,ra4 ,dit zijn de teekenen van het wijze boek4 #b4 ,was het eene vreemde zaak voor de bewoners van ,mekka1 dat wij onzen wil aan een hunner #hje hebben geopenbaard1 zeggende3 ,waarschuw de menschen indien zij niet gelooven1 en breng goede tijdingen aan hen die gelooven1 en zeg1 dat zij van hunnen ,heer de belooning voor hun geloof zullen ontvangen8 ,de ongeloovigen zeggen3 ,dit is duidelijke tooverij4 #c4 ,waarlijk1 uw ,heer is ,god1 die de hemelen en de aarde in zes dagen geschapen heeft1 en daarop zijnen troon besteeg om de regeering over alle dingen op zich te nemen4 ,er is geen tusschenpersoon1 dan met zijn verlof #hjf4 ,dit is ,god uw ,heer3 dien hem dus4 ,wilt gij dit niet overwegen8 #d4 ,tot hem zult gij allen terugkeeren1 overeenkomstig ,gods zekere belofte1 want hij doet een schepsel ontstaan1 en daarna doet hij het terugkeeren1 opdat hij degenen die gelooven en doen wat goed is1 met rechtvaardigheid zou kunnen beloonen4 ,wat de ongeloovigen betreft1 zij zullen kokend water drinken en zullen eene gestrenge straf ondergaan1 omdat zij ongeloovig waren4 #e4 ,hij is het die de zon bevolen heeft des daags te schijnen en de maan als een licht bij nacht4 ,hij heeft hare standpunten bepaald1 opdat gij het getal jaren zoudt kennen en de berekeningen van den tijd4 ,god heeft dit niet zonder doel1 maar met waarheid geschapen4 ,hij legt zijne teekens hun uit1 die begrijpen4 #f4 ,en waarlijk1 in de wisseling van dag en nacht1 en in alles wat ,god in den hemel en op aarde heeft geschapen1 zijn teekens voor degenen die hem vreezen4 #g4 ,zij die niet hopen1 ons op den jongsten dag te ontmoeten1 en zich met het tegenwoordige leven tevreden stellen1 zich daaraan met zekerheid toevertrouwen en die onverschillig zijn voor onze teekens4 #h4 ,hunne woning zal het hellevuur zijn wegens hetgeen zij hebben bedreven4 #i4 ,maar wat degenen betreft die gelooven en rechtvaardig handelen1 hun ,heer zal hen1 om hun geloof1 leiden2 zij zullen rivieren bezitten die door lusttuinen stroomen4 #aj4 ,daar zal hun gebed zijn3 ,geloofd zijt gij o ,god6 en daar zal hunne groete #hjg zijn3 ,vrede6 #aa4 ,en het einde van hun gebed zal zijn3 ,geloofd zij ,god1 de ,heer van alle schepselen6 #ab4 ,indien ,god het kwade bij de menschen wilde verhaasten1 zooals hunne begeerte is om het goede te zien bespoedigen1 waarlijk1 dan zou hun einde spoedig gekomen zijn2 maar wij laten hen1 die ons niet na hunnen dood hopen te zien1 zich blindelings aan hunne dwalingen overgeven4 #ac4 ,indien een mensch kwaad overkomt1 bidt hij tot ons1 liggende op zijne zijde1 of zittende of staande #hjh1 maar indien wij hem van zijne bedroeving verlossen1 vervolgt hij zijne vroegere levenswijze1 alsof hij ons niet had aangeroepen om hem tegen het kwaad te verdedigen1 dat hem was overkomen4 ,zoo werd dus1 wat de zondaren bedreven1 hun voorbereid4 #ad4 ,wij hebben vroeger de geslachten vernietigd die vr u bestonden1 o bewoners van ,mekka6 toen gij onrechtvaardig hadt gehandeld1 en onze gezanten tot hen waren gekomen met duidelijke wonderen1 en zij niet wilden gelooven4 ,zoo vergelden wij de schuldigen4 #ae4 ,daarna deden wij u hen op aarde opvolgen1 opdat wij zouden zien1 hoe gij wildet handelen4 #af4 ,indien onze duidelijke teekens hun worden medegedeeld1 zeggen degenen1 die niet hopen1 ons bij de opstanding te zien3 ,breng een ,koran die van dezen verschilt1 of breng er eenige verandering in4 ,antwoord3 ,het is niet voegzaam voor mij1 dat ik dien naar mijn welgevallen zou veranderen3 ,ik volg alleen datgene wat mij werd geopenbaard4 ,waarlijk1 ik vrees de straf van den grooten dag1 indien ik mijn ,heer ongehoorzaam zou zijn4 #ag4 ,zeg3 ,indien het ,gode had behaagd1 zou ik ze 7de verzen7 u niet voorlezen en nimmer zou ik u die hebben doen kennen4 ,ik heb reeds tot den ouderdom van veertig jaren #hji onder u gewoond1 alvorens ik die ontving4 ,zult gij het dan niet begrijpen8 #ah4 ,en wie is onrechtvaardiger dan hij die eene leugen tegen ,god uitdenkt1 of zijne teekens van valschheid beschuldigt8 ,waarlijk1 de boozen zullen geen voorspoed genieten4 #ai4 ,zij aanbidden naast ,god datgene1 wat hun schaden noch bevoordeelen kan1 en zij zeggen3 ,dit zijn onze tusschenpersonen bij ,god4 ,antwoord3 ,zoudt gij ,god iets in den hemel of op de aarde kunnen doen kennen wat hij niet kent8 #haj4 ,geloofd zij hij6 en het zij verre van hem #haa1 wat gij met hem vereenigt6 #bj4 ,de menschen beleden vroeger slechts nen godsdienst #hab1 doch zij werden daarna verdeeld1 en indien ,gods woord1 waardoor hunne straf werd uitgesteld1 niet vooraf geopenbaard ware geworden1 zou het onderwerp hunner geschillen thans beslist zijn4 #ba4 ,zij zeggen dat1 zoolang hun geen teeken van hunnen ,heer wordt nedergezonden1 zij niet zullen gelooven4 ,antwoord3 ,waarlijk1 het verborgene is alleen aan ,god bekend2 wacht dus1 en ik zal met u wachten4 #bb4 ,en toen wij de bewoners van ,mekka onze genade deden proeven1 nadat zij door ongelukken waren overvallen1 onthoudt het1 dachten zij eene list tegen onze teekens uit4 ,zeg hun3 ,god is behendiger in het uitvoeren eener list dan gij4 ,waarlijk1 onze gezanten schrijven op wat gij bedriegelijk uitdenkt4 #bc4 ,hij is het1 die u op de vaste aarde en op de zee geleidt3 als gij u in schepen bevindt en daar mede zeilt door een gunstigen wind1 verheugt gij u daarin4 ,en als hen een ongunstige wind overvalt en de golven van alle zijden op hen aankomen1 en zij zich door onvermijdelijke gevaren bedreigd zien1 roepen zij ,god aan met een oprecht geloof1 zeggende3 ,waarlijk1 indien gij ons van dit gevaar bevrijdt1 zullen wij dankbaar zijn4 #bd4 ,maar toen hij hen had bevrijd1 onthoudt het1 gedroegen zij zich boos op aarde1 zonder rechtvaardigheid4 ,o menschen6 waarlijk1 het geweld dat gij uwe eigene zielen aandoet1 is alleen voor het vermaak van dit leven2 daarna zult gij tot ons terugkeeren en wij zullen u verklaren wat gij hebt gedaan4 #be4 ,waarlijk1 de gelijkenis van het tegenwoordige leven is niet anders dan water1 dat wij van den hemel nederzenden1 en waarmede de voortbrengselen der aarde zijn vermengd1 waarvan de menschen eten en het vee1 tot de aarde1 na het opslorpen er van1 haar kleed ontvangt en met verschillende planten wordt bedekt4 ,hare bewoners verbeelden zich1 dat zij er de macht over hebben2 maar ons bevel komt des nachts of bij dag1 en dadelijk is het met den oogst1 alsof er den vorigen dag nog niets ware geweest4 ,zoo leggen wij onze teekens uit1 voor hen die overwegen4 #bf4 ,god noodigt u tot de woning des vredes #hac en leidt op den rechten weg wien het hem behaagt4 #bg4 ,zij1 die goed handelen1 zullen de uitmuntendste belooning ontvangen1 en een overvloedig toevoegsel #had4 ,noch zwartheid noch schaamte zal hun aangezicht bedekken4 ,zij zullen het paradijs bewonen en daarin voor eeuwig verblijven4 #bh4 ,maar zij die kwaad bedrijven1 zullen de vergelding des kwaads ontvangen1 daaraan gelijk1 en zij zullen met schaamte bedekt worden 7want zij zullen geen beschermer tegen ,god hebben1 alsof hunne aangezichten met de diepe duisternis des nachts bedekt waren4 ,dezen zullen het hellevuur bewonen2 eeuwig zullen zij daarin blijven4 #bi4 ,op den dag der opstanding zullen wij hen allen verzamelen2 daarna zullen wij tot de afgodendienaars zeggen3 ,gaat naar uwe plaats1 gij en uwe gezellen #hae1 en wij zullen hen van elkander scheiden en hunne gezellen zullen tot hen zeggen3 ,gij hebt ons niet aangebeden #haf4 #cj4 ,en ,god is een toereikend getuige op uwe aanbidding van ons4 #ca4 ,daar zal iedere ziel ondervinden naar hetgeen zij heeft bedreven1 en zij zullen voor ,god gebracht worden1 haren waren ,heer3 en de valsche godheden1 die zij in ijdelheid uitdachten1 zullen voor hen verdwijnen4 #cb4 ,zeg3 ,wie voorziet u van voedsel uit den hemel en van de aarde8 of wie heeft de volstrekte macht over het gehoor en het gezicht8 en wie brengt het leven uit den dood voort8 en wie regeert alle dingen8 ,zij zullen zekerlijk antwoorden3 ,god6 ,zeg3 ,wilt gij hem dus niet vreezen8 #cc4 ,dit is dus ,god1 uw ware ,heer1 en wat blijft er anders1 buiten de waarheid1 over dan dwaling8 ,hoe zijt gij dus van de waarheid afgewend8 #cd4 ,zoo heeft zich dit woord van ,god bij de boozen bewaarheid1 dat zij nimmer zullen gelooven4 #ce4 ,zeg3 ,is er een van uwe gezellen1 die een schepsel voortbrengt en het daarna tot het niet doet terugkeeren8 ,zeg3 ,god brengt een schepsel voort en doet het daarna tot het niet terugkeeren4 ,hoe hebt gij u dus van zijn geloof afgewend8 #cf4 ,zeg3 ,is er een van uwe gezellen die tot de waarheid leidt8 ,zeg3 ,god geleidt tot de waarheid4 ,is dus niet hij meer waardig gevolgd te worden1 die tot de waarheid geleidt1 dan hij die niet geleidt1 tenzij hij zelf geleid worde8 ,wat is dus de oorzaak dat gij zoo oordeelt8 #cg4 ,en het grootste gedeelte hunner volgt slechts eene onzekere meening2 maar eene meening vervangt de waarheid geenszins4 ,waarlijk1 ,god weet wat zij doen4 #ch4 ,de ,koran zou door niemand hebben kunnen samengesteld worden1 behalve door ,god2 het is eene bevestiging van hetgeen te voren werd geopenbaard1 en eene uitlegging der schrift3 daaraan is geen twijfel3 hij werd door den ,heer van alle schepselen nedergezonden #ci4 ,zeggen zij3 ,mahomet is het1 die hem heeft uitgedacht8 ,antwoord3 ,brengt dan een hoofdstuk voort dat daaraan gelijk is1 en roept wien gij wilt ter uwer ondersteuning aan naast ,god1 indien gij waarheid spreekt4 #dj4 ,maar zij hebben1 datgene van valscheid beschuldigd1 waarvan zij geen begrip hebben2 hoewel de verklaring daarvan tot hen gekomen zij4 ,evenzoo deden zij1 die vr hen bestonden en hunne profeten van bedrog beschuldigden3 maar onthoudt wat het einde der onrechtvaardigen was6 #da4 ,er zijn sommigen van hen1 die daaraan gelooven1 en er zijn sommigen van hen1 die niet daaraan gelooven #hag en hun ,heer kent de boosdoeners wel4 #db4 ,indien zij u van bedrog beschuldigen1 zeg3 ,ik heb mijn werk en gij hebt uw werk3 gij zult onschuldig zijn aan hetgeen ik doe en ik zal onschuldig zijn aan hetgeen gij doet4 #dc4 ,er zijn sommigen van hen die naar u luisteren2 maar wilt gij de dooven hoorend maken1 als zij niets verstaan8 #dd4 ,en er zijn sommigen van hen die naar u zien2 maar wilt gij de blinden leiden1 als zij niet zien4 #de4 ,waarlijk1 ,god wil met niemand in eenig opzicht onrechtvaardig handelen2 maar de menschen handelen onrechtvaardig met hunne eigene zielen #hah4 #df4 ,op zekeren dag zal hij hen allen verzamelen1 als waren zij niet langer gebleven #hai dan n uur van een dag2 zij zullen elkander kennen4 ,dan zullen zij vergaan1 die de ontmoeting met ,god hebben geloochend1 en niet op den rechten weg werden geleid4 #dg4 ,hetzij wij u een gedeelte der straf doen zien1 waarmede wij hen hebben gestraft1 of wij u voor dien tijd doen sterven4 ,tot ons zullen zij terugkeeren2 daarna zal ,god getuige zijn van hetgeen zij doen4 #dh4 ,aan ieder volk werd een profeet gezonden1 en toen hun profeet kwam1 werd het geschil tusschen hen met eerlijkheid beslist1 en zij werden niet onrechtvaardig behandeld4 #di4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,wanneer zullen deze bedreigingen vervuld worden1 indien gij waarheid spreekt8 #ej4 ,antwoord3 ,ik ben noch in staat om mij zelven voordeel te verschaffen1 noch om ongeluk van mij af te wenden1 dan wanneer het ,gode behaagt4 ,voor ieder volk is een bepaald tijdstip vastgesteld2 indien dus hun tijd is verloopen1 zullen zij zelf geen uur uitstel erlangen2 maar ook hunne straf zal nimmer vervroegd worden4 #ea4 ,zeg3 ,verhaal mij1 indien u ,gods straf bij nacht of bij dag overvalt1 welk gedeelte daarvan zullen de goddeloozen wenschen verhaast te zien #hbj8 #eb4 ,als zij op u nederkomt1 zult gij er dan aan gelooven8 ,ja1 dan zult gij er aan gelooven4 ,maar gij zult uitstel wenschen1 als vroeger het verhaasten4 #ec4 ,dan zal tot de goddeloozen gezegd worden3 ,onderga de straf der eeuwigheid2 zoudt gij anders willen ontvangen dan de vergelding voor hetgeen gij hebt bedreven8 #ed4 ,zij zullen van u begeeren te weten1 of dit inderdaad waar is3 ,antwoord3 ,bij mijn ,heer6 het is zekerlijk waar3 nimmer zult gij ,gods macht verzwakken1 noch die ontkomen4 #ee4 ,waarlijk1 indien iedere ziel die slecht gehandeld heeft1 alles zou hebben1 wat op aarde is1 zou deze zich daarmede gewillig op den laatsten dag willen loskoopen4 ,zij zullen hun berouw verbergen #hba1 nadat zij de straf zullen hebben gezien1 en het geschil tusschen hen zal met eerlijkheid worden beslist en zij zullen niet onrechtvaardig behandeld worden4 #ef4 ,behoort niet alles wat in den hemel en wat op aarde is aan ,god8 ,is ,gods belofte geene waarheid8 ,maar het grootste deel hunner weet het niet4 #eg4 ,hij geeft leven en hij doet sterven1 en tot hem zult gij allen terugkeeren4 #eh4 ,o menschen6 thans is eene waarschuwinge van uwen ,heer tot u gekomen en een geneesmiddel voor den twijfel1 die in uwe borst bestaat1 en eene leiding en genade voor de ware geloovigen #ei4 ,zeg3 ,door de genade van ,god en zijne barmhartigheid2 dat zij er zich dus in verheugen2 dit zal hun voordeeliger zijn dan de wereldsche rijkdommen1 welke zij bijeenvergren4 #fj4 ,zeg3 verhaal mij van datgene wat ,god u tot voedsel heeft nedergezonden1 hebt gij een deel geoorloofd en een ander deel ongeoorloofd verklaard #hbb8 ,zeg3 ,heeft ,god u geoorloofd1 dit onderscheid te maken1 of denkt gij eene leugen tegen ,god uit8 #fa4 ,maar wat zal op den dag der opstanding de meening van hen zijn1 die een leugen tegen ,god uitdenken8 ,waarlijk1 ,god heeft eene onmetelijke goedheid omtrent de menschen2 maar het grootste gedeelte hunner zijn niet dankbaar4 #fb4 ,gij zult u in geenerhande omstandigheid bevinden2 gij zult geen enkel woord in den ,koran lezen1 noch zult gij iets doen1 of wij zullen uwe getuigen zijn1 als gij daardoor wordt bezig gehouden4 ,zelfs het gewicht van een atoom #hbc is1 noch in den hemel1 noch op de aarde1 voor uwen ,heer verborgen4 ,er is geen enkel ding lichter of zwaarder dan dit1 hetwelk niet in het duidelijke boek werd opgeschreven4 #fc4 ,zijn ,gods vrienden niet de personen die door geen vrees zullen worden aangedaan en die niet bedroefd zullen worden8 #fd4 ,zij1 die in ,god gelooven en vreezen1 zullen goede tijdingen in dit leven en in het volgende ontvangen4 #fe4 ,er is geene verandering in ,gods woorden4 ,dit zal eene groote gelukzaligheid zijn4 #ff4 ,laat hunne gesprekken #hbd u niet bedroeven4 ,alle glorie behoort aan ,god2 hij hoort en ziet alles4 #fg4 ,is niet alles wat in den hemel en op aarde woont aan ,god onderworpen8 ,waarom volgt gij dus degenen die afgoden naast ,god aanroepen8 ,zij volgen slechts eene ijdele meening en bedenken niets dan leugens4 #fh4 ,hij is het1 die den nacht voor u heeft bevolen1 opdat gij daarin rust zoudt nemen1 en den helderen dag voor den arbeid2 waarlijk1 daarin zijn teekens voor hen1 die luisteren4 #fi4 ,zij zeggen3 ,god heeft een zoon4 ,verre zij dit van hem4 ,hij is zich zelven toereikende4 ,hem behoort alles wat in den hemel en op aarde is4 ,hebt gij machtiging om aldus te spreken8 ,zegt gij van ,god wat gij niet weet8 #gj4 ,zeg3 ,waarlijk1 zij die een leugen tegen ,god uitdenken1 zullen geen voorspoed hebben4 #ga4 ,zij mogen tijdelijk in deze wereld genieten1 maar daarna zullen zij tot ons terugkeeren1 en dan zullen wij hun eene gestrenge straf doen ondervinden1 daar zij ongeloovigen waren4 #gb4 ,herlees hun de geschiedenis van ,noach #hbe1 toen hij tot zijn volk zeide3 ,o mijn volk6 indien mijn verblijf onder u en mijne herinnering van ,gods teekenen u bedroeven1 stel ik in ,god mijn vertrouwen4 ,smeedt dus uw plan tegen mij en verzamelt uwe valsche goden1 maar verbergt uw voornemen niet in het duister4 ,komt dus tegen mij op en draalt niet4 #gc4 ,en indien gij u afwendt van mijne vermaningen1 vraag ik daarvoor geene belooning van u #hbf4 ,ik verwacht mijne belooning van ,god alleen1 en mij is bevolen mijn vertrouwen in hem te stellen4 #gd4 ,maar zij beschuldigden hem van bedrog1 zoodat wij hem bevrijdden en degenen die met hem in de arke waren1 en wij deden hen den zondvloed overleven1 doch wij deden hn verdrinken1 die onze teekens van valschheid beschuldigden4 ,onthoud dus hoe het uiteinde was van hen1 die door ,noach gewaarschuwd werden4 #ge4 ,wij zonden na hem gezanten tot de verschillende volkeren #hbg en deze kwamen tot hen met duidelijke teekenen1 doch zij waren niet geneigd te gelooven in datgene1 wat zij te voren als valsch hadden verworpen4 ,zoo verzegelen wij de harten der zondaren4 #gf4 ,na hem zonden wij ,mozes en ,aron tot ,pharao en zijne vorsten met onze teekens #hbh1 doch zij gedroegen zich trotsch en waren zondig4 #gg4 ,en toen de waarheid van ons tot hen kwam1 zeiden zij3 ,waarlijk1 dit is duidelijke tooverij4 #gh4 ,mozes zeide tot hen3 ,spreekt gij aldus van de waarheid1 nadat die tot u is gekomen8 ,is dit tooverij8 ,maar de toovenaars zullen geen voorspoed genieten4 #gi4 ,zij zeiden3 ,zijt gij tot ons gekomen om ons af te leiden van den godsdienst1 welken wij onze vaderen zagen beoefenen1 opdat gij beiden het bevel over het land zoudt kunnen voeren8 ,maar wij gelooven u niet4 #hj4 ,en ,pharao zeide3 ,breng alle kundige toovenaars tot mij4 ,en toen de toovenaars waren gekomen1 zeide ,mozes tot hen3 ,werpt wat gij te werpen hebt4 #ha4 ,en toen zij hunne staven en koorden hadden nedergeworpen1 zeide ,mozes tot hen3 ,de tooverij die gij hebt gedaan1 zal ,god zekerlijk ijdel maken2 want ,god doet de daden der boozen niet gelukken4 #hb4 ,en ,god wil de waarheid zijner woorden bevestigen1 niettegenstaande den tegenzin der zondaren4 #hc4 ,en niemand geloofde in ,mozes1 behalve een geslacht van zijn volk #hbi1 uit vrees voor ,pharao en zijne vorsten1 opdat die hen niet zouden onderdrukken4 ,en ,pharao was machtig op de aarde1 en was zekerlijk een der zondaren4 #hd4 ,en ,mozes zeide3 ,o mijn volk6 indien gij aan ,god gelooft1 stel dan uw vertrouwen in hem1 indien gij aan zijn wil onderworpen zijt4 #he4 ,zij antwoordden3 ,wij stellen ons vertrouwen in ,god3 o ,heer6 duld niet dat wij door onrechtvaardigen lijden4 #hf4 ,maar bevrijd ons door uwe genade van de ongeloovigen4 #hg4 ,en wij spraken door ingeving tot ,mozes en zijn broeder1 zeggende3 ,maakt woningen voor uw volk in ,egypte gereed2 vormt uw huizen tot eene plaats van aanbidding #hcj1 weest volhardend in het gebed en brengt den waren geloovigen goede tijdingen4 #hh4 ,en ,mozes zeide3 ,o ,heer6 waarlijk1 gij hebt ,pharao en zijn volk schitterende versierselen en rijkdommen in dit leven geschonken1 o ,heer6 opdat zij van uwen weg mochten worden afgeleid4 ,o ,heer6 vernietig hunne rijkdommen en verhard hunne harten1 opdat zij niet gelooven1 voordat zij uwe gestrenge straf hebben gezien4 #hi4 ,god zeide3 ,ulieder gebed is verhoord #hca2 wees dus oprecht #hcb en volg den weg der onwetenden niet4 #ij4 ,en wij deden de kinderen ,israls door de zee trekken1 en ,pharao en zijn leger vervolgden hen op eene hevige en vijandige wijze1 tot hij op het punt was te verdrinken1 en toen zeide3 ,ik geloof dat er geen ,god is buiten hem1 in wien de kinderen ,israls gelooven en ik ben een der onderworpenen #hcc4 #ia4 ,thans gelooft gij1 nadat gij te voren oproerig en een der snoodaards waart8 #ib4 ,heden zullen wij uw lichaam #hcd van den bodem der zee doen oprijzen1 opdat gij een teeken moogt zijn voor hen die na u zullen wezen2 en waarlijk1 een groot aantal menschen zijn onachtzaam omtrent onze teekens4 #ic4 ,en wij bereidden voor de kinderen ,israls eene uitmuntende woning in het land ,kanan1 en wij brachten goede dingen voor hun onderhoud voort en zij twistten niet nopens den godsdienst1 dan nadat de kennis tot hen was gekomen4 ,waarlijk1 hun ,heer zal op den dag der opstanding nopens datgene tusschen hen richten1 waaromtrent zij verschillen4 #id4 ,indien gij in twijfel verkeert nopens eenig gedeelte van datgene1 wat wij u hebben nedergezonden #hce1 vraag dan hun1 die het boek der wet vr u hebben gelezen4 ,thans is de waarheid van uwen ,heer tot u gekomen2 wees dus niet een van hen die twijfelen4 #ie4 ,wees nimmer een van degenen die ,gods teekenen van valschheid beschuldigen1 opdat gij niet tot de verworpenen moogt behooren4 #if4 ,waarlijk zij1 tegen wie dat woord van uwen ,heer werd uitgesproken1 zullen niet gelooven4 #ig4 ,zelfs al werden hun alle wonderen getoond1 dan nadat zij de gestrenge1 voor hen toebereide straf zullen gezien hebben4 #ih4 ,en indien dit niet zoo ware1 zou menige stad1 van de vele die verwoest werden1 geloofd hebben1 en het geloof harer inwoners zou hun ten voordeele hebben gestrekt2 maar niemand van hen geloofde1 vr de uitvoering van hun doemvonnis1 uitgenomen het volk van ,jonas #hcf4 ,toen zij geloofden bevrijdden wij hen van de straf der schande in deze wereld en lieten hun1 voor zekeren tijd1 hun leven en hunne bezittingen genieten #hcg4 #ii4 ,maar indien het uw ,heer had behaagd1 zouden allen die op aarde zijn1 algemeen geloofd hebben4 ,wilt gij dus de menschen met kracht noodzaken1 ware geloovigen te zijn8 #ajj4 ,geene ziel kan gelooven dan met ,gods verlof1 en hij zal zijne verontwaardiging uitstorten over hen die niet gelooven4 #aja4 ,zeg3 ,beschouw alles wat in den hemel en op aarde is4 ,maar teekens noch predikers zijn van eenig nut voor degenen die niet willen gelooven4 #ajb4 ,verwachten zij dus een ander dan een verschrikkelijk oordeel1 dat over degenen geveld werd1 die u voorafgingen8 ,zeg3 ,wacht en ik zal met u wachten4 #ajc4 ,dan zullen wij onze gezanten bevrijden en hen die gelooven4 ,dit is eene rechtvaardigheid welke wij verschuldigd zijn1 dat wij de ware geloovigen bevrijden4 #ajd4 ,zeg3 ,o bewoners van ,mekka6 indien gij in twijfel verkeert nopens mijnen godsdienst1 waarlijk1 ik verklaar u1 dat ik de afgoden niet aanbid1 die gij naast ,god aanbidt2 maar ik aanbid ,god1 die u zal doen sterven2 en het is mij bevolen1 een der ware geloovigen te zijn4 #aje4 ,en het werd mij gezegd3 ,wend uw aangezicht naar den waren godsdienst en wees vroom en nimmer een van degenen1 die anderen naast ,god plaatsen4 #ajf4 ,roep nimmer naast ,god aan1 datgene wat u bevoordeelen noch deren kan1 want indien gij het doet1 zult gij zekerlijk tot de onrechtvaardigen behooren4 #ajg4 ,indien ,god u door een ongeval bedroeft1 is er niemand die het van u kan afnemen behalve hij2 en indien hij u iets goeds toekent1 is er niemand die zijne goedheid kan beletten4 ,hij kent het toe aan degenen zijner dienaren die hem behagen2 en hij is genadig en barmhartig4 #ajh4 ,zeg3 ,o menschen6 thans is de waarheid van uwen ,heer tot u gekomen4 ,hij dus1 die geleid zal worden1 zal ten voordeele zijner eigene ziel worden geleid3 maar hij die dwaalt zal slechts ten nadeele zijner ziel dwalen4 ,ik ben uw bewaker niet4 #aji4 ,o profeet6 volg wat u werd geopenbaard1 en volhard met geduld1 tot ,god zal richten2 want hij is de beste rechter4 ,,elfde ,,hoofdstuk4 ,,hoed #hch4 ,geopenbaard te ,mekka4--#abc verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,al ,r4 ,dit boek waarvan de verzen voor verdraaiing behoed en duidelijk zijn verklaard1 is eene openbaring van den wijzen en al wetenden ,god4 #b4 ,opdat gij geen anderen ,god zoudt dienen 7waarlijk1 ik ben een aanwijzer van bedreigingen1 doch ik breng u goede tijdingen van hem74 #c4 ,en dat gij vergiffenis van uwen ,heer zoudt vragen en daarna tot hem gewend worden4 ,hij zal u van een goed deel doen genieten1 tot een vooraf bepaalden tijd1 en aan iedereen die dit door goede daden heeft verdiend1 zal hij zijne overvloedige belooning schenken4 ,maar indien gij u afwendt1 waarlijk1 dan vrees ik voor u de straf van den grooten dag4 #d4 ,tot ,god zult gij terugkeeren1 en hij is almachtig4 #e4 ,leggen zij geene plooien in hunne harten #hci1 ten einde hunne voornemens voor hem te verbergen4 #f4 ,als zij zich zelven met hunne kleederen bedekken1 kent hij dan niet wat zij verbergen en wat zij laten zien8 #g4 ,want hij kent de binnenste deelen van de harten der menschen #hdj4 #h4 ,er is geen schepsel dat op aarde kruipt1 of ,god voorziet het van voedsel1 en hij kent zijne woning en de plaats waar het zich verbergt4 ,het geheel is geschreven in het duidelijke boek van zijne besluiten4 #i4 ,hij is het1 die de hemelen en de aarde in zes dagen heeft geschapen 7maar vr die werden geschapen was zijn troon boven de wateren71 ten einde u bewijzen te leveren1 en te zien wie van u in goede daden wilde uitmunten4 #aj4 ,indien gij zegt1 dat gij na den dood zekerlijk zult worden opgewekt1 zullen de ongeloovigen zeggen3 ,dit is slechts duidelijke tooverij4 #aa4 ,en waarlijk1 indien wij hunne straf tot een bepaalden tijd verschuiven1 zullen zij zeggen3 ,wat belet1 dat dit reeds nu geschiede8 ,zal zij dan niet over hen komen op een dag1 waarop niemand aanwezig zal zijn om die van hen af te wenden1 en zal datgene wat zij hebben bespot1 hen niet omstrikken8 #ab4 ,waarlijk1 indien wij den mensch van onze genade doen proeven1 en daarna van hem aftrekken1 zal hij zeker wanhopig #hda en ondankbaar worden4 #ac4 ,en indien wij hem onze gunst doen ondervinden1 nadat hem een ongeval is overkomen1 zal hij zekerlijk zeggen3 ,de ongevallen die mij zijn overkomen1 zijn van mij afgewend1 en hij zal vroolijk en trotsch worden4 #ad4 ,uitgenomen zij die met geduld volharden1 en doen wat goed is2 zij zullen vergiffenis krijgen en eene groote belooning ontvangen4 #ae4 ,wellicht zult gij vergeten1 een deel te openbaren van datgene1 wat u werd geopenbaard1 en zal uw hart angstig worden1 tot zij zeggen2 ,zoolang hem geen schat wordt nedergezonden1 of een engel met hem komt1 om hem tot getuige te verstrekken1 zullen wij niet gelooven4 ,waarlijk1 gij alleen zijt een aankondiger1 en ,god is de beheerscher van alle dingen4 #af4 ,zullen zij zeggen3 ,hij heeft den ,koran uitgedacht8 ,antwoord3 ,brengt dan tien #hdb hoofdstukken voort1 door u zelven uitgedacht gelijk aan dit2 en roept aan wien gij wilt om u te helpen1 behalve ,god1 indien gij de waarheid spreekt4 #ag4 ,maar indien zij1 die gij tot uwe hulp roept1 u niet hooren1 weet dan1 dat dit boek slechts door ,gods kennis is geopenbaard1 en dat er geen ,god buiten hem is4 ,wilt gij dus ,moslems worden8 #ah4 ,zij die het tegenwoordige leven met zijne uiterlijke pracht kiezen1 hun zullen wij de belooning hunner werken in dit leven schenken1 en deze zal voor hen niet worden verminderd4 #ai4 ,zij zijn het1 voor wie geene andere vergelding in het volgende leven is bestemd1 behalve het hellevuur4 ,wat zij in dit leven hebben gedaan zal verloren gaan1 en datgene wat zij hebben verricht1 zal ijdel zijn4 #bj4 ,zal hij dus vergeleken worden met hem1 die de duidelijke verklaring van zijn heer volgt en wien eene getuigenis van hem #hdc wacht1 voorafgegaan door het boek van ,mozes #hdd1 dat als een leiddraad werd geopenbaard en uit genade voor het menschelijk geslacht8 ,deze gelooven in den ,koran2 maar wie der verbonden ongeloovigen daarin niet gelooft1 wordt met het hellevuur bedreigd1 en die bedreiging zal zeker worden verwezenlijkt4 ,voed dus geen twijfel daaromtrent2 want het is de waarheid van uwen ,heer2 maar het grootste deel der menschen zal niet gelooven4 #ba4 ,wie is onrechtvaardiger dan hij1 die eene leugen tegen ,god uitdenkt8 ,zij zullen op den dag der opstanding voor den ,heer worden geplaatst1 en de getuigen #hde zullen zeggen3 ,zij zijn het1 die leugens tegen hunnen ,heer uitdenken4 ,zal ,gods vloek niet komen over de onrechtvaardigen8 #bb4 ,die de menschen afleiden van ,gods weg en dien krom trachten te maken1 en niet in het volgende leven gelooven8 ,zij waren niet in staat om op aarde ,gods macht tegen te gaan1 noch om zijne straf te ontduiken2 nimmer hadden zij eenigen schuts buiten ,god3 hunne straf zal verdubbeld worden #hdf4 ,zij kunnen hooren noch zien4 #bc4 ,zij zijn het1 die hunne zielen in het verderf hebben gestort1 en de afgoden die zij valschelijk uitdachten1 hebben hen verlaten4 #bd4 ,er is geen twijfel aan1 dat zij de ellendigsten in het volgende leven zullen zijn4 #be4 ,maar zij die gelooven en goede daden verrichten1 en zich voor hunnen ,heer verootmoedigen1 zullen het paradijs bewonen2 eeuwig zullen zij daarin verblijven4 #bf4 ,de overeenkomst der beide gedeelten #hdg is als de blinde en de doove1 en als hij die ziet en hoort4 ,zouden zij als gelijken beschouwd worden8 ,zoudt gij dus niet nadenken8 #bg4 ,wij zonden vroeger ,noach #hdh tot zijn volk1 en hij zeide3 ,waarlijk1 ik ben belast1 u duidelijk te onderrichten4 #bh4 ,opdat gij ,god alleen zoudt aanbidden4 ,waarlijk1 ik ducht voor u de straf van een vreeselijken dag4 #bi4 ,en de opperhoofden van het volk1 die niet geloofden1 antwoordden3 ,wij zien1 dat gij slechts een mensch zijt gelijk aan ons en wij zien niet dat u iemand volgt1 behalve zij1 die de laagsten van ons zijn2 die in u hebben geloofd door een overhaast oordeel #hdi4 ,wij bespeuren geene verdienste in u boven ons2 maar wij houden het er voor1 dat gij alle leugenaars zijt4 #cj4 ,noach zeide3 ,o mijn volk3 zeg mij3 ,indien ik eene duidelijke verklaring van mijnen ,heer heb ontvangen en hij mij zijne genade heeft geschonken1 en deze voor u verborgen is1 willen wij u die dan opdringen1 terwijl gij er afkeerig van zijt8 #ca4 ,o mijn volk6 ik vraag geene rijkdommen van u1 voor het onderricht dat ik u heb gegeven2 mijne belooning komt alleen van ,god4 ,ik wil degenen niet verdrijven die geloofd hebben #hej2 waarlijk1 zij zullen voor hunnen ,heer verschijnen op den dag der opstanding2 maar ik zie dat gij onwetenden zijt4 #cb4 ,o mijn volk6 wie zal mij tegen ,god bijstaan1 indien ik hen verdrijf8 ,wilt gij dus niet overwegen8 #cc4 ,ik zeg u niet3 ,de schatten van ,god zijn in mijne macht1 noch zeg ik3 ,ik ken ,gods geheimen1 noch zeg ik3 ,waarlijk ik ben een engel #hea2 noch zeg ik van degenen op welke gij verachtende blikken slaat3 ,god zal hun op geenerlei wijze goed doen 7,god weet het beste wat in hunne zielen is72 want dan zou ik zekerlijk een onrechtvaardige zijn4 #cd4 ,zij antwoorden3 ,o ,noach6 gij hebt reeds met ons getwist1 en hebt de twisten tusschen ons vermenigvuldigd2 daarom breng thans de straf over ons1 waarmede gij ons hebt bedreigd1 indien gij waarheid spreekt4 #ce4 ,noach zeide3 ,waarlijk1 ,god alleen zal die over u brengen1 indien het hem behaagt1 en gij zult die niet kunnen verhoeden1 noch ontgaan4 #cf4 ,indien het ,gode behaagt u in dwaling te leiden1 zal mijn raad nimmer u tot voordeel kunnen strekken1 hoewel ik tracht u ten goede te raden4 ,hij is uw ,heer1 en tot hem zult gij terugkeeren4 #cg4 ,mochten de bewoners van ,mekka zeggen3 ,mahomet heeft den ,koran uitgedacht8 ,antwoord3 ,indien ik dien hebbe uitgedacht1 zal de schuld op mij komen1 en laat mij onschuldig zijn aan datgene1 waaraan gij schuldig zijt4 #ch4 ,en het werd ,noach geopenbaard1 zeggende3 ,waarlijk1 niemand van uw volk zal gelooven1 behalve hij die reeds heeft geloofd2 wees dus niet bedroefd1 om hetgeen zij doen4 #ci4 ,maar maak eene ark in onze tegenwoordigheid1 overeenkomstig den vorm en de afmetingen welke wij u hebben geopenbaard2 en spreek niet tot mij ten behoeve van hen1 die onrechtvaardig hebben gehandeld2 want zij zijn er toe gedoemd1 te verdrinken4 #dj4 ,en hij bouwde de ark 7en zoo dikwijls eenigen van zijn volk hem voorbij gingen1 bespotten zij hem #heb2 maar hij zeide tot hen3 ,ofschoon gij ons nu bespot1 zullen wij u later bespotten1 gelijk gij ons bespot1 gij spot1 doch gij zult zekerlijk weten4 #da4 ,wien eene straf zal worden opgelegd1 die hem met schaamte zal bedekken1 en op wien eene voortdurende straf zal vallen4 #db4 ,zoo hielden zij zich bezig1 tot onze straf ten uitvoer werd gebracht1 en de oven water uitgoot #hec4 ,en wij zeiden tot ,noach3 ,breng een paar #hed van iedere diersoort en uw gezin #hee in de ark1 uitgenomen hij1 over wien de straf werd uitgesproken #hef en zij die gelooven #heg4 ,doch behalve enkelen #heh geloofden zij niet met hem4 #dc4 ,en ,noach zeide tot hen3 scheept u in1 in den naam van ,god2 terwijl het schip vooruitgaat en terwijl het stil ligt #hei2 want mijn ,heer is genadig en barmhartig4 #dd4 ,en de ark dreef met hen tusschen golven als bergen #hfj1 en ,noach riep zijn zoon #hfa die van hem gescheiden was1 zeggende3 ,scheep u met ons in1 mijn zoon1 en blijf niet bij de ongeloovigen4 #de4 ,hij antwoordde3 ,ik wil op een berg gaan1 die mij voor het water zal behoeden4 ,noach antwooordde3 ,heden is er geene zekerheid voor ,gods besluit1 uitgenomen voor hem1 voor wien hij genade zal hebben4 ,en eene golf ging tusschen hen door1 en hij was een van hen die verdronken4 #df4 ,en het werd gezegd3 ,o aarde1 zwelg uwe wateren op1 en gij1 o hemel1 houd uw regen terug6 ,en dadelijk zakte het water1 en het besluit was vervuld1 en de ark bleef op den berg ,al ,jdi #hfb en er werd gezegd3 ,weg met de goddeloozen6 #dg4 ,en ,noach riep zijn ,heer aan1 en zeide3 ,o ,heer6 waarlijk1 mijn zoon behoort tot mijn gezin1 en uwe belofte is waar2 want gij zijt de rechtvaardigste van hen die oordeelen4 #dh4 ,god antwoordde3 ,o ,noach6 waarlijk1 hij behoort niet tot uw gezin2 uwe tusschenkomst voor hem is geen rechtvaardig werk #hfc4 ,vraag dus niet van mij1 waarvan gij geene kennis hebt2 ik waarschuw u1 geen onwetende te worden4 #di4 ,noach zeide3 ,o ,heer6 ik neem mijne toevlucht tot u2 onthef mij er van1 u te vragen wat ik niet weet2 en tot gij mij vergeeft en barmhartig voor mij zijt1 zal ik tot hen behooren die verdoemd zijn4 #ej4 ,het werd tot hem gezegd3 ,o ,noach6 kom uit de ark #hfd met vrede van ons1 en zegeningen op u en op een deel van hen1 die met u zijn2 maar een deel van hen #hfe zullen wij van de geneugten dezer wereld doen genieten1 en daarna zal hun eene gestrenge straf in het volgende leven door ons opgelegd worden4 #ea4 ,dit is eene geheime geschiedenis1 die wij u openbaren2 gij kendet die niet1 noch uw volk voor dezen2 volhard dus met geduld2 want een gelukkig uiteinde is voor de godvruchtigen bewaard4 #eb4 ,en tot den stam ,ad zonden wij hunnen broeder ,hoed #hff4 ,hij zeide3 ,o1 mijn volk6 aanbid ,god6 gij hebt geen ,god1 behalve hem4 ,gij denkt slechts valschheid uit1 door afgodsbeelden en tusschenpersonen van uw eigen maaksel op te richten4 #ec4 ,o mijn volk6 ik vraag u hiervoor geene belooning2 mijne belooning verwacht ik slechts van hem1 die mij heeft geschapen4 ,wilt gij dus niet begrijpen8 #ed4 ,o mijn volk6 vraag vergiffenis van uwen ,heer en wend u tot hem2 hij zal een overvloedigen regen uit den hemel op u nederzenden #hfg4 #ee4 ,en hij zal uwe kracht vermeerderen1 door u nog verder kracht te schenken #hfh2 wend u dus niet af1 om kwaad te bedrijven4 #ef4 ,zij antwoordden3 ,o ,hoed6 gij hebt ons geen bewijs gebracht van hetgeen gij meldt3 wij willen dus onze goden niet verlaten1 om hetgeen gij zegt3 wij gelooven u niet4 #eg4 ,wij zeggen niet anders1 dan dat sommige onzer goden u met droefheid hebben getroffen #hfi1 en hij antwoordde3 ,waarlijk1 ik roep ,god tot getuige1 en legt ook gij getuigenis af1 dat ik onschuldig er aan ben1 dat gij andere goden met ,god vereenigt4 #eh4 ,spant dus allen tegen mij samen en draalt niet4 #ei4 ,want ik stel mijn vertrouwen in ,god1 mijn en uw ,heer4 ,er is geen dier dat hij niet van voren bij zijn haarlok vasthoudt #hgj4 ,waarlijk1 mijn ,heer bewandelt den rechten weg4 #fj4 ,maar indien gij u afwendt1 heb ik u reeds datgene verklaard1 waarmede ik tot u werd gezonden1 en mijn ,heer zal een ander volk in uwe plaats stellen1 en gij zult hem volstrekt niet deren1 want mijn ,heer is de bewaker van alle dingen4 #fa4 ,en toen onze straf kwam1 om ten uitvoer gebracht te worden1 bevrijdden wij ,hoed1 en zij die met hem hadden geloofd1 door onze genade1 en wij bevrijdden hen van eene strenge straf4 #fb4 ,en deze stam van ,ad verwierp met voordacht de teekens van zijnen ,heer1 was ongehoorzaam aan zijne gezanten1 en volgde het bevel van ieder oproerig en bedorven mensch4 #fc4 ,daarvoor werden zij in deze wereld door een vloek vervolgd1 en zij zullen daardoor ook op den dag der opstanding vervolgd worden1 met den toeroep3 ,was ,ad niet ongeloovig omtrent zijn ,heer8 ,werd er niet gezegd3 ,weg met ,ad1 het volk van ,hoed8 #fd4 ,en tot den stam van ,thamoed zonden wij hunnen broeder ,saleh #hga4 ,hij zeide tot hen3 ,o mijn volk6 aanbid ,god1 gij hebt geen ,god buiten hem4 ,hij is het1 die u uit de aarde voortbracht en u eene woning daarop heeft geschonken4 ,vraag hem dus vergiffenis en wend u tot hem2 want mijn ,heer is nabij1 en gereed te antwoorden4 #fe4 ,zij antwoordden3 ,o ,saleh6 ,gij waart een persoon1 in wien wij voor dezen onze hoop hadden gesteld4 ,verbiedt gij ons datgene te aanbidden1 wat door onze vaderen werd aangebeden8 ,maar wij verkeeren zekerlijk in twijfel nopens den godsdienst1 tot welken gij ons uitnoodigt2 als zijnde te recht verdacht4 #ff4 ,saleh zeide3 ,o mijn volk6 zeg mij2 indien ik eene duidelijke verklaring van mijn ,heer heb ontvangen1 en hij mij zijne genade heeft doen genieten1 wie zal mij dan ondersteunen tegen ,gods wraak1 indien ik hem ongehoorzaam ben8 ,gij zoudt slechts mijn val vergrooten4 #fg4 ,en hij zeide3 ,o mijn volk6 deze wijfjes-kameel van ,god is een teeken voor u2 laat haar vrijelijk op ,gods aarde weiden en doe haar geen leed1 opdat u geen snelle straf treffe4 #fh4 ,doch zij doodden haar1 en ,saleh zeide3 ,verblijd u in uwe woningen gedurende drie dagen #hgb1 waarna gij verdelgd zult worden4 ,dit is eene onfeilbare voorzegging4 #fi4 ,en toen ons besluit tot uitvoering komen zou1 bevrijdden wij ,saleh en hen die met hem geloofden1 door onze barmhartigheid1 van de ongenade van dien dag2 want uw ,heer is de sterke1 de machtige ,god4 #gj4 ,maar een vreeselijk onweder kwam uit den hemel op degenen neder1 die onrechtvaardig hadden gehandeld1 en des morgens werden zij in hunne woning dood1 en voorover liggende gevonden4 #ga4 ,als hadden zij er nimmer in gewoond4 ,thamoed geloofde niet in zijn ,heer4 ,werd ,thamoed niet ver weg verworpen8 #gb4 ,ook kwamen onze gezanten #hgc later tot ,abraham met goede tijdingen4 ,zij zeiden3 ,vrede zij met u4 ,en hij antwoordde3 ,en op u zij vrede2 en hij draalde niet en bracht een gebraden kalf4 #gc4 ,en toen hij zag dat hunne handen het vleesch niet aanraakten #hgd1 mishaagde hem dit en hij voedde vrees voor hen #hge1 ,maar zij zeiden ,vrees niet2 want wij zijn tot het volk van ,lot gezonden4 #gd4 ,en zijne vrouw ,sara stond er bij en lachte1 en zij beloofden haar ,izaak1 en na ,izaak1 ,jacob4 #ge4 ,zij zeide3 ,helaas6 zal ik een zoon baren1 terwijl ik oud ben en deze mijn man ook in jaren gevorderd is #hgf8 ,waarlijk1 dit zou een wonder zijn4 #gf4 ,de engelen antwoordden3 ,verwondert gij u over de uitkomst van ,gods bevel8 ,gods genade en zijne zegeningen mogen op u zijn1 en op de leden van het huisgezin #hgg2 want hij is aanbiddenswaardig en roemrijk4 #gg4 ,en toen ,abrahams vreeze was geweken1 twistte hij met ons nopens het volk van ,lot2 want ,abraham was een zacht1 medelijdend en inschikkelijk mensch4 #gh4 ,de engelen zeiden tot hem3 ,o ,abraham6 onthoud u hiervan2 want thans is het bevel van uwen ,heer gekomen1 om hunne straf ten uitvoer te brengen1 en eene onvermijdelijke straf is gereed1 om op hen neder te komen4 #gi4 ,en toen onze gezanten tot ,lot kwamen1 was hij bezorgd om hen #hgh en zijn arm was zwak voor hen #hgi en hij zeide3 ,dit is een treurige dag4 #hj4 ,en zijn volk kwam tot hem2 zij vielen op hem aan1 en zij waren reeds vroeger schuldig door zonde4 ,lot zeide tot hen3 ,o mijn volk6 deze mijne dochters mocht gij veeleer misbruiken4 ,vreest dus ,god1 en beschaamt mij niet1 door mijne gasten te verongelijken4 ,is er geen rechtschapen man onder u #hhj8 #ha4 ,zij antwoordden3 ,gij weet dat wij uwe dochters niet noodig hebben1 en gij weet wel wat wij begeeren4 #hb4 ,hij zeide3 ,indien ik kracht genoeg bezat1 om u wederstand te bieden1 of indien ik mijne toevlucht kon nemen tot een krachtigen steun1 zou ik het zekerlijk doen4 #hc4 ,de engelen zeiden3 ,o ,lot6 waarlijk1 wij zijn de gezanten van uwen ,heer1 zij zullen u op geenerlei wijze aanraken4 ,ga dus heen1 met uw gezin1 gedurende dezen nacht1 en laat zich niemand van u omkeeren3 maar wat uwe vrouw betreft #hha1 wat over hen zal komen zal ook haar treffen4 ,waarlijk1 de voorzegging hunner straf zal des ochtends vervuld worden3 ,is de ochtend niet nabij8 #hd4 ,en toen ons bevel kwam1 keerden wij die steden om1 en wij lieten steenen van gebakken klei #hhb op haar nederregenen1 den een na den ander1 en zij waren door uwen ,heer gemerkt #hhc2 en zij zijn niet ver verwijderd van hen die onrechtvaardig handelen #hhd4 #he4 ,en tot ,madian zonden wij hunnen broeder ,shoab4 ,hij zeide3 ,o mijn volk6 aanbid ,god2 gij hebt geen ,god buiten hem2 en verminder geen maat of gewicht4 ,waarlijk1 ik zie dat gij in een gelukkigen toestand verkeert #hhe2 maar ik vrees voor u de straf van den dag1 die de goddeloozen zal omstrikken4 #hf4 ,o mijn volk6 geef volle maat en juist gewicht1 en verminder der menschen bezittingen niet2 pleeg nimmer onrechtvaardigheid op aarde1 door slecht te handelen4 #hg4 ,het minste deel1 dat u zal overblijven als eene belooning van ,god1 nadat gij rechtvaardig omtrent anderen zult hebben gehandeld1 zal beter voor u zijn1 dan rijkdom door bedrog verkregen1 indien gij ware geloovigen zijt4 #hh4 ,ik ben geen bewaker van u4 #hi4 ,zij antwoordden3 ,o ,shoab6 zijn het uwe gebeden die u gelasten1 ons de goden te doen verlaten1 welke door onze vaderen werden aangebeden1 of dat wij met onze bezittingen niet zouden doen1 wat wij verkiezen #hhf4 ,gij alleen zijt1 naar het schijnt1 de wijze man1 en geschapen om tot leidsman te strekken4 #ij4 ,hij zeide3 ,o mijn volk6 ,zeg mij1 indien ik eene duidelijke verklaring van mijn ,heer heb ontvangen en hij mij een schoon deel zijner gaven heeft geschonken1 en ik u niet wil veroorloven wat hij heeft verboden1 zoek ik dan iets anders dan uwe verbetering1 met al mijne macht8 ,mijn steun is ,god alleen2 in hem vertrouw ik1 en tot hem wend ik mij4 #ia4 ,o mijn volk6 laat niet de tegenstand dien gij mij biedt1 eene wraak over u brengen1 gelijk aan de wraak die over het volk van ,noach1 of het volk van ,hoed1 of het volk van ,saleh kwam4 ,het einde van het volk van ,lot is niet zeer ver van u verwijderd #hhg4 #ib4 ,vraag dus vergiffenis van uwen ,heer1 en wend u tot hem2 want mijn ,heer is genadig en liefderijk4 #ic4 ,zij antwoordden3 ,o ,shoab6 wij verstaan niet veel van hetgeen gij zegt1 en wij zien dat gij een man zonder macht #hhh onder ons zijt2 indien het niet om uw gezin ware1 zouden wij u zekerlijk hebben gesteenigd1 en gij zoudt niet de overhand op ons gehad hebben4 #id4 ,shoab zeide3 ,o mijn volk6 is mijn gezin naar uw oordeel meer waardig dan ,god8 en werpt gij hem zorgeloos achter u8 ,waarlijk1 ,god begrijpt wat gij doet4 #ie4 ,o mijn volk6 arbeid naar uwen aard1 ik zal zekerlijk naar mijnen plicht arbeiden #hhi4 ,en gij zult vernemen4 #if4 ,wien eene straf zal worden opgelegd1 die hem met schaamte zal bedekken1 en wie een leugenaar is4 ,wacht dus het uur2 want ook ik zal met u wachten4 #ig4 ,toen dus ons besluit tot uitvoering kwam1 bevrijdden wij ,shoab en hen die met hem geloofden1 door onze genade1 en een vreeselijk onweder kwam neder op hen1 die onrechtvaardig hadden gehandeld2 en des ochtends werden zij dood in hunne huizen1 en voorover liggende gevonden4 #ih4 ,als hadden zij nimmer op aarde gewoond4 ,werd ,madian niet van de aarde verdreven1 terwijl ,thamoed daarvan verwijderd werd8 #ii4 ,en wij zonden vroeger ,mozes met onze teekens en duidelijke kracht tot ,pharao en zijne vorsten #hij2 maar deze volgden het bevel van ,pharao1 hoezeer het bevel van ,pharao hen niet op den rechten weg leidde4 #ajj4 ,pharao zal zijn volk voorafgaan op den dag der opstanding1 en hij zal hen in de hel voeren4 ,een ongelukkige weg zal het zijn1 waarop zij geleid zullen worden4 #aja4 ,zij werden in dit leven door een vloek gevolgd1 en op den dag der opstanding zal de vergelding ellendig zijn1 die hen gegeven zal worden4 #ajb4 ,dit is een deel van de geschiedenis der steden1 welke wij u verhalen4 ,van deze staan sommige1 terwijl andere geheel verwoest zijn #hia4 #ajc4 ,en wij behandelden hen niet onrechtvaardig1 maar zij handelden onrechtvaardig met hunne eigene zielen2 en hunne goden die zij1 naast ,god1 aanriepen1 waren hun volstrekt niet tot voordeel1 toen ,gods besluit op hen zou worden uitgevoerd2 zij hebben hunnen val slechts verhaast4 #ajd4 ,en zoo was de straf1 die door uwen ,heer werd opgelegd1 toen hij de onrechtvaardige steden strafte2 want zijne straf is smartelijk en gestreng4 #aje4 ,waarlijk hierin is een teeken voor dengeen1 die de straf van den laatsten dag vreest3 dit zal een dag zijn1 waarop alle menschen zullen verzameld worden1 en dit zal een dag zijn1 waarop getuigenis zal worden afgelegd4 #ajf4 ,wij stellen dien niet uit1 dan tot een vooraf bepaalden tijd4 #ajg4 ,als die dag komt1 zal geene ziel spreken om zich zelve te verontschuldigen1 noch om voor een ander tusschen beide te treden1 dan door ,gods verlof4 ,van hen zal de een ellendig1 een ander gelukkig zijn4 #ajh4 ,en zij die ellendig zullen zijn1 worden in het hellevuur geworpen2 daar zullen zij weenen en jammeren #hib4 #aji4 ,zij zullen daarin zoo lang verwijlen1 als de hemelen en de aarde duren #hic1 behalve wat door den ,heer1 naar zijn behagen1 van hunne straf zal worden afgenomen2 want uw ,heer doet wat hem behaagt4 #aaj4 ,maar zij die gelukkig zullen zijn1 worden in het paradijs toegelaten2 zij zullen daarin zoo lang verblijven1 als de hemelen1 en de aarde voortduren1 behalve wat uw ,heer1 naar hem behaagt1 bij hunne gelukzaligheid zal voegen2 eene weldadigheid1 die niet gestoord zal worden4 #aaa4 ,verkeer dus niet in twijfel1 nopens hetgeen deze menschen aanbidden2 zij aanbidden niets anders1 dan hetgeen hunne vaderen vr hen aanbaden1 en wij zullen hun zekerlijk hun volkomen gedeelte geven1 dat volstrekt niets verminderd zal zijn4 #aab4 ,wij gaven vroeger aan ,mozes het boek der wet1 en daarover rezen twisten onder zijn volk1 en ware niet een voorafgaand besluit van uwen ,heer genomen1 om gedurende dit leven geduldig nopens hen te zijn1 zoo zou het verschil tusschen hen zekerlijk uitgemaakt zijn4 ,en uw volk is ook naijverig en twijfelachtig nopens den ,koran4 #aac4 ,maar aan ieder van hen1 zal uw ,heer de belooning voor hunne werken geven2 want hij weet zeer goed wat zij doen4 #aad4 ,wees gij dus onwrikbaar1 zooals u bevolen is1 en laat degeen mede standvastig zijn1 die met u wordt bekeerd1 en zondig niet1 want hij ziet wat hij doet4 #aae4 ,en neig niet tot hen die onrechtvaardig handelen1 opdat het hellevuur u niet bereike2 want gij hebt geene beschermers behalve ,god2 tegen hem zult gij niet geholpen worden4 #aaf4 ,bid dan geregeld des ochtends en des avonds1 en in het voorgedeelte van den nacht #hid2 want goede werken verdrijven de snoode4 ,dit is eene waarschuwing voor hen1 die nadenken4 #aag4 ,volhard dus met geduld2 want ,god zal de rechtvaardigen niet vergelden1 door hen te verdoemen4 #aah4 ,waren degene van de geslachten voor u1 begiftigd met verstand en deugd1 welke verboden goddeloos op aarde te handelen1 meer dan slechts eenigen van hen1 welke wij bevrijdden8 ,maar zij1 die onrechtvaardig waren1 volgden de geneugten1 welke zij op deze wereld genoten #hie1 en waren goddeloozen #hif1 #aai4 ,en uw ,heer was niet geneigd1 de steden onrechtvaardig te verwoesten #hig1 welker bewoners zich oprecht gedroegen4 #abj4 ,en indien het uw ,heer had behaagd1 zou hij alle menschen van nen godsdienst gemaakt hebben2 maar zij zullen niet ophouden onder elkander te verschillen1 behalve zij1 voor wie uw ,heer genade zal hebben4 ,daartoe heeft hij hen geschapen2 want het woord van uwen ,heer zal vervuld worden1 toen hij zeide3 ,waarlijk1 ik zal de hel met menschen en geniussen beiden vullen4 #aba4 ,alles wat wij van de geschiedenissen der gezanten hebben verhaald1 vertellen wij u1 opdat daardoor uw hart moge bevestigd worden2 en daardoor is de waarheid tot u gekomen en tevens eene waarschuwing en eene vermaning voor de ware geloovigen4 #abb4 ,zeg tot hen die niet gelooven3 handelt overeenkomstig uwen staat1 wij zullen zekerlijk volgens onzen plicht #hih handelen4 ,wacht het uur af1 want ook wij wachten dit af4 #abc4 ,aan ,god is bekend wat in den hemel en op de aarde geheim is1 en tot hem zal alles terugkeeren4 ,aanbidt hem dus en stelt uw vertrouwen in hem2 want uw ,heer is niet onopmerkzaam voor hetgeen gij doet4 ,,twaalfde ,,hoofdstuk4 ,,jozef #hii4 ,gegeven te ,mekka #ijj--aaa verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,e4 ,l4 ,r4 ,dit zijn teekens van het duidelijke boek3 #b4 ,hetwelk wij in de ,arabische taal hebben nedergezonden1 opdat gij het misschien zoudt verstaan4 #c4 ,wij verhalen u de uitmuntendste geschiedenis1 door u dezen ,koran #ija te openbaren1 waarop gij vroeger geen acht hebt geslagen #ijb4 #d4 ,jozef zeide tot zijn vader3 ,o mijn vader6 waarlijk1 ik zag in mijn droom elf sterren en de zon en de maan2 ik zag hen mij gehoorzamen4 #e4 ,toen zeide ,jacob3 ,o mijn kind6 herhaal uw visioen niet aan uwe broeders1 opdat zij u geene hinderlaag spreiden #ijc2 want de duivel is de verklaarde vijand van den mensch4 #f4 ,en zoo zal overeenkomstig uwen droom2 uw ,heer u kiezen1 en u de vertolking der duistere gezegden #ijd geven1 en hij zal zijne gunst uitstorten op u en op het gezin van ,jacob1 zooals hij dit vroeger heeft vervuld aan uwe vaderen ,abraham en ,izaak2 want uw ,heer is alwetend en wijs4 #g4 ,waarlijk1 in de geschiedenis van ,jozef en zijn broeders zijn teekens van ,gods bescherming voor hen die vragen4 #h4 ,eens zeiden de broeders van ,jozef tot elkander3 ,jozef en diens broeder #ije zijn onzen vader dierbaarder dan wij2 en toch maken wij een grooter getal uit3 waarlijk onze vader verkeert in eene duidelijke dwaling #ijf4 #i4 ,doodt ,jozef dus1 of verdrijft hem naar een afgelegen en onbewoond gedeelte der aarde1 en het aangezicht van uwen vader zal tot u gewend worden en gij zult daarna rijke menschen zijn #ijg4 #aj4 ,een van hen #ijh sprak en zeide3 ,doodt ,jozef niet en laat hem tot op den bodem van den put neder2 en een of ander reiziger zal hem ophalen1 indien gij dit niet doet4 #aa4 ,zij zeiden tot ,jacob3 ,o vader6 waarom vertrouwt gij ons ,jozef niet toe1 daar wij oprecht voor hem zijn en hem goeds toewenschen8 #ab4 ,zend hem morgen met ons naar het veld1 opdat hij zich moge vermaken #iji en spelen2 en wij zullen zijne makkers zijn4 #ac4 ,jacob antwoordde3 ,het grieft mij1 dat gij hem medeneemt1 en ik vrees dat de wolf hem verscheure #iaj1 dewijl gij achteloos nopens hem zijt4 #ad4 ,zij zeiden3 ,waarlijk indien de wolf hem verslond1 terwijl wij zoo velen zijn #iaa1 zouden wij inderdaad zwak wezen #iab4 #ae4 ,en toen zij hem met zich hadden genomen1 en overeengekomen waren1 hem tot op den bodem des puts neder te laten #iac1 voerden zij hun voornemen uit2 en wij zonden hem eene openbaring #iad zeggende3 ,gij zult hun hierna deze hunne daad verklaren1 en zij zullen niet bemerken1 dat gij ,jozef zijt4 #af4 ,en zij kwamen des avonds tot hunnen vader1 weenende4 #ag4 ,zij zeiden3 ,vader6 wij hebben ons verwijderd en hebben een wedloop gehouden #iae2 wij hebben ,jozef met onze reisgoederen verlaten1 en de wolf heeft hem verscheurd2 doch gij wilt ons niet gelooven1 hoewel wij de waarheid spreken4 #ah4 ,en zij vertoonden zijn onderste kleedingstuk1 met ander bloed geverfd4 ,jacob antwoordde3 gij zelf hebt dat in uw eigen belang bedreven #iaf2 maar geduld is het beste1 en ,gods hulp roep ik in1 om mij in staat te stellen1 het ongeluk te dragen1 dat gij mij verhaalt4 #ai4 ,en zekere reizigers kwamen en zonden een man #iag om water voor hen te halen2 en hij liet zijn' emmer neder #iah en zeide3 goed nieuws #iai6 dat is een jongeling4 ,en zij verborgen hem #ibj1 omdat zij hem als een stuk koopwaar willen verkoopen2 maar ,god wist wat zij deden4 #bj4 ,en zij verkochten hem voor een lagen prijs3 voor eenige stuivers #iba en stelden weinig waarde in hem4 #ba4 ,en de ,egyptenaar1 die hem kocht #ibb1 zeide tot zijn vrouw #ibc4 ,gebruik hem met eere2 misschien kan hij ons dienstig zijn2 of laten wij hem als onzen zoon aannemen #ibd4 ,zoo hebben wij de plaats van ,jozef op aarde vooraf gereed gemaakt1 en wij leerden hem de vertolking der duistere gezegden2 want ,god is wel in staat zijn doel te bereiken3 maar het grootste deel der menschen begrijpt het niet4 #bb4 ,en toen hij zijnen ouderdom van kracht had bereikt1 schonken wij hem wijsheid en kennis2 want zoo beloonen wij den rechtvaardigen4 #bc4 ,en zij1 in wier huis hij zich bevond1 begeerde dat hij zich bij haar zou leggen1 en zij sloot de deuren en zeide3 ,kom hier4 ,hij antwoordde3 ,god beware mij6 ,waarlijk1 mijn heer #ibe heeft mij gastvrijheid verleend1 en de ondankbare zal geen voorspoed genieten4 #bd4 ,maar zij hield bij hem aan1 en hij had dezelfde bedoeling2 doch hij ontving eene duidelijke waarschuwing van zijnen ,heer #ibf4 ,zoo wendden wij het kwaad en de onreinheid van hem af1 daar hij een onzer oprechte dienaren was4 #be4 ,en zij begaven zich beide naar de deur3 de een om te ontvluchten1 de andere om hem te weerhouden2 en zij scheurde zijn kleed van achteren4 ,en zij ontmoette haren heer bij de deur4 ,zij zeide3 wat zal de vergelding zijn van hem1 die kwaad in uw gezin tracht te bedrijven3 gevangenis of eene pijnlijke straf8 #bf4 ,en ,jozef zeide3 zij vroeg mij bij haar te liggen4 ,en een getuige van haar gezin #ibg legde getuigenis af1 zeggende3 ,indien zijn kleed van voren gescheurd is1 spreekt zij de waarheid en is hij een leugenaar4 #bg4 ,maar indien zijn kleed van achteren is gescheurd1 liegt zij en spreekt hij de waarheid4 #bh4 ,en toen haar man zag1 dat zijn kleed van achteren gescheurd was1 zeide hij3 ,dit is eene doortrapte boosheid2 want waarlijk uwe boosheid is groot4 #bi4 ,o ,jozef6 houd u niet meer met deze zaak bezig2 en gij1 o vrouw6 vraag vergiffenis voor uwen misdaad2 want gij zijt een schuldig mensch4 #cj4 ,en zekere vrouwen zeiden in het openbaar #ibh in de stad3 ,de vrouw van den edelman heeft den knecht verzocht hij haar te liggen2 hij heeft hare borst door zijne liefde ontvlamd4 ,wij zien dat zij op een duidelijken dwaalweg is4 #ca4 ,en toen zij het gesprek over haar boos gedrag had gehoord1 zond zij tot haar1 en maakte een middagmaal voor haar gereed en gaf aan ieder van haar een mes1 en zeide tot ,jozef1 onder haar te verschijnen4 ,en toen zij hem zagen1 prezen zij hem zeer4 #ibi ,zij sneden hunne eigen handen af #icj en zeiden3 ,o ,god6 dit is geen sterveling2 hij is een engel die den hoogsten eerbied verdient4 #cb4 ,en zijne meesteren zeide3 ,hij is het die mij uwen blaam heeft berokkend4 ,ik verzocht hem met mij te liggen2 maar hij weigerde aanhoudend4 ,maar indien hij niet volbrengt wat ik hem gebied1 zal hij zekerlijk in de gevangenis worden geworpen1 en zal tot de ellendigsten behooren4 #cc4 ,jozef zeide3 ,o ,heer6 eene gevangenis is verkieselijker voor mij1 dan de misdaad1 waartoe zij mij willen verleiden1 en indien gij hare kunstgrepen niet van mij afwendt1 zal ik aan mijne neiging voor haar toegeven en zal ik tot de dwazen behooren4 #cd4 ,daardoor verhoorde hem zijn ,heer1 en wendde hare kunstgrepen van hem af3 want hij hoort en ziet alles4 #ce4 ,en het behaagde hun #ica1 zelfs nadat zij de bewijzen zijner onschuld hadden gezien1 hem voor eenigen tijd gevangen te houden4 #cf4 ,en twee van des konings dienaren traden met hem in de gevangenis4 #icb ,een van hen #icc zeide3 ,het scheen mij in mijn droom toe1 dat ik wijn uit druiven perste4 ,en de andere zeide3 ,het scheen mij in mijn droom toe1 dat ik brood op mijn hoofd droeg1 waarvan de vogels aten4 ,geef ons de uitlegging onzer droomen2 want wij bemerken1 dat gij een deugdzaam mensch zijt4 #cg4 ,jozef antwoordde3 ,er zal nog geen voedsel1 om u te onderhouden1 tot u komen2 maar ik zal u de uitlegging daarvan geven1 alvorens dit tot u kome #icd4 ,deze kennis is een deel van hetgeen mij door ,god is geleerd2 want ik heb den godsdienst van hen verlaten1 die niet in ,god gelooven en die het volgende leven loochenen4 #ch4 ,ik volg den godsdienst mijner vaderen3 ,abraham1 ,izaak en ,jacob4 ,het is ons niet geoorloofd1 iets met ,god te vereenigen4 ,deze kennis van de goddelijke eenheid is ons gegeven1 door de goedheid van ,god omtrent ons en nopens den mensch2 maar het grootste gedeelte der menschen is ondankbaar4 #ci4 ,o mijne medegevangenen6 zijn een aantal heeren beter1 of de eenig ware en almachtige ,god8 #dj4 ,zij1 die gij naast hem aanbidt1 zijn slechts ijdele namen #ice1 die door u en uwe vaderen zijn uitgedacht1 waarvan ,god geen bewijs heeft gegeven4 ,het oordeel behoort aan ,god alleen1 die bevolen heeft1 dat gij niemand naast hem zoudt aanbidden4 ,dit is de ware godsdienst2 maar het grootste gedeelte der menschen weet het niet4 #da4 ,o mijne medegevangenen6 waarlijk1 een uwer zal zijn heer wijn toedienen1 evenals vroeger1 maar de andere zal gekruisigd worden en de vogels zullen van zijn hoofd komen eten4 ,de zaak1 waaromtrent gij mij ondervraagt1 is onherroepelijk vastgesteld4 #db4 ,en ,jozef zeide tot hem1 die1 naar zijn oordeel1 de persoon was1 welke bevrijd zou worden3 ,gedenk mij in tegenwoordigheid van uwen heer4 ,maar de duivel veroorzaakte1 dat hij vergat1 bij zijn heer melding van ,jozef te maken #icf1 waardoor deze eenige jaren #icg in de gevangenis bleef4 #dc4 ,en de koning van ,egypte #ich zeide3 waarlijk ik zag in mijn' droom zeven vette koeien1 die zeven magere koeien verslonden1 en zeven groene korenaren en zeven verdroogde korenaren4 ,o edelen6 legt mij mijn visioen uit1 indien gij in staat zijt dit te doen4 #dd4 ,zij antwoordden3 ,het zijn verwarde droomen2 wij zijn niet bedreven in het uitleggen van zulke droomen4 #de4 ,en ,jozefs medegevangene1 die bevrijd was1 zeide 7want hij herinnerde zich ,jozef1 na verloop van eenigen tijd73 ,ik zal u de uitlegging daarvan geven1 laat mij dus tot den persoon gaan1 die mij dien droom zal verklaren4 #df4 ,en hij ging naar de gevangenis en zeide3 ,o ,jozef6 waarheidlievend man1 geeft ons de uitlegging van zeven vette koeien1 die zeven magere koeien verslonden1 en van zeven groene korenaren en zeven verdroogde korenaren1 welke de koning in zijn' droom zag1 opdat ik kunne terugkeeren tot de personen die mij hebben gezonden1 en zij dit wellicht mogen verstaan4 #dg4 ,jozef antwoordde3 ,gij zult zooals gewoonlijk zaaien1 en het graan dat gij gemaaid zult hebben1 zult gij in zijne aren laten #ici1 behalve eene kleine hoeveelheid1 waarvan gij moogt eten4 #dh4 ,dan zullen1 na deze1 zeven jaren van strengen hongersnood komen1 die verteren zullen1 wat gij als voorraad daarvoor hebt verzameld1 behalve eene kleine hoeveelheid die gij bewaard zult hebben4 #di4 ,dan zal er een jaar komen1 dat de menschen veel regen hebben #idj en de druiven uitpersen zullen4 #ej4 ,en toen de opperschenker dit had overgebracht1 zeide de ,koning3 ,breng hem tot mij4 ,en toen de boodschapper tot ,jozef kwam1 zeide deze3 ,keer tot uwen heer terug en vraag hem af1 wat de bedoeling der vrouwen was1 die hare handen afsneden #ida2 want mijn ,heer kent den valstrik wel dien zij mij spannen #idb #ea4 ,en toen de vrouwen voor den koning waren verzameld1 zeide hij tot haar3 ,wat was uwe bedoeling #idc toen gij ,jozef tot eene onwettige liefde aanspoordet8 ,zij antwoordden3 ,god zij geloofd6 ,wij weten geen kwaad van hem4 ,de vrouw van den edelman 7,aziz7 zeide3 ,thans is de waarheid duidelijk geworden3 ,ik verzocht hem bij mij te liggen1 en hij is een dergenen die waarheid spreken4 #eb4 ,en toen ,jozef daarmede bekend was1 zeide hij3 ,deze ontdekking heeft thans plaats gehad1 opdat mijn heer wete1 dat ik hem niet ongetrouw was tijdens zijne afwezigheid1 en dat ,god den aanslag der bedriegers niet leidt4 #ec4 ,ik wil mij ook niet volstrekt rechtvaardigen #idd want iedere ziel is aan het kwaad onderworpen1 uitgenomen degene voor wie mijn ,heer genade heeft2 want mijn ,heer is genadig en barmhartig4 #ed4 ,en de koning zeide3 ,breng hem tot mij1 ik wil hem in mijnen eigenen en bijzonderen dienst nemen4 ,en toen ,jozef tot den koning was gevoerd en hij met hem gesproken had1 zeide de vorst3 ,van heden af zijt gij vast bij ons geplaatst1 en gij zult met onze zaken vertrouwd zijn #ide4 #ee4 ,jozef antwoordde3 ,geef mij het beheer over de voorraadplaatsen van het land2 want ik zal daarvan een verstandige bewaarder zijn4 #ef4 ,zoo plaatsten wij ,jozef in het land1 opdat hij zich daarin eene woning zou kiezen1 waar het hem mocht behagen4 ,wij schenken onze genade aan wien het ons behaagt1 en wij laten de belooning niet verloren gaan van hen die goed handelen4 #eg4 ,en waarlijk1 de belooning van het volgende leven is beter voor hen die gelooven en ,god vreezen4 #eh4 ,vervolgens kwamen ,jozefs broederen en wendden zich tot hem1 en hij herkende hen1 doch zij herkenden hem niet4 #ei4 ,en toen hij hen van hunne levensmiddelen had voorzien1 zeide hij3 ,breng uwen broeder tot mij1 den zoon van uwen vader4 ,ziet gij niet dat ik de volle maat geef en dat ik mijne gasten gul ontvang8 #fj4 ,maar indien gij hem niet tot mij brengt1 zal u door mij geen koren meer gemeten worden1 en gij zult niet meer in mijne tegenwoordigheid komen4 #fa4 ,zij antwoordden3 ,wij zullen trachten hem van zijn vader te verkrijgen1 en wij zullen zekerlijk volvoeren wat gij verlangt4 #fb4 ,en ,jozef zeide tot zijne dienaren3 ,leg hun geld #idf1 dat zij voor hun koren hebben betaald1 in hunne zakken1 opdat zij het bemerken als zij tot hun gezin zijn teruggekeerd2 misschien komen zij tot ons terug4 #fc4 ,en toen zij tot hunnen vader waren teruggekeerd1 zeiden zij3 ,o vader6 het is verboden ons nog koren te meten1 tenzij wij onzen broeder ,benjamin mede nemen2 zend dus onzen broeder met ons1 en men zal ons koren afleveren2 en1 waarlijk1 wij zullen hem voor alle ongevallen behoeden4 #fd4 ,jacob antwoordde3 ,zou ik hem u met beter gevolg toevertrouwen1 dan ik u vroeger uwen broeder ,jozef toevertrouwde8 ,maar ,god is de beste bewaker1 en hij is de barmhartigste4 #fe4 ,en toen zij hunne zakken openden1 vonden zij dat hun geld was teruggegeven1 en zij zeiden3 ,o vader6 wat verlangen wij meer8 ,dit ons geld is ons teruggegeven2 wij zullen dus wederkeeren en koren voor onze gezinnen koopen2 wij zullen voor onzen broeder zorgen1 en wij zullen een kameellast meer ontvangen dan den laatsten keer4 ,dit is eene kleine hoeveelheid #idg4 #ff4 ,jacob zeide3 ik wil hem volstrekt niet met u zenden1 tenzij gij mij eene plechtige belofte aflegt en bij ,god zweert1 dat gij hem zekerlijk tot mij zult terugbrengen1 behalve wanneer zich een onoverkomelijke hinderpaal daartegen opdoet4 ,en toen zij hem hunne plechtige belofte hadden gegeven1 zeide hij3 ,god is getuige van hetgeen wij zeggen4 #fg4 ,en hij zeide3 ,mijne zonen treedt de stad niet allen door ne poort binnen1 maar gaat door verschillende poorten binnen4 ,doch deze voorzorg zal u niet tot voordeel strekken tegen ,gods besluit2 want het oordeel behoort ,gode alleen3 in hem stel ik mijn vertrouwen1 en laat hen1 die zoeken onderworpen te zijn1 dit in hem stellen4 #fh4 ,en toen zij de stad binnenkwamen1 zooals hun vader hun had bevolen1 was het hun niet van oordeel tegen ,gods besluit1 en het diende alleen om de begeerte van ,jacobs ziel te bevredigen1 die het hun had gelast2 want hij was begiftigd met de kennis1 waarin wij hem hadden onderwezen2 maar het grootste deel der menschen begrijpt niet4 #fi4 ,en toen zij in tegenwoordigheid van ,jozef kwamen1 ontving hij zijnen broeder ,benjamin als zijn gast en zeide3 ,waarlijk1 ik ben uw broeder #idh2 wees dus niet bedroefd om hetgeen zij tegen mij hebben bedreven4 #gj4 ,en toen hij hen van hunne levensmiddelen had voorzien1 legde hij zijn beker #idi in den zak van zijn broeder ,benjamin4 ,en een uitroeper riep hen achterna1 zeggende3 ,o gezelschap van reizigers6 waarlijk gij zijt dieven4 #ga4 ,zij keerden zich om en zeiden3 ,wat vermist gij8 #gb4 ,men antwoordde hun3 wij vermissen den beker van den vorst1 en hij die dien terugbrengt1 zal een kameellast koren ontvangen1 en ik sta daarvoor borg4 #gc4 ,jozefs broeders antwoordden3 ,wij zweren bij ,god1 dat gij wel weet1 dat wij niet komen om snood in het land #iej te handelen1 en evenzeer dat wij geene dieven zijn4 #gd4 ,de ,egyptenaren zeiden3 ,wat zal de vergelding zijn voor hem1 die blijken zal den beker te hebben gestolen1 indien het blijkt dat gij leugenaars zijt4 #ge4 ,de broeders van ,jozef antwoordden3 ,als eene vergelding voor hem1 in wiens zak de beker zal gevonden worden1 zal hij uw gijzelaar zijn3 zoo vergelden wij de onrechtvaardigen1 die schuldig zijn aan diefstal #iea4 #gf4 ,daarop begon hij hunne zakken te onderzoeken1 alvorens hij den zak van zijn broeder onderzocht1 en hij haalde den beker uit den zak van zijn broeder4 ,wij verschaften ,jozef deze list4 ,hij zou zich volgens de wet van den ,koning van ,egypte niet van zijn broeder hebben kunnen meester maken #ieb1 indien ,god het niet had veroorloofd4 ,wij verheffen tot den rang van kennis en eer1 wie ons behaagt1 en er is een die wijs is1 boven allen die met kennis zijn begiftigd4 #gg4 ,zijne broeders zeiden3 ,indien ,benjamin schuldig aan diefstal zij1 is zijn broeder ,jozef vroeger ook schuldig aan diefstal geweest #iec4 ,maar ,jozef verborg deze dingen in zijn hart en ontdekte zich niet aan hen1 en hij zeide bij zich zelven3 ,gij zijt in een meer beklagenswaardigen toestand dan wij beiden4 ,god weet beter waarover gij spreekt4 #gh4 ,zij zeiden tot ,jozef3 ,edele ,heer6 deze jongeling heeft een ouden vader1 neem dus een van ons in zijne plaats2 want wij zien dat gij een edelmoedig mensch zijt4 #gi4 ,jozef antwoordde3 ,god verhoede1 dat wij iemand anders zouden nemen dan hem1 bij wien wij onze goederen vonden2 want dan zouden wij zekerlijk onrechtvaardig zijn4 #hj4 ,en toen zij wanhoopten1 ,benjamin terug te krijgen1 verwijderden zij zich om afzonderlijk met elkander te beraadslagen4 ,en de oudste van hen zeide #ied3 ,weet gij niet dat uw vader eene plechtige belofte van u heeft ontvangen1 in den naam van ,god1 en hoe bedriegelijk gij vroeger omtrent ,jozef hebt gehandeld8 ,ik zal dus op geenerlei wijze het land ,egypte verlaten1 tot mijn vader mij verlof geeft1 tot hem terug te keeren1 of dat ,god mij zijnen wil bekend maakt2 want hij is de beste rechter4 #ha4 ,keert tot uwen vader terug1 en zegt3 ,o vader6 waarlijk1 uw zoon heeft een diefstal gepleegd2 wij zijn van niets meer getuigen dan van hetgeen wij weten1 en wij konden niet waken tegen hetgeen wij niet voorzagen4 #hb4 ,onderzoek in de stad waarin wij zijn geweest en bij het gezelschap van kooplieden waarmede wij zijn aangekomen1 en gij zult vinden dat wij de waarheid spreken4 #hc4 ,en toen zij waren teruggekeerd en aldus tot hunnen vader hadden gesproken1 zeide hij3 ,gij zelven hebt dat alles zoo ingericht2 maar ik zal geduldig zijn2 misschien zal ,god mij hen allen terug geven3 want hij is de alwetende en wijze4 #hd4 ,hij wendde zich van hen af en zeide3 ,o hoezeer ben ik door ,jozef bedroefd6 ,en zijne oogen werden door treuren wit #iee daar hij door zware droefheid overstelpt was4 #he4 ,zijne zonen zeiden3 ,bij ,god1 zult gij dan nimmer ophouden van ,jozef te spreken tot gij aan de poort des doods zijt gevoerd1 of tot de smart uwe dagen eindigt4 #hf4 ,hij antwoordde3 ik breng mijne smart1 die ik niet kan dragen1 en mijne droefheid voor ,god1 omdat ik door openbaring van ,god weet1 wat gij niet weet #ief4 #hg4 ,o mijne zonen6 gaat en doet onderzoek naar ,jozef en zijn broeder1 en wanhoopt niet aan ,gods genade want niemand wanhoopt aan ,gods genade1 behalve de ongeloovigen4 #hh4 ,daarom keerden de broeders van ,jozef naar ,egypte terug en toen zij in zijne tegenwoordigheid kwamen1 zeiden zij3 ,edele heer1 de hongersnood heerscht bij ons en ons gezin1 en wij zijn met eene kleine som gelds #ieg gekomen2 geef ons dus volle maat1 en schenk ons koren als aalmoes2 want ,god beloont hen die aalmoezen geven4 #hi4 ,jozef zeide tot hen3 ,weet gij wat gij aan ,jozef en zijn broeder deedt1 toen gij niet wist wat de gevolgen daarvan zouden zijn #ieh8 #ij4 ,zij antwoordden3 ,zijt gij werkelijk ,jozef #iei8 ,hij antwoordde3 ,ik ben ,jozef en dit is mijn broeder4 ,thans is ,god genadig nopens ons geweest4 ,want wie ,god vreest en met geduld volhardt1 zal eindelijk hulp vinden2 want ,god zal de belooning der rechtvaardigen niet laten verloren gaan4 #ia4 ,zij zeiden3 ,bij den naam van ,god1 thans heeft ,god u boven ons gekozen en waarlijk1 wij zijn zondaars geweest4 #ib4 ,jozef antwoordde3 ,heden zal ik u geene verwijtingen doen4 ,god vergeeft u2 want hij is de genadigste der genadigen4 #ic4 ,vertrekt met dit mijn onderkleed #ifj1 legt het op mijns vaders aangezicht1 en hij zal zijn gezicht terug krijgen2 en komt dan tot mij met uw geheele gezin4 #id4 ,en toen het reisgezelschap van ,egypte was vertrokken om zijne reis naar ,canan te aanvaarden1 zeide hun vader tot hen die nabij hem waren3 ,waarlijk1 ik bemerk den reuk van ,jozef #ifa1 hoewel gij denkt dat ik ijl4 #ie4 ,zij antwoordden3 ,bij den naam van ,god1 gij verkeert in uwe oude dwaling4 #if4 ,maar toen de boodschapper van goede tijdingen #ifb met ,jozefs onderkleed was gekomen1 dekte hij het over zijn gelaat en hij kreeg zijn gezichtsvermogen terug4 #ig4 ,en ,jacob zeide3 ,verhaalde ik u niet1 dat ik van ,god wist hetgeen gij niet wist8 #ih4 ,zij antwoordden3 ,o vader6 vraag vergiffenis van onze zonden voor ons2 want1 waarlijk1 wij zijn zondaars geweest4 #ii4 ,hij hernam3 ,ik zal zekerlijk vergiffenis voor u van mijn ,heer vragen2 want hij is genadig en barmhartig4 #ajj4 ,en toen ,jacob en zijn gezin in ,egypte aankwamen en bij ,jozef waren binnengeleid1 ontving hij zijne ouders bij zich #ifc en zeide3 ,gaat1 door ,gods gunst1 in volle zekerheid ,egypte binnen4 #aja4 ,en hij verhief zijne ouders op een verheven zetel1 en zij vielen met zijne broeders op hunne aangezichten en betoonden hem eerbied #ifd4 ,en hij zeide3 ,o mijn vader6 dit is de beteekenis van mijn visioen1 dat ik vroeger zag2 thans heeft mijn ,heer het bewaarheid4 ,en zekerlijk hij is mij genadig geweest1 daar hij mij uit de gevangenis voerde en u hierheen heeft gebracht uit de woestijn1 nadat de duivel tweedracht tusschen mij en mijne broeders had gezaaid2 want mijn ,heer is genadig voor dengeen die hem behaagt1 en hij is de alwetende1 de wijze ,god4 #ajb4 ,o ,heer6 gij hebt mij een deel van het koninkrijk gegeven2 gij hebt mij de vertolking van duistere gezegden geleerd4 ,schepper van hemel en aarde6 gij zijt mijn beschermer in deze en de volgende wereld4 ,doe mij als een ,moslem sterven en vereenig mij met de rechtvaardigen #ife4 #ajc4 ,dit is eene geheime geschiedenis1 die wij u1 o ,mahomet6 openbaren1 hoewel gij niet tegenwoordig waart bij de broeders van ,jozef1 toen zij hun plan overlegden en een aanslag tegen hem smeedden4 ,maar het grootste deel der menschen zullen1 hoewel gij het ernstig begeert1 niet gelooven4 #ajd4 ,gij zult van hen geene belooning vragen voor uwe mededeeling van den ,koran6 het is slechts eene waarschuwing aan alle schepselen4 #aje4 ,en hoeveel teekens er ook in den hemel en op de aarde zijn1 zoowel van het bestaan als van de eenigheid en voorzienigheid van ,god2 zij gaan die voorbij en wenden zich af4 #ajf4 ,en het grootste deel hunner gelooft niet in ,god1 zonder nog schuldig te zijn aan afgodendienarij #iff4 #ajg4 ,zijn zij er dan van verzekerd1 dat ,gods zware kastijding hen niet zal overvallen1 of dat het uur des oordeels hen niet plotseling zal bereiken1 als zij de nadering niet verwachten8 #ajh4 ,zeg tot de bewoners van ,mekka4 ,dit is mijn weg4 ,ik noodig u door een duidelijk wonder tot ,god2 ik en hij die mij zal volgen1 zijn1 ,god zij geloofd1 geene afgodendienaars4 #aji4 ,wij zenden u geene gezanten1 behalve menschen1 aan welke wij onzen wil openbaren en die wij kiezen onder hen die in steden wonen #ifg4 ,wilt gij niet de aarde rond trekken en zien wat het einde was van hen die u zijn voorafgegaan8 ,maar de woning van het volgende leven zal zekerlijk beter zijn voor hen die ,god vreezen4 ,wilt gij dus niet begrijpen8 #aaj4 ,toen eindelijk onze gezanten wanhoopten aan het slagen hunner pogingen1 en de menschen dachten1 dat zij leugenaars waren1 kwam onze hulp tot hen1 en wij bevrijdden wie ons behaagde2 maar onze wraak werd van de zondaren niet afgewend4 #aaa4 ,waarlijk1 in de geschiedenissen der profeten en hun volk is een leerzaam voorbeeld gelegen voor hen1 die met verstand zijn begaafd4 ,de ,koran is geen nieuw uitgevonden sprookje1 maar eene bevestiging der schriften die te voren zijn geopenbaard1 en eene duidelijke uitlegging van iedere zaak1 die zoowel met betrekking tot het geloof als tot beoefening noodig is en eene leiding en eene genade voor hen die gelooven4 ,,dertiende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,donder #ifh4 ,gegeven te ,mekka #ifi4--dc verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en barmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 ,r4 #igj4 ,ziehier de teekens van het boek1 en hetgeen u nedergezonden werd van uwen ,heer is de waarheid2 maar het grootste deel der menschen wil niet gelooven4 #b4 ,het is ,god die den hemel zonder zichtbare pijlers heeft verheven1 en toen zijn troon beklom1 en de zon en de maan heeft onderworpen om hunne diensten te verrichten4 ,ieder der hemellichamen legt een bepaalden weg af4 ,hij beschikt alle dingen4 ,hij toont zijne teekenen duidelijk1 zoodat gij verzekerd moogt zijn1 dat gij uwen ,heer op den jongsten dag zult zien4 #c4 ,hij is het die de aarde heeft uitgespreid en daarop vaste bergen en rivieren geplaatst1 en die van elke vrucht twee verschillende soorten heeft verordend #iga4 ,hij doet door den nacht den dag bedekken4 ,daarin liggen zekere teekenen voor hen die nadenken4 #d4 ,en op de aarde zijn stukken land van verschillenden aard #igb1 ofschoon aan elkander grenzende1 alsmede wijngaarden1 en zaden en verschillende palmboomen uit denzelfden wortel en afzonderlijk uit verschillende stammen spruitende4 ,zij worden door hetzelfde water besproeid1 maar wij maken sommigen uitmuntender tot voedsel dan andere4 ,daarin liggen zekerlijk teekens voor hen die nadenken4 #e4 ,indien gij u verwondert1 dat de ongeloovigen de opstanding loochenen1 dan moet gij u zekerlijk verwonderen als zij zeggen #igc3 ,nadat wij tot niet zijn veranderd1 zullen wij dan tot een nieuw schepsel worden gevormd8 #f4 ,zij zijn het die niet in hunnen ,heer gelooven2 zij zullen banden #igd om hunne halzen hebben1 en deze zullen de bewoners der hel zijn2 daar zullen zij eeuwig verblijven4 #g4 ,zij zullen u vragen veeleer het kwade dan het goede te verhaasten #ige2 hoewel zij reeds voorbeelden van de goddelijke wraak hebben gezien4 ,waarlijk1 de ,heer bezit inschikkelijkheid omtrent de menschen1 niettegenstaande hunne boosheid2 maar de ,heer is ook streng in het straffen4 #h4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,zoolang hem geen teeken door zijn ,heer wordt neder gezonden1 zullen wij niet gelooven4 ,gij zijt alleen gelast te verkondigen en geen bewerker van mirakelen2 en tot ieder volk werd er een leider gezonden4 #i4 ,god weet wat elke vrouw in haren boezem draagt1 en hoeveel de schoot nauwer of wijder wordt4 ,door hem wordt ieder ding geregeld1 overeenkomstig eene bepaalde maat4 #aj4 ,hij weet wat geborgen en wat geopenbaard is4 ,hij is de groote1 de verhevenste4 #aa4 ,hij van u die zijne woorden verbergt1 en hij die ze in het openbaar verkondigt2 ook hij die zich in den nacht tracht te verbergen en hij die zich gedurende den dag openlijk vertoont1 allen zijn zij gelijk voor ,gods kennis4 #ab4 ,ieder van hen heeft engelen1 die elkander wederkeerig opvolgen1 zoowel vr hem als achter hem geplaatst2 zij waken op ,gods bevel over hem4 ,waarlijk1 ,god zal zijne genade1 die op de menschen rust1 niet veranderen1 tot zij de geneigdheid hunner zielen door zonde veranderen4 ,als hij hen wil straffen1 kan niets hem dat verhinderen2 naast hem hebben zij geen beschermer4 #ac4 ,hij is het die den bliksem voor u doet verschijnen1 om vrees in te boezemen en hoop op te wekken #igf1 en die de bezwangerde wolken vormt4 #ad4 ,de donder verheft zijnen lof #igg1 en de engelen doen het vol vrees voor hem4 ,hij zendt zijne bliksemschichten en treft daarmede wien het hem behaagt1 terwijl gij nopens ,god twist #igh2 want hij is de almachtige1 de wijze4 #ae4 ,hij alleen is waardig te worden aangebeden1 en de afgoden1 die zij naast hem aanroepen1 zullen hen volstrekt niet hooren2 evenmin als degeen wordt verhoord1 die zijne handen naar het water uitstrekt1 opdat het tot zijn mond opstijge1 ofschoon het hem nimmer kunne bereiken2 de smeeking der ongeloovigen is geheel verkeerd4 #af4 ,alles wat in den hemel en op aarde is1 aanbidt ,god vrijwillig of gedwongen #igi1 evenals hunne schaduwen des ochtends en des avonds zich voor hem buigen #ihj4 #ag4 ,zeg3 ,wie is de ,heer van hemel en aarde8 ,antwoord3 ,god6 ,zeg3 hebt gij daarom onder u zelven beschermers naast hem gekozen1 die niet in staat zijn1 hetzij te helpen1 hetzij zich zelven tegen ongevallen te verdedigen8 ,zeg3 zullen de blinde en de ziende gelijk geschat worden8 of zullen duisternis en licht gelijk gesteld zijn8 ,zullen zij andere goden naast ,god plaatsen1 welke zij geschapen hebben1 zoo als ,god heeft geschapen1 zoo dat de beide scheppingen zich in hunne oogen met elkander verwarren8 ,zeg veeleer3 ,god is de schepper van alle dingen2 hij is de eeuwige glorierijke ,god4 #ah4 ,hij doet water van den hemel nederdalen1 en de vloeden stroomen1 overeenkomstig hunne afmetingen2 de stroom voert het schuim mede dat op de oppervlakte drijft1 en uit de metalen1 die de menschen op het vuur smelten1 om daaruit versierselen of vaatwerk te vormen1 rijst schuim op1 dat daaraan gelijk is4 ,zoo maakt ,god waarheid en ijdelheid bekend4 ,maar het schuim wordt weggenomen2 en datgene wat den menschen nuttig is1 blijft op de aarde4 ,zoo brengt ,god gelijkenissen voort4 ,dengenen die hunnen ,heer gehoorzamen1 zal de uitnemendste belooning worden toegekend2 maar zij die hem niet gehoorzamen1 al bezaten zij alles wat op de geheele aarde is1 en nog meer1 zij zullen dit alles te vergeefs als losgeld geven4 ,hunne rekening zal verschrikkelijk zijn1 en de hel hunne woning4 ,welk een vreeselijk rustbed zal dat wezen6 #ai4 ,zal dus hij1 die weet wat hem van zijnen ,heer werd nedergezonden waarheid is1 gelijkelijk worden beloond als hij die blind is8 ,alleen de voorzichtigen zullen nadenken4 #bj4 ,zij die getrouwelijk de verbintenissen vervullen1 met ,god aangegaan1 en zijn verbond niet verbreken4 #ba4 ,die verbinden wat ,god heeft bevolen te verbinden #iha en die ,god vreezen en eene slechte rekening duchten4 #bb4 ,zij1 die door de begeerte om ,gods aangezicht te zien1 volhardend in tegenspoed zijn2 die het geheel met nauwgezetheid volvoeren1 die in het geheim of in het openbaar van de bezittingen geven1 welke wij hun hebben toegekend1 en die hunne zonden door hunne goede werken uitwisschen2 hun zal het paradijs tot belooning strekken4 #bc4 ,de tuinen van eeuwig verblijf #ihb1 waar wij zullen binnen treden1 evenals ieder die onder hunne vaderen1 hunne vrouwen en hunne nakomelingschap rechtvaardig zal hebben gehandeld en de engelen zullen door elke poort tot hen binnengaan zeggende3 #bd4 ,vrede zij met u6 omdat gij volhard hebt met geduld4 ,welk eene uitnemende belooning is het paradijs6 #be4 ,maar zij die het verbond van ,god schenden1 nadat dit werd ingesteld1 en die afscheiden wat ,god heeft bevolen te vereenigen1 en snood op aarde handelen1 over hen zal een vloek komen1 en zij zullen eene ellendige woning in de hel hebben4 #bf4 ,god geeft zijne weldaden in overvloed aan dengeen welke hem behaagt1 en beperkt1 die naar zijn welbehagen4 ,de bewoners van ,mekka verheugen zich in het tegenwoordige leven1 hoewel dit leven1 in vergelijking met het volgende1 slechts een tijdelijk voordeel is4 #bg4 ,de ongeloovigen zeggen3 zoo lang hem geen teeken van zijn ,heer wordt nedergezonden1 zullen wij niet gelooven4 ,antwoord3 ,waarlijk1 ,god zal in dwaling brengen wien het hem behaagt1 en zal dengeen tot zich voeren1 die berouw toont4 #bh4 ,zij die gelooven1 en wier harten in zekerheid rusten in de overpeinzing van ,god4 ,rusten de harten der menschen niet zeker in de herdenking van ,god8 ,zij die gelooven en doen wat recht is1 zullen de gelukzaligheid genieten en eene gelukkige opstanding deelachtig worden4 #bi4 ,zoo hebben wij u tot een volk gezonden1 dat door andere volkeren werd voorafgegaan1 tot welke eveneens profeten werden gezonden2 opdat gij hun zoudt mededeelen wat wij u hebben geopenbaard1 daar zij niet gelooven in den barmhartigen ,god4 ,zeg hun3 ,hij is mijn ,heer2 er is geen ,god buiten hem1 en hem vertrouw ik1 en tot hem moet ik terugkeeren4 #cj4 ,indien een ,koran werd geopenbaard1 waardoor bergen zouden worden bewogen1 of de aarde gespleten1 of de dooden tot spreken gebracht #ihc het ware ijdel4 ,maar alles behoort aan ,god4 ,weten de geloovigen dan niet1 dat1 indien het ,gode behaagde1 alle menschen door hem geleid zouden worden4 #ca4 ,de tegenspoed zal niet ophouden de ongeloovigen te bedroeven1 om hetgeen zij hebben bedreven1 of zich nabij hunne woningen neder te zetten #ihd1 tot dat ,gods belofte kome #ihe2 want ,god is niet in tegenspraak met zijne belofte4 #cb4 ,ook voor u waren mijne gezanten voorwerpen van spotternij1 en ik heb de ongeloovigen toegestaan1 een lang en gelukkig leven te genieten2 maar daarna strafte ik hen1 en hoe gestreng was de straf die ik hun oplegde4 #cc4 ,wie is het dus die boven elke ziel is geplaatst1 om waar te nemen wat zij doet8 ,zij plaatsen anderen naast ,god4 ,zeg3 ,noemt hen3 zoudt gij ,god willen leeren wat hen tot nu onbekend op aarde was8 ,of zijn uwe goden slechts ijdele namen #ihf8 ,maar de bedriegelijke handelwijze der ongeloovigen was hun voorbereid1 en zij zijn van den rechten weg afgeleid2 want hij dien ,god zal doen dwalen zal geen leider hebben4 #cd4 ,zij zullen straf in dit leven ondergaan2 maar de straf van het volgende leven zal strenger wezen1 en er zal niemand zijn om hen tegen ,god te ondersteunen4 #ce4 ,dit is de beschrijving van het paradijs dat aan den vrome is toegezegd4 ,het wordt door rivieren besproeid1 en zijn voedsel is eeuwig1 evenals zijn lommer3 dit zal de belooning zijn van hen die ,god vreezen4 ,maar de vergelding der ongeloovigen zal het hellevuur zijn4 #cf4 ,zij1 aan wie wij de schriften hebben gegeven1 verheugen zich in hetgeen hun werd geopenbaard #ihg4 ,maar er zijn sommigen der verbonden ,arabieren1 die een gedeelte daarvan loochenen #ihh4 ,zeg hun3 ,waarlijk mij werd bevolen1 ,god alleen te aanbidden en niemand naast hem te plaatsen2 hem roep ik aan1 en tot hem zal ik terugkeeren4 #cg4 ,met dat doel hebben wij den ,koran nedergezonden3 een wetboek in de ,arabische taal4 ,en waarlijk indien gij uwe begeerten volgt1 na de kennis die u werd geschonken1 zal er niemand zijn om u tegen ,god te beschermen of te ondersteunen4 #ch4 ,wij zonden u vroeger profeten1 en wij gaven hun vrouwen en kinderen #ihi1 en geen profeet had de macht met een teeken te komen dan door ,gods verlof4 ,elke eeuw had zijne openbaring4 #ci4 ,god zal afschaffen en bevestigen naar zijn welbehagen4 ,bij hem berust het oorspronkelijke van het boek #iij4 #dj4 ,hetzij wij u een deel der straf doen zien1 waarmede wij hen hebben bedreigd1 hetzij wij hen doen sterven1 alvorens hun die werd opgelegd1 waarlijk1 uwe zending is te prediken2 maar ons behoort het1 eene ernstige rekening te vragen4 #da4 ,zien zij niet1 dat wij in hun land komen en dat wij de grenzen daarvan vernauwen1 door de overwinning der ware geloovigen8 ,als ,god oordeelt1 kan niemand zijn oordeel omverwerpen1 en hij zal snel zijn in het opmaken der rekening4 #db4 ,hunne voorgangers dachten vroeger sluwe aanslagen tegen hunne profeten uit2 maar ,god is meester van iedere geslepen list4 ,hij weet wat iedere ziel verdient1 en de ongeloovigen zullen zekerlijk eens weten wie met het paradijs zal worden beloond4 #dc4 ,de ongeloovigen zullen zeggen3 ,gij zijt niet door ,god gezonden4 ,antwoord3 ,god en hij die de schriften begrijpt1 zijn mij voldoende getuigen tusschen mij en u4 ,,veertiende ,,hoofdstuk4 ,,abraham #iia4 ,geopenbaard te ,mekka4--#eb verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,e4 ,l4 ,r4 ,dit boek hebben wij u nedergezonden1 opdat gij de menschen van de duisternis tot het licht zoudt voeren1 en met het verlof van hunnen ,heer1 op den glorierijken en prijzenswaardigen weg4 #b4 ,hij is ,god1 wien alles toebehoort wat in den hemel en op de aarde is1 en wee over de ongeloovigen2 want eene gestrenge straf wacht hen4 #c4 ,die het tegenwoordige leven boven het toekomstige beminnen en de menschen afvoeren van ,gods weg1 en dien kronkelig trachten te maken1 deze verkeeren in eene dwaling1 die ver van de waarheid verwijderd is4 #d4 ,wij hebben geen apostel gezonden dan met de taal van zijn volk1 opdat hij hun hunnen plicht duidelijk zou kunnen verklaren #iib1 want ,god doet dwalen naar zijn welbehagen en leidt dengeen die hem behaagt2 en hij is de machtige1 de wijze4 #e4 ,wij zonden vroeger ,mozes met onze teekens en gaven hem bevelen1 zeggende3 ,leid uw volk uit de duisternis tot het licht1 en herinner hun de gunsten van ,god #iic2 waarlijk1 daarin zijn teekens voor ieder lijdzaam en dankbaar mensch4 #f4 ,en herinner u toen ,mozes tot zijn volk zeide3 ,herdenk de gunst van ,god omtrent u1 toen hij u van het juk van ,pharao bevrijdde3 deze verdrukte u vreeselijk2 en zij doodden uwe mannelijke kinderen en lieten uwe vrouwelijke kinderen leven #iid4 ,dit was een harde proef van uwen ,heer4 #g4 ,en toen uw ,heer door den mond van ,mozes eene verklaring aflegde1 zeide hij3 ,waarlijk1 ik wil mijne weldaden omtrent u vermeerderen1 indien gij dankbaar zijt2 maar indien gij ondankbaar zijt1 waarlijk1 dan zal mijne straf gestreng zijn4 #h4 ,en indien gij ongeloovig zijt1 en de geheele aarde met u1 dan nog is ,god rijk en lofwaardig4 #i4 ,hebt gij de geschiedenis der volkeren1 uwe voorgangers1 niet gehoord8 namelijk van het volk van ,noach1 en van ,ad en van ,thamoed #iie en van degenen die hen opvolgden4 #aj4 ,wier getal niemand kent1 behalve ,god8 ,hunne gezanten kwamen tot hem met duidelijke wonderen2 maar zij brachten hunne handen aan hunne monden uit verontwaardiging1 en zeiden3 ,wij gelooven de boodschap niet1 waarmede gij voorgeeft belast te zijn1 en wij verkeeren in twijfel nopens den godsdienst waartoe gij ons uitnoodigt4 #aa4 ,hunne gezanten antwoordden3 ,bestaat er eenige twijfel nopens ,god1 den schepper van hemel en aarde8 ,hij noodigt u niet tot het ware geloof1 opdat hij een deel uwer zonden zou kunnen vergeven #iif en uwe straf kunnen verschuiven1 door u tijd tot berouw te geven1 tot een bepaalden oogenblik4 #ab4 ,zij antwoordden3 ,gij zijt slechts een mensch1 gelijk wij2 gij tracht ons van de goden af te leiden1 die door onze vaderen werden aangebeden2 breng ons dus door een wonder een duidelijk bewijs1 dat gij de waarheid spreekt4 #ac4 ,hunne gezanten antwoordden hun3 ,wij zijn niets anders dan menschen gelijk gij1 maar ,god is goedertieren voor diegenen zijner dienaren1 welke hem behagen2 en het ligt niet in onze macht1 u een wonderdadig bewijs voor onze zending te geven4 #ad4 ,tenzij met het verlof van ,god2 laat dus de godvruchtige op ,god vertrouwen4 #ae4 ,en waarom zouden wij ,god niet vertrouwen1 die ons op onze wegen heeft geleid8 ,daarom zullen wij met geduld het kwaad verdragen1 waarmede hij ons bezoekt1 en laat degenen hun vertrouwen in ,god stellen1 die trachten1 het ergens in te plaatsen4 #af4 ,en zij die niet geloofden1 zeiden tot hunnen gezanten3 wij zullen u zekerlijk uit ons land verdrijven1 of gij zult tot onzen godsdienst terugkeeren4 ,en hun ,heer sprak tot hen door openbaring1 zeggende3 ,waarlijk1 wij zullen de boozen verdelgen4 #ag4 ,en wij zullen u na hen op aarde doen wonen4 ,dit is de belooning van hen1 die mij en mijne bedreigingen vreezen4 #ah4 ,en zij vroegen ondersteuning van ,god #iig1 en ieder hoovaardig en oproerig mensch werd vernietigd4 #ai4 ,de hel ligt onzichtbaar voor hem en hij zal vuil water #iih te drinken ontvangen4 #bj4 ,hij zal het met kleine teugen afslokken1 en hij zal het niet licht door zijne keel kunnen doen gaan1 door de walgelijkheid2 de dood zal hem van alle kanten aanstaren1 maar hij zal niet sterven1 en voor hem zal eene grievende pijniging gereed zijn4 ,dit is de gelijkenis van hen die niet in hunnen ,heer gelooven4 #ba4 ,hunne werken zijn gelijk aan asch1 die door den wind op een stormachtigen dag wordt voortgedreven2 zij zullen niet in staat zijn1 een blijvend voordeel te verkrijgen van hetgeen zij hebben bedreven4 ,dit is eene dwaling1 die zeer ver van de waarheid is verwijderd4 #bb4 ,ziet gij niet dat ,god de hemelen en de aarde met wijsheid heeft geschapen8 ,indien het hem behaagt1 kan hij verdelgen en een nieuw schepsel in uwe plaats voortbrengen4 #bc4 ,dit is gemakkelijk voor zijne macht4 #bd4 ,en zij zullen allen op den jongsten dag in ,gods tegenwoordigheid worden gebracht2 en de zwakken1 die zich onder hen bevinden1 zullen tot de sterken zeggen #iii3 ,waarlijk1 wij hebben u op de aarde opgevolgd2 wilt gij dus niet een deel der goddelijke wraak van ons afwenden8 #be4 ,zij zullen antwoorden3 ,indien ,god ons op den rechten weg had geleid1 zouden wij u zekerlijk geleid hebben #ajjj4 ,het is ons onverschillig1 of wij onze plagen met ongeduld dragen1 of dat wij die met geduld verduren1 want wij bezitten geen weg om daaraan te ontkomen4 #bf4 ,en satan zal zeggen1 nadat het oordeel zal zijn uitgesproken3 ,waarlijk1 ,god deed u eene belofte van waarheid2 ook ik deed u eene belofte1 maar ik bedroog u2 ik had echter de macht niet om u te dwingen4 #bg4 ,maar ik riep u slechts en gij antwoorddet mij3 beschuldigt mij dus niet1 maar beschuldigt u zelven #ajja4 ,ik kan u niet helpen en gij kunt mij niet bijstaan4 ,toen gij mij naast ,god hebt geplaatst1 achtte ik mij niet als zijns gelijke #ajjb4 ,eene gestrenge straf is den onrechtvaardige bereid4 #bh4 ,maar zij die geloofd en rechtvaardig gehandeld hebben1 zullen binnen geleid worden1 in tuinen die door rivieren worden besproeid2 eeuwig zullen zij daarin verblijven1 door het verlof van hunnen heer1 en zij zullen begroet worden met het woord ,vrede #ajjc4 #bi4 ,weet gij niet waarbij ,god een goed woord vergelijkt8 ,het is een goede boom2 zijne wortels zijn stevig in den grond bevestigd en zijne takken reiken tot den hemel4 #cj4 ,die boom brengt in ieder jaargetijde door des ,heeren wil vruchten voort4 ,god spreekt met de menschen door gelijkenissen1 opdat zij onderricht zouden mogen worden4 #ca4 ,en de gelijkenis van een slecht woord is een slechte boom1 die uit den grond is gescheurd en geene vastheid bezit #ajjd4 #cb4 ,god zal degenen1 die gelooven1 door het standvastige woord des geloofs1 zoowel in dit leven als in het toekomstige1 bevestigen #ajje2 maar ,god zal den booze in dwaling brengen2 want ,god doet wat hem behaagt4 #cc4 ,hebt gij hen niet opgemerkt1 die ,gods genade in ongetrouwheid hebben veranderd #ajjf1 en hun volk in het huis des verderfs hebben doen afdalen2 namelijk is de hel4 #cd4 ,zij zullen daarin geworpen worden om te verbranden1 en dat zal een ongelukkigen woning zijn4 #ce4 ,zij richten ook afgodsbeelden op als ,gods gelijken1 opdat zij de menschen van zijnen weg zouden afleiden4 ,zeg hun3 ,geniet de geneugten van dit leven voor eenigen tijd2 maar daarna zal uw verblijf in het hellevuur zijn4 #cf4 ,zeg tot mijne dienaren die geloofd hebben1 dat zij volhardend in het gebed moeten zijn1 en dat zij aalmoezen moeten schenken van hetgeen wij hun hebben gegeven1 zoowel in het geheim1 als in het openbaar2 alvorens de dag komt1 waarop noch koop noch verkoop1 noch vriendschap zal bestaan4 #cg4 ,god is het die de hemelen en de aarde heeft geschapen en het water van den hemel doet nederdalen1 door middel van hetwelk hij vruchten voor uw onderhoud voortbrengt2 en door zijn bevel noodzaakt #ajjg hij de schepen voor uwen dienst op zee te zeilen2 ook dwingt hij de rivieren u cijnsbaar te zijn3 evenzoo noodzaakt hij de zon en de maan1 die hunne loopbanen met ijver afleggen1 u te dienen1 terwijl hij den dag en den nacht aan uwen dienst heeft onderworpen4 ,hij geeft u van alles wat gij hem vraagt1 en gij zoudt niet in staat zijn de weldaden op te rekenen1 die ,god u heeft geschonken4 ,waarlijk1 de mensch is onrechtvaardig en ondankbaar4 #ch4 ,gedenk1 toen ,abraham zeide3 ,o ,heer6 maak dit land #ajjh tot eene plaats van volkomen veiligheid1 en dat ik en mijne kinderen #ajji het aanbidden van afgodsbeelden mogen vermijden4 #ci4 ,want1 o ,heer6 zij hebben reeds een groot aantal menschen verleid4 ,wie mij dus volgt1 zal tot mij behooren3 en omtrent hem die mij niet gehoorzaamt1 zult gij genadig en barmhartig zijn #ajaj4 #dj4 ,o ,heer6 ik heb een deel mijner afstammelingen #ajaa in eene onvruchtbare vallei doen wonen1 nabij een heilig huis1 o ,heer6 opdat zij volhardend in het gebed zouden mogen zijn4 ,vergun dus dat de harten van sommige menschen #ajab gunstig voor hen gestemd worden1 en schenk hun alle soorten van vruchten #ajac1 opdat zij dankbaar zouden mogen zijn4 #da4 ,heer6 gij weet alles wat wij verbergen1 en alles wat wij openbaren2 want voor ,god is niets verborgen1 tenzij op de aarde of in den hemel4 ,geloofd zij ,god1 die mij op mijne oude jaren ,ismal en ,izaak heeft gegeven2 want mijn ,heer verhoort de ootmoedige beden4 #db4 ,o ,heer6 vergun dat ik het gebed in acht neme1 gelijk een gedeelte mijner nakomelingschap #ajad4 ,o ,heer6 en verhoor mijne bede4 ,o ,heer6 vergeef mij en mijnen ouders #ajae en den geloovigen op den dag dat de rekening zal worden opgemaakt4 #dc4 ,denk niet1 o profeet1 dat ,god niet opmerkt wat de goddeloozen doen4 ,hij stelt slechts hunne straf uit tot den dag1 waarop de oogen der menschen op den hemel zullen worden gevestigd4 #dd4 ,zij zullen zich haasten vooruit te komen1 als de stem des engels tot het oordeel zal oproepen2 zij zullen hunne hoofden opheffen1 maar zij zullen niet in staat zijn hun gezicht af te wenden van het voorwerp1 waarop dat zal zijn gevestigd1 en hunne harten zullen ledig wezen4 ,daarom dreig de menschen met den dag1 waarop hun de straf zal worden opgelegd4 #de4 ,waarop zij1 die onrechtvaardig hebben gehandeld1 zullen zeggen3 ,o ,heer6 geef ons uitstel tot een nabij gelegen tijdstip4 #df4 ,en wij zullen uwe oproeping tot het geloof gehoorzamen en uwe gezanten volgen4 ,maar men zal hun antwoorden3 ,zwoert gij niet vroeger1 dat gij nimmer zoudt veranderen #ajaf8 #dg4 ,thans woont gij in de verblijven van hen1 die hunne eigene zielen onrechtvaardig hebben behandeld #ajag1 en het is u duidelijk1 hoe wij met hen hebben gehandeld #ajah1 en wij stelden u hunne vernietiging als voorbeelden4 ,zij gebruiken hunne grootste listen om der waarheid weerstand te bieden2 maar hunne list is duidelijk voor ,god1 die in staat is hunne plannen te verijdelen1 al waren hunne listen zoo groot1 dat de bergen daardoor1 konden worden bewogen4 #dh4 ,denk dus niet1 o profeet1 dat ,god zou willen handelen tegen zijne belofte van hulp aan zijne gezanten gedaan2 want ,god is machtig en in staat te wreken4 #di4 ,de dag zal komen waarop de aarde in eene andere aarde1 en de hemelen in andere hemelen zullen worden veranderd #ajai2 en de anderen zullen uit hunne graven opstaan1 om voor den eenigen1 den almachtigen ,god te verschijnen4 #ej4 ,dan zult gij de boozen zien1 hoe hunne handen en voeten met ketenen beladen zijn4 #ea4 ,hunne onderkleederen zullen van pek zijn1 en het vuur zal hunne aangezichten bedekken1 opdat ,god iedere ziel vergelde volgens zijne werken2 want ,god is snel in zijne rekeningen4 #eb4 ,dit is eene voldoende vermaning voor de menschen1 opdat zij daardoor zouden gewaarschuwd zijn2 dat zij zouden weten1 dat er slechts n ,god is1 en dat zij die met verstand zijn begaafd1 zouden nadenken4 ,,vijftiende ,,hoofdstuk4 ,,al ,,hedjr #ajbj4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ii verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,e4 ,l4 ,r4 ,dit zijn de teekens van het boek en van den duidelijken ,koran4 #b4 ,de tijd zal komen1 waarop de ongeloovigen zullen wenschen1 dat zij ,moslems mochten zijn geweest #ajba4 #c4 ,sta hun toe te eten en te genieten in deze wereld1 en laat hun hoop voeden2 doch hierna zullen zij hunne dwaasheid kennen4 #d4 ,wij hebben geene stad verwoest1 zonder dat een vastgestelde tijd van berouw voor haar bepaald werd4 #e4 ,geen volk zal gestraft worden voordat zijn tijd zal zijn gekomen1 en deze zal niet worden verschoven4 #f4 ,de bewoners van ,mekka zeggen tot ,mahomet3 ,o gij6 wien de vermaning #ajbb werd nedergezonden1 gij zijt zekerlijk door den duivel bezeten4 #g4 ,zoudt gij niet met een gevolg van engelen tot ons zijn gekomen1 indien gij de waarheid hadt gesproken8 #h4 ,antwoord3 ,wij zenden geene engelen neder1 dan bij eene voegzame gelegenheid #ajbc4 ,dan zullen de ongeloovigen niet meer worden uitgesteld4 #i4 ,waarlijk1 wij hebben den ,koran nedergezonden1 en wij zullen dien zekerlijk voor vervalsching behoeden4 #aj4 ,wij hebben vroeger1 vr u1 gezanten tot de oude secten gezonden4 #aa4 ,en er kwam geen gezant tot hen1 dien zij niet tot het voorwerp hunner spotternijen maakten4 #ab4 ,evenzoo zullen wij de harten der zondige bewoners van ,mekka er toe brengen1 hunnen profeet te bespotten4 #ac4 ,zij zullen niet in hem gelooven niettegenstaande de straf der volkeren reeds vroeger werd uitgevoerd4 #ad4 ,indien wij hun de poorten der hemelen zouden ontsluiten1 en zij reeds gereed zouden zijn daar binnen te gaan #ajbd4 #ae4 ,zouden zij veeleer uitroepen3 ,onze oogen zijn slechts verblind door dronkenschap1 of wij bevinden ons onder den indruk eener zinsbeguicheling4 #af4 ,wij hebben de twaalf teekens in den hemel geplaatst en die in verschillende vormen voorgesteld voor hen1 die acht geven4 #ag4 ,wij verdedigen deze tegen de aanslagen van iederen duivel #ajbe welke met steenworpen werd teruggedreven #ajbf4 #ah4 ,behalve hij1 die aansluipt om te luisteren1 en op wien dan eene zichtbare vlam wordt afgeschoten #ajbg4 #ai4 ,wij hebben ook de aarde uitgespreid en vaste bergen daarop geplaatst1 en wij hebben alle planten in eene bewonderingswaardige orde daaruit doen spruiten4 #bj4 ,en wij hebben daarop levensbehoeften voor u geplaatst en voor de wezens1 welke gij niet onderhoudt4 #ba4 ,er is geene zaak1 waarvan de voorraadschuren niet in onze handen zijn1 en wij deelen die slechts in eene bepaalde mate uit #ajbh4 #bb4 ,wij zenden ook de winden1 die de bezwangerde wolken voortstuwen en wij zenden water van den hemel waarvan wij u geven te drinken1 en hetwelk gij niet bewaart4 #bc4 ,waarlijk1 wij geven leven en doen sterven1 en wij zijn de erfgenamen van alle dingen #ajbi4 #bd4 ,wij kennen hen die vooruit gaan1 en wij kennen hen die achterblijven #ajcj4 #be4 ,en uw ,heer zal hen op den laatsten dag verzamelen2 want hij is alwetend en wijs4 #bf4 ,wij schiepen den mensch van gedroogde klei1 van zwart slijk1 in een vorm gebracht #ajca4 #bg4 ,vr hem hadden wij reeds de geniussen uit een fijn vuur gemaakt4 #bh4 ,en gedenk1 toen de ,heer tot de engelen zeide3 ,waarlijk1 ik heb den mensch geschapen van gedroogde klei1 van zwart slijk1 in een vorm gebracht4 #bi4 ,als ik hem dus volkomen gevormd en mijn geest in hem geblazen zal hebben zult gij dan voor hem nedervallen en hem aanbidden8 #cj4 ,en al de engelen baden ,adam gezamenlijk aan4 #ca4 ,behalve ,eblis1 die weigerde met hen te zijn1 welke hem aanbaden4 #cb4 ,en ,god zeide tot hem3 ,wat verhindert u met degenen te zijn1 die ,adam aanbidden8 #cc4 ,hij antwoordde3 ,ik zal den mensch niet aanbidden2 dien gij gevormd hebt van gedroogde klei1 van zwart slijk1 in een vorm gekneed4 #cd4 ,god zeide3 ,ga dus heen2 want gij zult met steenen verdreven worden4 #ce4 ,en een vloek zal op u rusten tot op den dag des oordeels4 #cf4 ,de duivel zeide3 ,o ,heer6 geef mij uitstel tot den dag der opstanding4 #cg4 ,god antwoordde3 ,waarlijk1 gij zult tot hen behooren1 die uitstel hebben verkregen4 #ch4 ,tot den dag van den bepaalden tijd #ajcb4 #ci4 ,de duivel 7,eblis7 antwoordde3 ,omdat gij mij hebt nedergeworpen1 zal ik het kwade behagelijk voor den mensch maken1 en hen allen verleiden4 #dj4 ,uwe oprechte dienaren zullen alleen gespaard worden4 #da4 ,god zeide3 ,dit is de rechte weg4 #db4 ,wat mijne dienaren betreft1 gij zult geene macht over hen hebben2 maar alleen over hen1 die verleid zullen worden en die u zullen volgen4 #dc4 ,de hel is zekerlijk voor hen allen bestemd4 #dd4 ,zij heeft zeven ingangen2 voor iederen ingang zal een bijzonder aantal hunner worden aangewezen4 #de4 ,maar zij1 die ,god vreezen1 zullen in tuinen wonen1 te midden van fonteinen4 #df4 ,de engelen zullen tot hen zeggen3 ,treedt hier binnen in vrede en zekerheid4 #dg4 ,wij zullen alle valschheid uit hunne harten wegnemen #ajcc4 ,zij zullen als broeders zijn1 en tegen over elkander zitten #ajcd op rustbanken4 #dh4 ,geene vermoeienis zal hen kwellen1 en nimmer zullen zij uit die woonplaats worden geworpen4 #di4 ,verklaar mijne dienaren1 dat ik de genadige1 de barmhartige ,god ben4 #ej4 ,en dat mijne straf eene gestrenge straf is4 #ea4 ,en verhaal hun de geschiedenis van de gasten van ,abraham #ajce4 #eb4 ,toen zij bij hem binnentraden en hem groetten1 zeide hij3 ,gij hebt ons bevreesd gemaakt4 #ec4 ,en zij antwoordden3 ,vrees niets3 wij brengen u de belofte van een wijzen zoon4 #ed4 ,hij zeide3 ,brengt gij mij de belofte van een zoon1 nu ik oud geworden ben8 ,wat verhaalt gij mij derhalve8 #ee4 ,zij zeiden3 ,wij hebben u de waarheid verhaald2 wanhoop dus niet4 #ef4 ,hij antwoordde3 ,en wie wanhoopt aan ,gods genade1 behalve zij die dwalen8 #eg4 ,en hij zeide3 ,wat is dus uwe zending1 o gezanten van ,god8 #eh4 ,zij antwoordden3 ,waarlijk1 wij werden gezonden om een zondig volk te verdelgen4 #ei4 ,maar wat de leden van ,lots gezin betreft1 zullen wij allen redden4 #fj4 ,uitgenomen zijne vrouw4 ,wij hebben besloten1 dat zij zal achterblijven om met de ongeloovigen te worden verwoest4 #fa4 ,en toen de boodschappers tot het gezin van ,lot kwamen1 #fb4 zeide hij tot hen3 ,waarlijk1 gij zijt een volk1 dat mij onbekend is4 #fc4 ,zij antwoordden3 ,maar wij zijn tot u gekomen om de straf uit te voeren1 waaromtrent uwe medeburgers in twijfel verkeeren4 #fd4 ,wij verhalen u eene zekere waarheid1 en wij zijn gezanten der waarheid4 #fe4 ,breng dus uw gezin gedurende den nacht weg1 en volg gij achter hen2 en laat zich niemand uwer omkeeren1 maar ga waarheen men u beveelt #ajcf4 #ff4 ,en wij gaven hem dit bevel1 daar dit volk1 tot op den laatsten man1 vr den volgenden dag moest zijn verdelgd4 #fg4 ,en de bewoners der stad kwamen tot ,lot1 zich verblijdende in het nieuws der aankomst van vreemdelingen4 #fh4 ,en hij zeide tot hen3 ,waarlijk1 dit zijn mijne gasten2 doe mij dus niet in ongenade vervallen1 door hen te misbruiken4 #fi4 ,maar vreest ,god en bedekt mij niet met schande4 #gj4 ,zij antwoordden3 ,hebben wij u niet verboden een mensch te ondersteunen8 #ga4 ,lot hernam3 ,dit zijn mijne dochters1 maak dus eerder van haar gebruik1 indien gij vast besloten hebt nopens hetgeen gij wilt doen4 #gb4 ,zoo waar gij leeft1 zij dwaalden in beschonkenheid #ajcg4 #gc4 ,daarom overviel hun een vreeselijke storm van den hemel1 bij het opgaan der zon4 #gd4 ,en wij keerden de stad ten onderste boven en lieten er een regen op nedervallen van steenen uit gebakken klei4 #ge4 ,waarlijk1 daarin zijn teekens voor de menschen1 die deze aandachtig nagaan4 #gf4 ,en deze steden werden gestraft1 tot het banen van een rechten weg voor den mensch1 om dien te bewandelen4 #gg4 ,waarlijk1 hierin is een teeken voor de ware geloovigen4 #gh4 ,de bewoners van het bosch van ,midian #ajch waren mede goddeloos4 #gi4 ,daarom namen wij wraak op hen #ajci4 ,en zij werden beide verdelgd1 om als een duidelijk voorbeeld te dienen voor de menschen1 ten einde daarnaar hunne daden te richten4 #hj4 ,en de bewoners van ,al ,hedjr #ajdj beschuldigden ,gods gezanten eveneens van bedrog4 #ha4 ,en wij toonden hun onze teekens2 maar zij wendden zich ver daarvan af4 #hb4 ,zij hieuwen huizen in de bergen uit om zich te beveiligen4 #hc4 ,maar een vreeselijk onweder van den hemel overviel hen des morgens4 #hd4 ,wat zij gedaan hadden1 was volstrekt niet voordeelig voor hen4 #he4 ,wij hebben de hemelen en de aarde1 en wat zich daartusschen bevindt1 niet dan in onrechtvaardigheid en niet te vergeefs geschapen1 en het uur des oordeels zal zekerlijk komen4 ,vergeef dus uw volk1 o ,mahomet6 met eene barmhartige vergiffenis #ajda4 #hf4 ,waarlijk1 uw ,heer is de schepper van u en van hen1 en weet wat het nuttigste is4 #hg4 ,wij hebben u reeds zeven verzen gebracht1 die dikwijls moesten worden herhaald #ajdb1 en den heerlijken ,koran4 #hh4 ,werp uwe blikken niet op de goede dingen1 welke wij aan onderscheidenen der ongeloovigen hebben geschonken1 en begeer die niet #ajdc4 ,wees nimmer bedroefd over hen4 ,gedraag u zachtmoedig omtrent de ware geloovigen4 #hi4 ,zeg hun3 ,waarlijk1 ik ben een openbaar prediker4 #ij4 ,indien zij niet gelooven1 zullen wij hun eene gelijke straf opleggen1 als aan de verdeelers #ajdd4 #ia4 ,die den ,koran in verschillende deelen onderscheiden4 #ib4 ,want door uw ,heer1 o ,mahomet6 zullen wij hen ondervragen4 #ic4 ,nopens al hunne daden4 #id4 ,openbaar dus wat u werd bevolen en1 wend u af van de afgodendienaars4 #ie4 ,wij zullen u zekerlijk bijstaan tegen de spotters #ajde4 #if4 ,die een anderen ,god met ,god vereenigen4 ,zij zullen zekerlijk hunne dwaasheid kennen4 #ig4 ,en wij weten1 dat gij diep gegriefd zijt door het verhaal van hetgeen zij zeggen4 #ih4 ,maar verheerlijk den lof van uwen ,heer en aanbid hem4 #ii4 ,en dien uwen ,heer1 tot de dood #ajdf u overvalt4 ,,zestiende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,bij #ajdg4 ,gegeven te ,mekka #ajdh4--abh verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,het besluit van ,god zal zekerlijk worden uitgevoerd2 verhaast het dus niet4 ,geloofd zij hij6 en ver zij het van hem wat gij met hem vereenigt4 #b4 ,hij zal de engelen1 door zijn bevel doen nederdalen met eene openbaring tot degenen zijner dienaren1 welke hem behagen1 zeggende3 ,verkondigt dat er geen ,god buiten mij is1 en vreest mij dus4 #c4 ,hij heeft de hemelen en de aarde geschapen om zijne waarheid te doen blijken2 ver zij het van hem wat gij met hem vereenigt4 #d4 ,hij heeft den man van zaad geschapen1 en thans is de mensch een bepaalde betwister der opstanding #ajdi4 #e4 ,hij heeft op dezelfde wijze het vee voor u geschapen1 van hetwelk gij de kleederen verkrijgt om u warm te houden #ajej1 benevens andere voordeelen1 terwijl gij er tevens van eet4 #f4 ,het is tegelijk eene eer voor u als gij het des avonds naar huis drijft1 en als gij het des morgens wegvoert om het te weiden4 #g4 ,en zij dragen uwe lasten naar eene verwijderde plaats1 welke gij op geene andere wijze zoudt kunnen bereiken dan met groote moeielijkheid voor u zelven2 want uw ,heer is goedertieren en barmhartig4 #h4 ,ook heeft hij paarden en muildieren en ezels geschapen om daarop te kunnen rijden1 en als een sieraad voor u2 en hij schiep evenzoo andere dingen1 welke gij niet kent4 #i4 ,het behoort ,gode1 de menschen te onderrichten nopens den rechten weg1 en er zijn er1 die daarvan afdwalen3 maar indien het hem had behaagt1 zou hij u zekerlijk allen geleid hebben4 #aj4 ,hij is het1 die regenwater van den hemel nederzendt1 waarvan gij kunt drinken en waarvan de planten waarmede gij uw vee spijst1 haar voedsel ontvangen4 #aa4 ,door middel van het water doet hij koorn1 olijven en palmboomen1 druiven en alle soorten van vruchten voor u ontspruiten4 ,waarlijk1 hierin is een teeken van de goddelijke macht en wijsheid voor hen die aandachtig gadeslaan4 #ab4 ,en hij heeft den nacht en den dag aan uwen dienst onderworpen1 en de zon en de maan en de sterren1 die gedwongen zijn op zijn bevel te dienen4 ,waarlijk1 hierin liggen teekenen voor hen die begrijpen willen4 #ac4 ,hij heeft u ook de oppermacht gegeven over alles wat hij voor u op aarde heeft geschapen1 door zijne verschillende kleuren onderscheiden4 ,waarlijk1 hierin is een teeken voor hen die er over denken4 #ad4 ,hij is het1 die de zee aan u heeft onderworpen1 opdat gij er visschen #ajea uit zoudt mogen eten en er versierselen #ajeb uit mogen halen om u op te schikken2 en gij ziet de schepen hare golven doorklieven1 opdat gij zoudt trachten door koophandel u met zijnen overvloed te verrijken1 en dat gij dankbaar zoudt zijn4 #ae4 ,en hij heeft op de aarde vastgewortelde bergen geplaatst1 dat die zich met u zouden bewegen #ajec1 en ook rivieren en paden1 opdat gij geleidt zoudt worden4 #af4 ,hij heeft tevens teekenen geplaatst1 waardoor de menschen hunnen weg zouden kennen2 en zij worden door de sterren geleid #ajed4 #ag4 ,zal dus ,god die schept1 evenals hij zijn1 die niet schept8 ,dient gij dus niet na te denken4 #ah4 ,indien gij poogt ,gods gunsten te berekenen1 zult gij niet in staat zijn haar getal te tellen4 ,waarlijk4 ,god is genadig en barmhartig4 #ai4 ,en ,god kent wat gij verbergt en wat gij openbaart4 #bj4 ,maar de afgoden1 welke gij buiten ,god aanbidt1 scheppen niets1 maar zijn zelven geschapen4 #ba4 ,zij zijn dood en niet levend1 en zij weten volstrekt niet1 #bb4 wanneer zij zullen opstaan #ajee4 #bc4 ,uw ,god is een eenig ,god4 ,wat hen betreft1 die niet in het volgende leven gelooven1 hunne harten loochenen het meest duidelijke1 en zij verwerpen de waarheid met trotschheid4 #bd4 ,daaromtrent is geen twijfel1 maar ,god kent wat zij verbergen en wat zij ontdekken4 #be4 ,waarlijk1 hij bemint den trots niet4 #bf4 ,en toen men hun vroeg3 ,wat heeft uw ,heer aan ,mahomet nedergezonden8 antwoordden zij3 ,fabelen uit oude tijden4 #bg4 ,zoozeer zijn zij aan dwaling overgegeven1 dat zij hunne eigene lasten zonder verlichting op den dag der opstanding zullen dragen1 en ook een deel der lasten van hen welke zij deden dwalen zonder kennis4 ,zal het geen zware last zijn dien zij zullen dragen8 #bh4 ,hunne voorgangers smeedden vroeger aanslagen4 ,god tastte hun gebouw tot in de grondslagen aan3 het dak viel van boven op hen neder1 en eene straf kwam over hen1 van waar zij die niet verwachtten #ajef4 #bi4 ,ook op den dag der opstanding zal hij hen met schande bedekken en zal hij zeggen3 ,waar zijn mijne makkers1 over welke gij getwist hebt8 ,zij1 aan wie verstand zal zijn gegeven #ajeg1 zullen antwoorden3 ,op dezen dag zullen schande en ellende over de ongeloovigen komen4 #cj4 ,zij welken de engelen des doods bij het sterven zullen afwachten omdat zij onrechtvaardig met hunne zielen gehandeld hebben1 zullen in het oogenblik des doods aanbieden1 zich te onderwerpen1 zeggende3 ,wij hebben geen kwaad bedreven4 ,maar de engelen zullen antwoorden3 ,ja1 waarlijk1 ,god kent wat gij hebt bedreven4 #ca4 ,gaat dus de poorten der hel binnen1 om daarin voor eeuwig te verblijven2 en het verblijf van den trotsche zal ellendig zijn4 #cb4 ,en tot de godvreezenden zal gezegd worden3 ,wat heeft uw ,heer nedergezonden8 ,zij zullen antwoorden3 ,allerlei weldaden4 ,aan hen die rechtvaardig handelen1 zal eene uitmuntende belooning in deze wereld worden geschonken1 maar de woning1 van het volgende leven zal beter1 en de woning van den vrome gelukkig zijn6 #cc4 ,namelijk tuinen van eeuwig verblijf1 waar zij zullen binnentreden2 rivieren zullen daar stroomen1 en daar zullen zij genieten wat zij zouden mogen wenschen4 ,zoo zal ,god den vrome beloonen4 #cd4 ,tot de rechtvaardigen1 welke de engelen bij het sterven ontvangen1 zullen zij zeggen3 ,vrede zij over u6 ,gaat het paradijs binnen1 als eene belooning voor hetgeen gij hebt gedaan4 #ce4 ,verwachten de ongeloovigen iets anders dan dat de engelen tot hen komen1 om hunne zielen van hunne lichamen te scheiden1 of dat het besluit van hunnen ,heer op hen worde uitgevoerd8 ,zoo handelen zij die vr hen waren en ,god handelde niet onrechtvaardig nopens hen1 door hen te verdelgen3 maar zij handelden onrechtvaardig met hunne eigene zielen4 #cf4 ,de booze daden welke zij bedreven hadden1 bereikten hen en het goddelijke oordeel1 dat zij bespot hadden1 stortte op hen neder4 #cg4 ,de afgodendienaars zeggen3 ,indien het ,gode had behaagd1 zouden wij niets buiten hem hebben aangebeden1 wij en onze vaderen2 wij zouden slechts verboden hebben wat hij zelf verbood4 ,zij die hen voorafgingen1 handelden evenzoo4 ,maar moeten de gezanten iets anders doen dan openbaar prediken8 #ch4 ,wij hebben vroeger bij ieder volk een gezant doen opstaan1 om hen te vermanen1 zeggende3 ,aanbidt ,god en vermijdt ,thagut #ajeh4 ,en sommigen van hen werden door ,god geleid1 terwijl anderen bestemd waren af te dwalen4 ,gaat dus over de aarde1 gij ,koreshieten1 en ziet wat het einde was van hen1 die hunne gezanten van bedrog beschuldigden4 #ci4 ,indien gij1 o profeet1 ernstig wenscht dat zij geleid mogen worden1 weet dan1 dat ,god dengeen niet leidt1 omtrent wien hij besloten heeft1 hem in dwaling te brengen3 zij zullen geenerlei helper hebben4 #dj4 ,en zij zweren op de meest plechtige wijze bij ,god1 zeggende3 ,god zal de dooden niet opwekken4 ,en toch1 de belofte is waar4 ,hij zal het dus doen1 maar het grootste deel der menschen weet het niet4 #da4 ,hij zal hen doen verrijzen1 opdat hij hun duidelijk de waarheid zou kunnen toonen1 waaromtrent zij thans verschillen1 en opdat de ongeloovigen weten dat zij leugenaars zijn4 #db4 ,indien wij willen1 dat iets bestaat1 zeggen wij slechts3 ,zij1 en het is4 #dc4 ,wat hen betreft1 die hun land zijn ontvloden voor ,gods zaak1 nadat zij onrechtvaardig waren vervolgd1 waarlijk1 wij zullen hun eene uitmuntende woning in deze wereld schenken2 maar de belooning van het volgende leven zal grooter zijn4 ,indien zij dat slechts kenden6 #ajei4 #dd4 ,zij die met geduld volharden en hun vertrouwen in hunnen ,heer stellen1 zullen overvloed van geluk hebben1 zoowel in dit leven als in het volgende4 #de4 ,wij hebben vr u niemand anders als onze gezanten gezonden1 dan mannen #ajfj1 met welke wij door openbaring spraken4 ,vraag dus aan hen1 die met de bewaring der schriften zijn belast1 indien gij niet weet dat dit de waarheid is4 #df4 ,wij zonden hen met duidelijke wonderen en beschreven openbaringen1 en wij hebben u dezen ,koran #ajfa gezonden1 opdat gij den mensch zoudt verklaren wat hem reeds werd nedergezonden1 en opdat hij zou nadenken4 #dg4 ,zijn zij1 die kwaad tegen hunnen profeet hebben gesmeed1 zeker1 dat ,god de aarde onder hen niet zal doen vaneen splijten1 of dat hen geene straf zal treffen1 vanwaar zij die niet verwachten4 #dh4 ,of dat hij hen niet zal kastijden1 als zij bezig zijn van eene plaats naar eene andere te reizen1 of met arbeiden8 ,want zij zullen niet in staat zijn1 ,gods macht te verzwakken4 #di4 ,of dat hij hen niet zal kastijden door eene trapsgewijze vernietiging8 ,maar uw ,heer is waarlijk genadig en barmhartig door u uitstel te verleenen4 #ej4 ,beschouwen zij de dingen niet die ,god heeft geschapen1 wier schaduwen naar de rechter- en linkerzijde worden geworpen1 om ,god #ajfb te aanbidden en zich voor hem neder te buigen8 #ea4 ,alles wat zich1 zoowel in den hemel als op de aarde1 beweegt1 die dieren en ook de engelen aanbidt ,god1 en zij zijn niet door trotschheid opgeblazen4 #eb4 ,zij vreezen hunnen ,heer1 die boven hen is verheven1 en doen wat hun bevolen is4 #ec4 ,god zeide3 ,neemt geene twee goden onder u2 want er is slechts n ,god1 en vreest mij4 #ed4 ,hem behoort alles wat in den hemel en op de aarde is1 en hem is de mensch eeuwig gehoorzaamheid schuldig4 ,zoudt gij dus iets buiten ,god vreezen8 #ee4 ,welke weldaden gij ook hebt ontvangen1 zij zijn zekerlijk van ,god1 en indien gij door het ongeluk bedroefd wordt1 richt gij uwe smeekingen tot hem4 #ef4 ,en indien hij u van het booze verlost1 geeft een deel der uwen makkers aan hunnen ,heer4 #eg4 ,om hunne ondankbaarheid te betoonen voor de gunsten welke wij hun hebben geschonken4 ,verheugt u in de genietingen van dit leven2 maar hier namaals zult gij weten1 dat gij de goddelijke wraak niet kunt ontkomen4 #eh4 ,en zij geven aan de afgoden1 die geen verstand hebben #ajfc1 een deel van het voedsel dat wij hun hebben geschonken4 ,ik zweer u bij ,god1 gij zult zekerlijk ter verantwoording worden geroepen1 voor hetgeen gij verkeerdelijk hebt uitgedacht4 #ei4 ,zij schrijven aan ,god dochters toe #ajfd2 dit zij ver van hem6 en zij begeeren die niet voor zich zelven #ajfe4 #fj4 ,en indien aan een hunner het bericht wordt gegeven van de geboorte eener dochter1 wordt zijn aangezicht donker #ajff en hij is diep bedroefd4 #fa4 ,hij verbergt zich voor het volk1 wegens de slechte tijding die hem is medegedeeld2 bij zichzelven nadenkende1 of hij er de schande van ondergaan1 of haar in het stof begraven zal4 ,is hun oordeel niet slecht8 #fb4 ,en die niet in het volgende leven gelooven1 moet gij gelijk stellen met al het booze2 maar vereenig ,god slechts met het meest verhevene #ajfg2 want hij is machtig en wijs4 #fc4 ,indien ,god de menschen voor hunne onrechtvaardigheid zou straffen1 zou hij geen levend wezen op aarde laten2 maar hij geeft hen uitstel tot een bepaalden tijd2 en als hun tijd zal gekomen zijn1 zullen zij geen uur uitstel ontvangen1 en hunne straf zal ook niet vervroegd worden4 #fd4 ,zij schrijven aan ,god toe wat zij zelve haten1 en hunne tongen spreken eene leugen uit1 als zij zeggen1 dat de belooning van het paradijs voor hen is bestemd4 ,er bestaat geen twijfel1 of het vuur der hel voor hen is gereed gemaakt1 en dat zij daarin zullen nedergeworpen worden1 vr het overige deel der zondaren4 #fe4 ,ik zweer bij ,god1 dat wij vroeger gezanten hebben gezonden tot de volkeren1 die vr u bestonden1 maar ,satan maakte hunne werken voor hen gereed2 hij was hun schuts in deze wereld #ajfh en in de volgende zullen zij eene gestrenge pijniging ondergaan4 #ff4 ,wij hebben u den ,koran met geen ander doel nedergezonden1 dan dat gij hun de waarheid zoudt verklaren1 waaromtrent zij thans verschillen1 en tot leiding en genade voor hen die gelooven4 #fg4 ,god zendt water van den hemel neder en doet de aarde na haren dood herleven4 ,waarlijk1 hierin is een teeken der opstanding1 voor hen die luisteren4 #fh4 ,ook het vee is voor u een voorbeeld tot onderricht2 wij geven u te drinken van hetgeen zich in zijn buik bevindt1 tusschen verteerde stoffen en bloed2 namelijk zuivere melk1 die met genoegen wordt genoten door hen die haar drinken4 #fi4 ,en van de vruchten der palmboomen1 en van de druiven verkrijgt gij een bedwelmenden drank en ook een goed voedsel #ajfi4 ,waarlijk hierin is een teeken1 voor hen die begrijpen willen4 #gj4 ,uw ,heer sprak door ingeving tot de bij1 zeggende3 ,bouw u huizen in de bergen en in de boomen1 en van de stoffen waarmede de menschen korven voor u bouwen4 #ga4 ,eet van iedere vruchtsoort en wandel op de gebaande wegen van uwen ,heer #ajgj4 ,uit hare buiken komt eene vloeistof van verschillende kleur #ajga welke een geneesmiddel voor de menschen bevat4 ,waarlijk1 hierin is een teeken voor hen die nadenken4 #gb4 ,god heeft u geschapen1 en hij zal u later doen sterven1 en het leven van menigen uwer zal tot een uitgeleefden ouderdom verlengd worden1 zoodat hij alles zal vergeten wat hij wist2 want ,god is wijs en machtig4 #gc4 ,god doet sommigen uwer in wereldsche bezittingen boven anderen uitmunten2 maar degenen welke hij doet uitmunten1 geven hunne bezittingen niet aan hunne slaven1 die door hunne rechterhand wordt bezeten1 opdat zij gelijke bezitters daarvan worden #ajgb4 ,loochenen zij daarom ,gods weldaden8 #gd4 ,god heeft u vrouwen gekozen onder de uwen en u van uwe vrouwen kinderen en kleinkinderen geschonken1 en heeft u goede dingen tot voeding gegeven4 ,wilt gij dus gelooven in datgene wat ijdel is1 en ondankbaar ,gods goedheid loochenen8 #ge4 ,zij aanbidden naast ,god afgodsbeelden die niets bezitten1 waarmede zij zich kunnen onderhouden1 noch in den hemel1 noch op aarde1 en welke geene macht hebben4 #gf4 ,vergelijk dus niets met ,god #ajgc2 want ,god weet alles en gij weet niets4 #gg4 ,god stelt u als eene vergelijking een slaaf voor1 die over niets macht bezit en dengeen1 wien wij een grooten voorraad hebben geschonken en die daarvan openlijk en heimelijk #ajgd aalmoezen geeft2 zullen deze beiden gelijk geschat worden8 ,goddank1 neen6 ,maar het grootste deel der menschen weet het niet4 #gh4 ,god stelt ook als eene vergelijking twee mannen voor1 waarvan de een stom geboren1 en niet in staat is iets te doen of te verstaan3 maar een last voor zijn meester is3 waarheen hij hem ook zende1 hij zal hem niets goeds brengen4 ,zal deze man en hij die meester over zijne spraak is en verstaat1 en die beveelt wat rechtvaardig is en den rechten weg volgt1 gelijk geacht worden #ajge8 #gi4 ,aan ,god alleen is het geheim van hemel en aarde bekend4 ,de handeling van het laatste uur #ajgf zal zijn als de tijdruimte van een oogenblik1 of wellicht nog spoediger2 want ,god is almachtig4 #hj4 ,god heeft u voortgebracht uit de ingewanden uwer moederen4 ,gij wist niets en hij gaf u de zintuigen van het gehoor en het gezicht1 en het verstand1 opdat gij dankbaar zoudt zijn4 #ha4 ,hebt gij een blik geworpen op de vogelen1 die de lucht doorklieven8 ,god alleen kan hunne vlucht stuiten2 niemand beschut hen buiten ,god4 ,waarlijk1 hierin zijn teekens voor hen die gelooven4 #hb4 ,god heeft u ook huizen gegeven1 om tot woningen voor u te dienen en heeft ook uwe tenten van dierenhuiden voorzien1 die licht zijn1 om op den dag van uw vertrek naar andere plaatsen overgebracht te worden1 en gemakkelijk te spannen op den dag1 dat gij er in woont2 hij heeft u voorzien van wol1 bont en haar van uw vee2 van kleederen en benoodigdheden voor tijdelijk gebruik4 #hc4 ,en ,god heeft u verschaft van hetgeen hij geschapen heeft1 en gemakken om u tegen de zon te beveiligen1 en hij heeft u schuilplaatsen in de bergen verstrekt en kleederen gegeven1 om u voor de hitte te beschutten #ajgg1 en malinkolders1 om u in uwe oorlogen te beschermen4 ,zoo vervult hij zijne gunst nopens u1 opdat gij u aan zijn wil zoudt onderwerpen4 #hd4 ,maar indien de ,arabieren zich afwenden1 zijt gij slechts met de openbare prediking belast4 #he4 ,zij erkennen ,gods goedheid en loochenen die later #ajgh2 maar het grootste deel hunner zijn ongeloovigen #ajgi4 #hf4 ,op zekeren dag zullen wij een getuige van ieder volk doen opstaan2 dan zullen zij1 die ongeloovigen waren1 zich niet kunnen verontschuldigen1 en zij zullen niet in gunst worden opgenomen4 #hg4 ,en als zij1 die onrechtvaardig hebben gehandeld1 de pijniging zullen zien1 die voor hen is bereid1 welke noch verminderd1 noch uitgesteld voor hen zal worden4 #hh4 ,en als zij1 die zich aan afgodendienst hebben schuldig gemaakt1 hunne valsche goden #ajhj zullen zien1 zullen zij zeggen3 ,o ,heer6 dit zijn onze afgoden1 welke wij buiten u aanroepen4 ,maar zij zullen zich omkeeren en hun antwoorden3 ,waarlijk1 gij zijt leugenaars4 #hi4 ,en op dien dag zullen de zondaren ,god hunne onderwerping aanbieden2 en de valsche godheden welke zij hebben uitgedacht1 zullen verdwijnen4 ,wat hen betreft1 die ongeloovig waren1 en anderen van ,gods weg hebben afgeleid4 #ij4 ,wij zullen hen straf op straf doen ondergaan1 omdat zij anderen hebben verleid4 #ia4 ,op zekeren dag zullen wij uit ieder volk een getuige van de hunne tegen hen doen opstaan1 en wij zullen u1 o ,mahomet1 tot een getuige tegen deze ,arabieren maken4 ,wij hebben u het boek van den ,koran nedergezonden1 tot uitlegging van alle dingen1 die zoowel in het geloof als in het leven noodig zijn1 en tot eene richting1 en genade en goede tijdingen onder de ,moslems4 #ib4 ,waarlijk1 ,god beveelt rechtvaardigheid en weldadigheid1 en het geven aan verwanten wat noodig is2 en hij verbiedt zonde1 onrechtvaardigheid en verdrukking3 hij waarschuwt u1 opdat gij zoudt overwegen #ajha4 #ic4 ,vervul uw verbond met ,god #ajhb1 als gij een verbond met hem aangaat1 en schend uwe eeden niet1 nadat gij die plechtig hebt afgelegd4 ,gij hebt ,god tot getuige over u gesteld1 en waarlijk ,god weet wat gij doet4 #id4 ,gelijk niet op de vrouw1 die vernietigde wat zij gesponnen had2 die den draad losdraaide1 nadat zij hem stevig had gesponnen #ajhc2 door elkander bedriegelijke eeden te doen1 omdat het eene deel sterker is dan het andere4 ,waarlijk1 ,god beproeft u slechts hierin1 en hij zal u dat duidelijk maken op den dag der opstanding1 waaromtrent gij thans verschilt4 #ie4 ,indien het ,gode had behaagd1 zou hij u zekerlijk tot n volk hebben gemaakt2 maar hij brengt in dwaling naar zijn welbehagen1 en hij zal leiden wie hem behaagt4 ,eens zal men u rekenschap van uwe daden vragen4 #if4 ,bedien u niet van uwe eeden als van een middel om te bedriegen1 opdat uw voet1 die thans vaststaat1 niet uitglijde en opdat gij de straf niet moogt ondervinden1 omdat gij u van den weg tot ,god hebt afgewend1 en gij eene gestrenge straf in het volgende leven zoudt lijden4 #ig4 ,verkoop ook het verbond met ,god niet tot een geringen prijs #ajhd2 want ,god heeft u eene betere belooning bereid1 indien gij wilt begrijpen4 #ih4 ,datgene wat gij bezit1 gaat voorbij1 maar hetgeen bij ,god is1 blijft2 en wij zullen hen die volharden1 zekerlijk overeenkomstig de verdienste hunner daden beloonen4 #ii4 ,hij die rechtvaardigheid oefent1 hetzij hij een man of eene vrouw mocht wezen en een waar geloovige is1 wij zullen hem zekerlijk tot een gelukkig leven opwekken1 en wij zullen hem de schoonste belooning geven1 welke zijne daden hebben verdiend4 #ajj4 ,indien gij den ,koran leest1 zoek dan toevlucht bij ,god1 opdat hij u moge behoeden tegen ,satan1 die met steenen werd verdreven #ajhe4 #aja4 ,doch hij heeft geene macht over hen die gelooven en die vertrouwen in hunnen ,heer stellen4 #ajb4 ,maar zijne macht strekt zich alleen uit over hen1 die hem tot hunnen schuts kiezen1 en die ,god makkers geven4 #ajc4 ,indien wij in dezen ,koran een vers door een ander vervangen 7en ,god weet het beste wat hij openbaart71 dan zeggen de ongeloovigen3 ,gij alleen hebt deze verzen uitgedacht2 maar de meesten hunner weten de waarheid van de leugen niet te onderscheiden4 #ajd4 ,zeg3 ,de heilige geest #ajhf heeft u deze van uwen ,heer met waarheid nedergebracht1 opdat hij degenen zou mogen bevestigen die gelooven1 en tot eene richting diene en goede tijdingen aan de ,moslems brenge4 #aje4 ,wij weten ook dat zij zeggen3 ,waarlijk1 een zeker man leert hem den ,koran samenstellen4 ,de taal van den persoon dien zij willen aanduiden is eene vreemde taal3 maar diegene waarin de ,koran is geschreven1 is de duidelijke ,arabische taal #ajhg4 #ajf4 ,wat hen betreft die niet in ,gode teekenen gelooven1 ,god zal hen niet leiden1 en zij zullen eene pijnlijke marteling ondergaan4 #ajg4 ,waarlijk1 zij die niet in ,gods teekenen gelooven1 denken eene leugen uit1 en zij zijn de leugenaars4 #ajh4 ,hij die ,god loochent1 nadat hij heeft geloofd1 behalve hij die tegen zijn wil werd gedwongen1 en wiens hart standvastig blijft in het geloof1 zal streng gekastijd worden #ajhh2 maar op hem1 die uit eigen wil ongeloovig is1 zal ,gods verontwaardiging nederkomen en hij zal eene gestrenge straf ondergaan4 #aji4 ,dit zal hun vonnis zijn1 omdat zij het tegenwoordige leven boven het volgende hebben bemind en omdat ,god de ongeloovigen niet leidt4 #aaj4 ,die zijn zij wier harten1 gehoor en gezicht door ,god zijn verzegeld4 ,zij zijn zorgeloos2 maar het is ontwijfelbaar1 dat zij in het volgende leven zullen gestraft worden4 #aaa4 ,uw ,heer zal echter gunstig zijn voor degenen die hunne woning zijn ontvlucht1 nadat zij waren vervolgd #ajhi1 en die door geweld genoodzaakt worden het geloof te verloochenen1 en die tot verdediging van den waren godsdienst hebben gestreden1 en met geduld zijn blijven volharden2 waarlijk1 voor hen zal uw ,heer genadig en barmhartig zijn1 nadat zij hunne oprechtheid zullen hebben betoond4 #aab4 ,op een zekeren dag zal iedere ziel voor zich zelve pleiten #ajij1 en iedere ziel zal beloond worden naar hetgeen zij zal hebben bedreven1 en zij zal niet onrechtvaardig worden behandeld4 #aac4 ,god stelt u als vergelijking eene stad voor1 die veilig en rustig was1 en tot welke de levensmiddelen van alle zijden in overvloed kwamen2 maar zij verloochende1 ondankbaar1 ,gods gunst1 waardoor ,god haar buitengewone hongersnood en vrees deden gevoelen1 om hetgeen zij had gedaan4 #aad4 ,en thans is uit hun midden een gezant gekomen tot de bewoners van ,mekka1 en zij beschuldigen hem van bedrog2 daarom zal hun eene straf worden opgelegd1 naardien zij onrechtvaardig handelen4 #aae4 ,eet van hetgeen ,god u tot voedsel heeft gegeven1 hetgeen nuttig en goed is1 en wees dankbaar voor ,gods goedheden1 indien gij hem aanbidt4 #aaf4 ,hij heeft u alleen het gebruik verboden van hetgeen dood is1 en bloed en varkensvleesch1 en hetgeen in den naam van een ander dan ,god is gedood #ajia4 ,maar omtrent hem1 die door den nood gedwongen werd1 van deze dingen te eten en die niet willens of opzettelijk zondigde1 zal ,god zekerlijk genadig en barmhartig zijn4 #aag4 ,en zeg niet1 waarmede uwe tongen eene leugen uitdrukken3 ,dit is wettig en dit onwettig #ajib1 om eene leugen nopens ,god uit te denken2 want zij die iets nopens ,god uitdenken1 zullen geen voorspoed genieten4 #aah4 ,zij zullen slechts weinig genoegen in deze wereld smaken en in de volgende zullen zij eene pijnlijke marteling ondergaan4 #aai4 ,den ,joden verboden wij wat wij u reeds vroeger verhaalden #ajic1 en wij behandelden hen daarin niet onrechtvaardig2 maar zij handelen zelven onrechtvaardig omtrent hunne eigene zielen4 #abj4 ,uw ,heer zal genadig zijn omtrent dengenen die kwaad bedrijven door onwetendheid1 en later berouw gevoelen en boete doen2 waarlijk1 voor hen zal uw ,heer1 na hun berouw1 genadig en barmhartig zijn4 #aba4 ,abraham was een voorbeeld van waren godsdienstijver1 gehoorzaam aan ,god en vroom4 ,hij was geen afgodendienaar4 #abb4 ,hij was dankbaar voor zijne weldaden4 ,daarom koos ,god hem en leidde hem op den rechten weg4 #abc4 ,wij beloonden hem in deze wereld1 en in de volgende zal hij tot de rechtvaardigen behooren4 #abd4 ,wij hebben ook tot u1 o ,mahomet6 door openbaring gesproken1 zeggende3 ,volg den godsdienst van ,abraham1 die vroom en geen afgodendienaar was4 #abe4 ,de ,sabbat werd alleen voor hen bepaald1 die daaromtrent met hunnen profeet verschillen #ajid1 en uw ,heer zal op den dag der opstanding zekerlijk tusschen hen richten1 nopens datgene1 waaromtrent zij verschillen4 #abf4 ,noodig1 door wijsheid en zachte vermaning1 de menschen uit1 den weg van uwen ,heer te bewandelen4 ,twist gij met hen1 doe het dan op de meest gepaste wijze2 want uw ,heer weet wel wie van zijn drempel afdwaalt en wie op den waren weg zijn geleid4 #abg4 ,indien gij u op iemand wreekt1 neem dan eene wraak1 gevenredigd aan het kwaad dat u wordt aangedaan #ajie2 maar indien gij het kwade geduldig ondergaat1 zal dit beter voor den lijdzame zijn4 #abh4 ,wees dus geduldig2 maar gij zult dit niet kunnen doen dan met ,gods hulp4 ,bedroef u niet op het verhaal der ongeloovigen1 en verkeer ook niet in angst om hetgeen zij uitdenken2 want ,god is met hen die hem vreezen en oprecht zijn4 ,,zeventiende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,nachtelijke ,,reis #ajif4 ,geopenbaard te ,mekka #ajig4--aaa verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,geloofd zij hij1 die zijn dienaar des nachts van den geheiligden tempel van ,mekka naar den meer verwijderden tempel van ,jeruzalem #ajih heeft overgebracht1 waarvan wij den omtrek hebben gezegend1 om hem sommige onzer teekenen te doen zien2 want ,god hoort en ziet alles4 #b4 ,en wij gaven aan ,mozes het boek der wet en bepaalden dat die tot leiddraad zou dienen voor de kinderen ,israls1 zeggende3 ,neemt u in acht1 dat gij geen anderen schuts buiten mij kiest4 #c4 ,o gij1 nakomelingen van hen1 welke wij met ,noach in de ark hebben bewaard #ajii6 waarlijk1 hij was een dankbare dienaar4 #d4 ,en wij verklaarden opzettelijk aan de kinderen ,israls in het boek der wet1 zeggende3 ,gij zult zekerlijk tweemaal #aajj op de aarde kwaad bedrijven1 en gij zult u met een mateloozen hoogmoed verhoovaardigen4 #e4 ,en toen de straf1 voor de eerste dezer zonden bedreigd1 tot uitvoering kwam1 vaardigden wij onze dienaren1 met buitengewone oorlogskracht begiftigd1 tegen u af #aaja2 zij drongen in de binnenste vertrekken uwer huizen door1 en de voorzegging werd vervuld4 #f4 ,daarna gaven wij u1 op uwe beurt1 de overwinning over hen #aajb en wij schonken u vermeerdering van welvaart en kinderen1 en wij maakten u tot een talrijker volk4 #g4 ,zeggende3 ,indien gij goed doet1 zult gij omtrent uwe eigene zielen wel handelen1 en indien gij kwaad doet1 doet gij dit mede nopens uwe eigen zielen4 ,toen de straf1 voor de latere zonde bedreigd1 tot uitvoering kwam1 zouden wij vijanden tegen u1 om u te bedroeven #aajc en den tempel binnen te treden1 zooals zij dien den eersten keer binnentraden1 en om daarna te verwoesten wat zij hadden veroverd4 #h4 ,misschien zal uw ,heer hierna genadig omtrent u zijn2 maar indien gij voor de derde maal zondigt en dus terugkeert1 zullen wij mede terugkeeren en u kastijden #aajd2 en wij hebben de hel tot gevangenis voor de ongeloovigen bestemd4 #i4 ,waarlijk deze ,koran leidt op den meest rechten weg1 en verkondigt den geloovigen4 #aj4 ,die goede werken verrichten dat zij eene groote belooning zullen ontvangen4 #aa4 ,want hun1 die niet in het volgende leven gelooven1 hebben wij eene gestrenge straf bereid4 #ab4 ,de mensch bidt voor het kwade zooals hij voor het goede bidt #aaje1 want de mensch is haastig #aajf4 #ac4 ,wij hebben den nacht en den dag bevolen1 als twee teekens van onze macht2 daarna bluschten wij het teeken van den nacht uit1 en wij deden het teeken van den dag voortschijnen1 opdat gij zoudt trachten1 weldaden van uwen ,heer te verkrijgen door het vervullen uwer plichten1 en opdat gij het getal jaren en de berekening van den tijd zoudt kennen1 en wij hebben iedere noodige zaak door eene duidelijke uitlegging verklaard4 #ad4 ,het noodlot #aajg van iederen mensch hebben wij om zijn hals bevestigd #aajh1 en op den dag der opstanding zullen wij hem een boek toonen1 waarin zijne daden zijn vermeld en dat hem geopend zal worden aangeboden4 #ae4 ,lees uw boek1 7zullen de engelen dan tot hem zeggen71 uwe ziel zal heden eene voldoende rekening tegen u opmaken4 #af4 ,hij die op den rechten weg zal worden geleid1 zal alleen ten voordeele van zijne eigene ziel worden geleid1 en hij die dwaalt1 zal alleen tegen zijne eigene ziel1 met de last van eene andere worden bezwaard4 ,wij straffen nooit een volk dan nadat wij eerst een gezant hadden afgevaardigd1 om hen te waarschuwen4 #ag4 ,en als wij besloten hadden eene stad te verwoesten1 gelastten wij hare in overvloed levende inwoners1 onzen gezant te gelooven2 maar zij handelden misdadig2 daarom werd dat vonnis tegen die stad rechtvaardig uitgesproken en wij verdelgden haar4 #ah4 ,en hoe vele geslachten hebben wij sedert ,noach doen ondergaan6 want uw ,heer kent en ziet op voldoende wijze de zonden zijner dienaren4 #ai4 ,hem die dit voorbijgaande leven heeft gekozen1 zullen wij in deze wereld spoedig geven wat ons behaagt2 daarna hebben wij de hel voor zijn verblijf bereid2 daar zal hij verbrand worden1 bedekt met schande en beroofd van alle genade4 #bj4 ,maar hij die het volgende leven kiest en daarheen zijne pogingen doet strekken1 terwijl hij een waar geloovige is1 diens pogingen zullen den ,heer aangenaam zijn4 #ba4 ,wij verleenen de gaven van uwen ,heer aan dezen en aan genen2 want ,gods gaven zullen niemand worden geweigerd4 #bb4 ,gedenk hoe wij sommigen hunner in welvaart en waardigheid hebben doen uitmunten2 maar het volgende leven zal belangrijker zijn in graden van eer en van grootere uitnemendheid4 #bc4 ,plaats geen anderen ,god naast den waren ,god2 want gij zoudt met schande en vernedering worden bedekt4 #bd4 ,uw ,heer heeft u bevolen1 niemand buiten hem te aanbidden1 en dat gij uwen ouders gehoorzaamheid zoudt betoonen2 hetzij een hunner of wel beiden den ouderdom met u bereiken #aaji4 ,zeg dus niet tot hen3 ,foei6 noch doe hen verwijtingen1 maar spreek met eerbied tot hen4 #be4 ,wees nederig omtrent hen en vol teederheid1 en zeg3 ,o ,heer6 heb genade voor hen beiden2 want zij hebben mij opgevoed toen ik nog klein was4 #bf4 ,god kent wat in uwe ziel is2 hij weet of gij rechtvaardig zijt4 #bg4 ,hij zal genadig zijn omtrent hen1 die met oprechtheid tot hem terugkeeren4 #bh4 ,geef uwen naaste terug1 wat gij hem schuldig zijt #aaaj1 en ook aan den arme en den reiziger1 en verteer uw vermogen niet roekeloos4 #bi4 ,want de roekeloozen zijn broederen des duivels #aaaa1 en de duivel was ondankbaar omtrent zijn ,heer4 #cj4 ,maar indien gij u verwijdert van hen1 die in nood verkeeren1 zonder hen te helpen1 in afwachting der genade welke gij van uwen ,heer hoopt #aaab1 spreek dan ten minste met zachtheid tot hen4 #ca4 ,laat uwe hand niet aan uwen nek gebonden zijn1 en open die ook niet op toomlooze wijze #aaac1 opdat gij geene blaam verdienet en niet tot armoede gebracht wordet4 #cb4 ,waarlijk1 dan eens reikt ,god zijne gaven met volle handen uit aan degenen1 die hem behagen1 en dan weder is hij karig voor wie hem behaagt2 want hij kent en ziet zijne dienaren4 #cc4 ,doodt uwe kinderen niet uit vrees voor armoede2 wij zullen voor hen en u zorgen3 waarlijk1 het is eene groote zonde hen te dooden #aaad4 #cd4 ,vrees het overspel2 want het is zonde en eene slechte weg4 #ce4 ,dood nimmer de ziel1 welke ,god u heeft verboden te dooden1 tenzij het voor eene rechtvaardige zaak mocht zijn #aaae2 en wij hebben den naastbestaande van hem1 die onrechtvaardig gedood wordt1 de macht gegeven1 voldoening te vragen #aaaf2 maar laat hem de grenzen der gematigdheid niet te buiten gaan1 door den moordenaar op eene te gruwelijke wijze te dooden1 of door het bloed van zijn vriend op een ander te wreken dan op den persoon1 die den moord heeft begaan1 naardien hij door deze wet wordt ondersteund #aaag4 #cf4 ,en bemoei u niet met het vermogen van den wees1 behalve om het te vermeerderen1 tot hij zijn ouderdom van sterkte #aaah heeft bereikt1 en kom uw verbond na2 want de vervulling van uw verbond zal u hier namaals worden toegerekend4 #cg4 ,en geef volle maat1 als gij iets meet1 en weeg met eene goede weegschaal4 ,dit zal beter zijn en gemakkelijker ter bepaling van hetgeen ieder toekomt #aaai4 #ch4 ,en volg niet datgene1 waarvan gij geene kennis hebt #aabj2 want het gezicht1 het gehoor en het hart1 alles zal op den jongsten dag worden onderzocht4 #ci4 ,wandel niet trotsch op aarde2 want gij kunt die niet splijten1 noch de bergen in grootte gelijk worden4 #dj4 ,dat alles is kwaad1 en verfoeielijk voor het gezicht van uwen ,heer4 #da4 ,deze voorschriften maken een deel uit van de wijsheid1 die u door uwen ,heer is geopenbaard4 ,richt geen anderen ,god naast uwen ,god op1 opdat gij niet in de hel geworpen1 bestraft en vernederd wordet4 #db4 ,heeft uw ,heer u bij voorkeur zonen geschonken1 en voor zich zelven dochters onder de engelen gekozen #aaba8 ,door dit uit te spreken zegt gij eene godslastering4 #dc4 ,wij hebben verschillende onderrichtingen en herhalingen in dezen ,koran gebruikt1 opdat de menschen gewaarschuwd zouden zijn2 doch het deed hen slechts meer er toe overhellen1 de waarheid te ontvluchten4 #dd4 ,zeg tot de afgodendienaren3 ,indien er andere goden met hem waren1 zooals gij zegt1 zouden zij zeker eene gelegenheid zoeken1 om een aanslag tegen den bezitter van den troon te smeden #aabb4 #de4 ,god behoede2 en ver1 zeer ver zij het van hem1 wat zij uitspreken6 #df4 ,de zeven hemelen loven hem1 en de aarde en alles wat daarin is3 er bestaat geen ding dat niet zijn lof verkondigt2 maar gij begrijpt die verkondiging niet4 ,hij is genadig en barmhartig4 #dg4 ,als gij den ,koran leest1 plaatsen wij tusschen u en hen1 die niet in het volgende leven gelooven1 een donkeren sluier4 #dh4 ,en wij bedekken hunne harten1 opdat zij niet zouden begrijpen1 en verzwaren hun gehoor4 #di4 ,en indien gij1 bij het herhalen van den ,koran1 slechts van uwen ,heer #aabc melding maakt1 wenden zij u den rug toe en ontvluchten de leer zijner eenheid4 #ej4 ,wij weten wel met welk doel zij hooren1 als zij naar u luisteren1 als zij in het geheim onder elkander spreken1 en als eindelijk de boozen tot elkander zeggen3 ,gij volgt slechts een betooverden man4 #ea4 ,onhoudt welke bijnamen zij u geven4 ,maar zij zijn bedrogen2 zij kunnen de waarheid nimmermeer vinden4 #eb4 ,zij zeggen ook3 ,nadat wij tot beenderen en stof zijn geworden1 zullen wij dan zekerlijk als een nieuw schepsel opstaan8 #ec4 ,antwoord3 ,zelfs indien gij van steen of ijzer waart1 of zelfs van iets1 wat1 volgens uwe meening1 onmogelijk zou kunnen opgewekt worden4 ,maar zij zullen zeggen3 ,wie zal ons doen herleven8 ,antwoord3 ,hij die u de eerste maal schiep4 ,en zij zullen hun hoofd om u schudden1 zeggende3 ,wanneer zal dit plaats hebben8 ,antwoord3 ,misschien is het nabij4 #ed4 ,op dien dag zal ,god u uit uwe graven oproepen1 en gij zult gehoorzamen1 terwijl gij zijn lof verkondigt #aabd en het zal u toeschijnen1 als waart gij daar slechts korten tijd verbleven #aabe4 #ee4 ,zeg tot mijne dienaren1 dat zij met zachtheid tot de ongeloovigen spreken1 opdat zij hen niet verbitteren2 want ,satan zaait tweedracht onder hen1 en ,satan is een verklaarde vijand der menschen4 #ef4 ,uw ,heer kent u wel3 indien het hem behaagt1 zal hij u straffen #aabf2 en wij hebben u niet gezonden om hun bewaarder te wezen4 #eg4 ,uw ,heer kent alle personen1 in den hemel en op aarde4 ,wij hebben sommige profeten bijzondere gunsten boven andere geschonken1 en wij gaven ,david de psalmen #aabg4 #eh4 ,zeg3 ,roep hen ter hulp1 welke gij u verbeeldt dat goden buiten hem zijn1 en gij zult zien1 dat zij niet in staat zijn u van het booze te verlossen1 of het af te keeren4 #ei4 ,zij1 welke gij aanroept #aabh1 begeeren zelven nader met hunnen ,heer te worden verbonden1 trachtende hem zoo nabij mogelijk te komen2 zij hopen mede op zijne genade en vreezen zijne straf2 want de straf van uw ,heer is vreeselijk4 #fj4 ,er is geene stad1 welke wij niet vr den dag der opstanding zullen bestraffen4 ,dit is in het boek onzer eeuwige besluiten opgeschreven4 #fa4 ,niets had ons verhinderd1 u met wonderen te zenden1 behalve dat de vroegere volkeren die van bedrog hebben beschuldigd4 ,wij gaven den stam van ,thamoed op zijn verzoek1 zichtbaar de wijfjes kameel2 doch zij handelden onrechtvaardig er mede #aabi1 en wij zonden geen profeet met wonderen1 dan om schrik in te boezemen4 #fb4 ,gedenk toen wij tot u zeiden3 ,waarlijk1 uw ,heer omringt de menschen door zijne kennis en macht4 ,wij hebben het visioen bepaald #aacj1 hetwelk wij u toonden1 en ook den boom #aaca1 dien wij in den ,koran hebben gevloekt1 alleen tot eene aanleiding van twist voor de menschen1 en om hen met angst te slaan1 maar dit zal hen slechts met meer weerspannigheid doen zondigen4 #fc4 ,en gedenk1 toen wij tot de engelen zeiden3 ,aanbidt ,adam1 en zij baden hem allen aan1 behalve ,eblis1 die zeide3 ,zou ik hem aanbidden dien gij van klei hebt geschapen8 #fd4 ,en hij zeide3 ,ziet gij hem1 dien gij meer dan mij hebt vereerd8 waarlijk indien gij mij uitstel verleent tot den dag der opstanding1 zal ik zijne geheele nakomelingschap uitroeien1 een klein getal uitgezonderd4 #fe4 ,god antwoordde3 ,vertrek2 ik geef u uitstel2 maar de hel zal uwe vergelding zijn met allen die u volgen3 waarlijk eene ruime vergelding voor uwe misdaden #aacb4 #ff4 ,en lok door uwe stem allen tot verleiding1 welke gij kent en val hen op alle zijden met uwe ruitere en met uwe voetknechten aan1 en wees hun deelgenoot in hunne rijkdommen en hunne kinderen1 en doe hun beloften1 7doch de duivel zal hun slechts bedriegelijke beloften doen74 #fg4 ,wat mijne dienaren betreft1 zult gij geene macht over hen hebben2 want uw ,heer is een toereikende schuts voor hen die vertrouwen in hem stellen4 #fh4 ,het is uw ,heer die de schepen op zee voorwaarts voor u drijft1 opdat gij zoudt trachten1 u zelven 7door handel7 van zijnen overvloed te verrijken2 want hij is barmhartig omtrent u4 #fi4 ,als u een ongeval op zee overkomt1 worden de valsche godheden1 welke gij aanroept1 door u vergeten1 behalve hij zelf1 maar wanneer hij u redt en op het droge brengt1 wendt gij u van hem af1 en keert tot uwe afgoden terug2 want de mensch is ondankbaar #aacc4 #gj4 ,zijt gij dus zeker dat hij u niet door het droge land zal doen verzwelgen1 of dat hij geen dwarrelwind tegen u zal zenden die het zand voortdrijft1 ten einde u te overstelpen8 ,dan zult gij niemand vinden om u te beschermen4 #ga4 ,of zijt gij zeker1 dat hij u niet nog eens1 ten tweeden male1 tot de zee zal terugbrengen2 dat hij geen hevigen wind tegen u zal zenden en dat hij u niet zal doen verdrinken1 omdat gij ondankbaar zijt geweest8 ,maar dan zult gij niemand vinden1 die u in dat ongeluk tegen ons kan verdedigen4 #gb4 ,en wij hebben de kinderen van ,adam met onderscheidene bijzondere voorrechten en gunsten vereerd2 wij droegen hen ter land en ter zee en hebben hen van goed voedsel voorzien1 en wij hebben hen de voorkeur gegeven boven velen der schepselen welke wij hebben geschapen1 door hun groote voorrechten te verleenen4 #gc4 ,op een zekeren dag zullen wij alle menschen oproepen1 om met hunne opperhoofden #aacd te worden geoordeeld1 en zij die het boek1 dat hun gegeven werd1 in de rechterhand hebben1 zullen hun boek met vreugde en voldoening lezen en geen haar zal hun gekrenkt worden #aace4 #gd4 ,en wie in dit leven blind is geweest1 zal ook blind in het volgende leven zijn en zal het meeste van den drempel der gelukzaligheid afdwalen4 #ge4 ,het scheelde slechts weinig1 of de ongeloovigen hadden u in verzoeking gebracht1 u van de vermaningen te verwijderen1 welke wij u hebben geopenbaard1 opdat gij iets anders omtrent ons zoudt uitdenken1 en dan zouden zij u als hunnen vriend hebben beschouwd4 #gf4 ,en indien wij u niet hadden bevestigd1 zoudt gij er zekerlijk zeer nabij zijn geweest1 eenigszins tot hen over te hellen4 #gg4 ,dan zouden wij u zekerlijk de straf des levens en de straf des doods #aacf hebben doen ondervinden1 en gij zoudt niemand hebben gevonden om u tegen ons te verdedigen4 #gh4 ,de ongeloovigen hebben evenzeer getracht1 u het land te doen verlaten1 om u daaruit te verdrijven #aacg2 maar dan zouden zij daarin niet dan gedurende korten tijd na u zijn gebleven #aach4 #gi4 ,dit is de wijze van handelen welke wij ons zelven hebben voorgeschreven met betrekking tot onze gezanten1 welke wij reeds vr u hebben gezonden1 en gij zult geene verandering vinden in de wegen welke wij hebben gevolgd4 #hj4 ,doe uw gebed geregeld bij het ondergaan der zon #aaci1 bij de eerste duisternis van den nacht #aadj en het gebed van den ochtendstond #aada3 want het gebed van den ochtendstond geschiedt in het bijzijn van de engelen die daarvan getuigenis geven #aadb4 #ha4 ,en besteed ook een deel van den nacht aan het gebed1 als een onverplicht werk voor u3 misschien zal uw ,heer u tot een eervolle plaats oproepen #aadc4 #hb4 ,en zeg3 ,o ,heer6 doe mij door een gunstige ingang binnentreden en doe mij door een gunstige uitgang uitgaan #aadd en verleen mij eene ondersteunende macht voor u4 #hc4 ,en zeg3 de waarheid is gekomen1 en de logen is ontvloden2 want de logen is bestemd om te ontvlieden4 #hd4 ,wij zonden al datgene van den ,koran neder1 wat tot geneesmiddel en genade voor de ware geloovigen kan dienen2 maar het zal slechts het verderf der onrechtvaardigen vergrooten4 #he4 ,als wij den mensch weldaden bewijzen1 verwijdert hij zich en verbergt ondankbaar zich voor ons2 maar indien het kwaad hem bereikt1 wanhoopt hij aan onze barmhartigheid4 #hf4 ,ieder handelt naar zijne eigene wijze2 maar uw heer weet1 wie op de meest ware wijze op zijnen weg wordt geleid4 #hg4 ,zij zullen u ondervragen omtrent den geest #aade1 antwoord3 ,de geest werd geschapen op bevel van mijn ,heer #aadf2 maar er zijn slechts weinigen onder u die kennis hebben #aadg4 #hh4 ,indien het ons behaagde zouden wij zeker wegnemen wat wij u hebben geopenbaard #aadh4 ,in dat geval zoudt gij niemand hebben gevonden1 die u daarin tegen ons zou hebben bijgestaan4 #hi4 ,tenzij door de genade van uwen ,heer2 want zijne goedheid omtrent u is groot4 #ij4 ,zeg3 ,waarlijk2 indien de menschen en de gewassen zich zouden vereenigen1 met het doel1 een boek gelijk aan dezen ,koran voort te brengen1 zouden zij geen kunnen voortbrengen1 dat daaraan gelijk zij2 hoewel de een van hen den ander zou ondersteunen4 #ia4 ,en wij hebben in dezen ,koran den menschen1 op verschillende wijze1 figuurlijke vergelijkingen gegeven1 maar het grootste deel der menschen weigeren1 alleen uit ongeloof1 die te ontvangen4 #ib4 ,zij zeggen3 ,wij zullen niet in u gelooven1 tot gij een waterstraal voor ons uit de aarde doet opspringen4 #ic4 ,of indien gij een tuin van palmboomen en wijngaarden hebt en dat gij uit het midden rivieren in overvloed doet ontspringen4 #id4 ,of indien gij een deel der hemelen op ons doet nedervallen1 of dat gij ,god en de engelen doet verschijnen1 om borg voor u te blijven4 #ie4 ,of dat gij een huis van goud hebt1 of dat gij met eene ladder tot den hemel opklimt2 nimmer zullen wij gelooven dat gij daarvan alleen zijt afgestegen #aadi1 tot gij een boek tot ons doet nederdalen1 brengende getuigenis van u hetgeen wij zouden kunnen lezen4 ,antwoord3 ,mijn ,heer zij geloofd6 ,ben ik iets anders dan een mensch die als gezant wordt afgevaardigd4 #if4 ,en niets verhindert de menschen te gelooven1 als eene leiding tot hen is gekomen1 dan dat zij zeggen3 ,heeft ,god een mensch als zijn gezant nedergezonden8 #ig4 ,antwoord3 ,indien de engelen op aarde hadden gewandeld als rustige inwoners1 zouden wij zekerlijk een engel als onzen gezant van den hemel tot hen hebben nedergezonden4 #ih4 ,zeg3 ,god is een voldoende getuige tusschen mij en u2 want hij kent en ziet zijne dienaren4 #ii4 ,wie door ,god geleid wordt1 zal goed geleid zijn1 en hij1 wien hij zal doen dwalen1 zal geene hulp buiten hem verzamelen op den dag der opstanding1 liggende op hunne aangezichten1 blind1 stom en doof2 hun verblijf zal de hel zijn4 ,zoo dikwijls het vuur daarvan zal worden uitgebluscht1 zullen wij eene nieuwe vlam doen ontstaan om hen te martelen4 #ajj4 ,dit zal hunne vergelding zijn1 omdat zij niet in onze teekens gelooven1 en zeggen3 als wij tot beenderen en stof veranderd zullen zijn1 zullen wij dan zekerlijk als nieuwe schepselen opstaan8 #aja4 ,zien zij niet1 dat ,god1 die de hemelen en de aarde schiep1 in staat is andere lichamen te vormen1 gelijk aan de hunne8 ,en hij heeft hen een beperkten tijd bepaald #aaej3 dit is ontwijfelbaar2 maar de goddeloozen verwerpen de waarheid alleen uit ongeloof4 #ajb4 ,zeg3 ,indien gij de schatten der genade van mijnen ,heer bezat zoudt gij u onthouden daarvan gebruik te maken1 uit vrees die te verkwisten #aaea2 want de mensch is begeerlijk4 #ajc4 ,wij gaven vroeger aan ,mozes de macht om negen duidelijke teekens te toonen #aaeb4 ,en vraag de kinderen ,israls nopens het verhaal van ,mozes1 toen hij tot hen kwam en ,pharao tot hem zeide3 ,waarlijk1 ik geloof dat gij1 o ,mozes6 door eene betoovering beheerscht zijt4 #ajd4 ,mozes antwoordde3 ,gij weet wel1 dat niemand deze duidelijke teekens heeft nedergezonden1 behalve de ,heer van hemel en aarde2 en ik geloof dat gij1 o ,pharao6 een verloren man zijt4 #aje4 ,daarom wilde ,pharao hen uit het land drijven1 maar wij deden hem verdrinken1 en allen die met hem waren4 #ajf4 ,en wij zeiden na zijne verdelging tot de kinderen ,israls3 ,woont in het land1 en als de belofte van het toekomstige leven in vervulling zal komen1 zullen wij u allen bij elkander brengen om geoordeeld te worden4 ,wij hebben den ,koran met waarheid nedergezonden1 en met waarheid daalde die neder2 en wij zonden dien1 om alleen een boodschapper van goede tijdingen te zijn en tot aankondigen van bedreigingen4 #ajg4 ,wij hebben den ,koran gescheiden1 door dien bij gedeelten te openbaren1 opdat gij dien den mensch met overleg zoudt voorlezen1 en wij hebben dien nedergezonden1 naar gelang de gelegenheid dit vereischte4 #ajh4 ,zeg3 ,hetzij gij al of niet in den ,koran gelooft1 zij die werden begiftigd met de kennis der schriften1 welke vroeger zijn geopenbaard en hun herhaald werden1 zij vallen op hunne aangezichten #aaec en aanbidden1 zeggende3 ,onze ,heer zij geloofd2 want de belofte van onzen ,heer is zekerlijk vervuld6 #aji4 ,zij vallen weenende op hunne aangezichten neder1 en het hooren daarvan vermeerdert hunne nederigheid4 #aaj4 ,zeg3 ,roep ,god aan1 of aanbid den barmhartige2 want het is gelijk1 met welken dier beide namen gij hem aanroept3 hij toch bezit de meest uitmuntende namen #aaed3 ,spreek uw gebed niet overluid uit1 noch met eene te zachte stem #aaee1 maar volg een middenweg tusschen deze beiden4 #aaa4 ,zeg3 ,geloofd zij ,god1 die geen kind voortgebracht1 die geen deelgenoot in het koninkrijk1 en niemand noodig heeft om hem voor vernedering te bewaren2 en verheerlijk hem1 door zijne grootheid te verkondigen4 ,,achttiende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,spelonk #aaef4 ,geopenbaard te ,mekka #aaeg4--aaj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god #a4 ,geloofd zij ,god1 die zijnen dienaar het boek van den ,koran nedergezonden1 en daarin geene kromming geplaatst heeft4 #b4 ,die het tot een rechten weg heeft gemaakt1 bestemd om de ongeloovigen met eene strenge kastijding namens ,god te bedreigen1 en om den geloovigen die rechtvaardigheid oefenen1 goede tijdingen te brengen1 dat zij eene uitmuntende belooning zullen ontvangen2 namelijk het paradijs1 waarin zij eeuwig zullen verblijven4 #c4 ,en om dengenen te waarschuwen1 die zeggen3 ,god heeft een afstammeling geteeld4 #d4 ,daarvan hadden zij noch hunne vaderen kennis4 ,het woord dat uit hunnen mond komt1 is eene grove zonde3 zij zeggen niets anders dan leugen4 #e4 ,misschien wilt gij u uit droefheid over hen dooden1 door uwe ernstige zorg om hen te bekeeren1 indien zij in deze nieuwe openbaring niet gelooven4 #f4 ,wij hebben hetgeen op de aarde ter harer versiering is1 beschikt om de menschen te beproeven1 ten einde te weten wie door zijne daden uitmunt4 #g4 ,maar al deze versierselen zullen wij in stof doen verkeeren4 #h4 ,begrijpt gij1 dat de makkers van de spelonk #aaeh en ,al ,rakim #aaei1 een onzer teekens waren en een mirakel8 #i4 ,toen de jonge menschen hunne toevlucht in de spelonk namen1 zeiden zij3 ,o ,heer6 schenk ons genade en verzeker ons een rechtvaardig gedrag4 #aj4 ,daarom sloegen wij hunne ooren met doofheid1 zoodat zij gedurende een groot aantal jaren zonder stoornis in de spelonk sliepen4 #aa4 ,daarna wekten wij hen1 opdat wij zouden weten1 welke der beide partijen het tijdverloop juister zou kunnen tellen1 gedurende hetwelk zij hier waren geweest4 #ab4 ,wij zullen u hunne geschiedenis met waarheid verhalen4 ,waarlijk1 zij waren jonge lieden1 die in hunnen ,heer hadden geloofd1 en wij hadden hen overvloedig geleid4 #ac4 ,en wij versterkten hunne harten met standvastigheid1 toen zij zich voor den tyran bevonden1 en zij zeiden3 ,onze ,heer is de ,heer van hemel en aarde2 wij zullen nimmer een anderen ,god buiten hem aanroepen3 want dan zouden wij zeker eene misdaad begaan4 #ad4 ,deze onze medeburgers hebben andere goden buiten hem gekozen1 hoewel zij geen duidelijk bewijs voor hen aanvoeren2 en wie is onrechtvaardiger dan hij1 die eene leugen tegen ,god uitdenkt4 #ae4 ,en zij zeiden tot elkander3 ,indien gij u zult scheiden van hen en van de godheden welke zij1 behalve ,god #aafj1 aanbidden1 en in de spelonk vlucht1 dan zal uw ,heer u zijne genade rijkelijk schenken1 en uwe zaken ten beste schikken4 #af4 ,gij zoudt de zon1 toen zij opging1 de spelonk rechts hebben zien voorbijgaan en1 toen zij onderging1 zich aan de linkerhand #aafa van hen verwijderen2 en zij bevonden zich in het ruime gedeelte van de spelonk #aafb4 ,dit was een der teekens van ,god4 ,wie door ,god geleid zal worden1 zal recht geleid zijn en degeen1 dien hij zal doen dwalen1 zal iemand vinden1 om hem te verdedigen of te leiden4 #ag4 ,en gij zoudt gezegd hebben1 dat zij waakten #aafc1 terwijl zij sliepen en wij deden hen naar de rechter- en naar de linkerzijde omwenden #aafd4 ,en hun hond #aafe strekte zijne voorpooten naar den ingang van de spelonk uit2 maar indien gij plotseling waart gekomen1 zoudt gij u zeker hebben afgewend en van hen gevloden zijn1 en op hun gezicht zou de vrees u vervuld hebben #aaff4 #ah4 ,daarna wekten wij hen uit hunnen slaap1 opdat zij zich wederkeerig zouden ondervragen4 ,een van hen sprak en zeide3 ,hoe lang zijt gij hier verbleven8 ,zij antwoordden3 ,wij zijn er een dag of een gedeelte van een dag gebleven4 ,de ander zeide3 ,uw ,heer kent het beste den tijd dien gij daar hebt doorgebracht #aafg1 en zend thans een uwer met dit geld naar de stad #aafh1 en laat hij zien welke der inwoners het beste en goedkoopste voedsel hebben1 en laat hij u daarvan voor uw onderhoud medebrengen2 en dat hij zich omzichtig gedrage en uwe schuilplaats aan niemand ontdekke4 #ai4 ,waarlijk1 indien zij tegen u opkwamen1 zouden zij u steenigen1 of u dwingen tot hunnen godsdienst weder te keeren2 en dan zoudt ge nimmer gelukkig kunnen zijn4 #bj4 ,en zoo maakten wij hunne medeburgers bekend met hetgeen wij hen deden wedervaren1 opdat zij zouden weten dat de belofte van ,god waarheid en het jongste uur aan geen twijfel onderhevig is #aafi1 ofschoon zij daaromtrent onder elkander hebben getwist #aagj4 ,en zij zeiden3 ,richt een gebouw boven de spelonk voor hen op2 hun ,heer kent het best hunnen toestand4 ,zij1 wier meening in deze zaak besliste1 antwoordden3 wij zullen zekerlijk eene kapel voor bouwen #aaga4 #ba4 ,sommigen zeggen3 ,de slapers waren drie in getal en de hond was de vierde #aagb2 anderen zeggen3 ,zij waren vijf in getal en hun hond was de zesde #aagc2 naar een geheimzinnige zaak radende1 anderen zeggen3 ,zij waren zeven in getal en hun hond was de achtste #aagd4 ,zeg3 ,mijn ,heer kent hun getal het beste2 niemand zal dit kennen behalve enkelen4 #bb4 ,twist dus niet nopens hen1 behalve op duidelijke wijze en overeenkomstig hetgeen u werd geopenbaard1 en ondervraag geen ,christen nopens hen4 #bc4 ,zeg nimmer3 ,ik zal dit zekerlijk morgen doen2 tenzij gij er bijvoegt3 ,indien het ,gode behaagt #aage4 ,en herdenk uwen ,heer als gij dit vergeet #aagf1 en zeg3 ,god is in staat mij gemakkelijk te leiden1 opdat ik de kennis der waarheid van deze gebeurtenis nabij zou kunnen komen4 #bd4 ,en zij bleven drie honderd jaren in hunne spelonk en daarenboven negen jaren #aagg4 #be4 ,zeg3 ,god weet het best hoe lang zij daar bleven2 hem zijn de geheimen van hemel en aarde bekend2 doe hem zien en hooren #aagh4 ,hunne bewoners hebben geen schuts buiten hem2 niemand doet hij in het nemen of de kennis van zijn besluit deelen4 #bf4 ,lees wat u werd geopenbaard in het boek van uwen ,heer1 zonder het denkbeeld te hebben1 daarin eenige verandering te kunnen brengen #aagi2 niemand heeft de macht zijne woorden te veranderen1 en gij zult niemand vinden tot wien gij uwe toevlucht buiten hem kunt nemen1 indien gij daarnaar mocht trachten4 #bg4 ,wees inschikkelijk omtrent hen1 die hunnen ,heer des ochtends en des avonds aanroepen1 en die zijne gunst trachten te verwerven4 ,laten uwe oogen zich niet van hen afwenden1 om den pronk van dit leven te zoeken #aahj1 en gehoorzaam dengene nimmer1 wiens hart wij zorgeloos omtrent ons hebben doen zijn #aaha1 die zijne lusten volgt en de waarheid achter zich laat4 #bh4 ,en zeg3 ,de waarheid is van uwen ,heer2 laat dus ieder1 naar hij wil1 gelooven of ongeloovig zijn4 ,waarlijk1 wij hebben den onrechtvaardige het hellevuur bereid1 waarvan de rook en de vlam hem als eene tent zullen omringen4 ,en als zij hulp verlangen1 zal men hun water geven1 gloeiend als gesmolten metaal1 waardoor hunne aangezichten zullen verbrand worden4 ,welk eene ellendige vergelding1 en welk een onzalig verblijf6 #bi4 ,wat hen betreft1 die gelooven en goede werken doen1 wij zullen de belooning van degenen1 die rechtvaardigheid oefenen1 niet doen verloren gaan4 #cj4 ,voor hen zijn tuinen tot eeuwig verblijf #aahb gereed gemaakt1 die door rivieren zullen worden besproeid2 zij zullen daarin met gouden armbanden worden versierd1 en met groene kleederen van fijne zijde en satijn gekleed worden1 terwijl zij op tronen zullen zitten4 ,welk eene heerlijke belooning en welk een gemakkelijk verblijf6 #ca4 ,stel hun als een vergelijking twee menschen voor #aahc1 van welke wij aan een twee wijngaarden hebben geschonken en welke wij met palmboomen hebben omringd1 terwijl wij koorn tusschen die beiden hebben doen opgroeien4 ,ieder der tuinen bracht elk jaargetijde zijne vruchten voort1 en zij waren niet onvruchtbaar4 #cb4 ,en wij deden eene rivier in het midden daarvan stroomen1 en hij bezat een grooten overvloed4 ,en hij zeide tot zijn makker1 terwijl hij met hem redetwistte3 ,ik ben rijker dan gij1 en bezit een talrijker gezin4 #cc4 ,en hij ging in zijn tuin #aahd1 terwijl hij aan onrechtvaardigheid jegens zijne eigene ziel schuldig was1 en zeide3 ,ik denk niet dat deze tuin ooit zal vervallen4 #cd4 ,ik geloof niet1 dat het jongste uur zal aanbreken1 en indien ik tot mijn ,heer zou terugkeeren1 zou ik een beteren tuin dan dezen in ruil vinden #aahe #ce4 ,en zijn makker zeide1 redetwistende1 tot hem3 ,gelooft gij niet in hem1 die u uit stof schiep en daarna uit zaad voortbracht1 en u vervolgens tot een volmaakt mensch heeft gevormd8 #cf4 ,wat mij betreft1 ,god is mijn ,heer1 en ik zal geene andere godheid met mijn ,heer vermengen4 #cg4 ,en als gij uwen tuin binnentreedt1 zult gij dan niet zeggen3 ,wat ,god behaagt1 zal geschieden2 er is geene macht buiten ,god4 ,hoewel gij ziet1 dat ik in rijkdom en getal van kinderen onder u sta4 #ch4 ,is mijn ,heer wel in staat mij een beter geschenk dan uw tuin te geven2 hij zal eenige pijlen van den hemel daartegen afzenden1 zoodat die onvruchtbaar stof worde4 #ci4 ,of zijn water zal diep in de aarde zinken1 zoodat gij het niet meer kunt terugvinden4 #dj4 ,en zijne bezittingen werden door verwoesting omringd1 nadat zijn makker hem gewaarschuwd had2 hij draaide daarop de palmen zijner handen uit spijt en droefheid om1 wegens hetgeen hij daaraan had besteed2 want de wijnranken hingen aan de staken en waren van hare vruchten beroofd3 ,gave ,god1 dat ik geene andere godheid met mijn ,heer zou hebben vereenigd6 #da4 ,er was geen leger dat hem tegen ,god kon verdedigen1 en hij was niet in staat om zich tegen zijne wraak te beschermen4 #db4 ,de bescherming behoort alleen aan ,god2 hij is de beste looner en kan alles den besten uitslag geven4 #dc4 ,stel hun eene vergelijking van het tegenwoordige leven voor4 ,het is als water1 dat wij van den hemel nederzenden2 het gras der aarde is daarmede vermengd en nadat het groen en bloeiende is geweest1 wordt het des ochtends tot droge stoppels1 die door den wind worden verspreid2 want ,god is in staat alle dingen te doen4 #dd4 ,welvaart en kinderen vormen het versiersel van het tegenwoordige leven1 maar goede werken1 die altijd voortduren1 zijn beter voor het oog van uwen ,heer1 ten opzichte der belooning1 en beter met het oog op het geen gij hebt te hopen4 #de4 ,op een zekeren dag zullen wij de bergen doen verdwijnen #aahf en gij zult de aarde vlak en effen zien verschijnen2 en wij zullen de menschen verzamelen en geen hunner achterlaten4 #df4 ,en zij zullen in duidelijke orde voor uwen ,heer worden geplaatst en hij zal tot hen zeggen3 ,thans zijt gij naakt tot ons gekomen1 zooals wij u de eerste maal schiepen2 maar hij dacht1 dat wij onze belofte niet aan u zouden vervullen4 #dg4 ,het boek1 waarin ieders daden zijn opgeschreven1 zal in zijne hand worden gegeven1 en gij zult de zondaren in grooten schrik zien verkeeren1 om hetgeen daar in staat1 en zij zullen zeggen3 ,wee over ons6 wat bedoelt dit boek8 ,het vergeet noch eene kleine daad noch eene groote1 maar het stelt die allen op1 en zij zullen voor hunne oogen vinden wat zij hebben verricht2 en uw ,heer zal met niemand onrechtvaardig handelen4 #dh4 ,gedenk toen wij tot de engelen zeiden2 ,aanbidt ,adam3 en zij aanbaden hem allen1 behalve ,eblis #aahg1 die een der geniussen #aahh was1 en zich van het bevel van zijnen ,heer afwendde4 ,wilt gij dus hem en zijne nakomelingen tot uwe beschermers naast mij kiezen1 niettegenstaande zij uwe vijanden zijn8 ,zulk eene verandering zal ellendig zijn voor de goddeloozen6 #di4 ,ik riep hen niet om tegenwoordig te zijn bij de schepping der hemelen en der aarde1 noch bij de schepping van hen zelven2 ik nam nooit zulke verleiders tot mijne helpers4 #ej4 ,op zekeren dag zal ,god tot de afgodendienaars zeggen3 ,roept hen aan1 omtrent welke gij hebt uitgedacht dat zij mijne makkers zijn1 om u te beschermen4 ,zij zullen hen roepen1 doch zij zullen hun niet antwoorden1 en wij zullen eene vallei van vernietiging tusschen hen plaatsen #aahi4 #ea4 ,de zondaren zullen het hellevuur zien2 zij zullen weten dat zij er in geworpen zullen worden1 en zij zullen geen weg vinden om dat te vermijden4 #eb4 ,wij hebben den mensch in dezen ,koran op verschillende wijzen vergelijkingen van iederen aard voorgesteld1 maar de mensch laakt met spitsvondigheid de meeste dingen1 die daarin voorkomen4 #ec4 ,niets verhindert de menschen1 nu hun eene leiding is geschonken1 te gelooven1 en vergiffenis van hunnen ,heer te vragen1 en toch wachten zij wellicht tot de straf van hunne voorgangers op hen zal worden toegepast1 of dat de kastijding van het volgende leven openlijk op hen nederkomt4 #ed4 ,wij zonden onze gezanten om goede tijdingen te brengen en te waarschuwen4 ,zij1 die niet gelooven1 twisten met ijdele bewijsgronden1 om daardoor der waarheid hare uitwerking te ontnemen1 en kiezen mijne teekenen en de waarschuwingen die hun werden gedaan1 tot onderwerp hunner spotternijen4 #ee4 ,en wie is onrechtvaardiger dan hij1 die bekend is gemaakt met de teekens van zijn ,heer1 maar zich ver daarvan verwijdert en vergeet wat hij vroeger verricht heeft8 ,waarlijk wij hebben sluiers over hunne harten geworpen1 dat zij den ,koran niet zouden verstaan1 en wij wierpen zwaarte in hunne ooren4 #ef4 ,indien gij hen tot de ware richting oproept1 zullen zij die nog altijd niet volgen4 #eg4 ,uw ,heer is barmhartig en vol van genade2 indien hij hen had willen straffen voor hetgeen zij hebben bedreven1 zou hij zeker hunne straf hebben verhaast1 maar eene bedreiging is tegen hen aangekondigd #aaij1 en zij zullen geene toevlucht buiten hem vinden4 #eh4 ,de vroegere steden #aaia hebben wij verwoest1 toen zij onrechtvaardig handelden1 en wij waarschuwden deze1 voor hare verdelging4 #ei4 ,en gedenk1 toen ,mozes tot zijn dienaar ,josua1 den zoon van ,nun1 zeide3 ,ik zal niet ophouden voorwaarts te gaan1 tot ik op de plaats kom1 waar de twee zeen elkander ontmoeten1 of ik zal gedurende langen tijd #aaib reizen4 #fj4 ,maar toen zij aan de samenstrooming der beide zeen #aaic waren gekomen1 vergaten zij hunnen visch1 die zij met zich hadden genomen #aaid1 en de visch nam zijn weg vrijelijk #aaie in de zee #fa4 ,en toen zij die plaats waren voorbij gegaan1 zeide ,mozes tot zijn dienaar3 ,breng ons middagmaal2 want wij zijn vermoeid van deze onze reis4 #fb4 ,zijn dienaar antwoordde3 ,weet gij wat mij is overkomen4 ,toen wij ons nabij de rots ophielden1 vergat ik waarlijk den visch1 en niemand deed mij dien anders vergeten dan ,satan1 opdat ik u dien niet zou herinneren4 ,en de visch nam zijn weg1 op wonderdadige wijze1 in de zee4 #fc4 ,mozes zeide3 ,dit is wanneer wij hebben gezocht1 en zij wendden zich beiden om en keerden den weg terug1 langs welken zij waren gekomen4 #fd4 ,toen zij nabij de rots kwamen1 vonden zij een onzer dienaren1 #aaif wien wij onze genade verleend1 en met onze wijsheid onderricht hadden4 #fe4 ,en ,mozes zeide tot hem3 ,zal ik u volgen1 opdat gij mij een deel zoudt kunnen leeren van hetgeen u werd onderwezen1 als eene richting voor mij8 #ff4 ,hij antwoordde3 ,gij kunt waarlijk niet bij mij blijven4 #fg4 ,want hoe kunt gij deze dingen geduldig doorstaan1 waarvan gij de beteekenis niet begrijpt8 #fh4 ,mozes antwoordde3 ,gij zult zien1 dat ik geduldig zal wezen1 indien het ,god behaagt3 ,ik zal u in niets ongehoorzaam zijn4 #fi4 ,hij zeide3 ,indien gij mij dus volgt1 ondervraag mij dan nopens niets1 tot ik u de bedoeling daarvan verklaar4 #gj4 ,zij begaven zich daarop beiden naar het strand der zee en beklommen een schip1 en hij maakte er een gat in #aaig4 ,en ,mozes zeide tot hem3 ,hebt gij er een gat in gemaakt om degenen te doen verdrinken die aan boord zijn8 ,thans hebt gij een vreemde zaak bedreven4 #ga4 ,hij antwoordde3 ,heb ik u niet gezegd1 dat gij niet geduldig genoeg zoudt zijn1 om bij mij te kunnen blijven8 #gb4 ,mozes zeide3 ,gisp mij niet1 omdat ik uw bevel heb vergeten en leg mij geene te groote moeielijkheid op in hetgeen mij wordt bevolen4 #gc4 ,zij verlieten dus het schip en gingen voort1 tot zij een jongeling ontmoeten2 en hij doodde hem #aaih4 ,mozes zeide3 ,hebt gij een onschuldigen persoon gedood1 zonder dat deze een ander heeft gedood8 ,gij hebt eene onrechtvaardige daad bedreven4 #gd4 ,hij antwoordde3 ,heb ik u niet gezegd1 dat gij niet bij mij zoudt kunnen blijven8 #ge4 ,mozes zeide3 ,indien ik u voortaan omtrent iets ondervraag1 sta mij dan niet toe1 u te vergezellen3 verschoon mij thans4 #gf4 ,zij gingen dus verder1 tot zij bij de inwoners van zekere stad #aaii kwamen1 en zij vroegen die inwoners om voedsel2 doch deze weigerde hen te ontvangen4 ,en zij vonden daar een muur staan1 die op het punt was van om te storten1 en hij zette dien overeind #abjj4 ,daarop zeide ,mozes tot hem3 ,indien gij hadt gewild1 zoudt gij zeker eene belooning daarvoor hebben ontvangen4 #gg4 ,hij antwoordde3 ,dit zal eene scheiding tusschen mij en u zijn1 maar ik zal u eerst de beteekenis verklaren van datgene1 wat gij niet met geduld hebt kunnen afwachten4 #gh4 ,het vaartuig behoorde aan zekere arme menschen #abja1 die hunne zaken op zee deden1 en ik wilde het onbruikbaar maken1 omdat er een koning achter hen was #abjb1 die ieder goed schip met geweld nam4 #gi4 ,wat den knaap betreft1 zijne ouders waren ware geloovigen1 en wij vreesden1 dat hij1 die een ongeloovige is1 hen zou dwingen zijne verdorvenheid en zijn ondank te dulden4 #hj4 ,daarom begeerden wij dat hun ,heer hun een rechtvaardiger kind in ruil voor hem zou geven1 en dat hen meer zou beminnen #abjc4 #ha4 ,en de muur behoorde aan twee weesknapen #abjd der stad1 en onder den muur was een schat verborgen1 die hun behoorde1 en hun vader was een rechtvaardig man1 en het behaagde uw ,heer1 dat zij hunnen vollen ouderdom zouden bereiken en hunnen schat zouden wegnemen door de genade van uwen ,heer2 en ik deed1 wat gij gezien hebt1 niet uit eigen wil1 maar door ,gods leiding4 ,dit is de vertolking van hetgeen gij niet met geduld hebt kunnen afwachten4 #hb4 ,de ,joden zullen u ondervragen nopens ,dhoe'lkarnein #abje4 ,antwoord2 ,ik zal u zijne geschiedenis verhalen4 #hc4 ,wij maakten hem machtig op aarde en wij gaven hem de middelen om alles te doen wat hem behaagde4 #hd4 ,en hij vervolgde zijnen weg1 tot hij aan de plaats kwam waar de zon onderging1 en hij zag dat die in eene bron van zwart slijk #abjf onderging2 en hij vond zeker volk #abjg in hare nabijheid4 #he4 ,en wij zeiden3 ,o ,dhoe'lkarnein6 straf dit volk1 of behandel het edelmoedig4 #hf4 ,hij antwoordde3 ,wie hunner onrechtvaardigheid bedrijft1 zullen wij zekerlijk in deze wereld straffen1 daarna zal hij tot zijn ,heer terugkeeren en deze zal hem met eene gestrenge straf kastijden4 #hg4 ,maar hij die gelooft en doet wat goed is1 zal de uitmuntendste belooning ontvangen1 en wij zullen hem slechts gemakkelijk uit te voeren bevelen geven4 #hh4 ,daarna zette hij zijn weg voort4 #hi4 ,tot hij aan de plaats kwam waar de zon opging #abjh1 en hij zag dat die opging over zeker volk1 aan hetwelk wij niets hadden gegeven1 om zich tegen hare hitte te beschutten #abji4 #ij4 ,zoo was het1 en wij begrepen1 door onze kennis1 de krachten die met hem waren4 #ia4 ,en hij zette zijne reis voort van het zuiden naar het noorden4 #ib4 ,tot hij tusschen de twee bergen kwam #abaj1 aan welker voet hij zeker volk vond1 dat weinig verstond van hetgeen gezegd werd #abaa4 #ic4 ,en zij zeiden3 ,o ,dhoe'lkarnein6 waarlijk ,gog en ,magog verwoesten het land #abab2 zullen wij u dus schatting betalen1 op voorwaarde dat gij een muur tusschen ons en hen bouwt8 #id4 ,hij antwoordde3 ,de macht1 waarmede mijn ,heer mij heeft voorzien1 is beter dan uwe schatting2 maar helpt mij ijverig en ik zal een sterken muur tusschen u en hen plaatsen4 #ie4 ,brengt mij groote stukken ijzer1 tot de ruimte tusschen de beide zijden van deze bergen gevuld is4 ,en hij zeide tot de werklieden3 ,blaast het vuur met uwe blaasbalgen1 tot daardoor het ijzer rood en heet als vuur worde4 ,en hij zeide daarna3 ,brengt mij gesmolten koper1 opdat ik het er op werpe4 #if4 ,toen nu deze muur was voltooid1 konden ,gog1 en ,magog dien muur beklimmen noch doorsteken #abac4 #ig4 ,en ,dhoe'lkarnein zeide3 ,dit is eene genade van mijn ,heer4 #ih4 ,maar als de voorzegging van mijn ,heer in vervulling gaat #abad1 zal hij den muur in stof doen verkeeren2 en de voorzegging van mijn ,heer is waarheid4 #ii4 ,op dien dag zullen wij sommigen van hen onstuimig als golven op elkander doen drukken #abae7 en de trompet zal geblazen worden1 waarop wij hen allen zullen vereenigen4 #ajj4 ,op dien dag zullen wij de hel voor de ongeloovigen beschikken4 #aja4 ,wier oogen gesluierd waren voor mijne herinnering en die mijne woorden niet wilden hooren4 #ajb4 ,denken de ongeloovigen dat ik hen niet zal straffen1 omdat zij mijne dienaren als hunne beschermers naast mij kiezen8 ,waarlijk1 wij hebben de hel tot verblijf voor de ongeloovigen gereed gemaakt4 #ajc4 ,zeg3 ,zullen wij u degenen doen kennen1 wier werken ijdel zijn4 #ajd4 ,wier pogingen in deze wereld ten kwade zijn gericht1 en die nochtans denken goed te handelen8 #aje4 ,zij zijn het die niet gelooven aan de teekenen van hunnen ,heer1 of dat zij voor hem zullen verzameld worden1 waardoor hunne werken ijdel zijn2 en wij zullen hun geenerlei gewicht op den dag der opstanding geven4 #ajf4 ,dit zal hunne belooning zijn2 namelijk de hel1 omdat zij niet geloofd1 en mijne teekens en gezanten bespot hebben4 #ajg4 ,maar wat hen betreft1 die gelooven en goede werken doen1 zij zullen de gaarden van het paradijs tot hun verblijf hebben4 #ajh4 ,zij zullen voor eeuwig daarin verblijven en zullen geene verandering daarin wenschen4 #aji4 ,zeg3 ,indien de zee inkt ware1 om de woorden van mijn ,heer te beschrijven1 waarlijk dan zou de zee eerder te kort schieten1 dan dat de woorden van mijn ,heer zouden falen2 zelfs indien wij daartoe eene andere1 gelijke zee zouden gebruiken4 #aaj4 ,zeg3 waarlijk1 ik ben slechts een mensch zoo als gij zijt4 ,het is mij geopenbaard1 dat uw ,heer een eenige ,god is2 laat dus hem1 die voor zijn ,heer wil verschijnen1 rechtvaardig handelen1 en laat hem in de aanbidding van zijn ,heer geen ander met hem vereenigen4 ,,negentiende ,,hoofdstuk4 ,,maria #abaf4 ,geopenbaard te ,mekka #abag4--ih verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 #abah ,c4 ,h4 ,y4 ,a4 ,s4 ,zie hier eene herinnering van de genade van uwen ,heer1 omtrent zijn dienaar ,zacharias4 #b4 ,toen hij zijn ,heer aanriep met eene geheime aanroeping4 #c4 ,en zeide ,o ,heer6 waarlijk mijne beenderen zijn verzwakt en mijn hoofd is wit geworden door grijsheid4 #d4 ,en ik was nimmer ongelukkig in mijne gebeden tot u1 o ,heer6 #e4 ,maar ik vrees mijne bloedverwanten1 die mij zullen opvolgen2 want mijne vrouw is onvruchtbaar3 geef mij dus een opvolger uit mijn eigen lichaam van u4 #f4 ,die mijn erfgenaam zal zijn en een erfgenaam van het gezin van ,jacob2 en geef1 o ,heer6 dat hij door u aangenomen worde4 #g4 ,en de engel antwoordde hem3 ,o ,zacharias6 waarlijk wij brengen u tijdingen van een zoon1 wiens naam ,yahya zal zijn4 #h4 ,wij hebben niemand vr hem dien naam doen dragen #abai4 #i4 ,zacharias zeide3 ,hoe zal ik een zoon hebben1 terwijl ik zei dat mijne vrouw onvruchtbaar is1 en ik thans tot hoogen ouderdom gekomen en afgeleefd ben8 #aj4 ,de engel zeide3 ,zoo zal het zijn4 ,uw ,heer zeide3 ,dit is mij gemakkelijk4 ,ik heb u vroeger geschapen1 toen gij nog niets waart4 #aa4 ,zacharias antwoordde3 ,o ,heer6 geef mij een teeken4 ,de engel hernam3 ,uw teeken zal zijn1 dat gij in drie nachten niet tot de menschen zult spreken #abbj hoewel gij u in volmaakte gezondheid bevindt4 #ab4 ,en hij ging tot zijn volk uit het vertrek en hij maakte hun teekenen #abba1 alsof hij wilde zeggen3 ,geloofd zij ,god1 des ochtends en des avonds4 #ac4 ,en wij zeiden tot zijn zoon3 ,o ,johannes6 ontvang het boek der wet1 met het besluit1 dat te leeren en in acht te nemen4 ,en wij schonken hem wijsheid1 toen hij nog slechts een kind was4 #ad4 ,en onze genade en zuiverheid des levens #abbb2 en hij was een vroom mensch en deed zijnen plicht omtrent zijne ouders1 en hij was trotsch noch weerspannig4 #ae4 ,vrede zij op hem6 den dag dat hij werd geboren1 en den dag waarop hij zal sterven1 en ook den dag waarop hij tot het leven zal worden opgewekt4 #af4 ,herdenk in het boek van den ,koran het verhaal van ,maria1 toen zij zich van haar gezin naar eene plaats ten ,oosten verwijderde #abbc4 #ag4 ,en een sluier nam1 om zich aan de blikken van anderen te onttrekken #abbd4 ,wij zonden onzen geest ,gabril tot haar1 en hij verscheen haar in de gedaante van een volmaakt mensch4 #ah4 ,zij zeide3 ,ik zoek eene schuilplaats bij den genadigen ,god1 opdat hij mij tegen u verdedige4 ,indien gij hem vreest zult gij mij niet naderen4 #ai4 ,hij antwoordde3 ,waarlijk1 ik ben de boodschapper van uwen ,heer1 en ik ben gezonden om u een heiligen zoon te geven4 #bj4 ,zij zeide3 ,hoe zal ik een zoon hebben2 geen man heeft mij aangeraakt1 en ik ben geene ontuchtige vrouw4 #ba4 ,gabril hernam3 ,zoo zal het zijn4 ,uw ,heer zeide3 ,dit is mij gemakkelijk1 en wij zullen het doen1 ten einde hem tot een teeken voor de menschen en tot eene genade van ons te doen zijn4 ,het is eene besloten zaak4 #bb4 ,zij ontving hem dus #abbe1 en zij verwijderde zich1 met hem in haren schoot1 naar eene afgelegen plaats #abbf4 #bc4 ,en de pijnen der geboorte overvielen haar nabij den stam van een palmboom #abbg4 ,zij zeide3 ,god gave dat ik vr dit oogenblik ware gestorven2 dat ik vergeten en in vergetelheid verloren ware #abbh4 #bd4 ,en hij die beneden haar was1 riep haar toe #abbi1 zeggende3 ,wees niet bedroefd6 ,god heeft eene beek aan uwe voeten doen stroomen4 #be4 ,schudt den stam van den palmboom1 en rijpe dadels zullen op u nedervallen #abcj4 #bf4 ,eet en drink en stel uw hart #abca gerust4 ,indien gij een man ziet die u ondervraagt4 #bg4 ,zeg dan3 ,waarlijk1 ik heb den ,barmhartige een vasten toegewijd1 zoodat ik dezen dag volstrekt niet tot een man spreken zal4 #bh4 ,zij bracht het kind tot haar volk1 hem in hare armen dragende4 ,en zij zeiden tot haar3 ,o ,maria6 gij hebt eene vreemde zaak bedreven4 #bi4 ,o ,zuster van ,aron #abcb6 uw vader was geen slecht man1 en uwe moeder geen ontuchtige vrouw4 #cj4 ,maar zij maakte teekenen tot het kind om hun te antwoorden4 ,en zij zeiden3 ,hoe kunnen wij tot hem spreken1 die nog een kind in de wieg is8 #ca4 ,daarop zeide het kind3 ,waarlijk1 ik ben ,gods dienaar2 hij heeft mij het boek gegeven en mij tot een profeet gemaakt4 #cb4 ,en hij heeft gewild1 dat ik gezegend zou zijn1 overal waar ik mij ook zou mogen bevinden2 hij heeft mij bevolen1 het gebed in acht te nemen en aalmoezen te geven1 zoo lang ik zal leven4 #cc4 ,hij heeft mij gehoorzaam omtrent mijne moeder gemaakt en hij zal mij niet trotsch of ellendig doen worden #abcc4 #cd4 ,vrede zij op mij1 den dag1 waarop ik werd geboren en den dag waarop ik zal sterven1 en den dag1 waarop ik tot het leven zal worden opgewekt #abcd4 #ce4 ,dit was ,jezus de zoon van ,maria1 die het woord der waarheid zou spreken1 waaromtrent zij twijfelen4 #cf4 ,het is niet passend voor ,god dat hij een zoon zou hebben2 zulk eene lastering zij verre van hem4 ,als hij over iets besluit zegt hij slechts3 ,wees6 en het is #abce4 #cg4 ,waarlijk1 ,god is mijn ,heer en w ,heer2 dien hem dus2 dit is de rechte weg4 #ch4 ,de partijen verschillen onder elkander nopens ,jezus2 maar wee over hen1 die ongeloovigen zijn1 wegens hunne verschijning op den grooten dag4 #ci4 ,doe hen hooren en doe hen zien op den dag1 waarop zij tot ons zullen komen om geoordeeld te worden2 maar de goddeloozen verkeeren heden in eene duidelijke dwaling4 #dj4 ,waarschuw hen voor den dag der zuchten1 als de zaak zal worden bepaald1 terwijl zij thans in achteloosheid zijn verzonken en niet gelooven4 #da4 ,waarlijk1 wij zullen de aarde erven en al de schepselen die zich daarop bevinden #abcf1 en tot ons zullen zij allen terugkeeren4 #db4 ,en herdenk ,abraham en het boek van den ,koran2 want hij was iemand van groote geloofwaardigheid en een profeet4 #dc4 ,toen hij tot zijnen vader zeide #abcg3 ,o mijn vader6 waarom aanbidt gij datgene1 wat noch hoort1 noch ziet en u volstrekt niet van voordeel is8 #dd4 ,o mijn vader6 waarlijk1 mij werd een deel van kennis geschonken1 dat u niet is gegeven2 volg mij dus2 ik zal u op den effen weg leiden4 #de4 ,o mijn vader6 dien ,satan niet3 want ,satan was werspannig tegen den ,barmhartige4 #df4 ,o mijn vader6 waarlijk1 ik vrees1 dat u eene straf van den ,barmhartige zal worden opgelegd1 en gij een makker van ,satan wordt4 #dg4 ,zijn vader antwoordde3 ,verwerpt gij mijne goden1 o ,abraham6 ,indien gij niet ophoudt1 zal ik u zekerlijk steenigen2 verlaat mij dus voor langen tijd4 #dh4 ,abraham antwoordde3 ,vrede zij op u6 ,ik zal van mijnen ,heer vergiffenis voor u vragen2 want hij is genadig omtrent mij4 #di4 ,ik wil mij van u scheiden en van de afgoden1 welke gij naast ,god aanbidt1 en ik zal mijn ,heer aanroepen2 misschien ben ik niet ongelukkig in mijne gebeden tot den ,heer4 #ej4 ,en toen hij zich had gescheiden #abch van hen en van de afgoden1 welke zij naast ,god aanriepen1 gaven wij hem ,izak en ,jacob1 en wij maakten ieder van hen tot een profeet4 #ea4 ,en wij gaven hun1 door onze genade de profetin en kinderen en welvaart1 en wij deden hen de hoogste aanbeveling verdienen #abci4 #eb4 ,en gedenk ,mozes in het boek van den ,koran2 want hij was zeer oprecht1 een gezant en een profeet4 #ec4 ,en wij riepen hem van de rechterzijde van den berg ,sina1 en deden hem naderen om zich in het bijzonder met ons te onderhouden4 #ed4 ,wij gaven hem door onze genade1 zijn broeder ,aron1 een profeet1 als zijn helper4 #ee4 ,herdenk ook ,ismal in hetzelfde boek2 want hij was getrouw aan zijne beloften #abdj1 gezant en profeet4 #ef4 ,en hij beval zijn gezin1 het gebed in acht te nemen en aalmoezen te geven1 en hij was zijnen ,heer aangenaam4 #eg4 ,en herdenk ,edris #abda in hetzelfde boek2 want hij was een rechtvaardig mensch4 #eh4 ,wij verhieven hem tot een hooge plaats #abdb4 #ei4 ,dit zijn zij1 voor wie ,god weldadig was1 onder de profeten der nakomelingschap van ,adam en van hen1 welke wij in de ark met ,noach bewaarden1 en van de nakomelingschap van ,abraham1 en van ,isral1 en van hen welke wij geleid en gekozen hebben4 ,toen hun de teekens van den ,barmhartige waren voorgelezen1 vielen zij aanbiddende neder en weenden4 #fj4 ,maar een volgend geslacht is na hen gekomen1 dat het gebed verwaarloosde en zijne lusten volgde3 zij zullen zekerlijk in de hel worden nedergestort4 #fa4 ,behalve zij1 die berouw toonen en gelooven1 en doen wat rechtvaardig is2 deze zullen in het paradijs komen en in het minst niet gekrenkt worden4 #fb4 ,tuinen van eeuwig verblijf zullen hunne belooning zijn1 welke de ,barmhartige zijnen dienaren heeft beloofd1 als een onderwerp des geloofs2 en zijne belofte zal zekerlijk vervuld worden4 #fc4 ,daar zullen zij geene ijdele gesprekken hooren1 maar vrede #abdc1 en hun voedsel zal daar des ochtends en des avonds voor hen worden gereed gemaakt4 #fd4 ,dit is het paradijs1 dat wij als eene erfenis zullen geven aan hen1 die godvruchtig zijn4 #fe4 ,wij #abdd dalen niet uit den hemel neder dan op het bevel van uwen ,heer2 aan hem behoort al wat voor of achter ons is en wat zich in de tusschenliggende ruimte bevindt4 ,uw ,heer vergeet u nimmer4 #ff4 ,hij is de ,heer van hemel en aarde en van hetgeen daar tusschen is2 aanbidt hem dus en weest volhardend in zijne aanbidding4 ,kent gij een van denzelfden naam als hij8 #abde #fg4 ,de mensch zegt #abdf3 ,nadat ik dood zal wezen1 zal ik dan werkelijk levend uit het graf worden gebracht8 #fh4 ,gedenkt de mensch niet1 dat wij hem vroeger schiepen1 toen hij niets was8 #fi4 ,maar ik zweer u bij uwen ,heer1 dat wij hen en de duivels zekerlijk zullen verzamelen1 om hen te oordeelen #abdg2 dan zullen wij hen op hunne knien rondom de hel plaatsen4 #gj4 ,daarna zullen wij van iedere partij degenen verwijderen1 die het weerspannigst tegen den ,heer waren #abdh4 #ga4 ,wij weten het beste1 wie van hen het meeste waard is1 daarin verbrand te worden #abdi4 #gb4 ,er is niemand van u1 die haar niet zal naderen #abej2 dit is een vast besluit van uwen ,heer4 #gc4 ,daarna zullen wij hen bevrijden1 die godvruchtig waren2 doch wij zullen de goddeloozen op hunne knien daarin laten4 #gd4 ,als hun onze duidelijke teekens worden voorgelezen1 zeggen de ongeloovigen tot de ware geloovigen3 ,wie der beide partijen bekleedt de verhevenste plaats en vormt de uitmuntendste verzameling #abea8 #ge4 ,maar hoeveel geslachten hebben wij vr hen verwoest1 die hen in welvaart en in uiterlijk aanzien overtroffen8 #gf4 ,zeg3 ,aan hem die in dwaling verkeert1 zal ,god een lang en voorspoedig leven schenken4 #gg4 ,tot zij zien waarmede zij worden bedreigd2 hetzij de straf van dit leven of die van het jongste uur1 en hierna zullen zij weten1 wie in den slechten toestand verkeert en het zwakste van krachten is4 #gh4 ,god zal tot de goede richting bijdragen van hen die op den rechten weg zijn geleid4 #gi4 ,en de goede werken1 die eeuwig blijven1 zijn voor het aangezicht van uwen ,heer1 wat de belooning betreft1 beter dan wereldsche bezittingen1 en verkieslijker met betrekking tot de toekomstige belooning4 #hj4 ,hebt gij hem gezien1 die niet in onze teekenen gelooft1 en zegt3 ,zekerlijk zullen mij rijkdommen en kinderen worden geschonken #abeb8 #ha4 ,is hij bekend met de geheimen der toekomst1 of heeft hij een verbond met den ,barmhartige aangegaan1 dat het zoo zal wezen8 ,volstrekt niet4 #hb4 ,wij zullen zekerlijk opschrijven wat hij zegt1 en zijne straf vermeerderen4 #hc4 ,en wij zullen zijn erfgenaam wezen van datgene1 waarvan hij spreekt #abec1 en op den jongsten dag zal hij alleen en naakt voor ons verschijnen4 #hd4 ,zij hebben andere goden naast ,god genomen1 opdat zij hun tot zegen #abed konden zijn4 ,volstrekt niet4 #he4 ,hierna zullen zij hunne aanbidding loochenen #abee en hunne tegenstanders #abef worden4 #hf4 ,ziet gij niet1 dat wij de duivels tegen de ongeloovigen zenden1 om hun door hunne ingevingen tot het kwaad te verlokken8 #hg4 ,haast u dus niet het verderf op hen af te smeeken2 want wij geven hun een bepaald aantal dagen van uitstel4 #hh4 ,op een zekeren dag zullen wij de godvruchtigen op eervolle wijze voor den ,barmhartige verzamelen1 als gezanten1 die in de tegenwoordigheid van een vorst komen4 #hi4 ,maar wij zullen de zondaren in de hel drijven1 zoo als het vee in het water wordt gedreven4 #ij4 ,zij zullen geene voorspraak verkrijgen1 behalve hij1 die een verbond van den ,barmhartige heeft ontvangen #abeg4 #ia4 ,zij zeggen3 ,de ,barmhartige heeft kinderen gebaard4 ,welk eene godslastering hebt gij daarmede uitgesproken6 #ib4 ,er is slechts weinig toe noodig1 opdat de hemelen bij deze woorden verscheurd worden1 en de aarde in tween gespleten worde en de bergen nedervallen4 #ic4 ,omdat zij kinderen aan ,god beschrijven1 terwijl het ,gode niet past kinderen te baren4 #id4 ,waarlijk1 er is niemand in den hemel of op aarde1 die den ,barmhartige niet als zijn dienaar zal naderen4 ,hij omringt hen door zijne kennis en macht1 en telt hen met nauwkeurigheid4 #ie4 ,zij zullen allen op den dag der opstanding voor hem verschijnen1 verlaten zoowel van helpers als volgelingen4 #if4 ,maar wat degenen betreft1 die gelooven en goede werken doen1 de ,barmhartige zal hun liefde schenken #abeh4 #ig4 ,waarlijk1 wij hebben den ,koran gemakkelijk voor uwe tong gemaakt door hem in uwe taal te geven1 opdat gij daardoor den godvruchtige onze beloften verklaren1 en het twistzieke volk dreigend waarschuwen zoudt4 #ih4 ,en hoevele geslachten hebben wij niet vr hen verdelgd8 ,vindt gij1 dat er een aan hen gebleven is8 ,of hebt gij slechts een zucht over hen gehoord4 ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,t4 ,h4 #abei4 #a4 ,t4 ,h4 ,wij hebben u den ,koran niet nedergezonden om u ongelukkig te maken #abfj4 #b4 ,maar als eene waarschuwing voor hem die ,god vreest4 #c4 ,zijnde nedergezonden door hem1 die de aarde schiep en de verheven hemelen4 #d4 ,de ,barmhartige zit op zijn troon4 #e4 ,aan hem behoort alles wat in den hemel en op de aarde1 en alles wat daar tusschen1 en wat zich onder de aarde bevindt4 #f4 ,indien gij uwe gebeden met luide stem uitspreekt1 weet dat dit voor ,god niet noodig is2 want hij weet wat in het geheim wordt gezegd en wat nog meer verborgen is4 #g4 ,god6 er is geen ,god buiten hem2 hij heeft de meest uitmuntende namen #abfa4 #h4 ,zijt gij onderricht geworden nopens de geschiedenis van ,mozes #abfb8 #i4 ,toen hij vuur zag1 zeide hij tot zijn gezin3 ,blijf hier2 want ik bemerk vuur4 #aj4 ,misschien kan ik u een brandend stuk hout daarvan medebrengen1 of zal ik de richting van onzen weg door het vuur vinden #abfc4 #aa4 ,en toen hij naderbij gekomen was1 riep hem eene stem toe zeggende3 ,o ,mozes6 #ab4 ,waarlijk1 ik ben uw ,heer2 leg ons uwe schoenen af #abfd2 want gij zijt in de heilige vallei ,towa4 #ac4 ,en ik heb u gekozen2 luister dus aandachtig naar hetgeen u is geopenbaard4 #ad4 ,waarlijk1 ik ben ,god2 er is geen ,god buiten mij3 aanbid mij dus en doe uw gebed ter mijner herinnering4 #ae4 ,waarlijk1 het uur komt2 ik zal het gewis duidelijk verkondigen4 #af4 ,opdat iedere ziel hare vergelding moge ontvangen voor hetgeen zij met overleg heeft gedaan4 #ag4 ,laat hij1 die niet daarin gelooft en die zijne lusten volgt1 u niet er van afhouden1 daaraan te gelooven1 opdat gij niet verdoemd wordet4 #ah4 ,wat hebt gij in uwe rechterhand1 ,mozes8 #ai4 ,hij antwoordde2 ,het is mijn staf1 waarop ik leun1 en waarmede ik bladeren voor mijne kudde afbreek1 en welken ik ook voor andere doeleinden bezig4 #bj4 ,god zeide tot hem3 ,werp dien weg2 o ,mozes6 #ba4 ,en hij wierp dien weg en zie hij werd eene slang #abfe1 die voortliep4 #bb4 ,god zeide3 ,vat haar aan en vrees niet #abff2 wij zullen haar tot haren vorigen toestand terugbrengen4 #bc4 ,en leg uwe rechterhand onder uwen linkerarm en zij zal wit worden1 zonder eenig nadeel4 ,dit zal een ander teeken wezen4 #bd4 ,opdat wij u eenige onzer grootste teekenen zullen doen zien4 #be4 ,ga tot ,pharao2 want hij is zeer goddeloos4 #bf4 ,mozes antwoordde3 ,heer6 verwijd mijne borst4 #bg4 ,en maak mij gemakkelijk wat gij mij hebt bevolen4 #bh4 ,en ontbindt den knoop van mijne tong4 #bi4 ,opdat zij mijne woorden kunnen verstaan #abfg4 #cj4 ,geef mij een raadgever uit mijn gezin4 #ca4 ,namelijk ,aron1 mijn broeder4 #cb4 ,omgord mijne lendenen met hem4 #cc4 ,en maak hem tot mijn makker in de zaak #abfh4 #cd4 ,opdat wij u dankbaar loven en u dikwijls herdenken mogen4 #ce4 ,want gij ziet ons4 #cf4 ,god antwoordde3 ,nu is aan uw verzoek voldaan1 o ,mozes6 #cg4 ,en wij zijn vroeger genadig omtrent u geweest4 #ch4 ,toen wij uwe moeder openbaarden wat haar geboodschapt werd #abfi1 zeggende3 #ci4 ,leg uwen zoon in eene kist en werp hem in zee1 en de rivier zal hem op het strand werpen1 en mijn vijand en zijn vijand zal hem opnemen en opvoeden #abgj4 #dj4 ,en ik schonk u van mijne liefde #abga1 opdat gij onder mijne oogen zoudt opgevoed worden4 #da4 ,toen uwe zuster heen ging en zeide3 ,zal ik u tot iemand brengen1 die het kind wil zogen #abgb8 ,toen brachten wij u tot uwe moeder terug1 opdat zij gerustgesteld worden en niet bedroefd zijn zou4 ,gij dooddet eene ziel en wij redden u van het ongeluk #abgc2 en wij beproefden u met verschillende proeven4 #db4 ,en later woondet gij eenige jaren #abgd onder de inwoners van ,madian4 ,daarop kwaamt gij herwaarts1 overeenkomstig ons besluit1 o ,mozes6 #dc4 ,en ik heb u voor mij zelven gekozen2 #dd4 gaat dus1 gij en uw broeder #abge1 met mijne teekenen en wees niet achteloos in mijne herdenking4 #de4 ,gaat tot ,pharao2 want hij is zeer goddeloos4 #df4 ,en spreekt bedaard tot hem2 misschien zal hij nadenken1 of onze bedreigingen vreezen4 #dg4 ,zij antwoordden3 ,o ,heer6 waarlijk1 wij vreezen dat hij zeer gewelddadig omtrent ons zal handelen1 of dat hij nog buitensporiger zal zondigen4 #dh4 ,god hernam3 ,vreest niet2 want ik ben met u4 ,ik zal hooren en zien4 #di4 ,gaat dus tot hem en zegt3 ,waarlijk wij zijn de gezanten van uwen ,heer2 zendt dus de kinderen ,israls met ons en mishandel hen niet4 ,wij zijn met een teeken van uwen ,heer tot u gekomen2 en vrede zij op hem1 die de ware richting zal volgen4 #ej4 ,waarlijk1 het is ons reeds geopenbaard1 dat hem eene straf zal worden opgelegd1 die ons van bedrog beschuldigen en zich afwenden zal4 #ea4 ,en toen zij hunne zending hadden medegedeeld1 zeide ,pharao3 ,wie is uw ,heer o ,mozes8 #eb4 ,hij antwoordde3 ,hij geeft alle dingen2 hij heeft die geschapen1 en leidt door zijne voorzienigheid4 #ec4 ,pharao zeide3 ,wat was dan de bedoeling der vroegere geslachten #abgf8 #ed4 ,mozes antwoordde3 ,de kennis daarvan is bij mijn ,heer4 in het boek zijner besluiten2 mijn ,heer dwaalt noch vergeet4 #ee4 ,hij is het1 die de aarde als een bed voor u heeft uitgespreid1 en daarop paden voor u heeft gemaakt2 hij is het1 die den regen van den hemel nederzendt1 waardoor wij verschillende soorten van planten doen voortspruiten4 #ef4 ,zeggende3 ,eet van een gedeelte en voedt uw vee met het andere deel daarvan4 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor hen1 die met begrip zijn begaafd4 #eg4 ,wij hebben u uit aarde geschapen en tot haar zullen wij u doen terugkeeren1 en wij zullen u ten tweede male daaruit doen voortkomen4 #eh4 ,en wij toonden ,pharao al onze teekenen1 welke wij ,mozes gemachtigd hadden uit te voeren1 doch hij verklaarde die tot logens en weigerde te gelooven4 #ei4 ,en hij zeide3 ,zijt gij tot ons gekomen1 opdat gij ons door uwe toovenarijen het bezit van ons land zoudt kunnen ontrooven1 o ,mozes8 #fj4 ,waarlijk1 wij zullen u dezelfde toovenarij doen zien2 bepaal dus eene samenkomst tusschen ons en u2 wij zullen er niet ontbreken en ook gij niet1 op eene gelijke plaats4 #fa4 ,mozes antwoordde3 ,laat onze ontmoeting zijn op den dag van uw plechtig feest #abgg1 en laat het volk zich op den vollen dag verzamelen4 #fb4 ,en ,pharao ging van ,mozes weg en verzamelde de behendigste toovenaars bij elkander om zijne list uit te voeren1 en kwam daarna op de bepaalde samenkomst4 #fc4 ,mozes zeide tot hem3 ,wee kome over u6 verzin geene leugen tegen ,god #abgh4 #fd4 ,hij zou u door zijn oordeel geheel verdelgen2 want hij die leugens uitdenkt1 zal niet gelukkig zijn4 #fe4 ,en de toovenaars twistten onder elkander nopens hunne zaak en spraken met elkander in het geheim4 #ff4 ,en zij zeiden3 ,deze twee zijn zekerlijk toovenaars2 zij trachten u1 door hunne toovenarij1 het bezit van uw land te rooven1 en uwe voornaamste en aanzienlijkste lieden weg te voeren4 #fg4 ,verzamel dus al uwe kunstmiddelen en schaar u daarna in orde2 want hij die heden de bovenhand behoudt1 zal gelukkig zijn4 #fh4 ,zij zeiden3 ,o ,mozes6 wilt gij uwen staf het eerste wegwerpen1 of zullen wij de eersten zijn die onze staven wegwerpen8 #fi4 ,hij antwoordde3 ,werpt gij uwe staven het eerste weg4 ,en zie1 hunne koorden en hunne staven schenen hem toe1 door hunne tooverij als slangen te loopen #abgi4 #gj4 ,daarom koesterde ,mozes vrees in zijn hart4 #ga4 ,maar wij zeiden tot hem3 ,vrees niet2 want gij zult de bovenhand behouden4 #gb4 ,werp dus den staf weg1 die zich in uwe rechterhand bevindt1 en hij zal de schijnbare slangen verslinden welke zij gemaakt hebben2 want hetgeen zij gemaakt hebben is slechts de kunstgreep van een toovenaar1 en een toovenaar zal niet gelukkig zijn van waar hij ook moge komen4 #gc4 ,en de toovenaars vielen neder toen zij het wonder zagen1 dat door ,mozes was uitgevoerd1 en zij aanbaden1 zeggende3 ,wij gelooven in den ,heer van ,aron en van ,mozes6 #gd4 ,pharao zeide tot hen3 ,gelooft gij in hem1 alvorens ik u verlof geef8 ,waarlijk1 hij is uw meester1 die u in de toovenarij heeft onderricht4 ,maar ik zal zekerlijk uwe handen en uwe voeten aan de tegenovergestelde zijde afsnijden1 en ik zal u kruisigen aan stammen van palmboomen #abhj1 en gij zult weten1 wie van ons gestrenger in het straffen is1 en uwe smarten langer kan doen aanhouden4 #ge4 ,wij zullen nimmer meer eerbied voor u hebben1 zeiden zij1 dan voor deze duidelijke wonderen1 die ons getoond zijn1 of ook voor hem die ons heeft geschapen4 ,spreek dus de straf over ons uit1 welke gij op het punt staat uit te spreken2 want gij kunt alleen in dit leven straffen4 ,waarlijk1 wij gelooven in onzen ,heer1 opdat hij ons onze zonden moge vergeven en de toovenarij1 welke gij ons hebt gedwongen uit te oefenen2 maar ,god kan beter beloonen en is meer dan gij in staat1 de straf te verlengen4 #gf4 ,waarlijk1 al wie op den dag des oordeels voor zijn ,heer zal verschijnen met misdaden belast1 zal de hel tot belooning hebben2 hij zal daarin noch sterven1 noch leven4 #gg4 ,wie een waar geloovige was en rechtvaardigheid zal hebben uitgeoefend1 voor dezen zijn de graden van het grootste geluk bereid4 #gh4 ,namelijk tuinen van eeuwig verblijf #abha1 die door rivieren zullen besproeid worden4 ,eeuwig zullen zij daarin verblijven1 en dit zal de belooning zijn voor hem1 die zuiver zal wezen4 #gi4 ,en wij spraken door openbaring tot ,mozes1 zeggende3 ,vertrek met mijne dienaren des nachts uit ,egypte en sla de wateren met uwen staf1 en maak hun een droog pad door de zee #abhb4 #hj4 ,vrees niet dat ,pharao ,u zal overvallen1 en wees niet bang4 #ha4 ,en toen ,mozes aldus had gehandeld1 vervolgde ,pharao hem met zijne strijdmachten1 en de wateren der zee overdekten hen4 ,en ,pharao deed zijn volk dwalen en hij leidde hen niet op den rechten weg4 #hb4 ,aldus1 o kinderen ,israls6 bevrijdden wij u van uwen vijand1 en wij wezen u de rechterzijde van den berg ,sina aan1 om ,mozes te spreken en hem de wet te geven1 en wij deden manna en kwakkels op u nederdalen #abhc1 zeggende3 #hc4 ,eet van de goede dingen1 welke wij u tot voedsel hebben gegeven1 en zondig daarin niet #abhd1 opdat mijne verontwaardiging niet opgewekt worde2 want hij over wien mijn toorn zal komen1 zal verloren zijn4 #hd4 ,maar ik zal barmhartig zijn omtrent hem1 die berouw gevoelen en gelooven zal1 en doet wat goed is1 en die op den rechten weg zal volgen4 #he4 ,wat heeft u1 o ,mozes6 uw volk doen verlaten om de wet te ontvangen8 #hf4 ,hij antwoordde3 ,zij volgen mijne voetstappen1 en ik heb mij gehaast tot u te gaan1 opdat ik u aangenaam zou mogen wezen4 #hg4 ,god zeide3 ,wij hebben uw volk sedert uw vertrek reeds beproefd #abhe1 en ,al ,sameri #abhf heeft hen tot afgoderij verleid4 #hh4 ,daarom keerde ,mozes vertoornd en zeer bedroefd tot zijn volk terug #abhg4 #hi4 ,en hij zeide3 ,o mijn volk6 heeft uw ,heer u niet de uitmuntendste belofte gedaan #abhh8 ,scheen de tijd van mijne afwezigheid u te lang toe8 ,of begeerdet gij dat de verontwaardiging van uwen ,heer over u zou komen1 en hebt gij daarom de belofte niet gehouden1 welke gij mij gaaft8 #ij4 ,zij antwoordden3 ,wij hebben niet geschonden hetgeen wij u uit eigen beweging beloofden3 maar men beval ons1 verscheiden lasten goud en zilver van de versierselen des volks aan te dragen1 en wij wierpen die in het vuur1 en evenzoo wierp ,al ,sameri er in1 hetgeen hij had verzameld1 en hij bracht er een lichamelijk kalf uit voort #abhi1 dat loeide4 ,en ,al ,sameri en zijne makkers zeiden3 ,dit is uw ,god en de ,god van ,mozes2 doch hij had hem vergeten en is weggegaan om een ander te zoeken4 #ia4 ,zagen zij dus niet1 dat hun afgod hun geen antwoord gaf en niet in staat was hen te benadeelen of voordeel te doen8 #ib4 ,en ,aron had vroeger wel tot hen gezegd3 ,o mijn volk6 door dit kalf wordt gij slechts beproefd2 want uw ,heer is barmhartig3 volgt mij dus en gehoorzaamt mijn bevel4 #ic4 ,zij antwoorden3 ,wij zullen nimmer ophouden het kalf te aanbidden1 tot dat ,mozes bij ons terugkeert4 #id4 ,en toen ,mozes was teruggekeerd1 zeide hij3 ,o ,aron6 wat verhinderde u mij te volgen1 toen gij zaagt dat zij zich afwendden #abij8 ,zijt gij ongehoorzaam aan mijn bevel geweest8 #ie4 ,aron antwoordde3 ,o zoon mijner moeder6 trek mij niet bij mijn baard1 of bij het haar van mijn hoofd4 ,waarlijk1 ik vreesde dat gij mij zoudt zeggen3 ,gij hebt eene scheiding tusschen de kinderen ,israls gemaakt1 en gij hebt mijne woorden niet in acht genomen #abia4 #if4 ,mozes zeide tot ,al ,sameri3 ,wat was uw voornemen1 o ,sameri8 ,hij antwoordde3 ,ik zag wat zij niet zagen #abib2 daarom nam ik eene handvol stof van de voetstappen van ,gods gezant en wierp het in het gesmolten kalf #abic2 want mijn gemoed bracht mij daartoe4 #ig4 ,mozes zeide3 ,verwijder u2 uwe straf in dit leven zal zijn1 dat gij hen welke gij ontmoet1 zult zeggen3 ,raak mij niet aan #abid6 en gij zijt met vreeselijker pijnen in het volgende leven bedreigd1 welke gij nimmer zult ontkomen4 ,werp thans uw oog op uwen god1 dien gij met zooveel onderwerping hebt aangebeden2 waarlijk wij zullen dien verbranden #abie1 tot stof verkeeren en in de zee werpen4 #ih4 ,uw ,god is de ware ,god1 buiten wien geen andere ,god bestaat2 hij bevat alle dingen door zijne wijsheid4 #ii4 ,zoo geven wij u1 o ,mahomet6 het verhaal1 van hetgeen vroeger is geschied1 en wij hebben u eene vermaning van ons gegeven4 #ajj4 ,hij die zich daarvan afwendt1 zal zekerlijk eenen last van schuld op den dag der opstanding torschen4 #aja4 ,hij zal dien eeuwig dragen2 en een ondragelijke last zal het op den dag der opstanding zijn #abif4 #ajb4 ,op dien dag zal de trompet klinken1 en wij zullen de zondaren op dien dag verzamelen die dan grijze oogen zullen hebben #abig4 #ajc4 ,zij zullen met eene zachte stem tot elkander spreken1 zeggende3 ,gij zijt er niet langer dan tien dagen gebleven #abih4 #ajd4 ,wij weten wel dat hunne opperhoofden willen zeggen1 als zij zullen antwoorden3 ,gij zijt niet langer dan een dag gebleven4 #aje4 ,zij zullen u ondervragen1 nopens de bergen2 antwoord3 ,mijn ,heer zal die tot stof verkeeren en verspreiden4 #ajf4 ,hij zal die in eene effen vallei veranderen2 gij zult geen deel daarvan hooger of lager dan het ander zien4 #ajg4 ,op dien dag zal de mensch den engel volgen1 die hem tot het oordeel zal oproepen1 niemand zal de macht hebben zich van deze af te wenden en hunne stemmen zullen zacht klinken voor den ,barmhartige2 ook zult gij niets anders hooren dan den doffen klank van hunnen voet4 #ajh4 ,op dien dag zal de tusschenkomst van niemand voor den ander voordeelig zijn1 behalve van hem1 aan wien de ,barmhartige verlof #abii zal gegeven hebben en die de bekentenis van het ware geloof zal hebben uitgesproken4 #aji4 ,god kent wat vr hen en wat achter hen is1 maar ze begrijpen dat niet4 #aaj4 ,hunne gezichten zullen voor den levenden en den onveranderlijken ,god vernederd worden #acjj4 ,en hij die zijne onrechtvaardigheid draagt1 zal ongelukkig worden4 #aaa4 ,maar hij die goede werken doet en een waar geloovige is1 zal geene onrechtvaardigheid of geene vermindering vreezen van zijne belooning door ,god4 #aab4 ,en zoo hebben wij dit boek nedergezonden1 zijnde een ,koran in de ,arabische taal1 en wij hebben daarin verschillende bedreigingen en beloften opgenomen1 ten einde de menschen ,god zouden vreezen1 en opdat dit eenige overpeinzing in hen zou opwekken4 #aac4 ,hoogverheven zij dus ,god1 de ,koning1 de ,waarheid6 ,wees niet haastig in het ontvangen of overbrengen van den ,koran1 alvorens u die geheel geopenbaard zij #acja1 en zeg3 ,heer6 vermeerder mijn verstand4 #aad4 ,wij gaven vroeger een bevel aan ,adam2 maar hij vergat het #acjb en at van de verboden vrucht1 en wij vonden geen vast besluit in hem4 #aae4 ,en gedenk toen wij tot de engelen zeiden3 ,aanbidt ,adam1 en zij baden hem aan1 maar ,eblis weigerde #acjc4 ,en wij zeiden3 ,o ,adam6 dit is een vijand van u en uwe vrouw1 neem u dus in acht1 opdat hij u niet uit het paradijs verwijdere2 want dan zoudt gij ellendig zijn4 #aaf4 ,waarlijk wij hebben een voorraad voor u verzameld1 opdat gij daarin niet van honger zoudt omkomen1 of naakt zoudt zijn4 #aag4 ,ook zult gij daarin niet van dorst sterven1 noch door hitte lastig gevallen worden4 #aah4 ,maar ,satan blies hem slechte ingevingen in1 zeggende3 ,o ,adam6 zal ik u naar den boom der eeuwigheid brengen en naar eene macht die nimmer eindigt8 #aai4 ,zij aten beiden daarvan1 zagen hunne naaktheid1 en naaiden bladeren van het paradijs bij elkander om zich te bedekken #acjd4 ,en zoo werd ,adam ongehoorzaam aan zijn ,heer1 en werd verleid4 #abj4 ,later nam de ,heer zijn berouw aan1 en hij wendde zich tot hem en leidde hem4 #aba4 ,en ,god zeide3 ,gaat allen heen2 gij zult elkanders vijanden zijn4 ,maar later zal eene leiding van mij tot u komen #acje4 #abb4 ,en wie mijne leiding volgt zal niet dwalen1 en hij zal niet ongelukkig zijn4 #abc4 ,maar wie zich van mijne vermaning afwendt zal waarlijk een ellendig leven leiden4 #abd4 ,en wij zullen hem blind voor ons doen verschijnen op den dag der opstanding4 #abe4 ,en hij zal zeggen3 ,o ,heer6 waarom hebt gij mij blind voor u gebracht1 terwijl ik vroeger helder zag8 #abf4 ,god zal antwoorden3 ,wij hebben aldus gehandeld1 omdat onze teekens tot u zijn gekomen en gij die vergat1 en evenzoo zult gij op dezen dag worden vergeten4 #abg4 ,en zoo zullen wij hem vergelden1 die achteloos is en niet in de teekens van zijn ,heer gelooven zal2 en de straf van het volgende leven zal strenger en drukkender zijn dan de straf van dit leven4 #abh4 ,is het den bewoners van ,mekka niet bekend1 hoeveel geslachten wij vr hen hebben verdelgd1 in wier woonplaatsen zij wandelen #acjf8 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen gelegen voor hen1 die met verstand zijn begaafd4 #abi4 ,en indien te voren niet een besluit van uwen ,heer tot hun uitstel ware uitgegaan1 zou hunne verdelging noodzakelijk zijn gevolgd2 maar er is een zekere tijd door ,god voor hunne straf vastgesteld4 #acj4 ,daarom1 o ,mahomet6 verdraag met geduld wat zij zeggen en verhef den lof van uwen ,heer voor het opgaan der zon en voor haren ondergang1 en loof hem in de uren des nachts en op de uiteinden van den dag #acjg1 opdat gij waardig moogt zijn ,gods gunst te ontvangen4 #aca4 ,en werp uwe oogen niet op datgene wat wij aan verschillende ongeloovigen hebben verleend1 om zich er in te verheugen3 namelijk den glans van dit leven #acjh1 om hen daardoor te beproeven2 want het deel van uwen ,heer #acji is beter en van langeren duur4 #acb4 ,beveel uw gezin het gebed in acht te nemen1 en gij1 volhard er in4 ,wij verlangen niet van u1 dat gij zult arbeiden om voedsel voor ons te verwerven2 wij zullen u voorzien2 want voor de vroomheid is eene goede belooning weggelegd #acaj4 #acc4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,zoo lang hij niet met een teeken van zijn ,heer tot ons zal komen1 zullen wij niet in hem gelooven4 ,is er door de openbaring van den ,koran niet eene duidelijke verklaring tot hen gekomen van hetgeen in de vroegere deelen van de schrift is bevat8 #acd4 ,indien wij hen door een oordeel hadden verdelgd1 vr de ,koran werd geopenbaard zouden zij bij de opstanding hebben gezegd3 ,o ,heer6 hoe konden wij gelooven1 naardien gij ons geen gezant hebt gezonden1 om uwe teekenen te doen volgen1 alvorens wij vernederd en met schande bedekt werden8 #ace4 ,zeg3 ,ieder onzer wacht de uitkomst2 wacht dus2 want gij zult zekerlijk hierna weten1 wie den rechten weg hebben gevolgd1 en welke op den rechten weg zijn geleid4 ,,een ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,profeten #acaa4 ,geopenbaard te ,mekka--#aab verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de tijd nadert1 waarop de bewoners van ,mekka rekenschap zullen moeten afleggen1 en nochtans zijn zij achteloos en hebben zich van de overdenking daarvan afgewend4 #b4 ,er komt geene waarschuwing tot hen van hunnen ,heer1 die hun onlangs in den ,koran werd geopenbaard1 of als zij die hooren1 maken zij haar tot een voorwerp van hunnen spot4 #c4 ,hunne harten denken slechts aan vermaken4 ,en zij die onrechtvaardig handelen1 spreken heimelijk met elkander1 zeggende3 ,is deze ,mahomet iets meer dan een mensch gelijk gij8 ,wilt gij dus naar een tooverij luisteren1 terwijl gij duidelijk bemerkt1 dat het niets anders is4 #d4 ,zeg3 ,mijn ,heer weet wat in den hemel en op aarde wordt gesproken2 hij hoort en ziet alles4 #e4 ,maar zij zeggen3 ,de ,koran is een weefsel van droomen2 hij heeft dien uitgedacht2 hij is een dichter2 laat hem dus met een wonder tot ons komen1 op dezelfde wijze als de vroegere profeten werden gezonden4 #f4 ,geene der steden welke wij verdelgd hebben1 geloofde de wonderen welke zij voor hunne oogen zagen geschieden4 ,zullen deze dus gelooven indien zij een wonder zien8 #g4 ,wij zonden geene andere gezanten vr hen1 dan menschen1 aan welke wij onzen wil openbaarden4 ,vraag het hun die met de schrift bekend zijn1 indien gij dit niet weet4 #h4 ,wij gaven hun geen lichaam1 dat onderhouden kan worden zonder dat zij voedsel gebruikten1 en zij waren niet onsterfelijk4 #i4 ,maar wij vervullen onze belofte omtrent hen2 wij bevrijdden hen en degenen die ons behaagden1 maar wij verdelgden de zondaren4 #aj4 ,o ,koreshieten6 wij hebben u het boek van den ,koran nedergezonden1 waarin gij beroemd gemaakt wordt2 zult gij dit niet begrijpen8 #aa4 ,en hoevele steden die goddeloos waren1 hebben wij omgekeerd1 terwijl wij andere volkeren na deze hebben doen opstaan8 #ab4 ,en toen zij onze strenge wraak gevoelden1 vluchtten zij ijlings uit die steden4 #ac4 ,en de engelen zeiden spottenderwijze tot hen3 ,vlucht niet1 maar keert terug tot uwe vermaken en tot uwe woningen2 misschien zult gij ondervraagd worden #acab4 #ad4 ,zij antwoordden3 ,helaas6 waarlijk1 wij waren onrechtvaardig #acac4 #ae4 ,en deze hunne weeklacht hield niet op1 dan nadat wij hen1 gelijk het afgemaaide en geheel uitgedroogde koren1 hadden uitgespreid4 #af4 ,wij schiepen1 de hemelen en de aarde en al wat daartusschen is1 niet tot onze uitspanning #acad4 #ag4 ,indien het ons behaagd had1 ons te vermaken1 zouden wij het gedaan hebben met hetgeen ons past #acae1 zoo wij hadden besloten dit te doen4 #ah4 ,maar wij zullen de waarheid tegenover de ijdelheid plaatsen en de eerste zal de laatste doen verdwijnen4 ,ziedaar hetgeen verdwijnt4 ,wee over u6 om hetgeen gij aan ,god toeschrijft4 #ai4 ,alles wat in den hemel en op aarde bestaat1 is aan hem onderworpen1 en de engelen1 die in zijne tegenwoordigheid zijn1 rekenen hen niet beneden zich1 hem te aanbidden1 en worden dit niet moede4 #bj4 ,zij prijzen hem des nachts en des daags en vermoeien zich niet4 #ba4 ,hebben zij goden van de aarde genomen8 ,zullen zij den doode tot het leven opwekken8 ,indien er in den hemel of op aarde goden behalve ,god waren1 zouden zij allen vernietigd worden #acaf4 #bb4 ,maar het zij verre van ,god wat zij nopens hem uitdenken2 nopens hem1 den ,heer van den troon4 #bc4 ,er zal hem geene rekenschap gevraagd worden nopens hetgeen hij zal doen2 maar van hen zal rekenschap gevraagd worden4 #bd4 ,hebben zij andere goden naast hem geplaatst8 ,zeg3 lever uw bewijs daarvoor4 ,dit is de vermaning van hen die tegelijk met mij bestaan en de vermaning van hen die voor mij bestonden #acag maar het grootste deel hunner kent de waarheid niet en wendt zich daarvan af4 #be4 ,wij hebben vr u geen gezant nedergezonden1 of wij openbaarden hun1 dat er geen ,god buiten mij is2 dient mij dus4 #bf4 ,zij zeggen2 de ,barmhartige heeft kinderen gebaard1 en de engelen zijn zijne dochters #acah4 ,verre zij dit van hem6 ,zij zijn slechts zijne eerbiedige dienaren4 #bg4 ,zij zeggen niets voor hij heeft gesproken #acai1 en zij voeren zijn bevel uit4 #bh4 ,hij weet wat vr hen en wat achter hen is2 zij zullen voor niemand tusschen beiden treden4 #bi4 ,behalve voor wien hem zal behagen1 en zij beven uit vrees voor hem4 #cj4 ,die engel die zeggen zal3 ,ik ben een god naast hem1 zullen wij met de hel vergelden2 want zoo vergelden wij den onrechtvaardige4 #ca4 ,weten de ongeloovigen dus niet1 dat de hemelen en de aarde vast waren1 en dat wij die van een gescheiden hebben #acbj1 en dat wij door middel van water het leven aan alle dingen geven8 ,zullen zij dus niet gelooven8 #cb4 ,en wij plaatsten vaste bergen op de aarde1 opdat zij zich niet met hen zou bewegen #acba1 en wij maakten breede doorgangen er tusschen1 voor paden1 opdat zij op hunne reizen zouden geleid worden4 #cc4 ,en wij maakten den hemel tot een goed ondersteund dak4 ,maar zij wenden zich af van de teekens1 die zich daarin bevinden1 en vergeten dat zij ,gods werk zijn4 #cd4 ,hij is het1 die den nacht en den dag en de zon en de maan heeft geschapen2 al de hemellichamen bewegen zich snel1 ieder in zijne eigen sfeer4 #ce4 ,wij hebben het eeuwige leven vr u aan niemand in dit leven geschonken2 zouden zij dus onsterfelijk zijn indien gij sterft #acbb8 #cf4 ,iedere ziel zal den dood proeven1 en wij zullen u beproeven met kwaad en met goed1 en tot ons zult gij terugkeeren4 #cg4 ,als de ongeloovigen u zien1 ontvangen zij u slechts met spotternij1 zeggende3 ,is dit dezelfde die met verachting van uwe goden spreekt8 ,maar zij zelven gelooven niet wat hun omtrent den ,barmhartige wordt medegedeeld #acbc4 #ch4 ,de mensch is van overhaasting geschapen #acbd4 ,ik zal u hierna mijne teekens toonen1 zoodat gij niet zult wenschen dat die verhaast worden4 #ci4 ,wanneer zal deze bedreiging vervuld worden1 indien gij de waarheid spreekt8 #dj4 ,indien zij die gelooven1 niet wisten dat de tijd zekerlijk zal komen1 waarop zij niet in staat zullen zijn het vuur der hel van hunne aangezichten of hunne ruggen af te keeren1 waarbij zij niet geholpen zullen worden1 zouden zij dien niet verhaasten4 #da4 ,maar de dag der wraak zal plotseling over hen komen en hen met verbazing treffen3 zij zullen niet in staat zijn het te voorkomen1 noch om uitstel te verkrijgen4 #db4 ,andere gezanten werden vr u bespot1 maar de straf1 waarmede zij spotten1 viel op de spotters4 #dc4 ,zeg tot de spotters3 ,wie zal u bij dag of bij nacht tegen den ,barmhartige verdedigen8 ,en toch verwaarloozen zij de herdenking van hunnen ,heer4 #dd4 ,hebben zij goden die hen tegen ons kunnen verdedigen8 ,zij zijn niet in staat zich zelven te helpen1 en nimmer zullen zij door hunne makkers tegen ons worden bijgestaan4 #de4 ,maar wij hebben deze menschen en hunnen vaderen veroorloofd1 wereldlijken voorspoed te genieten1 zoo lang hun leven zal duren4 ,bemerken zij niet dat wij in het land der ongeloovigen komen en zijne grenzen aan alle zijden vernauwen8 ,zullen zij dus de overwinnaars zijn8 #df4 ,zeg3 ,ik predik u alleen de openbaring van ,god2 de dooven willen uwe roepstem niet hooren1 als gij onder hen predikt4 #dg4 ,indien de lichtste adem van de straf van uwen ,heer hen bereikt1 zullen zij zekerlijk zeggen3 ,helaas6 waarlijk1 wij waren onrechtvaardig4 #dh4 ,wij zullen juiste weegschalen instellen voor den dag der opstanding1 geene ziel zal onrechtvaardig worden behandeld2 al zij de verdienste of de schuld eener daad zoo zwaar slechts als een mostaardzaadkorrel1 wij zullen die openbaar voorbrengen1 en het is voldoende dat wij die rekening hebben ingesteld4 #di4 ,wij gaven vroeger aan ,mozes en ,aron de wet1 zijnde eene onderscheiding tusschen goed en kwaad en tot een licht en een waarschuwing voor de godvruchtigen4 #ej4 ,die hunnen ,heer in het geheim vreezen en het uur des oordeels duchten4 #ea4 ,ook is dit boek eene gezegende vermaning welke wij van den hemel hebben nedergezonden2 zult gij die dus loochenen8 #eb4 ,en wij gaven vroeger aan ,abraham zijne leiding1 en wij wisten dat hij de openbaringen waardig was1 waarmede hij werd begunstigd4 #ec4 ,gedenk1 toen hij tot zijn vader en zijn volk zeide3 ,wat zijn deze beelden1 waaraan gij zoo geheel zijt onderworpen #acbe8 #ed4 ,zij antwoordden3 ,wij zagen die door onze vaderen aanbidden4 #ee4 ,hij zeide3 ,waarlijk1 gij en uwe vaderen hebben in eene duidelijke dwaling verkeerd4 #ef4 ,zij zeiden3 ,verhaalt gij ons ernstig de waarheid1 of spot gij met ons8 #eg4 ,hij hernam3 ,waarlijk1 uw ,heer is de ,heer der hemelen en der aarde1 hij is het die deze heeft geschapen1 en ik ben een van hen die daarvan getuigenis afleggen4 #eh4 ,ik zweer bij ,god1 dat ik uwe afgodsbeelden een trek zal spelen1 nadat gij u daarvan zult hebben verwijderd en dezen den rug zult hebben toegewend4 #ei4 ,en gedurende de afwezigheid des volks ging hij in den tempel1 waar de afgodsbeelden stonden1 en hij brak die allen in stukken1 behalve het grootste1 opdat zij dit de schuld zouden toeschrijven van hetgeen er gebeurd was #acbf4 #fj4 ,en toen zij teruggekeerd waren en de veroorzaakte verwoesting zagen1 zeiden zij3 ,wie heeft dit aan onze goden bedreven8 ,hij is zekerlijk een goddeloos persoon4 #fa4 ,en sommigen van hen antwoordden3 ,wij hoorden een jongman vol verwijtingen van hen spreken2 hij is ,abraham genaamd4 #fb4 ,zij zeiden3 ,brengt hem dus voor het volk1 opdat het getuigenis tegen hem aflegge4 #fc4 ,en toen hij voor de vergadering was gebracht1 zeiden zij tot hem3 ,hebt gij dit aan onze goden gedaan1 o ,abraham8 #fd4 ,hij antwoordde3 ,neen3 deze1 de grootste van hen1 heeft het gedaan2 maar vraagt hun of zij kunnen spreken4 #fe4 ,en zij kwamen tot zich zelven en zeiden tot elkander3 ,waarlijk1 gij zijt de goddeloozen4 #ff4 ,later keerden zij tot hunne vroegere hardnekkigheid terug en zeiden3 ,waarlijk1 gij weet wel dat deze niet spreken4 #fg4 ,abraham antwoordde3 ,bidt gij dus naast ,god aan1 wat u noch bevoordeelen noch deren kan8 ,schande over u en over datgene wat gij naast ,god aanbidt6 ,begrijpt gij het niet8 #fh4 ,zij zeiden3 ,verbrandt hem en wreekt uwe goden2 indien gij dit doet handelt gij wel4 #fi4 ,en toen ,abraham op den brandstapel was geworpen1 zeiden wij3 ,o vuur6 wees koud en beveilig ,abraham #acbg4 #gj4 ,en zij trachtten hem een valstrik te spannen1 doch wij deden hen het onderspit delven #acbh4 #ga4 ,en wij bevrijdden hem en ,lot door hen in het land te brengen1 waarin wij alle schepselen hebben gezegend #acbi4 #gb4 ,en wij schonken hem ,izak en ,jacob als een buitengewoon geschenk1 en wij maakten hen allen tot rechtvaardige menschen4 #gc4 ,wij maakten hen ook tot voorbeelden van godsvrucht #accj1 opdat zij anderen door ons bevel zouden mogen leiden1 en wij gaven hun het verrichten van goede werken in1 het inachtnemen des gebeds en het geven van aalmoezen1 en zij dienden ons4 #gd4 ,en aan ,lot gaven wij wijsheid en kennis1 en wij bevrijdden hem uit de stad1 die zoovele misdaden bedreef2 want daar was een zondig en boos volk #acca4 #ge4 ,en wij leidden hem in onze genade2 want hij was een oprecht mensch4 #gf4 ,en gedenk ,noach1 toen hij smeekte om de verwoesting van zijn volk voor de boven vermelde profeten1 en wij hoorden hem en bevrijdden hem en zijn gezin van eene groote droefheid4 #gg4 ,en wij beschermden hem tegen het volk dat onze teekens van valschheid beschuldigde2 want zij waren zondaren1 weshalve wij hen allen verdronken4 #gh4 ,en herdenk ,david en ,salomo1 toen zij een oordeel uitspraken over een veld1 waarin de schapen van zeker gezin zich des nachts1 zonder schaapherder hadden gevoed1 en wij waren getuigen van hun oordeel4 #gi4 ,en wij deden ,salomo #accb dit begrijpen4 ,en wij schonken hun beiden wijsheid en kennis1 en wij dwongen de bergen en de vogels1 ons met ,david te loven2 wij deden dit4 #hj4 ,en wij leerden hem de kunst1 malinkolders voor u te maken #accc1 om u in uwe oorlogen te beschutten2 zult gij dus niet dankbaar zijn8 #ha4 ,en aan ,salomo onderwierpen wij een sterken wind #accd1 die op zijn bevel naar het land ging1 dat wij onzen zegen hadden geschonken #acce2 en wij kenden alle dingen4 #hb4 ,ook onderwierpen wij verschillende duivels aan zijn bevel1 die voor hem doken om parelen op te visschen en andere werken voor hem te verrichten #accf4 ,en wij waakten over dezen4 #hc4 ,en gedenk ,job #accg1 toen hij zijn ,heer aanriep1 zeggende3 ,waarlijk1 het ongeluk heeft mij bereikt2 doch gij zijt de genadigste der genadigen4 #hd4 ,daarom verhoorden en bevrijdden wij hem van het kwaad dat op hem drukte1 en wij gaven hem zijn gezin1 en nog meer1 door onze genade terug1 als eene vermaning voor hen die ,god dienen4 #he4 ,en gedenk ,ismal en ,edris #acch en ,dhu'lkefl #acci4 ,zij waren allen geduldige menschen4 #hf4 ,daarom leidden wij hen in onze genade2 want zij waren rechtvaardigen4 #hg4 ,en herdenk ,dhu'lnun #acdj toen hij in woede vertrok en dacht1 dat wij onze macht niet op hem konden uitoefenen4 ,en hij riep in de duisternis uit #acda3 ,er is geen ,god buiten u1 geloofd zijt gij6 ,waarlijk1 ik was een onrechtvaardige4 #hh4 ,daarom verhoorden wij hem en bevrijdden hem van droefheid2 want zoo bevrijden wij de ware geloovigen4 #hi4 ,en gedenk ,zacharias1 toen hij zijn ,heer aanriep1 zeggende3 o ,heer6 laat mij niet kinderloos2 maar gij zijt de beste erfgenaam4 #ij4 ,daarom verhoorden wij hem en wij schonken hem ,yahia 7,johannes72 en wij stelden zijne vrouw in staat hem een kind ter wereld te brengen4 ,deze trachtten er naar1 in goede werken uit te munten1 en riepen ons met liefde en vrees aan1 en verootmoedigden zich voor ons4 #ia4 ,en gedenk haar die hare maagdelijkheid bewaarde #acdb1 en welke wij van onzen geest inbliezen1 terwijl wij haar en haren zoon als een teeken voor alle schepselen instelden4 #ib4 ,waarlijk deze uw godsdienst is een godsdienst #acdc1 en ik ben uw ,heer2 dien mij dus4 #ic4 ,maar de menschen hebben onder elkander afscheiding in hunnen godsdienst gemaakt2 doch zij zullen allen voor ons verschijnen4 #id4 ,wie goede werken zal doen en een waar geloovige is1 diens pogingen zullen niet miskend worden1 en wij zullen die voor hem opteekenen4 #ie4 ,een onverbreekbare vloek ligt op iedere stad1 welke wij verwoest zullen hebben1 opdat zij niet weder in de wereld terugkeere4 #if4 ,tot ,gog en ,magog een doorgang voor hen zullen hebben geopend #acdd1 en zij zullen snel van iederen hoogen berg afdalen #acde4 #ig4 ,en de ware belofte zal hare vervulling nabij zijn1 en de oogen der ongeloovigen zullen met verbazing gevestigd worden1 en zij zullen zeggen3 ,helaas6 wij waren vroeger achteloos omtrent dezen dag2 waarlijk1 wij waren goddeloozen4 #ih4 ,waarlijk1 o bewoners van ,mekka6 gij en de afgoden welke gij naast ,god aanbidt1 zullen als brandhout in het hellevuur geworpen worden2 gij zult derwaarts gaan4 #ii4 ,indien deze waarlijk goden waren1 zouden zij er niet binnen gaan3 zij allen zullen eeuwig daarin verblijven4 #ajj4 ,op die plaats zullen zij angstig zuchten1 en zij zullen er niets hooren #acdf4 #aja4 ,wat hen betreft1 voor wie de meest uitmuntende belooning van het paradijs door ons werd bestemd1 zij zullen ver van daar verwijderd worden4 #ajb4 ,zij zullen niet het minste gedruisch er van hooren1 en zij zullen eeuwig de gelukzaligheid genieten1 welke hunne zielen begeeren4 #ajc4 ,de groote schrik zal hen niet verwarren1 en de engelen zullen hen ontmoeten om hen geluk te wenschen1 zeggende3 ,dit is de dag die u werd beloofd4 #ajd4 ,op dien dag zullen wij de hemelen oprollen1 zoo als de engel ,al ,sijil #acdg het boek oprolt1 waarin de daden van ieder mensch zijn vermeld4 ,gelijk wij het eerste schepsel uit niets maakten zullen wij het bij de opstanding vertoonen4 ,dit is eene belofte1 welker vervulling van ons afhangt2 wij zullen die zekerlijk uitvoeren4 #aje4 ,wij hebben1 na de verkondiging der wet1 in de psalmen geschreven1 dat mijne rechtvaardige dienaren de aarde zullen erven #acdh4 #ajf4 ,waarlijk1 in dit boek is een toereikend onderricht bevat voor hen die ,god aanbidden4 #ajg4 ,o ,mahomet6 wij hebben u niet gezonden dan uit de genade voor alle schepselen4 #ajh4 ,zeg3 ,mij is niets geopenbaard1 dan dat uw ,god een eenig ,god is3 zult gij u dus aan hem onderwerpen8 #aji4 ,maar indien zij aan de belijdenis van ,gods eenheid den rug toewenden1 zeg dan3 ,ik verklaar u allen gelijkelijk den oorlog2 maar ik weet niet of datgene waarmede gij bedreigd wordt1 nabij of verwijderd is4 #aaj4 ,waarlijk1 ,god kent het gesprek dat in het openbaar wordt gevoerd1 en hij kent ook wat gij in het geheim zegt4 #aaa4 ,ik weet het niet1 maar misschien is het uitstel dat u verleend werd eene proef voor u1 opdat gij een voorspoed van deze wereld voor eenigen tijd zoudt mogen genieten4 #aab4 ,zeg3 ,o ,heer6 oordeel tusschen mij en mijne tegenstanders met waarheid4 ,onze ,heer is de ,barmhartige1 wiens hulp moet ingeroepen worden tegen de lasteringen en de leugens welke gij uitspreekt4 ,,twee ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,pelgrimstocht #acdi4 ,gegeven te ,mekka #acej4--gh verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o menschen6 vreest uwen ,heer4 ,waarlijk1 de schok van het laatste uur #acea zal een vreeselijke zaak wezen4 #b4 ,op den dag1 waarop gij het zult zien1 zal iedere vrouw die zog #aceb geeft1 het kind vergeten dat zoogt1 en iedere zwangere vrouw zal haren last wegwerpen1 en gij zult de mannen schijnbaar dronken zien1 maar zij zullen niet wezenlijk beschonken wezen2 doch de straf van ,god zal streng zijn4 #c4 ,er is een man die1 zonder kennis #acec1 twist nopens ,god1 en iederen oproerigen duivel volgt4 #d4 ,omtrent hem is geschreven1 dat al wie hem tot beschermer zal kiezen1 zekerlijk door hem verleid en door hem in de marteling der hel gevoerd zal worden4 #e4 ,o menschen6 indien gij in twijfel verkeert nopens de opstanding1 neemt dan in overweging1 dat wij u het eerst schiepen uit stof der aarde1 daarna van zaad1 daarna van een weinig gestold bloed #aced1 daarna van een stuk vleesch1 voor een gedeelte volkomen en voor een gedeelte onvolkomen gevormd1 ten einde onze macht duidelijk voor u te maken2 en wij deden wat wij verkozen in den schoot blijven1 tot den bepaalden tijd der verlossing4 ,daarna brachten wij u1 als kinderen voort2 vervolgens veroorloofden wij u1 uwen ouderdom van volle kracht te bereiken2 de een uwer sterft in zijne jeugd en een ander uwer is uitgesteld tot een hoogen ouderdom1 zoo dat hij alles vergeet wat hij wist4 ,gij zaagt de aarde somtijds opgedroogd en onvruchtbaar2 maar indien wij den regen daarop nederzenden1 wordt zij in beweging gebracht en zwelt op1 en brengt alle soorten van weelderige planten voort4 #f4 ,dit toont1 dat ,god de waardheid is2 dat hij de dooden ten leven opwekt en dat hij almachtig is4 #g4 ,dat het uur des oordeels zekerlijk zal komen1 daaraan is geen twijfel en dat ,god hen zal opwekken die zich in de graven bevinden4 #h4 ,er is een man die nopens ,god twist1 zonder een boek dat hem verlicht #acee4 #i4 ,hij wendt zich trotsch af1 ten einde de menschen van ,gods weg af te leiden4 ,schande zal hem in deze wereld wachten2 en op den dag der opstanding zullen wij hem de marteling der verbranding doen ondergaan4 #aj4 ,dan zal tot hem gezegd worden3 ,dit ondergaat hij om hetgeen uwe handen vroeger bedreven2 want ,god is niet onrechtvaardig nopens den mensch4 #aa4 ,er zijn sommige menschen die ,god op eene wankelende wijze dienen1 staande als bij de grens #acef van den waren godsdienst4 ,indien aan een van hen goed wedervaart1 is hij voldaan1 maar indien hem eenige beproeving overkomt1 wendt hij zich af1 met verlies in deze en in de volgende wereld4 ,dit is een duidelijk verderf4 #ab4 ,hij zal dus naast ,god aanroepen1 wat hem deren noch bevoordeelen kan4 ,dit is eene dwaling die van de waarheid verwijdert4 #ac4 ,hij zal dengeen aanroepen1 die hem veeleer verderfelijk dan voordeelig is4 ,dit is zeker een ellendige beschermer1 en een ellendige makker4 #ad4 ,maar ,god zal hen die gelooven en goede werken verrichten1 in tuinen leiden1 waarin rivieren stroomen2 want ,god doet wat hem behaagt4 #ae4 ,laat hij1 die denkt dat ,god zijn gezant in deze wereld en in het toekomstige leven geene hulp zal verleenen1 een touw aan den hemel bevestigen en laat hem daarna een eind aan zijn leven maken1 en hij zal zien1 of zijne kunstgrepen datgene de uitwerking kunnen benemen1 welke hem toornig maakt #aceg4 #af4 ,zoo zonden wij den ,koran neder1 zijnde duidelijke teekens2 want ,god leidt wie hem behaagt4 #ag4 ,wat de ware geloovigen betreft1 en de ,joden1 de ,sabbesten1 de ,christenen1 de ,magirs en de afgodendienaars1 waarlijk ,god zal op den dag der opstanding tusschen hen richten2 want ,god is getuige van alle dingen4 #ah4 ,bemerkt gij niet dat alle schepselen1 zoowel in den hemel als op de aarde ,god aanbidden #aceh2 de zon1 de maan1 de sterren1 de bergen1 de boomen1 de dieren en een groot gedeelte der menschen8 ,maar velen hebben eene kastijding verdiend4 #ai4 ,en hij dien ,god verachtelijk zal hebben gemaakt1 zal door niemand vereerd worden2 want ,god doet wat hem behaagt4 #bj4 ,er zijn twee tegenovergestelde partijen1 die nopens hunnen ,heer twisten #acei4 ,en zij die niet gelooven1 zullen met kleederen van vuur omhangen worden1 en kokend water zal op hunne hoofden gegoten worden4 #ba4 ,hunne ingewanden en hunne huiden zullen daardoor verteerd1 en zij zullen met ijzeren staven geslagen worden4 #bb4 ,zoo dikwijls zij1 door de smart hunner martelingen1 zullen trachten de hel te verlaten1 zullen zij daar weder worden teruggebracht en hunne pijnigers zullen tot hen zeggen3 ,ondergaat de pijn der verbranding4 #bc4 ,god zal hen die gelooven en rechtvaardig handelen1 in tuinen voeren1 waarin rivieren stroomen2 zij zullen daar versierd worden met gouden armbanden en paarlen1 en hunne kleederen zullen van zijde wezen4 #bd4 ,zij worden tot goede woorden #acfj en op een heerlijken weg geleid4 #be4 ,maar zij die ongeloovig zullen wezen1 den weg van ,god versperren en de menschen verhinderen1 den heiligen tempel van ,mekka te bezoeken1 welke wij hebben aangewezen tot eene plaats van aanbidding voor alle menschen2 want zoowel de inwoners als de vreemdelingen hebben een gelijk recht dien te bezoeken4 #bf4 ,en wie trachten zal dien op goddelooze wijze te ontheiligen1 hen zullen wij een gestrenge straf doen lijden4 #bg4 ,herinner u1 dat wij de plek van het gebouw van den ,caaba tot een verblijf aan ,abraham gaven #acfa1 zeggende3 ,vereenig niets met mij1 en houdt mijn huis rein voor hen die het bezoeken1 en die opstaan en nederbuigen om te aanbidden4 #bh4 ,en verkondig het volk een plechtigen pelgrimstocht #acfb4 ,laten zij te voet of op snel loopende kameelen uit verwijderde streken tot u komen4 #bi4 ,opdat zij getuigen mogen zijn van de voordeelen die voor hen voortspruiten uit het bezoeken van deze heilige plaats #acfc1 en dat zij den naam van ,god mogen herdenken op de bepaalde dagen #acfd1 uit dankbaarheid voor de kudden1 welke hij hun heeft geschonken4 ,eet dus daarvan1 en voedt den nooddruftige en den arme4 #cj4 ,laat hen daarna een einde maken aan de achteloosheid nopens hunne personen #acfe1 en laat hen hunne geloften voldoen #acff en om het oude huis trekken #acfg4 #ca4 ,laat hen dit doen4 ,en wie de heilige geboden van ,god in acht zal nemen #acfh1 zal eene belooning bij ,god vinden4 ,alle soorten van vee zijn u geoorloofd te eten1 uitgenomen wat u reeds in vroegere plaatsen van den ,koran als verboden is voorgelezen4 ,ontvliedt den gruwel der afgoden en vermijdt onwaarheid te spreken #acfi4 #cb4 ,weest ,god onderworpen en vereenigt geene andere goden met hem2 want wie een ander met ,god verbindt1 is gelijk aan datgene1 wat van den hemel valt1 wat de vogels wegvoeren of de wind naar eene ver verwijderde plaats overbrengt #acgj4 #cc4 ,dit is zoo4 ,wie ,gods gedenkteekenen eerbiedigt #acga1 verricht eene daad die uit de vroomheid des harten ontspruit4 #cd4 ,gij verkrijgt verschillende voordeelen van het vee1 tot offeranden aangewezen1 tot den tijd voor de slachting bepaald2 en de plaats der offerande zal in het oude huis zijn4 #ce4 ,voor de belijders van iederen godsdienst #acgb hebben wij verschillende riten vastgesteld1 opdat zij den naam van ,god zouden mogen herdenken bij het slachten van het vee1 dat hij voor hen heeft geschapen4 ,uw ,god is een eenig ,god1 onderwerp u dus geheel aan hem en breng goede tijdingen aan hen1 die zich ootmoedig betoonen4 #cf4 ,wier harten1 als ,gods naam wordt vermeld1 door vrees1 worden getroffen1 en hun1 die geduldig doorstaan wat hun overkomt1 die hunne gebeden in acht nemen1 en aalmoezen geven van hetgeen wij hun hebben geschonken4 #cg4 ,de kameelen voor offeranden gedood1 hebben wij u aangewezen als zinnebeelden van uwe gehoorzaamheid aan ,god2 ook verkrijgt gij andere voordeelen van hen4 ,herdenk dus den naam van ,god over hen1 als gij hen doodt1 in de juiste orde op hunne voeten staande #acgc1 en als zij dood zijn nedergevallen eet dan er van1 en geef er van te eten1 zoowel aan hem1 die tevreden is met hetgeen hem gegeven wordt1 zonder dat hij vraagt1 als aan hem die vraagt #acgd4 ,zoo hebben wij u de oppermacht over hen gegeven1 opdat gij ons dankbaar zoudt zijn4 #ch4 ,hun vleesch wordt niet door ,god aangenomen1 noch hun bloed1 maar uwe vroomheid wordt door hem aangenomen4 ,zoo hebben wij u de oppermacht over hen gegeven1 opdat gij ,god zoudt verheerlijken voor de openbaringen1 waardoor hij u heeft geleid4 ,en breng den rechtvaardige de goede tijding4 #ci4 ,dat ,god de kwade voornemens der ongeloovigen tegen de ware geloovigen zal verijdelen2 want ,god bemint de booze ongeloovigen niet4 #dj4 ,aan hen is verlof gegeven1 de wapenen tegen de ongeloovigen op te vatten1 als zij onrechtvaardig door hen vervolgd worden 7en ,god is zekerlijk in staat hen te ondersteunen74 #da4 ,die onrechtvaardig uit hunne woningen werden verjaagd1 en om geene andere redenen1 dan dat zij zeggen3 ,onze ,heer is ,god #acge6 ,indien ,god het geweld van sommige menschen niet door andere had verijdeld1 waarlijk1 dan zouden kloosters1 kerken1 synagogen en de tempels der ,moslems1 waarin de naam van ,god dikwijls wordt herdacht1 geheel verwoest zijn #acgf4 ,en ,god zal zekerlijk dengeen ondersteunen1 die zich aan zijne zijde zal bevinden2 want ,god is sterk en machtig4 #db4 ,en hij zal degenen ondersteunen1 die1 als wij hen op aarde nederzetten1 het gebed in acht nemen en aalmoezen geven1 en bevelen wat rechtvaardig en verbieden wat onrechtvaardig is4 ,en aan ,god staat het einde van alle dingen4 #dc4 ,indien zij u1 o ,mahomet6 van bedrog beschuldigen1 neem dan in aanmerking1 dat1 vr hen1 het volk van ,noach en de stammen van ,ad en ,thamoed en het volk van ,abraham en het volk van ,lot en de bewoners van ,madian hunne profeten van bedrog beschuldigden2 ook ,mozes werd van leugen beschuldigd2 en ik verleende een groot uitstel aan de ongeloovigen1 maar daarna kastijdde ik hen2 en hoe vreeselijk was de verandering welke ik in hunnen toestand bracht6 #dd4 ,hoevele steden hebben wij verwoest1 die goddeloos waren en die thans onder hare eigene bouwvallen zijn begraven4 ,en hoevele bronnen en trotsche kasteelen werden er niet verlaten8 #de4 ,reisden zij niet door het land8 ,en hebben zij geene harten om er mede te begrijpen1 en ooren om er mede te hooren8 ,waarlijk1 hunne oogen zijn voor deze niet blind1 maar de harten1 die zich in hunne borsten bevinden zijn blind4 #df4 ,zij zullen bij u er op aandringen1 de bedreigde straf te verhaasten2 maar ,god zal niet nalaten te volbrengen waarmede hij heeft bedreigd4 ,een dag met uwen ,heer staat gelijk met duizend jaren uwer berekening #acgg4 #dg4 ,aan hoevele steden gaf ik niet uitstel8 maar zij waren goddeloos4 ,doch daarna kastijdde ik haar2 en tot mij zullen zij komen1 om op den laatsten dag geoordeeld te worden4 #dh4 ,zeg3 ,o menschen6 waarlijk1 ik ben slechts een openbaar prediker onder u4 #di4 ,en zij die gelooven en goede werken doen1 zullen vergiffenis en eene heerlijke belooning verwerven4 #ej4 ,maar zij die trachten onze teekenen krachteloos te maken1 zullen bewoners der hel zijn4 #ea4 ,wij hebben geen' gezant of profeet vr u gezonden1 of als hij las1 gaf ,satan hem eene verkeerde gedachte in #acgh4 ,maar ,god zal nietig maken wat ,satan hun inblaast1 en ,god zal zijne teekens bevestigen2 want ,god is alwetend en wijs4 #eb4 ,maar ,god veroorlooft het te doen1 opdat de ingevingen van ,satan eene beproeving zouden zijn voor hen1 wier hart door ziekte is aangedaan en wier boezem verhard is 7want waarlijk de goddeloozen zijn ver van de waarheid verwijderd74 #ec4 ,opdat zij wien verstand werd geschonken1 zouden mogen weten1 dat dit boek de waarheid van hunnen ,heer is en zij daarin zouden gelooven1 en opdat hunne harten daarop zouden vertrouwen2 want waarlijk1 ,god is de leider op den rechten weg van hen die gelooven4 #ed4 ,maar de ongeloovigen zullen niet ophouden daaraan te twijfelen1 tot dat het uur des oordeels plotseling over hen zal komen1 of dat de straf van een droevigen dag #acgi hen overvalt4 #ee4 ,op dien dag zal het koninkrijk ,gods zijn2 hij zal tusschen hen richten4 ,en zij die beloofd zullen hebben1 en rechtvaardigheid uitgeoefend1 zullen in tuinen des vermaaks verblijf houden4 #ef4 ,maar zij die niet geloofd zullen hebben en onze teekenen van valschheid hebben beschuldigd1 zullen eene schandelijke straf ondergaan4 #eg4 ,en wat hen betreft1 die hunne woning zullen hebben verlaten voor de zaak van ,gods waar geloof1 en daarna gedood of gestorven zullen zijn1 aan dezen zal ,god eene uitmuntende belooning geven2 en ,god is de beste belooner4 #eh4 ,hij zal hen het paradijs binnenleiden1 op eene wijze die hun behagen zal2 want ,god is wijs en genadig4 ,zoo is het4 #ei4 ,wie eene wraak zal nemen gelijk aan de schade welke hem werd toegebracht #achj1 en daarna onrechtvaardig zal worden behandeld #acha1 waarlijk ,god zal hem ondersteunen2 want ,god is barmhartig en vergevensgezind4 #fj4 ,dit zal gedaan worden1 dewijl ,god den nacht op den dag en den dag op den nacht doet volgen1 en omdat ,god zoo wel hoort als ziet4 #fa4 ,dit is omdat ,god waarheid is1 en dewijl hetgeen zij naast hem aanroepen1 ijdelheid is1 en omdat ,god de verhevene1 de machtige is4 #fb4 ,ziet gij niet1 dat ,god water van den hemel nederzendt en dat de aarde groen wordt8 want ,god is barmhartig en wijs4 #fc4 ,aan hem behoort alles wat in den hemel en op de aarde is1 en ,god volstaat in zich zelven1 en is waardig geprezen te worden4 #fd4 ,ziet gij niet1 dat ,god alles wat op de aarde is en de schepen1 die op de zee zeilen1 door zijn bevel aan uwen dienst heeft onderworpen8 ,hij ondersteunt den hemel1 dat die niet dan op zijn verlof op de aarde nedervalle #achb3 want ,god is genadig omtrent den mensch en barmhartig4 #fe4 ,hij is het die u leven heeft gegeven1 en u later zal doen sterven1 daarna zal hij u bij de opstanding tot het leven doen verrijzen2 maar waarlijk de mensch is ondankbaar4 #ff4 ,voor de belijders van iederen godsdienst hebben wij zekere gebruiken vastgesteld1 welke zij in acht moeten nemen4 ,laten zij dus niet met u daarover twisten1 maar noodig hen tot uwen ,heer2 want gij volgt den rechten weg4 #fg4 ,maar indien zij in woordenwisseling met u treden1 antwoord3 ,god weet wel wat gij doet2 #fh4 ,god zal tusschen u richten op den dag der opstanding1 nopens datgene waarover gij thans verschilt4 #fi4 ,weet gij niet dat ,god alles kent wat in den hemel en op aarde is8 ,waarlijk1 dit is geschreven in het boek zijner besluiten1 en dit is ,god gemakkelijk4 #gj4 ,zij aanbidden naast ,god datgene1 waaromtrent hij geen overtuigend bewijs heeft nedergezonden1 en waarvan zij geene kennis bezitten1 maar de onrechtvaardigen zullen niemand ter hunner ondersteuning hebben4 #ga4 ,en als hun onze duidelijke teekens worden herhaald1 zult gij in de houding der ongeloovigen minachting daarvoor bemerken2 en zij zijn gereed degenen gewelddadig te behandelen1 die hun onze teekenen verhalen4 ,zeg3 ,zal ik u iets vreeselijkers dan dit verklaren8 ,het vuur der hel1 waarmede ,god dengenen heeft bedreigd die niet gelooven1 is vreeselijk2 dat zal eene ongelukkige reis wezen4 #gb4 ,o menschen6 er wordt u eene vergelijking voorgesteld3 luistert er dus naar4 ,waarlijk1 de afgoden1 welke gij naast ,god aanroept1 kunnen zelfs geene eenvoudige vlieg scheppen1 al waren zij ook allen tot dat doel vergaderd2 en indien eene vlieg hun iets ontneemt1 kunnen zij het haar niet ontrukken #achc4 ,de aangebedene en de aanbidder zijn beiden onmachtig4 #gc4 ,zij weten ,god niet op zijne rechte waarde te schatten2 want ,god is sterk en machtig4 #gd4 ,god kiest gezanten onder de engelen #achd2 want ,god hoort en ziet alles4 #ge4 ,hij kent wat vr hen en wat achter hen is en tot ,god zal alles terugkeeren4 #gf4 ,o ware geloovigen6 buigt u neder en knielt1 aanbidt uwen ,heer en oefent rechtvaardigheid uit1 opdat gij gelukkig moogt zijn4 #gg4 ,en strijdt ter verdediging van ,gods waar geloof1 zooals het u toekomt daarvoor te strijden4 ,hij heeft u gekozen1 en heeft u geenerlei moeilijkheid opgelegd in den godsdienst welken hij u heeft gegeven3 den godsdienst van uwen vader ,abraham4 ,hij heeft u ,moslems genoemd4 #gh4 ,zoo wel te voren als in dit boek1 opdat onze gezant een getuigen tegen u zal kunnen zijn1 op den dag der opstanding1 en opdat gij getuigen zoudt mogen zijn tegen het overige gedeelte der menschen4 ,wees dus volhardend in het gebed1 geef aalmoezen en hecht u standvastig aan ,god4 ,hij is uw meester1 en hij is de beste meester en de beste beschermer4 ,,drie ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,ware ,,geloovigen4 ,geopenbaard te ,mekka--#aah verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,gelukkig zijn de ware geloovigen4 #b4 ,die zich verootmoedigen in hun gebed4 #c4 ,die alle ijdele gesprekken vermijden4 #d4 ,en die aalmoezen geven2 #e4 ,die hunne vleeschelijke lusten weten te beheerschen4 #f4 ,en die hunne genietingen bepalen tot hunne vrouwen1 of de slaven welke door hunne rechterhand worden bezeten2 want dan zullen zij zonder blaam zijn4 #g4 ,maar zij die gemeenschap met andere vrouwen hebben1 deze zijn waarlijk zondaren4 #h4 ,en zij die rechtschapen het hun toevertrouwde bewaren en hun verbond rechtvaardig uitvoeren4 #i4 ,en die den tijd1 voor het gebed bepaald1 in acht nemen4 #aj4 ,deze zullen de erfgenamen zijn4 #aa4 ,die het paradijs zullen erven3 eeuwig zullen zij daarin verblijven4 #ab4 ,wij schiepen den mensch van eene fijne soort klei4 #ac4 ,daarna plaatsten wij hem als zaad in eene veilige bewaarplaats #ache4 #ad4 ,daarna vormden wij het zaad tot gestold bloed1 en wij maakten het gestolde bloed tot een stuk vleesch2 vervolgens vormden wij het stuk vleesch tot beenderen2 wij bekleedden deze beenderen met vleesch1 en brachten het daarna als eene nieuwe schepping voort #achf4 ,geloofd zij dus ,god1 de uitmuntendste schepper #achg4 #ae4 ,hierna zult gij sterven4 #af4 ,en daarna zult gij1 op den dag der opstanding1 in het leven teruggeroepen worden4 #ag4 ,wij hebben zeven hemelen boven u geschapen #achh1 en wij zijn niet achteloos omtrent hetgeen wij schiepen4 #ah4 ,wij zenden den regen in zekere hoeveelheid van den hemel neder1 en wij doen dien op de aarde blijven2 wij zijn zekerlijk ook in staat u daarvan te berooven4 #ai4 ,en wij doen door dezen regen tuinen van palmboomen en wijngaarden voor u ontspruiten1 waarin gij vele vruchten bezit en waarvan gij eet4 #bj4 ,en wij deden voor u ook den boom oprijzen1 die op den berg ,sina ontsproot #achi2 die olie voorbrengt en een sap dat goed is voor hen die het eten4 #ba4 ,gij bezit eveneens eene onderrichting in het vee2 wij geven u te drinken van de melk die zich in hunnen buik bevindt1 gij trekt daaruit vele voordeelen en gij eet er van4 #bb4 ,en op hen en op schepen wordt gij vervoerd #acij4 #bc4 ,wij zonden ,noach vroeger tot zijn volk en hij zeide3 ,o mijn volk6 dient ,god3 gij hebt geen ,god buiten hem2 vreest gij dus niet voor de gevolgen1 indien gij andere goden aanbidt8 #bd4 ,en de opperhoofden van zijn volk dat niet geloofde1 zeiden3 ,deze is slechts een mensch gelijk gij zijt2 hij tracht alleen zich eene oppermacht over u aan te matigen4 ,indien het ,gode had behaagd1 u een profeet te zenden1 zou hij zekerlijk engelen hebben gezonden2 wij hebben dit niet van onze voorouders gehoord4 #be4 ,waarlijk1 hij is slechts een man1 die door den duivel is bezeten2 wacht dus gedurende eenigen tijd nopens hem4 #bf4 ,noach zeide3 ,o ,heer6 help mij2 zij beschuldigen mij van logen4 #bg4 ,en wij openbaarden hem onze bevelen3 zeggende3 ,maak de ark voor ons gezicht en overeenkomstig onze openbaring4 ,en als ons besluit tot uitvoering zal komen en de oven water koken en uitwerpen zal4 #bh4 ,breng er dan van elke diersoort een paar in1 en ook uw gezin2 behalve degene over wien een vonnis van vernietiging werd uitgesproken #acia1 en spreek niet tot mij ten behoeve van hen die onrechtvaardig waren2 want zij zullen verdronken worden4 #bi4 ,en wanneer gij en zij die met ons zullen wezen1 tot de ark zullen ingaan1 zeg dan3 ,geloofd zij ,god1 die ons van de goddeloozen heeft verlost6 #cj4 ,en zeg3 ,o ,heer6 doe mij uit deze ark op eene door u gezegende plaats komen2 want gij zijt het best in staat1 mij ongedeerd daaruit te brengen4 #ca4 ,waarlijk1 hierin lagen teekens onzer almacht1 en wij beproefden de menschen daardoor4 #cb4 ,daarop deden wij een ander geslacht na hen opstaan #acib4 #cc4 ,en wij zonden hun een apostel uit hen #acic1 die zeide3 ,aanbidt ,god2 gij hebt geen ,god buiten hem3 zoudt gij dus zijne wraak niet vreezen8 #cd4 ,en de opperhoofden van zijn volk1 dat niet geloofde1 dat de ontmoeting des volgenden levens loochende1 en aan hetwelk wij overvloed in dit leven schonken1 zeiden3 ,dit is slechts een mensch zooals gij zijt3 hij eet van hetgeen gij eet4 #ce4 ,en hij drinkt van hetgeen gij drinkt4 #cf4 ,en indien gij een mensch gehoorzaamt1 die met u gelijk staat1 waarlijk1 dan zijt gij verloren4 #cg4 ,dreigt hij u dat gij1 nadat gij dood zijt1 en tot stof en beenderen zijt geworden1 levend uit uwe graven zult worden voortgebracht8 #ch4 ,weg1 weg met hetgeen waardoor gij wordt bedreigd6 #ci4 ,er is geen ander leven buiten ons tegenwoordig leven2 wij sterven en wij leven1 en wij zullen niet weder worden opgewekt4 #dj4 ,hij is slechts een mensch1 die eene leugen tegen ,god uitdenkt3 doch wij zullen hem niet gelooven4 #da4 ,hun profeet zeide3 ,o ,heer6 verdedig mij1 nu zij mij van bedrog beschuldigen4 #db4 ,god antwoordde3 ,na een korten tijd zullen zij zekerlijk hunne weerspannigheid berouwen4 #dc4 ,daarom werd hun1 rechtvaardig1 eene gestrenge straf opgelegd1 en wij deden hen gelijken op het bezinksel1 dat door den stroom wordt medegevoerd #acid4 ,weg dus met de goddeloozen6 #dd4 ,daarna deden wij andere geslachten na hen #acie opstaan4 #de4 ,geen volk zal voor zijn bepaalden tijd gestraft worden2 ook zal die niet worden uitgesteld4 #df4 ,daarna zonden wij onze profeten1 den een na den ander4 ,zoo dikwijls onze profeet tot een volk kwam1 beschuldigden zij hem van bedrog1 en wij deden hen achtereenvolgens elkander in de verdelging opvolgen1 en maakten hen slechts tot onderwerpen der overlevering4 ,weg dus met de ongeloovige volkeren6 #dg4 ,later zonden wij ,mozes en ,aron1 zijn broeder1 met onze teekens en duidelijke macht4 #dh4 ,tot ,pharao en zijne vorsten2 maar zij weigerden trotsch in hem te gelooven2 want het was een hoovaardig volk4 #di4 ,en zij zeiden3 ,zullen wij gelooven aan twee mannen1 die ons gelijk zijn en wier volk onze slaven zijn8 #ej4 ,en zij beschuldigden hen van bedrog2 daarom behoorden zij tot hen die verdelgd werden4 #ea4 ,wij gaven vroeger het boek der wet aan ,mozes1 opdat de kinderen ,israls daardoor geleid zouden worden4 #eb4 ,en wij bestemden den zoon van ,maria en zijne moeder tot een teeken1 en wij bereidden een verblijf voor hen1 op een verheven gedeelte der aarde #acif1 zijnde een plaats van vrede en zekerheid1 en door stroomende bronnen bevochtigd4 #ec4 ,o profeten6 eet van de dingen die goed zijn #acig2 want ik weet wel wat gij doet4 #ed4 ,deze uw godsdienst is een godsdienst #acih1 en ik ben uw ,heer2 vreest mij dus4 #ee4 ,maar de menschen hebben den godsdienst in verschillende secten verdeeld2 ieder gedeelte verheugt zich in hetgeen zij volgen4 #ef4 ,laat hen dus in hunne verwarring tot een zekeren tijd #acii4 #eg4 ,denken zij dat wij hun een lang leven zullen schenken1 en hun bezittingen en kinderen tot hun heil geven4 #eh4 ,dat wij ons zullen haasten1 hun allerlei bezittingen te schenken4 #ei4 ,waarlijk1 zij die in ontzag zijn uit vrees voor hunnen ,heer4 #fj4 ,en die gelooven in de teekens van hunnen ,heer4 #fa4 ,en die geene makkers aan hunnen ,heer toeschrijven4 #fb4 ,die aalmoezen geven1 en wier harten van vrees zijn doordrongen1 omdat zij eens tot hunnen ,heer moeten terugkeeren4 #fc4 ,deze spoeden zich naar het goede en zijn de eersten om het te ontvangen4 #fd4 ,wij willen geene ziel eenige moeielijkheid opleggen1 behalve datgene waartoe zij in staat is4 ,bij ons is een boek dat de waarheid spreekt1 en zij zullen niet onrechtvaardig worden behandeld4 #fe4 ,maar hunne harten zijn verzonken in achteloosheid nopens dezen godsdienst1 en zij hebben werken1 die verschillen van de door ons vermelde2 maar zij gaan voort die uit te voeren4 #ff4 ,tot wij diegenen hunner1 welke zich in groote bezittingen verheugen1 met eene gestrenge straf kastijden #adjj2 onthoudt het1 daar zij dan luid om hulp zullen roepen #adja4 #fg4 ,maar er zal worden geantwoord3 ,roept heden niet om hulp2 want gij zult door ons niet ondersteund worden4 #fh4 ,mijne teekens werden u voorgelezen2 maar gij hebt u afgewend4 #fi4 ,u trotschelijk verheffende1 omdat gij den heiligen tempel bezit2 des nachts samenspraken houdende en dwaas sprekende4 #gj4 ,beschouwen zij dus niet aandachtig wat tot hen is gesproken1 terwijl eene openbaring tot hen is gekomen1 die niet tot hunne voorvaderen kwam8 #ga4 ,of kennen zij hunnen apostel niet en verwerpen zij hem daarom4 #gb4 ,zullen zij zeggen dat hij een uitzinnige is8 ,neen6 hij is met de waarheid tot hen gekomen2 maar het grootste gedeelte hunner verwerpt de waarheid4 #gc4 ,indien de waarheid hunne begeerte zou hebben gevolgd1 waarlijk dan zouden de hemelen en de aarde1 en alles wat er in is1 bedorven zijn geweest #adjb4 ,maar wij hebben hun eene vermaning gezonden1 en zij wenden zich er van af4 #gd4 ,zult gij hun eene belooning vragen8 ,de belooning van uwen ,heer is beter2 hij is de beste belooner van weldaden4 #ge4 ,gij noodigt hen gewis tot den rechten weg uit4 #gf4 ,maar zij die niet in het volgende leven gelooven1 dwalen zekerlijk van dien weg af4 #gg4 ,indien wij deernis met hen gehad1 en hen van het kwaad verlost hadden1 dat over hen gekomen is #adjc1 zouden zij zekerlijk stijfhoofdiger in hunne dwaling hebben volhard1 in verwarring ronddwalende4 #gh4 ,wij kastijdden hen vroeger met een strijd #adjd1 maar zij verootmoedigden zich voor hunnen ,heer noch richtten hunne smeekingen tot hem4 #gi4 ,tot wij voor hen eene deur openden1 waaruit eene gestrenge straf #adje voortkwam1 waarna zij tot wanhoop vervielen4 #hj4 ,god is het die in u de zintuigen des gehoors en van het gezicht heeft geschapen1 opdat gij onze oordeelen zoudt opmerken1 en harten1 opdat gij die met ernst zoudt beschouwen2 maar hoe weinigen uwer zijn dankbaar6 #ha4 ,hij is het die u op aarde heeft voortgebracht1 en voor hem zult gij vereenigd worden4 #hb4 ,hij is het die leven geeft en doodt1 en hij is het van wien de wisseling van nacht en dag afhangt3 begrijpt gij dit niet8 #hc4 ,maar de geloovige bewoners van ,mekka zeggen evenals hunne voorgangers zeiden4 #hd4 ,zij zeggen3 ,als wij dood zijn1 en tot stof en beenderen zullen zijn geworden1 zullen wij dan werkelijk weder tot het leven worden opgewekt8 #he4 ,wij zijn daarmede reeds bedreigd geworden1 evenals vroeger onze vaderen2 dit zijn slechts oude fabelen4 #hf4 ,vraag hun3 aan wien behoort de aarde en alles wat daarop is8 ,spreekt1 indien gij het weet4 #hg4 ,zij zullen antwoorden3 ,aan ,god4 ,zeg3 ,wilt gij dit niet bedenken8 #hh4 ,zeg3 ,wie is de ,heer der zeven hemelen en de ,heer van den prachtigen troon8 #hi4 ,zij zullen antwoorden3 ,god4 ,zeg3 ,wilt gij hem dus niet vreezen8 #ij4 ,zeg3 ,in wiens hand is het koninkrijk van alle dingen2 wie ondersteunt dengeen die hem behaagt1 maar wordt zelf door niemand ondersteund8 ,spreekt indien gij het weet8 #ia4 ,zij zullen antwoorden3 ,god4 ,zeg3 ,waarom laat gij u dan misleiden4 #ib4 ,ja1 wij hebben hen tot de waarheid gebracht1 en zij zijn zekerlijk leugenaars indien zij het loochenen4 #ic4 ,god heeft geen kroost gebaard1 noch is er eenig ,god naast hem4 ,indien dit niet zoo ware1 zou iedere ,god zekerlijk hebben weggenomen wat hij had geschapen #adjf1 en zouden sommigen hunner zich zekerlijk boven de anderen hebben verheven #adjg4 ,verre zij datgene van ,god wat zij nopens hem verklaren6 #id4 ,hij kent wat verborgen en wat openbaar gemaakt is2 het zij dus verre van hem1 de deelgenooten in zijne eer te hebben welke zij hem toeschrijven6 #ie4 ,zeg3 ,o ,heer6 ,zoudt gij mij zekerlijk de wraak willen doen zien waarmede zij zijn bedreigd4 #if4 ,o ,heer6 plaats mij niet onder de goddeloozen4 #ig4 ,want wij zijn zekerlijk in staat1 u datgene te doen zien waarmede zij bedreigd werden4 #ih4 ,wendt het kwade door het betere af #adjh3 wij kennen de lasteringen wel1 die zij tegen u uitspreken4 #ii4 ,en zeg3 ,o ,heer6 ik vlucht tot u als eene schuilplaats tegen de ingevingen der duivelen4 #ajj4 ,en ik neem mijne toevlucht tot u1 o ,heer6 om hen te verdrijven2 opdat zij niet tegenwoordig met mij zouden zijn #adji4 #aja4 ,het loochenen der ongeloovigen houdt niet op1 dan tot den dood een van hen overvalt1 die dan zegt3 ,o ,heer6 doe mij tot het leven terugkeeren4 #ajb4 ,opdat ik doen moge wat rechtvaardig is1 door het ware geloof te belijden dat ik verwaarloosd heb #adaj4 ,in geenen deele4 ,waarlijk1 dit zijn de woorden welke gij zult spreken2 maar achter hen zal een hek #adaa zijn tot op den dag der opstanding4 #ajc4 ,als dus de trompet zal klinken1 dan zal er geen verwantschap meer tusschen hen bestaan4 ,dan zullen zij elkander niet om hulp vragen4 #ajd4 ,zij wier weegschaal door goede werken zwaar is1 zullen gelukkig wezen4 #aje4 ,maar zij wier weegschalen licht zullen wezen1 zijn degenen die hunne zielen verliezen en eeuwig in de hel zullen verblijven4 #ajf4 ,het vuur zal hunne aangezichten verteren en zij zullen hunne monden uit angst samentrekken4 #ajg4 ,en er zal tot hen gezegd worden3 ,werden mijne teekenen u niet herinnerd en hebt gij die niet van valschheid beschuldigd8 #ajh4 ,zij zullen antwoorden3 ,o ,heer6 ons ongeluk beheerschte ons en wij wendden ons af4 #aji4 ,o ,heer6 neem ons weg uit dit vuur2 indien we tot onze vroegere zonden terugkeeren1 zijn wij zekerlijk onrechtvaardig4 #aaj4 ,god zal hun zeggen3 ,gij blijft er in1 en richt het woord niet tot mij4 #aaa4 ,toen een gedeelte van mijn dienaren uitriep3 ,o ,heer6 wij gelooven3 vergeef ons dus en wees ons genadig2 want waarlijk gij zijt de genadigste4 #aab4 ,hebt gij hen met spotternijen ontvangen1 zoodat deze u mijne vermaning deden vergeten #adab1 en gij hebt hun tot voorwerpen uwer spotternijen gemaakt4 #aac4 ,ik heb hen heden beloond1 omdat zij de beleedigingen1 welke gij hun hebt aangedaan1 met geduld hebben gedragen3 waarlijk1 zij genieten een groot geluk4 #aad4 ,god zal zeggen3 ,hoeveel jaren hebt gij op aarde doorgebracht8 #aae4 ,zij zullen antwoorden3 ,wij hebben daar een dag of een gedeelte van een dag doorgebracht #adac1 maar vraag hun die rekening te houden #adad4 #aaf4 ,god zal zeggen3 ,gij zijt daar slechts korten tijd gebleven1 maar gij weet het niet4 #aag4 ,denkt gij dat wij u slechts uit ijdelheid hebben geschapen en dat gij later niet voor ons gebracht zult worden8 ,verheven zij dus ,god de ,koning1 de ,waarheid6 ,er is geen ,god buiten hem1 de ,heer van den glansrijken troon4 ,wie naast den waren ,god een anderen ,god zal aanroepen1 omtrent welken hij geen duidelijk bewijs heeft1 zal zekerlijk voor zijn ,heer daarvan rekenschap moeten afleggen4 ,waarlijk1 de ongeloovigen zullen geen voorspoed genieten4 #aah4 ,zeg3 ,o ,heer6 vergiffenis1 en schenk mij genade2 want uwe genade is onbeperkt4 ,,vier ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,licht #adae4 ,geopenbaard te ,medina4--#fd verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,deze ,soera hebben wij van den hemel nedergezonden en hebben die verplichtend gemaakt1 en wij hebben duidelijke teekens geopenbaard1 opdat gij gewaarschuwd zoudt zijn4 #b4 ,den overspeler en de overspelige zult gij elk honderd zweepslagen geven #adaf4 ,en laat geen medelijden nopens hen u terughouden1 ,gods oordeel te volvoeren #adag1 indien gij in ,god en den laatsten dag gelooft2 en laat sommigen der ware geloovigen getuigen hunner straf zijn #adah4 #c4 ,de overspeler zal geen andere huwen dan eene ontuchtige vrouw of eene afgodendienares4 ,en eene ontuchtige zal geen man kunnen kiezen om daarmede te huwen1 behalve een overspeler of een afgodendienaar4 ,dergelijke huwelijken zijn den waren geloovigen verboden #adai4 #d4 ,zij die eerbare vrouwen van overspel beschuldigen #adbj1 en geene vier getuigen tot staving van het feit kunnen aanwijzen #adba zullen met vier en tachtig zweepslagen worden gestraft4 ,neem daarenboven hunne getuigenis nimmermeer aan2 want zij zijn ellendige misleiders4 #e4 ,behalve zij1 die naderhand berouw zullen toonen en boete doen2 want voor hen zal ,god barmhartig en genadig wezen4 #f4 ,zij die hunne vrouwen van overspel mochten beschuldigen en daarvoor geene getuigen1 buiten hunnen persoon1 kunnen aanwijzen1 zullen viermalen bij ,god zweren1 dat zij de waarheid spreken4 #g4 ,en bij de vijfde maal zal hij ,gods vloek over zich inroepen1 indien hij een leugenaar is4 #h4 ,en de vrouw zal niet gestraft worden1 indien zij vier malen bij ,god zweert1 dat hij een leugenaar is4 #i4 ,en de vijfde maal door ,gods toorn over zich in te roepen1 indien1 hetgeen de man verklaard heeft1 waar zij #adbb4 #aj4 ,indien het niet ware dat ,god inschikkelijk1 en genadig omtrent u is1 en vergevingsgezind en wijs1 zou hij onmiddellijk uwe misdaden straffen4 #aa4 ,wat degenen onder u betreft1 die de leugen omtrent ,asha #adbc hebben openbaar gemaakt1 denk niet dat dit een kwaad voor u is2 integendeel1 het is beter voor u4 ,ieder hunner zal gestraft worden1 overeenkomstig de onrechtvaardigheid waaraan hij schuldig zal zijn #adbd1 en degeen hunner die getracht heeft haar te verzwaren #adbe1 zal eene gestrenge straf ondergaan4 #ab4 ,toen gij de beschuldiging hoordet1 hebben de geloovigen van beiderlei kunne niet innerlijk goed gedacht8 ,hebben zij niet gezegd3 ,het is eene duidelijke logen8 #ac4 ,hebben zij vier getuigen daarvoor aangewezen8 ,dus1 aangezien zij de getuigen niet hebben aangewezen1 zijn zij zekerlijk logenaars voor de oogen van ,god4 #ad4 ,ware het niet door ,gods lankmoedigheid omtrent u1 en zijne genade in deze wereld en in de volgende1 waarlijk1 dan zou u eene gestrenge straf opgelegd zijn geworden voor de lastering welke gij hebt verspreid1 toen gij datgene met uwe tongen openbaardet en met uwen mond spraakt1 waarvan gij geene kennis hebt1 en het licht achttet1 terwijl het eene belangrijke zaak in ,gods oogen was4 #ae4 ,zeidet gij1 toen gij het hoordet3 ,het voegt ons niet daarover te spreken4 ,god beware6 ,dit is eene groote lastering4 #af4 ,god heeft u gewaarschuwd1 opdat gij voortaan niet tot dezelfde misdaad moogt terugkeeren1 indien gij ware geloovige zijt4 #ag4 ,en ,god verklaart u zijne teekenen2 want ,god is alwetend en wijs4 #ah4 ,waarlijk1 zij die er genoegen in scheppen1 lasteringen omtrent de ware geloovigen te verspreiden1 zullen eene pijnlijke straf ondergaan4 #ai4 ,zoowel in deze wereld als in de volgende4 ,god weet1 maar gij weet niets4 #bj4 ,indien ,god niet lankmoedig en genadig omtrent u ware en zich barmhartig betoonde1 dan zoudt gij zijne wraak hebben gevoeld4 #ba4 ,o ware geloovigen6 volgt de stappen van den duivel niet2 want wie de stappen des duivels volgt1 aan dien zal hij menigvuldige misdaden bevelen1 en datgene wat niet geoorloofd is4 ,indien ,god niet zoo lankmoedig en genadig omtrent u ware1 dan zouden er niet zoovelen uwer van hunne schuld zijn gezuiverd geworden2 maar ,god zuivert wie hem behaagt2 want ,god hoort en ziet alles4 #bb4 ,laat degenen van ulieden1 die overvloed van welvaart bezitten en de machtigen niet zweren1 dat zij hunne verwanten niets zullen geven1 en aan de armen en aan hen die hunne woning voor de zaak des ,heeren waren godsdienst hebben verlaten1 maar laten zij liever vergeven en welwillend omtrent hen handelen4 ,zoudt gij niet begeeren dat ,god u vergaf #adbf8 ,en ,god is genadig en barmhartig4 #bc4 ,zij die valschelijk eerbare vrouwen beschuldigen1 welke zich slechts op eenigszins achtelooze wijze gedragen en ware geloovigen zijn1 zullen gevloekt worden in deze wereld en in de volgende1 en zij zullen eene gestrenge straf ondergaan #adbg4 #bd4 ,eens zullen hunne eigen tongen getuigenis tegen hen afleggen1 en hunne handen en hunne voeten1 nopens hetgeen zij hebben bedreven4 #be4 ,op dien dag zal ,god hun hunne juiste schuld betalen1 en zij zullen weten1 dat ,god de blijkbare waarheid is4 #bf4 ,de zondige vrouwen zullen aan de zondige mannen en de zondige mannen aan de zondige vrouwen worden verbonden1 maar de deugdzame vrouwen zullen met de deugdzame mannen worden gehuwd1 en de deugdzame mannen met de deugdzame vrouwen4 ,deze zullen gereinigd worden van de lasteringen1 welke lasteraars omtrent haar zullen hebben verspreid2 zij zullen vergiffenis en heerlijke gaven ontvangen4 #bg4 ,o ware geloovigen6 treedt geene huizen binnen1 behalve uwe eigene huizen1 dan nadat gij verlof gevraagd en het gezin daarvan gegroet hebt2 dit is beter voor u menschen2 gij zult dit in acht nemen4 #bh4 ,en indien gij geene menschen in die huizen mocht vinden1 treedt er dan niet binnen1 tenzij u verlof worde verleend2 en als tot u gezegd wordt3 ,keert terug1 dan keert gij terug4 ,dit zal voegzamer voor u zijn #adbh1 en ,god is bekend met hetgeen gij doet4 #bi4 ,gij zult geene misdaad doen1 wanneer gij onbewoonde huizen binnentreedt #adbi4 ,daar moogt gij het u gemakkelijk maken4 ,god weet wat gij openbaart en wat gij verbergt4 #cj4 ,zeg tot de ware geloovigen1 dat zij hunne oogen beheerschen en zich van onzedelijke handelingen onthouden1 dit zal reiner voor hen wezen2 want ,god is wel bekend met datgene wat zij doen4 #ca4 ,en zeg tot de geloovige vrouwen1 dat zij hare oogen nederslaan1 en hare zedigheid bewaren1 en hare versierselen niet ontdekken #adcj1 behalve wat daarvan noodzakelijk zichtbaar wordt #adca1 en laat haar heure sluiers over haren boezem werpen #adcb en hare versierselen niet vertoonen1 tenzij aan hare echtgenooten #adcc of hare vaders1 of de vaders harer echtgenooten1 of hare zoons of de zoons harer echtgenooten1 of hare broeders1 of de zonen harer broeders1 of de zonen harer zusters #adcd of hunne vrouwen #adce of de slaven welke hare rechterhand zal bezitten #adcf1 of hare mannelijke dienstboden1 die geene vrouwen noodig hebben #adcg of aan de kinderen1 die de naaktheid der vrouw nog niet kunnen onderscheiden4 ,en laten zij geene beweging met haren voet maken1 dat daardoor de versierselen welke zij verbergen1 ontdekt worden #adch4 ,en weest allen tot ,god gewend1 o ware geloovigen6 opdat hij gelukkig moogt zijn4 #cb4 ,huwt de onverbondenen onder u #adci1 en verbindt1 die het rechtschapenste onder uwe mannelijke en vrouwelijke dienstboden zijn4 ,indien zij arm zijn1 zal ,god hen van zijnen overvloed verrijken2 want ,god is goed en wijs4 #cc4 ,en laat degenen1 die door hunne armoede geene partij kunnen vinden1 zich voor ontucht behoeden2 dan zal ,god hen van zijnen overvloed verrijken4 ,indien een uwer slaven #addj u zijne vrijheid bij geschrifte #adda vraagt1 geef hem die dan1 indien gij hem die waardig oordeelt #addb1 en geef van ,gods rijkdommen welke u zijn geschonken #addc4 ,en dwingt niet uwe vrouwelijke dienstboden1 indien zij kuisch willen leven1 zich te laten onteeren1 ten einde u de voorbijgaande genoegens dezer wereld te verschaffen2 maar indien zij daartoe worden gedwongen1 waarlijk1 dan zal ,god genadig en barmhartig omtrent die vrouwen zijn wegens den dwang #addd4 #cd4 ,thans hebben wij u duidelijke teekenen geopenbaard1 en eene geschiedenis1 gelijk aan sommige der geschiedenissen van diegenen welke u voorafgingen #adde1 en eene vermaning voor de godvruchtigen4 #ce4 ,god is het licht van hemel en aarde4 ,dat licht is als eene nis1 waarin zich eene lamp bevindt2 eene lamp in een glas besloten2 een glas dat zich vertoont als ware het eene lichtende ster4 ,het is verlicht met de olie van een gezegenden boom1 van een olijfboom1 die noch van het ,oosten noch van het ,westen is #addf4 ,er is slechts weinig toe noodig om die olie licht te doen geven1 zelfs als zij door geen vuur wordt aangemaakt4 ,dit is een licht met een licht #addg4 ,god zal door dit licht leiden wie hem behaagt4 ,god stelt den menschen vergelijkingen voor2 want ,god kent alle dingen4 #cf4 ,in de huizen waarvan ,god de oprichting heeft veroorloofd #addh1 opdat daarin zijn naam zou mogen worden herdacht1 verkondigen de menschen zijn lof des ochtends en des avonds4 #cg4 ,die noch door handel noch door verbintenissen van het herdenken van ,god en van het in acht nemen des gebeds en het geven van aalmoezen worden afgetrokken1 den dag vreezende1 waarop de harten en oogen der menschen zullen worden verward2 #ch4 ,opdat ,god hen zou mogen beloonen1 overeenkomstig de grootste verdienste van hetgeen zij hebben verricht1 en hun van zijnen overvloed eene uitmuntende belooning toekennen2 want ,god beschenkt zonder maat wie hem behaagt4 #ci4 ,maar wat de ongeloovigen betreft1 hunne werken zijn gelijk aan den damp in eene vlakte #addi die door den dorstige voor water wordt gehouden1 totdat hij bij zijne nadering vindt1 dat het niets is1 maar hij vindt ,god met zich #adej1 die hem zijne rekening ruim betalen zal1 en ,god is snel in het opmaken der rekening2 #dj4 ,of als de duisternis1 verspreid over eene diepe zee1 met golven bedekt die over andere golven rollen1 waarboven wolken liggen1 en daarboven duisternis boven duisternis2 de mensch strekt zijne hand uit en ziet het niet4 ,indien ,god den mensch geen licht geeft1 waar zal hij het dan vinden8 #da4 ,hebt gij niet overwogen1 dat alle schepselen1 zoowel in den hemel als op de aarde ,gods lof verkondigen2 ook de vogels die hunne vleugelen uitspreiden8 ,ieder kent zijn gebed en zijnen lofzang1 en ,god weet wat zij doen4 #db4 ,aan ,god behoort het koninkrijk van hemel en aarde1 en tot ,god zal alles op den laatsten dag terugkeeren4 #dc4 ,ziet gij niet dat ,god de wolken spelend voortdrijft1 die verzamelt en daarna ophoopt8 ,gij ziet ook den regen die uit haar midden valt3 men zou zeggen dat hij groote bergen van hagel uit den hemel doet nederdalen1 waarmede hij bereikt wien hij wil en welke hij afwendt van wien hij wil4 ,de glans zijns bliksems behoeft slechts weinig om het gezicht te benemen4 #dd4 ,god doet den nacht op den dag volgen2 waarlijk1 hierin is eene onderrichting voor hen die verstand bezitten4 ,en ,god heeft ieder dier van water geschapen #adea2 het eene kruipt op den buik1 terwijl een ander op twee voeten en een ander weder op vier voeten gaat4 ,god schept naar zijn welbehagen2 want ,god is almachtig4 #de4 ,nu hebben wij duidelijke teekens nedergezonden1 en ,god leidt wie hem behaagt op den rechten weg4 #df4 ,de huichelaars zeggen3 ,wij gelooven in ,god en zijn gezant en wij gehoorzamen2 maar daarna wendt zich een deel hunner af en zijn geene ware geloovigen4 #dg4 ,en als zij voor ,god en zijn gezant worden opgeroepen opdat hij tusschen hen zou mogen richten1 dan verwijdert zich een deel hunner4 #dh4 ,maar indien het recht aan hunne zijde ware1 zouden zij gekomen zijn en zich aan hem hebben onderworpen4 #di4 ,zetelt er eene ziekte in hun hart8 twijfelen zij8 of vreezen zij dat ,god en zijn gezant onrechtvaardig omtrent hen zullen handelen8 ,maar zij zijn boozen #adeb4 #ej4 ,de woorden der ware geloovigen1 als zij voor ,god en zijn gezant worden opgeroepen1 om gericht te worden1 zijn slechts3 ,wij hebben gehoord en gehoorzamen2 en zij zijn het die voorspoed zullen genieten4 #ea4 ,zij die ,god en zijn gezant zullen gehoorzamen en ,god vreezen1 en ootmoedig nopens hem zullen zijn1 zullen eene groote gelukzaligheid genieten4 #eb4 ,zij zweren bij ,god met den meest plechtigen eed1 dat1 indien gij het hun beveelt1 zij hunne huizen en hunne bezittingen zullen verlaten4 ,zeg3 ,zweert niet6 gehoorzaamheid is meer waard en ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #ec4 ,zeg3 gehoorzaamt ,god en gehoorzaamt den gezant1 maar indien gij u afwendt1 zal men hem er geene rekenschap van vragen2 men verwacht van hem slechts zijne werken1 even als men van u de uwe verwacht4 ,en indien gij hem gehoorzaamt1 zult gij geleid worden2 maar de plicht van onzen gezant is slechts openbare prediking4 #ed4 ,god beloofde aan diegenen uwer1 welke gelooven en goede werken verrichten1 dat hij hen den ongeloovigen op de aarde zou doen opvolgen1 zooals hij hen die vr u waren1 den ongeloovigen van hunnen tijd liet opvolgen #adec1 en dat hij voor hen den godsdienst1 welke het hem behaagd heeft hun te geven1 vaststellen1 en hunne vrees in gerustheid veranderen zal4 ,zij zullen mij aanbidden en geen ander met mij verbinden4 ,maar zij die hierna nog ongeloovig zullen wezen1 zijn boozen4 #ee4 ,neemt het gebed in acht1 geeft aalmoezen en gehoorzaamt den gezant1 opdat gij genade moogt verwerven4 #ef4 ,denk niet dat de ongeloovige ,gods voornemens op aarde ijdel zullen maken2 en hun verblijf hierna zal het hellevuur wezen2 eene ellendige woning zal dat zijn6 #eg4 ,o ware geloovigen6 laat uwe slaven en diegenen onder u1 welke den ouderdom der rijpheid nog niet hebben bereikt1 verlof vragen1 alvorens zij drie malen des daags in uwe tegenwoordigheid komen #aded2 namelijk vr het ochtendgebed #adee1 als gij des middags uwe kleederen aflegt #adef en na het avondgebed #adeg4 ,dit zijn drie tijdstippen voor u1 waarop gij alleen moet wezen2 er zal voor u geene misdaad in liggen1 noch voor hen1 indien zij op andere tijdstippen zonder verlof tot u ingaan1 daar gij in voortdurende aanraking met elkander zijt4 ,zoo verklaart ,god u zijne teekenen2 want ,god is alwetend en wijs4 #eh4 ,en als uwe kinderen den ouderdom van rijpheid bereiken1 laat hen dan ten allen tijde verlof vragen om in uwe tegenwoordigheid te komen1 op dezelfde wijze als zij verlof vroegen1 die dien ouderdom voor hen bereikten4 ,zoo verklaart ,god u zijne teekenen2 want ,god is alwetend en wijs4 #ei4 ,wat zulke vrouwen betreft1 die geene kinderen meer baren en die1 om haren vergevorderden leeftijd1 niet meer hopen te huwen1 zal er geene misdaad voor haar in zijn1 dat zij hare opperkleederen afleggen1 zonder echter hare versierselen te toonen #adeh2 maar indien zij zich hiervan onthouden1 zal het beter voor haar zijn4 ,god hoort en ziet alles4 #fj4 ,het zal geene misdaad voor den blinde1 noch zal het eene misdaad voor den lamme1 noch zal het eene misdaad voor den zieke of voor u zelven wezen1 dat gij in uwe huizen eet #adei1 of in de huizen uwer vaders1 of in de huizen uwer moeders1 of in de huizen uwer broeders1 of in de huizen uwer zusters1 of in de huizen van uwe ooms van vaders of moeders zijde1 of in de huizen uwer tantes van vaders of moeders zijde1 of in de huizen waarvan gij de sleutels in uw bezit hebt1 of in het huis van uwen vriend4 ,er zal geene misdaad voor u in liggen1 hetzij gij te zamen of afzonderlijk eet #adfj4 #fa4 ,en als gij de huizen binnentreedt1 groet u dan wederkeerig #adfa1 u in ,gods naam eene goede en gelukkige gezondheid toewenschende4 ,zoo verklaart ,god u zijne teekenen1 opdat gij die zoudt mogen verstaan4 #fb4 ,waarlijk1 zij alleen zijn ware geloovigen1 die in ,god en zijn gezant gelooven1 en die1 wanneer zij met hem om eene zaak zijn vergaderd #adfb1 zich niet verwijderen1 dan nadat zij verlof van hem hebben verkregen4 ,waarlijk1 zij die verlof van u vragen1 zijn zij die in ,god en zijn gezant gelooven4 ,als zij u dus verlof vragen om te vertrekken1 ten behoeve van eene hen betreffende zaak1 geef dan verlof aan dengene van hen1 voor welken gij het geschikt zult oordeelen1 en vraag vergiffenis voor hen van ,god #adfc2 want ,god is barmhartig en genadig4 #fc4 ,laat het noemen van den gezant niet bij u geacht geworden1 alsof gij u onder elkander noemdet #adfd4 ,god kent diegenen uwer1 welke zich heimelijk uit de vergadering verwijderen1 en zich achter elkander verbergen4 ,maar laat hen1 die zijn bevel niet gehoorzamen zorg dragen1 dat hun geene ramp in deze wereld overvalle1 of hun niet eene gestrenge straf in het volgende leven worde opgelegd4 #fd4 ,behoort niet alles wat in den hemel en op aarde is1 aan ,god8 ,hij weet wel in welken staat gij u bevindt1 en op een zekeren dag zullen zij voor hem worden verzameld1 en hij zal hun verklaren wat zij hebben bedreven2 want ,god kent alle dingen4 ,,vijf ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,al ,,forkan #adfe4 ,geopenbaard te ,mekka4--#gg verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,gezegend zij hij die den ,forkan aan zijn dienaar heeft geopenbaard1 opdat deze een prediker voor alle schepselen zou zijn2 #b4 ,aan wien het koninkrijk des hemels en der aarde behoort2 die geene nakomelingschap heeft geteeld1 en geen deelgenoot in zijn koninkrijk heeft2 die alle dingen heeft geschapen en daarover naar zijn bepaalden wil beschikt4 #c4 ,zij hebben buiten hem andere goden gekozen1 die niets hebben geschapen1 maar zelven geschapen zijn #adff4 #d4 ,en die noch in staat zijn het kwaad van zich af te weren1 noch zich het goede te verschaffen1 en die noch over den dood1 noch over het leven bevelen1 noch de kracht bezitten1 waardoor de dooden weder worden opgewekt4 #e4 ,en de ongeloovigen zeggen3 ,deze ,koran is niets anders dan eene door hem uitgedachte leugen1 en anderen hebben hem daarin bijgestaan #adfg2 maar zij spraken eene onrechtvaardige zaak en eene leugen uit4 #f4 ,zij zeggen ook3 ,dit zijn fabelen der ouden1 welke hij heeft doen nederschrijven1 en zij worden hem des ochtends en des avonds voorgezegd4 #g4 ,zeg3 ,het is geopenbaard door hem1 die de geheimen van hemel en aarde kent4 ,waarlijk1 hij is barmhartig en genadig4 #h4 ,en zij zeggen3 ,welk soort gezant is deze8 ,hij nuttigt voedsel en wandelt in de straten #adfh4 zooals wij doen4 ,tot hem een engel zal worden nedergezonden om met hem te prediken2 #i4 ,of tot hem een schat worde nedergezonden1 of hij een tuin bezitte1 van welks vruchten hij mag eten1 zullen wij niet gelooven4 ,de goddeloozen zeggen ook3 ,gij volgt slechts een betooverd man4 #aj4 ,zie wat zij nopens u denken2 maar zij zijn verdwaald1 en zullen nimmer1 eene juiste gelegenheid hebben1 om het licht te vinden1 #aa4 ,gezegend zij hij1 die1 wanneer het hem behaagt1 eene betere belooning voor u zal bereiden1 dan diegene waarvan zij spreken2 namelijk tuinen1 door welke rivieren stroomen1 en hij zal u paleizen schenken4 #ab4 ,maar zij verwerpen het geloof aan het uur des oordeels als eene leugen4 #ac4 ,en wij hebben voor hen1 die het geloof aan dat uur verwerpen1 een brandend vuur gereed gemaakt2 als het hen van verre zal zien1 zal het vreeselijk brullen en woeden4 #ad4 ,en als zij1 te zamen gebonden1 in een enge plaats daarvan zullen worden geworpen1 zullen zij daar om den dood roepen1 #ae4 ,maar men zal hun antwoorden3 ,roep heden niet om n dood1 maar roep om verscheiden dooden4 #af4 ,zeg3 ,is dit beter1 of een tuin van eeuwigen duur1 die den vrome is beloofd8 ,deze zal hun als een belooning en een verblijf worden gegeven4 #ag4 ,daarin zullen zij alles hebben wat hun behaagt1 terwijl zij daarin eeuwig zullen verblijven4 ,dit is eene belofte1 welke zij uit de handen van hunnen heer kunnen vorderen4 #ah4 ,op een zekeren dag zal hij hen verzamelen1 en alles wat zij naast ,god aanbidden1 en hij zal tot de aangebedenen zeggen3 ,hebt gij deze mijne dienaren verleid1 of dwaalden zij uit eigen beweging van den rechten weg af8 #ai4 ,zij zullen antwoorden3 ,god verhoede6 ,het was ons onmogelijk1 andere beschermers buiten u te kiezen1 maar gij veroorloofdet hun en hunnen vaderen overvloed te genieten1 waardoor zij uwe vermaning vergaten1 en verloren gingen4 #bj4 ,en ,god zal tot hunne aanbidders zeggen3 ,thans hebben deze u van leugen overtuigd in hetgeen gij zegt4 ,zij kunnen noch uwe straf afwenden1 noch u eenige ondersteuning schenken4 #ba4 ,en dengenen van u die aan onrechtvaardigheid schuldig zal zijn zullen wij eene gestrenge pijniging doen ondergaan4 #bb4 ,wij hebben geene gezanten1 vr u gezonden dan die1 als de andere menschen1 voedsel nuttigden en door de straten wandelden1 en wij maakten sommigen uwer tot een middel ter beproeving voor anderen #adfi4 ,wilt gij met geduld volharden1 nu uw ,heer uwe volharding gadeslaat4 #bc4 ,zij die niet hopen ons bij de opstanding te ontmoeten1 zeggen3 ,zoolang de engelen niet tot ons worden nedergezonden1 of wij zelven onzen ,heer niet zien1 zullen wij niet gelooven4 ,waarlijk1 zij gedragen zich overmoedig en hebben op vreeselijke wijze gezondigd4 #bd4 ,op den dag waarop zij de engelen zullen zien komen #adgj1 zullen er geene blijde tijdingen voor de zondaren zijn1 en zij zullen zeggen3 ,dit zij verre van ons verwijderd4 #be4 ,dan zullen wij komen tot de werken1 welke zij gewrocht hebben1 en wij zullen die tot stof maken1 dat naar alle zijden wordt heenverspreid4 #bf4 ,op dien dag zullen zij1 welke voor het paradijs zijn bestemd1 gelukzalig in hun verblijf wezen1 en des middags eene heerlijke rustplaats hebben #adga4 #bg4 ,op dien dag zal de hemel door de wolken gekliefd en de engelen zullen nedergezonden worden en zichtbaar nederdalen #adgb2 #bh4 ,op dien dag zal het ware koninkrijk geheel aan den ,barmhartige toebehooren1 en die dag zal moeielijk zijn voor de ongeloovige4 #bi4 ,op dien dag zal de onrechtvaardige #adgc uit angst en wanhoop1 in zijne handen bijten1 en zeggen3 ,ach6 had ik slechts den weg der waarheid met den gezant gekozen4 #cj4 ,wee over mij6 ,ach6 had ik niet zulk een #adgd tot mijn vriend gekozen4 #ca4 ,hij lokte mij van ,gods vermaning af1 nadat die tot mij was gekomen2 want de duivel is de verrader van den mensch4 #cb4 ,en de gezant zal zeggen3 ,o ,heer6 mijn volk acht dezen ,koran als een ijdel samenstelsel4 #cc4 ,op dezelfde wijze hebben wij iederen profeet de zondaren tot vijanden gegeven4 ,maar uw ,heer is een voldoend leider en verdediger4 #cd4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,zoolang de ,koran hem niet in zijn geheel en op eens worde nedergezonden #adge1 zullen wij niet gelooven4 ,maar wij hebben dien op deze wijze geopenbaard1 opdat wij daardoor uw hart zouden mogen bevestigen #adgf1 en wij hebben die allengs1 bij onderscheiden gedeelten voorgezegd4 #ce4 ,zij zullen nimmer met een vreemde vraag tot u komen1 of wij zullen u de waarheid tot antwoord en eene uitmuntende uitlegging brengen4 #cf4 ,zij die op hunne aangezichten in de hel zullen worden geworpen1 zullen in den ellendigsten toestand verkeeren en het verst van den weg des heils verwijderd zijn4 #cg4 ,wij gaven vroeger aan ,mozes het boek der wet1 en wij wezen hem ,aron1 zijn broeder1 tot raadgever aan4 #ch4 ,en wij zeiden tot hen3 ,gaat tot het volk dat onze teekenen van valschheid beschuldigt4 ,en wij verdelgen hem met eene volslagen vernietiging4 #ci4 ,en herdenk het volk van ,noach1 toen zij onze gezanten van bedrog beschuldigden2 wij verdronken hen en maakten hen tot een teeken onder de menschen4 ,en wij hebben voor den onrechtvaardige een pijnlijke straf gereed gemaakt4 #dj4 ,gedenk ook ,ad en ,thamoed1 en zij die te al ,rass woonden #adgg1 en vele andere geslachten in dat tijdperk4 #da4 ,aan ieder hunner stelden wij voorbeelden ter zijner vermaning1 en ieder hunner verdelgden wij door eene geheele vernietiging4 #db4 ,de ,koreshieten zijn de stad dikwijls voorbij getrokken1 waarop wij een vreeselijke regen hebben doen nedervallen #adgh4 ,hebben zij niet gezien waar die eens stond8 ,maar zij hopen niet te worden opgewekt4 #dc4 ,als zij u zien1 zullen zij u slechts met spot ontvangen1 zeggende3 ,is hij dat1 dien ,god als zijn gezant heeft gezonden8 #dd4 ,waarlijk1 hij had ons bijna van de aanbidding van onze goden afgetrokken1 indien wij niet gestreng waren blijven volharden in onze onderwerping aan hen4 ,maar als zij de straf zullen zien1 welke voor hen is gereed gemaakt1 zullen zij 't hierna weten1 wie meer van het rechte pad is afgedwaald4 #de4 ,wat denkt gij8 ,zult gij de beschermer wezen van hem1 die zijn hartstocht tot zijn ,god heeft genomen #adgi8 #df4 ,verbeeldt gij u dat het grootste gedeelte hunner hoort of begrijpt8 ,zij zijn slechts gelijk aan het redelooze vee1 ja1 zij dwalen meer van het ware pad af4 #dg4 ,beschouwt gij de werken van uwen ,heer niet1 hoe hij de schaduw vr het opgaan der zon uitdrijft8 ,indien het hem had behaagd1 zou hij deze voor eeuwig onbewegelijk hebben gemaakt4 ,daarna doen wij de zon oprijzen en tot gids strekken4 #dh4 ,en daarna verminderen wij die gemakkelijk4 #di4 ,hij is het1 die den nacht bevolen heeft1 u als een kleed te dekken1 en de slaap om u rust geven1 en hij heeft den dag voor het waken ingesteld4 #ej4 ,hij is het1 die de winden zendt1 door welke de waterwolken voortdrijven1 als de voorboden zijner genade #adhj2 en wij zenden zuiver water #adha van den hemel neder4 #ea4 ,opdat wij daardoor eene doode streek zouden doen herleven1 en om daarmede te drenken hetgeen wij hebben geschapen1 zoowel vee als menschen1 in grooten getale #adhb4 #eb4 ,en wij verdeelen het onder hen op verschillende tijden1 opdat zij zouden mogen overdenken2 maar het grootste deel der menschen weigert1 alleen uit ondankbaarheid1 te overwegen #adhc4 #ec4 ,indien het ons zou hebben behaagd1 hadden wij een spreker naar iedere stad gezonden4 #ed4 ,gehoorzaam dus den ongeloovigen niet1 maar bied hun met dit boek een hevigen weerstand4 #ee4 ,hij is het die de twee zeen heeft vereenigd3 deze zoet en verfrisschend1 gene1 zout en bitter1 en hij heeft eene afscheiding tusschen haar geplaatst #adhd1 en eene grens die niet overschreden kan worden4 #ef4 ,hij is het die den mensch van water heeft geschapen #adhe en de banden des bloeds en der verwantschap tusschen hen heeft doen ontstaan2 want uw ,heer is machtig4 #eg4 ,zij aanbidden naast ,god datgene wat hen deren noch bevoordeelen kan1 en de ongeloovige is een medestander van de duivel tegen zijn ,heer #adhf4 #eh4 ,wij hebben u slechts gezonden om een boodschapper van goede tijdingen te zijn en tot bedreiging4 #ei4 ,zeg3 ik vraag van u geene belooning voor deze mijne prediking1 behalve de bekeering van hem1 die begeeren zal1 den weg van zijn ,heer te kiezen #adhg4 #fj4 ,en stel uw vertrouwen in hem die leeft en niet sterft1 en verkondig zijn lof 7hij is voldoende bekend met de zonden zijner dienaren74 ,die in zes dagen de hemelen en de aarde heeft geschapen en alles wat daartusschen is1 en daarna zijn troon besteeg4 ,de ,barmhartige3 vraag den wijze nopens hem4 #fa4 ,als den ongeloovige wordt gezegd3 ,aanbidt den ,genadige6 hernemen zij3 ,en wie is de ,genadige #adhh8 ,zullen wij aanbidden wat gij ons beveelt8 ,en dit voorschrift doet hen het geloof nog meer ontvluchten4 #fb4 ,gezegend zij hij die de twaalf teekenen in de hemelen heeft gesteld1 en daarin des daags eene lamp #adhi plaatste en de maan die des nachts schijnt4 #fc4 ,hij is het die den nacht en dag bevolen heeft elkander op volgen1 voor hem die overwegen wil1 of zijne dankbaarheid verlangt te betoonen4 #fd4 ,de dienaren van den ,barmhartige zijn zij1 die zedig op de aarde wandelen1 en die1 als de onwetende tot hen spreekt1 antwoorden3 ,vrede4 #fe4 ,en die de nacht doorbrengen in de aanbidding van hunnen ,heer1 opstaande om tot hem te bidden4 #ff4 ,en die zeggen3 ,o ,heer6 leid ons van de pijniging der hel af2 want de marteling daarvan duurt eeuwig4 ,waarlijk1 het is een ellendig verblijf en eene slechte rustplaats4 #fg4 ,die1 wanneer zij giften doen1 ruim noch karig zijn2 maar den juisten middenweg daartusschen in acht nemen #adij4 #fh4 ,en die geen anderen god naast den waren ,god aanroepen1 noch de ziel dooden welke ,god verboden heeft te dooden1 behalve voor eene rechtvaardige zaak1 of die zich niet aan ontucht schuldig maken4 ,maar hij die dit doet1 zal de vergelding zijner zonde ontmoeten4 #fi4 ,zijne straf zal op den dag der opstanding verdubbeld worden1 en hij zal1 met schande bedekt1 die eeuwig verduren4 #gj4 ,behalve zij die berouw betoonen en gelooven1 en rechtvaardige werken doen zullen3 voor hen zal ,god hunne vroegere zonden in goede werken veranderen #adia2 want ,god is vergevingsgezind en barmhartig4 #ga4 ,en wie berouw betoont en doet wat rechtvaardig is1 waarlijk1 hij keert zich tot ,god met eene aannemelijke bekeering4 #gb4 ,en zij die geene valsche getuigenis afleggen1 en welke1 als zij bij een ijdel gesprek tegenwoordig zijn1 dit op betamelijke wijze ontduiken1 #gc4 ,en die1 als zij door de teekens van hunnen ,heer worden vermaand1 niet nedervallen alsof zij doof en blind waren1 maar opstaan1 en daaraan een aandachtig oor leenen4 #gd4 ,en die zeggen3 ,o ,heer6 verleen ons1 in onze vrouwen en in onze kinderen1 dezulken1 die de voldoening onzer oogen zijn1 en maak ons tot toonbeelden onder hen die u vreezen4 #ge4 ,deze zullen beloond worden met de hoogste afdeeling in het paradijs1 opdat zij met standvastigheid hebben volhard1 en zij zullen daar het heil en den vrede vinden4 #gf4 ,eeuwig zullen zij daarin verblijven4 ,het zal een uitmuntend verblijf1 en eene heerlijke rustplaats wezen4 #gg4 ,zeg3 ,god bekreunt zich niet om u1 of gij hem al dan niet aanroept3 gij hebt zijn gezant reeds van bedrog beschuldigd2 maar hierna1 zal u eene voortdurende straf worden opgelegd4 ,,zes ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,dichters #adib4 ,geopenbaard te ,mekka #adic4--bbh verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,t4 ,s4 ,m4 #adid4 ,dit zijn de teekens van het duidelijke boek4 #b4 ,misschien bedroeft gij u doodelijk1 omdat de bewoners van ,mekka niet geloovig willen worden4 #c4 ,indien het ons behaagde1 zouden wij hun een overtuigend teeken uit den hemel kunnen nederzenden1 waarvoor zij hunne nekken nederig zouden krommen4 #d4 ,maar er komt van den ,barmhartige1 geene nieuwe vermaning tot hen welke naar de omstandigheden dit vereischen1 wordt geopenbaard1 waarvan zij zich niet afwenden4 #e4 ,en zij hebben deze van valschheid beschuldigd2 maar er zal een boodschap tot hen komen1 waarmede zij niet zullen spotten4 #f4 ,hebben zij de aarde niet beschouwd1 en gezien hoe veel verschillende planten1 van allerlei edele soorten wij daaraan doen ontspruiten8 #g4 ,waarlijk1 hierin is een teeken2 maar het grootste deel hunner zijn ongeloovigen4 #h4 ,waarlijk1 uw ,heer is de machtige1 de barmhartige ,god4 #i4 ,herdenk1 toen uw ,heer ,mozes riep1 zeggende3 ,ga tot het onrechtvaardige volk3 #aj4 ,het volk van ,pharao4 ,zullen zij mij niet vreezen8 #aa4 ,mozes antwoordde3 ,o ,heer6 waarlijk1 ik vrees1 dat zij mij van logen zullen beschuldigen4 #ab4 ,en dat mijne borst vernauwd worde en dat mijn tong niet gereed zij tot spreken #adie2 wijs ,aron dus aan om mijn helper te wezen4 #ac4 ,ook kunnen zij mij eene misdaad tegenwerpen #adif1 en ik vrees dat zij mij zullen dooden4 #ad4 ,god zeide3 ,zij zullen u volstrekt niet dooden3 gaat dus met uwe teekenen2 want wij zullen met u zijn1 en wij willen hooren wat er tusschen u en hen geschiedt4 #ae4 ,gaat dus tot ,pharao en zeg3 ,waarlijk1 wij zijn de gezant #adig van den ,heer van alle schepselen4 #af4 ,zend de kinderen ,israls met ons weg4 #ag4 ,en toen zij hunne boodschap hadden overgebracht1 antwoordde ,pharao3 ,hebben wij u niet onder ons opgevoed1 toen gij nog een kind waart1 en hebt gij niet gedurende verscheidene jaren van uw leven onder ons gewoond #adih8 #ah4 ,gij hebt de daad bedreven1 welke gij bedreven hebt2 en gij zijt een ondankbare4 #ai4 ,mozes hernam3 ,inderdaad1 ik deed het1 en ik was een van hen die dwaalden #adii4 #bj4 ,daarom ontvluchtte ik u1 dewijl ik u vreesde2 maar mijn ,heer heeft mij wijsheid geschonken en mij tot een zijner gezanten aangewezen4 #ba4 ,en is de gunst1 welke gij mij hebt geschonken1 dat gij de kinderen ,israls tot slaven maaktet8 #bb4 ,pharao zeide3 ,en wie is dan de ,heer van alle schepselen8 #bc4 ,mozes antwoordde3 de ,heer van alle hemel en aarde en van alles wat daartusschen is2 indien gij lieden van verstand zijt4 #bd4 ,pharao zeide tot degenen1 die in zijne nabijheid waren3 ,hoort gij niet8 #be4 ,mozes zeide3 ,uw ,heer en de ,heer uwer voorvaderen4 #bf4 ,pharao zeide tot hen die tegenwoordig waren3 ,uw gezant1 die tot u werd gezonden is zeker bezeten #aejj4 #bg4 ,mozes zeide3 de ,heer van het ,oosten en van het ,westen en van alles wat daartusschen is2 indien gij lieden van verstand zijt4 #bh4 ,pharao zeide tot hem3 ,waarlijk1 indien gij een anderen ,god naast mij kiest #aeja1 zal ik u gelijk doen wezen aan hen die gevangen zijn #aejb4 #bi4 ,mozes antwoordde3 ,wat6 niettegenstaande ik met een overtuigend wonder tot u kom8 #cj4 ,pharao hernam3 ,toon het dan1 indien gij de waarheid spreekt4 #ca4 ,en hij wierp zijn staf neder1 en ziet deze werd eene zichtbare slang4 #cb4 ,en hij trok zijne hand uit zijne borst en1 ziet1 zij was wit voor de toeschouwers1 #cc4 ,pharao zeide tot de vorsten1 die in zijne nabijheid waren3 ,waarlijk1 deze man is een behendige toovenaar4 #cd4 ,hij tracht u door zijne tooverij het bezit van u land te ontrooven3 wat denkt gij dus te doen8 #ce4 ,zij antwoordden3 ,stel hem en zijn broeder door goede woorden voor eenigen tijd uit1 en zend mannen in de steden1 die verzamelen4 #cf4 ,en tot u brengen alle behendige toovenaren4 #cg4 ,zoo werden de toovenaren op een bepaalden tijd1 op een plechtigen dag bijeenvergaderd4 #ch4 ,en tot het volk werd gezegd3 ,zijt gij bijeenvergaderd8 #ci4 ,ja1 antwoordde het volk onder zich1 en wij zullen de toovenaren volgen1 indien zij de overwinning behalen4 #dj4 ,toen de toovenaars gekomen waren1 zeiden zij tot ,pharao3 zullen wij zekerlijk eene belooning ontvangen1 indien wij de overwinning behalen8 #da4 ,hij antwoordde3 ,ja1 en gij zult mijn persoon mogen naderen4 #db4 ,mozes zeide tot hen3 ,werpt neder wat gij neder te werpen hebt4 #dc4 ,daarop wierpen zij hunne koorden en hunne staven neer1 en zeiden3 ,waarlijk1 door de macht van ,pharao zullen wij de overwinnaars zijn4 #dd4 ,en ,mozes wierp zijn staf neder1 en ziet1 de staf verzwolg wat zij valschelijk hadden uitgedacht4 #de4 ,daarop wierpen zich de toovenaars biddend neder #df4 ,en zeiden3 ,wij gelooven in den ,heer van alle schepselen4 #dg4 ,de ,heer van ,mozes en ,aron4 #dh4 ,pharao zeide tot hen3 ,hebt gij in hem geloofd1 voor ik u verlof heb gegeven8 ,waarlijk hij is uw hoofd1 die u de tooverij heeft geleerd #aejc2 maar later zult gij zeker mijne kracht kennen4 #di4 ,ik zal uwe handen en uwe voeten aan de tegenovergestelde zijden afsnijden1 en ik zal u allen doen kruisigen4 #ej4 ,zij antwoorden3 ,dit zal geen nadeel voor ons zijn2 want wij zullen tot onzen ,heer terugkeeren4 #ea4 ,wij hopen dat onze ,heer ons onze zonden zal vergeven1 ons die de eersten waren welke geoorloofd hebben #aejd4 #eb4 ,en wij spraken door openbaring tot ,mozes1 zeggende3 ,trek voort met mijne dienaren1 des nachts2 want gij zult vervolgd worden4 #ec4 ,en ,pharao zond beambten in de steden om strijdkrachten te verzamelen #ed4 ,zeggende3 ,waarlijk de ,isralieten maken slechts eene kleine hoop volk uit4 #ee4 ,en zij zijn verwoed op ons4 #ef4 ,maar wij vormen eene welvoorziene menigte4 #eg4 ,zoo deden wij hun hunne tuinen1 hunne fonteinen1 #eh4 hunne schatten en heerlijke woningen verlaten4 #ei4 ,zoo deden wij1 en wij deden die den kinderen ,israls erven #aeje4 #fj4 ,en zij vervolgden hen bij het opgaan der zon4 #fa4 ,en toen de beide legers in elkanders gezicht waren gekomen1 zeiden de makkers van ,mozes3 ,wij zullen zekerlijk worden overwonnen4 #fb4 ,mozes antwoordde3 ,volstrekt niet3 want mijn ,heer is met mij2 hij zal mij zekerlijk leiden4 #fc4 ,en wij bevalen ,mozes door openbaring1 zeggende3 ,sla de zee met uwen staf4 ,en toen hij haar had geslagen werd zij in twaalf afdeelingen verdeeld2 ieder deel1 dat een pad was1 scheen een groote berg4 #fd4 ,en wij lieten de anderen naderen4 #fe4 ,en wij bevrijdden ,mozes en allen die met hem waren4 #ff4 ,daarna verdronken wij de anderen4 #fg4 ,waarlijk daarin was een teeken2 maar het grootste aantal hunner geloofden niet4 #fh4 ,waarlijk1 uw ,heer is de machtige en de barmhartige4 #fi4 ,en herinner hun de geschiedenis van ,abraham4 #gj4 ,toen hij tot zijnen vader en zijn volk zeide3 ,wat aanbidt gij8 #ga4 ,zij antwoordden3 ,wij aanbidden afgoden1 en wij dienen deze alle dagen met standvastigheid4 #gb4 ,abraham zeide3 ,hooren zij u als gij hen aanroept8 #gc4 ,of bevoordeelen1 noch deren zij u8 #gd4 ,zij antwoordden3 ,neen2 maar wij zagen dat onze vaderen hetzelfde deden4 #ge4 ,hij zeide3 ,wat denkt gij3 ,de goden die gij aanbidt4 #gf4 ,en welke door uwe voorvaderen werden aangebeden4 #gg4 ,zijn mijne vijanden1 behalve slechts de ,heer van alle schepselen4 #gh4 ,die mij heeft geschapen en mij op den rechten weg leidt4 #gi4 ,en die mij geeft te eten en te drinken2 #hj4 ,en die mij geneest als ik ziek ben2 #ha4 ,en die mij zal doen sterven en mij daarna tot het leven zal terugbrengen4 #hb4 ,en die1 naar ik hoop1 mij mijne zonden op den dag des oordeels zal vergeven4 #hc4 ,o ,heer6 verleen mij wijsheid en vereenig mij met de rechtvaardigen4 #hd4 ,en geef1 dat nog de laatste nakomelingschap met eer van mij spreke #aejf2 #he4 ,en maak mij tot een erfgenaam van den tuin der heerlijkheid2 #hf4 ,en vergeef mijn vader die tot de afdwalenden heeft behoord #aejg4 #hg4 ,en bedek mij niet met schande op den dag der opstanding2 #hh4 ,op den dag1 waarop noch rijkdommen1 noch kinderen van eenig voordeel zullen kunnen zijn4 #hi4 ,behalve voor hem1 die met een oprecht hart tot ,god zal komen2 #ij4 ,als het paradijs voor het gezicht der vromen gebracht zal worden4 #ia4 ,en de hel geheel zal verschijnen voor hen die gedwaald zullen hebben2 #ib4 ,en tot hen zal gezegd worden3 ,waar zijn uwe godheden1 #ic4 welke gij naast ,god dient8 ,zullen zij u van straf bevrijden1 of zullen zij zich zelven bevrijden8 #id4 ,en zij zullen in de hel geworpen worden2 zoowel zij #aejh1 als diegenen1 welke tot hunne aanbidding werden verleid1 #ie4 ,en het geheele heir van ,eblis4 #if4 ,de verleiden zullen daar met hunne valsche goden twisten1 zeggende3 #ig4 ,bij ,god1 wij verkeerden in eene duidelijke dwaling4 #ih4 ,toen wij u met den ,heer van alle schepselen gelijk stelden4 #ii4 ,de zondaren alleen hebben ons verleid4 #ajj4 ,thans hebben wij geene tusschentreders4 #aja4 ,noch eenigen vriend die voor ons zorgt4 #ajb4 ,indien het ons veroorloofd ware1 nog slechts eenmaal in de wereld terug te keeren1 zouden wij zekerlijk ware geloovigen worden4 #ajc4 ,waarlijk1 hierin was een teeken2 maar het grootste gedeelte hunner gelooven niet4 #ajd4 ,uw ,heer is de machtige1 de barmhartige4 #aje4 ,het volk van ,noach beschuldigde ,gods zendingen van bedrog4 #ajf4 ,toen hun broeder ,noach tot hen zeide3 ,wilt gij ,god niet vreezen8 #ajg4 ,waarlijk1 ik ben een geloofbare boodschapper voor u4 #ajh4 ,vreest dus ,god en gehoorzaamt mij4 #aji4 ,ik vraag geene belooning van u voor mijne prediking tot u2 ik verwacht mijne belooning slechts van den ,heer van alle schepselen4 #aaj4 ,vreest dus ,god en gehoorzaamt mij4 #aaa4 ,zij antwoorden3 ,zullen wij u gelooven1 die alleen door de laagsten uit het volk gevolgd wordt8 #aab4 ,noach zeide3 ,ik heb geene kennis van hetgeen zij deden #aeji4 #aac4 ,zij zijn mijn ,heer alleen rekenschap verschuldigd2 begreept gij dit slechts6 #aad4 ,daarom zal ik de geloovigen niet verdrijven #aeaj4 #aae4 ,ik ben slechts een openbaar prediker4 #aaf4 ,zij hernamen3 ,zekerlijk1 o ,noach6 indien gij niet ophoudt op deze wijze te handelen zult gij gesteenigd worden4 #aag4 ,hij zeide3 ,o ,heer6 waarlijk1 mijn volk houdt mij voor een leugenaar4 #aah4 ,richt dus in het openbaar tusschen mij en hen1 en bevrijd mij en de ware geloovigen1 die met mij zijn1 #aai4 ,daarom bevrijdden wij hem1 en degenen1 die met hem waren in de ark1 met menschen en dieren gevuld4 #abj4 ,en daarom verdronken wij de overigen4 #aba4 ,waarlijk1 hierin was een teeken2 maar het grootste deel hunner geloofde niet4 #abb4 ,uw ,heer is de machtige1 de barmhartige1 #abc4 ,de stam van ,ad beschuldigde ,gods boodschapper van logen4 #abd4 ,toen hun broeder ,hud tot hen zeide3 ,wilt gij ,god niet vreezen8 #abe4 ,waarlijk1 ik ben een geloofbaar boodschapper tot u4 #abf4 ,vreest dus ,god en gehoorzaamt mij4 #abg4 ik vraag van u geenerlei belooning voor mijne prediking tot u2 ik verwacht mijne belooning slechts van den ,heer van alle schepselen4 #abh4 ,bouwt gij een scheidspaal op iedere hoog gelegen plaats1 om u te vermaken #aeaa8 #abi4 ,en richt gij prachtige werken op1 in de hoop die eeuwig te bezitten8 #acj4 ,en als gij uwe macht uitoefent1 oefent gij die met onbarmhartigheid en gestrengheid uit #aeab4 #aca4 ,vreest ,god1 door deze dingen te verlaten en gelooft mij #aeac4 #acb4 ,en vreest hem1 die u datgene heeft geschonken1 wat gij kent4 #acc4 ,hij heeft u vee geschonken en kinderen2 #acd4 ,en tuinen en fonteinen4 #ace4 ,waarlijk1 ik vrees voor u de straf van een gestrengen dag4 #acf4 ,zij antwoordden3 ,het is ons gelijk1 of gij ons al dan niet vermaant4 #acg4 ,wat gij ons predikt is slechts een verzinsel der ouden4 #ach4 ,nimmer zullen wij gestraft worden voor hetgeen wij hebben gedaan4 #aci4 ,en zij beschuldigden hem van bedrog1 en daarom verdelgden wij hen4 ,waarlijk1 hierin was een teeken2 maar het grootste deel hunner geloofde niet4 #adj4 ,uw ,heer is de machtige1 de barmhartige4 #ada4 ,de stam van ,thamoed beschuldigde ,gods gezanten eveneens van leugen4 #adb4 ,toen hun broeder ,saleh tot hen zeide3 ,wilt gij ,god niet vreezen8 #adc4 ,waarlijk1 ik ben een geloovig boodschapper voor u4 #add4 ,vreest dus ,god en gehoorzaamt mij4 #ade4 ,ik vraag geene belooning van u1 voor mijne prediking tot u3 ik verwacht mijne belooning van niemand anders dan van den ,heer van alle schepselen4 #adf4 ,zult gij altijd in het zekere bezit blijven van de dingen die hier zijn1 #adg4 ,waaronder tuinen en fonteinen4 #adh4 ,en korenvelden en palmboomen1 wier takken met bloemen zijn beladen8 #adi4 ,en wilt gij voortgaan1 u woningen uit de bergen te houwen1 terwijl gij u onbeschaamd gedraagt #aead8 #aej4 ,vreest ,god en gehoorzaamt mij4 #aea4 ,en gehoorzaamt niet het bevel der zondaren4 #aeb4 ,die snood op aarde handelen1 en die zich niet verbeteren4 #aec4 ,zij antwoordden3 ,waarlijk1 gij zijt bezeten4 #aed4 ,gij zijt slechts een mensch gelijk wij2 toon ons een teeken indien gij de waarheid spreekt4 #aee4 ,saleh zeide3 ,deze wijfjes-kameel zal u een teeken zijn1 zij zal haar deel water hebben en gij zult beurtelings uw deel water hebben op een zekeren1 voor u bepaalden dag #aeae4 #aef4 ,en deer haar niet1 opdat u de straf van een vreeselijken dag niet worde opgelegd4 #aeg4 ,maar zij doodden haar en berouwden hunne boosheid4 #aeh4 ,want de straf1 waarmede zij bedreigd waren geworden1 overviel hen4 ,waarlijk1 hierin was een teeken2 maar het grootste deel van hen geloofde niet4 #aei4 ,uw ,heer is de machtige1 de genadige4 #afj4 ,het volk van ,lot beschuldigde ,gods boodschappers eveneens van bedrog4 #afa4 ,toen hun broeder ,lot tot hen zeide3 ,wilt gij ,god niet vreezen8 #afb4 ,waarlijk1 ik ben een geloofbaar boodschapper tot u4 #afc4 ,vreest dus ,god en gehoorzaamt mij4 #afd4 ,ik vraag geene belooning van u1 voor mijne prediking3 ,ik verwacht mijne belooning van geen ander dan van den ,heer van alle schepselen4 #afe4 ,nadert gij de mannelijke wezens onder de menschen4 #aff4 en verlaat gij uwe vrouwen1 die uw ,heer voor u heeft geschapen4 ,waarlijk1 gij zijt zondaren4 #afg4 ,zij zeiden3 ,indien gij zoo voortgaat1 o ,lot6 zult gij zekerlijk uit onze stad worden verdreven4 #afh4 ,hij zeide3 ,waarlijk1 ik behoor tot hen1 die uwe daden verfoeien4 #afi4 ,o ,heer6 bevrijd mij en mijn gezin van hetgeen zij bedrijven4 #agj4 ,daarom bevrijdden wij hem en zijn geheel gezin4 #aga4 ,behalve eene oude vrouw1 zijnde zijne vrouw1 die omkwam met hen die achtergebleven waren4 #agb4 ,daarna verdelgden wij de overigen4 #agc4 ,en wij deden eene bui van steenen op hen nederregenen1 en vreeselijk was de regenbui die op degenen nederviel1 welke te vergeefs waren gewaarschuwd4 #agd4 ,waarlijk1 hierin was een teeken2 maar het grootste deel hunner geloofde niet4 #age4 ,uw ,heer is de machtige1 de genadige4 #agf4 ,ook de bewoners van het woud #aeaf beschuldigden ,gods gezanten van bedrog4 #agg4 ,toen ,shoaib tot hen zeide3 ,wilt gij ,god niet vreezen8 #agh4 ,waarlijk ik ben een geloovig boodschapper voor u4 #agi4 ,vreest dus ,god en gehoorzaamt mij4 #ahj4 ,ik vraag geene belooning van u1 voor mijne prediking2 ik verwacht mijne belooning van niemand anders dan van den ,heer van alle schepselen4 #aha4 ,geeft juist gewicht en weest geene bedriegers4 #ahb4 ,en weegt met een gelijke weegschaal4 #ahc4 ,en vermindert niet wat den menschen toekomt2 bedrijft geen geweld op aarde2 en handelt niet slecht4 #ahd4 ,en vreest hem die u en de vroegere geslachten heeft geschapen4 #ahe4 ,zij antwoordden3 ,waarlijk gij zijt bezeten4 #ahf4 ,gij zijt niets meer dan een mensch gelijk wij en waarlijk1 wij houden u voor een leugenaar4 #ahg4 ,doe thans een deel van den hemel op ons nedervallen1 indien gij de ,waarheid spreekt4 #ahh4 ,shoaib zeide4 ,mijn ,heer weet het beste wat gij doet4 #ahi4 ,en zij beschuldigden hen van bedrog2 daarom overviel hen de straf van den dag der schaduwgevende wolk #aeag1 en dit was de straf van den vreeselijken dag4 #aij4 ,waarlijk1 hierin was een teeken2 maar het grootste deel hunner geloofde niet4 #aia4 ,uw ,heer is de machtige1 de barmhartige4 #aib4 ,dit boek is zekerlijk eene openbaring van den ,heer van alle schepselen4 #aic4 ,welke de getrouwe geest #aeah op uw hart heeft doen nederdalen4 #aid4 ,opdat gij een prediker voor uw volk zoudt zijn1 #aie4 ,in de duidelijke ,arabische taal4 #aif4 ,waarvan de getuigenis door de schriften van vroegere tijden wordt geleverd4 #aig4 ,was het geen teeken voor hen1 dat de wijze mannen onder de kinderen ,israls die kenden8 #aih4 ,hadden wij het aan een der vreemdelingen geopenbaard4 #aii4 ,en hij zou het hun hebben voorgelezen1 dan zouden zij daaraan niet hebben willen gelooven4 #bjj4 ,zoo deden wij hardnekkig ongeloof in de harten der zondaren binnentreden4 #bja4 ,zij zullen daarin niet gelooven1 dan nadat zij eene pijnlijke straf hebben gezien4 #bjb4 ,deze zal plotseling over hen komen1 en zij zullen deze niet voorzien4 #bjc4 ,en zij zullen zeggen3 zal ons uitstel worden verleend8 #bjd4 ,verlangen zij dus dat onze straf zal worden verhaast #aeai8 #bje4 ,wat denkt gij8 ,indien wij hun toestaan het voordeel van dit leven voor vele jaren te genieten4 #bjf4 ,en datgene1 waarmede zij bedreigd werden1 later over hen komt4 #bjg4 ,wat zal het hen van voordeel zijn1 wat zij hebben genoten8 #bjh4 ,wij hebben geene stad verwoest1 dan nadat er vooraf gezanten waren heengezonden4 #bji4 ,ten einde de bewoners daarvan te waarschuwen1 ook behandelden wij hen niet onrechtvaardig4 #baj4 ,de duivelen daalden niet neder met den ,koran1 zooals de ongeloovigen voorgeven2 #baa4 ,dat komt niet overeen met hun doel2 ook zijn zij niet in staat zulk een boek voort te brengen4 #bab4 ,want zij zijn er ver van verwijderd1 het gesprek der engelen in den hemel te hooren #aebj4 #bac4 ,roep geen anderen god met den waren ,god aan1 opdat gij niet tot een van hen wordet1 die ter straffe zijn gedoemd4 #bad4 ,en vermaan uwe naaste betrekkingen #aeba4 #bae4 ,en gedraag u met zachtmoedigheid omtrent de ware geloovigen die u volgen4 #baf4 ,en indien zij ongehoorzaam omtrent u zijn1 zeg dan3 ,waarlijk ik ben zuiver van hetgeen gij doet4 #bag4 ,en vertrouw in den machtigsten1 den barmhartigsten ,god4 #bah4 ,die u ziet als gij opstaat1 #bai4 ,en uw gedrag onder hen die aanbidden #aebb2 #bbj4 ,want hij ziet en hoort alles4 #bba4 ,zal ik u verklaren op wie de duivelen nederdalen8 #bbb4 ,zij dalen neder op iederen leugenachtigen en zondigen persoon #aebc4 #bbc4 ,zij leeren wat gehoord is geworden #aebd1 maar het grootste deel hunner zijn leugenaars4 #bbd4 ,en zij die dwalen1 volgen de stappen der dichters4 #bbe4 ,ziet gij niet dat zij1 als van hunne zinnen beroofd1 door iedere vallei wandelen #aebe8 #bbf4 ,en dat zij zeggen1 wat zij niet doen #aebf8 #bbg4 ,behalve zij die gelooven en goede werken doen en ,god dikwijls herdenken #aebg4 #bbh4 ,en die zich zelven verdedigen1 nadat zij onrechtvaardig zijn behandeld geworden2 terwijl zij die onrechtvaardig handelen1 hierna zullen weten1 welke handeling zij te wachten hebben4 ,,zeven ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,mier4 #aebh ,gegeven te ,mekka--#ie verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,t4 ,s4 ,dit zijn de teekenen van den ,koran en van het duidelijke boek4 #b4 ,eene leiding en goede tijding voor de ware geloovigen4 #c4 ,die hun gebed geregeld verrichten en aalmoezen geven1 en vast in het volgend leven gelooven4 #d4 ,wat hen betreft1 die niet in het volgende leven gelooven1 wij hebben hunne werken voor hen gereed gemaakt #aebi1 zij zullen door verbazing getroffen worden1 over hunne teleurstelling1 als zij weder zullen worden opgewekt4 #e4 ,zij zijn het1 welken eene strenge straf in dit leven en in het toekomstige wacht3 zij zullen de ongelukkigsten zijn4 #f4 ,gij hebt den ,koran voorzeker van een wijzen en alwetenden ,god ontvangen4 #g4 ,gedenk1 toen ,mozes tot zijn gezin zeide3 ,waarlijk1 ik bemerk vuur1 ik zal u tijdingen daarvan brengen1 of ik zal u een brandend hout daarvan brengen1 ten einde u te verwarmen #aecj4 #h4 ,en toen hij nabij het vuur was gekomen1 riep hem eene stem toe3 ,gezegend hij1 die in1 en hij die nabij het vuur is #aeca1 en geloofd zij ,god1 de ,heer van alle schepselen6 #i4 ,o ,mozes6 waarlijk1 ik ben ,god1 de machtige1 de wijze4 #aj4 ,werp thans uwen staf neder4 ,en toen hij zag dat deze zich bewoog als ware die eene slang1 week hij achteruit en vlood1 en keerde zich niet om4 ,en ,god zeide3 ,o ,mozes6 vrees niet2 want mijne gezanten hebben niets van mij te duchten4 #aa4 ,behalve hij die onrechtvaardig zal hebben gehandeld2 maar voor wien daarna kwaad door goed zal hebben vervangen1 ben ik genadig en barmhartig #aecb4 #ab4 ,steek uwe hand in uwe borst1 en uwe hand zal wit en ongedeerd te voorschijn komen2 dit zal een der negen teekenen #aecc voor ,pharao en zijn volk wezen2 want zij zijn zondaren4 #ac4 ,en toen onze zichtbare teekenen tot hen waren gekomen1 zeiden zij3 ,dit is duidelijke tooverij4 #ad4 ,en zij loochenden deze1 uit onrechtvaardigheid en trotschheid1 hoewel hunne zielen zekerlijk wisten1 dat die van ,god waren2 maar gedenk1 wat het einde der zondaren was4 #ae4 ,wij schonken vroeger verstand aan ,david en ,salomo1 en zij zeiden3 ,geloofd zij ,god1 die ons boven zoo menige zijner geloovige dienaren heeft doen uitmunten6 #af4 ,en ,salomo was ,david's erfgenaam #aecd1 en hij zeide3 ,o menschen6 men heeft ons geleerd1 de taal der vogelen te verstaan #aece1 en alles werd ons geschonken2 dit is een duidelijk teeken van ,gods gunst4 #ag4 ,en ,salomo's legers werden onder hem vergaderd1 bestaande uit geniussen1 menschen en ook vogelen2 en zij werden in verschillende troepen gerangschikt4 #ah4 ,toen zij in de vallei der mieren kwamen #aecf1 zeide eene mier1 toen zij de heirscharen zag naderen3 ,o1 mieren6 gaat in uwe woningen1 opdat ,salomo en zijn leger u niet onder den voet trede1 zonder het te bemerken4 #ai4 ,en ,salomo glimlachte op die woorden1 en zeide3 ,o ,heer6 geef dat ik dankbaar zij voor uwe gunst1 waarmede gij mij en mijne vaderen hebt begunstigd1 en dat ik moge doen wat recht is en u behaagt2 en leid mij door uwe genade in het paradijs1 onder uwe dienaren1 de rechtvaardigen4 #bj4 ,en hij zag de vogelen en hij zeide3 ,wat is de reden dat ik de kievit niet zie #aecg8 ,is hij afwezig8 #ba4 ,waarlijk1 ik zal hem straffen met eene strenge kastijding #aech1 of ik zal hem dooden1 tenzij hij mij eene gegronde verontschuldiging make4 #bb4 ,en het duurde niet lang1 voor hij zich aan ,salomo vertoonde1 en zeide3 ,ik heb eene plaats gezien1 welke gij niet gezien hebt1 en ik kom tot u van ,saba1 met zeker nieuws4 #bc4 ,ik vond eene vrouw #aeci1 die daar regeerde1 die voorzien is van alles1 wat begeerlijk is voor een vorst1 en een prachtigen troon heeft #aedj4 #bd4 ,ik vond dat zij en haar volk de zon naast ,god aanbaden1 en ,satan heeft hunne werken in hunne oogen goed doen schijnen1 en hen van den weg der waarheid afgeleid 7waardoor zij niet recht geleid worden74 #be4 ,opdat zij ,god niet zouden aanbidden1 die aan het licht brengt wat in den hemel en op aarde is verborgen1 en kent wat zij verbergen en wat zij ontdekken4 #bf4 ,god6 ,er is geen ,god buiten hem1 den ,heer van den grootschen troon4 #bg4 ,salomo zeide3 wij zullen zien of gij de waarheid hebt gesproken1 dan of gij een leugenaar zijt4 #bh4 ,gaat met dezen brief van mij en werp dien onder hen neder2 wend u daarna van hen af en wacht1 om te weten1 welk antwoord zij zullen geven4 #bi4 ,en toen de koningin van ,saba den brief had ontvangen #aeda1 zeide zij3 ,o edelen6 waarlijk1 mij is een eervolle brief overgebracht4 #cj4 ,hij is van ,salomo1 en dit is de inhoud3 ,in den naam van den barmhartigsten ,god4 #ca4 ,staat niet op tegen mij1 maar komt en geeft u aan mij over #aedb4 #cb4 ,zij zeide3 ,o edelen6 raad mij in mijne zaak1 ik wil omtrent niets besluiten1 tenzij gij getuige daarvan zijt en het goedkeurt4 #cc4 ,de edelen antwoordden3 ,wij zijn met sterkte begiftigd1 en met groote dapperheid in den oorlog2 maar het bevel komt u toe3 weet dus wat gij wilt bevelen #aedc4 #cd4 ,zij zeide3 ,waarlijk1 als de koningen eene stad met geweld binnentrekken1 plunderen zij die en vernederen hare machtigste inwoners en zoo zullen dezen met ons handelen4 #ce4 ,maar ik zal hun geschenken zenden1 en ik zal wachten1 om de nadere inlichtingen te vernemen1 welke degenen zullen terugbrengen1 die derwaarts worden afgezonden4 #cf4 ,en toen de gezant der koningin tot ,salomo kwam #aedd1 zeide de vorst3 ,wilt gij mij met rijkdommen beschenken8 ,waarlijk1 hetgeen ,god mij heeft gegeven1 is beter dan hetgeen hij u heeft geschonken4 ,uwe geschenken maken u ijdel #aede4 #cg4 ,keer tot het volk van ,saba terug4 ,wij zullen zekerlijk met strijdkrachten tot hen komen1 welke zij niet in staat zullen zijn tegenstand te bieden1 en wij zullen hen vernederd uit hunne stad drijven1 en zij zullen tot schande gebracht worden4 #ci4 ,en ,salomo zeide3 ,o edelen6 wie wil mij haren troon brengen1 alvorens zij kome en zich aan mij overgeven8 ,een vreeselijke genius #aedf antwoordde3 ,ik zal u dien brengen1 voor gij van uwe plaats opstaat #aedg3 want ik ben instaat het te volvoeren1 en ik ben getrouw2 #dj4 ,en een ander1 die de kennis der schriften bezat #aedh1 zeide2 ,ik zal u dien in een oogwenk brengen #aedi4 ,en toen ,salomo den troon voor zich zag geplaatst1 zeide hij3 ,dit is eene gunst van mijn ,heer1 om mij te beproeven1 of ik dankbaar of ondankbaar zal zijn1 en hij die dankbaar is1 is dankbaar in zijn eigen voordeel2 maar indien iemand ondankbaar is1 waarlijk1 dan is mijn ,heer zelfgenoegzaam en milddadig4 #da4 ,en ,salomo zeide tot zijne dienaren3 ,verandert haren troon1 dat zij dien niet herkenne1 opdat wij mogen zien1 of zij op den rechten weg wordt geleid1 of dat zij tot hen behoort1 die niet op den rechten weg worden gevoerd4 #db4 ,en toen zij tot ,salomo was gekomen #aeej1 zeide men tot haar3 ,is uw troon gelijk aan dezen8 ,zij antwoordde3 ,men zou zeggen dat hij dezelfde was4 ,en ons werd vr haar de kennis geschonken1 en wij waren aan ,god onderworpen #aeea4 #dc4 ,maar datgene wat zij buiten ,god aanbad1 heeft haar van de waarheid afgeleid2 want zij behoorde tot een ongeloovig volk4 #dd4 ,men zeide tot haar3 ,treed het paleis binnen #aeeb1 en toen zij het zag1 dacht zij dat het een groot water was1 en zij ontblootte hare beenen1 door haar kleed op te lichten1 om het te doorwaden #aeec4 ,daarop zeide ,salomo tot haar3 ,waarlijk1 dit is een paleis met glas geplaveid4 #de4 ,daarop zeide de koningin3 ,o ,heer6 waarlijk1 ik heb onrechtvaardig met mijne eigene ziel gehandeld en ik onderwerp mij met ,salomo aan ,god1 den ,heer van alle schepselen #aeed4 #df4 ,zoo zonden wij ook vroeger tot den stam van ,thamoed hun broeder ,saleh1 die tot hen zeide3 ,dient ,god4 ,en ziet1 zij werden in twee gedeelten gescheiden1 die met elkander twistten #aeee4 #dg4 ,saleh zeide3 ,o mijn volk6 waarom verhaast gij het kwade veeleer dan het goede #aeef8 ,weshalve smeekt geen vergiffenis1 van ,god1 opdat gij genade moogt erlangen3 gij zijt anders verloren4 #dh4 ,zij antwoordden3 ,wij voorzien kwaad van u en die met u zijn4 ,saleh hernam3 ,het kwaad dat gij voorspelt1 hangt van ,god #aeeg af1 maar gij zijt een volk1 dat beproefd wordt1 door eene wisseling van voor- en tegenspoed4 #di4 ,en er waren negen menschen in de stad1 die schandelijk op de aarde handelden en zich in niets met rechtschapenheid gedroegen4 #ej4 ,deze zeiden tot elkander3 ,zweert wederkeerig bij ,god1 dat wij ,saleh en zijn gezin des nachts zullen overvallen1 en daarna zullen wij tot dengeen zeggen1 die het recht heeft zijn bloed te wreken3 ,wij waren volstrekt niet tegenwoordig bij de uitroeiing van zijn gezin3 en wij spreken de waarheid4 #ea4 ,en zij vormden eene samenspanning tegen hen en zij bemerkten het niet4 #eb4 ,en zie1 wat was de uitkomst van hunne listen #aeeh3 wij verdelgden hen geheel en al hun volk #ec4 ,en deze hunne woningen blijven ledig1 om de onrechtvaardigheid1 welke zij hebben bedreven4 ,waarlijk1 hierin is een teeken voor hen die begrijpen4 #ed4 ,en wij bevrijdden hen1 die geloofden en ,god vreesden4 #ee4 ,en gedenk ,lot1 toen hij tot zijn volk zeide3 ,begaat gij eene zonde1 hoewel gij de verfoeielijkheid daarvan ziet8 #ef4 ,nadert gij vol lusten de mannen en verlaat gij de vrouwen8 #eg4 ,maar het antwoord van zijn volk was niet anders dan dat zij zeiden3 ,drijft het gezin van ,lot uit uwe stad2 want zij zijn menschen1 die zich rein houden van de daden1 welke gij bedrijft4 #eh4 ,daarom bevrijdden wij hem en zijn gezin1 behalve zijne vrouw1 omtrent welke wij besloten1 dat zij een van hen zou zijn1 die achter zouden blijven om verdelgd te worden4 #ei4 ,en wij deden eene bui van steenen op hen nederregenen2 en vreeselijk was de bui1 die neerviel op hen1 welke te vergeefs waren gewaarschuwd geworden #aeei4 #fj4 ,zeg3 ,geloofd zij ,god en vrede op zijne dienaren1 welke hij gekozen heeft6 ,is ,god meer waard1 of de valsche goden1 welke zij met hem vereenigen8 #fa4 ,moet niet hem de voorkeur worden gegeven1 die de hemelen en de aarde heeft geschapen1 en regen uit den hemel voor u nederzendt1 waardoor wij heerlijke tuinen doen voortspruiten8 ,het is niet in uwe macht1 de boomen daarvan te doen opgroeien4 ,is er een andere god deelgenoot met den eenigen ,god8 ,waarlijk1 het is een volk1 dat van de waarheid afwijkt4 #fb4 ,is niet hij waardiger te worden aangebeden1 die de aarde heeft opgericht en rivieren in haar midden heeft doen vloeien1 en onbeweegbare bergen daarop heeft geplaatst en eene afscheiding tusschen de twee zeen heeft gesteld #aefj4 ,of is er eene andere god1 die gelijk is aan den eenigen ,god8 ,maar het grootste gedeelte van hen overdenkt niet4 #fc4 ,is niet hij de waardigste1 die den bedroefde verhoort #aefa als hij hem aanroept1 en het kwade wegneemt1 dat hem bedroeft1 en die u tot de opvolgers uwer voorvaderen op de aarde heeft gemaakt8 ,hoe weinigen beschouwen deze dingen4 #fd4 ,is niet hij de waardigste1 die u leidt op de donkere paden des lands en der zee1 en die de winden zendt1 welke de wolken voortdrijven als de voorboden zijner genade #aefb6 ,is er een andere god die met den eenigen ,god gelijk kan worden gesteld8 ,verre zij het van ,god1 de deelgenooten zijner macht te hebben1 welke gij met hem vereenigt4 #fe4 ,is niet hij de waardigste1 die een schepsel voortbrengt en het na den dood weder opwekt1 en die u voedsel van hemel en aarde geeft8 ,is er1 bij den waren ,god een andere god1 die dit doet8 ,zeg3 ,geef uw bewijs daarvoor1 indien gij de waarheid spreekt4 #ff4 ,zeg3 ,niemand1 in den hemel1 of op aarde kent wat verborgen is behalve ,god4 ,ook begrijpen zij niet4 #fg4 ,wanneer zij zullen worden opgewekt4 #fh4 ,en toch hebben zij door hunne kennis eenig begrip van het volgende leven2 maar zij verkeeren daaromtrent in eene onzekerheid2 ja1 zij zijn blind1 nopens de wezenlijke omstandigheden daarvan4 #fi4 ,en de ongeloovigen zeggen3 ,als wij en onze vaderen in stof zullen zijn veranderd1 zullen wij dan levend het graf ontstijgen8 #gj4 ,waarlijk1 wij zijn vroeger daarmede bedreigd1 zoowel wij als onze vaderen4 ,dit zijn slechts fabelen van de ouden4 #ga4 ,zeg tot hen3 ,gaat over de aarde1 en ziet wat het einde der zondaren was4 #gb4 ,en weest niet bedroefd om hen3 voedt volstrekt geene ongerustheid over de listen welke zij tegen u zullen uitdenken4 #gc4 ,en zij zullen zeggen3 ,wanneer zal deze bedreiging worden vervuld2 zeg1 indien gij de waarheid spreekt8 #gd4 ,antwoord3 ,misschien zal een deel der straf1 welke gij verlangt dat verhaast zal worden1 dicht achter u volgen4 #ge4 ,waarlijk1 de ,heer is vol lankmoedigheid omtrent den mensch2 maar het grootste gedeelte hunner is niet dankbaar4 #gf4 ,waarlijk1 uw ,heer kent wat hunne borsten verbergen en wat zij ontdekken2 #gg4 ,en er is niets in den hemel of op de aarde verborgen1 of het is in een duidelijk boek opgeschreven4 #gh4 ,waarlijk1 deze ,koran verklaart aan de kinderen ,israls het meerendeel der punten waaromtrent zij verschillen4 #gi4 ,en het is zekerlijk eene leiding en eene genade voor de ware geloovigen4 #hj4 ,uw ,heer zal den strijd tusschen hen door zijn eind-vonnis beslissen1 en hij is de ,machtige1 de ,wijze4 #ha4 ,stelt dus uw vertrouwen in ,god2 want gij steunt op de duidelijke waarheid4 #hb4 ,waarlijk1 gij zult de dooden niet hoorende maken1 noch zult gij de dooven uwe oproeping tot het ware geloof doen hooren1 als zij zich verwijderen en u hunne ruggen toewenden4 #hc4 ,ook zult gij de blinden er niet toe brengen zich uit hunne dwaling te redden4 ,gij zult u door niemand doen hooren1 behalve door hen die in onze teekenen gelooven1 en deze zijn geheel aan ons onderworpen4 #hd4 ,als bet oordeel gereed zal zijn om op hen neder te komen1 zullen wij een dier #aefc uit de aarde doen voortkomen dat tot hen zal spreken #aefd3 ,waarlijk1 de menschen gelooven niet vast in onze teekenen4 #he4 ,op den dag der opstanding zullen wij uit ieder volk degenen verzamelen1 die onze teekenen van valschheid zullen hebben beschuldigd2 zij zullen verhinderd worden zich onder elkander te mengen4 #hf4 ,tot zij op de plaats des oordeels zullen aangekomen zijn4 ,en ,god zal tot hen zeggen3 ,hebt gij mijne teekens van valschheid beschuldigd1 hoezeer gij die met uwe kennis niet begrijpt8 ,of welke beweegreden hebt gij om aldus te handelen8 #hg4 ,en het vonnis der verdoemenis zal op hen nederkomen1 omdat zij onrechtvaardig hebben gehandeld1 en zij zullen geen woord tot hunne verontschuldiging spreken4 #hh4 ,zien zij niet dat wij den nacht hebben ingesteld1 opdat zij daarin zouden rusten1 en den dag1 die een groot licht geeft1 om te arbeiden4 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor hen die gelooven4 #hi4 ,op dien dag zal de trompet klinken1 en allen die in den hemel en op de aarde zijn1 zullen met schrik worden getroffen1 behalve zij1 wie het ,gode behagen zal daarvan uit te zonderen #aefe1 en allen zullen zij in eene nederige houding voor hem komen4 #ij4 ,en gij zult de bergen zien1 en gij zult u verbeelden dat zij stevig zijn bevestigd2 maar zij zullen voorbijgaan evenals de wolken voorbijgaan4 ,dit zal het werk van ,god zijn1 die alle dingen goed geschikt heeft1 en hij is wel bekend met hetgeen gij doet4 #ia4 ,hij die rechtvaardigheid zal hebben uitgeoefend1 zal eene belooning ontvangen1 grooter dan de verdienste daarvan4 ,deze zullen verzekerd zijn tegen de vreeselijkheid van dien dag #aeff4 #ib4 ,maar zij die kwaad zullen hebben bedreven1 zullen op hunne aangezichten in de hel worden nedergeworpen4 ,zult gij de belooning voor iets anders ontvangen dan voor datgene1 wat gij zult hebben verricht8 #ic4 ,waarlijk1 mij is bevolen den ,heer van dit grondgebied 7van ,mekka7 te vereeren1 die het heeft geheiligd4 ,aan hem behooren alle dingen1 en mij is bevolen een ,moslem te zijn4 #id4 ,en den ,koran te herinneren4 ,hij die daardoor zal worden geleid1 zal tot zijn eigen voordeel worden gericht1 en zeg tot hem die zich zal afwenden3 ,waarlijk1 ik waarschuw slechts4 #ie4 ,en zeg3 ,geloofd zij ,god6 hij zal u zijne teekenen toonen #aefg1 en gij zult die kennen1 en uw ,heer is niet onopmerkzaam nopens hetgeen gij doet4 ,,acht ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,geschiedenis 7,,of ,,de ,,lotgevallen7 #aefh4 ,geopenbaard te ,mekka #aefi4--hh verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,t4 ,s4 ,m4 ,dit zijn de teekens van het duidelijke boek4 #b4 ,wij willen u1 o ,mahomet6 sommige gedeelten van de geschiedenis van ,mozes en ,pharao1 met waarheid opzeggen1 ten behoeve van hen1 die gelooven4 #c4 ,pharao verhief zich in het land ,egypte1 en hij deed zijn volk in afdeelingen splitsen #aegj3 hij verdrukte n gedeelte van hen #aega1 door hunne kinderen te dooden en hunne vrouwelijke kinderen te laten leven2 want hij was een verdrukker4 #d4 ,en het behaagde ons genadig te zijn nopens de zwakken van het land1 en hen tot toonbeelden van godsdienst te maken1 en tot erfgenamen van de welvaart van ,pharao en zijn volk #aegb2 #e4 ,en om eene plaats voor hen op de aarde te vestigen1 en ,pharao en ,haman #aegc en hunne strijdkrachten de vernietiging van hun koninkrijk en van hun volk te vertoonen1 welke zij trachtten te vermijden4 #f4 ,en wij leidden de moeder van ,mozes door openbaring1 zeggende3 ,zoog hem1 en indien gij voor hem vreest werp hem in de rivier2 vrees dan niet meer en wees niet bedroefd2 want wij zullen hem u teruggeven en zullen hem tot een onzer gezanten aanwijzen #aegd4 #g4 ,en toen zij het kind in het korfje gelegd en het in de rivier geworpen had1 nam het gezin van ,pharao hem op1 terwijl de ,voorzienigheid wilde1 dat hij een vijand en eene droefheid voor hen zou worden4 ,waarlijk ,pharao en ,haman en hunne krijgers waren zondaren4 #h4 ,en de vrouw van ,pharao zeide3 ,dit kind is een vermaak voor het oog1 zoowel voor u als voor mij #aege3 dood hem niet2 misschien kan het gebeuren1 dat hij ons van dienst zij2 of laten wij hem tot onzen zoon aannemen4 ,en zij voorzagen de gevolgen niet van hetgeen zij deden4 #i4 ,en het hart der moeder van ,mozes werd met vrees vervuld1 en zij zou bijkans zijne afkomst hebben ontdekt1 hadden wij haar hart niet met standvastigheid gewapend1 opdat zij een van hen zou wezen1 die ,gods beloften gelooven4 #aj4 ,en zij zeide tot zijne zuster3 ,volg hem4 ,en zij bespiedde hem op een afstand en de anderen bemerkten het niet4 #aa4 ,wij stonden hem niet toe1 de borsten der minnen te nemen1 welke verschaft waren1 alvorens zijne zuster kwam #aegf en zeide3 ,zal ik u tot eene min brengen die hem voor u zoogen en zorg voor hem dragen zal8 ,en1 op hunne begeerte bracht zij zijne moeder tot hen4 #ab4 ,zoo gaven wij hem aan zijne moeder terug1 opdat zij zich weder zou troosten en opdat zij niet bedroefd zou worden1 en opdat zij weten zou1 dat de belofte van ,god waar was2 maar het grootste deel der menschen kent de waarheid niet4 #ac4 ,en toen ,mozes zijn ouderdom van rijpheid had bereikt en tot een volwassen mensch was geworden1 schonken wij hem wijsheid en kennis2 zoo beloonen wij den deugdzame4 #ad4 ,en hij ging in de stad op een tijdstip1 dat de bewoners daarvan niet opletten1 wat er in de straat gebeurt #aegg1 en hij vond daar twee mannen1 die met elkander vochten3 de een behoorde tot zijne vijanden #aegh4 ,en hij die tot zijn volk behoorde1 riep zijne hulp in tegen hem1 die tot de tegenpartij behoorde1 en ,mozes sloeg hem met de vuist en doodde hem2 maar daar hij bedroefd was om hetgeen er geschied was1 zeide hij3 ,dit is het werk van den duivel #aegi2 want1 hij is een verleider en een openbare vijand4 #ae4 ,en hij zeide3 ,o ,heer6 waarlijk1 ik heb mijne eigene ziel mishandeld2 vergeef mij dus4 ,zoo vergaf ,god hem3 want hij is vergevensgezind en barmhartig4 #af4 ,hij zeide3 ,o ,heer6 bij de gunsten waarmede gij mij hebt begiftigd1 ik zal in het vervolg de zondaren niet ondersteunen4 #ag4 ,en den volgenden ochtend was hij bevreesd in de stad1 en toen zag hij om zich heen1 als vreesde hij gevaar2 en ziet1 hij dien hij den vorigen dag had bijgestaan1 riep hem toe hem ten tweeden male te helpen4 ,maar ,mozes zeide tot hem3 ,gij zijt een krakeelzuchtige4 #ah4 ,en toen hij hem1 die een vijand van hen beide was1 trachtte te grijpen1 zeide hij3 ,o ,mozes6 wilt gij mij dooden1 zooals gij gisteren een man hebt gedood8 #aehj ,gij tracht slechts een verdrukker op aarde te wezen1 en zoekt niet een bijlegger van twisten te zijn4 #ai4 ,een zeker man #aeha kwam uit een ander deel der stad haastig aanloopen en zeide3 ,o ,mozes6 waarlijk1 de overheden beraadslagen nopens u1 om u ter dood te brengen4 ,vertrek dus3 waarlijk1 ik raad u wel4 #bj4 ,daarom verliet hij de stad in groote vrees1 dan eens naar dezen1 dan weder naar genen weg ziende1 of men hem ook vervolgde4 ,en hij zeide3 ,o ,heer6 verlos mij van de onrechtvaardigen4 #ba4 ,en toen hij naar ,madian reisde1 zeide hij3 ,misschien wil mijn ,heer mij op den rechten weg leiden4 #bb4 ,toen hij aan den bron van ,madian was aangekomen1 vond hij1 nabij haar1 een gezelschap van mannen1 die bezig waren hunne kudden te drenken4 #bc4 ,bij hen vond hij twee vrouwen1 die hare schapen op eenigen afstand hielden4 ,en hij zeide tot haar3 ,wat doet gij hier8 ,zij antwoordden3 ,wij zullen onze kudden niet drenken1 dan nadat de schaapherders de hunne zullen hebben weggedreven2 want onze vader is een achtingswaardig man van hoogen ouderdom4 #bd4 ,daarop drenkte ,mozes hare schapen voor haar #aehb en leidde die daarna in de schaduw1 zeggende3 ,o ,heer6 waarlijk1 mij ontbreekt het goede1 dat gij mij hebt doen ontmoeten4 #be4 ,een der meisjes kwam tot hem1 beschaamd aantredende en zeide3 ,mijn vader roept u1 opdat hij u zou mogen beloonen voor de moeite welke gij hebt genomen1 door onze schapen voor ons te drenken4 ,en toen hij tot ,shoaib gekomen was en hem de geschiedenis zijner lotgevallen had verteld1 zeide hij tot hem3 ,vrees niet1 gij zijt den onrechtvaardige ontkomen4 #bf4 ,en een der meisjes zeide3 ,mijn vader1 neem dien man1 tegen bepaald loon in dienst2 de beste dienaar dien gij kunt huren is een geschikt en trouw persoon #aehc4 #bg4 ,en ,shoaib zeide tot ,mozes3 ,waarlijk1 ik wil u eene van deze mijne twee dochters ten huwelijk geven1 op voorwaarde1 dat gij mij gedurende acht jaren zult dienen1 en het ligt geheel aan u1 mij tien jaren te dienen2 want ik wil u geen onrecht opleggen1 en zoo het ,gode behaagt1 zult gij bevinden1 dat ik een eerlijk man ben4 #bh4 ,mozes antwoordde3 ,aldus zij het verbond tusschen mij en u1 en op welk der beide tijdstippen ik vertrek1 zal er geene misdaad in wezen indien ik dan uw dienst verlaat4 ,god is getuige van datgene1 wat wij zeggen4 #bi4 ,en toen ,mozes den bepaalden tijd had bereikt #aehd1 en met zijn gezin naar ,egypte reisde1 zag hij vuur aan de zijde van den berg ,sina4 ,en hij zeide tot zijn gezin3 ,blijft gij hier2 want ik zie vuur3 misschien kan ik eenige tijding van den weg brengen #aehe1 of wel een stuk brandend hout van het vuur1 opdat gij verwarmd zoudt mogen worden4 #cj4 ,en toen hij daar kwam1 riep een stem hem van de rechterzijde der vallei1 op den geheiligden bodem1 uit den boom aan1 zeggende3 ,o ,mozes6 waarlijk1 ik ben ,god1 de ,heer van alle schepselen4 #ca4 ,werp uwen staf neder4 ,en toen hij zag1 dat de staf zich bewoog als ware het eene slang1 trok hij terug en vluchtte1 zonder zich om te keeren4 ,en ,god zeide tot hem3 ,o ,mozes6 nader en vrees niet2 want gij zijt in zekerheid4 #cb4 ,steek uwe hand in uwen boezem en zij zal wit weder daaruit komen1 zonder eenig ongemak3 trek uw hand tot u terug #aehf1 welke gij uit vrees hebt uitgestoken4 ,dit zullen twee duidelijke teekens van uwen ,heer wezen voor ,pharao en zijn vorsten2 want zij zijn zondaren4 #cc4 ,mozes zeide3 ,o ,heer6 waarlijk1 ik heb een van hen gedood en ik vrees1 dat zij mij ter dood zullen brengen4 #cd4 ,maar mijn broeder ,aron heeft eene welsprekender tong dan ik2 zend hem met mij1 als een helper1 opdat hij mij geloof doe vinden2 want ik vrees dat zij mij van bedrog zullen beschuldigen4 #ce4 ,god zeide3 ,wij zullen door uwen broeder uwen arm sterken1 en wij zullen ieder van u buitengewone macht geven1 zoodat zij nimmer in onze teekenen tegen u zullen opmogen4 ,gij beiden en zij1 die u zullen volgen1 zullen de overwinnaars zijn4 #cf4 ,en toen ,mozes met onze duidelijke teekenen tot hen kwam1 zeiden zij3 ,dit is niets dan een bedriegelijk goochelstuk2 nimmer hebben wij onder onze voorvaderen van iets dergelijks gehoord4 #cg4 ,en ,mozes zeide3 ,mijn ,heer weet het beste1 wie met eene leiding van hem komt1 en wie in dit1 even als in het volgende leven1 met een goeden uitslag zal worden bekroond2 maar de onrechtvaardigen zullen geen voorspoed genieten4 #ch4 ,en ,pharao zeide3 ,o ,vorsten6 ik wist niet1 dat gij een anderen god buiten mij bezat #aehg4 ,daarom o ,haman brand mij klei tot steenen en bouw mij een hoogen toren #aehh1 opdat ik tot den ,god van ,mozes moge opstijgen3 want waarlijk1 ik houd hem voor een leugenaar4 #ci4 ,en hij1 zoowel als zijn leger1 gedroegen zich onbeschaamd en onrechtvaardig op de aarde1 en verbeeldden zich1 dat zij niet voor ons zouden worden gebracht1 om gericht te worden4 #dj4 ,daarom grepen wij hem en zijn heir en wierpen hem in zee4 ,onthoudt dus wat het einde der onrechtvaardigen was4 #da4 ,en wij gaven hun bedriegelijke goden1 die hunne volgers tot de hel uitnoodigden1 en op den dag des oordeels zullen zij tegen de straf niet beschut worden4 #db4 ,wij vervolgen hen met een vloek in dit leven en1 op den dag der opstanding zullen zij met schande worden verworpen4 #dc4 ,en wij gaven aan ,mozes het boek der wet1 nadat wij de vroegere geslachten hadden verdelgd1 om de harten der menschen te waarschuwen1 en tot eene leiding en tot eene genade1 opdat zij wellicht zouden nadenken4 #dd4 ,gij1 o profeet1 waart niet in de westerzijde van den berg ,sina1 toen wij ,mozes zijnen last overgaven2 ook waart gij geen van hen1 die tegenwoordig waren toen hij haar ontving4 #de4 ,maar wij deden vele geslachten na ,mozes' opstaan en hun leven werd verlengd4 ,gij hebt niet onder de bewoners van ,madian gewoond1 om hen onze teekenen te herinneren2 maar wij hebben u in ieder opzicht volkomen onderricht4 #df4 ,ook waart gij niet aan de zijde van den berg tegenwoordig1 toen wij ,mozes riepen3 maar gij zijt gezonden uit genade van uwen ,heer opdat gij zoudt prediken voor een volk1 tot hetwelk voor u nog geen prediker was gekomen #aehi1 opdat zij gewaarschuwd zouden worden4 #dg4 ,en opdat1 indien een ramp over hen zou zijn gekomen1 om hetgeen hunne handen voor bedachtelijk hebben bedreven1 zij niet zouden zeggen3 ,o ,heer6 is het ons niet te vergeven1 nu gij geen gezant tot ons hebt gezonden1 opdat wij uwe teekenen zouden volgen en ware geloovigen worden8 #dh4 ,maar indien de waarheid van ons tot hen komt1 zeggen zij3 ,indien hij niet dezelfde macht als ,mozes ontvangt om wonderen te bewerken1 zullen wij niet gelooven4 ,hebben zij niet evenzoo de openbaring verworpen1 die vroeger aan ,mozes werd gegeven8 ,zij zeggen3 ,twee listige bedriegerijen #aeij hebben elkander wederkeerig ondersteund3 en zij zeggen3 ,waarlijk wij verwerpen die beide4 #di4 ,zeg3 ,toon dan een boek van ,god1 dat beter is dan deze twee1 opdat ik het volge1 indien gij de waarheid spreekt1 #ej4 ,maar indien zij u geen antwoord geven1 weet dan1 dat zij slechts hunne eigene begeerten volgen1 en wie dwaalt sterker van de waarheid af dan hij1 die zonder eene leiding van ,god zijne eigene begeerte volgt8 ,waarlijk1 ,god leidt de onrechtvaardigen niet4 #ea4 ,en thans hebben wij ons woord tot hen doen komen1 opdat zij gewaarschuwd zouden zijn4 #eb4 ,zij aan wie wij de schriften hebben gegeven1 welke voor hen werden geopenbaard1 gelooven daarin4 #ec4 ,en als deze hun worden voorgelezen1 zeggen zij3 ,wij gelooven daarin3 het is zekerlijk de waarheid van onzen ,heer2 waarlijk wij waren ,moslems voor zij tot ons kwamen4 #ed4 ,dezen zullen hunne belooning tweemaal ontvangen #aeia1 omdat zij hebben volhard en het kwaad door het goede afwenden en aalmoezen uitdeelen van datgene wat wij hun hebben geschonken4 #ee4 ,en die1 op het hooren van ijdele gesprekken1 deze ontwijken en zeggen3 ,wij hebben onze werken en gij hebt uwe werken4 ,vrede zij over u #aeib6 wij zoeken niet naar betrekkingen met den onwetende4 #ef4 ,waarlijk1 gij kunt niet leiden wien gij wilt2 maar ,god leidt wien hem behaagt1 en hij weet het beste1 wie zich onderwerpen wil om geleid te worden4 #eg4 ,de bewoners van ,mekka zeggen3 ,indien wij dezelfde richting als gij volgen1 zullen wij gewelddadig uit ons land gedreven worden #aeic4 ,hebben wij geene zekere wijkplaats voor hen opgericht #aeid1 waarheen vruchten van allerlei soort heenvloeien1 als een bewijs onzer goedheid4 ,maar het grootste deel hunner begrijpt het niet4 #eh4 ,hoe vele steden hebben wij verwoest1 wier bewoners in gemak en overvloed leefden8 en hunne woningen zijn na hen niet bewoond1 uitgenomen voor een korten tijd #aeie1 en wij waren de erfgenamen hunner welvaart #aeif4 #ei4 ,maar uw ,heer verwoestte deze steden niet1 dan nadat hij een profeet naar de hoofdstad had gezonden1 om hun onze teekenen te herinneren4 ,ook verwoestten wij die steden niet1 dan nadat de inwoners hunnen profeet hadden mishandeld4 #fj4 ,de dingen1 die u gegeven zijn1 zijn de genietingen van het tegenwoordige leven en zijne pracht2 maar datgene1 wat met ,god is1 is beter en duurzamer4 ,wilt gij dit niet begrijpen4 #fa4 ,zal hij dus1 aan wien wij eene uitnemende belofte van toekomstig geluk hebben gedaan1 en die deze zal ontvangen1 gelijk staan met hem1 wien wij de genietingen van dit leven hebben geschonken1 doch die1 op den dag der opstanding1 een van hen zal wezen1 die aan de eeuwige straf zullen worden overgeleverd8 #fb4 ,op dien dag zal ,god tot hen komen en zeggen3 ,waar zijn mijne deelgenooten die1 naar uwe gedachten met mij zijn8 #fc4 ,en zij1 over wie het vonnis der verdoemenis rechtvaardig zal geveld zijn1 zullen zeggen3 ,deze1 o ,heer1 zijn het1 welke wij hebben verleid2 wij verleidden hen1 zoo als wij werden verleid1 maar nu verlaten wij hen geheel en wenden ons tot u4 ,zij aanbaden niet ons maar hunne eigene hartstochten #aeig4 #fd4 ,en tot de afgodendienaars zal gezegd worden3 ,roept hen thans aan1 welke gij met ,god vereenigt2 en zij zullen hen aanroepen2 maar deze zullen hun niet antwoorden2 en zij zullen de voor hen gereed gemaakte straf zien1 zij zullen wenschen1 dat zij zich hadden onderworpen om geleid te worden4 #fe4 ,op dien dag zal ,god tot hen komen en zeggen3 ,welk antwoord hebt gij aan onze gezanten gegeven8 #ff4 ,maar zij zullen niet in staat zijn daarvan op dien dag rekenschap te geven #aeih4 ,ook zullen zij geen ander om verlichting vragen4 #fg4 ,zij echter die berouw gevoelen1 gelooven en doen zullen wat recht is1 mogen verwachten gelukkig te zijn4 #fh4 ,uw ,heer schept naar zijn welbehagen en kiest vrijelijk2 maar zij 7de valsche goden7 hebben geene vrije keuze4 ,geloofd zij ,god1 en verre zij hij verwijderd van de afgoden welke zij met hem vereenigen4 #fi4 ,uw ,heer kent zoowel de geheime boosaardigheid welke zij in hunne borst verbergen1 als den openbaren haat dien zij ontdekken4 #gj4 ,hij is ,god2 er is geen ,god buiten hem4 ,hem zij de lof1 zoowel in dit leven als in het volgende4 ,hem behoort het oordeel1 en voor hem zult gij op den jongsten dag worden verzameld4 #ga4 ,zeg3 denkt gij8 ,indien ,god u met eeuwigen nacht wilde bedekken tot op den dag der opstanding welke god1 buiten ,god zou u dan licht brengen8 ,wilt gij dus niet luisteren4 #gb4 ,zeg3 ,wat denkt gij8 ,indien ,god u aanhoudend dag gaf1 tot den dag der opstanding1 welke god1 buiten ,god1 zou u dan nacht brengen1 opdat gij daarin zoudt kunnen rusten8 ,wilt gij dus niet overwegen8 #gc4 ,in zijne genade heeft hij den nacht voor u gemaakt1 opdat gij daarin zoudt rusten1 en den dag1 opdat gij gedurende dezen zoudt trachten door uwen arbeid1 voorraad voor u zelven van zijn overvloed te verkrijgen1 en dat gij dankbaar zoudt zijn4 #gd4 ,op een zekeren dag zal ,god hen oproepen en zal zeggen3 ,waar zijn mijne deelgenooten1 van welke gij u verbeeldt1 dat zij de goddelijke macht met mij deelen8 #ge4 ,en wij zullen een getuige uit ieder volk nemen #aeii en zeggen3 ,brengt hier uw bewijs voor hetgeen gij hebt gezegd4 ,en zij zullen weten1 dat de waarheid bij ,god alleen is2 en de godheden welke zij uitgedacht hebben1 zullen hen verlaten4 #gf4 ,karoen behoorde tot het volk van ,mozes #afjj1 maar hij gedroeg zich onbeschaamd omtrent zijne stamgenooten1 want wij hadden hem zoo veel schats gegeven1 dat het dragen zijner sleutels onderscheidene sterke mannen vorderde #afja4 ,toen zijn volk tot hem zeide3 ,praal niet buitensporig2 want ,god bemint dengene niet1 die overmatig op hunne rijkdommen bogen4 #gg4 ,maar tracht door de welvaart1 welke ,god u gegeven heeft1 de toekomstige verblijfplaats van het paradijs te verkrijgen #afjb4 ,vergeet uw aandeel niet in deze wereld1 maar wees goed omtrent anderen zoo als ,god goed omtrent u was1 en tracht niet snood op aarde te handelen2 want ,god bemint de snoodaards niet4 #gh4 ,hij antwoordde3 ,ik heb deze rijkdommen slechts ontvangen1 om de kennis1 die met mij is4 ,wist hij niet1 dat ,god vr hem reeds onderscheiden geslachten had vernietigd1 die machtiger dan hij in sterkte waren en grooteren overvloed van rijkdommen hadden verzameld8 ,en den zondaren zal niet gevraagd worden1 hunne misdaden te ontdekken4 #gi4 ,en ,karoen ging met zijne pracht onder zijn volk voort #afjc4 ,en zij die het tegenwoordig leven beminden1 zeiden3 ,o6 hadden wij denzelfden rijkdom1 als die aan ,karoen werd gegeven4 ,waarlijk1 hij is meester van groote schatten4 #hj4 ,maar zij1 aan welke verstand werd geschonken1 antwoordden3 ,ongelukkigen die gij zijt6 de belooning van ,god in het volgende leven zal beter wezen voor hem1 die gelooven en goede werken doen zal2 maar niemand zal die erlangen dan zij1 die met vastberadenheid volharden4 #ha4 ,wij spleten den grond1 om hem en zijn paleis te verzwelgen1 en zijne knechten konden hem niet redden en hij werd van de straf niet verlost4 #hb4 ,den volgenden ochtend zeiden zij1 die den vorigen dag zijnen toestand hadden benijd3 ,ja6 waarlijk1 ,god schenkt eene overvloedige belooning aan dengeen die hem behaagt2 en hij is spaarzaam naar zijn welbehagen4 ,indien ,god niet genadig omtrent ons ware geweest1 waarlijk1 de aarde zoude ons mede hebben verzwolgen4 ,ja6 de ongeloovigen zullen geen voorspoed hebben4 #hc4 ,wat het toekomstige verblijf van het paradijs betreft1 wij zullen het hun geven1 die trachten1 zich op aarde niet te buiten te gaan1 of slecht te handelen2 want eene gelukkige ontknooping wacht alleen den godvruchtige4 #hd4 ,wie goed doet1 zal eene belooning ontvangen1 die de verdienste daarvan zal overtreffen2 maar wat hen betreft1 die snood handelen1 deze zullen slechts vergolden worden1 overeenkomstig datgene wat zij zullen hebben verricht4 #he4 ,waarlijk1 hij die u den ,koran heeft gegeven1 als een gids voor het geloof en het leven1 zal u zeker naar ,mekka terugbrengen #afjd4 ,zeg3 ,mijn ,heer weet het beste1 wie met een ware leiding komt en wie in eene duidelijke dwaling verkeert4 #hf4 ,gij hebt niet verwacht1 dat u het boek van den ,koran zou worden geschonken2 maar gij hebt het door de genade van uwen ,heer ontvangen4 ,ondersteunt de ongeloovigen dus niet4 #hg4 ,laten zij u ook niet afwenden van ,gods teekenen1 nadat die u zijn nedergezonden1 en noodig de menschen tot uwen ,heer uit1 en wees geen afgodendienaar4 #hh4 ,roep nimmer een anderen god te zamen met den waren ,god aan2 er is geen god buiten hem4 ,ieder ding zal vergaan1 behalve hijzelf4 ,hem behoort het oordeel1 en voor hem zult gij op den jongsten dag worden verzameld4 ,,negen ,,en ,,twintigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,spin #afje4 ,geopenbaard te ,mekka #afjf4--fi verzen4 ,in den naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 #afjg ,verbeelden zich de menschen1 dat het toereikend voor hen is1 te zeggen3 ,wij gelooven1 zonder dat zij beproefd zijn #afjh4 #b4 ,wij beproefden vroeger degenen1 die hun voorafgingen2 want ,god kent zekerlijk hen die oprecht zijn1 en hij zal voorzeker de leugenaars kennen4 #c4 ,denken zij1 die kwaad bedrijven1 dat zij ons zullen verhinderen1 wraak op hen te nemen8 ,zij oordeelen slecht4 #d4 ,voor hen1 die hopen ,god te ontmoeten1 zal ,gods bepaalde tijd zekerlijk komen1 en hij hoort en weet alles4 #e4 ,wie er naar streeft1 den waren godsdienst voort te planten1 streeft naar het voordeel van zijne eigene ziel2 want ,god heeft geen zijner schepselen noodig4 #f4 ,en wat degene betreft1 die gelooven en rechtvaardig handelen1 wij zullen hunne slechte daden uitwisschen1 en wij zullen hun eene belooning geven1 overeenkomstig de grootste verdiensten hunner daden4 #g4 ,wij hebben den mensch bevolen1 eerbiedig omtrent zijne ouders te zijn1 maar indien zij trachten u over te halen1 om datgene met mij te vereenigen1 waarvan gij geene kennis hebt1 gehoorzaam hen niet4 ,tot mij zult gij terugkeeren1 en ik zal u verklaren wat gij gedaan hebt4 #h4 ,hen1 die gelooven en rechtvaardig handelen1 zullen wij zekerlijk onder de godvruchtigen het paradijs binnenleiden4 #i4 ,er zijn sommige menschen die zeggen3 ,wij gelooven in ,god2 maar als zulk een voor ,gods zaak wordt beproefd1 schat hij de vervolging der menschen even smartelijk1 als de straf van ,god4 ,als u ,god eenig voordeel schenkt1 zeggen zij3 ,waarlijk wij zijn met u4 ,weet ,god dan niet wat in de borst zijner schepselen schuilt8 #aj4 ,waarlijk ,god kent de ware geloovigen wel en hij kent de huichelaars4 #aa4 ,de ongeloovigen zeggen tot hen die gelooven3 ,volg onzen weg1 en wij zullen uwe zonden dragen4 ,zij zullen echter geenerlei deel hunner zonden dragen2 want zij zijn leugenaars4 #ab4 ,maar zij zullen zekerlijk hunne eigene lasten dragen1 en andere lasten buiten hunne eigene #afji2 en zij zullen op den dag der opstanding nopens datgene onderzocht worden1 wat zij valschelijk hebben uitgedacht4 #ac4 ,wij zonden vroeger ,noach tot zijn volk1 en hij bleef duizend jaren min vijftig jaren onder hen #afaj1 en de zondvloed nam hen weg1 omdat zij onrechtvaardig handelden4 #ad4 ,maar wij bevrijden hen en degenen1 welke met hem in de ark waren1 en wij maakten die #afaa tot een teeken voor alle schepselen4 #ae4 ,wij zonden ook ,abraham4 ,hij zeide tot zijn volk3 ,dient ,god en vreest hem2 dat zal beter voor u zijn1 indien gij het begrijpt4 ,gij aanbidt slechts afgoden naast ,god en denkt leugens uit4 #af4 ,waarlijk1 zij welke gij naast ,god vereert1 zijn niet in staat u het noodige te geven4 ,zoekt dus het noodige bij ,god1 dient hem1 en weest dankbaar2 tot hem zult gij terugkeeren4 #ag4 ,indien gij mij van bedrog beschuldigt1 waarlijk vele volkeren vr u hebben hunne profeten eveneens van bedrog beschuldigd1 maar alleen het openbaar prediken1 is den gezant als plicht opgelegd4 #ah4 ,zien zij niet hoe ,god alle schepselen voortbrengt en die later doet herleven8 ,waarlijk dit is voor ,god gemakkelijk4 #ai4 ,zeg3 ,ga over de aarde en zie hoe hij oorspronkelijk schepselen voortbrengt1 daarna zal ,god hen door een nieuwe schepping doen herleven2 want ,god is almachtig4 #bj4 ,hij zal straffen naar zijn welbehagen1 en hij zal genade hen voor dengeen die hem behaagt4 ,op den dag des oordeels zult gij voor hem worden gebracht4 #ba4 ,en gij zult zijn bereik niet ontkomen3 noch op aarde1 noch in den hemel #afab4 ,nimmer zult gij eenigen schuts of verdediger buiten ,god hebben4 #bb4 ,wat hen betreft1 die niet in ,gods teekenen gelooven1 of daaraan1 dat zij hem bij de opstanding zullen ontmoeten1 deze zullen aan mijne genade wanhopen1 en voor hen is eene pijnlijke straf gereed gemaakt4 #bc4 ,en het antwoord van zijn volk was slechts dat zij zeiden3 ,doodt of verbrandt hem4 ,maar ,god redde hem van het vuur #afac4 ,waarlijk1 hierin waren teekenen voor hen die geloofden4 #bd4 ,en ,abraham zeide3 ,gij hebt afgoden naast ,god gekozen1 uit gehechtheid aan dit leven1 welke bij u bestaat3 maar op den dag der opstanding zal de een uwer den ander verloochenen1 en de een van u zal den ander vloeken2 het hellevuur zal uw verblijf wezen1 en er zal niemand zijn om u te bevrijden4 #be4 ,lot geloofde in hem4 ,en ,abraham zeide3 ,waarlijk1 ik vlucht van mijn volk naar de plaats welke mijn ,heer mij heeft bevolen2 want hij is de ,machtige1 de ,wijze4 #bf4 ,en wij gaven hem ,izak en ,jacob1 en wij plaatsten onder zijne nakomelingen het geschenk der profetie en de schriften2 wij gaven hem zijne belooning in deze wereld1 en in de volgende zal hij een der rechtvaardigen wezen4 #bg4 ,wij zonden ook ,lot1 toen hij tot zijn volk zeide3 ,bedrijft gij eene zonde1 welke nog geen volk voor u heeft bedreven8 #bh4 ,nadert gij vol lusten de mannen2 valt gij hen op de groote wegen aan #afad en begaat gij zonde in uwe vergaderingen #afae8 ,en het antwoord van zijn volk was geen ander1 dan dat zij zeiden3 ,doe de wraak ,gods op ons nederkomen1 indien gij de waarheid spreekt4 #bi4 ,lot zeide3 ,o ,heer6 verdedig mij tegen dit bedorven volk4 #cj4 ,en toen onze gezanten met goede tijdingen tot ,abraham kwamen #afaf1 zeiden zij3 ,wij zullen zekerlijk de inwoners van deze stad verdelgen2 want hare bewoners zijn zondaren4 #ca4 ,abraham antwoordde3 ,waarlijk1 ,lot woont daar4 ,zij hernamen3 ,wij weten wel wie daarin woont2 wij zullen hem en zijn gezin zekerlijk bevrijden behalve zijne vrouw3 zij zal eene van degenen zijn1 die achterblijven4 #cb4 ,en toen onze gezanten tot ,lot kwamen1 was hij bedroefd om hen1 en zijn arm was onmachtig om hen te verdedigen #afag4 ,maar zij zeiden3 ,vrees niet en wees niet treurig2 want wij zullen u en uw gezin bevrijden1 behalve uwe vrouw2 want zij zal eene wezen van hen1 die achterblijven4 #cc4 ,wij zullen zekerlijk de wraak des hemels over de bewoners dezer stad brengen1 omdat zij zondaren waren #cd4 ,en wij hebben daarvan een duidelijk teeken gelaten #afah voor hen die begrijpen willen4 #ce4 ,en tot de bewoners van ,madian zonden wij hunnen broeder ,shoaib1 en hij zeide tot hen3 ,o mijn volk8 dient ,god1 verwacht den laatsten dag en zondigt niet1 door snood op aarde te handelen4 #cf4 ,maar zij beschuldigden hem van bedrog1 waardoor een storm van den hemel #afai hen overviel2 en des ochtends werden zij in hunne woningen dood en voorover liggende gevonden4 #cg4 ,en wij verdelgden ook de stammen van ,ad en ,thamoed2 en gij weet wel wat er nog van hunne woningen is overgebleven4 ,en ,satan deed hen hunne werken goed vinden en wendde hen zijwaarts van den weg der waarheid1 hoewel zij doorzicht hadden4 #ch4 ,ook verdelgden wij ,karoen1 en ,pharao en ,haman4 ,mozes kwam tot hem met duidelijke wonderen4 ,zij gedroegen zich echter onbeschaamd op de aarde2 maar zij konden onze wraak niet ontkomen4 #ci4 ,hen allen verdelgden wij in hunne zonden4 ,tegen sommigen hunner zonden wij een hevigen wind #afbj1 sommigen werden door een vreeselijken orkaan van den hemel verdelgd #afba1 sommigen deden wij door de aarde verzwelgen #afbb en sommigen van hen verdronken wij #afbc4 ,nimmer was ,god geneigd hen onrechtvaardig te behandelen1 maar zij handelden onrechtvaardig met hunne eigene zielen4 #dj4 ,degenen1 die andere beschermers naast ,god nemen1 gelijken op de spinnekop1 die zelve zich eene woning vervaardigt3 maar het zwakste van alle huizen is zekerlijk dat van een spinnekop1 indien zij dit wisten4 #da4 ,god kent echter de dingen1 welke zij buiten hem aanroepen1 en hij is de ,machtige1 de ,wijze4 #db4 ,deze vergelijking stellen wij den menschen voor2 maar niemand verstaat die2 behalve de denkende4 #dc4 ,god heeft de hemelen en de aarde in waarheid geschapen2 waarlijk1 hierin is een teeken voor de ware geloovigen4 #dd4 ,herdenkt wat u van het boek des ,korans werd geopenbaard1 en weest standvastig in het gebed2 want het gebed behoedt den mensch voor vele misdaden en voor hetgeen laakbaar is1 en de herdenkingen van ,god is zeker een der belangrijkste plichten3 ,god weet wat gij doet4 #de4 ,twist niet met hen die de schriften hebben ontvangen dan op de zachtste wijze #afbd1 behalve met diegene van hen1 welke zich slecht tegenover u gedragen1 en zeg3 ,wij gelooven in de openbaring1 welke ons werd nedergezonden en ook in hetgeen u werd nedergezonden4 ,onze ,god en uw ,god is n1 en hem zijn wij onderworpen4 #df4 ,zoo hebben wij u het boek van den ,koran nedergezonden1 en zij aan wie wij de vroegere schriften hebben gegeven1 gelooven daarin2 en onder deze ,arabieren zijn er ook die daarin gelooven1 en niemand verwerpt onze teekenen1 behalve de hardnekkige ongeloovigen4 #dg4 ,gij kondt geen 7goddelijk7 boek voor dit lezen1 noch kondt gij het met uwe rechterhand schrijven4 ,toen zouden de tegensprekers terecht aan den goddelijken oorsprong daarvan hebben getwijfeld4 #dh4 ,maar het geeft duidelijke teekens in de borst dergenen die verstand hebben ontvangen2 want niemand verwerpt onze teekenen2 behalve de onrechtvaardigen4 #di4 ,zij zeggen3 ,zoolang geen teeken van zijn ,heer wordt nedergezonden1 zullen wij niet gelooven4 ,antwoord3 ,teekenen zijn alleen in de macht van ,god1 en ik ben slechts een openbaar prediker4 #ej4 ,is het niet toereikend voor hen1 dat wij u het boek van den ,koran hebben nedergezonden om hun voorgelezen te worden8 ,waarlijk1 hierin is eene genade en eene vermaning voor hen die gelooven4 #ea4 ,zeg3 ,god is een toereikende getuige tusschen mij en u4 #eb4 ,hij kent alles wat in den hemel en op aarde is1 en zij die in ijdele afgoden gelooven en ,god loochenen1 zullen gestraft worden4 #ec4 ,zij zullen van u eischen1 dat gij de straf verhaast1 welke zij u tarten op hen te doen nederkomen #afbe4 ,indien er echter geen bepaalde tijd voor hun uitstel ware geweest1 zou de straf reeds op hen zijn nedergekomen2 maar zij zal hen zekerlijk plotseling overvallen1 en zij zullen het niet voorzien4 #ed4 ,zij eischen van u1 dat gij spoedig een wraak op hen zult doen nederkomen2 maar de hel zal de ongeloovigen zekerlijk omringen4 #ee4 ,op een zekeren dag zal hunne straf hen plotseling overvallen2 zoowel van boven hen als van onder hunne voeten zal ,god hun toeroepen3 ,proef de vergelding van hetgeen gij hebt bedreven4 #ef4 ,o mijne dienaren1 die geloofd hebt2 waarlijk1 mijne aarde is ruim2 dient mij dus #afbf4 #eg4 ,iedere ziel zal den dood ondergaan2 daarna zult gij tot ons terug keeren4 #eh4 ,en wat hen betreft die geloofd en rechtvaardigheid uitgeoefend zullen hebben1 wij zullen hen zekerlijk in de hoogere gedeelten van het paradijs huisvesten2 rivieren zullen onder hen stroomen1 en eeuwig zullen zij daar verblijven4 ,hoe heerlijk zal de belooning zijn van hen1 die rechtvaardigheid hebben uitgeoefend6 #ei4 ,die met geduld volharden en hun vertrouwen in den ,heer stellen4 #fj4 ,hoe vele dieren zijn er niet die voor hun voedsel niet zorgen8 ,god is het die hen en u voorziet1 en hij hoort en kent alles4 #fa4 ,waarlijk1 indien gij de bewoners van ,mekka vraagt3 ,wie heeft de hemelen en de aarde geschapen1 en de zon en de maan gedwongen hunnen loop te volgen8 zullen zij antwoorden3 ,god4 ,waarom liegen zij dan in de erkenning van andere goden8 #fb4 ,god voorziet diegenen zijner dienaren met overvloed welke hem behagen1 en is karig omtrent hen indien het hem behaagt2 want ,god is alwetend #afbg4 #fc4 ,waarlijk1 indien gij hun vraagt3 ,wie zendt den regen van den hemel en verkwikt daardoor de aarde1 nadat die reeds dood was8 zullen zij antwoorden3 ,god4 ,zeg3 ,god zij geloofd6 ,maar het grootste deel hunner begrijpen niet4 #fd4 ,het tegenwoordige leven is slechts een tijdverdrijf en een spel2 maar het toekomstige verblijf in het paradijs is het werkelijke leven4 ,indien zij dit wisten1 zouden zij het eerste niet boven het laatste verkiezen4 #fe4 ,als zij in een schip zeilen1 roepen zij ,god aan1 en belijden hem oprechtelijk den waren godsdienst2 maar als hij hen veilig aan land brengt1 keeren zij tot hunnen afgodendienst terug2 #ff4 ,om zich ondankbaar te betoonen voor datgene wat wij hun hebben geschonken1 en opdat zij de vermaken van dit leven zouden mogen genieten2 maar hierna zullen zij de ontknooping kennen4 #fg4 ,zien zij niet dat wij het grondgebied van ,mekka tot eene onschendbare en zekere wijkplaats hebben gemaakt1 terwijl de menschen in den omtrek worden geplunderd8 ,gelooven zij daarom in datgene wat ijdel is1 en erkennen niet ,gods goedheid8 #fh4 ,maar wie is onrechtvaardiger dan hij die eene logen tegen ,god uitdenkt1 of de waarheid loochent1 nadat die tot hem is gekomen8 ,is de hel niet het verblijf voor de ongeloovigen8 #fi4 ,wie zijne uiterste pogingen aanwendt om onzen waren godsdienst voort te planten1 dien zullen wij op onze wegen leiden2 want ,god is met den rechtvaardige4 ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,grieken #afbh4 ,geopenbaard te ,mekka4 #afbi4--fj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 #afcj4 ,de ,grieken zijn door de ,perzen overwonnen #afca in een zeer nabij gelegen gedeelte van het land2 maar na hunne nederlaag zullen zij de andere op hunne beurt #afcb4 #b4 ,binnen eenige jaren overwinnen4 ,aan ,god behoort de beschikking hierover1 zoowel voor hetgeen voorbij is1 als voor hetgeen komen zal4 #c4 ,op dien dag zullen de geloovigen zich verblijden #d4 ,in het voordeel door ,god verleend2 want hij verleent goeden uitslag aan degene die hem behaagt1 en hij is de ,machtige1 de ,barmhartige4 #e4 ,dit is de belofte van ,god3 ,god zal niet in tegenspraak met zijne belofte handelen2 maar het grootste deel der menschen kennen ,gods waarachtigheid niet4 #f4 ,zij kennen het uiterlijke aanzien van het tegenwoordige leven2 maar zij zijn zorgeloos nopens het volgende leven4 #g4 ,overdenken zij niet bij zich zelven1 dat ,god de hemelen en de aarde1 en ook alles wat daartusschen is1 niet anders dan in waarheid heeft geschapen en voor hen een bepaald tijdvak aangewezen heeft8 ,waarlijk een groot aantal der menschen verwerpen het geloof aan hunne toekomstige ontmoeting van den ,heer bij de opstanding4 #h4 ,gaan zij niet over de aarde1 en zien zij niet wat het einde was van degenen die hen voorafgingen8 ,deze overtroffen de bewoners van ,mekka in kracht1 braken de aarde open #afcc en woonden daar in grooteren overvloed en voorspoed dan zij2 en hunne gezanten kwamen met duidelijke wonderen tot hen1 en ,god was niet geneigd1 hen onrechtvaardig te behandelen2 maar zij mishandelden hunne eigene zielen door hun hardnekkig ongeloof4 #i4 ,en het einde van hen1 die snood gehandeld hadden1 was slecht1 omdat zij ,gods teekens van valschheid beschuldigden en bespotten4 #aj4 ,god brengt schepselen voort en doet die daarna tot hem terugkomen4 ,tot hem zult gij wederkeeren4 #aa4 ,en op den dag waarop het uur zal komen1 zullen de zondaren stom van wanhoop worden4 #ab4 ,zij zullen geene tusschenpersonen hebben onder de afgoden welke zij met ,god vereenigen4 ,en zij zullen de valsche goden verloochenen1 welke zij met hem vereenigen4 #ac4 ,op den dag waarop het uur zal komen1 zullen de ware geloovigen en de ongeloovigen gescheiden zijn4 #ad4 ,en zij die geloofd en rechtvaardigheid uitgeoefend zullen hebben1 zullen zich vermeien in een schoonen bloemgaard4 #ae4 ,maar wat hen betreft1 die niet geloofd en onze teekens en de ontmoeting in het volgende leven verworpen zullen hebben1 zij zullen aan de straf worden overgeleverd4 #af4 ,verheerlijkt dus ,god als de avond u overvalt1 en als gij des ochtends opstaat4 #ag4 ,hij zij geloofd in den hemel en op aarde1 en bij zonsondergang en als gij des middags rust4 #ah4 ,hij brengt het levende uit het doode voort1 en hij brengt het doode uit het levende voort #afcd1 en hij verkwikt de aarde1 nadat die dood was4 ,evenzoo zult gij uit uwe graven worden voortgebracht4 #ai4 ,een zijner teekenen is1 dat hij u van stof heeft geschapen2 en1 onthoudt het1 gij zijt menschen geworden die over de oppervlakte der aarde zijn verspreid4 #bj4 ,en een ander zijner teekenen is1 dat hij u vrouwen uit u zelven heeft geschapen1 opdat gij met haar zoudt samenwonen1 en hij heeft liefde en teederheid tusschen u geplaatst4 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor hen die begrijpen4 #ba4 ,tot zijne teekenen behooren ook de schepping van de hemelen en de aarde1 en de verscheidenheid uwer talen en uwe gelaatskleur4 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor menschen van verstand4 #bb4 ,en tot zijne teekenen behooren uw slaap bij nacht en bij dag1 en uwe pogingen om u van zijn overvloed te voorzien2 waarlijk1 hierin zijn teekens voor hen die luisteren4 #bc4 ,onder zijne teekens behoort ook1 dat hij u den bliksem toont om schrik te verwekken1 en hoop op regen te geven1 en dat hij water uit den hemel nederzendt en daardoor de aarde verkwikt1 nadat die stervende was4 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor hen die begrijpen4 #bd4 ,en onder zijne teekenen is er een2 namelijk dat de aarde en de hemel op zijn bevel stil staan4 ,als hij u hierna uit de ingewanden der aarde zal oproepen1 zult gij daaruit voortkomen4 #be4 ,aan hem zijn allen onderworpen die zich in de hemelen en op aarde bevinden2 allen zijn hem gehoorzaam4 #bf4 ,hij is het die oorspronkelijk een schepsel voortbrengt en daarna weder tot hem terugvoert1 en dit is hem zeer gemakkelijk4 ,hij eischt terecht de meest verheven vergelijking in den hemel en op de aarde #afce1 en hij is de ,machtige1 de ,wijze4 #bg4 ,hij stelt u vergelijkingen voor1 aan u zelven ontleend4 ,hebt gij onder de slaven1 welke door uwe rechterhand worden bezeten1 een deelgenoot in het vermogen dat wij u hebben geschonken1 zoodat gij daarvan gelijke bezitters met hen wordt1 of dat gij hen vreest1 zoo als gij elkander vreest #afcf8 ,zoo leggen wij onze teekens duidelijk uit1 voor hen die begrijpen4 #bh4 ,maar zij die onrechtvaardig handelen1 door anderen naast ,god te plaatsen1 volgen hunne eigene lusten zonder kennis2 en wie zal degenen richten1 welke ,god doet dwalen8 ,zij zullen niemand hebben om hem te helpen4 #bi4 ,weest dus godvruchtig en wendt uw aangezicht naar den waren godsdienst2 de instelling van ,god1 die den mensch heeft geschapen om haar te omhelzen4 ,er is geene verandering in hetgeen ,god heeft geschapen #afcg4 ,dit is de ware godsdienst2 maar het grootste deel der menschen weet het niet4 #cj4 ,weest tot hem gewend en vreest hem2 zijt standvastig in het gebed1 en dient geene afgoden4 #ca4 ,van hen die eene scheuring in hunnen godsdienst hebben gemaakt1 en in verschillende secten zijn verdeeld1 verblijdt iedere secte zich in hare eigen meening4 #cb4 ,als tegenspoed hen treft1 roepen zij hunnen ,heer aan1 zich tot hem wendende2 daarna als hij hun van zijne genade heeft doen proeven1 vereenigt een deel van hen andere godheden met hunnen ,heer4 #cc4 ,om zich ondankbaar te betoonen voor de gunsten1 welke wij hun hebben geschonken4 ,verblijdt u dus in de ijdele vermaken dezer wereld2 maar hierna zult gij de gevolgen kennen4 #cd4 ,hebben wij hun eenig gezag nedergezonden1 dat van de valsche goden spreekt2 welke zij met hem vereenigen #afch8 #ce4 ,als wij de menschen de weldaden der genade doen smaken1 verblijden zij zich daarin2 doch indien hun kwaad overkomt1 om hetgeen hunne handen te voren hebben bedreven1 wanhopen zij #afci4 #cf4 ,zien zij niet dat ,god een overvloedigen voorraad schenkt aan degenen die hem behagen en spaarzaam is naar zijn wil8 #cg4 ,geef hem1 die met u verwant is1 datgene wat gij hem in billijkheid verplicht zijt1 en ook aan den arme en den vreemdeling2 dit is beter voor hen die ,gods aangezicht zoeken1 en zij zullen voorspoed genieten4 #ch4 ,wat gij in woeker zult geven #afdj1 om het uwe met der menschen bezittingen te vergrooten1 zal niet vergroot worden1 dan door ,gods zegen2 maar wat gij aan aalmoezen geeft voor ,gods zaak1 daarvoor zult gij eene tweevoudige belooning ontvangen4 #ci4 ,god is het die u geschapen en van voedsel voorzien heeft2 daarna zal hij u doen sterven1 en daarna zal hij u ten leven opwekken4 ,is er een uwer valsche goden1 die in staat is het minste dezer dingen te doen8 ,geloofd zij hij en verre zij het van hem1 wat zij met hem vereenigen4 #dj4 ,verderf #afda is te land en ter zee verschenen1 om de misdaden door menschenhanden bedreven2 ten einde zij daardoor een deel der vruchten zouden proeven van hetgeen zij hebben gewrocht1 opdat zij misschien van hunne slechte wegen zouden mogen terugkeeren4 #da4 ,zeg3 ,ga over de aarde en zie wat het einde was van hen die voor u waren3 het grootste deel hunner waren afgodendienaars4 #db4 ,wend dus uw aangezicht naar den rechten godsdienst1 alvorens de dag kome1 dien niemand van ,god kan verwijderen4 ,op dien dag zullen zij in twee groepen worden gescheiden4 #dc4 ,die een ongeloovige mocht zijn geweest1 zal de lasten van zijn ongeloof dragen1 en die gedaan zullen hebben1 wat recht is1 zullen zich rustplaatsen in het paradijs spreiden2 #dd4 ,opdat hij van zijne overvloedige milddadigheid degenen mogen beloonen1 die geloofd en rechtvaardig gehandeld zullen hebben2 want hij bemint de ongeloovigen niet4 #de4 ,onder zijne teekenen is er een3 dat hij de winden zendt1 welkome tijding dragende van regen1 opdat hij u van zijne genade zou mogen doen proeven en opdat de schepen op zijn bevel mogen zeilen1 en gij dankbaar wezen zoudt4 #df4 ,vr u zonden wij gezanten onder die verschillende volkeren2 zij kwamen met duidelijke bewijzen tot hen en wij namen wraak op degenen die zondig handelden4 ,het was onze plicht de ware geloovigen te ondersteunen4 #dg4 ,het is ,god die de winden zendt1 en de wolken doet oprijzen1 deze naar zijn welbehagen in den hemel uitspreidt en naderhand verdrijft2 en gij kunt den regen uit haar midden zien voortkomen1 en als hij dien op degenen zijner dienaren uitgiet welke hem behagen1 worden zij met vreugde vervuld4 #dh4 ,hoewel zij1 voor hij hun werd nedergezonden en vr dien troost1 wanhopig waren4 #di4 ,beschouw daarom de sporen van ,gods genade hoe hij de aarde verkwikt na haren kwijnenden staat4 ,waarlijk1 hij zal de dooden doen opstaan2 want hij is almachtig4 #ej4 ,indien wij een verzengenden wind zonden1 en zij zouden hun koren zien geel worden en verbranden1 zouden zij zeker ondankbaar worden1 in weerwil onzer vroegere gunsten4 #ea4 ,gij kunt de dooden niet doen hooren1 noch kunt de dooven uwen kreet doen vernemen1 als zij zich verwijderen en u hunne ruggen toewenden4 #eb4 ,ook kunt gij den blinde niet uit zijne dwaling leiden4 ,gij zult niemand hoorend maken1 behalve hen die in onze teekenen gelooven2 want deze zijn ons onderworpen4 #ec4 ,het is ,god die u vol zwakheid heeft geschapen1 en u1 na de zwakte1 kracht heeft gegeven3 maar na de kracht zal hij u wederom tot zwakte terugbrengen en tot grijze haren4 ,hij schept wat hem behaagt1 en hij is de ,wijze1 de ,machtige4 #ed4 ,op den dag waarop het laatste uur zal komen1 zullen de zondaren willen zweren4 #ee4 ,dat zij niet langer dan een uur zijn gebleven #afdb4 ,op dezelfde wijze spraken zij gedurende hunnen leeftijd leugens uit4 #ef4 ,maar zij aan wie kennis en geloof werd geschonken1 zullen zeggen3 ,gij zijt gebleven1 overeenkomstig ,gods boek #afdc1 tot den dag der opstanding2 maar gij wist het niet4 #eg4,op dien dag zal hunne verontschuldiging degenen niet helpen1 die onrechtvaardig hebben gehandeld2 ook zullen zij niet meer worden uitgenoodigd1 zich bij ,god aangenaam te maken4 #eh4 ,en thans hebben wij den mensch in dezen ,koran vergelijkingen van allerlei aard voorgesteld2 maar indien gij de ongeloovigen een vers daarvan brengt1 zullen zij zekerlijk zeggen2 ,gij zijt slechts verkondigers van ijdele leugens4 #ei4 ,zoo heeft ,god de harten dichtgezegeld van hen die niet gelooven4 #fj4 ,maar gij1 o ,mahomet1 volhard met standvastigheid2 want ,god is waar1 en laten niet zij u tot wankelen brengen1 die geene zekere kennis bezitten4 ,,een ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,lokman4 #afdd ,gegeven te ,mekka #afde--cd verzen4 ,in den naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 ,dit zijn de teekens van het wijze boek4 #b4 ,eene leiding en eene genade voor de rechtvaardigen4 #c4 ,die de tijden voor het gebed bepaald in acht nemen1 aalmoezen geven en vast overtuigd zijn van het toekomstige leven4 #d4 ,deze worden door hunnen ,heer geleid en zullen voorspoed genieten4 #e4 ,er is een man die een beuzelachtig verhaal voortplant #afdf1 om de menschen zonder kennis van ,gods weg af te leiden1 en hem te doen bespotten4 ,de zoodanigen zullen eene schandelijke straf ondergaan4 #f4 ,en als hem onze teekenen worden medegedeeld1 keert hij zich met verachting af1 als hoorde hij die niet1 en als ware er eene doofheid in zijne ooren4 ,kondig hem dus eene gestrenge straf aan4 #g4 ,maar zij die gelooven en rechtvaardigheid uitoefenen1 zullen tuinen des vermaaks genieten4 #h4 ,eeuwig zullen zij daarin verblijven4 ,dit is de zekere belofte van ,god2 en hij is de ,machtige1 de ,wijze4 #i4 ,hij heeft de hemelen geschapen1 zonder zichtbare zuilen om die te ondersteunen1 en vastgewortelde bergen op de aarde geplaatst opdat zij zich niet met u zoude bewegen #afdg1 en hij heeft haar met alle soorten van dieren bevolkt3 en wij zenden regen van den hemel neder1 en doen allerlei soorten van edele gewassen daarop voortspruiten4 #aj4 ,dit is de schepping van ,god3 toont mij nu wat zij geschapen hebben1 welke naast hem worden aangebeden8 ,waarlijk1 de goddeloozen verkeeren in eene duidelijke dwaling4 #aa4 ,daarom schonken wij wijsheid aan ,lokman #afdh en geboden hem1 zeggende3 ,wees ,god dankbaar2 want wie dankbaar is1 zal in het voordeel van zijn eigen ziel wezen1 en indien iemand ondankbaar mocht zijn1 waarlijk1 dan volstaat ,god voor zich zelven2 en hij is waardig geprezen te worden4 #ab4 ,en gedenk1 toen ,lokman tot zijn zoon zeide1 terwijl hij hem vermaande3 ,o mijn zoon6 geef ,god geen deelgenoot2 want het veelgodendom is eene groote snoodheid4 #ac4 ,wij hebben den mensch bevelen gegeven nopens zijne ouders #afdi1 7zijne moeder bewaarde hem in haren boezem met zwakheid en smart1 en hij wordt na twee jaren gespeend71 zeggende3 ,wees dankbaar jegens mij en jegens uwe ouders3 ,tot mij zullen allen komen om geoordeeld te worden4 #ad4 ,maar indien uwe ouders trachten1 u datgene met mij te doen vereenigen1 waarvan gij geene kennis hebt1 gehoorzaam hen niet3 houd hun gezelschap in deze wereld1 in hetgeen redelijk mocht wezen1 maar volg den weg van hem1 die zich oprechtelijk tot mij wendt #afej4 ,daarna zult gij tot mij terugkeeren1 en dan zal ik verklaren wat gij hebt bedreven4 #ae4 ,o mijn zoon6 waarlijk1 iedere zaak1 hetzij die goed of kwaad zij1 hetzij die de zwaarte van een korrel mostaardzaad hebbe en in eene rots1 of in de hemelen of in de aarde zij verborgen1 zal door ,god aan het licht worden gebracht2 want ,god is helderziende en alwetend4 #af4 ,o mijn zoon6 wees standvastig in het gebed1 en beveel wat rechtvaardig is2 verbied het kwade en wees geduldig onder de rampen die u zullen treffen3 want dit is een volstrekt noodzakelijke plicht voor alle menschen4 #ag4 ,verwring uw aangezicht niet tot verachting der menschen1 noch wandel onbeschaamd over de aarde2 want ,god bemint den verwaanden1 den ingebeelden mensch niet4 #ah4 ,wees gematigd in uwe schreden en verzacht uwe stem2 want de onaangenaamste van alle stemmen is zekerlijk de stem van ezels #afea4 #ai4 ,ziet gij niet dat ,god alles1 wat in den hemel en op aarde is1 aan uwen dienst heeft onderworpen1 en zijne gunsten overvloedig over u heeft uitgestort1 zoowel uit- als inwendig #afeb8 ,er zijn sommigen1 die zonder kennis en zonder eene leiding1 en zonder een voorlichtend boek nopens ,god twisten4 #bj4 ,en als er tot hen wordt gezegd3 ,volgt wat ,god heeft geopenbaard1 antwoorden zij3 ,neen6 wij zullen volgen wat wij hebben bevonden dat onze vaderen deden4 ,maar wat6 ofschoon de duivel hen tot de marteling der hel noodigt8 #ba4 ,die zich aan ,god onderwerpt en rechtvaardigheid uitoefent houdt zich aan een sterk handvatsel vast en ,gode behoort de uitkomst van alle dingen4 #bb4 ,maar wie een ongeloovige is1 laat diens ongeloof u niet bedroeven2 tot ons zullen zij terugkeeren2 dan zullen wij hun verklaren1 wat zij gedaan hebben2 want ,god kent de binnenste gedeelten van de borst der menschen4 #bc4 ,wij zullen hun deze wereld voor een korten tijd doen genieten2 daarna zullen wij hen tot een strenge straf voeren4 #bd4 ,indien gij hun vraagt1 wie de hemelen en de aarde heeft geschapen1 zullen zij zekerlijk antwoorden3 ,god4 ,zeg3 ,god zij geloofd6 maar het grootste deel hunner begrijpt het niet4 #be4 ,aan ,god behoort alles wat in den hemelen op aarde is2 want ,god is de ,almachtige1 de ,prijzenswaardige4 #bf4 ,indien alle boomen die zich op de aarde bevinden1 pennen waren1 en hij zou daarna de zee tot zeven zeen van inkt doen opzwellen1 zouden ,gods woorden niet uitgeput zijn #afec2 want ,god is almachtig en wijs4 #bg4 ,uwe schepping en uwe opstanding zijn hem slechts als de schepping en de opstanding van ne ziel #afed4 ,waarlijk1 ,god hoort en ziet alles4 #bh4 ,ziet gij niet1 dat ,god den dag door den nacht doet vervangen1 en den dag aan den nacht doet opvolgen1 en de zon en de maan dwingt u te dienen8 ,ieder dezer lichten legt zijne baan gedurende een bepaald tijdvak af1 en ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #bi4 ,dit laat zich verklaren door de goddelijke kennis en macht1 omdat ,god het ware wezen is1 en omdat alles wat gij naast hem aanroept1 ijdel is1 en omdat ,god de verhevene1 de groote ,god is4 #cj4 ,ziet gij niet1 dat de schepen door de gunst van ,god de zee bevaren1 opdat hij u zijne teekenen zou kunnen toonen4 ,waarlijk1 hierin zijn teekens voor ieder geduldig en dankbaar mensch4 #ca4 ,als de golven hen bedekken1 zooals schaduw afwerpende wolken1 roepen zij ,god aan1 en bekeeren zich tot den zuiveren godsdienst3 maar als hij hen ongedeerd aan land brengt1 zijn er van hen1 die tusschen het ware geloof en de afgoderij twijfelen4 ,niemand verwerpt echter onze teekenen1 behalve de trouweloozen en de ondankbaren4 #cb4 ,o menschen6 vreest uwen ,heer1 en ducht den dag1 waarop de vader geene voldoening hoe gering ook1 voor zijnen zoon1 noch een zoon voldoening voor zijnen vader zal kunnen geven4 #cc4 ,zekerlijk1 de belofte van ,god is waar4 ,laat het tegenwoordige leven u dus niet misleiden1 en laat de bedrieger #afee u niet omtrent ,god verblinden4 #cd4 ,waarlijk1 de kennis van het uur des oordeels is bij ,god1 en hij doet den regen op zijn eigen1 bepaalden tijd nederdalen1 en hij weet1 wat zich in den schoot der vrouwen bevindt4 ,geene ziel weet1 wat zij morgen zal winnen en geene ziel weet in welk land zij zal sterven #afef2 maar ,god is wijs en volkomen bekend met alle dingen4 ,,twee ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,aanbidding #afeg4 ,gegeven te ,mekka4--#cj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,a4 ,l4 ,m4 ,de openbaring van dit boek1 dit lijdt geen twijfel1 is van den ,heer van alle schepselen4 #b4 ,zullen zij zeggen3 ,mahomet heeft het uitgedacht8 ,neen1 ,mahomet6 het is de waarheid van uwen ,heer1 opdat gij zoudt prediken voor een volk1 tot hetwelk vr u geen prediker werd gezonden #afeh2 opdat zij ten goede geleid mochten worden4 #c4 ,god is het1 die de hemelen en de aarde heeft geschapen en alles wat daartusschen is1 in zes dagen1 en toen zijn troon beklom2 gij hebt geen schuts of tusschenpersoon buiten hem4 ,wilt gij dit niet bedenken8 #d4 ,hij regeert alle dingen1 van den hemel tot de aarde3 hierna zal alles tot hem terugkeeren1 op den dag1 welks lengte duizend jaren zal wezen #afei1 van diegene volgens welke gij rekent4 #e4 ,hij is het1 die de toekomst en het tegenwoordige kent2 de ,machtige de genadige4 #f4 ,hij is het1 die ieder ding dat hij schiep1 buitengewoon goed gemaakt en den mensch het eerst van klei gevormd heeft4 #g4 ,en daarna zijne nakomelingschap uit een uittreksel van een verachtelijken droppel water maakte #affj4 #h4 ,hem daarna in een geschikten vorm bracht1 hem van zijn geest inblies1 en u de zintuigen van het gehoor en gezicht heeft geschonken1 en harten om te verstaan4 ,hoe weinig dankbaar zijt gij daarvoor6 #i4 ,en zij zeggen3 ,als wij in de aarde bedolven zullen liggen1 zullen wij dan als nieuwe schepsels worden opgewekt8 #aj4 ,ja1 zij loochenen de ontmoeting van hunnen ,heer bij de opstanding4 #aa4 ,zeg3 ,de engel des doods1 die boven u is gesteld1 zal u doen sterven3 dan zult gij tot uwen ,heer worden teruggebracht4 #ab4 ,indien gij het zoudt kunnen aanschouwen1 als de zondaren hunne hoofden voor hunnen ,heer zullen nederbuigen1 zeggende3 ,o ,heer6 wij hebben gezien en wij hebben gehoord2 sta ons dus toe in de wereld terug te keeren en wij zullen doen wat recht is1 nu wij zeker zijn van de waarheid van hetgeen ons werd gepredikt1 dan zoudt gij een verbazend gezicht zien4 #ac4 ,indien het ons zou hebben behaagd1 hadden wij zekerlijk iedere ziel hare leiding gegeven2 maar het woord dat van mij is uitgegaan1 moest noodzakelijk worden vervuld1 toen ik namelijk zeide3 ,waarlijk ik zal de hel met geniussen en menschen te zamen vullen #affa4 #ad4 ,proef dus de marteling welke voor u is gereed gemaakt1 dewijl gij het komen van dezen uwen dag hebt vergeten3 wij hebben ook u vergeten4 ,proef dus de eeuwig durende straf voor hetgeen gij hebt verricht4 #ae4 ,waarlijk1 zij alleen gelooven in onze teekenen1 die1 wanneer zij daardoor gewaarschuwd worden1 in aanbidding nederzinken1 den lof van hunnen ,heer verkondigen en niet van trotschheid zijn vervuld4 #af4 ,die hunne lichamen van hunne bedden opheffen1 onder het aanroepen van hunnen ,heer met vrees en hoop2 die aalmoezen uitdeelen van hetgeen wij hun hebben geschonken4 #ag4 ,geene ziel #affb kent de volkomen voldoening1 die heimelijk voor hen 7de deugdzamen7 is gereed gemaakt als eene belooning voor hetgeen zij hebben verricht4 #ah4 ,zal dus hij1 die een waar geloovige is1 als degeen wezen1 die een goddelooze zondaar is4 ,zij zullen niet gelijk staan4 #ai4 ,wat hen betreft1 die gelooven en doen wat rechtvaardig is1 zij zullen tuinen van eeuwig verblijf bezitten1 als eene ruime belooning1 voor hetgeen zij hebben verricht4 #bj4 ,maar wat hen betreft1 die goddeloos zondigen1 hun verblijf zal het hellevuur wezen4 ,zoo dikwijls zij zullen trachten daaruit te gaan1 zullen zij daarin teruggesleept worden1 en men zal tot hen zeggen3 ,proeft de marteling van het hellevuur1 welke gij als eene logen verwerpt4 #ba4 ,en wij zullen hun de lichtere straf dezer wereld doen lijden1 buiten de strengere straf der volgende wereld2 misschien zullen zij berouw gevoelen4 #bb4 ,wie is onrechtvaardiger dan hij1 die door de teekens van zijnen ,heer is gewaarschuwd en zich daarna er van afwendt8 ,wij zullen zekerlijk wraak nemen op de zondaren8 #bc4 ,wij gaven vroeger het boek der wet aan ,mozes2 verkeer dus niet in twijfel omtrent de openbaring daarvan1 en wij gelastten1 dat het eene leiding voor de kinderen ,israls zou zijn4 #bd4 ,en wij wezen leeraren onder hen aan1 die het volk op ons bevel zouden leiden1 indien zij met geduld volhard en standvastig in onze teekenen geloofd zouden hebben4 #be4 ,waarlijk1 uw ,heer zal tusschen hen richten op den dag der opstanding1 nopens datgene1 waaromtrent zij hebben verschild4 #bf4 ,is het hun niet bekend1 hoe vele geslachten wij voor hen hebben verdelgd1 door welker woningen zij wandelen #affc8 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen3 zullen zij dus niet luisteren8 #bg4 ,zien zij niet dat wij den regen over een land voeren1 dat van gras ontbloot en uitgedroogd is1 en daaruit graan voortbrengen1 waarvan hun vee en ook zij eten8 ,zullen zij dit niet overwegen8 #bh4 ,de ongeloovigen zeggen tot de ware geloovigen3 wanneer zal deze beslissing tusschen ons plaats hebben1 indien gij de waarheid spreekt8 #bi4 ,antwoord3 ,op den dag dier beslissing #affd zal het geloof van hen1 die niet geloofd zullen hebben1 hun niet baten3 ook zullen zij geen langer uitstel ontvangen4 #cj4 ,vermijdt hen dus1 en verwacht den uitslag4 ,waarlijk1 zij verwachten eenig voordeel op u te behalen4 ,,drie ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,verbondenen #affe4 ,geopenbaard te ,medina--#gc verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o profeet6 vrees ,god1 en gehoorzaam de ongeloovigen en de huichelaars niet #afff4 ,waarlijk1 ,god is alwetend en wijs4 #b4 ,maar volgt datgene1 waar u van uwen ,heer is geopenbaard2 want ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #c4 ,stelt uw vertrouwen in ,god2 want ,god is een voldoende beschermer4 #d4 ,god heeft den mensch geene twee harten gegeven2 ook heeft hij uwe vrouwen 7van welke sommigen uwer zich scheiden1 haar daarna als hunne moeders aanziende7 niet tot uwe ware moeders gemaakt1 ook heeft hij uwe aangenomen zonen niet tot uwe ware zonen gemaakt #affg4 ,dit zijn slechts de woorden die in uwen monden zijn2 maar ,god spreekt de waarheid1 en hij leidt op den rechten weg4 #e4 ,noemt hen die aangenomen zijn1 de zonen hunner wezenlijke vaders1 die zal rechtvaardiger zijn in de oogen van ,god4 ,en indien gij hunne vaders niet kent1 laat hen dan zijn als broeders in den godsdienst en uwe makkers2 en er zal geen misdaad in liggen dat gij op deze wegen dwaalt #affh2 maar wat uwe harten opzettelijk ontwerpen zal misdadig zijn2 want ,god is genadig en barmhartig4 #f4 ,de profeet is den waren geloovigen nader dan hunne eigene zielen #affi en zijne vrouwen zijn hunne moeders #afgj4 ,zij die door bloedverwantschap zijn verbonden1 zijn1 overeenkomstig het boek van ,god1 elkander nader verwant dan de andere ware geloovigen en de ,moharejun #afga2 maar doet wat voegzaam en redelijk is omtrent uwe verwanten in het algemeen4 ,dit wordt in ,gods boek opgeschreven #afgb4 #g4 ,gedenkt1 toen wij het verbond van de profeten aannamen1 en van u1 o ,mahomet6 en van ,noach1 en ,abraham1 en ,mozes en ,jezus den zoon van ,maria1 en een standvastig verbond van hen ontvingen #afgc4 #h4 ,opdat ,god de waarheidsprekers omtrent hunne waarachtigheid zou kunnen ondervragen #afgd4 ,en hij heeft eene smartelijke straf voor de ongeloovigen gereed gemaakt4 #i4 ,o ware geloovigen6 herdenkt ,gods gunst omtrent u1 toen legers van ongeloovigen tegen u opkwamen #afge1 en wij zonden hun een wind1 en scharen van engelen1 welke gij niet zaagt #afgf4 ,en ,god onthield wat gij deedt4 #aj4 ,toen zij tegen u opkwamen1 van boven u en van onder u1 en toen uw gezicht beneveld werd en uwe harten u1 door vrees1 tot in uwe keelen stegen1 en gij omtrent ,god verschillende denkbeelden uitdacht4 #aa4 ,toen werden de ongeloovigen beproefd1 en met eene hevige beving tot sidderen gebracht4 #ab4 ,en toen de huichelaars1 en zij in wier hart een gebrek huisde zeiden3 ,god en de gezanten hebben u slechts eene bedriegelijke belofte gedaan4 #ac4 ,en toen een partij van hen zeide3 #afgg ,o bewoners van ,yathreb #afgh er is hier geen plaats van zekerheid voor u2 keert dus terug naar huis4 ,en een deel van hen vroeg verlof van den profeet om te mogen vertrekken1 zeggende3 ,waarlijk1 onze huizen zijn zonder verdediging en aan den vijand blootgesteld2 maar zij waren niet zonder verdediging en hunne bedoeling was slechts te ontvluchten4 #ad4 ,indien op dat oogenblik de vijand van de aangrenzende gedeelten de stad waren binnengetrokken2 en men had hun gevraagd1 de ware geloovigen te verlaten en tegen hen te strijden1 zouden zij zekerlijk daarin hebben toegestemd2 maar in dat geval waren zij er niet in gebleven #afgi dan voor een korte poos4 #ae4 ,zij hadden vroeger een verbond met ,god gesloten1 dat zij hunne ruggen niet zouden keeren2 en de nakoming van hun verbond met ,god zal hier namaals worden onderzocht4 #af4 ,zeg3 ,de vlucht zal u van geen voordeel zijn4 ,indien gij den dood of het gevecht ontvlucht1 zult gij slechts weinig van het leven in deze wereld genieten4 #ag4 ,zeg3 ,wie is het die u tegen ,god zal verdedigen1 indien het hem behaagt u met kwaad te treffen1 of indien het hem behaagt u genade te betoonen8 ,zij zullen buiten ,god niemand vinden1 om hen te beschutten of te ondersteunen4 #ah4 ,god kent reeds degenen onder u1 die anderen verhinderen zijnen profeet te volgen1 en die tot hunne broeders zeggen3 ,komt hier tot ons2 en die niet dan op flauwe wijze in den slag komen #afhj4 #ai ,dit is1 omdat zij gierig omtrent u zijn #afha2 maar als de vrees hen bereikt1 ziet gij hen naar u opzien om hulp2 hunne oogen rollen dan als de oogen van hem die op sterven ligt4 ,doch als hunne vrees voorbij is1 varen zij met scherpe tongen tegen u uit1 terwijl zij vol begeerte zijn omtrent het beste en meest waardige gedeelte van den buit4 ,dezen gelooven niet oprechtelijk2 daarom heeft ,god hunne werken krachteloos gemaakt1 en dit is ,god gemakkelijk4 #bj4 ,zij verbeeldden zich1 dat de verbondenen niet zouden aftrekken en het beleg opheffen2 en indien de verbondenen ten tweedenmale opkwamen1 zouden zij wenschen in de woestijn te wezen1 onder de ,arabieren die in tenten wonen #afhb en daar slechts naar nieuws van u te vernemen2 want hoewel zij dien tijd met u waren1 vochten zij niet dan flauw4 #ba4 ,gij hebt in ,gods gezant een uitmuntend voorbeeld voor hem1 die op ,god en op den laatsten dag hoopt1 en ,god dikwijls herdenkt4 #bb4 ,toen de ware geloovigen de verbondenen zagen1 zeiden zij3 ,dit is wat ,god en zijn profeet ons hebben voorspeld #afhc4 ,god en zijn profeet hebben de waarheid gesproken1 en het vermeerdert slechts hun geloof en hunne onderwerping aan ,god4 #bc4 ,van de ware geloovigen vervullen sommigen rechtschapen wat zij ,god hebben beloofd #afhd2 sommigen van hen hebben hunne loopbaan geindigd #afhe1 en sommigen van hen verwachten hetzelfde voordeel #afhf1 en zij veranderen hunne belofte niet1 door daarvan in het minst af te wijken4 #bd4 ,god zal degenen die hun verbond rechtschapen zijn nagekomen1 voor hunne getrouwheid beloonen en de huichelachtigen straffen1 of1 naar zijn welbehagen hun genade schenken2 want ,god is vergevensgezind en genadig4 #be4 ,god heeft de ongeloovigen met hunne woede teruggedreven4 ,zij verkregen geen voordeel uit dien krijg1 en ,god was een toereikende beschermer voor de geloovigen in den slag2 want ,god is sterk en machtig4 #bf4 ,hij deed degenen van hen die de schriften hebben ontvangen en de verbondenen ondersteunden1 uit hunne sterkten komen #afhg4 en hij wierp schrik en verslagenheid in hunne harten2 gij versloegt een deel van hen1 en een deel van hen maaktet gij krijgsgevangenen4 #bg4 ,god heeft u hun land1 hunne huizen en hunne welvaart doen erven1 en een land1 dat gij nog niet betreden hebt #afhh2 want ,god is almachtig4 #bh4 ,o profeet6 zeg tot uwe vrouwen3 ,indien gij naar dit leven en zijne pracht streeft1 komt1 en ik zal u een schoon deel en een eervol ontslag geven #afhi4 #bi4 ,maar indien gij ,god en zijn profeet zoekt en ook het volgende leven1 waarlijk1 dan heeft ,god voor haar van u1 die deugd betracht een groote belooning gereed maakt4 #cj4 ,o vrouwen van den profeet6 wie uwer eene duidelijke zonde zal bedrijven1 daarvoor zal de straf tweevoudig toegepast worden #afij2 en dit is gemakkelijk voor ,god4 #ca4 ,maar wie u gehoorzaam zal wezen aan ,god en zijn gezant1 en doen wat recht is1 deze zullen wij hare belooning tweemaal geven #afia1 en wij hebben een onbekrompen deel in het paradijs voor haar gereed gemaakt4 #cb4 ,o vrouwen van den profeet6 gij zijt niet gelijk andere vrouwen4 ,indien gij ,god vreest1 toont dan niet te veel voorkomendheid in uwe woorden1 opdat de man1 in wiens hart een gebrek huist1 geene begeerte hebbe2 maar spreekt eene gepaste taal4 #cc4 ,zit gerust in uwe huizen1 en geeft u niet over aan de uiterlijke praal van de vroegere tijden van onwetendheid #afib2 neemt de bepaalde tijden voor het gebed in acht1 geeft aalmoezen en gehoorzaamt ,god en zijn gezant2 want ,god begeert alleen de schande der ijdelheid van u af te nemen1 nu gij tot het gezin van den profeet behoort1 en u door eene volkomen zuivering te reinigen4 #cd4 ,en herdenkt wat in uwe huizen is gelezen van ,gods teekenen1 en van de wijsheid in den ,koran geopenbaard is2 want ,god is scherpziende en wel bekend met uwe daden4 #ce4 ,waarlijk de ,moslems van beiderlei kunne en de ware geloovigen van beide geslachten1 en de vrome mannen en de godvruchtige vrouwen1 en de mannen van rechtvaardigheid en de vrouwen van rechtvaardigheid en de nederige mannen en vrouwen1 en de gevers van aalmoezen van beiderlei kunne1 en de mannen en vrouwen die vasten1 en de kuische mannen en de kuische vrouwen1 en degenen van beiderlei kunnen die ,god dikwijls gedenken1 voor dezen heeft ,god vergiffenis gereed gemaakt en eene groote belooning4 #cf4 ,het is niet gepast voor een waar geloovige1 onverschillig van welke kunne1 als ,god en zijn gezant eene zaak hebben besloten1 dat zij de vrijheid nemen hunne eigene keuze te volgen4 ,wie aan ,god ongehoorzaam is en aan zijn gezant1 dwaalt waarlijk met eene duidelijke dwaling4 #cg4 ,en gedenk1 toen gij zeidet tot hem1 omtrent wien ,god barmhartig is geweest #afic en aan wien gij mede gunsten hebt verleend #afid4 ,behoud uwe vrouw voor u zelven en vrees ,god3 en gij datgene in uw gemoed verbergdet1 wat ,god bepaald had1 dat ontdekt zou worden1 en de menschen vreesdet1 terwijl het rechtvaardiger ware geweest1 ,god te vreezen4 ,en toen ,zed omtrent hare zaak had besloten1 en vastgesteld had1 zich te laten scheiden1 verbonden wij haar door het huwelijk aan u1 opdat er geene misdaad op de ware geloovigen zou worden geladen1 door het huwen van de vrouwen hunner aangenomen zonen1 nadat zij verstooten waren #afie2 en het bevel van ,god werd vervuld4 #ch4 ,er wordt geene misdaad op den profeet geladen1 door te doen hetgeen ,god hem heeft veroorloofd overeenkomstig het ,godsbevel1 met betrekking tot hen die hem voorafgingen 7want het bevel van ,god is een bepaald besluit74 #ci4 ,voor hen1 die de boodschappen van ,god brachten en hem vreesden1 en niemand vreesden buiten ,god4 ,god volstaat voor allen4 #dj4 ,mahomet is niet de vader van een uwer1 maar de gezant van ,god1 en het zegel der profeten #afif4 ,god kent alle dingen4 #da4 ,o ware geloovigen6 herdenkt ,god dikwijls1 en verkondigt zijn lof des ochtends en des avonds4 #db4 ,hij is het1 die barmhartig voor u is1 en zijne engelen zijn uwe bemiddelaars1 opdat hij u uit de duisternis tot het licht zou mogen leiden2 en hij is barmhartig omtrent de ware geloovigen4 #dc4 ,hunne groete op den dag1 waarop zij hem zullen ontmoeten1 zal wezen3 ,vrede6 en hij heeft eene eervolle belooning voor hen gereed gemaakt4 #dd4 ,o profeet6 ,waarlijk1 wij hebben u gezonden1 om een getuige1 een overbrenger van goede tijdingen1 en een verkondiger van bedreigingen te wezen4 #de4 ,gij zijt een uitnoodiger tot ,god1 door zijn welbehagen1 en een schijnend licht4 #df4 ,breng dus goede tijdingen tot de ware geloovigen1 dat zij grooten overvloed van ,god zullen ontvangen4 #dg4 ,en gehoorzaam niet de ongeloovigen en de huichelaars1 en1 geef geen acht op hunne slechte behandeling3 maar vertrouw op ,god3 ,gods ondersteuning is volstaande4 #dh4 ,o ware geloovigen6 indien gij vrouwen huwt1 die geloovig zijn en haar daar na verstoot zonder haar te hebben aangeraakt1 dan is u niets voorgeschreven1 wat gij na hare echtscheiding1 omtrent haar hebt te vervullen #afig2 maar geeft haar een geschenk #afih en ontslaat haar vrijelijk met een eervol ontslag4 #di4 ,o profeet6 wij hebben u uwe vrouwen toegestaan1 aan welke gij haren bruidschat hebt gegeven1 en ook de slaven welke door uwe rechterhand worden bezeten1 van den buit dien ,god u heeft verleend #afii1 en de dochters uwer ooms1 en de dochters uwer moeien1 zoowel van vaders zijde1 als van moeders zijde1 die met u van ,mekka zijn gevlucht1 en elke andere geloovige vrouw1 indien zij zich aan den profeet overgeeft #agjj1 voor het geval1 dat de profeet haar tot zijne vrouw wil nemen4 ,dit is een bijzonder voorrecht1 dat u boven de overige ware geloovigen is verleend #agja4 #ej4 ,wij weten wat wij hun nopens hunne vrouwen hebben bevolen1 en omtrent de slaven1 welke door hunne rechterhand worden bezeten1 opdat het u tot geene misdaad zou worden aangerekend1 indien gij van het u verleende voorrecht gebruik maakt2 want ,god is barmhartig en genadig4 #ea4 ,gij moogt de beurt van dezulke uwer vrouwen uitstellen1 als u mocht behagen en gij moogt haar tot u nemen1 die u zal behagen en haar1 die gij zult begeeren van degenen1 welke gij vroeger verworpen hebt1 en er zal daarin geene misdaad voor u liggen #agjb4 ,dit zal gemakkelijker zijn1 opdat zij geheel tevreden mogen wezen1 en niet bedroefd worden1 om hetgeen gij elke van haar zult geven1 ,god kent alles wat in uwe harten is1 en ,god is alwetend en barmhartig4 #eb4 ,het zal u niet geoorloofd wezen1 daarna andere vrouwen te nemen #agjc1 noch eene uwer vrouwen tegen andere te ruilen1 niettegenstaande hare schoonheid u behage1 behalve de slaven welke door uwe rechterhand zullen worden bezeten4 ,en ,god merkt alle dingen op4 #ec4 ,o ware geloovigen6 treedt de huizen van den profeet niet binnen1 tenzij het u geoorloofd worde met hem te eten1 zonder den gepasten tijd af te wachten2 maar als gij uitgenoodigd zijt1 treedt dan binnen4 ,en als gij zult gegeten hebben1 scheidt dan van elkander1 en blijft niet om vertrouwelijke gesprekken aan te knoopen1 want dit doet den profeet ongemak aan4 ,hij schaamt zich1 u te verzoeken weg te gaan2 maar ,god schaamt zich niet de waarheid te zeggen4 ,en als gij zijne vrouwen iets wilt vragen1 vraagt het haar dan achter een gordijn #agjd4 ,dit zal zuiverder voor uwe harten en de hare wezen4 ,het is niet gepast voor u1 den profeet van ,god eenig ongemak aan te doen1 of zijne vrouwen na hem te huwen #agje2 want dit zou eene bedroevende zaak voor het gezicht van ,god wezen4 #ed4 ,hetzij gij eene zaak vertoont of dit verbergt1 waarlijk1 ,god kent alle dingen4 #ee4 ,er zal geene misdaad in liggen1 noch voor hare vaders1 noch hare zoons1 noch hare broeders1 of hare broeders zonen1 of hunne vrouwen1 of de slaven welke hare rechterhand zal bezitten1 met haar te spreken #agjf1 terwijl zij ongesluierd zijn4 ,vreest ,god #agjg2 want ,god is getuige van alle dingen4 #ef4 ,waarlijk1 ,god en zijne engelen zegenen den profeet4 ,o ware geloovigen6 zegent hem mede en groet hem met eene eerbiedvolle groete #agjh4 #eg4 ,wat hen betreft die ,god en zijn profeet beleedigen1 ,god zal hen in deze en in de volgende wereld vloeken1 en hij heeft eene schandelijke straf voor hen gereed gemaakt4 #eh4 ,en zij die de ware geloovigen1 van welke kunne ook1 zullen beleedigen1 zonder dat zij dit verdienen1 zullen zekerlijk de schuld van laster en van eene klaarblijkelijke onrechtvaardigheid dragen4 #ei4 ,o profeet6 spreek tot uwe vrouwen1 en uwe dochters1 en de vrouwen der ware geloovigen1 dat zij hare opperkleederen omslaan #agji indien zij naar buiten wandelen2 dit zal geschikter zijn om haar als huisvrouwen van eerbaar gedrag te doen kennen1 opdat zij niet door onwelvoegelijke woorden of daden beleedigd worden1 ,god is barmhartig en genadig4 #fj4 ,waarlijk1 indien de huichelaars1 en zij1 in wier harten een gebrek huist1 en zij die onrust te ,medina veroorzaken1 niet ophouden1 zullen wij u zekerlijk tegen hen opwinden om hen te tuchtigen2 voortaan zal het hun niet veroorloofd wezen nabij u daarin te wonen1 behalve voor een korten tijd4 #fa4 ,en zij zullen vervloekt wezen2 waar zij ook zullen gevonden worden1 zal men hen grijpen en met eene algemeene slachting dooden4 #fb4 ,overeenkomstig de uitspraak van ,god nopens hen1 die vroeger bestonden3 en gij zult geenerlei verandering in ,gods uitspraak vinden4 #fc4 ,de menschen zullen u ondervragen nopens de nadering van het laatste uur2 antwoord3 ,waarlijk1 de kennis daarvan is alleen met ,god1 en hij zal u niet onderrichten2 misschien is het uur nabij4 #fd4 ,waarlijk1 ,god heeft de ongeloovigen gevloekt en een fel vuur voor hen gereed gemaakt4 #fe4 ,eeuwig zullen zij daarin verblijven1 en zullen geen schuts of verdediger vinden4 #ff4 ,op den dag1 waarop hunne aangezichten in het hellevuur zullen worden gewenteld3 zullen zij zeggen3 ,o dat wij ,god en zijn gezant slechts gehoorzaamd hadden6 #fg4 ,en zij zullen zeggen3 ,o ,heer6 ,waarlijk1 wij hebben onzen vorsten en onzen grooten mannen gehoorzaamd1 en zij hebben ons van den rechten weg afgeleid4 #fh4 ,heer1 geef hun het dubbele onzer straf1 en vloek hen met een zwaren vloek6 #fi4 ,o ware geloovigen6 weest niet als zij1 die ,mozes beleedigden2 maar ,god zuiverde hem van de lastering1 welke zij nopens hem hadden gesproken #agaj1 en hij werd in ,gods oog geacht #agaa4 #gj4 ,o ware geloovigen6 vreest ,god en laat de waarheid uwe woorden besturen4 #ga4 ,opdat ,god uwe werken voor u moge verbeteren1 en u uwe zonden vergeven2 en wie ,god en zijn gezant gehoorzaamt1 zal eene groote gelukzaligheid genieten4 #gb4 ,wij stelden het geloof aan de hemelen1 de aarde en de bergen voor1 en zij weigerden zich er mede te belasten1 en waren er bevreesd voor4 ,de mensch belastte er zich mede #agab2 doch niettemin handelde hij onrechtvaardig omtrent zich zelven en dwaas #agac4 #gc4 ,god zal de huichelachtige mannen en de huichelachtige vrouwen1 en de afgodendienaars en de afgodendienaressen straffen1 en ,god zal zich tot de ware geloovigen wenden1 zoowel de mannen als de vrouwen2 want ,god is genadig en barmhartig4 ,,vier ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,saba #agad4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ed verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god1 #a4 ,geloofd zij ,god1 aan wien alles behoort1 wat in de hemelen en op aarde is1 en geloofd zij hij in de volgende wereld2 want hij is wijs en alwetend4 #b4 ,hij kent alles wat de aarde binnentreedt #agae1 en alles wat daaruit komt #agaf1 en alles wat van den hemel nederdaalt #agag1 en alles wat daarheen opstijgt #agah4 ,hij is barmhartig en vergevensgezind4 #c4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,het uur des oordeels zal tot ons niet komen4 ,antwoord3 ,ja6 bij mijn ,heer1 het zal zekerlijk tot u komen3 hij is het die de verborgen geheimen kent1 zelfs tot het gewicht van een atoom1 hetzij zich dit in den hemel of op aarde bevindt2 ieder ding hetzij het kleiner of grooter dan dit mocht zijn1 is hem bekend1 en het is opgeschreven in het duidelijke boek zijner besluiten4 #d4 ,opdat hij hen moge beloonen1 die geloofd en rechtvaardigheid uitgeoefend hebben2 zij zullen vergiffenis en eene eervolle belooning ontvangen4 #e4 ,maar zij1 die trachten onze teekenen krachteloos te doen zijn1 zullen de straf eener pijnlijke marteling ontvangen4 #f4 ,zij1 aan wie de kennis is gegeven1 zien dat het boek1 hetwelk u van uwen ,heer werd geopenbaard1 de waarheid is en op den glorierijken en loffelijken weg leidt4 #g4 ,de ongeloovigen zeggen tot elkander3 ,zullen wij u een man toonen1 die u zal profeteeren1 dat als gij door een volkomen bederf zult zijn uiteengerukt1 gij als een nieuw schepsel zult opstaan8 #h4 ,hij heeft eene leugen nopens ,gods uitgedacht1 of liever hij is bezeten4 ,zeg3 ,zij1 die niet in het volgende leven gelooven1 zullen in straf en eene eindelooze dwaling vervallen4 #i4 ,hebben zij dus niet overwogen1 wat voor hen is en wat achter hen is1 van den hemel en de aarde8 ,indien het ons behaagt1 zullen wij de aarde zich doen openen en hen verzwelgen1 en zullen wij een deel des hemels op hen doen nedervallen2 waarlijk hierin is een teeken voor iederen dienaar1 die zich tot ,god keert4 #aj4 ,wij schonken vroeger aan ,david van onze uitnemende gaven en zeiden3 ,o bergen6 zingt beurtelings lofliederen met hem2 en wij dwongen ook de vogels zich daarbij te voegen #agai4 ,en wij maakten het ijzer zacht voor hem1 zeggende3 ,maak hiervan volkomen malinkolders #agbj1 en schik de kleine plaatjes waaruit zij zijn samengesteld1 op juiste wijze1 en oefen rechtvaardigheid uit1 o gezin van ,david6 want ik zie wat gij doet4 #aa4 ,en wij onderwierpen den wind aan ,salomo #agba2 des ochtends gedurende eene maand1 en des avonds gedurende eene maand4 ,en wij maakten eene fontein van gesmolten koper1 om voor hem te vloeien #agbb4 ,en sommige der geniussen waren door den wil van zijn ,heer verplicht1 in zijne tegenwoordigheid te arbeiden1 en wie van hen zich van ons bevel afwendde1 zullen wij de pijn van het hellevuur doen proeven4 #ab4 ,zij maakten voor hem wat hem behaagde1 zooals paleizen en standbeelden #agbc1 en groote schotels1 als vischvijvers #agbd1 en ketels1 die vaststonden op hunne treeften #agbe en wij zeiden3 ,oefen rechtvaardigheid uit1 o gezin van ,david6 en wees dankbaar2 want weinigen mijner dienaren zijn dankbaar4 #ac4 ,toen wij hadden besloten1 dat ,salomo zou sterven1 ontdekte hun niets zijnen dood1 behalve het kruipend gedierte der aarde1 dat zijn staf doorknaagde #agbf4 ,en toen zijn lijk nederviel1 begrepen de geniussen volkomen1 dat1 indien zij hadden geweten wat geheim is1 zij niet zoolang in die vernederende straf waren gebleven #agbg4 #ad4 ,de afstammelingen van ,saba #agbh hadden vroeger een waarschuwend teeken in hunne woonplaats3 namelijk twee tuinen1 aan de rechter- en aan de linkerhand #agbi4 ,er werd hun gezegd3 ,eet van den overvloed van uwen ,heer1 en weest hun dankbaar3 gij hebt een goed land en een barmhartig ,heer4 #ae4 ,maar zij wenden zich af van hetgeen wij hun hadden bevolen weshalve wij de overstrooming van de al ,arem #agcj tegen hen zonden2 en wij veranderden hunne twee tuinen voor hen1 in twee tuinen die bittere vruchten voortbrachten1 tamarissen #agca en eenige kleine vruchten van den lotusboom4 #af4 ,dit gaven wij hun als vergelding1 omdat zij ondankbaar waren4 ,wordt iemand zoo vergolden1 behalve de ondankbare8 #ag4 ,en wij plaatsten tusschen hen en de steden welke wij gezegend hebben #agcb1 7bloeiende bij elkander gelegen steden7 en wij maakten de reis daartusschen gemakkelijk2 zeggende3 ,reist er door des nachts en des daags1 in zekerheid4 #ah4 ,maar zij zeiden6 ,o ,heer6 plaats een grooteren afstand tusschen onze wegen1 en zij waren onrechtvaardig omtrent zich zelven4 ,wij maakten hen tot eene bespotting onder de volkeren en wij verspreidden hen met eene geheele verstrooiing #agcc4 ,waarlijk1 hierin zijn teekens voor ieder lijdzaam en dankbaar mensch4 #ai4 ,en ,eblis vond1 dan zijne meening omtrent hen1 waar was #agcd4 ,allen volgden hem1 behalve een deel der ware geloovigen #agce4 #bj4 ,hij had echter geene macht over hen1 behalve om hen in verzoeking te brengen1 opdat wij dengeen zouden mogen onderkennen1 die in het toekomstige leven gelooft1 van hem1 die daaraan twijfelt4 ,uw ,heer merkt alle dingen op4 #ba4 ,zeg tot de afgodendienaren3 ,roept hen aan1 welke gij u verbeeldt goden te zijn naast ,god3 zij zijn geene meesters over de zwaarte van een atoom in den hemel of op aarde1 noch hebben zij eenig deel in de schepping of de regeering daarvan1 noch is een van hen helper daarbij4 #bb4 ,in zijne tegenwoordigheid zal geene voorspraak van dienst wezen1 behalve de bemiddeling van hem1 aan wien ,god verlof zal geven om voor anderen tusschen beiden te treden #agcf4 ,zij zullen afwachten tot de schrik van hunne harten zal zijn weggenomen #agcg1 en zij tot elkander zullen zeggen3 ,wat zegt uw ,heer8 ,zij zullen antwoorden3 ,dat wat rechtvaardig is4 ,hij is de verhevene1 de groote ,god4 #bc4 ,zeg3 ,wie voorziet u van voedsel van den hemel en de aarde8 ,antwoord3 ,god4 ,of wij1 of gij volgen de ware richting1 of verkeeren in eene duidelijke dwaling4 #bd4 ,zeg3 ,gij zult niet ondervraagd worden1 nopens hetgeen wij zullen hebben misdaan1 noch zal ons rekenschap gevraagd worden1 om hetgeen gij zult hebben bedreven4 #be4 ,zeg3 ,onze ,heer zal ons op den jongsten dag allen verzamelen2 dan zal hij met waarheid tusschen ons richten1 en hij is de ,rechter #agch1 de ,alwetende4 #bf4 ,zeg3 ,toon mij hen1 welke gij als deelgenooten met hem vereenigt8 ,neen6 hij is veeleer de machtige1 de wijze ,god4 #bg4 ,wij hebben u niet anders gezonden1 dan tot den mensch in het algemeen2 als een boodschapper van goede tijdingen en een aankondiger van bedreigingen2 maar het grootste deel der menschen begrijpt niet4 #bh4 ,en zij zeggen3 ,wanneer zal deze bedreiging worden vervuld1 indien gij de waarheid spreekt8 #bi4 ,antwoord3 ,u is eene bedreiging aangekondigd van een dag1 dien geen uwer vertragen noch verhaasten zal4 #cj4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,wij zullen op geenerlei wijze in dezen ,koran gelooven1 noch in dat gene1 wat vr deze werd geopenbaard #agci4 ,indien gij het slechts kondet zien1 als de onrechtvaardigen voor hunnen ,heer zullen worden geplaatst4 ,zij zullen elkander verwijtingen doen4 ,de zwakken zullen tot de machtigen der aarde zeggen3 #agdj ,zonder u1 zouden wij waarlijk ware geloovigen zijn geweest4 #ca4 ,de machtigen zullen tot de zwakken zeggen3 ,zijn wij het1 die u belet hebben1 de ware richting te volgen1 toen zij u aangewezen werd8 ,gij zelven draagt de schuld er van4 #cb4 ,en de zwakken zullen antwoordden3 ,neen1 de listige plannen1 door u des nachts en der daags beraamd1 hebben ons ongeluk veroorzaakt1 toen gij ons hebt bevolen1 dat wij niet in ,god moesten gelooven en dat wij andere goden1 als gelijkstaande met hem1 zouden oprichten4 ,en zij zullen hun berouw verbergen #agda1 nadat zij de straf zullen hebben gezien1 die voor hen is gereed gemaakt4 ,en wij zullen jukken leggen op den nek van hen1 die niet zullen hebben geloofd4 ,zouden zij op eene andere wijze worden beloond1 dan in overeenstemming met hetgeen zij hebben verricht8 #cc4 ,wij hebben geen waarschuwer tot eenige stad gezonden1 of de inwoners die in overvloed leefden1 zeiden3 ,waarlijk1 wij gelooven niet aan uwe zending4 #cd4 ,en de bewoners van ,mekka zeiden ook3 ,wij hebben grooteren overvloed van kinderen en rijkdommen dan gij2 niet wij zullen hiernamaals worden gestraft4 #ce4 ,antwoord3 ,waarlijk1 mijn ,heer zal overvloedigen voorraad schenken aan wien hem behaagt en spaarzaam wezen naar zijn welbehagen2 maar het grootste deel der menschen weet dit niet4 #cf4 ,noch uwe rijkdommen1 noch uwe kinderen zijn de dingen1 die u nader tot ons zullen doen komen4 ,alleen zij die gelooven en rechtvaardigheid uitoefenen1 zullen eene dubbele belooning ontvangen1 voor hetgeen zij gedaan zullen hebben1 en zij zullen in zekerheid1 in de verhevenste afdeelingen van het paradijs wonen4 #cg4 ,maar zij1 die trachten zullen onze teekens krachteloos te maken1 zullen aan de straf worden overgeleverd4 #ch4 ,zeg3 ,waarlijk1 mijn ,heer zal overvloedigen voorraad schenken aan dengeen zijner dienaren1 die hem behaagt en hij zal spaarzaam wezen naar zijn welbehagen2 en wat gij aan aalmoezen geeft1 zal hij u teruggeven en hij voorziet het best van voedsel4 #ci4 ,op een zekeren dag zal hij hen allen bij elkander verzamelen2 dan zal hij tot de engelen zeggen6 ,bidden deze u aan8 #dj4 ,en de engelen zullen antwoorden3 ,god behoede6 ,gij zijt onze vriend1 en niet deze4 ,zij baden geniussen 7duivels7 aan2 het grootste deel hunner gelooft in hen4 #da4 ,op dien dag zal de een uwer niet in staat zijn1 den ander van voordeel te wezen of nadeel toe te brengen4 ,en4 wij zullen zeggen tot hen1 die onrechtvaardig gehandeld hebben3 ,proeft de pijn van het hellevuur1 dat gij als eene leugen1 verwerpt4 #db ,als hun onze duidelijke teekenen worden voorgelezen1 zeggen zij van u1 o ,mahomet3 ,dit is slechts een man1 die u van de goden tracht af te wenden1 welke door uwe vaderen werden aangebeden4 ,en zij zeggen van den ,koran3 ,dit is slechts eene leugen1 die godslasterlijk werd verzonnen4 ,de ongeloovigen zeggen van de waarheid1 als die tot hen komt3 ,dit is slechts eene duidelijke tooverij4 #dc4 ,wij hebben hun1 vr u1 geene boeken der schrift gegeven1 waarin zij zich zouden kunnen oefenen1 noch hebben wij vr u hun een waarschuwer gezonden4 #dd4 ,zij die vr hen waren1 beschuldigden hunnen profeet op dezelfde wijze van bedrog2 maar deze verkregen niet het tiende gedeelte der rijkdommen en der sterkte welke wij aan de anderen schonken1 en zij beschuldigden mijne gezanten van valschheid4 ,hoe gestreng was echter mijne kastijding4 #de4 ,zeg3 ,waarlijk1 ik raad u eene zaak1 namelijk dat gij twee aan twee voor ,god staat1 of afzonderlijk #agdb2 overweeg dan ernstig1 en gij zult bevinden1 dat er geene uitzinnigheid bij uwen makker ,mahomet heerscht4 ,hij is slechts gezonden om u voor eene gestrenge straf te waarschuwen4 #df4 ,zeg3 ,ik vraag geenerlei belooning van u voor mijne prediking #agdc74 ,het is u overgelaten #agdd1 al of niet te geven #agde4 ,ik verwacht mijn belooning alleen van ,god1 en hij is getuige van alle dingen4 #dg4 ,zeg3 ,waarlijk1 mijn ,heer zendt de waarheid tot zijne profeten neder4 ,hij kent alle geheimen4 #dh4 ,zeg3 ,de waarheid is gekomen2 de leugen is verdwenen en zal niet meer terugkeeren4 #di4 ,zeg3 indien ik dwaal1 waarlijk1 dan zal ik slechts tegen mijne eigene ziel dwalen1 maar indien ik richtig geleid word1 zal het door datgene wezen1 wat mijn ,heer mij heeft geopenbaard2 want hij is gereed te verhooren en nabij hen die hem aanbidden4 #ej4 ,indien gij het kondt zien als de ongeloovigen zullen beven #agdf1 en geene schuilplaats vinden en van eene nabijgelegen plaats zullen worden weggenomen #agdg4 #ea4 ,en zeggen zullen3 ,wij gelooven in hem4 ,maar hoe zullen zij het geloof van zulk eene afgelegen plaats ontvangen #agdh8 #eb4 ,nu zij hem te voren geloochend en de geheimen van het geloof gesmaad hebben1 terwijl zij er zoo ver af waren8 #ec4 ,en eene afscheiding zal geplaatst worden tusschen hen en datgene wat zij zullen begeeren4 #ed4 ,zooals het reeds is geschied met hen1 die zich vroeger evenals zij gedroegen1 omdat zij in twijfel verkeerden1 waardoor ergernis is voortgesproten4 ,,vijf ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,engelen1 ,,of ,,de ,,schepper4 #agdi4 ,geopenbaard te ,mekka--#de verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,geloofd zij ,god1 de schepper van hemel en aarde1 die de engelen tot zijne boodschappers maakte1 voorzien van twee1 drie en vier paren vleugels #agej4 ,god voegt aan zijne schepselen toe1 wat hem behaagt2 want ,god is almachtig4 #b4 ,de genade welke ,god rijkelijk aan den mensch zal schenken1 kan door niemand worden teruggehouden2 wat hij terughoudt kan door niemand buiten hem worden geschonken1 en hij is de ,machtige1 de ,wijze4 #c4 ,o ,menschen6 herdenkt ,gods gunst omtrent u2 is er een ander schepper buiten ,god1 die u van voedsel van den hemel en de aarde voorziet8 ,er is geen ,god buiten hem4 ,waarom zijt gij dus afgewend van de erkenning zijner eenigheid8 #d4 ,indien zij u van bedrog beschuldigen1 herinner u dan1 dat de gezanten vr u mede van bedrog werden beschuldigd2 doch tot ,god zullen alle dingen terugkeeren4 #e4 ,o menschen6 waarlijk de belofte van ,god is waar1 laat dus het tegenwoordige leven u niet misleiden1 noch laat de verleider u omtrent ,god verblinden4 #f4 ,satan is een vijand van u2 houdt hem dus voor een vijand4 ,hij noodigt zijne bondgenooten slechts uit1 om bewoners der hel te wezen4 #g4 ,voor hen die niet gelooven1 is daar eene gestrenge kastijding gereed gemaakt4 #h4 ,maar voor hen die gelooven zullen en doen wat recht is1 blijft genade en eene groote belooning bereid4 #i4 ,zal dus hij wien slechte daden als goed werden bereid en die zich verbeeldde dat die goed waren1 gelijk zijn aan hem1 die tot het rechtvaardige gezind is en de waarheid vereert8 ,waarlijk1 ,god zal doen dwalen naar zijn welbehagen1 en zal richten wien hem behaagt4 ,laat dus uwe ziel1 o ,mahomet6 zich niet door zuchten verteren1 wegens hunne weerspannigheid2 want ,god weet wel wat zij doen4 #aj4 ,god is het1 die de winden zendt1 en wolken op doet rijzen3 wij drijven die naar eene doode plaats en verkwikken daardoor de aarde1 nadat die dood was4 ,zoo zal de opstanding wezen4 #aa4 ,wie ooit uitnemendheid begeert1 aan ,god behoort alle uitnemendheid2 tot hem stijgen de goede woorden op1 en hij zal de rechtvaardige daden verheffen4 ,maar wat hen betreft1 die zondige listen uitdenken #agea1 zij zullen eene gestrenge straf ondergaan1 en de plannen dier menschen zullen ijdel gemaakt worden4 #ab4 ,god schiep u het eerst van stof en daarna van zaad #ageb1 en hij heeft u tot man en vrouw gemaakt4 ,geene vrouw ontvangt of brengt voort1 dan met zijne kennis4 ,niets wordt gevoegd bij den ouderdom van hem wiens levens is verlengd1 noch wordt iets van zijnen ouderdom verminderd1 of het is opgeschreven in het boek van ,gods besluiten4 ,waarlijk1 dit is gemakkelijk voor ,god4 #ac4 ,de twee zeen #agec kunnen niet met elkander vergeleken worden2 deze is frisch1 zoet en aangenaam te drinken1 maar gene is zout en bitter #aged4 ,toch eet gij visch uit beide #agee en haalt gij er versierselen uit #agef om die te dragen4 ,gij ziet ook hoe de schepen hare golven doorploegen1 opdat gij u van ,gods overvloed1 door den koophandel zoudt trachten te verrijken2 misschien zult gij dankbaar wezen4 #ad4 ,hij doet den nacht aan den dag opvolgen en hij doet den nacht door den dag vervangen1 en hij dwingt de zon en de maan haren dienst te verrichten3 ieder van haar loopt een bepaalde baan af4 ,dit is ,god1 uw ,heer2 hem is het koninkrijk4 ,maar de afgoden welke gij naast hem aanroept1 hebben zelfs de macht niet over het vlies van eene dadelpit4 #ae4 ,indien gij hen aanroept1 zullen zij uwe aanroepingen niet hooren2 en al zouden zij u ook hooren1 dan nog zouden zij u niet antwoorden4 ,op den dag der opstanding zullen zij loochenen dat gij hen met ,god hebt vereenigd1 en niemand zal u de waarheid verklaren1 dan hij die daarmede bekend is4 #af4 ,o menschen6 gij hebt behoefte aan ,god1 maar ,god volstaat zich zelven en hij moet geprezen worden4 #ag4 ,indien het hem behaagt1 kan hij u wegnemen en een nieuw schepsel in uwe plaats voortbrengen4 #ah4 ,dit zal voor ,god niet moeielijk wezen4 #ai4 ,eene beladen ziel zal den last van eene andere niet dragen1 en indien eene zwaar beladen ziel eene andere aanroept1 om een deel van hare lasten te dragen1 dan zal geen deel daarvan door den persoon worden gedragen die aangeroepen wordt1 al zij hij ook nog zoo nabij verwant4 ,gij zult degenen vermanen1 die hunnen ,heer in het geheim vreezen en standvastig in het gebed zijn4 ,die zich zuivert van de schuld van ongehoorzaamheid1 zuivert zich ten voordeele van zijne eigene ziel2 want allen zullen op den jongsten dag voor ,god worden verzameld4 #bj4 ,de blinde en de ziende zullen niet gelijk gesteld worden2 noch duisternis en licht1 noch de koele schaduw en de verzengende wind4 #ba4 ,evenmin zullen de levenden en de dooden gelijk gesteld worden #ageg4 ,god zal degenen doen hooren die hem behagen2 maar gij zult niet hen doen hooren die zich in hunne graven bevinden #ageh4 ,gij zijt slechts een prediker4 #bb4 ,inderdaad1 wij hebben u met waarheid gezonden1 als een overbrenger van goede tijdingen en een aankondiger van bedreigingen4 ,er was geen volk1 of een prediker heeft in verloopen tijden onder hen verkeerd4 #bc4 ,indien zij u van bedrog beschuldigen1 zij die vr hen waren beschuldigden hunne gezanten eveneens van bedrog4 ,hunne gezanten kwamen tot hen met duidelijke wonderen1 met goddelijke geschriften #agei en met het voorlichtende boek4 #agfj #bd4 ,daarna kastijdde ik hen die ongeloovigen waren2 en hoe gestreng was mijne wraak6 #be4 ,ziet gij niet dat ,god regen van den hemel nederzendt en dat wij daardoor vruchten van verschillende kleuren #agfa voortbrengen4 ,ook op de bergen zijn sommige streken wit en rood1 van verschillende kleuren #agfb1 en andere zijn donker zwart1 en onder de menschen en dieren1 en het vee zijn er wier kleuren eveneens verschillend zijn4 ,alleen diegene zijner dienaren vreezen ,god1 welke met verstand zijn begaafd1 waarlijk1 ,god is machtig en vergevensgezind4 #bf4 ,waarlijk1 die ,gods boek lezen en standvastig in het gebed zijn1 en die aalmoezen geven van hetgeen wij hun hebben geschonken1 zoowel in het geheim als openlijk1 hopen op een goed dat niet zal verloren gaan4 #bg4 ,god zal hun het loon ten volle betalen en hun eene meer dan overvloedige toelage zijner vrijgevigheid schenken2 want hij is gezind de misslagen zijner dienaren te vergeven1 en hunne pogingen te beloonen4 #bh4 ,datgene wat wij u van het boek 7den ,koran7 hebben geopenbaard1 is de waarheid2 bevestigende de schriften die te voren werden geopenbaard2 want ,god is alwetend en aanschouwt zijne dienaren4 #bi4 ,en wij hebben het boek van den ,koran als erfgoed gegeven aan degenen onzer dienaren die daartoe door ons werden uitgekozen4 #cj4 ,er is menigeen onder hen1 die zijne eigen ziel beleedigt #agfc1 en er is een ander van hen die den middenweg houdt #agfd1 en er is een ander van hen1 die1 door ,gods verlof1 de overigen in goede werken overtreft4 ,dit is eene groote uitnemendheid4 ,zij zullen in tuinen van eeuwig verblijf worden binnengeleid2 zij zullen daar worden getooid met armbanden van goud en paarlen1 en hunne kleederen zullen van zijde wezen4 #ca4 ,en zij zullen zeggen3 ,geloofd zij ,god1 die de droefheid van ons heeft afgenomen6 ,waarlijk1 onze ,heer is gereed de zondaren te vergeven4 #cb4 ,hij heeft ons1 door zijne goedheid1 rust doen genieten in eene woning van eeuwigen duur1 waarin kwijning noch eenige vermoeienis ons zal bereiken4 #cc4 ,maar voor de ongeloovigen is het hellevuur gereed gemaakt3 er zal niet over hen worden besloten1 hen ten tweeden male te doen sterven 7om hunne straf te doen eindigen27 ook zal geen deel hunner straf verlicht worden4 ,zoo zal iedere ongeloovige worden beloond4 #cd4 ,en zij zullen overluid in de hel schreeuwen2 zeggende3 ,heer6 neem ons van hier1 en wij zullen rechtvaardigheid oefenen1 en niet hetgeen wij vroeger hebben bedreven4 ,maar men zal hun antwoorden3 ,hebben wij uw leven niet lang genoeg doen zijn1 opdat hij die kon overdenken1 gewaarschuwd zou wezen2 en is de prediker #agfe niet tot u gekomen8 #ce4 ,proeft dus de pijnen der hel4 ,en de onrechtvaardigen zullen geen helper hebben4 #cf4 ,waarlijk1 ,god kent de geheimen zoowel van den hemel als van de aarde2 want hij kent de binnenste deelen van de borst der menschen4 #cg4 ,hij is het1 die u heeft gemaakt1 om de plaats op de aarde te bekleeden4 ,wie ongeloovig zal wezen1 op dien drukke zijn ongeloof1 en hun ongeloof zal voor de ongeloovigen slechts nog meer verontwaardiging in de oogen des ,heeren doen ontstaan1 en hun ongeloof zal hunne verdoeming slechts vermeerderen4 #ch4 ,zeg3 ,wat denkt gij van uwe godheden1 welke gij naast ,god aanroept8 ,toont mij1 welke gedeelte der aarde zij hebben geschapen2 of hadden zij eenig deel in de schepping der hemelen8 ,hebben wij den afgodendienaars eenig boek met openbaringen gegeven1 waaruit zij eenig bewijs zouden kunnen ontleenen tot wettiging hunner handelwijze8 ,neen6 maar de goddeloozen doen elkander slechts bedriegelijke beloften4 #ci4 ,waarlijk1 ,god schoort de hemelen en de aarde1 opdat zij niet zouden bezwijken1 en indien zij bezweken1 zou1 buiten hem1 niemand die kunnen ondersteunen4 ,hij is genadig en barmhartig4 #dj4 ,de ,koreshieten hebben met een plechtigen eed bij ,god gezworen1 dat indien er een prediker tot hen ware gekomen1 zij volgzamer zouden zijn geleid geworden dan eenig ander volk2 maar nu een prediker tot hen gekomen is1 heeft dit slechts den afkeer van de waarheid in hen vermeerderd4 #da4 ,evenals hunne verwaandheid op aarde en hunne booze verzinsels3 maar de booze verzinsels zullen alleen de uitdenkers daarvan omstrikken4 ,verwachten zij iets anders dan de straf1 waarmede de ongeloovigen van vroegere tijd werden vergolden8 ,want gij zult geene verandering in ,gods bevel opmerken4 #db4 ,gij zult geenerlei wijziging in ,gods weg vinden4 #dc4 ,zijn zij niet over de aarde gegaan1 en hebben zij niet gezien1 wat het einde was van degenen1 die vr hen waren1 hoewel zij machtiger en sterker waren dan zij8 ,god wordt niet gedwarsboomd door eene zaak1 noch in den hemel noch op aarde2 want hij is wijs en machtig4 #dd4 ,indien ,god de menschen strafte naar gelang van hetgeen zij bedrijven1 zou hij zelfs geen dier op de oppervlakte der aarde hebben gelaten2 maar hij schenkt u uitstel tot een bepaalden tijd4 #de4 ,en als hun tijd zal zijn gekomen1 waarlijk1 dan zal ,god zijne dienaren beschouwen4 ,,zes ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,y4 ,s4 #agff4 ,geopenbaard te ,mekka--#hc verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ya ,sin4 ,ik zweer bij den onderrichtenden ,koran4 #b4 ,dat gij een der gezanten van ,god zijt4 #c4 ,gezonden om den rechten weg te toonen4 #d4 ,dit is eene openbaring van den machtigen1 den barmhartigen ,god4 #e4 ,opdat gij een volk zoudt waarschuwen1 welks vaderen niet gewaarschuwd waren en dat in achteloosheid leeft4 #f4 ,ons oordeel #agfg is rechtvaardig uitgesproken tegen het meerendeel4 ,immers1 zij zullen niet gelooven4 #g4 ,wij hebben jukken #agfh op hunnen nek gelegd1 die tot aan hunne kin reiken1 en zij zijn gedwongen hunne hoofden overeind te houden2 #h4 ,en wij hebben een staak vr hen1 en een staak achter hen geplaatst1 en wij hebben hen met duisternis bedekt2 daarom zullen zij niet zien4 #i4 ,het zal hun gelijk zijn1 hetzij gij al of niet tot hen predikt3 zij zullen niet gelooven #agfi4 #aj4 ,maar gij zult alleen met goeden uitslag prediken tot hem1 die de vermaning van den ,koran volgt1 en den ,barmhartigen in het geheim vreest4 ,breng dus goede tijdingen van genade tot hen en eene eervolle belooning4 #aa4 ,waarlijk1 wij zullen de dooden tot het leven terugbrengen1 en hunne werken opteekenen1 welke zij voor zich uit zullen hebben gezonden1 en hunne voetstappen1 die zij achter zich zullen hebben gelaten #aggj2 en iedere zaak plaatsen wij in een duidelijk register4 #ab4 ,stel hun1 als een voorbeeld1 de bewoners der stad van ,antiochi voor1 toen de ,apostelen van ,jezus daarheen kwamen #agga4 #ac4 ,toen wij twee van deze tot hen zouden2 maar zij beschuldigden hen van bedrog4 ,daarom versterkten wij hen met een derden4 ,en zij zeiden3 ,waarlijk wij zijn u door ,god gezonden4 #ad4 ,de inwoners antwoordden3 ,gij zijt niet anders dan menschen1 zooals wij zijn2 nimmer heeft de ,barmhartige u iets geopenbaard3 gij maakt slechts een leugen bekend4 #ae4 ,de apostelen hernamen3 ,onze heer weet1 dat wij werkelijk tot u zijn gezonden4 #af4 ,en onze plicht is alleen in het openbaar te prediken4 #ag4 ,die van ,antiochi zeiden4 ,waarlijk1 wij voorzien kwaad van u2 indien gij niet met prediken ophoudt1 zullen wij u zekerlijk steenigen1 en u zal eene smartelijke straf door ons worden opgelegd4 #ah4 ,de apostelen antwoordden3 ,uwe kwade voorspelling is met u zelven #aggb2 doch gij wilt in uwe dwalingen volharden1 niettegenstaande gij gewaarschuwd zijt4 ,waarlijk1 gij zijt een volk1 dat overmatig zondigt4 #ai4 ,en zeker man #aggc kwam angstig van de verder gelegen gedeelten der stad1 en zeide3 ,o mijn volk6 volgt de gezanten van ,god4 #bj4 ,volgt hen1 die geene belooning van u vragen2 want deze worden op den rechten weg geleid4 #ba4 ,welke reden heb ik er voor1 hem niet te vreezen1 die mij geschapen heeft1 en tot wien gij allen zult terugkeeren4 #bb4 ,zal ik andere goden buiten hem kiezen8 ,indien het den ,barmhartige behaagt1 mij te bedroeven1 zal hunne bemiddeling mij volstrekt niet baten1 ook kunnen zij mij niet bevrijden4 #bc4 ,dan zou ik in eene duidelijke dwaling verkeeren4 #bd4 ,waarlijk1 ik geloof in uwen ,heer2 luistert dus naar mij4 #be4 ,maar zij steenigden hem en toen hij stierf1 werd tot hem gezegd3 ,treed het paradijs binnen4 #bf4 ,en hij zeide3 ,o1 dat mijn volk wist1 hoe genadig ,god mij is geweest6 want hij heeft mij hoogelijk vereerd4 #bg4 ,en nadat zij hem hadden gedood1 zonden wij geen leger van den hemel tegen zijn volk af1 noch de andere werktuigen van vernietiging1 welke wij in vroegere dagen tegen de ongeloovigen afzonden4 #bh4 ,er was slechts een kreet van ,gabril uit den hemel en1 zie1 zij werden geheel uitgeroeid4 #bi4 ,o1 hoe ellendig zijn de menschen6 ,geen gezant kwam tot hen of zij lachten hem met verachting uit4 #cj4 ,overwegen zij niet1 hoeveel geslachten wij vr hen hebben verdelgd8 #ca4 ,waarlijk1 zij zullen niet tot hen terugkeeren4 #cb4 ,maar allen1 in het algemeen1 zullen voor ons worden verzameld4 #cc4 ,een teeken der opstanding voor hen is de verdroogde1 doode aarde #aggd2 wij verkwikken die door den regen1 en doen daaruit verschillende soorten van granen voortkomen1 waarvan zij eten4 #cd4 ,en wij vormden daar tuinen van palmboomen en wijngaarden1 en wij deden er fonteinen ontspringen4 #ce4 ,opdat zij van hunne vruchten en van den arbeid hunner handen zouden mogen eten4 ,zullen zij daarvoor niet dankbaar wezen8 #cf4 ,geloofd zij hij1 die alle soorten heeft geschapen1 zoowel van de planten welke de aarde voorbrengt1 als onder de menschen en onder de dingen1 welke zij niet kennen4 #cg4 ,de nacht is mede een teeken voor hen3 wij nemen den dag daarvan weg en1 zie1 zij zijn met duisternis bedekt4 #ch4 ,en de zon spoedt zich naar hare rustplaats #agge4 ,dit is de beschikking van den machtigen1 den wijzen ,god4 #ci4 ,en voor de maan hebben wij zekere verblijfplaatsen aangewezen #aggf1 opdat zij verandere1 en weder gelijk worde aan den ouden1 gekromden tak van een palm #aggg4 #dj4 ,het is der zon niet gegeven de maan in haren loop te bereiken1 noch dat de nacht den dag vooruitstreeft2 maar ieder dezer lichten beweegt zich in eene afzonderlijke sfeer4 #da4 ,het is ook een teeken voor hen1 dat zij hunne nakomelingschap in een schip bewaarden met alles gevuld #aggh4 #db4 ,en dat wij voor hen andere1 daaraan gelijke inrichtingen hebben gevormd #aggi1 waarop zij rijden4 #dc4 ,indien het ons behaagt1 verdrinken wij hen1 en er is niemand om hen te helpen2 ook worden zij niet bevrijd4 #dd4 ,tenzij door onze genade1 en opdat zij zich nog eenigen tijd in dit leven zouden mogen verheugen4 #de4 ,toen tot hen werd gezegd3 ,vreest hetgeen vr u en hetgeen achter u is #aghj opdat gij genade moogt verwerven1 keerden zij van u weg4 #df4 ,en gij brengt hun geen teeken van de teekenen van uwen ,heer1 of zij wenden zich daarvan af4 #dg4 ,en als hun wordt gezegd3 ,geeft aalmoezen van het geen ,god u heeft geschonken1 zeggen de ongeloovigen1 spottenderwijze1 tot hen die gelooven3 ,zullen wij dengenen voeden1 dien ,god kan voeden1 zoo het hem behaagt #agha8 ,waarlijk1 gij verkeert in eene duidelijke dwaling4 #dh4 ,en zij zeggen3 wanneer zal deze belofte der opstanding vervuld worden1 indien gij de waarheid spreekt8 #di4 ,zij wachten slechts op een klank van de trompet #aghb1 die hen zal overvallen1 terwijl zij met elkander twisten4 #ej4 ,en zij zullen geen tijd hebben om eenige beschikking over hunne bezittingen te maken1 en zij zullen niet tot hun gezin terugkeeren4 #ea4 ,de trompet zal weder klinken2 en ziet1 zij zullen uit hunne graven voortkomen en zich naar hunnen ,heer spoeden4 #eb4 ,zij zullen zeggen3 ,wee over ons6 wie heeft ons van ons bed gewekt #aghc8 ,dit is wat de ,barmhartige ons heeft beloofd1 en zijne gezanten spraken de waarheid4 #ec4 ,het zal slechts n klank van den trompet zijn1 en ziet1 zij zullen allen voor ons worden verzameld4 #ed4 ,op dien dag zal geene ziel in het minste onrechtvaardig worden behandeld2 ook zult gij niet anders vergolden worden1 dan overeenkomstig hetgeen gij zult hebben verricht4 #ee4 ,op dien dag zullen de bewoners van het paradijs geheel met vreugde vervuld zijn4 #ef4 ,zij en hunne vrouwen zullen in schaduwrijke boschjes rusten1 tegen heerlijke zetels leunende4 #eg4 ,daar zullen zij vruchten hebben1 en zij zullen alles verkrijgen1 wat zij zullen begeeren4 #eh4 ,vrede zal het woord zijn1 dat den rechtvaardige door den barmharigen ,god zal worden toegesproken4 #ei4 ,maar hij zal tot de zondaren zeggen3 ,weest gij1 o zondaren6 dezen dag van de rechtvaardigen gescheiden4 #fj4 ,beval ik u niet1 o zonen van ,adam6 dat gij ,satan niet zoudt aanbidden1 daar hij voor u een openlijke vijand was4 #fa4 ,en zeide ik niet3 ,vereert mij2 dit is de ware weg4 #fb4 ,maar thans heeft hij een groot aantal uwer verleid2 begrijpt gij het niet8 #fc4 ,dit is de hel1 waarmede gij werdt bedreigd4 #fd4 ,heden wordt gij er in geworpen om verbrand te worden1 omdat gij ongeloovig waart4 #fe4 ,op dien dag zullen wij hunne monden dichtzegelen1 opdat zij die niet te hunner eigen verdediging kunnen openen1 en hunne handen zullen tot ons spreken1 en hunne voeten zullen getuigenis afleggen van hetgeen zij hebben bedreven4 #ff4 ,indien het ons behaagde1 konden wij hunne oogen uitsteken1 en zij zouden naijverig op den weg voorthollen1 dien zij gewoon zijn te kiezen2 en hoe zouden zij hunne dwaling zien8 #fg4 ,en indien het ons behaagde1 zouden wij hen in andere gedaante kunnen hervormen2 zij zouden niet instaat zijn te vertrekken1 en zij zouden geen berouw gevoelen #aghd4 #fh4 ,hem1 wien wij een lang leven schenken1 doen wij het lichaam door ouderdom krommen4 ,zullen zij dit niet begrijpen8 #fi4 ,wij hebben ,mahomet de dichtkunst niet geleerd #aghe2 ook is het niet nuttig voor hem1 een dichter te wezen4 ,dit boek is slechts eene vermaning van ,god en een duidelijke ,koran4 #gj4 ,opdat hij die leeft #aghf1 daardoor moge gewaarschuwd worden2 en het vonnis der veroordeeling zal rechtvaardig op de ongeloovigen worden uitgevoerd4 #ga4 ,overwegen zij niet1 dat wij onder de dingen1 welke onze handen hebben gewrocht1 veel van verschillende soorten hebben geschapen1 waarvan zij bezitters zijn4 #gb4 ,en dat wij hun dat hebben onderworpen8 ,sommige van deze dienen om er op te rijden1 en sommige voeden hen4 #gc4 ,zij ontvangen daarvan nog andere voordeelen1 en drinken van hare melk4 ,zullen zij dus niet dankbaar wezen8 #gd4 ,zij hebben andere goden naast ,god genomen1 in de hoop1 dat zij daardoor zouden worden ondersteund4 #ge4 ,maar deze zijn niet in staat1 hun eenige ondersteuning te verleenen3 zij zijn het veeleer1 die als leger vr hunne godheden dienen4 #gf4 ,laten hunne woorden u dus niet bedroeven3 wij kennen wat zij heimelijk verbergen1 en datgene wat zij openlijk ontdekken4 #gg4 ,weet de mensch niet1 dat wij hem van zaad hebben geschapen8 ,maar ziet1 hij is een openlijke bestrijder der opstanding4 #gh4 ,hij stelt ons eene vergelijking voor1 en hij vergeet zijn schepping 7zijn oorsprong74 ,hij zegt3 ,wie zal de beenderen1 als zij verrot zijn1 tot het leven terugbrengen #aghg8 #gi4 ,antwoord3 ,hij zal ze tot het leven terugbrengen1 welke die het allereerst voortbracht3 want hij is bedreven in iedere soort van schepping4 #hj4 ,wie geeft u vuur uit den groenen boom #aghh1 waarmede gij uwe brandstof ontsteekt4 #ha4 ,is hij1 die de hemelen en de aarde geschapen heeft1 niet in staat nieuwe wezens gelijk aan hen te scheppen4 #hb4 ,zijn bevel1 als hij een ding verlangt1 is slechts dat hij zegt3 ,wees6 en het is4 #hc4 ,geloofd zij dus hij1 in wiens hand het koninkrijk van alle dingen is1 en tot wien gij op den jongsten dag zult terugkeeren4 ,,zeven ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,zij ,,die ,,zich ,,in ,,orde ,,scharen4 ,gegeven te ,mdina4--#ahb verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij de engelen1 die zich in orde scharen #aghi4 #b4 ,en bij hen die de wolken voortdrijven en verspreiden4 #c4 ,en bij hen1 die den ,koran lezen als eene vermaning1 #d4 ,waarlijk1 uw ,heer is eenig4 #e4 ,de ,heer van hemel en aarde en van alles wat daartusschen is1 en de ,heer van het ,oosten #agij4 #f4 ,wij hebben den ondersten hemel met het versiersel der sterrren getooid4 #g4 ,en wij hebben daarin een wachter tegen iederen weerspannigen duivel geplaatst4 #h4 ,opdat zij niet luisteren naar het gesprek der verheven vorsten 7want zij worden van alle zijden bestormd71 #i4 ,en eene zware marteling is voor hen gereed gemaakt4 #aj4 ,behalve hij1 die een woord steelsgewijze opvangt1 en door eene vlammende schicht wordt getroffen #agia4 #aa4 ,vraag daarom den bewoners van ,mekka1 of zij van nature sterker zijn dan de engelen welke wij hebben geschapen8 ,waarlijk wij hebben hen van harde klei geschapen4 #ab4 ,gij verbaast u over ,gods macht en hunne werspannigheid2 maar zij spotten over de bewijsmiddelen1 welke aangevoerd worden om hen te overtuigen4 #ac4 ,als zij gewaarschuwd worden1 nemen zij geene waarschuwing aan4 #ad4 ,en als zij iets zien1 spotten zij er mede4 #ae4 ,en zeggen3 ,dit is niet anders dan duidelijke tooverij4 #af4 ,nadat wij dood zullen wezen en tot stof en beenderen zijn geworden1 zullen wij dan werkelijk tot het leven worden opgewekt4 #ag4 ,en onze voorvaderen ook8 #ah4 ,antwoord3 ,ja6 en dan zult gij veracht wezen4 #ai4 ,er zal slechts eenmaal op de trompet worden geblazen1 en zij zullen rond zien4 #bj4 ,en zullen zeggen3 ,wee over ons6 ,dit is de dag des oordeels4 #ba4 ,dit is de dag der onderscheiding tusschen de rechtvaardigen en de zondaren1 dien gij als eene leugen verwerpt4 #bb4 ,verzamel degenen1 die onrechtvaardig hebben gehandeld en hunne makkers1 en de afgoden welke zij aanbaden4 #bc4 ,naast ,god1 en leidt hen op den weg der hel4 #bd4 ,en plaats hen voor ,gods vierschaar2 want zij zullen geroepen worden om rekenschap af te leggen4 #be4 ,wat deert u1 dat gij elkander niet verdedigt8 #bf4 ,maar op dien dag zullen zij zich aan ,gods oordeel onderwerpen4 #bg4 ,en zij zullen elkander naderen en onder elkander twisten4 #bh4 ,en de verleiden zullen zeggen tot hen die hen hebben verleid3 ,waarlijk1 gij kwaamt tot ons met voorspellingen van voorspoed4 #bi4 ,en de verleiders zullen antwoorden3 ,neen6 gij waart veeleer geene ware geloovigen2 want wij hadden geene macht over u1 om u te dwingen1 maar gij hebt vrijwillig gezondigd4 #cj4 ,daarom werd het vonnis van onzen ,heer rechtvaardig over ons uitgesproken1 en wij zullen zekerlijk zijne wraak proeven4 #ca4 ,wij verleidden u1 maar wij dwaalden ook zelven4 #cb4 ,zij zullen op dezen dag dus beiden deelgenooten van dezelfde straf zijn4 #cc4 ,zoo zullen wij met de zondaren handelen2 #cd4 ,want toen er tot hen werd gezegd3 ,er is geen god buiten den waren ,god1 bliezen zij zich op met hoogmoed4 #ce4 ,en zeiden3 zullen wij onze goden voor een bezeten dichter verlaten8 #cf4 ,neen6 hij komt met de waarheid en legt getuigenis af voor de vroegere gezanten4 #cg4 ,gij zult zekerlijk de pijnlijke martelingen der hel proeven4 #ch4 ,en gij zult niet vergolden worden1 dan overeenkomstig uwe werken4 #ci4 ,maar wat de oprechte dienaren ,gods betreft4 #dj4 ,zij zullen een zekeren voorraad in het paradijs hebben3 #da4 ,namelijk heerlijke vruchten1 en zij zullen geerd worden4 #db4 ,zij zullen in tuinen des vermaaks geplaatst worden4 #dc4 ,leunende in tegenover elkander geplaatste zetels #agib4 #dd4 ,een beker zal onder hen worden rondgereikt1 gevuld aan eene heldere fontein2 #de4 ,een heerlijkheid voor hen1 die er van zullen drinken4 #df ,het zal het verstand niet benevelen1 en zij zullen er niet door bedwelmd worden4 #dg4 ,en nabij hen zullen de maagden van het paradijs liggen1 hare blikken1 behalve van hunne bruidegommen1 van ieder een afwendende1 hebbende groote1 zwarte oogen1 en gelijkende op de eieren van een struisvogel1 zorgvol met vederen bedekt #agic4 #dh4 ,en zij zullen zich tot elkander wenden1 en elkander vragen doen4 #di4 ,en een van hen zal zeggen3 ,waarlijk1 ik had een vertrouwden vriend1 terwijl ik op de wereld leefde4 #ej4 ,die tot mij zeide3 ,zijt gij een van hen1 die de waarheid der opstanding betuigen8 #ea4 ,nadat wij dood zullen zijn1 en tot stof en beenderen veranderd wezen1 zullen wij dan zekerlijk worden geoordeeld8 #eb4 ,dan zal hij tot zijne makkers zeggen3 ,wilt gij nederzien8 #ec4 ,en zij zullen nederzien en hem in het midden der hel ontwaren4 #ed4 ,en hij zal tot hem zeggen3 ,bij ,god6 er ontbrak weinig aan1 of gij hadt mij verdorven4 #ee4 ,en was het niet door de genade van mijnen ,heer1 dan ware ik zeker aan eene eeuwige marteling overgeleverd geworden4 #ef4 ,zullen wij een anderen dan onzen eersten dood sterven8 #eg4 ,of ondergaan wij eenige straf8 #eh4 ,waarlijk1 wij genieten eene groote gelukzaligheid4 #ei4 ,laten de arbeiders arbeiden om eene gelukzaligheid gelijk deze te verwerven4 #fj4 ,is dit een beter onthaal1 of de boom van al ,zakkum8 #agid #fa4 ,waarlijk1 wij hebben dien aangeduid als eene aanleiding tot twist onder de onrechtvaardigen #agie #fb4 ,het is een boom die aan den bodem der hel ontspruit4 #fc4 ,de vrucht daarvan gelijkt op de hoofden van duivelen #agif4 #fd4 ,de verdoemden zullen daarvan eten1 en hunne buiken daarmede vullen4 #fe ,vervolgens zal hun een mengsel van vuil en kokend water te drinken worden gegeven4 #ff4 ,daarna zullen zij in de hel terugkeeren4 #fg4 ,zij bevonden dat hunne vaderen dwalende waren #agig4 #fh4 ,en zij traden haastig in hunne voetstappen2 #fi4 ,want het meerendeel der oude volken dwaalden vr hen4 #gj4 ,wij zonden vroeger waarschuwers tot hen2 #ga4 ,maar zie hoe ellendig het einde was van degenen1 die gewaarschuwd werden4 #gb4 ,en die niet onze oprechte dienaren waren4 #gc4 ,noach riep ons in vroegere dagen aan1 en wij verhoorden hem genadiglijk4 #gd4 ,en wij bevrijdden hem en zijn gezin uit de groote ellende4 #ge4 ,wij deden zijne nakomelingschap den zondvloed overleven1 om de aarde te bevolken4 #gf4 ,en wij lieten hem de volgende begroeting door de verste nakomelingschap geven3 #gg4 ,vrede zij op ,noach onder alle schepselen6 #gh4 ,zoo beloonen wij de rechtvaardigen4 #gi4 ,want hij was een van onze dienaren1 de ware geloovigen4 #hj4 ,daarna verdronken wij de anderen4 #ha4 ,abraham was mede van zijnen godsdienst #agih2 #hb4 ,toen hij met een volkomen hart tot zijn ,heer kwam4 #hc ,toen hij tot zijn vader en zijn volk zeide3 ,wat vreest gij8 #hd4 ,kiest gij bij voorkeur valsche goden boven den waren ,god8 #he4 ,wat is dus uwe meening opzichtens den ,heer aller schepselen8 #hf4 ,en hij beschouwde de sterren4 #hg4 ,en zeide3 ,waarlijk1 ik zal ziek wezen #agii en niet bij uwe offeringen tegenwoordig zijn4 #hh4 ,en zij keerden zich af en verlieten hem #ahjj4 #hi4 ,en ,abraham wendde zich in het geheim tot hunne goden1 en zeide spottende tot hen3 ,eet gij niet van het vleesch dat u is voorgezet8 #ij4 ,wat deert u1 dat gij niet spreekt8 #ia4 ,en hij keerde zich tot hen1 en sloeg hen met zijne rechterhand en vernietigde hen4 #ib4 ,en zijn volk kwam haastig tot hem4 #ic4 ,hij zeide3 ,aanbidt gij de beelden die gij zelven snijdt8 #id4 ,terwijl ,god u heeft geschapen en ook datgene wat gij maakt4 #ie4 ,zij zeiden3 ,richt een brandstapel voor hem op en werp hem in het gloeiende vuur4 ,en zij smeedden eene list tegen hem4 #if4 ,maar wij deden hem het onderspit delven en bevrijdden hem #ahja4 #ig4 ,en ,abraham zeide3 ,waarlijk1 ik ga tot mijnen ,heer #ahjb1 die mij zal richten4 #ih4 ,o ,heer6 geef mij eene rechtvaardige nakomelingschap4 #ii4 ,daarom maakten wij hem bekend1 dat hij een zoon zou bekomen1 die een zachten aard zou hebben4 #ajj4 ,en toen hij den ouderdom der jongelingschap had bereikt #ahjc1 en zich met hem in de verrichtingen van den godsdienst kon vereenigen4 #aja4 ,zeide ,abraham tot hem3 ,o mijn zoon6 waarlijk1 ik zag in een droom1 dat ik u als eene offerande zoude aanbieden #ahjd4 overweeg dus wat gij meent1 dat ik zal doen4 #ajb ,hij antwoordde3 ,o mijn vader6 doe wat u bevolen werd2 indien het ,gode behaagt1 zult gij bevinden dat ik het lijdzaam zal ondergaan4 #ajc4 ,en toen zij beiden zich aan den goddelijken wil hadden onderworpen1 en ,abraham zijn zoon voorover op het aangezicht had gelegd #ahje4 #ajd4 ,riepen wij hem toe3 ,o ,abraham6 #aje4 ,gij hebt aan uw visioen geloofd4 ,zoo beloonen wij den rechtvaardige4 #ajf4 ,waarlijk1 dit was eene duidelijke proef4 #ajg4 ,en wij losten zijn zoon met een edel slachtoffer uit4 #ajh4 ,en wij lieten hem de volgende groete door de verste nakomelingschap bewaren2 #aji4 ,namelijk3 ,vrede zij op ,abraham6 #aaj4 ,zoo beloonen wij den rechtvaardige2 #aaa4 ,want hij was een onzer geloovige dienaren4 #aab4 ,wij verblijdden hem met de belofte van ,izak1 een rechtvaardigen profeet4 #aac4 ,en wij zegenden hem en ,izak2 en onder hunne nakomelingschap waren eenige rechtvaardigen1 en anderen1 die klaarblijkelijk hunne eigene zielen nadeel toebrachten4 #aad4 ,wij waren ook vroeger genadig omtrent ,mozes en ,aron4 #aae4 ,en wij bevrijdden hen en hun volk van eene groote ellende4 #aaf4 ,wij ondersteunden hen tegen de ,egyptenaren1 en zij werden overwinnaars4 #aag4 ,wij gaven hun het duidelijke boek der wet4 #aah4 ,wij leidden hen op den rechten weg4 #aai4 ,en wij lieten de volgende groete door de verste nakomelingschap voor hen bewaren2 #abj4 ,namelijk3 ,vrede zij op ,mozes en ,aron6 #aba4 ,zoo beloonen wij de rechtvaardigen4 #abb4 ,want zij waren twee onzer geloovige dienaren4 #abc4 ,en ,elias #ahjf was mede een dergenen1 die door ons werden gezonden4 #abd4 ,toen hij tot zijn volk zeide3 ,vreest gij ,god niet8 #abe4 ,roept gij ,baal aan1 en verzaakt gij den uitmuntendsten schepper8 #abf4 ,god is uw ,heer en de ,heer uwer voorvaderen4 #abg4 ,maar zij beschuldigden hem van bedrog4 #abh4 ,weshalve zij aan de eeuwige straf zullen worden overgeleverd1 behalve de oprechte dienaren ,gods #abi4 ,en wij lieten de volgende groete door de verste nakomelingschap voor hem bewaren4 #acj4 ,namelijk3 ,vrede zij op ,ilyasin #ahjg6 #aca4 ,zoo beloonen wij den rechtvaardige4 #acb4 ,want hij was een onzer geloovige dienaren4 #acc4 ,en ,lot was mede een dergenen1 die door ons werden gezonden4 #acd4 ,toen wij hem en zijn geheel gezin bevrijden4 #ace4 ,behalve eene oude vrouw1 zijne huisvrouw1 die omkwam met hen die achterbleven4 #acf4 ,daarna verdelgden wij de anderen #ahjh4 #acg4 ,en gij1 o bewoners van ,mekka6 komt de plaatsen voorbij waar zij eens hebben gewoond1 als gij des ochtends reist4 #ach4 ,en des nachts4 ,zult gij dan niet begrijpen8 #aci4 ,jonas was mede een dergenen die door ons werden gezonden #ahji4 #adj4 ,toen hij in een geladen schip vluchtte #ahaj4 #ada4 ,en zij die aan boord waren1 lootten onder elkander en hij werd veroordeeld #ahaa4 #adb4 ,en de visch verzwolg hem2 want hij had eene bestraffing verdiend4 #adc ,en indien hij niet eene ware geweest van hen die ,god loven #ahab4 #add4 ,waarlijk1 dan ware hij1 tot den dag der opstanding1 in den buik van den visch gebleven4 #ade4 ,en wij wierpen hem op het naakte strand1 en hij was ziek #ahac4 #adf4 ,wij deden een pompoenplant #ahad over hem heen groeien4 #adg4 ,wij zonden hem daarna tot een volk van honderdduizend zielen of meer4 #adh4 ,en zij geloofden3 daarom lieten wij hun dit leven nog voor eenigen tijd genieten4 #adi4 ,vraag aan de bewoners van ,mekka of uw ,heer dochters heeft gelijk zij zonen hebben #ahae8 #aej4 ,hebben wij ook de engelen van het vrouwelijke geslacht geschapen1 en waren zij er getuigen van8 #aea4 ,zeggen zij niet1 volgens hunne eigene1 valsche uitvinding3 #aeb4 ,god heeft eene nakomelingschap gebaard8 en zij zijn niet werkelijk leugenaars8 #aec4 ,heeft hij bij voorkeur dochters boven zonen verkozen8 #aed4 ,gij hebt geene reden aldus te oordeelen4 #aee4 ,wilt gij dus niet vermaand wezen8 #aef4 ,of hebt gij een duidelijk bewijs voor hetgeen gij zegt8 #aeg4 ,brengt thans uw boek der openbaringen voor den dag1 indien gij de waarheid spreekt4 #aeh4 ,en zij maken hem tot een verwante der geniussen #ahaf1 terwijl de geniussen weten1 dat hij1 die zulke dingen verklaart1 aan de eeuwige straf zal worden overgeleverd4 #aei4 7,god is verheven1 boven datgene wat zij nopens hem verklaren73 #afj4 ,maar niet ,gods oprechte dienaren4 #afa4 ,maar gij en de goden1 welke gij aanbidt1 #afb4 ,zullen niemand nopens ,god verleiden4 #afc4 ,behalve hem die bestemd is om in de hel verbrand te worden4 #afd4 ,er is niemand van ons1 of hij heeft een bestemde plaats4 #afe4 ,wij scharen ons in orde1 #aff4 ,gods bevelen afwachtende1 en wij verkondigen den goddelijken lof #ahag4 #afg4 ,de ongeloovigen zeiden3 #afh4 ,indien wij door een boek met goddelijke openbaringen waren begunstigd geworden1 van diegene welke aan de ouden werden geschonken4 #afi4 ,zouden wij zeker oprechte dienaren ,gods zijn geweest2 #agj4 ,maar thans1 nu de ,koran is geopenbaard1 gelooven zij daarin niet2 doch hier namaals zullen zij het gevolg van hun ongeloof kennen4 #aga4 ,ons woord werd vroeger aan onze dienaren1 de gezanten1 gegeven4 #agb4 ,dat zij zekerlijk tegen de ongeloovigen zouden ondersteund worden1 #agc4 ,en dat onze legers de overwinning zouden behalen4 #agd4 ,wend u dus gedurende eenen tijd van hen af4 #age4 ,en zie de rampen die hen zullen bedroeven2 want zij zullen uwe toekomstige overwinning en uwen voorspoed zien4 #agf4 ,trachten zij daarom onze wraak te verhaasten8 #agg4 ,waarlijk1 wanneer die in hunne afgesloten hoven zal nederdalen1 zal het een slechte ochtend zijn voor hen1 die te vergeefs werden gewaarschuwd4 #agh4 ,wend u dus voor eenigen tijd van hen af4 #agi4 ,hierna zullen zij uwe overwinning en hunne straf ontwaren4 #ahj4 ,geloofd zij uw ,heer1 de ,heer die verre verheven is boven hetgeen zij van hem verklaren6 #aha4 ,vrede zij op zijne gezanten4 #ahb4 ,en geloofd zij ,god1 de ,heer van alle schepselen6 ,,acht ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,s4 ,geopenbaard te ,mekka4--#hh verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 ,s #ahah4 #a4 ,ik zweer bij den ,koran1 gevuld met waarschuwingen4 ,waarlijk1 de ongeloovigen zijn verkleefd aan trotschheid en twist4 #b4 ,hoevele geslachten hebben wij voor hen verdelgd en zij riepen om genade2 maar het was geen tijd meer om aan de straf te ontkomen4 #c4 ,zij zijn verbaasd1 dat een uit hen geboren waarschuwer tot hen is gekomen4 ,en de ongeloovigen zeggen3 ,deze man is een toovenaar en een leugenaar4 #d4 ,verklaart hij dat de goden n ,god zijn8 ,waarlijk dit is eene zonderlinge zaak4 #e4 ,en de voornaamste lieden onder hen vertrokken #ahai1 zeggende tot elkander3 ,gaat en volhardt in de vereering uwer goden1 waarlijk2 u er van af te trekken is de bedoelde zaak #ahbj4 #f4 ,wij hebben niet van zoo iets in den laatsten godsdienst gehoord4 #ahba4 ,dit is niets dan eene valsche uitvinding4 #g4 ,werd hem bij voorkeur boven een ander onzer eene waarschuwing nedergezonden8 ,waarlijk1 zij verkeeren in eene dwaling omtrent mijne waarschuwing2 doch zij hebben mijne wraak nog niet geproefd4 #h4 ,zijn de schatten der genade van uwen ,heer1 den ,machtige1 den ,milddadige1 in hunne handen8 #i4 ,is het koninkrijk der hemelen en der aarde1 en van hetgeen er tusschen is1 in hun bezit8 ,indien dit zoo is1 laat het dan met ladders 7touwen7 ten hemel opstijgen4 #aj4 ,maar hunne legers1 hoe talrijk die ook mochten zijn1 zullen op de vlucht gejaagd worden4 #aa4 ,het volk van ,noach1 de stam van ,ad en ,pharao1 de bezitter der staken #ahbb beschuldigden1 voor hen1 de profeten van bedrog4 #ab4 ,ook de stam van ,thamoed en het volk van ,lot1 en de bewoners van het woud nabij ,madian #ahbc deden dit en waren de bondgenooten tegen ,gods gezanten4 #ac4 ,zij allen deden niet anders1 dan hunne gezanten van valschheid beschuldigen1 waardoor mijne wraak rechtvaardig op hen werd uitgeoefend4 #ad4 ,en deze wachten slechts op een klank der trompet1 die niet uitgesteld zal worden4 #ae4 ,en zij zeggen spottende3 ,o ,heer6 geef ons ons deel voor den dag der rekenschap4 #af4 ,verdraag geduldig wat zij bedrijven en herinner hen onzen dienaar ,david1 die met sterkte #ahbd begaafd was2 want hij was iemand1 die zich ernstig tot ,god wendde4 #ag4 ,wij dwongen de bergen1 onzen lof met hem te verkondigen1 des avonds en bij het opgaan der zon2 #ah4 ,alsook de vogelen die zich tot hem verzamelen #ahbe1 en die allen dikwijls met dat doel bij hem terug keerden4 #ai4 ,wij stichten zijn koninkrijk1 en wij gaven hem wijsheid en welsprekendheid van woorden4 #bj4 ,is het verhaal der twee twistende #ahbf tot uwe kennis gekomen1 toen zij1 over den muur1 in de bovenste vertrekken kwamen8 #ba4 ,toen zij tot ,david binnenkwamen1 en hij bevreesd voor hen was #ahbg1 zeiden zij3 ,vrees niet1 wij zijn twee tegenstanders1 die een twist met elkander te beslechten hebben4 ,de een van ons heeft den ander nadeel toegebracht3 richt dus tusschen ons met waarheid3 wees niet onrechtvaardig en leid ons op den rechten weg4 #bb4 ,deze1 mijn broeder heeft negenennegentig schapen1 en ik had slechts eene ooi1 en hij zeide3 ,geef mij die1 om ze te houden1 en hij overwon mij in den twist1 dien wij te zamen hadden4 #bc4 ,david antwoordde3 ,waarlijk hij heeft u slecht behandeld1 door u uwe ooi te vragen1 als eene bijvoeging tot zijne eigen schapen2 en velen van hen1 die eene zaak met elkander hebben1 benadeelen elkander1 behalve zij1 die gelooven en doen wat rechtvaardig is4 ,maar hoe weinigen zijn dat6 ,en ,david bemerkte1 dat wij hem door deze gelijkenis hadden beproefd1 en hij vroeg vergiffenis van zijn ,heer2 hij viel neder1 boog zich en betoonde berouw #ahbh4 #bd4 ,daarom vergaven wij hem zijne fout1 en hij zal toegelaten worden om ons te naderen1 en hij zal eene uitmuntende verblijfplaats in het paradijs hebben4 #be4 ,o ,david6 wij hebben u aangewezen1 als een uitverkoren vorst op de aarde2 oordeel dus tusschen de menschen met waarheid1 en volg niet uw eigen hartstocht1 opdat hij u niet van ,gods weg doe afdwalen2 want zij die van ,gods weg afdwalen1 zullen eene ernstige straf ondergaan1 dewijl zij den dag van hulp hebben vergeten4 #bf4 ,wij hebben de hemelen en de aarde en wat daartusschen is1 niet in ijdelheid geschapen #ahbi4 ,dit is het oordeel der ongeloovigen2 maar wee over hen1 die niet gelooven1 hun deel is het hellevuur4 #bg4 ,zullen wij met hen1 die gelooven en goede werken verrichten1 evenzoo doen1 als met hen1 die verderfelijk op aarde handelen8 ,zullen wij met den vrome even als met den zondaar handelen8 #bh4 ,o ,mahomet6 wij hebben u een gezegend boek nedergezonden1 opdat gij aandachtig over de teekenen daarvan zoudt nadenken1 en de met verstand begiftigde menschen gewaarschuwd zouden mogen wezen4 #bi4 ,en wij gaven aan ,david ,salomo4 ,welk een uitmuntende dienaar6 want hij wendde zich dikwijls tot den ,heer4 #cj4 ,toen de paarden1 staande op drie pooten1 en den grond met den kant van den vierden poot aanrakende en vlug in hunnen loop1 des avonds voor hem werden ten toon gesteld #ahcj4 #ca4 ,zeide hij3 ,waarlijk1 ik heb de liefde der aardsche goederen bemind1 boven de herdenking van mijn ,heer1 en heb den tijd besteed aan het beschouwen dezer paarden1 terwijl de zon door den sluier des nachts is verborgen2 breng de paarden weder voor mij4 #cb4 ,en toen zij teruggebracht waren1 begon hij hunne pooten en halzen af te snijden4 #cc4 ,ook beproefden wij ,salomo1 en plaatsten een nagebootst 7misvormd7 lichaam op zijn troon #ahca4 ,daarna wendde hij zich tot ,god4 #cd4 ,en zeide3 ,o ,heer6 vergeef mij en mijn koninkrijk1 dat door niemand na mij zal worden verkregen2 want gij zijt de schenker van koninkrijken4 #ce4 ,en wij onderwierpen den wind aan hem1 die op zijn bevel zachtjes heengleed1 werwaarts wij dien richtten4 #cf4 ,en wij onderwierpen hem ook de duivels en1 onder deze1 degenen die behendig waren in het bouwen en van het duiken naar parelen4 #cg4 ,en wij leverden hem anderen over1 die geketend waren1 zeggende3 #ch4 ,dit is ons geschenk2 wees dus mild1 of wees spaarzaam tegenover wien gij dit geschikt zult oordeelen #ahcb1 zonder daarvan rekenschap af te leggen4 #ci4 ,en hij zal ons naderen1 en een heerlijk verblijf in het paradijs hebben4 #dj4 ,en gedenk onzen dienaar ,job #ahcc1 toen hij tot zijnen ,heer riep1 zeggende3 ,waarlijk1 ,satan heeft mij met rampen en pijn bedroefd4 #da4 ,en er werd tot hem gezegd3 ,strijk de aarde met uwen voet2 en toen hij dit had gedaan1 ontsprong er eene fontein1 en er werd tot hem gezegd3 ,dit is voor u1 om u er mede te wasschen1 te verfrisschen en om te drinken4 #db4 ,en wij gaven hem zijn gezin terug1 en nog eens zooveel bovendien1 door onze genade4 #dc4 ,en wij zeiden tot hem3 ,neem een handvol 7of bundel7 #ahcd in uwe hand en sla er uwe vrouw mede #ahce1 en breek uwen eed niet #ahcf4 ,waarlijk1 wij bevonden1 dat hij een geduldig persoon was4 #dd4 ,welk een uitmuntend dienaar was hij3 want hij was iemand1 die zich dikwijls tot ons wendde4 #de4 ,gedenk ook onze dienaren ,abraham1 ,izak en ,jacob1 die dappere en voorzichtige menschen waren4 #df4 ,waarlijk1 wij zuiverden hen met eene volkomene zuivering1 door de herdenking van het volgende leven4 #dg4 ,en zij waren goede menschen en voor ons aangezicht uitverkoren4 #dh4 ,en gedenk ,isral1 en ,elisha #ahcg en ,dhoe'lkefl #ahch3 want deze allen waren goede menschen4 #di4 ,dit is eene vermaning4 ,waarlijk1 de vromen zullen eene uitnemende plaats hebben1 om er terug te keeren2 #ej4 ,namelijk1 tuinen van eeuwig verblijf1 waarvan de ingangen voor hen zullen openstaan4 #ea4 ,als zij daarin nederliggen1 zullen zij er verschillende soorten vruchten en dranken vinden4 #eb4 ,en nabij hen zullen de maagden van het paradijs zitten1 hare blikken van ieder afwendende2 behalve van hare bruidegommen1 van gelijken ouderdom als zij #ahci4 #ec4 ,dit is1 wat u vr den dag der rekenschap beloofd werd4 #ed4 ,dit is onze overvloed1 die niet falen zal4 #ee4 ,dit zal de belooning der rechtvaardigen wezen4 ,maar voor de zondaren is eene slechte schuilplaats gereed gemaakt2 #ef4 ,namelijk de hel3 zij zullen daarin geroepen worden om verbrand te worden1 en dat zal eene ellendige rustplaats wezen2 #eg4 ,proef dit1 zal men hun zeggen2 namelijk kokend water en het bedorven vocht1 dat uit de lijken der verdoemden vloeit4 #eh ,en verschillende andere dingen van dezelfde soort4 #ei4 ,en er zal tot de verleiders gezegd worden3 ,deze schaar1 die door u werd geleid1 zal te zamen met u1 van boven neder in de hel geworpen worden4 ,zij zullen niet verwelkomd worden2 want zij zullen het vuur binnengaan om verbrand te worden4 #fj4 ,en de verleiden zullen tot hunne verleiders zeggen3 ,waarlijk1 gij zult niet verwelkomd worden2 gij hebt deze kastijding over ons gebracht1 en de hel is een ellendig verblijf6 #fa4 ,zij zullen zeggen3 ,o ,heer6 verdubbel in het hellevuur de marteling van hen1 die deze straf over ons gebracht hebben4 #fb4 ,en de ongeloovigen zullen zeggen3 ,waarom zien wij de menschen niet1 welke wij onder de zondaren telden4 #fc4 ,en die wij met spot ontvingen8 ,of missen onze oogen hen8 #fd4 ,inderdaad1 dat is eene waarheid2 namelijk de twist onder de bewoners van het hellevuur4 #fe4 ,o ,mahomet6 zeg tot de afgodendienaars4 ,waarlijk1 ik ben slechts een waarschuwer1 en er is geen god1 buiten den eenen1 eenigen ,god1 den ,almachtige4 #ff4 ,den ,heer van hemel en aarde en alles wat daartusschen is1 den ,machtige1 den ,vergever van zonden4 #fg4 ,zeg3 het is eene gewichtige zending4 #fh4 ,waarvan gij u afwendt4 #fi4 ,ik had geene kennis van de verheven vorsten #ahdj1 toen zij omtrent de schepping van den mensch twistten4 #gj4 7,het werd mij slechts geopenbaard als een bewijs1 dat ik een openbaar prediker was72 #ga4 ,toen uw ,heer tot de engelen zeide3 ,ik zal den mensch van klei scheppen4 #gb4 ,als ik hem geschapen1 en hem mijn geest zal hebben ingeblazen1 valt gij voor hem neder1 en aanbidt hem #ahda4 #gc4 ,en al de engelen vereerden hem in het algemeen4 #gd4 ,behalve ,eblis1 die door hoogmoed was opgeblazen en een ongeloovige werd4 #ge4 ,god zeide tot hem3 ,o ,eblis6 wat verhindert u1 datgeene te vereeren1 wat ik met mijne handen heb geschapen4 #gf4 ,zijt gij opgeblazen door ijdele trotschheid8 of zijt gij werkelijk iemand van verheven verdienste8 #gg4 ,hij antwoordde3 ,ik ben uitnemender dan hij4 ,gij hebt mij van vuur geschapen1 en hem hebt gij van klei gemaakt4 #gh4 ,god zeide tot hem3 ,ga dus weg van hier2 want gij zult van de genade verdreven 7gesteenigd7 worden4 #gi4 ,en mijn vloek zal op u rusten1 tot den dag des oordeels4 #hj4 ,hij hernam3 ,o ,heer6 geef mij uitstel tot den dag der opstanding4 #ha4 ,god zeide3 ,waarlijk1 gij zult een van hen zijn1 die uitstel zullen ontvangen4 #hb4 ,tot den dag van den bepaalden tijd4 #hc4 ,eblis zeide3 ,ik zweer bij uw macht1 dat ik hen allen zal verleiden4 #hd4 ,behalve uwe dienaren1 die bijzonder onder hen gekozen zullen worden4 #he4 ,god zeide3 ,het is een rechtvaardig vonnis1 en ik spreek de waarheid2 ik zal zekerlijk de hel met u vullen1 en met dezulken die u volgen2 allen te zamen #ahdb4 #hf4 ,zeg tot de bewoners van ,mekka3 ,ik vraag geenerlei belooning van u1 voor deze mijne prediking1 noch ben ik een van hen1 die zich meester maken van een deel van datgene wat hun niet toebehoort4 #hg4 ,de ,koran is niets anders dan een vermaning aan alle schepselen4 #hh4 ,en na een zekeren tijd zult gij zekerlijk weten1 wat van het daarin geschonkene1 waar is4 ,,negen ,,en ,,dertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,scharen #ahdc4 ,geopenbaard te ,mekka4 #ahdd--ge verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de openbaring van dit boek is van den machtigen den wijzen ,god4 #b4 ,waarlijk1 wij hebben u dit boek met waarheid geopenbaard3 dient dus ,god1 en vertoont hun den waren godsdienst4 #c4 ,zijt gij ,gode geen waren godsdienst verschuldigd8 #d4 ,maar wat hen betreft1 die zich andere beschermers naast hem uitkiezen1 zeggende3 ,wij aanbidden hen alleen1 opdat zij ons nader tot ,god zouden mogen brengen1 waarlijk1 ,god zal tusschen hen richten1 nopens hetgeen waaromtrent zij verschillen4 #e4 ,waarlijk1 ,god zal dengeen niet richten1 die leugenaar of ondankbaar is4 #f4 ,indien ,god begeerd zou hebben1 een zoon te bezitten1 zou hij zeker naar zijn welbehagen gekozen hebben1 uit datgene wat hij geschapen heeft4 ,maar zoo iets zij verre van hem6 ,hij is de eenige1 de almachtige ,god4 #g4 ,hij heeft de hemelen en de aarde geschapen met waarheid3 hij doet den dag door den nacht opvolgen1 en hij doet den nacht door den dag vervangen1 en hij dwingt de zon en de maan hare diensten te volbrengen3 ieder van haar haast zich1 een bepaalden tijdkring te voltooien4 ,is hij niet de ,machtige1 de ,vergever van zonden8 #h4 ,hij schiep u uit een man1 en vormde daarna uit hem zijne vrouw2 en ,hij heeft u vier paren vee #ahde geschonken4 ,hij vormde u1 in de ingewanden uwer moeders door verschillende1 trapsgewijze vormingen #ahdf1 in de de duisternis van drie sluiers #ahdg4 ,dit is ,god uw ,heer2 hem behoort het koninkrijk2 er is geen ,god buiten hem4 ,waarom hebt gij u dus van zijne vereering tot den afgodendienst gewend8 #i4 ,indien gij ondankbaar zijt1 waarlijk1 ,god heeft u niet noodig2 doch hij bemint geene ondankbaarheid bij zijne dienaren2 maar indien gij dankbaar zijt1 zal hij zich zeer met u verheugen4 ,eene beladen ziel zal den last eener andere niet dragen2 daarna zult gij tot uwen ,heer wederkeeren1 en hij zal u verklaren wat gij verricht hebt en u dienovereenkomstig beloonen2 #aj4 ,want hij kent de binnenste deelen uwer borsten4 #aa4 ,als de droefheid een mensch overvalt1 roept hij zijnen ,heer aan en wendt zich tot hem2 maar daarna1 als ,god hem van zijne gunst heeft geschonken1 vergeet hij het ,wezen1 dat hij te voren heeft aangeroepen1 en stelt anderen gelijk met ,god1 opdat hij de menschen van hunnen weg zou afleiden4 ,zeg tot zulk een man3 ,geniet dit leven in uwe ongetrouwheid voor een korten tijd2 maar hierna zult gij zekerlijk een der bewoners van het hellevuur zijn4 #ab4 ,zal hij1 die zich in de uren des nachts aan het gebed overgeeft1 nedergebogen en staande1 en die zorg draagt voor het volgende leven en op de genade van zijn ,heer hoopt1 behandeld worden als de goddeloozen8 ,zeg3 ,zullen zij1 die hunnen plicht kennen en zij1 die dien niet kennen1 gelijk staan8 ,waarlijk alleen de man van verstand zal gewaarschuwd worden4 #ac4 ,zeg3 o mijne dienaren1 die gelooft6 vreest uwen ,heer4 ,zij1 die goed in deze wereld doen1 zullen goede belooning in de volgende ontvangen #ahdh en ,gods aarde is ruim #ahdi4 ,waarlijk1 zij die met geduld volharden1 zullen hunne belooning1 zonder maat ontvangen4 #ad4 ,zeg3 ,mij is bevolen ,god te vereeren en hem den zuiveren godsdienst te wijden1 en mij is bevolen de eerste ,moslem te zijn #ahej #ae4 ,zeg3 ,waarlijk1 ik vrees de straf van den grooten dag1 indien ik mijn ,heer ongehoorzaam ben4 #af4 ,zeg3 ik vereer ,god1 terwijl ik hem eenen zuiveren godsdienst wijde4 #ag4 ,maar gij aanbidt1 buiten hem1 wat gij wilt4 ,zeg3 ,waarlijk1 zij zullen de verliezers zijn1 die op den dag der opstanding hunne eigene zielen en hunne gezinnen zullen verliezen2 is dit geen duidelijk verlies8 #ah4 ,boven hen zullen daken van vuur1 en onder hen vloeren van vuur wezen4 ,daarmede bedreigt ,god zijne dienaren2 vreest mij dus1 o mijne dienaren6 #ai4 ,maar zij1 die de vereering van afgoden vermijden en tot ,god gewend zijn1 zullen goede tijdingen ontvangen4 ,breng dus goede tijdingen tot mijne dienaren1 die naar mijn woord luisteren1 en volgen wat daarin het uitnemendst is4 ,dit zijn degenen die ,god richt en dat zijn menschen van verstand4 #bj4 ,kunt gij dus hem1 o ,mahomet6 over wien het vonnis der eeuwige straf rechtvaardig werd uitgesproken1 of hem bevrijden1 die bestemd is het hellevuur te bewonen4 #ba4 ,maar voor hen1 die hunnen ,god vreezen1 zullen verheven verblijfplaatsen in het paradijs gereed gemaakt wezen1 waarboven andere vertrekken zullen gebouwd zijn1 en onder welke rivieren zullen stroomen4 ,dit is ,gods belofte1 en ,god zal niet te kort doen aan zijne belofte4 #bb4 ,ziet gij niet1 dat ,god water van den hemel nederzendt en dit in de aarde doet gaan om er bronnen van te vormen1 en daardoor graan 7planten7 van verschillende soorten voortbrengt8 ,daarna doet hij die verdorren1 en gij ziet haar geel worden2 en daarna doet hij die tot stof worden4 ,waarlijk hierin is eene onderrichting voor mannen van verstand4 #bc4 ,zal dus hij1 wiens borst verwijd is1 om den godsdienst van den ,islam te ontvangen1 en die het licht van zijn ,heer volgt1 zoo als hij wezen1 wiens hart versteend is omtrent de herdenking van ,god6 ,zij verkeeren in eene duidelijke dwaling4 #bd4 ,god heeft een uitnemend woord geopenbaard2 een boek1 dat overeenkomstig zichzelven is1 en herhaalde vermaningen bevat4 ,de huid van hen die hunnen ,heer vreezen1 krimpt uit vrees daarvoor ineen1 daarna worden1 bij de herdenking van hunnen ,heer1 hunne huiden en ook hunne harten zacht4 ,dit is de leiding van ,god2 hij wil daardoor leiden wien hem behaagt1 en hij1 dien ,god zal doen dwalen1 zal geen leider hebben4 #be4 ,zal dus hij1 die op den dag der opstanding verplicht zal wezen1 zich met zijn aangezicht te beschutten #ahea tegen de gestrengheid der straf1 gelijk zijn aan hem1 die daarvoor veilig is8 ,den goddeloozen zal gezegd worden3 ,proeft wat gij hebt verdiend4 #bf4 ,zij die vr hen waren1 beschuldigden hunnen gezanten van bedrog2 daarom kwam eene straf op hen1 van waar zij het niet verwachtten4 #bg4 ,en ,god vernederde hen in dit leven1 maar de straf van het volgende leven zal zekerlijk grooter wezen4 ,indien zij mannen van verstand waren1 zouden zij dit weten4 #bh4 ,wij hebben den mensch thans1 in dezen ,koran1 alle soorten van gelijkenissen voorgesteld1 opdat hij gewaarschuwd zou wezen4 #bi4 ,een ,arabische ,koran waarin geen bochten zijn #aheb2 opdat zij ,god zouden vreezen4 #cj4 ,god stelt als eene gelijkenis een man voor1 die verscheidene makkers heeft1 welke onder elkander verschillen1 en een man die zich geheel aan een persoon overgeeft #ahec3 zullen dezen met elkander gelijk gesteld worden8 ,dank den ,heere4 ,neen6 ,maar het meerendeel hunner begrijpen niet4 #ca4 ,waarlijk1 gij1 o ,mahomet6 zult sterven4 #cb4 ,en gij zult met elkander daarover1 op den dag der opstanding1 voor uwen ,heer twisten4 #cc4 ,wie is onrechtvaardiger dan hij1 die eene leugen omtrent ,god uitdenkt1 en waarheid loochent als die tot hem komt8 ,bestaat er dan geene woning in de hel voor de ongeloovigen4 #cd4 ,maar hij die waarheid brengt1 en hij die daaraan geloof hecht #ahed1 dat zijn zij die ,god vreezen4 #ce4 ,zij zullen alles verkrijgen1 wat zij voor het aangezicht van hunnen ,heer ook mogen begeeren2 dit zal de belooning der rechtvaardigen wezen4 #cf4 ,god zal het slechtste uitwisschen van hetgeen zij hebben bedreven1 en zal hun hunne belooning geven1 overeenkomstig de uiterste verdiensten van het goede1 dat zij gedaan zullen hebben4 #cg4 ,is ,god geen toereikend beschermer van zijn dienaar8 ,zij zullen nog trachten u bevreesd te maken voor de valsche godheden welke zij nevens ,god aanbidden #ahee4 ,maar hij1 wien ,god doet dwalen1 zal niemand hebben om hem te leiden4 #ch4 ,en hij1 die door ,god gericht wordt1 zal door niemand kunnen misleid worden4 ,is ,god niet machtig1 en in staat te wreken8 ,indien gij hun vraagt1 wie de hemelen en de aarde heeft geschapen1 zullen zij zekerlijk antwoorden3 ,god4 #ci4 ,zeg3 ,denkt gij dus1 dat de godheden1 die gij naast ,god aanroept1 in staat zijn1 mij van zijne bezoeking te verlossen1 indien het ,gode behaagt mij te bezoeken8 of dat zij in staat zijn1 zijne genade te weerhouden1 indien het hem behaagt mij genade te betoonen8 ,zeg3 ,god is mijn toereikende ondersteuner2 laten zij in hem hun vertrouwen stellen1 die dat in niemand trachten te plaatsen4 #dj4 ,zeg3 ,o mijn1 volk6 handelt gij overeenkomstig uw vermogen2 waarlijk1 ik zal handelen overeenkomstig het mijne4 #da4 ,hierna zult gij weten aan wien van ons eene straf zal worden opgelegd1 die hem met schaamte bedekken1 en op wien eene zware straf nederkomen zal4 #db4 ,waarlijk1 wij hebben u het boek van den ,koran1 tot onderrichting van den mensch1 in waarheid geopenbaard4 ,wie daardoor gericht zal worden1 zal gericht zijn ten voordeele zijner eigene ziel1 en wie dwalen zal1 zal slechts tegen zijne ziel dwalen2 en gij zijt geen bewaker van hen4 #dc4 ,god neemt de zielen der menschen1 op den tijd van hunnen dood tot zich en ook van hen1 die niet sterven1 neemt hij de ziel in hunnen slaap #ahef1 en hij onthoudt haar hun1 omtrent welke hij het besluit des doods heeft genomen #aheg2 maar hij zendt de overigen tot een bepaald tijdperk terug #aheh4 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor hen die overwegen4 #dd4 ,hebben de ,koreshieten afgoden genomen tot hunne tusschenpersonen bij ,god8 ,zeg3 ,wat6 niettegenstaande deze geene macht over iets bezitten1 noch verstand bezitten4 #de4 ,zeg3 ,tusschentreding is geheel in ,gods bestiering #ahei3 hem is het koninkrijk van hemel en aarde1 en hierna zult gij tot hem terugkeeren4 #df4 ,als de eenige ,god wordt vermeld1 krimpt het hart van spijt ineen van hen1 die niet in het volgende leven gelooven2 maar als de valsche goden1 die naast hem vereerd worden1 vermeld worden1 ziet1 dan zijn zij met vreugde vervuld4 #dg4 ,zeg3 ,o ,god6 schepper van hemel en aarde1 die weet wat geheim en wat duidelijk is1 gij zult tusschen uwe dienaren richten nopens datgene waaromtrent zij verschillen4 #dh4 ,indien zij1 die onrechtvaardig handelen1 meesters waren van alles wat op de aarde is en nog meer daarenboven1 waarlijk1 zij zouden het geven om zich zelven los te koopen1 van de smart der straf op den dag der opstanding1 en daar zullen hun1 van ,god verschrikkingen verschijnen1 welke zij zich nimmer konden verbeelden4 #di4 ,en daar zullen hun hunne booze daden duidelijk verschijnen1 en datgene1 waarover zij gespot hebben1 zal hen omringen4 #ej4 ,als de mensch door droefheid wordt getroffen1 roept hij ons aan1 doch daarna1 als wij hem van onze gunst hebben geschonken1 zegt hij3 ik heb het alleen ontvangen wegens ,gods bekendheid met mijne verdiensten #ahfj4 ,integendeel1 het is eene proef2 maar het meerendeel hunner weet het niet4 #ea4 ,zij die vr hen waren1 zeiden hetzelfde #ahfa2 maar datgene wat zij gewonnen hebben1 is hun niet van voordeel1 en het booze1 dat zij hebben bedreven1 valt op hen4 #eb4 ,en al wie van ,mekka's bewoners onrechtvaardig zal hebben gehandeld1 op dien zullen eveneens de booze daden vallen1 welke zij verdiend hebben1 #ahfb2 nimmer zullen zij de goddelijke wraak verijdelen4 #ec4 ,weten zij niet1 dat ,god zijnen voorraad overvloedig besteedt aan wien hem behaagt1 en dat hij spaarzaam is naar zijn welbehagen8 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor hen die gelooven4 #ed4 ,zeg3 ,o mijne dienaren6 die tegen uwe eigene zielen hebt gezondigd1 wanhoopt niet omtrent ,gods genade2 gij weet dat ,god alle zonden vergeeft #ahfc2 want hij is genadig en barmhartig4 #ee4 ,en weest tot uwen ,heer gekeerd en onderwerpt u aan hem1 voor de bedreigde straf u overvalle2 want dan zult gij niet geholpen worden4 #ef4 ,en volgt de uitmuntendste onderrichtingen1 die u van uwen ,heer zijn nedergezonden1 alvorens de straf plotseling op u nederkome1 en gij de nadering daarvan niet bemerkt4 #eg4 ,en eene ziel zegt1 helaas6 ,ik was zorgeloos omtrent mijn plicht nopens ,god2 waarlijk1 ik was een spotter4 #eh4 ,of die zegt3 ,indien ,god mij zou geleid hebben1 waarlijk1 dan ware ik een vrome geweest4 #ei4 ,of die zegt1 op het zien der gereedgemaakte straf3 indien ik nog eens in de wereld kon terugkeeren1 zou ik een rechtvaardige worden4 #fj4 ,maar ,god zal antwoorden3 ,mijne teekens kwamen vroeger tot u1 en gij hebt die van valschheid beschuldigd2 gij waart opgeblazen door trotschheid en werd een ongeloovige4 #fa4 ,op den dag der opstanding zult gij de aangezichten van hen1 die leugens omtrent ,god hebben uitgedacht1 zwart zien worden4 ,is er geen verblijf voor de laatdunkenden in de hel gereed gemaakt8 #fb4 ,maar ,god zal degenen bevrijden die hem zullen vreezen1 en hen in hunne plaats van veiligheid leiden3 het kwaad zal hen niet bereiken en zij zullen niet bedroefd worden4 #fc4 ,god is de schepper van alle dingen1 en hij is de beheerscher van alle dingen4 ,hem behooren de sleutels van hemel en aarde2 en zij die niet in de teekens van ,god gelooven1 zullen te gronde gaan4 #fd4 ,zeg3 ,gebiedt gij mij daarom iets anders dan ,god te aanbidden1 gij dwazen8 #fe4 ,nadat het u door openbaring is gezegd1 en ook tot de profeten die vr u waren1 zeggende3 ,waarlijk1 indien gij deelgenooten met ,god vereenigt1 zullen al uwe werken zonder eenig nut wezen1 en gij zult zekerlijk een van hen zijn1 die te gronde gaan4 #ff4 ,vreest dus veeleer ,god1 en weest dankbaar4 #fg4 ,maar zij schatten ,god niet op de juiste waarde1 terwijl de geheele aarde op den dag der opstanding1 slechts eene handvol voor hem zal uitmaken1 en de hemelen in zijne rechterhand ineengerold zullen worden4 ,geloofd zij hij1 en verre verheven boven de afgoden1 welke zij met hem vereenigen6 #fh4 ,eene trompet zal geblazen worden #ahfd1 en allen die in den hemel en op aarde zijn1 behalve zij1 omtrent welke het ,gode zal behagen1 hen van het algemeene lot uit te zonderen #ahfe1 zullen den geest geven4 ,daarna zal nog eens geblazen worden1 en ziet1 zij zullen verrijzen en opzien4 #fi4 ,en de aarde zal schitteren door het licht van haren ,heer1 en het boek zal opengelegd worden1 en de profeten en martelaren zullen als getuige worden gebracht2 en er zal met waarheid tusschen hen worden geoordeeld2 en zij zullen niet onrechtvaardig behandeld worden4 #gj4 ,en iedere ziel zal ten volle worden beloond1 overeenkomstig hetgeen zij zal hebben verricht2 want hij weet volkomen wat zij doen4 #ga4 ,en de ongeloovigen zullen bij scharen in de hel worden gedreven1 totdat1 als zij daar zullen aankomen1 hare poorten zullen worden geopend1 en de bewaarders daarvan zullen tot hen zeggen3 ,kwamen geene gezanten uit uw midden tot u1 die de teekens van uwen ,heer herinnerden1 en u voor de ontmoeting van dezen uwen dag waarschuwden4 ,zij zullen antwoorden3 ,ja2 maar het vonnis van eeuwige straf is rechtvaardig over de ongeloovigen uitgesproken #ahff4 #gb4 ,men zal tot hen zeggen3 ,treedt de poorten der hel binnen1 om daarin voor eeuwig te wonen1 en ellendig zal het verblijf der trotschen zijn6 #gc4 ,maar zij1 die hunnen ,heer hebben gevreesd1 zullen bij scharen naar het paradijs worden geleid1 tot zij daar zullen aankomen2 en de poorten daarvan zullen dadelijk worden opengezet1 en de wachten daarvan zullen tot hen zeggen3 ,vrede zij op u6 gij waart goed3 treedt dus het paradijs binnen1 ten einde daar voor eeuwig te verblijven4 #gd4 ,en zij zullen antwoorden3 ,geloofd zij ,god1 die zijne belofte heeft vervuld en ons de aarde heeft doen erven #ahfg1 opdat wij in het paradijs zouden wonen1 waar het ons behaagt4 ,hoe uitmuntend is de belooning van hen1 die rechtvaardigheid uitoefenen6 #ge4 ,en gij zult de engelen zien1 gaande in optocht om den troon1 den lof van hunnen ,heer verkondigende1 en er zal met waarheid tusschen hen worden geoordeeld1 en zij zullen zeggen3 ,geloofd zij ,god1 de ,heer van alle schepselen6 ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,ware ,,geloovige #ahfh4 ,geopenbaard te ,mekka--#he verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ha4 ,mim4 ,de openbaring van dit boek is van den machtigen1 den wijzen ,god4 #b4 ,den vergever van zonden1 en den aannemer van berouw1 die streng in het straffen is4 #c4 ,hij is lankmoedig4 ,er is geen ,god buiten hem2 en voor hem zal de algemeene verzameling op den jongsten plaats hebben4 #d4 ,niemand twist tegen de teekenen van ,god1 behalve de ongeloovigen2 maar laat hunne voorspoedige ondernemingen in het land #ahfi1 u niet met ijdelen schijn verleiden4 #e4 ,het volk van ,noach en de verbonden ongeloovigen1 die na hen kwamen1 beschuldigden hunne verschillende profeten van bedrog1 en ieder volk broedde slechte plannen tegen zijne profeten1 opdat zij hen in hunne macht zouden krijgen2 en zij twistten met ijdele woorden1 om daardoor de waarheid krachteloos te maken4 ,deswege kastijdde ik hen1 en hoe gestreng was mijne straf4 #f4 ,zoo is het vonnis van uwen ,heer met rechtvaardigheid op de ongeloovigen toegepast geworden1 en zij zullen de bewoners van het hellevuur zijn4 #g4 ,de engelen1 die den troon van ,god dragen1 en zij die in zijnen omtrek staan #ahgj1 verkondigen den lof van hunnen ,heer en gelooven in hem1 en zij vragen vergiffenis voor de ware geloovigen1 zeggende3 ,o ,heer6 gij omringt alle zaken door uwe genade en kennis2 vergeef dus hun1 die berouw betoonen en uw pad volgen1 en bevrijd hen van de pijnen der hel4 #h4 ,o ,heer6 leid hen ook in tuinen van eeuwig verblijf1 welke gij hun hebt beloofd1 en iederen persoon van hunne vaders en hunne vrouwen en hunne kinderen die recht zal handelen3 want gij zijt de machtige1 de wijze ,god4 #i4 ,bevrijd hen van het kwaad2 want al wie zich van boosheid zal vrij houden1 zult gij op dien dag uwe genade toonen1 en dit zal eene groote gelukzaligheid wezen4 #aj4 ,maar de ongeloovigen zullen op den dag des oordeels eene stem hooren1 die hun zal toeroepen3 ,waarlijk de haat van ,god omtrent u1 is smartelijker dan uw haat jegens u zelven1 toen gij tot het geloof werdt geroepen en niet gelooven wildet4 #aa4 ,zij zullen zeggen3 ,o ,heer6 gij hebt ons den dood tweemaal gegeven en gij hebt ons tweemaal het leven geschonken #ahga1 en wij belijden onze zonden4 ,is er dus geen weg1 om aan dit vuur te ontkomen8 #ab4 ,en men zal hun antwoorden3 ,dit is u wedervaren1 omdat1 als er van een eenigen ,god tot u werd gepredikt1 gij niet geloofdet2 maar indien eene meervoudigheid van goden met hem werd vereenigd1 gij geloofdet2 en het oordeel behoort den hoogen1 den grooten ,god4 #ac4 ,hij is het1 die u zijne teekenen toont1 en u voedsel van den hemel nederzendt2 maar niemand zal vermaand worden1 dan hij1 die zich tot ,god wendt4 #ad4 ,roep dus ,god aan1 en wijd hem eenen zuiveren godsdienst1 hoewel de ongeloovigen afkeerig daarvan zijn4 #ae4 ,hij is het wezen van verheven aard1 de bezitter van den troon1 die den geest op zijn bevel nederzendt1 aan diegenen zijner dienaren1 welke hem behagen1 opdat hij den mensch voor den dag der ontmoeting zou waarschuwen #ahgb4 #af4 ,op dien dag zullen de menschen uit hunne graven verrijzen1 en niets wat hen betreft1 zal voor ,god verborgen zijn4 ,aan wien zal op dien dag het koninkrijk behooren8 ,aan den eenigen1 den almachtigen ,god4 #ag4 ,op dien dag zal iedere ziel overeenkomstig hare verdiensten worden beloond2 op dien dag zal geene onrechtvaardigheid plaats hebben4 ,waarlijk1 ,god zal snel zijn in het opmaken der rekeningen4 #ah4 ,waarschuw hen dus1 o profeet6 voor den dag die spoedig zal naderen1 als de harten der menschen tot hunne kelen opstijgen en hen smoren4 #ai4 ,de ongeloovigen zullen geen vriend of tusschenpersoon hebben1 die gehoord zal worden4 #bj4 ,god zal het bedriegelijke oog kennen en datgene wat hunne borsten verbergen4 #ba4 ,en ,god zal met waarheid oordeelen2 maar de valsche goden1 welke zij naast hem aanroepen1 kunnen volstrekt niet oordeelen2 want ,god alleen hoort en ziet alles4 #bb4 ,zijn zij niet over de aarde gegaan1 en hebben zij het einde niet gezien van hen1 die vr hen waren8 ,deze waren machtiger dan zij in sterkte1 en lieten aanzienlijker sporen van hunne macht op de aarde2 doch ,god kastijdde hen om hunne zonden1 en er was niemand om hen bij ,god te ondersteunen4 #bc4 ,dit ondergingen zij1 omdat hunne apostelen met duidelijke teekens tot hen waren gekomen en zij niet geloofden3 daarom kastijdde ,god hen3 want hij is sterk en gestreng in het straffen4 #bd4 ,wij zonden vroeger ,mozes met onze teekenen en duidelijke macht1 #be4 ,tot ,pharao1 en ,haman1 en ,karoen #ahgc1 en zij zeiden3 ,hij is een toovenaar en een leugenaar4 #bf4 ,en toen hij met waarheid van ons tot hen kwam1 zeiden zij3 ,doodt de zonen van hen1 die met hem hebben geloofd1 en redt het leven hunner dochters #ahgd2 maar de list der ongeloovigen was ijdel4 #bg4 ,en ,pharao zeide3 ,laat mij alleen1 opdat ik ,mozes doode #ahge1 en laat hem zijnen ,heer aanroepen4 ,waarlijk1 ik vrees dat hij uw godsdienst zal doen veranderen1 of geweld op de aarde zal doen heersenen #ahgf4 #bh4 ,en ,mozes zeide tot zijn volk3 ,waarlijk1 ik heb toevlucht tot mijn ,heer en uw ,heer genomen ten einde mij te verdedigen tegen iederen trotschen persoon1 die niet aan den dag der rekenschap gelooft4 #bi4 ,en een man1 van het gezin van ,pharao #ahgg1 die een waar geloovige was en zijn geloof verborg1 zeide3 ,wilt gij een mensch ter dood brengen omdat hij zegt3 ,god is mijn ,heer1 terwijl gij ziet1 dat hij met duidelijke teekenen van uwen ,heer tot u is gekomen8 ,indien hij een leugenaar is1 zal de straf zijner valschheid op hem vallen1 maar indien hij de waarheid spreekt1 zullen eenige dier vonnissen1 waarmede hij u bedreigt1 op u nederkomen2 waarlijk1 ,god leidt niet hem1 die een zondaar of een leugenaar is4 #cj4 ,o mijn volk6 heden is u het koninkrijk1 en gij zijt machtig2 maar wie zal ons tegen den geesel van ,god verdedigen1 als die op ons nederkomt #ahgh4 ,pharao zeide3 ,ik stel u alleen voor1 wat mij het geschiktste dunkt1 en ik leid u alleen op het rechte pad4 #ca4 ,en hij die geloofd had1 zeide3 ,o mijn volk6 waarlijk1 ik vrees voor u een dag1 gelijk aan dien van de verbondenen tegen de profeten1 in vroegere tijden4 #cb4 ,een toestand gelijk aan dien van het volk van ,noach1 en de stammen van ,ad en ,thamoed4 #cc4 ,en van hen1 die na hen hebben geleefd2 want ,god wil niet dat er eenige onrechtvaardigheid op zijne dienaren worde uitgeoefend4 #cd4 ,o mijn volk6 waarlijk1 ik vrees voor u den dag1 waarop de menschen elkander zullen aanroepen #ahgi4 #ce4 ,den dag waarop gij van de rechtbank zult afgewend1 en naar de hel gedreven worden zult gij niemand hebben1 om u tegen ,god te ondersteunen4 ,en hij dien ,god zal doen dwalen1 zal geen leider hebben4 #cf4 ,jozef kwam1 vr ,mozes1 met duidelijke teekens tot u1 maar gij hieldt niet op te twijfelen omtrent den godsdienst1 dien hij u predikte1 tot gij zeidet1 toen hij stierf3 ,god zal op geenerlei wijze een anderen profeet na hem zenden4 ,zoo deed ,god dengeen dwalen1 die een zondaar en een twijfelaar is4 #cg4 ,zij1 die ,gods teekenen betwisten1 zonder dat er een bewijs tot hen is gekomen1 zijn in groote verachting bij ,god en bij hen die gelooven2 zoo verzegelt ,god ieder trotsch en werbarstig hart4 #ch4 ,en ,pharao zeide3 ,o ,haman6 bouw mij een toren1 opdat ik de sferen kunne bereiken3 #ci4 ,de sferen des hemels en dat ik den ,god van ,mozes #ahhj moge zien2 want waarlijk1 ik houd hem voor een leugenaar4 #dj4 ,zoo vertoonden ,pharaos snoode werken zich lofwaardig voor hem2 hij wendde zich van het rechte pad af1 en de listen van ,pharao eindigden slechts met verlies4 #da4 ,en hij die geloofd had1 zeide3 ,o mijn volk6 volg mij3 ik wil u op den rechten weg leiden4 #db4 ,o mijn volk6 waarlijk1 dit tegenwoordige leven is slechts een tijdelijk genot1 maar het volgende leven is de woning van onwrikbare duurzaamheid4 #dc4 ,wie kwaad bedrijft1 zal slechts vergolden worden in gelijke evenredigheid daarmede1 maar wie goed doet1 hetzij man of vrouw1 en een waar geloovige is1 zal onder de uitverkorenen zijn1 die het paradijs binnengaan1 en daarin overvloediglijk zullen worden voorzien4 #dd4 ,o mijn volk6 wat mij betreft1 ik noodig u tot de gelukzaligheid uit2 maar gij noodigt mij tot het hellevuur4 #de4 ,gij noodigt mij uit1 ,god te loochenen1 en datgene met hem te vereenigen waarvan ik geene kennis2 maar ik noodig u tot den ,machtigste1 den ,vergever van zonden4 #df4 ,het is ontwijfelbaar1 dat de valsche goden1 waartoe gij mij uitnoodigt1 niet verdienen aangeroepen te worden noch in deze1 noch in de volgende wereld3 dat wij tot ,god moeten terugkeeren1 en dat de zondaren de bewoners van het hellevuur zullen wezen4 #dg4 ,en gij zult u dan herinneren wat ik thans tot u zeg4 ,wat mij betreft1 ik onderwerp mijne zaak aan ,god2 want ,god beschouwt zijne dienaren4 #dh4 ,daarom bevrijdde ,god hem van het kwaad1 dat zij tegen hem hadden uitgedacht1 en eene gestrenge straf omringde het volk van ,pharao #ahha4 #di4 ,zij zullen1 des ochtends en des avonds1 aan het hellevuur zijn blootgesteld #ahhb1 en op den dag waarop het oordeel zal plaats hebben1 zal hun worden gezegd2 ,treed binnen1 o volk van ,pharao6 in de gestrengste marteling4 #ej4 ,en denk aan den tijd1 als de ongeloovigen1 in het hellevuur met elkander zullen twisten1 en de zwakken tot de hoovaardigen 7de grooten7 zullen zeggen3 ,waarlijk1 wij waren uwe volgers2 wilt gij ons dus niet van een deel van dit vuur redden8 #ea4 ,de hoovaardigen zullen antwoorden3 ,waarlijk1 wij zijn allen gedoemd daarin te lijden2 want ,god heeft thans zijne dienaren geoordeeld4 #eb4 ,en zij1 die in het vuur zullen wezen1 zullen tot de wachters der hel zeggen #ahhc3 ,roept uwen ,heer aan1 opdat hij ons voor een dag deze straf verlichte4 #ec4 ,zij zullen antwoorden6 kwamen uwe gezanten niet1 met duidelijke bewijzen1 tot u8 ,zij zullen zeggen3 ,ja4 ,de bewaarders zullen daarop zeggen3 ,roept dus ,god aan3 maar zijne aanroeping door de ongeloovigen zal slechts ijdel wezen4 #ed4 ,wij zullen zekerlijk onze profeten en hen die gelooven1 in dit tegenwoordige leven helpen1 en op den dag waarop de getuigen zullen opstaan4 #ee4 ,een dag waarop de verontschuldiging der ongeloovigen hen niet zal baten2 maar een vloek zal hen wachten en een ellendig verblijf4 #ef4 ,wij gaven vroeger aan ,mozes eene leiding1 en wij lieten het boek der wet1 als eene erfenis voor de kinderen ,israls1 na2 als eene leiding en eene vermaning voor menschen1 die verstand bezitten4 #eg4 ,daarom1 o profeet6 verdraag de beleedigingen der ongeloovigen met geduld2 want de belofte van ,god is waar4 ,vraag vergiffenis voor uwe dwaling #ahhd en verkondig den lof van uwen ,heer1 des avonds en des ochtends4 #eh4 ,wat hen betreft1 die de teekenen van ,god bestrijden1 zonder dat hun een overtuigend bewijs werd geopenbaard1 er is slechts trotschheid in hunne borsten2 doch zij zullen hun verlangen niet verkrijgen2 vlucht dus tot ,god1 als een toevluchtsoord2 want hij hoort en ziet alles4 #ei4 ,waarlijk1 de schepping van hemel en aarde is grooter dan de schepping van den mensch1 maar het meerendeel der menschen begrijpt het niet4 #fj4 ,de blinde en de ziende zullen niet gelijk gesteld worden1 noch zij die gelooven en rechtvaardigheid uitoefenen met de boosdoeners4 ,hoe weinigen overwegen dit in hun binnenste6 #fa4 ,het laatste uur zal zekerlijk komen3 dit is ontwijfelbaar2 maar het meerendeel der menschen gelooft het niet #fb4 ,uw ,heer zeide3 ,roept mij aan en ik zal u verhooren1 maar zij die met trotschheid mijnen dienst versmaden1 zullen met schande de hel binnen gaan4 #fc4 ,god is het1 die den nacht voor u heeft aangewezen1 om daarin uwen rust te nemen1 en den dag om u licht te geven4 ,waarlijk1 ,god is milddadig omtrent den mensch2 maar het meerendeel der menschen is ondankbaar4 #fd4 ,dit is ,god1 uw ,heer1 de schepper van al dingen2 er is geen ,god buiten hem2 waarom hebt gij u dan van zijne vereering afgewend8 #fe4 ,zoo zijn degenen afgewend1 die ,gods teekenen weerstand bieden4 #ff4 ,god is het1 die u de aarde heeft gegeven tot een vasten grond1 en de hemel als eene overdekking2 die u gevormd heeft1 uwe vormen schoon heeft gemaakt en u met goede dingen voedt4 ,dit is ,god1 uw ,heer4 ,daarom zij ,god gezegend1 de ,heer van alle schepselen6 #fg4 ,hij is de levende ,god1 en er is geen ,god buiten hem4 ,roept hem dus aan1 en wijdt hem den zuiveren godsdienst4 ,geloofd zij ,god1 de ,heer van alle schepselen6 #fh4 ,zeg3 ,waarlijk1 het is mij verboden de godheden te aanbidden1 welke gij buiten ,god aanroept1 nadat er duidelijke bewijzen van mijnen ,heer tot u zijn gekomen1 en mij is bevolen1 mij aan den ,heer van alle schepselen te onderwerpen4 #fi4 ,hij is het1 die u het eerste van stof schiep1 daarna van zaad en gestold bloed1 en u vervolgens als kinderen uit de ingewanden uwer moeders voortbracht2 daarna veroorloofde hij u1 uwen ouderdom van volle sterkte te bereiken1 en vervolgens tot oude menschen op te groeien 7maar sommigen van u sterven voor dien leeftijd71 en den bepaalden tijd van uw leven te bereiken #ahhe1 opdat gij misschien zoudt begrijpen4 #gj4 ,hij is het1 die leven geeft en sterven doet1 en als hij iets besluit1 zegt hij slechts3 ,wees6 en het is4 #ga4 ,bemerkt gij hen niet1 die tegen de teekenen van ,god twisten1 hoezeer zij van het ware geloof zijn afgewend8 #gb4 ,zij1 die het boek van den ,koran van valschheid beschuldigen1 en ook de andere schriften en andere leeren1 welke wij onze vroegere profeten hebben gezonden om te prediken1 zullen hierna hunne dwaasheid kennen4 #gc4 ,als de kragen zich om hunne nekken zullen bevinden1 zullen zij geketend in de hel worden gesleept2 daarna zullen zij in het vuur worden verbrand4 #gd4 ,en er zal tot hen worden gezegd3 ,waar zijn de goden1 welke gij met ,god hebt vereenigd8 ,zij zullen antwoorden3 ,zij hebben zich zelven aan ons onttrokken2 ja1 wij riepen vroeger een niets aan #ahhf4 ,zoo leidt ,god de ongeloovigen in dwaling4 #ge4 ,dit is u wedervaren1 omdat gij u onbeschaamd op aarde hebt verheugd1 in datgene wat valsch was1 en waarom gij met toomelooze vreugde waart vervuld4 #gf4 ,gaat de poorten der hel binnen1 om daarin voor eeuwig te verblijven2 en het verblijf der hoogmoedigen zal ellendig zijn6 #gg4 ,daarom volhard met geduld1 o ,mahomet6 want de belofte van ,god is waar4 ,hetzij wij u een deel der straf doen zien1 waarmede wij hen bedreigden1 hetzij wij u doen sterven vr gij het ziet2 zij zullen op den jongsten dag voor ons worden verzameld4 #gh4 ,wij hebben vr u een groot aantal profeten gezonden2 van sommige onder welke wij u de geschiedenissen hebben geopenbaard1 en de geschiedenissen van andere hebben wij u niet medegedeeld2 maar geen gezant heeft de macht een teeken voor te brengen1 tenzij door het verlof van ,god4 ,als dus het bevel van ,god zal komen1 zal het oordeel met waarheid worden uitgesproken1 en dan zullen zij ten gronde gaan1 die de teekens van ,god zonder uitwerking trachten te doen zijn4 #gi4 ,het is ,god die u het vee heeft gegeven1 teneinde gij op sommige dieren zoudt kunnen rijden en van andere zoudt kunnen eten4 #hj4 ,gij ontvangt daarvan ook andere voordeelen #ahhg1 en door deze volbrengt gij de zaak1 welke gij u innerlijk hebt voorgesteld1 en door hen wordt gij te land1 en door schepen ter zee vervoerd4 #ha4 ,en hij toont u zijne teekenen4 ,welke van ,gods teekenen zult gij dus loochenen8 #hb4 ,gaan zij niet over de aarde1 en zien zij niet wat het einde was van hen1 die vr hen bestonden8 ,deze waren talrijker dan zij en machtiger in sterkte1 en lieten aanzienlijker gedenkteekenen van hunne macht op aarde2 maar wat zij verworven hadden was hun van geen voordeel4 #hc4 ,en toen hunne apostelen tot hen kwamen met duidelijke bewijzen hunner zending verheugden zij zich vol overmoed in de kennis1 die met hen was #ahhh1 doch de straf1 waarover zij hadden gespot1 omringde hen4 #hd4 ,en toen zij onze wraak zagen1 zeiden zij3 ,wij gelooven in ,god alleen en wij doen afstand van de afgoden1 welke wij met hem hebben vereenigd4 #he4 ,maar hun geloof baatte hen niet1 nadat zij onze wraak hadden gezien4 ,dit was het bevel van ,god1 dat vroeger in acht genomen werd1 nopens zijne dienaren1 en de ongeloovigen deed te gronde gaan4 ,,een ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,duidelijk ,,uitgelegden4 #ahhi4 ,geopenbaard te ,mekka--#ed verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ha4 ,mim4 ,dit is een boek van den ,barmhartigste4 #b4 ,een boek1 waarvan de verzen duidelijk zijn uitgelegd #ahij1 een ,arabische ,koran2 tot onderricht van een volk1 dat verstaat2 #c4 ,brengende goede tijdingen1 en bedreigingen aankondigende1 maar het meerendeel hunner wendt zich af en luistert niet daarnaar4 #d4 ,en zij zeggen3 onze harten zijn gesluierd voor de leer waartoe gij ons uitnoodigt2 er is doofheid in onze ooren1 en eene gordijn tusschen ons en ulieden2 handel dus zooals gij gepast zult oordeelen2 want wij zullen handelen overeenkomstig onze eigene gevoelens4 #e4 ,zeg3 ,waarlijk1 ik ben slechts een mensch zooals gij4 ,mij is het geopenbaard1 dat uw ,god n ,god is2 richt dus uwen weg naar hem1 en vraagt vergiffenis voor hetgeen voorbij is4 ,en wee over de ongeloovigen4 #f4 ,die de bepaalde aalmoezen niet geven1 en in het volgende leven niet gelooven6 #g4 ,maar wat hen betreft1 die gelooven en rechtvaardigheid uitoefenen1 zij zullen eene eeuwigdurende belooning ontvangen4 #h4 ,zeg3 ,gelooft gij werkelijk niet in hem1 die de aarde in twee dagen schiep #ahia1 en stelt gij anderen met hem gelijk8 ,hij is de heer van alle schepselen6 #i4 ,en hij heeft vastgewortelde bergen op de aarde geplaatst #ahib1 die zich daarboven verhieven4 ,hij zegende haar en voorzag haar van het voedsel der schepselen1 die aangewezen waren de bewoners daarvan te zijn1 in vier dagen #ahic1 gelijkelijk1 voor hen die vragen #ahid4 #aj4 ,en hij ondernam de schepping des hemels3 en deze was rook #ahie1 en hij zeide tot den hemel en tot de aarde3 ,komt1 hetzij gehoorzaam of tegen uwen wil4 ,zij zeiden3 ,wij komen gehoorzaam aan uw bevel4 #aa4 ,en hij vormde die in zeven hemelen in twee dagen1 en openbaarde aan iederen hemel zijne verrichting4 ,en wij tooiden den lageren hemel met lichten1 en plaatsten eene wacht van engelen daarin #ahif4 ,dat is de beschikking van den machtigen1 den wijzen ,god4 #ab4 ,indien de bewoners van ,mekka zich aan deze onderrichtingen onttrekken1 zeg3 ,ik kondig u eene plotselinge vernietiging aan1 zooals de vernietiging van ,ad en ,thamoed4 #ac4 ,toen de profeten tot hen kwamen1 voor hen en achter hen #ahig1 zeggende3 ,vereert ,god alleen1 antwoordden zij3 ,indien het onzen ,heer zou hebben behaagd1 gezanten af te vaardigen1 zou hij zeker engelen hebben gezonden1 en wij gelooven de zending niet1 waarmede gij zijt belast4 #ad4 ,wat den stam ,ad betreft1 zij gedroegen zich1 zonder reden1 onbeschaamd op de aarde en zeiden3 ,wie is machtiger dan wij in sterkte8 ,zagen zij niet dat ,god1 die hen geschapen heeft1 machtiger dan zij in sterkte was8 ,en zij verwierpen onze teekenen met voordacht6 #ae4 ,daarom deden wij een fellen wind van ongeluk tegen hen opsteken #ahih1 opdat wij hun de straf der schande in deze wereld zouden doen proeven2 maar de straf van het volgende leven zal nog schandelijker wezen1 en zij zullen daartegen niet worden beschermd4 #af4 ,en wat ,thamoed betreft wij leidden hen1 maar zij beminden de blindheid meer dan de ware richting2 daarom overviel hen het vreeselijk gedruisch van eene schandelijke straf1 om hetgeen zij hadden verdiend4 #ag4 ,maar wij bevrijdden hen die geloofden en ,god vreesden #ahii4 #ah4 ,en waarschuw hen voor den dag1 waarop de vijanden van ,god in het hellevuur bijeenverzameld zullen worden1 en in onderscheiden scharen zullen optrekken4 #ai4 ,totdat1 wanneer zij daar zullen aangekomen zijn1 hunne ooren1 hunne oogen en hunne huiden getuigenis tegen hen zullen afleggen1 van datgene wat zij verricht zullen hebben4 #bj4 ,en zij zullen tot hunne huiden zeggen3 ,waarom legt gij getuigenis tegen ons af8 ,deze zullen antwoorden3 ,god heeft ons doen spreken2 hij die de spraak schenkt aan alle wezens1 hij schiep u eens1 en tot hem zijt gij teruggekeerd4 #ba4 ,gij kondt u niet verbergen terwijl gij zondigdet1 opdat uwe ooren en uwe oogen en uwe huiden geene getuigenis tegen u konden afleggen #aijj2 maar gij dacht1 dat ,god onbekend was met vele dingen welke gij deedt4 #bb4 ,dit was uwe meening welke gij van uwen ,heer uitdacht2 dit heeft u ten gronde gericht1 en gij zijt verloren4 #bc4 ,laten zij hunne marteling verdragen3 het hellevuur zal hun verblijf zijn4 ,ofschoon zij om genade smeeken1 zullen zij die niet erlangen4 #bd4 ,en wij zullen hun de duivels tot onafscheidbare makkers geven1 die hun valsche denkbeelden voorstelden1 welke zij nopens deze tegenwoordige wereld en de volgende voedden2 en voor hen is het vonnis juist passend1 dat vroeger werd uitgesproken over de volkeren van geniussen en menschen die voor hen waren1 en waardoor zij ten gronde gingen4 #be4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,luister niet naar dezen ,koran1 maar voer ijdele gesprekken bij de lezing daarvan1 opdat gij de stem van den lezer1 door uwe spotternijen en uw lachen1 bedekt4 #bf4 ,daarom zullen wij de ongeloovigen zekerlijk eene gestrenge straf doen ondergaan4 #bg4 ,en wij zullen zekerlijk het booze vergelden1 dat zij bedreven zullen hebben4 #bh4 ,dit zal de vergelding van ,gods vijanden zijn2 namelijk het hellevuur2 daarin is voor hen een eeuwigdurend verblijf gereed gemaakt1 als eene vergelding1 wegens het voorbedachtelijk verwerpen onzer teekenen4 #bi4 ,en de ongeloovigen zullen in de hel gillen3 ,o ,heer6 toon ons degenen der geniussen en menschen #aija1 die ons hebben verleid1 en wij zullen hen onder onze voeten werpen1 opdat zij vernederd en veracht worden4 #cj4 ,wat hen betreft die zeggen3 ,onze ,heer is ,god1 en zij die zich oprechtelijk gedragen1 de engelen zullen tot hen nederdalen #aijb en zeggen3 ,vreest niet1 en treurt ook niet2 maar verheugt u in de hoop van het paradijs1 dat u is beloofd4 #ca4 ,wij zijn uwe vrienden in dit leven1 en in datgene wat komen zal2 daarin zult gij hebben1 wat uwe zielen zullen begeeren1 alles wat gij zult verlangen4 #cb4 ,daarin zult gij alles verkrijgen1 waarom gij zult vragen1 als een geschenk van den barmhartigen en genadigen ,god4 #cc4 ,wie spreekt beter dan hij1 die tot ,god noodigt1 rechtvaardigheid uitoefent1 en zegt3 ,ik ben een ,moslem8 #cd4 ,goed en kwaad zullen niet gelijk gesteld worden4 ,vergeld het kwade met goed1 en ziet3 de man1 die uw vijand was1 zal uw beschermer en warmste vriend worden4 #ce4 ,maar niemand zal deze volmaaktheid bereiken1 behalve zij1 die lijdzaam zijn2 ook zal niemand die bereiken1 behalve hij1 die met een zeer gelukkig gemoed begiftigd is4 #cf4 ,en indien u door ,satan eene slechte ingeving wordt aangeboden1 neem dan uwe toevlucht tot ,god2 want hij is het1 die alles ziet en weet4 #cg4 ,onder de teekenen zijner macht zijn de dag en de nacht1 de zon en de maan4 ,vereer de zon niet1 noch de maan1 maar vereer ,god1 die haar heeft geschapen1 indien gij hem wilt dienen4 #ch4 ,maar indien zij trotschelijk zijnen dienst versmaden1 waarlijk1 de engelen die met uwen ,heer zijn prijzen hem nacht en dag1 en zijn niet vermoeid4 #ci4 ,en onder zijne teekenen is een ander1 dat gij het land woest ziet1 maar als wij er regen op nederzenden1 wordt het in beweging en gisting gebracht4 ,en hij die de aarde verkwikt1 zal zekerlijk ook de dooden bezielen2 want hij is almachtig4 #dj4 ,waarlijk1 zij die goddeloos onze teekenen miskennen1 zijn niet voor ons verborgen4 ,is dus hij beter1 die in het hellevuur zal worden geworpen1 of hij die op den dag der opstanding zeker zal verschijnen8 ,doet wat gij wilt1 maar hij ziet gewis alles wat gij doet4 #da4 ,waarlijk1 zij die niet in de vermaning van den ,koran gelooven1 nadat die tot hen is gekomen1 zullen eens ontdekt worden4 ,zekerlijk1 het is een boek van onschatbare waarde4 #db4 ,geene ijdelheid zal het bereiken1 noch van voren noch van achteren #aijc2 het is een openbaring van den wijzen ,god1 wiens lof terecht wordt verkondigd4 #dc4 ,de ongeloovigen van ,mekka zeggen u niets anders1 dan datgene1 wat vr u1 tot de profeten werd gezegd2 waarlijk1 hun ,heer is tot de vergiffenis geneigd1 en hij is mede in staat ernstig te kastijden4 #dd4 ,indien wij den ,koran in eene vreemde taal hadden geopenbaard #aijd1 zouden zij zekerlijk gezegd hebben3 ,wij zullen dien niet ontvangen1 zoo lang de teekenen daarvan niet duidelijk zijn uitgelegd4 ,is dan het boek in eene vreemde taal geschreven1 en de persoon1 aan wien het werd gericht een ,arabier8 ,antwoord3 ,het is een zekere gids voor hen die gelooven1 en een heelmiddel tegen twijfel en onzekerheid2 maar voor hen1 die niet gelooven1 een zwaar gehoor in hunne ooren1 en het is eene duisternis die hen bedekt1 deze zijn gelijk degenen1 die van eene afgelegene plaats worden aangeroepen #aije4 #de4 ,wij gaven vroeger het boek der wet aan ,mozes en er rees een twist over4 ,indien er vooraf geen besluit van uwen ,heer ware uitgegaan1 ten einde den tegenstanders dier openbaring uitstel te verleenen1 waarlijk1 dan zou de zaak tusschen hen zijn besloten geworden1 door de vernietiging der ongeloovigen2 want zij verkeerden daaromtrent in een zeer grooten twijfel4 #df4 ,hij die goed doet1 verricht dit ten voordeele zijner eigene ziel1 en hij die kwaad bedrijft doet het tegen zijne ziel2 want uw ,heer is niet onrechtvaardig omtrent zijne dienaren4 #dg4 ,hem is de kennis van het uur des oordeels voorbehouden1 en er komt geene vrucht uit den knop voort1 die haar omwikkeld houdt1 noch ontvangt eene vrouw in hare ingewanden1 noch wordt zij van hare vrucht bevrijd1 dan met zijne kennis4 ,op den dag waarop hij hen tot zich zal roepen1 zeggende3 ,waar zijn de makkers1 welke gij mij hebt toegeschreven8 zullen zij antwoorden3 ,wij verzekeren u1 dat daar voor geen getuige onder ons is #aijf4 #dh4 ,en de afgoden1 welke zij te voren aanriepen zullen zich aan hen onttrekken1 en zij zullen bemerken1 dat er geen weg zal wezen om te ontkomen4 #di4 ,het vermoeit den mensch niet1 het goede te vragen1 maar als het kwade hem overvalt1 vertwijfelt en wanhoopt hij4 #ej4 ,en indien wij hem onze genade doen genieten1 nadat hem droefenis bereikt1 zegt hij zekerlijk3 ,dit is men mij schuldig1 wegens mijne verdiensten2 ik geloof niet1 dat het uur des oordeels ooit zal komen1 en indien ik voor mijn ,heer word gebracht1 zal ik zeker bij hem den uitnemendsten toestand bereiken4 ,maar wij zullen dan aan hen die niet geloofd hebben1 datgene verklaren1 wat zij verricht hebben en wij zullen hen zekerlijk de meest gestrenge straf doen ondergaan4 #ea4 ,als wij den mensch gunsten verleenen1 wendt hij zich af en vertrekt1 zonder zijnen dank te betuigen3 maar als het kwaad hem bereikt1 bidt hij dikwijls4 #eb4 ,zeg3 ,wat denkt gij8 ,indien de ,koran van ,god is en gij daaraan niet gelooft1 wie zal dan onder eene grootere dwaling liggen dan hij1 die daarvan sterk afwijkt8 #ec4 ,hierna zullen wij hun onze teekenen toonen in de verschillende streken der aarde en in henzelven1 tot dat het hun duidelijk worde1 dat dit boek de waarheid is4 ,is het u niet toereikend1 dat uw ,heer getuige is van alle dingen8 #ed4 ,zijn zij niet in twijfel nopens de ontmoeting van hunnen ,heer1 bij de opstanding8 ,omvat hij niet alle dingen8 ,,twee ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,overweging4 #aijg ,geopenbaard te ,mekka #aijh--ec verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ha4 ,mim4 ,an4 ,sin4 ,kap4 ,zoo openbaart de wijze ,god u zijnen wil1 en op dezelfde wijze openbaarde hij dien aan de profeten1 die voor u waren4 #b4 ,aan hem behoort alles wat in den hemel en op aarde is1 en hij is de verheven1 de groote ,god4 #c4 ,er is weinig toe noodig1 dat de hemelen door de ontzaglijkheid zijner majesteit1 vaneen worden gescheurd2 de engelen verkondigen den lof van hunnen ,heer1 en vragen vergiffenis voor hen1 die op de aarde wonen4 ,is ,god niet de ,vergever van zonden1 de ,barmhartige8 #d4 ,maar wat hen betreft1 die andere goden tot hunne beschermers nevens hem nemen1 ,god slaat hunne daden gade2 want gij zijt geen opzichter over hen4 #e4 ,zoo hebben wij u een ,arabischen ,koran geopenbaard1 opdat gij de stad ,mekka zoudt waarschuwen1 en de ,arabieren die er omheen wonen1 en dat gij hen met den dag der algemeene verzameling zoudt bedreigen1 waaraan niet te twijfelen valt4 ,een deel zal dan in het paradijs worden geplaatst en een ander deel in de hel4 #f4 ,indien het ,gode had behaagd1 zou hij hen allen nen godsdienst hebben doen belijden2 maar hij leidt in zijne genade dengeen die hem behaagt1 en de onrechtvaardigen zullen geen beschermer of helper hebben4 #g4 ,nemen zij andere beschermers naast hem1 terwijl toch ,god de eenige1 ware beschermer is8 ,hij bezielt en doodt1 en is almachtig4 #h4 ,over welke zaak gij ook moogt verschillen1 de beslissing daarvan behoort aan ,god4 ,dit is ,god1 mijn ,heer1 op hem vertrouw ik1 en tot hem wend ik mij4 #i4 ,de schepper van hemel en aarde heeft u vrouwen van uwe eigene soort gegeven1 en mannelijke en vrouwelijk vee1 waardoor hij u vermenigvuldigt4 ,er is niets aan hem gelijk1 en hij is het1 die alles hoort en ziet4 #aj4 ,hem behooren de sleutels van hemel en aarde2 hij geeft overvloedigen voorraad aan wien hem behaagt1 en hij is spaarzaam naar zijn welbehagen3 want hij kent alle dingen4 #aa4 ,hij heeft u den godsdienst aangewezen1 welken hij aan ,noach gaf1 dien wij u1 o ,mahomet6 hebben geopenbaard1 en welken wij aan ,abraham1 ,mozes en ,jezus hebben aanbevolen1 zeggende3 ,neemt dezen godsdienst in acht1 en weest daarin niet verdeeld4 ,de aanbidding van n ,god1 waartoe gij hen uitnoodigt1 is bedroevend voor de ongeloovigen4 #ab4 ,god zal daartoe verkiezen wien hem behaagt1 en hij zal door die aanbidding leiden1 wie berouw betoont4 #ac4 ,zij1 die in verleden tijden leefden1 waren niet onder elkander verdeeld1 dan nadat de kennis van ,gods eenheid tot hen was gekomen1 en dit was door hunne eigene verdorvenheid4 ,indien ,gods woord1 dat de straf op een vooraf bepaalden tijd uitstelde1 niet vroeger ware uitgesproken1 zou er reeds tusschen hen zijn beslist4 ,zij1 die de schriften na hen hebben gerfd #aiji1 verkeeren zekerlijk daaromtrent in een verwarden twijfel #aiaj4 #ad4 ,noodig hen dus uit1 het zekere geloof te ontvangen1 en dring bij hen aan1 zooals u is bevolen4 ,volg niet hunne ijdele begeerten1 en zeg3 ,ik geloof in al de schriften welke ,god heeft nedergezonden1 en mij is bevolen rechtvaardigheid tusschen u uit te oefenen4 ,god is onze ,heer en uw ,heer3 aan ons zullen onze werken worden toegekend1 en aan u zullen uwe werken worden toegeschreven3 laat er tusschen ons en u geen krakeel bestaan2 want ,god zal ons allen op den jongsten dag verzamelen en tot hem zullen wij terugkeeren4 #ae4 ,wat hen betreft1 die nopens ,god twisten1 nadat zij zich reeds aan hem hadden onderworpen1 door het ontvangen van zijnen godsdienst1 hun twist zal ijdel zijn in het gezicht van hunnen ,heer4 ,zijne gramschap zal over hen komen1 en zij zullen eene gestrenge straf ondergaan4 #af4 ,god is het1 die de schrift en de weegschaal van het ware oordeel met waarheid heeft nedergezonden1 en wat zal u onderrichten1 of het uur nabij is8 #ag4 ,zij1 die daaraan niet gelooven1 wenschen het langs den weg der spotternij te verhaasten2 maar zij die gelooven1 beven daarvoor en weten dat het de waarheid is4 ,verkeeren niet zij1 die omtrent het jongste uur twisten1 in eene dwaling8 #ah4 ,god is goed voor zijne dienaren1 hij zorgt voor hen die hem behagen1 en hij1 de ,almachtige1 is gestreng4 #ai4 ,hij die het veld des volgenden levens ter bebouwing verkiest #aiaa1 zullen wij eene vermeerdering zijner bebouwing schenken1 en wie het veld van deze wereld ter bebouwing verkiest1 dezen zullen wij de vruchten daarvan geven2 maar hij zal geen deel in het volgende leven hebben4 #bj4 ,hebben de afgodendienaars godheden die hun een godsdienst bevelen1 welken ,god niet heeft veroorloofd8 ,maar indien het besluit niet ware genomen tot uitstel hunner straf1 tot den dag waarop de ongeloovigen van de ware geloovigen zullen worden gescheiden1 waarlijk1 dan zou reeds tusschen hen zijn geoordeeld2 want de onrechtvaardige zal zekerlijk eene pijnlijke marteling ondergaan4 #ba4 ,op dien dag zult gij de onrechtvaardigen in grooten schrik zien1 om hunne booze daden1 en de straf daarvan zal op hen nederkomen2 maar zij die gelooven en goede werken doen1 zullen de heerlijke perken van het paradijs bewonen2 zij zullen bij hunnen ,heer alles verkrijgen wat zij zullen begeeren4 ,dit is de grootste belooning4 #bb4 ,dit is wat ,god aan zijne dienaren beloofde1 die gelooven en goede werken verrichten4 ,zeg3 ,ik vraag geenerlei belooning van u1 voor deze mijne prediking1 behalve de liefde jegens uwe verwanten2 en hij die het goede verdiend zal hebben door eene goede daad1 aan dien zullen wij de verdienste van eene andere goede daad toevoegen2 want ,god is tot vergeven geneigd1 en gereed te beloonen4 #bc4 ,zeggen zij3 ,mahomet heeft lasterlijk eene leugen nopens ,god uitgedacht8 ,indien het ,gode behaagde1 kon hij uw hart dichtzegelen #aiab1 en de leugen volkomen vernietigen en de waarheid in zijne woorden staven3 want hij kent de binnenste deelen der menschelijke borst4 #bd4 ,hij is het1 die het berouw van zijne dienaren aanneemt1 zonden vergeeft en weet wat gij doet4 #be4 ,hij zal zijn oor neigen tot hen1 die gelooven en rechtvaardigheid uitoefenen1 en zal van zijne gunsten bijvoegen1 boven hetgeen zij zullen vragen of verdienen2 maar de ongeloovigen zullen eene gestrenge straf doorstaan4 #bf4 ,indien ,god den menschen zijne gunsten in overvloed schonk1 zouden zij zich zekerlijk onbeschaamd op aarde gedragen2 maar hij zendt met mate tot ieder neder die hem behaagt3 want hij ziet en kent den toestand zijner dienaren wel4 #bg4 ,hij is het1 die den regen nederzendt1 nadat de menschen daaraan hebben gewanhoopt2 hij spreidt zijne genade uit1 en hij is de schuts die1 terecht1 moet worden geprezen4 #bh4 ,onder zijne teekenen is de schepping van hemel en aarde1 van de levende schepselen1 waarmede hij beiden heeft gevuld4 ,hij is in staat hen voor zijne rechtbank te verzamelen1 wanneer hem dit behaagt4 #bi4 ,welk ongeluk u ook treffe1 het is u door ,god toegezonden1 om hetgeen uwe vaders hebben verdiend1 en toch vergeeft hij vele dingen4 #cj4 ,gij zult de goddelijke wraak op aarde niet verijdelen1 en gij zult geen ondersteuner of helper tegen ,god hebben4 #ca4 ,onder zijne teekenen behooren ook de schepen1 die met vlugheid de golven der zee klieven1 en als hooge bergen oprijzen2 indien het hem behaagt1 doet hij den wind ophouden en de schepen op den rug van het water stil liggen 7waarlijk hierin zijn teekenen voor iederen lijdzame en dankbare74 #cb4 ,of hij vernietigt die door schipbreuk1 om hetgeen hunne bemanning heeft verdiend4 ,doch hij vergeeft vele dingen4 #cc4 ,en zij1 die onze teekenen betwisten1 zullen weten1 dat er geen weg voor hen zal wezen1 om onze wraak te ontkomen4 #cd4 ,welke dingen u ook zijn geschonken1 zij zijn slechts het genot van dit tegenwoordige leven2 maar de belooning1 die met ,god is1 blijft beter en duurzamer1 voor hen die gelooven1 en hun vertrouwen in hunnen ,heer stellen2 #ce4 ,en die hatelijke en lage misdaden vermijden1 en vergeven1 als zij misnoegd zijn2 #cf4 ,en die naar hunnen ,heer luisteren en standvastig in het gebed zijn1 en wier zaken geregeld worden door wederzijdsche raadpleging1 en die aalmoezen geven van hetgeen wij hun hebben geschonken2 #cg4 ,en hij1 die1 wanneer hem nadeel is toegebracht1 het zelf wreekt #aiac4 #ch4 ,en de wedervergelding van het kwaad daaraan gevenredigd doet zijn2 maar hij die vergeeft en met zijn vijand verzoend is1 zal zijne belooning van ,god ontvangen #aiad2 want hij bemint de onrechtvaardigheid niet4 #ci4 ,en hij die zich zelven zal wreken1 nadat hem nadeel zal zijn toegebracht2 #dj4 ,opzichtens dezen is het niet geoorloofd1 hen daarvoor te straffen2 maar is alleen geoorloofd hen te straffen1 die de menschen onrecht doen en onbeschaamd op aarde tegen de rechtvaardigheid handelen2 deze zullen eene gestrenge straf ondergaan4 #da4 ,die beleedigingen geduldig verdraagt en vergeeft1 waarlijk1 het is een noodzakelijk werk4 #db4 ,hij1 dien ,god zal doen dwalen1 zal hierna geen ondersteuner hebben4 ,gij zult de goddeloozen zien4 #dc4 ,die zeggen zullen als zij de straf zullen aanschouwen1 welke voor hen is gereed gemaakt3 ,is er geen weg om in de wereld terug te keeren8 #dd4 ,en gij zult hen aan het vuur der hel blootgesteld zien1 verplet door de schande welke zij zullen ondergaan2 zij zullen zijdelings en steelsgewijze naar het vuur zien1 en de ware geloovigen zullen zeggen3 ,waarlijk1 de verliezers zijn zij1 die op den dag der opstanding hunne eigene zielen en hunne gezinnen hebben verloren4 ,zullen de goddeloozen niet in de eeuwige marteling verblijven8 #de4 ,zij zullen geene ondersteuners hebben om hen tegen ,god te verdedigen1 en dien ,god zal doen dwalen1 zal geen weg tot de waarheid vinden4 #df4 ,luister naar uwen ,heer alvorens de dag komt1 dien ,god niet zal achterhouden1 ,gij zult geen toevluchtsoord op dien dag hebben1 noch zult gij in staat zijn uwe zonden te loochenen4 #dg4 ,maar indien zij1 tot wie gij predikt1 zich van uwe vermaningen afwenden1 waarlijk1 wij hebben u niet gezonden om een bewaker over hen te wezen2 uw plicht is slechts om te prediken4 ,als wij den mensch van onze genade doen proeven1 verblijdt hij zich daarin1 maar indien hem kwaad overvalt1 om hetgeen zijne handen vroeger hebben bedreven1 waarlijk1 dan wordt de mensch ondankbaar4 #dh4 ,aan ,god behoort het koninkrijk van hemel en aarde4 ,hij schept wat hem behaagt2 hij geeft dochters of zonen aan wie hem behaagt4 #di4 ,of hij geeft hun kinderen van beiderlei kunne1 en hij doet1 naar zijn welbehagen kinderloos blijven2 want hij is wijs en machtig4 #ej4 ,het is niet weggelegd voor den mensch1 dat ,god op eene andere wijze tot hem zou spreken dan door afzonderlijke openbaring1 of van achter een sluier #aiae4 #ea4 ,of door een gezant af te vaardigen1 om1 door zijn verlof1 datgene te openbaren1 wat hem behaagt2 want hij is hoog en wijs4 #eb4 ,zoo hebben wij door ons bevel eene openbaring gedaan #aiaf4 ,gij begreept voor dat tijdstip niet1 noch wat het boek van den ,koran1 noch wat het geloof was2 maar wij hebben dit als een licht aangewezen2 wij willen daardoor diegenen onzer dienaren leiden1 welke ons behagen1 en gij zult hen zekerlijk op den rechten weg leiden4 #ec4 ,den weg van ,god1 aan wien alles behoort1 wat in den hemel en op de aarde is4 ,zullen niet alle dingen tot ,god terugkeeren8 ,,drie ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,gouden ,,versierselen4 #aiag4 ,geopenbaard te ,mekka4 #aiah4--hi verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ha4 ,mim4 ,bij het duidelijke boek1 #b4 ,waarlijk1 wij hebben dit als een ,arabischen ,koran bevolen1 opdat gij dien zoudt begrijpen4 #c4 ,en het is zekerlijk in het oorspronkelijke boek #aiai geschreven1 dat door ons bewaard1 heerlijk en vol van wijsheid is4 #d4 ,zullen wij dus de vermaning van u afwenden en u daarvan berooven1 omdat gij een volk van overtreders zijt8 #e4 ,hoeveel profeten hebben wij tot de vroegere volkeren gezonden8 #f4 ,en er kwam geen profeet tot hen1 of zij lachten verachtelijk1 #g4 ,daarom vernietigden wij volkeren die machtiger dan deze in sterkte waren1 en het voorbeeld der vroegere volkeren is voor hen geplaatst4 #h4 ,indien gij hun vraagt wie de hemelen1 en de aarde schiep1 zullen zij zekerlijk antwoorden3 ,de machtige1 de wijze ,god schiep die4 #i4 ,wie heeft de aarde als een bed voor u uitgespreid1 en heeft daarop paden voor u gemaakt1 opdat gij geleid zoudt worden8 #aj4 ,en wie zendt den regen bij mate neder waardoor wij een dood land verkwikken8 7,zoo zult gij uit uwe graven worden opgewekt74 #aa4 ,en wie heeft al de verschillende dingen geschapen1 en u schepen en vee gegeven8 #ab4 ,waardoor gij vervoerd wordt1 opdat gij stevig op hunne ruggen zoudt zitten1 en de gunst van uwen ,heer zoudt gedenken1 als gij daarop zit1 en zeggen zoudt3 ,geloofd zij hij1 die deze schepen en dieren aan onzen dienst heeft onderworpen6 want wij zouden die door eigene macht niet hebben kunnen bemeesteren4 #ac4 ,en tot onzen ,heer zullen wij zekerlijk terugkeeren4 #ad4 ,toch hebben zij sommige zijner dienaren als zijne kinderen gehouden2 waarlijk de mensch is klaarblijkelijk ondankbaar4 #ae4 ,heeft ,god dochters genomen uit de wezens1 die hij heeft geschapen1 en heeft hij zonen uit u gekozen8 #af4 ,maar als aan een van hen het bericht wordt gebracht der geboorte van een kind dier kunne1 welke zij den ,barmhartige als hem gelijk toeschrijven1 dan wordt zijn aangezicht zwart en hij is met spijt vervuld #aibj4 #ag4 ,schrijven zij daarom aan ,god eene vrouwelijke nakomelingschap toe1 uit de wezens die onder versierselen worden opgevoed en zonder reden twisten8 #ah4 ,en maken zij de engelen1 die de dienaren des ,barmhartigen zijn vrouwelijk8 ,waren zij bij hunne schepping tegenwoordig8 ,hunne getuigenis zal nedergeschreven worden1 en zij zullen daaromtrent op den dag des oordeels ondervraagd worden4 #ai4 ,en zij zeggen3 ,indien het ,gode had behaagd1 zouden wij hen niet hebben vereerd4 ,zij hebben geene kennis daarvan1 zij spreken slechts eene ijdele leugen uit4 #bj4 ,hebben wij hun ooit te voren een boek met openbaringen vr dit gegeven1 en houden zij dat in hunne bewaring8 #ba4 ,neen6 ,maar zij zeggen3 ,waarlijk1 wij bevonden dat onze vaderen dezen godsdienst uitoefenden1 en wij richten ons naar hunne voetstappen4 #bb4 ,wij zouden geen prediker voor u1 naar geene stad1 of de bewoners daarvan1 die in overvloed leefden1 zeiden3 ,waarlijk1 wij bevonden dat onze vaderen eenen godsdienst uitoefenden1 en wij traden in hunne voetstappen4 #bc4 ,en de prediker antwoordde3 ,wat6 niettegenstaande ik u eenen meer waren godsdienst breng1 dan die welken gij bevondt dat door uwe vaderen werd gevolgd8 ,en zij hernamen3 ,waarlijk1 wij gelooven datgene niet1 wat gij gezonden zijt te prediken4 #bd4 ,daarom namen wij wraak op hen2 en aanschouw wat het einde was van hen1 die onze gezanten van bedrog beschuldigden4 #be4 ,herdenk toen ,abraham tot zijn vader en tot zijn volk zeide3 ,waarlijk ik ben rein van de goden welke gij vereert4 #bf4 ,ik aanbid slechts hem die mij heeft geschapen3 voor hem zal ik mij op den waren weg richten4 #bg4 ,en hij 7,abraham7 beval1 dat dit een vaste leer voor zijn nakomelingschap zou wezen1 opdat zij van den afgodendienst zouden worden afgewend1 naar de vereering van den eenigen1 waren ,god4 #bh4 ,waarlijk1 ik heb dezen bewoners van ,mekka en hunnen vaderen veroorloofd in voorspoed te leven1 tot de waarheid tot hen zou komen en een duidelijke gezant4 #bi4 ,maar nu de waarheid tot hen is gekomen1 zeggen zij3 ,dit is een goochelstuk1 en wij gelooven niet daaraan4 #cj4 ,en zij zeggen3 ,indien deze ,koran aan sommige voorname menschen van elke der beide steden #aiba ware nedergezonden1 zouden wij dien hebben ontvangen4 #ca4 ,deelen zij dan de genade van uwen ,heer uit #aibb4 ,wij verdeelen den noodigen voorraad onder hen1 in dit tegenwoordige leven1 en wij verheffen sommigen van hen1 eenige graden boven de anderen1 opdat de een van hen zich door den ander van hen doe dienen1 en de genade van uwen ,heer is meer waard dan de rijkdommen welke zij bijeenverzamelen4 #cb4 ,indien het niet ware1 geheel het menschelijk geslacht ongeloovigen te zien worden1 waarlijk1 dan hadden wij aan hen1 die niet in den ,barmhartige gelooven1 zilveren daken op hunne huizen gegeven1 en zilveren trappen1 waardoor zij daarin hadden kunnen opklimmen2 #cc4 ,en zilveren zetels om er op te leunen4 #cd4 ,en gouden versiersels2 want dit alles is de voorraad van dit leven2 maar het volgende leven met uwen ,heer zal voor degenen wezen1 die hem vreezen4 #ce4 ,wie van de vermaning van den ,barmhartige zal afdwalen1 zullen wij aan een duivel vastketenen1 en hij zal zijn onafscheidelijke makker wezen4 #cf4 ,de duivels zullen de menschen van het pad der waarheid afwenden1 en zij zullen zich verbeelden1 op den waren weg te zijn geleid4 #cg4 ,totdat1 wanneer de mensch op den jongsten dag voor ons zal verschijnen1 hij tot den duivel zal zeggen #aibc3 ,had ,god gegeven1 dat er tusschen ons een afstand ware geweest1 als van het ,oosten tot het ,westen6 ,o welk een vreeselijke makker zijt gij6 #ch4 ,maar geene wenschen zullen u op dien dag baten2 want gij zult deelgenooten derzelfde straf zijn4 #ci4 ,kunt gij1 o profeet6 den doove hoorend maken1 of den blinde richten1 en hem1 die in eene duidelijke dwaling verkeert8 #dj4 ,hetzij wij u uit hun midden wegnemen1 wij zullen zekerlijk wraak op hen nemen4 #da4 ,of hetzij wij u de uitvoering der straf doen zien1 waarmede wij hen hebben bedreigd1 wij zullen zekerlijk de overmacht over hen hebben4 #db4 ,houdt dus de leer vast1 die u werd geopenbaard2 want gij bewandelt den waren weg4 #dc4 ,zij is een gedenkteeken voor u en uw volk1 en hierna zult gij ondervraagd worden1 nopens de inachtneming daarvan4 #dd4 ,ondervraag onze gezanten1 welke wij vr u hebben gezonden #aibd1 of wij godheden1 buiten den ,barmhartige1 ter vereering hebben aangewezen4 #de4 ,wij zonden vroeger ,mozes met zijn teekenen tot ,pharao en diens vorsten1 en hij zeide3 ,waarlijk1 ik ben de gezant van den ,heer van alle schepselen4 #df4 ,en toen hij met onze teekenen tot hen kwam1 ziet1 toen lachten zij verachtelijk om hem4 #dg4 ,wij toonden hun echter teekenen waarvan het eene grooter dan het andere was1 en wij legden hun eene straf op #aibe1 opdat zij wellicht zouden worden bekeerd4 #dh4 ,en zij zeiden tot ,mozes3 ,o toovenaar6 bid uwen ,heer voor ons1 overeenkomstig het verbond1 dat hij met u heeft gesloten2 want wij zullen zekerlijk goed geleid worden4 #di4 ,maar toen wij de plaag van hen afnamen1 ziet1 toen braken zij hunne belofte4 #ej4 ,en ,pharao richtte eene bekendmaking tot zijn volk1 zeggende3 ,o mijn volk6 is het koninkrijk ,egypte niet mijn1 en deze rivieren #aibf1 die onder mij stroomen8 ,ziet gij niet8 #ea4 ,ben ik niet beter dan deze ,mozes1 die een verachtelijk persoon is1 #eb4 ,en zich slechts zelden verstaanbaar kan uitdrukken #aibg4 #ec4 ,zijn hem dan gouden armbanden gegeven #aibh1 of volgen de engelen hem in geregelden optocht8 #ed4 ,en ,pharao haalde zijn volk tot een lichtvaardig gedrag over1 en het gehoorzaamde hem2 want zij waren zondaren4 #ee4 ,en toen zij onze woede hadden uitgelokt1 namen wij wraak op hen en wij verdronken hen allen4 #ef4 ,wij maakten hen tot een voorbeeld1 en eene waarschuwing voor anderen4 #eg4 ,toen de zoon van ,maria als een voorbeeld werd gesteld1 ziet1 toen schreeuwde uw volk het1 door overmaat van vreugde1 uit #aibi4 #eh4 ,zij zeiden3 ,zijn onze goden beter dan hij1 of is ,maria's zoon beter dan onze goden8 ,zij hebben u deze vraag slechts voorgesteld1 als eene aanleiding tot twist4 ,ja1 zij zijn twistgierige menschen4 #ei4 ,jezus is slechts een dienaar 7een mensch71 dien wij met onze gunsten overlaadden1 en wij wezen hem als een voorbeeld voor de kinderen ,israls aan1 #fj4 7,indien het ons behaagde1 ja1 waarlijk1 dan konden wij uit u zelven engelen voortbrengen1 om u op de aarde op te volgen74 #fa4 ,en hij zal een teeken zijn van de nadering van het jongste uur #aicj2 twijfelt er dus niet aan2 volgt mij2 dit is de ware weg4 #fb4 ,laat ,satan er u niet van afwenden2 want hij is uw openlijke vijand4 #fc4 ,en toen ,jezus met duidelijke wonderen kwam1 zeide hij3 ,thans ben ik met wijsheid tot u gekomen1 en om u een deel te verklaren van de dingen1 nopens welke gij verschilt4 ,vreest dus ,god en gehoorzaamt mij4 #fd4 ,waarlijk ,god is mijn ,heer1 en uw ,heer2 vereert hem dus2 dit is de ware weg4 #fe4 ,en de verschillende partijen onder hen geraakten in twist met elkander #aica4 ,maar wee over hen1 die onrechtvaardig hebben gehandeld1 om de straf van een droevigen dag4 #ff4 ,verwachten de ongeloovigen iets anders dan het uur des oordeels2 dat het plotseling tot hen moge komen1 terwijl zij het niet voorzien8 #fg4 ,de vertrouwdste vrienden zullen op dien dag elkanders vijanden zijn1 behalve de godvruchtigen4 #fh4 ,o mijne dienaren6 er zal op dien dag geene vrees tot u komen1 en gij zult niet bedroefd worden4 #fi4 ,wie in onze teekenen hebben geloofd en aan mijn wil onderworpen 7,moslems7 zijn geweest1 tot hen zal men zeggen3 #gj4 ,treedt gij het paradijs binnen1 gij en uwe vrouwen1 met groote vreugde4 #ga4 ,gouden schotels zullen onder hen worden rondgedragen en bekers1 en daaruit zullen zij genieten1 wat hunne zielen zullen begeeren1 en waarin hunne oogen vermaak zullen scheppen1 en eeuwig zult gij daarin verblijven4 #gb4 ,dit is het paradijs1 dat gij gerfd hebt1 als eene belooning voor hetgeen gij hebt verricht4 #gc4 ,gij hebt daar vruchten in overvloed1 voedt u daarmede4 #gd4 ,maar de zondaren zullen voor eeuwig in de marteling der hel verblijven4 #ge4 ,zij zal voor hen niet verlicht worden1 en zij zullen daarin vertwijfelen4 #gf4 ,wij handelden niet onrechtvaardig met hunne eigene zielen1 maar zij zelven4 #gg4 ,zij zullen luid roepen1 zeggende3 ,o ,malek6 #aicb treedt voor ons tusschen beiden1 opdat uw ,heer onze marteling door vernietiging doe eindigen4 ,hij zal antwoorden #aicc3 ,waarlijk1 gij zult voor eeuwig hierin verblijven4 #gh4 ,wij brachten u vroeger de waarheid1 maar het meerendeel uwer hadden er afschuw van4 #gi4 ,hebben de ongeloovigen een stelsel opgemaakt1 om onzen profeet te verschalken8 #hj4 ,verbeelden zij zich1 dat wij hunne geheimen en hunne gesprekken niet hooren8 ,ja1 en onze gezanten1 die hen volgen #aicd1 schrijven die neder4 #ha4 ,zeg3 ,indien de ,barmhartige een zoon had1 zou ik de eerste zijn1 die hem vereerde4 #hb4 ,verre zij het van den ,heer van hemel en aarde1 den ,heer des troons1 datgene wat zij van hem betuigen6 #hc4 ,laat hen dus door ijdelheid waden1 en zich vermaken1 tot zij aan hunnen dag komen1 waarmede zij werden bedreigd4 #hd4 ,hij1 die de ,god in den hemel is1 is ook ,god op aarde1 en hij is de ,wijze1 de ,alwetende4 #he4 ,gezegend zij hij1 wien het koninkrijk van hemel en aarde behoort en alles wat daartusschen is1 met wien de kennis van het laatste uur is1 en voor wien gij zult worden verzameld4 #hf4 ,degenen1 welke zij nevens ,god aanroepen1 hebben het voorrecht niet1 anderen tot voorspraak te strekken1 behalve zij1 die getuigenis der waarheid afleggen en haar kennen #aice4 #hg4 ,indien gij hun vraagt1 wie hen heeft geschapen1 zullen zij zekerlijk antwoorden3 ,god4 ,waarom zijn zij dus tot de vereering van anderen afgewend8 #hh4 ,god hoorde ook1 toen de profeet zeide3 ,o ,heer6 waarlijk1 deze zijn ongeloovigen1 en hij antwoordde3 #hi4 ,wend dus van hen af en zeg3 ,vrede #aicf6--;,hierna zullen zij hunne dwaling kennen4 ,,vier ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,rook #aicg4 ,geopenbaard te ,mekka4 #aich--ei verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ha4 ,mim4 ,bij het doorzichtige boek van den ,koran4 #b4 ,waarlijk wij hebben dit in eenen gezegenden nacht #aici nedergezonden3 want wij hadden ons verbonden zoo te handelen4 #c4 ,in den nacht waarin1 gij duidelijke wijze1 het besluit van ieder bepaald ding is nedergezonden #aidj4 #d4 ,als een bevel van ons4 ,waarlijk wij waren immer gewoon1 gezanten met openbaringen1 met zeker tusschenpoozen te zenden4 #e4 ,als bewijs der genade van uwen ,heer2 want hij is het die alles hoort en ziet4 #f4 ,de ,heer van hemel en aarde en van alles wat daar tusschen is2 indien gij menschen van vast geloof zijt4 #g4 ,er is geen ,god buiten hem3 hij geeft leven en hij doet sterven2 hij is uw ,heer en de ,heer uwer voorvaderen4 #h4 ,thans vermaken zij zich door te twijfelen4 #i4 ,maar sla hen gade1 op den dag dat de hemel een zichtbaren rook zal voortbrengen4 #aj4 ,die den mensch zal bedekken #aida4 ,dit zal eene martelende plaag wezen4 #aa4 ,zij zullen zeggen3 ,o ,heer6 neem deze plaag van ons af2 waarlijk wij zullen ware geloovigen worden4 #ab4 ,wat heeft onze vermaning hen in dezen toestand gebaat1 toen een duidelijke gezant tot hen kwam4 #ac4 ,en zij zich van hem verwijderden1 zeggende3 ,deze man is door anderen onderricht #aidb1 of hij is een uitzinnig mensch4 #ad4 ,indien wij de plaag eenigermate van u afnemen1 zult gij zekerlijk tot uwe ongetrouwheid terugkeeren4 #ae4 ,op den dag waarop wij hen fel en met groote macht zullen aanvallen #aidc1 waarlijk1 dan zullen wij wraak op hen nemen4 #af4 ,wij beproefden het volk van ,pharao vr hen1 en een achtingswaardige gezant kwam tot hen4 #ag4 ,zeggende3 ,zendt de dienaren van ,god tot mij #aidd1 waarlijk1 ik ben een verzoenend zendeling voor u4 #ah4 ,en staat niet op tegen ,god1 want ik kom met eene duidelijke macht tot u4 #ai4 ,ik zoek eene schuilplaats bij mijn ,heer en uw ,heer1 opdat gij mij niet steenigt #aide4 #bj4 ,indien gij mij niet gelooft1 scheidt dan voor het minst van mij #aidf4 #ba4 ,en toen zij hem van bedrog beschuldigden1 riep hij zijn ,heer aan1 zeggende3 ,dit is een zondig volk4 #bb4 ,en ,god zeide tot hem3 ,trek des nachts met mijne dienaren voort2 want gij zult vervolgd worden1 en laat de zee gespleten achter u1 opdat de ,egyptenaren er in gaan4 #bc4 ,want zij vormen eene schaar1 gedoemd om verdronken te worden4 #bd4 ,hoe vele tuinen en fonteinen4 #be4 ,en bezaaide korenvelden en schoone woningen4 #bf4 ,en voordeelen welke gij geniet1 lieten zij niet achter zich8 #bg4 ,zoo ontnamen wij hun het bezit daarvan1 en wij gaven het1 als eene erfenis1 aan een ander volk #aidg4 #bh4 ,hemel noch aarde hebben om hen geweend #aidh2 en zij verkregen geen uitstel4 #bi4 ,wij bevrijdden de kinderen ,israls van eene schandelijke mishandeling4 #cj4 ,van ,pharao2 want hij was hoovaardig en een zondaar4 #ca4 ,wij kozen hen1 voorbedachtelijk1 boven alle volkeren4 #cb4 ,wij toonden hun verschillende teekenen1 waarin een duidelijke proef was gelegen4 #cc4 ,waarlijk deze bewoners van ,mekka 7ongeloovigen7 zeggen3 #cd4 ,zekerlijk zal ons bepaald einde geen ander dan onze eerste1 natuurlijke dood wezen2 nimmer zullen wij weder worden opgewekt4 #ce4 ,breng dan onze voorvaderen tot het leven terug1 indien gij de waarheid spreekt4 #cf4 ,zijn zij beter of het volk van ,tobba #aidi4 #cg4 ,en zij die vr hen bestonden8 ,wij verdelgden hen1 omdat zij zonden bedreven4 #ch4 ,wij hebben de hemelen en de aarde1 en alles wat daar tusschen is1 niet geschapen1 bij wijze van uitspanning4 #ci4 ,wij hebben die in waarheid 7ernst7 geschapen #aiej2 maar het grootste deel hunner begrijpt het niet4 #dj4 ,waarlijk1 de dag der scheiding zal de bepaalde tijd van hen allen wezen4 #da4 ,een dag1 waarop de meester en de dienaren elkander niet van voordeel zullen wezen1 en niet geholpen zullen worden4 #db4 ,uitgezonderd zij1 aan welke ,god genade zal verleend hebben3 want hij is de ,machtige1 de ,genadige4 #dc4 ,waarlijk1 de vrucht van den boom van al ,zakkoem4 #dd4 ,zal het voedsel van den goddelooze wezen #aiea4 #de4 ,als de droesem van olie1 zal het in de buiken der verdoemde koken 7als gesmolten metaal74 #df4 ,zooals het koken1 van het heetste water4 #dg4 ,men zal tot de volvoerders van ,gods wil zeggen3 ,grijpt den snoodaard en sleept hem naar het midden der hel4 #dh4 ,en werpt op zijn hoofd de marteling van heet water2 #di4 ,zeggende3 ,proef dit2 want gij zijt de machtige en eerbiedwaardige persoon4 #ej4 ,waarlijk1 dit is de straf waaraan gij twijfeldet4 #ea4 ,maar de vromen zullen op eene plaats van zekerheid worden gehuisvest4 #eb4 ,tusschen tuinen en fonteinen4 #ec4 ,zij zullen gekleed worden in fijne zijde en satijn1 en zij zullen met de aangezichten tegenover elkander zitten4 #ed4 ,zoo zal het wezen1 en zij zullen huwen1 met schoone meisjes1 die groote1 zwarte oogen hebben4 #ee4 ,op die plaats zullen zij1 in volle zekerheid1 zich alle soorten van vruchten doen toedienen4 #ef4 ,zij zullen daar den dood niet proeven na den eersten dood1 en ,god zal hen van de hellepijnen bevrijden4 #eg4 ,het is door den genadige goedheid van uwen ,heer4 ,dit zal eene groote gelukzaligheid wezen4 #eh4 ,daarenboven hebben wij den ,koran gemakkelijk gemaakt1 door dien in uwe eigen taal te openbaren1 opdat gij tot het einde vermaand zoudt wezen4 #ei4 ,daarom1 o ,mahomet6 wacht den uitslag af2 want ook zij wachten slechts1 u door een of ander onheil te zien overvallen4 ,,vijf ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,nederknieling4 #aieb ,geopenbaard te ,mekka4--#cf verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ha4 ,mim4 ,de openbaring van dit boek is van den machtigen1 den wijzen ,god4 #b4 ,waarlijk1 zoo wel in den hemel als op de aarde zijn teekenen van de goddelijke macht voor de ware geloovigen4 #c4 ,en in de schepping van u zelven1 en de dieren1 over de aarde verspreid1 zijn teekenen voor hen1 die juist oordeelen4 #d4 ,in de wisselvalligheid van nacht en dag1 en den regen1 dien ,god van den hemel nederzendt1 waarmede hij de aarde verkwikt1 nadat die dood was1 en in de verandering der winden zijn mede teekenen voor hen die begrijpen4 #e4 ,dit zijn de teekenen van ,god2 wij herinneren u daaraan met waarheid4 ,in welke openbaring zult gij dus gelooven1 nadat gij ,god en zijne teekenen hebt verworpen8 #f4 ,wee over iederen leugenachtigen en goddeloozen persoon4 #g4 ,die de teekens van ,god hoort1 welke hem worden voorgelezen1 en daarna trotsch in zijne ongetrouwdheid blijft volharden1 al hoorde hij die niet6 ,bedreig hem met eene pijnlijke straf4 #h4 ,en degeen1 welke1 als hij tot de kennis van een onzer teekenen komt1 die met spot ontvangt2 voor dezen is eene schandelijke straf gereed gemaakt4 #i4 ,vr hen ligt de hel1 en wat zij ook zullen gewonnen hebben1 zal hun volstrekt niet baten2 noch de afgoden welke zij1 naast ,god1 tot hunne schutsgeesten hebben genomen2 en zij zullen eene pijnlijke straf ondergaan4 #aj4 ,dit is de ware leiding2 en voor hen1 die niet aan de teekenen van ,god gelooven1 is de straf eener pijnlijke marteling gereed gemaakt4 #aa4 ,het is ,god1 die de zee aan u heeft onderworpen1 ten einde de schepen daarop zouden mogen zeilen1 op zijn bevel1 en dat gij door den handel voordeelen zoudt trachten te behalen van zijne mildheid1 en dat gij dankbaar zoudt zijn4 #ab4 ,hij verplicht alles wat in den hemel en op aarde is1 u te dienen2 het geheel behoort hem4 ,waarlijk1 hierin zijn teekenen voor hen die overwegen4 #ac4 ,zeg tot de ware geloovigen1 dat zij degenen vergiffenis schenken1 die niet hopen op de dagen van ,god #aiec1 ingesteld1 opdat hij de menschen beloone1 overeenkomstig hetgeen zij zullen verricht hebben4 #ad4 ,hij1 die doet wat recht is1 doet dat ten voordeele van zijne eigene ziel1 en wie kwaad doet1 doet het daartegen2 hierna zult gij tot uwen ,heer terugkeeren4 #ae4 ,wij gaven den kinderen ,israls het boek der wet1 de wijsheid en de profetie1 en wij voedden hen met goede dingen en verkozen hen boven alle natin4 #af4 ,wij gaven hun volkomene bevelen nopens de zaak van den godsdienst2 en zij vervielen niet tot verschil1 dan nadat de kennis tot hen was gekomen1 en wel door wederzijdsche afgunst4 ,maar op den dag der opstanding zal ,god hunnen twist beslechten1 nopens datgene1 waaromtrent zij verschillen4 #ag4 ,later wezen wij u1 o ,mahomet6 aan1 om eene wet te verkondigen1 nopens de zaak van den godsdienst2 volg die dus1 en volg niet de begeerten van hen1 die onwetend zijn #aied4 #ah4 ,waarlijk1 zij zullen u volstrekt niet baten tegen ,god4 ,de onrechtvaardigen zijn elkanders beschermers1 maar ,god is de beschermer der godvruchtigen4 #ai4 ,deze ,koran geeft den mensch duidelijke voorschriften1 en is eene leiding en eene genade voor hen1 die rechtvaardig oordeelen4 #bj4 ,verbeelden de bedrijvers van onrechtvaardigheid zich1 dat wij met hen zullen handelen1 zooals met degenen1 die gelooven en goede werken doen2 zoodat hun leven en hun dood gelijk zullen wezen8 ,zij oordeelen slecht4 #ba4 ,god heeft de hemelen en de aarde in waarheid geschapen2 hij zal iedereen beloonen1 overeenkomstig hetgene hij zal verricht hebben2 en zij zullen niet onrechtvaardig behandeld worden4 #bb4 ,wat denkt gij8 ,hij1 die zijne eigene lust boven ,god verkiest1 en dien ,god voorbedachtelijk heeft doen dwalen1 en wiens ooren en wiens hart hij heeft dichtgezegeld1 en over wiens oogen hij een sluier heeft geworpen1 wie zal dien richten1 nadat ,god hem aan zijn lot zal hebben overgelaten8 #bc4 ,zij zeggen3 er is geen ander leven1 buiten ons tegenwoordig leven4 ,wij sterven en wij leven1 en niets dan de tijd vernietigt ons4 ,maar zij hebben geene kennis van deze zaak2 zij volgen slechts eene ijdele meening4 #bd4 ,en als hun onze duidelijke teekenen worden herinnerd1 kunnen zij geen ander bewijsmiddel daartegen aanvoeren1 dan dat zij zeggen3 ,breng onze vaders1 die dood zijn1 tot het leven terug1 indien gij de waarheid spreekt4 #be4 ,zeg3 ,god gaf u leven en deed u daarna sterven2 hierna zal hij u op den dag der opstanding bijeenverzamelen2 daaraan is geen twijfel2 maar het meerendeel der menschen begrijpt het niet4 #bf4 ,aan ,god behoort het koninkrijk van hemel en aarde2 en den dag waarop het uur zal worden bepaald1 zullen degenen te gronde gaan1 die den ,koran van ijdelheid beschuldigen4 #bg4 ,en gij zult ieder volk geknield zien #aiee4 ,ieder volk zal voor zijn boek van rekenschap worden geroepen1 en men zal tot hem zeggen3 ,dezen dag zult gij beloond worden1 overeenkomstig datgene wat gij hebt verricht4 #bh4 ,dit ons boek zal met waarheid nopens u spreken2 daarin hebben wij alles nedergeschreven1 wat gij hebt gedaan4 #bi4 ,wat hen betreft1 die geloofd en goede werken verricht zullen hebben1 hun ,heer zal hen in zijne genade omvatten3 dit zal duidelijke gelukzaligheid zijn4 #cj4 ,wat echter de ongeloovigen betreft1 tot hen zal gezegd worden3 ,werden u niet mijne teekenen herinnerd8 maar gij verwierpt die trotsch en werdt zondaren6 #ca4 ,en toen tot u werd gezegd3 ,waarlijk1 de belofte van ,god was waar2 en wat het uur des oordeels betreft1 dit is ontwijfelbaar1 antwoorddet gij3 ,wij weten niet wat het uur des oordeels is2 wij hebben slechts eene onzekere meening1 en wij hebben daaromtrent geene zekerheid4 #cb4 ,maar op dien dag zal het kwade van hetgeen zij zullen hebben verricht1 voor hen verschijnen1 en datgene1 waarom zij hebben gespot1 zal hen overal omringen4 #cc4 ,er zal dan tot hen worden gezegd3 ,dezen dag zullen wij u vergeten1 gelijk gij de ontmoeting van dezen uwen dag hebt vergeten2 het hellevuur zal het verblijf zijn1 en gij zult niemand hebben om u te bevrijden4 #cd4 ,dit zult gij ondergaan1 dewijl gij de teekenen van ,god tot onderwerp van uwen spot hebt gemaakt1 en het leven der wereld heeft u misleid4 ,daarom zullen zij op dien dag niet worden weggenomen om weder op aarde te verschijnen1 en er zal hun niets meer gevraagd worden1 waardoor zij ,gods welbehagen op zich zouden kunnen vestigen4 #ce4 ,geloofd zij dus ,god1 de ,heer der hemelen1 en de ,heer der aarde1 de ,heer van alle schepselen4 #cf4 ,en glorie aan hem in den hemel en op aarde2 want hij is de machtige1 de wijze ,god4 ,,zes ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,alahkaf #aief4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ce verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ha4 ,mim4 ,de openbaring van dit boek is van den machtigen den wijzen ,god4 #b4 ,wij hebben de hemelen1 de aarde1 en alles wat daar tusschen is1 niet anders geschapen dan in waarheid #aieg1 en voor een bepaald tijdperk #aieh maar de ongeloovigen wenden zich af van de waarschuwing1 welke hun is gegeven4 #c4 ,zeg3 wat denkt gij8 ,toont mij1 welk deel der aarde geschapen is door de afgoden1 welke gij aanbidt8 ,of hadden zij eenig aandeel in de schepping der hemelen8 ,brengt mij een boek1 dat vr dit boek werd geopenbaard1 of slechts de sporen der wetenschap die dit aantoonen1 en indien gij menschen van waarheid zijt4 #d4 ,wie verkeert in eene grootere dwaling dan hij1 die naast ,god datgeene aanbidt1 wat hem1 tot op den dag der opstanding1 geen antwoord kan geven1 en afgoden1 die er geen acht opslaan1 dat zij worden aangeroepen4 #e4 ,die1 als de menschen bij elkander verzameld zullen zijn1 om geoordeeld te worden1 hunne vijanden worden1 en hunne aanbidding ondankbaar loochenen zullen8 #f4 ,als hun onze duidelijke teekens worden herinnerd zeggen de ongeloovigen van de waarheid #aiei1 als die tot hen komt3 ,dit is een duidelijk tooverstuk4 #g4 ,zullen zij zeggen3 ,mahomet heeft het 7den ,koran7 uitgedacht8 ,antwoord3 indien ik het heb versierd1 waarlijk1 dan zult gij geenerlei gunst voor mij van ,god verkrijgen4 ,doch hij kent de beleedigende taal1 welke gij daaromtrent uitspreekt4 ,hij is een toereikende getuige tusschen mij en u1 en hij is barmhartig en genadig4 #h4 ,zeg3 ik ben niet alleen onder de gezanten #aifj2 ik weet niet wat met mij1 of met u1 hiernamaals zal worden gedaan2 ik volg niets dan hetgeen mij is geopenbaard 7ik ben niets meer dan een openbaar waarschuwer74 #i4 ,zeg3 ,wat is uwe meening8 ,indien dit boek van ,god is1 en gij daarin niet gelooft1 en een getuige uit de kinderen ,israls legt de getuigenis af van zijne overeenstemming met de wet #aifa en gelooft daarin1 terwijl gij het daarentegen trotschelijk verwerpt2 zijt gij dan geene zondaars8 waarlijk ,god leidt den onrechtvaardige niet4 #aj4 ,maar zij die niet gelooven1 zeggen van de ware geloovigen3 ,indien de leer van den ,koran goed ware geweest1 hadden zij die niet vroeger dan wij omhelsd #aifb4 ,en als zij daardoor niet geleid worden1 zeggen zij3 ,dit is eene overoude leugen4 #aa4 ,het boek van ,mozes werd vr den ,koran geopenbaard1 om een gids en een bewijs van ,gods genade te wezen2 en dit is een boek1 waardoor het boek1 van ,mozes wordt bevestigd1 en dat in de ,arabische taal is gegeven1 om hen die onrechtvaardig handelen1 bedreigingen aan te kondigen1 en om goede tijdingen tot de rechtvaardigen te brengen4 #ab4 ,wat hun betreft die zeggen3 ,onze ,heer is ,god1 en die zich oprecht gedragen1 hen zal geen vrees bereiken1 en zij zullen niet bedroefd worden4 #ac4 ,deze zullen de bewoners van het paradijs zijn2 eeuwig zullen zij daarin verblijven1 ter belooning voor hetgeen zij gedaan zullen hebben4 #ad4 ,wij hebben den mensch geboden1 zijne ouders goed te behandelen2 zijne moeder baarde hem uit hare lendenen met pijn1 en bracht hem met pijn voort2 en de tijdruimte der zwangerschap en de zoging tot aan zijne spening1 is dertig maanden4 ,hij bereikt den ouderdom van zijne sterkte1 en den ouderdom van veertig jaren en zegt3 #aifc4 ,o ,heer6 spoor mij aan door uwe ingeving opdat ik dankbaar moge zijn voor uwe gunsten1 waarmede gij mij en mijne ouders hebt begiftigd1 en dat ik rechtvaardigheid mogen uitoefenen1 naar uw welbehagen1 en wees mij en mijne nakomelingschap genadig2 want ik ben tot u gewend en ik ben een ,moslem4 #ae4 ,dit zijn zij1 van welke wij de goede werken aannemen1 welke zij hebben verricht1 en wier slechte daden wij voorbij gaan2 en zij zullen onder de bewoners van het paradijs zijn3 ,dit is eene ware belofte1 welke in deze wereld is gedaan4 #af4 ,hij die tot zijne ouders zegt3 ,foei6 gij belooft mij1 dat ik uit het graf opgeroepen en weder levend worden zal1 nadat verscheiden geslachten voor mij voorbijgegaan zijn1 en niemand van hen is teruggekeerd #aifd4 ,zijne ouders zullen ,gods bijstand voor hem inroepen en tot hunnen zoon zeggen3 ,wee u6 ,geloof2 want de belofte van ,god is waarheid4 ,maar hij zal antwoorden3 ,dit zijn slechts dwaze fabelen der ouden4 #ag4 ,dit zal een zijn dergenen1 wier vonnis reeds op de volkeren van geniussen en menschen1 die vr hen waren1 rechtvaardig is toegepast4 ,zij zullen zekerlijk te gronde gaan #aife4 #ah4 ,voor ieder is een zekere graad van geluk of ellende gereed gemaakt1 overeenkomstig hetgeen zij verricht zullen hebben1 opdat ,god hen voor hunne werken moge beloonen1 en zij niet onrechtvaardig worden behandeld4 #ai4 ,op een zekeren dag zullen de ongeloovigen voor het hellevuur geplaatst worden1 en men zal tot hen zeggen3 ,gij ontvingt uwe goede dingen1 gedurende den tijd uws levens1 terwijl gij in de wereld waart2 gij hebt die verkwist en hebt u gehaast die te genieten2 daarom zult gij op dezen dag met de straf der schande worden vergolden1 omdat gij u onbeschaamd op de aarde hebt gedragen1 zonder rechtvaardigheid en omdat gij gezondigd hebt4 #bj4 ,gedenk den broeder van ,ad #aiff1 toen hij in ,alahkaf tot zijn volk predikte1 waar voor hem en na hem predikers waren1 zeggende3 ,vereert niemand buiten ,god2 waarlijk1 ik vrees voor u de straf van den grooten dag4 #ba4 ,zij antwoordden3 ,zijt gij tot ons gekomen1 om ons van de vereering onzer goden af te wenden8 ,breng ons thans de straf1 waarmede gij ons bedreigt1 indien gij een waarachtig mensch zijt4 #bb4 ,hij zeide3 ,waarlijk1 de kennis van den tijd1 wanneer u uwe straf zal worden opgelegd1 is met ,god1 en ik verklaar u slechts datgene1 waartoe ik gezonden ben om het u te prediken2 maar ik zie1 gij zijt een onwetend volk4 #bc4 ,en toen zij de voorbereiding zagen1 die voor hunne straf werd gemaakt1 namelijk eene wolk die de lucht doortrok1 en naar hunne valleien dreef1 zeiden zij3 ,dit is eene doortrekkende wolk1 die ons regen brengt4 ,hoed antwoordde3 ,neen1 het is datgene waarvan gij verlangd hebt1 dat het verhaast zou worden2 een wind1 waarin eene gestrenge wraak is4 #bd4 ,deze zal1 op het bevel van den ,heer1 alles verwoesten #aifg4 ,en des ochtends was er niets te zien1 behalve hunne ledige woningen4 ,zoo vergelden wij de zondaren4 #be4 ,wij hebben hen in denzelfden1 gelukkigen staat als u geplaatst1 o bewoners van ,mekka6 en wij hebben hun ooren1 oogen en harten gegeven2 maar noch hunne ooren1 noch hunne oogen1 noch hunne harten1 die hun van eenig voordeel waren1 toen zij de teekenen van ,god verwierpen2 maar de wraak welke zij hadden bespot1 kwam op hen neder4 #bf4 ,wij verwoestten vroeger de steden1 die rondom u waren #aifh2 en wij stelden haar onze teekenen op verschillende wijzen voor1 opdat zij berouw zouden hebben4 #bg4 ,waarom ondersteunden haar niet degenen1 welke zij als goden namen naast ,god1 en met welker toegenegenheid zij waanden vereerd te zijn8 ,neen1 zij onttrokken zich aan hunne blikken4 ,maar het was hunne valsche meening1 die hen verleidde1 en de godslastering1 welke zij hadden uitgedacht4 #bh4 ,gedenk1 toen wij zekere geniussen #aifi zich tot u deden wenden1 opdat zij de ,koran zouden hooren2 en toen zij bij de lezing daarvan tegenwoordig waren1 zeiden zij tot elkander3 ,geef gehoor1 en toen het geindigd was1 keerden zij tot hun volk terug1 predikende wat zij gehoord hadden4 #bi4 ,zij zeiden3 ,ons volk6 waarlijk1 wij hebben een boek hooren voorlezen1 dat in den tijd van ,mozes werd geopenbaard #aigj1 bevestigende de schrift die te voren werd gegeven1 en leidende tot de waarheid en den rechten weg4 #cj4 ,ons volk6 gehoorzaam ,gods prediker1 en geloof in hem1 opdat hij u uwe zonden vergeve1 en u van eene pijnlijke straf moge bevrijden4 #ca4 ,en hij1 die ,gods prediker niet gelooft1 zal op geenerlei wijze ,gods wraak op aarde verijdelen3 nooit zal hij eenigen beschermer buiten hem hebben4 ,deze zullen in eene duidelijke dwaling verkeeren4 #cb4 ,weten zij niet dat ,god1 die de hemelen en de aarde heeft geschapen1 en door de schepping daarvan niet vermoeid werd1 in staat is den doode tot het leven op te wekken8 ,ja1 waarlijk2 want hij is almachtig4 #cc4 ,op een zekeren dag zullen de ongeloovigen aan het hellevuur worden blootgesteld1 en er zal tot hen worden gezegd3 ,is dit niet werkelijk gebeurd8 ,zij zullen antwoorden3 ,ja1 bij onzen ,heer4 ,god zal antwoorden3 ,proeft dus de straf der hel1 omdat gij ongeloovigen waart4 #cd4 ,verdraag1 o profeet6 de beleedigingen van uw volk met geduld1 gelijk onze gezanten1 die met standvastigheid waren begaafd1 de beleedigingen van hun volk hebben verdragen1 en eisch niet1 dat hunne straf voor hun worde verhaast4 #ce4 ,op den dag1 waarop zij de straf zullen zien1 waarmede zij bedreigd zijn geworden1 zal het hun toeschijnen1 als waren zij slechts een uur van een dag in de wereld 7of in de graven7 gebleven4 ,dit is eene waarschuwing4 ,wie zal dan te gronde gaan1 buiten de zondaren8 ,,zeven ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,mahomet #aiga4 ,geopenbaard te ,medina #aigb--dj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,god zal de daden van degenen zonder uitwerking doen zijn1 die niet gelooven1 en de menschen van ,gods weg afleiden4 #b4 ,maar wat hen betreft1 die godvruchtig zijn1 rechtvaardigheid uitoefenen1 en de openbaring gelooven1 welke aan ,mahomet werd nedergezonden 7want het is de waarheid van hunnen ,heer71 hij zal hen van hunne slechte daden zuiveren1 en hun hart ten goede neigen4 #c4 ,dit zal hij doen1 omdat zij die gelooven1 geene ijdelheid voeden1 en omdat zij die gelooven1 de waarheid van hunnen ,heer volgen4 ,zoo stelt ,god voorbeelden aan de menschen voor3 #d4 ,als gij de ongeloovigen ontmoet1 slaat hun het hoofd af1 tot gij eene groote slachting onder hen hebt aangericht2 of bindt hen1 opdat zij niet ontkomen4 #e4 ,daarna zult gij hen in vrijheid stellen1 of hen teruggeven tegen een losprijs1 tot de oorlog zal geindigd zijn #aigc4 ,dit zult gij doen4 ,waarlijk1 indien het ,gode behaagde1 zou hij1 zonder uwen bijstand1 wraak op hen kunnen nemen1 maar hij beveelt u in zijne veldslagen te strijden1 opdat hij den een van u1 door den ander zou kunnen beproeven4 ,en wat hen betreft1 die ter verdediging van ,gods waren godsdienst strijden1 ,god zal hunne werken niet doen verloren gaan4 #f4 ,hij zal hen leiden en hun hart ten goede neigen4 #g4 ,en hij zal hen in het paradijs voeren1 waarvan hij hun heeft verhaald4 #h4 ,o ware geloovigen6 indien gij ,god ondersteunt1 met voor zijnen godsdienst te strijden1 zal hij u tegen uwe vijanden bijstaan1 en uwen voet vast zetten4 #i4 ,maar wat de ongeloovigen betreft1 laat hen te gronde gaan1 en ,god zal hunne werken krachteloos maken4 #aj4 ,dit zal hen overkomen1 omdat zij met afschuw hebben verworpen1 wat ,god heeft geopenbaard2 daarom zullen hunne werken niets baten4 #aa4 ,reizen zij niet op de aarde1 en zien zij niet wat het einde was van hen1 die vr hen waren8 ,god verdelgde hen geheel1 en dezelfde ramp wacht de ongeloovigen4 #ab4 ,dit zal geschieden1 dewijl ,god de beschermer der ware geloovigen is1 en omdat de ongeloovigen geen ondersteuner hebben4 #ac4 ,waarlijk1 ,god zal hen1 die gelooven en goede werken doen1 binnenleiden in tuinen waardoor rivieren stroomen #aigd2 maar laat de ongeloovigen zwelgen in genot1 en eten zooals de redelooze dieren eten2 hun verblijf zal het hellevuur wezen4 #ad4 ,hoevele steden waren machtiger in sterkte dan uwe stad1 die u heeft verdreven2 maar wij hebben haar uitgeroeid1 en er was niemand om haar te helpen8 #ae4 ,zal hij dus1 die de geheele verklaring van zijn ,heer volgt1 behandeld worden als hij1 wiens slechte werken door den duivel voor hem aanlokkend zijn gemaakt1 en die zijne eigene lusten volgt8 #af4 ,dit is de beschrijving van het paradijs1 dat den vromen is beloofd1 daarin zijn rivieren van water dat niet kan bederven1 en rivieren van melk1 welker smaak nooit verandert1 en rivieren van wijn1 behaaglijk voor hen1 die er van drinken4 #ag4 ,en rivieren van gezuiverden honing1 en daar zullen zij overvloed van alle soorten van vruchten hebben en vergiffenis van hunnen ,heer vinden4 ,zal de mensch voor wien deze dingen zijn toebereid1 evenals hij wezen1 die voor altijd in het hellevuur moet wonen1 en die met kokend water zal gelescht worden1 dat hem de ingewanden zal verscheuren8 #ah4 ,onder de ongeloovigen zijn sommigen1 die u gehoor verleenen1 tot zij1 als zij van u uitgaan1 al spottend tot degenen zeggen1 aan wie kennis werd gegeven #aige2 ,wat heeft hij thans gezegd8 ,dit zijn zij1 wier harten door ,god zijn verzegeld1 en die hunne eigene lusten volgen4 #ai4 ,maar wat hen betreft1 die geleid worden1 ,god zal hun een uitgebreider leiding schenken1 en hij zal hen onderrichten nopens datgene1 wat zij te vermijden hebben #aigf4 #bj4 ,wat wachten de ongeloovigen dan8 ,op het laatste uur8 ,dat het plotseling op hen moge nederkomen6 ,sommige teekens daarvan zijn reeds gekomen #aigg1 en als het hen werkelijk zal overvallen1 hoe kunnen zij dan eene waarschuwing ontvangen8 #ba4 ,weet dus1 dat er geen ,god buiten ,god is1 en vraag vergiffenis voor uwe zonden #aigh1 en voor de ware geloovigen1 zoowel mannelijke als vrouwelijke4 ,god kent de zaken1 welke gij in de wereld verricht1 en uwe verblijfplaats hiernamaals4 #bb4 ,de ware geloovigen zeggen3 ,werd er niet eene ,soera geopenbaard1 waarin de oorlog tegen de ongeloovigen wordt bevolen8 ,maar als een ,hoofdstuk zonder eenige dubbelzinnigheid is geopenbaard1 en de oorlog daarin is vermeld1 zult gij hen1 in wier hart een gebrek is #aigi1 naar u zien blikken1 met het gelaat van iemand1 die door den dood wordt overschaduwd4 ,maar gehoorzaamheid en datgene te spreken1 wat gepast is1 zou verkieslijker voor hen wezen4 #bc4 ,en als de zaak 7de oorlog7 stellig besloten is1 zal het beter voor hen zijn1 dat zij de verbintenis met ,god nakomen4 #bd4 ,zoudt gij dus gereed zijn geweest1 indien gij gemachtigd waart geworden1 buitensporigheden op aarde te bevrijden #aihj en de banden des bloeds te schenden8 #be4 ,dit zijn zij1 die door ,god zijn gevloekt en doof gemaakt1 en wier oogen hij verblind heeft4 #bf1 ,overwegen zij dus den ,koran niet aandachtig8 ,zijn er sloten op hun hart8 #bg4 ,waarlijk1 zij die hunne ruggen toewenden1 nadat hun de ware richting duidelijk gemaakt is1 ,satan zal hunne zonden voor hen gereed maken en hun het gedrag voorschrijven1 en ,god zal hen eenigen tijd verdragen4 #bh4 ,dit zal hen overkomen1 omdat zij in het geheim zeggen tot hen1 die het door ,god geopenbaarde verachten3 ,wij zullen u in een gedeelte der zaak volgen #aiha4 ,maar ,god kent hunne geheimen4 #bi4 ,hoe zal het dus met hen gesteld zijn1 als de engelen hen zullen doen sterven en op hunne aangezichten en ruggen zullen slaan #aihb8 #cj4 ,dit zullen zij ondergaan1 omdat zij volgden wat ,gods verontwaardiging opwekt1 en afkeerig waren van hetgeen hem behaagt2 en hij zal hunne werken zonder vrucht doen zijn #aihc4 #ca4 ,verbeelden zij zich1 in wier harten een gebrek huist1 dat ,god hunne boosheid niet aan het licht zal brengen8 #cb4 ,indien het ons behaagde1 zouden wij u hen zekerlijk kunnen toonen1 en gij zoudt hen door hunne werken kennen2 doch gij zult hen zekerlijk reeds door de verwarde uitspraak hunner woorden onderscheiden4 ,maar ,god kent uwe daden4 #cc4 ,en wij zullen u beproeven1 tot wij diegenen uwer kennen1 welke dapper voor den godsdienst strijden en volharden4 ,wij zullen uw gedrag onderzoeken4 #cd4 ,waarlijk1 zij die niet gelooven en de menschen van ,gods weg afleiden1 en aan zijnen gezant weerstand bieden1 nadat hun de goddelijke leiding duidelijk gemaakt is1 zullen ,god volstrekt niet deren1 maar hij zal hunne werken verloren doen gaan4 #ce4 ,o ware geloovigen6 gehoorzaamt ,god1 en gehoorzaamt den gezant2 en vernietigt de uitwerking uwer daden niet4 #cf4 ,waarlijk1 hun1 die niet gelooven1 en de menschen van ,gods weg afleiden en daarna als ongeloovigen sterven1 zal ,god op geenerlei wijze vergeven4 #cg4 ,bezwijkt dus niet en noodigt uwe vijanden niet tot vrede uit1 terwijl gij de bovenhand behoudt2 want ,god is met u1 en zal u de verdiensten uwer werken niet ontrooven4 #ch4 ,waarlijk1 dit leven is slechts een spel en een ijdel vermaak2 maar indien gij geloofd en ,god vreest1 zal hij u uwe belooning geven4 ,hij eischt uw geheel vermogen niet van u4 #ci4 ,indien hij het geheel van u vorderde1 en ernstig bij u zou aandringen1 zoudt gij vrekkig worden1 en het zou uwen haat tegen uw gezant opwekken4 #dj4 ,ziet1 gij zijt diegenen1 welke uitgenoodigd zijn1 een deel van uw vermogen voor de ondersteuning van ,gods waar geloof te besteden1 en er zijn sommigen uwer die gierig zijn4 ,maar wie vrekkig is zal dit nopens zijne eigene ziel wezen2 want ,god is rijk1 maar gij zijt behoeftig1 en indien gij u afwendt1 zal hij een ander volk in uwe plaats stellen1 dat niet gelijk aan u zal wezen #aihd4 ,,acht ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,overwinning4 ,geopenbaard te ,medina--#bi verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,waarlijk1 wij hebben u eene duidelijke overwinning geschonken #aihe4 #b4 ,dat ,god u uwe voorgaande en uwe toekomstige zonde #aihf moge vergeven #aihg1 en zijne gunst omtrent u moge volmaken1 en u richten op den rechten weg4 #c4 ,en dat ,god u ondersteune met eene machtige hulp4 #d4 ,hij is het die in de harten der ware geloovigen volkomen gerustheid nederzendt1 opdat zij in geloof mogen toenemen boven hun vroeger geloof 7de heerscharen van hemel en aarde zijn ,godes1 en ,god is alwetend en wijs74 #e4 ,dat hij de ware geloovigen van beiderlei kunne in tuinen leide1 waardoor rivieren stroomen1 om daarin voor eeuwig te wonen1 en dat hij hen reinige van hunne slechte daden4 ,dit zal eene groote gelukzaligheid van ,god wezen4 #f4 ,hij zal de huichelachtige mannen en de huichelachtige vrouwen straffen1 en de afgodendienaars en de afgodendienaressen1 die eene slechte meening van ,god hebben4 ,zij zullen den tegenspoed ondervinden1 en ,god zal toornig omtrent hen zijn en hen vloeken2 hij heeft de hel voor hen gereed gemaakt1 dat zal een ellendig verblijf wezen4 #g4 ,aan ,god behooren de heerscharen van hemel en aarde2 en ,god is machtig en wijs4 #h4 ,waarlijk1 wij hebben u gezonden1 om een getuige te wezen1 een brenger van goede tijdingen en aankondiger van bedreigingen4 #i4 ,opdat gij1 o menschen6 in ,god en zijnen gezant zoudt gelooven1 hem bijstaan en eerbiedigen1 en hem des ochtends en des avonds prijzen zoudt4 #aj4 ,waarlijk1 zij die valsch zweren #aihh onder u1 zweren valsch bij ,god1 en de hand van ,god rust op hunne handen #aihi4 ,hij die zijn eed zal schenden1 zal die slechts ten nadeele zijner eigene ziel schenden2 maar hij die doet1 waartoe hij zich tegenover ,god heeft verbonden4 ,god zal hem eene heerlijke belooning schenken4 #aa4 ,de ,arabieren van de woestijn1 die achtergelaten #aiij werden1 zullen tot u zeggen3 ,ons vermogen en onze gezinnen eischen onze tegenwoordigheid1 zoodat wij niet met u ten krijg trekken2 vraag dus vergiffenis voor ons4 ,zij spreken datgene met hunne tongen1 wat niet in hunne harten is4 ,antwoord3 ,wie zal in staat zijn1 eenig tegenovergesteld ding voor u van ,god te verkrijgen1 indien het hem behaagt1 u te bedroeven1 of zoo het hem behaagt1 barmhartig omtrent u te zijn8 ,ja1 waarlijk1 ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #ab4 ,waarlijk1 gij hebt u verbeeld1 dat de gezant en de ware geloovigen nimmer tot hunne gezinnen zouden terugkeeren1 en dit was voor uwe harten behagelijk gemaakt2 maar gij zijt een verdorven volk4 #ac4 ,zij die in ,god en zijn gezant gelooven1 weten1 dat wij een brandend vuur voor de ongeloovigen hebben gereed gemaakt4 #ad4 ,aan ,god behoort het koninkrijk van hemel en aarde2 hij schenkt dengene vergiffenis die hem behaagt1 en hij straft naar zijn welbehagen2 en ,god is geneigd tot vergeven en barmhartig4 #ae4 ,zij die achtergelaten werden1 zullen zeggen1 als gij weggaat om den buit te halen #aiia1 sta ons toe u te volgen4 ,zij trachten ,gods woord te veranderen #aiib4 ,zeg3 ,gij zult ons niet volgen3 zoo heeft ,god vroeger gezegd4 ,zij zullen hernemen3 ,neen1 gij benijdt ons een deel van den buit4 ,doch zij zijn lieden van beperkt verstand4 #af4 ,zeg tot de ,arabieren van de woestijn1 die achtergelaten werden3 ,gij zult tegen een machtig en oorlogszuchtig volk worden opgeroepen2 en gij zult tegen hen kampen1 tot zij den ,islam zullen belijden4 ,indien gij gehoorzaamt1 zal ,god u eene glansrijke belooning geven2 maar indien gij u afwendt1 zooals gij u vroeger hebt afgewend1 zal hij u met eene gestrenge kastijding straffen4 #ag4 ,het zal geene misdaad voor den blinde1 noch zal het eene misdaad voor den lamme1 noch zal het eene misdaad voor den zieke zijn1 indien zij niet ten oorlog trekken2 en wie ,god en zijn gezant zal gehoorzamen1 zal door hem in tuinen geleid worden1 waardoor rivieren stroomen2 maar wie zich afwendt1 zal door hem met eene gestrenge kastijding gestraft worden4 #ah4 ,god was den waren geloovigen genegen1 toen zij u getrouwheid zwoeren onder den boom #aiic1 en hij kende datgene1 wat in hunne harten was2 daarom zond hij gerustheid des gemoeds op hen neder1 en beloonde hij hen met eene spoedige overwinning #aiid4 #ai4 ,en den grooten buit dien zij bemeesterden2 want ,god is machtig en wijs4 #bj4 ,god beloofde u1 dat gij een grooten buit zoudt verkrijgen1 en hij gaf u dezen werkelijk en hij hield de handen der menschen van u terug #aiie1 opdat het een teeken voor de ware geloovigen zou zijn1 en om u op den rechten weg te leiden4 #ba4 ,hij beloofde u ook anderen buit1 dien gij nog niet in staat waart te verkrijgen2 maar nu heeft ,god dien voor u ingesloten2 en ,god is almachtig4 #bb4 ,indien de ongeloovige bewoners van ,mekka tegen u hadden gevochten1 waarlijk1 zij zouden u hunne ruggen toegewend1 en zouden geen beschermer of ondersteuner gevonden hebben4 #bc4 ,overeenkomstig het bevel van ,god1 dat vroeger op de tegenstanders der profeten werd ten uitvoer gebracht2 want gij zult geenerlei verandering in ,gods gebod vinden4 #bd4 ,hij was het die hunne handen van u afhield1 en hen voor de uwe beschermde1 in de vallei van ,mekka1 nadat hij u de overwinning over hen had geschonken #aiif2 en ,god zag hetgeen gij deedt4 #be4 ,zij die niet gelooven1 verhinderen u den heiligen tempel te bezoeken1 en houden u zoodoende van het offeren terug1 opdat het niet op de plaats aankome waar het geofferd moest worden #aiig4 ,ware het niet1 dat gij verscheiden ware geloovigen van beiderlei kunne met voeten hadt getreden1 daar zij met de ongeloovigen ondereen verzameld waren1 en dat daarom eene misdaad ten hunnen opzichte op u zou hebben gerust1 zonder dat gij het wist1 dan zou hij uwe handen van hen niet hebben afgehouden2 maar dit geschiedde1 opdat ,god dengeen die hem behaagde1 in zijne genade zou kunnen leiden4 ,indien zij van elkander afgescheiden waren geweest1 zonden wij diegenen hunner1 welke niet geloofden1 streng gekastijd hebben4 #bf4 ,terwijl de ongeloovigen in hunne harten een blinde woede1 de woede der onwetenden koesterden1 zond ,god vrede op den profeet en de geloovigen neder1 en bevestigde het woord der godsvrucht vast in hen #aiih1 en zij waren de waardigsten van hen1 en zij die dit het meest verdienden2 want ,god kent alle dingen4 #bg4 ,thans heeft ,god het visioen van zijnen gezant in waarheid verwezenlijkt #aiii1 zeggende3 ,gij zult zekerlijk1 indien het ,gode behaagt1 den heiligen tempel van ,mekka met volkomen zekerheid binnentreden2 met geschoren hoofden en gesneden haren #bjjj3 gij zult niet vreezen2 want ,god kent wat gij niet weet1 en hij heeft u1 buitendien1 eene spoedige overwinning toegezegd #bjja4 #bh4 ,hij is het1 die zijnen gezant met de leiding en den godsdienst der waarheid heeft gezonden1 om die boven elken anderen godsdienst te verheffen2 en ,god is daarvoor een toereikende getuige4 #bi4 ,mahomet is ,gods gezant2 en zij die met hem zijn1 zijn vreeselijk omtrent de ongeloovigen1 maar barmhartig omtrent elkander4 ,gij zult hen zien1 nederbuigende en knielende1 eene belooning van ,god en zijne gunst trachten te verkrijgen4 ,hunne teekenen zijn in hunne aangezichten en zijn kenmerken van hunne herhaalde nederbuigingen #bjjb4 ,dit is hunne beschrijving in den ,pentateuchus en hunne beschrijving in het ,evangelie2 zij zijn als zaad1 dat zijne stengels voortbrengt1 en krachtig2 wordt en zwelt in de aar2 zich op den steel verheft en den zaaier verrukt4 ,zoo worden de ,moslems beschreven2 opdat de ongeloovigen met afgunst omtrent hen mogen vervuld zijn4 ,god heeft diegenen hunner welke gelooven1 en goede werken doen1 vergiffenis en eene ruime belooning toegezegd4 ,,negen ,,en ,,veertigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,binnen-,,vertrekken ,geopenbaard te ,medina--#ah verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o ware geloovigen6 loopt de bevelen van ,god en zijn gezant niet vooruit #bjjc1 en vreest ,god2 want ,god hoort en weet alles4 #b4 ,o ware geloovigen6 verheft uwe stem niet boven de stem van den profeet1 en spreekt niet luid tot hem1 zooals gij luide onder elkander spreekt1 opdat uwe werken niet ijdel worden1 zonder dat gij het bemerkt4 #c4 ,waarlijk1 degenen die hunne stemmen in de tegenwoordigheid van ,gods gezant doen dalen1 zijn zij1 wier harte ,god tot vroomheid heeft geneigd2 zij zullen vergiffenis en eene ruime belooning erlangen4 #d4 ,wat hen betreft die uit de binnenste vertrekken om u roepen1 het meerendeel huner begrijpen den eerbied niet1 dien zij u verplicht zijn4 #e4 ,indien zij met geduld wachten1 totdat gij onder hen verschijnt1 zal dit zekerlijk beter voor hen zijn2 maar ,god is vergevensgezind en barmhartig4 #f4 ,o ware geloovigen6 ,indien een zondig mensch met een verhaal tot u komt1 doet dan nauwkeurig onderzoek naar de waarheid daarvan1 opdat gij anderen niet door onwetendheid benadeelt1 en naderhand berouw zoudt gevoelen1 om hetgeen gij hebt gedaan #bjjd4 #g4 ,weet1 dat ,gods profeet onder u is4 ,indien hij u in vele dingen zou gehoorzamen1 zoudt gij zekerlijk schuldig zijn aan eene misdaad1 door hem in dwaling te brengen4 ,maar ,god heeft het geloof aanlokkend voor u gemaakt2 hij heeft dat in uwe harten behagelijk gemaakt1 en heeft ontrouw1 oneerlijkheid en ongehoorzaamheid verachtelijk voor u doen worden4 ,dit zijn zij die den rechten weg bewandelen4 #h4 ,door barmhartigheid van ,god en genade en ,god is alwetend en wijs4 #i4 ,indien twee partijen der geloovigen met elkander twisten1 tracht hen dan te vereenigen4 ,indien de een den ander eene beleediging aandoet1 strijdt dan tegen de partij1 die de beleediging heeft aangedaan1 tot zij tot ,gods voorschriften terugkeert4 ,indien zij terugkeeren1 maak dan vrede tusschen hen met eerlijkheid1 en handel rechtvaardig2 want ,god bemint hen die rechtvaardig handelen4 #aj4 ,inderdaad1 de ware geloovigen zijn broeders2 verzoent dus uwe broeders1 en vreest ,god1 opdat gij genade moogt verwerven4 #aa4 ,o ware geloovigen6 laat de menschen geene andere menschen bespotten en uitlachen1 die misschien beter dan zij zelven zijn2 en laat de vrouwen even min andere vrouwen spottend uitlachen1 die mogelijk beter dan zij zelve zijn4 ,lastert elkander ook niet1 en geeft elkander geene kwetsende bijnamen4 ,een slechte naam is het1 met zonde te zijn beladen1 na het geloof te hebben omhelsd1 en zij die geen berouw gevoelen1 zijn boosdoeners #bjje4 #ab4 ,o ware geloovigen6 vermijdt zorgvuldig elkander te verdenken2 want sommige verdenkingen zijn eene misdaad4 ,onderzoekt niet te nieuwsgierig de feilen eens anderen1 en laat geen uwer1 in des andere afwezigheid1 kwaad spreken4 ,zou een van u begeeren het vleesch van zijn dooden broeder te eten8 ,zekerlijk1 gij zoudt er afschuw van koesteren4 ,vreest dus ,god2 want ,god is gezind tot verzoening en genadig4 #ac4 ,o menschen6 waarlijk1 wij hebben u uit een mannelijk en een vrouwelijk wezen geschapen1 en wij hebben u in volkeren en stammen verdeeld1 opdat gij elkander zoudt kennen4 ,waarlijk1 de achtingwaardigste uwer in ,gods oog1 is de vroomste1 en ,god is wijs en alwetend4 #ad4 ,de ,arabieren van de woestijn zeggen3 ,wij gelooven4 ,antwoord3 ,gij gelooft volstrekt niet1 maar zeg3 ,wij hebben den ,islam omhelsd #bjjf2 want het geloof is uwe harten nog niet binnengetreden #bjjg4 ,indien gij ,god en zijn gezant gehoorzaamt1 zal hij u van geen deel der verdienste uwer werken berooven2 want ,god is vergevensgezind en barmhartig4 #ae4 ,waarlijk1 de ware geloovigen zijn zij alleen1 die in ,god en zijn gezant gelooven en later niet twijfelen1 en die hunne bezittingen en personen voor de verdediging van ,gods waren godsdienst gebruiken3 dit zijn zij die oprechtelijk spreken4 #af4 ,zeg3 ,wilt gij ,god nopens uwen godsdienst inlichten #bjjh8 ,maar ,god kent alles1 wat zich in den hemel en op aarde bevindt2 want ,god is alwetend4 #ag4 ,zij verwijten u 7als een weldaad71 dat zij den ,islam hebben omhelsd4 ,antwoord3 ,verwijt mij niet1 dat gij den ,islam hebt omhelsd2 ,god kon u veeleer verwijten1 dat hij u naar de waarheid heeft gericht #bjji4 ,erkent dit1 indien gij oprechtelijk spreekt4 #ah4 ,waarlijk1 ,god kent de geheimen van hemel en aarde1 en ,god ziet wat gij doet4 ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,k4 ,geopenbaard te ,mekka4--#de verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,kaf #bjaj ,bij den glorierijken ,koran2 #b4 ,waarlijk1 gij verwondert u1 dat een prediker uit hun midden1 tot hen is gekomen1 en de ongeloovigen zeggen3 ,dit is eene wonderlijke zaak4 #c4 ,nadat wij dood en tot stof zullen wezen1 zullen wij in het leven terugkeeren4 ,dit is een ver van de gedachte verwijderde terugkeer4 #d4 ,nu weten wij wat de aarde van hen verteert1 en wij bezitten een boek dat ons daarvan onderricht4 #e4 ,maar zij beladen de waarheid met leugen1 nadat de eerste tot hen is gekomen2 daarom zijn zij in een verwarde zaak gestort #bjaa #f4 ,zien zij niet op1 tot den hemel boven hen2 en overwegen zij niet1 hoe wij dien verheven en opgetooid hebben1 en dat daarin geene gebreken zijn8 #g4 ,wij hebben ook de aarde uitgespreid1 en daarop vastgewortelde bergen geworpen #bjab1 en wij doen elke schoone soort van planten daarop voortspruiten4 #h4 ,als een onderwerp ter overweging1 en eene vermaning voor iederen mensch1 die zich tot ons wendt4 #i4 ,en wij zenden den regen als eene zegening van den hemel neder2 waardoor wij tuinen doen voortspruiten en het graan dat men oogst4 #aj4 ,en de rijzige palmboomen met takken vol dadels1 die boven elkander hangen4 #aa4 ,als een voorraad voor den mensch4 ,wij verkwikken daardoor een dood land2 zoo zal de opstanding der dooden uit hunne graven wezen4 #ab4 ,het volk van ,noach1 en zij die te ,al ,rass #bjac woonden1 en ,thamoed en ,ad en ,pharao beschuldigden de profeten van bedrog voor de bewoners van ,mekka4 #ac4 ,alsmede de broeders van ,loth en de bewoners van het woud nabij ,midian en het volk van ,tobba #bjad2 die allen beschuldigden de profeten van bedrog2 daarom werden de vonnissen1 waarmede ik dreigde1 hun rechtvaardig opgelegd4 #ad4 ,is onze kracht door de eerste schepping uitgeput8 daar zij verbaasd zijn1 omdat hun eene nieuwe schepping is voorgesteld3 namelijk de opwekking der dooden4 #ae4 ,wij schiepen den mensch en weten wat zijne ziel hem influistert1 en wij zijn hem nader dan zijne strotader4 #af4 ,als de twee engelen welke hij afvaardigt1 om rekenschap te vragen van het gedrag van een mensch1 dit verrichten1 terwijl de een aan de rechter- en de andere aan de linkerhand zit4 #ag4 ,uit hij niet een woord1 of er is een bespieder bij hem1 gereed om het op te schrijven #bjae4 #ah4 ,en de bewusteloosheid des doods zal in waarheid komen3 dat is1 o mensch6 wat gij getracht hebt te ontgaan4 #ai4 ,en de trompet zal klinken3 dit zal de dag zijn1 waarmede gedreigd werd4 #bj4 ,en iedere ziel zal komen2 en bij haar zal een geleider en een getuige zijn4 #ba4 ,en de eerste zal tot den ongeloovige zeggen3 ,gij waart vroeger achteloos omtrent dezen dag2 maar wij hebben uwen sluier van u afgenomen1 en uw gezicht is heden helderziende geworden4 #bb4 ,en zijne makkers zullen zeggen3 ,dit is wat gereed is1 verklaard te worden4 #bc4 ,en ,god zal zeggen3 ,werp elken ongeloovige en ieder verdorven mensch in de hel4 #bd4 ,en iedereen die het goede verbood1 en iederen zondaar en twijfelaar omtrent het geloof2 #be4 ,die een anderen god naast den waren ,god oprichtte4 ,doe hem eene gestrenge marteling ondergaan4 #bf4 ,zijn makker #bjaf zal zeggen3 ,o ,heer6 ik heb hem niet verleid2 maar hij verkeerde in eene groote dwaling #bjag4 #bg4 ,god zal zeggen3 ,twist niet in mijne tegenwoordigheid1 nu ik u vooraf heb bedreigd met de martelingen1 welke gij thans voor u ziet gereed gemaakt4 #bh4 ,het vonnis is niet bij mij veranderd2 even weinig behandel ik mijne dienaren onrechtvaardig4 #bi4 ,op dien dag zullen wij tot de hel zeggen3 ,zijt gij vol8 en zij zal antwoorden3 ,moet er nog iets bijgevoegd worden #bjah8 #cj4 ,en het paradijs zal den vromen nader gebracht worden4 #ca4 ,en men zal tot hen zeggen3 ,dat is wat u beloofd werd2 en een iedereen die zich tot ,god wendde1 en zijne bevelen volgde2 #cb4 ,die den ,barmhartige heimelijk vreesde1 en met een bekeerd hart tot hem kwam4 #cc4 ,treedt hier in vrede binnen2 dit is de dag der eeuwigheid4 #cd4 ,daar zullen zij alles hebben wat zij begeeren1 en daar zal eene meer dan overvloedige bijvoeging van gelukzaligheid met ons zijn4 #ce4 ,hoevele geslachten hebben wij vr de bewoners van ,mekka verdelgd1 die machtiger dan zij in sterkte waren8 ,trekt daarom door de streken der aarde1 en ziet of er eene schuilplaats tegen mijne wraak is4 #cf4 ,waarlijk1 hierin is eene vermaning voor hem1 die een hart heeft om te begrijpen1 of zijn oor leent1 en met een aandachtig gemoed aanwezig is4 #cg4 ,wij schiepen de hemelen en de aarde en alles wat er tusschen is1 in zes dagen1 en geene vermoeienis bereikte ons #bjai4 #ch4 ,verdraag dus geduldig wat zij zeggen1 en verkondig den lof van uwen ,heer voor zonsopgang en voor zonsondergang4 #ci4 ,prijs hem in een gedeelte van den nacht1 en volbreng de toegevoegde deelen der vereering #bjbj4 #dj4 ,luister naar den dag1 waarop de uitroeper de menschen1 van eene nabijgelegen plaats1 tot het oordeel zal oproepen #bjba4 #da4 ,de dag1 waarop zij den klank der trompet in waarheid zullen hooren1 zal de dag zijn1 waarop de menschen uit hunne graven zullen voortkomen4 #db4 ,wij geven leven en doen sterven4 ,tot ons zullen alle schepselen terugkeeren4 #dc4 ,de dag1 waarop de aarde plotseling zal worden gespleten1 zal de dag der verzameling zijn4 ,het is gemakkelijk voor ons1 hen te verzamelen4 #dd4 ,wij weten wel1 wat de ongeloovigen zeggen2 en gij zijt niet gezonden1 om hen met geweld tot het geloof te dwingen4 #de4 ,waarschuw dus door den ,koran hem1 die mijne bedreiging vreest4 ,,een ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,verspreiding4 ,geopenbaard te ,mekka--#fj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,bij de winden1 die het stof verspreiden #bjbb en verstrooien4 #b4 ,en bij de wolken1 die een last van regen dragen #bjbc2 #c4 ,bij de schepen1 die de zee snel doorklieven #bjbd4 #d4 ,en bij de engelen1 die dingen uitdeelen1 noodig voor het onderhoud van alle schepselen #bjbe #e4 ,inderdaad1 datgene waarmede gij bedreigd zijt1 is zekerlijk waar1 #f4 ,en het laatste oordeel zal gewis komen4 #g4 ,bij den hemel met paden voorzien #bjbf4 #h4 ,gij verschilt zeer in hetgeen gij zegt #bjbg4 #i4 ,men zal zich afwenden van dengeen1 die van het ware geloof is afgekeerd6 #aj4 ,vervloekt mogen de leugenaars zijn4 #aa4 ,die in diepe wateren van onwetendheid waden1 terwijl zij hun heil verwaarloozen4 #ab4 ,zij vragen3 ,wanneer zal de dag des oordeels komen8 #ac4 ,op dien dag zullen zij in het hellevuur verbrand worden4 #ad4 ,en men zal tot hen zeggen3 ,proeft uwe straf2 dit is hetgeen gij verlangd hebt1 dat verhaast zou worden4 #ae4 ,maar de vromen zullen tusschen tuinen en fonteinen wonen4 #af4 ,datgene ontvangende1 wat hun ,heer hun zal geven1 omdat zij vr dezen dag rechtvaardigen waren4 #ag4 ,zij slapen slechts gedurende een klein gedeelte van den nacht #bjbh4 #ah4 ,en vroeg in den ochtend vragen zij vergiffenis van ,god4 #ai4 ,een voegzaam deel van hunne welvaart werd hem gegeven1 die vroeg1 en aan hem1 die door schaamte teruggehouden werd te vragen4 #bj4 ,er zijn teekenen van goddelijke macht en goedheid op de aarde1 voor de menschen van goed begrip4 #ba4 ,ook in u zelven3 zult gij dus niet overwegen8 #bb4 ,uw onderhoud is in den hemel2 en evenzeer bevat hij datgene1 wat u werd beloofd #bjbi4 #bc4 ,daarom zweer ik bij den ,heer van hemel en aarde1 dat dit zekerlijk de waarheid is2 overeenkomstig datgene1 wat gij zelf zegt #bjcj4 #bd4 ,is de geschiedenis van ,abraham's geachte gasten #bjca niet tot uwe kennis gekomen8 #be4 ,toen zij tot hem ingingen en zeiden3 ,vrede8 antwoordde hij3 ,vrede6 bij zich zelven zeggende3 ,dit zijn onbekende menschen4 #bf4 ,en hij ging heimelijk tot zijn gezin1 en bracht een gemest kalf4 #bg4 ,hij zette het voor hen neder1 en toen hij zag1 dat zij het niet aanraakten1 zeide hij3 ,eet gij niet8 #bh4 ,en hij begon vrees voor hen te koesteren4 ,zij zeiden3 ,vrees niet #bjcb1 en zij verklaarden hem de belofte van een wijzen zoon4 #bi4 ,zijne vrouw kwam nader2 zij gaf een gil1 sloeg zich in het aangezicht1 en zeide ik ben een oude vrouw en onvruchtbaar6 #cj4 ,de engelen zeiden3 ,dit zeide uw ,heer2 en waarlijk1 hij is de ,wijze1 de ,alwetende4 #ca4 ,en ,abraham zeide tot hen3 wat is dus uwe boodschap1 o gezanten van ,god8 #cb4 ,zij antwoordden3 waarlijk1 wij worden tot een zondig volk gezonden4 #cc4 ,opdat wij steenen van gebakken klei op hen zouden nederzenden4 #cd4 ,gemerkt door uwen ,heer1 ter verdelging der zondaren4 #ce4 ,en wij telden de ware geloovigen1 die in de stad waren4 #cf4 ,maar wij vonden niet meer1 dan n gezin van ,moslems4 #cg4 ,wij verwoesten hen1 en lieten een teeken aldaar1 voor hen1 die de ernstige kastijding van ,god vreezen4 #ch4 ,in ,mozes was mede een teeken1 toen ,hij hem met duidelijke macht tot ,pharao zond4 #ci4 ,maar deze wendde zich met zijne vorsten af1 zeggende3 ,deze man is een toovenaar of een bezetene4 #dj4 ,daarom grepen wij hem en zijne soldaten en wierpen hen in de zee3 en hij was waard gestrafd te worden4 #da4 ,en in den stam van ,ad was mede een teeken1 toen wij een verwoestenden wind tegen hen zonden #bjcc4 #db4 ,die niets aanraakte1 waar hij nederkwam1 of hij verwoeste het1 als een verrot voorwerp1 en maakte het tot stof4 #dc4 ,in ,thamoed was eveneens een teeken toen er tot hem werd gezegd3 ,geniet alles gedurende eenigen tijd #bjcd4 #dd4 ,maar zij schonden onbeschaamd het bevel van hunnen ,heer1 waardoor hen een vreeselijk onweder van den hemel overviel1 terwijl zij daarheen blikten4 #de4 ,zij waren niet in staat op hunne voeten te staan1 evenmin als zij zich van de verdediging konden redden #bjce4 #df4 ,en het volk van ,noach verdelgden wij voor dezen2 want het was een volk1 dat vreeselijk zondigde4 #dg4 ,wij hebben den hemel met macht gebouwd1 en dien eene groote uitgebreidheid gegeven4 #dh4 ,wij hebben de aarde daaronder uitgebreid1 en hoe gelijkmatig hebben wij dit gedaan4 #di4 ,en van alle dingen hebben wij twee soorten geschapen #bjcf1 opdat gij wellicht zoudt overwegen4 #ej4 ,vlucht dus tot ,god2 waarlijk1 ik ben een openlijk waarschuwer van ,hem onder u4 #ea4 ,aanbidt geene andere goden behalve uwen ,heer4 ,ik bericht u dit duidelijk uit zijn naam4 #eb4 ,op dezelfde wijze kwam er geen gezant tot hunne voorgangers of zij zeiden3 ,deze man is een toovenaar of een bezetene4 #ec4 ,hebben zij dit gedrag achtervolgens elkander als erfdeel vermaakt8 ,ja2 zij zondigen vreeselijk4 #ed4 ,houdt u dus van hen af1 en gij zult vrij van blaam zijn1 indien gij aldus handelt4 #ee4 ,maar ga voort met vermanen2 want vermaning is den waren geloovigen van voordeel4 #ef4 ,ik heb de geniussen en menschen met geen ander doel geschapen1 dan opdat zij mij zouden dienen4 #eg4 ,ik eisch geenerlei onderhoud van hen2 evenmin verlang ik1 dat zij mij zullen voeden4 #eh4 ,waarlijk1 ,god is degene1 die alle schepselen voorziet1 en die een aanzienlijke macht bezit4 #ei4 ,aan hen die onzen gezant beleedigden1 zal een deel gegeven worden1 gelijk aan het deel van hen1 die zich in vroegere tijden1 evenals zij hebben gedragen2 en zij zullen niet wenschen1 dat dit verhaast worde4 #fj4 ,wee dus over de ongeloovigen1 om hunnen dag1 waarmede zij zijn bedreigd6 ,,twee ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,berg4 ,geopenbaard te ,mekka4--#di verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij den berg ,sina4 #b4 ,en bij het boek1 geschreven #c4 ,op eene afgewikkelde rol #bjcg4 #d4 ,en bij het bezochte huis #bjch1 #e4 ,en bij het verheven dak des hemels4 #f4 ,en bij den zwellenden oceaan4 #g4 ,waarlijk de straf van uwen ,heer zal zekerlijk nederdalen4 #h4 ,niemand zal haar kunnen terughouden4 #i4 ,op dien dag zullen de hemelen schudden en waggelen4 #aj4 ,en de bergen zullen wandelen en weggaan4 #aa4 ,en wee op dien dag over hen1 die ,gods gezanten van bedrog beschuldigen4 #ab4 ,die zich vermaken door zich in ijdele twisten te mengen4 #ac4 ,op dien dag zullen zij naar het hellevuur gedreven en er in geworpen worden4 #ad4 ,en men zal tot hen zeggen3 ,dit is het vuur1 dat gij als een verdichtsel hebt geloochend4 #ae4 ,is dit eene beguichelende verbeelding8 ,of ziet gij niet8 #af4 ,treedt er binnen1 om verschroeid te worden4 ,hetzij gij uwe marteling geduldig of ongeduldig verdraagt1 het zal voor u gelijk wezen3 gij zult zekerlijk de vergelding ontvangen1 van hetgeen gij hebt verricht4 #ag4 ,maar de vromen zullen te midden van tuinen en vermaken wonen4 #ah4 ,zich verlustigende1 in hetgeen hun ,heer hun zal hebben gegeven2 en hun ,heer zal hen van de pijnen der hel bevrijden4 #ai4 ,en men zal tot hen zeggen3 ,verzadigt u met de zegeningen1 welke u zijn aangeboden1 wegens hetgeen gij hebt verricht4 #bj4 ,leunende op in orde geschikte zetels4 ,wij zullen hen maagden met groote1 zwarte oogen doen huwen4 #ba4 ,en bij hen1 die gelooven1 en wier nakomelingschap hen in het geloof volgt1 zullen wij hunne nakomelingschap in het paradijs voegen4 ,wij zullen niets van de verdienste hunner werken verminderen4 7,ieder mensch strekt tot gijzelaar1 voor hetgeen hij zal hebben verricht7 #bjci4 #bb4 ,en wij zullen hun vruchten in overvloed geven1 en vleesch van de soorten welke zij zullen begeeren4 #bc4 ,daar zulllen zij elkander een beker aanbieden1 waardoor geen ijdel gesprek1 of zonde zal worden uitgelokt4 #bd4 ,en kinderen1 aangewezen om hem te bedienen1 zullen rondgaan1 schoon als paarlen in hare schelpen verborgen4 #be4 ,en zij zullen elkander naderen en wederkeerig vragen doen4 #bf4 ,en zij zullen zeggen3 ,waarlijk wij verkeerden vroeger1 te midden van ons gezin1 in groote vrees1 nopens onzen staat na den dood4 #bg4 ,maar ,god is ons genadig geweest1 en heeft ons van de pijn van het brandende vuur verlost4 #bh4 ,wij riepen hem vroeger aan1 en hij is goed en barmhartig4 #bi4 ,derhalve1 o profeet6 vermaan gij uw volk4 ,gij zijt door de genade van uwen ,heer noch een waarzegger1 noch een bezetene4 #cj4 ,zeggen zij3 ,hij is een dichter2 wij verwachten1 dat hij door een of anderen tegenspoed zal worden getroffen4 #ca4 ,zeg3 ,wacht gij mijn ongeluk8 ,waarlijk1 ik wacht1 met u1 den tijd uwer verdelging #bjdj4 #cb4 ,doet hun onontwikkeld verstand hun dit zeggen1 of zijn zij verdorven zondaren8 #cc4 ,zeggen zij3 ,hij heeft den ,koran verzonnen8 ,waarlijk1 zij gelooven niet4 #cd4 ,laat hen een gesprek toonen gelijk dit1 indien zij de waarheid spreken4 #ce4 ,werden zij door niets geschapen1 of waren zij hunne eigene scheppers8 #cf4 ,schiepen zij de hemelen en de aarde8 ,waarlijk1 zij zijn niet vast overtuigd1 dat ,god hen heeft geschapen #bjda4 #cg4 ,zijn de schatten van hunnen ,heer in hunne handen8 ,zijn zij de opperste uitdeelers van alle dingen8 #ch4 ,hebben zij eene ladder1 waardoor zij naar den hemel kunnen opstijgen1 en de gesprekken der engelen hooren8 ,laat dus een1 die deze heeft gehoord1 een duidelijk bewijs daarvoor aanwijzen4 #ci4 ,heeft ,god dochters en hebt gij zonen #bjdb8 #dj4 ,vraagt gij hun eene belooning voor uwe prediking8 ,maar zij zijn met schulden beladen4 #da4 ,zijn de geheimen der toekomst hun bekend1 en schrijven zij die van de tafel van ,gods besluiten over8 #db4 ,trachten zij u een valstrik te spannen8 ,maar de ongeloovigen zijn het1 die verschalkt zullen worden #bjdc4 #dc4 ,hebben zij een god buiten ,god8 ,god zij verre verheven boven de afgoden1 welke zij met ,hem vereenigen6 #dd4 ,indien zij een deel van den hemel op zich zagen nedervallen4 ,zouden zij zeggen3 het is slechts eene dikke wolk #bjdd4 #de4 ,daarom verlaat hen1 tot zij aan hunnen dag zullen zijn gekomen1 waarop zij1 uit vrees1 in zwijm zullen vallen #bjde4 #df4 ,een dag1 waarop hunne doortrapte verzinsels hun volstrekt niet zullen baten en zij niet ondersteund zullen worden4 #dg4 ,en zij1 die onrechtvaardig handelen1 zullen zekerlijk eene andere straf buiten deze ondergaan #bjdf2 maar het meerendeel hunner begrijpt niet4 #dh4 ,wacht geduldig het oordeel van uwen ,heer nopens hen af2 want gij zijt onder onze oogen4 ,verkondig den lof van uwen ,heer als gij opstaat4 #di4 ,en prijs hem des nachts en als de sterren beginnen te verdwijnen4 ,,drie ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,ster4 ,geopenbaard te ,mekka4--#fb verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij de ster #bjdg als zij ondergaat4 #b4 ,uw makker ,mahomet dwaalt niet1 en hij is niet afgeleid4 #c4 ,evenmin als hij door zijn eigen wil spreekt4 #d4 ,het is niets anders dan eene openbaring die hem gedaan werd4 #e4 ,een die machtig is in macht1 een met verstand begaafd4 #f4 ,leerde het hem #bjdh en hij verscheen #bjdi4 #g4 ,in het hoogste gedeelte van den gezichteinder4 #h4 ,daarna naderde hij den profeet en kwam immer nader tot hem #bjej4 #i4 ,tot hij op twee ellebogen afstands van hem1 of nog nader was4 #aj4 ,en hij openbaarde zijn dienaar1 wat deze openbaarde4 #aa4 ,het hart van ,mahomet stelde datgene wat hij gezien had1 niet valschelijk voor #bjea4 #ab4 ,wilt gij dus met hem twisten1 nopens hetgeen hij zag8 #ac4 ,hij zag hem ook op een anderen tijd4 #ad4 ,bij den lotus-boom1 naast welken geen doorgang is #bjeb4 #ae4 ,het is nabij den tuin van eeuwig verblijf4 #af4 ,toen de lotus-boom bedekte1 datgene wat bedekt is #bjec4 #ag4 ,wendde zijn oog zich niet af1 en dwaalde evenmin4 #ah4 ,en hij aanschouwde werkelijk sommige der grootste teekenen van zijn ,heer #bjed4 #ai4 ,wat denkt gij van ,el-,lat1 en al ,ozza4 #bj4 ,en ,menat1 die andere1 derde godin8 #bjee4 #ba4 ,hebt gij mannelijke kinderen1 en ,god vrouwelijke8 #bjef4 #bb4 ,dit is dan eene onrechtvaardige verdeeling4 #bc4 ,het zijn slechts ijdele namen1 welke gij en uwe vaderen godheden hebt genoemd4 ,god heeft nopens hen niets geopenbaard1 wat hunne vereering wettigt4 ,zij volgen slechts eene ijdele meening en wat hunne zielen begeeren2 en toch is de ware richting van hunnen ,heer tot hen gekomen4 #bd4 ,zal de mensch alles hebben1 waarnaar hij wenscht #bjeg8 #be4 ,dit en het volgende leven zijn ,gods eigendom4 #bf4 ,en hoeveel engelen er ook in den hemel mogen zijn1 hunne tusschenkomst zal niets baten4 #bg4 ,tot ,god verlof zal hebben verleend1 aan wien hem zal behagen1 en zich zijner zal aannemen4 #bh4 ,waarlijk1 zij die niet in het volgende leven gelooven1 beweren dat de engelen vrouwen zijn4 #bi4 ,doch zij hebben geene kennis daarvan2 zij volgen slechts eene bloote meening2 en eene bloote meening vervangt geen ding van waarheid4 #cj4 ,wend u dus van hem af1 die zich van onze vermaningen afwendt1 en alleen naar het tegenwoordige leven haakt4 #ca4 ,dit is hunne hoogste trap van kennis4 ,waarlijk1 uw ,heer kent hem wel1 die van zijnen weg afdwaalt1 en hij kent dengeen wel1 die op den rechten weg is geleid4 #cb4 ,aan ,god behoort alles1 wat zich in den hemel en op de aarde bevindt2 hij zal hen vergelden die kwaad verrichten1 overeenkomstig datgene wat zij zullen hebben bedreven1 en hij zal hen beloonen die goed doen1 met de uitmuntendste belooning4 #cc4 ,wat hen betreft1 die groote misdaden en hatelijke zonden vermijden en alleen lichtere feilen begaan1 waarlijk1 hun ,heer zal hun ruime genade verleenen4 ,hij kende u wel1 toen hij u uit de aarde voortbracht1 en toen gij vruchten in uw moeders schoot waart4 ,rechtvaardigt u zelven dus niet2 hij kent het best den mensch die hem vreest4 #cd4 ,wat denkt gij van hem1 die zich van den weg der waarheid afwendt4 #ce4 ,en weinig geeft en begeerlijk zijne hand ophoudt #bjeh8 #cf4 ,is de kennis der toekomst met hem1 zoodra hij die ziet #bjei8 #cg4 ,is hij niet onderricht van datgene1 wat in de boeken van ,mozes is bevat4 #ch4 ,en van ,abraham1 die zijn verbintenissen godvruchtig volbracht8 #ci4 ,te weten3 dat eene belaste ziel niet den last van eene andere zal dragen4 #dj4 ,en dat den mensch1 die rechtvaardig is1 niets zal worden opgelegd1 behalve zijn eigen arbeid4 #da4 ,dat zijn arbeid hiernamaals zekerlijk naar waarde zal worden geschat4 #db4 ,en dat hij daarvoor met de meest overvloedige belooning zal worden beschonken4 #dc4 ,dat het einde van alle dingen bij den ,heer zal wezen4 #dd4 ,dat hij doet lachen en doet weenen4 #de4 ,dat hij dood en leven geeft4 #df4 ,dat hij de beide kunnen3 de mannelijke en de vrouwelijke1 schiep4 #dg4 ,van zaad als het uitgeworpen is4 #dh4 ,dat hem eene andere voortbrenging behoort1 namelijk de wederopwekking hiernamaals1 van den dood ten leven4 #di4 ,en dat hij verrijkt1 en bezittingen doet verkrijgen4 #ej4 ,dat hij den ,heer van het hondsgesternte is #bjfj4 #ea4 ,dat hij den ouden stam van ,ad verwoestte4 #eb4 ,en ,thamoed2 en niet een van hen liet leven4 #ec4 ,als ook het volk van ,noach1 vr hen3 want zij waren ten hoogste onrechtvaardig en zondig4 #ed4 ,en de straf des hemels bedekte haar4 #ee4 ,en de omvergeworpen steden1 heeft hij ten onderst boven gekeerd4 #bjfa #ef4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer1 o mensch6 zult gij in twijfel trekken8 #eg4 ,deze gezant is een prediker1 evenals de predikers1 die hem voorafgingen4 #eh4 ,de dag des oordeels komt nader2 er is niemand1 die daarvan den juisten tijd kan bepalen1 behalve ,god4 #ei4 ,verwondert gij u dus over deze nieuwe openbaring8 #fj4 ,en lacht gij1 in plaats van te weenen8 #fa4 ,terwijl gij uw tijd in ijdele uitspanningen doorbrengt4 #fb4 ,vereert veeleer ,god en dient hem4 ,,vier ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,maan4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ee verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,het uur des oordeels nadert en de maan is gespleten #bjfb4 #b4 ,maar als de ongeloovigen een teeken zien1 wenden zij zich af1 zeggende3 dit is eene machtige betoovering4 #c4 ,en zij beschuldigen u1 o ,mahomet6 van bedrog1 en volgen hunne eigene lusten3 maar ieder ding zal onveranderlijk bepaald wezen4 #d4 ,en nu is eene zending tot hen gekomen1 waarin eene afschrikking voor hardnekkig ongeloof ligt opgesloten4 #e4 ,deze wijsheid is volkomen2 maar waarschuwers helpen bij hen niet4 #f4 ,wend u dus van hen af6 ,den dag waarop de dagvaardende engel den mensch tot eene verschrikkelijke zaak zal oproepen #bjfc4 #g4 ,zullen zij met nedergeslagen blikken uit hunne graven komen1 talrijk1 als verspreide sprinkhanen4 #h4 ,zich met schrik naar den dagvaarder spoedende4 ,de ongeloovigen zullen zeggen3 ,dit is een dag van droefheid4 #i4 ,het volk van ,noach beschuldigde dien profeet1 alvorens uw volk u verwierp1 het beschuldigde onzen dienaar van bedrog2 zeggende3 ,hij is een bezetene1 en hij werd met verwijtingen verworpen4 #aj4 ,hij riep daarom zijn ,heer aan1 zeggende3 ,waarlijk1 ik ben overweldigd3 wreek mij dus #bjfd4 #aa4 ,daarop openden wij de poorten des hemels1 waaruit het water stroomde4 #ab4 ,wij deden de aarde waterstralen uitwerpen1 zoodat het water van hemel en aarde zich vereenigde1 overeenkomstig het vastgestelde besluit4 #ac4 ,wij droegen hem1 op een schip1 uit planken en spijkers samengesteld4 #ad4 ,dat zich voor onze oogen voortbewoog1 als eene belooning voor hem1 die ondankbaar was verworpen4 #ae4 ,wij lieten dat schip tot een teeken dienen4 ,maar is iemand daardoor gewaarschuwd8 #af4 ,en hoe gestreng was mijne wraak en mijne bedreiging6 #ag1 ,nu hebben wij den ,koran gemakkelijk tot eene waarschuwing gemaakt2 maar is iemand daardoor gewaarschuwd8 #ah4 ,de stam van ,ad beschuldigde hunnen profeet van bedrog2 maar hoe ernstig was mijne wraak en mijne bedreiging6 #ai4 ,waarlijk1 wij zonden1 op een dag van voortdurend ongeluk #bjfe een brullenden #bjff wind tegen hen4 #bj4 ,die de menschen wegvoerde1 als waren zij met kracht uitgescheurde wortels van palmboomen #bjfg4 #ba4 ,en hoe ernstig was mijne wraak en mijne bedreiging6 #bb4 ,thans hebben wij den ,koran gemakkelijk ter waarschuwing gemaakt2 maar is iemand daardoor gewaarschuwd8 #bc4 ,die van ,thamoed beschuldigden de vermaningen van hunnen profeet van valschheid4 #bd4 ,en zij zeiden3 ,zullen wij een enkel man als wij1 onder ons volgen8 ,waarlijk1 wij zouden aan dwaling en ongerijmde dwaasheid schuldig zijn4 #be4 ,zou de taak van waarschuwing hem1 boven het overige gedeelte van ons1 opgedragen zijn8 ,neen1 hij is een leugenaar en een onbeschaamde bedrieger4 #bf4 ,maar ,god zeide tot ,saleh #bjfh3 ,morgen zullen zij weten wie een leugenaar en een onbeschaamde is2 #bg4 ,want wij zullen zekerlijk de wijfjes-kameel zenden1 om hen te beproeven #bjfi2 en gij1 sla hen gade1 en verdraag hunne beleedigingen met geduld4 #bh4 ,voorspel hun1 dat het water der putten tusschen hen zal worden verdeeld #bjgj1 en ieder deel zal beurtelings nedergezet worden4 #bi4 ,zij riepen hunnen makker #bjga1 en hij nam een zwaard en doodde haar1 #cj4 ,maar hoe ernstig was mijne wraak en mijne bedreiging6 #ca4 ,want wij zonden hun een enkelen kreet van den engel ,gabril te gemoet1 en zij werden als de droge stokken1 die gebruikt worden door dengeen1 welke een kooi voor het vee bouwt #bjgb4 #cb4 ,en thans hebben wij den ,koran gemakkelijk ter waarschuwing gemaakt2 maar is iemand daardoor gewaarschuwd8 #cc4 ,het volk van ,lot beschuldigde zijne prediking van valschheid4 #cd4 ,maar wij zonden een wind tegen hen1 die eene regenbui van steenen voortdreef1 welke hen allen verdelgde1 behalve het gezin van ,lot1 dat wij vroeg in den ochtend bevrijdden4 #ce4 ,dit was door onze gunst4 ,zoo beloonen wij hen1 die dankbaar zijn4 #cf4 ,en ,lot had hen gewaarschuwd voor onze gestrenge kastijding2 maar zij twijfelden aan die waarschuwing4 #cg4 ,zij eischten zijne gasten1 opdat zij hen zouden misbruiken2 maar wij staken hunne oogen uit #bjgc1 zeggende3 ,proeft mijne wraak en mijne bedreiging4 #ch4 ,en vroeg in den ochtend verraste hen eene zware straf #bjgd4 #ci4 ,proeft dus mijne wraak en mijne bedreiging4 #dj4 ,thans hebben wij den ,koran gemakkelijk ter waarschuwing1 gemaakt2 maar is iemand daardoor gewaarschuwd8 #da4 ,de vermaning van ,mozes kwam mede tot het volk van ,pharao1 #db4 ,maar zij beschuldigden al onze teekenen van bedrog2 daarom kastijdden wij hem met eene machtige en onwederstaanbare kastijding4 #dc4 ,o bewoners van ,mekka6 zijn uwe ongeloovigen beter dan deze8 ,is u in de schriften vrijstelling van straf beloofd8 #dd4 ,zeggen zij3 wij vormen een lichaam van menschen1 die in staat zijn onze vijanden te bemeesteren8 #de4 ,de menigte zal zekerlijk op de vlucht worden gejaagd en zij zullen hunne ruggen omkeeren #bjge4 #df4 ,maar het uur des oordeels is hun bedreigde straftijd1 en dat uur zal droeviger en bitterder zijn1 dan hunne droefheden in dit leven4 #dg4 ,waarlijk1 de zondaar doolt in dwaling rond1 en zal hier namaals in brandende vlammen worden gemarteld4 #dh4 ,op dien dag zullen zij met hunne aangezichten in het vuur worden geworpen1 en men zal hun zeggen3 ,proeft de aanraking der hel4 #di4 ,alle dingen hebben wij geschapen1 aan een bepaald besluit gebonden4 #ej4 ,en ons bevel bestaat slechts in een enkel woord #bjgf1 aan een oogwenk gelijk4 #ea4 ,wij hebben vroeger volken verdelgd1 die u gelijk waren2 maar is iemand uwer door hun voorbeeld gewaarschuwd8 #eb4 ,alles wat gij doet1 is in het boek vermeld1 dat door de wakende engelen wordt bewaard4 #ec4 ,elke daad1 klein of groot1 is op de welbewaarde tafel nedergeschreven4 #ed4 ,de vromen zullen echter te midden van tuinen en meren wonen4 #ee4 ,in de vergadering der waarheid1 in tegenwoordigheid van den machtigsten koning4 ,,vijf ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,barmhartige4 ,geopenbaard te ,mekka4 #bjgg--gh verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de ,barmhartige heeft zijn dienaar in den ,koran onderwezen4 #b4 ,hij schiep den mensch4 #c4 ,hij heeft hem eene duidelijke spraak geleerd4 #d4 ,de zon en de maan leggen haren loop af1 overeenkomstig eene zekere wet4 #e4 ,en de planten1 die over den grond kruipen1 en de boomen zijn aan zijne beschikking onderworpen4 #f4 ,hij verhief den hemel1 en stelde de weegschaal vast4 #g4 ,opdat gij niet zoudt zondigen tegen het gewicht4 #h4 ,weeg dus juist1 en verminder het gewicht niet4 #i4 ,en hij heeft de aarde voor levende schepselen ingericht4 #aj4 ,daarop zijn verschillende vruchten en palmboomen1 die bloemtrossen dragen4 #aa4 ,en graan dat kaf en bladeren heeft4 #ab4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen #bjgh8 #ac4 ,hij schiep den mensch van gedroogde klei1 als een aarden vaatwerk4 #ad4 ,maar hij schiep de geniussen van vuur1 dat rein van rook was4 #ae4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #af4 ,hij is de ,heer van het ,oosten2 #ag4 ,en de ,heer van het ,westen #bjgi4 #ah4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ai4 ,hij heeft de beide zeen gescheiden #bjhj4 #bj4 ,opdat zij elkander zouden ontmoeten2 tusschen haar is eene afscheiding geplaatst1 welke zij niet kunnen overschrijden4 #ba4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #bb4 ,zij beide leveren paarlen en koraal op4 #bc4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #bd4 ,hem behooren ook de schepen1 die1 als bergen1 de zee doorklieven4 #be4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #bf4 ,ieder schepsel dat op de aarde leeft1 is aan de vergankelijkheid onderworpen4 #bg4 ,maar het glorierijke en heerlijke aangezicht van uwen ,heer zal eeuwig blijven4 #bh4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #bi4 ,aan hem richten alle schepselen1 die in den hemel en op aarde zijn1 verzoeken2 iederen dag is hij met een nieuw werk bezig #bjha4 #cj4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ca4 ,wij zullen u zekerlijk op den jongsten dag wachten1 om u te richten1 o geniussen en menschen6 #cb4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #cc4 ,o gij1 vereeniging van geniussen en menschen6 indien gij in staat zijt1 de grenzen van den hemel en de aarde te overschrijden #bjhb1 doe het2 maar gij zult het niet1 dan door eene volstrekte macht doen4 #cd4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ce4 ,een vuurvlam zonder rook1 en een rook zonder vlam zullen op u worden nedergezonden1 en gij zult niet in staat zijn1 u daartegen te beschutten4 #cf4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #cg4 ,en als de hemel gespleten wordt1 en zich rood als eene roos of als eene roodgeverfde huid zal vertoonen4 #ch4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ci4 ,op dien dag zal mensch noch genius nopens zijne zonde worden ondervraagd #bjhc4 #dj4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #da4 ,de zondaren zullen door hunne werken worden herkend1 en zij zullen van voren bij hunne lokken en bij hunne voeten gegrepen1 en in de hel geworpen worden4 #db4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #dc4 ,dit is de hel1 welke de zondaren als eene valschheid loochenen4 #dd4 ,zij zullen daar1 tusschen vlammen en kokend water1 op- en nedergaan #bjhd4 #de4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #df4 ,maar voor hem1 die de rechtbank zijns ,heeren vreest1 zijn twee tuinen gemaakt #bjhe4 #dg4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #dh4 ,met schaduwrijke boomen beplant4 #di4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ej4 ,in elken daarvan zullen twee fonteinen stroomen4 #ea4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #eb4 ,in elken van hen zullen twee soorten van elke vrucht zijn #bjhf4 #ec4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ed4 ,zij zullen op zetels rusten1 waarvan de leuningen zullen gevormd zijn van zijde met goud doorweven1 en de vrucht zal dicht bij de hand zijn1 om verzameld te worden4 #ee4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ef4 ,daar zullen zij door schoone maagden worden ontvangen1 die hare oogen van ieder1 behalve van hare echtgenooten1 zullen afwenden2 die nimmer vr hen1 door een man of een genius zijn aangeraakt4 #eg4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #eh4 ,hebbende huiden als robijnen en paarlen4 #ei4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #fj4 ,waardoor zou het goede anders dan door het goede beloond worden8 #fa4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #fb4 ,en naast deze1 zullen twee anderen tuinen zijn4 #fc4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #fd4 ,van donker groen4 #fe4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #ff4 ,in elken daarvan zullen twee fonteinen een overvloed van water doen uitstroomen4 #fg4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #fh4 ,in elken van dezen zullen vruchten1 palmboomen en granaatappelen zijn4 #fi4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #gj4 ,daarin zullen liefelijke en schoone maagden zijn4 #ga4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #gb4 ,hebbende schoone1 zwarte oogen1 en door pavilloenen voor het oog verborgen4 #gc4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #gd4 ,welke vr de haar bestemde echtgenooten1 door man noch genius1 zijn aangeraakt4 #ge4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #gf4 ,daar zullen zij zich vermaken1 liggende op groene kussens en prachtige tapijten4 #gg4 ,welke der voordeelen van uwen ,heer zult gij dus ondankbaar loochenen8 #gh4 ,geloofd zij de naam van uwen ,heer1 die met glans en eer is omgeven4 ,,zes ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,onvermijdelijke4 ,geopenbaard te ,mekka4--#if verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,als de onvermijdelijke #bjhg dag des oordeels plotseling zal komen4 #b4 ,zal geene ziel de voorspelling zijner komst van valschheid beschuldigen4 #c4 ,sommigen zullen daardoor vernederd1 en anderen verheven worden4 #d4 ,als de aarde door een hevigen schok zal geschud worden4 #e4 ,en de bergen in stukken zullen springen4 #f4 ,en als weggeblazen stof zullen worden4 #g4 ,en gij1 menschen1 in drie duidelijke klassen zult verdeeld worden4 #h4 ,de makkers van de rechterhand 7hoe gelukkig zullen de makkers der rechterhand wezen74 #i4 ,en de makkers der linkerhand #bjhh1 7hoe ellendig zullen de makkers der linkerhand zijn72 #aj4 ,en zij1 die anderen in het geloof zijn voorgegaan1 zullen hen in het paradijs voorafgaan4 #aa4 ,dat zijn zij1 die ,god zullen naderen4 #ab4 ,zij zullen in tuinen van vermaak wonen4 #ac4 ,daar zullen velen van de vroegere godsdiensten4 #ad4 ,en enkelen van den lateren zijn #bjhi4 #ae4 ,rustende op zetels met goud en edelgesteenten versierd4 #af4 ,en tegenover elkander daarop zittende #bjij4 #ag4 ,jonge lieden1 die eeuwig jong zullen blijven1 zullen om hen heen gaan1 om hen te bedienen4 #ah4 ,met bekers1 kroezen en schalen met vloeienden wijn4 #ai4 ,hunne hoofden zullen geen pijn gevoelen1 door dien te drinken1 en hun verstand zal niet beneveld worden4 #bj4 ,en met vruchten1 van de soorten1 welke zij zullen kiezen4 #ba4 ,en het vleesch van de vogelsoort1 welke zij zullen begeeren4 #bb4 ,daar zullen zij door schoone maagden worden vergezeld1 met groote1 zwarte oogen1 gelijkende op paarlen1 die in hare schelpen verborgen zijn4 #bc4 ,dit zal een belooning wezen1 voor hetgeen zij zullen hebben verricht4 #bd4 ,daar zullen zij geene ijdele gesprekken hooren of eenige aansporing tot zonde4 #be4 ,maar alleen de begroeting3 ,vrede6 vrede6 #bf4 ,en de makkers der rechterhand 7hoe gelukkig zullen de makkers der rechterhand wezen67 #bg4 ,zullen hun verblijf houden onder lotusboomen1 vrij van doornen4 #bh4 ,en banaan-boomen #bjia1 geregeld beladen met hunne voortbrengselen1 van den top tot den stam4 #bi4 ,in de uitgebreide schaduw4 #cj4 ,nabij een stroomend water #bjib4 #ca4 ,en te midden van een overvloed van vruchten4 #cb4 ,welke niemand zal afsnijden1 en waarvan de inzameling niet zal verboden zijn4 #cc4 ,en zij zullen op verheven bedden uitrusten4 #cd4 ,waarlijk1 wij hebben de maagden van het paradijs door eene bijzondere schepping gevormd #bjic2 #ce4 ,en wij hebben haar tot maagden gemaakt #bjid4 #cf4 ,bemind door hare echtgenooten1 die van gelijken ouderdom met haar zijn4 #cg4 ,tot de geneugten der makkers van de rechterhand4 #ch4 ,daar zullen velen van de vroegere godsdiensten4 #ci4 ,en velen van den lateren zijn #bjie4 #dj4 ,en de makkers van de linkerhand 7hoe ellendig zullen de makkers der linkerhand zijn74 #da4 ,zullen wonen te midden van brandende1 verpestende winden en kokend water4 #db4 ,onder de schaduw van zwarten rook4 #dc4 ,die noch koel1 noch aangenaam zal wezen4 #dd4 ,want zij genoten de genoegens van het leven1 vr dit1 terwijl zij op de aarde waren4 #de4 ,en zij volhardden stijfhoofdig in eene hatelijke zondigheid4 #df4 ,en zij zeiden3 #dg4 ,nadat wij zullen gestorven1 en tot stof en beenderen geworden zijn1 zullen wij dan zekerlijk tot het leven worden opgewekt8 #dh4 ,zullen onze vaderen ook met ons worden opgewekt8 #di4 ,zeg3 waarlijk1 zoowel de vroegeren als de lateren4 #ej4 ,zullen zekerlijk op den vooraf bepaalden tijd van een bekenden dag worden bijeen verzameld1 om geoordeeld te worden4 #ea4 ,en gij1 o menschen6 die gedwaald1 en de opstanding als eene valschheid geloochend hebt4 #eb4 ,gij zult zekerlijk eten van de vrucht des booms van al ,zakkoem4 #ec4 ,gij zult uwen buik daarmede vullen4 #ed4 ,en gij zult daar kokend water drinken4 #ee4 ,gij zult drinken1 zooals een dorstige kameel drinkt4 #ef4 ,dit zal hunne uitspanning op den dag des oordeels zijn4 #eg4 ,wij hebben u geschapen2 wilt gij dus niet gelooven1 dat wij u van den dood kunnen opwekken8 ,wat denkt gij8 #eh4 ,het zaad dat gij uitwerpt4 #ei4 ,schept gij dat1 of zijn wij er de schepper van8 #fj4 ,wij hebben voor u allen den dood bepaald1 en wij zullen daarin door niemand worden belet4 #fa4 ,wij zijn in staat anderen1 gelijk gij in uw plaats te stellen1 en u terug te brengen in den toestand of den vorm1 dien gij niet kent4 #fb4 ,gij kent de schepping2 wilt gij dus niet overwegen1 dat wij u1 door u op te wekken1 weder kunnen voortbrengen8 #fc4 ,wat denkt gij8 ,het graan dat gij zaait4 #fd4 ,doet gij dat uitbotten1 of doen wij dat voortspruiten8 #fe4 ,indien het ons behaagde1 waarlijk1 wij konden het droog en onvruchtbaar maken1 zoodat gij niet zoudt ophouden u te verwonderen1 zeggende3 #ff4 ,waarlijk1 wij hebben verbintenissen aangegaan voor zaad en arbeid1 maar het is ons niet geoorloofd1 de vruchten daarvan te oogsten4 #fg4 ,wat denkt gij8 ,het water dat gij drinkt4 #fh4 ,zendt gij dat uit de wolken neder1 of zenden wij het8 #fi4 ,indien het ons behaagde1 zouden wij het brak kunnen maken4 ,zult gij dus niet dankbaar wezen8 #gj4 ,wat denkt gij8 ,het vuur1 dat gij door wrijving verkrijgt1 brengt gij den boom voort1 waardoor gij dat doet ontstaan8 #bjif4 #ga4 ,of brengen wij dien voort8 #gb4 ,wij hebben dit als eene vermaning bevolen #bjig en tot een voordeel voor hen1 die door de woestijnen reizen4 #gc4 ,prijst dus den naam van uwen ,heer1 den grooten ,god4 #gd4 ,ik zweer echter1 bij het ondergaan der sterren4 #ge4 7,en waarlijk1 dit is een groote eed1 indien gij het slechts wist67 #gf4 ,dat dit de uitmuntende ,koran is4 #gg4 ,waarvan het oorspronkelijke in het welbewaarde boek is geschreven4 #gh4 ,niemand zal het aanraken1 behalve zij1 die rein zijn #bjih4 #gi4 ,het is eene openbaring van den ,heer van alle schepselen4 #hj4 ,zult gij dus deze nieuwe openbaring verachten8 #ha4 ,en is dit uwe vergelding voor uw voedsel1 hetwelk gij van ,god ontvangt1 dat gij u zelven loochent1 hem daarvoor verplicht te zijn8 #hb4 ,als de ziel van een stervend mensch tot zijne keel opstijgt4 #hc4 ,en gij op hetzelfde oogenblik rond ziet4 #hd4 7,en wij zijn hem nader dan gij2 maar gij ziet zijn waren toestand niet74 #he4 ,zoudt gij dan niet1 indien gij hier namaals niet voor uwe daden werdt vergolden4 #hf4 ,die in het lichaam doen terugkeeren1 indien gij de waarheid spreekt #bjii8 #hg4 ,en voor hem die tot degenen behoort1 welke ,god zullen naderen #bajj4 #hh4 ,zal de belooning zijn1 rust1 genade en een tuin van vermaak4 #hi4 ,en behoort hij tot de makkers der rechterhand4 #ij4 ,dan zal hij gegroet worden met de begroeting3 ,vrede zij over u6 door de makkers der rechterhand1 zijne broeders4 #ia4 ,of1 indien hij tot hen behoort1 die het ware geloof 7den profeet7 verworpen hebben4 #ib4 ,en afgedwaald zijn4 #ic4 ,zijn voedsel zal kokend water wezen4 #id4 ,en de verbranding door het hellevuur4 #ie4 ,waarlijk1 dit is een zekere waarheid4 #if4 ,daarom prijst den naam van uwen ,heer1 den grooten ,god4 ,,zeven ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,ijzer #baja4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina #bajb--bi verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,alles wat in den hemel en op aarde is1 zingt ,gods lof2 en hij is machtig en wijs4 #b4 ,hem is het koninkrijk van hemel en aarde2 hij geeft leven en hij doet sterven1 en hij is almachtig4 #c4 ,hij is de eerste en de laatste3 de blijkbare en de verborgene1 en hij kent alle dingen4 #d4 ,hij is het1 die de hemelen en de aarde in zes dagen schiep1 en daarop zijn troon beklom4 ,hij kent datgene wat in de aarde gaat1 en datgene wat daaruit voortkomt2 datgene1 wat van den hemel nederdaalt en datgene wat er in opstijgt1 en hij is met u1 waar gij ook moogt zijn2 want ,god ziet wat gij doet4 #e ,hem is het koninkrijk van hemel en aarde3 en tot ,god zullen alle dingen terugkeeren4 #f4 ,hij doet den nacht op den dag volgen en hij doet den dag op den nacht volgen1 en hij kent de binnenste deelen van des menschen borst4 #g4 ,gelooft in ,god en zijn gezant1 en geef in aalmoezen een gedeelte weg van de welvaart1 waarvan ,god u de erfgenamen heeft gemaakt2 want aan degenen van u1 die gelooven en aalmoezen geven1 zal eene groote belooning worden geschonken4 #h4 ,en wat scheelt u1 dat gij niet in ,god gelooft1 terwijl de gezant u uitnoodigt1 in uwen ,heer te gelooven1 die uw verbond heeft ontvangen #bajc nopens deze zaak1 indien uwe harten oprecht zijn8 #i4 ,hij is het1 die duidelijke teekenen aan zijn dienaar heeft nedergezonden1 ten einde u uit de duisternis in het licht te leiden2 want ,god is medelijdend en barmhartig voor u4 #aj4 ,en wat scheelt u1 dat gij niet van uw vermogen bijdraagt1 voor de verdediging van ,gods waren godsdienst1 daar ,gode de erfenis van hemel en aarde behoort8 ,degenen van u1 die van hun goed zullen hebben bijgedragen tot1 en gestreden zullen hebben voor de verdediging van het geloof1 vr de inneming van ,mekka1 zullen niet gelijk gesteld worden met hen1 die naderhand daartoe bijgedragen en medegestreden zullen hebben #bajd74 ,zij zullen hooger in rang staan dan degenen1 die na de hierboven vermelde overwinning ter verspreiding van het geloof zullen bijdragen en strijden2 maar aan allen heeft ,god de meest uitmuntende belooning toegezegd2 en ,god weet wel wat gij doet4 #aa4 ,waar is degeen1 die aan ,god een onbekrompen leening wil doen2 want ,god zal die voor hem verdubbelen en hij zal daarenboven eene uitmuntende belooning ontvangen4 #ab4 ,op een zekeren dag zult gij de ware geloovigen van beide kunnen zien2 hun licht zal voor hen uitgaan en aan hunne rechterhanden #baje4 ,men zal tot hen zeggen3 ,goede tijdingen komen heden tot u3 tuinen met rivieren doorsneden2 eeuwig zult gij daarin verblijven4 ,dit zal eene groote gelukzaligheid wezen4 #ac4 ,op dien dag zullen de huichelachtige mannen en de huichelachtige vrouwen tot degenen zeggen1 die gelooven3 ,blijft vr ons1 opdat wij een weinig van uw licht mogen ontleenen4 ,er zal hun geantwoord worden3 ,keert in de wereld terug1 en zoekt daar licht4 ,en een hooge muur zal tusschen hen geplaatst worden1 waarin eene poort3 daar binnen zal genade wezen en daar buiten1 en tegenover1 de martelingen der hel4 ,de huichelaars zullen de ware geloovigen aanroepen1 zeggende3 ,waren wij niet met u8 ,zij zullen antwoorden3 ,ja6 maar gij hebt door uwe huichelarij uwe eigen zielen verleid1 en ons verderf verwacht4 ,gij twijfeldet nopens het geloof1 en uwe wenschen hebben u bedrogen1 tot een besluit van ,god kwam1 en gij stierft2 en de verleider bedroog u nopens ,god4 #ad4 ,daarom zal er dien dag geen losprijs van u worden aangenomen1 noch van hen die ongeloovigen waren4 ,het hellevuur zal uw verblijf zijn2 dit is hetgeen gij verdiend hebt2 en daar zal het eene ellendige woning wezen4 #ae4 ,is de tijd thans niet gekomen voor hen die gelooven1 dat hunne harten zich ootmoedig aan de waarschuwing van ,god zouden onderwerpen1 en aan de waarheid1 welke geopenbaard is geworden8 ,dat zij niet zijn als degenen1 aan wie de schrift vroeger werd gegeven1 en voor welke de tijd van toegevendheid werd verlengd8 ,maar hunne harten waren versteend1 en velen van hen waren zondaren4 #af4 ,weet1 dat ,god de aarde verkwikt1 welke dood is geweest4 ,thans hebben wij u onze teekenen duidelijk verklaard1 opdat gij zoudt begrijpen4 #ag4 ,waarlijk1 voor hen die aalmoezen geven1 zoowel mannen als vrouwen1 en ,god eene onbekrompen leening doen1 voor hen zal hij die verdubbelen1 en zij zullen bovendien eene uitmuntende belooning ontvangen4 #ah4 ,en zij1 die in ,god en zijne gezanten gelooven1 zijn menschen van waarachtigheid1 en getuigen in de tegenwoordigheid van hunnen ,heer2 zij zullen hunne belooning en hun licht hebben4 ,maar wat degenen betreft die niet gelooven en onze teekens van valschheid beschuldigen1 zij zullen de bewoners der hel zijn4 #ai4 ,weet1 dat dit leven slechts een spel en een ijdel vermaak is2 en wereldlijke pracht en de zucht naar eer onder u1 en de vermeerdering van rijkdommen en kinderen1 zijn als de planten1 door den regen gevoed1 waarvan de opschieting den landman verheugt3 later verwelken zij1 zoodat gij haar geel ziet worden1 en daarna veranderen zij in droge stoppels4 ,en in het volgende leven zal eene gestrenge straf zijn voor hen1 die naar wereldsche grootheid hunkeren4 #bj4 ,en vergiffenis van ,god1 en gunst voor hen1 die daarvan afstand doen2 want dit tegenwoordige leven is slechts een verblindend schijngenot4 #ba4 ,wedijvert dus met spoed1 om vergiffenis van uwen ,heer te verkrijgen en het paradijs1 waarvan de uitgebreidheid gelijk is aan de uitgebreidheid van hemel en aarde1 en dat gereed gemaakt is voor hen1 die in ,god en zijne gezanten gelooven4 ,dit is ,gods gunst3 hij zal die schenken aan wien hem behaagt1 en ,gods goedheid is oneindig4 #bb4 ,geen ongeval komt er op aarde noch aan uwe personen voor1 zonder dat dit in het boek van onze besluiten was opgeteekend1 alvorens wij het voortbrachten4 ,waarlijk1 dit is gemakkelijk voor ,god4 #bc4 ,bedroef u dus niet om het goede dat u ontsnapt1 noch verblijd u overmatig1 om datgene wat u toevloeit2 want ,god bemindt den trotschaard1 den ijdele niet4 #bd4 ,of hen die zelve gierig zijn1 en den mensch gierigheid gebieden4 ,en wat hen betreft die zich afwenden van het aalmoezen geven2 waarlijk1 ,god is rijk genoeg1 en prijzenswaardig4 #be4 ,wij zonden onze gezanten vroeger met duidelijke wonderen1 en wij hebben de schriften en de weegschaal met hen medegezonden #bajf1 opdat de mensch de rechtvaardigheid zou in acht nemen4 ,en wij zonden hun ijzer neder #bajg1 waarin machtige sterkte voor den oorlog is en verscheiden voordeelen voor den mensch3 opdat ,god dengene zou kennen1 die hem en zijne gezanten in het geheim ondersteunt #bajh2 want ,god is sterk en machtig4 #bf4 ,wij zonden vroeger ,noach en ,abraham1 en wij gaven hunne nakomelingen de gift der profetie en de schrift en sommigen van hen werden geleid2 maar velen van hen waren boosdoeners4 #bg4 ,daarna deden wij onze gezanten in hunne voetstappen treden1 en wij deden hen door ,jezus1 den zoon van ,maria1 opvolgen1 wien wij het evangelie gaven1 en wij stortten medelijden en liefderijkheid in de harten van degenen1 die hen volgden4 ,maar wat den monnikenstand betreft1 zij stelden dien zelven in1 wij schreven hun dien niet voor #baji2 wij schreven alleen de begeerte voor1 ,gode te behagen2 maar zij namen het niet in acht1 zooals het in acht genomen moest worden4 ,en wij gaven hun1 die geloofden1 hunne belooning2 maar velen van hen waren zondaren4 #bh4 ,o gij6 die in de profeten gelooft #baaj1 vreest ,god1 en gelooft in zijn gezant ,mahomet2 hij zal u twee deelen van zijne genade schenken1 en hij zal u een licht geven1 waarin gij zult wandelen1 en hij zal u vergiffenis schenken2 want ,god is vergevensgezind en barmhartig4 #bi4 ,dat zij1 die de schriften hebben ontvangen1 mogen weten1 dat zij geene macht hebben over eenige der gunsten van ,god1 en dat het goede in zijne hand is4 ,hij schenkt dat naar zijn welbehagen2 want ,gods goedheid is oneindig4 ,,acht ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,klaagster #baaa4 ,geopenbaard te ,medina #baab4--bb verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,god heeft de woorden gehoord van haar1 die zich bij u over haren echtgenoot heeft beklaagd1 en hare klachten tot ,god heeft gericht #baac1 ,god heeft uwe wederzijdsche gesprekken gehoord2 want ,god hoort en ziet alles4 #b4 ,wat degenen onder u betreft1 die van hunne vrouwen scheiden1 met de verklaring1 dat zij haar daarna als hunne moeders zullen beschouwen1 laat hen weten1 dat zij hunne moeders niet zijn4 ,hunne moeders zijn slechts zij1 die hen baarden #baad1 en zij spreken waarlijk onrechtvaardig en logentaal2 #c4 ,maar ,god is barmhartig en vergevensgezind4 #d4 ,zij die van hunne vrouwen scheiden1 met de verklaring1 dat zij haar in de toekomst als hunne moeders zullen beschouwen1 en daarna terugnemen willen wat zij hebben gezegd1 zullen genoodzaakt zijn een slaaf te bevrijden #baae1 alvorens zij elkander zullen mogen aanraken4 ,dit wordt u gewaarschuwd in acht te nemen1 en ,god is wel onderricht van hetgeen gij doet4 #e4 ,en hij die geen slaaf vindt1 om dien eed los te koopen1 zal een vasten van twee achtereenvolgende maanden houden1 alvorens zij elkander aanraken4 ,en hij die niet in staat zal zijn dien tijd te vasten1 zal zestig arme lieden voeden4 ,dit is u bevolen1 opdat gij ,god en zijn gezant zoudt gelooven4 ,dit zijn de bevelen van ,god4 ,voor de ongeloovigen is eene pijnlijke marteling gereed gemaakt4 #f4 ,zij die ,god en zijn gezant wederstand bieden1 zullen ten onder gebracht worden1 zooals de ongeloovigen die hen voorafgingen1 werden ten onder gebracht4 ,en wij hebben duidelijke teekens nedergezonden1 en eene schandelijke straf wacht de ongeloovigen4 #g4 ,op een zekeren dag zal ,god hen allen ten leven opwekken1 en hij zal hun verklaren wat zij verricht hebben4 ,god heeft eene nauwkeurige rekening daarvan opgemaakt2 maar zij hebben die vergeten1 en ,god is getuige van alle dingen4 #h4 ,bemerkt gij niet dat ,god alles kent1 wat in den hemel en op aarde is8 ,er is geen geheim gesprek tusschen drie personen1 of hij is er de vierde van1 noch van vijf1 of hij is er de zesde van1 noch tusschen een kleiner1 noch tusschen een grooter getal dan dit1 of hij is met hen1 waar zij ook mochten zijn3 en hij zal hun op den dag der opstanding verklaren1 wat zij hebben gedaan2 want ,god kent alle dingen4 #i4 ,hebt gij degenen niet opgemerkt1 aan wie het ontzegd werd1 verboden gesprekken te voeren1 maar die nochtans terugkeerden tot hetgeen hun was verboden1 en heimelijk onder elkander van zonde spraken en van vijandschap en van ongehoorzaamheid nopens den gezant8 ,en als zij tot u komen1 begroeten zij u met een groet1 waarmede ,god u niet begroet #baaf1 en zij zeggen spottenderwijze tot elkander3 ,zou ,god ons niet straffen voor hetgeen wij zeggen1 indien deze man een profeet ware8 ,de hel zal eene toereikende straf voor hen zijn2 zij zullen die binnengaan om verbrand te worden1 en dat zal een ongelukkig verblijf wezen4 #aj4 ,o ware geloovigen6 als gij in het geheim met elkander spreekt1 spreekt dan niet van zonde en vijandschap en ongehoorzaamheid opzichtens den gezant2 en vreest ,god1 voor wien gij zult worden verzameld4 #aa4 ,waarlijk1 de verboden gesprekken der ongeloovigen gaan van ,satan uit1 ten einde de ware geloovigen te grieven2 maar niemand zal hen in het minst kunnen deren1 tenzij met verlof van ,god3 laat dus de geloovige op ,god vertrouwen4 #ab4 ,o ware geloovigen6 als men u zegt3 ,maakt ruimte in de vergadering1 maakt ruimte #baag3 ,god zal u groote ruimte in het paradijs schenken4 ,en als u gezegd wordt3 staat op1 staat op2 ,god zal degenen van u die gelooven1 en hen aan welke kennis werd geschonken1 doen oprijzen in een hoogen graad4 ,en ,god is volkomen onderricht van hetgeen gij doet4 #ac4 ,o ware geloovigen6 indien gij gaat om met den gezant te spreken1 geeft dan aalmoezen1 eer gij met hem spreekt2 dit zal beter voor u zijn en reiner2 maar indien gij niet hebt waarvan te geven1 waarlijk1 dan zal ,god genadig en barmhartig omtrent u zijn4 #ad4 ,vreest gij aalmoezen te geven vr uw gesprek met den profeet1 duchtende u te verarmen8 ,indien gij het niet doet1 hetgeen ,god u zal vergeven1 verricht dan ten minste het gebed1 geeft de voorgeschreven 7wettige7 aalmoezen 7de schatting71 en gehoorzaamt ,god en zijn gezant in alle andere zaken2 want ,god weet wel wat gij doet4 #ae4 ,hebt gij degenen niet opgemerkt1 die een volk tot hunne vrienden hebben genomen1 op hetwelk ,god vertoornd is #baah8 ,zij zijn van hunne partij noch van de uwe #baai1 en zij zweren voorbedachtelijk bij eene leugen #babj4 #af4 ,god heeft eene gestrenge straf voor hen gereed gemaakt2 want datgene wat zij doen is slecht4 #ag4 ,zij bedienen zich van hunne eeden als van een kleed1 en zij hebben de menschen van ,gods weg afgeleid4 #ah4 ,noch hunne welvaart1 noch hunne kinderen zullen hun bij ,god van nut zijn4 ,zij zullen de bewoners van het hellevuur zijn1 eeuwig zullen zij daarin verblijven4 #ai4 ,op een zekeren dag zal ,god hen allen opwekken2 dan zullen zij bij hen zweren1 zooals zij het thans bij u doen1 denkende dat dit hun van dienst zal wezen4 ,zijn zij geene leugenaars8 #bj4 ,satan heeft hen overmeesterd1 en heeft hen de herdenking van ,god doen vergeten4 ,dezen vormen de partij van den duivel2 en zal de partij des duivels niet tot verderf worden gedoemd8 #ba4 ,waarlijk1 zij die ,god en zijn gezant wederstand bieden1 zullen onder de laagsten worden geplaatst4 ,god heeft geschreven3 waarlijk1 ik en mijn gezant zullen overwinnen2 want ,god is sterk en machtig4 #bb4 ,gij zult onder degenen die in ,god en in den jongsten dag gelooven1 geene menschen vinden1 welke de ongeloovigen beminnen die ,god en zijn gezant werstand bieden1 al waren zij hunne vaders1 of hunne zonen1 of hunne broeders of hunne naaste betrekkingen4 ,in de harten van dezen heeft ,god het geloof geschreven1 en hij heeft hen met zijn geest gesterkt4 ,hij zal hen in tuinen1 doorsneden met rivieren1 leiden1 om er voor eeuwig te verblijven4 ,god is over hen voldaan1 en zij zijn wel voldaan over hem4 ,dit is de partij van ,god2 en zal de partij van ,god geen voorspoed genieten8 ,,negen ,,en ,,vijftigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,landverhuizing #baba4 ,geopenbaard te ,medina--#bd verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,alles wat in den hemel of op aarde is1 verkondigt den lof van ,god1 en hij is de ,machtige1 de ,wijze4 #b4 ,hij was het1 die degenen van het volk dat de schrift ontving welke niet geloofden1 bij de eerste landverhuizing uit hunne woningen deed vertrekken #babb4 ,gij dacht niet1 dat zij van daar zouden gaan1 en zij dachten1 dat hunne sterkte hen tegen ,god zoude bijstaan4 ,maar ,gods kastijding kwam over hen1 van waar zij die niet verwacht hadden1 en hij wierp schrik in hunne harten4 ,zij verwoestten hunne huizing met eigen handen #babc en met de handen der ware geloovigen4 ,neemt dus een voorbeeld aan hen1 o gij die oogen hebt6 #c4 ,en indien ,god hen niet tot verbanning had gedoemd1 zou hij hen zeker hebben uitgeroeid2 en in de volgende wereld zullen zij de marteling van het hellevuur ondergaan4 #d4 ,dit geschiedt1 omdat zij ,god en zijn gezant wederstand hebben geboden2 en wie ,god werstand biedt1 waarlijk1 die zal door ,god streng gestraft worden4 #e4 ,de palmboomen welke gij nederhouwt1 of die gij met hunne wortelen laat staan1 werden nedergehouwen of bleven staan door den wil van ,god om de zondaren gerust te stellen4 #f4 ,en wat den buit betreft van het volk1 dat ,god geheel aan zijn gezant heeft geschonken #babd1 gij hebt daartegen noch paarden1 noch kameelen aangevoerd #babe2 maar ,god geeft de heerschappij aan zijne gezanten over wien hij wil2 want ,god is almachtig4 #g4 ,de buit der bewoners van de steden die ,god aan zijn gezant heeft geschonken is aan ,god en zijn gezant verschuldigd1 en aan hem1 die tot de nabestaanden van den gezant behoort1 en aan de weezen en aan den arme en aan den reiziger1 opdat die niet immer in een kring zoude verdeeld worden1 van diegenen uwer1 welke rijk zijn4 ,neemt aan wat de profeet u zal geven1 en onthoudt u van hetgeen hij u verbiedt1 en vreest ,god2 want ,god is gestreng in het kastijden4 #h4 ,ook behoort een deel aan de arme ,mohajerin #babf die van hunne huizen en hunne bezittingen werden beroofd1 terwijl zij naar ,gods gunst en naar zijn welgevallen streefden en ,god en zijn gezant bijstonden4 ,dit zijn de lieden der waarachtigheid4 #i4 ,en zij die1 vr hen1 de stad ,medina geheel bezaten en het geloof zonder beletsel beleden1 beminnen dengeen1 die tot hen is gevlucht1 en vinden in hunne borsten geene begeerte naar datgene wat den ,mohajerin werd gegeven1 maar verkiezen die boven zich zelven1 hoewel zij mede door nooddruftigheid worden gekweld4 ,en hij die zich voor de gierigheid zijner eigene ziel behoedt1 zal zeker voorspoed genieten4 #aj4 ,en zij die na hen zijn gekomen #babg zeggen3 ,o ,heer6 vergeef ons en onze broederen1 die ons in het geloof zijn voorgegaan1 en werp geen kwaden wil in onze harten1 omtrent hen1 die geloofd hebben3 ,o ,heer6 ,waarlijk1 gij zijt medelijdend en genadig4 #aa4 ,hebt gij degenen niet gezien1 welke huichelachtig zijn4 ,zij zeggen tot hunne broeders1 van degenen welke de schriften hebben ontvangen1 en die niet gelooven3 ,waarlijk1 indien gij uit uwe woningen wordt verdreven1 zullen wij zekerlijk met u vertrekken2 wij zullen nimmer iemand gehoorzamen als er sprake van u zal zijn1 en indien gij wordt aangevallen1 zullen wij u zekerlijk bijstaan4 ,maar ,god is getuige1 dat zij leugenaars zijn4 #ab4 ,waarlijk1 indien zij verdreven worden1 zullen dezen niet met hen heengaan1 en indien zij aangevallen worden1 zullen deze hen niet bijstaan #babh en indien zij hen al in 't eerst bijstaan1 zullen zij hun de ruggen toewenden1 en zij zullen niet ondersteund worden4 #ac4 ,waarlijk1 gij zijt sterker dan zij1 uithoofde van de vrees1 die door ,god in hunne borsten is geworpen4 ,dit is omdat zij lieden zonder doorzicht zijn4 #ad4 ,zij zullen niet vereenigd tegen u strijden1 behalve in versterkte steden of van achter muren4 ,hunne hevigheid in den oorlog onder elkander is groot3 gij denkt dat zij vereenigd zijn1 maar hunne harten zijn verdeeld4 ,dit is1 omdat zij lieden zijn1 die niet begrijpen willen4 #ae4 ,gelijk degenen1 die hen voorafgingen hebben zij het booze gevolg van hunne daden geproefd1 en eene pijnlijke straf is hiernamaals voor hen gereed gemaakt4 #af4 ,zoo hebben de huichelaars de ,joden bedrogen2 gelijk de duivel1 toen hij tot een mensch zeide3 ,wees een ongeloovige6 ,en toen hij een ongeloovige was geworden1 riep hij3 ,waarlijk1 ik ben onschuldig aan u2 want ik vrees ,god1 den ,heer van alle schepselen4 #ag4 ,daarom zal het einde van hen zijn1 dat zij in het hellevuur zullen verblijven1 en dit zal de vergelding der onrechtvaardigen wezen4 #ah4 ,o ware geloovigen6 vreest ,god4 ,dat iedere ziel zie1 wat zij zich voor morgen gereed maakt #babi1 en vreest ,god2 want ,god is welbekend met hetgeen gij doet4 #ai4 ,en weest niet als zij1 die ,god hebben vergeten1 en welke hij hunne eigenen zielen heeft doen vergeten3 dit zijn de zondaren4 #bj4 ,de bewoners van het hellevuur en de bewoners van het paradijs zullen niet gelijk gesteld worden4 ,de bewoners van het paradijs zijn zij1 die gelukzaligheid genieten4 #ba4 ,indien wij dezen ,koran op een berg hadden nedergezonden1 zoudt gij zeker gezien hebben1 hoe die zich verootmoedigd had1 en uit vrees voor ,god gespleten ware4 ,dit zijn de voorbeelden welke wij den mensch geven1 opdat hij zou mogen overwegen4 #bb4 ,hij is de ,god1 buiten wien geen god is4 ,hij kent het zichtbare en het onzichtbare4 ,hij is de ,goedertierene1 de ,barmhartige4 #bc4 ,hij is ,god1 buiten wien geen god is3 de ,koning1 de ,heilige1 de ,verlosser1 de ,getrouwe1 de ,beschermer1 de ,sterke1 de ,vermogende1 de ,verhevenste4 ,god is verre verheven boven de afgoden1 welke zij met hem vereenigen4 #bd4 ,hij is de eenige ,god1 de ,schepper1 de ,maker1 de ,vormer4 ,hij heeft de meest uitmuntende namen #bacj4 ,alles wat in den hemel of op aarde is1 prijst hem4 ,hij is de ,machtige1 de ,wijze4 ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,zij ,,die ,,beproefd ,,is #baca4 ,geopenbaard te ,medina--#ac verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o ware geloovigen6 kiest mijne vijanden en uwe vijanden niet tot uwe vrienden #bacb4 ,betoont hun geene vriendschap1 nu zij niet de waarheid gelooven1 die tot u is gekomen2 en den gezant en u zelven uit uwe geboortestad hebben verdreven1 omdat gij in ,god uwen ,heer gelooft4 ,indien gij uit uwe woonplaatsen vertrekt ter verdediging van mijnen godsdienst en uit begeerte mij te behagen1 en hun in het verborgen vriendschap betoont #bacc1 waarlijk1 ik ken wel wat gij verbergt en wat gij ontdekt2 en gij die dit doet1 is reeds van den rechten weg afgedwaald4 #b4 ,indien zij u slechts ergens ontmoeten1 zullen zij uwe vijanden zijn2 zij zullen hunne handen en hunne tongen met boosheid naar u uitstrekken1 en zij begeeren ernstig1 dat gij ongeloovigen zult worden4 #c4 ,noch uwe bloedverwanten1 noch uwe kinderen zullen u van eenig nut zijn op den dag der opstanding1 die u van elkander zal scheiden3 en ,god ziet wat gij doet4 #d4 ,gij hebt een uitmuntend voorbeeld in ,abraham1 en zij die met hem waren1 toen zij tot hun volk zeiden3 ,waarlijk wij zijn onschuldig aan u en aan de afgoden1 welke gij naast ,god vereert2 wij hebben afstand van u gedaan 7u verloochend2 en er is voor eeuwig haat en vijandschap tusschen ons gekomen1 tot gij in ,god alleen gelooft4 ,doch gij zult ,abraham niet navolgen in hetgeen hij tot zijn vader zeide3 ,waarlijk ik wil vergiffenis voor u vragen #bacd2 maar ik kan niets ten uwen behoeve van ,god verkrijgen4 ,o ,heer6 in u vertrouwen wij1 en tot u zijn wij gewend1 en voor u zullen wij hiernamaals worden verzameld4 #e4 ,o ,heer6 leid ons niet in verzoeking door hen die niet gelooven1 en vergeef ons1 o ,heer6 want gij zijt de ,machtige1 en de ,wijze4 #f4 ,waarlijk1 gij hebt een uitmuntend voorbeeld in hen en in hem2 gij die op ,god en den jongsten dag vertrouwt4 ,maar hij die zich afwendt1 waarlijk1 ,god is almachtig en lofwaardig4 #g4 ,misschien zal ,god vriendschap doen onstaan tusschen u en hen1 welke gij thans voor uwe vijanden houdt #bace2 want ,god is machtig1 en ,god is vergevensgezind en barmhartig4 #h4 ,wat hen betreft1 die geene wapenen tegen u hebben gevoerd wegens den godsdienst1 en u niet uit uwe woningen verdreven hebben4 #i4 ,god verbiedt u niet1 hen vriendschappelijk te behandelen en rechtvaardig jegens hen te zijn4 ,doch wat degenen betreft1 die u om uwen godsdienst bestreden en u uit uwe woningen verdreven1 of daartoe mede geholpen hebben1 verbiedt ,god u vriendschap met hen aan te knoopen1 en wie het doen1 zijn snoodaards4 #aj4 ,o ware geloovigen6 indien geloovige vrouwen als vluchtelingen tot u komen1 beproeft haar3 ,god is wel bekend met haar geloof4 ,en als gij weet dat zij ware geloovigen zijn1 zendt haar dan niet tot de ongeloovigen terug4 ,het is haar niet geoorloofd de ongeloovigen te huwen1 en de ongeloovigen mogen haar niet huwen4 ,maar geeft haren ongeloovigen echtgenooten1 wat zij voor hare bruidschatten zullen hebben besteed #bacf4 ,het is u geoorloofd haar te huwen2 maar verzeker haar heuren bruidschat #bacg4 ,behoudt de ongeloovige vrouwen niet1 maar vraagt datgene terug1 wat gij besteed hebt voor den bruidschat van diegene uwer vrouwen1 welke tot de ongeloovigen overloopen1 en laat hen terugvragen1 wat zij besteed hebben voor de bruidschatten hunner vrouwen1 die tot u overloopen4 ,dit is ,gods oordeel1 hetgeen hij voor u vaststelt2 en ,god is alwetend en wijs4 #aa4 ,indien eene uwer vrouwen1 van u naar de ongeloovigen vlucht1 en gij zijt schadeloos gesteld door het vluchten van eene der vrouwen van de ongeloovigen tot u geef dan aan de geloovigen1 wier vrouwen ontvlucht zullen zijn1 zooveel van de bruidschatten der laatsten1 als zij voor de bruidschatten der eersten zullen hebben besteed1 en vreest ,god in wien gij gelooft4 #ab4 ,o profeet6 als geloovige vrouwen tot u komen1 en u haar geloof bekennen1 dat zij niets met ,god verbinden1 niet stelen1 geen overspel bedrijven1 of hare kinderen niet dooden #bach en niet zullen komen met eene lastering1 welke zij tusschen hare handen en hare voeten hebben uitgedacht1 en u niet ongehoorzaam zullen wezen1 in hetgeen redelijk is #baci1 verbindt u dan met haar en vraagt vergiffenis voor haar aan ,god2 want ,god is vergevensgezind en barmhartig4 #ac4 ,o ware geloovigen6 knoopt geene vriendschap aan met een volk1 waartegen ,god vertoornd is4 ,zij wanhopen aan het volgende leven1 gelijk de ongeloovigen aan de opstanding twijfelen van hen1 die de graven bewonen4 ,,een ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,slagorde4 ,geopenbaard te ,mekka #badj--ad verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,alles wat zich in den hemel en op aarde bevindt verkondigt den lof van ,god2 want hij is machtig en wijs4 #b4 ,o ware geloovigen6 waarom zegt gij1 wat gij niet doet #bada4 #c4 ,het is ten hoogste schandelijk voor de oogen van ,god dat gij belooft1 wat gij niet doet4 #d4 ,waarlijk1 ,god bemint hen1 die voor zijnen godsdienst in slagorde strijden1 als waren zij een vast samengesteld gebouw4 #e4 ,gedenk1 toen ,mozes tot zijn volk zeide3 ,o mijn volk6 waarom mishandelt gij mij1 nu gij weet1 dat ik ,gods gezant ben1 die tot u werd gezonden8 ,en toen zij van de waarheid waren afgedwaald1 deed ,god hunne harten van den rechten weg afdwalen2 want ,god leidt de zondaren niet4 #f4 ,en toen ,jezus1 de zoon van ,maria1 zeide3 ,o kinderen ,israls6 waarlijk1 ik ben ,gods gezant1 tot u gezonden1 om de wet te bevestigen1 die voor mij werd geopenbaard1 en brengende goede tijdingen nopens een profeet1 die na mij zal worden gezonden1 en wiens naam ,ahmed #badb zal wezen4 ,en toen hij hun duidelijke wonderen toonde1 zeiden zij3 ,dit is klaarblijkelijk tooverij4 #g4 ,maar wie is onrechtvaardiger dan hij1 die eene leugen tegen ,god uitdenkt1 nadat hij tot den ,islam is uitgenoodigd8 ,en ,god leidt de onrechtvaardigen niet4 #h4 ,zij trachten ,gods licht met hunnen mond uit te blusschen2 maar ,god zal zijn licht volmaken1 hoewel de ongeloovigen afkeerig daarvan zijn4 #i4 ,hij is het1 die zijn profeet heeft gezonden met de leiding en den godsdienst der waarheid1 ten einde die boven elken anderen godsdienst te verheffen1 hoewel de ongeloovigen afkeerig daarvan zijn4 #aj4 ,o ware geloovigen6 zal ik u eene koopwaar toonen1 die u hiernamaals van eene pijnlijke marteling zal verlossen8 #aa4 ,gelooft dan in ,god en zijn gezant1 en verdedigt ,gods waren godsdienst met uw vermogen en met uw eigene personen4 ,dit zou beter voor u zijn1 indien gij het wist4 #ab4 ,hij zal uwe zonden vergeven1 en zal u in tuinen leiden met rivieren doorsneden1 en in aangename woningen1 gelegen in tuinen van eeuwig verblijf4 ,dit zal eene groote gelukzaligheid wezen4 #ac4 ,en gij zult nog andere dingen erlangen1 welke gij begeert2 namelijk1 ,gods bijstand en eene spoedige overwinning4 ,gij1 breng goede bijdragen tot de ware geloovigen4 #ad4 ,o ware geloovigen6 weest gij ,gods helpers1 gelijk ,jezus1 de zoon van ,maria1 tot de apostelen zeide3 ,wie wil mijn helper ten behoeve van ,god zijn8 #badc ,de apostelen antwoordden3 ,wij zullen ,gods helpers zijn4 ,aldus geloofde een deel van de kinderen ,israls1 en een ander deel geloofde niet #badd2 maar hen die geloofden1 versterkten wij boven hunne vijanden1 waardoor zij de overwinning over hen behaalden4 ,,twee ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,vergadering4 ,geopenbaard te ,medina--#aa verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,alles wat in den hemel en op de aarde is1 prijst ,god1 den ,koning1 den ,heilige1 den ,machtige1 den ,wijze4 #b4 ,hij is het die1 te midden der ongeletterde ,arabieren1 een profeet heeft doen opstaan1 welke tot hen behoort1 ten einde zijne teekens onder hen te verkondigen en hen te zuiveren1 en hun de schriften en wijsheid te leeren1 terwijl zij vroeger waarlijk in eene duidelijke dwaling verkeerden4 #c4 ,en anderen onder hen hebben de eersten in het geloof nog niet gevenaard2 maar zij zullen ook in ,gods goeden tijd worden bekeerd2 want hij is machtig en wijs4 #d4 ,dit is ,gods vrije genade2 hij schenkt die naar zijn welbehagen1 en ,god bezit oneindige goedheid4 #e4 ,de gelijkenis van hen1 die belast waren1 de wet in acht te nemen1 en deze niet in acht namen1 is als de gelijkenis van een ezel met boeken beladen #bade4 ,hoe laag is de gelijkenis van het volk1 dat de teekenen van ,god van valschheid beschuldigde4 ,god leidt de onrechtvaardigen niet4 #f4 ,zeg3 ,o gij6 die den ,joodschen godsdienst volgt1 indien gij zegt dat gij ,gods vrienden boven de andere menschen zijt1 begeert dan den dood #badf1 indien gij de waarheid spreekt4 #g4 ,maar zij zullen dien nimmer wenschen1 om hetgeen hunne handen voor hen hebben gezonden #badg1 en ,god kent de onrechtvaardigen wel4 #h4 ,zeg3 ,de dood dien gij ontvlucht1 zal u zekerlijk eens overvallen2 dan zult gij voor ,hem gebracht worden1 die zoowel datgene kent wat verborgen1 als wat ontdekt is1 en hij zal u verklaren1 wat gij gedaan hebt4 #i4 ,o ware geloovigen6 als gij1 op den dag der vergadering #badh1 tot het gebed wordt opgeroepen1 spoedt u dan ,god te herdenken1 en verlaat den koophandel4 ,dit zal beter voor u zijn1 indien gij het wist4 #aj4 ,en als het gebed is geindigd1 verspreidt u dan door het land als gij wilt2 tracht daar ,gods vrijgevigheid te winnen1 en gedenk ,god dikwijls1 opdat gij voorspoed moogt genieten4 #aa4 ,maar als zij slechts eenigen handel of vermaak zien1 spoeden zij zich daarheen en verlaten u1 terwijl gij op den kansel staat #badi4 ,zeg3 ,de belooning die met ,god is1 is beter dan eenig vermaak of eenige koopwaar4 ,god is de beste uitdeeler van schatten4 ,,drie ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,huichelaars4 ,gegeven te ,medina--#aa verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,als de huichelaars tot u komen1 zeggen zij3 ,wij leggen de getuigenis af1 dat gij werkelijk ,gods gezant zijt4 ,en ,god weet1 dat gij inderdaad zijn gezant zijt2 maar ,god legt de getuigenis af1 dat de huichelaars zekerlijk leugenaars zijn4 #b4 ,zij hebben hunne eeden tot een kleed gekozen1 en leiden anderen van ,gods weg af4 #c4 ,hoe snood is hetgeen zij doen6 ,dit is nopens hen verklaard1 omdat zij geloofden en daarna ongeloovigen werden1 daarom is een zegel op hunne harten gelegd1 en zij zullen niet begrijpen4 #d4 ,indien gij hen beschouwt1 zal hun uiterlijk u behagen1 en als zij spreken1 hoort gij hunne taal met genoegen4 ,zij gelijken op stukken van balken1 die tegen een muur zijn geplaatst #baej4 ,zij gelooven dat iedere kreet tegen hen gericht is4 ,zij zijne uwe vijanden2 neemt u dus voor hen in acht2 ,god vloekt hen4 ,hoezeer zijn zij van de waarheid afgewend4 #e4 ,en als er tot hen wordt gezegd3 ,komt1 opdat ,gods gezant vergiffenis voor u moge vragen1 dan wenden zij hunne hoofden af1 en gij ziet hoe zij zich met verontwaardiging verwijderen4 #f4 ,het zal voor hen hetzelfde zijn1 of gij al dan niet vergiffenis voor hen vraagt1 ,god zal hen op geenerlei wijze vergeven2 want ,god leidt de verdorvenen niet4 #g4 ,dit zijn de lieden1 die tot de bewoners van ,medina zeggen3 ,geeft niets aan de uitgewekenen die met ,gods gezant zijn1 opdat zij verplicht worden1 zich van hem te scheiden4 ,de schatten van hemel en aarde behooren aan ,god2 maar de huichelaars begrijpen het niet4 #h4 ,zij zeggen3 ,waarlijk1 indien wij naar ,medina terugkeeren1 zal de sterkere den zwakkere verjagen #baea4 ,de kracht behoort aan ,god2 zij is met zijn gezant en de ware geloovigen2 maar de huichelaars weten het niet4 #i4 ,o ware geloovigen6 ,laten uwe rijkdommen of uwe kinderen u niet van de herdenking van ,god afhouden3 want degenen zullen zeker verloren zijn1 die dit doen4 #aj4 ,en geeft aalmoezen van hetgeen wij u hebben geschonken1 alvorens de dood over een uwer kome1 en hij zegge3 ,o ,heer6 wilt gij mij geen uitstel voor een korten tijd verleenen1 opdat ik aalmoezen kunne geven en een der rechtvaardigen worden8 #aa4 ,maar ,god zal op geenerlei wijze meer uitstel aan eene ziel verleenen1 als haar bepaalde tijd is gekomen4 ,god is volkomen bekend met hetgeen gij doet4 ,,vier ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,wederzijdsche ,,teleurstelling4 ,gegeven te ,mekka #baeb4--ah verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,alles wat in den hemel of op aarde is1 verkondigt ,gods lof4 ,hem is het ,koninkrijk1 hem zij de lof2 want hij is almachtig4 #b4 ,hij is het die u heeft geschapen4 ,de een van u is bestemd tot een ongeloovige en de ander tot een geloovige1 en ,god ziet wat gij doet4 #c4 ,hij heeft de hemelen en de aarde in waarheid geschapen1 heeft u gevormd en u eene schoone gedaante gegeven1 en tot hem moet gij allen gaan4 #d4 ,hij kent wat in den hemel of op de aarde is1 en hij kent hetgeen gij verbergt1 en datgene wat gij ontdekt2 want ,god kent de binnenste deelen van der menschen borst4 #e4 ,waart gij niet bekend met het verhaal van hen die vroeger niet geloofden1 en het slechte gevolg van hun gedrag ondervonden8 ,voor hen is eene martelende straf gereed gemaakt4 #f4 ,dit zullen zij ondergaan1 omdat hunne gezanten met duidelijke bewijzen hunner zending tot hen kwamen1 en zij zeiden3 zullen menschen ons leiden8 ,daarom geloofden zij niet en wenden zich af4 ,maar ,god had niemand noodig2 want ,god is zich zelven toereikend en waardig geprezen te worden4 #g4 ,de ongeloovigen verbeelden zich1 dat zij niet zullen worden opgewekt4 ,zeg3 ,ja1 bij mijn ,heer1 gij zult zekerlijk worden opgewekt1 dan zal u verhaald worden1 wat gij zult hebben verricht1 en dit is voor ,god gemakkelijk4 #h4 ,gelooft dus in ,god en zijn gezant1 en het licht dat wij hebben nedergezonden2 want ,god is wel bekend met hetgeen gij doet4 #i4 ,op een zekeren dag zal hij u verzamelen2 zijnde de dag der algemeene verzameling2 dit zal de dag der wederzijdsche teleurstelling zijn #baec4 ,en hij die in ,god gelooft1 en doen zal wat recht is1 dien zal hij van zijne slechte daden zuiveren1 en hij zal hem in tuinen leiden1 waaronder rivieren stroomen om daarin voor eeuwig te verblijven4 ,dit zal eene groote gelukzaligheid zijn4 #aj4 ,maar zij die niet gelooven1 en onze teekenen van valschheid beschuldigen1 zullen de bewoners van het hellevuur zijn1 waarin zij voor eeuwig zullen verblijven1 en daar zal het een ellendig verblijf wezen4 #aa4 ,geen ongeluk gebeurt er zonder ,gods verlof1 en wie in ,god gelooft1 diens hart zal door hem geleid worden4 ,god kent alle dingen4 #ab4 ,gehoorzaamt dus ,god en gehoorzaamt den gezant2 maar indien gij u afwendt1 waarlijk1 de plicht van onzen gezant is slechts1 in het openbaar te prediken4 #ac4 ,god6 ,er is geen god buiten hem2 laat dus de geloovige zijn vertrouwen in ,god stellen4 #ad4 ,o ware geloovigen6 gij hebt vijanden in uwe vrouwen en kinderen #baed1 neemt u dus voor hen in acht4 ,maar indien gij inzicht hebt met hunne verkeerde handelingen #baee1 en die geheel vergeeft1 dan is ,god eveneens gezind tot vergeven en is barmhartig4 #ae4 ,uwe welvaart en uwe kinderen zijn slechts eene verzoeking3 maar met ,god is eene ruime belooning4 #af4 ,vreest dus ,god zooveel gij kunt2 luistert en gehoorzaamt1 en geeft aalmoezen voor het heil uwer zielen2 want zij die niet gierig omtrent hunne eigene zielen zijn1 zullen voorspoed genieten4 #ag4 ,indien gij aan ,god eene aannemelijke leening doet1 zal hij die voor u verdubbelen en hij zal u vergiffenis schenken2 want ,god is erkentelijk en lankmoedig4 #ah4 ,hij kent zoowel datgene wat verborgen1 als datgene wat onzichtbaar4 ,hij is de ,machtige1 de ,wijze4 ,,vijf ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,echtscheiding4 ,geopenbaard te ,medina--#ab verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o profeet6 indien gij van uwe vrouwen scheidt1 zend haar dan op den bepaalden tijd weg #baef1 en meet het tijdstip nauwkeurig af en vrees ,god uwen ,heer4 ,noodzaak haar niet uit hare vertrekken te gaan1 en laat haar niet weggaan1 alvorens de tijd verstreken zij1 ten ware zij klaarblijkelijk aan onreinheid schuldig zijn4 ,dit zijn ,gods geboden2 en waarlijk1 hij die ,gods geboden overtreedt1 mishandelt zijne eigen ziel4 ,gij weet niet welke ,gods plannen omtrent de toekomst zijn4 ,misschien zal hij u weder met haar vereenigen4 #b4 ,en als zij haren bepaalden tijd zullen hebben vervuld1 houdt haar dan vriendelijk terug of scheid welwillend van haar2 en neem menschen van geloofwaardigheid als getuigen onder u2 en geef uwe verklaring1 ten aanhoore ,gods4 ,deze vermaning is dengeen gegeven1 die in ,god en den laatsten dag gelooft en ,god vreest4 ,aan hem zal hij eene gelukkige uitkomst in al zijne bedroefenissen schenken1 en hij zal hem een ruimen voorraad geven1 van waar hij dien niet verwacht4 #c4 ,en wie op ,god vertrouwt1 voor dien zal hij een toereikende beschermer zijn2 want ,god zal zekerlijk zijn doel bereiken4 ,thans heeft ,god voor elke zaak een bepaalden tijd vastgesteld4 #d4 ,wat uwe vrouwen betreft die1 uithoofde van haren ouderdom aan hare regels wanhopen2 indien gij daaromtrent in twijfel verkeert1 laat haar bepaalde tijd dan drie maanden zijn1 en laat dit eveneens de bepaalde tijd wezen voor degenen1 die hare regels nog niet hebben gehad4 ,maar wat haar betreft1 die zwanger zijn1 heur bepaalde tijd zal wezen1 als zij verlost zullen zijn #baeg4 ,en voor dengeen1 die ,god vreest1 zal hij zijn gebod gemakkelijk maken4 #e4 ,dit is het bevel van ,god1 dat hij u heeft nedergezonden1 en degeen1 die ,god vreest1 zal door hem van zijne slechte daden worden gezuiverd1 en ,god zal zijne belooning vermeerderen4 #f4 ,vergun de vrouwen1 van welke gij scheidt in een gedeelte der huizen te wonen1 waarin gij woont1 overeenkomstig de ruimte en de gemakken der woningen1 welke gij bezit1 en maakt het haar niet ongemakkelijk1 door haar te zeer te beperken4 ,indien zij zwanger zijn1 schenkt haar dan het noodige1 tot zij van haren last zijn verlost4 ,indien zij hare kinderen voor u zoogen1 geeft haar dan het loon #baeh1 en raadpleegt elkander1 nopens hetgeen rechtvaardig en billijk zal zijn4 ,indien gij hierin op eene moeilijkheid stoot1 laat dan eene andere vrouw het kind voor haar zoogen4 #g4 ,laat hem1 die overvloed heeft1 naar evenredigheid van zijn overvloed in het onderhoud van de moeder en de min voorzien1 en laat hem1 wiens inkomsten beperkt zijn1 geven1 overeenkomstig datgene wat ,god hem heeft geschonken4 ,god verplicht niemand tot vervulling van meer dat van datgene1 waartoe ,god hem heeft in staat gesteld4 ,hij zal de armoede door rijkdom doen opvolgen4 #h4 ,hoevele steden hebben zich van het bevel van hunnen ,heer en zijn gezant afgewend6 ,daarom riepen wij hen tot eene gestrenge verantwoording1 en wij kastijdden hen met eene gestrenge kastijding4 #i4 ,zij ondervonden het slechte gevolg hunner zaak2 en het einde hunner zaak was hun ondergang4 #aj4 ,god heeft een gestrenge straf voor hen gereed gemaakt2 vreest dus ,god1 gij die met verstand zijt begaafd4 #aa4 ,o ware geloovigen6 thans heeft ,god u eene vermaning nedergezonden en een gezant1 om u ,gods duidelijke teekenen te verkondigen1 ten einde hen1 die gelooven en goede werken doen1 van de duisternis in het licht te leiden4 ,wie in ,god gelooft1 en doet wat recht is1 dien zal hij in tuinen leiden1 waarin rivieren stroomen1 om daarin voor eeuwig te verblijven2 aldus heeft ,god eene uitmuntende belooning voor hem gereed gemaakt4 #ab4 ,het is ,god1 die de zeven hemelen heeft geschapen en de zeven aardbollen3 het goddelijke bevel daalt tusschen hen neder #baei1 opdat gij zoudt weten1 dat ,god almachtig is1 en dat ,god door zijn kennis alle dingen begrijpt4 ,,zes ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,verbod4 ,geopenbaard te ,medina4--#ab verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o profeet6 waarom verbiedt gij wat ,god heeft vergund1 daardoor trachtende uwe vrouwen te behagen #bafj4 ,god is vergevensgezind en barmhartig #b4 ,god heeft u veroorloofd1 uwe eeden in te trekken2 en ,god is uwe meester en hij is alwetend en wijs4 #c4 ,toen de profeet eens eene zekere gebeurtenis als een geheim aan eene zijner vrouwen verhaalde #bafa1 en toen zij dat aan eene ander mededeelde1 en ,god het hem bekend maakte1 gaf hij haar kennis van een gedeelte van hetgeen zij had gedaan1 en vermeed1 haar het andere gedeelte daarvan te verwijten4 ,en toen hij haar daarmede had bekend gemaakt1 zeide zij3 ,wie heeft u dit ondekt8 ,hij zeide3 de wijze1 de alwetende ,god heeft het mij ontdekt4 #d4 ,indien gij beiden tot ,god zijt gewend 7want uwe harten hebben gewankeld71 is het wel1 maar indien gij tegen hem 7den profeet7 samenspant1 waarlijk1 dan is ,god zijn beschermer1 en ,gabril en de rechtvaardigen1 onder de gelooven en de engelen zijn mede zijne helpers #bafb4 #e4 ,indien hij van u scheidt1 kan zijn ,heer hem gemakkelijk in uwe plaats andere vrouwen1 beter dan gij1 geven2 vrouwen die aan ,god onderworpen zijn2 ware geloovigen1 vroom1 boetvaardig1 gehoorzaam1 de vasten in acht nemende1 en zoowel die gehuwd zijn geweest1 als maagden4 #f4 ,o ware geloovigen6 redt uwe zielen en die uwer gezinnen1 van het vuur1 dat door menschen en steenen wordt gevoed1 waarover onvermurwbare en vreeselijke engelen #bafc zijn geplaatst1 die ,god niet ongehoorzaam zijn1 in hetgeen hij hun heeft bevolen2 maar die volvoeren1 wat hun werd geboden4 #g4 ,o ongeloovigen6 verontschuldig u niet op dezen dag1 ,u zal zekerlijk vergolden worden hetgeen gij hebt gedaan #bafd4 #h4 ,o ware geloovigen6 wendt u tot ,god met een oprecht berouw1 misschien wil uw ,heer uwe slechte daden van u afnemen1 en wil hij u toelaten in tuinen1 met rivieren doorsneden1 op den dag waarop ,god den profeet niet zal beschamen1 of degenen die met hem geloofd hebben2 hun licht zal voor hen uitgaan en aan hunne rechterhanden #bafe1 en zij zullen zeggen3 ,heer6 maak ons licht volmaakt en vergeef ons2 want gij zijt almachtig4 #i4 ,o profeet6 tast de ongeloovigen met wapens aan1 en de huichelaars met woorden1 en behandel hen met gestrengheid2 de hel zal hun verblijf zijn1 en dat is eene ellendige woning4 #aj4 ,god stelt den ongeloovigen1 als een voorbeeld1 de vrouw van ,noach en de vrouw van ,lot voor2 zij waren onder de heerschappij van twee onzer rechtvaardige dienaren1 welke beiden door haar bedrogen werden #baff4 ,daarom waren hare echtgenooten haar volstrekt niet van voordeel1 voor het aangezicht van ,god #bafg1 en er zal op den jongsten dag tot haar gezegd worden3 ,treedt het hellevuur binnen met hen die daar ingaan4 #aa4 ,god stelde ook de vrouw van ,pharao als een voorbeeld aan hen die gelooven1 toen zij zeide3 ,heer1 bouw mij een huis bij u in het paradijs1 verlos mij van ,pharao en zijne daden1 en bevrijd mij van de onrechtvaardigen4 #ab4 ,en ,maria1 de dochter van ,imram1 die hare kuischheid bewaarde1 en in wier boezem wij onzen geest bliezen #bafh1 en die in de woorden van haren ,heer en in zijne schriften geloofde1 en vroom en gehoorzaam was #bafi4 ,,zeven ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,koninkrijk #bagj4 ,geopenbaard te ,mekka4--#cj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,gezegend zij hij in wiens hand het ,koninkrijk is6 want hij is almachtig2 #b4 ,die den dood en het leven heeft geschapen1 opdat hij u zou mogen bewijzen1 wie uwer het rechtvaardigste in zijn daden is2 en hij is machtig en vergevensgezind4 #c4 ,hij1 die zeven hemelen boven elkander heeft geschapen4 ,gij kunt in geen schepsel van den ,barmhartigste eenige onvolmaaktheid of eenig gebrek vinden4 ,heft uwe oogen ten hemel op1 en ziet of gij er eene enkele scheur ontdekt8 #d4 ,heft ze nog tweemalen op1 en uwe blikken zullen zwaar en vermoeid tot u terugkeeren4 #e4 ,wij hebben den ondersten hemel met lampen versierd1 en wij hebben die bestemd om de duivels terug te houden #baga1 voor welke wij de marteling van het brandende vuur hebben gereed gemaakt4 #f4 ,en voor hen1 die niet in hunnen ,heer gelooven1 is mede de marteling der hel bereid2 daar zal het een ellendig verblijf wezen4 #g4 ,als zij daarin zullen geworpen worden1 zullen zij het hooren balken als een ezel #bagb1 en het zal vreeselijk branden4 7,en indien zij vernietigd konden worden1 zou zijne woede hen vernietigen74 #h4 ,zoo dikwijls eene schaar van hen daarin geworpen zal worden1 zullen de wachters der hel hun vragen3 ,kwam er geen gezant8 #i4 ,zij zullen antwoorden3 ,ja1 er kwam een gezant tot ons2 maar wij beschuldigden hem van bedrog en zeiden3 ,god heeft niets geopenbaard4 ,gij verkeert slechts in eene groote dwaling4 #aj4 ,en zij zullen zeggen3 ,indien wij geluisterd of recht hadden verdacht1 zouden wij niet tot de makkers van het brandende vuur hebben behoord4 #aa4 ,en zij zullen hunne zonden belijden2 maar verre zij het1 dat de bewoners van het brandende vuur genade zullen verwerven6 #ab4 ,waarlijk1 zij die hunnen ,heer in het geheim vreezen1 zullen vergiffenis en eene groote belooning verlangen4 #ac4 ,hetzij gij uw gesprek verbergt1 of het openbaar maakt1 hij kent de binnenste deelen uwer borsten4 #ad4 ,zou hij niet alles kennen1 die alles geschapen heeft2 hij de ,wijze1 de ,alwetende8 #ae4 ,hij is het1 die de aarde voor u geffend heeft2 wandelt dus door hare dreven1 en eet van haar voorraad4 ,gij zult opgewekt worden om tot hem terug te keeren4 #af4 ,zijt gij zeker1 dat hij die in den hemel woont1 u niet door de aarde zal doen verzwelgen8 ,ziet zij beeft reeds4 #ag4 ,of zijt gij zeker1 dat hij die in den hemel woont1 geen hevigen dwarrelwind tegen u zal zenden1 die het zand voortdrijft om u te bedekken8 ,dan eerst zult gij weten1 hoe belangrijk mijne waarschuwing was4 #ah4 ,ook zij die vr u waren1 geloofden niet4 ,hoe vreeselijk was mijn toorn6 #ai4 ,zien zij de vogels boven hunne hoofden niet1 die hunne vleugels uitspreiden en ineenvouwen8 ,niemand ondersteunt hen1 behalve de ,barmhartige2 want hij beschouwt alle dingen4 #bj4 ,waar is degeen die u tot een krijgsheer zal verstrekken om u tegen den ,barmhartige te verdedigen8 waarlijk1 de ongeloovigen zijn verblind4 #ba4 ,of waar is hij1 die u voedsel zal geven1 indien ,god het verhindert8 ,en toch volhardt gij in uwe verdorvenheid en ontvlucht de waarheid4 #bb4 ,is dus degeen1 die op zijn aangezicht kruipt beter dan hij die rechtop een rechten weg bewandelt #bagc4 #bc4 ,zeg3 hij is het1 die u het aanzijn heeft geschonken1 en u het gehoor1 het gezicht en het verstand 7een hart7 heeft gegeven2 en echter hoe weinig dankbaar zijt gij6 #bd4 ,zeg3 ,hij is het1 die u over de aarde heeft verspreid1 en tot hem zult gij bijeen verzameld worden4 #be4 ,zij zeggen3 ,wanneer zal deze bedreiging verwezenlijkt worden1 indien gij de waarheid spreekt8 #bf4 ,antwoord3 ,de kennis hiervan is alleen met ,god want ik ben slechts belast met het in het openbaar te waarschuwen4 #bg4 ,maar als zij de straf van nabij zullen zien1 zullen hunne aangezichten zich verduisteren1 en men zal tot hen zeggen3 ,dat is wat gij gevraagd hebt4 #bh4 ,zeg3 ,wat denkt gij8 ,hetzij ,god mij en hen die mij volgen1 doet sterven1 of dat hij mededoogen met ons hebbe1 wie zal de ongeloovigen tegen de vreeselijke straf verdedigen8 #bi4 ,zeg3 ,hij is de ,barmhartige2 in hem gelooven wij1 en in hem stellen wij ons vertrouwen4 ,hier namaals zult gij weten1 wie in eene duidelijke dwaling verkeert4 #cj4 ,zeg3 ,wat denkt gij4 ,indien uw water des ochtends door de aarde wordt verzwolgen1 wie zal dan zuiver en vloeiend water geven8 ,,acht ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,pen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#eb verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,noen #bagd4 7,ik zweer7 bij de pen en wat zij 7de menschen7 schrijven4 #b4 ,gij1 o ,mahomet6 zijt1 door de genade van uwen ,heer1 geen bezetene4 #c4 ,waarlijk1 er is u eene eeuwige belooning gereed gemaakt2 #d4 ,want gij hebt een verheven karakter #bage4 #e4 ,gij zult zien en de ongeloovigen zullen het zien4 #f4 ,wie uwer van zijne zinnen is beroofd4 #g4 ,waarlijk1 uw ,heer kent hen wel1 die zijn pad verlaat1 en hij kent hen wel1 die op den rechten weg geleid worden4 #h4 ,gehoorzaam hen dus niet1 die u van bedrog beschuldigen4 #i4 ,zij begeeren1 dat gij hen met zachtheid zoudt behandelen1 en dan zouden zij u ook met zachtheid behandelen #bagf4 #aj4 ,maar geloof niemand die ieder oogenblik zweert en een verachtelijke is4 #aa4 ,luister niet naar den lasteraar1 die met leugens omgaat4 #ab4 ,die verbiedt wat goed is2 die een overtreder1 een snoodaard is4 #ac4 ,de onmedoogende en buitendien van onreine geboorte4 #ad4 ,zelfs indien hij rijkdommen en vele kinderen heeft4 #ae4 ,als hem onze teekenen herinnerd worden1 zegt hij3 ,dit zijn fabelen van de ouden4 #af4 ,wij zullen een vurig kenteeken op zijn neus drukken4 #ag4 ,waarlijk1 wij hebben de bewoners van ,mekka beproefd #bagg1 zooals wij vroeger de eigenaars van den tuin beproefden #bagh1 toen zij zwoeren1 dat zij de vruchten daarvan des ochtends zouden verzamelen4 #ah4 ,en er de uitzondering niet bijvoegden3 ,indien het ,gode behaagt4 #ai4 ,en de tuin werd door eene verwoesting van uwen ,heer overvallen1 terwijl zij sliepen4 #bj4 ,en des ochtends was die1 als een tuin waarvan de vruchten reeds verzameld waren4 #ba4 ,en zij riepen elkander1 toen zij des morgens opstonden1 zeggende3 #bb4 ,ga vroeg naar uwe beplanting1 indien gij voornemens zijt de vruchten daarvan te verzamelen4 #bc4 ,daarop gingen zij1 terwijl zij elkander toefluisterden3 #bd4 ,geen arme zal heden uwen tuin binnentreden4 #be4 ,en zij vertrokken vroeg1 met het voorgestelde doel1 niets te geven4 #bf4 ,toen zij zagen dat de tuin verzengd en verwoest was1 zeiden zij3 ,wij hebben ons zeker in den weg vergist4 #bg4 7,maar toen zij bevonden dat het hun eigen tuin was71 riepen zij uit3 ,waarlijk1 het is ons niet geoorloofd #bagi 7de vruchten daarvan te plukken74 #bh4 ,de verstandigste van hen zeide3 ,heb ik u niet gezegd3 ,waarom gedenkt gij ,god niet8 #bi4 ,zij antwoordden3 ,geloofd zij onze ,heer6 ,waarlijk1 wij waren zondaren4 #cj4 ,en zij begonnen elkander te laken4 #ca4 ,en zij zeiden3 ,wee over ons6 waarlijk1 wij waren zondaren4 #cb4 ,misschien zal onze ,heer ons een beteren tuin dan dezen in ruiling geven2 en wij smeeken onzen ,heer ernstig1 ons vergiffenis te schenken4 #cc4 ,dit is de kastijding van dit leven2 maar de kastijding van het volgende leven zal gestrenger zijn4 ,indien zij het geweten hadden1 zouden zij zich in acht genomen hebben4 #cd4 ,waarlijk1 voor de vromen zijn1 door hunnen ,heer1 heerlijke tuinen gereed gemaakt4 #ce4 ,zouden wij met de ,moslems1 even als met de zondaren handelen8 #cf4 ,wat scheelt u1 dat gij aldus oordeelt8 #cg4 ,hebt gij een boek 7van den hemel7 waarin gij leest4 #ch4 ,dat gij datgene zult verkrijgen1 wat gij zult verkiezen8 #ci4 ,of hebt gij eeden ontvangen1 die ons op den dag der opstanding zullen binden1 dat gij zult genieten wat gij u verbeeldt8 #dj4 ,vraag hun wie van hen dit waarborgt4 #da4 ,of hebben zij makkers1 die borg voor hen blijven8 ,laat hen dan hunne makkers toonen1 indien zij de waarheid spreken4 #db4 ,op een zekeren dag zal het been ontbloot worden #bahj1 en zij zullen opgeroepen worden om te aanbidden2 maar zij zullen daartoe niet in staat zijn #baha4 #dc4 ,hunne oogen zullen nedergeslagen zijn en zij zullen door de schande worden gevolgd1 omdat zij tot de vereering van ,god werden uitgenoodigd1 terwijl zij in zekerheid waren1 maar niet wilden hooren4 #dd4 ,spreek dus niet ten gunste van hen1 die deze openbaring van bedrog beschuldigen4 ,wij zullen hen allengs tot de vernietiging voeren1 langs wegen die zij niet kennen4 #de4 ,ik zal hun een ruimen tijd verleenen2 want mijne krijgslist is onfeilbaar4 #df4 ,vraagt gij hun eenige belooning voor uwe prediking8 ,maar zij zijn met schulden beladen4 #dg4 ,zijn de geheimen der toekomst met hen1 en schrijven zij die van de tafel van ,gods besluiten af #bahb8 #dh4 ,wacht dus geduldig het oordeel van uwen ,heer af1 en wees niet zoo als hij1 die door den visch werd verzwolgen toen hij ,god aanriep1 terwijl hij innerlijk toornig was #bahc4 #di4 ,had de genade van zijn ,heer hem niet bereikt1 dan ware hij zeker1 met schaamte bedekt1 op de naaste kust geworpen geworden4 #ej4 ,maar zijn ,heer koos hem1 en maakte hem tot een der rechtvaardigen4 #ea4 ,er ontbreekt slechts weinig aan1 of de ongeloovigen zouden u met hunne arglistige blikken nederwerpen1 als zij de vermaning van den ,koran hooren2 en zij zeggen3 ,hij is zekerlijk bezeten4 #eb4 ,maar hij 7de ,koran7 is slechts eene vermaning aan alle schepselen4 ,,negen ,,en ,,zestigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,onvermijdelijke ,,dag4 ,geopenbaard te ,mekka4--#eb verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de onvermijdelijke dag #bahd6 #b4 ,wat is de onvermijdelijke dag8 #c4 ,en wat zal u doen begrijpen wat de onvermijdelijke dag is8 #d4 ,de stammen ven ,thamoed en ,ad loochenen1 als eene valschheid1 den dag1 die de harten der menschen met schrik zal treffen #bahe4 #e4 ,maar ,thamoed werd verdelgd door een vreeselijk onweder4 #f4 ,en ,ad werd verdelgd door een brullenden en vreeselijken kreet4 #g4 ,waarmede ,god hen gedurende zeven nachten en acht dagen achtereenvolgens deed treffen4 ,gij hadt het volk gedurende dien tijd moeten zien1 nedergeknield liggende1 als waren zij de wortels van holle palmboomen #bahf4 #h4 ,en gij zoudt gezien hebben1 dat er geen een van hen overbleef4 #i4 ,ook ,pharao en zij die voor hen waren en de steden die verwoest werden #bahg1 waren schuldig aan zonde4 #aj4 ,en zij waren allen ongehoorzaam aan den gezant van hunnen ,heer2 daarom kastijdde hij hen met eene ruime kastijding4 #aa4 ,toen het water van den zondvloed steeg1 bewaarden wij u in de drijvende ark1 #ab4 ,om die tot eene gedachtenis te maken1 en opdat het aandachtige oor er de herinnering van zou bewaren4 #ac4 ,en als de trompet eens zal klinken4 #ad4 ,als de aarde van hare plaats zal gerukt worden1 en ook de bergen1 en zij eensklaps in stukken gebroken zullen worden4 #ae4 ,op dien dag zal het onvermijdelijke uur des oordeels plotseling komen4 #af4 ,de hemelen zullen op dien dag gespleten worden en in stukken vallen4 #ag4 ,en de engelen zullen ter zijde daarvan zijn #bahh en acht hunner zullen op dien dag den troon van uwen ,heer boven hen dragen4 #ah4 ,op dien dag zult gij voor den rechterstoel van ,god geplaatst worden1 en geene uwer geheime daden zal verborgen zijn4 #ai4 ,en hij1 die het hem gegeven boek in de rechterhand zal hebben1 zal zeggen3 ,neem1 en lees dit mijn boek4 #bj4 ,waarlijk1 ik dacht wel1 dat ik deze mijne rekenschap zou moeten geven4 #ba4 ,hij zal een genoegelijk leven leiden4 #bb4 ,in een verheven tuin4 #bc4 ,waarvan de vruchten gemakkelijk te plukken zullen zijn4 #bd4 ,eet en drinkt met gemakkelijke spijsvertering1 7zal men hun zeggen7 om de goede werken1 die gij in de verloopen dagen voor u uit hebt gezonden4 #be4 ,maar hij1 die zijn boek dat hij ontvangen heeft1 in zijne linkerhand zal hebben1 zal zeggen3 ,o1 had ik dit boek slechts niet ontvangen6 #bf4 ,en dat ik niet wist1 dat dit mijne rekening was6 #bg4 ,o had de dood een einde aan mij gemaakt6 #bh4 ,mijne rijkdommen hebben mij niet bevoordeeld4 #bi4 ,en mijne macht is voor mij verdwenen4 #cj4 ,en ,god zal tot de wachters der hel zeggen3 ,grijpt hem en bindt hem1 #ca4 ,en werpt hem in de hel om verbrand te worden4 #cb4 ,sluit hem in eene keten1 van eene lengte van zeventig ellebogen #bahi #cc4 ,omdat hij niet in den grooten ,god geloofde4 #cd4 ,en omdat hij niet begeerlijk was1 den arme te voeden4 #ce4 ,daarom zal hij hier dezen dag geen vriend hebben4 #cf4 ,noch eenig voedsel1 behalve het bedorven vocht1 dat uit de lichamen der verdoemde vloeit4 #cg4 ,dat niemand zal genieten1 behalve de zondaren4 #ch4 ,ik zweer #baij bij datgene wat gij ziet4 #ci4 ,en datgene wat gij niet ziet4 #dj4 ,dat dit het gesprek van een eerbiedwaardigen gezant is4 #da4 ,en niet het gesprek van een dichter4 ,o1 hoe weinig gelooft gij6 #db4 ,ook is het niet het gesprek van een waarzegger4 ,o1 hoe weinig overweegt gij6 #dc4 ,het is eene openbaring van den ,heer van alle schepselen4 #dd4 ,indien ,mahomet iets van deze gesprekken nopens ons zou hebben uitgedacht4 #de4 ,waarlijk1 wij zouden hem bij de rechterhand hebben gegrepen4 #df ,en wij zouden de ader van zijn hart hebben doorgesneden4 #dg4 ,en wij zouden niemand uwer verhinderd hebben1 hem te kastijden4 #dh4 ,waarlijk1 dit boek is eene vermaning voor den vrome4 #di4 ,en wij weten wel1 dat er sommige uwer zijn1 die den ,koran van bedrog beschuldigen4 #ej4 ,maar hij zal de oorzaak van de wanhoop der ongeloovigen zijn2 #ea4 ,want het is de zekere waarheid4 #eb4 ,daarom prijs den naam van uwen ,heer1 den grooten ,god4 ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,trappen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#dd verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,iemand vraagt en roept om wraak4 #b4 ,over de ongeloovigen4 ,er zal niemand wezen1 die verhinderen kan4 #c4 ,dat ,god hen bedroeven1 de meester der trappen #baia4 #d4 ,langs welke de engelen tot hem opstijgen in een dag1 wiens uitgebreidheid vijftig duizend jaren bedraagt #baib4 #e4 ,daarom1 verdraagt de beleedigingen van de bewoners van ,mekka met lofwaardig geduld4 #f4 ,want zij 7de ongeloovigen7 zien hunne straf ver verwijderd4 #g4 ,maar wij zien die nabij4 #h4 ,op een zekeren dag zal de hemel als gesmolten koper worden4 #i4 ,en de bergen gelijk wol van verschillende kleuren1 door den wind uiteengedreven4 #aj4 ,en een vriend zal den ander niet naar zijn toestand vragen #aa4 ,hoewel zij elkander zien4 ,de zondaar zal trachten1 zich van de straf van dien dag los te koopen1 door zijne kinderen op te offeren #ab4 ,en zijne vrouw en zijn broeder4 #ac4 ,en zijne bloedverwanten die hem vriendschap bewezen2 #ad4 ,en allen die op aarde zijn4 ,hij zal begeeren daardoor gered te worden4 #ae4 ,maar in geenen deele2 want het hellevuur1 #af4 ,dat hen bij de schedels zal grijpen1 #ag4 ,zal iederen persoon opeischen1 die zijn rug zal hebben toegewend1 en het geloof ontvlucht is4 #ah4 ,en die rijkdommen verzameld heeft1 en deze gierig ophoopt4 #ai4 ,waarlijk1 de mensch is zeer begeerig geschapen #baic4 #bj4 ,als het kwaad hem treft1 is hij ternedergeslagen4 #ba4 ,maar als het goede hem toevloeit1 word hij karig4 #bb4 ,zoo bestaan niet degenen die godvruchtig zijn4 #bc4 ,die in hunne gebeden volharden4 #bd4 ,en zij1 die gereed zijn1 een zeker voegzaam deel van hunne bezittingen te geven4 #be4 ,aan hem die vraagt1 en aan hem1 die door schaamte teruggehouden wordt te vragen4 #bf4 ,zij1 die oprecht in den dag des oordeels gelooven1 #bg4 ,en de straf van hunnen ,heer vreezen #bh4 7,want niemand is beveiligd tegen de straf van zijnen ,heer74 #bi4 ,die ingetogen leven4 #cj4 ,en die geen gemeenschap hebben met andere vrouwen dan met de hunne1 of de slavinnen1 die door hunne rechterhanden worden bezeten2 want zij zijn zonder blaam4 #ca4 ,maar zij1 die gemeenschap met andere vrouwen buiten deze hebben1 zijn zondaren4 #cb4 ,zij1 die wat hun werd toevertrouwd en hun verbond getrouw bewaren4 #cc4 ,die onwrikbaar in hunne verklaringen zijn4 #cd4 ,en die de vereischte voorschriften bij hunne gebeden nauwkeurig in acht nemen4 #ce4 ,deze zullen hooggeerd zijn1 en te midden van tuinen wonen4 #cf4 ,wat scheelt de ongeloovigen1 dat zij voor u uitgaan #cg4 ,in scharen ter rechter- en ter linkerhand8 #ch4 ,wenscht een hunner den tuin des genots binnen te gaan8 #ci4 ,volstrekt niet4--,waarlijk1 wij hebben hen geschapen1 van datgene wat zij kennen #baid4 #dj4 ,ik zweer bij den ,heer van het ,oosten en het ,westen #baie1 dat wij in staat zijn4 #da4 7,hen te verdelgen en7 een beter volk voor hen in de plaats te stellen2 en niemand kan het verhinderen1 indien het ons behaagt dit te doen4 #db4 ,daarom1 laat hen in ijdele gesprekken waden1 en in vermaken genot zoeken1 tot zij den dag ontmoeten1 waarmede zij bedreigd zijn4 #dc4 ,den dag waarop zij haastig uit hunne graven zullen voortkomen1 als scharen1 die zich naar hunne vanen spoeden4 #dd4 ,hunne blikken zullen nedergeslagen zijn1 en schande zal hen volgen4 ,dit is de dag1 waarmede zij bedreigd zijn geworden4 ,,een ,,en ,,zevenstigste ,,hoofdstuk4 ,,noach4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bi verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,waarlijk1 wij zonden ,noach tot zijn volk1 zeggende3 ,waarschuw uw volk1 alvorens hen eene vreeselijke straf overvalt4 #b4 ,noach zeide3 ,o mijn volk6 waarlijk1 ik ben een openbaar prediker voor u4 #c4 ,daarom1 dient den eenigen ,god1 vreest hem en gehoorzaamt mij4 #d4 ,hij zal u een gedeelte uwer zonden vergeven #baif1 en zal u uitstel verleenen tot een bepaalden tijd2 want als de door ,god bepaalde tijd komt1 zal die niet worden uitgesteld2 indien gij lieden van verstand waart1 zoudt gij dit weten4 #e4 ,hij zeide3 ,o ,heer6 waarlijk1 ik heb mijn volk nacht en dag geroepen2 maar mijne stem heeft hunnen tegenzin slechts vermeerderd4 #f4 ,en wanneer ik hen tot het ware geloof riep1 opdat gij hun zoudt vergeven1 staken zij hunne vingers in hunne ooren1 en bedekten zich met hunne kleederen2 zij volhardden in hunne ongeloovigheid1 en versmaadden mijn raad hoovaardig4 #g4 ,daarop heb ik hen in het openbaar uitgenoodigd1 en ik sprak tot hen in het openbaar4 #h4 ,ik vermaande hen ook in het geheim4 #i4 ,en ik zeide3 vraagt vergiffenis van uwen ,heer2 want hij is vergevensgezind4 #aj4 ,hij zal rijkelijk regen van den hemel op u doen nederstroomen4 #aa4 ,hij zal u vermeerdering van welvaart en van kinderen schenken #baig1 en hij zal u tuinen geven en u met rivieren voorzien4 #ab4 ,wat scheelt u1 dat gij niet op ,gods goedheid vertrouwt8 #ac4 ,hij heeft u toch in verschillende vormen geschapen #baih4 #ad4 ,ziet gij niet1 hoe ,god de zeven hemelen boven elkander heeft geschapen8 #ae4 ,en hoe hij de maan ter verlichting daarin heeft geplaatst1 en dat hij de zon als tot een fakkel heeft bestemd4 #af4 ,god heeft ook u voortgebracht1 en u uit de aarde doen voortspruiten4 #ag4 ,hierna zal hij u weder daarin doen terugkeeren1 en hij zal u daaruit weder wegnemen1 door u uit uwe graven te doen verrijzen4 #ah4 ,god heeft de aarde als een voetkleed voor u uitgespreid4 #ai4 ,opdat gij langs ruime paden daar zoudt mogen wandelen4 #bj4 ,noach zeide3 ,heer6 waarlijk1 zij zijn mij ongehoorzaam1 en zij volgen hen1 wier rijkdommen en kinderen hun verderf slechts vermeerderen4 #ba4 ,zij smeedden eene gevaarlijke samenspanning tegen ,noach4 #bb4 ,hun opperhoofd zeide tot de anderen3 ,gij zult uwe goden volstrekt niet verlaten1 en gij zult ,wedd noch ,sowa verzaken1 #bc4 ,noch ,jaghoeth en ,yaoek en ,nesr #baii4 #bd4 ,en zij verleidden velen 7want gij zult slechts de dwaling der zondaren vermeerderen74 #be4 ,zij werden verdronken om hunne zonden1 en in het hellevuur geworpen4 #bf4 ,zij vonden niemand die hen tegen ,god ondersteunde4 #bg4 ,en ,noach zeide3 ,heer1 laat geen gezin der ongeloovigen op de aarde #bbjj4 #bh4 ,want indien gij hen daar laat1 zullen zij uwe dienaren verleiden1 en slechts eene zondige en ongeloovige nakomelingschap voortbrengen4 #bi4 ,heer6 vergeef mij en mijnen bloedverwanten #bbja1 en ieder die mijn huis zal binnen gaan #bbjb1 en die een waar geloovige is1 en de ware geloovigen van beiderlei kunne1 en geef den onrechtvaardigen niets dan verdelging4 ,,twee ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,geniussen4 ,geopenbaard te ,mekka--#bh verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,zeg3 ,het is mij geopenbaard1 dat een aantal geniussen mijne lezing van den ,koran #bbjc aandachtig hebben aangehoord1 en zeiden3 ,waarlijk1 wij hebben een bewonderenswaardig gesprek gehoord4 #b4 ,dat op den rechten weg leidt2 daarom gelooven wij er in1 en wij willen volstrekt geen ander met onzen ,heer vereenigen4 #c4 ,hij 7dat zijne majesteit verheven zij67 heeft geene vrouw genomen1 en heeft evenmin kinderen gebaard #d4 ,een dwaze van ons #bbjd heeft iets van ,god gezegd1 wat geheel valsch is4 #e4 ,maar wij dachten waarlijk1 dat noch mensch1 noch genius op eenigerlei wijze eene leugen tegen ,god zou hebben uitgedacht4 #f4 ,en er zijn zekere menschen1 die1 als toevlucht1 tot sommigen der geniussen vloden4 #g4 ,maar zij vermeerderden hunne dwaasheid en hunne zonden4 ,zij dachten1 zooals gij denkt1 dat ,god niemand tot het leven zal doen verrijzen4 #h4 ,en wij trachtten vroeger te bespieden1 wat er in den hemel voortging2 maar wij bevonden1 dat die met eene sterke wacht van engelen en vlammende flitsen opgevuld was4 #i4 ,en wij plaatsten ons op sommige der zetels om de gesprekken zijner bewoners te hooren2 maar wie thans zou luisteren1 zou den vlammenden schicht vinden1 die in hinderlaag gelegd is1 om de grenzen van den hemel te beschermen 7hem te treffen7 #bbje4 #aj4 ,wij weten niet1 of daardoor eene ramp voor hen wordt bedoeld1 die op de aarde wonen1 dan wel of hun ,heer voornemens is1 hen op den rechten weg te leiden4 #aa4 ,er zijn sommigen onder ons1 die rechtschapen zijn1 en er zijn sommigen onder ons1 die anders zijn2 wij zijn in verschillende soorten verdeeld4 #ab4 ,en wij erkennen waarlijk1 dat wij ,gods macht op aarde geenszins zouden kunnen verzwakken1 noch dat wij hem door de vlucht zouden kunnen ontsnappen4 #ac4 ,daarom geloofden wij in den ,koran1 toen wij de leiding hadden gehoord1 die daarin is vervat4 ,en wie in zijn ,heer gelooft1 behoeft geene vermindering van zijne belooning1 noch eenige onrechtvaardigheid te vreezen4 #ad4 ,er zijn sommige ,moslems onder ons1 en er zijn anderen onder ons1 die van de rechtvaardigheid afdwalen4 ,en zij die den ,islam omhelzen1 zoeken de ware leiding op ernstige wijze4 #ae4 ,maar zij die van de rechtvaardigheid afwijken1 zullen tot voedsel der hel verstrekken4 #af4 ,indien zij den weg der waarheid betreden1 zullen wij hen zekerlijk met een overvloedigen regen bevochtigen #bbjf4 #ag4 ,ten einde hun daardoor te bewijzen1 dat degeen die zich van de vermaning van zijn ,heer afwendt1 eene strenge marteling zal ondergaan4 #ah4 ,waarlijk de plaatsen der vereering zijn aan ,god toegewijd2 roept dus geen ander tegelijk met ,god aan4 #ai4 ,toen ,gods dienaar #bbjg opstond om hem aan te roepen1 had het weinig gescheeld1 of de geniussen hadden hem doodgedrongen1 om hem den ,koran te hooren opzeggen4 #bj4 ,zeg3 ,waarlijk1 ik roep slechts mijn ,heer aan1 en ik vereenig geen anderen ,god met hem4 #ba4 ,zeg3 ,waarlijk1 ik ben uit mij zelven niet in staat1 u leed of goed te doen4 #bb4 ,zeg3 ,waarlijk1 niemand kan mij tegen ,god bijstaan4 #bc4 ,nimmer zal ik eene toevlucht buiten hem vinden4 #bd4 ,ik kan niets meer doen1 dan wat mij van ,god werd geopenbaard1 en zijne zendingen openbaar maken4 ,en hij1 die ,god en zijn gezant ongehoorzaam zal zijn1 voor dien is het hellevuur gereed gemaakt2 eeuwig zal hij daarin verblijven4 #be4 ,zij zullen hunnen wederstand niet staken1 dan nadat zij de wraak gezien zullen hebben1 waarmede zij zijn bedreigd2 maar dan zullen zij weten1 wie onzer zwakker in zijne ondersteuning1 en wie kleiner in getal is4 #bf4 ,zeg hun3 ,ik weet niet of de straf waarmede gij bedreigd zijt1 nabij is1 dan wel1 of mijn heer die voor een verwijderd tijdstip heeft bepaald4 ,hij kent de geheimen der toekomst1 en hij deelt zijne geheimen aan niemand mede4 #bg4 ,behalve aan den gezant in wien hij behagen schept #bbjh1 en hij doet eene wacht van engelen voor hem en achter hem gaan4 #bh4 ,opdat hij zou weten1 dat de gezanten de zending van hunnen ,heer hebben volbracht4 ,hij weet alles1 wat met hen is1 en telt alle dingen bij het getal4 ,,drie ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,omwikkelde4 ,geopenbaard te ,mekka #bbji--bj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o gij omwikkelde profeet #bbaj6 #b4 ,sta op om te bidden1 en ga daarmede voort gedurende den nacht1 behalve een klein gedeelte3 #c4 ,dat is te zeggen1 gedurende de helft daarvan1 of verkort dit een weinig4 #d4 ,of voeg er iets bij1 en herhaal den ,koran met eene duidelijke en welluidende stem4 #e4 ,want wij zullen u een zeer gewichtig woord openbaren4 #f4 ,waarlijk1 het begin des nachts heeft meer kracht voor het standvastige gebed en geeft meer gemak om ons uit te drukken #bbaa2 #g4 ,want des daags hebt gij vele bezigheden4 #h4 ,en herdenk den naam van uwen ,heer en geef u geheel aan hem over1 terwijl gij van de wereldsche ijdelheden afstand doet4 #i4 ,hij is de ,heer van het ,oosten en het ,westen4 ,er is geen god buiten hem4 ,neem hem dus tot uwen beschermer4 #aj4 ,draag den schimp geduldig1 dien de ongeloovigen u toevoegen1 en vertrek van hen op een voegzame wijze4 #aa4 ,en laat mij alleen met hen1 die den ,koran van valschheid beschuldigen1 die de genoegens van dit leven genieten4 ,verleen hun een weinig uitstel4 #ab4 ,waarlijk wij hebben voor hen zware ketenen1 en een brandend vuur4 #ac4 ,en voedsel dat hen zal doen verstikken1 die het opzwelgen #bbab1 en eene pijnlijke marteling4 #ad4 ,op een zekeren dag zal de aarde geschud worden en de bergen mede2 en de bergen zullen tot een zandhoop worden1 die voortgedreven wordt4 #ae4 ,waarlijk1 wij hebben u een profeet gezonden1 om getuigenis tegen u af te leggen1 zooals wij een gezant aan ,pharao zonden4 #af4 ,maar ,pharao was ongehoorzaam aan den gezant1 daarom kastijdden wij hem met eene zware straf4 #ag4 ,indien gij niet gelooft1 hoe wilt gij u dan beveiligen voor den dag waarop de kinderen grijze haren van den schrik zullen krijgen8 #ah4 ,de hemel zal van schrik gespleten worden2 de belofte daarvan zal zekerlijk worden vervuld4 #ai4 ,waarlijk1 dit is eene vermaning1 en hij die geneigd is vermaand te worden1 zal den weg tot zijn ,heer nemen4 #bj4 ,uw ,heer1 o ,mahomet6 weet dat gij in gebed en overpeinzing dikwijls bijna twee derde gedeelten van een nacht1 en somtijds de helft daarvan doorbrengt1 en op andere tijden weder een derde gedeelte daarvan1 en een deel uwer makkers die met u zijn1 doen hetzelfde4 ,maar ,god weet den dag en den nacht2 hij weet1 dat gij die niet nauwkeurig kunt berekenen1 daarom wendt hij zich gunstig tot u4 ,lees dus zooveel van den ,koran als u gemakkelijk zal wezen4 ,hij weet dat er zieken onder u zijn1 terwijl anderen op de aarde reizen1 opdat zij door ,gods goedheid1 zich bezittingen zouden verwerven2 en dat anderen strijden ter verdediging van ,gods geloof4 ,lees dus zooveel daarvan1 als u niet moeilijk zal wezen4 ,neem de vaste tijden van het gebed in acht1 geef de behoorlijke aalmoezen1 en leen ,god eene aannemelijke leening2 want al hetgeen gij ,gode 7in goede werken7 voor uwe zielen zendt1 zult gij bij ,god terugvinden4 ,dit is beter #bbac1 en zal eene grootere belooning verdienen4 ,en vraag ,god vergiffenis2 want ,god is vergevensgezind en barmhartig4 ,,vier ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,de 7,,met ,,den ,,mantel7 ,,bedekte #bbad4 ,geopenbaard te ,mekka--#ee verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,o gij die met een mantel bedekt zijt6 #b4 ,rijs op en predik4 #c4 ,verheerlijk uwen ,heer4 #d4 ,reinig uwe kleederen6 #e4 ,ontvlucht iedere schande4 #f4 ,geef niet in de hoop1 daarvoor meer terug te ontvangen4 #g4 ,en wacht geduldig op uwen ,heer4 #h4 ,als de trompet zal klinken4 #i4 ,waarlijk die dag zal een dag der droefheid wezen4 #aj4 ,en pijnlijk voor de ongeloovigen4 #aa4 ,laat mij alleen met hem dien ik geschonken heb #bbae2 #ab4 ,wien ik overvloedige rijkdommen heb geschapen4 #ac4 ,en kinderen die in zijne tegenwoordigheid wonen2 #ad4 ,voor wien ik de zaken gemakkelijk en gebaand heb gemaakt #bbaf1 #ae4 ,en die begeert1 dat ik hem nog andere zegeningen zal zenden4 #af4 ,volstrekt niet2 want hij is een tegenstander onzer wonderteekens4 #ag4 ,ik zal hem met ernstige rampen bedroeven2 #ah4 ,want hij heeft honende uitdrukkingen uitgedacht en gereed gemaakt1 om den ,koran belachelijk te maken4 #ai4 ,gevloekt zij hij4 ,hoe kwaadwillig heeft hij die gereed gemaakt6 #bj4 ,en hij moge nog eens gevloekt zijn4 ,hoe kwaadwillig heeft hij die gereed gemaakt6 #ba4 ,hij heeft zijne blikken om zich heen geworpen4 #bb4 ,daarop heeft hij zijn voorhoofd gefronsd en een ernstig gelaat aangenomen4 #bc4 ,vervolgens keerde hij zich van de waarheid en hij was opgeblazen van trotschheid4 #bd4 ,en hij zeide3 ,dit is slechts een goochelstuk1 aan anderen ontleend4 #be4 ,dit zijn slechts de woorden van een mensch4 #bf4 ,ik zal hem in de hel nederwerpen1 om verbrand te worden4 #bg4 ,en wat zal u doen verstaan1 wat de hel is8 #bh4 ,zij laat geen ding onverteerd1 noch laat eenige zaak ontsnappen4 #bi4 ,zij verbrandt des menschen vleesch4 #cj4 ,negentien engelen zijn daarover geplaatst4 #ca4 ,wij hebben niemand buiten de engelen aangewezen1 om het toezicht over het hellevuur te houden1 en wij hebben hun getal slechts uitgedrukt als eene aanleiding tot tweedracht onder de ongeloovigen2 opdat zij1 aan wie de schriften werden gegeven1 zeker mogen zijn van de waarachtigheid van dit boek1 en dat de ware geloovigen in geloof mogen vermeerderen4 #cb4 ,en dat zij1 aan wie de schriften werden gegeven en de ware geloovigen1 daaraan niet twijfelen2 #cc4 ,en dat zij1 in wier harten een gebrek schuilt1 alsmede de ongeloovigen1 mogen zeggen3 ,welke verborgenheid bedoelt ,god met dit getal8 #cd4 ,zoo doet ,god dwalen naar zijn welbehagen1 en hij richt naar zijn welbehagen4 ,niemand kent de legers van uwen ,heer #bbag1 buiten hem4 ,dit is slechts eene waarschuwing voor den mensch4 #ce4 ,zekerlijk4 ,bij de maan4 #cf4 ,en den nacht1 als die zich verwijdert4 #cg4 ,en den ochtend1 als die zich roodkleurt4 #ch4 7,zweer ik7 dat dit eene der vreeselijkste rampen is4 #ci4 ,strekkende tot waarschuwing voor den mensch2 #dj4 ,zoowel voor diegenen uwer1 welke vooruit loopen1 als voor hen die achterblijven4 #da4 ,iedere ziel wordt in pand gegeven1 voor hetgeen zij zal hebben verricht #bbah2 behalve de makkers van de rechterhand4 #db4 ,die in tuinen zullen wonen1 en vragen tot elkander zullen richten nopens de zondaars1 7en de snoodaards zelven zullen ondervragen1 zeggende37 #dc4 ,wat heeft u in de hel gebracht8 #dd4 ,zij zullen antwoorden3 ,wij behooren niet tot hen die standvastig in het gebed waren4 #de4 ,nimmer laafden wij de armen4 #df4 ,wij baadden ons in lichtvaardige gesprekken met degenen1 die zich daartoe leenden4 #dg4 ,wij loochenden den dag des oordeels4 #dh4 ,tot de dood #bbai ons overviel4 #di4 ,de tusschentreding der tusschenpersonen zal hen niet helpen4 #ej4 ,wat scheelde hun dus1 dat zij zich van de vermaning des ,korans afwendden4 #ea4 ,als waren zij verschrikte ezels1 die den leeuw ontvluchten4 #eb4 ,maar ieder van hen wilde1 dat hem een bijzonder besluit van ,god zou toekomen4 #ec4 ,volstrekt niet4 ,zij vreezen het volgende leven niet4 #ed4 ,volstrekt niet4 ,waarlijk1 dit is eene toereikende waarschuwing2 en wie geneigd is1 gewaarschuwd te worden1 dien zal hij 7de ,koran7 waarschuwen4 #ee4 ,doch zij zullen niet gewaarschuwd worden tenzij het ,gode zal behagen4 ,hij is waardig gevreesd te worden1 en hij is geneigd te vergeven4 ,,vijf ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,opstanding4 ,geopenbaard te ,mekka--#dj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,waarlijk1 ik zweer #bbbj bij den dag der opstanding2 #b4 ,en ik zweer bij de ziel die zich zelve beschuldigt4 #c4 ,denkt de mensch1 dat wij zijne beenderen niet bij elkander zullen verzamelen8 #d4 ,ja1 wij zijn in staat de kleinste beenderen zijner vingers bijeen te brengen4 #e4 ,maar de mensch verkiest zondig te zijn 7te loochenen7 den tijd die vr hem is4 #f4 ,hij vraagt3 ,wanneer zal de dag der opstanding zijn8 #g4 ,maar als het oog verblind4 #h4 ,als de maan verduisterd zal wezen4 #i4 ,en de zon en de maan vereenigd zullen zijn4 #aj4 ,op dien dag zal de mensch zeggen3 ,waar is een toevluchtsoord8 #aa4 ,volstrekt niet4 ,er zal geene plaats zijn1 om er heen te vluchten4 #ab4 ,op dien dag zal de veilige rustplaats met uwen ,heer zijn4 #ac4 ,op dien dag zal de mensch vernemen1 wat hij het eerste en het laatste heeft gedaan #bbba4 #ad4 ,ja1 de mensch zal getuigenis tegen zich zelven afleggen4 #ae4 ,en hoewel hij zijne verontschuldigingen aanbiedt1 zullen zij niet worden aangenomen4 #af4 ,beweeg uwe tong niet 7o ,mahomet67 door 7de openbaringen te herhalen1 u door ,gabril gebracht1 alvorens hij die geindigd zal hebben71 opdat gij haar spoedig in het geheugen zoudt prenten4 #ag4 ,want het verzamelen van den ,koran in uw geheugen1 en u de ware lezing daarvan te leeren1 komen ons toe4 #ah4 ,maar als wij u dien door de tong van den engel zullen hebben voorgelezen1 volg dan de lezing daarvan4 #ai4 ,en daarna belasten wij ons1 u dien uit te leggen4 #bj4 ,gij zult volstrekt zoo haastig niet zijn voor de toekomst4 ,maar gij menschen bemint datgene1 wat haastig voorbijgaat 7het wereldsche74 #ba4 ,en gij verwaarloost het volgende leven4 #bb4 ,op dien dag zullen er aangezichten zijn1 die met een levendigen glans zullen schitteren4 #bc4 ,en die hunne blikken naar den ,heer zullen wenden4 #bd4 ,er zullen dien dag ter nedergeslagen aangezichten wezen4 #be4 ,zij zullen denken1 dat er eene verpletterende ramp over hen zal worden gebracht4 #bf4 ,zekerlijk4 ,als de ziel van den mensch 7in zijn doodstrijd7 tot zijne keel zal opstijgen4 #bg4 ,als de omstanders zullen zeggen3 ,wie brengt een toovermiddel om hem te doen herstellen8 #bh4 ,denkende1 dat het oogenblik van zijn vertrek uit deze wereld is gekomen4 #bi4 ,en het eene been met het andere been zal worden verbonden #bbbb4 #cj4 ,op dien dag zal hij tot uwen ,heer worden gedreven4 #ca4 ,want hij geloofde niet #bbbc1 noch bad4 #cb4 ,maar hij beschuldigde ,gods profeet van bedrog1 en wendde zich af1 in plaats van hem te gehoorzamen4 #cc4 ,daarop ging hij tot zijn gezin terug1 met hoogmoed wandelende4 #cd4 ,daarom1 wee over u6 het uur nadert4 #ce4 ,het nadert steeds4 ,wee6 en nog eens wee over u2 wee6 #cf4 ,denkt de mensch1 dat hij geheel vrijgelaten zal worden1 7zonder toezicht78 #cg4 ,was hij niet eerst een droppel zaad1 die zich gemakkelijk verliest8 #ch4 ,later was hij een weinig gestold bloed2 en ,god vormde hem in eene juiste evenredigheid4 #ci4 ,en maakte twee seksen van hem3 den man en de vrouw4 #dj4 ,is hij die dit gedaan heeft1 niet in staat de dooden te doen herleven8 ,,zes ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,mensch4 ,geopenbaard te ,mekka #bbbd--ca verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ging er niet eene groote tijdruimte over den mensch1 gedurende welke hij eene nietswaardige zaak was8 #b4 ,waarlijk1 wij hebben den mensch geschapen uit het gemengde zaad van beide seksen1 opdat wij hem zouden beproeven1 en wij hebben hem doen hooren en zien #bbbe4 #c4 ,wij hebben hem zeker op den weg geleid1 of hij dankbaar1 dan wel ondankbaar zou zijn4 #d4 ,waarlijk1 wij hebben voor de ongeloovigen ketenen en halskragen en brandend vuur gereed gemaakt4 #e4 ,maar de rechtvaardigen zullen uit een beker wijn drinken1 gemengd met het water van ,ca oer #bbbf4 #f4 ,eene fontein waarvan ,gods dienaren zullen drinken3 zij zullen die door kanalen leiden 7werwaarts het hun behaagt74 #g4 ,deze vervullen hunne gelofte #bbbg en vreezen den dag1 waarvan rampen zich zeer ver uitstrekken4 #h4 ,zij1 schoon zelven nooddruftig1 geven voedsel aan de armen1 aan den wees en aan den balling voor zijne zaak4 #i4 ,zeggende3 ,wij voeden u alleen voor ,gods zaak2 wij begeeren belooning noch dankzegging van u4 #aj4 ,waarlijk1 wij vreezen van onzen ,heer een schrikbarenden en rampvollen dag4 #aa4 ,daarom zal ,god hen van de ramp van dien dag bevrijden1 en hij zal hunne voorhoofden doen schitteren1 en hun vreugde geven4 #ab4 ,en hij zal hun voor hunne geduldige volharding beloonen1 met een tuin en zijden kleederen4 #ac4 ,daarin zullen zij op zetels rusten2 zij zullen daar zon noch maan zien #bbbh4 #ad4 ,de schaduwen der boomen zullen zich over hen uitspreiden1 en de vruchten daarvan zullen laag nederkomen1 zoodat die gemakkelijk zullen kunnen worden ingezameld4 #ae4 ,hunne dienaren zullen bij hen rondgaan met zilveren vaatwerk en bekers4 #af4 ,de flesschen zullen flesschen van zilver zijn 7blinkend als glas72 zij zullen de maat daarvan bepalen4 #ag4 ,daar zal hun te drinken worden gegeven1 uit bekers 7wijn71 gemengd met het water van ,zedjebil #bbbi #ah4 ,uit eene fontein in het paradijs1 ,selsebil genaamd4 #ai4 ,en kinderen die eeuwig jong zullen blijven zullen rondgaan om hen te bedienen2 als gij hen ziet1 zult gij denken dat zij verspreide paarlen zijn4 #bj4 ,en als gij dit ziet1 zult gij geneugten aanschouwen en een groot koninkrijk4 #ba4 ,zij zullen bedekt zijn met kleederen van fijne1 groene zijde en van gouden weefsels1 en zij zullen versierd zijn met zilveren armbanden1 en hun ,heer zal hun van het zuiverste vocht te drinken geven4 #bb4 7,hij zal tot hen zeggen37 ,waarlijk1 dit is uwe belooning1 en uwe pogingen zijn dankbaar aangenomen4 #bc4 ,waarlijk1 wij hebben u den ,koran door eene 7trapsgewijze7 openbaring nedergezonden4 #bd4 ,wacht dus geduldig het oordeel van uwen ,heer af1 en geloof geen zondaar of ongeloovige onder hen4 #be4 ,gedenk den naam van uwen ,heer1 des ochtends en des avonds4 #bf4 ,en aanbid hem gedurende 7een deel van den nacht72 en prijs hem gedurende een groot deel des nachts4 #bg4 ,waarlijk1 deze menschen beminnen het voorbijgaande leven1 en veronachtzamen den zwaren dag des oordeels4 #bh4 ,wij hebben hen geschapen en hunne ledematen gesterkt1 en als het ons behaagt1 stellen wij anderen aan hen gelijk1 in hunne plaats4 #bi4 ,waarlijk1 dit is eene waarschuwing2 en hij die wil1 kieze den weg tot zijn ,heer4 #cj4 ,maar gij zult niet willen tenzij ,god wil2 want ,god is alwetend en wijs #ca4 ,hij leidt in zijne genade die hem behagen2 maar voor den onrechtvaardige heeft hij eene gestrenge straf gereed gemaakt4 ,,zeven ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,gezanten4 ,geopenbaard te ,mekka--#ej verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij de engelen die door ,god gezonden zijn1 en elkander in eene aanhoudende reeks opvolgen4 #b4 ,bij hen die zich snel bewegen met eene snelle beweging2 #c4 ,en bij hen die zijne bevelen verspreiden4 #d4 ,door die op aarde bekend te maken1 en bij hen die waarheid van leugen afscheiden1 door die te erkennen4 #e4 ,en bij hen die de goddelijke vermaning mededeelen4 #f4 ,ter verontschuldiging of bedreiging4 #g4 ,waarlijk1 wat wij beloofd hebben #bbcj1 is onvermijdelijk4 #h4 ,als de sterren zullen worden uitgedoofd4 #i4 ,en de hemel gespleten1 #aj4 ,als de bergen zullen uiteenstuiven4 #aa4 ,en als den gezanten een tijdstip zal zijn aangewezen1 om te verschijnen en getuigenis tegen hun eigen volk af te leggen4 #ab4 ,tot op welken dag zal men het einde uitstellen8 #ac4 ,tot den dag der scheiding4 #ad4 ,en wat zal u doen begrijpen1 wat de dag der scheiding is8 #ae4 ,op dien dag1 wee over hem1 die de profeten van bedrog beschuldigde6 #af4 ,hebben wij niet de vroegere1 hardnekkige ongeloovigen verdelgd8 #ag4 ,wij zullen ook die van latere tijden hen doen volgen4 #ah4 ,zoo handelen wij met de snoodaards4 #ai4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #bj4 ,hebben wij u niet van een nietigen droppel zaad geschapen4 #ba4 ,dien wij in eene zekere bewaarplaats stelden4 #bb4 ,tot de bepaalde tijd der verlossing was gekomen8 #bc4 ,en wij waren in staat dit te doen2 want wij zijn machtig4 #bd4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #be4 ,hebben wij de aarde niet z gemaakt1 dat zij bevat #bf4 de levenden en de dooden8 #bg4 ,en hebben wij daarop geene vaste1 verhevene bergen geplaatst en u zuiver water te drinken gegeven8 #bh4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #bi4 ,men zal tot hen zeggen3 ,gaat ter straf1 welke gij als eene valschheid hebt geloochend4 #cj4 ,gaat in de schaduw van den rook der hel1 welke in drie kolommen zal opstijgen4 #ca4 ,en die u noch voor de hitte beveiligen1 noch tegen de vlam van dienst wezen zal4 #cb4 ,maar hij zal vonken1 zoo groot als torens1 uitwerpen4 #cc4 ,gelijkende in hare kleur op gele kemels1 #cd4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #ce4 ,dit zal een dag wezen1 waarop de schuldigen sprakeloos zullen zijn4 #cf4 ,en het zal hun niet geoorloofd worden1 zich te verontschuldigen4 #cg4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #ch4 ,dit zal de dag der scheiding wezen1 waarop wij zoowel u1 als uwe voorgangers zullen verzamelen4 #ci4 ,indien gij dus eene doordachte list bezit1 gebruikt die dan tegen mij4 #dj4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #da4 ,maar de vrome zal te midden van schaduwen en fonteinen wonen4 #db4 ,en te midden van vruchten van allerlei soort1 welke zij zullen begeeren4 #dc4 ,en men zal tot hen zeggen3 ,eet en drinkt met goede spijsvertering1 ter belooning voor hetgeen gij zult hebben verricht4 #dd4 ,want zoo beloonen wij de rechtvaardigen4 #de4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #df4 ,eet1 o ongeloovigen8 en geniet de genoegens van dit leven voor een korten tijd4 ,waarlijk1 gij zijt zondaren4 #dg4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #dh4 ,en als hun gezegd wordt3 ,buigt u neder1 dan buigen zij niet neder4 #di4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd6 #ej4 ,in welke nieuwe openbaring1 zullen zij na deze gelooven8 ,,acht ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,nieuws4 ,geopenbaard te ,mekka--#da verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,nopens wat ondervragen de ongeloovigen elkander8 #b4 ,nopens het groote nieuws der opstanding4 #c4 ,omtrent welke zij niet overeenstemmen4 #d4 ,waarlijk1 zij zullen hiernamaals de waarheid daarvan kennen4 #e4 ,nogmaals1 zij zullen hiernamaals de waarheid daarvan kennen4 #f4 ,hebben wij de aarde niet als een bed gespreid4 #g4 ,en de bergen als staken om haar te bevestigen #bbca8 #h4 ,hebben wij u niet van twee seksen geschapen4 #i4 ,en bepaald dat gij slapen zoudt om te rusten8 #aj4 ,hebben wij van den nacht1 geen kleed gemaakt om u te bedekken4 #aa4 ,en hebben wij niet den dag bestemd1 ten einde daarop uw levensonderhoud te winnen8 #ab4 ,hebben wij niet zeven stevige hemelen boven u gebouwd4 #ac4 ,en daarin eene brandende lamp geplaatst8 #ad4 ,en doen wij niet1 uit de wolken1 een overvloed van water stroomen4 #ae4 ,om daardoor graan en kruiden voort te brengen4 #af4 ,en tuinen1 dicht beplant met boomen8 #ag4 ,waarlijk1 de dag der scheiding is een onbepaald tijdstip2 #ah4 ,de dag waarop de trompet zal klinken1 en gij in scharen ten oordeel zult optrekken4 #ai4 ,de hemelen zullen geopend wezen1 en zij zullen vol poorten zijn1 om er de engelen te laten doorgaan4 #bj4 ,de bergen zullen voorbijgaan1 en als damp worden4 #ba4 ,waarlijk1 de hel zal eene plaats van verbranding zijn2 #bb4 ,eene bergplaats voor de zondaren #bc4 ,die daar gedurende eeuwen zullen wonen4 #bd4 ,zij zullen daar geenerlei verversching proeven1 noch eenigen drank4 #be4 ,behalve kokend water en bedorven vocht3 #bf4 ,eene geschikte vergelding voor hunne daden6 #bg4 ,want zij hoopten1 dat zij geene rekenschap zouden moeten afleggen4 #bh4 ,en zij geloofden niet in onze teekenen1 welke zij van valschheid beschuldigden4 #bi4 ,maar elke zaak hebben wij opgeteld en nedergeschreven4 #cj4 ,proef dus de vergelding3 wij zullen u niets dan marteling toevoegen4 #ca4 ,maar voor de godvruchtigen is eene plaats van heil gereed gemaakt3 #cb4 ,tuinen met boomen beplant en wijngaarden4 #cc4 ,en maagden met zwellende borsten1 van gelijken ouderdom met hen4 #cd4 ,en een vollen beker4 #ce4 ,zij zullen daar geene ijdele gesprekken1 of eenige onwaarheid hooren4 #cf4 ,dit zal hunne belooning wezen van hunnen ,heer2 eene volkomen toereikende gift4 #cg4 ,van den ,heer over hemel en aarde1 en over alles wat daartusschen is3 den ,barmhartigen2 maar de bewoners van den hemel of de aarde zullen hem geen gehoor durven vragen4 #ch4 ,den dag waarop de geest 7,gabril7 en de andere engelen in orde geschaard zullen staan1 zullen zij niet ten behoeve van zich zelven of van anderen spreken1 behalve hij alleen1 aan wien de ,barmhartige verlof zal geven1 en die zeggen zal1 wat recht is4 #ci4 ,dit is de onvermijdelijke dag4 ,wie dus wil1 laat die tot zijn ,heer terugkeeren4 #dj4 ,waarlijk1 wij bedreigen u met eene straf die nabij ligt4 #da4 ,op den dag waarop de mensch de goede of slechte daden zal aanschouwen1 welke zijne handen voor hem uit hebben gezonden1 en waarop de on geloovige zal zeggen3 ,god gaf1 ik ware stof6 ,,negen ,,en ,,zeventigste ,,hoofdstuk4 ,,zij ,,die ,,de ,,zielen ,,uitrukken4 ,geopenbaard te ,mekka4--#df verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 7,ik zweer7 bij de engelen1 die de zielen van sommigen met geweld uitscheuren4 #b4 ,en bij hen1 die de zielen van anderen met zachtheid verwijderen #bbcb4 #c4 ,bij hen1 die al zwemmende1 met de bevelen van ,god 7door de lucht7 voortglijden2 #d4 ,bij hen1 die den rechtvaardige naar het paradijs voorafgaan en leiden4 #e4 ,en die als ondergeschikten de zaken van deze wereld leiden4 #f4 ,op een zekeren dag zal de benarrende klank der trompet het heelal verontrusten3 #g4 ,en een tweede klank zal daarop volgen4 #h4 ,op dien dag zullen de harten der menschen beven2 #i4 ,zij zullen hunne oogen nederslaan4 #aj4 ,de ongeloovigen zeggen3 ,zal men ons zekerlijk daarheen doen terugkeeren1 van waar wij kwamen8 #aa4 ,nadat wij verrotte beenderen zijn geworden1 zullen wij dan weder tot het leven worden opgewekt8 #ab4 ,zij zeggen3 waarlijk deze opstanding is hersenschimming4 #ac4 ,waarlijk1 de trompet zal zich slechts eenmaal doen hooren4 #ad4 ,en ziet1 zij zullen levend op de oppervlakte der aarde verschijnen4 #ae4 ,heeft het verhaal van ,mozes u niet bereikt4 #af4 ,toen zijn ,heer in de heilige vallei ,toewa #bbcc hem toeriep2 #ag4 ,zeggende3 ,ga tot ,pharao2 want hij is op eene onbeschaamde wijze zondig4 #ah4 ,en zeg3 ,begeert gij rechtvaardig en heilig te worden8 #ai4 ,ik wil u tot uwen ,heer leiden1 opdat gij moogt vreezen te zondigen4 #bj4 ,en hij toonde hem het zeer groote teeken van den staf1 die in eene slang veranderde4 #ba4 ,maar ,pharao beschuldigde ,mozes van bedrog1 en was weerspannig tegen ,god4 #bb4 ,daarop wendde hij zich haastig af4 #bc4 ,hij verzamelde de toovenaren1 en riep luid3 #bd4 ,zeggende3 ,ik ben uw opperste ,heer4 #be4 ,daarom kastijdde ,god hem met de straf van het volgende leven en met die van het tegenwoordige leven4 #bf4 ,waarlijk1 hierin is een voorbeeld voor hem1 die vreest weerspannig te zijn4 #bg4 ,is het moeielijker u te scheppen1 dan wel den hemel8 #bh4 ,god heeft dien gebouwd4 ,hij heeft dien hoog opgevoerd1 en heeft dien volmaakt gevormd4 #bi4 ,en hij heeft den nacht daarvan duister gemaakt1 en heeft zijn licht voortgebracht4 #cj4 ,hierna strekte hij de aarde uit4 #ca4 ,waaruit hij het water en het gras doet voortspruiten4 #cb4 ,en hij richtte de bergen op1 #cc4 ,voor uw gebruik en voor het gebruik van uw vee4 #cd4 ,als de voorname1 de groote dag zal komen4 #ce4 ,op dien dag zal de mensch zich herinneren1 wat hij opzettelijk heeft gedaan4 #cf4 ,en de hel zal aan het oog van den toeschouwer worden vertoond4 #cg4 ,en wie gezondigd zal hebben4 #ch4 ,en dit tegenwoordige leven de voorkeur zal hebben gegeven4 #ci4 ,waarlijk1 de hel zal zijn verblijf wezen4 #dj4 ,maar hij die de verschijning voor zijn ,heer zal hebben gevreesd1 en zijne ziel in hare lusten zal hebben bedwongen4 #da4 ,waarlijk1 het paradijs zal zijne belooning zijn4 #db4 ,zij zullen u ondervragen nopens het jongste uur1 en wanneer de vastbepaalde tijd daarvan zal zijn4 #dc4 ,op welke wijze kunt gij eenige inlichting daaromtrent geven8 #dd4 ,aan uw ,heer behoort de kennis van het tijdstip daarvan4 #de4 ,en gij zijt slechts een waarschuwer1 voor hen die het vreezen4 #df4 ,op den dag waarop zij dit zullen zien1 zal het hun toeschijnen1 als waren zij niet langer op de aarde gebleven dan een avond of een ochtend van dien dag4 ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,hij ,,fronste ,,het ,,voorhoofd4 ,geopenbaard te ,mekka4--#db verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de profeet fronst zijn voorhoofd en wendt zich af4 #b4 ,omdat de blinde man tot hem kwam #bbcd4 #c4 ,en hoe kunt gij weten of hij niet misschien van zijne zonden gezuiverd zal worden2 #d4 ,of dat hij vermaand zal worden1 en dat de vermaning van eenig voordeel zal wezen4 #e4 ,den mensch die rijk is4 #f4 ,ontvangt gij gij met eerbied2 #g4 ,terwijl gij er niet van beschuldigd wordt1 dat hij niet gezuiverd is4 #h4 ,maar hij die tot u komt1 om zijn heil ernstig te zoeken4 #i4 ,en die ,god vreest4 #aj4 ,verwaarloost gij4 #aa4 ,gij moest volstrekt niet zoo handelen4 ,waarlijk1 de ,koran is eene vermaning4 #ab4 7,en hij die daartoe gezind is1 onthoudt deze74 #ac4 ,en hij is op geachte bladen geschreven4 #ad4 ,verheven en zuiver4 #ae4 ,met de handen van geerde en rechtvaardige schrijvers #bbce4 #af4 ,gevloekt zij de mensch6 ,wat heeft hem tot ontrouw verleid8 #ag4 ,van wat schiep ,god hem8 #ah4 ,van een droppel zaad schiep hij hem2 #ai4 ,en hij vormde hem met evenredigheid4 #bj4 ,daarna vergemakkelijkte hij zijn uitgang uit den schoot der moeder4 #ba4 ,daarna deed hij hem sterven1 en legde hem in het graf4 #bb4 ,hierna1 als het hem zal behagen1 zal hij hem tot het leven opwekken4 #bc4 ,waarlijk1 hij heeft tot hiertoe niet volkomen vervuld wat ,god hem heeft bevolen4 #bd4 ,laat den mensch zijn voedsel beschouwen 7en op welke wijze het wordt voortgebracht74 #be4 ,wij doen het water door regenbuien nederstorten2 #bf4 ,daarna splijten wij de aarde met spleten4 #bg4 ,en wij doen het koren daaruit voortspruiten4 #bh4 ,den wijngaard en het klaverblad2 #bi4 ,den olijfboom en den palmboom4 #cj4 ,en tuinen dicht met boomen beplant4 #ca4 ,en vruchten en gras4 #cb4 ,voor het gebruik van u zelven en van uw vee4 #cc4 ,als de verdoovende klank van de trompet zal gehoord worden4 #cd4 ,op dien dag zal de mensch van zijn broeder vluchten4 #ce4 ,van zijne moeder en zijn vader4 #cf4 ,van zijn vrouw en zijne kinderen4 #cg4 ,ieder mensch zal op dien dag genoeg stof voor zich zelven hebben1 om zijne gedachten bezig te houden4 #ch4 ,op dien dag zullen de aangezichten van sommigen schitteren4 #ci4 ,lachend en vroolijk zijn4 #dj4 ,en op de aangezichten van anderen zal1 op dien dag1 stof liggen2 #da4 ,duisternis zal hen bedekken2 #db4 ,dit zijn de ongeloovigen1 de zondaars4 ,,een ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,opgevouwen ,,zon4 ,gegeven te ,mekka4--#bi verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,als de zon zal opgevouwen worden #bbcf4 #b4 ,als de sterren zullen vallen4 #c4 ,als de bergen in beweging gebracht zullen worden4 #d4 ,als de kameelen hunne wijfjes zullen verlaten4 #e4 ,als de wilde dieren bijeen verzameld zullen worden4 #f4 ,en als de zeen zullen koken4 #g4 ,als de zielen weder met hare lichamen zullen vereenigd worden4 #h4 ,als aan het meisje1 dat levend wordt begraven1 zal gevraagd worden4 #i4 ,voor welke misdaad zij ter dood gebracht werd #bbcg2 #aj4 ,als de boeken opengelegd zullen worden4 #aa4 ,en als de hemelen ter zijde gebracht zullen worden #bbch4 #ab4 ,als de hel met gedruis zal branden4 #ac4 ,en als het paradijs naderbij gebracht zal worden4 #ad4 ,dan zal elke ziel weten1 wat zij verricht heeft4 #ae4 ,waarlijk1 ik zweer #bbci bij de teruggaande sterren4 #af4 ,die zich snel bewegen en zich verbergen1 #ag4 ,en bij den nacht als die invalt4 #ah4 ,en bij den morgen als die verschijnt4 #ai4 ,dat dit de woorden van den eerbiedwaardigen gezant zijn #bbdj1 #bj4 ,begaafd met kracht1 en met waardigheid in het aangezicht van den bezitter van den troon1 #ba4 ,gehoorzaamd door de engelen1 die onder zijn bevel staan en gelooven4 #bb4 ,uw makker ,mahomet is niet bezeten4 #bc4 ,hij heeft hem reeds aan den helderen gezichteinder gezien #bbda4 #bd4 ,en hij verdenkt de geheimen niet1 die hem werden geopenbaard4 #be4 ,dit zijn niet de woorden van een gesteenigden duivel #bbdb4 #bf4 ,waar gaat 7dwaalt7 gij dus heen8 #bg4 ,de ,koran is eene vermaning voor alle schepselen1 #bh4 ,voor dengene uwer1 die geneigd is oprecht te wandelen4 #bi4 ,maar gij zult niet willen1 tenzij ,god wil1 de ,heer van alle schepselen4 ,,twee ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,gespleten ,,hemel4 ,geopenbaard te ,mekka--#ai verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,als de hemel gespleten zal worden1 #b4 ,als de sterren verspreid zullen worden1 #c4 ,als de zeen hare wateren zullen vermengen1 #d4 ,en als de graven ten onderstboven zullen gekeerd worden1 #e4 ,dan zal iederen ziel kennen1 wat zij heeft misdreven4 #f4 ,o mensch6 wat heeft u omtrent uwen barmhartigen ,heer verleid1 #g4 ,die u geschapen en verzameld heeft1 en u op den rechten weg leidde1 #h4 ,die u heeft gevormd in den vorm welke hem behaagde8 #i4 ,waarlijk1 doch gij loochent het laatste oordeel als eene valschheid4 #aj4 ,waarlijk er zijn wachtengelen over u aangesteld #bbdc4 #aa4 ,eerbiedwaardig in het oog van ,god2 die uwe daden nederschrijven2 #ab4 ,die weten wat gij doet4 #ac4 ,de rechtvaardigen zullen zekerlijk op eene plaats des genots zijn2 #ad4 ,maar de zondaren zullen zekerlijk in de hel wezen4 #ae4 ,zij zullen daarin worden geworpen1 om op den dag des oordeels verbrand te worden1 #af4 ,zij zullen zich daaraan nimmer kunnen onttrekken4 #ag4 ,wat zal u doen begrijpen wat de dag des oordeels is8 #ah4 ,nogmaals2 wat zal u doen begrijpen wat de dag des oordeels is8 #ai4 ,het is de dag waarop de eene ziel niet in staat zal wezen1 iets ten behoeve eener andere te verkrijgen4 ,het bevel zal op dien dag aan ,god toebehooren4 ,,drie ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,bedriegers4 ,geopenbaard te ,mekka4--#cf verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,wee over hen1 die de maat of het gewicht vervalschen6 #b4 ,die1 als zij van anderen koopen eene volle maat verlangen1 #c4 ,maar die bedriegen als zij voor anderen meten of wegen4 #d4 ,weten zij niet1 dat zij eens zullen worden opgewekt #e4 ,op den grooten dag2 #f4 ,den dag waarop de mensch voor den ,heer van alle schepselen zal staan8 ,volstrekt niet4 #g4 ,waarlijk1 het register van de zondaren is zekerlijk in ,sidjn #bbdd4 #h4 ,en wat zal u doen begrijpen1 wat ,sidjn is8 #i4 ,het is een duidelijk geschreven boek4 #aj4 ,wee op dien dag over hen1 die de profeten van bedrog hebben beschuldigd4 #aa4 ,die den dag des oordeels als een valschheid loochenen6 #ab4 ,niemand loochent dien als eene valschheid1 behalve de zondaar en de schuldige2 #ac4 ,die1 als hun onze teekenen worden herinnerd1 zeggen3 ,dit zijn fabelen van de ouden4 #ad4 ,volstrekt niet4--,maar hunne lusten hebben veeleer een sluier over hunne harten geworpen4 #ae4 ,volstrekt niet4 ,dien dag zullen zij van hunnen ,heer zijn uitgesloten2 #af4 ,en zij zullen in de hel worden gezonden1 om verbrand te worden4 #ag4 ,dan zullen de wachters der hel tot hen zeggen3 ,dit is1 wat gij als een valschheid hebt geloochend4 #ah4 ,waarlijk1 het register van de daden der rechtvaardigen is ,illioen #bbde4 #ai4 ,en wat zal u doen begrijpen wat ,illioen is4 #bj4 ,het is een duidelijk geschreven boek4 #ba4 ,zij1 die ,god naderen zijn getuigen daarvan4 #bb4 ,waarlijk1 de rechtvaardigen zullen te midden van genoegens wonen4 #bc4 ,op zetels 7uitgestrekt71 zullen zij voorwerpen van genoegens aanschouwen4 #bd4 ,gij zult den glans der vreugde op hunne aangezichten zien4 #be4 ,men zal hun zuiveren 7keurigen7 wijn te drinken geven1 die gezegeld zal zijn4 #bf4 ,het zegel zal van muskus wezen4 ,laat dus hen die trachten deze gelukzaligheid te verkrijgen1 streven haar te verdienen4 #bg4 ,en het daarmede gemengde water zal van ,tasnim zijn #bbdf2 #bh4 ,eene fontein waarvan degenen zullen drinken1 die de goddelijke tegenwoordigheid nabij komen4 #bi4 ,zij die zondig handelen1 bespotten de ware geloovigen4 #cj4 ,als zij hen voorbij gaan1 wenken zij elkander toe4 #ca4 ,en als zij tot hun volk wederkeeren1 komen zij terug1 terwijl zij spottende gebaren maken4 #cb4 ,en als zij hen zien1 zeggen zij3 ,waarlijk1 deze zijn verdoolde menschen4 #cc4 ,maar zij zijn niet gezonden om over hen te waken #bbdg1 #cd4 ,daarom zullen ware geloovigen eens de ongeloovigen bespotten2 #ce4 ,op zetels liggende1 zullen zij op hen in de hel nederzien4 #cf4 ,zal den ongeloovigen niet vergolden worden hetgeen zij hebben gedaan8 ,,vier ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,geopende ,,hemel4 ,geopenbaard te ,mekka #bbdh4--be verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,als de hemel zal gespleten worden4 #b4 ,als hij zijn ,heer gehoorzamen1 en diens bevelen uitvoeren zal3 #c4 ,als de aarde zal worden uitgestrekt1 #d4 ,en datgene1 wat er in is1 uitgeworpen zal worden #bbdi1 en zij ledig zal overblijven4 #e4 ,als zij haren ,heer gehoorzamen1 en diens bevelen uitvoeren zal4 #f4 ,o mensch6 indien gij oprecht arbeidt1 arbeidt gij om uwen ,heer te zien1 en gij zult hem aanschouwen4 #g4 ,en degeen1 wien hij zijn boek in de rechterhand zal hebben gegeven4 #h4 ,zal zachtmoedig behandeld worden1 #i4 ,en zal tot zijn gezin met vreugde terugkeeren4 #aj4 ,maar hij wien men het boek zijner werken achter den rug zal geven #bbej1 #aa4 ,zal de vernietiging over zich roepen2 #ab4 ,doch hij zal in de hel gezonden worden om verbrand te worden1 #ac4 ,omdat hij op aarde onbeschaamd te midden van zijn gezin zijne genoegens naleefde2 #ad4 ,waarlijk1 hij dacht1 dat hij nimmer tot ,god zou terugkeeren4 #ae4 ,ja1 waarlijk1 ,god zag alles1 #af4 ,daarom zweer ik #bbea bij de roode kleur van den schijn van den zonsondergang4 #ag4 ,en bij den nacht1 en de dieren1 welke hij doet verzamelen4 #ah4 ,en bij de maan1 als die vol is4 #ai4 ,gij zult zeker van graad tot graad overgaan4--#bj4 ,wat scheelt hun dus1 dat zij niet in de opstanding gelooven8 #ba4 ,en dat zij niet aanbidden1 als hun de ,koran wordt voorgelezen8 #bb4 ,ja1 de ongeloovigen beschuldigen dien van bedrog1 #bc4 ,maar ,god kent de kwaadwilligheid wel1 die zij in hunne borsten verborgen houden4 #bd4 ,kondig hun dus eene vreeselijke straf aan4 #be4 ,behalve aan hen1 die gelooven en goede werken doen2 want voor hen is eene nimmer missende belooning gereed gemaakt4 ,,vijf ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,hemelteekenen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bb verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij den hemel met teekenen #bbeb versierd4 #b4 ,bij den beloofden dag des oordeels4 #c4 ,bij den getuige en de getuigenis #bbec #d4 ,gevloekt zijn de meesters van den kuil #bbed4 #e4 ,met vuur waar onophoudelijk wordt bijgevoegd4 #f4 ,toen zij daar in de rondte zaten4 #g4 ,en getuigen waren van hetgeen zij tegen de ware geloovigen deden4 #h4 ,en zij bedroefden hen om geene andere reden1 dan omdat zij in den machtigen1 den glorierijken ,god geloofden4 #i4 ,aan wien het koninkrijk van hemel en aarde behoort1 en die getuige van alle dingen is4 #aj4 ,waarlijk1 voor hen1 die de ware geloovigen van beiderlei kunne vervolgen1 en daarna geen berouw betoonen1 is de marteling der hel gereed gemaakt1 en zij zullen de pijn der verbranding ondergaan4 #aa4 ,maar voor hen die gelooven1 en datgene doen wat recht is1 zijn tuinen bestemd1 door welke rivieren stroomen4 ,dat zal een groote gelukzaligheid wezen4 #ab4 ,waarlijk1 de wraak van uwen ,heer is gestreng4 #ac4 ,hij schept en brengt 7tot het leven7 terug4 #ad4 ,hij is vergevensgezind en barmhartig2 #ae4 ,de bezitter van den glansrijken troon2 #af4 ,die datgene doet wat hem behaagt4 #ag4 ,kent gij het verhaal niet van de heirscharen4 #ah4 ,van ,pharao #bbee en van ,thamoed #bbef8 #ai4 ,nochtans houden de ongeloovigen niet op1 de goddelijke openbaringen van valschheid te beschuldigen4 #bj4 ,maar ,god overvalt hen van achteren1 en omsingelt hen1 7zoodat zij niet kunnen ontvluchten74 #ba4 ,waarlijk1 datgene1 wat gij verwerpt is een glansrijke ,koran4 #bb4 ,waarvan het oorspronkelijke op een tafel is geschreven1 die in den hemel wordt bewaard4 ,,zes ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,nachtster4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ag verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij den hemel en bij de ster1 die des nachts verschijnt4 #b4 ,maar wat zal u datgene doen verstaan1 wat bij nacht verschijnt8 #c4 ,het is de ster1 die glansrijke stralen schiet4 #d4 ,iedere ziel heeft een wachter1 die over hem is aangesteld4 #e4 ,laat de mensch dus overwegen van wat hij is geschapen4 #f4 ,hij is geschapen van een droppel zaad4 #g4 ,uit de lendenen en de borstbeenderen voortkomende #bbeg4 #h4 ,waarlijk1 ,god is in staat hem in het leven terug te roepen4 #i4 ,op den dag waarop alle verborgen denkbeelden en daden zullen worden onderzocht4 #aj4 ,en hij zal de macht om zich te verdedigen1 noch eenigen beschermer hebben4 #aa4 ,bij den hemel1 die 7regen7 nedergiet4 #ab4 ,en bij de aarde1 die zich opent om planten en bronnen te doen voortspruiten4 #ac4 ,waarlijk1 dit is een gesprek ter onderscheiding 7tusschen het goede en het kwade72 #ad4 ,het is niet lichtvaardig samengesteld4 #ae4 ,waarlijk1 de ongeloovigen spannen samen 7om mijne plannen te verijdelen72 #af4 ,maar ik zal samenspannen om hen te vernietigen4 #ag4 ,daarom1 o profeet6 wees geduldig met de ongeloovigen1 en laat hen korten tijd met vrede4 ,,zeven ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,verhevenste4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ai verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,geloofd zij de naam van uwen ,heer1 den ,verhevenste1 #b4 ,die zijne schepselen geschapen en volmaakt gevormd heeft1 #c4 ,die hen tot verschillende doeleinden heeft bestemd #bbeh en hen richt om die te bereiken #bbei2 #d4 ,en die het voedsel voor het vee voortbrengt4 #e4 ,en het daarna in droge stoppels of donkerkleurig hooi verandert4 #f4 ,wij zullen u in staat stellen1 onze openbaringen te onthouden #bbfj1 en gij zult geen deel daarvan vergeten1 #g4 ,behalve wat ,gode zal behagen #bbfa2 want hij kent datgene1 wat openbaar en wat verborgen is4 #h4 ,wij zullen u den lichtsten weg gemakkelijk maken #bbfb4 #i4 ,vermaan dus uw volk indien uwe vermaning hun voordeelig kan zijn4 #aj4 ,wie ,god vreest zal vermaand worden2 #aa4 ,maar de meest verdorven 7zondaar7 zal zich daarvan afwenden4 #ab4 ,die nedergeworpen worden zal1 om in het groote hellevuur geroosterd te worden4 #ac4 ,waarin hij sterven noch leven zal4 #ad4 ,gelukzalig hij1 die door het geloof gezuiverd is4 #ae4 ,en die den naam van zijnen ,heer herdenkt en bidt4 #af4 ,maar gij verkiest het tegenwoordige leven1 #ag4 ,hoewel het volgende leven beter en duurzamer is4 #ah4 ,waarlijk1 dit is in de oude boeken geschreven4 #ai4 ,in de boeken van ,abraham en ,mozes4 ,,acht ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,overvallende #bbfc4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bf verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,heeft het nieuws van den overvallenden dag des oordeels u bereikt4 #b4 ,die sommigen de aangezichten zal doen buigen8 #c4 ,werkende en afgemat van vermoeienis4 #d4 ,zullen zij in het gloeiende vuur geworpen worden1 om geroosterd te worden4 #e4 ,men zal hun uit eene kokende fontein geven te drinken4 #f4 ,zij zullen geen voedsel hebben1 dan droge doornen en distels 7al ,dari74 #g4 ,dat voeden1 noch den honger stillen zal4 #h4 ,maar de aangezichten van anderen zullen op dien dag vroolijk zijn4 #i4 ,voldaan over hetgeen zij vroeger zullen hebben verricht4 #aj4 ,zij zullen in een sierlijken tuin worden geplaatst4 #aa4 ,waar zij geene ijdele gesprekken zullen hooren4 #ab4 ,daar zal eene springende fontein wezen2 #ac4 ,daar zullen verheven zetels opgericht wezen4 #ad4 ,en bekers zullen voor hen geplaatst zijn1 #ae4 ,en kussens in orde gelegd1 #af4 ,en tapijten geheel uitgespreid4 #ag4 ,overwegen zij niet hoe de kameelen geschapen zijn #ah4 ,en hoe de hemel verheven is2 #ai4 ,en hoe de bergen zijn bevestigd4 #bj4 ,en hoe de aarde is uitgespreid8 #ba4 ,daarom1 waarschuw uw volk1 want gij zijt slechts een waarschuwer1 #bb4 ,eene onbepaalde macht is u niet over hen opgedragen4 #bc4 ,maar wie zich afwenden1 en niet gelooven zal1 #bd4 ,dien zal ,god met de groote straf van het volgende leven straffen4 #be4 ,waarlijk1 tot ons zullen zij terugkeeren4 #bf4 ,en dan is het mijne taak1 hun rekenschap af te vragen4 ,,negen ,,en ,,tachtigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,morgenschemering4 ,geopenbaard te ,mekka #bbfd4--cj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij het aanbreken van den dag en de tien nachten #bbfe2 #b4 ,bij datgene wat dubbel1 en dat wat enkel is #bbff1 #c4 ,bij den nacht als die aanbreekt4 #d4 ,is dit niet een begrijpelijk samengestelde eed8 #e4 ,hebt gij niet overwogen1 hoe uw ,heer met ,ad heeft gehandeld4 #f4 ,het volk van ,irem1 versierd met schoone gebouwen #bbfg1 #g4 ,waarvan de wedergade nog niet in het land werd opgericht8 #h4 ,en met ,thamoed1 die in de rotsen der vallei huizen uithieuw4 #i4 ,en met ,pharao1 den uitvinder van de straf der staken #bbfh4 #aj4 ,die zich onbeschaamd hadden gedragen4 #aa4 ,en het verderf op de aarde vermeerderden8 #ab4 ,daarom stortte de ,heer verschillende soorten van kastijdingen over hen uit2 #ac4 ,want1 waarlijk1 uw ,heer is op een wachttoren1 als hij de daden der menschen beschouwt4 #ad4 ,daarom als zijn ,heer hem 7door voorspoed7 beproeft1 en hem eert en goed voor hem is4 #ae4 ,zegt de mensch3 ,mijn ,heer eert mij4 #af4 ,maar als hij hem met rampen bezoekt1 en hem zijne weldaden terughoudt1 #ag4 ,zegt hij3 ,mijn ,heer versmaadt mij4 #ah4 ,volstrekt niet #bbfi1 maar gij eert den wees niet4 #ai4 ,noch noodigt gij elkander uit1 den arme te voeden4 #bj4 ,gij verzwelgt de erfenis der zwakken #bbgj met eene blinde begeerigheid4 #ba4 ,en gij bemint de rijkdommen op onbegrensde wijze4 7,gij zult volstrekt niet zoo handelen74 #bb4 ,als de aarde tot stof zal vermorzeld worden2 #bc4 ,als uw ,heer zal komen1 en de engelen in gelederen geschaard zullen zijn2 #bd4 ,als de hel op dien dag naderbij gebracht zal worden3 op dien dag zal de mensch zich zijne slechte daden herinneren2 maar hoe zou die herinnering hem kunnen baten8 #be4 ,hij zal zeggen3 ,gave ,god1 dat ik vroeger gedurende mijn leeftijd goede daden had verricht6 ,op dien dag zal niemand zooals ,god kunnen straffen4 #bf4 ,noch iemand in staat zijn te binden zoo als ,god #bbga4 #bg4 ,o gij1 ziel die rust6 #bh4 ,keer1 voldaan met uwe belooning1 en voldaan met ,god1 tot uwen ,heer terug4 #bi4 ,treed bij het aantal mijner dienaren binnen4 #cj4 ,en betreed mijn paradijs4 ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,grondgebied4 ,geopenbaard te ,mekka4--#bj verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij dit grondgebied #bbgb1 #b4 ,en gij1 o profeet6 houd verblijf in dit grondgebied2 #c4 ,en bij den vader1 en bij het kind #bbgc2 #d4 ,waarlijk1 wij hebben den mensch in ellende geschapen4 #e4 ,denkt hij1 dat niemand sterker is dan hij #bbgd4 #f4 ,hij zegt3 ik heb groote rijkdommen verteerd6 #g4 ,denkt hij1 dat hem niemand ziet4 #h4 ,hebben wij hem niet twee oogen gegeven4 #i4 ,en eene tong en twee lippen4 #aj4 ,en hebben wij hem niet de twee groote wegen1 des goeds en des kwaads vertoond8 #aa4 ,en nog is hij de helling niet afgedaald4 #ab4 ,wat zal u doen begrijpen wat de helling is8 #ac4 ,het is3 den balling te bevrijden4 #ad4 ,of te voeden in de dagen van hongersnood4 #ae4 ,den wees1 die ons verwant is4 #af4 ,of den armen man1 die op den grond ligt4 #ag ,wie dit doet en tot hen behoort die gelooven1 en ieder ander volharding en mededoogen aanbevelen1 #ah4 ,dezen zullen de makkers der rechterhand wezen #bbge4 #ai4 ,maar zij1 die omtrent onze teekenen ongeloovig zullen zijn1 dezen zullen de makkers der linkerhand wezen4 #bj4 ,boven hen zal zich het vuur uitstrekken4 ,,een ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,zon4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ae verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij de zon en haren opgaanden glans1 #b4 ,bij de maan1 als zij deze volgt1 #c4 ,bij den dag1 als hij zijn glans vertoont1 #d4 ,bij den nacht1 als die alles met duisternis bedekt2 #e4 ,bij den hemel en bij ,hem1 die dien heeft gebouwd1 #f4 ,bij de aarde en bij ,hem die haar uitspreidde1 #g4 ,bij de ziel en bij ,hem die haar volkomen vormde1 #h4 ,en haar het vermogen van onderscheiding ingaf1 en de macht1 tusschen zonde en godsvrucht te kiezen4 #i4 ,hij die haar zuiver bewaart1 is gelukkig3 #aj4 ,maar hij die haar heeft verdorven1 is ellendig4 #aa4 ,thamoed beschuldigde hunnen profeet ,saleh van bedrog1 door de groote mate hunner zonden4 #ab4 ,toen de meest verdorvene #bbgf onder hen werd gezonden1 om den wijfjes-kameel te dooden4 #ac4 ,en ,gods gezant tot hen zeide3 ,laat ,gods 7wijfjes-7 kameel met vrede en verhindert haar niet te drinken4 #ad4 ,maar zij beschuldigden hem van bedrog1 en doodden het dier4 ,daarom verdelgde hun ,heer hen1 om hunne misdaad1 en hij maakte hunne straf voor hen allen gelijk1 #ae4 ,en hij vreest daarvan de gevolgen niet4 ,,twee ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,nacht4 ,geopenbaard te ,mekka4--#ba verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij den nacht1 als die alle dingen met duisternis bedekt4 #b4 ,bij den dag als die met glans schittert2 #c4 ,bij ,hem1 die het mannelijke en het vrouwelijke schepsel heeft geschapen4 #d4 ,waarlijk1 uwe pogingen hebben verschillende doeleinden4 #e4 ,maar hem1 die gehoorzaam is en ,god vreest1 #f4 ,en de waarheid van het geloof belijdt1 dat het uitnemendst is4 #g4 ,dien zullen wij den weg des geluks gemakkelijk maken4 #h4 ,maar hem1 die gierig zal wezen1 en zich om niets dan deze wereld bekommert1 #i4 ,en de waarheid zal loochenen van datgene1 wat het uitnemendst is4 #aj4 ,dien zulle wij den weg tot de ellende vergemakkelijken4 #aa4 ,en zijne rijkdommen zullen hem niet baten1 als hij1 het onderst boven1 in de hel zal vallen4 #ab4 ,waarlijk1 ons behoort de leiding van den mensch4 #ac4 ,ons is het tegenwoordige en het volgende leven4 #ad4 ,daarom bedreig ik u met het vreeselijk brandend vuur4 #ae4 ,waarin niemand zal worden geworpen om verbrand te worden1 behalve de meest verdorvenen4 #af4 ,die niet geloofd en zich afgewend zullen hebben4 #ag4 ,maar hij die zich gestreng 7voor afgoderij en werspannigheid7 in acht neemt1 dien zullen wij ver van daar voeren3 #ah4 ,die zijn vermogen aan aalmoezen besteedt1 om zich meer te zuiveren1 #ai4 ,en niet opdat hem zijne weldaden zullen worden beloond4 #bj4 ,maar die zijn vermogen voor de zaak van zijn ,heer1 den ,verhevenste besteedt4 #ba4 ,en hierna zal hij gewis voldaan zijn met zijne belooning4 ,,drie ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,ochtendglans4 ,geopenbaard te ,mekka4--#aa verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij den glans van den ochtend #bbgg4 #b4 ,en bij den nacht als die duister wordt4 #c4 ,uw ,heer heeft u niet vergeten1 en haat u niet #bbgh4 #d4 ,waarlijk het volgende leven zal beter dan dit tegenwoordige leven voor u wezen4 #e4 ,uw ,heer zal u eene belooning geven1 waarover gij wel voldaan zult zijn4 #f4 ,vond hij u niet als een wees1 en heeft hij geene zorg voor u gedragen8 #g4 ,en vond hij u niet dolende in dwaling1 en heeft hij u niet de waarheid binnengeleid8 #h4 ,en vond hij u niet nooddruftig1 en heeft hij u niet verrijkt8 #i4 ,verdruk daarom den wees niet4 #aj4 ,noch verdrijf den bedelaar2 #aa4 ,maar verklaar ,gods goedheid4 ,,vier ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,hebben ,,wij ,,niet ,,geopend8 ,gegeven te ,mekka4--#h verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,hebben wij uwe borst niet geopend #bbgi4 #b4 ,en u van uwen last bevrijd #bbhj4 #c4 ,die uwe schouders nederdrukte8 #d4 ,hebben wij uwen naam niet verheven8 #e4 ,maar naast den tegenspoed is het geluk4 #f4 ,waarlijk1 naast den tegenspoed is het geluk4 #g4 ,als gij uwe prediking zult geindigd hebben1 arbeidt dan om ,god voor zijne gunsten te dienen4 #h4 ,en richt uwe smeekingen tot uwen ,heer4 ,,vijf ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,vijg4 ,gegeven te ,mekka of ,medina4--#h verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij de vijgen den olijf #bbha1 #b4 ,en bij den berg ,sina1 #c4 ,en bij dit grondgebied der zekerheid #bbhb4 #d4 ,waarlijk1 wij hebben den mensch in den schoonsten vorm geschapen2 #e4 ,daarna hebben wij hem tot den laagste der laagsten gemaakt #bbhc4 #f4 ,behalve degenen die gelooven en het goede doen2 want deze zullen eene eindelooze belooning ontvangen4 #g4 ,wat zal u dus hierna den dag des oordeels doen loochenen8 #h4 ,is ,god niet de wijste rechter4 ,,zes ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,gestolde ,,bloed4 ,geopenbaard te ,mekka #bbhd4--ai verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,lees in naam van uwen ,heer1 die alle dingen heeft geschapen4 #b4 ,die den mensch van gestold bloed schiep #bbhe4 #c4 ,lees2 want uw ,heer is de weldadigste2 #d4 ,die 7den mensch7 het gebruik van de pen leerde2 #e4 ,die den mensch leerde1 wat hij niet kende4 #f4 ,waarlijk4 ,maar de mensch wordt werspannig4 #g4 ,omdat hij ziet1 dat hij overvloedige rijkdommen heeft #bbhf4 #h4 ,waarlijk1 tot uw ,heer zal de terugkeer van alles zijn4 #i4 ,wat denkt gij van hem1 die verbiedt4 #aj4 ,onzen dienaar als hij bidt #bbhg8 #aa4 ,wat denkt gij1 indien hij de ware richting zou volgen4 #ab4 ,of vroomheid bevelen8 #ac4 ,wat denkt gij1 indien hij de goddelijke openbaringen van valschheid beschuldigt1 en zijn rug toewendt8 #ad4 ,weet hij niet1 dat ,god het ziet8 #ae4 ,ja1 waarlijk indien hij niet ophoudt1 zullen wij hem bij de haren van zijn voorhoofd grijpen #bbhh1 #af4 ,van zijn leugenachtig en zondig voorhoofd4 #ag4 ,en laat hem zijn raad #bbhi te zijner hulpe roepen4 #ah4 ,ook wij zullen de helsche wachten roepen1 om hem in de hel te werpen4 #ai4 ,waarlijk1 gehoorzaam hem niet1 maar ga voort ,god te aanbidden1 en tracht hem te naderen4 ,,zeven ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,al ,,kadr #bbij4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#e verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,waarlijk1 wij hebben den ,koran in den nacht van al ,kadr nedergezonden4 #b4 ,en wat zal u doen begrijpen1 hoe uitstekend de nacht van al ,kadr is8 #c4 ,beter dan duizend maanden4 #d4 ,in dien nacht dalen de engelen en de geest ,gabrils door ,gods bevel neder1 met ,zijne besluiten omtrent alles #bbia4 #e4 ,het is vrede1 tot het rijzen van den dageraad4 ,,acht ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,het ,,duidelijke ,,teeken4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#h verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de ongeloovigen onder hen1 aan wie de schriften werden gegeven en onder de afgodendienaars wankelden niet1 dan nadat het duidelijke teeken tot hen was gekomen2 #b4 ,een zendeling van ,god1 die hun zuivere boeken der openbaring voorlas1 waarin rechtvaardige gesprekken zijn bevat4 #c4 ,nimmer waren zij1 aan welke de schriften werden gegeven1 onder elkander verdeeld1 dan nadat het duidelijke teeken tot hen was gekomen4 #d4 ,en in de schriften werd hun niets anders bevolen dan ,god te aanbidden1 ,hem den zuiveren godsdienst te wijden en vroom te zijn1 en standvastig in het gebed te wezen en aalmoezen te geven2 en dit is de ware godsdienst4 #e4 ,waarlijk1 zij die niet gelooven1 onder hen die de schriften hebben ontvangen en onder de afgodendienaars1 zullen in het vuur der hel geworpen worden1 om daarin voor eeuwig te verblijven4 ,deze zijn de slechtste van alle schepselen1 #f4 ,maar zij die gelooven en goede werken doen1 dit zijn de beste van alle schepselen4 #g4 ,hunne belooning met hunnen ,heer bestaat in tuinen van eeuwig verblijf met rivieren doorsneden #bbib4 ,eeuwig zullen zij daarin verblijven4 #h4 ,god zal voldaan over hen wezen1 en zij zullen voldaan zijn over ,hem4 ,dit is gereed gemaakt voor hem1 die zijn ,heer vreest4 ,,negen ,,en ,,negentigste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,aardbeving4 ,geopenbaard te ,mekka1 of te ,medina--#h verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,als de aarde door een aardbeving #bbic zal geschud worden1 #b4 ,en de aarde haren last zal wegwerpen4 #c4 ,en de mensch zal zeggen3 ,wat schort haar8 #d4 ,op dien dag zal zij hare tijdingen verklaren4 #e4 ,volgens hetgeen uw ,heer haar zal ingeven #bbid4 #f4 ,op dien dag zullen de menschen in onderscheiden klassen voorwaarts gaan1 om hunne werken te aanschouwen4 #g4 ,en wie slechts goed zal gedaan hebben1 ter zwaarte van een atoom #bbie1 zal dat aanschouwen4 #h4 ,en wie slechts kwaad zal gedaan hebben ter zwaarte van een atoom1 zal dat aanschouwen4 ,,honderdste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,oorlogspaarden4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#aa verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij de oorlogspaarden1 die snel en hoorbaar hijgend ten strijd draven4 #b4 ,en bij de oorlogspaarden die vuur slaan door het aanraken 7der steenen met hunne hoeven72 #c4 ,bij hen die plotseling en vroeg in den ochtend1 een inval bij den vijand doen1 #d4 ,daar het stof doen oprijzen1 #e4 ,en zich door het midden der vijandelijke troepen een weg banen #bbif2 #f4 ,waarlijk1 de mensch is ondankbaar jegens zijn ,heer2 #g4 ,en hij is getuige daarvan2 #h4 ,en hij is ontembaar in zijne liefde voor het wereldsche goed4 #i4 ,weet hij dan niet dat hetgene zich in de graven bevindt1 weder zal oprijzen1 #aj4 ,en dat hetgene zich in de borst der menschen bevindt1 aan het licht gebracht zal worden1 #aa4 ,en dat hun ,heer volkomen onderricht omtrent hem zal zijn8 ,,honderd ,,en ,,eerste ,,hoofdstuk4 ,,de ,,slag4 ,geopenbaard te ,mekka4--#h verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de slag #bbig4 ,wat is de slag8 #b4 ,en wat zal u doen begrijpen1 hoe vreeselijk de slag zal wezen8 #c4 ,op dien dag zullen de menschen als kapellen verspreid zijn1 #d4 ,en de bergen zullen als gekamde wol van verschillende kleuren worden1 die door den wind is voortgedreven2 #e1 ,maar hij1 wiens weegschaal met goede werken zal bezwaard wezen1 zal een behagelijk leven leiden4 #f4 ,doch hij wiens weegschaal licht zal zijn1 diens woning zal de kuil der hel wezen #bbih4 #g4 ,wat zal u doen begrijpen1 hoe vreeselijk de kuil der hel is8 #h4 ,het is een brandend vuur4 ,,honderd ,,en ,,tweede ,,hoofdstuk4 ,,de ,,begeerte ,,om ,,zich ,,te ,,verrijken4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#h verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de naijverige begeerte1 rijkdommen en kinderen te vermeerderen1 houdt u bezig #b4 ,tot gij in het graf nederdaalt4 #c4 7,gij zult uwen tijd7 volstrekt niet 7aldus gebruiken72 ,hiernamaals zult gij uwe dwaasheid kennen4 #d4 ,nogmaals1 volstrekt niet3 hiernamaals zult gij uwe dwaasheid kennen4 #e4 ,volstrekt niet4 ,indien gij het gevolg hiervan met zekerheid kendet1 zoudt gij niet aldus handelen4 #f4 ,waarlijk1 gij zult de hel zien4 #g4 ,nogmaals2 gij zult die zekerlijk met het oog der zekerheid zien4 #h4 ,dan zult gij op dien dag ondervraagd worden1 nopens de uitspanningen waarmede gij u in dit leven hebt vermaakt4 ,,honderd ,,en ,,derde ,,hoofdstuk4 ,,de ,,namiddag4 ,geopenbaard te ,mekka1--#c verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ik zweer bij den namiddag #bbii4 #b4 ,waarlijk1 de mensch bewerkt zijn verderf4 #c4 ,behalve zij die gelooven en doen wat rechtvaardig is1 en wederkeerig de waarheid aanbevelen en elkander wederkeerig tot volharding aansporen4 ,,honderd ,,en ,,vierde ,,hoofdstuk4 ,,de ,,lasteraar4 ,geopenbaard te ,mekka--#i verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,wee over iederen lasteraar en leugenaar #bcjj1 #b4 ,die rijkdommen opstapelt1 en deze voor de toekomst bewaart4 #c4 ,hij denkt dat zijne rijkdommen hem onsterfelijk maken4 #d4 ,volstrekt niet4 ,hij zal zekerlijk in ,al-,hotama #bcja geworpen worden4 #e4 ,en wie zal u doen begrijpen wat ,al-,hotama is8 #f4 ,het is het aangestoken vuur van ,god1 #g4 ,dat boven de harten zal opstijgen van hen 7die er in geworpen zullen worden74 #h4 ,waarlijk1 het zal als een gewelfd dak wezen4 #i4 ,dat1 gesteund door groote kolommen1 boven hen zal zijn4 ,,honderd ,,en ,,vijfde ,,hoofdstuk4 ,,de ,,olifant4 #bcjb ,geopenbaard te ,mekka4--#e verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,hebt gij gezien1 hoe uw ,heer met de meesters van den olifant handelt8 #b4 ,heeft hij hunne verraderlijke plannen niet doen strekken om hen in dwaling te leiden1 #c4 ,en troepen vogels 7,ababils7 tegen hen te zenden1 #d4 ,die steenen van gebakken klei op hen nederwierpen1 #e4 ,en hen het aanzien gaven van de bladeren van het koren1 dat door het vee was afgegeten8 ,,honderd ,,en ,,zesde ,,hoofdstuk4 ,,de ,,kore,,shieten4 ,geopenbaard te ,mekka4--#d verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,ter vereeniging van den stam der ,koreshieten #bcjc2 #b4 ,te hunner vereeniging1 om de karavaan van kooplieden in den winter en den zomer weg te zenden6 #c4 ,laten zij den ,heer van dit huis dienen1 die hen van voedsel tegen den honger voorziet4 #d4 ,en hen tegen vrees heeft verzekerd #bcjd4 ,,honderd ,,en ,,zevende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,aalmoes4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina4--#g verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,wat dunkt u van hem1 die het toekomstige oordeel als eene valschheid loochent8 #b4 ,het is degeen1 die den wees verstoot #bcje4 #c4 ,en anderen niet aanspoort den arme te voeden4 #d4 ,wee over hen1 die bidden1 #e4 ,maar die achteloos in hun gebed zijn2 #f4 ,die de huichelaars spelen4 #g4 ,en 7den behoeftige7 de noodige aalmoes 7gereedschappen7 onthouden4 ,,honderd ,,en ,,achtste ,,hoofdstuk4 ,,al ,,kauther4 ,gegeven te ,mekka #bcjf4--c verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,waarlijk1 wij hebben u al ,kauther #bcjg gegeven4 #b4 ,bid tot uwen ,heer1 en dood de slachtoffers #bcjh4 #c4 ,waarlijk1 hij die u haat1 zal kinderloos wezen #bcji4 ,,honderd ,,en ,,negende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,ongeloovigen4 ,geopenbaard te ,mekka4--#f verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,zeg3 ,o ongeloovigen #bcaj6 #b4 ,ik zal niet aanbidden wat gij aanbidt1 #c4 ,noch zult gij aanbidden wat ik aanbid4 #d4 ,ik aanbid geenzins wat gij aanbidt4 #e4 ,gij aanbidt niet wat ik aanbid4 #f4 ,gij hebt uw ,godsdienst1 en ik heb mijn godsdienst4 ,,honderd ,,en ,,tiende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,hulp4 ,geopenbaard te ,mekka4--#c verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,als de hulp van ,god zal komen en de overwinning #bcaa1 #b4 ,en gij het volk tot ,gods eeredienst bij scharen zult zien binnengaan #bcab4 ,verkondig den lof van uwen ,heer en vraag vergiffenis van hem2 want hij is vergevensgezind4 ,,honderd ,,en ,,elfde ,,hoofdstuk4 ,,aboe ,,lahab4 ,geopenbaard te ,mekka--#e verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,de handen van ,aboe ,lahab #bcac zullen ten verderve gaan1 en hij zelf verdorven worden4 #b4 ,zijne rijkdommen zullen hem van geen voordeel zijn1 noch datgene wat hij heeft gewonnen4 #c4 ,hij zal heengaan om in het vuur verbrand te worden4 #d4 ,als ook zijne vrouw1 die hout draagt #bcad4 #e4 ,terwijl zij om haren hals eene koord van geweven vezelen van den palmboom heeft4 ,,honderd ,,en ,,twaalfde ,,hoofdstuk4 ,,gods ,,eenheid #bcae4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina--#d verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,zeg3 ,god is een eenig ,god4 #b4 ,de eeuwige ,god4 #c4 ,hij baarde niet1 en werd niet gebaard4 #d4 ,en niemand is ,hem in eenig opzicht gelijk4 ,,honderd ,,en ,,dertiende ,,hoofdstuk4 #bcaf ,,de ,,dageraad4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina--#e verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,zeg3 ,ik zoek mijn toevlucht bij den ,heer van den dageraad1 #b4 ,opdat hij mij moge bevrijden van de boosheid der schepselen1 welke hij heeft geschapen4 #c4 ,en van het kwaad des nachts1 als die invalt4 #d4 ,en van het kwaad der vrouwen die op knoopen blazen #bcag1 #e4 ,en van het kwaad van den benijder1 als hij ons benijdt4 ,,honderd ,,en ,,veertiende ,,hoofdstuk4 ,,de ,,menschen4 ,geopenbaard te ,mekka of te ,medina--#f verzen4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god4 #a4 ,zeg3 ,ik zoek mijne toevlucht bij den ,heer der menschen1 #b4 ,den ,koning der menschen1 #c4 ,den ,god der menschen2 #d4 ,dat hij mij bevrijde van de boosheid van den luisteraar1 die snoode gedachten inblaast en zich dan verborgen terugtrekt #bcah4 #e4 ,die kwaade ingevingen der menschen aan de harten toefluistert4 #f4 ,tegen de geniussen en de menschen4 ,,einde ,,van ,,den ,,koran4 ,v ,,algemeen ,,register ,,der ,,voornaamste ,,onderwerpen4 ,,in ,,dezen ,,koran ,,behandelde1 ,,en ,,de ,,noten ,,des ,,betreffende4 ,de ,romeinsche cijfers wijzen de ,hoofdstukken aan2 de ,verzen zijn door ,arabische cijfers aangewezen4 ,n duidt de ,noot aan4 ,a ,aalmoes 7,de7 ,,ii1 #baa1 #bee1 #bfe-bfi1 #bgc-bge2 ,,iii1 #hf1 #abh2 ,v1 #ae2 ,,ix1 #fj1 #fh1 #ii1 n4 #ajj2 ,,xxx1 #ch2 ,,lvii1 #g1 #aj1 #ag2 ,,lviii1 #ac1 #ad2 ,,lxiii1 #aj2 ,,lxiv1 #af1 #ag4 ,aalmoezen1 zie ,al ,walid ,ebn ,okba4 --,zie straf4 ,aanbidders van het kalf1 zie ,god4 ,aanbidding1 ,,xxxii1 bl4 #dde1 n4 --,der ,arabieren van godheden naar hun inzien1 ,gods dochteren1 ,,iv1 #aag1 n4 --,der sterren1 zie ,sterren4 --,van ,god1 vooral 's ,vrijdags1 zie ,mozes4 --,zie ,adam4 ,aanbiddingsplaats1 ,x1 #hg4 ,aangezicht tot ,god wenden1 ,,ii1 #ajf1 n4 ,zie wenden4 ,aanleiding tot het maken van het gouden kalf1 ,,vii1 #acd1 n4 ,aanroeping van ,gods naam bij het eten van dieren1 enz4 ,,ii1 #afh1 n4 ,aanslag op ,mahomet1 ,,xiii1 #ad1 n4 --,zie ,koreshieten4 ,aanspreken 7,voornaamwoord bij het71 dikwijls gebruikt in den ,koran1 ,v1 #ae1 n4 ,aantal der vrouwen1 ,,iv1 #c4 --,zie ,moslem4 ,aanvangletters1 ,,ii1 #a1 ,,vii1 #a4--,,xiii1 #a4--,,xix1 #a4 ,,xxx1 #a4 ,aanvoerders der ongeloovigen1 ,,vii1 #df4 ,aardbeving ,,xxii1 #a1 n4 --,op den jongsten dag1 ,,xcix1 #a4 ,aarde1 aardbol1 gevoelen der ,mahomedanen1 daaromtrent1 ,,xvi1 #ae1 n4 --,in twee dagen geschapen1 ,,xli1 #h4 --,hemel1 enz4 zijn in een bepaald tijdperk geschapen1 ,,xlvi1 #b4 --,zij zullen niet eeuwig bestaan1 ald4 ,aardsch paradijs1 ,,ii1 #cc1 n4 ,abd' ,alrahman1 zoon van ,aboe ,bekr1 diens gezegde tegen zijne ouders1 ,,xlvi1 #af4 ,abd' ,allah ,ebn ,obba1 ,,xxiv1 #cd1 n4 ,abd' ,allah ,ebn ,salam1 ,,xlvi1 #c1 n4 ,abel en ,kan1 ,v1 #cj4 ,aboe ,bekr1 ,,xxiv1 #bb1 n4 --,die den ,islam op zijn veertigste jaar beleed1 ,,xlvi1 #ad1 n4 --,zie ,abd' ,alrahman4 ,aboe ,jahl4 ,,lxxv1 #ca1 n4 ,,xcvi #g1 n4 en #aj1 n4 --,mahomets vijand1 ,,xxii1 #h1 n4 ,verstoot een wees1 ,,cvii1 #b1 n4 ,aboe ,kobeis1 zie ,abraham4 ,aboe ,lahab1 ,mahomets oom en vijand1 ,,cxi1 #a4 --,diens vrouw strooit des nachts doornen en distels op den weg des profeets1 ,,cxi1 #d1 n4 ,abraha1 ,ethiopisch prins1 zijne expeditie naar ,mekka1 ,,cv1 bl4 #fbg1 n4 ,abraham1 ,,ii1 #abj1 #abd-acj1 #acd2 ,,iii1 #cj2 ,,iv1 #eg1 #afa2 ,,vi1 #afb2 ,,ix1 #ga2 ,,xi1 #gb3 ,,xiv1 bl4 #bhb1 n42 ,,xv1 #ea2 ,,xvi1 #aba2 ,,xxix1 #ae1 #bc en volg2 ,,xxxviii1 #de2 ,,xliii1 #be2 ,,liii1 #ch2 ,,lvii1 #bf2 ,,lx1 #d2 ,,lxxxvii1 #ai4 --,hij wordt tot ,imam of priester der volken benoemd1 ,,ii1 #aah1 #aai4 --,wat hem met ,nimrod gebeurde1 #bfj4 --,hij dient den eenigen ,god2 hij is muzelman1 ,,iii1 #fj4 --,zijn verblijf te ,mekka1 #ia4 --,hij is ,gods vriend1 ,,iv1 #abd4 --,hij bidt slechts ,god aan1 ,,vi #gd-hd4 --,hij tracht zijnen vader te bekeeren1 ,,ix1 #aae2 ,,xix1 #dc4 --,hij bidt voor zijn geslacht1 ,,xiv1 #ch-db4 --,hij verbrijzelt de afgoden van zijn gezin1 ,,xxi1 #ei2 ,,xxxvii1 #ha en volg4 --,hij bestrijdt den afgodendienst van zijn gezin1 ,,xxvi1 #fi en volg4 --,hij wordt ten vure gedoemd1 maar gered1 ,,xxi1 #fh1 #fi4 --,hij bouwt het heilige huis te ,mekka1 ,,xxii1 #bg4 --,hij is gereed zijnen zoon te offeren1 ,,xxxvii1 #aja en volg4 --,de engelen komen hem bezoeken1 ,,xi1 #gb en volg4 --,bestijgt den berg ,aboe ,kobeis1 nabij ,mekka1 ,,xxii1 #bh1 n4 --,hij wordt in het midden van den ,kalkoven gebracht1 ,,xxi1 #fi1 n4 --,wil voor zijn vader vergiffenis vragen1 ,,lx1 #d4 --,zie ,noach4 --,zijn vader1 zie ,azer4 ,abrahams beproeving1 ,,ii1 #aah4 --,gasten1 ,,li1 #bd en volg4 --,gebed ,,xiv1 #ch en volg4 --,gebed na den dood zijns vaders1 ,,xxvi1 #hf1 n4 --,huis1 ,,ii1 #aai4 --,of ,noachs afstammelingen1 ,,vi1 #hd4 --,offer van zijn zoon1 zie ,bevel4 --,vlucht naar ,harran en ,palestina1 ,,xix1 #ej1 n4 --,vraag omtrent de opwekking1 ,,ii1 #bfb1 n4 ,abtar1 7kinderloos7 zie ,mahomet4 ,achterblijvers1 ,,ix1 #aai4 ,zie ,regen4 ,ad1 een ,arabische stam1 ,,vi1 #f1 n4--,,xxix1 #ci1 n4 --,of de ,adieten1 volk van ,arabi1 dat door ,gods toorn verslagen is1 ,,vii1 #fc2 ,,ix1 #ga2 ,,xi1 #eb2 ,,xxii1 #dc2 ,,xxv1 #dj2 ,,xxvi1 #abc en volg ,,xxix1 #cg2 ,,xxxviii1 #aa2 ,,xl1 #cb2 ,,xlvi1 #bj en volg2 ,l1 #ab2 ,,li1 #da2 ,,liii1 #ea1 ,,liv1 #ah2 ,,lxxxix1 #e4 --,hunne stad door droogte geteisterd1 ,,xi1 #ed4 zie ,irem4 ,adam1 ,,vii1 #aj4 --,vader van het menschelijk geslacht1 ,,ii1 #bh-ce2 ,,iii1 #cj-eb2 ,,xvii1 #fc1 #gb2 ,,xix1 #ei2 ,,xx1 #aad-abj4 --,ontvangt een bevel1 ,,vii1 #ah4 --,hij ontvangt de aanbidding der engelen1 ,,xviii1 #dh4 --,vergeet het verbod1 van de verboden vrucht te eten1 ,,xx1 #aad4 --,zie straf4 ,adams zonen1 ,v1 #cj4 ,adi ,ebn ,rabia1 zie ,aboe-,jahl4 ,afdeeling der hel1 zie ,ha'wiyet4 ,afdwalen van ,gods voorschriften1 ,v1 #ed1 n4 ,afgewikkelde rol1 ,,lii1 #c4 ,afgezanten van ,god1 engelen1 ,,xxii1 #gd4 ,afgod der oude ,arabieren1 zie ,el ,lat4 --,afgod1 zie ,djibt4 ,afgoden1 ,,iv1 #dj1 n4 --,v1 #ib1 n4 --,,vi1 #gd1 #id1 n41 #acg1 n4 --,,vii1 #abd4 --,,xvi1 #eh1 #gg4 --,door de ,arabieren aangebeden1 ,,iv1 #ed4 ,afgodendienaar1 ,,liii1 #ce1 n4 ,afgodendienaars1 ,,vi1 #bb1 n41 #bd4 --,,xi1 #g1 n4 --,,xiii1 #ca1 n4 ,afgodendienaars 7,de71 die andere goden naast ,god stellen1 ,,ii1 #ajg en volg42 ,,xxv1 #c2 ,,xxviii1 #fb-gd2 ,,lii1 #cd-di4 --,zij zijn onrein1 ,,ix1 #bh4 --,zekere gebruiken der veroordeelde afgodendienaars1 ,,vi1 #acg en volg4 --,men zal hunne voorspraak niet zijn bij ,god1 ,,ix1 #aad1 #aae4 --,men moet hen allen bestrijden1 ,,ix1 #cf4 ,afgodendienende ,arabieren1 ,,ii1 #ajg1 n4 ,afgodendienst1 ,,xvi1 #gf4 ,afgoderij 7,de7 ,,ii1 #ahg1 #bad1 #bbj2 ,,vii1 #aic1 #aid2 ,x1 #ai4 --,zij zal nooit vergeven worden1 ,,iv1 #ea1 #aaf2 ,,vi1 #fd1 n41 #hb2 ,x1 #bi1 n42 ,,xxii1 #cb4 ,afgodsbeelden1 ,,ii1 #ab1 n42 ,,vii1 #fi1 n4 ,afscheiding tusschen hel en paradijs1 zie ,al ,araf4 ,afsnijden van handen en voeten1 ,,vii1 #aba1 n4 ,afstammelingen van ,al ,sameri1 ,,xx1 #ig1 n4 ,afstammelingen1 zie ,abraham4 ,afvalligheid1 ,,xvi1 #ajh4 ,afwending van eene vrouw1 ,,iv1 #abh4 ,afzondering der verleiden1 ,,ii1 #afa4 ,afzonderlijke opsluiting van vrouwen1 ,,iv1 #ch4 ,ahmed1 een der namen van ,mahomet1 ,,lxi1 #f4 ,ai1 mirakel1 ,,ii1 #cg1 n4 ,ailah1 eene stad aan de ,roode zee1 ,,vii1 #afc1 n4 ,asha1 ,mahomets vrouw1 belasterd1 ,,xxiv1 #aa4 ,ak ,aldr1 ,,xcvii1 bl4 #fbc1 n4 ,akhnas ,ebn ,shoraik4 zie ,huichelarij4 ,alahkaf1 ,,xlvi1 bl4 #ebf1 n4 ,al-kherat1 ,,ii1 #c1 n4 ,al ,araf1 ,,vii1 bl4 #ahi1 n4 --,naam van een muur of afscheiding tusschen de hel en het paradijs1 ,,vii1 #dd1 n4 #df4 ,al ,arem1 wallen of dammen1 ,,xxxiv1 #ae4 ,al ,as ,ebn ,wayel1 ,,xix1 #hj1 n4 ,al ,beidwi1 een der voornaamste commentarissen1 van wien men onderscheiden verklaringen in dit werk vindt4 ,alexander de ,groote1 zie ,dhoe'l ,karnein1 ,,xviii1 #hb4 ,al ,ftehat1 ,i1 bl4 #fi1 n4 ,al ,forkan1 een der namen van den ,koran1 ,,xxv1 bl4 #cic1 n4 #a4 ,al ,hakkat1 een der namen van den dag des oordeels1 ,,lxix1 #a4 n4 ,al ,hodeibiya1 zie ,mahomet4 ,al ,hotama1 een der namen van de hel4 ,,civ1 #d1 n4 ,al ,jessasa1 dier1 volgens de ,mahomedanen1 voor den dag des oordeels verschijnende1 ,,xxvii1 #hd1 n4 ,al ,krirt1 zie ,al ,hakkat4 ,al ,khedr1 ,,xviii1 #fd1 n41 #gj1 n4 --,zie ,elias4 ,allah ,,xx1 #g1 #ad4 --,en ,ilah1 onderscheid tusschen deze twee woorden ,,xix1 #g1 n4 ,almasher1 ,alharem 7berg71 ,,ii1 #aid1 n4 ,al ,motafiat1 zie ,pentapolis4 ,al ,nodar ,ebn ,al ,hareth beweert dat de engelen ,gods dochters zijn ,,xxii1 #c1 n4 ,al ,nodar1 zie ,zingende4 ,al-,ozza1 zie ,el lat4 ,al ,rakim1 berg1 ,,xviii1 #h4 ,al ,rass1 bron1 verschil van meening omtrent hare plaats1 ,,xxv1 #dj1 n4 ,al ,sameri1 ,,xx1 #hg en volg4 --,zie afstammelingen4 --,zie ,samaritaan4 ,als het ,god behaagt1 ,,xviii1 #bc2 ,,lxviii1 #ag en volg4 ,al ,syil1 engel1 die der menschen daden nederschrijft1 ,,xxi1 #ajd4 ,al ,walid ,ebn ,al ,mogheira1 een voornaam man onder de ,koreshieten1 ,,lxxiv1 #aa1 n1 --,beteekenis van dien naam1 #ad1 n4 ,al ,walid ,ebn ,okba haalt aalmoezen op1 ,,xlix1 #f1 n4 ,alwetendheid1 zie ,god4 ,al ,zakkoem 7boom71 ,,xvii1 #fb1 n42 ,,xxxvii1 #fj1 n4 ,al ,zamakhshari1 zie ,al ,beidwi4 ,al ,zehir1 een berg1 ,,vii1 #aci1 n4 ,ammar ,ebn ,yasa1 ,,xvi1 #ajh1 n4 ,amulet4 ,hoofdstukken van den ,koran1 bij wijze van amuletten gedragen1 ,,cxiii1 geheel4 --,zie ,honderd4 ,angaria1 ,,ii1 #aei1 n4 ,ansars 7,de71 ,,ix1 #aja4 ,antiochi1 zie ,inwoners4 ,antwoord aan de ,joden1 die zeiden1 dat ,god op den zevenden dag van zijn werk rustte1 ,l1 #cg4 --der ongeloovigen aan ,mahomet1 ,,vi1 #aje1 n4 ,apen en varkens 7,zondaren door ,god veranderd in71 ,v1 #fe1 n4 ,apen1 zie ,sabbathschenders4 ,apostel1 zie ,profeet1 ,zendeling4 ,arabieren1 die de afgoden dienen1 beschouwen de geboorte van eene dochter als een ongeluk1 ,,lxxxi1 #i1 n4 --,hunne veronderstellingen omtrent waarzeggers en toovenaars1 #bd1 n4 --,gewoonte om de beelden hunner goden met honing en reukwater te bestrijken1 ,,xxii1 #gb1 n4 --,kweeken hunne taal met veel zorg1 ,,xxvi1 #bbe1 n4 --,rekenen bij nachten en niet bij dagen1 ,,vii1 #ach4 --,wijze1 waarop zij van hunne vrouwen scheiden4 ,,xxxiii1 #d1 n4 --,gaan de achterzijde der huizen in1 ,,ii1 #ahe4 --,uit de woestijn zijn het hardnekkigst1 ,,ix1 #ih en volg4 --,zijn een bemiddelende natie van het menschelijk geslacht1 ,,ii1 #acg4 --,vr ,mahomet hebben zij geen anderen gezant gehad1 ,,xxviii1 #df4 --,zij gaan niet ten strijde1 ,,xlviii1 #aa4 ,zie ,afgodendienenden4 --,zie ,ongeloovigen4 --,zie onwetenden4 ,arafat1 een berg1 ,,ii4 #aid4 ,arkbewoners1 zie ,redding4 ,ark1 waarin de ,godheid woont1 ,,ii #bdi4 ,armbanden1 insignin der koninklijke waardigheid1 ,,xliii1 #ec1 n4 ,armen onder de ongeloovigen1 ,,vii1 #dg1 n4 --,kenteekenen daarvan1 ,,ii1 #bgd4 --,willen ,mahomets godsdienst omhelzen1 ,,vi1 #eb1 n4 ,aron1 broeder van ,mozes1 ,,iv1 #afa2 ,,vi1 #hd2 ,,vii1 #ach2 ,x1 #gf2 ,,xix1 #bi1 n42 ,,xx1 #ca1 #gc1 #ib2 ,,xxi1 #di2 ,,xxiii1 #dg2 ,,xxv1 #cg2 ,,xxvi1 #ab2 ,,xxviii1 #cd2 ,,xxxvii1 #aad4 ,asaf1 de kenner der schriften1 ,,xxvii1 #dj1 n4 ,asia1 vrouw van ,pharao1 ,,lxvi1 #ab1 n4 ,asram1 ,,xviii1 #ha1 n4 ,atoom1 ,,iv1 #dd4 ,aoub1 zie ,job4 ,avond en ochtend1 voornaamste uren van het gebed1 ,,xx1 #acj1 n4 ,avondgebed der ,mahomedanen1 ,,xi1 #aaf1 n4 ,azer1 naam door de ,mahomedanen aan ,abrahams ,vader gegeven ,,vi1 #gd1 n4 ,b ,babel 7,de beide engelen van71 ,haroet en ,maroet1 ,,ii1 #if4 ,bahr1 zee bij de ,arabieren1 niet alleen op zout water toegepast1 maar ook op groote stroomen1 ,,xxxv1 #ac1 n4 ,balans door ,noach1 uit den hemel ontvangen1 ,,lvii1 #be4 ,balkis1 koningin van ,saba1 ,,xxvii1 #bc1 n4 --,haar troon1 afd4 --,zij ontvangt een brief van ,salomo1 #bi4 --,haar geschenk aan ,salomo1 #cf n4 --,zij onderwerpt zich aan ,salomo1 #db1 n4 --,hare voeten en beenen waren met haren bedekt1 #dd1 n4 ,barmhartige 7,de71 ,,xxv1 #fj4 --,schenkt liefde1 ,,xix1 #if4 --,zie ,god4 ,barmhartigheid4 ,,viii1 #fh1 n4 --,van ,god1 men moet daar nooit aan wanhopen1 ,,xxxix1 #ed4 ,barzakh1 hek1 ,,xxiii1 #ajb1 n42 ,,xxv1 #ee1 n4 ,bashirs verschillen met een ,jood1 ,,xxiv1 #di1 n4 ,becca of ,mekka ,,iii #ij1 n4 ,bedevaart ,elhadjdj 7,tijdstip van71 ,,ii1 #aib1 n41 #aic1 n4 --,zie ,ceremonin4 --,zie ,koophandel4 ,bedr 7,veldslag van71 ,,iii1 ,,ii1 #aah-abj2 ,,viii1 #e en volg4 --#db1 #dc4 --,zie ,veldslag4 ,bedrag van legaten1 ,,ii1 #agf1 n4 ,bedriegelijk geluk der ongeloovigen1 ,,vii1 #aha1 n4 ,bedrieger 7,de7 moet met zijn bedrog verschijnen1 ,,iii1 #aee4 ,bedriegers1 zie ,mozes en ,mahomet4 --,die valsche maten en gewichten bezigen1 ,,lxxxiii1 #a en volg4 ,bedwelmende dranken1 ,,ii1 #baf1 n4 ,beelden van engelen en profeten1 ,,xxxiv1 #ab1 n4 ,been-ontblooting1 uitdrukking bij de ,arabieren1 om eene vreeselijke ramp aan te duiden4 ,,lxviii1 #db1 n4 ,begeerte ,,xv1 #hh4 --,een tuin te hebben1 ,,ii1 #bfh4 ,begeerten1 ,,vii1 #age4 ,bekeering1 ,,ii1 #ag1 n4 ,bekka1 zie ,mekka4 ,belastering van deugdzame vrouwen1 ,,xxiv1 #bc4 ,beleediging van zielen1 ,,iv1 #fg4 ,beleefdheid 7,voorschriften der71 ,,xxiv1 #bg-bi1 #eg1 #fa-fc2 ,,xxxi1 #ah2 ,,xxxiii1 #ec2 ,,lviii1 #ab2 ,,lxix1 #b1 #c4 ,belooning1 ,,ii1 #ach4 ,voor de gehoorzamen1 ,,xxxiii1 #ca1 n4 ,belooningen 7,de7 der rechtvaardigen overtreffen de kastijdingen der verdoemden1 ,,vi1 #afa4 --,der geloovigen1 ,,lvii1 #ab4 ,zie ,gelukzaligen en ,paradijs4 ,bemiddelend volk1 ,,ii1 #acg4 ,benjamin1 ,,xii1 #h1 n4 ,beproeving aan de rivier4 ,,ii1 #bej4 ,bergen 7,de7 verdwijnen1 ,,xviii1 #de4 --,wat zij zullen worden op den dag des oordeels1 ,,xx1 #aje en volg4 ,zie ,laatst oordeel4 ,berg ,sina1 ,,vii1 #agj1 --,zie ,al ,masher4 --,zie ,arafat4 --,zie ,sina4 ,berouw 7,het71 ,,iv1 #bj-bc4 --,der ongeloovigen op den dag der verklaring van het boek1 ,,vii1 #ea4 ,berouwhebbende1 ,v1 #dc4 --,zie vergiffenis4 ,bescherming van ,god1 ,,ix1 #bf4 ,beschuldiging der ,joden van het vervalschen der gewijde schriften1 ,,ii1 #gc1 n4 ,besnijden 7,het71 daarvan wordt in den ,koran niet gesproken4 ,bespotting1 ,v1 #fc4 ,bestemming1 ,ieder mensch heeft zijne bestemming4 ,zie ,vogel4 --,zie ,boek4 ,betreding der kamers door slaven1 zie ,uren4 ,bevel aan ,abraham zijn zoon te offeren1 ,,xxxvii1 #aja4 --,oogenblik1 waarop dit offer verhinderd werd1 #ajc1 n4 ,bevelen van ,god4 ,,vi1 #aeb2 ,,vii1 #ca2 ,,lx1 #i en volg4 ,,lxxiv1 #b en volg4 --,zie ,zedeleer4 ,bevrijding1 ,,vi1 #fc4 ,bewakers der schending van ,gods ,boek1 ,v4 #dh1 n4 ,bewoners van ,mekka gestraft1 ,,xxxix1 #eb4 --,van ,sodom1 ,,xi1 #gi4 --,hunne misdrijven1 ,,xxix4 #bh4 ,bezieling der dichters1 zie ,dichters4 ,bezittingen dezer wereld1 ,,iv1 #if4 --,verteren #cc4 ,bezoek der heilige plaatsen1 ,,ix1 #ah4 ,bidden tot ,god1 ,,iv1 #a1 n4 ,biduur1 zie ,avond en ,gebed4 ,bileam vloekt ,mozes en de kinderen ,israls1 ,,vii1 #agd1 n4 ,binnentreden1 zie ,groet4 ,binnentrekken der ,isralieten van ,jericho1 ,,ii1 #ef1 n4 ,bloedprijs aan de familie van een verslagene1 ,,iv1 #id4 ,bloedvergieten1 ,v1 #ce4 ,bloedverwanten 7,de71 vader en moeder2 plichten hen betreffende1 ,,xvii1 #bd1 #be2 ,,xxix1 #g2 ,,xxxi1 #ac2 ,,xlvi1 #ad en volg4 ,bloed1 zie ,verboden spijze4 ,boek der besluiten1 ,,ii1 #da1 n4 --,zie ,fatalismus1 voorbeschikking ,gods1 ,theodicea4 --,,iii1 #aci2 ,,xi1 #h2 ,,xxxiv1 #c4 --,waarin de daden van elk mensch zijn opgeteekend4 ,,xvii1 #gc2 ,,xviii1 #dg2 ,,lxxxiii1 #g en volg4 ,,lxxxiv1 en volg4 --,zie ,daden4 --,zie oorspronkelijk4 ,boom1 zie verboden4 ,bondgenootschap tegen ,mahomet1 ,,xiii1 #ce4 ,boomen1 enz4 door menschen geplant1 ,,vi1 #adb1 n4 ,broeder1 ,,ii1 #agc1 n4 ,broeders erfdeel eener kinderlooze zuster1 ,,iv1 #age4 ,bron1 zie ,al ,rass4 --,zie ,selsebil4 ,bruidschat1 ,,xxxiii1 #dh1 n4 --,voor geloovige vrouwen1 ,,lx1 #aj en volg4 ,bruidschatbepaling1 ,,iv1 #bh1 n4 ,buigen1 ,,ii1 #dj4 ,buit1 ,,viii1 bl4 #baa1 n4 --,,viii1 #a1 #db2 ,,xlviii1 #ai en volg4 ,,lix1 #g4 ,buren1 zie ,naburen4 ,bij1 wat ,god hem heeft geopenbaard1 ,,xvi1 bl4 #bid1 n4 ,bijgeloof1 ,,ii1 #ahe4 --,,vi1 #ach1 n41 #aci1 n4 --,,xxxvii1 #hf en volg4 ,bijnaam van een ,arabisch vorst1 zie ,tobba4 ,bijstaan1 ,,iv1 #adj4 ,c ,caaba-tempel1 ,,viii1 #ce1 n4 ,caaba1 zie ,ka'ba4 ,cafoer1 fontein in het paradijs1 ,,lxxvi1 #e4 ,can1 zie ,kabil4 ,caleb1 ,v1 #bf1 n4 ,caroen1 zie ,karoen4 ,ceremonien bij de bedevaart van ,mekka1 ,v1 #b1 n4 ,chetan1 ,,ii1 #ac1 n4 ,cherubijnen1 ,,xl1 #g1 n4 ,christenen 7,de7 die gelooven1 zullen beloond worden1 ,,ii1 #ei1 #ajg1 #abi4 --,zeggen ,christus is ,gods ,zoon1 ,,ix1 #cj1 #ca4 --,zij hebben de ,schriften ook vervalscht1 ,v1 #ah4 --,zij zijn de ,muzelmannen minder vijandig dan de ,isralieten en de afgoden dienaars1 #he4 ,christus1 ,gods ,zoon1 ,,ix1 #cj1 n41 zie ,jezus4 ,coba'1 zie ,tempel4 ,d ,daden 7,de7 der menschen zijn bij ,god opgeteekend1 ,,ix1 #abb4 ,dag der beslissing1 ,,xxxii1 #bi4 --,des oordeels1 ,,xl1 #cd4 --,zie ,personen4 --,zie ,al ,hakkat4 --,der opstanding1 ,,vii1 #eg4 --,van waarschuwing1 ,,xl1 #ae4 --,waarin de engelen tot ,god opstijgen1 en welke vijfduizend jaren duurt1 ,,lxx1 #d4 --,waarop ,god zijne vonnissen op een zondig volk nederzendt1 ,,xli1 #ae1 n4 ,dagen waarin de aarde werd geschapen1 ,,xli1 #h1 n4 ,david1 ,,iv1 #afa2 ,v1 #hb2 ,,vi1 #hd2 ,,xxi1 #gh2 ,,xxvii1 #ae4 --,vervaardigt malinkolders1 ,,xxxiv1 #aj4 --,zingt ,gods lof1 ,,xxxiv1 #aj4 --,was daarom met sterkte begaafd1 ,,xxxviii1 #af4 --,zijn oordeel1 ,,xxxviii1 #bj1 n4 --,verdeeling van diens tijd1 #ba1 n4 --,diens misdaad1 #bc1 n4 --,heeft malinkolders uitgevonden1 ,,xxi1 #hj1 n4 --,wordt toegestaan ,goliath te dooden1 ,,ii1 #beb4 --,ontvangt de ,psalmen ,,xvii1 #eg4 ,davids erfgenaam1 zie ,salomo4 ,deel der koe1 ,,ii1 #fh4 ,deuren1 zie ,hemeldeuren4 ,dhafar1 zie ,zonen4 ,dhoe'lkarnein1 #hb en volg4 ,dhu'lkefl1 profeet1 ,,xxi1 #he2 ,,xxxviii1 #dh4 ,dhu'lnun1 bijnaam van ,jonas1 ,,xxi1 #hg1 n4 --,zie verder ,jonas4 ,dichters1 ,,xxvi1 bl4 #djj1 n4 ,diefstal1 ,v1 #db4 ,dienaren afgevaardigd1 ,,xvii1 #e4 ,dienstboden1 zie ,huwelijk4 ,dier der openbaring1 zie ,djessasa4 --,verschijnende voor den dag des oordeels1 zie ,al ,jessasa4 --,zie openbaring4 ,dichtzegeling der harten1 ,,ii1 #f2 ,,xxx1 #ei2 ,,xlii1 #bc2 ,,xlv1 #bb4 ,djennet1 zie ,paradijs4 ,djessasa1 of het dier der openbaring1 ,,xxvii1 #hd1 n4 ,djibt1 naam van een afgod1 ,,iv1 #ed1 n4 ,dochter 7,de geboorte van eene7 wordt als een ongeluk beschouwd1 ,,xvi1 #ei-fd ,,xliii1 #af4 --,men begroef haar levend1 ,,lxxxi1 #h4 ,doeken waarmede de ,oostersche vrouwen zich1 bij het uitgaan1 bedekken1 ,,xxxiii1 #ei4 ,donder1 ,,xiii1 bl4 #bgf1 #ad4 ,dood 7,de74 ,,xl1 #aa4 --,zal den mensch overal bereiken1 ,,iv1 #hj4 --,van een profeet1 ,,xxi1 #ad1 n4 --,zie verlangen4 ,dooden van dieren1 ,v1 #d4 --,voor eene rechtvaardige zaak1 ,,vi1 #aeb4 ,doodvonnis1 zie ,mozes4 ,doop1 ,,ii1 #acb4 ,douni-',llahi1 zie ,min4 ,dranken1 zie bedwelmende4 ,drieenheid1 leer der ,christenen1 ,,iv1 #afi1 n42 ,v1 #gg4 ,drinken1 ,,ii1 #hg4 --,zie ,eten4 ,dronkenschap 7,de71 ,,iv1 #df4 ,dubbele en enkele dingen1 beteekenis daarvan1 ,,lxxxix1 #b1 n4 ,duidelijk boek1 ,,vi1 #ei4 --7,de7 uitgelegden1 ,,xli1 bl4 #eje1 n4 ,duivel 7,de74 ,,xvii1 #bi1 #ee en volg1 ,,xxiv1 #ba2 ,,xxv1 #ca2 ,,xxxv1 #f2 ,,xxxvi1 #fj en volg42 ,,xlvii1 #bg2 ,,lviii1 #aa1 #bj2 ,,lix1 #af4 --,zijne onverzoenlijke haat tegen den mensch1 ,,iv1 #aah2 ,,vii1 #aj en volg4 --,hij verleidt ,adam1 ,,xx1 #aah4 --,op den dag des oordeels zal hij blind verschijnen1 #abd4 ,zie verder ,eblis4 --,over wien hij wel en geen macht heeft1 ,,xvi1 #ajj en volg4 --,zie ,straf4 --,zie ,verschijnen4 ,duivels 7,de71 luisteren af1 wat in den hemel gezegd wordt1 ,,xv1 #ag en #ah2 ,,xxxvii1 #f en volg1 ,,lxvii1 #e2 --op den dag des ,oordeels1 ,,xix1 #fi4 --,zie ,geniussen4 ,duur der helsche marteling1 doet de afgelegde levensbaan kort schijnen1 ,,xxiii1 #aae1 n --,van de openbaring des ,korans1 ,,xxv1 #cd1 n4 --,van het verblijf in de spelonk1 ,,xviii1 #bd4 ,dwalenden4 ,i1 #g4 ,dwaling1 ,,iii1 #bc4 --,der ongeloovigen omtrent den barmhartige1 ,,xvii1 #aaj1 n4 ,e ,eblis1 verklaring van dat woord1 ,,ii1 #cb1 n4 --,of ,satan1 ,,vii1 #aj2 ,,xv1 #ca en volg4 ,,xvii1 #fc en volg2 ,,xviii1 #dh2 ,,xx1 #aae2 ,,xxvi1 #ie2 ,,xxxiv1 #ai2 ,,xxxviii1 #gd4 --,meening omtrent de ,sabbesten1 ,,xxxiv1 #ai4 n4 ,echtgenooten en moeders1 ,,xxxiii1 #d4 ,echtscheiding1 ,,ii1 #bcj1 n4 --,,iv1 #bd2 ,,xxxiii1 #dh2 ,,lviii1 #d2 ,,lxv1 #a en volg1 --zie ,verstooting4 ,edelmoedigheid 7,de7 aanbevolen4 ,,ii1 #bga4 ,eden4 ,,ix1 #gc2 ,,xiii1 #bc2 ,,xviii1 #cj2 ,,xxxv1 #cj2 ,,lxi1 #ab4 --,zie ook ,paradijs4 ,edris 7,profeet71 ,,xxi1 #he2 ,,xix1 #ef4 --,diens verheffing1 #eh4 ,eed der vrouwen1 ,,lx1 #ab4 --,van overspeligen1 ,,xxiv1 #f en volg4 ,eeden1 ,v1 #eh1 n41 #ia2 ,,lxviii1 #ag1 #ah4 ,eendracht verlangen1 ,,iv1 #fe4 ,eenheid 7,de7 van den godsdienst dagteekent van ,abraham1 ,,ii1 #abd en volg4 ,,xlii1 #aa4 ,eerste hoofdstuk1 zie ,fatihat4 ,egypte4 ,zie ,pharao1 ,mozes1 ,toovenaars4 ,egyptenaren1 zie ,slagen4 ,eigen volk bestrijden1 ,,iv1 #ib4 ,einde der menschen1 ,,iv1 #gi4 ,eindpaal1 ,,vi1 #abh4 ,elath1 zie ,ailah4 ,el ,djessasa1 zie ,al ,jessasa4 ,elfettah1 die alles opent1 #cd1 #be1 n4 ,el-forkan1 eigenlijk de verlossing1 ,,ii1 #ej1 n4 ,elhadjdj1 zie ,bedevaart4 ,elias1 ,,vi1 #he4 --,naar veronderstelling der ,mahomedanen ,al ,khedr1 ,,xxxvii1 #abc1 n4 ,elisa 7,de profeet71 ,,vi1 #hf2 ,,xxxviii1 #dh4 ,el-,lat1 afgod der oude ,arabieren1 ,,liii1 #ai en volg4 ,engelen 7,de beide7 van ,babel1 ,haroet en ,maroet1 ,,ii1 #if4 ,engelen 7,de71 ,,ii1 #bh1 #aef1 #agb1 #bjf1 #bdi2 ,,xxi1 #bf en volg42 ,,xxii1 #gd4 --,zij zijn ,gods boodschappers1 en hebben verscheiden paren vleugels1 ,,xxxv1 #a4 --,zij dragen ,gods troon1 ,,lxix1 #ag4 --,zij zijn den menschen tot voorspraak1 ,,xl1 #g2 ,,xlii1 #c4 --,vier zullen ook vr den jongsten dag sterven1 ,,xxxix1 #fh1 n4 --,zij worden soms der geloovigen ter hulp gezonden1 ,,iii1 #abj2 ,,viii1 #i4 --,zij aanbidden ,adam4 ,,vii1 #aj2 ,,xviii1 #dh2 ,,xx1 #aae2 ,,xxxviii1 #ga4 --,zij moeten niet aangebeden worden1 ,,iii1 #gd4 --,zij zullen de afgodendienaars verloochenen1 ,,xxxiv1 #ci en volg4 --,zij worden door de afgodendienaars voor ,gods dochteren gehouden1 ,,xvi1 #ei2 ,,xvii1 #db2 ,,xxxvii1 #aej2 ,,xliii1 #ah2 ,,liii1 #bh4--,,xxxv1 bl4 #dfh1 n4 --,het aantal hunner vleugels1 #a1 n4 --,zij1 die zich in orde scharen1 ,,xxxvii1 #a4 --,woorden door hen gesproken1 #aff1 n4 --,worden slechts bij voegzame gelegenheden nedergezonden1 ,,xv1 #h4 --,zij alleen zijn bewaarders der hel 7negentien in getal71 ,,lxxiv1 #cj en volg4 --,ieder mensch strekken zij tot wachters1 ,,vi1 #fa2 ,,xiii1 #ab4 --,over den dood1 ,,vi1 #fa2 ,,vii1 #ce2 ,,viii1 #eb2 ,,xvi1 #cj1 #cd1 #ce2 ,,xxxii1 #aa2 ,,xlvii1 #bi4 --,vragen rekenschap van der menschen gedrag1 ,l1 #af4 --,over de straf1 zie ,malek4 --,wederstrevende1 ,,xv1 #bh en volg42 ,,xvii1 #fc4 --,gods gezanten1 ,,xxii1 #gd4 --,dood daarvan1 ,,lxix1 #ag1 n4 --,zie ,god4 --,zie ,haroet1 ,maroet en ,malek4 ,engel 7,de7 ,gabril1 ,heilige ,geest1 ,,xvi1 #ajd2 ,,lxvi1 #d2 ,,lxxxi1 #ai4 --,hij is de vijand der ,isralieten1 ,,ii1 #ia1 #ib4 --,hij is de boodschapper der openbaring1 ,,liii1 #e1 #f2--;,,ii1 #ia en #ib4 --,diens kennis van ,goddelijke openbaring1 ,,xxvi1 #aic1 n4 --,verschijnt slechts aan ,mahomet in zijn natuurlijken vorm1 ,,liii1 #f1 n4 ,engel in menschenvorm1 ,,vi1 #i4 --,zie ,al ,syil4 --,zie ,malek4 --,zie ,michal4 ,enoch1 zie ,edris4 ,erfdeel van een kinderlooze1 zie ,zusters4 ,erfenis1 ,,viii1 #gc1 n4 --,de zwakken1 ,,lxxxix1 #bj4 ,erfenissen1 ,,xxxiii1 #f1 n4 ,erven van land door de kinderen ,israls1 ,,vii1 #acc4 ,erving door een verwijderden bloedverwant1 ,,iv1 #ae4 --,broeder of zuster van een man of vrouw1 ,,iv1 #ae4 ,esdras1 ,,ix1 #cj4 --,zie ,ozar4 ,eten1 ,,vii1 #bi1 n4 --,van vee1 ,v1 #a4 --,van mannetjes of wijfjes der dieren1 ,,vi1 #ade4 ,ethiopi1 zie ,vluchtelingen4 ,evangelie 7,het71 ,,iii1 #b1 #dc1 #eh2 ,v1 #ej1 #gj1 #aaj2 ,,vii1 #aef2 ,,ix1 #aab2 ,,xlviii1 #bi2 ,,lvii1 #bg4 ,expeditin van den profeet1 ,,xlviii1 #ae1 n4 ,ezra1 zie ,ozar4 ,f ,fatihat1 of het eerste ,hoofdstuk van den ,koran1 bl4 #fi4 ,fatalismus1 ,,iii1 #aci2 ,,xiii1 #cj2 ,,xiv1 #d2 ,,xlii1 #f4 --,zie ,voorbeschikking4 ,firdous1 zie ,paradijs4 ,fontein1 zie ,cafoer4 --,zie ,tasnim4 ,formule der scheiding1 zie ,scheiding4 ,formulier het huldigen van een vorst1 ,v1 #aj4 ,g ,gabril1 zie ,engel4 ,gadeslaan1 ,ra'ina1 ,,iv1 #di1 n4 ,gebed 7,het7 ,x1 #hi4 --,,ii1 #aji1 #acf en volg4 #bci2 ,,iv1 #df2 ,v4 #h2 ,,vii1 #bjd2 ,,xi1 #aaf2 ,,xvii1 #hj en volg42 ,,xxix1 #dd2 ,l1 #ci4 --,in den oorlog1 ,,iv1 #ajb-ajd4 --,verzen1 die daartoe kunnen dienen1 ,,ii1 #bhf2 ,,iii1 #aha-aib4 --,der ,mahomedanen1 ,,iv1 #ajc1 n4 --,der ,joden1 #bhf1 n4 --zie ,namiddag4 ,gebod aan de vrouwen1 ,,xxiv1 #ca4 --,hare kleeding1 ald4 ,geboorte van eene dochter door de ,arabieren als een ongeval beschouwd4 ,,xvi1 #ei1 n4 ,gedachte aan ,god1 ,,iv1 #ada4 ,gedeelte der hel1 zie ,al ,hotama4 ,gedrag der vrouwen tijdens de afwezigheid harer mannen1 ,,iv1 #ch4 --,omtrent de vrouwen van den profeet1 ,,xxxiii1 #ec4 ,geest 7,de7 is op ,gods bevel geschapen1 door het woord ,kun1 ,,xvii1 #hg4 --,god bracht dien met zijn woord in ,maria over1 ,,iv1 #afi4 --,heiligheid of de ,heilige ,geest1 ,,ii1 #ha4 --,wat hij is1 volgens den ,koran1 ,,ii1 #bed2 ,,xvi1 #ajd4 --,zie ,heilige4 ,geldstukken1 zie ,twist4 ,geld terugnemen van vrouwen1 ,,iv1 #bd4 ,geleide1 ,,ix1 #f1 n4 ,geloof1 ,,xlix1 #ad1 n4 --,aan afgoden1 ,,iv1 #ed4 --,aan den jongsten dag1 ,,ix1 #bi4 --,aan ,gods teekens4 ,,vi1 #aah4 --,en goede werken1 ,,xiv1 #bh2 ,,xvi1 #ii2 ,,xviii1 #bi4 --,en loochening van het boek den geloovigen gezonden1 ,,iii1 #fe4 ,geloofsgeschillen1 zie ,twisten4 ,geloovigen1 zie ,mozes4 --,zie ,oorlogskamp4 ,geloovigen1 ,,ii1 #bfi en volg4 ,,iii1 #ajf4 --,v1 #gc1 n4 --,,xi1 #ca4 --,,ix1 #gb2 ,,xxxii1 #ae en volg42 ,,xxxiii1 #ba1 #cf2 ,,xlix1 #ad4 --,bevrijden1 ,,iv1 #id4 --,dooden1 ,,iv1 #id4 --,moeten slechts voor de hunnen vriendschap koesteren1 ,,iii1 #abd4 ,geluk der ongeloovigen1 zie ,bedriegelijk4 ,gelukspel1 ,al ,meizer4 ,,ii1 #baf4 ,gelukzaligen 7,de71 ,,iii1 #ajc en volg42 ,,vii1 #dj-db2 ,x1 #bf1 #bg2 ,,xi1 #aaj2 ,,xv1 #de en volg42 ,,xviii1 #ajg1 #ajc2 ,,xxi1 #aja en volg4 ,,xxii1 #bc1 #bd2 ,,xxv1 #bg2 ,,xxxi1 #g1 #h2 ,,xxxii1 #ae1 #af2 ,,xxxv1 #bi en volg42 ,,xxxvi1 #ed en volg42 ,,xxxix1 #gj1 #gc en volg42 ,,xliv1 #ea en volg42 ,,xlvii1 #h1 #ac1 #af en volg42 ,,lii1 #ag en volg42 ,,lv1 #df en volg42 ,,lxix1 #ai en volg42 ,,lxxvi1 #e en volg42 ,,lxxvii1 #da en volg42 ,,lxxviii1 #ca en volg42 ,,lxxxiii1 #ba en volg42 ,,lxxxviii1 #h en volg4 ,gelukzaligheid1 zie ,thojeba4 ,gelijkenissen1 vergelijkingen1 die men in den ,koran ontmoet1 ,,ii1 #af1 #ah en volg4 #aff1 #bfc1 #bff-bfh2 ,,iii1 #aac2 ,,vii1 #ch2 ,x1 #be2 ,,xi1 #bf2 ,,xiii1 #ah2 ,,xiv1 #bj en volg42 #bi en volg42 ,,xvi1 #gf en volg42 #id2 ,,xviii 7die der beide tuinen71 #ca-db2 ,,xxii1 #gb2 ,,xxiv1 #cd 7die van ,gods licht71 #ce1 #ci en volg42 ,,xxx1 #bg2 ,,xxxix1 #cj2 ,,lvii1 #ai2 ,,lix1 #ba2 ,,lxiii1 #d2 ,,lxvii1 #bb2 ,,lxviii1 #ag en volg4 ,gember1 zie ,zendjebil4 ,gemengde huwelijken1 ,v1 #g1 n4 ,geniussen 7,de71 ,,vi1 #ajj1 #abh1 #acj2 ,,xviii1 #dh2 ,,xli1 #bd1 #bi2 --,zij zijn van vuur geschapen1 ,,xv1 #bg2 ,,lv1 #ad4 --,zij zijn aan de bevelen van ,salomo onderworpen1 ,,xxvii1 #ci2 ,,xxxviii1 #cf4 --,zij luisteren naar den ,koran en bewonderen dien1 ,,xlvi1 #bh en volg4 ,,lxxii1 #a en volg4 --,zij luisteren naar hetgeen in den hemel voorvalt1 ,,xv1 #ag en #ah2 ,,xxvi1 #bab4 ,zie verder ,duivels4 ,genius1 zie ,ifrit4 ,genoegens genieten1 ,v #gj4 ,genot1 zie ,i,jdel4 ,gepaste taalvoering1 ,,iv1 #aj1 n4 ,geschenken aan het volk van ,mozes1 ,v1 #bc4 ,geschiedenis1 ,,xxviii1 bl4 #dai1 n4 ,geschillen beslechten1 ,v1 #df4 n4 ,geschil voor ,god brengen1 ,,iv1 #fb4 ,gesprek met de afgodendienaars1 ,,xvii1 #ef4 ,getrouwheid aan de overeenkomsten1 ,,ix1 #e4 ,getuigenis1 ,,ii1 #bhb2 ,,iv1 #acd3 ,v1 #aa4--,v1 #aje4--,,lxxxv1 #c4 --,afleggen1 ,,vi1 #ai4 --,van een lid van ,potiphars gezin ,,xii1 #bf4 ,getuigen tegen ,joden en ,christenen op den dag der opstanding ,,iv1 #aeg4 ,gevangenen te ,bedr1 ,,viii1 #fi4 ,gezanten1 ,,vi1 #fa4--,x1 #ge4--,,xi1 #gb4 ,gezichtseinder1 zie ,zon4 ,gierigaards 7,de71 hunne straffen in de hel1 ,,ix1 #cd1 #ce2 ,,lvii1 #bd4 --,god bemint hen niet1 ,,iv1 #dj1 #da4 ,gierigheid 7,de7 veroordeeld1 ,,xlvii1 #dj4 ,god met een groote ,g1 beteekenis daarvan1 ,,xx1 #g1 n4 --,straft hen1 die niet naar ,noachs prediking hebben geluisterd1 ,,lxxi1 #aa1 n4 --,heeft eene rustplaats voor u geschapen4 ,,vi1 #ih4 --,eenig ,allah1 ,,ii1 #bef2 ,,xx1 #g1 #ad4 --,zijne namen1 #ii in getal1 ,,vii1 #agi4 --,hij heeft de schoonste namen1 ,,xvii1 #aaj4 --,eenige zijner namen1 ,,lix1 #bc1 #bd4 --,zijne alwetendheid1 ,,vi1 #ch1 #ei2 ,,lviii1 #b1 #d1 #g1 #h1 #ab1 #ad4 --,schepper ,,vi1 #ie en volg4 --,heeft alles geschapen1 zonder de minste vermoeienis te gevoelen1 ,l1 #cg4 --,zijne macht1 ,,ii1 #aaa1 #aei2 ,,vi1 #ie en volg42 ,,xvi1 #aj1 #ci en volg3 ,,xxii1 #fb-fe2 ,,xxiv1 #dc1 #dd2 ,,xxv1 #dg-ec1 #ee en volg42 ,,xxvii1 #fa-ff1 #hi1 ,,xxviii1 #gj-ge2 ,,xxx1 #ah en volg2 ,,xxxi1 #i2 ,,xxxv1 #aj-ad2 ,,xxxvi1 #cc-dd4 ,,xxxix1 #ba1 #bb2 ,l1 #f en volg42 ,,li1 #dg-fj2 ,,liii1 #da en volg2 ,,liv1 #di en volg42 ,,lvi1 #eg en volg42 ,,lvii1 #a-f2 ,,lviii1 #f en volg42 ,,lix1 #ba2 ,,lxvii1 geheel2 ,,lxxix1 #bg en volg42 ,,lxxxv1 #ab en volg42 ,,lxxxvi1 #a-h4 --,hij is het licht1 ,,xxiv1 #be4 --,alles tracht hem te verheerlijken1 ,,xiii1 #ad-af3 ,,xvii1 #df2 ,,xxiv1 #da4 --,hij is volmaakt in zijne werken1 ,,lxvii4 #c4 --,hij zorgt voor iedereen1 ,,xxix1 #fj en volg4 --,hij heeft in alles voorzien1 ,,xv1 #ai en volg4 --,hij schenkt zijne gaven aan wien ,hij wil1 ,,xvii1 #ba-cb4 --,zijne woorden falen niet1 ,,xviii1 #aji4 --,zijne werken ten nutte van den mensch zijn ontelbaar1 ,,xxxi1 #bh en volg4 --,hij kan zich wreken1 ,,iii1 #c2 ,v1 #if2 ,,xiv1 #dh4 --,hij heeft geene kinderen2 dit te denken1 zou eene godslastering zijn4 ,,ii1 #aaj2 ,,iv1 #afi2 ,,vi1 #ajj1 #aja2 ,,xix1 #cf2 ,,xxi1 #bf2 ,,xxxvii1 #adi2 ,,xxxix1 #f2 ,,lxxii1 #c4 --,hij is onveranderlijk in zijne geboden4 ,,xlviii1 #bc4 --,hij heeft alle wezens geschapen1 opdat zij hem zullen aanbidden1 ,,li1 #ef4 --,hij vertoont zich aan niemand1 wie het ook zij4 ,,vii1 #aci4 --,hoe ,hij tot den mensch spreekt1 en zich aan hem openbaart1 ,,xlii1 #ej1 #ea4 --,hij doet dwalen en richt ook wien hij wil ,,xxxv1 #i1 ,,xiv #d2 ,,xvi1 #ie4 --,hij zelf doet de boozen dwalen1 ,,xiii1 #cj4 --,zijne besluiten1 ,,xiv1 #d1 #cb4 --,hij had alle menschen denzelfden godsdienst kunnen doen belijden1 ,v1 #ec2 ,,xvi1 #ie4 --,hij zelf duldt de ongeloovigheid en de ongeloovigen1 ,,vi1 #ce4 --,hij heeft een groot aantal geniussen en menschen voor de hel geschapen1 ,,vii1 #agh4 --,hij zelf bewerkt1 dat de grooten en de rijken van ,mekka de meest schuldigen zijn1 ,,vi1 #abc1 n4 --,hij zelf heeft het verschil van stand en de dienstbaarheid onder de menschen gevestigd1 ,,xliii1 #ca4 --,het goede komt van ,hem3 het kwade komt van den mensch ,,iv1 #ha4 --,hij is de schepper van goede en slechte daden1 ,,xci1 #h4 --,hij houdt den mensch door den mensch binnen de grenzen1 ,,ii1 #beb2 ,,xxii1 #da4 ,zie mensch en ,theodicea4 --,de barmhartige1 ,,vi1 #ajc4 --,heeft koningen gegeven4 ,v1 #bc4 --,is eenig1 ,,iv1 #afi4 --,is een voldoende beschermer1 ,,iv1 #afi4 --,komen de schoonste namen toe1 ,,vii1 #agi4 --,is alwetend1 ,,vi1 #hj4 --,diens dagen1 ,,xlv1 #ac4 --,gebiedt niet engelen of profeten als meesters te nemen1 ,,iii1 #gd4 --,zweert bij de vijg en den olijf1 ,,xcv1 #a4 --,neemt ,maria met welgevallen aan1 ,,iii1 #cb4 --,brengt het leven uit den dood voort1 ,,iii1 #bf2 ,,vi1 #ie4 --,op bepaalde dagen gedenken1 ,,ii1 #aii4 --,zendt den slaap ,,iii1 #adh4 --,kan1 als het hem behaagt1 de openbaringen uit ,mahomets hart wisschen1 ,,xlii1 #bc1 n4 --,heeft nimmer tot een mensch het woord gericht1 ,,xlii1 #ej1 n4 --,behoeft den dienst van een schepsel niet1 ,,iv1 #aca4 --,deelt niemand zijne geheimen mede1 behalve den gezant1 in wien hij behagen schept1 ,,lxxii1 #bg4 --,zal den man eene vrouw doen vinden1 ,,iv1 #abi1 n4 --,op zichtbare wijze zien1 ,,iv1 #aeb4 --,vreezen4 ,v1 #d2 ,,vi1 #fh4 --,aankleven1 ,,iii1 #ih4 --,wacht berouw af1 ,,ii1 #aeg1 n4 --,laat het oorlogsvuur blusschen1 ,v1 #fi4 --,zendt wind en regen1 ,,vii1 #ee4 --,bemint de zondagen met4 ,,vii1 #ec4 --,zendt manna en kwakkels neder1 ,,ii1 #ed1 ,,vii1 #afj4 --,zendt tegenspoed1 ,,vii1 #abh4 --,kent uw geloof1 ,,iv1 #bb4 --,maakt zijne geheimen niet bekend1 ,,iii1 #agd4 --,is de eeuwige1 de verhevene1 de machtige1 ,,ii1 #bef4 --,wil ,jezus doen sterven1 ,,iii1 #dh4 --,zendt kleederen ,,vii1 #be4 --,schenkt de roeden om de wonderen in ,egypte en de woestijn te verrichten1 ,,vii1 #hc1 n4 --,spreekt met ,mozes van aangezicht tot aangezicht1 ,,vii1 #aci4 ,goddeloozen1 het oordeel omtrent hen verdeeld1 ,,iv1 #ij4 ,goddelijke gunst1 ,,iii1 #adh1 n4 --,openbaring1 zie ,gabril4 --,rechtvaardigheid1 ,,ii1 #bhf2 ,,iv1 #ajg1 n42 ,,vi1 #aaj1 #aaa1 #aab1 #aae1 #acb1 #afa2 ,,vii1 #bh1 #agh1 #agi2 ,,xvi1 #ch1 #ci2 ,,xviii1 #fd en volg42 ,,xxi1 #cf2 ,,xxiv #ba1 #bc en volg2 ,,xxxiii1 #ga en volg42 ,,xxxv1 #ai2 ,,xxxix1 #ab2 ,,xlvi1 #ag2 ,,liii1 #cc1 #da en volg4 --,verlof1 ,,xxxiv1 #bb1 n4 ,godheden der afgodendienaars1 men moet die niet beschimpen1 ,,vi1 #ajh4 --,zij zullen zelf de afgodendienaars verloochenen1 ,,xxv1 #ah en volg4 ,zie ,afgoden4 ,afgoderij4 ,gods aangezicht te zien1 ,,ii1 #bgd4 --,afgezanten4 ,,vi1 #acj1 n4 --,alwetendheid1 ,l1 #ag1 n4 ,antwoord aan ,abraham1 ,,ii1 #bfb4 ,zie ,abrahams vraag4 --,besluiten1 ,,xxxii1 #d1 n4 --,bestraffing1 ,,xvi1 #bh4 --,bevel om zich bij het gebed met de schoonste kleederen te tooien1 ,,viii1 #bi4 --,boek1 ,,xxx #ef1 zie ,bewakers4 ,godsdienst1 ,x1 #bj2 ,,xxxviii1 #f1 n4 ,godsdienst 7,de7 kent geen dwang1 ,,ii1 #beg4 ,godsdienstgrenzen1 ,v1 #ha4 --,overschrijden1 ,,iv1 #afi4 ,godsdienstoefening1 bijna gestoord door eene aankomende karavaan1 ,,lxii1 #aa1 n4 ,godsdienstplichten1 zie ,david4 ,godsdienstvolmaking1 ,v1 #e4 ,gods dochters1 ,,xvi1 #ei1 zie ,aanbidding4 --,gebod1 ,,ii1 #ajc4 --,genade in ongetrouwheid veranderd1 ,,xiv1 #cc4 --,geschenken ,,vii1 #dh4 --,gezant1 ,,vii1 #aeg2 ,x1 #b1 n4 --,giften aan ,david1 ,,ii1 #beb4 --,gunsten4 ,,xiv1 #e4 --,eenheid1 ,,xxi1 #be2 ,,xxiii1 #gc1 n42 ,,xxx1 #cd2 ,,xliii1 #hf2 ,,cxii1 blz4 #fca4 n42 zie ,twist4 --,handeling met trotsche en ondankbare menschen1 ,,vii1 #ig1 n4 --,handelwijze1 ,,vi1 #aca4 --,hoede over de dieren1 ,,vi1 #ch1 n4 --,makkers1 ,,vi1 #id4 ,zie ,valsche goden4 --,naam herdenken1 ,v1 #f4 --,naam bij eten herdacht1 ,,vi1 #aah4 --,onderricht1 ,,iv1 #aac4 --,ondersteuning1 ,,iii1 #adh2 ,,xiv1 #ah4 --,oog overal1 ,,ii1 #aji4 --,schepping veranderen1 ,,iv1 #aah4 --,straf1 ,,vi1 #dg4 --,teekens1 zie ,geloof4 --,troon1 ,,ii1 #bef4 --,verbod1 ,,vi1 #aeb4 --,vereering1 ,,iii1 #eg4 --,verontwaardiging zal over de aanbidders van het kalf komen1 ,,vii1 #aea4 --,vloek over de leugenaars ingeroepen1 ,,iii1 #ed4 --,vonnissen1 zie ,dag4 --,voorbeschikkingen1 volzinnen1 die billijken daaraan te gelooven1 ,,iii1 #adh2 ,,vi1 #ce2 ,,xvi1 #ch1 #ci2 ,,xxxii1 #ac2 ,,xxxiii1 #ch2 ,,xxxv1 #i2 ,,xxxvi1 #f en volg42 ,,liii1 #cc en volg42 ,,lvii1 #bb4 --,voorschriften1 zie ,afdwaling4 --,weg1 ,,ii1 #adi4 --,wet1 ,,xxxiii1 #gb1 n4 --,woord ,,iv1 #afi4 --,woord veranderd1 ,,xlviii1 #ae4 --,woorden kunnen door geen sterveling veranderd worden1 ,,vi1 #aae4 --,zendelingen1 ,,vi1 #abd4 ,godvreezendheid1 ,,ii1 #agi4 ,godvruchtige mannen1 vijf in getal1 die vr ,noach hebben bestaan1 ,,lxxi1 #bb en #bc1 n4 ,goede daden gaan niet verloren1 ,,iii1 #aic4 ,goede dingen1 ,v1 #f4 ,goede 7,het7 doen1 bij het leven verdienstelijker dan bij den dood of uitersten wil1 ,,lxxiii1 #bj n4 ,goede handelingen1 ,,vi1 #aei4 ,goederen 7,in bewaring gegeven71 ,,iv1 #fa2 ,,lxx1 #cb1 #ce4 ,gog en ,magog1 volk zonder kleedingen of woningen1 ,,xix1 #hi4 ,zie ,yajoej en ,majoej4 ,goliath1 zie ,jalut4 ,gouden 7,het7 kalf1 ,,ii1 #dh1 #ea1 #hf1 #hg2 ,,iv1 #aeb2 ,,vii1 #adf2 ,,xx1 #ij4 ,gouden kalf1 zie ,aanleiding4 ,gouden versierselen1 ,,xliii1 bl4 #eae n4 #cb1 #cd4 ,goudstukken teruggeven1 ,,iii1 #fh4 ,grensscheiding1 zie ,lotusboom4 ,grenzen door ,god gesteld ,,ii1 #ahc4 ,grieken 7,de71 ,,xxx1 bl4 #dce n4 --,zij worden door de ,perzen overwonnen1 #a4 --,land waar die overwinning plaats vond1 #b4 ,groet1 begroetingen1 beleefdheid1 ,,iv1 #hh4 --,bij het binnentreden der huizen1 ,,xxiv1 #fa4 ,grondige kennis bezitten1 ,,iv1 #afj4 ,grondgebied1 ,,xc1 #a en volg4 --,der zekerheid1 ,,xcv1 #c4 ,grondslag1 zie ,rawasiya4 ,grondzuilen des boeks1 ,,iii1 #e4 ,h ,habbib ,al ,najjar1 diens martelaarschap1 ,,xxxvi1 #ai1 n4 ,hbl 7,abel71 ,v1 #cj4 ,hafsa1 twist tusschen haar en den profeet1 ,,lxvi1 #a n4 --,zij maakt eene andere vrouw met een geheim bekend1 haar door ,mahomet medegedeeld1 #c4 ,halsband1 ,,xiii1 #i4 ,haman bouwt voor ,pharao een toren1 ,,xxvi1 #bh2 ,,xxviii1 #ch2 ,,xl1 #ch4 --,volgens den ,koran1 minister van ,pharao1 ,,xxviii1 #e2 ,,xxix1 #ch2 ,,xl1 #be1 #ch4 ,hamyarieten1 wier koningen den titel van ,tobba hadden1 ,,xliv1 #cf4 n4 ,handel 7,de71 ,,ii1 #aid1 n4 --,gedurende den pelgrimstocht te ,mekka1 ,,xxii1 #bi1 n4 ,haroet1 engel van ,babel1 ,,ii1 #if4 ,hwiyet1 onderste afdeeling der hel1 ,,ci1 #f4 ,hazardspelen1 ,,ii1 #baf2 ,v1 #ib en volg4 ,hedjr 7,het ,land71 ,,xv1 bl4 #bhh1 n42 #hj4 ,heer van het oosten en westen1 ,,lxx1 #dj4 ,heester1 zie ,tamarissen4 ,heiden1 zie ,onwetenden4 ,heilige boeken4 ,,xiii1 #ci4 --,zie ,schrift4 ,heilige geest1 ,,ii1 #ha1 #bed2 ,v1 #aji4 --,zie ,geest4 ,heilige huis van ,mekka1 zie ,ka'ba4 ,heilige 7,het7 land of ,palestina1 ,v1 #bd4 ,heilige maand1 ,,ii1 #bad2 ,,ix1 #e2 --twaalf in getal1 #cf4 ,heilige nachten1 tien in getal1 ,,lxxxix1 #a4 ,heilige oorlog 7,de71 ,,ii1 #ahf1 n4 #ahg1 #bab en volg42 ,,iv1 #gf2 ,,ix1 #cf1 #ch en volg42 ,,xlvii4 bl4 #ecj1 n4 #d en volg41 #cc1 #cg2 ,,xlviii1 #be4 ,hek1 zie ,barzakh4 ,heilige tempel1 ,v1 #c2 ,,xlviii1 #be4 ,hel 7,de71 ,,iii1 #aj2 ,,ix1 #ce2 ,,xi1 #abj2 ,,xiii1 #ah2 ,,xv1 #dc1 #dd2 ,,xviii1 #ajj1 #ajb1 #ajf2 ,,xxxv1 #cc en volg42 ,,xxxvii1 #ec en volg42 ,,xxxix1 #ga1 #gb2 ,,xl1 #df1 #di en volg4 #gf2 ,,xlv1 #i1 #cc2 ,,lv1 #dc1 #dd2 ,,lxxviii #ba en volg42 ,,lxxxix1 #bd en volg4 --,zij heeft zeven deuren1 ,,xv1 #dd4 --,de bewaarders daarvan1 ,,xl1 #eb1 #ec2 ,,lxxiv1 #cj en volg4 --,en hare straffen1 ,,iv1 #ei2 ,,vii1 #cf1 #ch1 #ci2 ,,xiv1 #ai1 #bj1 #ej1 #ea2 ,,xxxvii1 #fj en volg42 ,,xxxviii1 #eg1 #eh2 ,,xxxix1 #dh2 ,,xli1 #bc1 #bd2 ,,xlvii1 #ag2 ,l1 #bg2 ,,lxxiv1 #bf1 #bh1 #bi4 --,zij is zoowel voor de menschen als voor de geniussen bestemd1 ,,vii4 #cf en volg42 ,,xi1 #abj4 --,god vraagt of zij vol is4 ,l4 --,god kan er de verdoemden uitvoeren1 ,,xi1 #aai4 --,de straffen daarvan kunnen1 volgens sommigen1 evenmin als de zaligheid van het ,paradijs eeuwig duren1 ,,xi1 #agi1 n4 ,hellevuur1 zie ,al ,araf4 ,helsche boom1 zie ,zakkoem4 ,hemel 7,de7 geschapen1 ,,xli1 #cj4 ,hemelen4 ,er zijn er zeven1 ,,lxvii1 #c3 ,,lxxviii1 #ab4 --,of paden1 zeven in getal1 ,,xxiii1 #ag1 n4 ,hemelteekenen1 ,,lxxxv1 #aa4 ,hemelwaarts verheffen1 ,,vi1 #abe4 ,hervorming en verbetering van den mensch1 ,,vii1 #ed1 n41 #hc4 ,hittaton1 ,,ii1 #ee1 n4 ,hoed1 ,profeet1 ,,vii1 #fc2 ,,xi1 bl4 #bce1 n41 #eb2 ,,xxvi1 #abd en volg4 ,honderd dertiende ,hoofdstuk als amulet gedragen1 bl4 #fcj1 n4 ,hond in de spelonk1 ,,xviii1 #ag4 ,hondsgesternte1 zie ,syrius4 ,honein1 zie ,slag4 ,honig1 ,,xvi1 #ga1 n4 ,hoofdafgoden der ,arabieren1 ,,vii1 #aic1 n4 ,hoofdzonde1 zie ,zonde4 ,hoofdstuk 7,het7 van de koe1 ,,ii1 bl4 #ci1 n4 ,hoogmoed1 ,,xvii1 #ci4 ,hotama1 een deel der hel1 ,,civ1 #d1 #e en volg4 ,hout1 waaruit door wrijving vuur ontstaat1 ,,xxxvi1 #hj2 ,,lvi #gj1 #ga4 ,hud1 zie ,hoed4 ,huichelaars 7,de7 ,,ii1 #g en volg2 ,,iv1 #ada en volg2 ,,ix1 #fe-ga1 #gd1 #ge en volg41 #ajb2 ,,lix1 #aa en volg2 ,,lxiii2 geheel4 --,hun gedrag te ,medina1 ,,xxxiii1 #i en volg4 --,hoe men hen moet behandelen1 #dg4 --,hun lot hier namaals1 ,,lvii1 #ac en volg42 ,,xxxiii1 #a4 ,huichelarij van ,akhnas ,ebn ,shorak4 ,,ii1 #bjb4 ,huis1 zie ,abraham4 ,huisdieren dooden1 ,v1 #if4 ,huldigen van een vorst1 zie ,formulier4 ,hulpbehoevenden1 ,,ix1 #fj4 ,huwelijk 7,het7 ,,xxxiii1 #dh en volg4 --,gemengde1 wettige en onwettige1 ,,ii1 #bbj2 ,,iv1 #bf-cj2 ,v1 #g4 --,der armen1 ,,xxiv1 #cc4 --,binnen de verboden graden van bloedverwantschap1 ,,xxxiii1 #cg4 --,met slavinnen1 ,,iv1 #bh en #cj4 ,huwelijken welke de geloovigen verboden zijn4 ,,xxiv1 #c4 ,huwelijks aanzoek1 ,,ii1 #bce4 ,huwelijksgiften1 ,,iv1 #c4 ,huwelijk van dienstboden1 ,,xxiv1 #cb4 ,huwen met vrije vrouwen1 ,,iv1 #bi4 --,huwen van vrouwelijke weezen1 ,,iv1 #abf4 ,i ,ifrit1 een genius1 ,,xxvii1 #ci4 ,ilah1 zie ,allah4 ,illioen1 ,,lxxxiii1 #ah1 #ai4 --,beteekenis daarvan1 #ah1 n4 ,ilyasin1 beteekenis daarvan1 ,,xxxvii1 #acj1 n4 ,imam1 hoogste priester1 gids in de gebeden1 ,,ii1 #aah1 n4 ,imran1 ,imram1 ,amram1 ,,iii bl4 #ajh1 n4 #cj1 #ca en volg3 ,,lxvi1 #ab4 ,ingetogenheid 7,de7 ,,lxx1 #bi en volg4 ,ingeving der ziel1 ,v1 #hc4 ,inlassching van een geheiligde maand tusschen de andere1 ,,ix1 #cg4 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god1 uitlegging daarvan4 ,i1 bl4 #fi1 n4 ,inrichting van de ark1 ,,xi1 #db1 zie ,plaatsing4 ,insignin der koninklijke waardigheid1 zie ,armbanden4 ,intrekking van verzen des ,korans1 ,,ii1 #ajj2 ,,xvi1 #ajc4 ,inwoners van ,antiochi1 ,,xviii1 #gf4 ,irem1 stad der ,adieten1 ,,lxxxix1 #f4 ,isaak1 zie ,izaak4 ,islam 7,de7 of zijne belijdenis1 wat hij is1 ,,ii1 #abb1 #abc1 #abg1 #acd2 ,,iii1 #gh2 ,,xlix1 #ad4 --,onderscheid van dezen met het innerlijk geloof1 ,,xlix1 #ad4 ,zie ,aboe ,bekr4 --,zie ,monothesme4 ,ismal1 ,,ii1 #aai1 #aba1 #abg1 #acj2 ,,vi1 #hf2 ,,xiv1 #dj4 n41 #da2 ,,xxxviii1 #dh4 --,standvastigheid en vastberadenheid1 ,,xix1 #ee4 ,isral1 ,,xvii1 #f2 ,,xix1 #ei4 --,de stammen daarvan1 ,,ii1 #acj1 #acd4 ,isralieten 7,de71 ,,ii1 #ch en volg42 #hf1 #hg1 #bdd4 n4 ,v4 #gd4 #hb2 ,,xvii1 #ajb en volg42 ,,xx1 #hb en volg42 ,,xxxii1 #bc2 ,,xliv4 #bi en volg2 ,,xlv1 #ae en volg4 --,hunne overtredingen1 ,,xvii1 #d4 --,zij zijn boven de overige menschen verheven1 ,,ii1 #aaf1 #aag2 ,,lxii1 #f en volg4 --,hoe ,god hen straft1 ,,xvii1 #e --,hoe ,god hen beloont1 ,,xvii1 #f1 #g4 --,zij vragen een vorst ,,ii1 #bdg en volg4 --,zij doorwaden de ,roode zee1 ,v1 #bc2 ,,xxvi1 #fc en volg4 --,hunne opperhoofden1 ,v1 #ae4 --,hunne verstoktheid ,v1 #af4 --,zij willen niet strijden tegen hunne vijanden1 ,v1 #bf1 #bg4 --,nemen bezit van ,egyptes rijkdommen1 ,,xxvi1 #ei4 --,zie ,joden4 ,izaak1 ,,ii1 #abg1 #acj1 #acd2 ,,vi1 #hd2 ,,xi1 #gd2 ,,xix1 #ej1 ,,xxi1 #gb2 ,,xxxvii1 #aab1 #aac4 ,j ,jacob zie ,jakob4 ,jafa1 zie ,mahomet4 ,jacht 7,de7 ,v1 #ie1 #if1 #ig4 ,jachtdieren1 ,v1 #f4 ,jakob1 ,,ii1 #abf1 #abg1 #acj1 #acd2 ,,iii1 #gh2 ,,vi1 #hd2 ,,xi1 #gd3 ,,xii1 #e1 #f1 #aa1 #ac1 #ah1 #ch1 #fc en volg42 #ge1 n41 #hc en volg41 #ic en volg41 #ajb1 n42 ,,xix1 #ej2 ,,xxxviii1 #de4 --,beschuldigt zijne zonen van eigen belang1 ,,xii1 #ah4 --,vreest de wolven1 ,,xii1 #ac4 ,jaktin1 eene pompoenplant1 die over ,jonas heengroeide1 ,,xxxvii1 #adf4 ,jaland ,ebn ,karker1 ,,xvii1 #gh1 n4 ,jallalo'ddin1 zie ,al ,beidwi4 ,jalut of ,goliath1 ,,ii1 #bej-beb4 ,jaren des huwelijks1 ,,iv1 #e4 ,jericho1 zie ,binnentrekken4 ,jezus1 zoon van ,maria1 ,,ii1 #ha1 #bed1 ,v1 #ej2 #aji en volg42 ,,xxiii1 #eb2 ,,lvii1 #bg2 ,,lxi1 #f1 #ad4 --,zijne geschiedenis1 ,,iii1 #ci-eb4 --,hij is geen ,god1 #gc1 n4 --,hij is niet ter dood gebracht1 ,,iv1 #aef4 --,hij is slechts een dienaar van ,god4 ,v1 #aji en volg42 ,,xliii1 #fc1 #hf4 n4 --,is rechtvaardig1 ,,vi1 #he4 --,zijne geboorte1 ,,xix1 #bc1 #bd4 --,zijne geloofsbelijdenis1 ,,xix1 #ca en volg41 zie ,messias4 --,apostelen1 ,,xxxvi1 #ab4 --,diens moeder1 zie ,maria4 --,en ,maria verblijf voor hen bereid1 ,,xxii1 #eb4 --,niet gekruisigd1 ,,iv1 #aef4 --,door ,god tot zich opgenomen1 ,v1 #aag4 --,twist omtrent hem1 ,,xliii1 #fe4 --,verheffing1 ,,iii1 #dh4 --,zal tot de menschen spreken1 ,,iii1 #da4 ,job1 ,,vi1 #hd2 ,,xxi1 #hc1 #hd2 ,,xxxviii1 #dj1 #da en volg4 --,zijn zoon1 ,dhu'lkefl1 ,,xxi1 #he1 n4 ,joden 7,de7 of tijdgenooten van ,mahomet1 ,,ii1 #ei-hh2 ,,iii1 #eg1 n4 #fj en volg42 ,,ix1 #cj2 ,,xliii1 #ae1 n4 --,kastijdingen1 die hun verwachten1 ,,iv1 #ej2 ,v1 #fi4 --,hun gedrag1 ,,iii1 #ahd1 #ahe2 ,,vii1 #afh4 --,zij vervalschen de schriften1 ,,iv1 #dh4 --,hun belangzucht1 #ef4 --,zij zijn meer dan alle andere menschen aan het leven gehecht1 ,,ii1 #ij4 --,zij haten elkander1 ,v1 #fi4 --,wet van ,wedervergelding bij hen1 #di4 --,zij hebben de ,maagd ,maria belasterd1 ,,iv1 #aee4 --,zij noemen zich bondgenooten en vrienden van ,god1 ,,lxii1 #f4 --,zij zeggen ,ozar is ,gods zoon1 ,,ix1 #cj4 --,hoe ,mahomet uitspraak tusschen hen moet doen1 ,v1 #de-dg4 --,en ,christenen1 ,,ii1 #ajg1 #aad1 #abi4 --,verwerpen ,mahomet1 ,,xvii1 #h1 n4 --,door de ,perzen overwonnen1 #g1 n4 --,hunne handen zullen geketend zijn1 ,v1 #fi4 ,johannes1 ,,vi1 #he2 ,,xix1 #g en volg4 ,zie ,yahia4 ,jonas1 ,,vi1 #hf4--,x4 bl4 #bce4 n41 #ih2 ,,xxi1 #hg en volg42 ,,xxxvii1 #aci2 ,,lxviii1 #dh4 --,gebeden1 terwijl hij zich in den walvisch bevond1 ,,xxxvii1 #adc en volg4 --,duur van zijn verblijf daarin1 #ade1 n4 --,zie ,dhu'lnun4 ,jondob ,ebn ,damra1 ,,iv1 #aja1 n4 ,jongste dag1 zie ,slag4 ,jongste uur1 teeken der nadering daarvan1 ,,xliii1 #fa4 ,josua1 ,,xviii1 #ei4 --,zie ,caleb4 ,jozef1 ,,xii1 geheel2 ,,xl4 #cf4 ,judah1 ,,xii1 #aj1 n4 ,k ,kaaba1 ,,lii1 #d4 ,zie ,caaba4 ,ka'ba of het heilige huis van ,mekka1 zijne bouworde1 ,,ii1 #aai-aba4 ,kbil of ,can1 ,v1 #cj en volg4 ,kadr 7,nacht van71 ,,xliv1 #b1 #c2 ,,xcvii1 geheel4 ,kaf 7,berg71 ,l1 #a1 n4 ,kan1 zie ,abel4 ,kalf ,,ii1 #dh1 #ea4--,,xii1 #adf1 #adg1 #adh1 #aea4 --,aanbidden1 ,,iv1 #aeb4 ,kameel 7,de heilige7 der ,thamoedieten1 ,,vii1 #ga1 #ge2 ,,xi1 #fg #fh2 ,,xxvi1 #aee en volg42 ,,liv1 #bg2 ,,xci1 #ab4 --,in het oosten voornamelijk als voertuig gebruikt4 ,,xxiii1 #bb4 n4 ,kameelen1 zinnebeelden van gehoorzaamheid aan ,god4 ,,xxii1 #cg4 ,karoen1 ,,xxviii1 #gf2 ,,xxix1 #ch1 #ci1 n42 ,,xl1 #bc4 --,karoens weerspannigheid tegen ,mozes1 ,,xxviii1 #gf1 n4 --,zijne schatten1 aldaar4 ,kauther1 eene rivier in het paradijs1 ,,cviii1 #a4 ,kebla1 of richting1 waarin men moet staan bij het gebed1 ,,ii1 #acf4 --,onherroepelijk vastgesteld1 #ach en volg4 --,zie ,navolging4 ,kedar ,ebn ,salef1 de meest verdorvene1 ,,xci1 #ab en volg4 ,kennis1 ,,ii1 #aad1 n42 --der schriften1 zie ,asaf4 --,na de openbaring van den ,koran1 ,,ii1 #aad4 --,van den ,apostel1 ,,ii1 #ada4 ,ketels uit de bergen van ,yaman gehouwen1 ,,xxxiv1 #ab4 ,khala wordt door haar man verstooten1 ,,lviii1 #a1 n4 ,khedr1 ,,xviii1 #fd en volg4 ,zie ,al ,khedr4 ,khozaeten1 ,,xxi1 #bf1 n4 ,kiem van het kwaad1 ,,iv1 #ha4 ,kinderen 7,de71 ,,xxxi1 #ca4 --,mahomet verbiedt hen te vermoorden1 ,,xvii1 #cc4 --,van ,god1 ,,xliii1 #ad4 --,dooden1 ,,vi1 #ach1 #ada4 --,zie ,pleegkinderen4 ,kitfr1 zie ,potiphar4 ,klaagster1 ,,lviii1 bl4 #efe1 n1 ,klank van den trompet1 ,,xxvii1 #hi2 ,,xxxix1 #fh4 --,zie ,trompet4 ,klinkende gesprekken1 ,,vi1 #aab4 ,kloosterleven 7,het71 ,,lvii1 #bg4 ,koe1 ,,ii1 bl4 #gj1 n42 #fc en volg4 ,koningin van ,saba1 zie ,balkis4 ,koninkrijk1 ,,lxvii1 bl4 #ehd1 n4 ,koophandel1 tijdens de bedevaart geoorloofd1 ,,ii1 #aid1 n4 ,koperen fontein1 ,,xxxiv1 #aa4 ,koran 7,de7 ,i1 bl4 #fi1 n4 --,,vi1 #ij en volg42 ,,xi1 #af2 ,,xvii1 #dg en volg42 ,,xix1 #ig2 ,,xx1 #aab1 #aac2 ,,xxv1 #cb1 #cd2 ,,xxvii1 #gh1 #gi2 ,,xxviii1 #dh1 n41 #he2 ,,xxix1 #df en volg42 ,,xxxvi1 #fi2 ,,xlv1 #ai2 ,,lxix1 #dh en volg42 ,,lxxx1 #aa en volg42 ,,lxxxi1 #bg en volg42 ,,lxxxv1 #ba en #bb2 ,,lxxxvii1 #f4 --,hij is een goddelijk werk1 ,,iv1 #hd1 ,,xlvi1 #c en volg4 --,hij wordt zorgvuldig in den hemel bewaard1 ,,xiii1 #ci2 ,,lxxxv1 #ba4 --,hij is niet het werk der demons1 ,,xxvi1 #baj4 --,hij is bij gedeelten geopenbaard1 ,,xvii1 #ajg4 --,geen menschelijk wezen zou zoo iets kunnen voortbrengen1 ,,ii1 #ba1 #bb2 ,x1 #ci2 ,,lii1 #cc1 #cd en volg4 --,hij is het schoonste woord dat er bestaat1 ,,xxxix1 #bd1 #bh1 #bi4 --,hij wordt door de geniussen bewonderd1 ,,xlvi1 #bh4 --,wat de ongeloovigen er van zeggen1 ,,xxv1 #e1 #f4 --,hij is slechts eene bevestiging der schriften1 ,x1 #ch4 --,sommige verzen er uit zijn afgeschaft of veranderd1 ,,ii1 #ajj2 ,,xvi1 #ajc2 ,,vi1 #aaj n4 --,nacht1 waarin hij is nedergezonden1 ,,xliv1 #a en volg4 --,zie ,al ,forkan4 --,zie verzen4 ,koreshieten 7,de71 ,,cvi1 #a4 --,dringen bij ,mahomet aan tot den godsdienst van zijne vaderen terug te keeren1 ,,xlv1 #ag1 n4 --,gelooven in ,mahomet1 ,,xxviii1 #eg1 n4 --,volgens een bericht worden zij door vrees weerhouden dit te belijden1 aldaar --,hun antwoord aan arme ,moslems1 ,,xxxvi1 #dg1 n4 --,hun gezegde aan ,mahomet1 ,,xxxix1 #cg1 n4 --,zijn ,mahomet vijandig1 ,,xvii1 #gh1 n4 --,hunne nederlaag1 aldaar4 --,versmaden ,mahomets volgelingen1 ,,xix1 #gd1 n4 --,verstoord door de bekeering van ,omar1 ,,xxxviii1 #e1 n4 --,hun aanslag op ,mahomet1 ,,xxxvi1 #i1 n4 --,hunne strijdkracht1 ,,xxxiii1 #i1 n4 --,gelooven niet in de schrift1 ,,vi1 #hi4 --,richten drie vragen tot ,mahomet1 ,,xviii1 #bc1 n4 ,kosai1 een van ,mahomets voorouders1 ,,vii1 #aij1 n4 ,koude1 zie ,zamharir4 ,kroppen van vogels1 zie ,zielen4 ,kruisigen1 ,,vii1 #aba4 ,krijgsgevangenen1 ,,viii1 #fh en volg4 ,krijgswonden1 ,,iii1 #acd4 ,kuil1 meesters daarvan1 ,,lxxxv1 #d4 ,kuischheid aanbevolen1 ,,xxiv1 #cj en volg4 ,kun1 verklaring van dit woord1 ,,xvii1 #hg1 n4 --,woord1 waardoor ,god in staat is een millioen werelden voort te brengen1 ,,xxxi1 #bg1 n4 ,kwaad1 zie ,kiem4 ,kwakkels1 zie ,manna4 --,zie ,god4 ,kwartels nedergezonden1 ,,ii1 #ed4 --,zie ,kwakkels4 ,kwetsen door vuur1 ,,ii1 #gd4 ,l ,laatste dag1 ,,vi1 #ca4 ,laatste oordeel1 zie ,uur4 ,lamech1 ,noachs vader1 ,,vii1 #eg1 n4 ,landverhuizing1 beteekenis van dat woord1 ,,lix1 bl4 #efh1 n4 en #b4 ,laster 7,de7 veroordeeld ,,xlix1 #aa4 ,lasteraars van den profeet1 ,,civ1 #a1 n4 --,van de vrouwen des profeets1 ,,xxiv1 #bc1 n4 ,leenen aan ,god1 ,v1 #ae2 ,,lvii1 #aa4 ,leer der ,christenen1 zie ,drieenheid4 ,leer1 zie ,ware4 ,legaten1 ,,iv1 #ab4 --,zie ,bedrag4 ,leiding der menschen1 ,,vi1 #aeh4 ,letters1 die zich aan het hoofd van een groot aantal hoofdstukken bevinden1 en wier beteekenis onbekend1 is ,,ii1 ,,iii1 ,,vii1 ,x1 ,,xi1 ,,xii1 ,,xiii1 ,,xiv1 ,,xv1 ,,xxvii1 ,,xxix1 ,,xxx1 ,,xxxi1 ,,xxxii1 ,,xxxvi1 ,,xxxviii1 ,,xl1 ,,xli1 ,,xlii1 ,,xliii1 ,,xliv1 ,,xlv1 ,,xlvi1 ,l1 ,,lxviii4 --,zie ,aanvangletters4 ,leugens verzinnen omtrent ,god1 ,,vi1 #ba4 ,leven dezer wereld1 ,,lvii1 #ai4 ,licht1 ,,xxiv1 bl4 #cha1 n4 --,werpen1 ,,ii1 #af4 ,listen1 zie ,vrouwenlisten4 ,lokman1 ,,xxxi1 bl4 #dda1 n42 #aa1 #ab1 #ac1 n4 ,loon van hem1 die om de zaak van den godsdienst vlucht1 ,,xxix1 #ef1 n4 ,losprijs1 ,,xlvii1 #e4 ,lot ,,vi1 #hf1 ,,vii1 #gh en volg4 --,profeet ,,xi1 #gc1 #gi-hd2 ,,xxi1 #ga-ge2 ,,xxii1 #dc2 ,,xxvi1 #afj en volg42 ,,xxvii1 #ee en volg42 ,,xxix1 #be en volg42 ,,xxxvii1 #acc2 ,,xxxviii1 #ab1 #ac2 ,,liv1 #cc en volg4 --,zijne broeders1 ,l1 #ac4 ,lots gezin zal gered worden1 ,,xv1 #ei4 --,wordt gered1 ,,xxxvii1 #acd --,vrouw ,,vii1 #h2 ,,xv1 #f2 ,,xxxvii1 #ace4 ,lotgevallen1 zie ,geschiedenis4 ,lotusboom1 grenspaal van het paradijs1 ,,liii1 #ad4 ,lijfwacht1 zie ,mahomet4 ,m ,maan gespleten2 teeken van den jongsten dag1 ,,liv1 #a1 n4 ,maan1 hare verblijfplaatsen1 ,,xxxvi1 #ci4 ,maanden der ,arabieren1 ,aantal daarvan1 ,,ix1 #cf1 n4 ,madian1 eene stad in ,hejz1 ,madianieten1 ,,vii1 #hc2 ,,ix1 #ga2 ,,xi #he1 #ih2 ,,xv1 #gh2 ,,xxii1 #dc2 ,,xxvi1 #agf2 ,,xxviii1 #ba en volg42 ,,xxix1 #ce2 ,,xxxviii1 #ab2 ,l1 #ac4 ,madianieten1 zie ,madian4 ,magirs 7,de71 ,,xxii1 #ag4 ,magog1 zie ,majoej4 ,mahomedanen1 hunne gewoonte bij het bidden1 ,,xlviii1 #bi4 ,mahomedanisme1 ,,iv1 #di1 n42 ,,xvi1 #aaa1 n4 ,mahomet of ,mahomed1 ,,iv1 #hj en volg42 ,,liii1 #a-i4--,,xlvii1 bl4 #ecj1 n4 --,hij bekent een zondaar te zijn1 #ba4 ,,xxxii1 #b4 --,hij is een ongeletterd profeet1 ,,vii1 #aef1 #aeh4 --,hij is in de ,schriften aangeduid1 ,,vii1 #aef4 --,hij is door ,mozes voorspeld1 ,,xlvi1 #b4 --,hij is door ,jezus voorspeld ,,lxi1 #f4 --,hij is het zegel der profeten1 ,,xxxiii1 #dj4 --,hij ontvangt de openbaring door de bemiddeling van den engel ,gabril1 ,,liii1 #d en volg4 --,hij heeft den engel ,gabril duidelijk gezien1 ,,liii1 #g2 ,,lxxxi1 #bc4 --,hij is het voorwerp van laster en spotternijen1 ,,ix1 #fa2 ,,xvi1 #aje2 ,,xxv1 #e4 --,hij is noch een dichter1 noch een bezetene1 noch een waarzegger1 ,,vii1 #ahc-ahh2 ,,xxi1 #c en volg42 ,,lxix1 #dj en volg42 ,,lxxxi1 #bb4 --,hij heeft droombeelden1 ,,xvi1 #ajj1 n4 --,hij wordt bestraft1 ,,lxxx1 #a-aa4 --,zijne godsdienstigheid1 ,,lxxiii1 #bj4 --,openbaringen die hem persoonlijk zijn gedaan4 ,,xxxiii1 #cg2 ,,lxvii1 #a4 n4 --,eenige gebeurtenissen gedurende zijn apostelschap1 ,,xlviii1 #bd-bg4 --,zie ,bedr1 ,honein1 ,taboek1 ,asha4 ,zijne nachtelijke reis4 ,,xvii1 #a4 --,eerbied dien men hem verschuldigd is1 ,,xlix1 #b-g2 ,,lviii1 #i-ac4 --,bekent de ware meening van eene plaats niet te begrijpen1 ,,liv1 #de1 n4 --,beklaagt zich bij ,god1 omtrent het lange uitblijven der hemelsche openbaringen1 ,,xciii1 #c1 n4 --,zijn hart geopend in zijne kindsheid1 of toen hij naar den hemel reisde1 ,,xciv1 #a4 n4 --,beklimt den berg ,jafa1 ,,xxvi1 #bad1 n4 --,hij bezoekt heimelijk de huizen zijner volgelingen1 #bai1 n4 --,bij den dood van zijn zoon ,abtar 7kinderloos7 genoemd4 ,,cviii1 #c1 n4 --,diens voorval met een blinde4 ,,lxxx1 #b4 --,draagt verschillende namen bij de ,muzelmannen1 ,,lxi1 #f1 n4 --,dwingt de ,koreshieten1 zich aan hem te onderwerpen1 ,,cx1 #b1 n4 --,en zijne volgelingen1 ,,xxxix1 #cd1 n4 --,gods gezant1 ,,vi1 #bj1 n42 ,,vii1 #aeg2 ,,xlviii1 #bi4 --,hij verdeelt den buit onder de ,mohajerin1 ,,lix1 #h1 n4 --,laat een gracht graven1 ,,xxxiii1 #i1 n4 --,maakt den bewoners van ,mekka bekend dat hij vredelievende bedoelingen omtrent hen heeft1 ,,xlviii1 #ah1 n4 --,hij schenkt genade aan tachtig ongeloovigen1 #bd1 n4 --,zijne bedoeling bij de expeditie van ,al ,hodeibeiya1 #be1 n4 --,zijn droom te ,medina1 #bg1 n4 --,neemt ,jezus passie niet aan1 ,,xix1 #cd1 n4 --,ontslaat verscheiden zijner manschappen1 ,,ix1 #dc1 n4 --,verdedigt zich tegen zijne vijanden1 ,,xxii1 #da1 n4 --,verwacht de vergelding voor zijne prediking alleen van ,god1 ,,xxxiv1 #df1 n4 --,wordt bevolen niet ongeduldig te zijn1 ,,xx1 #aac1 n4 --,zie ,profeet4 --,zijn aangenomen zoon1 zie ,zeid4 --,zijne vrouw1 zie ,asha4 --,zijn groot aantal vrouwen verweten1 ,,xiii1 #ch1 n4 --,spreekt eene godslastering uit1 ,,xvi1 #ajj1 n4 --,diens voorouders1 zie ,kosai4 ,mahomets bevel bij de droefheid van zijn gezin1 ,,xx1 #acb1 n4 --,beweldadigden1 ,i1 #f4 --,edelmoedigheid omtrent gevangenen1 ,,ix1 #bg4 --,familie1 goede daad door deze verricht1 ,,lxxvi1 #g1 n4 --,gebed1 ,,xvii1 #hb en volg4 --,gevoelen1 omtrent het dooden van den ,egyptenaar door ,mozes1 ,,xxviii1 #ad1 n4 --,gezegde omtrent de voortbrenging van een mirakel1 ,,vi1 #aji1 n4 --,keuzen zijner vrouwen1 ,,xxxiii1 #f4 --,lezing van den ,koran1 ,,xxii1 #ea4 --,lijfwacht1 ,v1 #ga1 n4 --,manschappen roepen ,gods ondersteuning in1 ,,viii1 #i4 --,macht1 ,,vi1 #eg1 n4 --,offer1 ,,xxii1 #cc1 n4 --,oom ,hamza gedood1 ,,xvi1 #abg1 n4 --,ouderdom toen hij de zending van profeet aannam ,x1 #ag4 --,reis naar den hemel1 ,,xvii1 #a1 n41 #eg4 --,terugkeer van de expeditie van ,al ,hodeibya1 ,,xlviii1 #a1 n4 --,verblijf te ,medina1 ,,ix1 #ge1 n4 --,verbond met de lieden van den stam ,koreidha1 ,,xxxiii1 #bf1 n4 --,zijne vrouwen vragen om rijkere kleeding1 #bh1 n4 --,vloek1 ,,xvii1 #ab1 n4 --,voorrechten omtrent vrouwen1 ,,xxxiii1 #ea4 --,aantal vrouwen dat hij mocht nemen1 #eb1 n4 --,vroegste metgezellen1 ,,ii1 #ab1 n4 --,vijanden1 ,,vi1 #abc1 n4 --,vijand1 zie ,aboe ,jahl4 --,godsdienst1 zie ,armen4 ,majoej1 ,,xviii1 #ic4 ,makkers van de spelonk1 ,,xviii1 #h4 ,malek ,ebn ,dhor1 vermoedelijk de persoon die ,jozef uit de put trok1 ,,xii1 #ai4 ,malek1 engel die bij de folteringen voorzit1 ,,xliii1 #gg4 --,volgens de ,mahomedanen1 engel die met het opzicht der hel is belast1 ,,xliii1 #gg1 n4 ,malinkolders1 zie ,david4 ,manna 7,de7 en de kwakels1 ,,ii1 #ed2 ,,vii1 #afj2 ,,xx1 #hb4 --,zie ,god4 ,manslag 7,de7 ,,iv1 #id4 ,marracci1 zie ,al ,beidwi4 ,maria of ,mirjam1 moeder van ,jezus1 ,,iii1 #ca1 n41 #cg-db2 ,,iv1 #afi2 ,v1 #gi2 ,,xix1 bl4 #ccf1 n42 #af en volg42 ,,xxi1 #ia4 --,zij wordt door de ,isralieten belasterd1 ,,iv1 #aee1 n4 --,maakte nooit aanspraak moeder ,gods te zijn1 ,v1 #gi1 n4 --,en haar zoon zijn aan dezelfde behoeften en gebreken als de overige menschen onderworpen1 ,v1 #gi1 n4 --,zie ,god4 --,zie ,twist1 ,zie ,zacharias4 ,marias vlucht naar een palmboom1 ,,xix1 #bc1 n4 --,broeder ,,xix1 #bi4 ,maroet1 booze engel1 ,,ii1 #if1 zie ,haroet4 ,martelaren1 ,,xxxiii1 #bc1 n41 zie ,zielen4 ,maten en gewichten 7,valsche7 verboden1 ,,xi1 #fi1 n4 ,medina1 ,,viii1 bl4 #baa1 n4--,,xxxiii1 #ac4--,,xlvii1 bl4 #ecj1 n4--,,lviii1 bl4 #efe1 n4 --,zie ,mekka4 --,zie vlucht4 --,zie ,vluchtelingen4 --,zie ,yathreb4 ,meester der trappen1 waar langs de engelen ten hemel stijgen1 ,,lxx #c1 n4 --,des heelals1 ,i #a1 n4 ,meesters van de kuil1 ,,lxxxv1 #d4 ,meisjes kunnen geen priesterlijken dienst verrichten1 ,,iii1 #ca1 n4 ,mekka of ,bekka1 ,,iii1 #ij2 ,,vi1 bl4 #aga1 n42 ,,vii1 bl4 #ahi1 n42 ,,xii1 bl4 #bfj1 n42 ,,xiii4 bl4 #bgf1 n42 ,,xvi1 bl4 #bid2 ,,xvii1 bl4 #cji1 n42 ,,xix1 bl4 #ccf1 n42 ,,xxii1 bl4 #cfe1 n42 ,,xxvi1 bl4 #djj1 n42 ,,xxviii #dai1 n42 ,,xxix1 bl4 #dbi1 n42 ,,xxxix1 bl4 #dia1 n42 ,,xlii1 bl4 #eaj1 n42 ,,xliii1 bl4 #eae1 n42 ,,xliv1 bl4 #ebj1 n42 ,,xlviii1 #bd2 ,,lv bl4 #eee1 n42 ,,lvii1 bl4 #efb1 n42 ,,lxi1 bl4 #egd1 n42 ,,lxiv1 bl4 #egh1 n42 ,,lxxiii1 bl4 #eif1 n42 ,,lxxvi1 bl4 #fja1 n42 ,,lxxxiv1 bl4 #fab1 n42 ,,lxxxix1 bl4 #fag1 n42 ,,xcvi1 bl4 #fbb1 n42 ,,cviii1 bl4 #fbb1 n42 ,,cviii1 bl4 #fbi1 n4 --,zie ,medina4 ,mekka's bewoners willen een engel zien1 ,,vi1 #aaa1 n4 ,menat1 zie ,el-,lat4 ,mensch 7,de71 zijne schepping1 ,,ii1 #bh1 n42 ,,vi1 #ih2 ,,xxii1 #e2 ,,xxiii1 #ab en volg42 ,,xxxii1 #f en volg42 ,,xxxvi1 #gg1 #gh2 ,,xl1 #fi2 ,,lxxx1 #ah en volg42 ,,lxxxvi1 #f en volg4 --,zijn natuur1 ,,xvii1 #ab3 ,,xxi1 #ch2 ,,lxx1 #ai4 --,hij is zwak geschapen4 ,,iv1 #cb4 --,hij is geschapen van klei1 ,x1 #bc en volg42 ,,xv1 #bf4 --,hij is onstandvastig1 ,,xxii1 #aa4 --,hij is ondankbaar1 ,,ii1 #bh1 n42 ,,xvii1 #fi1 #he2 ,,xxix1 #fe2 ,,xxx #ce2 ,,lvi1 #fa en volg4 --,hij is haastig van aard1 ,,xvii1 #ab4 ,menschen 7,de7 zijn allen uit een eenling gesproten1 ,,iv1 ,i4 --,zij belasten zich met de bewaring van het geloof1 ,,xxxiii1 #gb4 --,in het begin baden zij slechts n ,god aan1 ,x1 #bj4 --,zij vormden slechts een enkel volk1 ,,ii1 #bji4 --,in verzoeking brengen ,,vi1 #abh1 n4 ,menschelijk geslacht 7,het7 heeft reeds vr de schepping ,god leeren gehoorzamen1 ,,vii1 #aga4 ,merwa1 berg bij ,mekka1 ,,ii1 #aec1 zie ,safa4 ,messias 7,de7 ,,iv1 #aef1 #agj2 ,v1 #gf en volg4 --,god zou hem kunnen vernietigen als het diens wil was1 ,v1 #bj4 ,mestab1 neef van ,aboe ,bekr1 ,,xxiv1 #bb1 n4 ,met den mantel bedekte1 ,,lxxiv1 bl4 #eih1 n4 ,michal 7,de engel71 ,,ii1 #ib4 ,middengebed1 ,,ii1 #bci4 ,midian1 zie ,madian4 ,midianieten of ,aleikaieten2 straffen op hen nedergezonden1 ,,xxvi1 #age en volg4 ,mier 7,de71 ,,xxvii1 bl4 #daj1 n41 #ah4 ,mieren1 zie ,vallei4 ,min 7,de71 ,,ii1 #bcc4 ,min ,douni-'illahi1 beteekenis daarvan1 ,,ii1 #ba1 n4 ,mina1 een vallei1 ,,ii1 #aii4 ,minister van ,pharao1 zie ,haman4 ,minnelijke schikking tusschen een man en eene vrouw1 ,,iv1 #abg4 ,mirakel1 zie ,mahomet4 ,mirakelen1 ,,xiii1 #cj1 n4 ,miriam1 zie ,maria4 ,misdaad1 ,v1 #ce --,in het openbaar ,,iv1 #bc4 --,van twee personen1 ,sodomie of ,pederastie1 ,,iv1 #bj1 n4 --,van vrouwen2 overspel1 ,,iv1 #ai1 n4 ,misdaden1 bestraffing daarvan1 ,v1 #cg4 ,moawiyah wil iemand in de spelonk zenden1 ,,xviii1 #ag1 n4 ,moeder ,gods1 zie ,maria4 ,moedverlies van twee der heerscharen1 ,,iii1 #aah4 ,mohajerin 7,de71 ,,ix1 #aja2 buitverdeeling1 ,,lix1 #h4 ,mohammed1 zie ,mahomet4 ,mohsinat1 vrouwen van onberispelijk gedrag2 straf van hare beschuldigers1 ,,xxiv1 #d4 ,monothesme1 zie ,islam4 ,moord1 ,,iv1 #ie2 ,v1 #ce en volg4 ,moordaanslag op ,mahomet1 ,v1 #ad1 n4 ,moordenaar1 zie ,ontdekking4 ,moslem1 ,,vi1 #afc1 n4 --,aantal vrouwen1 die hij wettelijk kan huwen1 ,,xxxiii1 #di4 ,zie ,saad4 ,moslems moeten in de openbare vergaderingen plaats maken voor den profeet en de meer aanzienlijken hunner makkers1 ,,lviii1 #ab4 --,woorden gericht tot hen1 die zich bij den slag van ,ohod omkeerden1 ,,lxi1 #b1 n4 --,zie ,saad1 zie ,zingende4 ,motofikat4 ,zie ,pentapolis4 ,mozes1 ,,ii1 #dh-eh1 #ha1 #hf1 #bdi2 ,,iv1 #aeb2 ,v1 #bc en volg42 ,,vi1 #hd1 #ia1 #aee2 ,x1 #gf en volg41 #hc2 ,,xi1 #ii2 ,,xvii1 #ajc2 ,,xix1 #e2 ,,xxi1 #di2 ,,xxii1 #dc2 ,,xxiii1 #dg2 ,,xxv1 #cg2 ,,xxix1 #ch2 ,,xxxii1 #bc2 ,,xxxiii1 #fi2 ,,xxxvii1 #aad2 ,,xl1 #bd en volg42 ,,xli1 #de2 ,,li1 #ch2 ,,liii2 #cg2 ,,lxi1 #e2 ,,lxxxvii1 #ai4 --,hij verkrijgt water uit de rots1 ,,vii1 #afj4 --,zijn onderhoud met ,pharao1 ,,vii1 #aja2 met ,god1 #aci2 ,,xxvi1 #i en volg42 ,,xxviii1 #cj en volg42 --,hij verschijnt voor ,pharao1 ,,xx1 #fj en volg42 ,,xxvii1 #ab4 --,zijne geschiedenis1 ,,xx1 #h en volg42 #ci en volg4 --,zijne opvoeding en avonturen1 ,,xxviii1 #b en volg4 --,hij gaat tot de samenvloeiing der beide zeen1 ,,xviii1 #ei1 #fj4 --,zijne reis met zijn dienaar1 ,,xviii1 #fj en volg4 --,zijne berisping van ,aron1 ,,xx1 #id2 zie ,isralieten1 ,gouden kalf4 --,hij is gezant en profeet1 ,,xix1 #eb4 --,door ,pharao beschuldigd1 ,,xxviii1 #ch4 --,aan ,mahomet als voorbeeld getoond1 ,,xx1 #h1 n4 --,diens wedervaren met een brandend bosch1 #aj1 n4 --,zijne staf in eene slang veranderd1 #ah en volg4 ,hij vat de slang bij de kinnebakken1 #bb1 n4 --,zijn spraakgebrek1 ontstaan daarvan1 #bi1 n4 --,hij wordt door zijne moeder te vondeling gelegd1 #ci1 n4 --,zijne moeder wordt zijne zoogster1 #da1 n4 --,hij doodt een ,egyptenaar1 #da1 n4 --,zijn broeder1 #dd4 n4 --,verdeeling der zee1 #gi4 --,volk aanbidt den waren ,god gedurende de eerste twintig dagen van zijne afwezigheid1 #hg4 --,hij keert bedroefd tot zijn volk terug1 #hh4 --,belasterd1 ,,xxxiii1 #fi4 --,beveelt de ,joden 's vrijdags ,god te aanbidden1 ,,xvi1 #be1 n4 --,de eerste der ware geloovigen1 ,,vii1 #adj4 --,drenkt schapen voor vrouwen1 ,,xxviii1 #bd4 --,zijn staf1 #cj en volg4 --,en ,mahomet1 door de ongeloovigen1 bedriegers genoemd1 ,,xxviii1 #dh4 --,en ,pharao1 ,,ii1 #dg1 n4 --,licht bij zijne geboorte tusschen zijne oogen verschenen1 ,,xxviii1 #f1 n4 --,zijne schoonheid1 #h4 --,macht om teekens te toonen1 ,,xvii1 #ajc4 --,met zeventig mannen bestijgen den berg1 ,,vii1 #aed4 --,ontvangt het bericht dat men omtrent zijn doodvonnis beraadslaagt1 ,,xxviii1 #ai4 --,prediking1 ,,xviii1 #ei1 n4 --,verblijf in ,egypte1 voor hij zijne zending openbaarde1 ,x1 #hi1 n4 --,verblijf onder de ,egyptenaren1 ,,xxvi1 #ag4 --,zijn behuwdvader1 zie ,shoab4 --,zijn broeder1 zie ,aron4 --,zijn dood1 ,,xl1 #bg4 ,muurbouw1 ,,xviii1 #if1 n4 ,muzelman1 ,,ii1 #abb1 n4 ,muzelmannen 7,de71 lofrede op hen1 ,,iii1 #ajf2 ,,xlviii1 #bi4 ,mysterin1 ,,ii1 #b4 ,n ,naam der hel1 zie ,al ,hotama4 ,naasten1 ouders1 plichten omtrent hen1 ,,xvii1 #bh4 ,naburen1 ,,iv1 #dj1 n4 ,nacht1 waarin1 volgens de ,mahomedanen1 jaarlijks de gebeurtenissen voor het daarop volgende jaar worden geschikt1 ,,xliv1 #c1 n4 ,nachtgebed1 zie ,uur4 ,nakomelingschap van ,abrahams zonen1 ,,vii1 #aga4 ,nalatenschap van ouders en bloedverwanten1 ,,iv1 #h4 --,voor een knaap1 ,,iv1 #ab4 --,voor eene vrouw1 ,,iv1 #ab1 n4 --,voor den vader van een kinderlooze1 ,,iv1 #ab1 n4 --,voor de moeder van een kinderlooze1 ,,iv1 #ab4 --,voor een vriend1 ,,iv1 #cg1 n4 ,nalatenschappen1 ,,iv1 #h1 #i1 #ab-af1 #age4 ,namen door afgodendienaars aan sommige kameelen en schapen gegeven1 ,v1 #ajb4 --,van ,mahomet1 zie ,mahomet4 ,namiddag1 ,,ciii1 #a1 n1 ,namiddag-gebed1 ,v1 #aje4 ,navolging der ,kebla1 ,,ii1 #adj1 n4 ,nederbuigingen na het avondgebed1 ,l1 #ci4 ,nederknielen1 ,,xlv1 bl4 #ebc1 n41 #bg4 --,voor ,god1 ,,iii1 #ch4 ,nederwerpen1 ,,ii1 #aai4 ,nederzending1 zie ,koran4 ,nimrod1 diens strijd met ,abraham over ,god1 ,,ii1 #bfj4 ,nimrods straf1 ,,xxi1 #gj1 n4 ,noach 7,profeet71 ,,iii1 #cj2 ,,iv1 #afa2 ,,vi1 #hd2 ,,vii1 #eg2 ,,ix1 #ga2 ,x1 #gb2 ,,xi #bg2 ,,xiv1 #i2 ,,xvii1 #c1 #ah2 ,,xxi1 #gf2 ,,xxii1 #dc2 ,,xxiii1 #bc en volg42 ,,xxv1 #ci2 ,,xxvi1 #aje2 ,,xxix1 #ac2 ,,xxxvii1 #gc2 ,,xxxviii1 #aa2 ,,xlii1 #aa2 ,l1 #ab en volg42 ,,li1 #df2 ,,liii1 #ec2 ,,liv1 #i2 ,,lvii1 #bf2 ,,lxxi1 geheel4 --,bespot1 ,,xi1 #dj4 --,brengt zijn gezin en een paar dieren van iedere soort in de ark1 ,,xi1 #db4 --,verzoekt den ,heer hem te wreken1 ,,liv1 #aj4 --,noachs bloedverwanten1 ,,lxxi1 #bi4 --,diens huis1 aldaar4 --,ouderdom1 toen hij gezonden werd om te prediken1 ,,xxix1 #ac1 n4 --,overeenkomst met ,abraham in het geloof en de handelingen1 ,,xxxvii1 #ha1 n4 --,vader1 zie ,lamech2 ,moeder1 zie ,shemkha4 --,vrouw1 zie ,wala4 ,noen1 beteekenis daarvan1 ,,lxviii1 #a1 n4 ,o ,obba ,ebn ,khalf1 ,,xix1 #fg n42 ,,xxv1 #bi1 n41 #cj1 n4 --,diens vraag over de opstanding1 ,,xvi1 #d1 n4 ,ochtendgebed1 zie ,uur4 ,ochtendglans1 ,,xciii1 #a1 n4 ,offeranden te ,mekka1 ,v1 #b1 n4 ,offeringen1 ,,ii1 #aib4 ,offers1 ,v1 #b4 ,van ,adams zonen1 ,v1 #cj4 ,offers1 zie ,salomo4 ,okba ,ebn ,abi ,moait1 ,,xxv1 #bi1 n4 ,oliphant1 ,,cv1 bl4 #fbg1 n4 ,olijfboom op den berg ,sina1 ,,xxiii1 #bj4 ,omars bekeering1 zie ,koreshieten4 ,omkooping der rechters1 ,,ii1 #ahd4 --,zie ,rechters4 ,ommat1 volk dat n godsdienst belijdt1 ,,xlv1 #bg1 n4 ,ommeya ,ebn ,khalf1 ,,xviii1 #bg1 n4 ,omvergeworpen steden1 zijnde ,sodom en ,gomorrah1 ,,lxix1 #i4 --,zie ,pentapolis4 ,omwending in de spelonk1 ,,xviii1 #ag4 ,omwikkelde profeet1 ,,lxxiii1 #a4 ,onbesneden harten beteekenis daarvan1 ,,ii1 #hb1 n4 ,ondankbaarheid van den mensch1 ,,xli1 #di-ea4 ,onderlinge dooden1 ,,iv1 #cc4 ,onderpanden1 vertrouwde goederen1 ,,ii1 #bhc1 n4 ,onderscheiding1 ,,iii1 #b4 --,van huichelaars1 zie ,openbaring4 ,onderscheid tusschen de profeten1 ,,ii1 #bhe4 ,ondervraging der dooden in het graf1 ,,vii1 #ce4 ,onderwijs ,,iii1 #aeh4 ,onderzoek van het graf1 ,,viii1 #eb1 n4 ,ondhorna1 zie ,rana4 ,ongehoorzaamheid1 ,,ii1 #hg4 --,aan den profeet1 ,,iii1 #aei1 n4 ,ongeletterde gezant 7,mahomet71 ,,vii1 #aef4 ,ongeloof1 ,,iv1 #adb4 ,ongeloovige 7,eblis71 ,,ii1 #cb4 ,ongeloovige ,arabieren1 ,,ii1 #ah1 n4 ,ongeloovigen 7,de71 ,,ii1 #aff2 ,v1 #de1 #ge2 ,,vi1 #bj en volg42 ,,xviii1 #hd1 n42 ,,xxxii1 #cj1 #dj en volg2 ,,lxxiii1 #aa-ac2 ,,lxxiv1 #dj en volg2 ,,cix1 geheel3 zie ,afgodendienaars4 --,zij betwijfelen het toekomstige leven1 ,,vi1 #bi en volg42 ,,xix1 #fg4 --,hun lot1 ,,iii1 #h1 #aab en volg4 --,hunne verstoktheid1 ,,vi1 #aji-aaa2 ,,xiii1 #cj en volg42 --,hunne gevoelens omtrent de geloovigen1 ,,iii1 #aad en volg4 --,zij hebben slechts meeningen1 geene kennis1 ,,liii1 #bi4 --,hoe men hen moet behandelen1 ,,iii1 #ahg2 ,,viii1 #dj2 ,,ix1 #e en volg42 ,,xlvii1 #d4 --,zij die ongeloovig sterven1 ,,iii1 #he4 --,zij die dien naam verdienen1 ,v1 #gg4 --,er blijft hun niets over1 dan zich op te hangen1 ,,xxii1 #ae4 --,hun uitroep omtrent ,jezus1 ,,xliii1 #eg1 n4 --,uitgedaagd tien1 ja zelfs n hoofdstuk des ,korans samen te stellen1 ,,xi1 #af4 --,versperren ,gods weg1 ,,viii1 #cf4 --,zie ,huichelaars4 ,ongeloovige vrouwen1 ,,lxvi1 #aj1 n4 ,ongelijkheid onder de menschen1 ,,xliii1 #ca4 ,ontdekking van een moordenaar1 ,,ii1 #fc1 n4 ,ontheffing van zware lasten1 ,,vii1 #aef4 ,onthouding van den oorlog1 ,,iv1 #gi4 --,van goede dingen1 ,v1 #hi1 n4 ,ontstaan van den afgodendienst onder ,salomo's dak1 ,,xxxviii1 #cc1 n4 ,ontvangenis1 ,,xix1 #bb4 ,ontwijders van den ,sabbath1 ,,ii1 #fa4 ,onwetenden1 ,,vi1 #ce1 #cg4 --,of ,heidensche ,arabieren1 ,,iii1 #ai1 n4 ,onwetendheid1 ,v1 #ee1 n4 ,onzichtbaarheid van den duivel1 ,,vii1 #bf1 n4 ,oogst1 ,,vi1 #adb4 ,oom van ,mahomet1 zie ,aboe ,lahab4 ,oor aan leugens leenen1 ,v1 #de4 ,oordeel1 ,,iv1 #fc2 ,,vi1 #aec4 ,men spreekt het uit1 volgens de heilige boeken van ieder volk1 ,v1 #dh en volg4 --,het laatste4 ,de teekenen die het zullen voorafgaan1 en wat er zal gebeuren1 ,,xxii1 #a en volg42 ,,xxiii1 #ajc en volg42 ,,xxxvii1 #ai en volg42 ,,xxxix1 #fg en volg42 ,,xliv1 #i en volg42 ,l1 #af en volg42 ,,liv1 #f en volg42 ,,lv1 #ce en volg42 ,,lxviii1 #db2 ,,lxix1 #ac en volg42 ,,lxx1 #h en volg42 ,,lxxvii1 #g en volg42 ,,lxxx1 #cc2 ,,lxxxi1 #a en volg42 ,,lxxxii1 #a en volg42 ,,lxxxiv1 #a en volg42 ,,lxxxviii1 geheel2 ,,xcix1 geheel2 ,c1 #i en volg42 ,,ci1 #c en volg4 --,der menschen1 ,,xvii1 #gc en volg4 --,uitspreken1 ,v1 #ajj1 n4 ,ooren van het vee afsnijden1 ,,iv1 #aah4 ,oorlog 7,de71 ,,iv1 #ajc2 ,,viii1 #ei en volg42 ,,ix1 #abc1 #abd2 ,,xlvii1 #d1 #e1 #cg2 ,,xlviii1 #af1 #ag4 --,wie er van verschoond is1 ,,ix1 #ib2 ,,xlviii1 #ag4 --,tusschen twee muzelmansche volken1 ,,xlix1 #i4 --,zie ,onthouding4 ,oorlogsbijdrage1 ,,ix1 #ib4 ,oorlogskamp voor de geloovigen1 ,,iii1 #aag4 ,oorlogsvuur1 zie ,god4 ,oorlog voor ,gods zaak1 ,,ii1 #ahf1 n4 ,oorspronkelijk boek1 ,,xliii1 #c4 ,oostersche vrouwen bedekken het aangezicht1 ,,xix1 #ag1 n4 ,oostersch spreekwoord1 zie ,spreekwoord4 ,openbaring1 ,,ii1 #ic1 n4 --7,ontvangst van een gedeelte daarvan71 ,,iii1 #bb4 --7,de71 ,,vi1 #ia1 #ic2 ,,viii1 #fe1 n42 ,,xliii1 #eb4 --7,het dier der71 ,,xxvii1 #hd4 --,aan de bij1 zie ,bij4 --,aan ,jozef1 ,,xii1 #ae4 --,des ,korans1 zie ,duur4 --,gods1 ,,ii1 #hd4 --,in het boek1 ,,iv1 #aci4 --,tot onderscheiding van huichelaars1 ,,xxix1 #a1 n4 ,openbaringen1 ,,ii1 #c4 --,zie ,god4 ,opening der spelonk1 ,,xviii1 #af4 ,open weg1 ,v1 #eb4 ,opgevouwen zon1 naam welken men in 't ,arabisch een tulband geeft1 ,,lxxxi1 #a1 n4 ,opheldering van plaatsen1 ,v1 #ah4 ,opperhoofd1 zie ,imam4 ,oproeping der ,joden om den ,koran te ontvangen1 ,,ii1 #ch1 n4 --,door den profeet1 ,,iii1 #adg4 ,opsluiting van vrouwen1 zie ,afzonderlijk4 ,opstand1 ,,ix1 #dh4 ,opstanding1 ,,xxxvi1 #ea1 n4 --7,de7 der dooden in den ,koran duidelijk verklaard1 ,,ii1 #bfa-bfc2 ,,iii1 #ajb en volg42 ,,vii1 #ee2 ,,xiii #e2 ,,xvi1 #dj2 ,,xvii1 #eb1 #ajj1 #aja2 ,,xix1 #fi1 n42 ,,xxii1 #e2 ,,xxiii1 #cg1 #hb2 ,,xxvii1 #fe en volg42 ,,xxx1 #di2 ,,xxxii1 #i en volg42 ,,xxxiv1 #g1 #h2 ,,xxxv1 #aj2 ,,xxxvi1 #gg en volg42 ,,xxxvii1 #af en volg42 ,,xli1 #ci2 ,,xliii1 #aj2 ,,xlv1 #bd en volg42 ,l1 #c en volg42 #ad2 ,,lvi1 #df en volg42 ,,lxiv1 #g2 ,,lxxv #c1 #d1 #cg-dj2 ,,xcix1 geheel4 --,zie ,obba ,ebn ,khalf4 ,opstandingsdag1 ,v1 #ajh4 ,optooien bij het gebed1 zie ,god4 ,opwekking van dooden1 ,,ii1 #bdd1 n4 ,othman ,ebn ,matun1 diens bekeering1 ,,xvi1 #ib4 n4 ,ouderdom van ,sara en ,abraham bij ,izaaks geboorte1 ,,xi1 #ge1 n4 --,zie ,zacharias4 ,overspel1 ,,iv1 #ai1 #cj2 ,,xvii1 #cd2 ,,xxiv1 #b-aj2 ,,xxxiii1 #cj4 ,overspeligen1 zie ,eed4 --,zie ,straf4 ,overtreding der kinderen ,israls1 ,,xvii1 #d4 ,overvallende 7,de71 een der namen van den jongsten dag1 ,,lxxxviii1 bl4 #faf1 n4 ,overweging1 ,,xlii1 bl4 #eaj1 n4 ,overwinning te ,bedr1 ,,xxiii1 #ff1 n4 ,ozar1 dezelfde als ,ezra of ,esdras2 diens lotgevallen1 ,,ii1 #bfa1 n42 ,,ix1 #cj4 ,p ,paarden1 ,,iii1 #ab4 ,paradijs of tuin2 verblijf der zaligen en zijne geneugten1 ,,ii1 #bc2 ,,iii1 #ac2 ,,iv1 #fj2 ,x1 #i2 ,,xiii1 #bb-bd2 ,,xix1 #fa-fd2 ,,xxxv1 #cj2 ,,xxxvi1 #ee en volg42 ,,xxxvii1 #ci en volg42 ,,xxxviii1 #dh en volg42 ,,xxxix1 #ba2 ,,xli1 #cj2 ,,xliii1 #gj en volg42 ,,xlvii1 #af en volg42 ,,lv1 #df-gh2 ,,lvi1 #aj-ci2 ,,lvii1 #ba2 ,,lxxvi1 #aa-bb4 ,passie van ,jezus door ,mahomet verworpen1 zie ,mahomet4 ,pelgrimstocht1 ,,ix1 #c2 ,,xxii1 bl4 #cfe1 n4 ,pelgrimstocht naar ,mekka1 ,,ii1 #aec1 #aib1 #aic2 ,,iii1 #ia2 ,v1 #b1 #ie1 #if1 #ig2 ,,xxii1 #ce4 ,pentapolis 7,de72 de omvergeworpen steden 7,al ,motakifat71 ,,ix1 #ga1 ,,liii1 #ed2 ,,lxix1 #i4 ,pentateuchus1 ,,ii1 #he1 n4 ,personen welke op den dag des oordeels niet met schrik zullen worden getroffen1 ,,xxvii1 #hi4 ,persoon die ,jozef uit den put trok1 zie ,malek ,ebn ,dhor4 ,pharao1 ,,ii1 #df2 ,,iii1 #i2 ,,viii1 #ed2 ,x1 #gf-ib2 ,,xi1 #ii2 ,,xiv1 #f2 ,,xvii1 #ajc en volg42 ,,xx1 #be en volg42 ,,xxvi1 #i en volg42 ,,xxvii1 #ab2 ,,xxviii1 #b en volg42 ,,xxix1 #ch4 ,,xxxviii1 #aa en volg42 ,,xl1 #be en volg42 ,,xliii1 #de en volg42 ,,xliv1 #af en volg42 ,l1 #ab2 ,,li1 #ch en volg42 ,,liv1 #da en volg42 ,,lxix1 #i en volg42 ,,lxxiii1 #ae en volg42 ,,lxxix1 #ag en volg42 ,,lxxxv1 #ag1 #ah4 --,hij wil den hemel bereiken1 ,,xl1 #ch en volg4 --,bezitter der staken1 ,,xxxviii1 #aa4 --,doet een hoogen toren bouwen1 om den ,god van ,mozes aan te vallen1 ,,vii1 #acc1 n4 --,door wilde dieren bewaakt1 ,,xl1 #dh1 n4 --,er was een geloovige in zijn gezin1 ,,xl1 #bi4 --,zijne vrouw zie ,asia4 ,pharaos onrechtvaardige handeling1 ,,vii1 #aja4 --,ontevredenheid over ,mozes' antwoorden1 ,,xxvi1 #bf1 n4 --,hij eischte1 door zijne onderdanen aangebeden te worden1 #bh4 --,volk1 ,,iii1 #i4 --,woorden bij zijn uiteinde1 ,x1 #ij4 ,plaats bij ,gods troon1 zie ,illioen4 --,der oproeping1 ,l1 #dj4 ,plaatsing der ark1 ,,xi1 #df4 ,plaatsen in de schrift voorbijgaan1 ,v1 #ah4 ,plagen1 ,,xliii1 #dg1 n4 --,over de ,egyptenaren1 ,,vii1 #acj4 ,plant1 zie ,jaktin4 ,pleegkinderen1 het huwelijk daarvan1 ,,xxxiii1 #d1 #e1 #cg4 ,plek waar ,saleh en zij die in hem geloofden1 vergaderden om te bidden1 ,,xxvii1 #eb4 n4 ,plichtbetrachting1 ,,vi1 #ace4 ,plichten der mannen omtrent de vrouwen na de echtscheiding ,,xxxiii1 #dh4 --,jegens bloedverwanten1 zie ,bloedverwanten4 ,poort biddende binnengaan1 ,,iv1 #aec4 ,potiphar1 ,,xii1 #ba1 n4 --,diens vrouw1 zie ,zoleikha4 --,wil ,jozef tot zoon aannemen1 ,,xii1 #ba4 ,prediker3 woorden die hij gebruikt1 ,,ii1 #ai1 n4 ,propheet ,mahomet 7,de71 zie ,mahomet4 --,zijne voorrechten en plichten der geloovigen jegens hem1 ,,xxiv1 #fc3 ,,xxxiii1 #di en volg42 ,,xlviii1 #h1 #i4 ,profeet 7,de7 bedriegt niet1 ,,iii1 #aee4 --,uit ,mekka verdreven1 ,,ix1 #dj4 --,hij ontvangt den buit eener expeditie naar ,al ,nadir1 ,,lix1 #f1 n4 --,zie ,ahmed4 ,zie ,dhu' ,lkefl1 ,elisa en ,elias4 --,zie ,edris1 ,hoed1 ,lot1 ,noach1 ,shoab4 --,zie ,omwikkeld4 --,zie ,vermaningen4 ,profeten en zendelingen of apostels1 ,,xix1 #db1 n4 --,wat zij zijn1 ,,xxi4 #g en volg4 --,zij hebben alleen de openbaring van een eenigen ,god ontvangen1 ,,xxi1 #be4 --,er zijn van verschillende graden1 ,,ii1 #bed2 ,,xvii1 #eg4 --,de geloovigen maken geen onderscheid tusschen hen1 ,,ii1 #bhe4 --,men moet in hen gelooven1 ,,iii1 #gd4 --7,de oude71 ,,xxxiii1 #ch en volg4 --7,de valsche71 ,,vi1 #ic4 --,,xxi1 bl4 #cee1 n4 --,zie ,god4 --,zie ,onderscheid4 ,psalmen 7,de71 ,,xvii1 #eg2 ,,xxi1 #aje4 ,put1 ,,xii1 #ae4 n4 ,r ,raad van ,mekka's voornaamste bewoners1 ,,xcvi1 #ag1 n4 ,rabb1 meester of heer1 ,,iii1 #gd1 n4 ,rail1 zie ,zoleikha4 ,rana1 ,,ii1 #ih4 ,rakin 7,al71 ,,xviii1 #h4 ,ramadan 7,de71 maand1 waarin de ,koran werd geopenbaard ,,ii1 #aha4 ,rass 7,al71 ,,xxv1 #dj2 ,l1 #ab4 ,rawasiya1 grondslag of basis1 ,,xxxi1 #i1 n4 ,redding der ,arkbewoners1 ,,vii1 #fb4 ,regen 7,de72 ,god zendt dien1 ,,xxx1 #dg4 --,de oude ,arabieren waren van gevoelen1 dat zij dien aan sommige sterren verschuldigd waren1 ,,xxv1 #eb1 n4 --,van steenen op de achterblijvers1 ,,vii1 #hb4 ,rechter1 zie ,scheidsrechters4 ,rechters omkoopen1 ,,iv1 #aei1 n4 ,rechten weg verlaten1 ,v1 #ha4 ,rechtschapen1 ,,iii1 #aji4 ,rechtvaardigen1 ,,iv1 #eb4 ,reinheid1 ,,ii1 #bcb4 ,reinigingen1 zuiveringen1 ,,iv1 #df4 --,met zand1 bij gebrek aan water1 ,v1 #h en #i4 ,reis der ,isralieten door de woestijn1 ,v1 #bi1 n4 --,gedurende vier maanden1 ,,ix1 #b4 --,naar den hemel1 zie ,mahomet4 ,reita ,bint ,saad ,ebn ,teijm1 die des nachts haar dagwerk vernietigde1 ,,xvi1 #id1 n4 ,reizen op zee1 ,,xvii1 #fh en volg4 ,reizigers 7,de7 ,,xvii1 #bh4 ,rekeningen 7,het opmaken daarvan71 ,,ii1 #aih4 ,ressoel1 bode of profeet1 ,,ii1 #i1 n4 ,reuzen1 ,v1 #be4 ,richting bij het gebed1 ,,xix1 #af1 n4 --,des lichaams bij het gebed1 zie ,kebla4 ,rivier1 zie ,beproeving4 --,zie ,kauther4 ,romeinen1 zie ,grieken4 ,rondtrekken van de ,caaba bij een pelgrimstocht1 ,,xxii1 #cj4 ,roode zee1 het verdrinken daarin1 ,,vii1 #acb4 ,rook1 ,,xliv1 bl4 #ebj1 n4 --,verschillende meeningen daaromtrent1 #aj1 n4 ,ruben1 ,,xii1 #aj en volg41 #hj1 n4 ,rubil1 zie ,ruben4 ,rug toekeeren1 ,,ii1 #ach4 ,rustplaats1 zie ,god4 ,rijkdommen2 gebruik daarvan1 ,v1 #af1 n4 --,zie ,isralieten4 ,s ,s1 ,,xxxviii1 #a1 n4 ,saba1 land1 ,,xxvii1 #bb en volg42 ,,xxxiv1 bl4 #dfa1 n4 --,de koningin van dat land1 ,,xxvii1 #bc4 ,saad wordt1 op aanraden van ,aboe-,bekr1 een ,moslem1 ,,xxxi1 #ad1 n4 ,sabbath 7,viering van den71 ,,ii1 #fa1 n42 ,,vii1 #afc4 ,sabbathschenders in apen en varkens veranderd1 ,v1 #hb1 n4 ,sabbathschending ,,iv1 #ej4 ,sabbesten 7,de7 die gelooven1 zullen beloond worden1 ,,ii1 #ei2 ,v1 #gc2 ,,xxii1 #ag4 --,zie ,eblis4 ,safa1 een berg1 ,,ii1 #aec4 ,safiya ,bint ,hoyai1 een der vrouwen van den profeet1 ,,xlix1 #aa1 n4 ,sakhar1 een demon1 ,,xxxviii1 #cc1 n4 ,saleh1 profeet1 ,,vii1 #ga2 ,,xi1 #fd2 ,,xxvi1 #adb en volg42 ,,xxvii1 #df2 ,,liv1 #bf en volg4 --,zie ,plek4 ,salomon1 ,,ii1 #if2 ,,vi1 #hd4 --,zijn oordeel1 zijne wijsheid en zijne macht1 ,,xxi1 #gh en #gi4 --,gebiedt de geniussen en de winden1 ,,xxi1 #ha1 #hb2 ,,xxvii1 #ag en volg42 ,,xxxiv1 #aa2 ,,xxxviii1 #ch1 n4 --,waarom dit geschiedde1 ,,xxxviii1 #cj1 n4 ,salomo1 ,davids erfgenaam1 ,,xxvii1 #af4 --,hij vertrekt als pelgrim naar ,mekka1 #bj1 n4 ,salomo's offer van paarden1 ,,xxxviii1 #cj1 n4 --,zijn verlies van den troon1 #cc4 --,paleis1 ,,xxvii1 #dd4 --,zijn besluit de koningin van ,saba tot vrouw te nemen1 #de1 n4 --,rechtspraak1 ,,xxi1 #gi1 n4 --,dood1 ,,xxxiv1 #ac1 n4 ,samaritaan 7,de7 7,al ,sameri7 maakt het gouden kalf voor de ,isralieten1 ,,xx1 #hg1 n4 #if4 ,samenzwering der ongeloovigen1 ,,viii1 #cj4 ,sarim1 ,,xviii1 #ha1 n4 ,satan1 als schutspatroon kiezen1 ,,iv1 #aah4 --,bereidt de daden1 ,,vi1 #dc4 --7,gesteenigde71 ,,iii1 #ca4 --,zie ,eblis4 --,zie verleiding4 ,satans bedrog1 ,,ii1 #bga4 ,saul1 zie ,thaloet4 ,schaduw 7,de71 ,,xxv1 #dg4 ,scharen1 ,,xxxix1 bl4 #dia1 n4 ,schatting1 betaling daarvan1 ,,ix1 #bi4 ,scheiding2 formule uitgesproken door sommigen1 welke het voornemen daartoe hebben4 ,aanmerking daarop1 ,,lviii1 #b1 n4 --,zoenprijs bij het niet houden dier gelofte1 #d4 --,tijdstip van het wegzenden der vrouwen1 ,,lxv1 #a4 --,in den godsdienst1 ,,vi1 #afj4 ,scheidsrechter1 ,,iv1 #ci4 ,schending van het verbond1 ,,iv1 #aed4 ,schepen1 ,,xvii1 #fh en volg2 ,,xxxi1 #cj volg4 ,schepper1 zie ,engelen4 ,schepping 7,de7 der wereld1 ,,xvi1 #fg en volg42 ,l1 #cg en volg4 --,verscheidenheid daarvan1 ,,xiii1 #c1 #d2 ,,xxxv1 #be4 --,der hemelen en der aarde1 ,,xli1 #h-aa4 --,hoe ,god den mensch heeft geschapen1 ,,xvi1 #d4 --,wat ,god voor den mensch heeft geschapen1 ,,xvi1 #e en volg4 #ha1 #hb1 #hc4 --,des menschen1 ,,xx1 #e2 ,,xcvi1 #b1 zie ,mensch4 --,der aarde1 zie ,dagen4 ,scheren van baarden en hoofden der pelgrims1 ,,xxii1 #cj1 n4 ,schikking der gebeurtenissen1 zie ,nacht4 --,van eene zaak1 zie ,minnelijk4 ,schimpnamen1 het is verboden die te geven1 ,,xlix1 #aa4 ,schrift1 ,,ii1 #abc1 n4 --,verklaarders1 zie ,al ,beidwi4 ,schriften1 zie ,vervalsching4 ,schriftvervalsching1 zie ,beschuldiging4 ,schriften 7,de ,heilige7 door de ,joden en de ,christenen vervalscht1 ,,ii1 #gc2 ,v1 #ah4 --,de menschen der ,heilige ,schrift zijn ,joden en ,christenen1 ,,xxix1 #de2 zij zijn allen niet even slecht1 ,,iii1 #aji1 #aaj4 ,schudding des hemels1 ,,vii1 #gi4 ,schulden1 zie ,schuldvorderingen4 ,schuldenaars2 hoe men die moet behandelen1 ,,ii1 #bhj4 ,schuldvordering en ,schulden1 ,,ii1 #bhb4 ,schutspatroon1 zie ,satan4 ,schijn1 zie ,serb4 ,selsebil1 fontein of bron in het paradijs1 ,,lxxvi1 #ah4 ,serb1 bedriegelijke schijn dikwijls1 in het oosten1 in zandige vlakten gezien1 ,,xxiv1 #ci1 n4 ,sheddab1 doet tuinen aanleggen1 die het denkbeeld van het paradijs moeten geven1 ,,lxxxix1 #f1 n4 ,shemkha1 moeder van ,noach1 ,,lxxi1 #bi1 n4 ,shoab1 profeet der ,madianieten1 behuwdvader van ,mozes1 ,,vii1 #hc1 n42 ,,xi3 #he en volg42 ,,xv1 #gh1 n42 ,,xxvi1 #agf en volg2 ,,xxix1 #ce en volg4 ,sidjin1 ,,lxxxiii1 #g en volg4 ,sina1 berg1 ,,ii1 #fj1 #hg2 ,,iv1 #aec2 ,,vii1 #agj2 ,,xx1 #hb2 ,,xxviii1 #dd-df2 ,,lii1 #a4 ,zie ,berg4 ,slaaf1 zie ,vrijmaking4 ,slaan met een deel der koe1 ,,ii1 #fh4 ,slaap en ontwaken der spelonkbewoners1 ,,xviii1 #bj4 ,slag2 een der namen van den jongsten dag1 ,,ci1 #a en volg4 ,slag 7,de7 van ,honein1 ,,ix1 #be4 ,slachten van dieren1 ,,vi1 #aci4 ,slachting te ,bedr1 ,,xxiii1 #gb1 n4 ,slang1 ,,vii1 #ajd1 zie ,straf4 ,slaven1 ,,xxiv1 #cb1 #cc1 zie ,vrijmaking4 ,slavinnen1 ,,iv1 #c4 ,slechte daden1 ,,ii1 #ge4 ,snappende vogels1 die het leger van ,abraha ,ebn al ,sabah verdelgen1 ,,cv1 #c4 ,sobhanahoe2 beteekenis daarvan1 ,,ii1 #aaj1 n4 ,sodom door een wind vernield1 ,,xxix1 #ci4 --,zie ,bewoners4 ,soera1 beteekenis daarvan1 ,,ix1 #hg1 n4 ,sohaib1 zie ,shoab4 ,soheib 7,vlucht van71 ,,ii1 #bjc1 n4 ,spelen1 ,v1 #ic4 ,spelonk1 ,,xviii1 bl4 #cbb1 n4 --,der zeven slapers1 ,,xviii1 #h4 ,spelonkbewoners zenden iemand naar de stad1 ,,xviii1 #hh4 --,zie slaap4 ,spin 7,de71 ,,xxix1 bl4 #dbi1 n4 #dj4 ,spotters1 ,,xv1 #ie ,spreekwoord der ,oosterlingen1 ,,vii1 #ch4 ,spijzen1 zie ,verboden4 ,stad1 volgens sommigen1 ,jericho of ,jeruzalem1 ,,ii1 #ee1 n4 --,in ,hejz4 ,zie ,madian4 --,zie ,ailah4 ,stadhouder ,gods1 ,,ii1 #bh4 ,stammen die weigerden ,mahomet en zijne expeditie te volgen1 ,,xlviii1 #aa1 n4 ,stam van ,leith hield het voor ongeoorloofd dat de mensch alleen at1 ,,xxiv1 #fj1 n4 --,zie ,ad4 --,zie ,thamoed4 ,standbeelden en andere voorstellingen van levende wezens1 ,v1 #ib4 ,staven in slangen veranderd1 ,,vii1 #aad4 ,steden verwoest ,,ix1 #ga2 ,,xviii1 #eh4 ,steenregen in ,sodom1 ,,xi1 #hd4 ,stelen2 straf daarvoor1 ,v1 #db4 ,sterken 7,de7 en de zwakken op den dag des oordeels1 ,,xxxiv1 #cj en volg4 ,ster1 ,,liii1 #a4 ,sterren1 ,,xvi1 #af4 7,verschietende74 ,wat zij zijn1 ,,xv1 #af en volg42 ,,xxxvii1 #ac1 n42 ,,lxvii1 #e2 ,,lxxii1 #h4 --,de aanbidding daarvan is verboden1 ,,xli1 #cg4 ,stokken tot het bouwen van kooien voor vee1 ,,liv1 #ca4 ,straf1 ,,ii1 #ef2 ,,vi1 #fe2 ,,vii1 #cf4 --,voor hen die vragen ,god te zien1 ,,iv1 #aeb4 --,der bestrijders van ,god en zijn ,apostel1 ,v1 #cg4 --,der slang en des duivels1 ,,vii1 #ba1 n4 --,des moordenaars1 ,,xvii1 #ce1 n4 --,op den dag des oordeels1 ,,lii1 #dg1 n4 --,uitstel1 ,,vii1 #ad1 n4 --,van ,adam en ,eva1 ,,vii1 #bc en volg4 --,van afgodendienaars1 ,,liii1 #dd1 n4 --,van een moordenaar1 ,,ii1 #agc1 n4 --,van hen1 die de aalmoezen niet stipt betalen1 ,,iii1 #agf1 n4 --,van overspeligen ,,xxiv1 #b4 --,van ,pharaos volk1 ,,xl1 #dj en volg4 --,voor de ongeloovigen ,,viii1 #ab4 ,straffen2 niemand daartoe in staat gelijk ,god1 ,,lxxxix1 #bf4 ,straf der ongeloovigen1 ,,xviii1 #eg1 n42 ,,xix1 #fi1 n4 --,zie ,god4 ,strijd over ,god1 ,,ii1 #acc1 zie ,nimrod4 ,strijden voor ,gods zaak1 ,,iv1 #gf4 ,strijdpunten beslist1 ,,iii1 #bb4 ,syrius1 het hondsgesternte1 ,,liii1 #ej1 n4 ,t ,taal der vogels1 ,,xxvii1 #af4 --,jezus in den mond gelegd1 #gc1 n4 ,taalkweeking1 zie ,arabieren4 ,taalvoering1 zie ,gepaste4 ,taboek 7,zending van71 ,,ix1 #hb en volg4 ,tafel1 bl4 #aeb1 n41 #aab4 --,gedekt van den hemel gekomen1 ,v1 #aac1 n4 ,tafels1 ,,vii1 #adb1 #adi1 #aec4 ,tagut2 naam van elken afgod1 ,,ii1 #beg en volg2 ,,iv1 #ed1 #gh1 zie ,thagut4 ,taghut1 ,v #fe4 ,talk1 een banaan1 ,,lvi1 #bh1 n4 ,taloet1 zie ,talut4 ,talut of ,saul1 ,,ii1 #bdh-bej4 ,tamarissen2 een kleine heester1 ,,xxxiv1 #ae4 ,tasnim2 eene fontein in het paradijs1 ,,lxxxiii1 #bg en #bh4 ,teeken1 ,,vi1 #abd4 --,der nadering van den dag des oordeels1 zie ,jongste uur4 ,tekst der schriften2 het aannemen en verwerpen daarvan1 ,v1 #dd4 ,tempels1 ,,xxiv1 #cf1 n4 ,tempel van ,cob1 ,,ix1 #aji1 n4 --,zie ,caaba4 ,terugkeer tot ,god1 ,,ii1 #aea2 ,,vi1 #ch4 ,testamenten1 ,,ii1 #agf en volg4 ,v1 #aje en volg4 --,zie ,vervalsching4 ,t4 ,h4 ,,xx1 bl4 #cdd1 n4 ,thaghoet1 zie ,tagut4 ,thagoet1 zie ,tagut4 ,thagut1 ,,iv1 #fc1 zie ,taghut2 ,,xvi1 #ch4 ,thaloet1 zie ,saul4 ,thamoed1 ,,xxix1 #ci4 --,een ,arabische stam1 die tot den afgodendienst overging1 ,,vii1 #ga1 n4 ,thamoedieten 7,de7 houden met hunne kameelen beurten in het water drinken1 ,,xxvi1 #aee4 --,dringen op een mirakel aan1 ,,vii1 #ga1 n4 ,zie verder ,themoed en ,themoedieten4 ,thamud1 zie ,ad4 ,themoed of ,themoedieten1 ,arabische bevolking1 ,,ix1 #ga2 ,,xi1 #fd en volg41 #ih2 ,,xiv1 #i2 ,,xv1 #hj2 ,,xxii1 #dc2 ,,xxv1 #dj2 ,,xxvi1 #ada en volg42 ,,xxvii1 #df2 ,,xxix1 #ci2 ,,xxxviii1 #ab2 ,,xl #cb2 ,,xli1 #ab en volg42 ,l1 #ab2 ,,liii1 #eb2 ,,liv1 #bc2 ,,lxix1 #d en volg42 ,,lxxxv1 #aa2 ,,lxxxix1 #h4 ,theodicea1 ,,lxxxiii1 #d en volg4 ,thora 7,de7 ,pentateuchus1 ,,iii1 #b1 #dc1 #eh1 #hg2 ,v1 #dg en volg42 #gj1 #gb1 #aaj2 ,,vii1 #aef2 ,,ix1 #aab2 ,,xxviii1 #dc en volg42 ,,xlviii1 #bi2 ,,lxi1 #f1 ,,lxii1 #e4 ,thojeba of de gelukzaligheid1 ,,xx1 bl4 #cdd1 n4 ,tobba1 bijnaam van zekere ,arabische vorsten1 ,,xliv1 #cf2 ,l1 #ac4 ,tobbe1 zie ,hamyarieten4 ,toekomstig leven1 ,,vi1 #cb2 ,,xlii1 #ai1 zie ,opstanding4 ,toevluchtsoord1 ,,ii1 #aai4 ,toewa1 zie ,towa4 ,tocht1 ,,ix1 #ic4 ,toonbeelden van deugd1 ,,lxvi1 ,,ii1 #ab4 ,toorn 7,de71 ,,iii1 #abh4 ,toovenaars 7,de71 ,,vii1 #aji en volg4 --,van ,egypte1 ,x1 #gg en volg42 ,,xx1 #ec en volg42 ,,xxvi1 #cc en volg4 ,tooverij1 ,v1 #aaj2 ,,vi1 #g4 ,towa1 vallei1 waar ,god tot ,mozes sprak1 ,,xx1 #ab2 ,,lxxix1 #af1 zie ,god4 ,troepen1 vijandelijke ,c1 #e4 ,trompet 7,de7 van het laatste oordeel1 teeken van den jongsten dag1 ,,xxxiii1 #ajc2 ,,xxxvi1 #di1 #ea1 #ec2 ,,xxxvii1 #ai2 ,,lxix1 #ac2 ,,lxxix1 #f1 #g2 ,,lxxx1 #cc4 --,zie ,klank4 ,tuchtiging van vrouwen1 ,,iv1 #ch4 ,tuin1 ,,ii1 #cc4 --,bezitters daarvan om hunne hardvochtigheid gestraft1 ,,lxviii1 #ag1 n4 --,of het ,paradijs1 zie ,paradijs4 ,men vindt dit met beide namen bestempeld4 ,tulband1 zie ,opgevouwen zon4 ,twisten1 geloofsgeschillen1 ,,xxix1 #de4 ,twist nopens ,jezus4 ,,iv1 #aef4 --,omtrent ,maria1 ,,iii1 #ci4 --,omtrent oude geldstukken1 ,,xviii1 #bj1 n4 --,over ,abraham1 ,,iii1 #eh4 --,van ,christenen en ,joden over de eenheid ,gods1 ,,iii1 #aja4 ,twijfelaars1 ,v1 #dg4 ,twijfelachtige ,mahomedanen1 ,,ix1 #dc en volg4 ,tijdelijke goederen dezer wereld1 ,,vii1 #afh4 ,tijdingen1 het is verboden valsche te verspreiden1 ,,iv1 #he4 ,tijdrekening der ,arabieren1 zie ,arabieren4 ,tijdstip en plaats van den dood der offeranden1 ,,xxii1 #cd4 --,waarop ,noach in de ark ging1 ,,xi1 #ej4 ,tijdverloop in de spelonk1 ,,xviii1 #ah4 ,tijdverloop tusschen twee profeten1 ,v1 #bb1 n4 ,u ,uitdaging om een hoofdstuk des ,korans samen te stellen1 zie ,ongeloovigen4 ,uiteinde van den goede1 ,,xviii1 #ca1 n4 --,van den zondaar1 ald4 ,uitlegging van het boek1 ,,vii1 #ej en volg4 ,uitroep van den man1 die ,jozef uit den put trok1 ,,xii1 #ai4 ,uitspanning1 ,,xxi1 #af en volg4 ,uren waarop de slaven zonder verlof de kamer niet betreden1 ,,xxiv1 #eg4 ,uur van het middaggebed1 ,,xvii1 #hj4 --,van het nachtgebed1 aldaar4 --,van het ochtendgebed1 aldaar4 --,of dag van het laatste oordeel is aan geen twijfel onderhevig1 ,,xviii1 #bj2 ,,xliii1 #fa1 #ff4 ,uien1 enz41 bede tot ,god die te laten groeien1 ,,ii1 #eh4 ,v ,vagevuur 7,het71 ,,vii1 #dd1 n4 ,vallei van ,honein1 ,,ix1 #be4 --,der mieren1 ,,xxvii1 #ah4 ,valsche aantijging1 ,,iv1 #aab1 #aac4 --,getuigenis1 ,,iv1 #ajh1 n4 --,goden1 ,,ii1 #bb1 n4 --,maten en gewichten1 ,,vii1 #hc4 --,maten en gewichten1 zie ,bedriegers4 ,valstrikken spannen1 ,,vi1 #abc4 ,vasten 7,de71 ,,ii1 #agi-ahc2 ,v1 #ia4 ,vastendagen1 ,,ii1 #ahj1 #aha1 n4 en #ahc1 n4 ,vee1 ,,vi1 bl4 #aga1 n4 ,veldslag1 zie ,bedr4 ,verandering van hemel en aarde1 ,,xiv1 #di4 ,verblijf1 ,,ix1 #f4 --,in de hel1 ,,iv1 #ic4 ,verbod omtrent het verblijf van belijders van eenen vreemden godsdienst in de nabijheid van ,mekka1 ,,ix1 #bh1 n4 --,valsche maten1 zie ,maten4 --,van drinken en spelen1 ,,ii1 #baf4 --,van het gebruik der waterputten van de ,thamoedieten1 ,,vii1 #ge1 n4 --,van slechte dingen1 ,,vii1 #aef1 n4 ,verboden boom1 ,,vii1 #ah en volg4 --,huwelijken ,,iv1 #bg4 --,spijs aan de ,joden1 ,,vi1 #adg4 --,spijzen1 het eten van vloeibaar bloed1 ,,vi1 #adf4 --,spijzen1 ,,vi1 #adg2 ,,xvi1 #aaf4 --,spijzen1 zie ,voedsel4 --,voedsel1 ,v1 #df4 --,vrucht1 zie ,adam4 ,verbond met de duivels1 ,,xxvi1 #bbb1 n4 --,met de ongeloovigen1 ,,lx1 #a en volg4 --,met de ongeloovigen aangegaan1 ,,ix1 #d4 --,men moet dit in acht nemen1 ,,xvi1 #ic en volg4 ,verbondenen ,,xxxiii1 bl4 #ddh1 n4 ,verdediging van den zondaar1 ,,iv1 #ajf4 ,verdeelers1 beteekenis van dat woord1 ,,xv1 #ij4 n4 ,verdeeling van den buit1 ,,viii1 #db4 --,van hemel en aarde1 ,,xxi1 #ca1 n4 ,verderf ,,ii1 #aj1 n4 ,verdoemden 7,de71 ,,iii1 #hj en volg4 #ajb2 ,,vi1 #fi2 ,,vii1 #db en volg2 ,,xi1 #ajh2 ,,xxviii1 #bh1 #ajj en volg42 ,,xxi1 #de en volg42 ,,xxii1 #bj en volg42 ,,xxv1 #bi en volg42 ,,xxxi1 #e1 #f2 ,,xxxix1 #ag en volg4 #fa2 ,,xliv #dc-ej2 ,,liv1 #da en volg42 ,,lvi1 #dj en volg42 ,,lxix1 #be en volg42 ,,lxxvii1 #ae en volg42 ,,lxxxviii1 #a-g2 ,,lxxxix1 #bb en volg2 ,,xcviii1 #e2 ,,cix1 #a en volg4 ,verdoemenis1 zie ,vonnis4 ,verdrukking der ,joden1 ,,vii1 #aff4 ,verdrijving uit het paradijs1 ,,ii1 #cd4 ,vereering der vrouwen1 ,,iv1 #a4 ,vergefelijke zonden1 zie ,zonden4 ,vergelijken met insecten1 ,,ii1 #bd4 ,vergiffenis1 ,v1 #af4 --,van een huichelaar1 ,,ix1 #ha1 n4 --,der berouwhebbenden1 ,,xxxix1 #ed1 n4 ,verhindering van ,abrahams offer1 zie ,bevel4 ,verkwistenden1 ,,xvii1 #bi-ca4 ,verlangen naar den dood1 ,,iii1 #acg4 ,verleiding1 ,,viii1 #be1 #ci4 --,van sommige dienaren door satan ,,iv1 #aah4 ,vermaningen des profeets1 ,,xxiv1 #fc1 n4 ,verminkten en zieken2 het eten met dezen niet onteerend1 gelijk de afgodendienende ,arabieren geloofden1 ,,xxiv1 #fj4 ,vermogen der weezen1 ,,iv1 #b4 --,der zwakken van zinnen1 ,,iv1 #d4 ,vermoorden1 ,,ii1 #gi4 ,vernielen door wind1 zie ,sodom4 ,veronderstellingen 7,sommige7 zijne een zonde1 ,,xlix1 #ab4 ,veroordeelde spotternijen1 ,,xlix1 #aa4 --,laster1 ,,xlix1 #aa4 ,verontschuldiging bij den ,heer1 ,,vii1 #afd4 ,verruiling van vrouwen1 ,,iv1 #bd4 ,vers 7,het7 van den troon1 ,,ii1 #bef n4 ,verschietende sterren1 zie ,sterren4 ,verschijnen van den duivel1 ,,vii1 #ae4 --,voor ,god1 rijkdom noch kinderen verzellen u daarbij1 ,,vi1 #id1 n4 ,versierselen1 bij het bezoeken van den ,caaba1 ,,vii1 #bi1 #cj4 --,zie ,gouden4 ,verstoktheid der afgodendienaars1 ,,xxxvi1 #f en volg4 ,verstooting der vrouw4 ,,ii1 #bbf en volg42 ,,iv1 #bd1 zie ,echtscheiding4 ,vertrouwde goederen1 zie ,onderpanden4 ,vervalsching der ,schriften door ,joden en ,christenen1 ,,iii1 #fd1 n4 --,der ,schriften1 zie ,christenen4 --,van ,testamenten1 ,,ii1 #agg4 ,vervloeking van de verbergers der duidelijke leer1 ,,ii1 #aed4 ,vervulling der wenschen1 ,,iii1 #ade4 ,verwaarloozing van ,gods bevel1 ,,vii1 #adi4 ,verwoeste steden1 ,,xlvi1 #bf4 ,verwoesting van tempels1 enz41 ,,xxii1 #da4 ,verzen van den ,koran1 ,,ii1 #ahc1 n42 ,,xv1 #hg4 ,vischvangst 7,de71 ,v1 #ig4 ,visioen1 ,,xiii1 #de4 --,der gelukzaligen1 ,x1 #bg1 n4 ,vleesch1 dat mannen en vrouwen mogen eten1 ,,vi1 #adj4 ,vloeken eener natie1 ,,vii1 #cf4 ,vlucht der uitgewekenen naar ,medina1 ,,viii1 #bf1 n4 ,vluchtelingen naar ,ethiopi en ,medina1 ,,iv1 #ii1 n4 ,voedsel1 ,,xvi1 #fi4 --,der bewoners van ,mekka bij hongersnood1 ,,xxiii1 #gg n4 --,door ,joden of ,christenen gereed gemaakt1 ,v1 #g1 n4 --,verboden en niet verboden spijzen1 ,,ii1 #afh2 ,v1 #a1 #d2 ,,vi1 #aah4 --,voor hen1 die niet in den ,koran gelooven1 ,,lxxiii1 #ac4 --,zie ,verboden4 ,voedsters huwen1 ,,iv1 #bg4 ,voeren langs den rechten weg1 ,,iv1 #agd4 ,voertuig1 zie ,kameel4 ,vogel4 ,elk mensch heeft zijn vogel aan den hals bevestigd1 dat wil zeggen elk mensch heeft zijne bestemming1 ,,xvii1 #ad4 ,vogels door ,jezus gemaakt1 ,,iii1 #dc4 n4 --,zie ,taal4 ,volk dat n godsdienst belijdt1 zie ,ommat4 --,zonder kleedingen1 zie ,gog4 ,volken1 zie ,yajoej4 ,volmaakte vrouwen2 aantal daarvan1 ,,lxvi1 #ab1 n4 ,vonnis der verdoemenis1 door ,god bij den val van ,adam uitgesproken1 ,,xxxvi1 #f1 n4 ,voogd1 ,,ii1 #bhb4 ,voorbeschikking ,gods1 ,,ix1 #abb4 ,voorschriften1 ,v1 #g4 --,der zedeleer1 ,,ii1 #gg1 #adg-aej1 #bfc1 en volg42 ,,xxiii1 #ih2 ,,xxxi1 #ac1 #ad2 ,,xli1 #cd2 ,,xlii1 #cd en volg42 ,,xlvi1 #ad-af2 ,,xlix1 #aj1 #ac2 ,,lviii1 #aj en volg4 ,voorspoed der ongeloovigen1 ,,iii1 #aif4 --,van den mensch1 ,,xvii1 #ad1 n4 ,voorspraak1 wie die verkrijgen zal1 ,,xix1 #ij4 ,voorzorgen nemen tegen den oorlog1 ,,iv1 #gc4 ,vordering van den profeet1 ,,ii1 #ajb4 ,vriendelijkheid1 beter dan aalmoezen met onvriendelijkheid gegeven1 ,,ii1 #bfe4 ,vrienden kiezen1 ,v1 #fa2 ,,lx1 #a4 ,vriendschap1 zie ,geloovige4 ,vroomheid1 godvreezendheid1 waarin die bestaat1 ,,ii1 #agb4 --,zij wordt aanbevolen1 ,,xxx1 #bi4 ,vrouw1 die geschorst is1 ,,iv1 #abh4 ,vrouwen 7,de71 ,,iv1 #a en volg42 ,,xxiv1 #b1 #f1 #aj en volg41 #bf1 #ca1 #ei2 ,,lxv1 #a en volg42 ,,lxvi1 #a-e4 --,zij zijn voor de mannen geschapen1 ,,xxx1 #bj4 --,voorschriften1 haar betreffende1 ,,ii1 #bbf en volg4 --,zij zijn den mannen ondergeschikt1 ,,ii1 #bbh2 ,,iv1 #ch4 --,onvolmaakte wezens1 ,,xliii1 #ag4 --,voor wie zij zich kunnen toonen1 ,,xxxiii1 #ee4 --,onaangenaamheden1 waaraan zij zijn blootgesteld1 ,,ii1 #bbb4 --,van het hof van ,egypte1 ,,xii1 #ca4 --,overspeelsters ,,iv1 #ai4 --,hoe men haar moet behandelen4 ,,iv1 #bc4 --,haar1 die men niet bemint1 aldaar4 --,zij moeten bij overtredingen gestraft worden1 #ch4 --,geloovige en ongeloovige1 ,,lx1 #aj4 --,haar1 die de profeet kan huwen1 ,,xxxiii1 #di en volg4 --,geloovige ,,lxvi1 #aa1 #ab4 --,hare eischen1 ,,xxxiii1 #bh1 #bi1 ,,ii1 #df1 ,,iv1 bl4 #abi1 n4 --,van het paradijs1 ,,lvi1 #cd-cg4 --,van onberispelijk gedrag1 zie ,mohsinat4 --,zie ,aantal4 --,zie vereering4 ,vrouwenlisten1 ,,cxiii1 #d1 ,vruchten van het paradijs1 ,,ii1 #bc4 ,vrijdag1 door ,mahomet vooral bestemd voor ,gods openbare vereering1 ,,lxii1 #i1 n4 ,vrijmaking van een slaaf1 ,,xxiv1 #cc4 ,vrijstelling2 ,,ix bl4 #bai1 n4 #a4 ,vuur dat door wrijving wordt verkregen1 ,,xxxvi1 #hj2 ,,lvi1 #gj1 #ga4 --,door wrijving ontstaan1 zie ,hout4 --,ontsteken1 ,,ii1 #af4 --,uit den hemel nedergedaald1 ,v1 #ca1 n4 --,zie ,wijze4 ,vijand1 ,,ii1 #cd4 --,zie ,zwarte4 ,w ,waarheid1 ,v1 #hf4 --,spreken omtrent ,god1 ,,vii1 #afh4 ,waarschuwing1 zie ,dag4 ,waarzeggerij is verboden1 ,v1 #ib4 ,wacht-engelen afgelost1 ,,xvii1 #hj1 n4 ,wala1 vrouw van ,noach1 ,,xi1 #db1 n4 ,walid ,ebn al ,mogheira1 een van ,mahomets grootste tegenstanders1 ,,xc1 #e1 n4 ,wallen of dammen1 zie ,al ,arem4 ,ware en valsche leer1 ,,ii1 #beg4 --,geloovige1 ,,xl1 bl4 #dih1 n4 ,water1 uitgebreid gebruik daarvan in het godsdienstige en gewone leven1 ,,xxv1 #ej1 n4 --,uitgieten1 beteekenis daarvan1 ,,xi1 #db1 n4 ,wedervergelding1 zie ,wet4 ,wedervergeldingsrecht1 ,,ii1 #aij4 ,wedervergeldingswet1 ,,ii1 #age4 ,wedloopen1 ,,xii1 #ag4 ,weegschaal 7,de71 ,,xxi1 #dh2 ,,lvii1 #be4 ,weerspannigheid tegen ,mozes1 zie ,karoen4 ,weerwraak1 zie ,wedervergelding4 ,weerzin van het opgelegde juk1 ,,ii1 #bhf4 ,weezen ,,ii1 #bah2 ,,iv1 #b en volg4 #abf2 ,,vi1 #aec2 ,,xvii1 #cf4 --,groeien op1 ,,iv1 #f4 --,zie vermogen4 --7,vrouwelijke71 zie ,huwen4 ,wegzenden der vrouwen1 zie ,scheiding4 ,weigering1 de ongeloovigen te beoorlogen1 ,,ii1 #aia1 n4 ,welbewaarde tafel1 wordt alleen door engelen aangeraakt1 ,,lxxx1 #ae1 n4 ,weldaden1 ,,vi1 #dd4 ,welvoeglijkheid1 ,,xxiv2 #eg-ei1 zie ,beleefdheid4 ,wenden van het aangezicht1 ,,ii1 #acf2 ,,iv1 #ej1 zie ,kebla4 ,wet nopens godsdienst zedelijke plichten1 ,,vii1 #adb4 --,van wedervergelding1 ,,ii1 #agc2 ,v1 #dh1 #di2 ,,xxii1 #ei4 ,wetverdraaiing1 ,v1 #de4 ,wind ,,xlvi1 #id1 n4 ,winden 7,de7 aan ,salomo onderworpen1 ,,xxxviii1 #ce4 ,witte en zwarte aangezichten1 ,,iii1 #ajb en volg4 ,woeker 7,de71 ,,ii1 #bgf-bgh2 ,,xxx1 #ch4 ,wonder1 ,,iii1 #aa4 ,woonplaats der ,thamoedieten1 ,,vii1 #gb4 ,woorden tot de apostelen gericht1 ,,xxiii1 #ec4 ,wrok uit de harten genomen1 ,,vii1 #da4 ,wijn 7,de71 ,,ii1 #baf2 ,v1 #ib1 #ic4 --,rivieren daarvan1 ,,xlvii1 #af4 ,wijze in het ,oosten om vuur te verkrijgen1 ,,xxxvi1 #hj1 n4 --,van vergoeding van een ei1 ,,xxiii1 #ad1 n4 --,waarop de kameelen worden vastgebonden1 ,,xxii1 #cg1 n4 ,y1 ,,ij ,yahia1 volgens sommigen ,jezus1 ,,iii1 #cd4 --,diens kuischheid1 aldaar4 ,zie voorts ,johannes4 ,yahya1 schriftverklaarder1 zie ,al ,beidwi4 ,yajoej1 ,,xviii1 #ic1 n4 --,zie ,gog en ,magog4 ,yathreb1 oude naam van ,medina1 ,,xxxiii1 #ac1 n4 ,i,jdel genot2 ,,iii #aif1 n4 ,,ij1 ,s1 ,,xxxvi1 bl4 #dgb1 n4 ,i,jzer1 ,,lvii1 bl4 #efb1 n4 --,i,jzeren voorwerpen door ,adam uit het paradijs medegebracht1 ,,lvii1 #be1 n4 ,z ,zacharias1 ,,iii1 #cb2 ,,vi1 #he2 ,,xix1 #a2 ,,xxi1 #hi4 --,komt in ,marias kamer1 ,,iii1 #cb4 --,ouderdom1 ,,iii1 #cf4 ,zaken waarvan ,god alleen bewust is1 ,,xxxi1 #cd4 ,zakkoem1 ,,xxxvii1 #fj-fd2 ,,xliv1 #dc-df2 ,,lvi1 #eb1 #ec4 --,zie voorts ,al ,zakkoem4 ,zamharir1 groote koude1 ,,lxxvi1 #ac1 n4 ,zedeleer1 zie ,voorschriften4 ,zee1 zie ,bahr4 ,zeen 7,de beide71 ,,xxv1 #ee2 ,,xxvii1 #fb2 ,,lv1 #ai2 ,,lxxxii1 #c4 --,van ,perzi en ,griekenland1 ,,xviii1 #fj1 n4 ,zegel der profeten1 zie ,mahomet4 ,zed1 aangenomen zoon van ,mahomet1 ,,xxxiii1 #cg1 n4 --,ebn1 ,haretha1 ,zeds vader1 aldaar4 ,zelfmoord 7,de7 verboden1 ,,iv1 #cc1 n4 ,zendeling1 ,apostel1 zie ,profeet4 ,zendelingen1 ,,vii1 #ce1 ,zenden van blijkbaar licht1 ,,iv1 #agd4 ,zendjebil1 gember1 ,,lxxvi1 #ag4 ,zeven 7,de7 slapers1 ,,xviii1 #h-ac1 #ae en volg4 --,slapers1 zie ,spelonk4 ,ziel1 ,,xxxix1 #dc4 --ten opzichte des doods ,l1 #ah4 --,zie ,dood4 ,zielen van martelaars in kroppen van vogels1 ,,ii1 #adi4 ,zingende meisjes1 door ,al ,hodar gekocht1 om hen de ,moslems wilden worden1 van hunne bedoelingen af te brengen1 ,,xxxi1 #e1 n4 ,zoenprijs1 zie ,scheiding4 ,zoleikha1 ,potiphars vrouw1 ,,xii1 #ba1 n4 ,zon1 punten van den gezichteinder1 waar zij in den loop van het jaar opstijgt1 ,,xxxvii1 #e4 ,zondaren ,,iii1 #abc4 --,zie ,apen4 --,zielen van hen1 ,,lxxix1 #b1 n4 ,zonden1 ,,vi1 #abj1 #aeb2 ,,xiv1 #aa2 ,,xlviii1 #b4 --7,hoofd en vergefelijke71 ,,liii1 #cc4 --,vergeven1 ,,iv1 #ea4 --,vermijden1 ,,iv1 #ce4 ,zondig gebruik van ,gods namen1 ,,vii1 #agi4 --,volk1 zie ,dag4 ,zondvloed 7,de71 ,,lxix1 #aa1 zie ,noach4 ,zonen van ,dhafar1 ,,iv1 #aac1 n4 ,zoogloon1 uit te betalen aan de vrouw1 van welke men scheidt1 ,,lxv1 #f4 ,zuivering1 zie ,reinigingen4 ,zusters erfdeel van een kinderlooze2 bestemming van het overige1 ,,iv1 #afe1 n4 ,zuster1 zie ,broeder4 ,zwakken der aarde1 ,,iv1 #ii4 ,zwakke 7,de7 zal vergiffenis worden geschonken1 ,,iv1 #ajj4 ,zwarte lever1 bij de ,arabieren teeken van een vijand ,,xx1 #ajb1 n4 ,zij die beproefd is1 ,,lx1 bl4 #ega1 n4 ,,vi ,,kort ,,overzicht ,,van ,,de ,,geschiedenis ,,der ,,turken1 ,,voornamelijk ,,in ,,hunne ,,verhouding ,,tot ,,het ,,overige ,,europa4 #bcai ,i4 ,inleiding4 ,toen ,mohammed in #fcb stierf1 was zijn geboorteland voor zijn godsdienst gewonnen4 ,juist honderd jaar later streden de ,arabieren bij ,poitiers in ,frankrijk2 daar werd de uitbreiding van den ,islam in ,west-,europa tot staan gebracht4 ,het rijk1 waarover de kaliefen1 opvolgers van ,mohammed1 regeerden en waarvan ,bagdad in het midden der achtste eeuw de hoofdstad werd1 strekte zich toen uit van den ,indus tot den ,atlantischen ,oceaan en omvatte ,arabi1 ,syri1 ,armeni tot den ,kaukasus1 ,perzi1 een deel van ,turkestan1 ,egypte1 de ,noordkust van ,afrika1 ,spanje en het eiland ,cyprus4 ,dit kalifaat met zijn zonderlingen vorm1 met de zoo verschillende natin1 die er toe behoorden1 bleef niet lang n staatkundig geheel4 ,binnenlandsche twisten leidden tot verbrokkeling3 in de tiende eeuw staan zelfstandig naast de kaliefen van ,bagdad die van ,cairo en ,cordova4 ,geen van drien kon toen meer op groote1 inwendige kracht bogen4 ,in het kalifaat van ,bagdad maken we kennis met de ,turken4 ,deze worden gerekend tot een groep van volkeren1 die men gezamenlijk het oeralo-altasche 7tusschen ,oeral en ,alta wonende7 ras noemt en waaronder misschien evenals onder de ,indo-,europers verwantschap bestaan heeft1 zonder dat dit tot nog toe even duidelijk als bij de ,indo-,europers is aangetoond geworden4 ,hebben de zoogenaamde oeralo-altasche volkeren een zelfden oorsprong1 dan is in elk geval het onderling verschil nog veel grooter geworden dan bij de ,indo-,europers3 wie zou nu tusschen ,tataren1 ,mongolen1 ,kirgiezen1 ,mantsjoe's1 ,jakoeten1 ,toengoezen aan den nen kant1 ,hongaren1 ,finnen1 ,lappen aan den anderen kant verwantschap gaan zoeken1 zonder de oudere geschiedenis dier volkeren te kennen8 ,de oudste ons bekende woonplaats der ,turken is ,turkestan1 zoowel het nu tot ,russisch-,azie behoorende land van dien naam als het tot ,china behoorende ,oost-,turkestan4 ,daar signaleerden hen in de vijfde eeuw na ,christus de ,chineezen als ,tou-kioue1 terwijl in het ,byzantijnsche of ,grieksche rijk in dezelfde eeuw de naam ,tourkoi genoemd wordt4 ,het militaire gevoel was bij hen zeer sterk ontwikkeld4 ,zij waren in de eerste plaats soldaten1 trekkende1 waarheen de fortuin hen voerde1 levende1 als het mogelijk was1 op vaste plaatsen1 maar die ook gemakkelijk verlatende1 als een sterkere kwam1 die hen er uitdreef4 ,het soldatenleven ontwikkelde bij hen een buitengewoon sterk plichtsgevoel met een levendigen zin voor discipline en hirarchie4 ,een ,turk te paard kent zijn vader niet1 ,als men 't huis uws vaders aanvalt1 valt mede aan1 zijn bekende ,turksche gezegden uit dien ouden tijd4 ,voor een dergelijk volk moest de ,islam met zijne martiale eigenschappen veel aantrekkelijks hebben4 ,met overpeinzingen over de waarde van een of ander godsdienstig stelsel hebben de ,turken1 weinig bespiegelend aangelegd als zij zijn1 zich nooit druk gemaakt4 ,evenals het vroeger tot hen gekomen ,boeddhisme en het ,nestoriaansch ,christendom aanhang onder hen gevonden hadden1 zoo ook de ,islam1 toen die hun land in de zevende eeuw bereikte4 ,de ,islam opende hun nieuwe wegen om zich uit te breiden4 ,tot nog toe hadden zij zich meest naar het ,westen verplaatst4 ,nu stond voor hen ook de weg naar het ,zuidwesten1 naar ,iran1 open1 waar het ,nieuw-,perziche rijk der ,sassaniden1 begunstigd door de natuurlijke grensgesteldheid tot hen1 aan de komst van den ,islam had kunnen tegenhouden4 ,in grooten getale maakten zij daarna weldra hunne opwachting in het ,kalifaat van ,bagdad en traden in dienst der ,abassiden1 het toenmalige kaliefengeslacht4 ,met hun optreden in ,voor-,azi beginnen nieuwe veroveringen der ,mohammedanen2 het laatste overblijfsel van het ,byzantijnsche rijk in ,azi1 ,klein-,azi of ,roem 7 land der ,romeinen71 werd door de ,turken veroverd4 ,maar door hen begint ook de verbrokkeling van het ,kalifaat van ,bagdad in een aantal kleine staatjes onder verschillende dynastien1 die den kalief slechts in naam als hun meester erkennen4 ,meer direct wordt de kalief bedreigd door de ook al uit ,turken bestaande lijfwacht1 wier hoofd1 de emir-al-omra1 hem op den duur gaat overheerschen4 ,het culminatiepunt in die ontwikkeling wordt bereikt1 wanneer kalief ,kalem in het midden der elfde eeuw den wegens zijn godsdienstijver bekenden ,togroel-,beg1 het hoofd der ,seldsjoeksche #bcbj ,turken1 naar ,bagdad roept en proclameert tot sultan van het ,oosten en ,westen3 deze krijgt dus de wereldlijke macht1 de kalief behoudt alleen de geestelijke4 ,de sultan of1 zooals men hem meestal noemde1 de atabk1 die te ,mosoel resideerde1 kon op den duur evenmin als de kalief een krachtig centraal gezag handhaven4 ,onder hem waren verschillende sultans1 leenvorsten eigenlijk1 die zich van den atabk feitelijk losmaakten1 zoodat de verbrokkeling1 reeds onder de kaliefen ontstaan1 bleef voortduren4 ,het belangrijkste der zoo ontstaande rijkjes vond men in ,klein-,azie1 met ,iconium en later ,nicaea1 dus vlak in de buurt van ,constantinopel1 als hoofdstad4 ,in denzelfden tijd kregen andere ,turksche stammen veel invloed in het kalifaat van ,caro1 waartoe een groot deel van ,syri behoorde1 en ook hier begon nu een dergelijke verbrokkeling4 ,zoo was de toestand1 toen vooral in de twaalfde eeuw de kruistochten plaats hadden4 ,die merkwaardige beweging1 voortgekomen uit een hooggespannen godsdienstig gevoel bij de volken van ,west-,europa1 dat die volken heeft doen samenwerken tot n doel1 zooals later zelden meer voorgekomen is1 scheen voor een oogenblik in den toestand in het ,oosten groote veranderingen te zullen aanbrengen4 ,het ,byzantijnsche rijk werd tijdelijk ontlast van de bedreiging uit het ,oosten2 het kreeg zelfs een deel van ,klein-,azi1 door de kruisvaarders veroverd1 terug4 ,langs de ,oostkust der ,middellandsche ,zee1 in het oude land van ,phoenicirs en ,isralieten1 werden de ,mohammedanen teruggedreven en verschillende kleine ,christelijke staten vormden zich daar1 in naam vereenigd onder het koninkrijk ,jeruzalem4 ,maar het was voor de ,christenen een blijdschap van korten duur4 ,de ,turken1 onderling verdeeld1 toen de ,christenen kwamen1 vereenigden zich en vonden verschillende voortreffelijke leiders1 waaronder een eerste plaats inneemt ,salah-ed-,din1 uit den stam der ,koerden1 wiens vader groote macht had weten te verkrijgen in ,egypte en die zelf aan het kalifaat van ,caro feitelijk een einde gemaakt had en behalve heerscher over ,egypte ook heerscher over geheel ,syri en ,mesopotami geworden was4 ,tegenover die eenheid aan de zijde der ,mohammedanen stond weldra een verdeelde ,christenwereld in het ,oosten1 die tegen de aanvallen van ,salah-ed-,din en zijne voorgangers niet bestand bleek4 ,de ne ,christelijke staat vr1 de andere na verdween1 de meeste reeds in de tweede helft der twaalfde eeuw4 ,onder moeilijke omstandigheden bleven enkele plaatsen tot het einde der dertiende eeuw in handen van een naam-koning van ,jeruzalem2 het eiland ,cyprus1 ook door de kruisvaarders veroverd1 zelfs tot #adhi1 toen het aan ,veneti kwam4 ,reeds lang vr het einde der dertiende eeuw had het groote rijk van ,salah-ed-,din zijne voornaamste rol uitgespeeld4 ,zijne opvolgers behielden op den duur alleen ,egypte en een deel van ,syri4 ,in het ,oosten hadden ook zij te lijden gehad van de beweging der ,mongolen4 ,als afzonderlijke natie beginnen dezen van zich te doen spreken in de elfde en twaalfde eeuw4 ,onder hun grooten aanvoerder ,temoedsjin1 die den titel van ,dzjengis-,khan aannam1 hadden zij ,china veroverd en zich daarop naar het ,westen gekeerd1 ook daar alles neerwerpende1 wat hun tegenstand wilde bieden4 ,na ,temoedsjin's dood drongen ze door in ,europa1 kwamen door ,rusland in ,hongarije1 ,polen1 ,boheme1 ,silezi1 ,moravi1 ,illyri1 maar keerden toen terug1 onoverwonnen4 ,alleen ,rusland bleef langen tijd onderworpen aan het rijk van ,kiptschak1 ook wel het rijk der ,gouden ,horde genoemd1 n der ,mongoolsche rijken1 die sedert de dertiende eeuw in ,azi bestonden4 ,voor-,azi heeft den minsten last van hen gehad4 ,wel werd ,perzi veroverd1 wel maakte ,hoelagoe1 broeder van den keizer van ,china1 een einde aan het kalifaat van ,bagdad door deze stad in te nemen en den laatsten kalief te vermoorden 7#abeh71 maar noch in het ,westen van ,syri noch in ,klein-,azie vestigden zij hunne macht4 ,door al de veranderingen1 die in de twaalfde en dertiende eeuw plaats vonden1 was het rijk der ,seldsjoeksche ,turken verdwenen behalve in een deel van ,klein-,azie4 ,daar vinden we in het begin der veertiende eeuw nog een ,seldsjoeksch rijk1 verdeeld in tien emiraten1 die sedert #acjg allen geheel zelfstandig waren4 ,en van die tien vereischt in het bijzonder onze aandacht1 want daar heerschte toen ,osman1 naar wien de door hem geregeerde stam de ,osmanli of ,osmanen heet4 ,zijn grootvader ,suleman1 zoo luidt de overlevering1 kwam uit ,khorassan met een groot aantal ,turken naar het ,westen getogen1 maar verdronk in de ,eufraat4 ,zijn dood deed zijne volgelingen uiteengaan4 ,twee zoons met een vierhonderd families trokken naar ,klein-,azie4 ,daar dichtbij komende1 aanschouwden ze in de verte een veldslag4 ,zij besloten de zwakste partij te hulp te komen en bezorgden daardoor dezen de overwinning4 ,de verslagenen waren ,mongolen1 de overwinnaars ,seldsjoeken4 ,dier sultan ,ala-ed-,din gaf uit dankbaarheid aan ,erthogroel1 den zoon van ,suleman1 en de zijnen woonplaatsen in het ,noorden van ,klein-,azi4 ,erthogroel's zoon was ,osman1 die1 evenals de andere emirs1 in #acjg zelfstandig vorst werd van zijn rijkje1 ,sultan-,oeni geheeten4 ,hij was de eerste der ,osmanen1 die tot den ,islam overging2 zijne onderdanen volgden hem hierin even trouw als in den krijg4 ,het bescheiden gebied van het ,osmanische rijk werd spoedig vergroot1 want de ,osmanen waren strijdvaardig en in hunne buurt lagen de overblijfselen van de ,grieksche macht in ,klein-,azi1 voornamelijk enkele steden als ,nicaea1 ,broessa1 ,nicomedia1 ,philadelphia en verschillende sterke kasteelen4 ,de ,seldsjoeken1 sedert lang sedentair1 hadden hunne krijgersgewoonten afgelegd2 hun ,islam verdroeg zich met het ,grieksche ,christendom4 ,met den ,islam der ,osmanen was dit niet het geval4 ,spoedig begonnen hunne aanvallen eerst op de ,grieksche bezittingen in ,klein-,azi1 toen op het ,grieksche rijk in ,europa zelf4 ,hoe was toen de toestand hiervan8 ,het is noodig ons dien duidelijk voor te stellen om te kunnen begrijpen1 hoe de aanvallen der ,turken betrekkelijk zonder veel moeite slaagden4 ,er is geen rijk1 dat na de groote volksverhuizing in ,west-,europa meer te lijden gehad heeft van allerlei volkeren dan het ,grieksche1 dat letterlijk van alle kanten bestormd geworden is3 door de ,mohammedanen in ,azi en ,afrika1 door verschillende ,slavische en ,oeralo-,altasche volkeren in ,europa4 ,in ,azi en ,afrika verloor het1 zooals we reeds opmerkten1 bijna alle grondgebied4 ,enkele van de invallen doende volkeren vestigden zich in het ,noorden van het rijk in ,europa3 zoo de ,boelgaren1 van ,oeralo-,altaschen oorsprong1 maar op den duur geslavoniseerd1 ten ,zuid-,oosten van de ,donau1 in het ,noorden van ,macedoni en ,thraci1 vanwaar ze soms zelfs ,constantinopel bedreigden2 zoo verschillende ,slavische stammen4 ,dezen verspreidden zich1 soms met1 soms tegen den wil des keizers1 zoo wat door alle deelen van het ,balkan-schiereiland2 men vindt ze in ,thraci1 ,macedoni1 ,epirus1 ,thessali en zelfs hier en daar in ,midden-,griekenland en in den ,peloponnesus1 maar in compacte massa vooral in het ,noord-,westen4 ,de ,slaven daar vormden een uitlooper van de ,slavische opmarsch naar de ,elbe1 die een gevolg van de groote verhuizing van ,germaansche stammen naar het ,westen was4 ,verschillende streken1 sedert door ,slavische volksstammen bewoond1 als ,kroati1 ,slavoni1 ,karinthi1 de ,krain1 ,stiermarken1 werden van het ,grieksche rijk losgerukt en maakten later deel uit van ,oostenrijk of ,hongarije1 het laatste bewoond door een volk van ,oeralo-,altaschen oorsprong1 dat zich in de negende eeuw in de ,donau-vlakte had neergezet4 ,zuidelijker1 waar zich vooral ,servirs vestigden in 't tegenwoordige ,bosni1 ,herzegowina1 ,montenegro1 ,servi1 bleef de ,grieksche heerschappij eenigermate bestaan1 wanneer ten minste de keizers krachtig waren4 ,zoo was het ook bij de ,boelgaren1 die in de tiende eeuw geheel zelfstandig waren1 totdat ze in het begin der elfde ten tijde van de krachtige keizers uit het ,macedonische geslacht wer werden bedwongen4 ,al die nieuwe volkeren in het ,balkan-schiereiland werden weldra ,christenen en wel meest allen bekeerd van ,constantinopel uit4 ,zij behoorden dus na de scheiding van de ,katholieke kerk in een ,grieksche en een ,roomsche tot de eerste1 evenals hunne ,slavische stamgenooten in ,oost-,europa1 de ,russen1 terwijl daarentegen andere ,slaven als de ,polen1 de ,czechen1 de in ,hongarije en ,oostenrijk wonende ,slaven en ook een minderheid van ,servirs tot de ,roomsch-,katholieke kerk behoorden4 ,grieksch-,katholiek was ook een volk van twijfelachtige afkomst1 de ,walachen1 die zich tegenwoordig meestal ,roemenen noemen4 ,het is onnoodig hier in te gaan op de vraag1 of de ,roemenen werkelijk afstammen van in de dagen van keizer ,trajanus in de ,romeinsche provincie ,daci 7,oostelijk ,hongarije7 geplante ,romeinsche kolonisten dan wel of zij een volk van ,slavischen oorsprong zijn1 dat een in hoofdzaak ,romaansche taal aangenomen heeft4 ,dit volk vinden we in de twaalfde eeuw behalve op hunne oude woonplaatsen1 namelijk vooral in ,zevenburgen1 ook in de zoogenoemde ,donauvorstendommen ,moldavi en ,walachije 7het tegenwoordige koninkrijk ,roemeni7 en verder verspreid door bijna het geheele ,grieksche rijk3 van ,boelgarije tot in den ,peloponnesus komen hunne nederzettingen voor evenals die der ,slaven4 ,het laat zich alleen denken1 welk een schrikbarende veranderingen al deze vestigingen van vreemde volken in het ,balkanschiereiland onder de daar wonende bevolking van ,hellenen en gehelleniseerden hebben teweeggebracht4 ,toch blijft het ,grieksche rijk te midden dezer stormen in zijn kern1 d4w4z4 het oude ,griekenland met ,albani1 ,macedoni en ,thraci1 bestaan4 ,dit is niet een gevolg van krachtige keizersregeeringen1 want die waren te tellen1 maar van het feit1 dat er in den kern van het rijk een beschaving was1 het ,hellenisme genoemd1 sterk genoeg om vele schokken te verdragen en ook om de zich verspreid vestigende ,slaven en ,roemenen in zich op te nemen4 ,daarentegen behielden de volkeren1 die zich in het ,noorden in compacte massa vestigden1 hunne nationaliteit1 al waren ze niet altijd staatkundig van de ,grieksche keizers onafhankelijk4 ,de doodsteek voor het ,grieksche rijk kwam niet uit het ,oosten en ook niet uit het ,noorden1 vanwaar het steeds het meest bedreigd geworden was1 maar uit het ,westen4 ,zuid- ,oost- en ,west-,europa stonden sedert lang op staatkundig en op godsdienstig gebied tegenover elkander3 de ,duitsche keizers maakten1 als de gelegenheid zich voordeed1 aanspraak op het vroegere ,oost-,romeinsche rijk en de ,grieksche keizers hadden hunne aanspraken op het ,westen niet geheel vergeten2 de pausen te ,rome wilden niets liever dan hereeniging der ,grieksche met de ,roomsche kerk4 ,dit waren de oorzaken1 dat de zoogenaamde ,latijnsche kruistocht zich tegen ,constantinopel richtte2 de aanleiding was1 dat de handelsbelangen van ,veneti1 toen de groote handelsmogendheid in het ,oostelijk bekken der ,middellandsche ,zee1 bij een revolutie te ,constantinopel1 op een schromelijke wijze benadeeld waren4 ,in #abjd namen kruisvaarders ,constantinopel in en het ,grieksche rijk maakte plaats voor een ,latijnsch keizerrijk4 ,dit nieuwe rijk is voortdurend krachteloos geweest4 ,vooral ,veneti had er veel invloed3 het bewerkte een verdeeling van het ,zuidelijk ,balkanschiereiland in een aantal leenstaatjes1 in naam afhankelijk van den ,latijnschen keizer1 in werkelijkheid veelal van de stad van ,st4 ,marcus4 ,zelf annexeerde deze een deel van de kuststreek aan ,adriatische en ,ionische ,zee1 de ,ionische eilanden1 ,creta en verschillende eilanden in de ,aegesche ,zee4 ,zoo werd ,veneti ook een politieke macht van groote beteekenis in het ,oosten4 ,de verdeeldheid werd te grooter1 omdat hier en daar een overblijfsel van ,grieksche macht bleef bestaan2 zoo handhaafde zich in ,epirus een bastaard uit het laatste keizersgeslacht der ,angeli2 in ,trebizonde1 aan de ,zuidkust der ,zwarte ,zee1 hield zich een lid van het voorlaatste keizersgeslacht1 dat der ,comnenen1 staande1 met den weidschen titel van keizer1 terwijl in ,nicaea ,theodorus ,lascaris zich ook een miniatuur-keizerrijk stichtte4 ,de lijdensgeschiedenis van het ,latijnsche rijk1 vol van inwendige twisten over godsdienstige en politieke vraagstukken1 vol van strijd tegen ,walachen en ,boelgaren1 tegen het keizerrijk ,nicaea en den despoot van ,epirus1 eindigde in #abfa4 ,theodorus ,lascaris en zijne opvolgers in ,nicaea hadden door een handige diplomatie en een flinke krijgvoering hunne positie veel weten te versterken3 zij hadden een goede verstandhouding onderhouden met de ,seldsjoeksche ,turken--de ,osmanen waren er toen nog niet--en zich aan die zijde rust verschaft2 stap voor stap verwierven ze eenige steunpunten voor hunne macht in ,europa1 en nadat een paleisrevolutie in #abei het geslacht van ,lascaris vervangen had door dat der ,paleologen1 wist n der veldheeren van ,michal ,,viii1 den eersten keizer uit het nieuwe geslacht1 twee jaar later ,constantinopel bij verrassing te heroveren4 ,er was wer een ,grieksch rijk1 maar de kracht bleef er uit4 ,de verdeeldheid in den ouden kern kon niet meer worden opgeheven4 ,de heerschappij der ,paleologen heeft zich nooit verder uitgestrekt dan over het vroegere keizerrijk ,nicaea1 over ,constantinopel1 ,thraci1 ,macedoni1 een deel van ,thessali en van den ,peloponnesus1 enkele eilanden in de ,aegesche en de ,ionische ,zee4 ,verder was er een wanhopig groot aantal kleine staatjes3 ,epirus1 waartoe ook het ,westelijk deel van ,midden-,griekenland behoorde1 onder de ,angeli1 en sedert het begin der #ad;e eeuw onder vorsten uit andere geslachten2 een hertogdom ,athene1 overblijfsel uit den tijd van het ,latijnsche rijk1 omvattende het ,oostelijk deel van ,midden-,griekenland2 een hertogdom ,achaie1 omvattende een groot deel van den ,peloponnesus2 de ,venetiaansche bezittingen1 waarvan verschillende als leenstaten door aanzienlijke ,venetiaansche geslachten geregeerd werden2 enkele geheel autonome steden als ,pellena en ,tritaea in den ,peloponnesus2 de bezittingen van de ,johanniter ridderorde1 bepaaldelijk het eiland ,rhodus4 ,in het ,noorden waren de daar wonende volken nu geheel onafhankelijk3 ,montenegro reeds sedert het midden der elfde eeuw2 ,servi sedert de tweede helft der twaalfde1 terwijl toen ook in ,bosni zelfstandige vorsten voorkwamen2 evenzoo de ,boelgaren en ,walachen1 in het begin der dertiende eeuw een tijdlang vereenigd onder den bekenden czaar ,johannitza1 maar na diens dood elk op zich zelf staande3 ,walachije en ,moldavi vormden toen afzonderlijke vorstendommen onder vovodes1 maar ,moldavi was dikwijls afhankelijk van ,hongarije en had veel te lijden van zijn ,noordelijke buren1 de ,polen4 ,aan de kust van de ,adriatische ,zee vinden we behalve het ,venetiaansche gebied nog enkele zelfstandige steden als ,ragusa1 terwijl de koningen van ,napels regeeren over ,durazzo en het eiland ,corfu4 ,herinneren we ons verder het nog steeds voortbestaande keizerrijk ,trebizonde1 vermelden we het in ,zuid-,oostelijk ,klein-,azi sedert het optreden der ,muzelmannen ontstane ,christelijke koninkrijk ,armeni en de bezittingen van ,genua1 de groote mededingster van ,veneti op handelsgebied1 vooral aan de zee van ,azof1 dan hebben we een overzicht van den politieken toestand der streken1 waarin de ,osmanen gaan optreden4 ,in het ,balkan-schiereiland heerschte dus een zeldzame anarchie4 ,wie zou aan het land zijn staatkundige eenheid teruggeven8 ,in het midden der veertiende eeuw kon men dit in ,europa zelf verwachten van ,servirs en ,boelgaren1 toen nauw verbonden tijdens den ,servischen koning ,stephanus ,doughan1 die zijne heerschappij zelfs over het grootste deel van ,macedoni uitgebreid had1 daardoor het ,grieksche keizerrijk als met een wig in twee deelen scheidend1 en tevens over bijna alle westelijke provincin van het keizerrijk behalve over den ,peloponnesus1 #bcba die ook stellig gestreefd heeft naar een ,servisch rijk over heel den ,balkan4 ,maar hij stierf in #acee1 en met hem viel zijn rijk in stukken uiteen4 ,en in dienzelfden tijd verschenen de ,osmanen in ,europa4 ,,ii4 ,de ,opkomst en ,bloei der ,turksche macht in ,europa4 ,van ,sultan-,oeni uit breidde zich de macht der ,osmanen langzaam1 maar zeker uit over het ,grieksche deel van ,klein-,azi4 ,langzaam1 want hun aantal1 hoewel spoedig vergroot door verschillende vechtlievende elementen uit de ,seldsjoeken1 uit de ,mongolen en zelfs uit de ,grieken1 bleef voorloopig gering4 ,toch volgden de veroveringen elkander regelmatig op3 na een aantal kleinere ,grieksche kasteelen werd in #acag ,broessa genomen door ,osman's zoon ,ourkhan2 toen kwamen ,nicomedia 7#acbf71 ,nicaea 7#accj7 aan de beurt onder de regeering van ,ourkhan zelf1 die tevens ,broessa tot zijn hoofdstad maakte4 ,groote gematigdheid kenteekende het optreden der ,osmanen in den beginne3 de ,grieksche bevolking van de veroverde steden kreeg vrijen aftocht met haar hebben en houden2 velen maakten van deze vergunning geen gebruik1 maar namen den ,islam aan4 ,chalcedon 7,skoetari7 en ,philadelphia bleven nu de eenige bezittingen der ,grieken in ,klein-,azi4 ,vrdat deze genomen werden1 staken de ,osmanen reeds naar ,europa over4 ,dit werd te beter mogelijk1 doordat onder hen een staand leger georganiseerd was door ,ala-ed-,din1 den eersten ,turkschen vizier1 den broeder van ,ourkhan4 ,het was een leger gedeeltelijk bestaande uit wat men zou kunnen noemen leensoldaten1 zij namelijk1 die tegen verplichting van militairen dienst land ten gebruike kregen1 en gedeeltelijk uit huurlingen4 ,onder de infanterie was spoedig het meest beroemde corps dat der ,janitsaren 7,yeni-,cheri1 nieuwe troepen71 gevormd uit van onderworpen ,christenen afgenomen jonge kinderen1 jaarlijks ongeveer duizend1 die in den ,islam opgevoed werden en van hun jeugd af op de wijze der ,spartanen geheel voor den krijgsdienst gehard2 de inrichting1 eigenlijk een schepping van ,kara-,khalil-,tcherendeli1 een oom van ,ourkhan1 berustte op de uitspraak van den ,koran1 dat alle kinderen bij hunne geboorte neiging tot den ,islam vertoonen2 het corps kreeg groote privileges1 hooge soldij1 terwijl dapperheid in hooge mate beloond werd4 ,onder de ruiterij namen de ,sipahi een eerste plaats in4 ,naast deze en andere geregelde troepen stonden verschillende ongeregelde1 lichtbewapende1 met wie een gevecht gewoonlijk begonnen werd4 ,dit vaste1 geoefende leger gaf den ,turken een grooten voorsprong boven de legers van welk land van ,europa dan ook1 waarmede ze eerst te kampen zouden krijgen2 nergens vond men in het midden der veertiende eeuw een dergelijke instelling4 ,de ,turksche geschiedschrijvers verklaren het oversteken van de ,osmanen over den ,bosporus uit een droom van ,suleman1 gouverneur van ,nicaea1 n der zonen van ,ourkhan4 ,een ander verhaal zegt1 dat keizer ,johannes ,,vi ,suleman te hulp riep in binnenlandsche moeilijkheden1 zooals die in den laatsten tijd van het bestaan van het ,grieksche rijk meermalen voorkwamen4 ,suleman bezette op zijn tocht naar ,europa in #acec het kasteel ,tsympe bij ,gallipoli en drie jaar later ,gallipoli zelf1 toen de muren van die stad ten gevolge van een aardbeving ingestort waren3 dit was goddelijke voorbeschikking1 verklaarden de ,osmanen aan den protesteerenden ,johannes,,vi1 en zij behielden de stad4 ,nu volgden de veroveringen in ,thraci elkander snel op4 ,moerad,i1 zoon en opvolger van ,ourkhan 7 #acei71 nam de belangrijke stad ,adrianopel 7#acfa7 en vestigde daar den hoofdzetel van zijne macht in ,europa 7#acfe74 ,de machtsontwikkeling der ,osmanen wekte naijver zoowel bij de ,oostelijke als bij de ,noordelijke naburen4 ,de eersten1 de ,seldsjoeken1 waren het minst te duchten2 ,moerad heeft in een eersten oorlog tegen hen een paar der ,seldsjoeksche rijkjes veroverd 7#achh74 ,gevaarlijker was het verzet1 dat uit het ,noorden kwam1 vooral van de ,servirs en ,bulgaren1 die zich bedreigd achtten4 ,verder reeds werkte de ,turkenvrees3 de pausen1 uit wier politiek het hervatten van de kruistochtbeweging nooit geheel geschrapt was1 gingen trachten een kruistocht tegen de ,muzelmannen in ,europa te organiseeren4 ,het eerst deed dit paus ,urbanus,v1 maar in het ,westen bestond voor de zaak nog geen genoegzame belangstelling4 ,het waren voorloopig alleen de onmiddellijk bedreigden1 die zich ernstig inspanden de ,turken uit ,europa te verjagen4 ,verbindingen werden daartoe aangeknoopt door de ,hongaren onder hun koning ,lodewijk den ,grooten1 de ,servirs onder ,voukachine en ,ougliecha1 twee broeders1 die regeerden in het onder ,stephanus ,doughan veroverde deel van ,macedoni1 de ,bosnirs onder hun ban ,tvertko1 de ,boelgaren onder hun czaar ,sischman1 de ,walachen onder hun vovode ,mircea4 ,nog vrdat alle bondgenooten hunne troepen gezonden hadden1 overviel een bevelhebber van ,moerad,i een voornamelijk uit ,servirs bestaand leger bij ,tschirmen #bcbb aan de rivier de ,maritza en behaalde een glansrijke overwinning4 ,macedoni werd leenplichtig aan de ,turken2 de zoon van ,voukachine1 ,marko ,kralievitch1 een nationale held der ,servirs1 werd vasal van den sultan4 ,daarmede was de oorlog niet uit4 ,dan weer op grootere1 dan weer op kleinere schaal werd het vechten eigenlijk steeds voortgezet4 ,de ,turken veroverden in #achb ,sofia in ,boelgarije1 dat toen schatplichtig werd1 ,monastir en andere plaatsen in ,macedoni4 ,en toen ,moerad,i moest oorlogen tegen de ,seldsjoeken 7zie boven71 toen verbonden zich opnieuw de ,servirs1 nu vooral die uit het eigenlijke ,servi onder hun czaar ,lazarus1 met ,boelgaren en ,bosnirs en ,walachen en ,hongaren en ,polen4 ,in haast kwam ,moerad,i uit ,klein-,azi terug en ontmoette een leger der verbondenen bij ,kossowo 7#achi74 ,miloch1 een ,servir van hooge geboorte1 doodde ,moerad,i na den slag1 maar de overwinning bleef aan de ,turken4 ,een groot aantal gevangenen1 waaronder ,lazarus1 werden onthoofd3 hij en ,miloch en ,kossowo bleven nationale herinneringen voor de ,servirs4 ,het begon er voor ,constantinopel bedenkelijk uit te zien4 ,keizer ,johannes,v betaalde sedert #acgb1 nadat hij een vruchtelooze reis naar ,rome ondernomen had om daar steun te zoeken1 schatting aan de ,turken2 spoedig daarna werd hij verplicht hun militairen steun te verleenen en n van zijne zoons als gijzelaar te stellen4 ,daardoor kreeg reeds ,moerad,i grooten invloed op de regeering te ,constantinopel en1 toen ,johannes,v in twist geraakte met zijn oudsten zoon ,andronicus1 hing het van het partij kiezen van ,moerad af1 wie de baas was4 ,na ,kossowo kwam ,bayezid,i1 bijgenaamd de ,bliksem1 en van hem had ,constantinopel niet minder te vreezen dan van zijn vader4 ,het is ondoenlijk al de ,turksche sultans1 die tot nog toe de revue hebben gepasseerd1 scherp in beeld te brengen4 ,allen maken den indruk van groote krijgslieden met zin voor militaire organisatie4 ,hoe meer vijanden overwonnen en gedood werden1 hoe grooter lof4 ,daarnaast hebben zij een zekeren ijver voor den ,islam1 zonder dat dit hen tot fanatisme voert2 soms komt een treffende1 edelmoedige trek te voorschijn1 een medelijdende opwelling van den sterkere als overwinnaar tegenover den overwonnene1 soms treft daartegenover een groote wreedheid4 ,de laatste zien ze het eerst duidelijk bij ,bayezid,i1 die na den slag van ,kossowo een aantal dappere vijanden liet afmaken1--en tegelijkertijd zijn jongeren broeder ,jacoeb1 niet1 omdat ,jacoeb hem tegengewerkt had1 maar alleen1 omdat er kans op zou kunnen zijn1 dat hij een mededinger naar den troon werd4 ,het was de eerste broedermoord in het huis van ,osman1 later meermalen toegepast1 verdedigd zelfs met een beroep op den ,koran1 die zegt1 dat de opstand erger zou zijn dan de terdoodbrenging4 ,bayezid,i1 hoewel wreed en in het bezit van andere bij despoten zoo dikwijls voorkomende eigenschappen als grilligheid1 laatdunkendheid1 verslaafdheid aan de ergste ondeugden1 was een dapper krijgsman en een uitstekend aanvoerder als zijne voorgangers4 ,hij was de machtigste heerscher op het ,balkan-schiereiland4 ,na ,kossowo was ,servi evenals ,walachije schatplichtig2 ,boelgarije1 waar ,sischman een dubbelzinnige rol gespeeld had1 werd geheel onderworpen en onder ,turksch bestuur gebracht4 ,te ,constantinopel nam ,bayezid's invloed toe3 ,manuel1 de tweede zoon van ,johannes,v1 gijzelaar in ,turksche handen1 moest voor ,bayezid ,philadelphia innemen en hij deed het6 ,aan ,johannes,v werd verboden ,constantinopel te versterken4 ,en toen ,manuel,,ii in #acia zijn vader opgevolgd was1 begon ,bayezid er ernstig over te denken ,constantinopel te veroveren2 reeds in #acia viel ,chalcedon en daarmede de laatste bezitting der ,grieken in ,klein-,azi4 ,de omstandigheden hebben hem niet veroorloofd zijn plan te voltooien4 ,de ,turkenvrees was nu verder ingeslagen dan alleen bij de onmiddellijk bedreigden4 ,reeds hadden de ,turken een inval gedaan in ,bosni1 reeds hadden ze1 voorloopig zonder succes1 ,hongarije aangevallen 7#acia74 ,dit laatste land had zich1 tot zijne schade1 tot nog toe weinig om de ,turken bekommerd4 ,de koning uit het huis van ,anjou1 ,lodewijk de ,groote1 die tegelijk over ,napels en ,polen regeerde1 had zich meer met de ,italiaansche zaken ingelaten4 ,zijn schoonzoon en opvolger in ,hongarije1 ,sigismund1 later 7sedert #adaj7 tevens keizer van ,duitschland1 wendde zich na den inval der ,turken in #acia met een gezantschap en brieven tot de vorsten in ,west-,europa om hulp4 ,zijn bede werd door den paus1 die opnieuw tot een kruistocht aanspoorde1 gesteund4 ,er rustte nu zegen op deze vereende pogingen4 ,uit ,frankrijk1 de ,bourgondische landen1 ,duitschland1 ,engeland en ,itali kwamen groote scharen ridders en huurlingen opdagen4 ,bijna heel het ,westen hielp mede2 alleen de koningen1 te veel bezig gehouden in eigen land1 bleven thuis4 ,ook ,polen1 ,walachen1 ridders van ,rhodus boden steun4 ,jan ,zonder ,vrees1 zoon van den ,bourgondischen hertog1 leidde de ,westerlingen2 koning ,sigismund die van ,oost- en ,midden-,europa4 ,coalitie-legers als dit heeft ,europa in lateren tijd1 vooral tegen ,lodewijk,,xiv en tegen ,napoleon1 meermalen in het veld gebracht en altijd waren het dezelfde gebreken1 die hen aankleefden2 gemis aan eenheid van leiding1 slechte samenwerking van heterogene bestanddeelen4 ,bij de kruisvaarders van #acif bestaan die gebreken in de hoogste mate3 een eenigszins voldoende organisatie ontbrak hun4 ,het kruisleger trok langs den ,donau naar ,nicopolis in het ,noorden van ,boelgarije2 ,bayezid1 die bezig was met het beleg van ,constantinopel1 hief dit op en trok ,noordwaarts4 ,de beide legers schijnen ongeveer even groot geweest te zijn1 maar de ,turken1 gesteund door een ,servisch hulpleger onder ,stephanus1 den zoon van ,lazarus1 stonden onder n leiding4 ,bij de ,christenen kon men 't zelfs over de te vormen slagorde niet dan met veel moeite eens worden4 ,de ,westersche ridders openden den slag van ,nicopolis 7,sept4 #acif7 met een charge tegen het ,turksche leger2 de groote doodsverachting1 waarmede deze uitgevoerd werd1 kon de voortreffelijke opstelling der ,turksche troepen niet breken4 ,van alle kanten ingesloten1 terwijl de rest van het kruisleger voor een groot deel op de vlucht sloeg en de ,hongaren onder ,sigismund door ,stephanus' ,servirs werden verslagen1 moesten de ridders1 voorzoover niet omgekomen1 zich overgeven4 ,alleen de zeer aanzienlijken werden gespaard1 zooals ,jan ,zonder ,vrees1 voor wien een hoog losgeld betaald werd4 ,tienduizend gevangenen zouden gedood zijn1 de ,turken ook niet minder dan twintigduizend man verloren hebben4 ,wer kwam nu ,constantinopel aan de beurt1 terwijl de ,turken plundertochten ondernamen tot in ,hongarije en zich voor het eerst ook bewogen naar ,zuid-,griekenland1 waar geen der kleinere potentaten hen kon tegenhouden4 ,vrdat ,bayezid hier zijn doel geheel bereikt had1 kwam opnieuw eene afleiding1 nu niet uit het ,westen1 waar keizer ,manuel ,,ii weer tevergeefs hulp was gaan zoeken1 maar1 ongevraagd door den keizer1 uit het ,oosten4 ,bayezid had in ,klein-,azi een einde gemaakt aan al de ,seldsjoeksche rijkjes1 het laatst aan dat van ,kastamoeni 7in de buurt van ,sinope7 in #acic4 ,daardoor kreeg hij in het ,oosten de ,mongolen tot naburen en onder dezen was juist in de veertiende eeuw nieuwe veroveringslust gebracht door ,timoer4 ,het onmetelijk rijk van ,temoedsjin 7zie hiervr1 blz4 #fhi7 was spoedig na zijn dood verbrokkeld4 ,wel was de keizer van ,china nog in naam de suzerein van de khans van het rijk van ,kiptschak1 van ,perzi en van een ,midden-,aziatisch rijk1 bekend als ,transoxiane1 feitelijk waren deze zelfstandig en de kloof was te grooter1 omdat de keizers ,boeddhisten1 de khans en de meeste hunner onderdanen ,muzelmannen geworden waren4 ,timoer #bcbc1 geboortig uit een aanzienlijk ,turksch geslacht van ,transoxiane1 vond met zijne schitterende talenten als staats- en krijgsman volop gelegenheid zich te doen gelden in de velerlei twisten tusschen den khan en de naar onafhankelijkheid strevende ,mongoolsche aanzienlijken4 ,de khan1 die in het ,noorden van zijn rijk1 in ,siberi1 resideerde1 benoemde ,timoer weldra tot gouverneur van het eigenlijke ,transoxiane1 het land ten oosten van het ,aral-meer4 ,strijd tusschen een zelfstandig man als ,timoer en den khan bleef niet uit en na het overwinnen van groote moeilijkheden werd ,timoer onafhankelijk vorst van ,transoxiane1 daarbij vooral steunende op de ,muzelmansche geestelijke orden1 makende van zijn rijk een soort theocratie4 ,dan beginnen de veroveringen naar het ,westen4 ,timoer voert zijne heerscharen van zijne hoofdstad ,samarkand uit naar het rijk van ,kiptschak en vernietigt dit1 een feit van beteekenis1 omdat daardoor ,rusland's opkomst mogelijk wordt2 het rijk leefde voort in brokstukken1 waarvan het ,tataren-rijk in en om de ,krim het meest bekend werd4 ,ook in ,perzi tot ,bagdad toe1 in ,voor-,indi zelfs1 deed ,timoer zijne macht gevoelen4 ,evenmin als andere groote ,aziatische veroveraars was hij een organisator3 zijn rijk hing heel losjes samen1 het was voorbestemd na zijn dood uiteen te vallen4 ,had ,timoer de kaliefwaardigheid verkregen1 die de ,muzelmansche priesters hem zeker toegedacht hebben1 misschien zou er meer vastheid in zijn rijk gekomen zijn4 ,of ,timoer zelf het kalifaat heeft willen herstellen8 ,in elk geval heeft hij getracht zijne macht te vestigen in ,syri1 de toegangspoort tot ,arabi4 ,dit bracht hem in botsing met ,bayezid1 dien anderen ,islam-verbreider4 ,grensmoeilijkheden leidden tot de uitbarsting4 ,in #adjb drong ,timoer in ,klein-,azi door4 ,met een overmacht1 die moeilijk te taxeeren valt1 behaalde hij een overwinning op ,bayezid bij ,angora2 deze werd gevangen genomen1 goed behandeld #bcbd1 maar hij stierf spoedig in zijne vernedering4 ,gelukkig voor het ,osmanische rijk overleefde ,timoer hem niet lang2 na zijne overwinning bij ,angora naar ,samarkand teruggekeerd1 raakte hij in oorlog met ,china en tijdens dien krijg vond hij zijn einde 7#adje74 ,geen even machtige persoonlijkheid verving hem4 ,zijn rijk bleef na hem niet bestaan1 en wat belangrijker is1 sedert dient schijnt het groote expansievermogen1 dat de ,aziatische volkeren tot nog toe meermalen getoond hadden1 uitgeput4 ,het ,osmanische rijk doorleefde na ,angora een crisis #bcbe4 ,in ,klein-,azi herstelden zich verschillende der ,seldsjoeksche emirs2 op het ,balkan-schiereiland verslapte overal de ,turksche invloed3 de leenplichtige staten maakten zich geheel vrij4 ,het ergste was de oneenigheid onder ,bayezid's zoons1 die zich beiden de heerschappij wilden verzekeren en zich tegen elkander lieten gebruiken door keizer ,manuel,,ii1 die door de omstandigheden krachtiger scheen4 ,toch werd de ,osmanische macht niet reddeloos geslagen4 ,geen der ,balkan-machten wist op een afdoende wijze van de gelegenheid te profiteeren2 allen zorgden alleen voor zich4 ,toen nu ,mohammed,i1 n der zoons van ,bayezid,i1 zijn broeder ter zijde had geschoven en alleen sultan geworden was1 toen kon hij onmiddellijk opnieuw gaan opbouwen4 ,en zijn zoon ,moerad,,ii1 die hem reeds in #adba opvolgde1 had slechts dit opbouwingswerk voort te zetten en te voltooien4 ,hij deed het op voortreffelijke wijze1 want hij was een even krachtig heerscher als de meeste zijner voorouders2 hij was tevens n der sympathiekste sultans1 die het huis van ,osman heeft voortgebracht3 zonder den in dit huis bijna hereditairen trek van wreedheid bezat hij een eenigszins wijsgeerigen1 mystieken aanleg4 ,reeds twee jaren na de regeeringsaanvaarding voelde hij zich sterk genoeg1 om ,constantinopel te gaan belegeren4 ,volgens een ,christelijke voorstelling bracht de verschijning van een vrouw op de muren1 die op de ,moeder ,gods geleek1 de ,turken z in verwarring1 dat zij het beleg opbraken4 ,de meer prozasche oorzaak zoekt het aftrekken van ,moerad,,ii in een opstand in ,klein-,azi4 ,in elk geval was de druk der ,turken te ,constantinopel spoedig z groot1 dat keizer ,johannes,,viii1 zoon en opvolger van ,manuel,,ii1 een zeer zwak man1 er weer in moest toestemmen schatting te betalen1 en toen ,johannes,,viii in #addh stierf1 bewerkte ,moerad de opvolging van ,constantijn,,ix ,dragazes1 broeder van den vorigen keizer4 ,zoo was de ,turksche macht spoedig hersteld1 want ook overal in het ,balkan-schiereiland deed haar invloed zich reeds wer gevoelen1 toen in het ,noorden een vorst optrad1 die het ,turkengevaar ernstig wilde bekampen4 ,dit was in ,hongarije1 waar koning ,sigismund1 die van de ongelegenheid der ,turken ook geen profijt had weten te trekken1 in #adcg gestorven was4 ,na een korte regeering van ,sigismund's schoonzoon ,albrecht,,ii kozen de ,magyaren ,wladislaus,v1 tevens koning van ,polen1 tot hun vorst4 ,onder hem was ,johannes ,hunyadi1 afkomstig uit ,zevenburgen1 de eigenlijke ,hongaarsche rijksbestuurder4 ,hij bleek tegen de ,turken opgewassen1 versloeg hen in #addb en #addc eenige malen1 bracht ,moerad,,ii zelf een nederlaag toe aan de ,morawa1 dicht bij ,nisj1 in ,servi1 trok daarop in den winter den ,balkan over en dwong de ,turken bij een wapenstilstand voor tien jaar1 gesloten te ,szegedin in ,hongarije1 ,servi en ,walachije geheel vrij te verklaren4 ,moerad besloot daarna de regeering over te dragen aan zijn veertienjarigen zoon en ,mohammed,,ii en trok zich terug in een klooster in ,klein-,azi4 ,lang bleef hij hier niet1 want ,hunyadi1 geraden door een pauselijk legaat in zijn legerplaats om ook ,boelgarije te bevrijden1 verbrak den wapenstilstand4 ,moerad toog wer op het strijdpad en nu won hij4 ,bij ,warna leed ,hunyadi een geduchte nederlaag1 waarin de legaat en vele aanzienlijken omkwamen 7#addd74 ,geen beter fortuin bekroonde een nieuwe poging van ,hunyadi1 vier jaar later2 wer drong hij in ,servi door1 maar ,moerad,,ii versloeg hem opnieuw bij ,kossowo op den ,turken reeds bekend vechtterrein4 ,het gevolg van die nederlagen was de herstelling van de ,turksche suzereiniteit in ,servi1 waar toen ,brankowitsch1 zoon van ,stephanus ,lazarewitsch regeerde4 ,aan de ,servirs was dit niet geheel onwelgevallig2 de ,hongaren1 die ,walachije tot vazalstaat gemaakt hadden1 bedreigden evengoed hunne onafhankelijkheid als de ,turken en ze bedreigden bovendien hun ,grieksch-,katholicisme1 willende hen onder ,rome terugbrengen1 terwijl de ,turken hun godsdienst ongemoeid lieten4 ,overigens was ,moerad,,ii geen veroveraar4 ,na ,warna ging hij onmiddellijk naar zijn klooster terug1 maar in #adde kwam hij nogmaals in de wereld te voorschijn1 opnieuw de regeering aanvaardende om een opstand der ,janitsaren1 de toen reeds machtige soldateska1 die meer soldij wilden1 maar nu nog bedwongen konden worden4 ,nu bleef ,moerad de regeering voeren tot zijn dood in #adea toe4 ,de laatste jaren waren vol van een hevigen strijd met een nieuwen1 geduchten vijand3 de ,albaneezen4 ,zij waren ten tijde van ,moerad,i onderworpen geweest1 maar na de dbcle van ,angora vrijgeworden en ze hadden een aanvoerder van buitengewone bekwaamheden gevonden in ,scander-beg1 zoon van een vroegeren hoofdman ,johan ,castriotes4 ,begunstigd door de voor een defensieve strijdvoering prachtige natuurlijke gesteldheid van ,albani1 kon ,scander-beg1 die1 omdat hij in ,turkschen dienst geweest was1 de ,turksche vechtwijze kende1 zich in zijne bergen verdedigen1 zelfs1 toen ,moerad,,ii hem in eigen persoon kwam bestrijden4 ,moerad's opvolger was de reeds genoemde ,mohammed,,ii1 een heel ander man dan zijn vader1 meer gelijkende op grootvader ,bayezid1 zeer wreed1 van zeer slechte zeden1 maar ook al wer in het bezit van uitstekende veldheers- en staatsmans-eigenschappen4 ,met hem begint een nieuw tijdperk van uitbreiding voor het ,turksche rijk4 ,onmiddellijk viel hij ,constantinopel aan4 ,de stad kreeg van geen enkele zijde hulp4 ,onderlinge haat van ,grieksch- en ,roomsch-,katholieken was de voornaamste oorzaak1 dat het ,westen neutraal bleef4 ,meermalen1 we zagen het reeds1 hadden ,grieksche keizers hulp in het ,westen gezocht1 maar de eisch van fusie der beide kerken was een onoverkomelijke hinderpaal gebleven4 ,en om andere dan godsdienstige belangen stelde geen der ,europeesche mogendheden genoeg belang in het ,balkan-schiereiland1 om voor het bedreigde ,byzantium in de bres te springen4 ,alleen ,veneti en ,genua verleenden eenigen steun4 ,al was ,constantinopel dan ook een groote stad--het telde bijna #bjj4jjj inwoners1 voor dien tijd een zeer groot aantal--al was het zeer sterk gelegen1 aan zich zelf overgelaten moest het verloren gaan4 ,het verdedigingsleger telde niet meer dan #hjjj man1 menschen uit allerlei natin2 ,mohammed,,ii zou niet minder dan #bjj4jjj man voor het beleg hebben aangevoerd en bovendien bracht hij een groote vloot bijeen om de ,dardanellen en den ,bosporus af te sluiten4 ,het beleg duurde van #f ,april--#bi ,mei #adec4 ,op dezen dag had een algemeene bestorming plaats1 die de verdedigers1 hoe dapper ook strijdende1 hoe zeer ook aangespoord door den flinken keizer ,constantijn1 niet konden doorstaan4 ,de stad werd verdoopt tot ,stamboel1 eigenlijk ,islamboel1 d4i4 hoofdstad van den ,islam4 ,de ,aya ,sophia1 de beroemde basiliek van ,justinianus1 werd direct tot moskee gewijd4 ,tegenover de overwonnenen handelde ,mohammed hard3 een aantal der ,christenen werden gedood1 de stad zelf geplunderd en bij die gelegenheid heel wat verwoest van oude monumenten1 voorzoover deze de plundering door de kruisvaarders van #abjd hadden overleefd4 ,zoo kregen de ,turken een hoofdstad1 door haar ligging tusschen ,azi en ,europa aangewezen om het middelpunt te zijn van een rijk1 dat zich over een deel van die beide werelddeelen uitstrekte4 ,voortaan waren de ,turken de heerschende klasse in ,constantinopel1 maar na de plundering en de wanorde der eerste dagen konden de ,christenen er ongemolesteerd blijven wonen met behoud van hunnen godsdienst4 ,de geheele organisatie van de ,grieksche kerk bleef onveranderd bestaan1 ,de eerste patriarch na de verovering werd door ,mohammed met veel onderscheiding behandeld en met dezelfde ceremonin gewijd als in den vroegeren tijd gewoonte geweest was4 ,toch is de ,grieksche kerk in verval geraakt1 toen latere sultans de patriarchen met minder eerbied behandelden1 het patriarchaat gingen verkoopen aan den meestbiedende zonder op geschiktheid te letten4 ,toen hield het patriarchaat op een band te zijn voor de ,grieksch-,katholieken op het ,balkanschiereiland4 ,mohammed rustte niet lang op zijn eerste lauweren4 ,hij onderwierp ,servi geheel en de bevolking schikte zich nog al gemakkelijk in haar lot1 vooral1 nadat ,brankowitsch gestorven was 7#adef74 ,alleen ,belgrado1 verdedigd door ,hunyadi1 die hier den smaad van zijn vorige nederlagen uitwischte1 en den ,franciscaner monnik ,johannis ,capistrano1 die met een handjevol kruisvaarders toonde1 wat echte geloofsijver vermag1 kon niet genomen worden4 ,wel werden niet lang daarna ,bosni 7#adfd7 en ,herzegowina 7#adfg7 tot ,turksche provincin gemaakt en ook maakte ,mohammed voorgoed een einde aan het bestaan der ,zuidelijke staatjes zooals het hertogdom ,athene1 waardoor nu ook in ,midden-,griekenland en ,morea de ,turksche heerschappij gevestigd werd 7#adef-adfj74 ,slechts ,veneti behield enkele steden als ,koron1 ,pylos en ,nauplia4 ,ernstige tegenstand werd hier niet ondervonden4 ,in ,albani kreeg ,mohammed,,ii eerst eenigen invloed na den dood van ,scander-beg in #adfg4 ,aan de ,noord-,oost grens herstelde hij de oude verhouding3 ,walachije betaalde sedert #adfb opnieuw schatting4 ,daarentegen bleven ,hongarije en evenzoo ,moldavi nog buiten de ,turksche machtsfeer4 ,aan de verovering van ,hongarije kon onder de regeering van koning ,matthias ,corvinus1 zoon van ,hunyadi1 niet gedacht worden4 ,matthias was de laatste krachtige vorst1 die over ,hongarije alleen geregeerd heeft2 hij hield de ,turken buiten zijn grondgebied1 maar aanvallend tegen hen optreden1 steun verleenen aan ,grieksch-,katholieken deed hij nooit4 ,de beide ,italiaansche zeemogendheden bleken ook niet bestand tegen de compacte ,turkenmacht4 ,genua verloor zijne bezittingen aan de ,zee van ,azof en ,mohammed,,ii dwong de ,tataren in die buurt zijne suzereiniteit te erkennen4 ,veneti werd van een krachtigen beschermer beroofd door den dood van ,skander-beg1 waarna het meer bloot stond aan een inval in het aan de stad zelf grenzend gebied4 ,toen in #adgj een ,turksch leger zich aan de ,oostkust van de ,adriatische ,zee vertoonde1 sloot de lagunenstad vrede1 waarbij het enkele eilanden in de ,aegesche ,zee1 o4a4 ,lemnos en ,euboea 7,negropont71 benevens enkele plaatsen in ,albani1 o4a4 ,croa1 moest afstaan2 dan betaalde het een oorlogsvergoeding en voortaan een jaarlijksche schatting2 dat was een dure prijs voor enkele handelsvoordeelen1 die het wist te bedingen #bcbf4 ,ook in de ,ionische ,zee drong de ,turksche macht door3 het eiland ,zante werd door ,mohammed bezet en aan den anderen kant der ,adriatische ,zee de stad ,otranto 7#adhj74 ,rome zelfs moest zich nu bedreigd achten4 ,slechts ne macht in het ,oostelijk deel der ,middellandsche ,zee weerstond ,mohammed's aanval3 dat waren de ridders der orde van ,st4 ,jan1 die in #adhj op schitterende wijze hun eiland ,rhodus tegen de ,turken verdedigden4 ,zoo was n der laatste ondernemingen van ,mohammed,,ii een mislukking1 want in het volgende jaar stierf hij4 ,geen sultan had den ,turkschen naam z gevreesd gemaakt als hij1 die bij zijn dood n der machtigste1 zoo niet de machtigste vorst van ,europa was4 ,op buitengewone wijze hadden de omstandigheden hem begunstigd2 noch in ,europa noch in ,azi een macht1 die hem ernstig in zijne plannen had kunnen dwarsboomen4 ,persoonlijke dapperheid alleen had ,belgrado en ,rhodus als twee ,christelijke bolwerken in het ,oosten doen blijven bestaan4 ,in ,klein-,azi waren de ,seldsjoeksche emiraten opnieuw en nu voorgoed verdwenen1 het laatst dat van ,karamani1 nmaal het machtigste 7#adga74 ,de ,eufraat was aan zijn bovenloop een ,turksche grensrivier geworden4 ,weer was ,bayezid,,ii1 zoon en opvolger van ,mohammed,,ii1 van andere geaardheid dan zijn vader2 ook hij deed meer aan zijn grootvader denken4 ,beoefening van kunst en wetenschap was zijn geliefkoosde bezigheid4 ,aan veroveringen maken dacht hij niet4 ,daarom is zijne regeering over het algemeen een tijd van rust4 ,alleen de vrede met ,veneti werd voor korten tijd verbroken en de meeste bezittingen1 die deze stad op het ,balkanschiereiland nog over had1 gingen nu verloren4 ,het steunpunt voor een verdere uitbreiding in ,itali1 ,otranto1 daarentegen werd niet lang na den dood van ,mohammed,,ii ontruimd4 ,viel ,bayezid,,ii niet aan1 hij behoefde evenmin af te weren1 want ,europa liet hem met rust4 ,er zijn in het einde der vijftiende eeuw nog wel steeds plannen in overweging1 vooral bij de ,fransche koningen1 om de ,turken uit ,europa te verdrijven1 maar de vele verwikkelingen1 waarmede de meeste ,westersche vorsten in eigen land en onderling1 vooral in hun strijd om de heerschappij in ,itali1 te kampen hadden1 deden die plannen altijd verschuiven4 ,hadden de ,franschen zich kunnen vestigen in ,zuid-,itali1 zooals men tijdens koning ,karel,,viii een tijdlang kon denken1 misschien was er dan iets van gekomen4 ,nu liet men een schoone gelegenheid ongebruikt voorbijgaan3 een gelukkig toeval had een broeder van ,bayezid,,ii1 gewoonlijk prins ,djem genoemd1 die in het begin van ,bayezid's regeering tegen dezen in opstand gekomen was1 in handen van paus ,alexander,,vi gespeeld2 hem had men kunnen uitspelen tegen ,bayezid1 maar ook dit werd door de onderlinge oneenigheid verhinderd en prins ,djem vond op ongelukkige wijze den dood onder voor den paus zeer bezwarende omstandigheden4 ,het is begrijpelijk1 dat ,bayezid,,ii geen man naar het hart der door veel oorlog en door veel buit verwende soldaten was4 ,vooral de ,janitsaren1 steeds meer aanmatigend1 toonden hunne ontevredenheid en nu wilde het ongeluk1 dat ,bayezid tevens in onmin raakte met zijne eigen zoons1 vooral met den derden1 ,selim4 ,de ,janitsaren kozen onmiddellijk voor dezen partij1 drongen in #aeab het paleis van den sultan binnen en dwongen hem af te treden4 ,zoo stelden zij een antecedent voor een bedenkelijke inmenging der militaire macht in de aangelegenheden van het ,turkenrijk4 ,selim,i1 een buitengewoon wreed mensch1 regeerde slechts acht jaar 7#aeab-aebj71 maar dit korte tijdperk is zeer rijk aan aanwinsten in grondgebied1 echter buiten ,europa4 ,de beide ,mohammedaansche rijken1 die in ,azi aan ,selim's rijk grensden1 hadden het meest van hem te lijden4 ,perzi1 na ,timoer weer zelfstandig1 eerst onder ,turcomansche dynastien1 sedert het begin der zestiende eeuw onder een nieuwe dynastie1 afstammende van een ,sheikh-familie1 die behoorde tot de orde der oufi en daarom meest de oufi-dynastie genoemd1 raakte met ,selim in oorlog wegens grensmoeilijkheden en wegens steun1 door den shah ,ismal aan ,turksche opstandelingen bewezen4 ,het was tevens een godsdienstoorlog1 want de ,perzen waren sjitische ,muzelmannen1 de ,turken ,soenitische4 ,perzi werd niet geheel onderworpen1 maar verloor in het ,noord-,westen ,azerbadjan en in het ,westen een deel van ,mesopotami met o4a4 de stad ,mosoel4 ,in denzelfden tijd onderwierp ,selim ook het onafhankelijke ,georgi en ,koerdistan1 waardoor de ,kaukasus de ,noordgrens van zijn rijk werd4 ,het zal in het vervolg van dit korte overzicht onmogelijk zijn telkens terug te komen op de veelvuldige oorlogen van ,perzi en ,turkije4 ,het moet genoeg zijn er de aandacht op te vestigen1 dat de grens in het ,noord-,westen op den duur bleef1 zooals zij vr ,selim was1 d4w4z4 ,azerbadjan kwam aan ,perzi terug1 terwijl ,georgi en ,koerdistan altijd heel losjes met het ,turksche rijk verbonden bleven1 evenals b4v4 ,albani in de zestiende eeuw nog was4 ,alleen ,mesopotami bleef ,turksch4 ,suleman1 ,selim's opvolger1 nam daar nog ,bagdad1 dat alleen in het begin der zeventiende eeuw bij een krachtige herleving van ,perzi onder shah ,abbas den ,grooten voor een korten tijd wer in ,perzische handen geweest is4 ,het andere ,mohammedaansche grensrijk was ,egypte1 waarmede ,syri vereenigd was2 hier heerschten sedert het einde der dertiende eeuw de ,mamelukken #bcbg1 vroeger in dienst genomen door ,egyptische sultans1 maar die dezen op den duur overvleugeld hadden4 ,ook de oorlog met dit land kwam voort uit grensmoeilijkheden4 ,zonder veel moeite veroverde ,selim ,syri1 maar in ,egypte bood sultan ,touman-,ba een heftigen tegenstand 7#aeag71 die niet dan met groote moeite overwonnen werd4 ,en nu gebeurde er in ,cairo iets zeer opmerkelijks3 daar leefde nog verborgen1 in armoede1 een man1 die den naam van kalief droeg en die heette af te stammen van de ,abassiden2 van hem kocht ,selim de waardigheid van kalief en daarbij den standaard en den mantel van ,mohammed1 symbolen van het kalifaat4 ,nu konden ,selim en zijne opvolgers1 die van khan 7vorst van een stam in ,azi7 tot emir 7een tot den ,islam bekeerde vorst1 hoofd der geloovigen71 sultan 7koning71 padishah 7koning der koningen1 keizer7 geklommen waren1 zich nu ook als opvolgers van ,mohammed beschouwen en zich een soort geestelijke oppermacht over alle ,mohammedanen aanmatigen4 ,de kaliefwaardigheid bracht natuurlijk aanspraken mede op ,arabi1 in de eerste plaats op ,mekka en ,medina1 waarover ,selim,i dan ook reeds zijne heerschappij uitgebreid heeft4 ,de ,arabische kustplaatsen1 als b4v4 ,aden en ,mascate1 werden pas door ,suleman onderworpen2 ,yemen eerst na ,suleman1 onder diens opvolger ,selim,,ii4 ,daarmede was de uiterste grens van de macht der ,turken in ,azi bereikt4 ,afgezien van de kleine veroveringen van ,suleman en ,selim,,ii1 heeft dus ,selim,i in ,azi en ,afrika ongeveer alles veroverd1 wat in vroegere dagen tot het ,oost-,romeinsche rijk van ,justinianus behoord had2 alleen de ,noord-kust van ,afrika ontbrak er nog aan4 ,in ,europa hadden de veroveringen na ,mohammed,,ii zoo goed als stilgestaan4 ,maar nu kwam na ,selim,i alwer een sultan van groote kracht1 ,suleman ,i1 dien zijne onderdanen den ,wetgever hebben genoemd en de ,westerlingen den ,prachtlievende4 ,suleman is een krijgs- en staatsman van buitengewone bekwaamheden1 nog hooger ontwikkeld op dit gebied dan velen zijner voorgangers waren2 wreedheid heeft hij niet getoond1 op enkele uitzonderingen na4 ,dat ze in hem was1 heeft hij bewezen1 toen hij zijn zeer begaafden zoon ,moestafa liet worgen 7#aeec71 om te voldoen aan een wensch van zijn lievelingsvrouw ,roxelane1 en toen hij1 om diezelfde vrouw te plezieren1 zijn grootvizier ,ibrahim1 die eerst veel invloed had1 uit den weg liet ruimen 7#aecf74 ,die invloed van ,roxelane1 misschien een ,russische1 toont1 dat er onder ,suleman een verandering intreedt1 die op den duur zeer slechte gevolgen gehad heeft3 de harem van den sultan blijft niet meer buiten het politieke leven4 ,voor het uitwendige is ,suleman's lange regeering 7#aebj-aeff7 de schitterendste onder die van alle ,turksche sultans1 vooral om den invloed1 dien hij uitoefende tot in ,west-,europeesche aangelegenheden toe4 ,de verhouding van de ,turken tot ,europa wordt onder hem van anderen aard4 ,er is geen sprake meer van hunne uitdrijving uit ,europa4 ,terwijl alle krachten van de aangrenzende landen noodig en nog niet eens voldoende zijn om verdere uitbreiding van het ,turksche rijk te voorkomen1 verandert n der ,europeesche staten geheel van politiek ten opzichte van ,turkije3 ,frankrijk1 nog pas dreigende om als bestrijder op te treden1 gaat met den sultan verbindingen aanknoopen4 ,dit was een gevolg van den grooten strijd tusschen de beide in de eerste helft der zestiende eeuw in ,west-,europa bestaande en elkander bekampende grootmachten3 ,karel,v1 regeerende over ,spanje1 groote stukken van ,itali1 de ,oostenrijksche erflanden1 de ,nederlandsche gewesten1 tevens keizer van ,duitschland1 en ,frans ,i1 koning van ,frankrijk1 beiden strevende naar de opperheerschappij in ,europa4 ,karel,v beschikte over de grootste hulpbronnen1 overtrof ,frans in bekwaamheid4 ,het einde van den strijd was niet twijfelachtig en begrijpelijk de reden1 waarom ,frans de derde grootmacht in ,europa voor zich trachtte te winnen4 ,suleman begon zijne vele ondernemingen met de beide plaatsen1 waarvoor ,mohamed,,ii het hoofd gestooten had4 ,belgrado werd reeds in #aeba genomen4 ,hongarije1 na den dood van ,matthias ,corvinus door binnenlandsche twisten verscheurd1 kon dit niet verhinderen4 ,een jaar later viel ,rhodus4 ,de expeditie tegen dit eiland1 in den laatsten regeeringstijd van ,selim,i met groote zorg voorbereid1 kostte meer inspanning4 ,het beleg van de ridders1 die in hun sterke vesting zich heldhaftig verdedigden1 duurde ruim een half jaar4 ,op voorwaarde van vrijen aftocht gaven de grootmeester en de zijnen zich in ,december #aebb over4 ,een paar jaar later kregen zij ,malta van ,karel,v en vormden daar een nieuw bolwerk tegen ,turksche uitbreiding naar het ,westen4 ,deze beide veroveringen waren slechts voorpostengevechten4 ,een grootsche onderneming kwam in #aebf #bcbh3 een inval in ,hongarije4 ,het was het jaar na den slag van ,pavia1 waar ,frans,i door ,karel,v een geduchte nederlaag was toegebracht2 de ,fransche koning was gevangen genomen en te ,madrid tot een zeer nadeeligen vrede gedwongen4 ,haast onnoodig is het te zeggen1 dat hij dien vrede onmiddellijk na zijne invrijheidstelling verbrak4 ,op zijn aansporen nu1 heet het1 heeft ,suleman den oorlog tegen het huis ,habsburg aangebonden4 ,maar zou die oorlog anders zijn uitgebleven8 ,nu ,belgrado ingenomen was1 lokte de vruchtbare ,hongaarsche laagvlakte als van zelf tot verovering uit1 en te meer moest ,suleman de verovering wenschen1 omdat de macht van de ,habsburgers dreigde zich ook hier te vestigen4 ,in ,hongarije regeerde de jonge koning ,lodewijk,,ii4 ,zijn vader1 een zoon van een ,poolsch koning uit het geslacht der ,jagellonen1 was na ,corvinus' dood tot koning van ,hongarije gekozen1 en regeerde eveneens over ,bohemen1 ,moravi en ,silezie4 ,de slimme politiek van keizer ,maximilaan,i1 grootvader van ,karel,v1 had dezen tak der ,jagellonen-dynastie op dubbele wijze aan de ,habsburgers vermaagschapt3 ,lodewijk,,ii was gehuwd met ,maximiliaan's kleindochter1 ,lodewijk's zuster met ,maximiliaan's tweeden kleinzoon ,ferdinand1 den lateren keizer4 ,habsburgsche invloed was dus in ,hongarije zoo goed als gewaarborgd4 ,hiertegen nu trad ,suleman op1 hetzij dan geheel uit eigen beweging1 hetzij op vreemde aansporing4 ,het ,hongaarsche leger bleek volstrekt niet tegen hem opgewassen4 ,peterwardein was de eerste belangrijke verovering der ,turken op ,hongaarsch grondgebied4 ,de beslissende slag had plaats bij ,mohacz1 waar ,lodewijk,,ii sneuvelde en de ,hongaren totaal verslagen werden4 ,nadat de ,hongaarsche natie hier haar graf gevonden had1 viel de hoofdstad van het rijk1 ,boeda1 zonder slag of stoot in handen der ,turken en spoedig daarna ook het aan de overzijde van den ,donau gelegen ,pest4 ,inwendige verdeeldheid onder de moeilijk te beheerschen ,magyaarsche magnaten had de verovering gemakkelijk gemaakt--en vergemakkelijkte eveneens de verdere beheersching van het land4 ,twee pretendenten dongen naar de kroon1 beiden vonden aanhang3 ,johan ,zapolya1 vovode van ,zevenburgen1 werd door de bevolking als koning erkend in ,zevenburgen en ,oostelijk ,hongarije2 ,ferdinand1 de ,habsburger1 door den rijksdag1 vergaderd te ,presburg1 de hoofdstad van dat deel van ,hongarije1 dat nu ,oostenrijksch werd4 ,beide partijen trachtten door ,suleman erkend te worden3 ,zapolya won het2 hij werd vorst onder ,turksche suzereiniteit4 ,de gezanten van ,ferdinand kregen van ,suleman tot antwoord1 dat hun meester zich op zijn bezoek moest voorbereiden4 ,inderdaad zette de sultan den oorlog voort en in #aebi rukte hij op tot voor ,weenen4 ,zouden de ,turken zich vestigen in ,midden-,europa8 ,terwijl ,weenen deerlijk in het nauw raakte1 verbreidde zich in de ,westelijke wereld een groote onrust4 ,en oogenblik kon men onderlinge vijandschap vergeten3 ,luther spoorde zijne geloofsgenooten aan nu de ,katholieken te hulp te snellen2 ,frans,i1 stellig ook onder invloed van den ,turkschen intocht in ,oostenrijk1 sloot te ,kamerijk vrede met ,karel,v en verbrak dus zijne verbindingen met ,suleman4 ,deze vond voor de poorten van ,weenen een hardnekkigen tegenstand3 alle beschietingen waren vruchteloos1 alle bestormingen werden afgeslagen door een klein garnizoen onder den graaf van ,salm1 dapper gesteund door de burgers ,toen de winter begon te naderen1 toen de ,janitsaren ongeduldig begonnen te worden1 besloot ,suleman het beleg op te breken 7,oct4 #aebi72 misschien is ook het vooruitzicht geheel ,west-,europa tegenover zich te zullen zien van invloed op dit besluit geweest4 ,de oorlog werd nog gedurende vier jaar voortgezet zonder belangrijke krijgsverrichtingen4 ,op een tweeden tocht in ,hongarije 7#aecb7 werden weinig resultaten behaald4 ,in #aecc sloten ,ferdinand en ,suleman voor het eerst een verdrag4 ,ferdinand behield het ,westelijk deel van ,hongarije1 maar moest een jaarlijksche schatting betalen aan ,turkije4 ,karel,v1 steeds volop beziggehouden in het ,westen1 legde zich hierbij neer4 ,lang duurde echter de rust niet4 ,de ,turken trachtten in dezen tijd ook hunne macht te vestigen aan de ,noordkust van ,afrika1 daardoor het ,westelijk bekken van de ,middellandsche zee aanhoudend bedreigende4 ,dit was vooral het werk van ,chair-ed-,din1 ,barbarossa bijgenaamd4 ,hij behoorde tot een familie van zeeroovers1 in dien tijd een welig tierend ras4 ,zijn broeder had ,algiers veroverd en dit was na diens dood door ,barbarossa zelf onder de souvereiniteit van den sultan geplaatst4 ,chair-ed-,din werd weldra opperbevelhebber der ,turksche vloot en hij veroverde in #aecd ,tunis4 ,hiertegen nu ondernam ,karel,v zijn eersten tocht naar de ,noordkust van ,afrika2 ,tunis werd door hem heroverd 7#aece74 ,daardoor werd de oorlog algemeen4 ,frans,i sloot een offensieve en defensieve alliantie met ,suleman1 die toen te ,bagdad was1 gewikkeld in een oorlog tegen ,perzi4 ,deze alliantie is ook van beteekenis wegens de aan ,frankrijk verleende voorrechten in het ,turksche rijk2 overal zouden de ,franschen tegen een minimum invoerrecht handel mogen drijven2 bovendien kregen zij de bescherming van de heilige plaatsen in ,palestina4 ,dit zijn de zoogenoemde capitulatin1 dikwijls hernieuwd en op den duur een bron van moeilijkheden4 ,de oorlog1 die in #aecf opnieuw begon1 werd vooral ter zee gevoerd4 ,reeds sedert de dagen van ,mohammed,,ii hadden de ,turken een vloot bezeten1 waarmede achtereenvolgens verschillende eilanden in de ,aegesche ,zee genomen waren4 ,nu1 onder ,chair-ed-,din1 werd die vloot geducht1 werd ze meer dan bestand tegen de ,venetiaansche1 zelfs met een admiraal als ,andreas ,doria aan het hoofd4 ,veneti was verbonden met ,karel,v en het is vooral deze stad geweest1 die verloor4 ,toen het in #aeci onder bemiddeling van ,frankrijk vrede sloot met ,suleman1 moest het wer eenige plaatsen aan de ,adriatische ,zee en al de bezittingen1 die het nog had in den ,peloponesus en in de ,aegesche ,zee1 op een paar na1 afstaan4 ,frans,i zelf had reeds eerder den oorlog gestaakt en den wapenstilstand van ,nizza gesloten 7#aech73 hij behandelde dus zijn bondgenoot niet al te nauwgezet4 ,deze toonde er niet den minsten wrok over4 ,toen in #aeda de wapenstilstand verbroken werd1 kwam het tusschen de bondgenooten tot directe samenwerking4 ,een ,fransch en een ,turksch eskader vereenigden zich om verschillende steden van ,savoye te veroveren1 waarvan de hertog met ,karel,v verbonden was3 onder meer hebben zij de stad ,nizza in bezit genomen4 ,voor noodige herstellingen werden haven en stad van ,toulon door den ,franschen koning ter beschikking van de ,turksche vloot gesteld4 ,ondertusschen oorloogde men ook opnieuw in ,hongarije4 ,zapolya was in #aeci gestorven4 ,zijne verhouding tot ,ferdinand van ,oostenrijk was goed geweest2 ,zapolya had aan ,ferdinand de opvolging in zijn deel van ,hongarije toegezegd4 ,daarvan was echter ,suleman niet gediend4 ,in #aeda ondernam hij opnieuw een tocht naar ,hongarije en nu bezette hij ,boeda en ,pest voor zichzelf3 hij maakte er ,turksche steden van en een groot deel van ,hongarije werd een ,turksche provincie4 ,zevenburgen en een klein deel van ,hongarije1 het banaat van ,temesvar1 kwamen aan ,zapolya's zoon ,sigismund1 toen nog minderjarig4 ,van het deel1 dat ,ferdinand had1 werden enkele steden veroverd3 ,gran en ,stuhlweissenburg 7#aedc71 ,visegrad 7#aedd74 ,de algemeene oorlog eindigde in dit laatste jaar1 zonder dat ergens groote resultaten waren behaald4 ,frans,i1 die behalve ,turkije nog verschillende andere ,europeesche machten tegen ,karel,v in beweging gebracht had1 moest opnieuw het onderspit delven bij den vrede van ,crpy4 ,drie jaar later sloot ,suleman een nieuw verdrag met het huis ,habsburg1 in hoofdzaak een bevestiging van het vroegere4 ,bovendien was nu ook ,moldavi schatplichtig aan ,turkije geworden 7sedert #aedf7 #bcbi4 ,in de oorlogen van ,karel,v en diens opvolger ,philips,,ii met ,hendrik,,ii1 den opvolger van ,frans,i1 die steeds om dezelfde reden voortgezet werden1 is ,suleman wer de bondgenoot van den ,franschen koning4 ,maar groote veroveringen heeft hij niet meer kunnen maken4 ,tegen de wereldmacht der ,habsburgers1 die onder ,karel ,v steeds versterkt was1 kon hij op den duur niet op4 ,het kostte moeite het veroverde te behouden1 want de ,hongaren verdroegen niet dan zeer onwillig het ,turksche gezag4 ,zevenburgen zelfs kwam ten gunste van ,ferdinand in opstand4 ,die beweging werd bedwongen1 het ,turksche gezag overal in ,hongarije hersteld1 maar daarbij bleef het4 ,evenmin werkte het gezamenlijk optreden van de ,turksche en ,fransche vloten veel meer uit4 ,alleen nam de ,turksche vloot onder ,dragut1 den broeder en opvolger van ,chair-ed-,din1 in #aeea ,tripoli #bccj4 ,nadat ,hendrik,,ii buiten ,turkije om den wapenstilstand van ,vaucelles sloot 7#aeef71 toonde ,suleman voor het eerst zijn ongenoegen aan ,frankrijk4 ,beider samenwerking was minder hartelijk1 toen ,hendrik,,ii weldra den oorlog tegen ,philips,,ii hervatte1 die in #aeei met den vrede van ,cteau-,cambrsis eindigde4 ,daarmede werd de goede verstandhouding tusschen den zeer ,christelijken koning en het hoofd der ,mohammedaansche wereld afgebroken4 ,frankrijk ging een halve eeuw van godsdienstoorlogen tegemoet2 de strijd in het groot tegen het huis ,habsburg rustte in dien tijd4 ,echter bleven de ,franschen in het bezit hunner capitulatin1 waarmede ze een bevoorrechte plaats in den ,oosterschen handel innamen tot in de zeventiende eeuw toe4 ,die handel was echter 7het is misschien niet overbodig dit op te merken7 niet meer van zulk een beteekenis voor de geheele wereld als vr de ontdekking van den zeeweg naar ,indi in het einde der vijftiende eeuw4 ,suleman zette na #aeei den oorlog voort1 maar noch in ,hongarije noch in de ,middellandsche ,zee met het vroegere animo4 ,met ,ferdinand,i1 nu keizer1 sloot hij in #aefb voor de derde maal een overeenkomst op de oude voorwaarden4 ,met ,karel ,v als koning van ,spanje had ,suleman nooit vrede gesloten4 ,evenmin deed hij dit met ,philips,,ii1 die evenals zijn vader gold als de verdediger bij uitstek van het ,katholicisme1 de onverzoenlijke tegenstander van den ,islam4 ,de meest bekende gebeurtenis uit het laatste deel van dien oorlog is het beleg van ,malta 7#aefe71 dat ,suleman aan de orde van ,st4 ,jan1 gesteund door ,spanje1 wilde ontnemen4 ,de poging mislukte en evenzoo was ,suleman's laatste expeditie in ,hongarije vruchteloos4 ,de vrede hier was reeds na vier jaar om aanhoudende grensmoeilijkheden verbroken4 ,suleman viel opnieuw in ,hongarije1 sloeg het beleg voor ,sziget1 dat dapper verdedigd werd door ,zriny1 bij wien ,hongaarsch patriottisme den noodigen invloed oefende4 ,tijdens het beleg stierf ,suleman1 een en zeventig jaar oud 7#aeff74 ,onder hem heeft het ,turksche rijk het toppunt van zijne macht bereikt4 ,enkele kleinere veroveringen1 die later genoemd zullen worden1 zijn daarna nog gemaakt1 maar vergeleken bij de vroegere komen ze haast niet in aanmerking4 ,vanwaar die stilstand1 hier gelijkstaande met achteruitgang8 ,niet om de meerdere kracht der andere ,europeesche staten alleen1 want1 ofschoon die werkelijk op den duur zich deed gelden1 was er toch bij de vele onderlinge oorlogen1 vooral in de zeventiende eeuw1 gelegenheid genoeg geweest daarvan gebruik te maken4 ,de achteruitgang hangt nauw samen met inwendige veranderingen in het ,turksche rijk zelf en is daarom eerst voor den buitenstaander onzichtbaar4 ,die veranderingen dienen we in de eerste plaats kort na te gaan4 ,,iii4 ,de ,achteruitgang der ,turksche macht in ,europa4 ,in het ,turksche rijk is de padishah alleenheerscher1 gebonden alleen aan het gezag van den koran en andere godsdienstige wetboeken4 ,de ,osmanen en andere ,muzelmannen hebben in het geheel geen aandeel in de regeering4 ,de padishah wordt daarin bijgestaan door verschillende ambtenaren1 die hij vroeger meestal nam uit zijne slaven1 buitgemaakte ,christenen1 evenals de ,janitsaren in den ,islam opgevoed4 ,zoo deed zich het merkwaardige verschijnsel voor1 dat het ,turksche rijk zijne voornaamste steunpilaren vond buiten de eigenlijke natie om4 ,nimmer werd onder ,suleman het eerste ambt1 dat van grootvizier1 bekleed door n der ,osmanen2 de meest bekende1 ,ibrahim1 wiens einde reeds vermeld is1 was een ,albanees4 ,zoo was het ook met de andere ambten1 als die van aga 7troepenaanvoerder71 oulema 7wetsuitlegger71 beg 7hoofd van een sandjak1 een provincie van het rijk71 res-effendi 7minister van buitenlandsche zaken1 ondergeschikt evenals de drie andere vizieren aan den groot-vizier71 mufti of cheikh-ul-islam 7opperste wetsuitlegger7 en verschillende andere4 ,slaaf te zijn van den ,turkschen sultan was dus zoo onvoordeelig niet2 voor een avontuurlijken geest was er iets aanlokkelijks in4 ,velen1 zegt ,ranke1 verlieten met opzet hun vaderland om onder deze slaven hun geluk te beproeven4 ,voor de ,osmanen zelf kan deze bevoorrechting van menschen1 die door hen eenmaal overwonnen geworden waren1 niet anders dan een harde pil om te slikken zijn geweest2 dat we van verzet van hunne zijde niets bemerken1 moet een gevolg zijn van het groote gezag der achtereenvolgende sultans4 ,wel duurde het niet lang1 of de ,turksche onderdanen zelf gingen pogingen doen om onder de bevoorrechten1 b4v4 in het corps der ,janitsaren1 te worden opgenomen4 ,onderling stonden de ,osmanen op staatkundig gebied volkomen gelijk2 bij hen geen geprivilegieerde standen3 voor allen dezelfde verplichtingen1 dezelfde rechten4 ,anders was het voor de ,christenen in het ,turksche rijk gesteld4 ,vervolging om hun geloof hadden zij niet te duchten1 maar toch waren ze de minderen3 behalve de belastingen1 die alle inwoners van het rijk betaalden1 moesten zij een afzonderlijk hoofdgeld opbrengen en ten allen tijde was het voor hen een moeilijk ding om tegenover een geloovige in ,allah recht te krijgen4 ,dit en de jaarlijks voorkomende kinderenroof plus het gevoel van verloren vrijheid maakten hunne positie weinig benijdenswaardig1 maar1 laten we bij de beoordeeling daarvan niet vergeten1 dat de anarchie1 die het ,grieksche rijk gedurende zoo langen tijd gekenmerkt had1 den ,griekschen ,christenen reeds heel wat had leeren doorstaan4 ,dit mag n van de redenen zijn1 waarom we van ,christen-opstanden voorloopig niet hooren2 een andere was1 dat de knapenschatting vele der beste krachten uit het ,christenvolk wegnam1 en een derde1 de voornaamste1 dat de ,turksche heerschappij tot in het midden der zestiende eeuw zeer krachtig was en gemakkelijk alle opstanden zou hebben kunnen bedwingen4 ,het behoeft geen verwondering te wekken1 dat er vele ,grieksche ,christenen van godsdienst veranderden3 de rol van vervolgde te spelen1 al was het martelaarschap hier niet al te zwaar1 is voor velen ondraaglijk4 ,in den eersten tijd na de verovering had de bekeering tot den ,islam niet dan op bescheiden schaal plaats3 het waren toen vooral grootgrondbezitters1 die1 meer blootgesteld dan andere minder bedeelden aan hebzucht der overwinnaars en daarom bevreesd voor het verlies hunner goederen1 veiligheid zochten door ,allah te gaan aanroepen4 ,later1 toen het patriarchaat in verval geraakte en vaste leiding in de ,grieksche kerk ontbrak1 kreeg de ,islam veel meer bekeerlingen2 vooral in de zeventiende eeuw is dit het geval geweest1 toen heele volksstammen als de ,albaneezen1 de ,slavische ,pomaken in den ,rhodopus en ook velen in ,servi1 in ,griekenland en zelfs op de eilanden1 bepaaldelijk op ,euboea en ,creta1 de ,grieksche kerk den rug toekeerden4 ,wat er toen van de oude bevolking van het ,balkan-schiereiland over bleef1 was niet veel3 boeren op het platteland1 zoowel in het eigenlijke ,griekenland als in de ,slavische landen1 die over het algemeen een zeer sober bestaan leidden3 kooplieden1 vooral op de eilanden1 wier toestand beter was1 die soms kans hadden heel rijk te worden1 nu ze ter zee als onderdanen van den padishah beter beschermd werden dan vroeger als onderdanen van den keizer2 eindelijk de ,phanarioten te ,constantinopel1 wonende in de wijk ,phanar1 oude aanzienlijke families1 uit wier midden de drogman en in lateren tijd ook de bestuurders van de ,donauvorstendommen genomen werden4 ,in een staat als dien der ,turken1 waarin het ne deel der onderdanen beneden het andere staat1 terwijl beide deelen beheerscht worden door den vorst met zijne omgeving1 die wer uit het eerste deel is samengesteld1 komt bijzonder veel aan op de persoonlijkheid van den oppersten leider4 ,tot ,suleman was deze op een enkele uitzondering na voortreffelijk geschikt geweest om die leiding te geven3 krachtig om zijn aanzien hoog te houden1 oorlogszuchtig om de soldateska werk te verschaffen4 ,na ,suleman's dood werd dit anders4 ,de zoon van ,roxelane1 die nu sultan werd1 ,selim,,ii1 was volkomen ongeschikt om te regeeren en hetzelfde oordeel moet uitgesproken worden over de meeste der volgende sultans4 ,het was1 alsof het noodlot ,osman's stam met de vermoording van den eerstgeborene van ,suleman 7zie hiervr1 blz4 #fhe7 niet geveld1 maar toch ontworteld had2 het laatste was voor het ,turksche rijk misschien erger dan het eerste geweest zou zijn4 ,hadden ,suleman en zijne voorgangers zelf de regeering gevoerd1 zelf het leger aangevoerd1 met de meeste latere sultans was dit niet meer het geval3 zij werden opgevoed in den harem1 te midden van vrouwen en eunuchen1 en brachten bijna hun geheele leven in het paleis door1 zonder voor hunne waardigheid op eenigszins voldoende wijze te worden voorbereid2 de gewoonte1 dat sultanszoons vr de regeeringsaanvaarding een provincie bestuurden om te leeren regeeren1 stierf uit4 ,onder die omstandigheden moest de invloed van de omgeving van den sultan groot worden4 ,wat we het eerst duidelijk zien bij ,roxelane's macht over ,suleman in enkele gevallen1 wordt nu voor de geheele regeering regel4 ,deze heerschappij van gunstelingen1 hetzij van een lievelingsvrouw1 hetzij van de n of andere cterie1 die het recht verstonden op hun manier1 die veeleischend waren voor zich en hunne vrienden en alleen om eigen belangen zich bekommerden1 was1 evenals overal waar ze voorkomt1 ook voor het ,turksche rijk hoogst verderfelijk4 ,het zijn ,turksche schrijvers zelf1 die van de zeventiende eeuw af daarop gewezen hebben4 ,om aller begeerten te voldoen was geld1 steeds meer geld noodig en de druk op de onderdanen1 in de eerste plaats op de ,christelijke1 begon daardoor zeer zwaar te worden4 ,met geld deed men in den harem alles2 de beste ambten waren voor de meestbiedenden2 op geschiktheid1 op verdiensten werd minder gelet4 ,slechts een enkelen keer werd de invloed van de omgeving van den sultan na ,suleman onderbroken2 dat was1 wanneer min of meer toevallig een krachtig grootvizier optrad1 die den sultan wist te beheerschen en den harem zijn staatkundig karakter te ontnemen4 ,we zullen daarvan in het vervolg enkele voorbeelden zien1 maar het blijft uitzondering4 ,raakt de hoogste macht in het rijk in verval1 hetzelfde gebeurt met de militaire macht4 ,de ,janitsaren1 reeds lang een moeilijk te regeeren corps met al te veel voorrechten1 begonnen in de zestiende eeuw van aard te veranderen4 ,de ongehuwde staat1 waarin zij in den eersten tijd verkeerd hadden1 was reeds onder ,suleman afgeschaft2 later1 waarschijnlijk bij de troonsbestijging van ,selim ,,ii1 hebben zij gedaan weten te krijgen1 dat hunne zoons in hunne gelederen konden worden opgenomen4 ,daarnaast kregen niet lang daarna ,osmanen zelf toegang tot het corps1 waarvan de groote voorrechten aanlokten1 zonder dat zij de opvoeding van de vroegere ,janitsaren ontvingen4 ,deze verandering had ten gevolge1 dat de knapenschatting onder de ,christenen in de eerste helft der zeventiende eeuw ophield1 maar ook1 dat het bij uitstek krijgshaftig karakter van het corps op den duur verloren ging4 ,de ,janitsaren zaten liever thuis1 genietende van hunne hooge soldij en andere voorrechten1 dan dat ze ten strijde togen4 ,evenzoo waren de leensoldaten van aard veranderd2 de meeste leenen1 timarli geheeten1 werden vergeven aan gunstelingen en niet meer aan krijgslieden van beroep4 ,het ruitercorps der sipahi1 dat uit dergelijke leensoldaten bestond1 moest dus voortaan bezoldigd worden evenals de ,janitsaren4 ,ook hunne vechthoedanigheden werden spoedig minder2 vooral hunne paarden1 nmaal de groote roem van het ,turksche leger1 namen in voortreffelijkheid sterk af4 ,in den oorlog1 het zou spoedig blijken1 kon men op een dergelijk leger niet meer zoo vertrouwen als vroeger4 ,daarentegen deed het zich meer gelden in binnenlandsche aangelegenheden1 wat mogelijk was1 nu het opperste gezag doorgaans zoo weinig kracht bezat4 ,wanneer een sultan niet regeerde naar de wenschen zijner militairen1 wanneer hij dier belangen op de n of andere wijze schond1 dan kwamen zij meermalen in verzet en daarmede begonnen de in het ,turksche rijk evenals in alle militaire despotische staten zoo dikwijls voorkomende paleisrevolutin1 waarvan we het eerste voorbeeld reeds gezien hebben ten tijde van ,bayezid,,ii4 ,de inwendige veranderingen in de opperste laag van den ,turkschen staat hadden natuurlijk gevolgen in de andere lagen4 ,het duidelijkst is dit zichtbaar in de onderste1 die der ,christenen4 ,met het ophouden der knapenschatting moest de ,christelijke bevolking sterker worden2 het merg werd niet meer uit den boom gehaald4 ,weldra kwamen teekenen van verzet tegen den steeds zwaarderen druk der ,turken2 al begon nog lang geen volksopstand1 in de ,slavische landen zwierven de heiduken1 in de ,grieksche de klephten rond1 allen verarmde boeren1 die als roovers en dieven in hun onderhoud voorzagen1 en de streken1 waar ze woonden1 onveilig maakten1 terwijl de ,turken niet bij machte waren daartegen met groote kracht op te treden4 ,weinig merkt men ook nu van de eigenlijke ,osmanen1 behalve voorzoover zij zich in het leger doen gelden4 ,maar moet ook de kracht van dit volk niet bijster verminderd zijn8 ,waar waren die mannen1 met wie de eerste sultans hunne wonderen verricht hadden8 ,zouden zij de regeering van een ,selim,,ii en zijne opvolgers geduld hebben8 ,het valt moeilijk te gelooven4 ,naar buiten blijft het ,turksche rijk ook na ,suleman nog langen tijd geducht schijnen4 ,van uitwendigen achteruitgang was in de eerstvolgende eeuw nog geen sprake2 dit kwam ongetwijfeld vooral daarvandaan1 dat geen der ,europeesche mogendheden van het midden der zestiende tot het midden der volgende eeuw sterk genoeg was of niet al te zeer door andere aangelegenheden beziggehouden werd om tegen de ,turken op te treden4 ,noch ,rusland noch ,oostenrijk1 die er het eerst voor in aanmerking zouden komen1 waren daartoe in staat2 ,spanje1 dat zoo lang aan de spits gestaan had in den strijd tegen den ,islam1 had elders de handen vol werk4 ,bovendien gaven de ,turken zelf niet zooveel reden tot vrees meer1 nu hunne groote veroveringsoorlogen uit waren en daarom bestond er ook geene dringende noodzakelijkheid om hen te bestrijden4 ,godsdienstige motieven werkten daartoe sedert lang niet meer in voldoende mate4 ,zoo werden de ,turken voorloopig niet verontrust en juist daardoor moeten de boven beschreven veranderingen des te gemakkelijker haar beslag gekregen hebben2 was er een prikkel geweest tot verbetering door een bedreiging van buiten1 misschien zou de inwendige achteruitgang niet zver gegaan zijn1 als nu in de op ,suleman volgende eeuw het geval geweest is4 ,selim,,ii1 de eerste der rois fainants1 heeft slechts acht jaar geregeerd4 ,onder hem worden nog een paar veroveringen gemaakt1 die het werk waren van de dienaren uit de dagen van zijn vader1 vooral van den groot-vizier ,mehemet ,sokoli1 die het opperste gezag wist te handhaven1 totdat hij onder ,selim's opvolger ,moerad,,iii vermoord werd4 ,yemen werd onderworpen1 zooals reeds is opgemerkt 7hiervr blz4 #fhe7 en een oorlog werd gevoerd tegen ,veneti4 ,die republiek was in voortdurende wrijving met de ,porte #bcca2 overal grensden de bezittingen aan elkander1 telkens kwamen moeilijkheden over rooverijen voor4 ,vooral de eilanden ,cyprus en ,creta waren voor de ,turken een begeerenswaardig bezit tot afronding van hun gebied in de ,middellandsche ,zee4 ,om die eilanden begon dan eigenlijk ook de oorlog1 waartoe een nietig voorwendsel spoedig gevonden was4 ,in #aega werd ,cyprus veroverd1 maar daarna kwam er hulp voor ,veneti4 ,paus ,pius,v1 de ridders van ,st4 ,jan1 verschillende kleinere ,italiaansche staten en bovenal ,philips,,ii zonden versterkingen4 ,daardoor kwam een groote vloot bijeen onder leiding van don ,juan van ,oostenrijk1 een onechten zoon van ,karel,v4 ,zij ontmoette de ,turksche in de golf van ,patras1 niet ver van ,lepanto af1 en behaalde daar de overwinning4 ,de ,turksche heerschappij ter zee werd voor een tijdlang gebroken en aan een aanval op ,creta konden de ,turken voorloopig niet meer denken4 ,echter hadden ook de kruisvaarders zooveel geleden1 dat zij van hunne overwinnning geen gebruik konden maken1 en ,philips,,ii1 de voornaamste der bondgenooten1 kreeg nu juist in de ,nederlandsche gewesten meer dan genoeg te doen2 hij heeft verder tegen ,turkije geen oorlog gevoerd en in #aehj is voor het eerst tusschen ,spanje en de ,porte een sedert meermalen opnieuw bevestigde wapenstilstand gesloten4 ,reeds zeven jaar vroeger had ,veneti onder bemiddeling van ,frankrijk vrede gesloten1 ,cyprus aan ,turkije afstaande en opnieuw veel geld betalende 7#aegc74 ,voor geruimen tijd was dit de laatste1 eenigszins fortuinlijke oorlog1 dien ,turkije voerde4 ,in het laatste decennium der zestiende eeuw werd de vrede1 door ,selim,,ii in #aefi met ,oostenrijk gesloten1 voor het eerst wer verbroken4 ,dit was een gevolg van grensmoeilijkheden2 geen van beide partijen bedoelde groote veroveringen te maken4 ,toch werd de toestand voor de ,turken een oogenblik bedenkelijk4 ,zevenburgen1 toen geregeerd door ,sigismund ,bathory1 zoon van ,stephanus1 die na het uitsterven van het geslacht ,zapolya de waardigheid van vovode gekregen had1 verbond zich met ,oostenrijk3 ,sigismund beloofde de survivance aan den toenmaligen keizer ,rudolf,,ii4 ,gevaarlijker nog was de toestand in ,walachije1 waar ,michiel de ,dappere1 de door de ,porte benoemde vorst1 een opstand verwekte en1 gebruik makende van den oorlog1 ,walachije geheel vrij maakte2 ook hij verbond zich met ,rudolf,,ii1 maar hij was een lastig bondgenoot1 want1 dapper krijgsman en veelbeteekenend staatsman1 beoogde hij de vereeniging van alle ,roemenen in n rijk2 daartoe diende de verovering van ,zevenburgen en ,moldavi1 in naam alleen ondernomen om ze aan de ,turksche heerschappij te onttrekken4 ,zijn vroege dood in #afja heeft zijne plannen niet tot uitvoering doen komen2 anders zou de geschiedenis van ,zuid-,oost-,europa wellicht een geheel ander beloop hebben gehad4 ,de ,turken dan verloren voor een oogenblik hun macht in ,zevenburgen en in de ,donauvorstendommen2 daarenboven hield hun leger in ,hongarije zich niet dan met de uiterste inspanning staande tegenover de keizerlijken4 ,onder die omstandigheden besloot de sultan zelf te velde te gaan4 ,het was ,mohammed,,iii1 zoon en opvolger van ,moerad ,,iii1 die in #aegd zijn vader ,selim,,ii opgevolgd was4 ,mohammed ,,iii toonde eenige meerdere kracht dan zijne beide voorgangers2 zijne tegenwoordigheid werkte gunstig op het leger1 zoodat hij in #aeif een belangrijke overwinning op de keizerlijken behaalde bij ,keresztes 7,kotaj7 bij de ,theiss4 ,voordeelen daarvan kon hij niet plukken4 ,in de volgende jaren duurde de strijd voort1 zonder dat n van beide partijen beslissende stappen kon doen4 ,uitgevochten sloten zij in #afjf den vrede van ,sitvatorok 7bij ,komorn74 ,turkije kreeg een oorlogsschatting in eens1 maar moest afstand doen van de jaarlijksche schatting1 die ,oostenrijk toen bijna een eeuw betaald had2 het moest ,stephanus ,bockskay1 opvolger van ,sigismund ,bathory1 die zich onder de suzereiniteit van ,oostenrijk geplaatst had en veel had bijgedragen tot de overwinning der keizerlijken1 als vovode van ,zevenburgen erkennen1 dat dus van dezen tijd af aan den ,turkschen invloed begint te ontsnappen4 ,in ,moldavi en ,walachije werd de oude toestand hersteld4 ,verloor dus de ,porte nog geen grondgebied bij dezen vrede1 zij raakte ongetwijfeld iets van haar prestige kwijt2 zij had het duidelijke bewijs geleverd niet bij machte te zijn zich verder ,noord-,westwaarts uit te breiden4 ,oostenrijk bleek genoeg krachten te hebben1 om ,turkije voortaan tegen te houden4 ,wogen deze beide landen tegen elkander op in het begin der zeventiende eeuw1 ook in het ,noorden zagen de ,turken geen kans tot uitbreiding meer4 ,daar woonden de ,kozakken1 in naam onderworpen aan den koning van ,polen1 tevens groothertog van ,lithauen1 maar aan dezen evenmin gehoorzaam als de in naam aan ,turkije onderworpen ,tataren van de ,krim4 ,kozakken en ,tataren en hunne plundertochten waren een voortdurende steen des aanstoots voor ,polen en de ,porte4 ,herhaaldelijk kwam het daardoor in de zeventiende eeuw tot een uitbarsting1 maar op den duur bleef de toestand aan de grens geheel dezelfde4 ,er is in de uitwendige geschiedenis van ,turkije in de eerste helft der zeventiende eeuw verder niets1 dat in bijzondere mate de aandacht trekt4 ,in de inwendige zien we steeds duidelijker de bovenbeschreven veranderingen aan den dag treden4 ,de zoon van ,mohammed,,iii1 ,ahmed,i 7#afjd-afag71 onder wien de vrede van ,sitvatorok gesloten was1 is bekend1 omdat hij zijn broeder ,moestafa1 die trouwens idioot was1 niet liet vermoorden bij zijne troonsbestijging2 van dien tijd af raakt dan ook de gewoonte van broedermoord in onbruik4 ,overigens is er in de persoonlijkheid van ,ahmed geene doortastendheid2 ook hij leeft in het paleis1 toont een enkele maal neiging om veel te doen1 maar het blijft bij zeggen4 ,zijn opvolger1 de idiote ,moestafa1 werd na een korten tijd afgezet en toen kwam ,osman,,ii1 zoon van ,ahmed,i1 die krachtiger was1 zelf een krijgstocht tegen de ,polen ondernam en ook verbeteringen wilde aanbrengen in den toestand1 maar juist daarom kwamen ,janitsaren en ,sipahi in opstand1 vreezende voor hun bestaan3 ze namen ,osman,,ii gevangen en lieten hem vermoorden 7#afbb74 ,dit was de eerste sultansmoord1 die bewees1 hoe ver de invloed van de militaire macht kon gaan4 ,weer liet men den idioten ,moestafa gedurende vijftien maanden voor sultan spelen1 terwijl inderdaad het leger regeerde4 ,dit veranderde onder ,moerad,,iv1 een tweeden zoon van ,ahmed ,i1 die in #afbc zijn oom opvolgde1 maar eerst op #bj-;jarigen leeftijd in #afcb zelf de regeering aanvaardde4 ,hij was een zeer krachtig1 maar tevens buitengemeen streng en wreed mensch1 eigenschappen trouwens1 die hem te pas kwamen en die het hem mogelijk maakten de orde te herstellen4 ,het was van korten duur4 ,moerad,,iv stierf reeds in #afdj en zijn jongste broeder ,ibrahim,i was van geheel ander maaksel3 hoogst zinnelijk en daardoor meer dan iemand van den harem afhankelijk1 verder wreed1 maar die wreedheid niet als zijn broeder ten dienste van het rijk1 maar ten dienste van zijne omgeving aanwendende4 ,hij liet verschillende verdienstelijke mannen1 hem overgebleven uit de dagen van zijn voorganger1 o4a4 den grootvizier ,kara-,moestafa1 die zich in een oorlog tegen de ,perzen1 tijdens ,moerad,,iv gevoerd1 onderscheiden had1 ombrengen1 alleen omdat men er hem in den harem toe overhaalde4 ,toch begon juist onder ,ibrahim,i een nieuwe oorlog met ,veneti1 waarvan nu ,creta de inzet was4 ,het was vooral de begeerte naar buit1 die den sultan een voorwendsel tot oorlog deed zoeken--en gemakkelijk liet vinden4 ,het grootste deel van het eiland met n der twee vestingen1 ,kanea1 vielen zonder veel moeite in de handen der ,turken 7#afde71 maar de tweede vesting1 ,candia1 bood een hardnekkigen tegenstand4 ,in plaats van buit te krijgen moest ,ibrahim steeds meer versterkingen sturen en ondertusschen vielen de ,venetianen in den ,peloponesus1 terwijl hunne oorlogsschepen den ,turkschen handel veel kwaad deden4 ,turkije scheen niet eens meer bestand tegen de stad van ,st4 ,marcus6 ,dit had een uitbarsting in ,constantinopel ten gevolge tegen den machteloozen ,ibrahim4 ,ook nu stonden de militairen aan het hoofd der samenzwering1 waaraan zelfs ,ibrahim's moeder ,koezem1 een vrouw van zeer veel invloed1 meedeed4 ,ibrahim werd onttroond en iets later vermoord 7#afdh74 ,zijn zevenjarig zoontje ,mohammed,,iv werd sultan2 ,koezem regeerde feitelijk voor hem4 ,mohammed,,iv en zijne naaste opvolgers ,suleman,,ii 7#afhg-afia71 en ,ahmed,,ii 7#afia--afie71 alle drie zoons van ,ibrahim waren niet afschuwwekkend als hun vader1 maar voor het voeren der regeering deugden ze evenmin als hij4 ,toch kwam er in de tweede helft der zeventiende eeuw een herleving in het ,turksche rijk1 teweeggebracht door een reeks van groot-vizieren uit het geslacht ,kprili4 ,het is de verdienste van ,tarkhane1 de moeder van ,mohammed,,iv1 die na ,koezem den meesten invloed had1 dat zij in #afef een krachtig man uit ,klein-,azi groot-vizier maakte1 en nog meer die van ,mohammed,,iv zelf1 dat hij dien groot-vizier liet begaan1 zooals b4v4 ,lodewijk,,xiii van ,frankrijk ,richelieu4 ,de familie1 waartoe ,mohammed ,kprili behoorde1 stamde uit ,albani en was vandaar gemigreerd naar ,klein-,azi1 zich vestigende in het plaatsje ,kpri1 dat zijn naam aan het geslacht gaf4 ,mohammed ,kprili was een zeventiger1 toen hij het eerste ambt in het ,turksche rijk met zoo goed als onbeperkte volmacht aanvaardde4 ,hij was geen geleerd man2 zelfs de kunst van schrijven verstond hij niet1 maar hij had een helder inzicht in de nooden van zijn vaderland en hij beschikte over een reusachtige energie4 ,zonder aanzien des persoons handelende1 onverbiddelijk uit den weg ruimende wie zijn bevelen niet gehoorzaamden1 gelukte het hem inderdaad orde in de chaos te brengen4 ,niet luisteren naar de vrouwen van den harem2 zorgen altijd van geld voorzien te zijn1 al is het dan ook met verdrukking der onderdanen2 het leger steeds in beweging laten blijven1 omdat daarvan de gehoorzaamheid afhangt1 dit waren de eenvoudige raadgevingen1 die ,kprili1 toen hij na vijf jaar stierf1 zijn sultan op het hart zou gedrukt hebben 7,ranke74 ,z groot was zijn invloed geworden1 dat zijn zoon ,ahmed hem als groot-vizier opvolgde1 een feit1 nog nooit in de ,turksche geschiedenis voorgekomen4 ,ahmed had een goede opvoeding genoten1 was krachtig en streng als de vader1 maar behoefde diens wreedheid niet meer in dezelfde mate toe te passen4 ,ook hij wist de gunst van den sultan te behouden en bleef daardoor niet minder dan vijftien jaar in zijn ambt werkzaam4 ,kprili ,i en ,kprili ,,ii hebben aan het ,turksche rijk iets van zijn uiterlijken glans hergeven1 maar het terugbrengen tot wat het nmaal geweest was1 konden ook zij niet4 ,al was de bemoeiing van den harem met staatszaken voorloopig uit1 al werd de discipline in het leger hersteld1 het leger werd daarom niet weer1 wat het geweest was1 en de sultan en zijne omgeving bleven dezelfde4 ,om het met andere woorden te zeggen3 de staatkundige en maatschappelijke toestanden in het rijk konden ook de ,kprili niet veranderen2 hun persoonlijkheid overheerschte tijdelijk de verhoudingen1 maar1 wanneer zij wegvielen1 kon ieder oogenblik de anarchie van de dagen van ,ibrahim weer intreden4 ,en zelfs met de ,kprili1 wat was het ,turksche rijk vergeleken bij vroeger6 ,alleen tegen ,veneti kon1 zooals ons weldra zal blijken1 de oorlog nu met meer succes gevoerd worden1 maar in een nieuwen oorlog tegen ,oostenrijk konden de ,turken nu evenmin voordeelen behalen als in het begin der zeventiende eeuw4 ,gedeeltelijk was dit ook een gevolg van buiten ,turkije ontstane veranderingen4 ,terwijl de ,turken in vroegeren tijd alle andere mogendheden in bewapening en legerinrichting ver vooruit waren1 was dit nu anders geworden4 ,groote verbeteringen waren successievelijk in de legers en de strategie der ,europeesche legers aangebracht1 vooral door veldheeren als ,maurits van ,oranje1 ,gustaaf ,adolf en ,wallenstein2 alleen de ,turken gingen niet met hun tijd mede3 hun verdedigingsmiddelen bleven in hoofdzaak op dezelfde wijze ingericht1 hun taktiek ging niet vooruit1 de hoedanigheid hunner soldaten werd slechter4 ,en er was meer1 waarop we moeten letten1 nu we de verhouding der ,turken tot het overige ,europa in de tweede helft der zeventiende eeuw gaan beschouwen4 ,ten gevolge van de geweldige oorlogen in de eerste helft dier eeuw was er een groote verandering ingetreden in de verhouding der voornaamste ,europeesche mogendheden onderling4 ,de macht van het huis ,habsburg1 vooral die in ,spanje1 was sterk achteruitgegaan2 ,frankrijk's invloed was in hooge mate toegenomen1 ,frankrijk begon nu de groote mogendheid bij uitstek te worden en koning ,lodewijk,,xiv wenschte niets liever dan zijne monarchie nog uit te breiden4 ,strijd tusschen hem en het huis ,habsburg was daarom opnieuw te verwachten1 maar den steun van ,turkije had ,frankrijk nu niet meer noodig1 zooals in de dagen van ,frans,i4 ,bovendien1 ,lodewijk,,xiv1 religieus aangelegd1 poseerde gaarne als beschermer van het ,katholicisme en de ,porte had daarom1 als zij in moeilijkheden kwam1 van hem niets te hopen2 evenmin had ,frankrijk van haar iets te vreezen1 want een verbond van het huis ,habsburg met de ,turken tegen hem was gewoonweg ondenkbaar4 ,men schreef #affa1 toen twisten over ,zevenburgen ,turkije en ,oostenrijk opnieuw in een oorlog wikkelden4 ,de vovode ,george,,ii ,rackoczy had zich vijandig tegen de ,turken gedragen1 die daarom zijne afzetting eischten en hun eisch weldra gewapenderhand ondersteunden4 ,george,,ii kwam in den daaruit voortkomenden strijd om1 maar ,oostenrijk trad tegen een te grooten invloed van ,turkije in ,zevenburgen op4 ,kprili,,ii1 die in dien tijd groot-vizier werd1 bracht een groot leger op de been1 dat plunderend als in vroegere dagen1 zich over geheel ,hongarije vertoonde4 ,het leger van keizer ,leopold,i onder graaf ,raymund van ,montecuculi1 hoewel veel beter geordend en beter geleid1 was tegen de overmacht niet bestand4 ,oostenrijk zelf werd bedreigd4 ,toen bleek de invloed der veranderde omstandigheden4 ,lodewijk,,xiv bood op ridderlijke wijze den keizer belangeloos een hulpcorps aan1 dat na eenige aarzeling aangenomen werd4 ,en nu keerde de kans4 ,het ,oostenrijksche leger1 versterkt met de ,fransche troepen1 de best geoefende van hun tijd1 behaalde1 hoewel sterk in de minderheid--men spreekt van #be4jjj man tegen #bdj4jjj ,turken6--een schitterende overwinning bij het klooster ,st4 ,gotthard in ,oostenrijksch ,hongarije1 dicht bij de grens van ,stiermarken 7#affd74 ,op de ,turken had die slag een grooten invloed4 ,ruim een week later reeds sloten ze opnieuw vrede te ,vasvar 7,eisenburg74 ,de basis was in hoofdzaak het verdrag van ,sitvatorok4 ,vovode van ,zevenburgen werd een weinig beteekenend man1 ,apafy geheeten1 die beide partijen wel wilden1 juist om zijne zwakheid4 ,nog was ,turkije er goed afgekomen1 maar opnieuw had zijn prestige een zwaren slag gekregen4 ,oostenrijk1 ongaarne steunende op ,fransche hulp1 had van de overwinning nog geen gebruik durven maken2 de aanhoudende moeilijkheden1 die ,leopold,i toen in ,hongarije had met de altijd weerbarstige magnaten1 gaven hem trouwens tegenover de ,porte de handen niet geheel vrij4 ,de schande van den ,oostenrijkschen oorlog werd in den ,venetiaanschen eenigermate uitgewischt4 ,had ,veneti vr het optreden van ,kprili ,i enkele veroveringen kunnen maken1 o4a4 de eilanden ,tenedos1 ,samothrake en ,lemnos1 met ,kprili keerde de kans4 ,de eilanden werden hernomen1 de ,dardanellen en de zeen beter beveiligd--en ten slotte onder ,kprili ,,ii ook de vesting ,candia genomen 7#affi74 ,ook daarheen had ,lodewijk,,xiv een klein hulpcorps gezonden op verzoek van ,veneti1 maar dit was niet voldoende geweest om de vesting te behouden4 ,en van elders was geene hulp gekomen1 ofschoon ,veneti ze ver genoeg gezocht had1 tot zelfs in de ,republiek der ,vereenigde ,nederlanden en in ,engeland4 ,beiden hadden vele goede woorden gegeven1 maar tot daden waren ze niet gekomen4 ,dit is gemakkelijk te verklaren3 beide landen hadden groote handelsbelangen in het ,oostelijk bekken der ,middellandsche ,zee4 ,engeland had reeds in #aehj1 ,nederland in #afab een voordelig handelsverdrag met de ,porte gesloten2 gingen ze ,veneti steunen1 dan stelden zij hunne kooplieden bloot aan den onwil van den grooten heer van ,stamboel4 ,nergens blijkt duidelijker het verschil tusschen een politiek als die van ,lodewijk,,xiv1 die eerst zijn godsdienstbelang en zijn eer en dan de handelsbelangen zijner onderdanen behartigde1 en die der zeemogendheden1 bij wie de laatste belangen verre boven aan stonden4 ,wat de zaak voor dezen te moeilijker maakte1 was hun onderlinge handelsnaijver3 al had n van beiden ernstige neiging gehad om ,veneti te steunen1 zij zou het toch zonder de ander niet gedaan hebben uit vrees1 dat dan die ander een meer bevoorrechte positie op handelsgebied zou kunnen erlangen4 ,en gemeenschappelijk optreden voor zoover verwijderde belangen1 al was de ,christenheid er mede gemoeid1 was onmogelijk te verkrijgen1 zelfs niet1 waar het een voor hen zoo gewichtige kwestie gold als het bestrijden van den zeeroof in de ,middellandsche ,zee4 ,meermalen is het door n der landen voorgesteld1 meermalen is het besproken om aan de praktijken der bewoners van ,algiers en andere ,noord-,afrikaansche kuststeden gezamenlijk een einde te maken1 maar nimmer kon men het er over eens worden1 hoe te handelen2 men trad liever ieder op eigen houtje op om zoo mogelijk alleen een verdrag met n of meer dier steden te sluiten en daarvan dan ook alleen de voordeelen te genieten4 ,dit is de oorzaak1 dat er niets afdoends gebeurde om dien ergerlijken toestand te doen ophouden4 ,hoe dan een gezamenlijk optreden ten gunste van ,veneti te verwachten6 ,twee jaar na de inname van ,candia eindigde de oorlog met ,veneti1 een nieuwe vrede werd gesloten en gedurende eenigen tijd heerschte er alom in ,zuid-,oost-,europa rust4 ,kprili,,ii werd in #afgf als groot-vizier opgevolgd door een ander lid derzelfde familie1 n4l4 ,kara ,moestafa1 schoonzoon van ,kprili ,i2 hij was een buitengewoon hebzuchtig man en de onderdanen1 vooral in de schatplichtige landen1 hadden daarvan veel te lijden2 hij beschikte niet over de kracht van zijne voorgangers en zijn aanzien was dan ook niet zoo groot4 ,onder hem kwam het alweer tot oorlog met ,oostenrijk4 ,leopold,i had te strijden tegen den opstand van ,tkli in ,hongarije en deze kreeg steun van ,turkije4 ,het is opmerkelijk1 dat ,tkli ook gesteund werd door ,lodewijk,,xiv1 die ook hier het huis ,habsburg afbreuk trachtte te doen4 ,indirect hebben ,turken en ,franschen dus hier samengewerkt4 ,of ,lodewijk,,xiv ook direct de ,turken heeft gesteund met officieren en ingenieurs1 of hij hen heeft aangemoedigd ,oostenrijk aan te vallen1 een oogenblik dus de politiek van ,frans,i hervattende1 is een niet geheel uitgemaakte zaak4 ,heeft de verstandhouding bestaan1 dan is ze door ,lodewijk,,xiv in elk geval spoedig verbroken1 want ook in den nu volgenden oorlog heeft hij ,leopold,i steun tegen de ,turken aangeboden1 maar ,leopold,i weigerde nu dien aan te nemen4 ,kara ,moestafa bedoelde1 toen de oorlog in #afha eenmaal was uitgebroken1 bepaaldelijk veroveringen te maken4 ,voor ,oostenrijk lieten de kansen zich eerst slecht aanzien4 ,voor een aanzienlijk deel beziggehouden in het ,westen door ,lodewijk,,xiv1 die toen juist in vollen vredestijd ,straatsburg en ,luxemburg bedreigde1 kon het ,oostenrijksche leger in ,hongarije lang niet tegen de ,turken1 die bovendien gesteund werden door ,tkli en zijn naaste aanhangers1 op4 ,en zoo drongen de ,turken voor de tweede maal door tot voor ,weenen2 in #afhc werd de stad opnieuw door hen belegerd1 ,leopold,i en zijn hof vluchtten naar ,beieren4 ,evenals in #aebi ondervond het garnizoen onder ,stahremberg krachtige ondersteuning van de burgerij1 maar de toestand werd toch veel ernstiger dan toen3 de verdedigingswerken der stad lieten veel te wenschen over2 er kwam spoedig gebrek aan allerlei benoodigdheden4 ,had ,kara ,moestafa beter doorgetast1 had hij een laatsten stormloop gewaagd1 de stad zou misschien verloren geweest zijn2 maar hij talmde1 hij hoopte de bevolking tot een capitulatie te brengen om de meeste voordeelen voor zich zelf te kunnen bedingen en de buit niet grootendeels te moeten overlaten aan de ,janitsaren4 ,zoo kon juist bijtijds redding opdagen4 ,lodewijk,,xiv1 die ,straatsburg had ingenomen1 hief het beleg van ,luxemburg voorloopig op en herstelde daardoor de rust in het ,westen4 ,het keizerlijk leger onder hertog ,karel van ,lotharingen1 daardoor vrijgeworden1 haastte zich naar ,oostenrijk en kreeg steun van den ,poolschen koning ,johan ,sobiesky1 die1 vooral op aanraden van den paus1 den keizer te hulp kwam4 ,vereenigd vielen hertog ,karel en koning ,johan de ,turken aan bij den ,kahlenberg en opnieuw zegevierde de moderne taktiek over de verouderde strijdwijze4 ,in wanorde vluchtte het ,turksche leger4 ,kara ,moestafa werd op bevel van den sultan te ,belgrado onthoofd en daarmede eindigde de heerschappij der eerste drie ,kprili4 ,de invloed van de omgeving van den sultan werd tijdelijk opnieuw overheerschend4 ,verschillende groot-vizieren volgden elkander binnen korten tijd op en1 terwijl wanorde in het rijk de overhand kreeg1 tastten nu de ,oostenrijkers na hunne nieuwe overwinning beter door dan na de eerste in #affd4 ,met ,lodewijk,,xiv1 die na den terugtocht der ,turken ook ,luxemburg genomen had1 werd voor twintig jaar een wapenstilstand gesloten2 met ,polen1 ,veneti1 ,malta en den paus een alliantie om verder met de ,turken af te rekenen4 ,en nu volgde overwinning op overwinning3 ,gran1 ,vysegrad1 ,pest1 ,boeda en de meeste ,hongaarsche steden werden van #afhd-afhh ingenomen1 een samengeraapt ,turksch leger bij ,mohacz1 het bekende slagveld1 uit elkander gejaagd4 ,in #afhf was geheel ,hongarije van de ,turken bevrijd en ,leopold,i door den ,hongaarschen rijksdag erkend als erfelijk koning2 ,apafy van ,zevenburgen erkende hem als zijn eenigen leenheer en ook in ,zevenburgen werd zoo de ,oostenrijksche heerschappij voorgoed gevestigd4 ,reeds bedreigden de keizerlijken ,servi1 waarvan ,belgrado in #afhh in hunne handen gevallen was1 en tegelijkertijd hadden de ,venetianen ongeveer den geheelen ,peloponesus en een deel van ,midden-,griekenland1 o4a4 de steden ,athene #bccb en ,corinthe veroverd2 alleen ,athene konden de ,turken hernemen4 ,het was een fortuin voor de ,porte1 dat in #afhh een nieuwe oorlog in het ,westen uitbrak1 de negenjarige geheeten1 een deel van den strijd van het huis ,habsburg1 nu gesteund door de beide zeemogendheden van ,west-,europa1 beiden onder de leiding van ,willem,,iii van ,oranje1 tegen ,lodewijk,,xiv4 ,een groot deel der ,oostenrijksche troepen kon nu niet meer tegen ,turkije gebruikt worden4 ,bovendien trad in #afhi opnieuw een krachtig groot-vizier op1 ,moestafa-,zad1 een broeder van ,kprili,,ii4 ,het werd tijd1 want de macht der militairen was wer z groot geworden1 dat ze in #afhg sultan ,mohammed,,iv1 die bijna veertig jaar geregeerd had1 afzetten en zijn broeder ,suleman ,,ii 7hiervoor1 blz4 #fig7 op den troon verhieven4 ,de nieuwe ,kprili bracht geestkracht aan en krachtiger deden met hem de ,turken zich wer gelden4 ,de ,peloponesus1 die zelf van ,venetiaansche heerschappij ook niet gediend was1 ontving een ,turksch bevrijdingsleger met vreugde en werkelijk werden de ,venetianen wer uit een groot deel van den ,peloponesus verdreven4 ,maar tegen de ,oostenrijkers was ook de nieuwe ,kprili niet gelukkig4 ,zijn leger werd in den slag van ,salankemen verslagen1 hij zelf sneuvelde 7#afia74 ,daarna traineerde de oorlog gedurende eenige jaren4 ,noch de ,oostenrijkers noch de ,turken voelden lust tot den aanval over te gaan4 ,het bleef bij kleine gevechten4 ,ook de aanwezigheid bij het leger van sultan ,moestafa,,ii1 den zoon van ,mohammed,,iv1 in #afie gevolgd op zijn oom ,ahmed,,ii--die iets van de krijgshaftigheid der vroegere sultans bezat en dan ook zelf te velde trok--kon niet veel aan den toestand veranderen2 hij behaalde eenige kleine voordeelen4 ,in #afig maakte de vrede van ,rijswijk een einde aan den negenjarigen oorlog en ,oostenrijk1 dat nu bovendien een uitstekend veldheer had in ,eugenius van ,savoye1 kreeg geheel de handen vrij tegenover ,turkije4 ,de slag bij ,zenta 7#afig7 bewees den ,turken1 wat ze nu te wachten hadden4 ,hun leger werd daar totaal verslagen1 de groot-vizier en de andere vizieren1 een aantal begs1 de belangrijkste aanvoerders1 #bj1jjj ,turken gedood2 de sultan zelf was met moeite ontkomen1 zijn zegel en eenige vrouwen van den harem waren in 's vijands handen gevallen4 ,de suprematie der ,oostenrijkers kon nu niet meer betwijfeld worden4 ,weer was 't een ,kprili1 ,houssein-,amoedja-,zad1 een neef van ,kprili,i1 die als groot-vizier aangezocht werd en redding bracht4 ,hij maakte toebereidselen voor een nieuwen veldtocht1 maar tevens voor een vrede1 want hij zag de noodzakelijkheid daarvan in4 ,reeds meermalen was er van vrede gesproken4 ,engeland en ,nederland hadden er voor gewerkt1 ten einde ,oostenrijk geheel beschikbaar te maken voor den strijd tegen ,frankrijk2 om dezelfde reden had ,lodewijk,,xiv de ,porte aangespoord den oorlog voort te zetten4 ,na ,zenta wonnen het de zeemogendheden1 die nog steeds hetzelfde belang bij vrede hadden1 omdat opnieuw een groote oorlog om de ,spaansche successie opdoemde4 ,onder hare bemiddeling werd de vrede van ,garlowitz gesloten 7#afii7 #bccc1 eigenlijk een wapenstilstand voor vijf en twintig jaar1 die de ,porte zware opofferingen kostte4 ,zij moest afstand doen van ,hongarije1 behalve het banaat van ,temesvar1 en van haar suzereiniteit over ,zevenburgen2 de grens tusschen ,oostenrijk en ,turkije werd gevormd door ,donau1 ,oena1 ,sau en ,drau4 ,zoo werden nu de beide deelen van ,hongarije onder het huis ,habsburg vereenigd en ,zevenburgen werd na den dood van ,apafy eveneens daarbij geannexeerd4 ,een groot aantal ,servirs vestigden zich in het ,zuiden van ,hongarije om de ,turksche heerschappij te ontloopen4 ,leopold,i liet ze daar gaarne toe n om de verdediging der grenzen n om ze zoo noodig tegen oproerige ,magyaren te gebruiken4 ,ook ,polen kreeg bij den vrede van ,carlowitz voordeelen3 ,podoli en de ,west-,oekraine1 in den tijd van ,kprili ,,ii door de ,turken veroverd #bccd1 moesten nu terugegeven worden4 ,veneti behield den ,peloponesus 7de landengte van ,corinthe niet7 en een deel van ,dalmati4 ,verder moeten we nog ,rusland gedenken1 dat ook--en nu voor het eerst--een ernstig aandeel aan den strijd tegen ,turkije genomen had4 ,vroegere oorlogen tusschen deze beide landen1 die1 vooral om de ,tataren1 in de zeventiende eeuw nog al eens voorkwamen1 waren van weinig beteekenis en hadden geene groote verandering aan de grens teweeggebracht4 ,na zware barensween was er onder de volksstammen van ,oost-,europa een rijk gesticht1 dat ,moscovi en later ,rusland heette4 ,het groeide zijne naburen1 de ,polen1 waarmede het gedurig oorloogde1 in de zeventiende eeuw boven het hoofd1 evenals zijne ,zuidelijke buren1 de ,tataren4 ,onder czarin ,sophie1 dochter van den bekenden czaar ,alexis uit het huis ,romanow1 had ,rusland zich voor het eerst met de groote politiek bemoeid3 het had zich aangesloten bij de alliantie van #afhc tegen ,turkije1 maar zonder veel gewicht in de schaal te leggen4 ,de bondgenooten bekommerden zich te ,carlowitz weinig om de ,russische belangen en ,peter,i1 die sedert #afhi zijne zuster ,sophie als czaar verving1 sloot daarom zoo spoedig mogelijk alleen vrede2 hij behield ,azov1 dat hij in #afig genomen had en daarmede een belangrijken toegang tot de ,zwarte ,zee4 ,het volgend jaar reeds zond ,peter tot grooten schrik van den sultan een schip door de ,zwarte ,zee naar ,constantinopel en met dat schip een gezant1 die den vrede bevestigde en tevens opheffing kreeg van de schatting1 die ,rusland nog steeds verschuldigd was aan de ,tataren van de ,krim4 ,dit was de eerste overwinning van ,rusland1 dat ook om zijn ,grieksch-,katholieken godsdienst weldra de allerhevigste vijand van ,turkije zou worden4 ,in het begin der achttiende eeuw vertoonde ,turkije reeds dat beeld van uitputting en krachteloosheid1 dat het sedert meestal is blijven dragen4 ,geen verbeteringen1 want de nieuwe ,kprili was reeds in #agjb afgezet en spoedig daarna gestorven en sultan ,moestafa,,ii1 die in #agjc van den troon verwijderd werd1 werd opgevolgd door zijn broeder ,ahmed,,iii 7#agjc-agcj71 een zeer ergerlijke figuur1 evenals ,ibrahim geweest was4 ,natuurlijk werd onder zulk een regeering ook geen poging gedaan1 om het te ,carlowitz verlorene te herwinnen1 ofschoon de ,spaansche-successie-oorlog en de groote ,noordsche oorlog1 die geheel ,europa bezighielden1 en niet het minst de heftige opstand onder ,frans ,,ii ,rakoczy in ,hongarije1 dien ,oostenrijk niet dan met veel moeite kon bedwingen1 gelegenheid genoeg daartoe boden4 ,alleen aan den grooten ,noordschen oorlog1 waarin vooral ,rusland ,zweden's overwicht aan de ,oostzee trachtte te breken1 nam ,turkije door toevallige omstandigheden een aandeel1 maar op welk een wijze6 ,karel,,xii1 de ,zweedsche koning1 was1 na op zijn tocht naar ,rusland bij ,pultawa verslagen te zijn1 gevlucht naar ,turkije1 waar hij te ,bender verblijf hield4 ,zijne pogingen om de ,porte te bewegen hem te steunen waren echter vruchteloos1 evenals die van den ,franschen gezant--nu hij tijdens den ,spaanschen successieoorlog in zware moeilijkheden geraakte1 versmaadde ,lodewijk,,xiv de ,turksche hulp niet6--om de ,porte tegen ,oostenrijk op te zetten4 ,het gelukte daarentegen wel aan den ,russischen gezant van de ,porte een bevel te verkrijgen om ,karel,,xii uit ,bender te verdrijven1 maar dit bevel is niet nageleefd4 ,dat ten slotte de kans geheel ten gunste van ,karel,,xii keerde1 was een gevolg van de overmoedige houding1 door ,peter,i tegenover ,turkije aangenomen4 ,in de uiterste deelen van het ,turksche rijk1 bepaaldelijk in de ,donauvorstendommen1 begon zich een neiging tot afscheiding te vertoonen1 nu het rijk zoo zwak bleek4 ,de hospodars van ,walachije en ,moldavi beiden stelden zich met ,peter,i in verbinding en deze beloofde hun niets minder dan onafhankelijkheid onder zijn suzereiniteit4 ,ook van uit ,griekenland en ,servi bereikten hem blijken van sympathie voor een opstand4 ,zoo kwam het1 dat voor den eersten keer een ,russische czaar als hoofd van de ,grieksche kerk optrad ter bescherming van zijne geloofsgenooten in het ,balkanschiereiland4 ,peter trok de ,proeth over1 maar van den van zoo vele zijden beloofden steun kwam niets4 ,de groot-vizier ,baltadji-,mehemet--opvolger van een vijfden ,kprili1 ,nauman geheeten1 die echter slechts twee maanden zijn ambt waarnam en toen werd afgezet1 omdat hij tot het laatst den oorlog tegen ,rusland trachtte te voorkomen 7#agaj7--;bracht een leger van ,turken en ,tataren bijeen en met zijne overmacht sloot hij ,peter niet ver van de ,proeth in 7#agaa74 ,toen gebeurde het wonderbaarlijke feit1 dat ,catharina1 toen nog ,peter's matresse1 later zijne vrouw en ten slotte zijne opvolgster1 naar de ,turksche legerplaats trok en het ,russische leger redde door ,mehemet te bewegen vrede te sluiten4 ,peter,i moest ,azov teruggeven1 terwijl enkele ,russische vestingen1 daar in de buurt opgericht1 zooals ,taganrog1 gesloopt zouden worden2 voor den ,zweed bedong de ,turk geenerlei voordeelen4 ,de ,donauvorstendommen werden van nu af iets meer aan ,turkije onderworpen1 doordat de ,porte er niet meer een inboorling1 maar een ,phanarioot uit ,constantantinopel tot hospodar benoemde4 ,het schijnt1 dat ,mehemet uit vrees voor de roerigheid in heel het ,balkanschiereiland en bovendien1 omdat hij niet veel op zijn leger vertrouwde1 zich zoo gemakkelijk tot vrede liet verbidden door de geschenken1 die ,catharina hem bracht4 ,nog eenige jaren na dit verdrag van de ,proeth bleef ,karel,,xii in ,bender en later in ,demotica1 maar evenmin als vroeger heeft hij iets van de ,porte gedaan kunnen krijgen2 zelfs het niet onmiddellijk teruggeven van ,azov bleef zonder invloed4 ,men weet1 dat ,karel ten slotte door ,duitschland naar ,zweden teruggekeerd en daar spoedig gesneuveld is4 ,evenals de oorlog met ,rusland vooral een gevolg geweest was van de bemoeiing van ,peter,i met de binnenlandsche aangelegenheden van ,turkije1 zoo ontstond in #agad een nieuwe oorlog met ,veneti1 omdat de ,venetianen steun hadden verleend aan ,montenegro4 ,dit kleine vorstendom was nooit anders dan zeer losjes aan ,turkije verbonden geweest2 het wilde nu trachten geheel onafhankelijk te worden en vorst ,danilo1 die zich ook in verbinding had gesteld met ,peter,i1 was tijdens diens oorlog met de ,porte ook tegen deze in verzet gekomen2 hij had beter zijn woord gehouden dan zoovele anderen1 die ook hulp hadden beloofd1 maar thuis waren gebleven4 ,na het verdrag van de ,proeth vielen de ,turken ,danilo met hun geheele macht op het lijf2 de ,montenegrijnen verdedigden zich dapper in hunne bergen1 vroegen en kregen tevens hulp van ,veneti4 ,maar tegen dezen1 evenals ,turkije1 hard achteruitgaanden staat alleen waren de ,turken nog wel opgewassen4 ,de flinke groot-vizier ,damad-,ali veroverde1 wat ,veneti in den ,peloponesus bezat1 en bedreigde de ,ionische eilanden4 ,ondertusschen was de ,spaansche successie na een hevigen oorlog geregeld1 de vrede in het ,westen hersteld en nu koos ,oostenrijk1 dat geen herleving der ,turksche macht wilde dulden1 onmiddellijk de partij van ,veneti4 ,eugenius van ,savoye bracht den ,turken nogmaals een verpletterende nederlaag toe1 nu bij ,peterwardein 7#agaf73 het volgende jaar nam hij ,belgrado en een deel van ,servi4 ,was het niet om nieuwe verwikkelingen in het ,westen geweest1 veroorzaakt door het optreden van den ,spaanschen minister ,alberoni1 ,turkije zou nog meer gekortwiekt zijn3 nu had ,oostenrijk vrede noodig om ,spanje's uitbreidingsplannen te kunnen tegengaan1 en het sloot dien te ,passarowitz 7#agah71 behoudende het banaat van ,temesvar1 ,belgrado met een deel van ,servi en klein-,walachije1 n4l4 het land tusschen ,donau en ,oltoe4 ,veneti1 ook in den vrede begrepen1 verloor den ,peloponesus1 maar behield enkele plaatsen aan de ,adriatische ,zee4 ,het is de laatste vrede geweest1 gesloten tusschen de eens zoo machtige republiek en ,turkije2 ,veneti speelde in de achttiende eeuw geen rol van beteekenis meer in de algemeen ,europeesche politiek en nog vr het einde dier eeuw had ,napoleon ,bonaparte aan haar bestaan een einde gemaakt 7#agig74 ,montenegro1 voor een korten tijd gedurende den oorlog onderworpen door ,kprili-,nauman1 toen pacha van ,bosni1 wist toch na den oorlog evenals vroeger zijne onafhankelijkheid zoo goed als geheel te handhaven4 ,in de laatste helft der zeventiende en in het begin der achttiende eeuw had ,turkije het meest te lijden van ,oostenrijk4 ,in het verdere gedeelte der achttiende eeuw werd dit anders3 ,oostenrijk bleef meestal vijandig1 maar de ergste vijand werd ,rusland1 door ,peter,i den weg opgestuurd1 die er een ,europeesche mogendheid van moest maken1 weldra1 vooral sedert ,catharina,,ii czarin werd1 beschouwd als n der groote ,europeesche mogendheden4 ,voor ,turkije werd ,rusland1 nu het zich kon doen gelden1 gevaarlijker dan ,oostenrijk1 dat toen nog meer gaf om zijne positie in ,itali en in ,duitschland dan om uitbreiding op het ,balkan-schiereiland4 ,rusland daarentegen had geen directe belangen in ,west-,europa en de uitbreiding over ,noord-,azi1 die ook in de achttiende eeuw begon1 eischte gedurende langen tijd niet vele krachten4 ,gelukkig voor ,turkije waren er twee andere landen1 waaraan ,rusland ook zijne aandacht moest wijden3 ,zweden1 diep vernederd bij den vrede van ,nystdt1 dat zich daarna een enkele maal trachtte op te richten1 en ,polen1 een inwendig zeer zwak rijk1 dat voor een veroveringslustig land tot uitbreiding als vanzelf uitlokte4 ,deze beide landen1 maar vooral ,polen1 zijn in de achttiende eeuw voor ,turkije's strijd met ,rusland een welkome afleiding geweest1 evenals de ,westersche aangelegenheden dat waren geweest en ook nog bleven voor den strijd met ,oostenrijk4 ,het voornaamste punt van wrijving tusschen ,rusland en de ,porte was in de dagen van ,peter,i en ook daarna de uitbreiding van het eerste land naar de ,zwarte ,zee4 ,czaar ,peter had vr zijn dood 7#agbe7 geen gelegenheid gevonden zich van den ,proeth-vrede te ontdoen4 ,wel had nog verschillende malen een oorlog tusschen hem en de ,porte gedreigd1 maar dat was een gevolg van moeilijkheden op de grens van ,perzi4 ,gebruik makende van de groote wanorde1 die in dezen tijd in ,perzi bestond1 trachtten de beide landen in en om den ,kaukasus naar veroveringen in die streken1 waar de ,turken reeds meermalen met de ,perzen gestreden hadden 7zie hiervr1 blz4 #fhd7 en waar ,rusland van ,astrakhan uit nu voor het eerst optrad4 ,dit leidde tot herhaalde botsingen1 maar de ,fransche gezant te ,constantinopel1 waar ,frankrijk na den dood van ,lodewijk,,xiv meer invloed kreeg1 bemiddelde tot tweemaal toe een vrede 7#agba en #agbd74 ,na ,peter's dood 7#agbe7 was ,rusland door binnenlandsche moeilijkheden minder agressief tegenover ,perzi en ,turkije kon ongestoord zijne veroveringen voortzetten4 ,maar dit duurde niet lang1 want nadat de krachtige ,nadir1 een ,turcoman1 in #agcf shah van ,perzi geworden was en hij de rust hersteld had1 moest de ,porte weldra al hare veroveringen teruggeven en ,rusland deed dit uit eigen beweging1 een betere gelegenheid afwachtende4 ,turkije had zwakheid1 ,rusland slimheid getoond4 ,de uitbreiding naar de ,zwarte ,zee kwam op het tapijt1 zoodra keizerin ,anna 7sedert #agcj71 een nicht van ,peter,i1 die de regeering geheel naar diens voorbeeld voerde1 daartoe de handen vrij kreeg1 d4w4z4 onmiddellijk nadat de ,poolsche successie-oorlog1 waarin voor het eerst buitenlandsche mogendheden met geweld over de ,poolsche koningskeuze beslist hadden1 geindigd was4 ,vereenigd hadden de beide grootste vijanden van ,turkije hun candidaat op den ,poolschen troon gebracht1 vereenigd traden nu ,rusland en ,oostenrijk tegen de ,porte op4 ,grensmoeilijkheden verschaften als zoo dikwijls een gereede aanleiding den oorlog te beginnen 7#agcf74 ,de ,russen namen ,azov1 drongen de ,krim binnen3 de ,oostenrijkers vielen in ,servi en kwamen vandaar in ,boelgarije4 ,turkije scheen tot niets in staat4 ,sultan ,ahmed,,iii was in #agcj afgezet en vervangen door ,mahmoed,i1 een zoon van ,moestafa,,ii1 maar bij die troonsverandering had het rijk geen baat gevonden4 ,toen gebeurde voor het eerst1 wat sedert de ,turken herhaaldelijk voor geheelen ondergang behoed heeft3 er kwam steun voor hen en wel van ,frankrijk1 dat ook in den ,poolschen oorlog tegenover ,oostenrijk en ,rusland gestaan had en nu ook hier de macht van deze beide mogendheden niet te groot wilde laten worden4 ,het trad ten gunste van ,turkije op1 nog wel niet openlijk met de wapenen1 maar toch door de diplomatie en door het zenden van officieren om het ,turksche leger bij te staan4 ,villeneuve1 de uiterst handige gezant van ,frankrijk te ,constantinopel1 kreeg een grooten invloed op den sultan2 door zijn toedoen werd een krachtig man groot-vizier1 en deze1 ,yeghen-,mohammed geheeten1 wist1 door het aanwakkeren van een godsdienstig fanatisme1 de ,turksche troepen tot actie te brengen4 ,dat deed de kans ten deele keeren4 ,het ,oostenrijksche leger1 door keizer ,karel,,vi verwaarloosd1 had juist zijn aanvoerder1 prins ,eugenius1 verloren 7#agcf7 en bleek nu veel van zijn eens voortreffelijke eigenschappen ingeboet te hebben2 het was plotseling tegen de ,turken niet meer bestand4 ,van de ,russen was in het ,balkan-schiereiland weinig hulp te verwachten3 zij hadden een langen weg af te leggen om er te komen en die weg was moeilijk1 want het steppenland van ,zuid-,rusland was nog zeer weinig ontwikkeld4 ,wel had een leger onder ,mnich ,otsjakov en ,kinburn aan den mond van den ,djnepr genomen1 wel avanceerde dit leger in #agcg tot de ,boeg1 maar nog in hetzelfde jaar moest het wegens ontberingen terug en eerst twee jaar later kon het opnieuw aanvallend te werk gaan4 ,ondertusschen werden de ,oostenrijkers teruggedreven door de ,turken en deze sloegen in #agci het beleg voor ,belgrado4 ,de stad was sterk1 kon zich lang verdedigen1 maar ,karel,,vi1 geheel onder den invloed van den schrik van het oogenblik1 liet zich door bemiddeling van ,villeneuve overhalen tot een voor hem zeer nadeeligen vrede1 waarbij ,turkije ,belgrado met het deel van ,servi en klein-,walachije1 die het te ,passarowitz had afgestaan1 terugkreeg4 ,verlaten door zijn bondgenoot1 sloot ook ,rusland1 ofschoon ,mnich nu de ,proeth overgetrokken was en daar een schitterende overwinning behaald had1 vrede3 het gaf zijne veroveringen terug2 alleen ,azov bleef ,russisch1 maar werd ontmanteld 7#agci74 ,een tijd van rust voor ,turkije volgde1 toen de meeste ,europeesche mogendheden beziggehouden werden door den ,oostenrijkschen successie-oorlog en den zevenjarigen oorlog2 ook ,rusland1 dat bovendien ,zweden te bestrijden kreeg1 werd hierin betrokken4 ,turkije sukkelde voort3 evenmin als ,mahmoed,i deed zijn broeder ,osman,,iii 7#aged-ageg7 iets tot verbetering4 ,alleen enkele legerhervormingen1 begonnen onder ,franschen invloed1 werden voltooid1 vooral onder ,moestafa,,iii1 een zoon van ,ahmed,,iii1 door den groot-vizier ,raghib-,pacha4 ,maar de geest van het leger veranderde daarmede op den duur niet veel4 ,de ,janitsaren en de ,sipahi1 nog altijd de kern van het leger1 behielden al hunne voorrechten1 werden steeds meer aanmatigend1 terwijl hunne vechtwaarde verminderde4444 en niemand durfde hen in hun bestaan aantasten4 ,uiterst moeilijke jaren beleefde ,turkije in het laatste deel der achttiende eeuw1 na #agfc4 ,de zevenjarige oorlog was in dat jaar ten einde gekomen en onmiddellijk kwam de ,poolsche kwestie weer aan de beurt4 ,het was opnieuw de successie1 die ,polen in moeilijkheden bracht4 ,nu geen oorlog1 want ,frankrijk was te uitgeput door de verliezen1 die het pas geleden had1 om zich tegen ,rusland1 dat gesteund werd door ,pruisen1 te verzetten1 maar eenvoudig een wilsoplegging van de machtige keizerin ,catharina3 haar candidaat werd met geweld koning gemaakt1 haar gezant oefende sedert een soort dictatuur te ,warschau uit4 ,de ,porte had den stijgenden invloed van ,rusland in ,polen steeds met leede oogen aangezien3 bij den ,proeth-vrede had zij ,rusland de verplichting opgelegd zich met de ,poolsche zaken niet meer in te laten1 maar die bepaling was een doode letter gebleven en in het vredesverdrag van #agci was ze niet weer opgenomen4 ,sultan ,moestafa,,iii voelde zich echter in hooge mate verontrust door het feit1 dat ,rusland nu te ,warschau de wet voorschreef1 en toen naar aanleiding vooral van kerkelijke moeilijkheden een burgeroorlog in ,polen uitbrak en ,rusland n der partijen ondersteunde1 nam de ,porte een dreigende houding aan1 te eerder1 omdat ze wist1 dat ,rusland de steeds tot oproer geneigde ,roemenen opstookte4 ,frankrijk1 zelf onmachtig iets voor ,polen te doen1 stookte dit vuurtje handig aan4 ,toevallig werd de ,turksche grens door ,russische troepen geschonden en dit werd onmiddellijk door de ,porte als aanleiding gebruikt om ,rusland den eisch te stellen zijne troepen uit ,polen terug te trekken4 ,het scheen1 of ,turkije zijn oude kracht voelde herleven1 maar het fiere ultimatum was niet in overeenstemming met den volgenden krijg 7#agfh74 ,rusland bleek in staat ,turkije te overwinnen en tegelijk ,polen te blijven beheerschen4 ,was het ideaal van ,catharina,,ii om zich een protectoraat over beide landen te verschaffen nabij1 kon men zich afvragen4 ,zoowel de ,krim als de ,donauvorstendommen werden door ,russische troepen veroverd4 ,een ,russische vloot zeilde uit de ,oostzee om het ,westen naar de ,middellandsche en--het was hare eerste actie van groote beteekenis--vernietigde de ,turksche bij ,tschesme op de kust van ,klein-,azi 7#aggj74 ,heel anders dan na ,lepanto hebben de ,turken nu en eigenlijk nooit meer kans gezien een eenigszins krachtige vloot bijeen te brengen4 ,de ,russische vloot beheerschte gedurende eenigen tijd de ,aegesche ,zee1 maar hare kwaliteit was ook niet van dien aard1 dat ze het kon wagen ,constantinopel aan te tasten of andere veroveringen te maken4 ,ook den ,grieken1 die1 door ,rusland aangemoedigd1 in opstand gekomen waren1 kon zij geen hulp bieden4 ,deze eerste verheffing der ,hellenen had dan ook weinig succes2 zonder veel moeite kon de sultan haar bedwingen1 vooral met behulp zijner als ,muzelmannen zeer trouwe onderdanen1 de ,albaneezen1 die daarbij schandelijke wreedheden begingen en ten slotte door de ,turken zelf gedwongen moesten worden ,hellas te ontruimen #bcce4 ,belangrijker was1 wat het ,russische leger verrichtte4 ,het trok in #aggc den ,donau over1 behaalde in ,boelgarije aanmerkelijke voordeelen en sloot het leger van den groot-vizier ,mouezzin-,zad--n der zeven groot-vizieren1 die elkander tijdens dezen oorlog zijn opgevolgd6--te ,sjoemla in4 ,maar wer naakte redding voor ,turkije1 opnieuw een gevolg van het optreden van andere mogendheden4 ,oostenrijk aanschouwde met grooten onwil de ,russische uitbreiding1 vooral aan den ,donau1 wier monding in ,russische handen dreigde te geraken2 ,pruisen werd ontevreden op zijne bondgenoote1 ,catharina,,ii1 die allen invloed in ,polen voor zich wilde4 ,beide landen toonden neiging zich tegen ,rusland te verzetten4 ,oostenrijk begon door een verbond met den ouden vijand te sluiten3 tegen een subsidie zou het ,turkije steunen 7#agga74 ,dit verdrag kwam niet tot uitvoering1 want de ,pruisische koning1 ,frederik,,ii1 bewerkte een andere oplossing om een algemeenen oorlog te voorkomen4 ,meester van den toestand1 omdat de partij1 waarbij hij zich aansloot1 de sterkste zou zijn1 stelde hij voor1 dat ,rusland1 ,oostenrijk en ,pruisen ieder een deel van ,polen zouden nemen en dat ,rusland met ,turkije op schappelijke voorwaarden vrede zou sluiten4 ,catharina,,ii1 ofschoon zij ongaarne wilde deelen1 moest wel toestemmen2 ,maria ,theresia1 de ,oostenrijksche vorstin1 deed hetzelfde--en de eerste ,poolsche deeling had plaats 7#aggc74 ,de vrede met ,turkije werd gesloten te ,koetsjoek-,kainardsji3 ,rusland kreeg enkele vestingen bij en aan de ,zwarte ,zee als ,kertsj en ,jenikale2 verder gebiedsuitbreiding tusschen ,dnjepr en ,boeg1 o4a4 ,kinburn1 en in den ,kaukasus1 waar ook aanhoudend strijd gevoerd was1 groot- en klein-,kabarde4 ,maar daarnaast stonden een groot aantal indirecte voordeelen voor ,rusland3 de ,tataren van de ,krim werden geheel van ,turkije onafhankelijk verklaard2 ten opzichte van de ,donau-vorstendommen kreeg ,rusland het recht om voor hunne belangen bij de ,porte op te komen en daarmede dus een schoone gelegenheid zich met de binnenlandsche aangelegenheden van ,turkije te bemoeien1 wat ook het geval was met de bepaling1 dat den ,grieksch-,katholieken godsdienst geen geweld zou worden aangedaan2 dan werd den ,russen nu ook vrijheid verleend om handel te drijven in alle ,turksche havens en toegang tot de ,heilige ,plaatsen te ,jeruzalem 7#aggd74 ,de afloop van deze geschiedenis1 die voor de ,porte nog betrekkelijk boven verwachting moet geweest zijn1 had voor haar nog n onaangenaam gevolg3 ,oostenrijk liet zich betalen voor den steun1 dien het aan ,turkije beloofd had4 ,het eischte de ,boekowina1 een deel dus der ,roemeensche landen1 en ,turkije was onmachtig dien eisch te weigeren4 ,sedert #agge is de ,boekowina ,oostenrijksch gebied1 even eerlijk verkregen als de deelen van ,polen1 die de drie mogendheden van dit land hadden afgenomen4 ,de omstandigheden hadden ,turkije gered voor grootere verliezen in den oorlog met ,rusland1 maar weldra werden die omstandigheden ongunstiger4 ,toen ,maria ,theresia in #ahgj stierf1 werd haar zoon ,jozef,,ii1 die reeds de keizerlijke waardigheid van ,duitschland droeg1 alleen baas in de ,oostenrijksche landen en in vele opzichten veranderde daarmede de ,oostenrijksche politiek4 ,niet het minst tegenover ,turkije4 ,had zijne moeder zich tegen de veroveringsplannen van ,catharina,,ii in het ,balkanschiereiland verzet1 hij begunstigde die plannen1 mits hem zelf ook een deel van den buit zou toevallen4 ,en hierover werd tusschen de ,russische keizerin en den ,oostenrijkschen vorst eensgezindheid verkregen4 ,het zoogenoemde ,grieksche plan werd opgemaakt 7#aghd7 en dit beoogde een verdeeling van het ,turksche rijk3 de ,turken zouden uit ,europa verdreven worden2 in het ,balkan-schiereiland zouden verschillende autonome staatjes worden gesticht2 ,rusland en ,oostenrijk zouden hunne grenzen uitbreiden4 ,het eerste gevolg van deze verstandhouding tusschen de beide vorsten was1 dat ,rusland1 gebruik makende van de oneenigheid tusschen verschillende pretendenten naar het ,khanaat van de ,krim1 zich van dit schiereiland meester maakte 7#aghc71 waardoor het een prachtige positie aan de ,zwarte ,zee verwierf4 ,turkije had veel lust zich te verzetten1 maar kon niet4 ,niemand wilde het bijspringen3 ,engeland en ,frankrijk hadden pas een zware worsteling achter den rug in den ,amerikaanschen vrijheidsoorlog4 ,het eerste bekommerde zich nog niet veel om politieke belangen in ,zuid-,oost-,europa4 ,het tweede1 hoewel niet oneervol uit den strijd gekomen1 was te uitgeput4 ,zoo moest de ,porte bij het verdrag van ,constantinopel 7#aghd7 de ,krim aan ,rusland laten4 ,spoedig kwamen ernstiger zaken4 ,catharina,,ii nam een zeer uitdagende houding tegenover ,turkije aan1 vooral op een reis1 die ze naar het door ,potemkin1 haren meest bekenden gunsteling1 tot meer ontwikkeling gebrachte ,zuid-,rusland ondernam4 ,toen werd het voor de ,porte te erg4 ,sultan ,abdoel-,hamid1 broeder en opvolger van ,moestafa,,iii 7sedert #aggc71 ofschoon volkomen onoorlogszuchtig1 begon den krijg 7#aghg71 omdat hij niet anders kon4 ,oostenrijk voldeed aan zijne verpichtingen als bondgenoot van ,rusland en verklaarde den oorlog aan ,turkije 7#aghh74 ,het eerste oorlogsjaar was voor de ,turken niet al te ongelukkig4 ,hun leger had ten minste eenigermate geprofiteerd van de ingevoerde hervormingen1 die het meer op een ,europeesch leger deden gelijken1 en maakte daardoor wat beter figuur onder de leiding van den groot-vizier ,joessoef4 ,de bondgenooten1 vooral ,oostenrijk1 hadden op de grootere activiteit der ,turken niet gerekend4 ,het ,oostenrijksche leger werd uit ,servi gedreven1 het ,turksche drong in ,hongarije binnen zonder echter een grooten slag te kunnen slaan4 ,ondertusschen hadden de ,russen onder den beroemden veldheer ,souvorov na een lang en moeilijk beleg ,otsjakov genomen1 maar dit was ook hun eenig voordeel in #aghh4 ,het volgende jaar traden de bondgenooten met meer kracht op en toen moesten de ,turken overal terug4 ,aan de ,oostenrijkers verloren zij ,belgrado1 ,semendria1 ,passarowitz2 de ,russen kwamen naar de ,donauvorstendommen en namen1 gesteund door de ,oostenrijkers1 ,boekarest4 ,maar nu de kansen slecht begonnen te staan1 nu kwam--het wordt haast vervelend om het te zeggen--alweer steun van buiten4 ,pruisen en ,engeland waren dezen keer de redders4 ,pruisen1 verontrust over de samenwerking van ,rusland en ,oostenrijk1 had zich1 ook om andere redenen1 bij ,engeland aangesloten4 ,indirect verzetten zich deze beide landen overal tegen de ,russisch-,oostenrijksche politiek en zoo kwamen zij er toe ook de ,porte te steunen1 ,engeland nu voor het eerst1 hoewel nog aarzelend1 de rol in ,zuid-,oost-,europa op zich nemende1 die het in de negentiende eeuw met meer bewustheid gespeeld heeft4 ,de eerste zet op dit diplomatieke schaakbord was1 dat ,engeland en ,pruisen ,zweden tegen ,rusland opstookten4 ,daarvoor was niet veel noodig4 ,koning ,gustaaf,,iii1 die zijn land uit een toestand van anarchie1 waarin het evenals ,polen dreigde te gronde te gaan1 had gered1 wilde niets liever dan een oorlog tegen ,rusland1 die hij meende1 dat nationaal zou kunnen zijn4 ,veel afleiding verschafte dit ,turkije niet1 want ,rusland had slechts een klein deel zijner krachten tegen ,zweden noodig en ,gustaaf,,iii1 weldra inziende1 hoe weinig hij vermocht1 tevens begeerig aandeel te nemen in het bestrijden der pas begonnen ,fransche revolutie1 sloot reeds in #agij vrede4 ,maar andere en betere afleiding was er ook4 ,een opstand brak uit in ,hongarije en tegelijk in ,belgi1 beide gericht tegen het binnenlandsche regeeringsbeleid van den vorst1 die daardoor in eigen land de handen vol werk kreeg4 ,het was een ernstige crisis1 waarin ,oostenrijk toen verkeerde--en te midden daarvan 7,febr4 #agij7 stierf ,jozef,,ii4 ,zijn broeder en opvolger1 ,leopold,,ii1 brak in bijna elk opzicht met zijne politiek1 onder anderen door zoo spoedig mogelijk vrede te sluiten met ,turkije4 ,dit geschiedde ook onder invloed van de steeds dreigender houding van ,pruisen1 dat zich in #agij openlijk met de ,porte en zelfs met ,polen verbond1 en--van de ,fransche revolutie1 met hare voor het oude ,europa wonderbaarlijke verrassingen1 die begrijpelijkerwijze de aandacht der mogendheden begonnen te trekken4 ,het was een schamele winst1 waarmede ,leopold,,ii zich bij den vrede van ,sistowa 7#agig7 met ,turkije tevredenstelde2 de stad ,oud-,orsowa1 van beteekenis wegens de nabijheid der ,i,jzeren ,poort1 en eenig grondgebied aan de ,oena1 een zijrivier van de ,sau4 ,rusland zette alleen den oorlog voort en behaalde in #agij en #agia nog verschillende voordeelen1 maar in het begin van het volgende jaar sloot het ook vrede en alwer op voor ,turkije niet bijzonder bezwarende voorwaarden4 ,het waren ditmaal de ,poolsche zaken1 die de aandacht van ,catharina,,ii eischten1 want in ,polen was na #aggc een nationale beweging ontstaan1 die den inwendigen toestand geheel dreigde te veranderen3 dit moest verhinderd worden1 meende de ,russische vorstin1 en vooral was zij van die opinie1 toen de ,polen een constitutie maakten1 waarin een groot aantal misbruiken opgeruimd werden4 ,turkije profiteerde er bij2 bij den vrede van ,jassy verloor het alleen ,otsjakov en het land tusschen ,boeg en ,dnjestr1 terwijl ,rusland al de overige veroveringen teruggaf en ook geen andere indirecte voordeelen bedong1 behalve die in de opnieuw bevestigde vroegere verdragen neergelegd waren 7#agib74 ,we komen aan den tijd der ,fransche revolutie en aan den man1 die haar heeft weten te beheerschen1 ,napoleon4 ,geheel ,europa in rep en roer4 ,overal diepingrijpende staatkundige en maatschappelijke veranderingen4 ,maar ,turkije blijft er buiten2 alleen de loop der omstandigheden brengt het soms eventjes in den maalstroom1 die toen ,europa meesleurde4 ,inwendig heeft het van de lessen der revolutie1 die in vele landen een gezonder politiek leven deden ontstaan1 gansch geen nut getrokken4 ,en toch was er een sultan1 ,selim,,iii 7#aghi-ahjg71 zoon van ,moestafa,,iii1 die energieker was dan al zijn voorgangers in de achttiende eeuw en die ook wel aan hervormingen dacht1 maar alleen aan die op militair gebied4 ,hij wilde van het oude ,turksche leger1 dat1 zooals we zagen1 reeds gedeeltelijk hervormd was1 een geheel nieuw leger maken1 waarin de oude corpsen zouden worden opgelost4 ,toen hij1 gesteund door ,fransche officieren1 dit plan ernstig aanvatte1 gebeurde1 wat te verwachten was3 een hevig oproer van de oude corpsen1 bang voor hunne voorrechten1 ontstond en ,selim,,iii werd afgezet 7#ahjg74 ,een zoon van ,abdoel-,hamid1 ,moestafa,,iv1 werd sultan gemaakt en regeerde op de oude wijze voort4 ,maar nu bleek1 dat de hervormingsgezinden talrijker waren dan vroeger4 ,nadat ,moestafa ruim een jaar geregeerd had1 ontstond een tegenrevolutie onder leiding van ,moestafa den ,baraktar1 d4i4 den ,standaarddrager1 die ,selim,,iii wer op den troon wilde plaatsen4 ,maar ,selim werd tijdens het oproer vermoord door ,moestafa,,iv1 die echter toch afgezet werd4 ,en nu werd ,mahmoed,,ii sultan1 broeder van ,moestafa1 door zijn neef ,selim,,iii geheel voor diens hervormingen gewonnen4 ,ook hij wilde die ten uitvoer leggen1 maar een derde oproer 7#ahji71 nu wer van de ,janitsaren en de hunnen1 noodzaakte hem zijne plannen tot een meer geschikten tijd uit te stellen4 ,het is niet de schuld van ,turkije geweest1 dat ,napoleon dit land tamelijk wel ongemoeid gelaten heeft #bccf2 het was de schuld van de voortdurende oorlogen1 die de groote man elders te voeren had4 ,was zijn ideaal om een tocht naar ,azi te ondernemen1 waartoe het plan meermalen opgeworpen is1 tot uitvoering gekomen1 ongetwijfeld zou ,turkije er slecht bij gevaren zijn4 ,hoe weinig hij zich om de ,porte bekommerde1 bleek reeds in het begin van zijn loopbaan1 toen hij zijn tocht naar ,egypte1 dat een deel van het ,turksche rijk heette te zijn1 ondernam4 ,en wel terecht ontzag hij de regeering van den sultan niet4 ,alleen de ,mamelukken boden hem tegenstand1 toen hij te ,alexandri geland was en naar ,cairo oprukte 7#agih72 van hun souverein kregen zij niet den minsten steun4 ,engelsche invloed te ,constantinopel was noodig om den sultan tot een oorlogsverklaring aan ,frankrijk te brengen2 het was een ,engelsche vloot1 die de ,fransche op de ,egyptische kust1 bij ,aboekir1 vernietigde en die er later het meest toe bijdroeg om ,st4 ,jean d',acre1 door ,napoleon op zijn tocht naar ,syri belegerd1 te verdedigen4 ,op ,engelsche schepen werd een ,turksch leger naar ,egypte gebracht1 maar dit leger vermocht niets2 het werd onmiddellijk na de landing door ,napoleon uit elkander gejaagd4 ,en toen ,napoleon in #agii naar ,frankrijk teruggekeerd was1 zijne troepen in ,egypte achterlatende1 brachten de ,engelschen er het meest toe bij1 om de ,franschen twee jaar later te dwingen ,egypte te ontruimen4 ,nadat deze kwestie aldus uit den weg geruimd was en de vrede tusschen ,frankrijk en de ,porte geteekend 7#ahjb71 zag de ,turksche regeering er volstrekt geen bezwaar in met ,napoleon in zeer vriendelijke verstandhouding te leven4 ,zoolang ,napoleon ,rusland als vijand tegenover zich had1 behandelde hij de ,porte met alle consideratie4 ,daardoor werd de ,fransche invloed te ,constantinopel tijdelijk zeer groot en verdrong er dien van ,engeland te gemakkelijker1 omdat dit laatste land in den strijd tegen ,napoleon met ,rusland verbonden was4 ,rusland met czaar ,alexander,i aan het hoofd begon in #ahjf opnieuw een oorlog tegen ,turkije4 ,dat was een gevolg van besprekingen tusschen de ,russische en ,oostenrijksche regeeringen over een nieuwe smaldeeling van het ,turksche rijk1 waarop ook ,oostenrijk1 door ,napoleon het meest van alle mogendheden gehavend1 zeer gesteld was4 ,toch tastte keizer ,frans ,i niet door1 toen ,alexander den aanval deed1 vooral met het doel om de ,donauvorstendommen te veroveren2 wel begunstigde ,engeland1 begeerig ,rusland als bondgenoot te behouden1 ,rusland's eischen te ,constantinopel4 ,zoo waren ook in ,zuid-,oost-,europa de verhoudingen door vrees voor ,napoleon omgekeerd6 ,een ,engelsche vloot forceerde de ,dardanellen1 bedreigde ,constantinopel4 ,de ,franschen droegen veel tot de verdediging bij3 ,sbastiani1 de ,fransche gezant1 gesteund door de te ,constantinopel aanwezige landgenooten1 hielp krachtig om de stad in staat van tegenweer te brengen4 ,de ,engelsche admiraal ,duckworth ondernam echter den aanval niet en de ,russen1 die in #ahjf de ,donauvorstendommen reeds zoo goed als geheel hadden bezet1 moesten nog in datzelfde jaar terug om ,pruisen1 dat met ,napoleon in oorlog geraakt was1 te steunen4 ,het einde van dien oorlog1 de vrede van ,tilsit1 had ook voor ,turkije belangrijke gevolgen4 ,te ,tilsit hadden ,alexander,i en ,napoleon een nauw verbond gesloten1 om samen1 de n in ,oost-1 de ander in ,west-,europa1 te heerschen4 ,de vriendschappelijke gezindheid van ,napoleon voor ,turkije was uit1 want wie ,rusland tot bondgenoot had1 moest ,turkije als vijand beschouwen2 nu groeide weer de ,engelsche invloed bij de ,porte4 ,gevaarlijke plannen voor ,turkije werden tusschen de nieuwe bondgenooten besproken2 het ging weer om de verdrijving der ,turken uit ,europa1 om de verdeeling van het ,balkan-schiereiland4 ,maar er was n bezwaar1 dat onoverkomelijk bleek3 ,napoleon wilde ,constantinopel en de ,dardanellen niet aan ,alexander beloven en dit twistpunt werd op den duur n der oorzaken van de verwijdering tusschen de beide keizers4 ,de kwestie werd vooral besproken op het congres van ,erfurt 7#ahjh71 maar men kwam niet verder dan dat ,napoleon1 hoewel tegen zijn zin1 maar beziggehouden door andere aangelegenheden en daarom niet kunnende weigeren1 er in toestemde1 dat de ,donauvorstendommen ,russisch zouden worden4 ,eerst trachtte ,napoleon de ,porte te bewegen ze bij minnelijke schikking aan ,rusland af te staan1 maar dit mislukte4 ,opnieuw bezette ,rusland nu de landen der ,roemenen1 en voor het eerst kwam een ,russisch leger den ,donau over1 waarna in ,boelgarije enkele veroveringen gemaakt werden4 ,geen mogendheid kwam ,turkije te hulp3 wel sloot het een verbond met ,engeland1 maar werkelijken steun kreeg het ook van dit land1 dat de handen vol had in den altijd voortdurenden oorlog met ,napoleon1 niet4 ,het was ,napoleon zelf1 die ditmaal de ,turken uit den nood redde4 ,zijn tocht naar ,rusland in #ahab dwong ,alexander ,i al zijne troepen naar het ,noorden te trekken en vrede te zoeken met ,turkije4 ,ditmaal werd die1 onder begunstiging van ,engeland1 gesloten te ,boekarest 7#ahab72 het land tusschen ,dnjestr en ,proeth1 ,bessarabi1 kwam aan ,rusland2 ,georgi en ,mingreli in den ,kaukasus1 nooit anders dan losjes verbonden aan ,turkije1 werden nu geheel buiten ,turkschen invloed geplaatst en geraakten tengevolge daarvan spoedig onder den ,russischen4 ,het einde van den ,napoleontischen tijd kwam in #ahae4 ,wat zou de nieuwe aera voor ,turkije brengen8 ,er is in de negentiende eeuw in de verhouding van het overige ,europa tot de ,porte dit verschil op te merken1 dat meerdere mogendheden in de lotgevallen van het ,turksche rijk belang gingen stellen4 ,was het in de zeventiende eeuw vooral ,oostenrijk1 in de achttiende ,oostenrijk en ,rusland1 waarmede ,turkije te maken had1 nu had ook ,engeland zijne aandacht leeren wijden aan wat er op politiek gebied in ,zuid-,oost-,europa voorviel en natuurlijk bleef ,frankrijk er naar streven zijn invloed te ,constantinopel uit te oefenen1 zooals het reeds zoo dikwijls gedaan had4 ,met die belangstelling van alle groote mogendheden--alleen ,pruisen bekommerde zich om die aangelegenheden toen weinig2 het liep als trouw bondgenoot van ,oostenrijk geheel aan den leiband van den ,oostenrijkschen kanselier ,von ,metternich--kreeg de ,turksche kwestie een geheel ander aanzien4 ,een kwestie noemde men het nu en met recht1 want1 al waren allen het er over eens1 dat gegeven de innerlijke zwakheid van de ,sultansregeering1 de toestand op het ,balkan-schiereiland op den duur niet z kon blijven als hij was1 over de wijze1 waarop veranderingen waren aan te brengen1 bestond grootelijks verschil van opinie4 ,iedere stap1 die n der mogendheden tegenover de ,porte deed1 werd door de anderen met de grootste opmerkzaamheid en argwaan gevolgd4 ,vooral ,rusland voer daar slecht bij4 ,het was duidelijk1 dat het slechts op een geschikte gelegenheid wachtte1 om een grooten slag te slaan1 maar dit werd nu veel moeilijker dan in de achttiende eeuw1 want ,engeland1 dat in ,azi de groote tegenstander van het ,czarenrijk geworden was1 zou dit niet meer dulden4 ,z teer was de zaak reeds1 dat men haar op het ,weener ,congres1 waar ,napoleon's politieke erfenis geregeld werd1 onaangeroerd liet4 ,maar er is nog een ander groot verschil tusschen de achttiende en de negentiende eeuw ten opzichte van ,turkije4 ,hadden ,rusland of ,oostenrijk of beide mogendheden samen in de achttiende eeuw in n hunner oorlogen tegenover de ,turken kunnen doortasten1 waren ze niet steeds door min of meer toevallige omstandigheden daarvan afgeleid geworden1 zij zouden waarschijnlijk zonder veel moeite hunne heerschappij over de in het ,balkan-schiereiland wonende ,christelijke volken voor de ,turksche in de plaats hebben kunnen stellen4 ,nu het echter zoo lang duurde en toch de zwakheid der ,turken aanhoudend duidelijker werd1 kregen die volken gelegenheid de vraag van geheele onafhankelijkheid voor zich te overwegen en het bewustzijn1 dat geheel vrij te worden voor hen in de toekomst lag1 kwam vooral op1 toen door de ,fransche revolutie overal het woord vrijheid weerklank vond4 ,ook ,rusland had die neiging aangewakkerd1 met een bijbedoeling3 het zou het protectoraat over de vrije volken krijgen1 maar--het zou weldra blijken--die volken bedoelden het anders4 ,we vermeldden reeds1 dat het optreden der ,russen tegenover ,turkije in de achttiende eeuw enkele nationale bewegingen deed ontstaan3 zoo vooral onder de ,roemenen1 wier toestand echter ten slotte in hoofdzaak dezelfde was gebleven2 alleen had ,rusland bij een afzonderlijk verdrag van #ahjb gedaan weten te krijgen1 dat de hospodars voor den vasten tijd van zeven jaar zouden worden benoemd en dat niet ieder oogenblik nieuwe zouden optreden1 terwijl ,rusland een zeker toezicht op het bestuur kreeg4 ,een eerste opstand1 die voorloopig succes had1 kwam voor onder de ,boelgaren 7#agih71 merkwaardig genoeg onder leiding van een ,slavischen ,muzelman ,pashvan-,oghloe1 dapper krijgsman en uitstekend aanvoerder1 dien de ,porte niet heeft kunnen overwinnen4 ,maar na zijn dood in #ahjg werden de ,boelgaren onderworpen2 voor hen was de tijd nog niet gekomen4 ,ernstiger was de opstand van de ,servirs in #ahjd1 want deze was zuiver nationaal4 ,vooral de geweldenarijen der ,janitsaren te ,belgrado waren de aanleiding4 ,zelfs vele ,turken deden eerst uit weerzin tegen die aanmatigende krijgslieden aan den opstand mede4 ,maar1 toen de ,janitsaren uit ,belgrado verjaagd waren en de ,servirs bemerkten1 wat ze vermochten1 toen keerden ze zich tegen alle ,turken en vormden zich een eigen regeering4 ,en hunner leiders1 ,kara ,georges--evenals de andere leiders behoorende tot een soort ,servischen landadel1 iets aanzienlijker van stand dan de meeste ,servische landbouwers--kwam aan het hoofd2 een skoeptchina1 volksvergadering1 stond hem ter zijde4 ,servi dacht zich al vrij1 maar toen ,alexander,i1 onder wiens bescherming het zich geplaatst had1 na den vrede van ,boekarest1 waarbij hij voor ,servi amnestie en eigen bestuur had bedongen1 zijne troepen uit het ,balkanschiereiland teruggetrokken had1 kwam het ,turksche leger onder ,koerchid-pacha4 ,kara-,georges moest vluchten1 ,servi zich onderwerpen 7#ahac74 ,de ,servirs echter1 die nu eenmaal de vrijheid gevoeld hadden1 kwamen reeds het volgende jaar opnieuw in verzet4 ,nu werd ,miloch ,obrenovitch1 een ander landedelman1 de leider en de strijd eindigde met eenig succes3 in #ahad stond de ,porte aan de ,servirs eenige voorrechten toe1 waardoor ze in geringe mate invloed op het bestuur van hun land kregen4 ,maar de toezegging1 door den sultan bij den vrede van ,boekarest gedaan1 was nog lang niet vervuld4 ,roemenen1 ,boelgaren1 ,servirs begonnen--was het wonder1 dat het ook onder de ,grieken gistte8 ,min of meer in het geheim werkende genootschappen1 als de hetairie der philikoi1 onder bescherming van ,alexander,i in ,rusland gevestigd1 als de ,philomuzen1 die in de studie der ,grieksche oudheid een uitnemend agitatie-middel vonden1 bewerkten hen sedert lang4 ,de opstand begon in #ahba4 ,de laatste stoot er toe werd gegeven door de in #ahbj en #ahba in alle ,zuid-,europeesche landen uitbrekende revolutin1 gericht tegen de na ,napoleon's val ingetreden reactie op staatkundig gebied4 ,die beweging liep in ,spanje en de ,italiaansche staten op niets uit1 want de heilige alliantie1 een werktuig in ,metternich's hand1 kwam voor het behoud der bestaande regeeringen op4 ,hoe zou het in ,griekenland gaan8 ,het was een veeg teeken1 dat ,alexander,i1 die den ,grieken vroeger vele bewijzen van sympathie gegeven had1 juist in dezen tijd geheel onder ,metternich's invloed geraakte en de liberale gezindheid1 die hij wel eens placht te toonen1 geheel had afgelegd4 ,de schadelijke gevolgen daarvan ondervond ,alexander ,ypsilanti1 zoon van een vroegeren ,griekschen hospodar van ,walachije1 die uit ,turkije had moeten vluchten en aan het ,russische hof opgenomen was1 evenals verschillende andere ,grieksche ballingen4 ,hij was het hoofd der hetairie en hij begon den opstand door van uit ,rusland met een kleine schaar een inval te doen in de ,donauvorstendommen4 ,maar hij kreeg er niet den minsten steun1 want de ,roemenen waren verbitterd op de ,russen n om het wegnemen van ,bessarabi n om den zwaren druk1 tijdens de ,russische bezetting in de ,donauvorstendommen uitgeoefend4 ,ypsilanti moest vluchten1 werd in ,hongarije gevangen genomen en in ,oostenrijk als oproerling opgesloten1 zonder dat ,alexander,i een vinger voor hem uitstak4 ,toch hebben zijn inval en een door hem uitgevaardigde proclamatie den opstand in ,griekenland zelf doen uitbreken en eerst met groot succes4 ,de ,turken werden juist elders beziggehouden3 een handig man1 pacha ,ali van ,janina of ook wel ,ali van ,tebelen genoemd naar zijne geboorteplaats1 had zich in ,albani een zeer groote autoriteit weten te verschaffen en gedroeg zich zoo goed als onafhankelijk van den sultan en juist1 toen deze daaraan een einde wilde maken en ,turksche troepen in ,albani vochten1 begonnen de ,grieken hun opstand4 ,reeds in #ahbb kon te ,epidauros een nationale vergadering bijeenkomen1 waar de ,grieken hun land vrij verklaarden en een republikeinschen staatsvorm aannamen4 ,daarna begonnen echter de moeilijkheden pas3 hevige twisten1 burgeroorlog zelfs tusschen de door hun handel meer met ,europa in betrekking staande en daardoor meer geciviliseerde kooplieden1 die vooral op de eilanden en in enkele steden op het vasteland woonden1 geleid door ,mavrocordato1 en het ruwe landvolk1 de klephten1 die uit den band sloegen en weinig wilden weten van een geregelden toestand op ,europeeschen voet4 ,en onmiddellijk na het onderwerpen van ,ali van ,janina kwam het ,turksche leger onder ,koerchid-pacha4 ,wel mislukte diens eerste aanval om den opstand te dempen 7#ahbc71 maar toen daagde een ernstiger vijand op3 ,mehemet-,ali4 ,deze avonturier1 geboortig uit een plaatsje in de buurt van ,saloniki1 had het vertrouwen van den sultan gewonnen en was door dezen erkend als onderkoning van ,egypte 7#ahje71 waar hij1 vooral na het vernietigen van de ,mamelukken 7#ahaa71 een groote macht kreeg en spoedig de allures aannam van een geheel zelfstandig vorst te zijn4 ,hij had een degelijke krijgsmacht gevormd1 naar ,fransch voorbeeld ingericht1 en hij trachtte langs allerlei wegen ,egypte tot bloei te brengen4 ,tot hem nu wendde ,mahmoed,,ii zich om steun tegen de ,grieken1 evenals hij vroeger gedaan had bij een opstand van een godsdienstige secte1 de ,ouahabiten in ,arabi1 die ook werkelijk door ,mehemet's zoon ,ibrahim bedwongen was4 ,tegen belofte van afstand van ,creta1 terwijl zijn zoon gouverneur van den ,peloponesus zou moeten worden1 voldeed ,mehemet aan het verzoek van zijn suzerein4 ,hij zelf onderwierp ,creta1 waar de ,grieksche bevolking ook de ,turksche heerschappij afgeworpen had1 en ,ibrahim trok naar den ,peloponesus1 waar hij weldra aan den opstand zoo goed als geheel een einde maakte 7#ahbe74 ,vereenigd met ,rechid-pacha1 den nieuwen bevelhebber van het ,turksche leger1 die in het ,noorden den opstand grooten deels gedempt had1 ondernam hij het beroemde beleg van ,missolonghi1 dat na een heldhaftige verdediging in #ahbf viel en op een gruwelijke wijze uitgemoord werd4 ,ook ,athene werd ingenomen4444de ,turken schenen geheel ,griekenland wer te zullen overmeesteren4 ,nu trad echter een verandering in de politiek der ,europeesche mogendheden in1 die voor de ,porte noodlottig werd4 ,tot nog toe had ,metternich1 ofschoon niemand lust voelde de opstandelingen te helpen bestrijden1 officieele ondersteuning van hen weten te voorkomen4 ,maar in #ahbe stierf ,alexander,i en zijn opvolger ,nicolaas,i stond volstrekt niet onder de betoovering van de heilige alliantie4 ,onmiddellijk dwong hij ,turkije bij het verdrag van ,akkerman 7#ahbf7 tot bevestiging van den vrede van ,boekarest1 die in enkele opzichten1 b4v4 in de bepaling aangaande ,servi1 onuitgevoerd gebleven was4 ,weldra trad hij ook ten gunste van de ,grieken op1 daarbij gesteund door ,engeland1 waar zeer veel sympathie voor het ,hellenisme was en waar de regeering onder leiding van ,canning de voordeelen inzag1 politiek en commercieel1 die ,engeland zich door partij te kiezen voor de ,grieken zou kunnen verwerven1 en ook door ,frankrijk4 ,het was vooral een gevolg van de philhellenistische beweging 7die door alle landen van ,europa ging1 een dichter als ,byron naar het oorlogsveld dreef en die in ,frankrijk buitengewoon sterk was71 dat de reactionnaire regeering van koning ,karel,x een opstand ging begunstigen2 de ergerlijke wreedheden1 door de ,turken in de opwelling van hun fanatisme bedreven1 zooals het ophangen van den patriarch te ,constantinopel zonder vorm van proces en de uitmoording van de bevolking van het eiland ,chios en van ,missolonghi hebben die beweging zeer in de hand gewerkt4 ,de drie mogendheden dan verbonden zich 7#ahbg71 om ,turkije tot een wapenstilstand te brengen4 ,de ,porte was niet van zins hiernaar te luisteren4 ,een geallieerde vloot trad toen met geweld op in de baai van ,navarino en vernietigde daar zonder veel moeite de ,turksch-,egyptische zeemacht4 ,toen was het pleit spoedig geheel ten gunste van de ,grieken beslist4 ,ofschoon in ,engeland na ,canning's dood een meer reactionnair ministerie optrad1 dat het optreden van den ,engelschen admiraal bij ,navarino feitelijk desavoueerde1 tastten ,rusland en ,frankrijk door en de ,porte kreeg van geen kant steun2 ook niet van ,oostenrijk1 dat haar daarop had doen hopen4 ,fransche troepen verdreven de ,turken uit den ,peloponesus1 vanwaar ,ibrahim zich teruggetrokken had2 een ,russisch leger onder ,diebitsj trok over den ,balkan en bezette ,adrianopel 7#ahbi74 ,dit had een ontzettenden invloed te ,constantinopel3 ,hannibal ante portas6 en1 al verkeerde het leger van ,diebitsj in buitengewoon slechten staat1 de sultan gaf zich onmiddellijk gewonnen4 ,de vrede van ,adrianopel bracht ,griekenland zijne vrijheid op den grondslag van een door de mogendheden te ,londen opgesteld protocol4 ,de grenzen werden in het ,noord-,oosten de golf van ,volo1 in het ,noord-,westen de ,aspropotamo2 de ,cycladen en ,euboea behoorden er bij4 ,niet geheel oud-,griekenland werd dus vrij2 vooral het ontbreken van ,thessali en het eiland ,creta wekte veel teleurstelling4 ,door toedoen van de mogendheden werd ,griekenland in #ahcb een koninkrijk onder ,otto1 zoon van koning ,lodewijk van ,beieren2 de grens werd toen in het ,noord-,westen uitgebreid tot de golf van ,arta4 ,de binnenlandsche toestand liet er van den beginne af veel te wenschen over2 de verwachtingen op een renaissance van het geestelijk leven werden deerlijk teleurgesteld4 ,kon het anders na een geschiedenis1 als die het oude van het nieuwe ,hellas scheidde8 ,voor ,turkije had het einde van dezen oorlog meerdere onaangename gevolgen4 ,rusland eischte bij den vrede van ,adrianopel een belangrijke schadeloosstelling in geld en afstand van de eilanden in de ,donau-monding plus verschillende plaatsen in ,azi1 waaronder ,anapa en ,poti in ,trans-,kaukasi4 ,de vervulling van de belofte ten opzichte van ,servi kon nu onmogelijk langer worden uitgesteld en in #ahcj kreeg dit land zijne autonomie en zijn eigen leger2 ,turkije hield alleen suzereine rechten en kreeg een jaarlijksche schatting1 ,turksche troepen bleven in ,belgrado4 ,miloch ,obrenovitch1 na den opstand van #ahad steeds het hoofd der ,servirs1 werd hun eerste vorst4 ,verder werden de ,donauvorstendommen meer onafhankelijk van ,turkije4 ,uit eigen beweging had de ,porte hun als belooning voor het niet opstaan tijdens den inval van ,ypsilanti landgenooten tot hospodars gegeven 7#ahbb74 ,bij het verdrag van ,akkerman eischte ,nicolaas,i ontruiming der beide landen door de ,turksche troepen1 zooals de ,porte dit vroeger beloofd had1 en bevestiging van zijn officieelen invloed4 ,te ,adrianopel bedong hij geheele autonomie2 voortaan zouden ook de ,donauvorstendommen alleen schatting aan den sultan betalen1 maar--ze bleven voorloopig door ,russische troepen bezet en die maakten het er even bont als vroeger de ,turksche4 ,krachtig diplomatiek optreden van ,oostenrijk en ,engeland was noodig om de ,russen in #ahcd te noodzaken hunne troepen terug te trekken4 ,toen pas konden de ,roemenen van hunne autonomie genieten en weldra ontstond hun streven naar geheele onafhankelijkheid zoowel van ,turkije als van ,rusland4 ,en nog een deel van ,turkije rukte zich los3 het eiland ,samos1 dat aan den ,griekschen opstand meegedaan had1 maar wer onderworpen was1 werd door toedoen van de mogendheden ook een autonoom staatje met dergelijke verplichtingen als ,servi en de ,donauvorstendommen 7#ahcb74 ,daarbij kwam weldra de twist met ,mehemet-,ali1 ook al een indirect gevolg van den ,griekschen vrijheidsoorlog4 ,de onderkoning van ,egypte eischte1 nu de ,peloponesus voor hem verloren gegaan was1 ,syri als schadeloosstelling4 ,mahmoed,,ii weigerde4 ,ibrahim rukte op met het ,egyptische leger1 nam ,syri in bezit1 trok naar ,klein-,azi en versloeg ,rechid-pacha bij ,konieh4 ,wer naderde een vijand de poorten der ,turksche hoofdstad1 maar ook de ,russen kwamen weer1 nu als vrienden van den sultan1 wien ,nicolaas zijn steun aangeboden had1 niet geheel belangeloos natuurlijk1 maar uit vrees1 dat ,mehemet heerscher te ,stamboel worden zou4 ,wat zou er met een frissche kracht aan het hoofd van het ,turkenrijk niet kunnen gebeuren6 ,russische troepen bezetten ,constantinopel en ,skoetari en daarvoor deinsde ,ibrahim terug4 ,toch kreeg ,mehemet bij het verdrag van ,koetajeh ,syri 7#ahcb72 de mogendheden1 vooral ,frankrijk1 hadden dit te zijnen gunste bewerkt4 ,en ,rusland8 ,bij het verdrag van ,oenkiar-,skelessi sloot het met de ,porte een of- en defensief verbond3 ,rusland zou den sultan1 als 't noodig was1 altijd te hulp moeten komen2 ,turkije zou1 ingeval ,rusland aangevallen werd1 alleen maar de ,dardanellen behoeven te sluiten2 deze zonderlinge overeenkomst werd aangegaan voor den tijd van acht jaar4 ,het behoeft geen betoog1 dat ,turkije hiermede feitelijk geheel van ,rusland afhankelijk werd1 maar evenmin1 dat de andere mogendheden er zich niet bij neerlegden4 ,de gelegenheid om het verdrag op de proef te stellen1 deed zich spoedig voor4 ,de sultan en zijn ,egyptische vasal kregen in #ahci opnieuw ruzie4 ,de aanleiding was nu1 dat ,mehemet1 die bovenal sympathie voor ,frankrijk had1 weigerde een handelsverdrag tusschen ,turkije en ,engeland met voor dit land zeer gunstige voorwaarden ten uitvoer te leggen4 ,opnieuw overwon ,ibrahim1 nu bij ,nezib1 in ,syri1 waar de ,turken onder ,hafiz een zeer ernstige nederlaag leden4 ,wat nu8 ,zou ,rusland opnieuw den sultan te hulp komen8 ,ja1 maar niet alleen2 dat duldden de andere mogendheden1 vooral ,engeland1 niet4 ,allen gingen zich met de zaak bemoeien en wel ten gunste van de ,porte2 het ,fransche volk alleen toonde groote sympathie voor ,mehemet-,ali1 maar de regeering weigerde de wapenen voor hem op te nemen4 ,verbonden stelden de vier mogendheden3 ,rusland1 ,engeland1 ,oostenrijk en ,pruisen--,frankrijk was met opzet buiten deze quadruple-alliantie gelaten--aan ,mehemet-,ali den eisch ,syri te ontruimen1 om hem te straffen voor zijn optreden tegen den sultan2 ,egypte zou hij dan als erfelijk leen mogen behouden4 ,mehemet aarzelde1 wat hem nog het bezit van ,acre en omstreken1 die hem eerst gelaten zouden worden1 kostte4 ,toen1 bevreesd voor het behoud van ,egypte1 dat ,engeland hem liefst meteen ook ontnomen zou hebben1 gaf hij toe 7#ahda7 en daarmede was zijn verdere rol uitgespeeld4 ,voor ,rusland was de afloop niet zoo voordeelig als in #ahcb4 ,het verdrag van ,oenkiar-,skelessi1 waarvan de termijn in #ahdj verstreken was1 werd niet hernieuwd en verviel dus4 ,daarentegen moest het toestemmen in een overeenkomst met de andere groote mogendheden1 het verdrag der ,dardanellen geheeten1 waarbij deze doorvaart tot neutraal gebied verklaard werd4 ,dit was een eerste stap tot een officieele garantie van de integriteit van het ,turksche rijk1 een keerzijde van het verdrag van ,oenkiar-,skelessi4 ,voor ,nicolaas,i een groote teleurstelling1 hem berokkend vooral door den ,engelschen minister ,palmerston4 ,welk een droevig figuur maakte onder dit alles de ,porte6 ,zij leefde alleen nog bij de gratie der mogendheden of liever ten gevolge van dier onderlinge verdeeldheid4 ,toch was eindelijk de lang begeerde hervorming op militair gebied doorgevoerd geworden4 ,sultan ,mahmoed ,,ii was er in #ahbf in geslaagd het ,janitsaren-corps te vernietigen2 dit was wel een oorzaak van zwakheid te meer geweest in het laatste deel van den ,griekschen oorlog1 maar op den duur kon nu toch het leger een nieuwe inrichting krijgen4 ,andere bezwaren maakten1 dat dit voor den algemeen toestand weinig hielp4 ,hoe zou men een flink leger kunnen onderhouden1 waar de noodige gelden om het te betalen en van het noodige te voorzien ontbraken8 ,de financin waren door lang wanbeheer geheel in verwarring4 ,er was niet de minste contrle1 er ontbrak een budget4 ,belastingpachters en gouverneurs der provincin zorgden er wel voor1 dat er van de opbrengsten heel weinig in de schatkist kwam4 ,geldgebrek begon het chronische euvel te worden van de eens zoo rijke sultans4 ,en ondertusschen nam in alle deelen van het rijk1 vooral waar ,christenen woonden1 de ontevredenheid met den dag toe4 ,slechte rechtsbedeeling1 afpersingen en andere geweldenarijen werden te onverdraaglijker1 nu er ook voor de nog onderworpenen kans op bevrijding bestond4 ,toch zag het gros der eigenlijke ,turken de teekenen des tijds niet4 ,een onbegrijpelijk phlegmatiek volk6 ,het rijk barstte aan alle kanten om hen heen en toch bewogen zij zich niet om op verandering van koers aan te dringen4 ,wel grooter woede tegen de ,christenen1 die ze als hun doodvijanden gingen beschouwen en waartegen ze zich steeds meer onmenschelijkheden veroorloofden1 natuurlijk met het gevolg1 dat hun reputatie in ,europa heel slecht werd1 een bedenkelijk feit1 nu juist meer en meer belangstellenden den gang van zaken in hun rijk volgden4 ,enkelen slechts waren er1 die begrepen1 dat grondige hervormingen in de geheele regeering alleen baat zouden kunnen brengen4 ,onder die enkelen was ,rechid-pacha1 groot-vizier van sultan ,abdoel-,medjid1 zoon van ,mahmoed,,ii 7deze was vlak na den slag bij ,nezib gestorven74 ,hij wist zijn heer tot een besluit over te halen1 dat bekend is onder den naam van ,tanzimat #bccg en inderdaad groote verbeteringen in zich sloot3 een rechtvaardig bestuur voor en bescherming van alle onderdanen2 betere regeling van belastingheffing en militaire verplichtingen2 openbaarheid van de rechtspraak4 ,een reeks van schoone beloften1 maar de uitvoering bleef grootendeels achterwege1 want de tegenstand van de belanghebbenden bij het behoud van den ouden toestand was z krachtig2 dat de zwakke ,abdoel-,medjid in #ahda een anderen groot-vizier nam1 ,riza-pacha1 die van harte met de oud-,turken1 zooals de conservatieven op den duur genoemd worden1 sympathiseerde4 ,eerst in latere jaren heeft ,rechid-pacha1 toen hij nogmaals groot-vizier werd 7#ahdf-aheb71 ten minste in enkele opzichten eenige verbetering aangebracht4 ,voor het leger kwam conscriptie in plaats van gedwongen dienstneming4 ,aan het onderwijs werd meer zorg besteed4 ,op belastinggebied werd aan de willekeur der pachters paal en perk gesteld4 ,maar wat zal een enkeling1 met hoe goeden geest bezield1 tegen een algemeen slechten geest8 ,toch waren de partiele hervormingen van ,rechid-pacha voldoende om de onrust op te wekken van keizer ,nicolaas,i1 die evenmin een opleving van ,turkije wenschte als vroeger ,catharina,,ii die van ,polen4 ,bovendien bleek het ,turksche leger werkelijk betere hoedanigheden te verkrijgen en in staat om verdere opstanden te bedwingen4 ,zoo reeds in #ahdh1 toen als gevolg van de ,februari-revolutie in ,frankrijk een oproer in de ,donauvorstendommen uitbrak1 die zich geheel onafhankelijk wilden maken2 dit oproer werd door ,rusland en ,turkije samen gedempt3 de ,donauvorstendommen verloren toen weer hun in #ahbi verkregen recht om zelf hospodars te kiezen2 ,rusland en ,turkije zouden dit voortaan samen voor hen doen4 ,maar vooral duidelijk werd de hoogere vechtwaarde der ,turksche troepen1 toen ze in #ahdi en #ahea gebruikt werden onder leiding van een energiek aanvoerder ,omer-pacha om opstanden in ,bosni en ,boelgarije1 waarschijnlijk door aanstoken van ,rusland uitgebroken1 te dempen1 wat uitstekend en zonder vele wreedheden gelukte4 ,ook in deze streken scheen daarna de invoering van enkele hervormingen overeenkomstig de ,tanzimat een betere toekomst te voorspellen4 ,het plan van ,nicolaas,i om de ,turken uit ,europa te verdrijven1 reeds lang bestaande en waarvoor hij1 om de ,engelsche regeering te winnen1 in #ahdd een vruchtelooze reis naar ,engeland ondernomen had1 heeft ongetwijfeld ten gevolge daarvan een vasteren vorm aangenomen4 ,nogmaals had hij in #ahec de ,engelsche regeering doen polsen over een oplossing van het ,turksche vraagstuk1 maar weer had deze geweigerd hem te helpen den zieken man uit den weg te ruimen4 ,daarop tastte ,nicolaas1 die na de gebeurtenissen van #ahdh1 toen hij den ,oostenrijkschen keizer had geholpen bij het bedwingen van een opstand in ,hongarije1 van ,oostenrijk en dus ook van ,pruisen niets te vreezen meende te hebben1 alleen door4 ,hij zocht een voorwendsel tot oorlog en daartoe diende de zending van een buitengewoon gezant ,mentsjikoff4 ,er hing sedert #ahea te ,constantinopel een kwestie over de bescherming en het bezit der ,heilige ,plaatsen te ,jeruzalem3 kwam deze toe aan de ,roomsch-,katholieken1 beschermd door ,frankrijk1 of aan de ,grieksch-,katholieken1 beschermd door ,rusland8 ,napoleon,,iii1 toen nog president1 weldra keizer van ,frankrijk1 had de kwestie opgerakeld om het aloude aanzien van de ,fransche natie in het ,oosten te herstellen1 waar sedert het midden der achttiende eeuw enkele1 sedert het begin der negentiende bijna alle heiligdommen door ,grieksch-,katholieken bezet waren1 wat tot herhaaldelijke moeilijkheden1 tot gevechten zelfs1 leidde4 ,hierdoor kwamen ,rusland en ,frankrijk1 ,nicolaas,i en ,napoleon ,,iii1 toch geen beste vrienden1 omdat de eerste den laatsten als een product der revolutie lang niet welgezind was1 te ,constantinopel in een scherp conflict4 ,mentsjikoff zette aan de ,russische eischen kracht bij en vroeg tevens--dit laatste in het geheim--de bescherming over alle ,grieksche ,christenen in het ,turksche rijk door ,rusland4 ,en nu volgde een ingewikkeld diplomatiek spel1 waarin ,stratford ,canning1 ambassadeur van ,engeland bij de ,porte en een man van grooten invloed1 ,mentsjikoff op uiterst handige wijze noodzaakte er voor uit te komen1 waarom het hem vooral te doen was4 ,de ,turksche regeering1 zich sterk wetende door den steun van ,frankrijk en ,engeland1 wees den eisch aangaande het beschermingsrecht van de ,grieksch-,katholieken onverbiddelijk af en ,mentsjikoff1 voor wien juist deze eisch1 waardoor ,rusland ten allen tijde een recht van inmenging in de ,turksche zaken zou krijgen1 de hoofdzaak was1 wilde zich met niets minder dan volledige inwilliging al zijner eischen tevreden stellen4 ,hij nam na korten tijd afscheid en onmiddellijk daarna bezetten ,russische troepen voor de zooveelste maal de ,donauvorstendommen4 ,toen sloten ,engeland en ,frankrijk te ,constantinopel een verbond met de ,porte1 waarbij zij beiden de integriteit van het ,turksche rijk waarborgden1 belovende het desnoods met de wapenen te zullen verdedigen1 terwijl de sultan zich verplichtte tot het aanbrengen van afdoende hervormingen om den toestand der ,christenen te verbeteren4 ,nog waren de onderhandelingen om een oorlog te voorkomen niet geheel afgebroken1 toen een uitbarsting van fanatisme te ,constantinopel den sultan dwong een oorlogsverklaring tegen ,rusland uit te vaardigen 7,october #ahec74 ,engeland en ,frankrijk deden hun verbond gestand3 ook zij verklaarden den oorlog en verplichtten zich tegenover elkander om geen vrede te sluiten dan gezamenlijk4 ,oostenrijk en ,pruisen bleven buiten den oorlog1 maar kozen om begrijpelijke redenen toch partij voor ,engeland en ,frankrijk3 bij een overeenkomst te ,weenen verklaarden zij zich solidair met de voorwaarden1 door ,engeland en ,frankrijk met de ,porte opgesteld4 ,actief nam later het kleine koninkrijk ,sardini deel aan den oorlog met de nevenbedoeling zich ,napoleon's gunst te verwerven4 ,de oorlogsoperatin begonnen in #ahed1 toen de ,russen1 bedreigd door de aanrukkende ,turksche1 ,engelsche en ,fransche troepen en bevreesd voor de inmenging van een op de grenzen samengetrokken ,oostenrijksch leger1 de ,donauvorstendommen ontruimden2 de ,oostenrijkers bezetten die voorloopig als zoogenoemd neutrale partij4 ,gevochten was er zoo goed als in het geheel niet4 ,dit gebeurde eerst1 toen de verbondenen besloten hun aanval te doen in de ,zwarte ,zee1 beter geschikt voor oorlogsdoeleinden dan de ,oostzee4 ,in de ,krim--de oorlog heet daarom de ,krimoorlog--werd de groote tragedie uit dezen strijd afgespeeld4 ,het ligt buiten het bestek van dit overzicht om te vertellen van de heldhaftige verdediging van ,sebastopol door de ,russen of van het gruwzame lijden van de troepen der bondgenooten2 eerst na een beleg van een jaar moest de stad zich overgeven en toen waren alle partijen vrijwel uitgevochten 7#ahee74 ,de inneming van ,kars door de ,russen vergemakkelijkte het sluiten van den vrede1 waarover reeds lang onderhandeld werd4 ,dit gebeurde op een congres te ,parijs 7#ahef74 ,alle daar vertegenwoordigde mogendheden1 d4w4z4 de vijf groote en ,sardini1 garandeerden de integriteit van het ,turksche rijk3 elke handeling1 die deze onschendbaarheid in gevaar zou brengen1 zou beschouwd worden als een kwestie van ,europeesch belang2 moeilijkheden tusschen n der mogendheden en de ,porte zouden1 alvorens men naar de wapenen greep1 onderworpen worden aan de bemiddeling der andere4 ,de ,dardanellenovereenkomst werd bevestigd en daarbij de bepaling gemaakt1 dat ,rusland noch ,turkije oorlogsschepen of arsenalen in de ,zwarte ,zee zouden mogen onderhouden4 ,deze beide artikelen waren de belangrijkste2 zij bevatten de volkomen overwinning van de ,engelsche politiek in ,zuid-,oost-,europa op de ,russische4 ,verandering van grondgebied kwam er weinig3 in ,azi gaf ,rusland zijne veroveringen terug2 een deel van ,bessarabi1 ten ,noorden van den ,donaumond1 werd bij ,moldavi gevoegd4 ,dit en ,walachije werden ontslagen van ,russisch-,turksche inmenging2 zij kregen opnieuw geheele autonomie met erkenning van de suzereiniteit van de ,porte4 ,de zieke man was gered van den nen hardvochtigen dokter1 die er een eind aan had willen maken4 ,de andere doktoren1 die zijn dood niet wenschten1 gaven hem tevens heel welwillend de middelen aan de hand om den weg der beterschap op te gaan4 ,die middelen waren vervat in een door de ,turksche regeering op aandrang der mogendheden uitgevaardigd besluit van ,februari #ahef4 ,het ging veel verder dan de ,tanzimat van #ahcb4 ,volkomen staatsrechtelijke gelijkstelling van ,christenen en ,mohammedanen3 genen kregen dus toegang tot alle ambten en de afzonderlijke belasting voor hen werd afgeschaft4 ,daarnaast een reeks hervormingen4 ,was het besluit uitgevoerd1 een geheel andere toestand zou in het ,turkenrijk ontstaan zijn1 maar de afwijking van een sedert eeuwen gevolgde binnenlandsche staatkunde1 berustende op den ,koran1 die de ,mohammedanen tot een bevoorrechte klasse maakte1 ging te ver4 ,de ,turken wilden er niet van weten1 de ,christenen1 in het geheel niet belust op het dienen in een leger van den sultan1 evenmin4 ,hoe zouden ook die twee klassen van bevolking1 die altijd van elkander afgezonderd geleefd hadden1 nu in eens burgers van een zelfden staat kunnen worden6 ,zoo bleef feitelijk de afscheiding voortduren en de ,christenen bleven hun hoofdgeld betalen1 hoewel onder een anderen naam en in een anderen vorm1 n4l4 als afkoopsprijs van militaire verplichtingen4 ,ook van de andere toegezegde hervormingen kwam weinig in4 ,de beide mannen1 die er hun best voor hebben gedaan1 ,fuad-pacha en ,ali-pacha1 die beide de ,porte vertegenwoordigd hadden op het congres van ,parijs1 vonden weinig steun bij den sultan ,abdoel-,asiz1 die in #ahfa zijn broeder ,abdoel-,medjid opvolgde4 ,het was meest lapwerk1 wat er gebeurde4 ,op financieel gebied gelukte het ,fuad-pacha een grootboek van de nationale schuld te doen instellen en een ,ottomansche bank op te richten4 ,maar het crediet van ,turkije was z laag1 dat het #h #ab moest betalen om geld te leenen6 ,ali-pacha bracht eenige ,christenen in den staatsraad1 zorgde voor een betere opleiding van ambtenaren1 maar o6 het gaf alles zoo bitter weinig4 ,hoe kon het anders met een padishah1 die in een oogenblik van zelfinkeer besloot zijn geheelen harem op te heffen1 wat een ontzettende bezuiniging gaf1 maar wat later er weer een had van negen honderd vrouwen en drie duizend bedienden6 ,en toen ,fuad-pacha 7#ahfi7 en ,ali-pacha 7#ahga7 gestorven waren1 toen triumfeerden de ,oud-,turken over de heele linie4 ,hoe zonderling het moge schijnen1 de mogendheden bleven toezien1 zelfs toen een door hen ingestelde enqute van #ahfg volop bewees1 dat #ahef grootendeels vergeten was4 ,maar wat moesten ze doen8 ,de ,turken er gezamenlijk uitjagen1 maar wie dan in ,contantinopel8 ,ze zaten in een impasse even goed als de ,turken en de ,christenen in hunne onderlinge verhouding4 ,de eenig mogelijke verdere afwikkeling van het ,balkan-vraagstuk lag in het steeds meer emancipeeren van de ,christelijke bevolking4 ,in die richting wilde ,rusland werken1 toen het na de enqute van #ahfg den raad gaf de verschillende volkeren zooveel mogelijk autonoom te maken4 ,ofschoon de mogendheden een dergelijken leiddraad voor een algemeene politiek niet hebben aangenomen1 is het ,turksche rijk in ,europa toch werkelijk in de tweede helft der negentiende eeuw in dien geest meer en meer verzwakt geworden4 ,rusland1 natuurlijk met de bedoeling zich op deze wijze den meesten invloed te verzekeren1 is daarbij min of meer openlijk de groote drijfkracht geweest en voorloopig ondersteunde ook ,napeleon,,iii1 voor wien het nationaliteitsbegrip een magische aantrekkelijkheid had1 na den ,krimoorlog deze politiek4 ,montenegro heeft daarvan het eerst de goede gevolgen ondervonden4 ,het was voor de ,porte1 gegeven de roerigheid onder de ,christenen van ,bosni en ,herzegowina1 die ook onafhankelijkheidsneigingen vertoonden1 van het grootste belang dit land meer te onderwerpen dan tot nog toe het geval geweest was4 ,het bedwingen van den opstand der ,bosnirs in #ahea1 die van uit ,montenegro gesteund geworden was1 gaf hiertoe een eerste aanleiding4 ,de verandering van het in den vorm theocratisch bestuur1 dat door een vorst-bisschop1 vladika geheeten1 werd uitgeoefend1 in een wereldlijke regeering zonder toestemming van den sultan1 die zich wel degelijk als suzerein beschouwde1 deed de maat overloopen 7#aheb74 ,met groote overmacht viel ,omer-pacha het vorstendom aan1 maar hij slaagde niet en ,oostenrijksche pressie bewoog den sultan weldra de vijandelijkheden te staken1 zonder dat zijn doel bereikt was4 ,na den ,krimoorlog deden de ,turken een nieuwe poging1 maar nu leden zij een ernstige nederlaag bij ,grahovo 7#aheh71 hun toegebracht door ,mirko1 broeder van den vorst ,danilo4 ,het gevolg was1 dat op aandrang van ,napoleon,,iii een ,europeesche commissie werd aangewezen1 om de grenzen tusschen ,montenegro en ,turkije vast te stellen2 daarmede werd dus feitelijk het kleine vorstendom geheel onafhankelijk4 ,nieuwe moeilijkheden kwamen1 toen in #ahfa ,herzegowina1 aangemoedigd door het succes der ,montenegrijnen1 in opstand geraakte4 ,weer konden de ,montenegrijnen1 ofschoon ,mirko--,danilo was in #ahfj vermoord--1 die voor zijn zoon ,nicolaas het regentschap voerde1 de neutraliteit wilde bewaren1 het niet nalaten de stamgenooten te ondersteunen4 ,nu was de uitslag bedenkelijk3 ,omer-pacha trok het vorstendom binnen en ,mirko werd overwonnen2 ,montenegro moest toestemmen in enkele voorwaarden1 waardoor de ,turken het land voor militaire operatin tot hunne beschikking kregen4 ,het was te danken aan het optreden van ,frankrijk en ,rusland1 dat de sultan deze voorwaarden spoedig introk 7#ahfc74 ,herzegowina werd weer geheel onderworpen4 ,werd ,herzegowina geheel bedwongen1 ,servi ontwikkelde zich rustig en verwierf ongemerkt een steeds grootere mate van vrijheid1 vooral1 nadat een eerste tijdvak van binnenlandsche onrust1 gevolg van het autocratisch optreden van ,miloch en van naijver tusschen zijn geslacht en dat van ,kara-,georges1 voorbij was4 ,miloch1 van #ahci-aheh verdreven1 kwam na de afzetting van ,alexander1 den kleinzoon van ,kara-,georges1 als vorst in ,servi terug4 ,zijn zoon ,michal volgde hem in #ahfj op volgens het erfelijkheidsbeginsel1 dat het vorige jaar zonder toestemming van den sultan door de skoeptchina aangenomen was4 ,hij bewerkte1 ook weer gesteund door ,rusland en ,frankrijk1 de ontruiming van de citadellen in ,servi1 die nog door ,turksche troepen bezet waren4 ,na ,michals vermoording in #ahfi en zijne opvolging door zijn neef ,milan erkende de ,porte de erfelijkheid van het koningschap in het huis ,obrenovitch4 ,een ,servische constitutie 7#ahfi7 werd opgesteld1 zonder dat men zich om des sultans toestemming bekommerde4 ,feitelijk was ,servi dus onafhankelijk en zoo was het ook met de ,donauvorstendommen1 waartusschen bovendien een samensmelting tot stand gebracht werd4 ,sedert #ahei hadden ze n hospodar1 sedert #ahfb was ,boekarest de hoofdstad4 ,het was ook ,fransche en ,russische invloed1 die dezen gang van zaken in de hand werkte4 ,binnenlandsche moeilijkheden1 die er tusschen de aanzienlijke geslachten meermalen ontstonden1 trachtte men te bezweren door van ,roemeni--zoo heette de nieuwe staat--een koninkrijk te maken met een buitenlander1 ,karel van ,hohenzollern1 lid van de ,katholieke tak van dit vorstenhuis1 aan het hoofd 7#ahff71 die1 gebonden aan een constitutie1 de regeering zou voeren4 ,de rustige rust1 die van #ahfb-ahge uiterlijk in het ,turksche rijk heerschte--onderbroken alleen door een opstand op ,kreta in #ahff1 dat aansluiting bij ,griekenland wenschte1 maar zijn wensch niet vervuld zag--1 werd in #ahge op een heftige wijze verstoord4 ,het scheen1 of de nog onderworpen ,christenen nu allen tegelijk besloten hadden zich vrij te maken4 ,bosni en ,herzegowina begonnen3 hun bedoeling was aansluiting te bewerken bij de ,servirs1 immers hunne stamgenooten4 ,boelgarije werd toen ook onrustig4 ,onmiddellijk bemoeiden de mogendheden zich met de zaak2 vooral deden dit de drie keizers1 die van ,rusland1 ,oostenrijk en ,duitschland1 sedert #ahga door een entente met elkander verbonden4 ,frankrijk was nog niet hersteld van de hevige slagen1 die het in den ,fransch-,duitschen oorlog #bcch gekregen had1 en kon daarom weinig invloed doen gelden2 ,engeland nam eerst een afwachtende houding aan4 ,de drie keizers stuurden aan op hervormingen2 zij wilden den opstand daardoor beindigen1 bepaaldelijk1 ,oostenrijk1 dat zeer ongaarne een groot ,servisch rijk op zijne ,zuidgrens zag ontstaan4 ,de sultan gaf vele goede woorden2 er werd onderhandeld over de beste middelen4 ,toen veranderde plotseling de toestand door de vermoording van den ,duitschen en den ,franschen consul te ,saloniki1 een uiting van fanatisme van de ,turksche bevolking1 en tegelijkertijd hadden ongehoorde wreedheden plaats in ,boelgarije4 ,dit was het werk van ,aziatische onderdanen van den sultan1 door dezen losgelaten om aan het verzet onder de ,boelgaren een einde te maken4 ,in enkele dagen gingen negen en zeventig dorpen in de vlammen op1 vijftienduizend menschen minstens werden gedood1 tachtigduizend waren dakloos 7#ahgf74 ,het geduld van de ,servirs en de ,montenegrijnen1 van den beginne af brandend van verlangen om de opstandelingen in ,bosni en ,herzegowina te hulp te komen1 maar nog tegengehouden door de mogendheden1 was uitgeput2 zij begonnen den oorlog tegen ,turkije 7#ahgf74 ,te meer werden zij daartoe aangespoord1 omdat te ,constantinopel de ,oud-,turksche partij geheel de overhand kreeg3 ,abdoel-,asiz1 beschuldigd van teveel deferentie aan de opstandelingen1 werd afgezet2 ,moerad,v1 een zoon van ,abdoel-,medjid1 in zijne plaats gesteld en1 toen deze nog niet genoeg reactionnair gezind bleek1 moest ook hij na twee maanden plaats maken voor zijn broeder ,abdoel-,hamid,,ii1 van wien de hervormingspartij niets te verwachten had4 ,de ,oud-,turken durfden te beter1 omdat de ,servirs niet bestand bleken tegen het ,turksche leger onder ,osman-pacha1 die geheel ,servi dreigde te veroveren4 ,van de mogendheden1 meenden zij1 was toch niets te vreezen1 maar nu hadden zij buiten den waard gerekend4 ,ook in ,europa hadden de tijdingen van de moorden in ,boelgarije haren invloed niet gemist4 ,de ,russische keizer ,alexander ,,ii was van dat oogenblik af besloten de zaak krachtig aan te vatten1 maar hij verliet niet onmiddellijk den weg der diplomatie3 zijn leger was niet gereed en liefst wilde hij zich van de welwillendheid der andere mogendheden verzekeren om een herhaling van den ,krimoorlog te voorkomen4 ,daarom stelde hij het samenroepen van een conferentie te ,constantinopel voor4 ,te ,londen bestond niet zoo veel eensgezindheid om de ,porte tegen ,rusland in bescherming te nemen als vroeger3 ,gladstone1 de leider der ,whigs1 gunde den grooten moordenaar te ,stamboel niets goeds1 maar ,disrali1 toen aan het bewind1 was fel ,russophoob en had zich daarom onthouden van onderteekening van een door de andere mogendheden te ,berlijn opgesteld memorandum aan de ,porte1 waarin op krachtige wijze op hervormingen aangedrongen werd4 ,alleen onder invloed van de publieke opinie in ,engeland had hij ten slotte in de conferentie van ,constantinopel toegestemd1 waar in de eerste plaats een wapenstilstand in den oorlog met ,servi zou worden geischt en verder natuurlijk hervormingen4 ,onnoodig te zeggen1 dat ,ridhat-pacha1 de leider der ,oud-,turken1 van die eischen niet gediend was en dat de conferentie mislukte1 maar tegelijk speelde de ,turksche regeering een prachtig comediespel2 een zeer vrijzinnige constitutie werd uitgevaardigd1 op denzelfden grondslag gebouwd als het hervormingsbesluit van #ahef--uit eigen beweging hervormingen dus6--en tegelijk kwam een vergadering van #bdj ambtenaren bijeen1 die nparig de voorstellen der mogendheden verwierpen1 een sanctie dus van het ,turksche volk op het besluit van den sultan6 ,het ergerlijkste was1 dat er onder de mogendheden waren1 die de nieuwe beloften van den sultan voor goede munt wilden aannemen4 ,engeland vooral bleef nog weerbarstig om ,rusland zijn gang te laten gaan4 ,maar toen een voortzetting der onderhandelingen de ,porte1 natuurlijk aangemoedigd door ,engeland's handelwijze1 tot geen toegeeflijkheid in eenig opzicht vermocht te bewegen1 toen een bijeengeroepen ,turksche volksvertegenwoordiging tot de voortzetting van den oorlog met ,montenegro--,servi had reeds vrede moeten sluiten--besloot1 tastte ,rusland door en verklaarde in het voorjaar van #ahgg den oorlog4 ,het was verzekerd van de goede gezindheid van ,oostenrijk1 waarmede het was overeengekomen1 dat het ,oostenrijksche leger ,bosni en ,herzegowina zou bezetten4 ,ook van ,duitschland was niets te vreezen3 ,bismarck1 die overigens wegens een langzaam opkomende toenadering van ,frankrijk en ,rusland dit land gaarne in ,zuid-,oost-,europa in moeilijkheden wilde zien1 had zijne bekende verklaring over de waarde van de beenderen van een ,pruisischen grenadier juist afgelegd2 naar zijne meening had ,duitschland nog geen onmiddellijke belangen in het ,turksche rijk4 ,met geestdrift begon het ,russische volk den oorlog3 het was immers een bevrijdingsoorlog van de ,slavische broeders van het ,turksche juk2 reeds lang hadden de opstandelingen steun uit ,rusland ontvangen door middel van een daar bestaand genootschap1 dat ten doel had alle ,slaven in het ,balkanschiereiland vrij te maken4 ,roemeni sloot zich bij ,rusland aan1 niet geheel uit vrijen wil1 want men wist bij ondervinding1 wat het doortrekken van een ,russisch leger beteekende1 maar omdat het niet anders kon4 ,zonder groote inspanning kwamen de ,russen1 aangevoerd door groothertog ,nicolaas1 over den ,donau en weldra bezette ,gourko1 n der onderbevelhebbers1 den ,sjibka-pas in den ,balkan4 ,toen werd hun voortgang gestuit4 ,osman-pacha1 opperbevelhebber der ,turksche troepen1 n der weinige beroemde aanvoerders uit de ,turksche geschiedenis van de laatste eeuwen1 bezette door een gewaagde1 maar uitstekend geleide beweging ,plewna in den rug den ,russen4 ,tevergeefs bestormden dezen zijne zeer sterke positie2 zij moesten overgaan tot een formeele belegering en even dapper als de ,russen te ,sebastopol gedaan hadden1 gedroegen zich de ,turken1 nu zij de belegerden waren4 ,eerst nadat groote ,russische versterkingen aangekomen en een reeks van zware gevechten rondom ,plewna geleverd waren1 nadat een ,turksch ontzettingsleger teruggeslagen was en ,osman1 die aan alles gebrek kreeg1 tevergeefs een wanhopige poging gedaan had om zich door de ,russen heen te slaan1 moesten de ,turksche troepen capituleeren 7,dec4 #ahgg71 maar de eer van het ,turksch leger was gered1 voor het eerst sedert heel langen tijd4 ,nu trokken de ,russen den ,balkan over1 namen ,sofia1 ,adrianopel 7,januari #ahgh71 terwijl een ander leger onder ,melikoff verschillende veroveringen in ,armeni gemaakt had4 ,de ,porte1 nu ook wer in oorlog met ,servi1 dat opnieuw naar de wapenen gegrepen had1 en bedreigd door ,montenegro1 haastte zich onderhandelingen aan te knoopen1 die den laatsten ,januari leidden tot de preliminairen en ruim een maand later tot den vrede van ,san ,stefano3 geheele onafhankelijkheid van ,servi1 ,montenegro en ,roemeni2 uitbreiding van gebied voor de beide eersten2 ruil van een deel van ,bessarabi1 dat aan ,rusland terugkwam1 tegen de ,dobroedsja voor ,roemeni2 autonomie van ,boelgarije1 d4w4z4 't eigenlijke ,boelgarije met ,oost-,roemeli en een deel van ,macedoni1 met behoud van de suzereiniteit van den sultan1 en autonomie van ,bosni en ,herzegowina2 hervormingen voor de nog ,turksch blijvende ,christelijke bevolking2 een oorlogsschatting en afstand van eilanden in de ,donaumonding met grondgebied in ,azi1 o4a4 de stad ,kars1 voor ,rusland4 ,zoo waren de zeer zware voorwaarden1 die aan ,turkije opgelegd werden2 zoo was de groote triumf1 die ,alexander,,ii behaalde4 ,maar de andere mogendheden1 vooral ,engeland en ,oostenrijk1 zagen dit schouwspel met grooten tegenzin aan4 ,de gebeurtenissen waren na ,plewna zoo gauw afgeloopen1 dat zij1 vr het tot onderhandelingen gekomen was1 geen gelegenheid hadden gekregen er zich mede te bemoeien4 ,zoodra de preliminairen hun bekend waren1 zond ,engeland1 brutaal1 zijn vloot tot in de onmiddellijke nabijheid van ,constantinopel en na het sluiten van den vrede eischte het herziening der voorwaarden4 ,het werd gesteund door ,oostenrijk1 dat nu van ,engeland de belofte wist te verkrijgen van ,bosni en ,herzegowina te mogen bezetten4 ,rusland vond nergens steun1 was door den zwaren oorlog uitgeput en durfde dus een worsteling tegen ,engeland en ,oostenrijk niet aan4 ,daarom stemde ,alexander,,ii toe in een congres te ,berlijn1 waar ,duitschland zijne goede diensten aanbood om de partijen tot elkander te brengen4 ,in hoofdzaak waren ,engeland en ,rusland het reeds eens geworden vr de opening van het congres1 dat daardoor precies in n maand kon afloopen4 ,groot-,boelgarije verdween3 alleen het eigenlijke ,boelgarije ten ,noorden van den ,balkan werd geheel autonoom onder een door de ,boelgaren te verkiezen vorst2 de provincie ,oost-,roemeli kreeg eigen administratie1 maar de gouverneur zou door de ,porte benoemd worden2 ,macedoni bleef geheel ,turksch2 ,montenegro en ,servi kregen minder uitbreiding dan hun eerst was toegestaan2 ,montenegro kreeg ,antivari met de kuststreek1 daarbij behoorende2 ,servi alleen het district van ,nisj en ,pirot4 ,het lot van ,bosni en ,herzegowina werd geheel veranderd3 zij bleven in naam ,turksch1 maar ,oostenrijk zou ze occupeeren en besturen2 om ze te beter te kunnen beheerschen1 kreeg ,oostenrijk bovendien het recht van militaire bezetting in het district ,novi-,bazar1 waardoor het ,servi en ,montenegro van elkander zou scheiden1 ,bosni en ,herzegowina ook aan den ,oostkant insluiten en een positie innemen1 vanwaar het vooral in den ,balkan zeer gemakkelijk zich kon doen gelden4 ,voor ,roemenie werd de bittere pil van den afstand van het deel van ,bessarabi eenigszins verzacht1 doordat het de eilanden in de ,donaumonding kreeg1 die dus niet aan ,rusland kwamen1 terwijl de ,russische aanwinst in ,azi besnoeid werd4 ,engeland kreeg voor zijne hulp aan ,turkije het eiland ,cyprus en dus een bevestiging van zijn invloed in de ,middellandsche ,zee1 van te meer beteekenis wegens het ,suez-kanaal4 ,die invloed was het ook vooral geweest1 die ,engeland zoo krachtig had doen protesteeren tegen een groot-,boelgarije1 dat naar alle berekening aan ,rusland zeer vriendschappelijk gezind geweest zou zijn4 ,onnoodig te zeggen1 dat de sultan opnieuw tot verbeteringen aangespoord werd6 ,het verdrag van ,berlijn is n van de zonderlingste producten1 die de diplomatie heeft voortgebracht1 en alleen te verklaren als compromis van velerlei belangen in de buitengewone omstandigheden1 waarin het gesloten werd4 ,alle mogendheden1 die iets hadden in te brengen1 waren tegen ,rusland2 ook ,bismarck had zich meer anti- dan pro-,russisch getoond en ,frankrijk had geen gewicht in de schaal gelegd4 ,zoo kon het gebeuren1 dat mogendheden1 die niet aan den oorlog deelgenomen hadden1 met groote voordeelen gingen strijken1 terwijl ,rusland er tamelijk bekaaid afkwam4 ,ook voor de toekomst was dit van beteekenis3 ,oostenrijk1 dat tusschen #ahei en #ahff zijn invloed in ,itali en ,duitschland verloren had kreeg een bevoorrechte positie in het ,balkan-schiereiland en kon hopen daar op den duur nog meer schadeloosstelling te verwerven voor de verliezen in het ,westen4 ,rusland daarentegen1 dat ,roemeni diep gegriefd had1 dat groot-,boelgarije had opgeofferd1 zag zijn invloed weinig toenemen4 ,het was de verwezenlijking van zijn ideaal3 een uitgang naar het ,zuiden1 weinig dichterbij gekomen4 ,de ,turksche kwestie was nog lang niet opgelost1 al was men weer eenige schreden nader aan de geheele verbrokkeling van het rijk in zelfstandige staten4 ,ook na #ahgh is de ontwikkeling die richting blijven volgen4 ,de moeilijkheden bewogen zich vooral om ,boelgarije1 ,griekenland en ,macedoni4 ,met het laatste land hebben we ons na zijne vrijwording niet behoeven bezig te houden2 ten gevolge van inwendige zwakheid1 gevolg van voortdurende partijtwisten1 deed het zich bij de herhaalde crises in het ,balkan-vraagstuk ternauwernood gelden4 ,koning ,otto werd in #ahfb gedwongen afstand van den troon te doen en in het volgende jaar werd ,george1 een ,deensche prins1 broeder van de gemalin van den ,engelschen koning ,eduard,,vii1 zijn opvolger2 bij die gelegenheid stond ,engeland aan het koninkrijk de ,jonische eilanden af1 waarover het sedert den ,napoleontischen tijd het protectoraat uitoefende4 ,daarna werd de toestand langzamerhand eenigszins verbeterd4 ,ofschoon ,griekenland uit gebrek aan geld en een behoorlijk leger ook in den oorlog van #ahgg geen rol had kunnen spelen1 wist het toch van de verwikkelingen gebruik te maken1 om van de mogendheden gedaan te krijgen1 dat deze in het ,berlijnsche verdrag een bepaling opnamen1 om de ,porte aan te sporen zich met ,griekenland te verstaan over een verbetering der grenzen1 waartoe zij tevens hunne goede diensten aanboden4 ,toen ,turkije weinig lust vertoonde1 aan ,griekenland's wenschen tegemoet te komen1 begon hier een sterk patriottische agitatie en een oorlog dreigde4 ,op aansporen van de mogendheden1 vooral van ,frankrijk en ,engeland1 gaf ,turkije toe en ,griekenland kreeg iets1 hoewel niet alles1 wat het wilde3 de grens werd in het ,noord-,oosten van ,thessali tot aan de ,zuidelijke helling van den ,pindus en den ,olympus verlegd2 ,griekenland werd bovendien verrijkt met een deel van ,epirus 7#ahha74 ,daarna werd vooral ,kreta de inzet van nieuwe verwikkelingen met de ,porte4 ,dit eiland had herhaaldelijk getracht zich van de ,turksche heerschappij te ontslaan2 het mislukte steeds1 maar de altijd beloofde hervormingen van de ,porte bleven ook na #ahgh grootendeels onvervuld4 ,het was ten gevolge van de twisten van ,christenen en ,mohammedanen voortdurend onrustig op het eiland1 niettegenstaande ook de mogendheden zich meermalen met de zaak bemoeiden en in #ahif den sultan zelfs dwongen er in toe te stemmen1 dat hunne consuls te ,kanea toezicht op de regeering zouden uitoefenen4 ,griekenland had dit spel met het grootste ongeduld gevolgd en werd alleen onder pressie van de mogendheden in den band gehouden4 ,eindelijk1 in #ahig1 barstte de bom1 doordat de ,grieksche regeering1 gedwongen door de publieke opinie in het eigen land1 een troepenafdeeling naar ,kreta zond1 om het eiland te annexeeren4 ,maar in den toen volgenden oorlog bleek het ,grieksche leger volstrekt niet in staat tegen de ,turken te vechten4 ,natuurlijk hielden de mogendheden ook nu hare diplomatieke handen niet thuis en daaraan had ,griekenland het te danken1 dat het bij den nog in #ahig te ,constantinopel gesloten vrede er afkwam met den afstand van slechts een klein deel van het in #ahha in ,thessali verkregen gebied en het betalen van een oorlogschatting4 ,bovendien--dit eischten de mogendheden voor zich--zou een internationale commissie te ,athene contrle krijgen op de ,grieksche financin4 ,kreta kreeg ten slotte toch zijne bevrijding3 in #ahih bewerkten de mogendheden 7behalve ,oostenrijk en ,duitschland1 die zich er buiten hielden71 dat ook dit eiland autonoom zou worden onder het bestuur van prins ,george1 zoon van den ,griekschen koning1 als hooge-commissaris namens de mogendheden4 ,ook hier bleef alleen de ,turksche suzereiniteit bestaan4 ,de pogingen van ,grieksche zijde1 om deze te doen opheffen1 bleven eerst zonder resultaat4 ,wel droeg het bestuur van prins ,george1 dat de orde wist te herstellen1 voor het eiland goede vruchten4 ,boelgarije1 het tweede land1 dat na #ahgh aan de mogendheden en aan de ,porte moeilijkheden te over bezorgd heeft1 kreeg in #ahgi den door het ,sobranje gekozen ,alexander van ,battenberg1 een neef van de ,russische keizerin1 tot vorst4 ,hij was de candidaat van ,rusland geweest1 dat door hem den grooten invloed1 dien het zich door de gebeurtenissen van #ahgg verworven had1 hoopte te behouden4 ,maar het tegendeel was het geval4 ,er ontstond een streven1 om zich van ,rusland's overwicht vrij te maken1 en ,alexander van ,battenberg bevorderde dit streven1 waarom hij ,rusland's gunst verloor4 ,dit ondervond hij1 toen in #ahhe de ,oost-,roemelirs1 natuurlijk niet tevreden met den hun vanwege de ,porte gezonden gouverneur1 in opstand geraakten te ,philippopel en ,alexander als vorst erkenden1 waardoor feitelijk toch de vereeniging van ,boelgarije en ,oost-,roemeni tot stand kwam4 ,hiertegen verzette zich in de eerste plaats koning ,milan van ,servi #bcci1 die door de uitbreiding van ,boelgarije het ,balkan-evenwicht verstoord achtte4 ,servi en ,boelgarije begonnen een oorlog1 waarin ,alexander van ,battenberg glansrijk overwon4 ,het tusschenbeiden komen van ,oostenrijk1 dat ,servi hulp dreigde te verleenen1 redde dit laatste land4 ,echter baatte zijne overwinning vorst ,alexander niet3 ofschoon de andere mogendheden en ook de sultan geen overwegend bezwaar tegen ,alexander's regeering over ,oost-,roemeli1 hoewel dan in kwaliteit van gouverneur1 maakten1 weigerde ,rusland hardnekkig er in toe te stemmen2 het wilde zich houden aan het verdrag van ,berlijn6 ,die houding van ,rusland had zijn terugslag in de binnenlandsche aangelegenheden van het vorstendom4 ,een militaire samenzwering werd gesmeed en vorst ,alexander buiten zijn vorstendom gevoerd1 maar hij keerde terug en vond bij de niet-,russische partij aanhang genoeg om zich staande te houden4 ,toen trachtte hij zich met keizer ,alexander,,iii te verzoenen1 maar deze was onvermurwbaar2 hij verklaarde zich van elke bemoeing met ,boelgarije te zullen onthouden1 zoolang ,battenberg er vorst bleef4 ,deze deed daarna vrijwillig afstand van den troon 7#ahhf74 ,maar ,rusland profiteerde er niet bij1 want de anti-,russische partij kwam aan het roer met ,stamboelow als president van een regentschap en deze helderziende1 maar heerschzuchtige staatsman was een verklaard vijand van den ,russischen invloed3 hij wilde ,boelgarije geheel zelfstandig maken4 ,een nieuwen vorst vond men na eenig zoeken in den ,duitschen prins ,ferdinand van ,saksen-,coburg 7#ahhg74 ,dit was geschied geheel buiten de mogendheden en den sultan om4 ,de meesten dezer verzetten zich niet tegen het fait accompli2 de sultan liet een zwak protest hooren4 ,rusland alleen begon een dreigende houding aan te nemen1 maar de voor vorst ,ferdinand en de ,boelgaarsche regeering zeer gunstige houding van ,oostenrijk1 dat altijd den ,russischen invloed op den ,balkan tegenging1 weerhield ,alexander,,iii van feitelijke inmenging4 ,het heeft echter nog jaren geduurd1 vrdat ,rusland den nieuwen staat van zaken erkend heeft4 ,dit is eerst mogelijk geworden na de vermoording van ,stamboelow1 die in #ahie als slachtoffer van zijne heerschzucht viel4 ,de toenadering had plaats onder keizer ,nicolaas,,ii1 die in #ahif als peet van ,ferdinand's zoon ,boris1 opgevoed in de ,grieksch-,katholieke kerk1 optrad4 ,dat was de officieele verzoening en spoedig daarna werd ,ferdinand in zijne dubbele kwaliteit als vorst van ,boelgarije en gouverneur-generaal van ,roemeli door de ,porte en door alle mogendheden erkend4 ,nu ,oost-,roemeli feitelijk met ,boelgarije vereenigd was1 sprak het van zelf1 dat ook bij de ,macedonirs de wensch naar bevrijding te sterker werd4 ,het uitblijven van de noodige hervormingen heeft ook hun een gereede aanleiding verschaft om op te staan1 maar de kwestie werd hier bijzonder moeilijk4 ,macedoni heeft een zeer gemengde bevolking2 er is geen sprake van n volk1 dat naar vrijheid streeft1 men heeft hier rekening te houden met verscheidene nationaliteiten3 ,boelgaren1 ,grieken en ,servirs1 waarbij dan nog een groot aantal ,turken komen4 ,wat moest er met ,macedoni gebeuren1 als het van het ,turksche gezag bevrijd werd8 ,moest het een zelfstandige staat vormen8 ,maar daarvr was het niet genoeg n natie4 ,moest het ,boelgaarsch worden8 ,maar dit wilden de ,grieken en de ,servirs niet4 ,macedoni werd het terrein1 waar de rivaliteit der ,balkan-staten onderling1 die alle groote begeerten hadden in herinnering aan vroegere idealen1 zich openbaarde4 ,de ,porte maakte er van gebruik hen tegen elkander uit te spelen door er dan de n en dan de ander voordeelen1 bep4 op kerkelijk gebied1 te verleenen4 ,de ,macedonirs trachtten tevergeefs een eigen bestaan als staat te verwerven4 ,hunne organisatie hiertoe werd door ,turkije vernietigd4 ,toen kwam het tot meerdere opstanden en veel strijd1 waarin tevens de ,balkanvolkeren feitelijk elkander bevochten4 ,in #aijc werd de crisis zeer acuut4 ,de steun1 dien de opstandelingen ontvingen uit ,boelgarije1 scheen een oorlog tusschen dit land en ,turkije ten gevolge te zullen hebben4 ,toen kon men hooren1 dat ,griekenland neiging toonde ,turkije te gaan ondersteunen tegen de ,bulgaren1 natuurlijk niet uit pure liefde voor de ,porte6 ,het kwam echter niet tot openlijken oorlog4 ,de mogendheden gaven duidelijk genoeg te kennen1 dat zij niet van zins waren zich met geweld in dit wespennest te steken4 ,zij1 bep4 ,oostenrijk en ,rusland1 ditmaal broederlijk samengaand1 sloegen den reeds zoo vaak gebruikten weg in en boden den sultan een programma van hervormingen aan1 welke stap ondersteund werd door de andere mogendheden4 ,de ,porte nam dit programma aan1 ,boelgarije stelde er zich voorloopig tevreden mede en ging afzonderlijk met den sultan een overeenkomst aan over het terugbrengen van groote aantallen ,macedonische vluchtelingen uit ,boelgarije naar hun land4 ,er werd o4a4 een gendarmerie onder een ,europeesch officier en onder toezicht der mogendheden ingesteld tot handhaving der orde4 ,men hoopte op een dergelijken toestand als op ,kreta1 maar kwam hier bedrogen uit4 ,de onderlinge bestrijding der ,balkan-volkeren in ,macedoni duurde voort1 werd eigenlijk al erger4 ,en de mogendheden lieten het verder begaan evenals ,turkije4 ,men zou zoo denken1 dat deze zaak ,turkije buitengewoon ter harte moest gaan1 want1 verloor het op de een of andere manier ,macedoni1 dan bleef van het gebied in ,europa maar heel weinig over en bovendien werd dit gebied dan in twee niet aan elkander grenzende helften verdeeld6 ,de gelijkenis werd al grooter met den omvang1 dien het ,grieksche rijk in den laatsten tijd van zijn bestaan had4 ,een bedenkelijk verschijnsel1 maar dat de regeering van ,abdoel-,hamid niet tot flink ingrijpen bracht4 ,het is uiterst merkwaardig1 hoe lijdelijk deze sultan zag gebeuren1 wat er om hem heen voorviel4 ,zeker1 hij was1 zegt men1 een meester in de kunst der diplomatie1 hij wist van de oneenigheden der groote mogendheden en der ,balkanstaten een handig gebruik te maken4 ,maar hiermede redde hij zijn land niet4 ,hij hield zich krampachtig vast aan het absolutistisch rgime1 dat hij van meet af had begunstigd4 ,onder zijne regeering had de hervormingspartij niets te verwachten4 ,de geest1 die een oogenblik gevaren was in het bestuur ten tijde van ,fuad-pacha en ,ali-pacha1 vervloog geheel4 ,de op hervormingen beluste partij deed zich wel eenigszins krachtiger gelden1 maar werd op de geniepigste wijze vervuld4 ,meer en meer deed ,abdoel-,hamid zich kennen als een argwanend en listig despoot1 die van zijne onderdanen sterk vervreemdde4 ,het is voor ons1 ,westerlingen1 haast onbegrijpelijk1 dat men den man zoo lang heeft laten begaan4 ,het ,turksche volk is wel zeer apatisch en het stelt de persoon van zijn heerscher wel bizonder hoog6 ,de teekenen der tijden waren overigens zoo duidelijk4 ,niet alleen in ,europa1 ook daar buiten brokkelde het rijk af of dreigde dit te doen4 ,van het gebied in ,afrika en ,azi was in den loop der negentiende eeuw heel wat afgevallen4 ,algiers werd een ,fransche kolonie 7#ahch71 ,tunis nam een ,fransch protectoraat aan 7#ahha74 ,dit verlies is wel zoo heel groot niet1 omdat die beide landen evenals ,tripoli zich nooit veel om het gezag van den sultan bekommerd hadden4 ,maar anders was nmaal het geval in ,egypte en ook dit land1 dat reeds onder ,mehemet-,ali een groote mate van zelfstandigheid gekregen had1 ontsnapte1 sedert ,engeland in binnenlandsche ongeregeldheden een aanleiding vond het te bezetten 7#ahbb71 geheel aan de ,turksche heerschappij4 ,de ,engelsche occupatie heette tijdelijk1 een ,europeesche commissie kreeg toezicht op het financieel beheer1 maar niemand heeft verwacht1 dat ,engeland met zijn voortdurend aanwassende belangen in ,egypte en in geheel ,afrika het ,nijldal ooit wer zou ontruimen4 ,in ,azi heeft ,rusland de ,turken in het ,kaukasusgebied en in ,armeni een heel eind teruggedreven1 maar elders staat de ,turksche heerschappij in ,azi nog uiterlijk ongeschonden4 ,zal dit nog lang duren8 ,er is ne kwestie1 de ,armenische1 die in ,klein-,azi voortdurend de rust bedreigt4 ,op schandelijke wijze zijn de ,roomsch-,katholieke ,armenirs meermalen1 v4n4 in #ahid-ahif1 door de ,turken mishandeld2 de tooneelen1 die in ,boelgarije zoo sterk de aandacht van geheel ,europa trokken1 werden hier herhaaldelijk vertoond2 duizenden ,armenirs werden door ,circassirs en ,koerden vermoord4 ,herhaaldelijk werd de ,porte aangespoord deze gruwzame vervolging te staken4 ,te ,berlijn was in #ahgh ook deze kwestie ter sprake gebracht en ,turkije legde heel gewillig beloften tot verbetering af4 ,het bleek echter spoedig1 dat1 wilde men iets bereiken1 ook hier een andere weg zou moeten worden ingeslagen4 ,de groote moeilijkheid was3 welke8 ,van hun naasten beschermer1 ,rusland1 waren de ,armenirs1 als ,roomsch-,katholieken1 bitter weinig gediend2 de ondervinding1 door die ,armenirs opgedaan1 die onderdanen zijn geworden van den ,russischen keizer1 schijnt weinig bemoedigend4 ,dan maar ,amerikaansch1 denken de ,armenirs1 die1 ook bewerkt door ,amerikaansche zendelingen1 eenige jaren geleden werkelijk neiging vertoonden de ,amerikaansche nationaliteit aan te nemen4 ,het sprak van zelf1 dat de ,porte dit trachtte tegen te werken1 en dien ten gevolge ontstonden zelfs enkele malen kleine verwikkelingen tusschen de groote ,republiek aan de overzijde van den ,oceaan en ,turkije2 in #aijd vertoonde een ,amerikaansch eskader1 in naam om een schuldeischerskwestie1 zooals verschillende mogendheden die bij de slecht van geld voorziene ,porte meermalen hebben1 de vlag van de ,republiek in de haven van ,smyrna4 ,verdere gevolgen heeft dit echter niet gehad4 ,maar evenmin hebben de ,europeesche mogendheden deze aangelegenheid definitief kunnen regelen4 ,in het begin der #bjste eeuw wordt het beeld van den zieken man al meer geaccentueerd4 ,overal verval1 overal ontbinding4 ,in den ,balkan zelf lieten zich enkele stemmen hooren1 dat de ,balkan-staten van ,christelijken huize zich moesten aaneensluiten1 om aan het lijden een einde te maken4 ,rusland begon zich na de zware nederlaag1 die het in den oorlog met ,japan van #aijd-aije in ,oost-,azi geleden had1 ten gevolge waarvan het zich wat uit de ,aziatische ,zaken terugtrok1 opnieuw1 in sterkere mate dan het na #ahgh gedaan had1 met den ,balkan te bemoeien1 natuurlijk niet in voor ,turkije gunstigen zin4 ,op een beschermen bij een ernstige crisis kon de sultan niet meer zooals vroeger hopen4 ,dit was een gevolg van de veranderde ,europeesche politieke verhoudingen4 ,deze hadden na het uiteenvallen van den driekeizersbond1 gevolg van de anti-,russische houding van ,duitschland en ,oostenrijk beide op het congres van ,berlijn1 geleid tot de vorming van een drievoudig verbond van de twee laatstgenoemde landen en ,itali eenerzijds en het tweevoudig verbond van ,rusland en ,frankrijk anderzijds1 terwijl ,engeland zich1 uit vrees voor het vooral in economisch opzicht steeds sterker wordende ,duitschland1 bij de twee laatste mogendheden aansloot 7de entente74 ,het haast noodzakelijk gevolg van deze ,engelsch-,fransch-,russische entente was1 dat verwacht mocht worden1 dat ,turkije door ,engeland niet meer beschermd zou worden4 ,wel bleef voor ,oostenrijk-,hongarije alle reden bestaan voor het behoud van den status quo te ijveren1 terwijl ,duitschland1 niet alleen als bondgenoot van dit land1 maar ook om de belangen1 die het zelf in het ,oosten begon te krijgen1 neiging vertoonde den ,sultan de hand boven het hoofd te houden4 ,keizer ,wilhelm,,ii wijdde door zijne reis naar ,zuid-,oost-,europa en ,syri in #aijj1 een op zich zelf eenig verschijnsel1 deze politiek als het ware in4 ,de concessie voor den belangrijken spoorweg door ,klein-,azi naar ,bagdad aan een ,duitsch syndicaat werd er stellig door bevorderd4 ,deze en andere economische voordeelen1 aan ,duitschers in ,klein-,azi verleend1 werkten ook wer de zich overal openbarende tegenstelling van ,duitschland en ,engeland in de hand4 ,toch mocht niet met zekerheid verwacht worden1 dat ,turkije aan ,oostenrijk en ,duitschland zoo goede helpers zou hebben1 als het in den ,krimoorlog aan ,engeland en ,frankrijk gehad had4 ,het blijkt volstrekt niet1 dat ,abdoel-,hamid,,ii zich van de veranderde omstandigheden iets aantrok en daarnaar zijne maatregelen nam4 ,trouwens1 ten opzichte van den ,balkan deden de geschillen tusschen de beide groepen van ,europeesche mogendheden zich eerst niet zoo heel sterk gevoelen4 ,in ,macedoni1 op ,kreta werkten ze zelfs taliter qualiter samen4 ,evenmin als ten opzichte van ,turkije manifesteerde zich in den aanvang der #bjste eeuw duidelijk een verschillende politiek der beide groepen van mogendheden ten opzichte van de overige ,balkan-staten4 ,wel waren ,oostenrijk en ,servi op den duur van elkander vervreemd1 v4n4 onder de regeering van koning ,peter uit het geslacht der ,karageorges1 dat n den moord op den laatsten der ,obrenowitch1 koning ,alexander1 en diens gemalin1 koningin ,draga 7#aijc71 opnieuw aan de regeering gekomen was4 ,servi en ,rusland1 dat van ouds in ,montenegro een trouwen bondgenoot had1 naderden daarentegen tot elkander4 ,in het eerste land ontstond de hoop1 dat de ,servirs in ,bosni en ,herzegowina nog eenmaal van ,oostenrijk bevrijd zouden worden2 een groot-,servisch rijk zou misschien met ,russische hulp kunnen ontstaan4 ,voor ,oostenrijk beteekende dit een groot gevaar1 want een groot-,servisch rijk1 dat zich wellicht tot de ,adriatische ,zee zou gaan uitbreiden1 zou het in het ,zuiden op zeer ernstige wijze bedreigen4 ,roemeni was na #ahgh vrij sterk tegen ,rusland ingenomen en had met ,oostenrijk een verbond gesloten4 ,van ,bulgarije mocht men1 nu ,servi den ,russischen kant opging1 verwachten1 dat het zich eer bij ,oostenrijk zou aansluiten4 ,ook dit alles ging buiten de ,turksche regeering om1 die--om ,macedoni--,bulgarije misschien het allerslechtst gezind was1 zonder dat het daarom op vriendschappelijken voet met de andere staten stond4 ,drijvend mag men het ,turksche rijk in ,europa1 als een schip zonder zeilen of riemen en roer noemen4 ,en duw1 n groote crisis--en het ware gedaan geweest4 ,maar daarvr kwam een revolutie in het rijk zelf1 waarvan men ook nu nog niet kan zeggen1 of zij het dreigend gevaar voor ondergang heeft voorkomen4 ,hebben de ,jong-,turken--want hun opstand van #aijh bedoelen wij--de kracht gevonden het verval te beindigen8 ,de zeer gecompliceerde geschiedenis na #aijh tot nu geeft nog geen recht deze vraag ontkennend of bevestigend te beantwoorden4 ,wij vertellen deze geschiedenis1 blijvend binnen ons korte bestek1 het best is een aanhangsel1 het aan de toekomst overlatend te beslissen1 of dit aanhangsel nog moet worden ingelascht bij ons lange hoofdstuk over het verval van het ,turksche rijk dan wel of het het begin moet worden van een nieuw hoofdstuk1 waaraan pas later een titel gegeven kan worden4 ,,aanhangsel4 ,van de ,jong-,turken maakten wij in ons verhaal nog slechts terloops melding4 ,zij vormden vr #aijh geen kracht van beteekenis in het rijk4 ,velen der hervormingsgezinden1 die vooral vr #ahgh van zich hadden doen hooren1 waren onder het rgime van ,abdoel-,hamid gedwongen het land te verlaten4 ,zij leefden als ballingen in de ,westersche wereld1 vooral te ,parijs1 en maakten in ruime mate kennis met ,westersche wetenschap en ,westersche cultuur4 ,de denkende koppen onder hen beraamden programma's van hervormingen4 ,zij dweepten niet als de vroegere ,jong-,turken met het ,west-,europeesche parlementaire systeem1 oordeelende1 dat die voor een zeer gecompliceerden staat als den ,turkschen minder zou deugen4 ,zij voelden het meest voor een ,republiek1 maar aanvaardden de constitutioneele monarchie als overgangssysteem1 als eerste stadium voor den nieuwen tijd4 ,hoofdzaak was3 aan de absolute regeering van ,abdoel-,hamid een einde te maken4 ,het duurde vrij lang1 voordat het ,turksche volk1 zoo phlegmathiek van aard1 zelfs deze regeering moede werd4 ,de ,jong-,turken zochten hun aanhang vooral in het leger en langzamerhand kreeg de propaganda van het door hen gestichte comit voor ,unie en ,vooruitgang hier invloed1 bepaaldelijk onder de troepen1 die in ,macedoni waren bijeengetrokken4 ,moeilijkheden van den sultan met de ,albaneezen gaven toen in #aijh het sein tot het uitbreken van een militairen opstand onder dezen4 ,in ,juli van dit jaar proclameerden het pas genoemde comit en eenige ,jong-,turkschen officieren in ,macedoni het herstel van de constitutie van #ahgh4 ,van ,albani uit werd hierop bij den sultan aangedrongen4 ,abdoel-,hamid1 bevreesd voor een opmarsch der troepen naar ,constantinopel1 voorkwam het gevaar door toe te geven3 ,op den #bdsten ,juli decreteerde hij zelf1 dat de constitutie hersteld was4 ,een volksvertegenwoordiging werd meteen samengeroepen4 ,nu werd het een uitbundige vreugde in den ,balkan1 voor zoover nog onder ,turksch bewind4 ,men meende1 dat een geheel nieuw vooruitzicht zich opende en dat de ,macedonische en andere kwesties van zelf zouden verdwijnen4 ,christenen en ,mohammedanen waren gelijk4 ,hun algeheele verbroedering was aanstaande4 ,het verleden kon vergeten worden4444 ,te midden van den jubel deden zich twee onaangename tonen hooren4 ,in ,october verklaarde keizer ,frans ,jozef1 dat hij ,bosni en ,herzegowina annexeerde en dus de tijdelijke occupatie in een definitieve veranderde1 terwijl hij het ,sandsjak van ,novi-,bazar aan ,turkije teruggaf4 ,ongeveer tegelijkertijd proclameerde vorst ,ferdinand van ,boelgarije zich tot tsaar van dit land en ,oost-,roemeli beide3 hij ontdeed zich dus van de ,turksche suzereiniteit4 ,feitelijk veranderde dit niet veel aan den bestaanden toestand4 ,er was eigenlijk niemand1 die nog verwachtte1 dat ,oostenrijk-,hongarije de geoccupeerde gewesten ooit vrijwillig zou teruggeven of dat vorst ,ferdinand ,oost-,roemeli zou ontruimen4 ,de nieuwe staatsrechtelijke toestand in ,turkije1 die ook voor de nog slechts in naam ,turksch heetende gebieden gevolgen zou kunnen hebben1 had voor ,oostenrijk en ,boelgarije1 die hier niet zonder onderling overleg gehandeld hadden1 de gelegenheid geschapen1 om den vorm van het bezit te wijzigen4 ,het meeste verzet tegen deze formeel-rechtelijk niet te billijken handelingen kwam van de zijde der entente-mogendheden1 v4n4 van ,engeland en ,rusland1 terwijl in ,servi een zeer scherpe beweging tegen de annexatie ontstond4 ,ook ,itali1 waar de publieke opinie ,oostenrijk gemeenlijk weinig goed gezind was1 toonde er zich allerminst mede ingenomen2 de regeering1 ofschoon vasthoudend aan het drievoudig verbond1 deed het voor ,oostenrijk minder aangename voorstel een ,europeesche conferentie samen te roepen1 om de zaken op den ,balkan opnieuw te regelen4 ,in dezen tegenstand openbaarde zich eigenlijk de ,europeesche verhoudingen3 de gebeurtenissen op den ,balkan gaven er slechts de aanleiding toe1 dat de beide ,europeesche staten-groepen elkander haast in de haren vlogen4 ,duitschland schaarde zich zonder voorbehoud aan de zijde van zijn bondgenoot4 ,een groote ,europeesche oorlog heeft toen zeer ernstig gedreigd4 ,het schijnt1 dat vooral ,rusland1 dat zich militair nog niet voldoende hersteld had1 niet met kracht heeft durven doortasten4 ,tot vermindering van de spanning1 die sedert ,october #aijh in ,europa heerschte1 droeg veel bij1 dat ,oostenrijk-,hongarije er in slaagde ,turkije te bewegen zich in het fait accompli te schikken4 ,hier was de beweging tegen de annexatie lang niet zoo heftig geweest als in de landen der entente1 en in ,servi4 ,de regeering had geprotesteerd en er was een boycotbeweging in enkele ,turksche havens ontstaan4 ,ernstigeren vorm had het conflict niet aangenomen4 ,en ,abdoel-,hamid bleek spoedig bereid voor de betrekkelijk aanzienlijke schadeloosstelling van #b-a_/b millioen ,turksche ponden zijne souvereine rechten--rechten1 die alleen nog in naam bestonden6--af te staan2 hij bedong bij de voor hem lang niet onvoordeelige overeenkomst van ,februari #aiji nog bovendien1 dat zijne geestelijke rechten als khalief over de ,mohammedanen in de beide gewesten1 ten deele althans1 bewaard bleven en dat ,oostenrijk de toezegging deed er toe te zullen medewerken1 dat de nog altijd bestaande capitulatin der vreemde mogendheden zouden opgeheven worden4 ,kort daarna erkende de sultan bij een overeenkomst met ,boelgarije ook den nieuwen stand van zaken hier4 ,zij was mogelijk geworden1 doordat ,rusland aanbood de #e millioen ,turksche ponden1 die het nog van ,turkije te eischen had als rest van de oorlogsschatting van #ahgh1 aan dit land kwijt te schelden1 terwijl ,boelgarije zich verplichtte #c millioen dergelijke ponden aan ,rusland te betalen4 ,ook hier deed de sultan geen onvoordeelige zaken4 ,een afzonderlijke regeling werd getroffen over de belangen der ,mohammedanen in ,boelgarije4 ,na deze schikkingen luwde de storm in ,europa4 ,het laatst moest ,servi zich gewonnen geven4 ,oostenrijk eischte van dit land toen de uitdrukkelijke belofte1 dat het zich bij de annexatie neerlegde4 ,maar de goede verhouding keerde niet terug2 de tegenstellingen waren hier en elders in ,europa door deze gebeurtenissen veeleer verscherpt4 ,deze voor het enthusiasme1 door de ,jong-,turksche revolutie veroorzaakt1 minder aangename1 maar niet te veel storende geluiden werden spoedig door erger gevolgd4 ,abdoel-,hamid maakte van de zwarigheden gebruik1 om zich aan den invloed van de ,jong-,turken te onttrekken4 ,spoedig na de overeenkomsten met ,oostenrijk en ,boelgarije waagde hij een staatsgreep2 hij wist zich van den steun der ,oud-,turken zeker en hoopte op dien van de ,liberale ,unie1 die zich in hare hervormingsneigingen vrij sterk van het onder de ,jong-,turken overheerschende comit van ,unie en ,vooruitgang onderscheidde4 ,in ,april #aiji werd het parlementsgebouw te ,constantinopel door soldaten bezet en het ministerie1 toen grootendeels uit voorstanders van het comit bestaande1 geheel gewijzigd4 ,maar onmiddellijk rukte nu het ,macedonische leger1 dus het leger van de ,jong-,turken1 naar ,constantinopel op en het deed dit onder opperbevel van ,mahmoed-,sjefket-pasja in de beste orde4 ,straatgevechten in de hoofdstad liepen ten voordeele van dit leger af4 ,nu kwam een nationale vergadering--als hoedanig zich de volksvertegenwoordiging geconstitueerd had--te ,constantinopel bijeen4 ,zij zette ,abdoel-,hamid af en proclameerde een jongeren broeder van dezen als ,mohammed,v tot diens opvolger4 ,den gevallen ,sultan werd een woonplaats te ,saloniki aangewezen2 hij behield zijn leven en zijne vrouwen1 maar zijn rijkdom werd hem afgenomen4 ,onder den nieuwen sultan begon de regeering van het comit zelf4 ,nu mocht men verwachten1 dat de in ,juli #aijh verkondigde idealen hare verwezenlijking nabij waren4 ,maar juist het omgekeerde gebeurde4 ,wel bleef de constitutie gehandhaafd1 maar in allen deele uitgevoerd werd zij niet4 ,en tusschen de ,christenen en de ,jong-,turksche regeering werd de verhouding spoedig heel slecht4 ,dit is buiten kijf de schuld der laatste4 ,in de praktijk toonde zich deze zeer chauvinistisch-,turksch4 ,niet om gelijkstelling bleek het haar te doen1 maar om gelijkmaking1 om assimilatie van de verschillende deelen aan de ,turksche norm4 ,afschaffing van alle bijzondere rechten1 den onderdeelen in verschillende mate toegekend1 en sterke centralisatie van de regeering werden de leus4 ,het moge waar zijn1 dat de ,jong-,turken hiermede de verwezenlijking van zekere moreele idealen hoopten mogelijk te maken1 zij lieten zich1 om hun doel te bereiken1 van geen middelen1 hoe slecht en onpractisch ook1 afschrikken en toonden daarbij weinig staatkundig talent4 ,zij deden1 zooals dwepers veelal doen1 en men is geneigd hen met eenige zachtheid te beoordeelen1 juist omdat ze dwepers waren en omdat ze voor zulk een geweldig zware taak stonden3 de bereddering van ,abdoel-,hamid's nalatenschap6 ,wat al plannen hebben zij gentameerd6 ,ze wilden de ,turken in de niet meer onder ,turksch bewind staande landen1 in en buiten ,europa1 naar ,turkije overbrengen1 daarmede de ,turksche bevolking versterken en over de ,christelijke den baas worden4 ,ze wilden de scholen overal naar n model1 een ,turksch model natuurlijk1 inrichten4 ,tot ,ottomanen zouden alle onderdanen van den ,turkschen staat gemaakt worden1--naar n uniform model4 ,en dat in een staat1 waar juist de grootst mogelijke verscheidenheid van taal1 godsdienst1 gewoonten bestond6 ,verzet1 dat natuurlijk niet uit kon blijven en ook waarlijk niet uitbleef1 zou met geweld worden bedwongen4 ,ontwapening van de deelen1 waar verzet gepleegd werd1 was hiertoe een eerste schrede4 ,nu verdween de geest van verbroedering van #aijh zeer snel4 ,niet alleen in de ,christelijke streken van den ,balkan1 ook in de door ,mohammedanen bewoonde werd het roerig1 tot in ,syri toe1 waar juist de ,arabieren in den beginne den ,jong-,turken zeer goed gezind geweest waren1 maar--van de centralisatie waren ook zij volstrekt niet gediend4 ,evenmin als de ,albaneezen1 ze mochten dan den ,islam of het ,christendom aanhangen1 die juist op hunne groote mate van zelfstandigheid prat waren geweest4 ,van #aiji-aiaa kwam het onder hen van opstand tot opstand4 ,in ,macedoni begonnen de gevechten opnieuw2 de toestand van vr #aijh keerde terug4 ,de regeering toonde zich ontegenzeggelijk krachtiger dan die van ,abdoel-,hamid4 ,in #aiaa behaalde ze niet onbelangrijke voordeelen in ,albani en in ,macedoni schenen de benden het nu tegen de ,turksche troepen te moeten afleggen4 ,de laatsten hadden het misschien nog verder kunnen brengen1 ware de kracht van het leger1 doordat vele officieren te veel aan politiek deden1 waardoor de tucht verslapte1 niet ten deele ondermijnd4 ,ook het opnemen van de ,christenen in het leger1 gevolg van den nieuwen toestand1 had op den samenhang een nadeeligen invloed4 ,het is moeilijk te zeggen1 wat het einde van deze ontwikkeling zou geweest zijn1 indien deze in volle vrijheid1 zonder belemmering van buiten af1 had plaats gegrepen4 ,maar dit was niet het geval4 ,in ,september #aiaa ondernam ,itali een expeditie naar ,tripoli4 ,de stad werd vrij gemakkelijk bezet4 ,in het binnenland boden de ,arabieren1 door een klein aantal ,turken versterkt1 hevigen tegenstand4 ,het zou niet anders gegaan zijn1 ware ,abdoel-,hamid nog aan de regeering geweest4 ,maar nu kregen de ,jong-,turken de schande der nederlaag te dragen en dit verhoogde hun aanzien niet4 ,men mocht hun met eenig recht verwijten1 dat zij zeer weinig gedaan had1 om de in diep verval verkeerende marine op te beuren1 zij had in drie jaar toch niet genoeg kunnen doen1 om ,itali ter zee te weerstaan--en dit zou het eenige middel geweest zijn1 om ,tripoli te behouden4 ,terwijl de strijd in ,libye nog voortduurde1 sloot de ,turksche regeering met ,itali te ,lausanne vrede 7,october #aiab73 zij stond ,tripoli af1 waar de sultan dergelijke rechten behield als in ,bosni en ,herzegowina2 zij verplichtte zich de ,turksche troepen uit ,libye terug te roepen2 tot zoo lang zou ,itali eenige eilanden in de ,aegesche ,zee 7waaronder ,rhodos71 die het tijdens den oorlog bezet had1 behouden4 ,zeer onvoordeelig was dit einde2 geen geld zelfs was tot afkoop bedongen6 ,turkije had den afloop verhaast1 omdat het wist1 dat veel grooter gevaar dreigde4 ,het optreden der ,jong-,turken en het gevaar voor een mogelijke versterking van den ,turkschen staat had de ,christelijke staten op den ,balkan tot elkander gebracht4 ,het plan tot hunne onderlinge aaneensluiting was reeds lang van enkele zijden bepleit4 ,het leek ook zoo aannemelijk en zoo eenvoudig3 de ,christenen samen1 om den ,turk te verdrijven6 ,in werkelijkheid waren de moeilijkheden even groot als die een aaneensluiting van de groote mogendheden in ,europa tot hetzelfde doel sedert de #ah;e eeuw in den weg hadden gestaan2 wat moest er gebeuren met het land1 dat men den ,turken zou ontnemen8 ,met ,macedoni1 waarop ,bulgarije1 ,servi en ,griekenland alle drie aasden4 ,met ,albani1 dat ,servi1 ,montenegro en ,griekenland al even zeer begeerden4 ,met ,constantinopel6 ,en natuurlijk zouden de groote mogendheden de definitieve regeling niet buiten zich om laten geschieden4 ,rusland had de hoop op ,constantinopel niet definitief opgegeven4 ,oostenrijk en ,itali wenschten geen sterken staat aan de ,adriatische ,zee4 ,hierin stemden de belangen dezer beide1 anders meer en meer divergeerende landen overeen4 ,in het laatste stadium der ,turksche kwestie in ,europa zouden al deze belangen stellig tot hun recht trachten te komen4 ,het was onmogelijk ze alle vooraf met elkander te verzoenen4 ,de aaneensluiting van ,bulgarije1 ,servi1 ,montenegro en ,griekenland in #aiab1 die men gewoon is den ,balkanbond te noemen1 was slechts een bescheiden poging1 om althans enkele onderlinge geschilpunten uit den weg te ruimen en zoo het gezamenlijk optreden mogelijk te maken4 ,de wijze1 waarop1 en de omstandigheden1 waaronder de zoogenaamde ,balkanbond tot stand kwam1 zijn niet in alle bijzonderheden bekend4 ,zeker is1 dat de besprekingen tusschen de voornaamste ,balkan-staatslieden1 vooral op aansporen van den ,griekschen minister ,venizelos1 in den loop van #aiaj begonnen en dat eerst in het voorjaar van #aiab een ,servisch-,boelgaarsch verdrag1 weldra gevolgd door een ,grieksch-,boelgaarsch verdrag1 gesloten werd en dat iets later ook militaire afspraken tot stand kwamen4 ,de staatkundige toestand1 zooals deze er na een eventueele overwinning op de ,turken zou moeten uitzien1 werd echter volstrekt niet precies vastgesteld4 ,boelgarije en ,servi werden het over de verdeeling van ,macedoni vrij wel eens2 over een betwist gedeelte zou de keizer van ,rusland later uitspraak moeten doen4 ,maar ,boelgarije en ,griekenland hadden omtrent het deel van ,macedoni1 dat aan het laatste land zou komen1 niets positiefs omschreven3 de groote kwestie1 wie hunner ,saloniki zou krijgen1 bleef open6 ,de verdragen1 voor zoover ze bekend geworden zijn1 droegen een defensief karakter2 maar uit den aard der zaak werd een optreden tegen ,turkije er door voorbereid4 ,een kleine aanleiding was voldoende1 om dit uit te lokken4 ,een nieuwe opstand in ,albani in #aiab1 nu met meer succes ondernomen dan de vorige--de ,albaneezen dwongen de ,turksche regeering1 een ietwat gematigder regeering1 die onder den indruk van den ernst der gebeurtenissen juist opgetreden was1 hun een ruimer mate van autonomie toe te staan1 die zich zelfs over een deel van ,macedoni zou uitstrekken--1 deed de spanning op den ,balkan zeer toenemen4 ,toen toonden de groote mogendheden1 v4n4 ,oostenrijk1 neiging zich met de zaken te gaan bemoeien1 om den dreigenden storm te bezweren4 ,zij verklaarden geen veranderingen in den status quo te zullen dulden--1 zooals ze vroeger meermalen gedaan hadden4 ,juist n dag later verklaarde ,montenegro1 als wilde het met deze verklaring openlijk den spot drijven1 aan ,turkije den oorlog 7#i ,october74 ,het uitdagend optreden van den kleinsten onder hen sleepte weldra de anderen mede4 ,deze eischten nu van ,turkije autonomie voor alle ,europeesche provincin van het ,turksche rijk1 waarbij de grenzen naar de ethnographische toestanden zouden getrokken worden4 ,turkije antwoordde met een oorlogsverklaring aan ,servi en ,boelgarije1 waarna ,griekenland onmiddellijk de zijde van dezen koos4 ,over het algemeen verwachtte men1 dat de ,turken hunne tegenstanders gemakkelijk zouden overwinnen4 ,het ,jong-,turksche leger had immers in #aijh zulke duidelijk sprekende proeven van bekwaamheid afgelegd6 ,maar de verwachting werd in geenen deele vervuld4 ,het leger bleek dapper genoeg1 maar volstrekt niet berekend op de sterke krachtsinspanning1 die er nu van geischt werd4 ,het was niet voorzien van voldoende uitrusting en bij lange na niet voldoende georganiseerd4 ,de ,balkan-staten voerden den oorlog ieder voor zich2 zij ondernamen geen gemeenschappelijke actie4 ,de ,boelgaren1 wier hoofdmacht in ,thraci viel1 kregen met het voornaamste leger der ,turken te maken4 ,zij versloegen dat achtereenvolgens bij ,kirk-,kilisse1 ,loele-,boergas en ,tsjorloe1 maar stieten1 zelf door verliezen en ziekte verzwakt1 het hoofd voor de linie van ,tsjataldza1 terwijl ze ook ,adrianopel eerst niet konden veroveren4 ,onderwijl veroverden de ,servirs na hunne overwinningen bij ,koemanovo en ,monastir een zeer groot deel van ,macedoni2 zij ondernamen bovendien een expeditie naar het ,westen1 die zelfs leidde tot de bezetting van ,durazzo in ,albani aan de ,adriatische ,zee4 ,de ,grieken stelden zich in het bezit van ,epirus en ,zuidelijk-,macedoni met ,saloniki1 waar ook een ,bulgaarsch legertje binnentrok4 ,de ,montenegrijnen behaalden voordeelen aan de grenzen van hun land1 maar het gelukte hun niet ,skoetari te nemen1 evenmin als de ,grieken er in slaagden ,janina te bezetten4 ,ter zee hield de ,grieksche vloot de ,turksche zonder veel moeite in bedwang2 dien ten gevolge kon nu ,kreta zich1 zonder bezwaar1 met ,griekenland vereenigen1 welk voorbeeld ,samos en verschillende andere eilanden in de ,aegesche ,zee volgden4 ,het standhouden bij ,tsjataldzja1 te ,adrianopel1 ,skoetari en ,janina behoedde de ,turken voor geheele verdrijving uit ,europa1 waarop de ,boelgaren1 onder den indruk hunner grootsche successen in het begin van den oorlog1 stellig gehoopt hadden4 ,na twee maanden oorlogvoeren stemden ,boelgarije1 ,servi en ,montenegro er in toe een wapenstilstand te sluiten2 alleen ,griekenland weigerde hierin te treden4 ,vredesonderhandelingen1 waaraan dit laatste land wel meedeed1 werden aangeknoopt te ,londen4 ,hier had ,turkije weinig in te brengen4 ,het kon er alleen naar streven de zeer zware eischen1 door den ,balkanbond gesteld1 eenigszins te doen matigen4 ,van de groote mogendheden mocht het op geen steun hoegenaamd rekenen4 ,zij hadden hare verklaring van vr den oorlog al spoedig ingetrokken1 begrijpende1 dat er na den loop1 dien de oorlog nam1 aan een handhaving van den ouden toestand niet te denken viel4 ,wel bleek spoedig1 dat ze zich zouden laten gelden bij de verdeeling van den buit4 ,oostenrijk-,hongarije en ,itali gaven zonder omwegen te kennen1 dat ze niet zouden dulden1 dat ,servi zich aan de ,adriatische ,zee nestelde4 ,het eerste land zag de groote uitbreiding van ,servi in ,zuidelijke richting ook zeer ongaarne1 maar moest zich hierin wel schikken4 ,evenzoo verzetten de beide1 pas genoemde landen er zich tegen1 dat ,walona in ,zuid-,albani aan ,griekenland kwam4 ,zij stelden voor de stichting van een zelfstandig vorstendom in ,albani en wisten dat met steun der andere groote mogendheden door te zetten4 ,een gezanten-conferentie te ,londen zou de grenzen van het nieuwe vorstendom regelen4 ,overigens trachtten de mogendheden tusschen de ,balkan-partijen te bemiddelen4 ,zij wisten te bewerken1 dat enkele der moeilijkste aangelegenheden1 zooals de regeling van de kwestie over de eilanden in de ,aegesche ,zee1 voor een later te nemen beslissing uit de onderhandelingen gecarteerd werden4 ,in ,januari #aiac nam toen de ,turksche regeering de voorwaarden der tegenpartij in hoofdzaak aan3 afstand van al het verloren gebied1 met inbegrip van het nog niet ingenomen ,adrianopel1 op den afstand waarvan ,boelgarije met alle kracht aangedrongen had4 ,het aannemen van deze voorwaarden kostte de toenmalige ,turksche regeering haar bestaan4 ,de heftige ,jong-,turken maakten revolutie te ,constantinopel en kwamen opnieuw aan het bewind4 ,zij verklaarden den pas gesloten vrede niet te willen aanvaarden4 ,zoo begon de oorlog opnieuw1 maar de ,jong-,turken brachten geen ommekeer te hunnen gunste teweeg4 ,zelfs gingen nu ,adrianopel1 ,janina1 eindelijk ook ,skoetari verloren4 ,de nieuwe regeering mocht van geluk spreken1 dat zij ten slotte vrede kon sluiten in hoofdzaak op dezelfde voorwaarden als door hare voorgangster waren goedgekeurd4 ,bij den in ,mei #aiac te ,londen gesloten vrede verloor ,turkije al zijn ,europeesch gebied behalve het deel van ,thraci ten ,zuiden van de lijn ,enos-,midia2 dus ,constantinopel met het achterland dezer stad1 juist genoeg om ,bosporus en ,dardanellen te blijven beheerschen en daardoor een rol van beteekenis in de ,europeesche zaken te kunnen spelen4 ,het zou een oorlogsschatting hebben te betalen1 maar alleen als vergoeding van het aandeel in de ,turksche schuld1 dat de bondgenooten zouden moeten overnemen2 in bizonderheden zou ook deze aangelegenheid eerst later geregeld worden onder toezicht der groote mogendheden4 ,de gezanten-conferentie te ,londen had inmiddels de grenzen van ,albani vastgesteld4 ,de ,servirs moesten het zich getroosten ,durazzo te ontruimen en de ,montenegrijnen trokken zich uit ,skoetari terug1 dit laatste echter pas na een op aandringen van ,oostenrijk ondernomen vlootdemonstratie van de mogendheden in de ,adriatische ,zee4 ,hun overigen buit mochten de vier ,balkan-,staten behouden4 ,over de verdeeling werden ze het niet gemakkelijk eens4 ,zelfs kwam het tot een onderlingen oorlog van ,boelgarije met de drie andere ten gevolge van de naar aanleiding hiervan ontstane moeilijkheden4 ,boelgarije wilde behouden1 wat het in ,thraci en ,macedoni zelf veroverd had1 maar bovendien het deel van ,macedoni krijgen1 dat aan het land volgens het verdrag met ,servi toegezegd was4 ,maar ,servi wilde dit laatste niet geheel afstaan1 omdat ,boelgarije in ,thraci z uitgebreid werd4 ,dan wenschte ,boelgarije eigenlijk ook nog ,saloniki44444 ,het overvroeg hier stellig2 het wilde met de uitkomsten van den oorlog geen rekening houden4 ,en in plaats van te wachten op den afloop van diplomatieke onderhandelingen1 in plaats van de door keizer ,nicolaas,,ii aangeboden arbitrage te aanvaarden1 viel het in ,juni zijn vroegeren bondgenooten plotseling op het lijf4 ,maar nu bleek het zijn krachten verre overschat te hebben1 te meer1 omdat het met ,roemeni ook nog te maken kreeg1 dat1 optredend voor het vestigen van een evenwicht op den ,balkan1 zich aan de zijde van ,boelgarije's vijanden schaarde4 ,binnen twee weken was het aan alle kanten schaakmat gezet4 ,de ,grieken verdreven het ,boelgaarsche garnizoen uit ,saloniki4 ,de ,servirs namen nog meer van ,macedoni in bezit4 ,de ,roemenirs stelden zich in het bezit van ,silistri in het ,boelgaarsche deel van de ,dobroedsja ten zuiden van den ,donaumond4 ,ja1 de ,turken namen de gelegenheid waar1 om ,adrianopel met een groot deel van ,thraci te hernemen4 ,tsaar ,ferdinand riep de bemiddeling van den ,oostenrijkschen keizer in1 die hem den raad gaf zich tot den ,roemeenschen koning te wenden4 ,het kwam tot onderhandelingen te ,boekarest1 waar ,boelgarije even weerloos stond als ,turkije een jaar vroeger te ,londen4 ,bij den vrede had het de voorwaarden der bondgenooten te aanvaarden4 ,het verloor aan ,roemeni de pas genoemde streken1 zoodat dit land nu den geheelen ,donau-mond in bezit kreeg4 ,het moest aan ,servi en ,griekenland het grootste deel van ,macedoni laten2 het laatste behield niet alleen ,saloniki1 maar bovendien nog ,kawalla1 de tweede havenstad2 ,bulgarije moest tevreden zijn met ,dede-,agatsj4 ,bovendien stond het bij den afzonderlijken vrede met ,turkije nog ,adrianopel af2 de grens werd een goed stuk in ,noordelijke richting verlegd4 ,een doos van ,pandora bleek de ,balkankwestie voor de zooveelste maal geweest te zijn4 ,wat zal zij nog verder voor wonderen baren8 ,de regeling der bij den vrede van ,londen aan de groote mogendheden opgedragen kwesties was nog niet afgeloopen1 toen in #aiad de groote wereldoorlog uitbarstte4 ,ieder weet1 dat de aanleiding op den ,balkan lag3 de moord van het ,oostenrijksche kroonprinselijk paar te ,sarajewo in ,juni1 door ,oostenrijk aan de kuiperijen der groot-,servische propaganda geweten2 de zware eischen1 toen door ,oostenrijk aan ,servi gesteld6 ,maar de oorzaak heeft men te zoeken in de tegengestelde belangen der beide groepen van mogendheden in ,europa2 anders dan in #aijh werd nu de uitbarsting niet voorkomen4 ,itali alleen hield er zich eerst buiten1 maar schaarde zich ten slotte aan de zijde der entente1 zijn oude bondgenooten dus verlatende4 ,de invloed dezer gebeurtenissen liet zich op den ,balkan van meet af in sterke mate gevoelen4 ,turkije koos al spoedig de partij van ,duitschland en ,oostenrijk1 waarvan het voor zijne toekomst het minst te vreezen had en tot welke het sedert jaren meer en meer was genaderd4 ,het feit1 dat ,engeland in het begin van den oorlog weigerde twee voor ,turkije in ,engeland gebouwde en haast voltooide oorlogsschepen uit te leveren--het lijfde ze bij de eigen marine in--1 terwijl ,duitschland twee zijner kruisers1 die uit de ,middellandsche ,zee naar ,constantinopel den wijk genomen hadden1 aan de ,turksche regeering aanbood1 accentueerde direct deze verhouding4 ,ongeveer een jaar later volgde ,boelgarije ,turkije's voorbeeld3 het hoopte zoo te herwinnen1 wat het in #aiac had moeten opgeven4 ,dientengevolge werd het ,balkan-schiereiland een der belangrijkste onderdeelen van het algemeene oorlogsterrein4 ,de expeditie der entente tegen de ,dardanellen en de tijdelijke bezetting van een deel van ,gallipoli2 de verovering van ,servi door de centralen 7zoo noemt men de ,duitschers en ,oostenrijkers vrij algemeen71 na de aansluiting van ,boelgarije wel te verstaan2 de opening dientengevolge van een directen weg van ,berlijn naar ,constantinopel en verder2 het zijn alle gebeurtenissen van wereldhistorisch belang1 waarvan de definitieve uitwerking nog altijd niet is te voorspellen4 ,zullen de ,jong-,turken nu in de nieuwe omstandigheden den verderen val der ,turksche macht in ,europa weten te voorkomen8 ,aan krachtig verweer met hulp van de ,duitschers1 die het ,turksche leger reeds vroeger ten deele gereorganiseerd hadden1 hebben zij het niet laten ontbreken4 ,behouden de ,turken ,constantinopel1 zij blijven een factor van groote beteekenis in het toekomstige ,europa4 ,,plaatsing ,,der ,,kaartjes4 #a4 ,zuid-,oost-,europa in #acej tegenover blz4 #fff #b4 ,de ,uitbreiding van het ,turksche ,rijk tegenover blz4 #fgd #c4 ,de ,achteruitgang van het ,turksche ,rijk tegenover blz4 #fij ,,aanteekeningen #a ,iederen keer derhalve dat men de woorden vindt2 ,mahomet heeft gezegd1 of de waarheidlievendste van alle menschen heeft gezegd1 is er geene sprake van een gezegde uit den ,koran1 maar van ,mahomets woorden1 welke door de overlevering bewaard zijn4 #b ,muzelman of1 naar der ,oosterlingen spreekwijze ,moslemim1 in het ,arabisch een belijder van den ,islam of van het ware geloof1 welke naam door ,mahomet 7eigenlijk ,mohammed7 reeds vroeg aan zijne leer is gegeven4 ,van dit woord hebben de ,europezen ,muzelman gevormd4 #c ,opmerkelijk is het dat ,arabier met het woord dbrb 7avond1 het westen7 en ,saraceen met zrh 7schijnen1 het oosten7 in verband staat1 en dus het eene ,westerling en het andere ,oosterling zou beteekenen4 #d ,gen4 ,,xxxvii1 ,rigter4 ,,vi1 ,,viii1 ,jes4 ,,xxi1 ,ezech4 ,,xxvii4 #e ,de ,arabische woordenboekschrijvers zijn het niet eens ten aanzien der beteekenis van het woord ,koresh4 ,er bestaan ten minste zes verschillende verklaringen van dien naam1 welke alle meer of min gewrongen zijn4 ,naar den spraakkunstigen vorm te oordeelen is ,korech het verkleinwoord van karch1 dat een zeer vraatzuchtige vischsoort beteekent1 die andere visschen verslindt4 ,aanvankelijk is het dus niet anders dan een spot- of bijnaam geweest1 die in het vervolg van tijd de naam is geworden van een geheel1 uit ,fihr-,korech of ,koresh voortgesproten geslacht4 ,wat overigens deze afleiding schijnt te bevestigen1 is1 dat de reeds in het ,o4 ,test4 voorkomende naam ,korach1 in de overlevering als type van inhalige vrekkigheid is bewaard gebleven4 ,dat woord schijnt mede in verband te staan met hetgeen de knapen ,elisah nariepen ,kerach1 omdat hij hun1 als waterscheppers1 het brood uit den mond nam1 door 7#b ,kon ,,ii 3 #bc7 het water zoet te maken1 hoewel de meeste en daaronder de bewerkers van den ,staten-bijbel kaalkop vertalen4 #f ,de naam ,mahomet wijkt eenigszins van de werkelijke ,arabische spelling af4 ,men behoorde ,mohammed 7de verheerlijkte7 te zeggen4 ,de ,turken spreken het woord ,mehemet uit1 als zij van een levend persoon spreken die den naam ,mohammed draagt4 ,het gebruik der andere volken is integendeel1 zich van den vorm ,mahommed te bedienen1 als er van levende ,arabieren gesproken wordt1 dien denzelfden naam dragen4 #g ,caussin de ,perceval ,histoire des ,arabes 7,d4 ,i4 bl4 #bfh-bhc7 die dat vraagpunt op uitvoerige wijze heeft onderzocht1 bepaalt ,mahomets geboorte op #bi ,augustus #egj4 #h ,deze ziekte kan de vallende ziekte geweest zijn4 ,inderdaad gelooft de mindere man in het ,oosten1 dat zij1 die met vallende ziekte behept zijn1 door den duivel bezeten worden4 #i ,men wil dat ,waraka een gedeelte van het ,evangelie in het ,arabisch zou hebben vertaald4 #aj ,deze woorden bevinden zich in het begin van ,hoofdstuk ,,xcvi4 ,de woorden die nu volgen hebben geenerlei betrekking op de eerste openbaring4 #aa ,de twee andere personen die in den ,koran genoemd worden1 ,aboe-,djahl en ,aboe-,lahab1 waren hardnekkige vijanden van den nieuwen eeredienst4 #ab ,de ,arabieren1 die de afgoderij toegedaan waren1 erkenden ook wel den ,god 7,allah71 maar baden terzelfder tijde ook andere godheden aan4 #ac ,er was te ,mekka een christen goudsmid ,djebr1 dien ,mahomet dikwijls zou hebben bezocht4 #ad ,er was te ,mekka vooral een ,koreshiet1 ,madhr genaamd1 die veel gereisd had1 en dikwijls vergelijkingen tusschen ,mahomets predikingen en de historische verhalen der ,perzen maakte1 welke zeer ten nadeele der eerste uitvielen4 #ae ,zie hoofdstuk ,,xvii1 #hg4 #af ,aboe-,talib beschermde zijnen neef uithoofde der banden van bloedverwantschap2 want hij was afgodendienaar1 en bekeerde zich eerst op zijn doodbed tot den ,islam2 ja zelfs wordt er aan zijne bekeering getwijfeld4 ,onder de ,muzelmannen draagt ,khadidja den naam van ,ommoel-moemenin1 moeder der geloovigen4 #ag ,mahomet1 die onderricht was1 dat men een complot tegen zijn leven gesmeed had1 verliet zijne woning door eene achterdeur en liet zijnen neef ,ali in zijn bed stijgen4 #ah ,hoe klein en nietig die bijzonderheden en andere1 soortgelijke ook mogen schijnen1 hebben wij gemeend1 die in deze schets te moeten opnemen1 daar zij1 om zoo te zeggen1 de ,muzelmansche ,mythologie vormen1 en ook omdat zij bij de ,mahomedaansche volken zijn overgegaan4 ,intusschen wordt het oorspronkelijke der vinding vernietigd door hetgeen de ,bijbel verhaalt van hetgeen met ,david in de grot is gebeurd1 toen hij door ,saul werd vervolgd4 ,ook daar toch was de ingang der grot door een webbe oversponnen4 ,medrash4 #ai ,dit was ,heraclius ,i1 geb4 #ege1 gest4 #fda4 #bj ,antar of ,antara was een beroemd ,arabisch opperhoofd en een van de zeven bekroonde prijsdichters1 wier bekroonde gedichten1 met goud en zijde gestikt1 aan de poort van den ,caaba werden bevestigd en daarom ,moallaka 7de opgehangene7 genoemd worden4 ,antars gedicht is door ,wilmet 7#ahaf7 te ,leiden uitgegeven4 #ba ,hier is op te merken1 dat de ,muzelmansche vorsten hunne brieven aan niet-,muzelmansche vorsten met dien vorm van heilwensen beginnen4 #bb ,dit denkbeeld had hij van het ,o4,t4 overgenomen4 ,zie #a ,sam4 ,,xii 3 #c4 #bc ,volgens anderen drie dinars4 #bd ,het ware noodeloos1 hier de bewijsgronden te onderzoeken1 welke door de ,chiiten worden aangevoerd ten voordeele van ,ali1 schoonzoon van ,mahomet1 welke bewijsgronden uit onderscheiden gedeelten van den ,koran en uit de overlevering getrokken zijn4 ,al die bewijsgronden worden in het breede vermeld in een overzicht van het leerstelsel der ,chiiten1 getiteld3 ,hakkoel-,yakin 7de zekere waarheid71 een ,perzisch werk1 in #afif door ,mohammed-bakir1 zoon van ,mohammed ,taki1 geschreven en te ,ispahan gedrukt4 #be ,deze verklaring van het woord ,ommi wordt gegeven in het ,perzische werk1 getiteld3 ,hakkoel-,yakin4 #bf ,eenige van de wonderwerken1 welke door ,mahomet zouden zijn verricht1 of van de wonderdadige eigenschappen1 welke hij zoude hebben bezeten1 laten wij hier volgen3 ,eens heeft hij1 ten aanzien van een ieder1 de maan in tween gespouwen2 op zijn verzoek heeft ,god de zon achteruit doen gaan 7vergel4 #b ,kon4 ,,xx 3 #i-aa71 ten einde ,ali het namiddaggebed zou kunnen verrichten1 dat door hem verzuimd was1 uithoofde de profeet op zijne knien was ingeslapen1 en ,ali hem niet wilde wekken2 elken keer dat de profeet naast een ander ging1 scheen het altijd alsof ,mahomet1 ofschoon hij eene middelbare lengte had1 een hoofd langer was dan degeen die naast hem ging2 zijn gezicht schitterde altijd van licht 7vergel4 ,ex4 ,,xxxiv 3 #bi7 en als hij zijne vingers voor zijn aangezicht hield1 dan schitterden zij1 door den glans dien zij aan zijn aangezicht ontleenden1 als fakkels2 men heeft ,mahomet dikwijls door steenen1 boomen en planten hooren begroeten en dezen zich voor hem zien buigen2 dieren1 zooals gazellen1 wolven en hagedissen spraken tot ,mahomet en een geheel gebraden geitebok richtte evenzeer het woord tot hem2 hij had volstrekte macht over de duivelen of booze geesten1 die hem vreesden en aan zijne zending geloofden4 ,hij heeft blinden het gezicht hergeven1 zieken genezen en zelfs dooden opgewekt 7zoowel ,oude als ,n4 ,test472 op zekeren dag heeft hij voor ,ali en zijn gezin1 die honger hadden1 een geheel gedekte tafel uit den hemel doen nederdalen2 hij heeft voorzegd1 dat zijn nageslacht1 uit ,fatima gesproten1 het slachtoffer van onrechtvaardigheden en vervolgingen zoude zijn1 en dat de ,omejjaden duizend maanden zouden regeeren1 hetgeen juist zoo uitgekomen is1 enz4 ,men zie ook de noot op ,hoofdst4 ,,xvii1 #a over ,mahomets wonderdadige reize naar de hemelen4 #bg ,koran ,,lxvi1 #a-f4 ,waarschijnlijk behoort daartoe ook ,,xxxiii1 #bg en #bh1 in welke plaats ,mahomet aan zijne vrouwen den voorslag eener echtscheiding doet1 ingeval zij de praal van deze wereld boven het loon hier namaals verkozen4 #bh ,koran ,,xxiv1 #d1 #e1 #aa-bj4 ,waar de echtgenoot zelf als aanklager optreedt heeft er 7naar het ,oude ,testament ,num4 ,hoofdst4 ,v7 een reinigingseed plaats4 ,koran ,,xxiv1 #f-aj4 #bi ,ontwijfelbaar is het1 dat enkele gedeelten door zijne secretarissen opgeteekend zijn geworden4 ,ook schijnt hij groote zorg te hebben besteed1 dat zijne openbaringen recht duidelijk en leesbaar zouden worden opgeteekend4 ,zoo luidt eene overlevering1 dat hij tot ,mu awia die later ook een zijner secretarissen was1 zou gezegd hebben3 trek de b recht1 verdeel de s ter dege1 enz4 ,deze overlevering geeft een nieuw bewijs1 dat ,mahomet1 ten minste in lateren tijd1 de schriftkarakters kende1 indien hij ook misschien zelf niet in staat was vlug te schrijven4 #cj ,het zou ook mogelijk wezen dat ,aboe-,bekr deze en eenige andere verzen1 welke over ,mahomets dood handelen1 en die nergens in den samenhang passen1 verdicht hebbe1 en dat ,mahomet inderdaad1 ten minste in de laatste jaren1 de geloovigen1 ten aanzien zijner sterfelijkheid in twijfel hebbe willen laten4 ,in dit geval zouden dan natuurlijk al de gezegden onecht zijn1 die op zijnen dood zinspelen2 in dit moeten ze ook wezen1 anders had ,omar niet het tegendeel kunnen verdedigen4 ,deze verdenking van ,aboe-,bekr wordt overigens ook gedeeld door ,de ,scay1 dien gewis niemand van zucht voor hypothesen kan beschuldigen4 ,wel is waar1 men kan ,omar verontschuldigen1 door aan te nemen1 dat hij1 in de eerste ontsteltenis1 dit ,koranvers zich niet herinnerde2 indien nu1 zelfs nadat ,aboe ,bekr het had opgezegd1 niettemin ,aboe ,hoereira1 de beste kenner des ,korans1 verklaart1 dat het hun allen toegeschenen was1 als hadden zij nooit iets van dat vers gehoord1 en wij ook in den ,koran nog eenige andere vinden1 welke ,mahomets sterfelijkheid uitdrukten1 dan moet men1 ten minste indien men eenigen kritischen geest bezit1 het waarschijnlijk achten1 dat er latere bijvoegingen hebben plaats gehad4 ,die plaatsen in den ,koran zijn ,,iii #add en #ahf1 ,,xxix #eg1 ,,xxi #ce en #cf en ,,xxxix #ca4 #ca ,hoofdstuk ,,iv vs4 #ig4 #cb ,hoofdstuk ,,ii vs4 #ajj dat1 volgens de beste1 door ,djalalein aangevoerde leeswijze1 aldus luidt3 ,wij herroepen geen vers of brengen er geen tot vergetelheid1 zonder het door een beter of gelijksoortig te vervangen4 #cc ,de betrekking van ,othmans arbeid tot dien van ,aboe ,bekr is overigens nog niet nauwkeurig bepaald4 ,het blijft twijfelachtig1 of ,aboe ,bekr meer gedaan hebbe dan de oorkonden verzamelen1 en of niet ,othman het eerst voorkomene afschriften van deze hebbe doen maken en tot een geheel smelten4 ,de geleerde ,quatremre1 een uitstekend ,oostersche letterkundige1 zegt dan ook1 naar ,moedjmil ,attawarich1 dat de khalif ,othman1 derde opvolger van ,mahomet1 met onvermoeibare vlijt zich bezig heeft gehouden1 om de verspreide en onsamenhangende gedeelten van den ,koran tot n lichaam te doen brengen4 ,in de geschiedenis van ,bekri 7een handschrift op de bibliotheek te ,gotha7 leest men3 ,othman was de eerste die den ,koran van alle verschillende lezingen zuiverde en hem deed afschrijven1 gelijk hij zich op de hemelsche plaat bevindt4 #cd ,met de woorden3 de eerste zeven uitgaven worden de tekstverschillen bedoeld1 die door ,aboe ,bekr opgenomen zijn1 ter onderscheiding van de zeven latere uitgaven der verschillende geleerde scholen1 die slechts afwijkingen in toonteekens en letters van elkaar vertoonen4 #ce ,het exemplaar waarin ,othman las1 op het oogenblik dat hij werd vermoord1 zoude naar ,antartos gekomen en de zeer met bloed bevlekte bladen1 zouden in de moskee van ,cordova bewaard geworden zijn4 ,ook in ,egypte geloofde men in het bezit te zijn eens ,korans van ,othmans hand1 en evenzeer in ,marokko en ,tiberias4 ,het laatstgenoemde exemplaar zoude1 ten tijde der kruistochten1 naar ,damascus gebracht zijn4 #cf ,een door ,ali geschreven ,koran zoude eerst in het jaar #gee der ,hedjirah 7#acgg7 in ,mesdjed ,ali verbrand geworden zijn4 ,te ,fostat bewaarde men nog langen tijd een' ,koran van de hand des khalifs ,abd ,alaziz4 ,hij had z veel zorg besteed om het afschrift vrij van alle feilen te houden1 dat hij een' ieder die daarin eene fout zoude ontdekken1 een' kameel en dertig dinars beloofde4 ,inderdaad vond men er slechts eene enkele letter in verplaatst4 ,ook is er langen tijd een afschrift des ,korans van ,chalid ,ibn ,aboel ,hajadh1 een tijdgenoot van ,ali1 en zijn1 ook onderscheidene van den wreeden ,hadjadj bewaard gebleven4 #cg ,hoofdst4 ,,lxxv v4 #af-bj ,,xx v4 #aac en ook ,hoofdst4 ,,lxxxvii v4 #f en #g4 #ch ,hoofdst4 ,,vi v4 #fg4 #ci ,hoofdst4 ,,xi v4 #ae vergel4 ook v4 #aad en ,hoofdst4 ,,xxviii v4 #he-hg1 ,x v4 #ic1 #id en #ajh4 #dj ,hoofdst4 ,,xiii v4 #cd4 #da ,hoofdst4 ,,xvi v4 #ajj4 #db ,zie ,mahomets leven bl4 #cf4 #dc ,zie ,mahomets leven bl4 #ba4 #dd ,vers #e is mogelijk later bijgevoegd4 ,volgens dit hoofdstuk worden ook degenen het paradijs deelachtig1 die ,god vreezen1 hem aanbidden en aan den oordeelsdag gelooven2 milddadig jegens behoeftigen zijn1 uitspattingen vermijden1 getuigenis der waarheid afleggen en het gegeven woord trouw vervullen4 #de ,hoofdst4 ,,xvi v4 #aje2 ,,xxv #f1 #g en ,,xliv v4 #ac4 #df ,de #bc eerste verzen behooren wellicht nog tot de oudste4 #dg ,vergel4 ,hoofdst4 ,,xiii3 v4 #h en #bi1 en ,,xxix3 v4 #ej4 #dh ,is dit vers werkelijk van ,mahomet1 dan kan het evenzeer slaan op de reis van ,mekka naar ,medina1 welke hij1 om niet achterhaald te worden1 des nachts deed4 #di ,zie ,hoofdstuk ,x v4 #ic en ,hoofdstuk ,,xxvi v4 #aif2 vergelijk ook ,hoofdstuk ,,xxviii v4 #eb en #ec1 ,,xxix v4 #df1 ,hoofdstuk ,,xlvi v4 #aa en ,,lxxxvii vs4 #ah en #ai4 #ej v4 #afh ook ,hoofdstuk ,v v4 #d1 waar nog nader opgegeven is wat men onder aas hebbe te verstaan4 #ea ,hoofdstuk ,,vi v4 #adf en ,,xvi v4 #aae4 #eb v4 #aji en #acf4 ,over de wijze waarop de aalmoezen moeten worden gegeven1 v4 #bfe1 enz4 #ec v4 #bbb4 #ed v4 #agf4 #ee v4 #bhb4 #ef v4 #bgf4 #eg v4 #bbg1 enz4 #eh v4 #bbj4 #ei v4 #agc4 #fj ,vers #bg en volgende4 #fa v4 #a-bd1 #cc1 #cd1 #abf-abi en #age4 #fb v4 #cc #fc v4 #id4 #fd v4 #de en volgende1 #aah1 #aeb1 #aff1 #afi en #agj4 #fe v4 #cf en #cg4 #ff v4 #ef4 #fg v4 #acd4 #fh v4 #i4 #fi v4 #ia4 #gj v4 #aje-ajg4 #ga v4 #ib-ic4 #gb v4 #gi4 #gc ,zie ,brief aan de ,romeinen #ac v4 #a-g4 #gd ,ketters4 #ge ,soera ,,ii v4 #aia4 #gf ,dezelfde ,soera vs4 #bci en #bdj4 ,hoofdstuk ,,iv vs4 #ajb-ajd4 #gg ,hoofdstuk ,,lxii vs4 #aj4 #gh ,soera #gc1 het laatste vers4 #gi ,eerste brief1 ,v vs4 #g4 #hj ,x vs4 #ajh1 ,,xxvii vs4 #id1 ,,xvii vs4 #af1 ,,xxxix vs4 #db1 ,,xvii vs4 #ai en #bj1 ,,xviii vs4 #bh1 #ec1 ,,xxxix vs4 #ee-fj1 ,,xli vs4 #af1 #ag4 #ha ,,ii1 vs4 #cf1 #cg4 ,zie ook ,,vii1 vs1 #aa-ai1 ,,xxxviii vs4 #gb-he1 en vooral ,,xx vs4 #aad-abd4 ,wij willen deze leer van de zonde en der verlossing welke met die van ,pelagius zeer nauw verwant is1 in geenen deele boven die der orthodoxe kerk verheffen2 maar hoe moeilijk deze laatste is1 bewijst reeds de omstandigheid1 dat zij van ,augustinus tot op onzen tijd1 zeer dikwijls1 zelfs door de meest geloovige theologen1 aangevallen en gewijzigd werd4 #hb ,zie ,exodus ,,iv vs4 #ba ,jos4 ,,xi vs4 #bj4 ,rom4 ,,xi vs4 #h-aj4 ,i vs4 #bh1 ,,ix vs4 #ag4 #hc ,koran ,v vs4 #ah1 ,,xiii vs4 #cj1 #ca1 ,,xlvii vs4 #ah1 ,,xviii vs4 #ec1 ,,xvi vs4 #ch4 #hd ,makrizi bij de ,sacy1 ,religion des ,druzes ,i4 ,introduction p4 ,,ix-,,xii4 #he ,zie ,muradgea1 d',ohsson1 schildering van het ,ottoman rijk2 vertaling van ,beck1 ,i bldz4 #ii-aja4 #hf ,zie ,,xviii vs4 #aaj1 ,,xxi vs4 #id1 ,,xxii vs4 #ad1 #bc1 en #di1 ,v vs4 #ab1 ,,lxxix vs4 #ch-da4 ,,lxxiv vs4 #db-dg1 ,,lxix vs4 #ba-cd1 enz4 #hg ,zie ,marraccius1 bladz4 #hcg4 #hh ,aangezien de ,arabieren een zuiver maanjaar hebben1 valt natuurlijk de ,ramadhan afwisselend in alle jaartijden4 #hi ,koran of cour'an is lezing4 ,al is het voorzetsel de2 boek1 of boek bij uitnemendheid4 ,men noemt den ,koran ook wel el kitb het boek2 kitub-oullah1 ,gods boek1 kelimet-oullah1 ,gods woord2 el tenzil1 het boek van boven nedergedaald2 el dhikr waarschuwing2 el forkan onderscheiding 7tusschen het niet verbodene en het verbodene1 het goede en het slechte72 el mos'haf 7wetboek bij uitnemendheid74 #ij ,dit eerste hoofdstuk wordt al ,ftehat1 of ,fatihat el kitab1 genoemd2 hoofdstuk waarmede het boek geopend wordt4 ,men noemt het ook sab'ol messani1 de zeven herhaalde 7verzen72 want de ,muzelmannen spreken het meer uit dan de andere gebeden1 en schrijven er de wonderbaarlijkste deugden aan toe4 ,zij betitelen het met verschillende grootsche namen als3 het hoofdstuk des gebeds1 des lofs1 van dank1 enz4 ,zij beschouwen het als den zakelijken inhoud van den geheelen ,koran1 en verhalen het dikwijls in hunne aandachtsoefeningen1 zoowel in het openbaar als in hunne afzondering2 even als de ,r4,c4 ,christenen het ,onze ,vader4 #ia ,dit staat boven ieder hoofdstuk van den ,koran1 behalve boven het negende4 ,de ,mahomedanen spreken het uit als zij een dier slachten1 bij het begin van hun gebed en bij alle belangrijke handelingen4 ,het is bij hen wat het teeken des kruises bij de ,r4,c4 ,christenen is4 ,hoewel de hierboven gegeven vertaling het verschil tusschen de beide ,arabische woorden niet genoeg aanduidt is die echter de meest gebruikelijke4 #ib ,de oorspronkelijke woorden luiden1 letterlijk vertaald3 ,heer der werelden1 hoewel lamina hier en in de andere hoofdstukken van den ,koran eigenlijk de drie soorten van redelijke schepselen beteekent2 zijnde3 menschen1 genin en engelen4 ,savary vertaalt het3 ,vorst der werelden4 #ic ,de profeten en de godsgezanten die ,mahomet vooraf gingen4 #id ,hiermede worden de ,joden en ,christenen bedoeld1 voor zij van hunne primitieve instellingen afweken1 maar niet de tegenwoordige belijders van den laatstgenoemden godsdienst die van de ware leer van ,jezus zijn afgeweken en in een doolhof van dwaling verward zijn 7,jallalo'ddin1 ,al ,beiddawi1 enz474 #ie ,dit hoofdstuk werd de ,koe genoemd1 omdat daarin1 onder anderen1 van de roode koe sprake is1 die ,mozes den kinderen ,israls gebood te slachten4 #if ,een groot deel der hoofdstukken van den ,koran dragen als titel1 of in het eerste vers1 eenige afzonderlijk staande letters4 ,naar de ,mahomedanen gelooven1 zijn het de bijzondere teekenen van den ,koran1 die vele diepe geheimen verbergen2 welker ware beteekenis nog aan geen sterveling is geopenbaard1 behalve aan hunnen profeet4 ,eenigen zeggen1 dat het beteekent ,allah latif magid3 ,god is genadig en moet verheerlijkt worden2 of ,ana bi mihi1 aan mij en van mij1 of ,ana ,allah lan1 ik ben de wijste ,god4 ,anderen weder zeggen1 dat ,amur li ,much is eene verkorting van ,amur li ,mahomet 7zeide mij ,mahomet71 en dat het door den schrijver van ,mahomet er bijgevoegd zou zijn4 #ig ,eigenlijk beteekent dit de zaken die afwezig1 op een grooten afstand1 of onzichtbaar zijn1 zoo als3 het paradijs1 de hel1 de opstanding en al wat op het punt van godsdienst1 bovenzinnelijk is4 #ih ,de ,muzelmannen gelooven dat ,god niet alleen geschreven openbaringen heeft gegeven aan ,mozes1 ,david1 ,jezus en ,mahomet1 maar ook aan vele anderen profeten 7zie ,reland1 de ,relig4 ,mohan1 bladz4 #cd en ,dissert4 de ,samaritanis1 pag4 #cd4 enz47 maar zij herkennen geen die1 den ,koran voorafgegaan zijnde1 thans voorhanden zijn1 uitgenomen den ,pentateuchus van ,mozes1 de psalmen van ,david en het evangelie van ,jezus1 welke1 naar zij nog zeggen1 voor ,mahomets tijd door de ,joden en ,christenen bedorven en vervalscht zijn1 waarom zij dan ook onze tegenwoordige afschriften daarvan voor onecht verklaren4 #ii ,het oorspronkelijk woord al-kherat beteekent eigenlijk het laatste gedeelte eener zaak1 en overdrachtelijk het toekomstige leven1 de laatste of toekomstige toestand na den dood1 en is het tegenovergestelde van aldonya1 deze wereld1 en aloula het tegenwoordige leven4 ,het hebreeuwsche woord 'hryt',hryt 7acharith71 van denzelfden stam1 wordt door ,mozes in die beteekenis gebruikt1 en is met de woorden3 laatste einde vertaald 7,numeri ,,xxiv 3 #bj1 ,deuter4 ,,viii 3 #af74 #ajj ,overal in den ,koran1 bedoelt ,mahomet met de menschen wier harten door ziekte zijn aangedaan1 de huichelaars1 of de menschen van een twijfelachtig en wankelend geloof4 ,hier en elders volgt hij dikwijls de andere gewijde schrijvers na1 met ,god de bekeering der boozen te doen voorkomen1 door op den geest van deze te werken4 #aja ,wij hebben het arabische woord ressoel1 bode1 afwisselend door profeet1 gezant of bode vertaald4 #ajb ,letterlijk vertaald zou dit moeten luiden3 ,verderft toch niet op de aarde3 waaronder door sommigen misdaden1 als3 roof1 geweld1 ongebondenheid en afgodendienst1 door anderen de verbreiding eener valsche leer en het bederven van de grondbeginselen des volks wordt verstaan4 ,om het contrast des te beter te doen uitkomen tusschen dezen zin en die waarmede het vers wordt besloten1 zou men dit laatste moeten vertalen met de woorden3 ,verre van dat2 wij verbeteren1 of1 gelijk anderen dit doen1 met de woorden wij zijn hervormers1 die door leer en voorbeeld ware vroomheid bevorderen4 #ajc ,de eerste metgezellen en volgelingen van ,mahomet 7,jallalo'ddin74 #ajd ,letterlijk vertaald zou dit moeten luiden3 met hunne duivelen4 ,het arabische woord chetan1 satan wordt niet alleen gebruikt voor satan of duivel3 hier doelt het op de joodsche en christelijke geestelijke4 ,mahomet maakt hier gebruik van het recht1 dat de ijveraars voor de meeste godsdiensten zich toeigenen1 om de belijders van andere godsdiensten te smaden4 #aje ,hier vergelijkt ,mahomet hen1 die niet in hem gelooven1 bij dengeen1 die een vuur tracht te ontsteken1 doch die zijne oogen sluit2 opdat hij het niet zie1 zoodra het opvlamt en licht geeft4 #ajf ,de tekst schijnt hier onvolmaakt te zijn1 en aangevuld te moeten1 worden met de woorden3 hij wendt zich af1 hij sluit zijne oogen of iets dergelijks4 #ajg ,de uitleggers geven aan deze woorden de beteekenis van3 zij zullen zich niet bekeeren4 #ajh ,hier vergelijkt ,mahomet de ongeloovige ,arabieren bij menschen1 die in een vreeselijken storm zijn4 ,om de schoonheid van deze vergelijking te begrijpen1 moet men weten2 dat de mahomedaansche leeraren zeggen1 dat het onweder een afbeelding of beeld van den ,koran zelf is2 de donder beteekent de bedreigingen die in dat boek voorkomen1 het werlicht de beloften en de duisternis de mysterin4 ,de angst voor de bedreigingen doen hen hunne ooren dicht stoppen2 als de beloften hun worden voorgelezen1 wachten zij met genoegen3 maar wanneer er iets geschiedt1 dat geheimzinnig of moeielijk te gelooven is1 staan zij stil1 en willen zich niet er aan onderwerpen1 geleid te worden4 #aji ,als een prediker in de moskee1 of een ,arabisch redenaar het volk aanspreekt1 gebruikt hij de woorden3 o ,menschen1 d4i4 o1 gij1 die naar mij luistert4 ,op dezelfde wijze worden die woorden in den ,koran niet gericht tot alle menschen1 tot de stervelingen1 maar tot de bewoners van ,mekka of van ,medina1 voor welke ,mahomet predikte4 ,al het gesprokene van ,mahomet1 zijne leerstellingen1 enz4 bezitten het eigenaardige1 dat zij van een actule en beperkte toepassing op de volkeren van ,arabi zijn1 zonder zich over de andere volkeren1 kortom over de geheele menschheid uit te strekken4 ,de uitleggers doen echter opmerken1 dat de woorden3 o ,menschen6 meer bijzonder op de bewoners van ,mekka zijn toegepast1 terwijl de bewoners van ,medina met de woorden3 o geloovigen1 o gij1 die gelooft1 worden aangesproken4 ,de bewoners der stad van ,mahomet volhardden nog in den afgodsdienst1 toen de bewoners van ,medina1 reeds den nieuwen profeet hadden aangenomen4 #aaj ,volgens sommigen3 uwe valsche goden of afgoden4 ,gewoonlijk worden echter de woorden min douni-'illahi vertaald met3 behalve ,god4 ,mahomet beschuldigt de ,arabieren niet1 uitsluitend en volstrekte goden te aanbidden maar onder ,gods leer1 die van andere godheden te mengen4 ,even zoo stemden de helden der klassieke oudheid er gaarne in toe1 den ,god der ,christenen en zijn ,zoon onder de godheden van den ,olympus te plaatsen1 maar niet om hun veelgodendom geheel op te offeren4 ,dit spruit uit verschillende plaatsen van den ,koran voort1 waar de afgodendienaars geacht worden de werking van het ,opwezen te erkennen4 #aaa ,d4i4 de steenen afgodsbeelden4 #aab ,sommige uitleggers 7o4a4 ,jallalo'ddin7 komen met die verklaring overeen1 veronderstellende1 dat de vruchten van het paradijs1 hoewel van verschillende grootte1 nochtans in kleur en uiterlijk aanzien overeen komen4 #aac ,de ,arabieren verweten ,mahomet1 onder de ernstige leeringen beelden uit platte zakken te mengen2 ,mahomet verdedigt zich hier tegen dit verwijt4 #aad ,betreffende de schepping van ,adam1 hier bedoeld1 hebben de ,mahomedanen verschillende bijzondere overleveringen4 ,zij zeggen dat de engelen ,gabril1 ,michal en ,israfil1 de eene na den andere1 door ,god werden gezonden1 om1 voor dat doel1 zeven handen aarde van verschillende diepten en kleuren te halen 7voor de verschillende menschenrassen volgens ,al ,termedi1 naar eene overlevering van ,abu ,musa al ,ashasi71 maar de aarde voor de gevolgen vreezende1 en begeerende1 dat zij ,god hare vrees zoude voorstellen1 dat het schepsel hetwelk ,god had geboden te vormen1 tegen ,hem zou opstaan en ,zijne vervloeking op haar zou nederzenden1 keerden de engelen terug1 zonder ,gods bevel te volbrengen1 waarop ,hij ,azral met denzelfden last nederzond1 die de opdracht zonder wroeging volbracht3 weshalve ,god dien engel opdroeg1 de zielen van de lichamen te scheiden4 ,hij werd daarom de engel des doods genoemd4 ,de aarde die hij had genomen1 was in ,arabi gehaald1 op eene plaats tusschen ,mekka en ,taf1 waar zij1 na eerst door de engelen gekneed te zijn1 door ,god zelf tot een menschelijken vorm werd gebracht1 en gedurende veertig dagen1 of1 zoo als andere zeggen1 een aantal jaren1 daar werd gelaten om te drogen 7vergelijk den ,koran #de;e hoofdstuk74 ,in dien tusschentijd werd deze dikwijls door de engelen bezocht1 en door ,eblis1 later duivel1 toen een der engelen1 die het dichtst bij ,gods tegenwoordigheid zijn geplaatst als de anderen4 ,deze echter1 niet tevreden dit te zien1 schopte den vorm met den voet1 tot hij geluid gaf1 en wetende dat ,god dit schepsel had bestemd om zijn beheerscher te zijn1 nam hij een geheim besluit1 het nimmer als zoodanig te erkennen4 ,hierna bezielde ,god de kleivorm1 en beschonk hem met eene verstandelijke ziel3 en toen hij hem in het paradijs had geplaatst vormde hij ,eva uit zijne linkerzijde4 7,khond ,amir1 ,jallalo'ddin ,comment1 in ,coran1 enz4 d',herbelot4 ,biblioth4 ,orient bladz4 #ee74 #aae ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk nedervallen1 tot het voorhoofd den grond rake1 dat de nederigste houding bij bewondering is1 en hetgeen men1 strikt genomen1 alleen aan ,god zou verplicht zijn2 maar somtijds wordt het in plaats daarvan gebruikt1 om de burgerlijke achting of hulde uit te drukken1 welke men schepselen bewijst 7,jallalo'ddin74 #aaf ,dit feit van den val des duivels heeft eenige overeenkomst met eene meening1 die onder de ,christenen reeds velen heeft bezig gehouden 7,irenaeus1 ,lact1 ,greg4 ,nyssen1 enz47 zijnde1 dat eenige van de engelen1 onderricht van ,gods voornemen1 om den mensch naar zijn beeld te vormen1 en de menschelijke natuur tot waardigheid te verheffen1 door die ,christus te doen toeigenen1 dachten1 dat hunne glorie daardoor zou worden verduisterd2 derhalve het geluk van den mensch benijdden1 en dus opstonden4 ,ook moet men wel opletten1 dat in het vorige vers ,mahomet zelf spreekt1 of de woorden van den engel ,gabril herhaalt4 ,in dit vers wordt ,god zelf geacht te spreken4 ,deze plotselinge verandering van persoon komt ieder oogenblik in den ,koran voor1 niet alleen in de verschillende verzen1 maar zelfs in dezelfde zinsnede4 ,daardoor zal de lezer kunnen oordeelen over de wanorde1 die door deze verandering in de volzinnen wordt veroorzaakt4 #aag ,blijkens hetgeen thans volgt1 plaatst ,mahomet dezen tuin1 of dat paradijs1 niet op de aarde1 maar in den zevenden hemel 7,zie ,marracc4 in ,alc4 bladz4 #bd74 #aah ,omtrent dezen boom1 of de verboden vrucht1 is de meening der ,mohamedanen even als die der ,christenen verschillend4 ,sommigen zeggen1 dat het een korenaar was2 anderen willen1 dat het een vijgenboom zou zijn geweest1 en anderen weder een wijnstok 7zie ,marracc4 in ,alc4 bladz4 #bb74 ,het verhaal van den val wordt zonder verdere omstandigheden in het begin van het #g;e hoofdstuk verhaald4 #aai ,de ,mahomedanen zeggen1 dat1 toen ,adam en ,eva uit het paradijs werden gedreven1 de eerste viel op het eiland ,ceylon of ,serendib1 en de tweede nabij ,djiddah1 7de haven van ,mekka7 in ,arabi1 en dat ,adam1 na eene scheiding van #bjj jaar1 om zijn berouw1 door den engel naar eenen berg nabij ,mekka werd geleid1 waar hij zijne vrouw vond en bekende2 welke berg thans den naam van ,arafat draagt1 en dat hij naderhand met haar naar ,ceylon terugkeerde waar zij de voortplanting van hun geslacht vervolgden4 ,het is niet onbelangrijk1 hier eene andere overlevering te vermelden1 betreffende de reusachtige gestalte onzer stamouders4 ,hun profeet1 zeggen de ,mohamedanen1 heeft bevestigd1 dat ,adam zoo lang was als een hooge palmboom 7,yahya72 doch dit is naar evenredigheid te groot1 indien het afdruksel op den top eens bergs1 op het eiland ,ceylon1 dat van zijnen voet is1 en te klein1 indien ,eva van zulk eene vreeselijke grootte was1 als gezegd wordt1 dat1 als haar hoofd op eene rots nabij ,mekka lag1 hare knien zich op twee andere in de vallei zouden hebben bevonden1 die op twee geweerschoten afstands van elkander verwijderd liggen4 ,deze berg thans ,pico de ,adam1 en bij de ,arabische schrijvers ,rahn genaamd1 is iets meer dan twee man hoog 7,zie ,moncony1 ,voyage1 #a;e gedeelte1 bladz4 #cgb enz4 en ,knox1 ,account of ,ceylon74 ,anderen 7,anciennes relations des ,indes1 bladz4 #c7 zeggen daarentegen1 dat hij zeventig cubitussen hoog is1 en dat1 wanneer ,adam een voet hier zette1 hij met den anderen in de zee stond4 #abj ,d4i4 menschen en ,duivelen4 #aba ,het ,arabische woord ai heeft in den ,koran verschillende beteekenissen1 omdat het niet alleen een teeken is1 maar vooral een teeken van openbaring des hemels en bijgevolg ook mirakel1 wonder1 enz4 uitdrukt4 ,bovendien wordt het ook voor een vers van den ,koran gebruikt1 aangezien ieder dier verzen als ,gods woord geacht1 en voor een mirakel en een waarschuwing gehouden wordt4 ,de zin is echter gemakkelijk uit den samenhang op te maken4 #abb ,de ,joden worden hier opgeroepen den ,koran te ontvangen1 tot vergelijking en bevestiging van den ,pentateuchus1 vooral met eerbiediging van ,gods eenheid en de zending van ,mahomet 7,yahya74 ,het wordt hun tevens verboden1 de plaatsen in hunne wet te verheelen1 welke voor die waarheden getuigen1 of die te verminken1 door het openbaar maken van valsche afschriften van den ,pentateuchus1 voor hetwelk de schrijvers slechts karig werden betaald1 7,jallalo'ddin74 #abc ,de uitleggers voegen er bij3 het muzelmansche gebed1 de muzelmansche aalmoes4 #abd ,het boek1 in den volstrekten zin1 beteekent3 elk geopenbaard boek1 de ,schriften2 tot de ,joden sprekende1 de ,pentateuchus2 tot de ,christenen3 het ,nieuwe ,testament2 het wordt ook op den ,koran toegepast4 ,wij willen te dien opzichte nog doen opmerken1 dat ,mahomet in zijne predicatin de afgodendienaars of onwetenden onderscheidt van hen1 die1 op welk tijdstip ook1 gewijde boeken hebben ontvangen4 ,deze laatsten worden gezin van het boek1 lieden der schriften genaamd4 #abe ,deze volzin wordt telkenmale letterlijk teruggevonden1 als er sprake is van de vervolgingen1 die de ,isralieten in ,egypte ondergingen4 ,men zou bijna zeggen1 dat ,mahomet dit wilde doen uitkomen4 ,indien men zich herinnert1 dat de afgodendienende ,arabieren de geboorte eener dochter als een groot ongeluk beschouwden1 moet men toegeven1 dat men geen ongunstiger licht op een heidenschen en ongeloovigen vorst 7waarvan ,pharao de type is7 kon werpen1 dan aanhoudend te wijzen op deze soort van voorkeur1 aan de dochters boven de zoons gegeven4 #abf ,zie het meer bijzondere verhaal van ,mozes en ,pharao in de hoofdstukken #g1 #bj1 enz4 #abg ,de persoon die dit kalf omverwierp was1 naar de ,mahomedanen zeggen1 niet ,aron1 maar ,al-,samri1 een der voorname mannen onder de kinderen ,israls1 en van wien eenige afstammelingen1 naar men beweert1 nog een eiland van dien naam in de golf van ,arabi zouden bewonen 7,geogr4 ,nubiens1 bladz4 #dg74 ,al-,samri ging verder1 en nam eenig stof van de voetstappen van het paard van den engel ,gabril1 die aan het hoofd van het volk reed1 en wierp het in den bek van het kalf1 dat onmiddellijk begon te loeien en levend werd 7,koran1 zevende hoofdstuk72 z sterk was de kracht van dit stof 7,jallalo'ddin2 zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orient1 bladz4 #fej74 #abh ,de onderscheiding3 el-forkan 7eigenlijk de verlossing7 wordt hier op den ,pentateuchus toegepast1 gelijk1 op andere plaatsen1 op den ,koran4 ,dit woord beteekent elk geopenbaard boek1 voor zooverre dit het veroorloofde van het verbodene onderscheidt4 ,men kan zeggen1 dat in ieder goddelijk boek1 het gedeelte1 hetwelk de gebruiken1 de spijzen1 enz4 behandelt1 el forkan 7onderscheiding7 heet1 evenals het dogmatische al-houda 7richting74 #abi ,de ,oostersche schrijvers zeggen1 dat deze kwartels van eene bijzondere soort waren1 die nergens anders dan in ,yemen werden gevonden1 vanwaar zij door een zuidewind in grooten getale naar het kamp der ,isralieten in de woestijn werden gevoerd 7,koran1 #g;e hoofdstuk74 ,de ,arabieren noemen deze vogels salw1 dat hetzelfde beteekent als het ,hebreeuwsche woord salwin4 ,deze hebben1 naar zij zeggen1 geene beenen1 maar worden geheel gegeten 7zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orint41 bladz4 #dgg74 #acj ,eenige uitleggers veronderstellen dat het ,jericho is1 anderen ,jeruzalem4 #aca ,het ,arabische woord is ,hittaton1 waaruit sommigen de beteekenis afleiden van de betuiging der eenheid ,gods1 zoo dikwijls door de ,mahomedanen gebruikt4 ,la ilha illa'llaho4 ,er is geen ,god buiten ,god4 #acb ,men gelooft dat in dit vers sprake is van het binnentrekken der ,isralieten in de stad ,jericho4 ,in plaats van het woord hittaton of hettat1 7aflaat1 genade7 zoo als hun dit bevolen was1 zouden de ,joden dit door het woord habatb 7korrel of gerstkorrel7 fishairat hebben vervangen1 en zich als plunderaars gedragen hebben4 ,het is overbodig de aandacht te vestigen op de anachronisme1 door den schrijver van den ,koran1 of liever zijne uitleggers begaan1 door den dood van ,mozes te mengen in de gebeurtenissen sedert zijnen dood voorgevallen1 zoo als het innemen van ,jericho4 #acc ,eene pestziekte1 die omstreeks #gj1jjj hunner heeft gedood 7,jallalo'ddin74 #acd ,numeri ,,xi1 #e1 enz4 ,volgens sommigen erwten4 #ace ,deze plaats1 even als vers #ei van het zes en twintigste hoofdstuk1 waarin de ,isralieten geacht worden naar ,egypte terug te keeren1 is een dier anachronismen1 waarvan de ,koran wemelt1 en die de groote onwetendheid van den ,arabischen profeet duidelijk aantoonen4 #acf ,uit deze woorden1 welke in het vijfde hoofdstuk worden herhaald1 hebben verschillende schrijvers 7,selden1 de ,jure ,nat4 et ,gentium sec4 ,hebr4 #a4 #f c4 #ab4 ,angel1 a4s4 ,joseph4 ,gazophy#a;ac4 ,persic4 p4 #cfe4 ,nic4 ,cusanus1 in ,cribatione ,alcorani1 #a4 #c1 c1 #b4 enz47 verkeerdelijk afgeleid1 dat de ,mahomedanen het als de leer van hunnen profeet hielden1 dat ieder mensch door zijn eigen godsdienst zou behouden zijn1 mits hij oprecht ware en een goed leven leidde4 ,het is waar1 dat velen hunner geleerden toestemmen1 dat dit de zin dezer woorden is1 7,chardin1 ,voyages1 #b;e deel1 bladz4 #cbf1 #cca7 maar zij voegen er bij1 dat de hier toegestane vrijheid spoedig werd herroepen1 omdat deze plaats door verschillende andere in den ,koran is afgeschaft1 welke uitdrukkelijk verklaren1 dat niemand zalig zal zijn1 die niet tot het ,mahomedaansche geloof behoort4 ,vooral blijkt dit uit de woorden in het derde hoofdstuk1 vers #gi4 ,hoewel anderen van oordeel zijn1 dat deze plaats niet afgeschaft is1 maar die op eene andere wijze verklaren1 zeggen zij1 dat de bedoeling is1 dat niemand1 hetzij hij ,jood1 ,christen of ,sabest is1 van de zaligheid uitgesloten zal zijn1 mits hij zijn verkeerden godsdienst verlate en ,muzelman worde1 hetgeen1 naar zij zeggen1 wordt aangeduid door de woorden3 ,indien zij slechts aan ,god en aan den jongsten dag gelooven en weldoen1 zullen zij door hunnen ,heer beloond worden4 #acg ,naar de overlevering der ,mahomedanen1 zouden de ,isralieten hardnekkig geweigerd hebben1 de wet te ontvangen1 en zou ,god1 om hen te verschrikken1 den berg ,sina van zijne wortelen losgescheurd en boven hun hoofd gehouden hebben4 #ach ,de legende1 waarop deze plaats betrekking heeft1 is de volgende3 in de dagen van ,david1 woonden verschillende ,isralieten in de stad ,ailah of ,elath1 aan den ,roode zee1 waar de visschen gewoon waren op den avond van den sabbath in grooten getale aan den oever te komen3 zij bleven daar gedurende den sabbath1 om hen te verleiden1 en den daarop volgenden nacht keerden zij naar de zee terug4 ,na eenigen tijd verwaarloosden eenige inwoners ,gods bevel1 en vingen visch gedurende den sabbath2 zij groeven later kanalen naar zee1 opdat de visschen zouden kunnen binnenkomen1 en voorzagen die van sluizen1 die zij gedurende den sabbath schutteden1 om den terugkeer der visschen naar de zee te beletten4 ,het overige gedeelde van de inwoners1 die den sabbath streng vierden1 gebruikte overreding en kracht om deze goddeloosheid tegen te gaan1 maar zonder gevolg3 de zondaren vermeerderden slechts en werden hardnekkiger1 waarop ,david de sabbathschenders vloekte en ,god hen in apen veranderde4 ,men zegt1 dat iemand1 die naar zijn vriend ging zien1 welke onder hen was1 hem in de gedaante van een aap vond1 wild met zijne oogen rondwarende1 en toen vroeg of hij niet een zulk was4 ,de aap maakte een teeken met zijn hoofd1 dat hij dit was1 waarop de andere tot hem zeide3 ,heb ik u niet geraden af te laten1 waarop de aap schreide4 ,de ,mahomedanen voegen er bij1 dat dit ongelukkige volk drie dagen in dien staat bleef1 daarna verstrooid1 7,abul'feda7 en door een storm in de zee gedreven werd4 #aci ,de ,joden hadden ,mozes gevraagd1 een moordenaar te ontdekken4 ,hoe daartoe te geraken8 ,mozes gebood eene koe te slachten1 hetwelk oppervlakkig in geen verband stond met den moord4 ,zie hier hoe deze overlevering luidt3 ,een zeker man liet bij zijnen dood aan zijnen zoon1 toen nog een kind1 een koekalf na1 hetwelk in de woestijn rondzwierf1 tot het op zekeren ouderdom was gekomen1 toen de moeder den zoon verhaalde1 dat de vaars hem toebehoorde1 en hem bad haar te gaan halen en voor drie goudstukken te verkoopen4 ,toen de jongeling met zijne vaars op de markt kwam1 hield hem een engel staande1 die in een gedaante van een mensch was en bood hem zes goudstukken voor het dier1 doch hij wilde het geld niet aannemen1 zonder de toestemming zijner moeder te hebben gevraagd4 ,toen hij die had verkregen1 keerde hij naar de markt terug1 en ontmoette den engel1 die hem thans het dubbele voor het dier bood1 mits hij daarvan niets aan zijne moeder zeide2 maar de jongeling sloeg het aanbod af1 ging heen en maakte zijne moeder met dit aanbod bekend4 ,de vrouw bespeurde dat het een engel was1 bad haren zoon terug te keeren en hem te vragen1 wat men met het kalf moest doen2 waarop de engel den jongeling vertelde1 dat binnen korten tijd de kinderen ,israls het dier tot elken prijs zouden willen koopen4 ,spoedig hierna geschiedde het dat een ,israliet1 ,hammiel genaamd1 door een zijner verwanten was gedood1 die om ontdekking te voorkomen1 het lijk naar eene plaats had vervoerd1 welke aanmerkelijk was verwijderd van de plaats waar de moord was geschied4 ,de vrienden van den verslagene beschuldigden verschillende andere personen bij ,mozes van den moord2 maar de beschuldigden loochenden de daad1 en daar er geen bewijs was om hen te overtuigen1 gebood ,god eene koe1 met die en die bijzondere kenteekenen1 te dooden1 maar aangezien er geene andere was1 welke aan de beschrijving voldeed1 dan het kalf van den wees1 waren zij verplicht het dier te koopen voor zooveel geld als de eigenaar verlangde3 volgens sommigen was dat voor het gewicht van het dier aan goud1 en volgens anderen tien maal zooveel4 ,toen het dier geofferd was1 en het lijk van den man1 volgens het goddelijke gebod1 met een gedeelte er van gestreken was1 herleefde het3 de man stond op1 noemde den persoon die hem had gedood1 waarop hij dadelijk weder dood nederviel4 7,abul'feda74 ,de geheele geschiedenis schijnt te zijn ontleend aan die van de roode vaars welke volgens het gebod der wet1 door de ,joden moest worden gedood1 en waarvan de asch moest worden bewaard1 om degenen te reinigen die een dood lichaam hadden aangeraakt 7,num4 ,,xix71 en aan dat van de vaars1 welke geslacht moest worden tot boete van een moordenaar1 van wiens daad men niet zeker was 7,deuteron4 ,,xxi1 #a-i74 #adj ,om den buitengemeenen prijs dien zij genoodzaakt waren voor de vaars te betalen4 #ada ,zijnde haar tong1 of het eind van haren staart4 #adb ,volgens eenigen te strijken4 #adc ,hier beschuldigt ,mahomet de ,joden weder1 de afschriften der gewijde boeken te veranderen1 met het doel om er alle plaatsen uit te verwijderen1 waarin de zending van den ,arabischen profeet werd voorspeld4 #add ,volgens een der schrijvers 7,jallalo'ddin7 is dit veertig2 aangezien het getal der dagen waarop hunne voorvaderen het gouden kalf dienden1 veertig was1 na welken tijd naar zijn zeggen1 hunne straf ophoudt4 #ade ,in dit geval verstaan de uitleggers in het algemeen1 onder slechte daden1 veelgodendom of afgodendienarij1 welke zonde1 behalve wanneer men haar in dit leven berouwt1 naar de meening der ,mahomedanen onvergeefelijk is1 en door eeuwige verdoemenis wordt gestraft4 ,alle andere zonden zullen1 naar hunne meening1 na verloop van tijd vergeven worden4 ,daarom is dit1 naar hunne meening eene onvergeefbare goddeloosheid1 welke in het ,n4,t4 de zonde tegen den ,heiligen ,geest wordt genoemd4 #adf ,deze plaats werd geopenbaard bij gelegenheid dat er herhaalde twisten waren gerezen tusschen de ,joden van de stammen van ,koreidha1 en die van ,al-,aws1 ,al-,nadhir en ,al-,khasraj1 welke zoo hoog liepen1 dat zij naar de wapens grepen1 elkanders woonplaatsen vernielden en elkar uit de huizen joegen3 maar wanneer er een gevangen genomen werd1 maakten zij hem weder vrij4 ,toen men hun vroeg1 waarom zij op deze wijze handelden1 zeiden zij3 ,dat hunne wet hun gebood de gevangenen de vrijheid te hergeven1 maar dat zij vochten uit vrees1 dat hunne oversten gering geschat zouden worden 7,jallalo'ddin74 #adg ,men verbeelde zich niet dat ,mahomet hier den heiligen geest naar christelijke begrippen bedoelt4 ,de uitleggers zeggen3 die heilige geest was de engel ,gabril1 welke ,jezus volgde en hem steeds vergezelde 7,jallalo'ddin74 #adh ,het is bijna overbodig te zeggen1 dat dit beteekent3 ,onze harten zijn verstokt1 onvatbaar voor de rede4 #adi ,de ,koran4 #aej ,de ,pentateuchus4 #aea ,zie ,exodus ,,xxxii1 #bj1 ,deuteron4 ,,ix1 #ba4 #aeb ,mahomet maakt hier gevolgtrekkingen uit de ongehoorzaamheid hunner voorvaderen1 die het kalf aanbaden1 op denzelfden tijd dat zij voorgaven in de wet van ,mozes te gelooven1 en dat het geloof der ,joden in dien tijd ijdel en huichelachtig was1 daar zij hem verwierpen1 die daarin werd gezegd een bedrieger te zijn 7,jallalo'ddin74 #aec ,de uitleggers zeggen1 dat de ,joden vroegen1 welke engel het was die ,mahomet de goddelijke openbaringen bracht1 en toen men zeide dat dit ,gabril was1 antwoordden zij1 dat die hun vijand was en de boodschapper van toorn en straf1 maar indien het ,michal ware geweest1 zouden zij in hem hebben geloofd1 omdat die engel hun vriend was1 en de boodschapper van vrede en overvloed4 ,zij zeggen dat bij die gelegenheid deze plaats werd geopenbaard 7,jallalo'ddin1 ,al-,zamakh1 ,yahya74 ,dat ,michal inderdaad voor den beschermenden of ondersteunenden engel der ,joden gold1 weten wij uit de schrift 7,dan4 ,,xii1 #a71 terwijl het schijnt dat ,gabril1 gelijk de ,perzianen van hem zeggen1 als de engel van openbaringen werd aangezien1 die dikwijls met zendingen van dien aard werd afgezonden 7,dan4 ,,viii1 #af en ,,ix1 #ba ,lucas #a2 #ai #bf71 om welke reden het waarschijnlijk is1 dat ,mahomet voorgaf1 dat deze de engel was van wien hij den ,koran ontving4 #aed ,zijnde de openbaringen van dit boek4 #aee ,nadat de duivelen ,salomo1 met ,gods verlof1 zonder gevolg in verzoeking hadden gebracht1 maakten zij van een listig bedrog gebruik om zijnen naam te besmetten4 ,daarom schreven zij verschillende tooverboeken1 verborgen deze onder den troon van dien vorst en vertelden de voornaamste lieden na zijnen dood1 dat1 indien men wilde weten op welke wijze ,salomo zijne onbeperkte macht over menschen1 geesten en de winden had verkregen1 men slechts onder zijnen troon behoefde te zoeken4 ,toen men dit deed1 vond men1 de opgenoemde boeken1 die goddelooze bijgeloovigheden bevatten4 ,de beschaafde lieden weigerden de booze kunsten te leeren1 die daarin waren bevat1 maar het lagere gedeelte des volks deed het1 en de priesters maakten dit schandelijk verhaal van ,salomo bekend1 hetwelk gezag onder de ,joden verkreeg tot ,god1 gelijk de ,mahomedanen zeggen1 dien koning door den mond van hunnen profeet zuiverde1 met de verklaring1 dat ,salomo geen afgodendienaar was 7,yahya1 ,jallalo'ddin74 #aef ,sommigen zeggen slechts dat dit twee toovenaars of engelen waren1 door ,god tot de menschen gezonden om hun de tooverkunst te leeren en hen in verzoeking te brengen 7,jallalo'ddin74 ,anderen vertellen eene langere fabel1 t4w4 dat de engelen hunne verrassing over de goddeloosheid der zonen van ,adam kenbaar maakten1 nadat reeds profeten1 met goddelijke opdrachten tot hen waren gezonden2 waarop ,god verzocht1 twee uit hun midden te kiezen1 om als rechters op de aarde gezonden te worden4 ,hierop kozen zij ,haroet en ,maroet1 die hunnen last gedurende eenigen tijd met oprechtheid uitvoerden1 tot ,zohara of de planeet ,venus nederdaalde en voor hen verscheen in de gedaante eener schoone vrouw1 die een klacht tegen haren echtgenoot inbracht 7hoewel anderen zeggen dat het eene werkelijke vrouw was74 ,zoodra zij haar zagen1 werden zij bekoord en trachtten haar te verleiden1 maar zij steeg ten hemel1 waar de engelen mede terugkeerden2 doch deze werden daar niet meer toegelaten4 ,door de tusschenkomst van zekeren vromen man werd hun de keuze vergund1 of zij in dit1 of wel in het volgende leven wilden gestraft zijn1 waarop zij het tegenwoordige kozen4 ,zij ondergaan thans hunne straf daarvoor te ,babel1 waar zij tot den jongsten dag zullen blijven4 ,zij voegen er bij1 dat indien iemand de tooverkunst wil leeren1 hij tot hen moet gaan om hunne stem te hooren1 hoewel men hen niet kan zien 7,yahya1 enz474 ,dit verhaal is door ,mahomet geheel ontleend aan de ,perziaansche magie1 die vermeldt dat twee oproerige engelen van dezelfde namen1 thans op het grondgebied van ,babel ieder bij hunnen voet1 met hunne hoofden naar beneden 7,hyde1 cap4 #ab7 hangen4 #aeg ,deze twee ,arabische woorden hebben beide dezelfde beteekenis1 zijnde3 ,zie op ons1 en duiden eene wijze van groeten aan4 ,mahomet heeft eene grooten tegenzin van het eerste1 omdat de ,joden het dikwijls als eene bespotting gebruikten4 ,naar het schijnt doelen de uitleggers daarmede op het ,hebr4 woord dzrv hetwelk beteekent slecht of ongelukkig zijn4 #aeh ,namelijk om ,god te zien4 #aei ,woordelijk vertaald zou dit luiden3 tot ,god met zijn bevel1 of met zijne zaak komt2 want het woord amr1 hetwelk order of bevel beteekent1 wordt ook dikwijls in den zin van ding1 zaak1 gebeurtenis enz4 gebruikt4 ,de zaak van ,god is een duidelijke gebeurtenis1 een daad der voorziening1 die het aanzien der dingen verandert4 #afj ,dat is3 ,aan de eenheid van ,god gelooft 7,jallalo'ddin74 ,de voorafgaande woorden luiden oorspronkelijk3 hij die moeslim 7muzelman7 zal worden4 ,dit woord beteekent3 aan ,gods wil onderworpen zijn2 die zich geheel aan ,god heeft overgegeven4 ,in het voorbijgaan doen wij opmerken1 dat de ,mahomedanen onderscheid maken tusschen moeslim en moemin 7geloovige74 ,het eerste heeft betrekking tot de uiterlijke uitoefening1 tot de godsdienstige daden door ,mahomet ingesteld2 het andere gaat op het levendige en oprechte geloof4 ,de ,perzianen 7de ,chiiten7 willen b4v4 in hunnen haat tegen de ,turken 7,sunniten7 wel erkennen1 dat zij moeslimin 7muzelmannen7 zijn1 maar den naam van moeminin 7ware geloovigen7 willen zij hun natuurlijk niet toekennen4 #afa ,hiermede bedoelt ,mahomet de afgodendienende ,arabieren1 die tot dien tijd geenerlei openbaring1 geen gewijd boek hadden ontvangen1 terwijl de ,joden en ,christenen de schriften bezaten4 #afb ,dit vers wordt wersproken door vers #aci van ditzelfde hoofdstuk4 ,de tempel van ,ka'ba in ,mekka is bepaald aangeduid als de zijde1 waarheen de muzelmannen zich bij hun gebed moeten keeren4 #afc ,telkenmale als ,mahomet de woorden aanhaalt3 ,god heeft een zoon1 kinderen1 dochters enz41 waarmede hij het geloof der ,christenen en afgodendienende ,arabieren bedoelt1 voegt hij er het woord sobhanahoe1 door zijne glorie1 bij2 dat is3 die lastering zij verre van zijne glorie4 #afd ,dat is3 na de openbaring van den ,koran4 #afe ,god beproefde ,abraham hoofdzakelijk door hem te gebieden zijnen geboortegrond te verlaten en zijn zoon op te offeren4 ,de uitleggers veronderstellen echter1 dat de hier besproken beproeving alleen betrekking heeft op sommige ceremonin3 zooals de besnijding1 pelgrimstocht naar den ,ka'ba1 verschillende reinigingsplechtigheden1 en dergelijke 7,jallalo'ddin74 #aff ,dit woord is oorspronkelijk ,imam1 welke titel door de ,mahomedanen aan hunne priesters wordt gegeven1 die de gebeden in hunne mosken aanvangen1 en waarna de geheele gemeente volgt4 #afg ,dit is de tempel van ,caaba of ,ka'ba 7in ,mekka7 welke gewoonlijk het huis wordt genoemd4 ,omtrent de heiligheid van dit gebouw en andere bijzonderheden1 zie de inleiding tot dit werk4 #afh ,hier wordt eigenlijk het binnenste gedeelte van den ,ka'batempel bedoeld1 waar de ,mahomedanen een indruk van ,abrahams voet in een steen meenen te zien4 #afi ,hieronder moet men eene bepaalde daad van vroomheid verstaan die daarin is gelegen1 dat men gedurende uren1 en zelfs dagen lang1 zittend of geknield in eene moskee blijft4 #agj ,zie hierboven de noot van vers #ajf4 ,door ,abraham het woord muzelman in den mond te leggen1 wil ,mahomet zijne godsdienst aan den oorspronkelijken godsdienst1 of die van ,abraham vasthechten1 welke1 volgens hem1 te gelijk de natuurlijke godsdienst van den mensch is4 ,de overlevering legt aan ,mahomet deze woorden in den mond3 ,ieder mensch wordt als muzelman geboren3 zijne ouders maken hem tot ,jood1 ,christen of ,vuuraanbidder4 #aga ,dit is de ,koran4 #agb ,onder doop verstaan de uitleggers3 den godsdienst en de besnijdenis1 die ,god bij de schepping der menschen instelde1 en waarvan de teekenen in den mensch bestaan1 evenals de sporen van het water op de kleederen van den gedoopte4 ,waarschijnlijk heeft ,mahomet dit woord aan de ,christenen1 of liever aan de ,joden ontleend1 bij welke het bad en de indompeling nog heden ten dage bestaan4 ,het ,arab4 woord sebgha beteekent dan ook doop of eigenlijk indompeling4 #agc ,deze woorden werden1 volgens de uitleggers1 geopenbaard1 omdat de ,joden volhielden1 dat zij de schriften het eerst hadden ontvangen2 dat hunne tora 7,pentateuchus71 of leer1 ouder was1 en dat geen profeet onder de ,arabieren zou kunnen opstaan1 en indien dus ,mahomet een profeet was1 hij uit hun volk moest zijn voortgekomen4 #agd ,in den beginne werd door ,mahomet en zijne volgelingen geene bijzondere richting in acht genomen1 in het wenden van hun aangezicht naar eene of andere plaats of wereldstreek bij het gebed1 daar zij zeiden1 dat dit volkomen onverschillig was4 ,later1 toen de profeet naar ,medina vluchtte1 zeide hij hun1 dat zij zich naar den tempel van ,jeruzalem moesten richten 7waarschijnlijk om zich bij de ,joden bemind te maken1 bij wie dat gebruik toen1 evenals thans nog1 bestond71 hetgeen zij gedurende zes of zeven maanden als gebod in acht namen4 ,maar hetzij omdat hem dit bij de ,joden weinig baatte1 hetzij hij1 op de andere zijde1 wanhoopte1 de afgodendienende ,arabieren tot zich te voeren1 welke hunnen eerbied voor den tempel van ,mekka niet konden vergeten1 althans hij gebood1 dat men in het vervolg bij het gebed naar den laatstgenoemde zou gekeerd zijn4 ,deze verandering werd gemaakt in het tweede jaar van ,hedjira 7zie ,abulf4 ,vit4 ,moham blz4 #ed71 en veroorzaakte dat velen van hem afvallig werden1 die gebelgd waren over zijne onstandvastigheid4 7,jallalo'ddin74 ,kebla is de gezichts-richting4 #age ,volgens de uitleggers beteekent dit1 dat de ,arabieren een rechtvaardig en goed volk zijn3 dat zij zich aan geene buitensporigheden der andere volkeren schuldig maken1 die bij hen zijn getemperd door eene aangeboren bedaardheid4 ,deze uitleggingen klinken niet zeer voldoende4 #agf ,dat is3 ,zij die tot het ,jodendom terug keerden4 #agg ,dat wil zeggen3 ,zij die1 vr definitieve instelling van de ,kebla van ,mekka1 zich bij hun gebed naar de zijde van ,jeruzalem wendden1 zullen daarom toch hunne belooning in den ,hemel ontvangen4 #agh ,de ,joden en de ,christenen1 welke elkanders ,kebla niet volgen4 #agi ,dit is1 dat zij in den grond van de waarheid zijner zending overtuigd zijn4 #ahj ,deze uitdrukking1 die dikwijls in den ,koran wordt gebruikt1 beteekent3 overal den oorlog tegen de ongeloovigen ondernomen1 tot voortplanting van het geloof van ,mahomet4 #aha ,de zielen van martelaars 7gelijk zij geacht worden te zijn1 welke in gevechten met ongeloovigen worden gedood7 zegt ,jallalo'ddin1 zijn in de kroppen van groene vogels1 die in het paradijs overal mogen vliegen waar het hun behaagt1 en zich met de vruchten mogen voeden1 die zich aldaar bevinden4 #ahb ,de ,mahomedanen houden zich strikt aan dit bevel4 ,telkenmale dat hun een groot ongeluk overkomt1 roepen zij met kalmte en vastberadenheid deze woorden uit4 #ahc ,safa en ,merwa zijn twee bergen nabij ,mekka1 waar van oudsher twee afgodsbeelden stonden1 welke de afgodendienende ,arabieren gewoon waren te aanbidden en eer te bewijzen4 ,jallalo'ddin zegt dat deze plaats werd geopenbaard1 omdat de volgelingen van ,mahomet er een gemoedsbezwaar uit maakten1 rondom deze bergen te gaan1 gelijk de afgodendienaars deden4 ,maar de ware reden1 waarom hij dit overblijfsel van het oude bijgeloof toeliet1 schijnt veeleer gelegen te zijn1 in de moeilijkheid die ,mahomet er in zag1 het te verbieden4 ,daarom zegt ,mahomet1 dat de bergen gedenkteekenen van ,god zijn4 #ahd ,dit zijn de engelen1 de geloovigen en alle zaken in het algemeen 7,jallalo'ddin74 ,yahya meent echter1 dat het de vloeken zijn die over de boozen worden uitgesproken1 als zij het uitschreeuwen1 onder de straf van het graf1 door allen die hen hooren2 dat is door alle schepselen1 de menschen en geesten uitgezonderd4 #ahe ,of gelijk ,jallalo'ddin het uitdrukt3 ,god zal hun berouw afwachten4 #ahf ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk3 die genoodzaakt of gedwongen zijn1 persoonlijke diensten zonder loon te verrichten1 welke soort van diensten dikwijls door de ,oostersche vorsten van hunne onderdanen gevorderd1 en door de ,grieksche en ,latijnsche schrijvers ,angaria genoemd wordt4 ,de schrift vermeld dikwijls deze soort van dwang of macht4 7,matth4 ,,xxvii1 #cb1 enz47 #ahg ,dit is3 als de uitventers van logens1 of de hoofden van nieuwe secten1 op den jongsten dag hunne leerlingen zullen verzaken en zich de handen zullen wasschen1 alsof zij niet medeplichtig waren aan hun bijgeloof4 #ahh ,om deze reden zeggen de ,mahomedanen altijd1 als zij een dier slachten om zich daarmede te voeden ,bismi'llah1 of in den naam van ,god4 ,is dit verzuimd1 dan achten zij het eten daarvan niet geoorloofd4 #ahi ,daar de ,koran in het algemeen zeer kort is in zijne wettelijke bepalingen1 moet dit niet te strikt worden opgevat2 want overeenkomstig de ,sonna 7de overlevering7 wordt een man mede ter dood gebracht als de moordenaar eener vrouw4 ,men moest ook acht geven op het verschil van godsdienst1 zoodat een ,mahomedaan1 al ware het een slaaf1 niet voor een ongeloovige werd ter dood gebracht1 al ware deze een vrij persoon4 ,de burgerlijke magistraten zijn echter niet altijd verplicht ingevolge deze laatste uitlegging van de sonna te handelen4 #aij ,door broeder moet men hier een ander man1 een ,arabier1 maar vooral een geloovige verstaan4 #aia ,de gewoonte in de ,mahomedaansche landen1 vooral in ,perzi 7zie ,chardin1 ,voyage de ,perse1 ,i,ie ,deel1 bladz4 #bii enz47 is1 dat de moordenaar in hunne handen worden gesteld om ter dood gebracht te worden1 of dat zij eene geldelijke voldoening verlangen4 #aib ,dit is1 dat de vrees der wedervergelding de menschen terughoudt en hem van een moord verwijdert4 #aic ,dit beteekent1 dat het legaat der derde gedeelte van het vermogen des testamenteurs niet mocht overschrijden1 noch gegeven mocht worden aan iemand die het niet noodig had4 ,maar dit bevel wordt wersproken door de wet op de erfenissen4 #aid ,woordelijk vertaald zou dit moeten luiden3 zijne misdaad valt terug op hen die het verminken2 dit is1 dat men den testateur geen verwijt zou kunnen doen omtrent ongunstige beschikkingen welke men hem toeschrijft1 maar wel aan hem die deze bij de overbrenging verminkt heeft4 #aie ,de verklaarders verschillen zeer vaak omtrent den zin dezer plaats1 daar zij het voor zeer onwaarschijnlijk houden dat het een volk geheel vrij zou zijn gelaten1 al of niet te vasten1 door het op deze wijze te bepalen4 ,jallalo'ddin veronderstelt daarom1 dat dit alleen vergund is aan hen die niet in staat zijn te vasten1 hetzij door ouderdom1 hetzij door gevaarlijke ziekten2 maar later zegt hij1 dat het in den aanvang van het ,mahomedanismus1 vrijgelaten was1 te kiezen2 of zij wilden vasten of een armen man voeden1 welke vrijheid spoedig daarna weder werd teruggenomen4 ,deze plaats is dan ook in tegenspraak met diegene1 welke luidt3 ,daarom laat hem welke in die maand tegenwoordig is1 dezelfde maand vasten4 ,hij voegt er echter hij1 dat in deze afschaffing de vrouwen niet zijn begrepen die een kind hebben1 of zij die zogen1 opdat daardoor het kind niet zou lijden4 #aif ,overeenkomstig de gewone hoeveelheid1 die een man per dag verbruikt en de gewoonte der plaat 7,jallalo'ddin74 #aig ,dat is3 ,te huis1 en niet op eene vreemde plaats1 waar de vasten niet gehouden kunnen worden1 of op reis4 #aih ,in het begin van het ,mahomedanisme sliepen zij niet bij hunne vrouwen gedurende de vasten1 noch aten of dronken na den avond maaltijd4 ,maar beide zaken worden door deze plaats weder geoorloofd4 7,jallalo'ddin74 #aii ,de grenzen die ,god heeft gesteld3 dit beteekent de grenzen of de perken1 waarmede ,god zijne wetten heeft omringd4 ,vandaar wordt het woord grens 7in het ,arabisch hadd1 meervoudig hodoed7 als voorschrift der wet gebruikt4 ,deze uitdrukking herinnert aan die van sepes legis1 welke op de wetten van ,mozes is toegepast4 #bjj ,de verzen van den ,koran4 #bja ,hiermede worden de hazardspelen1 de weddenschappen en de geschenken bedoeld1 waarmede men de rechters omkoopt4 #bjb ,toen de ,arabieren van den pelgrimstocht van ,mekka terug kwamen1 achtten zij zich geheiligd4 ,in plaats dus van den gewonen ingang hunner woning binnen te gaan1 dien zij als ongewijd beschouwden1 maakten zij daartoe eene opening aan de andere zijde hunner woning4 ,hier wordt dit gebruik door ,mahomet veroordeeld4 #bjc ,met deze uitdrukking wordt bedoeld1 den oorlog voor ,gods zaak te voeren4 ,de bevelen in de verzen #ahf tot #aij zijn gelegenheidsbeschikkingen1 die betrekking hebben op de afgodendienaars van ,mekka1 zooals uit verschillende uitdrukkingen blijkt4 ,op dat tijdstip was ,mahomet nog geen meester van ,mekka1 en zijne stelling noopte hem slechts verdedigenderwijze te handelen1 zoodat daar de aanvallende strijd volstrekt verboden is4 ,men moet daaruit echter niet afleiden1 dat deze bevelen in staat zijn1 het geloof en de getrouwheid der ,muzelmannen te ketenen4 ,de woorden3 doodt hen overal waar gij hen zult vinden1 en verjaagt hen van waar zij u hebben verjaagd1 even als3 tot dat elke geloofsbelijdenis die van den eenigen ,god zij1 laten zulk eene leemte1 dat het niet te verwonderen is1 dat de ,islamieten zich soms vrij achtten omtrent de verbintenissen met de volkeren van een ander geloof aangegaan1 als hunne krachten1 of de gunstige omstandigheden1 hun veroorloofden1 de landen te heroveren1 die hunne heerschappij hadden afgeschud4 #bjd ,dat is3 indien gij aangevallen wordt gedurende eene der heiligmaanden1 of op geheiligde plaatsen1 is het u veroorloofd1 vergelding te nemen in die zelfde maanden en op die zelfde plaatsen4 #bje ,dit beteekent3 ,werkt niet mede tot uw eigen verderf1 door uwe medewerking te weigeren in de oorlogen tegen ongeloovigen1 en gedoogt daardoor niet dat deze krachtig worden4 #bjf ,de bedevaart elhadjdj moet in de drie maanden chewwal1 dhoehl-kade en dhoel-kidjdjeh verricht worden1 en om die mede te maken1 moet men zich met een bedevaartgangersmantel kleeden1 zich van de jacht en de vrouwen onthouden1 zich het hoofd niet scheren1 enz4 ,dit scheren was een teeken1 dat ze hunne geloften vervuld en al de ceremonin van den pelgrimstocht hadden gevierd4 ,het bezoek aan den tempel elomra eischt deze plechtigheden niet4 #bjg ,dat is drie dagen vasten1 of zes arme lieden voeden4 #bjh ,zie de noot #c op deze bladz4 #bji ,naar het gevoelen van de uitleggers beteekenen deze woorden3 ,het is u veroorloofd1 de vermeerdering van uwe bezitting door den koophandel te beproeven1 zelfs gedurende den tijd dat gij als bedevaartgangers te ,mekka komt4 ,de afgodendienende ,arabieren1 die mede den pelgrimstocht naar ,mekka volbrachten1 dreven handel op de nabij gelegen markten van ,okadh1 ,medjionna1 enz4 ,sedert de komst van ,mahomet onthielden de ,muzelmannen zich gedurende den pelgrimstocht van den handel1 vreezende dat zij daardoor zouden zondigen4 ,mahomet veroorloofde het1 om velen hunner niet van hun eenig middel van bestaan te berooven4 #baj ,een berg nabij ,mekka1 aldus genaamd omdat ,mahomet hier zijne vrouw aantrof en haar na eene lange scheiding bekende 7zie noot op vers #cd van de #b;e soera74 ,anderen zeggen1 dat ,gabril1 nadat hij ,abraham met al de heilige ceremonin had bekend gemaakt1 naar dien berg kwam4 ,mahomet vroeg1 of hij de ceremonin kende1 die hij hem had getoond1 waarop ,abraham bevestigend antwoordde2 sinds dien tijd wordt die berg aldus genoemd 7,al ,hasan74 #baa ,al ,masher al haram4 ,omtrent dien berg wordt ook gezegd1 dat1 toen ,mahomet zich eens daarop had begeven om te bidden1 zijn gezicht met stralen werd omgeven4 7,jallalo'ddin47 ,bobovius noemt hem ,forkh 7de ,peregr4 ,meccana1 bladz4 #ae7 hoewel de ware naam ,kazah schijnt te zijn4 ,de verandering in eerstgenoemden naam moet alleen aan verschil van punctuatie der ,arabische letters worden toegeschreven4 #bab ,want hij zal alle schepselen in een halven dag richten4 7,jallalo'ddin47 #bac ,de eigenlijke woorden zijn3 ,herinnert u ,god4 ,deze woorden kunnen nu eens in een algemeenen zin opgenomen worden1 dan weder1 in dien van3 ,herinnert den naam van ,god1 bidt ,god1 doet godvruchtige daden4 ,de samenhang moet den zin bepalen4 #bad ,de hier bedoelde persoon is ,akhnas ,ebn ,shorak1 die zwoer in ,mahomet te gelooven1 en voorgaf een zijner vrienden te zijn4 ,maar ,god openbaarde hier den profeet der huichelarij en goddeloosheid van dien persoon4 #bae ,de persoon die hier bedoeld wordt1 is zekere ,soheib1 die1 door de afgodendienaars van ,mekka vervolgd1 naar ,medina vluchtte om ,mahomet op te zoeken1 terwijl hij al zijne bezittingen in handen zijner vervolgers liet4 #baf ,onder dien naam zijn alle soorten van sterke en bedwelmende dranken begrepen4 #bag ,het oorspronkelijke woord al ,meiser beteekent eigenlijk een bijzonder spel1 dat met pijlen wordt gespeeld1 en hetwelk bij de heidensche ,arabieren veel in gebruik was4 ,maar door gelukspel moeten hier verstaan worden alle spelen1 welke ook1 die aan kans of toeval 7hazard7 onderworpen zijn1 zooals dobbelsteenen1 kaarten1 enz4 #bah ,door deze woorden veronderstellen sommigen1 dat alleen het buitensporig drinken en dikwijls spelen verboden is 7,jallalo'ddin en ,al ,zamakhshari74 ,zij denken mede1 dat het matig gebruik van wijn veroorloofd is door vers #fi van de #af;e soera4 ,de meer algemeene meening is1 dat zoowel het drinken van wijn of andere sterke dranken1 in welke hoeveelheid ook1 als het spelen van een of ander kansspel1 volstrekt verboden is4 #bai ,dat is3 indien gij een sterken afkeer van uwe vrouw hebt1 is het beter u van haar te scheiden dan ,god te lasteren1 door haar slecht te behandelen en onrechtvaardig te zijn4 #bbj ,eigenlijk zuiverder en reiner4 #bba ,zijnde gedurende die vier maanden en tien dagen4 #bbb ,een der uitleggers 7,yahya7 verklaart dit uit eene overlevering van ,mahomet1 wien men vroeg1 welk gebed het middengebed was1 waarop hij antwoordde3 ,het avondgebed door den profeet ,salomo ingesteld4 ,een ander 7,jallalo'ddin7 geeft daaraan een meer ruime beteekenis en veronderstelt1 dat dit n der gebeden is1 zonder bepaald op te geven welk4 #bbc ,dit waren1 volgens de uitleggers die het minste rekenen #c1jjj1 en volgens hen die het hoogst telden #gj1jjj ,joden1 die1 f om de pest1 f om de deelname aan den oorlog tegen de ongeloovigen te ontvluchten1 hun land hadden verlaten4 ,om hen te straffen1 deed ,god hen sterven4 ,toen de profeet ,ezechil hen later in eene vallei zag liggen1 waar zij reeds tot verrotting waren overgegaan1 begon hij te schreien en wekte hen op1 nadat ,god hem had gezegd1 dat hij hun het leven wilde teruggeven4 ,zij leefden nog een aantal jaren1 maar zij behielden de kleur en reuk van lijken gedurende hun geheele leven1 en hunne kleederen werden zwart als pek1 hetwelk nog in hunne nakomelingschap plaats had 7,jallalo'ddin1 ,yahya1 ,abulfeda1 enz47 ,dit verhaal schijnt aan ,ezechil 7,,xxxvii 3 #a-aj7 te zijn ontleend4 #bbd ,saul4 #bbe ,volgens sommigen werd deze ark uit den hemel aan ,adam gezonden1 en kwam zij later tot de ,isralieten1 die er groot vertrouwen in stelden1 en haar steeds aan het hoofd van hun leger voerden1 tot zij door de ,amalekieten werd genomen4 ,zij bevatte de schoenen en den staf van ,mozes1 den mijter van ,aron1 eene vaas met manna gevuld en de brokstukken van de twee wettafelen4 #bbf ,het getal dergenen die uit hunne handen dronken was omstreeks #cac 7,jallalo'ddin74 ,het schijnt dat ,mahomet hier ,saul met ,gidion verwart1 die ten gevolge van ,gods bevel alleen hen mede ten strijde tegen de ,midianieten voerde1 die water uit hunne handen lepten en wier getal #cjj bedroeg4 7,rigteren ,,vii74 #bbg ,goliath4 #bbh ,het boek der psalmen4 ,mahomet erkent slechts vier goddelijke boeken1 als3 de ,pentateuchus1 de ,psalmen1 het ,evangelie en de ,koran4 ,de andere boeken aan de profeten gezonden1 zijn1 volgens hem1 verloren gegaan4 #bbi ,zie de noot op ,soera ,,ii1 v4 #ha4 #bcj ,die regelen worden terecht door de ,mahomedanen bewonderd1 welke deze in hunne gebeden opzeggen4 ,sommigen van hen dragen een agaat of ander edelgesteente bij zich1 waarop deze plaats is gegraveerd4 ,zij noemen het ,troonvers4 #bca ,door dit woord 7,arab4 coris7 wordt de troon der rechtvaardigheid1 de rechterstoel ,gods verstaan2 ,al',arch is de troon der goddelijke majesteit1 en daarboven geplaatst4 #bcb ,deze plaats doelt op de eerste volgers van ,mahomet1 die hunne kinderen1 welke afgodendienaars of ,joden waren1 wilde dwingen het ,mahomedanisme te omhelzen4 #bcc ,dit is eigenlijk de naam van elken afgod1 maar vooral van de twee afgodsbeelden ,allt en al ,uzza der bewoners van ,mekka4 ,het is ook de duivel of een verleider4 #bcd ,nimrod4 #bce ,de persoon hier bedoeld1 was ,ozar1 ,ezra of ,esdras1 die1 toen hij op een ezel door de runen van ,jeruzalem reed1 nadat die stad door de ,chaldeeuwen was verwoest1 het betwijfelde1 dat ,god die stad weder zou kunnen opbouwen2 waarop ,god hem deed sterven4 ,hij bleef #ajj jaren in dien toestand4 ,na verloop van dien tijd riep ,god hem in het leven terug1 en hij vond een mandje onbedorven vijgen en een kruikje met onverschaalden wijn bij zich1 die niet in het minst bedorven was2 maar zijn ezel was dood2 slechts de beenderen bewogen zich1 en deze rezen op en werden met vleesch bedekt4 ,het geraamte werd weder een levende ezel en begon onmiddellijk te balken4 ,dit verhaal schijnt zijn oorsprong te hebben in ,nehemia ,,ii 3 #ab enz4 #bcf ,men zegt dat ,abraham deze vraag zou hebben gedaan1 ten gevolge van eene twijfeling1 door een satan in menschelijken vorm in hem gebracht1 met de vraag3 hoe het mogelijk was1 dat de verschillende deelen van het lichaam eens mans1 dat op het strand der zee lag en gedeeltelijk door de wilde dieren1 de vogels en de visschen was verscheurd1 op den dag der opstanding te zamen zouden kunnen gebracht worden 7d',herbelot1 blz4 #ac74 #bcg ,volgens de uitleggers waren deze vogelen3 een arend 7of volgens anderen eene duif71 een pauw1 eene raaf en een haan4 ,dit schijnt ontleend te zijn aan het offer van ,abraham1 door ,mozes verhaald4 7,gen4 ,,xv 3 #i74 #bch ,dat is2 ,hetzij door den persoon verwijtingen te doen1 dien gij hebt geholpen1 of zijn armoede tot zijn nadeel bekend te maken4 #bci ,deze tuin is een zinnebeeld van aalmoezen1 die uit huichelarij worden gegeven1 of met verwijtingen verzeld3 deze zullen verloren gaan en den gever hier namaals niet van dienst zijn 7,jallalo'ddin74 #bdj ,dat is3 ,satan raadt u af1 edelmoedig te zijn1 door u de armoede te doen vreezen die het gevolg uwer onbekrompenheid zou zijn4 #bda ,dat is3 om eene belooning hier namaals1 en niet om een wereldsch loon4 #bdb ,dat is3 aan hunne nederige houding en versleten kleederen4 #bdc ,dat is3 ,doe geheel afstand van hetgeen uwe schuldenaars u als intrest schuldig zijn4 #bdd ,hij1 die zijne zaken waarneemt2 hetzij zijn vader1 erfgenaam1 voogd of tolk4 #bde ,deze plaats is in tegenspraak met vers #bed van deze soera1 even als met den zin van verschillende verzen der #ai;e soera4 #bdf ,hiermede worden1 gelijk de uitleggers zeggen1 de ,joden bedoeld en de verschillende bevelen hun gegeven4 #bdg ,zie hierna de noot van vers #cj4 #bdh ,zie de noot van het #a;e vers1 vorige soera4 #bdi ,de onderscheiding is een der titels van den ,koran1 omdat die leert1 het goede van het kwade1 het geoorloofde van het ongeoorloofde te onderscheiden4 #bej ,men onderscheide hier wel de beteekenis der woorden3 grondzuilen 7of moeder7 des boeks1 hier in den zin van grondslag gebruikt1 van die des anderen1 wordende het eene op het eerste hoofdstuk van den ,koran1 het tweede op den prototype van den ,koran toegepast1 die in den ,hemel bewaard en ook het duidelijke boek genoemd wordt4 #bea ,het woord ahl1 dat gewoonlijk door huisgezin wordt vertaald1 beteekent1 in meer algemeenen zin gebruikt1 volk1 aanhangers van1 of lieden van4 #beb ,het teeken of mirakel1 hier bedoeld1 was de overwinning1 in het tweede jaar der ,hedjira1 door ,mahomet behaald op de heidensche bewoners van ,mekka1 die door ,aboe ,sofian werden aangevoerd1 en welke in de vallei ,bedr plaats had1 die gelegen is nabij de zee tusschen ,mekka en ,medina4 ,mahomets strijdkrachten bestonden slechts uit #cai man1 terwijl het leger van den vijand bijna #ajjj man sterk was4 ,niettegenstaande dit verschil1 noodzaakte hij hen te vluchten1 nadat hij zeventig der voornaamste ,koreshieten gedood en verscheidene gevangen gemaakt had1 met een verlies van slechts veertien man van zijn eigen volk4 7,elmacin1 ,hottinger1 ,hist4 ,orint4 ,ablfed1 ,vit4 ,moham1 enz474 ,dit was de eerste overwinning die door den profeet werd behaald1 en hoewel het geene zeer belangrijke gebeurtenis moge schijnen1 toch was het een groot voordeel voor hem en voor de grondvesting van al zijn volgende macht en geluk4 ,daarom is deze gebeurtenis beroemd in de ,arabische geschiedenis en meer dan eens in den ,koran vermeld4 7,zie lager in deze soera en de soeras #h en #cb7 en als een gevolg van de goddelijke hulp aangehaald4 ,het genoemde mirakel bestaat naar men zegt uit drie zaken3 #a4 ,mahomet nam op order van ,gabril1 eene handvol zand en wierp het1 tijdens den aanval1 naar den vijand1 zeggende3 ,mogen hunne aangezichten beschaamd worden1 waarop zij onmiddellijk vluchtten4 ,maar hoewel de profeet zelf waarschijnlijk met het zand wierp1 wordt toch in den ,koran 7#h;e ,soera voorste ged47 gezegd1 dat ,god daarmede zou hebben geworpen2 dat is1 door tusschenkomst van zijnen engel4 #b4 ,de ,mahomedanen rekenden de ongeloovigen twee maal sterker te zijn dan zij1 hetwelk hen zeer ontmoedigde1 en #c4 ,god zond eerst duizend engelen te hunner hulp en daarna drie duizend engelen1 aangevoerd door ,gabril1 die op zijn paard ,hazm was gezeten2 en volgens den ,koran 7#h;e ,soera7 werd dit alles door de hemelsche helpers uitgevoerd1 hoewel de ,mahomedanen zich verbeeldden het zelven te doen1 en dus op hetzelfde oogenblik dapper vochten #bec ,eigenlijk gemerkte paarden1 zijnde de edele paarden1 die men met zorg bewaart en van het naamcijfer des bezitters voorziet4 #bed ,hiermede worden de heidensche ,arabieren bedoeld1 die geene kennis der schriften hebben 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,het ,arabische woord is hier echter niet datgene waarvan de ,koran zich gewoonlijk bedient1 waar hij over afgodendienaars spreekt4 ,het is het woord ommin1 lieden van het volk4 ,het woord ommi 7enkelvoudig7 ongeletterde1 wordt echter ook op ,mahomet toegepast4 #bee ,de ,joden4 #bef ,deze plaats werd geopenbaard bij gelegenheid dat ,mahomet twist had met eenige ,joden1 hetgeen door de uitleggers op verschillende wijze wordt verhaald4 ,al ,beidwi zegt1 dat1 toen ,mahomet eens in eene synagoge ging1 ,nam ,ebn ,amroe en ,al ,hareth ,ebn ,zeid hem vroegen1 van welken godsdienst hij was4 ,hij antwoordde3 van ,abrahams godsdienst4 ,zij hernamen1 ,abraham was een jood1 maar op ,mahomets voorstel1 dat de ,pentateuchus het geschil zou beslechten1 wilden zij op geenerlei wijze daarin toestemmen4 ,jallalo'ddin verhaalt1 dat twee ,joden overspel hadden bedreven1 waarop ,mahomet hen veroordeelde om ingevolge de wet van ,mozes1 gesteenigd te worden4 ,de ,joden weigerden dit uit te voeren1 zeggende1 dat er geen dergelijk verbod in den ,pentateuchus was1 maar toen ,mahomet dat boek tot getuige riep1 werd die wet er in gevonden4 ,daarna werden de misdadigers gesteenigd4 ,het is zeer opmerkelijk1 dat deze wet van ,mozes betreffende het steenigen van overspeligen in het ,nieuwe ,testament 7,joh4 ,,viii 3 #e7 is vermeld hoewel sommigen de echtheid dier geheele plaats betwisten1 doch nu is het noch in de ,hebreeuwsche of ,samaritaansche ,pentateuchus1 noch in de ,septuaginta te vinden1 daar er slechts wordt gezegd1 dat die ter dood gebracht zullen worden 7,lev4 ,,xx 3 #aj4 ,zie ook ,whistons1 ,essay towards restoring the true ,text of the ,old ,testament1 bladz4 #ii en #ajj74 ,op deze bijzonderheid wordt door de ,mahomedanen aanhoudend gewezen als een bewijs van de verminking der wet van ,mozes door de ,joden4 ,het is mede opmerkelijk1 dat er eens een vers in den ,koran bestond1 waarin geboden werd de overspeligen te steenigen1 en dat de uitleggers zeiden1 dat de woorden slechts waren afgeschaft1 hoewel de zin of wet van kracht bleef4 #beg ,zie de tweede ,soera1 vers #gd4 #beh ,imran1 ,amran of ,imram is volgens de ,mahomedaansche overlevering1 den naam van twee verschillende personen4 ,de een was de vader van ,mozes en ,aron1 en de ander was de vader van ,maria 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi7 welke bij sommige christen-schrijvers ,joachim wordt genoemd4 ,de uitleggers veronderstellen1 dat de eerste1 of eigenlijk dat beide op deze plaats bedoeld worden1 hoewel men aanneemt1 dat de persoon op de volgende plaats bedoeld1 laatstgenoemde was1 die behalve ,maria1 de moeder van ,jezus1 ook een zoon had1 welke ,aron werd genaamd 7,koran #ai;e soera7 en eene zuster ,ish of ,elisabeth1 die met ,zacharias huwde en de moeder was van ,johannes den ,dooper2 weshalve deze profeet en ,jezus gewoonlijk door de ,mahomedanen ,de twee zonen der tante1 of de neven worden genoemd4 ,hier verwart de ,koran ,maria de moeder van ,jezus met ,maria of ,mirjam1 de zuster van ,mozes en ,aron1 hoewel het uit andere plaatsen van den ,koran duidelijk blijkt dat ,mahomet wel degelijk wist1 dat ,mozes verscheidene eeuwen voor ,christus leefde4 #bei ,de persoon ,imram1 hier bedoeld1 was de vader van ,maria2 de naam zijner vrouw was ,hannah of ,anna1 de dochter van ,fakudh4 #bfj ,dit is3 dat een meisje geene priesterlijke diensten kon verrichten1 evenals een knaap4 #bfa ,deze uitdrukking staat in verband met eene overlevering1 dat ,abraham1 toen de duivel hem beproefde1 ,god niet te gehoorzamen1 door zijn' zoon niet te offeren1 den boozen geest verdreef1 door met steenen naar hem te werpen4 ,tot aandenken dezer gebeurtenis werpen de ,mahomedanen1 bij den pelgrimstocht naar ,mekka1 in de vallei van ,mina een aantal steenen1 met zekere ceremonin naar den duivel4 #bfb ,ofschoon het kind geen jongen was1 bood heur moeder haar toch den priesters aan1 die met het opzicht in den tempel belast waren1 als eene aan ,god gewijde4 ,nadat zij haar hadden ontvangen1 werd zij aan de zorg van ,zacharias toevertrouwd1 die haar een vertrek in den tempel bouwde en haar van het noodige voorzag4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 enz47 #bfc ,de uitleggers zeggen1 dat niemand in ,maria's vertrek mocht komen behalve ,zacharias1 en dat hij zeven deuren achter haar sloot4 ,desniettegenstaande vond hij haar in den winter van zomervruchten en in den zomer van wintervruchten voorzien4 #bfd ,dat is ,jezus1 die volgens een der uitleggers 7,al ,beidwi71 zoo werd genoemd1 omdat hij1 door bevel van ,god1 zonder vader ontvangen was4 #bfe ,het oorspronkelijke beteekent iemand1 die zich niet alleen aan de vrouwen1 maar ook aan alle andere genoegens en begeerten zal onttrekken4 #bff ,zacharias was toen negenennegentig jaar oud1 en zijne vrouw negenentachtig4 7,al ,beidwi74 ,vergelijk de voorzegging aan ,abraham 7,gen4 ,,xvii 3 #ag74 #bfg ,zijn aangezicht ter aarde doen bukken en de knie buigen1 geschiedt bij het gebed der ,muzelmannen4 ,mahomet schijnt deze uitdrukking hier opzettelijk te bezigen1 om zijne leer vast te hechten aan die der rechtvaardigen van het ,oude ,testament4 #bfh ,toen ,maria voor het eerst in den tempel werd gebracht1 twistten zij onder elkander1 omdat zij de dochter van een hunner opperhoofden was1 wie met hare opvoeding zou belast worden4 ,zacharias stond er op1 dat hij de voorkeur zou hebben1 dewijl hij met hare tante getrouwd was1 maar de anderen stemden daarin niet toe4 ,zij kwamen toen overeen1 dat het lot tusschen hen zou beslissen1 waarop zevenentwintig naar de rivier de ,jordaan gingen en hunne roeden er in wierpen1 waarop zij eenige plaatsen der wet hadden geschreven2 alle zonken zij1 behalve die van ,zacharias1 die op het water dreef4 ,daarop werd hem de zorg over het kind toevertrouwd4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 enz47 #bfi ,behalve het verhaal hiervan gegeven door de ,koran 7#ai;e soera71 geeft een ,mahomedaansch schrijver 7die echter niet veel gezag heeft7 twee verhalen2 een1 dat ,jezus sprak1 terwijl hij nog in het lichaam zijner moeder besloten was1 om haren neef ,joseph te bestraffen1 over de onrechtvaardige verdenking1 die hij van haar voedde 7,sikii1 notas in ,evang4 ,infant1 pag4 #e7 en een ander sprookje1 dat hij aan denzelfden persoon een antwoord zou hebben gegeven1 kort nadat hij geboren was4 ,want ,joseph1 die door ,zacharias was uitgezonden1 om ,maria op te zoeken1 welke de stad bij nacht had verlaten1 om hare bevalling te verbergen1 begon haar te onderhouden toen hij haar had gevonden2 maar ze gaf geen antwoord1 waarop het kind zeide3 ,verheug u1 o ,jozef6 en wees tevreden2 want ,god heeft mij voortgebracht uit de duisternis van het moederlijf1 voor het licht der wereld1 en ik zal tot de kinderen ,israls gaan en hen noodigen tot gehoorzaamheid aan ,god 7,al ,kessai74 ,dit schijnt geheel ontleend te zijn aan de vele fabelachtige overleveringen der oostersche ,christenen1 waarvan eene tot ons is gekomen in het aprocryphe evangelie van de kindsheid van ,christus1 waar wij vinden1 dat ,jezus sprak1 tijdens hij nog in zijne wieg lag1 en tot zijne moeder zeide3 ,waarlijk ik ben ,jezus1 de zoon van ,god1 wiens woord gij hebt voorgebracht1 zooals de engel ,gabril u heeft verklaard3 en mijn vader heeft mij gezonden om de wereld te redden4 #bgj ,sommigen zeggen dat het eene vledermuis was 7,jallalo'ddin72 maar anderen veronderstellen1 dat ,jezus vele vogels van verschillende soorten maakte4 ,deze omstandigheid is mede ontleend aan de volgende fabelachtige overlevering1 welke in het bovengenoemde apocryphe evangelie is te vinden4 ,toen ,jezus zeven jaar oud was1 speelde hij met eenige kinderen van zijnen ouderdom2 zij maakten uit klei verschillende vormen van vogels en andere dieren1 om zich te vermaken en ieder gaf zijn eigen werk de voorkeur4 ,jezus vertelde hun1 dat hij die wilde doen loopen en springen1 hetwelk zij op zijn bevel ook deden4 ,hij maakte ook vele figuren van menschen en andere vogels1 die weg vlogen1 of op zijne handen bleven staan1 al naar hij het hun beval en ook aten en dronken1 als hij hun spijs en drank aanbood4 ,de kinderen vertelden dit aan hunne ouders1 die hun verboden1 nimmer meer met ,jezus te spelen1 dien zij voor een toovenaar hielden4 7,evang4 ,infant4 pag4 #aaa enz474 #bga ,jallalo'ddin vermeldt drie personen1 welke ,christus in het leven terug bracht1 en die onderscheiden jaren daarna nog leefden en kinderen hadden1 zijnde3 ,lazarus1 de zoon der weduwe1 en de dochter van den herbergier 7waarschijnlijk van het opperhoofd der synagoge74 ,hij voegt er bij1 dat hij ook ,sem1 den zoon van ,noach1 heeft opgewekt1 die1 zoo als een ander 7,al ,thalabi7 schrijft1 dacht1 dat hij ten oordeel werd geroepen1 en met een half grijs hoofd uit zijn graf kwam1 ofschoon de menschen in zijne dagen niet grijs werden4 ,daarna stierf hij onmiddellijk weder4 #bgb ,hier staat in den tekst3 inni motewafika4 ,dit woord wordt gebruikt in de beteekenis van den dood te doen ondergaan1 sprekende van ,god1 die de menschen oproept en tot zich ontvangt1 bij het einde van hun leven4 ,de uitleggers1 door deze plaats1 welke in tegenspraak is met de meening dat ,jezus niet gestorven is1 maar dat ,god een ander in zijne plaats stelde1 in verlegenheid gebracht1 denken dat dit woord1 hoewel het eerste in den tekst geplaatst1 echter1 wat den zin betreft1 de andere in deze orde moet volgen3 ,ik zal u tot mij opheffen1 en aan het einde zal ik u geheel als de andere menschen doen sterven4 ,eenige verklaarders gelooven1 dat ,jezus werkelijk gestorven is voor zijne hemelvaart1 en wel gedurende drie uren1 en dat hij niet is gekruisigd4 ,overigens wordt deze plaats op verschillende wijze verklaard4 #bgc ,enige ,mahomedanen zeggen1 dat dit door tusschenkomst van ,gabril geschiedde2 maar anderen zijn van meening1 dat een sterke dwarrelwind hem van den berg ,oljvet opnam 7,althalabi1 zie ook #b ,koningen ,,ii 3 #a en #aa74 #bgd ,namelijk omtrent ,jezus4 #bge ,om deze plaats te verklaren1 wordt door de uitleggers het volgende verhaald3 ,verschillende ,christenen kwamen met hunnen bisschop1 ,abn ,hareth genaamd1 tot ,mahomet1 als afgezanten van de bewoners van ,najran of ,nedjran 7land van ,arabi71 en vingen aan met hem te twisten over godsdienst en de geschiedenis van ,jezus4 ,zij stemden er eindelijk in toe1 de genoemde zaak den volgenden ochtend te behandelen1 als een korte weg om te beslissen1 wie van hen in het ongelijk was4 ,mahomet bracht zijne dochter ,fatima1 zijn schoonzoon ,ali en zijn beide kleinzonen ,hassan en ,hoessein mede1 en hij verzocht de ,christenen te wachten1 tot hij zou hebben gebeden4 ,maar toen zij hem zagen knielen1 ontbrak hun de moed1 en dorsten zij het niet wagen1 hem te vloeken1 maar onderwierpen zich aan hem 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,deze plaats wordt mobaheleh genoemd en is van groot gewicht bij alle ,muzelmannen1 maar meer bijzonder bij de ,chiiten 7volgelingen van ,ali71 omdat ,mahomet1 die ,fatima1 ,ali1 ,hassan en ,hoessein had medegebracht1 de woorden gebruikt3 onze zielen en de uwe1 hetgeen ten bewijze strekt voor de innige verbinding en ondeelbaarheid van ,mahomet en zijn gezin4 #bgf ,behalve van andere afgodische daden beschuldigt ,mahomet de ,joden en ,christenen1 dat zij een al te blind geloof schenken aan hunne priesters en monniken1 welke zich de macht hebben toegeigend1 uit te maken1 welke zaken wettig en welke onwettig zijn1 en van het volgen van ,gods wetten te ontslaan4 #bgg ,hier worden de ,joden en ,christenen andermaal beschuldigd1 de schriften te hebben vervalscht en de profetin omtrent ,mahomet te hebben verduisterd4 #bgh ,de uitleggers zeggen1 om deze plaats te verklaren1 dat ,caab ,ebn ,al ,ashraf en ,malec ,ebn ,al ,seif 7twee ,joden van ,medina71 hunne gezellen roepen1 toen de ,kebla was veranderd1 te doen alsof zij geloofden1 dat die door ,god was gegeven1 door des ochtends te bidden naar den ,caaba gewend1 en dat zij des avonds1 zooals gewoonlijk1 naar ,jeruzalem gekeerd1 zouden bidden1 opdat de volgelingen van ,mahomet1 die zich verbeeldden1 dat de ,joden betere rechters dan zij op dit punt waren1 hun voorbeeld zouden volgen4 ,anderen zeggen echter1 dat het zekere ,joodsche priesters of khaibar waren1 die sommigen van hun volk bevalen1 des ochtends voor te geven1 dat zij den ,mahomedaanschen godsdienst hadden omhelsd1 maar aan het einde van den dag te zeggen1 dat zij hunne boeken der schrift nagezien en hunne rabijnen geraadpleegd hadden1 doch dat zij niet konden vinden1 dat ,mahomet de persoon was1 in de wet beschreven en bedoeld2 door welke list zij hoopten1 twijfel in de harten der ,mahomedanen te doen ontstaan 7,al ,beidwi74 #bgi ,in het ,arabisch staat voor het woord talent3 kintar1 dat duizend dinars of goudstukken waard was4 ,als een voorbeeld van deze plaats halen de uitleggers ,abd'allah ,ebn ,salm aan1 een jood1 die zeer bevriend was met ,mahomet 7,prideaux1 ,life of ,moham1 pag4 #cc71 aan wien een der ,koreshieten #abjj oncen goud leende1 welke hij zeer stipt op den bepaalden tijd betaalde 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bhj ,mahomet spreekt hier van de ,christenen1 die1 volgens hem1 aan ,jezus1 zoon van ,maria en eenvoudig sterveling1 eene taal in den mond leggen1 welke hij1 als profeet en oprecht vereerder van ,god1 nimmer heeft kunnen voeren4 ,al ,beldwi voegt er bij1 dat twee ,christenen1 ,abn ,rf al ,koradhi en ,al ,seynd al ,najrni1 aanboden1 ,mahomet als hunnen ,god te erkennen en hem te aanbidden1 waarop hij geantwoord had3 ,god verbiedt1 dat wij iemand naast hem zouden vereeren4 #bha ,dat is3 hen te aanbidden en rabb 7meester1 heer7 te noemen1 hetwelk men slechts aan ,god schuldig is4 #bhb ,becca of ,mekka4 ,mahomet ontving deze plaats toen de ,joden zeiden1 dat hunne ,kebla1 of de tempel van ,jeruzalem1 ouder was dan die der ,mahomedanen1 of de ,caaba4 #bhc ,letterlijk3 ,houdt vast aan de koord van ,god1 d4i4 verzekert u zelven1 door den ,islam aan te nemen1 welke hier figuurlijk wordt uitgedrukt door koord1 omdat het een zeker middel is1 hen te redden1 die anders eenen godsdienst belijden1 waardoor zij hiernamaals verloren zouden zijn1 daar het vasthouden aan een touw het voorbehoedmiddel is tegen het vallen in een put of andere plaats4 ,men zegt dat ,mahomet1 om de zelfde reden1 den ,koran ,habl ,allah al matiu noemt1 d4i4 de zekere koord van ,god 7,al ,beidwi74 #bhd ,als de ,joden en ,christenen1 die omtrent de eenheid van ,god enz4 twistten4 #bhe ,zoo als ,abd'allah ,ebn ,salm en zijne metgezellen 7,al ,beidwi7 en diegenen van de stammen ,al ,ans en ,al ,khazraj welke het mahomedanisme hebben omhelsd4 #bhf ,die namelijk welke het islamismus hebben aangenomen4 #bhg ,dat is1 tot eenen anderen godsdienst4 #bhh ,dit was de slag van ,ohod1 een berg op vier mijlen ten ,noorden van ,medina4 ,de ,koreshieten hadden namelijk1 om hun verlies bij ,bedr 7zie het begin van deze soera7 te wreken1 in het volgende jaar1 zijnde het derde der ,hedjira1 een leger van #cjjj man te zamen getrokken1 waaronder #bjj paarden en #bjj man1 die met malinkolders waren gewapend4 ,deze strijdkrachten werden aangevoerd door ,aboe ,sofin en maakten te ,dhu'lholeifa1 een dorp op zes mijlen afstands van ,medina halt4 ,mahomet1 wiens leger veel minder talrijk was dan dat zijner vijanden1 had eerst besloten1 hen in de stad af te wachten1 maar later volgde hij den raad van sommigen zijner makkers en rukte tegen hen op1 aan het hoofd van #ajjj man 7sommigen zeggen hij had #ajej man1 anderen #ijj1 waarvan #ajj met malinkolders waren voorzien1 maar hij had slechts n paard1 behalve het zijne1 in het geheele leger74 ,met deze strijdkrachten vormde hij een kamp in een dorp bij ,ohod1 welken berg hij in den rug verlangde te hebben1 om het voordeel1 zijne manschappen tegen omsingeling te behoeden1 waartoe hij nog #ej boogschutters in de achterhoede plaatste1 met streng bevel1 hunne posten niet te verlaten4 ,toen het gevecht begon1 was het voordeel eerst aan ,mahomets zijde1 maar later verloor hij den slag door de schuld zijner boogschutters1 die de gelederen verlieten om te plunderen1 en zoodoende toelieten1 dat de paarden der vijanden de ,mahomedanen omsingelden en hen in de achterhoede aanvielen4 ,mahomet had daarbij echter zijn leven verloren1 daar zijn leger door eene hagelbui van steenen aangevallen1 en door twee pijlen in het aangezicht gewond werd1 waardoor hij1 toen men die uittrok1 twee zijner voorste tanden verloor4 ,van de ,moslems waren #ij man gedood1 waaronder ,hamzoe1 de oom van ,mahomet en van de ongeloovigen #bb 7,abulfeda74 ,deze plaats moest dienen om den slechten uitslag van dit gevecht te verontschuldigen1 en den nedergeslagen moed zijner volgelingen weder op te wekken4 #bhi ,dit waren sommigen van de gezinnen van ,banoe ,salma van den stam van ,al ,khagraj en ,banoel1 ,nareth van den stam van ,al ,aws1 die de beide vleugels van ,mahomets leger vormden4 #bij ,deze plaats werd geopenbaard1 toen ,mahomet gewond werd in den slag van ,ohod en uitriep3 ,hoe zal het volk kunnen zegepralen1 dat het aangezicht van zijnen profeet met bloed heeft bevlekt1 terwijl hij hen tot hunnen ,god riep3 ,de persoon die hem wondde was ,otha de zoon van ,abboe ,wakks 7,al ,beidwi74 #bia ,toen zij te ,bedr werden geslagen4 ,het is opmerkelijk1 dat het getal der ,mahomedanen die bij ,ohod werden gedood gelijk is aan dat der afgodendienaars die de ,bedr vielen4 ,dit was zoo door ,god bevolen1 om eene elders op te geven reden 7,v,i,i,ie ,soera74 #bib ,deze plaats heeft betrekking op vele van ,mahomets volgelingen1 die niet te ,bedr tegenwoordig waren geweest1 en welke de gelegenheid wenschten te hebben1 in een ander gevecht dezelfde eer te genieten als zij die als martelaren in den slag vielen1 maar ontmoedigd werden1 toen zij het grooter getal afgodendienaars in den slag van ,ohod lagen4 #bic ,ten einde de klachten van zijn volk om hunne nederlaag des te krachtiger te stillen1 stelt ,mahomet het z voor1 als ware de levenstijd van iederen mensch vooraf bij ,god bepaald1 en dat zij1 die in den slag vielen1 hunnen dood niet zouden hebben ontgaan1 indien zij te huis waren gebleven1 terwijl zij nu het glorierijke voordeel genoten1 als martelaars voor het geloof te vallen4 #bid ,dat is3 de overwinning en den buit4 #bie ,zeggende3 komt hier tot mij1 o dienaren van ,god6 ,ik ben ,gods gezant4 ,hij1 die terugkeert1 zal in het paradijs komen4 ,maar niettegenstaande al zijne pogingen om zijne lieden te verzamelen1 kon hij niet meer dan dertig van hen daartoe brengen4 #bif ,na het gevecht werden zij1 die in den slag pal bleven staan1 terwijl zij in het veld lagen1 door een aangenamen slaap verkwikt1 zoodat hun de zwaarden uit de handen vielen2 maar zij1 die zich slecht hadden gedragen1 werden verontrust1 en hunne harten verbeeldden zich1 dat zij aan het verderf waren overgegeven 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #big ,dat is3 ,is hier eenige schijn van goed gevolg1 of van de goddelijke gunst en ondersteuning die ons is toegezegd8 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bih ,indien ,god ons ondersteunt1 volgens zijne belofte1 of1 zooals anderen die woorden teruggeven1 indien wij den raad van ,aballah ,eboe ,obba ,solll hadden gevolgd1 en in de stad ,medina waren gebleven1 hadden onze makkers het leven niet verloren 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bii ,volgens het zeggen van sommigen in deze plaats geopenbaard bij de verdeeling van den geplunderden buit te ,bedr1 toen sommigen der soldaten ,mahomet verdacht hielden1 zich in het geheim van een zijden dekkleed1 dat zeer prachtig was1 en hetwelk vermist werd te hebben meester gemaakt 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,anderen veronderstellen1 dat de boogschutters1 die oorzaak waren van den slag van ,ohod1 hunne gelederen verlieten1 omdat zij zich verbeeldden1 dat ,mahomet geen deel aan den buit zou geven1 naardien hij eens1 zoo als verhaald wordt1 een deel vooruit zond1 en in denzelfden tijd den vijand aanviel1 waarvan hij den ruimen buit onder degenen verdeelde1 die met hem in het gevecht waren1 en niets gaf aan het korps1 dat wegens plichtsvervulling afwezig was4 #cjj ,volgens eene overlevering van ,mahomet1 zal hij1 die in deze wereld zijn naaste zal hebben bedrogen1 op den dag der opstanding verschijnen1 met de voorwerpen op den schouder welke hij door bedrog heeft verkregen1 en bedekt met schande4 #cja ,zijnde3 de ,sonna 7,al ,beidwi74 #cjb ,het was het gevolg van uwe ongehoorzaamheid aan de bevelen van den profeet1 en door dat gij uw post verliet om te plunderen4 #cjc ,deze plaats werd geopenbaard voor de oproerige en ongehoorzame ,mahomedanen1 die tot ,mahomet hadden gezegd1 dat1 indien hij een ware profeet was1 hij gemakkelijk de wezenlijk geloovigen van de huichelaars kon onderscheiden 7,al ,beidwi74 #cjd ,men zegt dat ,mahomet heeft verklaard1 dat degeen die zijne wettelijke bijdrage aan aalmoezen niet stipt betaalde1 op den dag der opstanding1 eene slang om zijn hals gedraaid zal hebben4 #cje ,mahomet met den ,koran4 #cjf ,zoo als sommigen verhalen1 werden deze woorden in den ,koran gevoegd1 omdat ,omm ,salma1 een der vrouwen van den profeet1 hem verhaalde wat zij had opgemerkt1 dat ,god dikwijls melding maakt van de mannen die hunne woonplaatsen verlaten voor de zaak van het geloof1 maar van de vrouwen niet gewaagt 7,al ,beidwi74 #cjg ,de oorspronkelijke uitdrukking beteekent eigenlijk3 goeden uitslag in de zaken van het leven1 bijzonder in den handel4 ,men zegt dat deze plaats werd geopenbaard1 omdat velen van ,mahomets volgelingen den voorspoed der afgodendienaars opmerkten en benijdden1 en hun leedwezen uitdrukten1 dat die vijanden van ,god in zulke vreugde en overvloed leefden1 terwijl zij zelven van honger en vermoeidheid stierven 7,al ,beidwi74 #cjh ,om den korten duur4 #cji ,dit hoofdstuk werd met dien naam bestempeld1 omdat het hoofdzakelijk over zaken handelt met vrouwen in verband staande1 zooals huwelijken1 echtscheidingen1 enz4 #caj ,de ,arabieren hadden namelijk de gewoonte1 bij het vragen van iets1 te zeggen3 ,in ,gods naam1 doe of zeg mij iets4 #caa ,letterlijk vertaald1 zou dit moeten zijn3 de ingewanden4 #cab ,dat wil zeggen3 neem niet wat gij van waarde onder hunne goederen vindt1 voor uw gebruik1 door daarvoor iets van mindere waarde in de plaats te geven4 #cac ,de uitleggers vatten deze plaats verschillend op4 ,de ware beteekenis schijnt de hier opgegevene te zijn4 #cad ,oorspronkelijk staat hier3 ,wat uwe rechterhanden hebben verworven1 zijnde de bepaalde uitdrukking1 om een slaaf1 die men voor geld heeft gekocht1 of een door den krijg verworvene aan te duiden4 ,uit dit vers blijkt voorts1 dat slavinnen geen zoo grooten bruidschat1 of zooveel van onderhoud als vrije vrouwen kostten1 waardoor de man onderscheidene der eerste1 even gemakkelijk als eene der laatste kon bezitten4 #cae ,het is noodig hier te doen opmerken 7en deze opmerking geldt voor alle gelijkluidende plaatsen in den ,koran71 dat het woord sadoeka1 dat gewoonlijk met bruidschat wordt vertaald1 het geld is1 of de voorwerpen van waarde1 die de man aan de ouders der vrouw schenkt welke hij huwt4 ,het is dus niet de vrouw die haren man iets aanbrengt1 maar de man geeft haar een bruidschat4 #caf ,met dit woord worden de minderjarige weezen bedoeld1 die in staat zouden zijn een slecht gebruik van hunne erfenis te maken en haar te verspillen4 #cag ,dat is3 onderzoekt of zij goed bekend zijn met de grondbeginselen van den godsdienst1 en draagt voldoende zorg voor het waarnemen hunner zaken4 ,onder deze uitdrukking is tevens de plicht van den voogd begrepen1 om zijne pupillen te onderrichten4 #cah ,of den ouderdom van rijpheid1 die algemeen op vijftien jaren is bepaald2 eene beslissing die door eene overlevering van ,mahomet wordt gestaafd4 ,aboe ,hanofah houdt echter den achttienjarigen ouderdom voor den geschikten 7,al ,beidwi74 #cai ,zoodat zij spoedig den ouderdom zullen bereikt hebben1 om alles te ontvangen wat hun toekomt4 #cbj ,dat is3 niet meer dan eene voldoende belooning voor de moeite1 door hunne opvoeding veroorzaakt4 #cba ,dit voorschrift werd gegeven1 om eene bij de afgodendienende ,arabieren bestaande gewoonte af te schaffen1 volgens welke vrouwen noch kinderen eenig deel van de erfenis van hunnen echtgenoot of vader mochten ontvangen1 op grond dat alleen zij mochten erven1 die in staat waren ten oorlog te gaan 7,al ,beidwi74 #cbb ,zijnde3 ,houdt immer het lot uwer eigene kinderen voor oogen1 terwijl gij u met kinderen bezighoudt1 die door anderen zijn achtergelaten2 en handelt zooals gij zoudt willen dat men met de uwen handelde4 #cbc ,dit is de algemeene regel1 welke bij de verdeeling der nalatenschap van den overledene moet worden gevolgd1 gelijk men uit de daarna opgegevene gevallen zal zien4 #cbd ,of3 indien er twee en niet meer zijn zullen zij hetzelfde deel ontvangen4 #cbe ,en het overblijvende derde gedeelte1 of de overblijvende helft der nalatenschap1 waarover hier niet uitdrukkelijk wordt beschikt1 of wel1 indien de overledene vader noch zoon achterlaat1 vervalt aan de openbare schatkist4 ,sommigen over deze plaats van den ,koran sprekende1 zeggen verkeerdelijk1 dat1 indien er een zoon en eene eenige dochter achterblijft1 ieder hunner de helft ontvangt4 ,wel kan de dochter de eene helft ontvangen1 doch alleen in het geval dat er geen zoon achterblijft2 want in gevolge van bovenstaand voorschrift1 kan zij slechts een derde ontvangen1 indien er een zoon achterblijft4 #cbf ,en zijn vader bijgevolg de twee anderen derden 7,al ,beidwi74 #cbg ,op deze en volgende plaatsen worden hoofdzakelijk met het woord legaten1 diegene bedoeld1 welke tot vrome doeleinden zijn bestemd1 daar het geene gewoonte bij de ,mahomedanen is1 dat een persoon aan niemand anders dan aan zijn gezin en naaste betrekkingen zijn vermogen achterlaat4 #cbh ,dit dient bij contract1 of op eene andere1 bijzondere wijze bepaald te zijn4 #cbi ,hier1 en in het volgende geval1 ontvangen de broeder en de zuster gelijke deelen1 hetgeen eene uitzondering op den algemeenen regel is1 volgens welken de mannelijke erfgenaam het dubbele van de vrouwelijke ontvangt4 ,hiervoor wordt als reden opgegeven1 de kleinheid der deelen die zulk een nauwkeurigheid in de verdeeling niet toelaat4 ,in andere gevallen echter wordt de regel1 zoowel omtrent broeder en zuster als nopens andere betrekkingen1 volgehouden4 #ccj ,hiermede wordt zoowel hoereeren als overspel bedoeld4 ,het woord nica1 vrouwen1 heeft hier niet strikt de beteekenis van echtgenooten3 het woord1 dat men gewoonlijk gebruikt om overspel aan te duiden1 is zina4 ,in het begin der invoering van het ,islamismus1 werd de schuldige vrouw ingemetseld2 eene straf1 die echter niet bij den ,koran was bepaald4 ,men heeft dit later1 voor eene ongehuwde vrouw1 door zweepslagen en verbanning vervangen4 ,wat het overspel betreft1 zoo is de overlevering1 die de steeniging vorderde1 door de bepalingen van den ,koran 7,soera ,,xxiv1 vers #b-aj7 vernietigd4 #cca ,men gelooft dat hiermede sodomie of pederastie wordt bedoeld4 ,oorspronkelijk zegt de ,koran3 ,doe hun kwaad of schade1 waaruit eenigen opmaken1 dat men hen alleen in het openbaar berispen 7,jallalo'ddin1 ,yahya1 ,aboe'l1 ,kasem ,heba ,tallah1 ,al ,beidwi71 of hen met de pantoffels om het hoofd slaan moet 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi71 hetgeen in het ,oosten als eene groote beleediging geldt1 terwijl anderen 7,al ,beidwi7 zeggen1 dat zij gegeeseld moeten worden4 #ccb ,zooals ongehoorzaamheid1 ongemanierdheid en dergelijke 7,al ,beidwi47 #ccc ,dat is3 indien gij van een vrouw scheidt om eene andere vrouw te huwen1 ontneem dan der vrouw1 welke gij verlaat1 de huwelijksgift van honderd dinars niet1 welke zij van u heeft ontvangen4 #ccd ,zie ,soera ,,ii1 v4 #bbi1 #bca1 #bch1 #bdb4 #cce ,woordelijk3 uwe moeders die u hebben gezoogd4 ,een der uitleggers zegt bij deze plaats3 ,god heeft het zogen zoo zeer met het moederschap vereenzelvigd1 dat hij de min moeder noemde4 #ccf ,men mocht niet raken aan hetgeen reeds was geschied1 en zoodoende der wet eene terugwerkende kracht geven4 #ccg ,volgens deze plaats is het niet geoorloofd1 eene vrije vrouw te huwen1 die reeds gehuwd is1 hetzij zij al of niet tot den ,mahomedaanschen godsdienst behoort1 behalve wanneer zij door echtscheiding wettig van haren man mocht zijn gescheiden2 maar het is wettig degene te huwen1 die slavinnen of in den oorlog genomen zijn1 nadat zij de bijzondere zuiveringen zullen hebben ondergaan1 niettegenstaande hare echtgenooten mochten leven4 ,volgens de beslissing van ,aboe ,hanifah is het nog onwettig1 zulke vrouwen te huwen1 wier echtgenooten gevangen genomen zijn1 of1 op dat tijdstip1 zich tegelijk met haar in slavernij bevinden4 #cch ,dat is3 ,bepaal haar heuren bruidschat4 #cci ,het ,arabische woord monsanat beteekent eigenlijk bewaarde vrouwen2 zijnde de vrouwen die onder de macht van een man staan en zeer ingetogen in hare manieren zijn2 vrouwen van goeden huize1 vrije vrouwen 7,al ,beidwi74 #cdj ,volgens sommigen beteekent dit3 ,wees tevreden met de verklaring van haar welke gij huwt1 zonder heure overtuiging geweld aan te willen doen4 #cda ,zijnde alle uit ,adam en hetzelfde geloof voortgekomen4 7,al ,beidwi74 #cdb ,de reden hiervan is1 dat zij verondersteld worden1 geene zoo goede opvoeding te hebben genoten4 ,daarom ontvangt eene slavin in zulk een geval vijftig slagen en wordt zij voor een half jaar gebannen2 zij wordt echter niet gesteenigd1 daar dit eene straf is1 die niet voor de helft kan worden opgelegd4 7,al ,beidwi74 #cdc ,dat is3 gebruikt het niet voor dingen door ,god verboden1 zoo als woeker1 enz4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin72 maar gij moogt het goed van anderen door arbeid1 handel1 enz4 wettig bezitten4 #cdd ,letterlijk2 ,doodt uwe zielen niet1 dat is1 zegt ,jallalo'ddin3 door doodelijke zonden1 of zulke misdaden te bedrijven1 waardoor zij eeuwig zullen vernietigd worden4 ,anderen zijn echter van meening1 dat zelfmoord1 gelijk de ongeloovige ,indianen deden en nog doen1 ter eere hunner afgodsbeelden1 of ook eenigen waren geloovigen het leven te benemen1 door deze plaats wordt verboden 7,al ,beidwi74 ,intusschen schijnt het begin van het vers aan te duiden1 dat hier niet alleen van zelfmoord sprake kan zijn4 #cde ,al ,beidwi berekent1 op grond eener overlevering van ,mahomet1 dat deze zonden zeven in getal zijn1 en wel3 afgodendienst1 moord1 valsche beschuldiging van eerbare vrouwen van overspel1 het vermogen van weezen verspillen1 woeker1 desertie bij een godsdienstigen tocht en ongehoorzaamheid jegens ouders4 #cdf ,dit voorschrift is overeenkomstig een oude gewoonte der ,arabieren1 volgens welke1 indien twee personen innige vriendschap of een bondgenootschap hebben aangegaan1 die overlevende vriend een zesde deel van des overledenen nalatenschap ontvangt4 ,dit werd echter volgens ,jallalo'ddin en ,zamakhshari1 afgeschaft1 ten minste wat de ongeloovigen betreft4 ,ook kan deze plaats z worden opgevat1 als ware daar slechts sprake van een bijzondere verbintenis1 volgens welke de overlevende een zeker deel der bezittingen van den eerst stervende ontvangt4 7,al ,beidwi74 #cdg ,zoowel door de bezittingen harer echtgenooten voor verlies en verwoesting te behouden1 als zich zelve voor alle onkuischheid4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #cdh ,dat is3 ,bant haar van uw bed4 #cdi ,op deze plaats wordt het den ,mahomedanen duidelijk geboden1 hunne vrouwen te tuchtigen1 in geval van halsstarrige ongehoorzaamheid1 maar op geene hevige of gevaarlijke wijze 7,al ,beidwi47 #cej ,dat is3 ,laat de magistraten eerst twee scheidsrechters zenden3 een van iedere zijde1 om het verschil uit te maken1 en zoo mogelijk de kwade gevolgen eener openlijke breuk te voorkomen4 #cea ,afgoden4 #ceb ,die tot uw eigen volk1 of uw eigen geloof behoort4 #cec ,dit heeft zoowel betrekking op de belooning1 welke men wegens goede daden heeft verdiend1 als op de strenge straf voor begane zonden4 ,integendeel zal hij eerstgenoemden in het toekomstige leven ver boven hunne verdiensten beloonen4 ,het ,arabische woord aharra1 hetwelk eigenlijk eene soort van kleine mieren is1 doch hier door het woord atoom werd vertaald1 wordt gebruikt om iets aan te duiden dat bijzonder klein is4 #ced ,deze wijze van reiniging wordt teimemoem genoemd4 #cee ,ra'ina4 ,zie omtrent dit woord soera ,,ii4 vers #ih4 #cef ,dit is3 dat er slechts een zeer klein getal ,joden zijn1 die het ,mahomedanisme hebben omhelsd4 #ceg ,zie soera ,,ii1 vers #fa4 #ceh ,dit is de letterlijke vertaling van den tekst4 ,deze plaats wordt echter op twee wijzen verklaard3 den verdoemden zal den hals worden omgedraaid1 zoodat wat van voren was van achteren zal komen2 of wel de gelaatstrekken1 de mond1 de neus zullen uitgewischt en geffend worden1 zooals het achtergedeelte van het hoofd is4 #cei ,woordelijk3 ,hij zal vergeven wat dezerzijds is4 ,dat is3 de zonde der afgodendienst is de grootste der zeven hoofdzonden4 #cfj ,dat is3 ,de ,joden en ,christenen1 die zich zelven de kinderen ,gods en zijn bemind volk noemen4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #cfa ,hier staat oorspronkelijk3 in ,jibt 7of ,djibt7 en ,thagut4 ,eerstgenoemd woord wordt verondersteld de eigennaam van een afgod te zijn geweest2 het schijnt echter veeleer de meer algemeene naam van een of andere valsche godheid te zijn4 ,van laatstgenoemd woord gaven wij reeds eene uitlegging4 ,zie soera ,,ii vers #bei4 #cfb ,dat is3 ,raadpleegt den ,koran1 die ,gods woord is4 #cfc ,dat is3 ,voor de rechtbanken van ongeloovigen4 ,deze plaats is haar ontstaan aan de volgende opmerkenswaardige gebeurtenis verschuldigd4 ,zekere ,jood had twist met een goddeloozen ,mahomedaan1 welke laatste de beslissing van ,coab abn el ,ashraf1 een voornaam ,jood1 en de eerste die van ,mahomet inriep4 ,ten laatste kwamen zij echter overeen1 de zaak alleen aan den profeet te onderwerpen1 die haar ter gunste van den ,jood uitwees3 de ,mahomedaan weigerde in deze beslissing te berusten1 en achtte het noodig de zaak door ,omar1 later ,kalif1 op nieuw te doen onderzoeken4 ,toen zij tot hem kwamen1 verhaalde de jood hem1 dat ,mahomet de zaak reeds te zijner gunste had beslist1 maar dat de ,mahomedaan zich niet aan die uitspraak wilde onderwerpen4 ,toen nu de ,mahomedaan bekende1 dat dit de waarheid was1 verzocht ,omar hun1 even te wachten1 en nadat hij zijn zwaard had getrokken1 sloeg hij den halsstarrigen ,mahomedaan het hoofd af1 uitroepende3 ,dit is de belooning voor hem1 die weigert zich aan de uitspraak van ,god en zijnen gezant te onderwerpen4 ,door deze daad verkreeg ,omar den bijnaam van ,al ,fark1 hetgeen niet alleen doelt op de scheiding van des schelms hoofd van zijn lichaam1 maar ook daarop dat hij leugen en waarheid van elkander wist te onderscheiden4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 d',herbelot4 ,bibl4 ,orient1 p4 #fhh en ,ockley1 ,hist4 of the ,sarac41 p4 #cfe47 ,daarom schijnt dan ook de naam van ,thagut hier aan ,coab abn el ,ashraf te zijn gegeven4 ,zie soera ,,ii1 vers #bei4 #cfd ,dit was namelijk de verontschuldiging der vrienden van den ,mahomedaan1 dien ,omar had gedood1 toen zij voldoening voor diens bloed kwamen vragen4 7,al ,beidwi74 #cfe ,door goddeloos te handelen1 en de uitspraak van ongeloovigen in te roepen4 #cff ,dat is3 ,weest waakzaam1 en voorziet u zelven van wapenen en benoodigdheden4 #cfg ,daar geen mensch het slagveld mocht verlaten1 dan nadat hij als martelaar was gevallen1 of eenig voordeel voor de zaak had behaald 7,al ,beidwi74 #cfh ,woordelijk trekt uwe handen terug1 d4i4 raakt geenerlei arbeid aan4 #cfi ,dat is3 ,den natuurlijken dood4 #cgj ,op deze wijze werd door velen1 die niet tot ,mahomets volgelingen behoorden1 aan hem de duurte der levensmiddelen toegeschreven1 toen hij naar ,medina ging1 hetgeen gemakkelijk kan worden uitgelegd1 door de talrijkheid der personen1 die tot zijn gevolg behoorden4 #cga ,men moet deze woorden niet opvatten1 als waren zij in tegenspraak met de voorafgaande3 dat alles van ,god komt2 daar het kwaad dat over de menschen komt1 hoewel door ,god bevolen1 nochtans het gevolg van hunne eigene slechte daden is4 #cgb ,dat is3 indien ,god zijnen gezant niet met den ,koran had gezonden1 om u in uwen tongval te onderrichten1 zoudt gij in uwe afgodendienst zijn voortgegaan1 en tot verderf gedoemd zijn2 diegenen alleen uitgezonderd1 welke door ,gods gunst en hun buitengewoon begrip1 ware denkbeelden der godheid zouden hebben1 zooals bij voorbeeld3 ,zaid ,ebn ,amroe ,ebn ,nofail 7zie ,millium1 de ,mohammedanismo ante ,moh4 h4 #caa71 en ,waraka ,ebn ,nawfal1 die1 vr de zending van ,mahomet1 de afgoden verlieten en slechts n ,god erkenden 7,al ,beidwi74 #cgc ,dit heeft betrekking op hen1 die ,mahomet verlof vroegen1 van ,medina naar elders te gaan wonen1 en die dagelijks voortgingen1 tot zij afgodendienaars ontmoetten4 ,het oordeel der ,muzelmannen was verdeeld1 daar zij niet wisten1 of zij die menschen als huichelaars en ongeloovigen moesten aanzien1 dan wel als geloovigen1 die het toeval te midden der ongeloovigen had geworpen4 #cgd ,dit zijn1 naar men zegt1 de leden van den stam ,modlaj1 die tot ,mahomet toetraden1 maar niet gedwongen wilden zijn1 hem in den oorlog bij te staan4 #cge ,dat is3 bij ongeluk en zonder opzet4 ,deze plaats werd geopenbaard om het geval van ,ayash ,ebn ,abi ,rabia te beslissen1 de broeder van moeders zijde van ,aboe ,jahl1 die eens ,hareth ,ebn ,zed doodde1 toen hij hem op den weg ontmoette1 niet wetende1 dat hij het ,mahomedanisme1 had omhelsd 7,al ,beidwi74 #cgf ,deze bloedprijs moet verdeeld worden ingevolge de wet der erfenissen1 in het begin van dit hoofdstuk voorkomende 7,al ,beidwi74 #cgg ,en er zal geen bloedprijs worden betaald2 omdat in dit geval zijne bloedverwanten1 als ongeloovigen en in verklaarden krijg met de ,moslems zijnde1 geen recht hebben om te erven wat hij heeft nagelaten4 #cgh ,dat is3 tot hij berouw gevoelt4 ,anderen echter meenen dat hier van geen eeuwige verdoemenis sprake is 7daar1 volgens de algemeene leer der ,mahomedanen1 niemand die tot dat geloof behoort1 eeuwig in de hel zal blijven71 maar alleen gedurende langen tijd 7,al ,beidwi74 #cgi ,het gebeurde zeer dikwijls1 dat de ,mahomedanen1 op hunne tochten1 menschen ontmoetten1 die zij niet kenden1 en welke zij doodden4 ,de aanvallers zeiden1 om zich te verdedigen1 dat het ongeloovigen waren2 terwijl zij hen slechts als ongeloovigen behandelden1 om hen te berooven4 #chj ,hiermede worden de ,arabieren bedoeld1 die1 na den ,islam te ,mekka te hebben omhelsd1 niet uittrokken1 uithoofde dit moest geschieden om de betrekkingen met de afgodendienaars af te breken1 maar deze betrekkingen veeleer onderhielden4 ,volgens anderen zijn zij de zwakken1 omdat zij niet in staat zouden zijn te vluchten1 en gedwongen zijn de ongeloovigen in den oorlog te volgen4 ,de engelen1 waarvan hier wordt gesproken1 zijn de twee engelen1 die de dooden in hunne graven bezoeken4 #cha ,zoo als zij deden1 die naar ,ethiopi en ,medina vluchtten4 #chb ,volgens ,al ,beidwi werd deze plaats geopenbaard tengevolge van het gebeurde met ,jondob ,ebn ,dampa4 ,deze persoon werd op zijne vlucht ziek1 en dientengevolge door zijne zonen op een rustbed gedragen2 maar voor hij te ,medina aankwam1 voelde hij zijn einde naderen4 ,hij sloeg met zijn rechterhand op zijne linker en stierf1 na vooraf plechtig zijn geloof aan ,god en diens gezant te hebben betuigd4 #chc ,het ,mahomedaansche gebed bestaat in kniebuigingen1 rika en aanbiddingen1 soedjoed1 die daarin gelegen zijn1 dat men het aangezicht ter aarde buigt4 #chd ,tima ,abn ,obeirak1 een zoon van ,dhafar1 en een van ,mahomets makkers1 stal een malinkolder van zijnen buurman ,kitda ,ebn al ,noman1 verborg dien in eene mand met meel en verkocht dit bij een jood1 ,zeid ,ebn al ,samin genaamd4 ,daar men ,tima verdacht hield1 vroeg men hem om den malinkolder1 maar hij ontkende er iets van te weten1 men volgde echter het spoor van het meel1 dat door eene opening der mand was gevallen1 welk spoor naar het huis van ,zeid leidde3 daar vond men het gestolene en beschuldigde hem van den diefstal3 ,zeid bracht echter onderscheidene getuigen1 die verklaarden dat hij den kolder van ,tima had gekocht2 de zonen van ,dhafar kwamen daarop tot ,mahomet1 en verlangden1 dat hij zijn makker tegen de beschuldiging verdedigen en ,zeid veroordeelen zou4 ,daar hij nu eenigszins gedwongen was daaraan toe te geven1 werd deze plaats geopenbaard1 waarin zijn onbezonnen voornemen gelaakt en hem geboden werd1 niet te diens nadeele en volgens zijne neiging1 maar volgens den aard der zaak te oordeelen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya74 #che ,al ,beidwi voegt er1 als een voorbeeld van de goddelijke rechtvaardigheid1 bij1 dat ,tima na het bovenvermelde feit1 naar ,mekka vlood1 weder den afgodendienst omhelsde1 en daar onder den muur van een huis doorgroef1 met het doel om te stelen4 ,de muur stortte echter in en doodde hem4 #chf ,dat is3 als zij in het geheim middelen aanwenden1 door valsche getuigenis1 of op andere wijze1 om hunne misdaden op onschuldige personen te werpen4 #chg ,hier wordt op de zonen van ,dhafar gedoeld4 #chh ,door u te onderrichten in de kennis van het goed en het kwaad en de lessen der rechtvaardigheid4 #chi ,de ,arabieren aanbaden ,allat1 al ,uzza en ,menat1 die zij voor dochters van ,god hielden4 #cij ,of1 zoo als het letterlijk luidt3 een gedeelte1 bestemd of voorbestemd om door mij verleid te worden4 #cia ,hetwelk door de oude afgodendienende ,arabieren uit bijgeloof werd gedaan4 ,de noten der vijfde ,soera vermelden meer omtrent deze gewoonte4 #cib ,hetzij door die te verlammen1 of tot doeleinden aan te wenden1 waartoe zij niet door ,god bestemd is4 ,al ,beidwi veronderstelt1 dat de tekst hier niet alleen doelt op de bijgeloovige gewoonte van de ooren en andere gedeelten van het vee af te snijden1 maar ook op de castratie van slaven1 het merken hunner lichamen met figuren1 die geprikt en daarna met weede of indigo werden ingewreven1 gelijk de ,arabieren deden en nog doen1 het scherpen hunner tanden1 door die af te vijlen1 zoo ook sodomie en de onnatuurlijke driften tusschen vrouwen1 het aanbidden der zon1 maan en andere natuurlichamen enz4 #cic ,dat is3 door ,gods dienst te verlaten en de werken des duivels te verrichten4 #cid ,deze woorden kunnen ook in toestemmenden zin worden opgevat1 daar de zin van den tekst hier zeer twijfelachtig is door het woordje an1 dat vooral in den ,koran1 zoowel in toestemmenden als ontkennenden zin wordt gebezigd4 ,men kan dus hier even goed zeggen1 wie gij niet geeft444 en die gij weigert te huwen1 als3 aan wie gij niet geeft444 en die gij wilt huwen4 #cie ,door der vrouw een deel van haren bruidschat te geven1 of andere verplichtingen omtrent haar te voldoen4 #cif ,dit beteekent3 daar gij van haar niet even als van eene gehuwde vrouw kunt genieten1 moet gij sommige maatregelen van rechtvaardigheid omtrent haar in acht nemen2 want indien een man niet geheel in staat is aan zijne plichten te voldoen1 moet hij die echter daarom niet geheel verwaarloozen 7,al ,beidwi47 #cig ,of gelijk een1 die nooit een echtgenoot had1 noch gescheiden is1 en de vrijheid heeft een ander te huwen4 #cih ,dat is3 hij zal den man en vrouw doen vinden1 die hem beter behaagt1 en aan de vrouw een' anderen man1 die het verlies zal vergoeden van hem1 die haar heeft verstooten4 #cii ,daar hij den dienst van geen schepsel behoeft4 #djj ,zie de zesde ,soera4 #dja ,dat is3 hebben wij u niet bijgestaan8 ,geef ons dus een deel van den buit 7,al ,beidwi74 #djb ,dat wil zeggen3 met de tong en niet met het hart4 #djc ,hinkende tusschen twee gedachten1 en noch van de ,moslems1 noch van de ongeloovigen standvastige vrienden zijnde4 #djd ,dit verhaal schijnt een toevoegsel te zijn tot hetgeen ,mozes van de zeventig oudsten zegt1 die met hem1 ,aron1 ,nadab en ,abihu den berg bestegen en den ,god van ,isral zagen4 ,exodus ,,xxiv 3 #i1 #aj1 #aa4 #dje ,zie de #b;e ,soera1 vers #dh4 #djf ,zie ibid1 v4 #ea4 #djg ,zie ibid1 v4 #fj4 #djh ,zie ibid1 v4 #ee4 #dji ,jallalo'ddin leidt uit dit woord af1 dat aan het einde van dezen volzin de woorden3 daarom hebben wij hen gevloekt1 of iets dergelijks ontbreekt4 #daj ,door haar van ontucht te beschuldigen4 #daa ,zie de #c;e ,soera vers #dh en de bijgevoegde noten4 #dab ,sommigen houden namelijk vol1 dat hij inderdaad en te recht werd gekruisigd3 anderen beweren1 dat hij niet ,jezus was1 maar een ander1 wiens aangezicht op het zijne geleek1 terwijl de overige deelen van zijn lichaam zoo zeer verschilden1 dat zij het bedrog volkomen bewezen4 ,sommigen zeggen1 dat hij in den hemel werd opgenomen1 en anderen1 dat zijn menschelijk gedeelte alleen heeft geleden en zijne goddelijkheid naar den hemel opsteeg4 7,al ,beidwi74 #dac ,volgens een overlevering van ,hejj1 strijken de engelen1 als een ,jood sterft1 hem over den rug en het aangezicht1 terwijl zij tot hem zeggen3 o1 gij vijand van ,god6 ,jezus was als een profeet tot u gezonden1 en gij geloofdet niet in hem1 waarop hij zou antwoorden3 ,thans geloof ik van hem dat hij de man ,gods is2 en tot den stervenden ,christen zeggen zij3 ,jezus was als een profeet tot u gezonden1 en gij hebt hem toegedicht ,god1 of de zoon van ,god te zijn3 waarna hij gelooven zal1 dat die slechts de dienaar van ,god en zijn apostel is1 en dat derhalve de onderstelling1 dat ,jezus een zoon van ,god of zelf een ,god zij1 zonde tegen den eenigen ,god is1 terwijl ieder voor zijn dood aan ,mahomet zal gelooven4 #dad ,dat is3 tegen de ,joden1 die hem geheel verwerpen1 en tegen de ,christenen1 die hem ,god en den zoon van ,god noemen 7,al ,beidwi74 #dae ,in geschenken1 tot het omkoopen der rechters of andere slechte gebruiken4 #daf ,zoo als ,abdallah ,ebn ,salm en zijne makkers 7,al ,beidwi74 #dag ,hetzij door ,jezus geheel te verwerpen en te loochenen1 zooals de ,joden doen1 hetzij door hem tot de gelijkheid met ,god te verheffen1 zooals de ,christenen 7,al ,beidwi47 #dah ,namelijk ,god1 ,jezus en ,maria 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin ,yahya74 ,de ,oostersche schrijvers maken melding van eene ,christelijke secte1 die gelooft1 dat de drieenheid uit deze is samengesteld 7,elmacim1 p4 #bbg1 ,eutych1 p4 #abj71 maar men meent1 dat deze ketterij reeds sedert lang is verdwenen 7,ahmed ,ebn ,abd'al ,halim74 ,deze plaats is echter eveneens tegen de drieenheid gemunt1 zooals die volgens de leer der orthodoxe ,christenen bestaat1 welke1 zooals ,al ,beidwi zegt1 er aan gelooven1 dat de ,godheid uit drie personen bestaat2 de ,vader1 de ,zoon en de ,heilige ,geest4 ,door den ,vader verstaat men namelijk ,gods wezen1 door den ,zoon1 zijne kennis en door den ,heiligen ,geest1 zijn leven4 #dai ,volgens ,savary aldus3 ,wel verre van een' zoon te hebben1 regeert hij alleen den hemel en de aarde4 ,hij is zichzelven toereikend4 #dbj ,dat is ,mahomet en zijn' ,koran4 #dba ,zijnde tot den ,islamitischen godsdienst in deze wereld1 en tot het het paradijs in de toekomstige4 #dbb ,de andere helft wordt in de openbare schatkist gestort4 #dbc ,dat is3 hij zal hare geheele bezetting erven4 #dbd ,deze titel is ontleend aan de tafel1 welke aan het einde van dit hoofdstuk gezegd wordt1 uit den hemel aan ,jezus te zijn gezonden4 ,het wordt ook soms het hoofdstuk der verbintenissen 7'choed7 genaamd1 welk laatste woord in het eerste vers voorkomt4 #dbe ,zoo als3 ,kameelen1 ossen en schapen1 als ook wilde koeien1 antilopen enz4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi71 maar geene varkens1 noch datgene1 wat gedurende de bedevaart is gejaagd4 #dbf ,de ceremonin die bij de bedevaart naar ,mekka gebruikelijk zijn4 #dbg ,de offerande1 waarvan hier sprake is1 is het schaap1 dat naar ,mekka wordt vervoerd1 om daar geofferd te worden1 welks nek men gewoonlijk met slingers1 kransen of andere versierselen omhangt1 ten einde het als eene heilige zaak te beschouwen4 #dbh ,in de expeditie van ,al ,hodeibiya4 #dbi ,bij de afgodendienende ,arabieren was het gebruik1 bij het dooden van eenigerhande dier1 dat tot voedsel moest strekken1 het om zoo te zeggen1 aan hunne afgoden toe te wijden1 door het uitspreken der woorden3 ,in den naam van ,allat of ,al ,uzza 7zie ,soera ,,ii74 #dcj ,of door een dier1 dat voor de jacht is afgericht4 7,al ,beidwi74 #dca ,dat is3 behalve dat gij nog tijdig genoeg komt om leven in het dier te vinden1 en het den hals af te snijden4 #dcb ,dit woord beteekent ook zekere soort steenen1 die door de afgodendienende ,arabieren werden gebruikt tot opstapeling nabij hunne huizen1 en waarvoor zij uit bijgeloof dieren doodden1 ter eere hunner goden4 7,al ,beidwi47 #dcc ,de afgodendienende ,arabieren hadden de gewoonte1 een gedooden kameel onder elkander te verdeelen1 door het lot te trekken1 wien dit of dat gedeelte zou te beurt vallen2 dit geschiedde met pijlen zonder ijzer of vederen1 die1 ten getale van zeven1 in den tempel van ,caaba werden bewaard4 ,met betrekking tot de woorden heden1 of op dezen dag wordt beweerd1 dat deze plaats ,vrijdag-ochtend werd geopenbaard1 zijnde de dag1 waarop de bedevaartgangers den berg ,arafat bezochten1 den laatsten keer1 dat ,mahomet den tempel van ,mekka bezocht4 ,deze pelgrimstocht wordt daarom de bedevaart des afscheids genoemd 7,al ,beidwi74 ,zie ,prid4 ,life of ,moham41 p4 #ii4 #dcd ,daarom zeggen de uitleggers1 dat na dien tijd geen positief of negatief voorschrift werd gegeven4 ,zie ,abulfed ,vit4 ,moham41 p4 #aca4 #dce ,daar ik u een waren en volmaakten godsdienst heb gegeven2 of door de verovering van ,mekka en de vernietiging van den afgodendienst4 #dcf ,het woord taiibat1 dat hier in het oorspronkelijke staat heeft eene even algemeene beteekenis als het woord goed4 ,men moet hier echter door goed verstaan datgene1 wat zuiver en niet schadelijk voor de gezondheid is4 #dcg ,hetzij viervoetige dieren of vogels4 #dch ,zoowel als gij het wild een hond1 valk of ander dier achterna zendt1 als indien gij het doodt4 #dci ,zijnde door ,joden of ,christenen gedood1 of gereed gemaakt4 #ddj ,dit zijn de gemengde huwelijken tusschen ,muzelmannen en ,joodsche en ,christen vrouwen2 de vrouwen der afgodendienaars zijn van dit verlof uitgesloten4 #dda ,deze voorschriften1 die aan de mannen werden gegeven1 zijn bijna in dezelfde uitdrukkingen vervat als die1 welke de vrouwen betreffen4 ,zie hoofdstuk ,,iv1 vers #bi4 ,het woord khidn1 meervoudig akhdan1 hier in den tekst gebruikt1 beteekent geliefde en ook bijzit4 #ddb ,deze reiniging met zand1 bij gebrek aan water1 wordt teiemmoem genaamd 7,zie soera ,,iv1 vers #df47 #ddc ,deze woorden maken het formulier uit1 dat bij de inhuldiging van een vorst wordt uitgesproken1 en ,mahomet bedoelt hier den eed van getrouwheid1 dien zijne volgelingen hem te ,al ,akaba hadden gedaan4 ,zie ,albulfed1 ,vit4 ,moham1 p4 #dc4 #ddd ,deze plaats moet betrekking hebben op een moordaanslag op den persoon van ,mahomet4 ,hiervan bestaan verschillende lezingen4 ,volgens eene zou een ,arabier1 toen ,mahomet eens zijne wapens afgelegd en die aan een boom opgehangen had1 terwijl zijn gevolg zich op eenigen afstand van hem bevond1 zich op hem geworpen hebben en1 terwijl hij een bloote sabel boven zijn hoofd hield1 gezegd hebben3 ,wie belet mij u te dooden8--,dat is ,god1 hernam ,mahomet2 hierop ontnam de engel ,gabril de sabel aan den ,arabier4 ,mahomet1 greep de sabel en vroeg den ,arabier op zijne beurt2 ,wie belet mij1 u te dooden8--,niemand1 hernam de ,arabier2 en hij omhelsde den ,islam4 #dde ,hier spreekt ,god4 ,gelijk wij bij herhaling hebben opgemerkt1 heeft de verwisseling van de voornaamwoorden wij en hij te dikwijls in den ,koran plaats1 dan dat het mogelijk zou zijn1 dit telkens1 wanneer het plaats heeft1 te doen opmerken4 #ddf ,door voor den heiligen oorlog geschenken te geven4 ,volgens ,savary3 ,besteedt uwe rijkdommen voor de verdediging van den heiligen godsdienst4 #ddg ,dat is3 ,indien zij berouw gevoelen en gelooven1 of zich er aan onderwerpen1 schatting te betalen4 ,sommigen echter zijn van meening1 dat deze woorden door het vers van het zwaard zijn afgeschaft4 7,al ,beidwi74 #ddh ,zooals het vers betreffende het steenigen van overspeligen 7,hoofdstuk ,,iii1 vers #bb1 noot71 de beschrijving van ,mahomet1 en de profetie van ,christus nopens dezen onder den naam van ,ahmed 7,al ,beidwi74 #ddi ,dat is3 ,zulke1 wier herstelling niet noodig was4 #dej ,het ,arabische woord al ,fatra beteekent het tijdsverloop tusschen twee profeten1 gedurende hetwelk geen nieuwe openbaring of kwijtschelding werd gegeven1 zooals de tijd1 die tusschen ,mozes en ,jezus verliep1 of tusschen ,jezus en ,mahomet1 op het einde van welke laatste tijdruimte ,mahomet gezonden werd4 #dea ,dit werd vervuld1 f door dat ,god hun een koninkrijk gaf1 en eene lange opvolging van vorsten1 f door dat hij hem tot koningen of meesters over hen zelven maakte1 door hen van de ,egyptische slavernij te verlossen4 #deb ,daar hij de ,roode ,zee voor u scheidde en u1 door middel van eene wolk1 leidde en u ook met kwakkels en manna voedde 7,al ,beidwi74 #dec ,de grootste dezer reuzen1 was volgens de uitleggers ,og1 de zoon van ,anak1 nopens wiens reusachtige houding1 zijne ontkoming aan den vloed en de wijze waarop hij door ,mozes werd gedood1 de ,mahomedanen verschillende fabels verhalen4 ,zie ,marracc41 in ,alcor4 p4 #bca enz41 d',herbel4 ,bibl4 ,orint1 p4 #ccf4 #ded ,namelijk ,caleb en ,josua4 #dee ,de uitleggers beweren1 dat de ,isralieten1 terwijl zij in de woestijn reisden1 binnen een cirkel van omstreeks achttien1 of volgens het zeggen van sommigen1 van zevenentwintig mijlen werden gehouden1 waardoor zij1 hoewel van den ochtend tot den avond reizende1 zich den volgenden dag telkens op de plaats bevonden vanwaar zij waren uitgegaan4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #def ,zijnde ,kan en ,abel1 welke door de ,mahomedanen ,kbil en ,hbl genoemd worden4 #deg ,de oorzaak van het brengen van dit offer1 wordt volgens de gewoonlijke overlevering van het ,oosten aldus verhaald 7zie ,abu'lfarag41 p4 #f en #g1 ,eutych1 annol4 p4 #ae en #af en d',herbelot1 ,bibl4 ,orint4 ,art4 ,cabil73 ,ieder van hen beiden was met een tweelingzuster geboren1 en toen zij opgegroeid waren1 beval ,adam1 door ,gods ingeving1 aan ,kan1 ,abels tweelingzuster te huwen1 aan ,abel beval hij hetzelfde ten opzichte van ,kans tweelingzuster4 ,kan weigerde dit echter op te volgen1 daar zijne eigene zuster de schoonste was4 ,adam beval hun daarop hunne offeranden aan ,god te brengen en daarbij de beslissing van het geschil aan ,god over te laten4 7,al ,beidwi74 ,de uitleggers zeggen1 dat ,kans offerande een gaaf was van het slechtste koren dat hij bezat1 terwijl die van ,abel in een vet lam het beste van zijne kudde bestond4 #deh ,namelijk van ,abel1 waarvan ,god de aanneming op een zichtbare wijze deed plaats hebben4 ,hij deed namelijk vuur uit den hemel nederdalen1 waardoor het werd verteerd1 zonder dat het offer van ,kan werd aangeraakt4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #dei ,om ,abels geduld te verheffen4 ,al ,beidwi verhaalt1 dat hij de sterkste der twee was1 en dus gemakkelijk zijn broeder had kunnen overmeesteren4 #dfj ,zooals afgodendienarij1 of roof op den openbaren weg4 7,al ,beidwi74 #dfa ,daar hij het gebod zal hebben geschonden1 waarbij het vergieten van bloed wordt verboden4 #dfb ,de schriftgeleerden zijn het niet eens omtrent de toepassing van deze straffen4 ,de uitleggers veronderstellen echter1 dat zij die alleen moord hebben gepleegd1 op de gewone wijze ter dood moeten gebracht worden2 zij die moord of roof te gelijk plegen1 zouden gekruisigd worden3 hun die rooven1 zonder daarbij moord te plegen1 zou de rechterhand en de linkervoet afgesneden worden2 zij die personen aanvallen en hun vrees aanjagen1 zouden moeten gebannen worden4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,ook is het twijfelachtig1 of zij1 die gekruisigd moeten worden1 levend aan het kruis genageld1 of na hunnen dood die straf moeten ondergaan1 of wel aan het kruis moeten opgehangen worden tot zij sterven4 7,al ,beidwi74 #dfc ,volgens de ,sonna 7de overlevering71 kan deze straf niet worden opgelegd1 dan wanneer de waarde van het gestolene vier dinars 7f #bd7 bedraagt4 ,voor de eerste misdaad moet de veroordeelde de rechterhand verliezen1 die aan den pols wordt afgesneden2 bij herhaling wordt de linkervoet aan den enkel afgesneden2 bij de tweede herhaling zijne linkerhand2 bij de derde herhaling zijn rechtervoet2 en indien hij voortgaat misdaden te begaan1 zal hij1 naar het oordeel des rechters gegeeseld worden4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,deze wet is niet meer bij de ,turken in gebruik4 ,het toedienen van stokslagen is de gewone straf voor diefstal4 ,roovers worden dikwijls onthoofd4 ,deze misdaad is echter zeldzaam in ,turksche steden1 maar de slechte staat der politie veroorzaakt1 dat zij soms op groote wegen1 en vooral in de woestijnen1 voorvalt4 ,thans mag in de ,turksche staten geen doodvonnis worden voltrokken1 zonder door den sultan bekrachtigd te zijn4 #dfd ,dit wil zeggen3 dat ,god hem daarna er niet meer voor zal straffen2 maar zijn berouw belet hier echter de uitvoering der wet niet1 noch ontheft hem van restitutie4 ,al ,shfe beweert echter1 dat hij niet zal gestraft worden1 indien de beleedigde partij hem vergeeft1 alvorens hij voor den magistraatpersoon verschijnt4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi47 #dfe ,dat is3 die de eerste gelegenheid aangrijpen om het masker af te werpen en zich bij de ongeloovigen aansluiten4 #dff ,zijnde de huichelachtige ,mahomedanen4 #dfg ,deze woorden zijn voor twee uitleggingen vatbaar4 ,volgens sommigen doelen zij op de leugens en verdraaiingen van de rabbijnen of de christelijke geestelijken1 die de geboden van ,mahomet verwerpen2 volgens anderen1 dat zij alleen naar ,mahomet kwamen luisteren om hem te bespieden en hunne makkers mede te deelen wat hij had gezegd1 en hem als een leugenaar voor te stellen 7,al ,beidwi47 #dfh ,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #dh4 #dfi ,dat is3 indien ,mahomet u den tekst der schrift geeft1 zooals wij u dien geven1 neemt dien aan3 zoo niet verwerpt dien4 #dgj ,sommigen zeggen1 dat dit betrekking heeft op het gebruik van verboden vleeschsoorten3 anderen op woeker en omkooping 7,al ,beidwi74 ,het ,arabische woord1 hier door eten vertaald1 geeft tot beide beteekenissen evenveel aanleiding4 ,het ,hebreeuwsch n,sr 7verwant met bijten7 is elke rente4 #dga ,dat is3 kies zelf1 of gij hunne geschillen al of niet wilt beslechten4 ,vandaar was ,al ,shfe van meening dat een rechter niet verplicht was1 in geschillen tusschen ,joden en ,christenen uitspraak te doen4 ,indien echter een hunner1 of beiden schatplichtigen waren1 of onder de bescherming der ,mahomedanen stonden1 waren zij daartoe verplicht1 en behoefden zij om dit vers zich niet te bekreunen4 ,aboe ,hanifa meent echter1 dat de magistraten verplicht zouden zijn1 alle zaken te richten1 die hun worden onderworpen4 7,al ,beidwi47 #dgb ,maar zij dobberen in twijfel en gelooven niet4 #dgc ,dat is3 waakzaam1 om er schending van te voorkomen4 #dgd ,het oorspronkelijke woord is3 ziel4 #dge ,zie ,exod4 ,,xxi 3 #bd1 enz4 #dgf ,deze plaats is voor nog eene uitlegging vatbaar2 te weten3 hij die aalmoezen geeft1 na iemand gewond te hebben1 zal vergeving zijner zonden verkrijgen4 #dgg ,het woord1 hier door open weg vertaald1 is eigenlijk het pad1 dat naar de drinkplaats leidt4 ,figuurlijk wordt dit woord voor de gedragslijn volgens de wet gebruikt4 #dgh ,of weigeren1 door den ,koran gericht te worden4 #dgi ,de onwetendheid1 eldjahiliieh1 wordt bij de ,arabieren altijd gebruikt om het tijdperk van den afgodendienst aan te duiden4 ,deze plaats beteekent3 ,achten zij het beter1 volgens de woeste wetten der afgodendienaars1 dan door de goddelijke wet geoordeeld te worden8 #dhj ,deze woorden werden tot de ,mahomedanen of wel tot ,joden gericht1 naardien de huichelaars hunne eeden aan beiden hebben gezworen4 7,al ,beidwi74 #dha ,het ,arabische woord weli beteekent3 vriend patroon1 beschermer1 bondgenoot1 heilige 7vriend van ,god74 #dhb ,deze woorden werden ingevoegd1 bij gelegenheid dat een zeker ,christen1 die1 toen hij den ,muadhdhin of roeper1 tot het gebed hoorde oproepen1 en dit gedeelte van de gebruikelijke formule herhaalde3 ,ik geloof dat ,mahomet de apostel van ,god is1 luid zeide3 ,moge ,god den leugenaar verbranden2 maar eenige nachten later geraakte zijn huis door de onvoorzichtigheid van een bediende in brand1 waarbij hij zelf en zijn gezin in de vlammen omkwamen4 7,al ,beidwi74 #dhc ,de eersten waren de ,joden van ,ailah1 die den ,sabbath schonden 7,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #fa71 en de laatsten zij1 die niet geloofden aan het mirakel van de tafel1 welke aan ,jezus uit den hemel1 werd nedergezonden4 #dhd ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bdg4 #dhe ,dat is3 ,zij zullen met gebrek en gierigheid gestraft worden4 ,deze woorden doelen1 volgens de meening van sommigen1 ook op de wijze waarop de goddeloozen op den jongsten dag zullen verschijnen1 namelijk met hunne rechterhanden aan hunnen nek gekluisterd1 hetgeen de eigenlijke beteekenis van het ,arabisch woord is4 #dhf ,namelijk de ,koran4 #dhg ,dat is3 ,zij zullen zoowel de genoegens des hemels als die der aarde genieten4 #dhh ,alvorens dit vers werd geopenbaard1 onderhield ,mahomet eene lijfwacht van gewapenden voor zijne zekerheid3 toen hij echter deze verzekering van ,gods bescherming ontving1 dankte hij die dadelijk af4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 #dhi ,zie de noot van ,hoofdstuk ,,ii1 vers #ei4 #dij ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #ei4 #dia ,door hunne oogen en ooren voor overtuiging en de bevelen der wet te sluiten1 zooals toen zij het kalf aanbaden4 #dib ,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #agj4 #dic ,die nimmer aanspraak er op maakte1 van goddelijken aard1 of de moeder ,gods te zijn4 7,jallalo'ddin74 #did ,daar zij verplicht waren1 hun leven op dezelfde wijze door te brengen1 en aan dezelfde behoeften en gebreken als de overige menschen onderworpen en dientengevolge van geen' goddelijken oorsprong waren4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #die ,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #afi4 ,hier zijn deze woorden echter uitsluitend tot de ,christenen gericht4 #dif ,dat is3 van de geestelijken en voorgangers1 die dwalen1 door aan ,christus goddelijkheid toe te kennen1 alvorens ,mahomet werd gezonden4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #dig ,zie hiervoren de noot #c op blz4 #afb4 #dih ,david had de ,sabbatschenders in apen veranderd1 ,hoofdstuk ,,ii4 vers #fa2 ,jezus veranderde de boozen onder ,isral in varkens4 #dii ,zie ,hoofdstuk ,,ii vers #hi4 #ejj ,de personen die op deze plaats rechtstreeks worden bedoeld1 zijn3 f ,ashama1 koning van ,ethiopi1 en verschillende bisschoppen en priesters1 die1 tot dat doel vergaderd1 ,jaafar ,ebn ,taleb hoorden1 en die bij de eerste vlucht naar deze plaats vlood1 en de #bi;e en #cj;e en later de #ah;e en #ai;e ,hoofdstukken van den ,koran las1 op het hooren waarvan de koning en de overige aanwezenden in tranen uitbarstten en bekenden1 dat het met de waarheid overeenkomstig was2 vooral de vorst zelf werd een proseliet van het ,mahomedanisme 7,al ,beidwi1 ,al ,thalabi1 ,albufed4 ,vit4 ,moh41 pag4 #ce enz41 ,marracc1 ,prodr4 ad ,refut1 ,alcor4 pars4 ,i pag4 #de71 of dertig1 doch gelijk anderen zeggen zeventig personen1 die door dien zelfden koning van ,ethiopi als afgezanten tot ,mahomet waren gezonden1 aan welken de profeet zelf het #cf;e hoofdstuk voorlas1 waarop zij begonnen te weenen1 zeggende3 ,hoezeer gelijkt dat op hetgeen door ,jezus werd geopenbaard6 en zich dadelijk als ,moslems bekenden4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ook ,marrace1 t4 a4 pl47 #eja ,deze woorden geopenbaard1 toen sommigen van ,mahomets volgelingen1 goed dachten te doen1 door voortdurend te vasten en te waken1 en door zich van vrouwen1 het eten van vleesch1 het slapen op een bed en andere geoorloofde genoegens des levens te onthouden1 in navolging van sommige ,christenen2 doch de profeet keurde dit af1 zeggende3 dat hij geene monniken in zijnen ,godsdienst verlangde te hebben4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #ejb ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bbd4 #ejc 7,aboe ,hanfa zegt1 dat dit drie dagen te zamen is74 ,dit wordt echter in het gebruik niet gevolgd1 daar het nergens bepaald in den ,koran1 noch in de ,sonna wordt bevolen4 #ejd ,hiermede worden alle bedwelmende dranken en kansspelen bedoeld4 ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #baf4 #eje ,al ,beidwi en sommige andere uitleggers zeggen1 dat hier van afgoden wordt gesproken1 anderen beweren echter1 en met meer waarschijnlijkheid1 dat hier de gesneden menschenbeelden worden bedoeld1 waarmede de afgodendienende ,arabieren schaak spelen1 zijnde kleine figuren van menschen1 olifanten1 paarden en drommedarissen4 #ejf ,de uitleggers trachten de tautologie van deze plaats te verontschuldigen1 door de veronderstelling1 dat de drievoudige vermelding van vreezen en gelooven betrekking heeft op de drie toestanden van den tijd1 namelijk het verledene1 het tegenwoordige en het toekomstige of op den drievoudigen plicht van den mensch1 omtrent ,god1 zich zelven en zijn naaste4 7,al ,beidwi74 ,volgens anderen weder heeft deze herhaling plaats gehad1 omdat ,mahomet duidelijk wilde aantoonen1 dat de ware vroomheid niet in het onthouden van zekere spijzen ligt4 #ejg ,hiermede wordt bedoeld1 dat hij een offer in den tempel van ,mekka zal brengen1 hetgeen daar gedood en onder de armen verdeeld zal worden1 of wel een of ander huis- of tam dier1 van gelijke waarde als datgene wat hij zal hebben gedood2 zooals b4v4 een schaap ter vergoeding van een antilope1 een duif voor een patrijs enz4 ,en over deze waarde moeten twee voorzichtige personen oordeelen4 ,indien de overtreder niet in staat was dit te doen1 rustte de verplichting op hem eene zekere hoeveelheid voedsel aan een of meer arme lieden te geven1 of een evenredig aantal dagen te vasten4 #ejh ,dit1 zegt ,jallalo'ddin1 is toepasbaar op alle visschen die in de zee leven1 en niet op diegene1 welke zoowel in de zee als op het land leven2 zooals3 krabben1 enz4 ,de ,turken die tot de ,hanifieten behooren1 eten deze soort van visschen nimmer1 maar de secte van ,malec ,ebn ,ans1 en misschien eenige anderen1 zien daarin geen godsdienstig bezwaar4 #eji ,want het oordeel over zaken moet niet met het oog op hare schaarschte of menigvuldigheid1 maar naar heure wezenlijke goede of slechte hoedanigheden worden uitgesproken1 7,al ,beidwi74 #eaj ,dit waren de namen door de afgodendienende ,arabieren aan sommige kameelen of schapen gegeven1 die in eenige gevallen van de gewone diensten waren bevrijd4 ,zij waren van een of ander kenteeken voorzien1 gelijk gespleten ooren1 enz4 opdat zij herkend konden worden4 ,dit deden zij ter eere hunner goden4 ,deze bijgeloovige gewoonte wordt hier verklaard1 geen bevel van ,god te zijn en als een verzinsel van dwazen gekenschetst4 #eaa ,zij die deze woorden zoodanig uitleggen1 dat daarmede personen van eenen anderen godsdienst worden bedoeld1 zeggen1 dat dit afgeschaft is1 en dat de getuigenis van zulk een' niet tegen een ,moslem kan gelden4 7,al ,beidwi74 #eab ,voor het geval dat er eenige twijfel bestond1 werden de getuigen van het gezelschap afgezonderd1 opdat zij niet verleid mochten worden3 dit duurde voort1 tot zij hunne verklaring hadden afgelegd1 hetgeen zij gewoonlijk deden als het namiddaggebed was uitgesproken2 daar dit het oogenblik was1 dat het volk zich in het openbaar verzamelde1 of1 gelijk sommigen beweren1 de beschermengelen dan iedereen bijstonden1 zoodat er vier engelen tegen hen konden getuigen1 indien zij valsche verklaringen aflegden4 ,er zijn echter anderen die veronderstellen1 dat zij na het uur van ieder gebed mochten verhoord worden1 indien daarbij een genoegzaam aantal menschen verzameld was4 7,al ,beidwi74 #eac ,dat is op den dag der opstanding4 #ead ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #ha1 in de noot4 #eae ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #da4 #eaf ,zie ald41 vers #dc4 #eag ,zie ald41 vers #dh4 #eah ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #da-dc4 #eai ,de uitleggers verhalen dit wonder op de volgende wijze3 ,nadat ,jezus dit1 op verzoek zijner volgelingen1 van ,god had gevraagd1 daalde voor hunne oogen dadelijk een roode tafel tusschen twee wolken neder3 zij werd voor hem geplaatst4 ,vervolgens stond ,jezus op en bad1 na de reiniging te hebben verricht1 waarop hij het kleed weg nam1 dat de tafel bedekte1 zeggende3 ,in den naam van ,god1 die het best van voedsel voorziet4 ,omtrent de spijzen die zich op de tafel bevonden1 zijn de uitleggers het oneens4 ,de meest verspreide overlevering zegt echter1 dat er1 zoodra het kleed van de tafel was weggenomen1 een geheel gereed gemaakte visch met groente1 brood1 olijven enz4 verscheen4 ,zij voegen er1 behalve verdere bijzonderheden1 nog bij1 dat ,jezus1 op verzoek der apostelen1 een ander wonder voor hen verrichtte1 door den visch weder in den oorspronkelijken vorm terug te brengen en weder levend te maken1 waarna hij hem in den toebereidenden toestand herstelde2 ,eenduizenddriehonderd mannen en vrouwen1 die allen met lichaamsgebreken bezocht1 of arm waren1 aten van deze spijzen en werden verzadigd1 terwijl de visch geheel bleef1 zooals hij oorspronkelijk was4 ,daarop rees de tafel voor aller oog1 weder ten hemel1 en ieder die van dit voedsel had genoten1 was van zijne gebreken en ongelukken bevrijd4 ,de tafel daalde daarop nog gedurende veertig dagen1 tegen etenstijd neder en bleef op den grond staan1 tot de zon daalde1 waarop zij weder door de wolken werd opgenomen4 ,sommige ,mahomedaansche schrijvers zeggen1 dat deze tafel niet werkelijk nederdaalde1 maar achtten 't eene parabel2 de meesten meenen echter1 dat de woorden van den ,koran juist het tegenovergestelde te kennen geven4 ,eene andere overlevering zegt1 dat verscheiden menschen in zwijnen werden veranderd1 omdat zij niet aan dit wonder geloofden1 en het aan tooverij toeschreven1 of1 zooals anderen beweren1 omdat zij sommige levensmiddelen van de tafel stalen4 7,al ,beidwi1 ,al ,thalabi47 #ebj ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #dh1 nopens de reden waarom hier de woorden3 gij hebt mij tot u opgenomen1 in plaats van3 gij hebt mij doen sterven1 zijn geplaatst4 ,zie ook ,hoofdstuk ,,xxxix1 vers #dc1 noot4 #eba ,dit hoofdstuk is aldus betiteld1 omdat daarin worden behandeld sommige bijgeloovige gewoonten der bewoners van ,mekka1 die op het vee betrekking hebben4 #ebb ,behalve zes1 of1 volgens anderen1 drie verzen4 #ebc #ebd ,mahomet schijnt hier de oude en sterke stammen van ,ad en ,thamud te bedoelen4 #ebe ,of zinsbedrog4 #ebf ,gelijk ,gabril gewoonlijk aan ,mahomet verscheen1 die1 hoewel een profeet1 niet in staat was1 zijn gezicht te verdragen1 als hij in zijn gewonen vorm verscheen2 zoodat anderen dit des te minder zouden kunnen doen4 #ebg ,deze plaats werd geopenbaard1 toen de ,koreshieten ,mahomet verhaalden1 dat zij de ,joden en ,christenen nopens hem hadden ondervraagd1 en dat die hun hadden verzekerd1 dat zij geene melding of beschrijving van hem in hunne schriften vonden4 ,daarom1 zeiden zij3 wie legt de getuigenis voor u af1 dat gij ,gods gezant zijt8 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 #ebh ,dat is3 zij weten zeer goed dat ,mahomet ,gods gezant is4 ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #ada4 #ebi ,zeggende dat de engelen dochters van ,god zijn1 en tusschenpersonen voor ons bij hem1 enz4 #ecj ,zijnde3 ,uwe afgoden en valsche goden4 #eca ,dat is3 ,hunne ingebeelde goden bewijzen niets te zijn1 en verdwijnen als ijdele droombeelden en hersenschimmen4 #ecb ,om gericht te worden4 #ecc ,de laatste dag wordt hier het uur genoemd1 zooals in #a ,johannes vers #be enz41 en de voorafgaande uitdrukking3 verschijning voor ,god op dien dag1 kan mede aangenomen worden dat te beteekenen4 #a ,thess4 ,,iv 3 #ag4 #ecd ,op deze plaats wordt ,mahomet gelaakt1 dat hij geen geduld tegenover de halsstarrigheid zijner landgenooten plaatste over zijne ongepaste begeerte1 om te verwezenlijken wat ,god niet besloten had2 te weten de bekeering en redding van alle menschen4 7,al ,beidwi47 #ece ,daar zij onbekend waren met ,gods almacht1 en met het gevolg van hetgeen zij vroegen2 hetgeen tot hunne volslagen vernietiging kon voeren4 #ecf ,daar zij evenzeer onder ,gods hoede zijn als het menschelijk geslacht4 #ecg ,dat is3 in de bewaarde tafel1 waarop alle goddelijke besluiten zijn opgeschreven1 en alle zaken die in de wereld gebeuren 7zoowel de kleinste als de meest uitgebreide71 nauwkeurig worden opgeschreven4 ,reeds vroeger is1 in den loop van dit werk1 hierover bij herhaling gesproken4 #ech ,want1 volgens het ,mahomedaansche geloof1 zullen alle schepselen op den dag des laatsten oordeels voor ,god verschijnen1 om rekenschap van hunne daden af te leggen4 #eci ,dat is3 satan heeft hunne daden verbloemd1 of3 satan heeft hunne daden geschikt zooals het hem behaagde4 #edj ,dat is2 wij gaven hun allerlei overvloed1 ten einde1 nadat zij niet door hunne droefenis werden geleerd1 hun voorspoed een valstrik voor hen zou worden1 en zij zich zelven spoediger tot vernietiging zouden brengen4 #eda ,dat is1 volgens ,al ,beidwi3 f zonder eenige voorafgaande aankondiging1 f na het geven van eene waarschuwing4 #edb ,sommigen zeggen1 dat de opperhoofden van ,mekka alle armen uit hunne stad verdreven2 hun zeggende tot ,mahomet te gaan4 ,zij deden dit en boden aan1 zijnen godsdienst te omhelzen2 doch hij maakte eenige zwarigheid1 hen te ontvangen1 daar hij vreesde1 dat de nood en geene oprechte overtuiging de drijfveer was 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin72 waarna deze plaats werd geopenbaard4 #edc ,deze plaats moet tot antwoord strekken op de uitdagingen der ongeloovigen1 die tot ,mahomet zeiden1 indien hij een waar profeet was1 een stortregen van steenen of een andere wonderdadige straf van den hemel af te bidden1 om hen te vernietigen4 7,al ,beidwi74 #edd ,zie hiervoren vers #ch1 noot4 #ede ,woordelijk zou dit moeten luiden3 onze gezanten1 nemen ieder uwer op2 ontvangen zijn adem1 zijne ziel4 ,die engel heet ,irafil4 #edf ,de lezing van een ander afschrift van den ,koran is in den derden persoon4 ,indien hij ons bevrijdt1 enz4 #edg ,door tot uwe vroegere afgodendienarij terug te keeren4 #edh ,door stormen des hemels2 zooals bij de ongeloovigen van ,noach en ,loth1 en het leger van ,abraha1 den heer van den olifant4 7,al ,beidwi74 #edi ,zooals bij ,pharao en zijn leger1 en bij ,korach1 of 7gelijk de ,mahomedanen hem noemen7 ,karun4 7,al ,beidwi47 #eej ,de ,muzelmannen maakten de opmerking1 dat1 indien men zich telkenmale van de ongeloovigen moest verwijderen als zij den nieuwen godsdienst bespotten1 men nergens een enkel oogenblik zou kunnen blijven4 ,mahomet vulde daarop het voorschrift van het vorige vers met deze plaats aan4 #eea ,dit is de naam dien de ,mahomedanen aan ,abrahams vader gaven en die in de ,h4 ,schrift ,terah wordt genaamd1 hoewel sommigen hunner schrijvers beweren1 dat ,azer de zoon was van ,terah 7,tarkh ,montakhab1 bij d',herbel4 ,bibl4 ,orint4 p4 #ab7 en d',herbelot zegt1 dat de ,arabieren hen in hunne geslachtslijsten steeds als verschillende personen beschouwen1 maar dat1 aangezien ,abraham1 volgens ,mozes1 de zoon van ,terah was1 door ,europeesche schrijvers verondersteld wordt1 dat ,terah dezelfde is als de ,azer der ,arabieren4 #eeb ,dat ,azer of ,terah een afgodendienaar was1 wordt algemeen toegegeven2 ook kan het niet worden geloochend1 daar in de ,schrift opzettelijk wordt gezegd1 dat hij vreemde goden diende 7,josua ,,xxiv1 #b1 #ad74 ,de ,oostersche schrijvers nemen eenparig aan1 dat hij een beeldhouwer was en afgodsbeelden vervaardigde2 en hij wordt als de eerste voorgesteld1 die beelden van klei maakte2 alleen schilderijen waren vr hem in gebruik 7,epiphan1 ,adv4 ,haer4 lib4 #a1 p4 #g1 #h71 en men veronderstelt1 dat die als afgoden werden aangebeden4 ,men zegt echter dat zijn bedrijf eerbiedwaardig 7,zie ,hyde1 de ,rel4 ,vet4 ,persar1 p4 #fc7 en hij een groot man en zeer bevriend met ,nimrod1 zijn schoonvader was 7d',herbel71 daar hij afgodsbeelden voor hem maakte en in zijne kunst uitmuntte4 #eec ,dat is3 ,ik ben niet verschrikt door uwe valsche goden1 die mij niet kunnen deren1 uitgenomen wanneer ,god het veroorlooft1 of wanneer het hem behaagt mij te bedroeven4 #eed ,de uitleggers verklaren hier het woord onrechtvaardig door afgodendienarij1 of openbaar verzet tegen ,god4 #eee ,sommigen passen het woord zijne op ,abraham toe1 als de persoon waarvan op deze plaats voornamelijk wordt gesproken2 sommigen op ,noach2 daar ,jonas en ,loth1 gelijk zij zeggen1 niet van ,abrahams zaad waren2 anderen veronderstellen1 dat de personen in dit en het volgende vers bedoeld1 als de afstammelingen van ,abraham moeten worden beschouwd en die in het naastvolgende vers als de afstammelingen van ,noach4 7,al ,beidwi47 #eef ,de ,mahomedanen zeggen1 dat hij tot het geslacht van ,ezau behoorde4 ,zie ,hoofdstuk ,,xxi en ,,xxxviii4 #eeg ,zie ,hoofdstuk ,,xxxvii4 #eeh ,zie ,hoofdstuk ,x1 ,,xxi en ,,xxxvii4 #eei ,zie ,hoofdstuk ,,vii enz4 #efj ,dit zijn de ,koreshieten4 7,al ,beidwi74 #efa ,volgens ,jallalo'ddins oordeel is dit vers en ook de beide volgende te ,medina geopenbaard4 #efb ,door te zeggen1 dat1 behalve in de tien geboden1 ,god aan ,mozes vrijheid heeft gegeven1 de openbaringen naar zijne keuze in te kleeden4 #efc ,daar sommige ,arabieren1 naar het schijnt1 voorgaven1 dat indien het hun behaagde1 zij een boek konden schrijven1 hetwelk in hoedanigheid niet onder den ,koran zou staan4 ,anderen zeggen1 dat dit betrekking zou hebben op eenige valsche profeten1 die in ,mahomets tijd leefden2 zoo als ,moalama1 ,el ,aswad en anderen4 #efd ,dat is3 zonder uw rijkdom1 uwe kinderen of uwe vrienden1 waarop gij u in uwen leeftijd zoo zeer hebt verlaten4 #efe ,of valsche goden4 #eff ,betreffende de tusschenkomst uwer afgoden1 of het niet gelooven aan toekomstige belooningen en straffen4 #efg ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #bf4 #efh ,namelijk3 in de lendenen uwer vaderen en de ingewanden uwer moeders4 7,al ,beidwi74 #efi ,dit beteekent de soort van redelijke1 onzichtbare wezens1 hetzij engelen of duivels1 of de tusschensoort1 gewoonlijk geniussen genaamd4 ,eenige der uitleggers verstaan hier engelen1 welke door de afgodendienende ,arabieren vereerd werden2 anderen duivels1 hoofdzakelijk omdat1 volgens het stelsel der magirs1 de duivel als een soort schepper en als het beginsel van alle kwaad aangezien werd1 terwijl ,god als de oorzaak van al het goede werd beschouwd4 7,al ,beidwi47 #egj ,of1 letterlijk vertaald1 de onbegrijpelijke 7,al ,beidwi47 #ega ,dat is3 gij werdt hieromtrent door de ,joden en ,christenen onderricht1 en hebt ons alleen stuksgewijze verhaald1 wat gij van hen hebt geleerd4 ,dit werd ,mahomet door de ongeloovigen tegengeworpen1 daar zij het voor hem onmogelijk hielden1 helder en duidelijk over onderwerpen van zoo verheven aard te spreken1 zonder goed bekend te zijn met de leeren en de heilige schriften dier godsdiensten4 #egb ,hier tracht ,mahomet zijne onmacht tot voortbrenging van een mirakel te verontschuldigen1 door te verklaren1 dat ,god het niet geschikt achtte1 aan hunne begeerten te voldoen1 en ofschoon hij het wel had willen doen1 het toch te vergeefs zou zijn geweest2 en daar zij niet door den ,koran waren overtuigd1 zouden zij ook door het grootste mirakel niet overtuigd worden4 ,vergelijk ,lucas ,,xvi 3 #ca4 ,de laatste woorden van het vers beteekenen eigenlijk3 ,ach1 hoe gaarne zou ik u1 geloovigen1 willen doen begrijpen1 dat zij1 de ongeloovigen1 er niet aan gelooven4 #egc ,namelijk aan den ,koran4 #egd ,de bewoners van ,mekka eischten namelijk dat ,mahomet hun een engel zou toonen1 die voor hun oog uit den hemel zou nederdalen1 of dat hij hunne overleden vaderen zou opwekken1 opdat zij met hen zouden kunnen spreken1 of dat hij ,god en zijne engelen zou overhalen1 hun in een lichamelijken toestand te verschijnen4 #ege ,i,jdele woorden1 welker schijn verleidt en in dwaling brengt4 #egf ,sommigen zeggen1 dat dit betrekking heeft op de onverwrikbaarheid van ,gods besluiten1 anderen op zijne bijzondere belofte1 dat hij den ,koran voor de verdraaiingen en vervalschingen zou bewaren1 die1 volgens hen1 in den ,pentateuchus en het ,evangelie hebben plaats gehad 7,soera ,,xv7 en anderen weder op den onschendbaren duur der ,mahomedaansche wet1 die volgens hen1 tot aan het einde der wereld zal voortduren4 #egg ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #afh en ,hoofdstuk ,v1 vers #d4 #egh ,dat is3 gij moogt van elk dier eten1 dat onder het aanroepen van ,gods naam is geslacht2 waarvan natuurlijk doode dieren1 varkensvleesch enz4 zijn uitgesloten4 #egi ,dat is3 de openlijke en verborgen zonde4 #ehj ,op dezelfde wijze als wij in ,mekka hebben gedaan4 #eha ,dit vers is toepasselijk op de grooten1 en de rijke lieden van ,mekka1 die ,mahomet het meest vijandig waren3 zij namen de zwakken des volks tegen hem in4 #ehb ,dat is3 eenigerhande vers of plaats van den ,koran4 #ehc ,dit waren de woorden der ,koreshieten1 die beweerden1 dat er onder hen personen waren1 meer waardig ,gods zendeling te zijn dan ,mahomet4 #ehd ,evenals bij vele oude ,arabische dichters wordt hier1 volgens sommigen1 het verontruste hart bij een vogel vergeleken1 die de vleugels beweegt4 ,volgens anderen wordt hier eene onmogelijkheid bedoeld4 #ehe ,duivels4 #ehf ,door hen in verzoeking te brengen1 of tot zonde te verleiden4 #ehg ,zijnde de dag der opstanding1 waaraan wij op de vorige wereld niet hebben geloofd4 #ehh ,de ,mohamedanen gelooven1 dat ,god afgezanten zond1 zoowel om geniussen als om menschen te bekeeren4 ,deze zouden altijd van het menschenras zijn geweest4 #ehi ,dit is3 dat ,god1 alvorens eene stad te straffen1 zendelingen stuurde om haar te waarschuwen4 #eij ,dit is3 ,gij kunt voortgaan in uw verzet tegen ,god en in uw boos opzet jegens mij1 en in uw ongeloof volharden2 doch ik zal volharden uwe beleedigingen met geduld te verdragen en de openbaringen mede te deelen1 die ,god mij heeft bevolen 7,al ,beidwi74 #eia ,dat is3 onze afgoden4 ,in deze beteekenis wordt dit woord meermalen op deze plaats gebruikt4 #eib ,dit vers heeft betrekking op eenige godsdienstige gebruiken der afgoden dienende ,arabieren2 zooals de verdeeling der gronden1 der vruchten en der oogsten in twee deelen1 waarvan een voor de hoogste godheid1 en het andere voor de ondergeschikte godheden1 was bestemd1 die door de afgodsbeelden werden voorgesteld4 ,het deel van ,god diende om de armen en de reizigers te voeden1 dat der afgoden werd voor de offeranden en tot de bezoldiging der priesters gebruikt4 ,indien een vrucht afviel van het deel voor ,god bestemd1 gaf men het aan de afgoden2 doch men handelde niet zoo in het tegenovergestelde geval2 want ,god1 zeiden de afgodendienaars1 is rijk1 en kan alles ontberen4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 #eic ,hetzij door de onmenschelijke gewoonte1 die bij de ,arabieren van ,kendah of andere stammen bestond1 om hunne dochters levend te verbranden1 zoodra zij ter wereld kwamen1 indien zij vreesden haar niet te kunnen onderhouden 7,zie ,hoofdstuk ,,lxxxi71 of wel door die aan hunne afgoden te offeren4 #eid ,door den godsdienst1 dien ,ismal zijnen nakomelingen heeft doen erven1 met afschuwelijk bijgeloof te besmetten 7,al ,beidwi74 #eie ,die zij1 in hun bijgeloof1 in sommige bijzondere gevallen van zulke diensten verschoonden4 7,hoofdstuk ,v74 #eif ,zie ,hoofdstuk ,v4 #eig ,want indien zulke dieren hunne jongen werpen1 mogen zoowel de vrouwen als de mannen daarvan eten4 #eih ,daar zij geen duidelijk begrip van ,gods ,voorzienigheid hebben4 #eii ,zie deze ,soera1 de laatste noot van vers #acg4 #fjj ,of1 zooals sommigen deze woorden vertalen3 hetzij boomen of planten1 die door den arbeid der menschen geplant zijn hetzij die van nature in de woestijnen en op de bergen groeien4 #fja ,dat is3 geef daarvan aalmoezen aan de armen2 en deze aalmoezen waren1 zooals ,al ,beidwi opmerkte1 wat zij gewoon waren te geven vr de ,zact werd ingesteld1 hetgeen geschiedde vr ,mahomet ,mekka verliet1 waar dit vers werd geopenbaard4 ,sommigen zijn echter eene andere meening toegedaan1 en zeggen om diezelfde reden1 dat dit vers te ,medina werd geopenbaard4 #fjb ,dat is3 ,geef daarvan niet zooveel aan aalmoezen weg1 dat daardoor uwe eigene gezinnen in nood worden gebracht2 want weldadigheid begint met zich zelven4 #fjc ,op deze plaats tracht ,mahomet de ,arabieren van hunne bijgeloovige dwaasheid te overtuigen1 in het verbieden1 hetzij de mannetjes1 hetzij de wijfjes of de jongen van deze vier soorten te eten4 7,al ,beidwi74 #fjd ,dat is3 vloeibaar bloed1 in tegenstelling van lever en milt door de ,arabieren verondersteld ook bloed1 doch niet vloeibaar1 te zijn en welke zij geoorloofd achten4 7,al ,beidwi74 #fje ,zie ,leviticus ,,vii 3 #bc en ,,iii 3 #af4 #fjf ,zijnde het vet van den stuit of den staart der schapen1 die in het ,oosten zeer zwaar zijn1 naardien eene kleine tien of twaalf pond en sommigen zelfs zestig pond wegen4 #fjg ,dit vers en de twee volgende worden door ,jallalo'ddin verondersteld te ,medina geopenbaard te zijn4 #fjh ,het oorspronkelijke woord beteekent bijzonder ontucht en gierigheid4 #fji ,zoo als moord1 afvalligheid of overspel4 7,al ,beidwi47 #faj ,door de snelheid van ons begrip1 de klaarheid van ons verstand en onze gemakkelijkheid1 wetenschappen aan te leeren2 zooals blijkt uit onze geschiedenis1 dichtkunde en welsprekendheid2 desniettegenstaande zijn wij een ongeletterd volk4 7,al ,beidwi74 #faa ,want geloof in het volgende leven zal geen voordeel aanbrengen voor hen1 die in dit leven niet hebben geloofd1 noch in dit leven geloofd zonder goede daden4 #fab ,dat is3 wie in een gedeelte daarvan gelooven1 en een ander deel daarvan niet gelooven1 of die daarin secten vormen4 ,men zegt1 dat ,mahomet heeft verklaard1 dat de ,joden in eenenzeventig secten waren verdeeld1 en de ,christenen in tweenzeventig1 en dat zijne eigene volgelingen in drienzeventig secten gesplitst waren1 en dat allen verdoemd zouden worden1 bebalve ne van ieder4 7,al ,beidwi47 #fac ,zie ,hoofdstuk ,,vi2 vers #ad4 #fad ,al ,ara is de afscheiding tusschen het paradijs en de hel2 zoo als in dit hoofdstuk wordt verklaard4 #fae ,misschien met uitzondering van vijf of acht verzen4 #faf ,volgens sommigen kent alleen ,god de beteekenis van deze letters4 ,anderen meenen echter1 dat daarmede worden aangeduid de woorden3 ,allah1 ,gabril1 ,mahomet1 vrede zij met hen4 ,zie ,soera ,i1 vers #b in de noot4 #fag ,zie ,hoofdstuk ,,ii3 vers #cb4 #fah ,uit hoofde er niet bijzonder bepaald is1 tot welken tijd de straf voor den duivel is uitgesteld1 zeggen de uitleggers1 dat zijn verzoek niet geheel werd toegestaan1 maar dat hij1 evenals andere schepselen op het tweede trompetgeschal zal sterven4 7,al ,beidwi1 en d',herbelot1 ,bibl4 ,orint1 art4 ,eblis74 #fai ,de boven- en onderzijde zijn weggelaten1 om1 zooals de uitleggers zeggen1 aan te duiden1 dat de macht van den duivel beperkt is4 7,al ,beidwi74 #fbj ,het ,mohamedaansche evangelie van ,barnabas zegt1 dat de straf die ,god over de slang uitsprak1 omdat hij den duivel in het paradijs had gebracht1 daarin bestond 7zie ,hoofdstuk ,,ii3 vers #cd en de noot71 dat zij niet alleen uit het paradijs verdreven1 maar dat hare voeten door den engel ,michal1 met ,gods zwaard afgehouwen zouden worden1 en dat de duivel zelf1 omdat hij onze voorouders onrein had gemaakt1 veroordeeld werd hunne uitwerpselen en die van hunne nakomelingschap te eten4 #fba ,die zij te voren niet hadden opgemerkt4 #fbb ,naar men beweert1 zouden dit vijgebladeren zijn geweest 7zie ,hoofdstuk ,,ii3 #cc en de noot74 #fbc ,niet alleen geschikte grondstoffen1 maar ook vindingrijkheid des verstands en vlugheid van hand1 om daarvan gebruik te maken 7zie ,hoofdstuk ,,ii3 vers in de noten op vers #bb-cc74 #fbd ,door de fijnheid hunner lichamen en hunne kleurloosheid4 7,jallalo'ddin74 #fbe ,deze plaats werd geopenbaard om eene onwelvoegelijke gewoonte der afgodendienende ,arabieren te wraken1 welke de gewoonte hadden1 den ,caaba naakt te omringen2 daar kleederen1 gelijk zij zeiden1 de teekens van hunne ongehoorzaamheid aan ,god waren 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,de sonna beveelt1 dat indien iemand gaat bidden1 hij zijne goede kleederen moet aantrekken1 uit eerbied voor de goddelijke majesteit1 voor welke hij zal verschijnen4 ,maar ofschoon de ,mahomedanen het onvoegzaam achten1 eensdeels om op eene slordige wijze in ,gods tegenwoordigheid te verschijnen1 zoo gelooven zij anderdeels1 dat men in geene te rijke of prachtige kleederen voor hem moet komen1 en bijzonder niet in kleederen met goud of zilver versierd1 omdat men dan den schijn van trotschheid zou hebben4 #fbf ,daar de boozen1 die eveneens van de zegeningen van dit leven genieten1 geen deel zullen hebben in de geneugten van het volgende4 #fbg ,zijnde de engel des doods en zijne helpers4 #fbh ,dat is3 het volk1 welks voorbeeld hen tot afgodendienarij en andere boosheden heeft gebracht4 #fbi ,de eenen1 omdat zij zich niet alleen verdierven1 maar ook de aanleiding waren van het verderf der overigen1 en de anderen1 om hun eigen ongeloof en hunne navolging van een slecht voorbeeld4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #fcj ,dat is3 als hunne zielen na den dood ten hemel zullen stijgen2 maar zij zullen op een mesthoop onder de zevende aarde worden geworpen 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #fca ,deze uitdrukking is zeer gewoon in het oosten en wordt er als spreekwoord gebezigd3 vergelijk ,matth4 ,,xix vers #bd4 #fcb ,zoodat1 indien er verschillen of vijandschap tusschen hen gedurende hunnen leeftijd mochten hebben bestaan1 die thans vergeten en door liefde en vriendschap vervangen zullen zijn4 #fcc ,al ,araf is volgens ,mahomet1 de naam van een muur of afscheiding tusschen de hel en het paradijs4 #fcd ,uit deze omstandigheid schijnt men te mogen afleiden1 dat de meening de meest waarschijnlijke is1 volgens welke dit tusschengedeelte eene soort van vagevuur is voor hen1 die hoewel zij niet verdienen in de hel te worden gezonden1 geene toereikende aanspraak hebben om de onmiddellijke toelating tot het paradijs te erlangen1 en hier eenigen tijd in verzoeking gebracht zullen worden1 door hen de gelukzaligheid dier plaats te doen aanschouwen4 #fce ,zijnde de aanvoerders en drijvers der ongeloovigen4 7,al ,beidwi47 #fcf ,dit waren de minder aanzienlijken en armen onder de geloovigen1 welke deze gedurende hunnen leeftijd1 als ,gods gunst onwaardig1 verachtten4 #fcg ,deze woorden zijn in het bijzonder gericht tot de arme en verachte geloovigen1 waarvan in de vorige noot wordt gesproken4 #fch ,zijnde van de andere vloeistoffen of vruchten van het paradijs4 #fci ,dat is3 het vervullen der daarin vervatte beloften en bedreigingen4 #fdj ,hoofdstuk ,,vi1 vers #bd1 noot4 #fda ,die zich gedurende het gebed aanmatigend gedragen1 of met eene schreeuwende stem1 of met eene menigte woorden en ijdele herhalingen bidden4 7,al ,beidwi74 #fdb ,zijnde1 nadat ,god zijne profeten gezonden en zijne wetten geopenbaard heeft1 tot hervorming en verbetering van den mensch4 #fdc ,of die uitspreidt over eene groote uitgestrektheid lands4 ,sommige afschriften hebben hier in plaats van noshram1 goede tijdingen1 boshram daar het opsteken van den wind1 onder zulke omstandigheden de voorlooper van regen is4 #fdd ,of een droog en verdord land4 #fde ,noach1 de zoon van ,lamech1 was1 volgens de ,mahomedaansche schrijvers1 een der zes voornaamste profeten1 doch hij had geene geschreven openbaringen1 welke hem werden overgeleverd 7,zie ,reland de ,relig4 ,moh41 p4 #cd74 ,hij was tevens de eerste die na zijn overgrootvader ,edris of ,enoch verscheen4 ,dat ,noach het goede onder de booze ante-deluvianen predikte1 wordt door de schrift bevestigd 7#b ,petr4 ,,ii 3 #e74 ,de ,oostersche ,christenen zeggen1 dat1 toen ,god aan ,noach beval de ark te bouwen1 hij hem tevens den weg wees om een houten werktuig te vervaardigen1 gelijk aan datgene1 waarvan nog heden ten dage1 in het ,oosten in plaats van klokken gebruik wordt gemaakt1 om het volk naar de kerk op te roepen1 en dat in het ,arabisch ,nks en in het nieuwe ,grieksch ,semandra wordt genoemd4 ,noach moest dit werktuig gebruiken om daarop driemaal per dag te slaan1 ten einde de werklieden bij elkander te roepen1 terwijl 't hem gelegenheid zou geven1 zijn volk dagelijks te waarschuwen1 voor het dreigende gevaar van den zondvloed1 die hen zekerlijk zou verdelgen1 indien zij geen berouw gevoelden 7,eufych1 ,ann4 p4 #cg47 #fdf ,uit deze woorden en andere plaatsen van den ,koran1 waar van ,noachs prediking wordt gesproken1 blijkt het1 dat1 volgens de meening van ,mahomet1 eene voorname zonde der ante-diluvianen afgodendienst was 7,zie ,hoofdstuk ,,xi47 #fdg ,hetzij de dag der opstanding1 hetzij die waarop de zondvloed begon4 #fdh ,zijnde zij1 die hem geloofden en met hem in dat vaartuig gingen4 ,hoewel er eene overlevering bij de ,mahomedanen bestaat1 die gezegd wordt van den profeet zelven ontvangen te zijn1 en volgens welke1 evenals in de ,heilige ,schrift gezegd wordt1 niet meer dan acht personen door de ark werden gered1 wordt dat getal echter door sommigen van hen verschillend opgegeven4 ,eenigen stellen zes1 tien1 twaalf1 achtenzeventig en tachtig van beiderlei kunne 7,al ,zamakhshari1 ,jallalo'ddin1 ,ebn ,shohnah71 en daaronder ,jorham1 die1 volgens sommigen1 de bewaarder der ,arabische taal was4 ,zie ,pocock4 ,orat4 praefix4 ,carm4 ,tograi4 #fdi ,ad was een oude en machtige ,arabische stam van afgodendienaren4 7,abulfeda47 #fej ,deze wordt gezegd dezelfde persoon als ,heber te zijn4 #fea ,dat is1 nopens de afgodsbeelden en uitgedachte voorwerpen van uwe aanbidding1 aan welke gij1 in de boosheid uws harten1 de namen1 eigenschappen en eer geeft1 die alleen den waren ,god toekomen4 #feb ,thamoed was een andere ,arabische stam1 die tot den afgodendienst overging4 #fec ,de ,thamoedieten drongen op een mirakel aan1 en sloegen ,saleh voor1 met hen naar hun feest te gaan1 waar zij hunne goden en hij de zijne aanroepen zou1 onder de belofte1 de godheid te volgen1 die antwoord gaf4 ,maar nadat zij hunne afgodsbeelden gedurende eenigen tijd1 zonder eenigen uitslag1 hadden aangeroepen1 wees ,jonda ,ebn ,amroe1 hun vorst1 op eene alleenstaande rots1 en verzocht ,saleh daaruit een wijfjeskameel met een jong te doen voortkomen1 terwijl hij zich plechtig verbond1 indien ,saleh dit deed1 te zullen gelooven2 zijn volk beloofde hetzelfde4 ,het gevraagde wonder had daarop plaats4 #fed ,de stam van ,thamoed woonde eerst in den omtrek van de ,adieten1 doch daar hun getal toenam1 verhuisden zij naar het grondgebied van ,hejr wegens de bergen2 hier hieuwen zij zich woningen in de rotsen1 die nog ten huidigen dage bestaan4 #fee ,gelijk hevige en herhaalde donderslagen1 die volgens sommigen niets anders waren1 dan de stem van den engel ,gabril1 die hunne harten verscheurde4 7,abulfeda1 ,al ,beidwi47 #fef ,toen ,mahomet in de expeditie van ,tabc1 die hij in het negende jaar der hedjira tegen de ,grieken ondernam1 door ,hejr trok1 waar deze oude stam had gewoond1 verbood hij zijn leger1 niettegenstaande het door honger en dorst werd geteisterd1 hier eenig water te putten1 terwijl hij hun beval1 indien zij van dat water hadden gedronken1 het uit te spuwen1 of1 indien zij daarmede meel hadden gekneed1 dit aan hunne kameelen te geven1 7,abulfeda4 ,vit4 ,moh4 p4 #abd7 en nadat hij zijn gezicht in zijne kleederen had gehuld1 gaf hij zijn' muilezel de sporen1 uitroepende3 ,betreedt het huis van deze snoode menschen niet1 maar ween veeleer1 anders zou u kunnen gebeuren wat hun overkwam2 nadat hij dit had gezegd1 rende hij in vollen galop en met omsluierd aangezicht voort1 tot hij de vallei was doorgetrokken4 7,al ,bokhari47 #feg ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 omtrent nadere bijzonderheden van ,loth4 #feh ,zijnde ,loth en zij die in hem geloofden4 #fei ,zie ,hoofdstuk ,,xi4 #ffj ,zie hetzelfde ,hoofdstuk4 #ffa ,madian of ,midian1 was eene stad in ,hejz1 en de woonplaats van de afstammelingen van ,midian1 de zoon ,abraham uit ,ketura 7,gen4 ,,xxv 3 #b71 die1 naar het schijnt1 zich later met de ,ismalieten vereenigde4 ,deze stad lag aan de ,roode ,zee en is ontwijfelbaar dezelfde als ,modiana2 wat daarvan in ,mahomets tijd was overgebleven1 werd in de opvolgende oorlogen 7,zie ,golii1 not4 in ,alfrag4 p4 #adc7 verwoest1 en verkeert in onzen tijd in een treurigen toestand4 ,het volk in den omtrek beweert de put te bezitten1 waaraan ,mozes de kudden van ,jethro drenkte4 7,abulfeda1 ,desc4 ,arab4 p4 #db4 ,geogr4 ,nub4 p4 #aji47 #ffb ,sommige ,mahomedaansche schrijvers maken dezen tot den zoon van ,mikail1 den zoon van ,yashjar1 den zoon van ,madian 7,al ,beidwi1 ,tarikh ,montakhab74 ,in het algemeen veronderstellen zij tevens1 dat hij dezelfde persoon was als de schoonvader van ,mozes1 die in de ,heilige ,schrift ,reuel of ,raguel en ,jethro wordt genaamd ,exod4 ,,ii 3 #ah1 ,,iii 3 #a4 #ffc ,hij zou zijn schoonzoon de wonderdoende roede hebben geschonken 7,al ,beidwi1 ,zie ook ,shalshel4 ,hakhab1 p4 #ab71 waarmede deze de verschillende wonderen in ,egypte en de woestijn verrichtte1 en waardoor hij tevens uitstekenden raad en onderricht gaf 7,exod4 ,,xxvii3 #ac enz472 weshalve hij den bijnaam van ,khatb ,al ,anbiy1 of prediker der profeten verkreeg 7,zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orint4 ,art4 ,shoab47 #ffd ,een der groote misdaden waaraan de ,midianiten schuldig waren1 was het gebruik van verschillende maten en gewichten1 en wel groote en kleine1 waarvan de eerste bij in-1 de andere tot den verkoop dienden4 7,zie d',herbelot1 t4 a4 pl4 ,al ,beidwi1 ,deut4 ,,xxv 3 #ac1 #ad47 #ffe ,zie hiervoren bladz4 #aie vers #ed en de noot4 #fff ,hierdoor wordt figuurlijk de wijze uitgedrukt1 hoe ,god met trotsche en ondankbare menschen handelt1 door hen te vergunnen1 de maat hunner onrechtvaardigheid vol te meten1 zonder hen door kastijding en droefenis tot besef van hunnen toestand te brengen1 tot zij1 op het oogenblik1 dat zij dit het minst verwachten1 geheel verloren zijn4 7,al ,beidwi47 #ffg ,door niet daarin te gelooven4 #ffh ,de ,arabische schrijvers vermelden vele fabelen van deze slang4 ,zoo verhalen deze1 dat zij behaard en van zulk eene uitgestrekte grootte was1 dat1 als zij den muil opende1 hare kaken #hj elleboogslengten van elkander waren verwijderd en als zij met hare onderkaak op den grond lag1 het bovenste kakebeen tot aan den top van het paleis reikte4 ,zij voegen er tevens bij1 dat ,pharao daarop ,mozes bij ,god bezwoer1 die hem had gezonden1 de slang weg te nemen1 en beloofde1 niet alleen in hem te gelooven1 maar tevens de ,isralieten te laten vertrekken2 doch toen ,mozes gedaan had1 wat ,pharao verlangde1 trok hij zijn woord terug1 en behandelde hen even slecht als vroeger4 7,al ,beidwi47 #ffi ,de ,arabieren noemen verschillende dier toovenaars1 behalve hunnen opperpriester ,simeon4 #fgj ,de uitleggers voegen er bij1 dat toen de slang al de staven en koorden had verslonden1 zij zich onmiddellijk tot de toeschouwers wendde1 en hun zooveel schrik aanjoeg1 dat zij vluchten1 en een aantal hunner in het gedrang werden gedood4 ,daarna nam ,mozes de slang op en zij werd weder een staf als te voren4 ,de toovenaars verklaarden daarop1 dat het geene tooverij kon zijn1 daar in zulk een geval hunne staven en koorden niet zouden zijn verdwenen4 7,al ,beidwi47 #fga ,dat is3 uwe rechter hand en uwen linker voet4 #fgb ,sommigen zeggen1 dat ,pharao de eerste uitvinder dezer straf was4 #fgc ,zijnde de sterren of andere afgoden4 #fgd ,door wiens wil en besluit zij zoozeer werden bedroefd1 als eene straf voor hunne boosheid4 #fge ,daar er in de ,mozasche wet van geene dergelijke overstrooming sprake is1 zoo veronderstellen sommigen1 dat deze plaag eene pestziekte of eenige andere besmettelijke ziekte was4 7,al ,beidwi47 ,het woord ,toefan1 dat op deze plaats wordt gebruikt1 en in het algemeen met overstrooming wordt vertaald1 kan ook1 meer algemeen1 verwoesting of sterfte beteekenen4 #fgf ,deze gebeurtenis wordt in de ,xe en ,x,xe ,hoofdstukken meer bijzonder besproken4 #fgg ,dat is het land van ,syri1 waartoe de ,oostersche aardrijkskundigen ,palestina rekenen te behooren1 en waarin1 volgens de uitleggers de kinderen ,isral1 de koningen van ,egypte en de ,amalekieten opvolgden4 7,al ,beidwi47 #fgh ,vooral den hoogen toren1 dien ,pharao had doen bouwen1 om den ,god van ,mozes te kunnen aanvallen4 7,zie hoofdstuk ,,xxviii en ,hoofdstuk ,,xl47 #fgi ,men zegt dat hunne afgodsbeelden nabootsingen van ossen waren1 die het eerste aanleiding gaven tot het maken van het gouden kalf4 7,al ,beidwi74 #fhj ,de ,arabieren rekenen bij nachten1 zooals wij bij dagen4 ,deze gewoonte komt ontwijfelbaar uit de bijzondere hitte van hun klimaat voort4 ,als de zon ondergaat1 verlaten zij de tenten en genieten de koelte en den meest verrukkelijken hemel4 ,de nacht is dan ook in groote mate voor hen wat de dag voor ons is4 ,hunne dichters bezingen ook nooit de bekoorlijkheden van een schoonen dag1 maar de woorden ,leili6 ,leili6 ,o nacht1 o nacht6 worden in al hunne liederen herhaald4 7,savary47 #fha ,zonder de bemiddeling van een ander1 en van aangezicht tot aangezicht1 zooals hij met de engelen sprak 7,al ,beidwi74 ,zie d',herbel4 ,bibl4 ,orint p4 #fej4 #fhb ,deze berg wordt door de ,arabieren al ,zehir 7,heb4 hr ,syr7 genoemd4 #fhc ,sommige uitleggers beweren1 dat ,god den berg leven gaf en het vermogen om te zien4 #fhd ,deze woorden moeten niet in hunne strikte beteekenis worden opgevat4 ,zie in ,hoofdstuk ,,vi4 vers #ad eene dergelijke uitdrukking4 #fhe ,volgens sommigen waren deze tafels zeven in getal1 volgens anderen tien4 ,naar het gevoelen van andere uitleggers waren zij uit eene soort ,lotusboom gesneden1 die in het ,paradijs ,al ,sedra werd genaamd4 ,anderen wederom zeggen1 dat zij van chrysoliten1 smaragden1 robijnen1 of van gewonen steen waren 7,al ,beidwi72 ieder van tien of twaalf ellebogen lengte4 ,ook veronderstellen zij dat deze niet alleen de tien geboden vertoonden1 maar dat de geheele wet daarop was geschreven4 #fhf ,dat is eene volkomen wet1 bevattende alle noodige onderrichtingen1 zoowel nopens godsdienstige en zedelijke plichten1 als omtrent het eigenlijk beheer4 #fhg ,dat is1 volgens de opvatting van sommigen1 samengesteld uit vleesch en bloed1 of1 volgens anderen1 een eenvoudig lichaam1 of eene metaalmassa1 zonder ziel 7,al ,beidwi74 ,zie ook ,hoofdstuk ,,xx en de noot op ,hoofdstuk ,,ii1 vers #dh4 #fhh ,zie de beide genoemde ,hoofdstukken en de noot op het laatste ,hoofdstuk4 #fhi ,zooals hunne gouden en zilveren ringen en armbanden 7,al ,beidwi74 #fij ,door zijne voorschriften te verwaarloozen1 en door u zijne wraak over den hals te halen4 #fia ,die allen verbroken en in den hemel opgenomen werden1 uitgenomen eene enkele2 deze bevatte1 zooals zij zeggen1 de bedreigingen en gerechtelijke bevelen1 en werd later in de ark nedergelegd4 7,al ,beidwi1 ,zie d',herbelot p4 #fdi47 #fib ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #dh-eg4 #fic ,of de stukken van het overgeblevene4 #fid ,volgens ,savary werden zij door eene aardbeving verzwolgen4 ,zie ook nopens deze plaats ,hoofdstuk ,,ii1 t4 a4 pl4 en ,hoofdstuk ,,iv1 vers #aeb4 #fie ,dat is ,mahomet4 #fif ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #dd4 #fig ,zooals het eten van bloed en varkensvleesch1 het nemen van woeker1 enz4 #fih ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bhf4 #fii ,dat is3 aan alle menschen in het algemeen1 en niet aan een bijzonder volk1 zooals de vroegere profeten werden gezonden4 #gjj ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #eg4 #gja ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #ed4 #gjb ,zie omtrent de uitlegging van deze plaats ,hoofdstuk ,,ii1 vers #ee4 #gjc ,deze stad was ,ailah of ,elath1 aan de ,roode ,zee4 ,sommigen veronderstellen echter1 dat het ,median was1 en anderen ,tiberias4 ,zie voorts ,hoofdstuk ,,ii1 vers #fa1 in de noot4 #gjd ,dat wij onzen plicht hebben gedaan1 door hen van hunne snoodheid terug te houden4 #gje ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #fa in de noot4 #gjf ,door steekpenningen aan te nemen1 om een vonnis te verdraaien en voor de vervalsching van afschriften van den ,pentateuchus1 enz4 7,al ,beidwi74 #gjg ,vooral door uit te strooien1 dat ,god hunne verdorvenheid zonder oprecht berouw en boetedoening zou vergeven4 #gjh ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #fj1 in de noot4 #gji ,de uitleggers verhalen1 dat ,god over ,adams rug streek1 en uit zijne lendenen zijne geheele nakomelingschap voortbracht1 het eene geslacht na het andere2 dat deze menschen verzameld werden in de gedaante van kleine1 met verstand begaafde mieren1 en dat zij1 na hunne afhankelijkheid van ,god te hebben betuigd1 op nieuw in de lendenen van hunnen aartsvader terugkeerden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya4 ,zie ook d',herbelot4 ,bibl4 ,orint1 p4 #ed74 ,uit deze verdichting blijkt1 dat de leer van het voortbestaan den ,mahomedanen niet onbekend is1 en dat er eene kleine overeenkomst is tusschen dit en de nieuwere theorie van de generatie ex animalculus in semine maritum4 #gaj ,sommigen achten dit ,bileam1 den zoon van ,bor1 wel bekend1 ten minste met een gedeelte van de schrift1 daar hij zelfs met eenige openbaringen van ,god was begunstigd4 ,dezen werd door zijn volk verzocht1 ,mozes en de kinderen ,israls te vloeken4 ,eerst weigerde hij dit1 zeggende3 ,hoe kan ik hen vloeken1 die door de engelen worden ondersteund8 ,maar later werd hij door giften overgehaald1 en nauwelijks had hij het gedaan1 of hij stak zijn tong uit1 als een hond1 en deze hing op zijne borst neder4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,al ,zamakhshari4 ,zie ook d',herbelot4 ,bibl4 ,orint4 ,art4 ,balaam47 #gaa ,door het loon der onrechtvaardigheid te beminnen en gretig1 als belooning1 op dwaling azende4 #b ,petrus ,,ii 3 #e1 ,richteren ,,ii4 #gab ,door het uitdrukken van zijne attributen4 ,marracci telt er negen en negentig op1 die bij de ,arabieren in gebruik zijn 7,in ,alc4 p4 #dad47 #gac ,zooals ,walid ,ebn al ,mogheira deed1 die op het hooren dat ,mahomet aan ,god den titel van ,al ,rahman1 of de genadige gaf1 luid begon te lachen en zeide1 dat hij niemand van dien naam kende 7,marracc4 ,vit4 ,moh4 p4 #ai71 of1 zooals de afgoden dienende bewoners van ,mekka deden1 die de namen hunner afgoden van die van den waren ,god afleidden1 zooals b4v4 ,allt1 van ,allah1 ,al ,uzza1 van ,al ,aziz1 de machtige en ,manat van ,al ,mannan1 vol van goedheid 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 #gad ,door hen te vleien met voorspoed in dit leven en hun toe te staan1 in eene onverstoorbare zekerheid te zondigen1 tot zij bevinden1 dat zij onverwachts ten gronde zijn gericht4 7,al ,beidwi7 #gae ,al ,beidwi zegt1 dat de ,koran op deze plaats ,kosai1 een van ,mahomets voorouders1 en zijne vrouw bedoelt1 die ,god om kroost smeekten1 en die den vier zonen1 welke hem werden verleend1 de namen ,abd ,menaf1 ,abd ,shains1 ,abd ul ,uzza en ,abd al ,dar gaven1 naar de namen der vier voornaamste afgoden der ,koreshieten4 ,de genoemde uitlegger veronderstelt ook1 dat de volgende woorden op hunne afgodendienende nakomelingen moeten worden toegepast4 #gaf ,als zijnde aan het volstrekte bevel van ,god onderworpen4 ,de hoofd-afgoden der ,arabieren waren3 de zon1 de maan en de sterren4 #gag ,dit hoofdstuk werd in het leven geroepen door de hoogloopende twisten1 die veroorzaakt werden door de verdeeling van den buit in den slag van ,bedr behaald 7zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #aa1 in de noot71 en welke twisten waren ontstaan tusschen de jongelieden1 die gestreden hadden en alles wilden hebben1 en de oude lieden die niet gestreden hadden en een deel verlangden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,mahomet deelde den buit in gelijke deelen onder hen1 na aftrek van een vijfde deel voor het lager te melden doel4 #gah ,behalve zeven verzen 7#cj-cf71 die1 volgens sommigen1 te ,mekka werden geopenbaard4 #gai ,dat is3 nopens hunnen goeden uitslag tegenover ,aboe ,juhl en de ,koreshieten2 des niettegenstaande had ,god beloofd hen te zullen aanmoedigen4 #gbj ,de reden van dit terugtrekken was hunne weinige talrijkheid1 in vergelijking met den vijand2 zij waren namelijk alleen te voet1 en hadden slechts twee paarden bij zich1 terwijl de ,koreshieten honderd paarden bezaten 7,al ,beidwi1 en ,abulfed4 ,vit4 ,moh4 p4 #ef74 #gba ,dat is1 hetzij de karavaan1 hetzij de hulpbenden van ,mekka4 ,marracci verwart al ir en al nafir1 dat de karavaan en het korps hulpbenden beteekent1 en ziet ze aan voor twee familienamen van ,koreshieten1 welke nooit bekend waren en door hem ,airenses en ,naphirenses genaamd worden 7,marracci in ,alc4 p4 #big47 #gbb ,dat is3 de karavaan1 die slechts veertig paarden bezat1 terwijl de tegenpartij sterk en goed voorzien was4 #gbc ,alsof hij had gezegd3 ,uw gezicht diende alleen om den buit van de karavaan prijs te maken en om gevaar te vermijden2 maar ,god bepaalde de uitroeiing zijner tegenstanders1 om zijnen godsdienst te verheerlijken4 #gbd ,toen ,mahomets manschappen zagen1 dat zij den strijd niet konden vermijden1 bevalen zij zich in ,gods ondersteuning aan1 terwijl hun profeet met grooten ernst bad1 voortdurend uitroepende3 ,o ,god6 vervul wat gij mij hebt beloofd4 ,o ,god6 indien dit gedeelte mocht worden afgesneden1 zult gij op aarde niet meer aangebeden worden4 7,al ,beidwi1 ,abulfed1 ,vit4 ,moh4 p4 #ch47 #gbe ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #ade4 #gbf ,dit is de opzettelijk bepaalde straf voor de vijanden van den ,mahomedaanschen godsdienst4 ,de ,moslim pasten die echter niet toe op de personen welke zij te ,bedr gevangen namen1 waarover zij in dit ,hoofdstuk berispt worden4 #gbg ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers ,,ii1 in de noot4 #gbh ,zie de zoo even aangeduide plaats4 #gbi ,daar hij niet alleen de meest verborgen dingen van zijn hart kent1 maar zelfs de voornemens des menschen beheerscht1 en hem hetzij tot geloof hetzij tot ongeloof geneigd maakt4 #gcj ,het oorspronkelijke woord beteekent eene aanstekende misdaad1 die een groot getal menschen omvat4 ,de uitleggers zijn omtrent de ware beteekenis dezer plaats verdeeld4 #gca ,zijnde te ,mekka4 ,de hier aangesproken personen zijn de ,mohajerin of uitgewekenen1 die van toen af naar ,medina vluchtten4 #gcb ,door hunne samenzwering aan ,mahomet te openbaren1 en hem wonderbaarlijk bijstaande om hen te ontmaskeren en hem te doen ontsnappen2 en door hen later tot den slag van ,bedr te brengen4 #gcc ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #be4 #gcd ,bij de expeditie van ,al ,hodeibiya4 #gce ,men zegt dat zij gewoon waren1 naakt om een ,caaba-tempel te gaan 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #bi1 in de noot71 zoowel mannen als vrouwen1 terwijl zij door hunne vingers floten en in hunne handen klapten4 ,volgens anderen maakten zij dit gedruisch met het doel1 ,mahomet te storen1 als deze bad1 terwijl zij voorgaven mede te bidden4 7,al ,beidwi47 #gcf ,de personen die voornamelijk op deze plaats worden bedoeld waren twaalf ,koreshieten1 die ieder elken dag tien kameelen schonken1 om die te dooden tot leeftocht voor hun leger in de expeditie van ,bedr4 #gcg ,overeenkomstig deze bepaling1 is een vijfde deel van den buit bestemd voor de bijzondere1 hier vermelde doeleinden1 en de vier andere deelen om gelijkelijk verdeeld te worden onder hen1 die bij de verovering tegenwoordig waren4 ,omtrent het doeleinde van het eerste vijfde1 verschillen de ,mahomedaansche geleerden4 #gch ,om de grootere talrijkheid van den vijand1 en de tegenspoeden waaraan gij onderworpen waart4 #gci ,met welk visioen ,mahomet zijne volgelingen bekend maakte1 om hem aan te moedigen4 #gdj ,of gij den vijand aantasten1 of vlieden zoudt4 #gda ,door hen aan te zetten1 den profeet wederstand te bieden4 #gdb ,sommigen vatten deze plaats figuurlijk op en passen die op de bijzondere ingevingen van den duivel toe1 of op de verijdeling zijner voornemens en der hoop1 waarmede hij de afgodendienaars heeft vervuld4 #gdc ,door hen zoowel tot zulk een groot waagstuk aan te zetten1 eene dergelijke groote schaar menschen met zoo weinigen aan te tasten4 #gdd ,deze plaats wordt algemeen op de engelen toegepast1 die de ongeloovigen te ,bedr doodden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 ,sommigen gelooven echter1 dat de woorden doelen op het onderzoek van het graf1 hetwelk1 volgens het geloof der ,mahomedanen1 iedereen na den dood moet ondergaan1 en hetgeen zeer vreeselijk voor den ongeloovige zal zijn4 #gde ,sommige afschriften geven dit in den derden persoon1 aldus3 ,laten de ongeloovigen niet denken1 enz4 #gdf ,volgens de meening van sommigen1 werd deze plaats geopenbaard in eene vlakte1 al ,beida genaamd1 tusschen ,mekka en ,medina1 gedurende de expeditie van ,bedr1 en volgens anderen in het zesde jaar van des profeets zending1 bij gelegenheid dat ,omar het ,mahomedanisme omhelsde4 #gdg ,zie ,lev4 ,,xxvi 3 #h2 ,josua ,,xxiii 3 #aj4 #gdh ,aangezien men gestreng moet handelen1 als de omstandigheden dit vereischen2 doch barmhartigheid is verkieslijker1 wanneer die veilig wordt uitgeoefend4 #gdi ,onder de zeventig gevangenen1 die door de ,moslems in dezen slag werden prijs gemaakt1 behoorden ,al ,abbas1 een van de ooms van ,mahomet1 en ,okail1 de zoon van ,aboe ,taleb en broeder van ,ali2 toen zij voor ,mahomet werden gebracht1 vroeg hij zijne volgelingen1 hem te raden1 wat hij met hen moest doen4 ,aboe ,bekr was er voor1 hen tegen betaling van losgeld vrij te laten2 zeggende1 dat zij naaste bloedverwanten van den profeet waren1 en dat ,god hen misschien na hun berouw zou vergeven2 maar ,omar was er voor hunne hoofden af te slaan1 daar zij bepaalde beschermers van het ongeloof waren4 ,mahomet nam de laatstgenoemden raad niet aan1 maar deed opmerken1 dat ,aboe ,bekr op ,abraham geleek1 die voor misdadigers tusschenbeide trad1 en dat ,omar op ,noach geleek1 die voor de geheele uitroeiing der zondige menschen van de eerste wereld bad4 ,daarop besloot men1 het losgeld van hen en hunne medegevangenen aan te nemen4 ,spoedig daarop ging ,omar in de tent van den profeet1 waar hij dezen en ,aboe ,bekr weenende vond4 ,toen hij hun naar de oorzaak hunner tranen vroeg1 zeide ,mahomet1 dat dit vers was geopenbaard1 waarin hunne handelingen1 omtrent de gevangenen1 werden veroordeeld2 dat zij daarvoor ter nauwernood de goddelijke wraak waren ontkomen1 en dat1 indien ,god het niet had laten voorbijgaan1 zij zekerlijk allen waren verdelgd1 uitgenomen alleen ,omar en ,saad ,ebn ,moadh1 welke laatste mede had aangeraden de gevangenen ter dood te brengen4 7,zie ,hoofdstuk ,,xxxiii47 ,deze misdaad bleef echter niet geheel ongestraft1 daar de ,moslems in den slag van ,ohod juist zeventig man verloren1 zijnde gelijk aan het getal gevangenen1 te ,bedr prijs gemaakt 7zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #acd1 in de noot71 hetgeen aldus door ,god was bevolen4 #gej ,door u het overeengekomen losgeld niet te betalen4 #gea ,en zullen bijgevolg de een des anderen bezittingen erven1 boven hunne eigenlijke bloedverwanten4 ,de ,arabieren zeggen1 dat dit gedurende eenigen tijd in praktijk werd gebracht1 en dat de ,mohajerin en ,ansars gerechtigd geacht werden1 van elkander te erven1 met uitsluiting der andere bloedverwanten van den overledene1 tot deze plaats werd afgeschaft door den tweeden volzin van vers #gf van dit ,hoofdstuk4 #geb ,de reden waarom dit ,hoofdstuk dezen naam draagt1 blijkt uit het laatste vers4 ,sommigen geven het een anderen titel en voornamelijk dien van hetgeen onmiddellijk daarna wordt vermeld4 ,het is opmerkelijk1 dat alleen dit ,hoofdstuk den gewonen aanhef van3 ,in naam van den lankmoedigen en albarmhartigen ,god niet heeft4 ,volgens sommigen is deze weglating daaraan toe te schrijven1 dat deze woorden eene belofte van zekerheid geven1 die later in dit ,hoofdstuk wordt teruggenomen1 na verloop van een bepaalden tijd1 dientengevolge hebben het sommigen 't ,hoofdstuk van straf genoemd4 ,anderen zeggen1 dat ,mahomet1 die spoedig overleed1 nadat hij dit ,hoofdstuk had ontvangen1 niet heeft opgegeven waar het zou worden geplaatst1 en ook niets omtrent de plaatsing van de ,bismillah in den aanvang1 zooals bij de andere ,hoofdstukken was geschied4 ,daar nu het onderwerp van dit ,hoofdstuk veel gelijkenis heeft met dat van het vorige1 waren zijne gezellen het niet eens2 sommigen hunner zeiden1 dat beide ,hoofdstukken slechts n uitmaakten1 en dat zij te zamen het #g;e der zeven groote ,hoofdstukken vormden1 terwijl anderen beweerden1 dat het twee onderscheiden ,hoofdstukken waren2 waarom1 ten einde het geschil uit den weg te ruimen1 zij eene ruimte tusschen beiden lieten1 doch de onderscheiding der ,bismillah niet daarbij voegde 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya enz47 ,het is aangenomen1 dat dit ,hoofdstuk het laatst geopenbaard is en1 zooals ,mahomet verklaarde1 het eenige dat op eens werd geopenbaard1 behalve het #aaj;e4 ,sommigen willen dat de beide laatste verzen van dit ,hoofdstuk te ,mekka werden geopenbaard4 #gec ,deze maanden waren ,shawal1 ,dhoe'lkaada1 ,dhoe'lhajja en ,moharram4 ,het ,hoofdstuk zelf werd in eerstgenoemde maand geopenbaard4 ,anderen echter rekenen1 dat dit op den #aj;den van ,doe'thajja te ,mekka plaats had1 en doen die tijdruimte op den #aj;den van de vorige ,rabi eindigen4 7,al ,beidwi74 #ged ,de afkondiging van dit ,hoofdstuk was door ,mahomet aan ,ali opgedragen1 die met dat doel1 op den kameel met gespleten ooren van den profeet1 van ,medina naar ,mekka rende1 en op den bovenvermelden dag zich voor de geheele vergadering te al ,akaba plaatste1 en verhaalde1 dat hij de boodschapper aan hen van ,godsgezant was4 ,zij vroegen hem vervolgens1 wat zijne boodschap was3 hij las hun twintig of dertig verzen uit het ,hoofdstuk voor en zeide toen3 ,mij is bevolen u met vier dingen bekend te maken3 #a4 ,dat1 na verloop van dit jaar1 geen afgodendienaar den tempel van ,mekka zal naderen4 #b4 ,dat geen mensch zich in het vervolg verstoute den ,caaba naakt te betreden4 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #bi74 #c4 ,dat alleen de ware geloovigen binnen het ,paradijs zullen komen2 en #d4 ,dat het openbare geloof moet bewaard worden4 7,al ,beidwi1 ,zie ,abulfed4 ,vit4 ,moh4 pag4 #abg1 enz47 #gee ,zoodat niettegenstaande ,mahomet ieder verbond afwijst1 met hen die hem hebben bedrogen1 hij zich echter bereid verklaart1 zijne verbintenissen na te komen omtrent hen die hem getrouw waren4 #gef ,dat is1 gij zult hem een zeker geleide geven1 opdat hij met veiligheid naar huis terugkeere1 voor het geval dat hij het niet geraden mocht oordeelen1 het ,mahomedanisme te omhelzen4 #geg ,door deze woorden worden de geloovigen gewaarschuwd1 geen te groot vertrouwen in hunne eigene verdiensten te stellen1 terwijl zij ook dienen om de ongeloovigen af te schrikken2 want indien de geloovige slechts misschien zal gered worden1 waar kunnen de anderen dan op hopen 7,al ,beidwi74 #geh ,deze veldslag had plaats in het #h;e jaar der hedjira in de vallei van ,honein1 die1 omstreeks drie mijlen van ,mekka1 nabij ,tayef ligt4 #gei ,daar de vallei zeer diep en door steile bergen omringd was1 plaatste zich de vijand ter wederzijde in hinderlaag en viel hen in de bergpassen1 in alle doorgangen en van achter de rotsen met groot voordeel aan 7,ebn ,ishak47 #gfj ,het oorspronkelijke woord is ,sakinat1 hetwelk door de commentatoren in deze beteekenis wordt uitgelegd2 maar het schijnt veeleer de goddelijke bescherming1 tegenwoordigheid of ,schechinah te beteekenen1 die verschijnt om de ,moslems bij te staan 7,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bdi en de noot47 #gfa ,behalve dat een groot aantal proselieten bij dezen slag werden gewonnen1 was ,mahomet op hun verzoek zoo edelmoedig1 dat hij de gevangenen1 die niet minder dan zes duizend in getal waren1 aan hunne vrienden terug gaf1 terwijl hij aanbood1 aan ieder zijner manschappen1 die niet geneigd zou zijn zich van zijne gevangenen te ontdoen1 eene vergoeding te betalen2 zij stemden echter allen toe 7,al ,beidwi74 #gfb ,dit was in het negende jaar der hedjira4 ,tengevolge van dit verbod worden noch ,christenen1 noch ,joden1 noch de belijders van eenigen anderen godsdienst1 tot op den huidigen dag in de nabijheid van ,mekka toegelaten4 #gfc ,dat zijn zij1 die geen vast en volkomen geloof in deze punten stellen4 ,anderen gelooven echter1 dat het op degenen slaat1 die in meer dan n god gelooven1 of de eeuwigheid der pijnigingen van de hel 7,hoofdstuk ,,ii vers #gd en ,hoofdstuk ,,iii vers #bc71 of de geneugten van het paradijs loochenen1 zooals die in den ,koran worden beschreven4 ,het blijkt echter uit de volgende woorden1 dat hier hoofdzakelijk de ,joden en ,christenen worden bedoeld4 #gfd ,dit is1 naar het oordeel van geachte uitleggers1 de ware beteekenis der woorden an yadin1 die letterlijk zouden moeten luiden3 bij of uit de hand1 en op verschillende wijzen worden uitgelegd4 ,sommigen veronderstellen1 dat de bedoeling is1 dat de schatting gereedelijk of door hunne eigene handen1 en niet door die van anderen moet worden betaald2 of wel1 dat de schatting alleen van den rijke moet worden gevorderd1 of van hen1 die in staat zijn haar te betalen1 en niet van den arme2 of ook1 dat het als eene gunst moet worden beschouwd1 dat de ,mahomedanen met zoo weinig tevreden zijn 7,al ,beidwi74 ,dat de ,joden en ,christenen1 overeenkomstig deze wet1 tegen betaling van schatting1 moeten worden toegelaten tot het ontvangen van ondersteuning1 kan niet betwijfeld worden4 ,de ,mahomedaansche geleerden verschillen echter ten aanzien der belijders van andere godsdiensten4 ,men zegt1 dat ,omar het eerste weigerde schatting van een ,magir aan te nemen1 tot ,abd'alrahmd ,ebn ,awf hem verzekerde1 dat ,mahomet zelf ondersteuning aan een ,magir verleend en bevolen had1 dat de leeraren van dien godsdienst zouden worden begrepen onder het volk van het boek1 of onder hen1 wier godsdienst gegrond was op een boek1 hetwelk zij veronderstellen van goddelijken oorsprong te zijn4 ,het is de meest algemeen aangenomen meening1 dat alleen deze drie godsdiensten konden worden geduld1 op voorwaarde1 dat zij schatting zouden betalen3 anderen voegen echter de ,sabeten daarbij4 ,aboe ,hanifa veronderstelt1 dat de volkeren van elken godsdienst mochten worden geduld1 behalve de afgodendienende ,arabieren4 ,de laagste schatting1 die van zulk een persoon kan worden gevorderd1 wordt algemeen op een dinar gesteld1 of op omstreeks f #f per jaar4 ,hij kan echter gedwongen worden1 meer te betalen1 indien hij er niet in toestemt2 en dit1 zeggen zij1 is zoowel op den arme als op den rijke toepasselijk4 7,reland1 de ,jure ,militari ,mohammedanor41 p4 #ag en #ej74 ,aboe ,hanifa bepaalde echter1 dat de rijke acht en veertig dirhems 7waarvan twintig of soms vijfentwintig een dinar uitmaken7 per jaar zou betalen2 iemand in middelbare omstandigheden de helft dier som1 en een arme man1 die in staat is in zijn onderhoud te voorzien1 een vierde daarvan3 maar dat hij1 die niet in staat is in zijn onderhoud te voorzien1 niets zou betalen4 7,al ,beidwi74 #gfe ,deze ongerijmde beschuldiging tegen de ,joden1 trachten de uitleggers te ondersteunen1 door te verhalen1 dat hier wordt bedoeld op sommige oude1 hetorodoxe ,joden1 of wel op sommige ,joden van ,medina die dit alleen beweerden1 omdat1 aangezien de wet gedurende de ,babylonische gevangenschap geheel vergeten en verloren was1 ,ezra of ,esdras weder in het leven werd terug geroepen1 nadat hij gedurende honderd jaren dood was geweest 7zie ,hoofdstuk ,,ii vers #bfa72 die haar op nieuw geheel aan de schrijvers uit zijn hoofd opzegde4 ,het volk was hierdoor zeer verwonderd1 en verklaarde1 dat hij dit niet zou hebben kunnen doen1 indien hij niet de zoon van ,god ware4 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari1 enz47 #gff ,zie ,hoofdstuk ,,iii3 vers #eg en de noot4 #gfg ,door het nemen van steekpenningen1 zegt ,al ,beidwi1 daarbij waarschijnlijk bedoelende1 het geld dat zij aannemen1 om dispensatie van ,gods bevelen te verleenen1 en door verzachting van straf te belooven4 #gfh ,volgens deze plaats is de toevoeging van eene maand aan ieder derde of tweede jaar1 hetgeen de ,arabieren van de ,joden hadden geleerd1 ten einde hunne maanjaren tot zonnejaren te maken1 volkomen onwettig4 ,daardoor bepaalden zij den tijd van den pelgrimstocht en van de ,ramadn-vasten op zekere getijden van het jaar1 die beweeglijk moeten zijn4 7,zie ,prid41 ,life of ,moh4 p4 #fe1 enz47 #gfi ,zijnde de tafel die in den hemel wordt bewaard4 #ggj ,zie ,hoofdstuk ,v3 vers #ei4 #gga ,zijnde1 dat ,aboe ,bekr alleen met hem was4 #ggb ,zijnde3 ,hetzij de ondernemingen aangenaam is of niet1 of dat gij toereikende wapenen of leeftocht hebt of niet1 of dat gij te paard of te voet zijt1 enz4 7,jong en oud1 trekt op om te strijden1 ,savary74 #ggc ,daar ,mahomet verscheidene zijner manschappen1 op hun verzoek1 er van ontsloeg1 aan dezen tocht deel te nemen4 #ggd ,zijnde met de vrouwen en kinderen1 en andere weerlooze personen4 #gge ,zooals zij deden in den slag van ,ohod4 ,zie ,hoofdstuk ,,iii vers #di4 #ggf ,zijnde3 ,hetzij voor een duidelijk oordeel van den hemel of door hunne straf aan de ware geloovigen op te dragen4 #ggg ,de uitleggers maken een onderscheid in het oorspronkelijk tusschen de twee woorden fakir en meskin3 het eene1 zeggen zij1 beteekent iemand die geheel ontbloot is1 zoowel van geld als van een middel van bestaan2 het andere1 iemand die wezenlijk in armoede verkeert1 maar in staat is iets te winnen1 om in zijn onderhoud te voorzien4 ,de critici verschillen echter onderling ten opzichte van de beteekenis van elk dezer woorden4 #ggh ,dat is3 ,hij hoort alles wat wij zeggen4 #ggi ,aan niets geloof slaande wat u zou kunnen deren4 #ghj ,namelijk ,sodom en ,gomorrah en de andere steden die haar lot deelden1 en thans ,al ,motokifat1 of de omvergeworpene worden genoemd4 #gha ,letterlijk3 de tuinen van ,eden4 ,in het ,hebreeuwsch beteekent het eene plaats van geneugte en in het ,arabisch eene plaats die voor het weiden van kudden is ingericht 7,savary74 #ghb ,mahomets verblijf te ,medina was namelijk van groot voordeel voor die plaats4 #ghc ,gedurende de laatste ziekte van ,abda'llah ,ebn ,obra1 de huichelaar 7die in het negende jaar der hedjira overleed7 kwam zijn zoon1 eveneens ,abda'llah genaamd1 tot ,mahomet1 en verzocht dezen1 ,god vergiffenis voor hem vragen4 ,hij deed dit1 waarop het eerste van dit vers werd geopenbaard4 ,de profeet beschouwde dit echter niet als eene afwijzing1 en zeide1 dat hij zeventig malen voor hem zou bidden2 daarop werd het laatste gedeelte van dit vers geopenbaard4 ,het verdient opmerking1 dat de getallen #g en #gj herhaalde malen door de ,oostersche schrijvers worden gebruikt1 niet zoozeer om een juist dan wel om een onbepaald1 hetzij grooter of kleiner getal uit te drukken 7,al ,beidwi74 ,een aantal bewijzen hiervoor worden in de ,h4 ,schrift gevonden4 ,opmerkenswaardig is tevens de overeenkomst in de ,hebreeuwsche taal van de woorden verzadigen en zeven1 beiden ,sb genaamd1 als ware het 't volkomene1 het verzadigde getal3 vergelijk ,schillers ,piccolominii #b;de bedr4 #aste toon1 en ,vrijmetselaars ,woordenboek 7,amsterdam #ahde1 #c deelen7 art4 ,zeven4 #ghd ,noch door zijne begrafenis bij te wonen1 noch door zijn grafstede te bezoeken4 #ghe ,gelijk reeds bij herhaling werd gezegd1 wordt ieder hoofdstuk van den ,koran eene ,soera genaamd4 #ghf ,door hunne groote armoede1 zooals de van ,joheina1 ,mozeina en ,banoe ,odhra 7,al ,beidwi74 #ghg ,de personen hier bedoeld1 waren zeven man van de ,ansars1 die tot ,mahomet kwamen1 en vroegen1 dat hij hun eenige gelapte laarzen en gezoolde schoenen zou geven1 daar het hun onmogelijk was1 in zulk een jaargetijde barrevoets te marcheeren4 ,hij antwoordde hun echter1 dat hij hen niet kon helpen1 waarop zij weenende vertrokken4 #ghh ,en hen niet kastijden4 #ghi ,om hunne woeste levenswijze1 de ruwheid hunner harten1 door niet om te gaan met menschen van kennis1 en de weinige gelegenheden die zij hebben onderricht te worden4 7,al ,beidwi74 #gij ,of eene bijdrage door dwang gevorderd1 waarvan hij de betaling op geenerlei wijze kan ontwijken4 #gia ,hopende1 dat eenigerhande tegenspoed eene geschikte gelegenheid zou mogen opleveren1 om den last af te werpen4 #gib ,zijnde in de nabuurschap van ,medina4 ,dit waren de stammen van ,joheina1 ,mozeina1 ,aslam1 ,ashja en ,ghifar 7,al ,beidwi74 #gic ,hetzij door hen aan openbare schande bloot te stellen en hen ter dood te brengen1 of door eene dezer straffen en de marteling van het graf2 of wel door hen aalmoezen tot boete af te eischen en lichamelijk te straffen4 7,al ,beidwi47 #gid ,zijnde die van ,kob1 eene plaats op twee mijlen afstands van ,medina gelegen waar ,mahomet gedurende zijne vlucht van ,mekka vier dagen bleef1 alvorens hij die stad binnentrok1 en waar hij den grondslag legde van eene moskee 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,ebn ,shonnah7 die later door ,banoe ,amroe ,ebn ,awf werd volbouwd4 ,volgens eene daarvan verschillende overlevering echter1 is de hier bedoelde moskee diegene1 welke door ,mahomet te ,medina werd gesticht4 #gie ,sommigen passen deze woorden toe op de berooving van hun oordeel en verstand1 en anderen op de straf welke zij te wachten hebben1 hetzij door den dood in deze wereld1 door de pijniging des grafs1 of de pijn der hel4 #gif ,door als ongeloovigen te sterven4 ,overigens is het niet alleen wettig1 maar zelfs loffelijk voor ongeloovigen te bidden1 dat er hoop bestaat hen te bekeeren4 #gig ,zijnde door te bidden1 dat ,god zijn hart tot berouw moge neigen4 ,sommigen veronderstellen1 dat dit eene belofte was aan ,abraham door zijn vader gedaan1 dat hij in ,god wilde gelooven4 ,deze woorden kunnen echter op twee wijzen worden opgevat4 #gih ,door op te houden voor hem te bidden1 na door ingeving verzekerd te zijn geworden1 dat hij niet bekeerd was1 of nadat hij werkelijk als ongeloovige was gestorven4 ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #gh en volg4 #gii ,zijnde door hen als zondaren te beschouwen of te straffen4 ,deze plaats werd geopenbaard om degenen te beschuldigen1 die vr het was verboden1 voor hunne vrienden hadden gebeden1 welke als afgodendienaars gestorven waren2 of wel om sommigen te verontschuldigen1 die onwetend volgens de eerste ,kebla hadden gebeden1 wijn gedronken1 enz4 #hjj ,drie ,ansars1 die ,mahomet niet naar ,taboec gevolgd waren4 #hja ,dat is3 indien sommigen van iederen stam of stad achtergelaten worden1 zullen de achterblijvenden zich op de studie moeten toeleggen en eene juister kennis van de verschillende punten van hunnen godsdienst trachten te verkrijgen1 ten einde in staat te zijn1 degenen te onderwijzen1 die door hunne aanhoudende deelneming aan de oorlogen1 geen andere gelegenheid hebben om zich te onderrichten4 #hjb ,zijnde uwe bloedverwanten en naburen3 deze verdienen namelijk uw medelijden en uwe zorg in de eerste plaats1 en hunne bekeering moet in de voornaamste plaats bevorderd worden4 #hjc ,zijnde door verschillende wijzen van beproevingen2 door ten oorlog opgeroepen en getuige gemaakt te worden van de wonderdadige bescherming1 welke ,god den geloovigen schenkt4 #hjd ,deze profeet wordt aan het einde van dit hoofdstuk vermeld4 ,achter dien naam voegt ,savary de woorden3 ,vrede zij met hem4 #hje ,en niet een der machtigsten van hen2 de ,koreshieten zeiden dan ook1 dat het wonderlijk was1 dat ,god geen andere gezant kon vinden1 dan den ouderloozen pupil van ,aboe ,taleb4 7,al ,beidwi74 #hjf ,deze woorden werden geopenbaard tot wederlegging der dwaze meening van de afgodendienende bewoners van ,mekka1 die zich verbeeldden1 dat hunne afgoden tusschenpersonen voor hen bij ,god waren4 #hjg ,hetzij de wederkeerige groete der zaligen1 die van de engelen aan de zaligen4 #hjh ,dat is3 in alle houdingen en op alle tijdstippen4 ,verg4 ,deut4 ,,xi 3 #ai4 #hji ,want zoo oud was ,mahomet alvorens hij de zending van profeet aannam 7,abulfed ,vit4 ,moh4 c #g71 gedurende welken tijd zijne medeburgers wel wisten1 dat hij er zich niet op had toegelegd iets te leeren1 noch met geleerde mannen om te gaan2 noch zich had geoefend in het samenstellen van gedichten of redevoeringen1 waardoor hij kennis van de rethorica of sierlijkheid van taal zou hebben kunnen verkrijgen4 ,al ,beidwi ziet daarin een duidelijk bewijs1 dat hij in dit boek door niemand dan door ,god kon zijn onderwezen4 #haj ,dit is3 ,dat hij aan hem gelijken of makkers in den hemel of op aarde heeft3 daar hij niemand als zoodanig kent4 #haa ,dat hunne denkbeeldige godheden vervloekt mogen zijn4 7,savary74 #hab ,dit wil zeggen3 den waren godsdienst of het ,islamisme1 dat algemeen werd beleden1 zooals sommigen zeggen1 tot ,abel werd vermoord1 of1 volgens anderen1 tot de dagen van ,noach4 ,sommigen veronderstellen1 dat hier de eerste eeuwen na den zondvloed worden bedoeld1 anderen den toestand van den godsdienst in ,arabi1 van den tijd van ,abraham tot dien van ,amroe ,ebn ,lohai1 den grooten invoerder van den afgodendienst in die streken4 #hac ,zijnde het ,paradijs4 #had ,want hunne belooning zal de verdienste hunner goede daden onmetelijk overtreffen4 ,al ,ghazali veronderstelt1 dat deze toegevoegde belooning in het visioen der gelukzaligen zal bestaan4 #hae ,dat is3 uwe afgoden1 of de makkers welke gij aan ,god toevoegt4 #haf ,maar inderdaad bidt gij slechts uwe eigene vleeschelijke lusten aan1 en werdt gij niet door ons1 maar door uwe eigene1 bijgeloovige grillen tot afgoderij verleid4 ,men beweert dat ,god op den laatsten dag den afgoden de spraak zal ontnemen1 en dat zij dit hunne aanbidders zullen verwijten1 in plaats van voor hen tusschenbeiden te treden1 gelijk zij hopen4 #hag ,dit is3 ,er zijn eenigen van hen die inwendig wel overtuigd zijn van de waarheid uwer leer2 ofschoon zij zoo snood zijn om die te bestrijden2 en er zijn anderen van hen1 die het door vooroordeel en gebrek aan nadenken niet gelooven4 #hah ,want ,god berooft hen niet van hunne zinnen of hun verstand1 maar zij bederven die1 en maken er een slecht gebruik van4 #hai ,hetzij in de wereld of in het graf4 #hbj ,indien de goddelijke wraak u onverwachts overvalt1 hetzij bij dag of bij nacht1 denkt gij dan dat die door de zondaren kan worden verhaast8 7,savary74 #hba ,sommigen vatten echter het werkwoord1 dat hier met verbergen is vertaald1 in een tegenovergestelden zin op1 en dan moet het luiden3 ,zij zullen hun berouw openlijk verklaren4 #hbb ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #dj en volg4 #hbc ,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #dd noot4 #hbd ,zijnde de goddelooze en oproerige taal der ongeloovigen4 #hbe ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #eg enz4 #hbf ,daarom kunt gij niet verontschuldigen1 door te zeggen1 dat ik u lastig ben4 #hbg ,zooals3 ,hoed1 ,saleh1 ,abraham1 ,lot en ,shoaib1 aan die van ,ad1 ,thamoed1 ,babel1 ,sodom en ,midian4 #hbh ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aja4 #hbi ,want toen hij in het eerst begon te prediken1 geloofden slechts weinigen der jonge ,isralieten in hem2 de andere luisterden niet naar hem1 uit vrees voor den koning4 ,sommigen veronderstellen echter dat het voornaamwoord zijn op ,pharao slaat1 en dat deze zekere ,egyptenaren waren1 die1 evenals zijne vrouw ,asaia1 ,mozes geloofden4 7,al ,beidwi74 #hcj ,zoo verklaart ,jallalo'ddin het oorspronkelijke woord ,kebla1 dat eigenlijk de plaats of de hemelstreek beteekent1 waarheen men bij het verrichten van het gebed is gekeerd4 ,al ,zamakshari veronderstelt dientengevolge1 dat het hier den ,isralieten wordt bevolen hunne bedehuizen z in te richten1 dat zij zich in gebed met het aangezicht naar ,mekka kunnen keeren1 hetgeen1 naar zijne veronderstelling1 dat ,kebla van ,mozes was1 zooals zij het die der ,mahomedanen is4 ,de eerstgenoemde uitlegger voegt er bij1 dat ,pharao den ,isralieten had verboden tot ,god te bidden1 waardoor zij genoodzaakt waren1 dien plicht in stilte in hunne huizen te vervullen4 #hca ,het voornaamwoord staat hier in het meervoudig daar het op ,mozes en ,aron slaat1 die voorafgaan4 ,de uitleggers zeggen1 dat1 ten gevolge van dit gebed1 al de schatten van ,egypte in steenen werden veranderd4 7,jallalo'ddin47 #hcb ,of zooals ,al ,beidwi het vertolkt3 wees volhardend en onwrikbaar in het prediken voor het volk4 ,de ,mahomedanen beweren1 dat ,mozes niet korter dan veertig jaren in ,egypte bleef1 voor hij het eerst zijne zending openbaarde4 ,dit is echter niet met de ,h4 ,schrift overeen te brengen4 #hcc ,men zegt1 dat ,pharao deze woorden bij zijn uiteinde dikwijls herhaalde1 opdat hij verhoord mocht worden4 ,maar zijn berouw kwam te laat2 want ,gabril stopte spoedig zijn mond met slijk1 uit vrees1 dat hij genade mocht verkrijgen1 terwijl hij hem tegelijkertijd verwijtingen deed1 met de woorden die thans hier boven volgen4 #hcd ,daar sommigen der kinderen ,israls het betwijfelden1 dat ,pharao werkelijk verdronken was1 deed ,gabril1 op ,gods bevel1 het naakte lichaam naar den oever drijven1 opdat zij het zouden zien4 7,exod4 ,,xiv 3 #cj74 ,het woord dat hier met lichaam is vertolkt1 beteekent ook een malienkolder3 waardoor sommigen veronderstellen1 dat hier bedoeld wordt1 dat zijn lichaam1 gewapend met een uit goud vervaardigden malienkolder1 op het water dreef1 waardoor zij wisten dat het ,pharao was4 #hce ,dat is nopens de waarheid der geschiedenissen1 die hier worden verhaald4 ,de uitleggers verschillen1 of de persoon waarvan hier wordt gesproken1 ,mahomet zelf1 dan wel zijn toehoorder is4 #hcf ,zijnde de inwoners van ,ninweh1 dat op of nabij de plaats stond1 waar zich thans al ,mawsil bevindt4 ,daar dit volk zich zelf1 door afgoderij1 in het verderf had gestort1 werd ,jonas1 de zoon van ,mattai 7of ,amittai1 dat1 volgens de veronderstelling der ,mohammedanen de naam zijner moeder was71 een ,israliet van den stam van ,benjamin1 door ,god gezonden1 om voor hen te prediken en hem terecht te brengen4 ,toen hij het eerst begon1 hen tot berouw te vermanen1 behandelden zij hem zeer slecht1 in plaats van naar hem te luisteren1 zoodat hij genoodzaakt was de stad te verlaten1 terwijl hij bij zijn vertrek dreigde dat zij binnen drie dagen1 of volgens anderen1 binnen veertig dagen zouden worden verdelgd 7,jonas ,,iii 3 #d47 ,maar toen de tijd naderde en zij den hemel met eene zwarte wolk bedekt zagen1 die vuur uitschoot en de lucht met rook vervulde1 en welke juist boven hunne stad hing werden zij door een onbeschrijfbaren schrik bevangen en vluchtten met hunne gezinnen en vee naar de velden4 ,zij hulden zich in zakken en verootmoedigden zich voor ,god1 luid om vergiffenis roepende en onrecht berouw toonende over de door hen bedreven zonden4 ,daarop behaagde het ,gode hun te vergeven1 en woei het onweder over 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,abulfed4 ,zie ,hoofdstuk ,,xxi en ,,xxvii74 #hcg ,zijnde tot dat zij naar den gewonen loop der natuur sterven4 #hch ,het verhaal van dezen profeet komt in dit hoofdstuk voor1 ,savary's overzetting behelst1 na dezen naam1 de woorden3 vrede zij met hem4 ,sommigen schrijven ,hud4 #hci ,of1 zooals het wel eens wordt vertaald2 wenden zij hunne harten niet af1 enz4 #hdj ,deze plaats werd te voorschijn gebracht door de woorden der afgodendienaars1 die tot elkander zeiden2 als wij eens gordijnen nederlaten 7zooals de vrouwen in het oosten doen1 om zich voor het gezicht der mannen te verbergen1 indien deze bij toeval in de kamer zijn71 en ons in onze kleederen hullen en onze harten omsluieren1 om onze kwaadwilligheid nopens ,mahomet te verbergen1 hoe zou hij dan de wetenschap verkrijgen8 #hda ,door alle hoop op de goddelijke gunst ter zijde te werpen1 door gebrek aan geduld en vertrouwen op ,god4 #hdb ,dit was het eerste aantal hoofdstukken1 welke hij hen uitdaagde samen te stellen2 doch daar zij niet in staat waren het te doen1 maakte hij het hun gemakkelijker1 daar hij hen uittartte1 slechts een enkel hoofdstuk voort te brengen 7,zie ,hoofdstuk ,,ii3 #ba en ,x3 #ci1 enz471 dat met den ,koran zoo wel in leer1 als welsprekendheid zou zijn te vergelijken4 #hdc ,zijnde de ,koran1 of1 zooals anderen veronderstellen1 de engel ,gabril4 #hdd ,dat daarvan getuigenis draagt4 #hde ,zijnde de engelen en profeten1 en ook hunne eigene ledematen4 #hdf ,want zij zullen1 zoowel in dit als in het volgende leven1 gestraft worden4 #hdg ,zijnde de geloovigen en de ongeloovigen4 #hdh ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #eg enz4 #hdi ,door gebrek aan overweging en door den eersten indruk hunner verbeelding4 #hej ,want dit verzochten zij hem te doen1 daar deze armen menschen waren4 #hea ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ej4 #heb ,daar hij een schip bouwde in eene midden in het land gelegen plaats1 en zoo zeer van de zee verwijderd1 en dat hij timmerman was geworden1 nadat hij profeet was geweest4 7,al ,beidwi74 #hec ,of1 evenals het oorspronkelijke1 letterlijk vertaald1 zou luiden3 kookt over4 ,deze oven bevond zich1 zooals sommigen zeggen te ,cfa1 op eene plek1 waar thans eene moskee staat1 of zooals anderen veeleer denken1 in eene zekere plaats in ,indi1 of wel te ,ain warda in ,mesopotami 7,al ,beidwi74 ,de overstrooming van dezen oven was voor ,noach het teeken1 dat de zondvloed nabij was 7,jallalo'ddin enz47 ,sommigen beweren dat het dezelfde oven was1 die ,eva gebruikte om haar brood in te bakken1 zijnde van een anderen vorm dan diegene1 welke door ons worden gebezigd1 hebbende de opening in het bovenste gedeelte4 ,deze oven zou van patriarch op patriarch zijn overgegaan1 tot zij aan ,noach kwam4 7,zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orient4 ,art4 ,noah74 ,het is opmerkelijk1 dat ,mahomet1 naar alle waarschijnlijkheid deze omstandigheid aan de ,perzische wijsbegeerte heeft ontleend1 die veronderstelde1 dat de eerste wateren van den zondvloed uit den oven van eene zekere oude vrouw1 met name ,zala ,cufa zouden zijn gestroomd4 7,zie ,hyde1 de ,rel4 ,vet4 ,persar en ,lord1 account of the ,relig4 of the ,persees1 pag4 #i47 ,doch het woord tannr1 dat hier met oven is vertaald1 beteekent ook de oppervlakte der aarde1 of een plaats waar wateren ontspringen of verzameld worden4 ,sommigen zijn dientengevolge van meening1 dat op deze plaats slechts gedoeld wordt op de plek of de kloof waaruit de eerste wateren stroomden4 #hed ,of zooals deze woorden mede kunnen worden vertolkt1 gelijk dit1 volgens sommige uitleggers1 dan ook zou behooren te geschieden1 twee paar1 dat is twee mannetjes en twee wijfjes van iedere soort1 waardoor zij voor een gedeelte overeenkomen met verschillende ,joodsche en ,christelijke schrijvers 7,ebn ,ezra1 ,justin1 ,martyr1 enz471 die van de ,hebreeuwsche uitdrukking zeven en zeven1 en twee en twee1 het mannetje en zijn wijfje 7,gen4 ,,vii 3 #b7 afleiden1 dat er veertien paren van iedere reine en twee paren van iedere onreine soort in de ark gingen4 ,er bestaat eene overlevering1 volgens welke ,god voor ,noach alle diersoorten verzamelde1 en dat1 toen hij ze aanvatte1 zijne rechterhand aanhoudend op de mannetjes en zijne linkerhand op de wijfjes nederviel4 7,jallalo'ddin74 #hee ,namelijk zijne vrouw en zijne zonen met hunne vrouwen4 #hef ,dit was eene ongeloovige zoon van ,noach 7,yahya7 ,canaan genaamd 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi7 of ,yam 7,ebn ,shohnah74 ,anderen zeggen echter1 dat hij niet de zoon van ,noach was1 maar de zoon van zijn zoon ,cham1 of de zoon van zijne vrouw1 bij een anderen echtgenoot1 dus zijn klein- of zijn stiefzoon4 ,anderen weder beweren1 dat hij niet met hem verwant was1 doch slechts in zijn huis werd opgevoed 7,al ,zamakhshari1 d',herbelot1 ,bibl4 ,orint p4 #fgf74 ,de beste uitleggers voegen er bij1 dat de vrouw van ,noach1 ,wala genaamd1 zijnde eene ongeloovige1 mede in deze uitzondering was begrepen1 en met haar zoon omkwam 7,jallalo'ddin1 ,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi74 #heg ,daar ,noachs gezin reeds vroeger werd vermeld1 veronderstelt men dat door deze woorden1 de andere geloovigen worden bedoeld1 welke zijne bekeerlingen waren1 maar niet tot zijn gezin behoorden4 ,daaruit schijnt de algemeene heerschende meening der ,mahomedanen1 dat een grooter aantal personen dan acht in de ark werden gered1 zijn oorsprong te hebben genomen4 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #fb noot47 #heh ,zijnde zijne andere vrouw1 die een ware geloovige was1 zijne drie zonen1 ,sem1 ,cham en ,japhet en hunne vrouwen1 en tweenzeventig andere personen4 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #fb noot74 #hei ,dat is3 verzuim niet aan boord te gaan4 ,overeenkomstig eene andere lezing moeten de volgende woorden aldus worden vertaald3 ,wie haar zal doen voortbewegen en stil liggen1 als de gelegenheid dit vordert4 ,de uitleggers verhalen1 dat de ark zich voortbewoog of stil lag1 al naar ,noach dit verlangde1 alleen door het uitspreken der woorden3 ,in den naam van ,god 7,al ,beidwi1 enz47 ,men dient niet uit het oog te verliezen1 dat de meer oordeelkundige uitleggers de afmetingen van de ark zoo opgeven1 dat die overeenkomen met de door ,mozes vermelde 7,al ,beidwi1 enz47 niettegenstaande deze door anderen op overdreven wijze zijn vergroot 7,yahya1 ,zie ,marracc1 in ,alcor4 p4 #cdj1 gelijk door sommige christelijke schrijvers 7,origen4 contr4 ,cels4 lib4 #d4 ,zie ,kircher de ,arca ,no c4 #h7 mede is geschied4 ,zij verhalen eveneens1 dat ,noach twee jaren gebruikte om de ark te bouwen1 die van ,indiaansch ahornhout was samengesteld 7,al ,beidwi7 d',herbelot p4 #fge en ,eutych1 p4 #cd72 dat zij in drie verdiepingen was afgedeeld1 waarvan de onderste was bestemd voor de dieren1 de middelste voor de mannen en vrouwen en de bovenste voor de vogels 7,al ,beidwi1 ,eutych4 p4 #cd7 en dat de mannen van de vrouwen waren afgescheiden door het lijk van ,adam1 dat door ,noach in de ark was medegenomen 7,yahya74 ,dit laatste is eene overlevering van de ,christenen uit het ,oosten 7,jacob4 ,edessenus1 apud ,barcebham1 de ,parad4 ,pars4 ,i1 ,cap4 #ad4 ,eutych1 ubi sup4 t4 a4 pl41 etiam ,eliezer pirke ,cap4 #bc71 van welke sommige beweren dat de huwelijksplicht was opgeheven gedurende den tijd dat ,noach en zijn gezin in de ark waren 7,ambros4 de ,noa et ,arca ,cop4 #ba7 ,cham wordt echter beschuldigd de onthouding niet in acht genomen te hebben1 daar ,cansan in de ark werd voortgebracht 7,heidegger1 ,hist4 ,patriarch4 ,,vi1 p4 #dji74 #hfj ,de wateren stonden vijftien voet boven de bergen 7,al ,beidwi74 #hfa ,zie hierboven de noot op vers #db4 #hfb ,dit is een van de bergen1 waardoor ,armeni1 ten zuiden1 wordt gescheiden van ,mesopotami en het deel van ,assyri1 dat door de ,kurden wordt bewoond2 vanwaar de bergen den naam van ,cardu of ,gardu hebben ontleend4 ,de ,grieken noemen dien ,gordyae1 of geven er andere namen aan4 7,zie ,bochart1 ,phaleg lib4 ,i1 ,cap4 #c74 ,de berg al ,jdi welks naam eene verbastering schijnt te zijn1 hoewel die steeds door de ,arabieren in plaats van ,jordi of ,giordi wordt geschreven1 wordt ook ,thamanin genaamd 7,georg4 ,num4 p4 #bjb71 waarschijnlijk naar eene stad1 die aan zijnen voet ligt 7d',herbelot ,bibl4 ,orient41 p4 #djd en #fgf en ,agathiam1 lib4 ,,xiv1 p4 #ace71 aldus genaamd naar het aantal personen1 die in de ark werden gered1 daar het woord thamanin1 tachtig beteekent1 terwijl men van deze plaats de streek1 ,diyr ,rabiah kan overzien1 nabij de steden ,mawsel1 ,forda en ,jazirat ,ebn ,omar1 welke laatstgenoemde plaats1 volgens de verzekering van een uitlegger1 op slechts vier mijlen afstands van de plaats der ark ligt4 ,hij voegt er bij1 dat daar van de overblijfsels van dat vaartuig door den ,khalif ,omar ,ebn ,abd'alaziz1 dien hij verkeerdelijk ,omar ,ebn ,khattab noemt1 een ,mahomedaansche tempel werd gebouwd 7,benjamin1 ,itiner p4 #fa74 ,de overlevering1 waarbij het bevestigd wordt1 dat de ark op deze bergen is gebleven moet zeer oud zijn1 daar zij van de ,chaldeeuwen afkomstig is 7,berosus apud ,joseph ,antiq4 lib4 ,i4 cap4 #d74 ,de ,chaldeeuwsche paraphrasten ondersteunen deze meening 7,onkelos et ,jonathan in ,gen4 ,,viii1 #d71 welke lang te voren gevestigd was1 vooral bij de ,christenen in het ,oosten 7,eutych4 ,annal41 p4 #da74 ,ter bevestiging daarvan verhaalt men1 dat de overblijfselen der ark op de ,gordyaansche bergen zichtbaar waren4 ,berosus en ,abydenius verklaren beide1 dat er zulk een verhaal in hunnen tijd bestond 7,berosus1 apud ,joseph t4 a4 pl4 ,abydenius1 apud ,euseb4 ,praep4 ,ev41 lib4 ,,ix1 cap4 #d74 ,de eerste doet opmerken1 dat verscheidene inwoners het pek1 der planken afschraapten1 om het als eene zeldzaamheid te bewaren1 en dit als een amulet bij zich droegen2 de laatstgenoemde zegt1 dat zij het vaartuig met verwonderlijk gevolg tegen verschillende ziekten aanwendden4 ,ook waren hier de reliquien van de ark zichtbaar1 in den tijd van ,epiphanius1 indien wij hem mogen gelooven 7,epiph4 ,haeres #ah71 en men verhaalt1 dat keizer ,heraclius zich van de stad ,thamanin op den berg al ,jdi begaf waar hij de plaats van de ark zag 7,elmacin1 lib4 ,i1 cap4 #a74 ,vroeger stond hier ook een groot klooster1 het klooster van de ark genaamd1 dat op een der bergen gebouwd was1 waar de ,nestorianen gewoon waren een feestdag te vieren1 op de plek1 waar zij veronderstelden1 dat de ark bleef2 maar in het jaar #ggf1 na ,chr41 werd dit klooster1 met de kerk1 door een onweder vernield1 terwijl er zich eene talrijke gemeente in bevond4 7,zie ,chronic4 ,dionysii ,patriarch4 ,jacobitar4 apud ,asseman1 ,bibl4 ,orient41 tome ,,ii4 p4 #aac74 ,sedert dezen tijd1 schijnt echter het geloof aan deze overlevering verminderd te zijn1 en voor eene andere plaats gemaakt te hebben1 die thans gevestigd is1 en volgens welke de ark op den berg ,mazis in ,armeni bleef1 die door de ,turken ,agdir dagh1 de zware of de groote berg genoemd wordt en omstreeks twaalf mijlen ten zuidoosten van ,erivan ligt 7,al ,beidwi74 #hfc ,overeenkomstig eene andere lezing1 moet deze plaats vertolkt worden met de woorden3 ,want hij heeft onrechtvaardig gehandeld4 #hfd ,de ,mahommedanen zeggen1 dat ,noach in de ark ging op den #aj;den van ,rajeb1 en er op den #aj;den van al ,moharam uitkwam1 waarop dientengevolge een vastendag werd ingesteld4 ,de geheele tijd van ,noachs verblijf in de ark1 bedroeg derhalve zes maanden 7,al ,beidwi1 d',herbelot4 t4 a4 pl47 #hfe ,dit is3 het deel zijner nakomelingschap1 dat het ware geloof mocht verlaten1 en zich aan afgodendienarij overgeven4 #hff ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #fc4 ,sommigen schrijven ,hud4 #hfg ,daar de ,aditen gedurende drie jaren vreeselijk door droogte werden geteisterd 7zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #fc en volgende74 #hfh ,door u kinderen te schenken daar ook de boezems hunner vrouwen1 gedurende den tijd der droogte1 evenals hunne landerijen1 mede onvruchtbaar werden gemaakt 7,al ,beidwi74 #hfi ,of uitzinnigheid1 daar zij u van uwe reden beroofden1 om de onwaardige daden1 die gij omtrent hen hebt bedreven4 #hgj ,dat is3 hij oefent eene volstrekte macht daarover uit1 naardien een schepsel op deze wijze vastgehouden1 verondersteld wordt1 tot de grootste onderwerping te zijn gebracht4 #hga ,zie ,hoofdst4 ,,vii1 vs #ga enz4 ,sommigen schrijven ,themud4 #hgb ,zijnde ,woensdag1 ,donderdag en ,vrijdag 7,al ,beidwi74 #hgc ,zijnde ,gabril1 ,michal1 en ,israfl 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin ,zie ,gen4 ,,xviii74 #hgd ,volgens ,savary3 toen hij zag1 dat zij zijne hand niet aanraakten4 ,als de ,oosterlingen iemand ontmoeten bewegen zij de hand naar de linkerzijde1 nadat zij de gewone groet3 ,vrede zij met u4 hebben gedaan1 en schudden elkander de hand4 ,als zij op zeer vertrouwelijken voet zijn1 herhalen zij deze plichtpleging1 en doen elkaar allerlei goede wenschen4 ,indien zij de personen niet kennen1 die zij ontmoeten1 maken zij hun slechts deze groete1 en indien het een ongeloovige is1 vergenoegen zij zich met hem alleen goeden dag te zeggen4 ,toen ,abraham zag1 dat de twee boden des hemels zijne hand niet aanraakten1 leidde hij daaruit af1 dat zij vreemdelingen waren1 bij wie hij niet bekend was4 #hge ,vermoedende dat zij slechte voornemens1 nopens hem koesterden1 daar zij niet met hem wilden eten4 #hgf ,al ,beidwi schrijft1 dat ,sara toen negentig of negenennegentig jaar oud was1 en ,abraham honderdtwintig4 #hgg ,of de stam1 waaruit voor de toekomst al de profeten moesten geboren worden4 ,misschien heeft de uitdrukking ook betrekking op het bouwen van den ,caaba1 door ,abraham en ,ismal1 welke dikwijls1 bij uitnemendheid1 het huis wordt genoemd4 #hgh ,door dat zij in de gedaante van schoone en jonge mannen verschenen1 die de bewoners van ,sodom in verzoeking moesten brengen1 hen te misbruiken4 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #hgi ,dit is3 dat hij zich zelven niet in staat achtte1 hen voor de beleedigingen zijner medeburgers te behoeden4 #hhj ,volgens ,savary3 ,is alle schaamte bij u uitgedoofd8 #hha ,dit schijnt de ware zin van deze plaats te zijn2 maar volgens eene andere lezing van den zelfklinker1 wordt dit door sommigen vertaald4 ,uitgezonderd uwe vrouw2 daar de bedoeling zou zijn1 dat hier aan ,lot wordt bevolen1 zijn gezin mede te nemen1 uitgenomen zijne vrouw4 #hhb ,de oven1 waarin zij werden gebakken1 was1 volgens de meening van sommigen1 de hel4 #hhc ,dat is1 zooals sommigen veronderstellen1 met witte en roode strepen1 of op bijzondere wijze gemerkt1 ten einde die van gewone steenen te onderscheiden4 ,de heerschende meening is echter1 dat op iederen steen de naam geschreven was van den persoon1 die daardoor werd gedood 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,het leger van ,araha al ,ashram werd mede door dezelfde soort steenen verdelgd4 #hhd ,dit is eene soort van bedreiging1 tot andere zondaren gericht1 en bijzonder tot de ongeloovigen van ,mekka1 die dezelfde straf verdienden1 en haar terecht hadden te vreezen4 #hhe ,zie hoofdstuk ,,vii1 vers #hc enz4 #hhf ,daar zij zich verbeeldden1 dat hun deze vrijheid was ontnomen1 door zijn verbod van het gebruik van valsche maten en gewichten1 of om hunne muntstukken in innerlijke waarde te verminderen1 of die te vervalschen 7,al ,beidwi74 #hhg ,want ,sodom en ,gomorra waren op geen grooten afstand van u gelegen1 en hare vernietiging is zooveel jaren nog niet geleden2 zij verdienden het ook niet meer dan gij zelf1 uithoofde zij niet snooder of halsstarriger waren4 #hhh ,het ,arabische woord daif1 zwak1 beeteekent in het ,hamyaritische dialect1 ook blind4 ,sommigen veronderstellen1 dat ,shoab dit was1 en dat de ,midianieten hem dit tegenwierpen1 als een gebrek1 waardoor hij minder geschikt was1 om als profeet op te treden4 #hhi ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ace en de noot4 #hij ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aja enz4 #hia ,letterlijk3 nedergemaaid2 de volzin stelt verschillende beelden van het staan en maaien van het koren voor1 welke ook dikwijls door de gewijde schrijvers werden gebruikt4 #hib ,deze twee woorden beteekenen eigenlijk in het oorspronkelijke1 de snelle in- en uitademing van een persoon1 zooals dat dikwijls plaats heeft bij menschen1 die in groote droefheid en angst verkeeren2 gelijk ook bij het inhalen van den toon der stem van een ezel1 als hij balkt4 #hic ,dit moet niet zoo strikt worden opgevat1 alsof de straf van den verdoemde een einde zou hebben1 of dat de hemelen en de aarde eeuwig zoude blijven bestaan2 daar deze uitdrukking1 alleen bij wijze van beeld of vergelijking is gebruikt1 en dus niet met iedere bijzonderheid der zaak zelve behoeft overeen te stemmen4 ,sommigen zijn echter van oordeel1 dat hier worden bedoeld de toekomstige hemelen en aarde1 waarin de tegenwoordige zullen veranderen4 7,al ,beidwi74 #hid ,dat is3 na zonsondergang1 of voor het avondeten1 op welken tijd de ,mahomedanen hun vierde gebed uitspreken1 dat zij ,salt al moghreb of het avondgebed noemen4 7,al ,beidwi74 #hie ,door hen tot hunne eenige zaak te maken1 hunne brooddronken begeerten en lusten te streelen1 waarin zij hunne geheele gelukzaligheid stelden4 #hif ,al ,beidwi zegt1 dat deze plaats de reden aantoont1 waarom de volkeren in den ouden tijd werden verdelgd3 zijnde om hun geweld en hunne onrechtvaardigheid1 en wegens het volgen hunner eigene lusten1 hunne afgoderij en hun ongeloof4 #hig ,of1 zooals de evengenoemde uitlegger beweert1 alleen om hunne afgodendienarij1 terwijl ze in andere opzichten de rechtvaardigheid niet uit het oog verloren4 #hih ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ace en de noot4 #hii ,de ,koreshieten wilden ,mahomet verstrikken1 op aanhitsing en aangevoerd door zekere ,joodsche rabbijnen1 en vroegen hem daartoe1 hoe ,jacobs gezin naar ,egypte was gekomen1 en dat hij hun de geschiedenis van ,jozef met al hare omstandigheden zou vertellen4 ,daarop beweerde hij dit hoofdstuk1 bevattende het verhaal van dien patriarch1 van den hemel te hebben ontvangen 7,al ,beidwi74 ,men zegt echter1 dat het door twee ,mahomedaansche secten1 takken van de ,kharejieten--,ajaredieten en ,maimoenianen genaamd--als valsch werd verworpen4 #ijj ,volgens ,savary1 zegt ,al ,beidwi1 dat de ,mahomedaan die dit hoofdstuk zal lezen1 of het aan zijne vrienden of dienaren verklaart1 een zachten dood zal hebben en genoegzame zielskracht om niemand te benijden4 #ija ,of dit bijzondere hoofdstuk4 ,zooals reeds werd opgemerkt1 beteekent het woord ,koran niets meer dan eene lezing of voorlezing1 en wordt het dikwijls gebruikt1 niet alleen om het geheele boek1 maar ook om een hoofdstuk of deel daarvan aan te duiden4 #ijb ,dat is3 ,zoo geheel onbekend met het verhaal waart gij dat het u nimmer in de gedachte kwam4 ,volgens ,al ,beidwi is dit een zeker argument1 dat het uit den hemel aan ,mahomet moet zijn geopenbaard4 #ijc ,want de uitleggers zeggen1 dat ,jacob1 die van oordeel was1 dat ,jozefs droom zijne verheffing boven de overige leden van het gezin voorspelde1 terecht begreep1 dat de afgunst zijner broederen hen in verzoeking mocht brengen1 hem eenig nadeel te berokkenen4 #ijd ,dat is van droomen1 of1 zooals anderen zeggen1 van de diepe beteekenis der plaatsen van de schrift1 en van alle moeilijkheden1 hetzij betreffende den godsdienst of de gerechtigheid4 #ije ,zijnde ,benjamin1 zijn broeder uit dezelfde moeder4 #ijf ,jozef en ,benjamin genieten de grootste teederheid van ,jacob1 hoewel wij die meer dan zij verdienen4 ,hij beging eene groote onrechtvaardigheid omtrent ons4 7,savary74 #ijg ,of3 hij zal u zijne geheele liefde wijden1 en gij zult zijne gunst alleen genieten4 #ijh ,zooals sommigen zeggen1 was deze persoon ,judah1 de voorzichtigste en edelhartigste van hen allen1 of1 volgens anderen1 ,ruben1 die door de ,mahomedaansche schrijvers ,rubl wordt genaamd 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari74 ,deze beide meeningen worden gestaafd door het verhaal van ,mozes1 die ons vertelt1 dat ,ruben hun ried1 ,jozef niet te dooden1 maar hem heimelijk in een put neder te laten1 waaruit hij voornemens was hem te verlossen 7,gen4 ,,xxx1 ,,vii1 #ba1 #bb7 en dat ,judah daarna1 gedurende de afwezigheid van ,ruben1 hen overhaalde hem niet in den put te laten sterven1 maar hem aan de ,ismalieten te verkoopen 7,ibid #bf1 #bg47 #iji ,in sommige afschriften staat3 ,opdat wij ons zouden mogen vermaken1 enz4 #iaj ,de reden waarom ,jacob dit dier vooral vreesde was1 zooals de uitleggers zeggen3 hetzij omdat het land vol wolven was1 of wel omdat hij had gedroomd1 dat hij ,jozef door een dezer dieren zag verscheuren 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,al ,zamakshari47 #iaa ,volgens ,savary3 indien hij door een wild dier wordt aangevallen zijn wij talrijk1 en wij willen ter zijner verdediging sterven4 #iab ,dat is3 ,het zou een voorbeeld van uiterste zwakheid en dwaasheid van ons zijn1 en wij zouden terecht om zijn verlies gegispt worden4 #iac ,zooals sommigen zeggen1 was deze een zekere put nabij ,jeruzalem of niet ver van de rivier de ,jordaan gelegen2 anderen noemen dien echter de put van ,egypte of ,midian4 ,de uitleggers verhalen ons1 dat1 toen ,jacobs zonen ,jozef naar het veld hadden medegenomen1 zij hem zoo onbarmhartig mishandelden en sloegen1 dat zij hem zouden gedood hebben1 indien ,judah1 op zijne hulpkreten1 niet de belofte had herinnerd1 die zij hadden afgelegd1 hem niet te zullen dooden1 maar hem in den put neder te laten4 ,daarop lieten zij hem een klein eind neder1 doch toen de wanden van den put hem terughielden1 bonden zij hem1 en ontnamen hem zijn onderkleed1 met het doel1 dit met bloed te verven1 teneinde hunnen vader te bedriegen4 ,jozef smeekte overluid1 dat men hem zijne kleederen zou teruggeven1 maar te vergeefs3 zijne broeders zeiden tot hem met een spottenden lach1 dat de elf sterren en de zon en de maan hem konden kleeden en gezelschap houden4 ,daarna hadden zij hem tot op den bodem van den put nedergelaten4 ,doordien er echter water in den put was 7hoewel de schrift het tegenovergestelde zegt71 was hij verplicht1 op een steen te klauteren1 waarop hij weenende stond1 toen de engel ,gabril tot hem kwam met de openbaring1 waarvan aanstonds in den tekst wordt gesproken 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,al ,zamakshari74 #iad ,jozef was toen slechts zeventien jaar oud4 ,al ,beidwi doet opmerken1 dat hij hier op ,johannes den ,dooper en ,jezus gelijkt1 die mede zeer vroeg met de goddelijke mededeeling werden begunstigd4 ,de uitleggers beweren1 dat ,gabril hem tevens in den put kleedde1 met een gewaad van zijde uit het paradijs4 ,zij voegen er bij1 dat toen ,abraham door ,nimrod in het vuur werd geworpen 7,zie ,hoofdstuk ,,xxi71 hij ontbloot was1 en dat ,gabril dit kleed bracht en het hem omhing2 en dat het van ,abraham op ,jacob kwam1 die het opvouwde en in een amulet legde1 dat hij om ,jozefs hals hing1 tot ,gabril het er uittrok 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari47 #iae ,deze wedloopen dienden hun tot oefening1 en de uitleggers nemen hier in het algemeen die soort van wedloopen aan1 waarbij zij ook hunne vlugheid in het werpen van pijlen toonen1 en welke nog in het ,oosten gebruikelijk zijn4 #iaf ,jacob had reden dit te veronderstellen1 dewijl1 toen men hem het kleed bracht1 hij bemerkte1 dat hoewel het bebloed was1 er echter geene scheuren in waren 7,al ,beidwi47 #iag ,de uitleggers hier zijn z nauwlettend1 dat zij ons den naam van dien man opgeven1 welke1 zooals zij beweren ,malec ,ebn ,dhor was1 van den stam van ,khozaab 7,al ,beidwi47 #iah ,en ,jozef1 van de gelegenheid gebruik makende1 greep de koord vast en werd door den man opgehaald4 #iai ,de oorspronkelijke woorden zijn3 ,ya boshra1 waarvan het laatste door sommigen als den naam van den akker des waterputters wordt beschouwd1 wien hij ter hulp riep4 ,die woorden zouden dan moeten luiden3 ,o ,boshra6 #ibj ,de uitleggers zijn het niet eens1 of het voornaamwoord zij betrekking heeft op ,malec en zijne makkers of op de broeders van ,jozef4 ,zij die de eerste meening omhelzen1 zeggen1 dat degenen die kwamen om water te halen1 de wijze waarop zij aan hem waren gekomen1 voor het overige gedeelte der karavaan verborgen1 opdat zij hem voor zich zelven zouden kunnen behouden1 voorgevende1 dat zij hem van eenige personen hadden gekregen1 om hem voor hen in ,egypte te verkoopen4 ,zij die de laatstgemelde meening zijn toegedaan verhalen ons1 dat ,judah iederen dag1 door ,jozef in den put doorgebracht1 hem levensmiddelen bracht1 maar toen hij hem op den vierden dag niet meer vond1 maakte hij zijne broeders er mede bekend1 waarop zij zich allen tot de karavaan begaven1 en ,jozef als hun slaaf terug eischten1 terwijl hij niet dorst ontdekken dat hij hun broeder was1 uit vrees dat daaruit nieuw leed voor hem mocht voortvloeien1 terwijl zij er eindelijk in toestemden1 ,jozef aan hen te verkoopen 7,al ,beidwi47 #iba ,namelijk3 twintig of tweentwintig dirhems1 en die bovendien het volle gewicht niet hadden4 #ibb ,zijn naam was ,kitfr of ,itfr 7eene verbastering van ,potiphar72 hij was een man van hoog aanzien1 daar hij onder-intendant der koninklijke schatkist was 7,al ,beidwi74 ,de uitleggers beweren1 dat ,jozef op #ag jarigen ouderdom in zijnen dienst trad en #ac jaren bij hem leefde1 en dat hij op #cc jarigen leeftijd tot den eersten minister werd verheven1 en #abj jaren telde toen hij stierf4 ,zij die verhalen1 dat ,jozef tweemalen werd verkocht1 verschillen onder elkander1 nopens den prijs dien door de ,egyptenaren voor hem werd betaald4 ,sommigen zeggen dat het #bj gouden dinars waren1 een paar schoenen en twee witte kleederen1 en anderen dat het eene groote som in zilver of goud was4 #ibc ,sommigen noemen haar ,ral2 maar de naam1 waaronder zij het beste bekend staat1 is die van ,zoleikha4 #ibd ,daar ,kitfr geene kinderen had4 ,men zegt dat ,jozef de genegenheid zijns meesters1 z spoedig door zijn voorkomen won1 dat1 naar ,kitfrs meening1 die1 gelijk men beweert1 veel kennis van gelaatkunde bezat1 zijne voorzichtigheid en andere goede eigenschappen daarin waren aangeduid4 #ibe ,zijnde ,kitfr4 ,volgens anderen wordt hier echter van ,god gesproken4 #ibf ,dat is3 hij had niet ernstig nagedacht over de onreinheid der hoererij1 en de groote zonde die daarin is gelegen4 ,sommigen veronderstellen echter1 dat deze woorden op eene wonderbaarlijke stem of verschijning doelen1 door ,god gezonden1 om ,jozef af te wenden van de uitvoering der misdadige gedachten1 die zich van hem begonnen meester te maken4 ,zij zeggen namelijk1 dat hij reeds zoo zeer door de schoonheid van zijne meesteres en haar verleidelijk gedrag in verzoeking was gebracht1 dat hij op haren schoot zat1 en juist begon zich te ontkleeden1 toen eene stem hem riep1 en hem smeekte1 zich van haar te onthouden3 maar hij sloeg geen acht op die vermaning1 welke echter driemaal werd verhaald1 tot eindelijk de engel ,gabril1 of1 zooals anderen willen1 de gedaante van zijn meester hem verscheen4 ,het meer algemeene gevoelen is echter1 dat het de verschijning van zijn vader ,jacob was1 die op de toppen van zijne vingers beet1 of1 zooals sommigen zeggen1 over zijne borst streek1 waarop zijne onkuischheid door de toppen zijner vingers verdween 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakhshari1 ,jallalo'ddin1 ,yahya74 #ibg ,een harer neven1 die toen nog een kind was1 dat in die wieg lag4 #ibh ,deze vrouwen waren vijf in getal en de echtgenooten van evenveel van des konings hoofdbeambten1 zijnde3 zijn kamerheer1 zijn schenker1 zijn bakker1 zijn gevangenbewaarder en zijn veehoeder4 7,al ,beidwi74 #ibi ,de oude ,latijnsche vertalers hebben1 op eene vreemde wijze1 de beteekenis van het oorspronkelijke woord abcarnaho misbruikt1 hetgeen zij met menstruatae sunt vertolken1 en daarna ,mahomet bestraffen om het onwelvoegelijke der uitdrukking4 ,erpenius 7,in ,not4 ad ,hist4 ,josephi7 beweert1 dat hier niet het minste spoor van zulk eene bedoeling in het woord is te vinden2 maar hij dwaalt1 daar het werkwoord cabara in de vierde vervoeging1 zooals het hier is gebruikt1 die beteekenis heeft1 doch de bijvoeging van het voornaamwoord 7gelijk hier is geschied1 en dat misschien door de ,latijnsche vertalers niet is opgemerkt17 werpt deze vertolking geheel omver4 #icj ,door de groote verrassing die de buitengewone schoonheid van ,jozef bij haar te weegbracht4 ,zoleikha voorzag deze verrassing1 en gaf haar messen in de handen1 opdat dit ongeval zou plaats hebben4 ,sommige schrijvers doen hierbij opmerken1 dat in het ,oosten bij gelieven de gewoonte is1 dat zij de hevigheid van hunnen hartstocht bewijzen1 door zich zelven te snijden1 als een teeken dat zij hun bloed ten offer zouden willen brengen1 om den persoon te dienen1 die door hen wordt bemind4 #ica ,dat is aan ,kitfr en zijne vrienden4 ,men zegt dat de reden van ,jozefs gevangenschap daarin lag1 dat zij hem voor schuldig hielden1 niettegenstaande de bewijzen voor zijne onschuld gegeven4 ,anderen beweren1 dat ,zoleikha het begeerde1 voorgevende1 om haren man te bedriegen1 dat zij verlangde dat ,jozef aan haar gezicht zou worden onttrokken1 tot zij door den tijd haren hartstocht zou kunnen overwinnen1 maar dat haar wezenlijk plan was1 hem tot medeplichtigheid te dwingen4 #icb ,zijn opperste schenker en zijn opperste bakker1 die beschuldigd waren1 hem te hebben willen vermoorden4 #icc ,namelijk de schenker4 #icd ,de bedoeling dezer plaats schijnt te zijn1 hetzij dat ,jozef1 ten einde te toonen1 dat hij van geene bovennatuurlijke of astrologische kunsten gebruik maakte1 belooft hun hunne droomen dadelijk uit te leggen1 nog voor zij een eenvoudig maal zouden gebruiken1 of wel dat hij hier1 als een proef van zijne ervarenheid1 hun aanbiedt1 hun vooruit te voorspellen1 welke hoeveelheid levensmiddelen hun zou worden gebracht4 #ice ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aja en de noot4 #icf ,overeenkomstig de uitlegging van sommigen1 die aannemen1 dat het voornaamwoord hij betrekking heeft op ,jozef1 zou deze plaats aldus moeten luiden3 ,maar de duivel deed hem 7d4i4 ,jozef7 vergeten1 zich tot zijnen ,heer te wenden2 en deed hem de goede diensten zijner medegevangenen voor zijne bevrijding vragen in plaats van op ,god alleen te vertrouwen1 zooals vooral een profeet had behooren te doen4 7,al ,beidwi74 #icg ,het oorspronkelijke woord beteekent een getal tusschen drie en negen of tien4 ,volgens het algemeene geloof zou ,jozef zeven jaren in de gevangenis zijn verbleven2 doch sommigen zeggen1 dat hij niet minder dan twaalf jaren in gevangenschap doorbracht4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin7 #ich ,zooals de ,oostersche schrijvers in het algemeen aannemen1 was deze vorst ,rivan1 de zoon van ,al ,walid1 den ,amalekiet1 die door ,jozef bekeerd werd tot de aanbidding van den waren ,god en in den leeftijd van dien profeet sterf4 ,sommigen beweren echter1 dat de ,pharao van ,jozef en die van ,mozes een en dezelfde persoon was1 en dat hij #djj jaren leefde of liever regeerde 7,al ,beidwi74 #ici ,ten einde het voor de kalander te behouden4 #idj ,niettegenstaande hetgeen door sommige oude schrijvers nopens het tegendeel wordt beweerd 7,plato1 in ,timaeo ,pomp4 ,mela71 regent het dikwijls des winters in het lagere gedeelte van ,egypte en zelfs heeft men te ,alexandri sneeuw zien vallen1 in strijd met de bepaalde verzekering van ,seneca 7,nat4 ,quaest41 ,lib1 #d74 ,in het opperste deel van ,egypte1 nabij de watervallen van den ,nijl1 regent het zeer zelden 7,zie ,greaves ,descr4 of the ,pyramids1 p4 #gd enz41 ,ray1 ,collection of ,travels4 dl4 ,,ii1 p4 #ib47 ,sommigen veronderstellen echter1 dat met de hier besproken regens1 diegene bedoeld worden1 welke in ,ethiopi zouden vallen1 en den ,nijl doen zwellen1 hetgeen de groote oorzaak is van de vruchtbaarheid van ,egypte2 of wel de regens1 die zouden nederkomen in de naburige plaatsen1 welke gedurende denzelfden tijd zeer met hongersnood werden geteisterd4 #ida ,het schijnt dat ,jozef niet wenschte1 de gevangenis te kunnen verlaten1 dan nadat zijne onschuld algemeen en openbaar erkend was4 ,de uitleggers doen opmerken1 dat ,jozef den boodschapper niet smeekte1 den koning te bewegen1 zelf naar de waarheid der zaak onderzoek te doen1 maar dat hij hem onmiddellijk bad1 den koning te vragen1 hem de gunst te doen1 met den meesten ernst een onderzoek in te stellen4 ,zij doen tevens opmerken1 dat ,jozef zorg droeg1 zijne meesteres niet te noemen1 uit eerbied en dankbaarheid voor de gunstbewijzen1 welke hij van haar had ontvangen1 tijdens hij zich in haar huis bevond 7,al ,beidwi1 enz47 #idb ,mij door bedreigingen en door overredingen1 trachtende aan te sporen1 snoodheid met mijne meesteres te bedrijven4 #idc ,de koning vroeg haar af3 ,wat was de uitslag uwer verzoekingen van ,jozef8 ,prins1 hernam zij1 zijn hart was bestand tegen boosheid4 ,savary4 #idd ,volgens eene overlevering van ,ebn ,abbas1 had ,jozef de voorafgaande woorden nauwelijks uitgesproken1 waarbij hij zijn onschuld volhield1 of ,gabril zeide tot hem3 ,wat6 naamt gij het niet in overweging1 bij haar te gaan liggen8 ,daarop bekende ,jozef zijne zwakheid 7,al ,beidwi enz47 #ide ,de uitleggers zeggen1 dat ,jozef buiten de gevangenis werd gebracht1 nadat hij zich gewasschen en van kleederen verwisseld had4 ,hij werd daarop bij den koning binnengeleid1 die hij in de ,hebreeuwsche taal groette2 en op des konings vraag1 welke taal dit was1 antwoordde hij3 de taal mijner vaderen4 ,zij zeggen dat deze vorst niet minder dan zeventig talen verstond1 in welke alle hij met ,jozef sprak1 die hem in dezelfde taal antwoordde4 ,de koning was daarover zeer verwonderd1 en verzocht hem zijn' droom te verhalen1 hetgeen hij deed1 terwijl hij de kleinste omstandigheden beschreef4 ,de koning plaatste daarop ,jozef naast hem op den troon en verhief hem tot zijn ,wezir1 of eersten minister4 ,sommigen zeggen1 dat1 toen zijn meester ,kitfr1 omstreeks dienzelfden tijd stierf1 hij hem niet alleen in zijne betrekking opvolgde1 maar zelfs1 op bevel des konings1 de weduwe1 zijne voormalige meesteres1 huwde1 welke hij bevond eene maagd te zijn1 en die hem ,ephram en ,manassa baarde 7,al ,beidwi1 ,kitab ,tafasir1 enz474 ,volgens deze overlevering is zij dezelfde vrouw welke door ,mozes ,asenath wordt genoemd4 ,dit veronderstelde huwelijk1 hetwelk hunne liefde wettigde1 heeft de ,mahomedaansche godgeleerden waarschijnlijk aangemoedigd1 van de liefde van ,jozef en ,zoleihka gebruik te maken1 als een zinnebeeld der geestelijke liefde tusschen den ,schepper en het schepsel1 ,god en de ziel1 evenals het hooglied van ,salomo op hetzelfde mystieke onderwerp wordt toegepast4 7,zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orint1 art4 ,jousouf74 #idf ,het oorspronkelijke woord beteekent niet alleen geld1 maar ook goederen1 die geruild of tegen andere koopwaren in betaling gegeven zijn4 ,sommige uitleggers verhalen ons dan ook1 dat zij niet in geld maar in schoenen en toebereide huiden betaalden 7,al ,beidwi74 #idg ,de bedoeling kan hier zijn1 tenzij de hoeveelheid koren1 die zij thans brachten1 niet toereikend was voor het onderhoud hunner familin1 zoodat het voor hen noodig was een tweede reis te aanvaarden1 of wel1 dat een kameellast meer of minder slechts eene kleinigheid voor den koning van ,egypte ware4 ,sommigen veronderstellen dat dit de woorden van ,jacob waren1 waardoor gezegd wordt dat de reden te gering was1 om hem er toe te brengen met zijn zoon te vertrekken4 #idh ,men verhaalt dat ,jozef zijne broeders tot een gastmaal uitnoodigde1 waarbij hij hun beval twee aan twee te zitten4 ,daardoor was ,benjamin1 de elfde1 genoodzaakt alleen te zitten1 en in tranen uitbarstende1 zeide hij3 ,indien mijn broeder ,jozef in leven was1 zoude hij met mij aanzitten4 ,daarop beval ,jozef hem1 aan dezelfde tafel met hem zelven plaats te nemen1 en toen het maal geindigd was1 gebood hij den anderen te vertrekken1 met bevel1 dat zij twee aan twee in eene woning zouden worden gehuisvest4 ,hij hield ,benjamin echter in zijn eigen vertrek1 waar deze den nacht doorbracht4 ,den volgenden dag vroeg ,jozef hem1 of hij hem als zijn broeder wilde aannemen1 in de plaats van dengeen dien hij verloren had4 ,benjamin hernam daarop3 ,wie kan een' broeder vinden die u gelijk is8 ,evenwel zijt gij de zoon van ,jacob en ,rachel niet4 ,daarop ontdekte ,jozef zich aan hem 7,al ,beidwi74 #idi ,sommigen beweren dat dit eene inhoudsmaat was ter grootte van een ,sa 7of omstreeks #d4e ,ned4 kan71 waarin zij gewoon waren koren te meten1 of de dieren te drenken4 ,volgens anderen was het een gouden of zilveren drinkbeker4 #iej ,zoowel door ons gedrag onder de uwen1 als door het terugbrengen van ons geld1 dat ons1 zonder dat wij het wisten1 werd teruggegeven4 #iea ,dit was de wijze van strafoefening voor diefstal bij ,jacob en zijn gezin gebruikelijk4 ,bij de ,egyptenaren werd deze misdaad op eene andere wijze bestraft4 #ieb ,want hier werd de dief niet tot slavernij gebracht1 maar hij werd gegeeseld en gedwongen1 het dubbele terug te geven van hetgeen hij had gestolen4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #iec ,de oorzaak van deze verdenking was1 naar men zegt1 de volgende3 ,jozef werd namelijk door de zuster zijns vaders opgevoed1 en zij werd zoo verzot op hem1 dat1 toen hij opgroeide1 en ,jacob het voornemen had1 hem van haar weg te nemen1 zij de volgende list uitdacht om hem te behouden4 ,daar zij een gordel bezat die eens aan ,abraham had toebehoord1 gordde zij dien het kind om4 ,daarop gaf zij voor1 dien verloren te hebben en deed een nauwkeurig onderzoek daarnaar instellen4 ,eindelijk werd die bij ,jozef gevonden en hij veroordeeld1 overeenkomstig de bovenvermelde wet der familie haar als haar eigendom te worden overgeleverd4 ,sommigen zeggen echter dat ,jozef wezenlijk had gestolen en wel een gouden afgodsbeeld1 dat aan de moeder van zijn' vader toebehoorde1 en dat hij dit vernietigde4 ,dit sprookje is waarschijnlijk ontleend aan het stelen der beelden van ,laban door ,rachel4 ,anderen verhalen wederom dat hij eens eene geit of eene hen stal1 om die aan een' armen man te geven 7,jallalo'ddin74 #ied ,zijnde ,ruben4 ,sommige beweren echter1 dat hier van ,simeon of ,judah sprake is1 en vertolken het in plaats van met3 de oudste met3 de voorzichtigste van hen4 #iee ,dat is3 de pupillen verloren door zijn aanhoudend weenen hunne zwartheid en werden parelkleurig gelijk bij zekere oogziekten geschiedt2 hierdoor werd zijn gezicht veel verzwakt1 of1 zooals sommigen beweren1 werd hij volkomen blind 7,al ,beidwi74 #ief ,zijnde1 dat ,jozef nog in leven was2 hetgeen hem1 zooals sommigen verhalen1 in een droom door den engel des doods werd verzekerd4 ,anderen veronderstellen echter1 dat hij vertrouwde op de vervulling van ,jozefs droom1 die echter verijdeld zou zijn geworden1 ware hij gestorven vr zijne broeders zich voor hem nederbogen 7,al ,beidwi74 #ieg ,daar hun geld gesnoeid en vervalscht was4 ,sommigen beweren echter dat zij geen geld brachten1 maar goederen om die te ruilen1 zooals wol en boter1 of andere benoodigdheden van geringe waarde 7,al ,beidwi74 #ieh ,de krenking welke zij ,benjamin aandeden1 was1 dat zij hem van zijn broeder scheidden1 waarna zij hem zoo zeer vernederden1 dat hij slechts met de grootste onderdanigheid tot hen dorst spreken4 ,sommigen zeggen1 dat deze woorden het gevolg waren van een brief zijns vaders1 welke door ,jozefs broeders werd overgegeven1 en waarin de vrijlating van ,benjamin werd verzocht1 terwijl hij daarin zijne groote droefenis schetste1 wegens het verlies van hem en van zijn broeder4 ,de uitleggers doen opmerken1 dat ,jozef1 ten einde het gedrag zijner broeders te zijnen opzichte te verontschuldigen1 dit aan hunne ontwetenheid1 en aan de drift der jeugd toeschreef 7,al ,beidwi74 #iei ,zij zeggen dat deze vraag niet het gevolg was van een bloot vermoeden dat hij ,jozef was1 maar dat zij hem werkelijk hadden herkend1 hetzij door zijn aangezicht en gedrag1 hetzij door zijne voorste tanden1 die hij bij het glimlachen vertoonde1 of wel bij het afnemen zijner tiara1 waardoor een witachtige vlek op zijn voorhoofd zichtbaar werd 7,al ,beidwi74 #ifj ,de uitleggers veronderstellen1 dat dit hetzelfde kleed was als datgene1 waarmede ,gabril hem in den put voorzag1 hetwelk1 oorspronkelijk uit het paradijs afkomstig1 de geuren dier plaats had behouden1 en dat het groote voordeel bezat1 alle gebreken te genezen van den persoon die daarmede werd aangeraakt 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ifa ,dit was de bovenvermelde reuk van het kleed1 door den wind tot ,jacob gevoerd1 die zooals beweerd wordt1 door hem werd waargenomen op een afstand van tachtig parasangs 7,al ,beidwi7 of1 zooals anderen willen1 op eene verte van drie of acht dagreizen 7,jallalo'ddin74 #ifb ,zijnde ,judah1 die1 daar hij vroeger zijn vader bedroefd had1 door hem het met bloed bevlekte kleed van ,jozef te brengen1 hem thans des te meer verblijdde1 daar hij de overbrenger van dezen rok1 en van het bericht van ,jozefs voorspoed was 7,al ,beidwi74 #ifc ,zijnde zijn vader en ,lea1 de zuster zijner moeder1 welke hij na ,rachels dood als zijne moeder beschouwde1 7,al ,beidwi1 zie ,gen4 ,,xxxvii 3 #aj74 ,al ,beidwi3 verhaalt1 dat ,jozef voertuigen en leeftocht voor zijnen vader en zijne bloedverwanten zond2 en dat hij en de ,koning van ,egypte hen te gemoet trokken4 ,hij voegt er bij1 dat het getal der kinderen ,israls die met hem ,egypte binnentogen1 twee en zeventig beliep1 en dat1 toen zij later door ,mozes werden uitgeleid1 hun aantal zesmaal honderdduizend-vijfhonderd zeventig man en meer was aangegroeid1 behalve de ouden en kinderen4 #ifd ,men veronderstelt dat hier eene verplaatsing der woorden heeft plaats gehad1 en dat hij zijn vader en zijne moeder deed zitten1 nadat zij voor hem hadden nedergebogen1 en niet vr dien tijd 7,al ,beidwi74 #ife ,de ,mahomedaansche schrijvers houden het er voor1 dat ,jacob vier en twintig jaren in ,egypte woonde1 en dat hij bij zijnen dood bevel gaf1 dat zijn lichaam in ,palestina1 bij zijn vader moest worden begraven1 voor welks uitvoering ,jozef zorg droeg4 ,hij keerde daarop naar ,egypte terug1 waar hij drie en twintig jaren later stierf4 ,zij voegen er bij1 dat er nopens zijne begraving zulke groote geschillen tusschen de ,egyptenaren rezen1 dat die bijna tot feitelijkheden zouden zijn overgeslagen4 ,eindelijk echter kwamen zij overeen1 zijn lijk in een marmeren doodkist te leggen1 en die in den ,nijl te doen zinken1 uit bijgeloof dat dit zou bijdragen tot geregeld wassen der rivier1 en waardoor zij in het vervolg van hongersnood zouden zijn gevrijwaard4 ,doch toen ,mozes de ,isralieten uit ,egypte voerde1 vischte hij de doodkist op1 en nam de beenderen van ,jozef met zich naar ,canan1 waar hij die bij zijne voorvaderen begroef 7,al ,beidwi74 #iff ,mahomet beschuldigt1 niet alleen de afgodendienende bewoners van ,mekka1 maar ook de ,joden en ,christenen van deze misdaad1 zooals reeds bij de herhaling werd opgemerkt4 7,zie onder anderen ,hoofdstuk ,,ix1 vers #cj74 #ifg ,en niet onder de bewoners der woestijnen1 dewijl de bewoners der steden meer weten en medelijdender zijn1 terwijl de bewoners der woestijnen onwetender en hardvochtig zijn4 7,al ,beidwi74 #ifh ,dit woord komt hieronder in vers #d voor4 #ifi ,of1 volgens sommige afschriften1 te ,medina4 #igj ,de beteekenis dezer letters is onbekend4 ,onder de verschillende veronderstellende uitleggingen die daarvan worden gegeven1 behoort ook eene1 volgens welke dit zou moeten luiden3 ,ik ben de meest wijze en alwetende ,god4 #iga ,zooals3 zoet en zuur1 zwart en wit1 klein en groot1 enz4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,savary vertolkt deze plaats aldus3 ,hij is het die de aarde uitspreidde1 die de bergen verhief1 die de rivieren vormde1 die u verschillende soorten van vruchten gaf4 ,hij schiep die van het mannelijke en van het vrouwelijke geslacht4 #igb ,daar sommige streken vruchtbaar en andere onvruchtbaar1 sommige vlak en andere bergachtig1 sommige geschikt voor graanbouw en andere voor boomen zijn1 enz4 7,al ,beidwi74 #igc ,indien gij u over hun ongeloof verwondert1 wat moet dan uwe verrassing zijn1 als gij hen hoort zeggen3 ,is het mogelijk dat de stof van ons lichaam tot een nieuw schepsel kan worden 7,savary47 #igd ,de hier vermelde kraag is een werktuig1 eenigszins gelijk aan eene kaak1 maar licht genoeg voor den schuldige om daarmede voort te gaan4 ,behalve het gat om het aan den nek te bevestigen1 bezit het een ander door eene der handen1 die daardoor aan den nek is vastgemaakt 7,vide ,chardin ,voyde ,perse1 ,v4 #b1 p4 #bbi47 ,op deze wijze zullen de verdoemden1 volgens de meening der ,mahomedanen1 op den dag des oordeels verschijnen 7,zie ,hoofdstuk ,v1 vers #fi74 ,sommigen vatten deze plaats figuurlijk op1 naardien de ongeloovigen door de ketenen van dwaling en de hardnekkigheid worden gekluisterd 7,al ,beidwi74 #ige ,door u uit te lokken en te tarten1 om hunne onboetvaardigheid de goddelijke wraak op hen af te smeeken4 #igf ,daar donder en bliksem de voorteekens van naderende regen zijn1 die vooral in het ,oosten als eene groote zegen wordt beschouwd4 #igg ,of veroorzaakt1 dat zij die dien hooren1 hem loven4 ,sommige uitleggers zeggen dat hier met het woord donder de engel wordt bedoeld1 die het bevel over de wolken voert en deze met gedraaide bladen van vuur voortdrijft 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #igh ,deze plaats werd bij de volgende gelegenheid geopenbaard4 ,amer ,ebn ,al ,tofail en ,abrad ,ebn ,rabiah1 de broeder van ,labid gingen tot ,mahomet om hem te dooden3 ,amer begon nopens de voornaamste punten zijner leer met hem te twisten1 terwijl ,abrad een omweg maakte en achter hem kwam1 ten einde met hem zijn zwaard te treffen4 ,maar de profeet doorzag zijn plan en riep ,gode hulp in1 waarop ,abrad onmiddellijk door den donder werd doodgeslagen1 terwijl ,amer met een pestbuil werd bezocht1 waaraan hij1 na korten tijd1 en in een ellendigen toestand stierf4 7,al ,beidwi1 ,vide ,golii1 note in ,adagia ,arab4 adject4 ad ,gram4 ,erpenii1 p4 #ii47 ,jallalo'ddin deelt echter een ander verhaal mede1 volgens hetwelk ,mahomet iemand had gezonden om zekeren man uit te noodigen1 zijnen godsdienst te omhelzen4 ,de man deed daarop de volgende vraag tot den zendeling4 ,wie is de apostel en wat is ,god8 is hij van goud1 van zilver of van koper3 ,daarop sloeg een donderslag zijn schedel af en doodde hem4 #igi ,de ongeloovigen en zelfs de duivels zijn gedwongen1 zich voor hem te vernederen1 doch tegen hunnen wil1 als zij aan de straf worden overgeleverd4 #ihj ,dit is eene toespeling op de vermeerdering en vermindering der schaduwen1 naar gelang van den stand der zon1 zoodat1 wanneer die het langst zijn1 namelijk des ochtends en des avonds1 zij1 op den grond nedergebogen1 in de houding der aanbidding schijnen4 #iha ,door in al de profeten zonder uitzondering te gelooven1 en daaraan de aanhoudende uitoefening hunner plichten1 zoowel ten opzichte van ,god als van de menschen1 te verbinden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya74 #ihb ,eigenlijk de tuinen van ,eden4 7,zie hoofdst4 ,,ix1 vers #gc en de noot74 #ihc ,dit zijn mirakelen1 welke de ,koreshieten van ,mahomet eischten2 zij vroegen hem voorts1 dat hij door de macht van zijn ,koran f de bergen van ,mekka zou wegnemen1 opdat zij uitmuntende tuinen in hunne plaats konden hebben1 f dat hij den wind zou dwingen1 hen met hunne koopwaren naar ,syri over te brengen1 7overeenkomstig welke overlevering de woorden1 hier3 of de aarde gespleten vertaald zouden moeten luiden3 of in een oogenblik over de aarde gereisd71 of wel dat hij ,kozai ,ebn ,kelab en andere hunner voorouders1 uit den dood zou doen opstaan om voor hem te getuigen4 #ihd ,sommigen veronderstellen1 dat deze woorden tot ,mahomet werden gesproken1 en dan moeten zij in den tweeden persoon worden vertaald3 ,gij zult niet ophouden1 bij hunne woningen neder te zitten1 enz4 ,zij zeggen namelijk1 dat dit vers betrekking heeft op de afgodendienende bewoners van ,mekka1 die door eene reeks van tegenspoeden werden bezocht1 om de mishandeling van hunnen profeet1 en welke aanhoudend verontrust en geplaagd werden door zijn aanhangers1 die dikwijls hunne karavanen plunderden en hun vee wegvoerden4 ,hij zelf bevond zich toen met zijn geheel leger nabij de stad1 voor de expeditie ,al ,hodeibiya 7,al ,beidwi74 #ihe ,dat is3 tot de dood en de dag des oordeels hen overvallen1 of1 overeenkomstig de uitlegging in de vorige noot gegeven1 totdat ,mekka worde ingenomen 7,al ,beidwi74 #ihf ,dat is3 dat zij hen de makkers van ,god noemen1 zonder in staat te zijn1 eene reden op te geven1 waarom zij verdienen aandeel te hebben in de eer en de aanbidding1 welke de mensch hem verschuldigd is 7,al ,beidwi74 #ihg ,zijnde de eerste proselieten van het ,mahomedanisme1 die uit het ,jodendom en het ,christendom waren voortgesproten of de ,joden en ,christenen in het algemeen1 die vergenoegd waren1 dat de ,koran zoo gelijkluidend met hunne eigene schriften was 7,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #aih74 #ihh ,dit zijn zij die deelgenomen hadden aan een bondgenootschap1 om ,mahomet weerstand te bieden1 zooals ,caab ,ebn al ,ashraf en de ,joden1 die hem volgden1 benevens ,al ,seyid al ,najrani1 al ,akib1 en verschillende andere ,christenen1 die de gedeelten van den ,koran loochenden1 waarin hunne vervalschte leerstellingen en overleveringen worden weersproken 7,hoofdstuk ,,iii1 vers #aih74 #ihi ,zooals aan u4 ,deze plaats werd geopenbaard in antwoord op de verwijtingen1 welke men ,mahomet deed1 over het groote getal zijner vrouwen4 ,de ,joden zeiden namelijk1 dat1 indien hij een echt profeet ware1 zijne zorg en aandacht op iets anders zou zijn gevestigd dan op vrouwen en het voortbrengen van kinderen4 7,jallalo'ddin1 ,yahya74 ,hierbij moet opgemerkt worden1 dat het eene grondstelling der ,joden is1 dat niets meer strijdig met het profeetschap is dan de onbeteugelde begeerte des vleesches4 7,zie ,maimon4 ,more ,neb4 #b;e ged4 c4 #cf1 enz47 #iij ,letterlijk de moeder van het boek2 waarmede de tafel wordt bedoeld1 waarop al de geschrevene openbaringen zijn overgeschreven1 welke van tijd tot tijd aan de menschen werden geschonken4 #iia ,aan het einde van dit ,hoofdstuk wordt die patriarch vermeld4 #iib ,opdat zij deze openbaringen niet alleen volkomen en snel voor zich zelven zouden kunnen begrijpen1 maar ook in staat zouden wezen1 die aan anderen te vertolken en te verklaren4 7,al ,beidwi74 #iic ,letterlijk3 de dagen van ,god2 hetgeen ook zou kunnen vertolkt worden met3 de veldslagen van ,god 7daar de ,arabieren het woord dag gebruiken om een belangrijk gevecht aan te duiden1 zooals de ,italianen giornata en de ,franschen journe71 of zijne wondervolle daden1 betoond in de verschillende gelukkige uitkomsten van vroegere natin in hare oorlogen 7,al ,beidwi74 #iid ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #abd1 enz4 #iie ,zie hetzelfde ,hoofdstuk vers #fc1 enz4 #iif ,zijnde diegene1 welke onmiddellijk tegen ,god werden bedreven1 en door gelooven of het omhelzen van den ,islam dadelijk worden uitgewischt2 maar niet de misdaden uit onrechtvaardigheid begaan1 en verdrukkingen die tegen den mensch plaats hadden 7,al ,beidwi74 want om aflaat van deze laatste zonden te erlangen1 is1 behalve gelooven1 berouw en teruggave overeenkomstig des menschen vermogen noodig4 #iig ,de uitleggers verkeeren in het onzekere1 of dit de profeten waren1 die om ondersteuning tegen hunne vijanden baden1 dan wel de ongeloovigen1 die ,gods beslissing tusschen hen zelven en de profeten inriepen2 of beiden4 ,daarentegen beweren sommigen1 dat dit vers in geen verband staat met het vorige1 maar op de bewoners van ,mekka slaat1 die om regen baden gedurende eene groote droogte1 met welke zij op het gebed van hunnen profeet werden gestraft1 doch welken regen zij niet konden ,verkrijgen 7,al ,beidwi47 #iih ,dat voort zal komen van de lijken der verdoemden1 gemengd met etterachtige zelfstandigheden en bloed4 #iii ,zijnde3 de meer eenvoudigen en lageren zullen tot hunne leeraren en vorsten zeggen1 die hen tot afgodendienarij verleidden en hen in hun hardnekkig ongeloof bevestigden1 enz4 #ajjj ,dat is3 ,wij deden voor u dezelfde keus als voor ons2 en indien ,god niet zou hebben toegelaten1 dat wij in dwaling vervielen1 zouden wij u niet hebben verleid4 #ajja ,gisp mijne verzoekingen niet1 maar gisp uw eigene dwaasheid1 om mij te gelooven en te vertrouwen1 terwijl ik mij openlijk uw onverzoenlijke vijand heb betoond4 #ajjb ,of3 ik verklaar mij thans onschuldig aan de omstandigheid1 dat gij mij boven ,god hebt gehoorzaamd en afgoden op mijne ingeving hebt aangebeden4 ,of wel zouden de woorden aldus vertaald kunnen worden3 ,ik geloofde vroeger niet aan het wezen waarmede gij mij hebt vereenigd2 zoodoende zijne eerste ongehoorzaamheid te kennen gevende1 waardoor hij weigerde ,adam op ,gods bevel te aanbidden 7,al ,beidwi74 #ajjc ,zie ,hoofdstuk ,x1 vers #aj4 #ajjd ,de uitleggers verschillen nopens hetgeen op deze plaats onder het goede woord en het slechte woord moet worden verstaan4 ,met het eerste schijnt de belijdenis van ,gods eenheid1 die uitnoodiging aan anderen tot den waren godsdienst1 of de ,koran zelf1 en met het laatste1 het aannemen van een veelgodendom1 het verleiden van anderen tot afgodendienarij1 of de hardnekkige tegenstand aan ,gods profeten te worden bedoeld 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ajje ,jallalo'ddin veronderstelt1 dat met dit laatste het graf wordt bedoeld1 in welke plaats de ware geloovigen1 als zij door de beide engelen nopens hun geloof zullen worden ondervraagd naar behooren en zonder aarzeling zullen antwoorden1 waartoe de ongeloovigen niet in staat zullen wezen4 #ajjf ,dat is3 die zijne gunsten beantwoordden met ongehoorzaamheid en ongeloof1 of zij wier ondankbaarheid ,god noodzaakte1 hen van de zegeningen te berooven welke hij hun had geschonken1 zooals hij ten opzichte der bewoners van ,mekka deed1 die1 hoewel zij door ,god op het heilige grondgebied waren geplaatst1 en hij hun de bewaring van den ,caaba1 en een overvloedigen voorraad van alle benoodigdheden en gemakken des levens geschonken1 en hen door de zending van ,mahomet vereerd had1 ter vergelding voor al deze gunsten1 hardnekkige ongeloovigen werden en zijne gezanten vervolgden4 ,zij werden daarvoor niet alleen met een hongersnood van zeven jaren gestraft1 maar ook door het verlies en de schande1 welke zij te ,bedr ondergingen2 zoodat zij1 die vroeger door hunnen voorspoed vermaard waren1 thans daarvan werden beroofd1 en alleen door hun ongeloof in het oogloopend werden 7,al ,beidwi74 ,indien dit de bedoeling dezer plaats is1 kan zij niet te ,mekka zijn geopenbaard1 zooals nopens het overige des hoofdstuks is aangenomen2 sommigen veronderstellen dan ook1 dat dit en het volgende vers te ,medina werden geopenbaard4 #ajjg ,het hier en in de volgende verzen gebruikte woord is ,sakhkara1 hetgeen beteekent3 met geweld tot eenen of anderen dienst dwingen 7,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #aei1 in de noot74 #ajjh ,zijnde het grondgebied van ,mekka4 #ajji ,naar het schijnt werd dit gebed niet voor zijne geheele nakomelingschap verhoord1 en in het bijzonder niet voor de afstammelingen van ,ismal4 ,sommigen beweren echter dat deze laatsten geene afgoden aanbaden1 maar alleen eene bijgeloovige vereering wijdden aan zekere steenen1 die zij oprichtten en huldigden1 als vertegenwoordigers van den ,caaba4 7,al ,beidwi74 #ajaj ,dat is3 door hen tot berouw te brengen4 ,jallalo'ddin veronderstelt echter1 dat deze woorden door ,abraham werden gesproken1 alvorens hij wist1 dat ,god aan de afgodendienaren geene vergiffenis wilde schenken4 #ajaa ,zijnde ,ismal en diens nakomelingschap4 ,de ,mahomedanen zeggen dat ,hagar1 zijne moeder1 aan ,sarah toebehoorende1 die haar aan ,abraham gaf1 en dat ,sarah1 nadat ,hagar hem ,ismal had gebaard1 z ijverzuchtig op haar werd1 dat zij er bij haren man op aanhield1 hen beiden weg te zenden 7,gen4 ,,xxi74 ,daarop zond hij hen naar het grondgebied van ,mekka1 waar ,god de bron van ,zemzem ter hunner hulpe deed ontspringen1 tengevolge waarvan de ,joramieten die meester der plaats waren1 hun veroorloofden1 onder hen te wonen 7,al ,beidwi74 #ajab ,had hij gezegd3 de harten der menschen1 in den volstrekten zin dan zouden de ,perzen en ,romeinen hen mede als vrienden behandeld1 en zoowel de ,joden als de ,christenen hunne pelgrimstochten naar ,mekka afgelegd hebben 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ajac ,dit gedeelte van het gebed werd verhoord1 daar ,mekka z overvloedig is voorzien1 dat de vruchten van lente1 zomer en herfst er op denzelfden tijd worden gevonden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ajad ,want hij wist door openbaring1 dat sommigen hunner ongeloovigen zouden zijn4 #ajae ,abraham richtte deze bede tot ,god1 alvorens hij wist1 dat zijne ouders de vijanden van ,god waren4 7,zie ,hoofdstuk ,,ix vers #ae47 ,sommigen beweren1 dat zijne moeder eene ware geloovige was1 en lezen dit dus in het enkelvoudige3 en mijn vader4 ,anderen beweren1 dat ,abraham onder zijne ouders hier1 ,adam en ,eva verstaat 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 enz47 #ajaf ,dat is3 dat gij niet van den dood proeven1 maar eeuwig op deze wereld blijven zoudt1 of1 dat gij na den dood niet zoudt opstaan om geoordeeld te worden 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 ,al ,zamakhshari1 ,yahya47 #ajag ,zijnde1 die van de ,adieten en ,thamoedieten4 #ajah ,niet alleen door de geschiedenissen van sommigen1 die in den ,koran voorkomen1 maar ook door de van hen overgebleven monumenten 7zooals die der ,thamoedieten71 en de overleveringen die onder u zijn overgebleven1 nopens de vreeselijke straffen welke zij moesten ondergaan4 #ajai ,volgens de veronderstelling der ,mohammedanen zou dit op den jongsten dag geschieden4 ,de aarde zou dan wit en effen worden1 of zooals sommigen willen1 van zilver en de hemelen van goud 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 ,al ,zamakhshari1 ,yahya74 #ajbj ,al ,hedjr is een grondgebied in de provincie ,hejaz1 tusschen ,medina en ,syri1 waar de stam van ,thamoed woonde4 ,nabij het einde van het hoofdstuk wordt daarvan melding gemaakt4 #ajba ,als zij het geluk en den voorspoed der ware geloovigen zullen zien1 of als zij zullen sterven3 of wel bij de opstanding4 #ajbb ,zijnde de openbaringen waaruit de ,koran is samengesteld4 #ajbc ,als de goddelijke wijsheid het noodig zal oordeelen1 van hun ambt gebruik te maken1 zooals om zijne openbaringen aan de profeten over te brengen en om zijne straf aan de zondaren uit te voeren2 maar niet om u te behagen door hunne verschijning en zichtbaren vorm1 hetgeen1 indien aan uw verzoek werd voldaan1 slechts uwe verwarring vermeerderen en de goddelijke wraak des te spoediger over u brengen zou4 #ajbd ,zijnde de ongeloovige bewoners van ,mekka zelven1 of1 volgens anderer meening1 de engelen in zichtbare vormen4 #ajbe ,de ,mahomedanen gelooven namelijk1 dat de duivels trachten tot de sterren op te stijgen1 om de daden van de bewoners des hemels te onderzoeken1 hunne gesprekken af te luisteren en hen in verzoeking te brengen4 ,zij beweren tevens dat deze booze geesten de vrijheid hadden1 binnen al de hemelen te komen1 tot de geboorte van ,jezus1 toen zij uit drie daarvan werden gesloten2 maar dat bij de geboorte van ,mahomet hun de andere vier werden ontzegd 7,al ,beidwi74 #ajbf ,zie hoofdstuk ,,iii vers #ca1 in de noot4 #ajbg ,de ,mahomedanen veronderstellen namelijk bij het verschieten eener ster1 dat de engelen welke in de sterrebeelden wacht houden1 deze op de duivels werpen die er te nabij komen4 #ajbh ,zijnde3 uw gezin1 bedienden en slaven1 welke gij u verkeerdelijk voorstelt door u gevoed te worden1 terwijl het ,god is1 die zoowel voor u als voor hen zorgt 7,al ,beidwi71 of1 zooals sommigen denken1 de dieren1 voor welke de menschen geene zorg dragen 7,jallalo'ddin74 #ajbi ,zijnde3 alleen overblijvende1 als alle schepselen dood of vernietigd zullen zijn4 #ajcj ,het is onzeker waarop deze woorden eigenlijk zinspelen4 ,sommigen denken dat daarmede de verschillende tijdstippen worden bedoeld1 waarop de menschen in deze wereld komen1 en die verlaten2 anderen meenen1 dat hier de voorwaarts rukkende en achteruitwijkende manschappen van ,mahomet in den slag worden bedoeld4 ,een ander wederom beweert dat deze plaats werd geopenbaard1 om het verschillend gedrag van ,mahomets volgelingen1 toen zij eene zeer schoone vrouw gedurende het gebed achter ,mahomet zagen2 sommigen hunner gingen vr haar uit de moskee1 ten einde te vermijden1 haar meer van nabij te zien2 anderen bleven achter met het doel1 haar te zien 7,al ,beidwi74 ,savary vertolkt deze plaats aldus3 ,wij kennen hen die voor u zijn gegaan1 zoowel als hen die na u zullen komen4 #ajca ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bh1 noot4 #ajcb ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bh1 noot en ,hoofdstuk ,,vii1 vers #c4 #ajcc ,zijnde3 alle haat en kwaden wil1 die zij elkander gedurende hunnen leeftijd toedragen4 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #da noot72 of gelijk sommigen het verkiezen uit te drukken1 alle afgunst of nijd nopens de verschillende graden van eer en geluk1 welke aan de gezegenden zullen worden geschonken1 overeenkomstig hunne verdiensten4 #ajcd ,nimmer elkander den rug toekeerende 7,jallalo'ddin71 hetgeen als een teeken van verachting kan worden aangezien4 #ajce ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #gb4 #ajcf ,hetgeen ,syri of ,egypte was 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ajcg ,sommigen willen1 dat deze woorden door de engelen tot ,lot werden gericht2 anderen door ,god tot ,mahomet4 #ajch ,tot wie ,shoab mede werd gezonden1 evenals tot de bewoners van ,midian4 ,abulfeda zegt1 dat dit volk nabij ,taboec woonde1 en niet van denzelfden stam was als ,shoab4 7,zie mede ,geogr4 ,nub4 p4 #aaj74 #ajci ,door hen1 wegens hun ongeloof en hunne ongehoorzaamheid1 door een heeten1 verstikkenden wind te verdelgen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ajdj ,dat is de stam van ,thamoed 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ga74 #ajda ,men zegt dat dit vers werd afgeschaft door dat van het zwaard4 #ajdb ,zijnde het eerste hoofdstuk van den ,koran1 hetwelk uit zooveel verzen bestaat4 ,sommigen zijn echter van meening1 dat hier de zeven groote hoofdstukken van den ,koran worden bedoeld4 #ajdc ,dat is3 benijdt of begeert niet hunnen wereldschen voorspoed1 nu gij in den ,koran een zegen hebt ontvangen1 in vergelijking waarvan al wat wij hun hebben geschonken1 als van geene waarde kan worden geacht4 ,al ,beidwi vermeldt eene overlevering1 volgens welke ,mahomet te ,adhrit 7eene stad in ,syri7 zeven1 zeer rijk beladen karavanen ontmoette1 die aan eenige ,joden van de stammen van ,korledha en al ,nadir toebehoorden4 ,zijne manschappen hadden grooten lust die te plunderen1 zeggende1 dat deze rijkdommen van groot nut konden zijn voor de voortplanting van ,gods waar geloof4 ,maar de profeet deed hun door deze plaats opmerken1 dat zij geene reden hadden1 spijt te gevoelen1 daar ,god hun zeven verzen had gegeven1 die oneindig meer waarde hadden dan deze zeven karavanen 7,al ,beidwi74 #ajdd ,sommigen vertolken het oorspronkelijke woord met verhinderaars1 die de lieden beletten binnen ,mekka te komen om den tempel te bezoeken uit vrees dat zij besluiten mochten1 den ,islam te omhelzen1 hetgeen1 naar men zegt1 door tien mannen werd bedreven1 die allen te ,bedr werden gedood4 ,anderen vertalen het woord met3 die zich door een eed hebben verbonden1 en veronderstellen1 dat hier sommige ,tamoedieten worden bedoeld1 die zwoeren ,saleb des nachts te dooden4 ,het is echter meer waarschijnlijk dat deze plaats betrekking heeft op de ,joden en ,christenen1 die1 volgens de meening der ,mahomedanen1 sommige gedeelten der schriften aannemen1 en andere voorwerpen1 en evenzoo sommige plaatsen van den ,koran goed en andere afkeuren1 overeenkomstig hunne vooroordeelen2 of wel op de ongeloovige bewoners van ,mekka waarvan sommige den ,koran een goochelwerk noemden2 anderen voorzeggende ontboezemingen1 anderen oude sprookjes en wederom anderen eene dichterlijke samenstelling 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 #ajde ,men zegt1 dat deze plaats werd geopenbaard tegen vijf ,koreshietische edelen1 wier namen waren3 ,al ,walid ,ebn al ,mohheira1 ,al ,as ,ebn ,wayel1 ,oda ,ebn ,kais1 al ,aswad ,ebn ,abd ,jaghth en ,al ,aswad ,ebn al ,mottalleb4 ,deze waren gezworen vijanden van ,mahomet1 die hem aanhoudend vervolgden en belachelijk maakten4 ,daarom kwam ,gabril eindelijk en verhaalde hun1 dat hem bevolen was ,mahomet tegen hen bij te staan3 en nadat de engel hun na elkander een teeken had gemaakt1 ging al ,wald voorbij eenige pijlen1 waarvan een zich in zijn kleed vasthechtte4 ,uit trotschheid boog hij zich niet om dien uit te trekken1 maar stapte voort waardoor de punt een ader van zijn hiel doorsneed en hij doodbloedde3 al ,as werd door een doorn gedood1 die door de zool van zijn voet drong en zijn been tot eene monsterachtige grootte deed opzwellen2 ,oda stierf aan vreeselijk en aanhoudend niezen2 al ,aswad ,ebn ,abd ,yaghth stootte zijn hoofd tegen een doornigen boom en doodde zich zelven en al ,aswad ,ebn ,al ,motalleb werd met blindheid geslagen4 7,al ,beidwi74 #ajdf ,letterlijk3 ,hetgeen zeker is4 #ajdg ,dit insect wordt in vers #gj van dit hoofdstuk vermeld4 #ajdh ,behalve de drie laatste verzen4 #ajdi ,de persoon1 die hier wordt bedoeld1 was ,obra ,ebn ,khalf1 die tot ,mahomet kwam met een verrot been1 en hem vroeg1 of het ,god mogelijk was dat voorwerp het leven te hergeven4 #ajej ,zijnde3 huiden1 wol en haar1 die u tot kleeding dienen4 #ajea ,letterlijk versch vleesch2 waarmede visch wordt bedoeld1 als zijnde1 uit den aard1 verscher en spoediger aan bederf onderhevig dan het vleesch van vogelen en andere dieren4 ,men veronderstelt1 dat hier deze uitdrukking bij voorkeur is gebruikt1 omdat het voortbrengen van zulk versch voedsel uit zout water een voorbeeld van ,gods macht is 7,al ,beidwi74 #ajeb ,zooals parelen en koralen4 #ajec ,de ,mahomedanen veronderstellen1 dat de aarde1 toen zij pas geschapen werd1 week en effen en daarenboven even goed als de hemelbollen aan eene wentelende beweging onderworpen was4 ,de engelen zouden daarop gevraagd hebben1 wie in staat zou zijn1 op een zoo waggelend lichaam te staan1 waarop ,god de aarde den volgenden ochtend bevestigde door er bergen op te plaatsen4 #ajed ,die hunne gidsen zijn2 niet alleen op zee1 maar ook op het land1 als zij des nachts door de woestijnen reizen4 ,de sterren1 welke zij tot dit doel in het oog houden1 zijn f de pleiaden 7zevengesternte71 f sommige der sterren nabij de pool4 #ajee ,zijnde3 ,op welken tijd zij1 of hunne aanbidders1 zullen opgewekt worden1 om aan het oordeel te worden onderworpen4 #ajef ,sommigen vatten deze plaats figuurlijk op1 en passen die op ,gods verijdeling hunner zondige voornemens toe4 ,anderen veronderstellen1 dat de woorden letterlijk moeten worden toegepast op den toren1 dien ,nimrod 7van wie de ,mahomedanen vertellen1 dat hij de zoon van ,ganan1 de zoon van ,nun1 was en de neef van ,cush en dus niet diens zoon7 te ,babel bouwde1 welke hij tot een reusachtige hoogte optrok 7volgens sommigen vijfduizend ellebogen71 met het dwaze doel1 daardoor den hemel te bereiken en zoo doende een oorlog met diens bewoners te ondernemen2 maar ,god verijdelde dien aanslag1 door den toren bij hevige wind en aardbeving geheel omver te werpen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin4 ,zie d',herbel4 ,bibl4 ,orient4 ,art4 ,nimrod74 #ajeg ,zijnde3 de profeten en de onderwijzers en leeraars van ,gods eenheid1 of de engelen4 #ajeh ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #beg4 ,sommige schrijven ,thahoet of ,thaghoet4 #ajei ,het is onzeker of het voornaamwoord zij betrekking heeft op de ongeloovigen of op de ware geloovigen4 ,worden hier de eerstgenoemden bedoeld1 dan is de gevolgtrekking1 dat zij begeerig zouden zijn1 den gelukkigen toestand van de ,mohajerin te bereiken1 door hetzelfde geloof te belijden4 ,heeft het betrekking op de laatsten1 dan wordt op de kennis daarvan aangedrongen1 als eene beweegreden voor geduld en volharding 7,al ,beidwi74 #ajfj ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 de noot van vers #eg1 ,hoofdstuk ,,xii1 vers #aji enz4 #ajfa ,letterlijk vertaald zou dit moeten luiden3 ,deze vermaning4 #ajfb ,zie ,hoofdstuk ,,xiii1 de noot van vers #ai4 #ajfc ,of3 die zij niet kennen2 zich in hunne dwaasheid verbeeldende1 dat zij hen kunnen helpen1 of er bij ,god op kunnen aandringen1 voor hen tusschen beide te komen4 ,de oude ,arabieren hielden namelijk een zeker deel van de voortbrengselen hunner landen voor hunne afgodsbeelden achter1 en onthielden zich1 in hun bijgeloof1 van het gebruik van zeker vee1 ter eere van diezelfde afgoden4 ,zie ,hoofdstuk ,v1 vers #ajb en ,,vi1 vers #aci-adf benevens de noten4 #ajfd ,al ,beidwi zegt1 dat vooral de stammen van ,khozaak en ,kenana gewoon waren1 de engelen de dochters van ,god te noemen4 #ajfe ,maar wel zonen4 ,de geboorte van eene dochter werd namelijk als een soort van ongeval bij de ,arabieren beschouwd1 en waren zij dikwijls gewoon die kinderen te dooden1 door hen levend te verbranden4 ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ach en ,hoofdstuk ,,lxxxi1 vers #h4 #ajff ,zijnde bewolkt door schrik en spijt4 #ajfg ,deze plaats veroordeelt de onoordeelkundige en godslasterlijke toeschrijving van hoedanigheden aan ,god1 die zijner onwaardig zijn1 hetgeen door de bewoners van ,mekka geschiedde1 en welke niet alleen de volkomenheden der godheid verminderden maar zelfs onteerend voor den mensch waren1 daar zij in hunne opgeblazenheid de vereerender hoedanigheden zich zelven toeschreven4 #ajfh ,of3 hij is heden hun 7namelijk der ,koreshieten7 schuts enz4 #ajfi ,niet alleen wijn1 die verboden is1 maar ook geoorloofd voedsel1 zooals dadels1 druiven1 eene soort van honig1 die uit de dadels vloeit1 en azijn4 ,sommigen hebben verondersteld1 dat deze woorden het gematigd gebruik van wijn veroorloofden4 ,de algemeen aangenomen meening beweert echter het tegendeel4 7,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bfa1 in de noot47 #ajgj ,zijnde3 ,de wegen langs welke1 door ,gods macht1 de bittere bloemen1 die in de maag der bij komen1 tot honig worden1 of de wijze van honig maken1 welke hij haar bij instinct heeft gegeven1 of wel de gereede weg naar huis van de afgelegen plaatsen1 waarheen dat insect vliegt4 7,al ,beidwi74 #ajga ,zijnde3 honig1 waarvan de kleur zeer verschillend is1 veroorzaakt door de onderscheidene planten1 waarmede zich de bijen voeden3 sommige zijn namelijk wit1 sommige geel1 andere weder rood of wel zwart4 7,al ,beidwi74 #ajgb ,met deze woorden worden de afgodendienende bewoners van ,mekka berispt1 die geschapene wezens tot een deel der goddelijke eer konden toelaten1 hoewel zij hunne slaven niet veroorloofden1 met hen zelven te deelen1 wat hun door ,god geschonken was 7,al ,beidwi74 #ajgc ,of3 stel geene gelijkheid of vergelijkingen voor tusschen hem en zijne schepselen4 ,naar het schijnt gebruikten de bewoners van ,mekka een argument ter verdediging hunner afgodendienarij1 zijnde3 dat het aanbidden van ondergeschikte godheden vereerend voor ,god was1 evenals de eerbewijzen aan de dienaren van een vorst gebracht1 den vorst zelven vereeren4 7,al ,beidwi74 #ajgd ,de afgoden worden hier vergeleken bij een slaaf1 die er zoo ver van verwijderd is iets te bezitten wat hem behoort1 dat hij zelf in het bezit van een ander is1 terwijl ,god een rijk en vrij mensch gelijk is1 die overvloedig voor zijn gezin zorgt en ook anderen1 welke in nood verkeeren1 zoowel in het openbaar als in het geheim ondersteunt 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ajge ,het afgodsbeeld is hier op nieuw voorgesteld onder het beeld van iemand1 die1 door het gebrekkige zijner zintuigen een nuttelooze last is voor den mensch1 die hem onderhoudt1 en ,god onder dat van een persoon1 die volkomen in staat is1 hetzij om eene nuttige onderneming te besturen1 hetzij om die uit te voeren4 ,sommigen veronderstellen1 dat deze vergelijking op een waren geloovige en een ongeloovige slaat4 #ajgf ,dat is3 de opstanding van den dood4 #ajgg ,al ,beidwi zegt1 dat een uiterste1 en wel het onuitstaanbaarste in ,arabi1 hier voor beiden is gesteld4 ,jallalo'ddin veronderstelt echter1 dat het woord hitte hier koude moet verstaan worden4 #ajgh ,belijdende dat ,god de bron van alle zegeningen is1 welke zij genieten1 terwijl zij hunne beden en dankzeggingen nochtans tot hunne afgoden richten1 door wier tusschenkomst zij zich verbeelden1 dat de zegeningen worden verkregen4 #ajgi ,door de onwetendheid of verdorvenheid ,gods voorzienigheid geheel loochenende4 #ajhj ,letterlijk3 hunne makkers4 #ajha ,dit vers1 hetgeen de aanleiding was tot de bekeering van ,othman ,ebn ,matun1 bevat1 volgens de meening der uitleggers1 alles wat de mensch verplicht is te doen of te vermijden1 en is slechts eene voldoende ontleding van hetgeen in het voorafgaande vers werd gezegd4 ,onder de drie dingen1 die hier worden bevolen1 verstaan zij het geloof aan ,gods eenheid1 zonder daarom nog eenerzijds tot athesme1 of anderzijds tot polythesme over te hellen1 gehoorzaamheid aan ,gods bevelen1 en weldadigheid omtrent de noodlijdenden4 ,onder de drie verboden dingen verstaan zij3 alle verdorven en vleeschelijke lusten1 alle valsche leerstellingen en kettersche meeningen1 en alle onrechtvaardigheid omtrent den mensch 7,al ,beidwi74 #ajhb ,door in zijnen waren godsdienst te volharden4 ,sommigen denken1 dat hier voornamelijk de eed van getrouwheid wordt bedoeld1 die ,mahomet van zijne volgelingen ontving4 #ajhc ,sommigen veronderstellen1 dat in deze plaats eene bepaalde vrouw wordt bedoeld1 die1 gelijk ,penelope1 de gewoonte had1 des nachts het werk te vernietigen1 dat zij des daags had verricht4 ,zij zeggen1 dat haar naam was ,reita ,bint ,saad ,ebn ,teym1 van de stam der ,koreshieten 7,al ,beidwi74 #ajhd ,dat is3 wees niet geneigd1 door beloften of giften der ongeloovigen van uwen godsdienst1 of van uwe verbintenissen met uwen profeet afstand te doen4 ,want het schijnt1 dat de ,koreshieten1 ten einde de arme ,moslems er toe te verleiden1 afvallig te worden1 hun aanbiedingen deden1 die wel niet aanzienlijk waren1 maar toch z1 dat zij die der aanneming waardig konden achten 7,al ,beidwi74 #ajhe ,toen ,mahomet eens in den ,koran las1 sprak hij eene vreeselijke godslastering uit1 tot groote ergernis van hen1 die tegenwoordig waren1 zooals dit op eene andere plaats 7in de noot op vers #ea van ,hoofd ,,xxii7 zal worden medegedeeld4 ,ten einde zich te verontschuldigen1 verzekerde hij hun1 dat de duivel hem deze woorden in den mond had gelegd1 en ten einde zulke gevallen in de toekomst te voorkomen1 wordt hem hier vermaand1 ,gods bijstand in te roepen1 alvorens dien plicht te vervullen 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 ,yahya enz74 #ajhf ,zijnde3 ,gabril4 ,zie ,hoofdstuk ,,ii vers #ha4 #ajhg ,dit was eene groote tegenwerping1 welke de bewoners van ,mekka omtrent de autoriteit van den ,koran maakten2 want toen ,mahomet1 als een bewijs voor den ,goddelijken oorsprong1 er bij bleef volharden1 dat het een mensch1 zoo geheel ongeleerd als hij zelf1 geheel onmogelijk was1 zulk een boek samen te stellen1 hernamen zij3 dat hem daartoe een of meer personen hunne hulp hadden verleend4 ,de overleveringen verschillen echter nopens den persoon of de personen1 die voornamelijk daarvan verdacht gehouden werden4 ,eene zegt dat het ,jabar was1 een ,griek1 de bediende van ,amer ,ebn al ,hadrami1 die goed kon lezen en schrijven 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi1 ,yahya73 een ander zegt1 dat het twee slaven1 ,jabar en ,yesar waren1 die het ambacht van zwaardvegers te ,mekka uitoefenden1 en gewoon waren den ,pentateuchus en het ,evangelie te lezen1 en ,mahomet dikwijls onder hunne toehoorders telden1 als hij langs dien weg kwam 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi1 ,zie ,prideaux4 ,life of ,moh4 p4 #cb74 ,een ander verhaalt ons1 dat het zekere ,aish of ,yaish was1 een knecht van al ,haweiter ,ebn ,abd al ,uzza1 die een zekeren graad van kennis verworven en het ,mahomedanisme omhelsd had 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi74 ,een ander weder veronderstelt1 dat het zekere ,kais1 een christen1 wiens huis door ,mahomet werd bezocht 7,jallalo'ddin72 nog een ander1 dat het ,addas was1 een dienstknecht van ,otha ,ebn ,rabia 7,al ,zamakhshari1 ,yahya71 en een ander1 dat het ,salman1 de ,perzir was4 ,overeenkomstig sommige christelijke schrijvers 7,ricardi ,confut4 ,legis ,saracenicae1 c4 #ac4 ,joh4 ,andreas1 de ,confus4 ,sectae ,mahometanae1 c4 #b4 ,zie ook ,prid4 ,life of ,moh1 p4 #cc1 #cd71 zou ,abdallah ,ebn ,salam1 een ,jood1 die zeer bevriend met ,mahomet was 7welke door den een1 overeenkomstig den ,hebreeuwschen tongval1 ,abdias ,ben ,salon en door een ander ,abdala ,celen1 wordt genoemd7 hem in het samenstellen zijner openbaringen geholpen hebben4 ,deze ,jood wordt door ,dr4 ,prideaux verward met ,salman1 den ,perzir1 die een geheel verschillend persoon was1 zooals door schrijvers uit den lateren tijd 7,gagnier not4 in ,abulf4 ,vit ,moh4 p4 #gd en ,sake1 the ,koran7 is opgemerkt4 ,het is dus niet ongepast1 met het oog op hetgeen later nopens ,salman zal worden medegedeeld1 hierbij een kort uittreksel te doen kennen van zijne levensgeschiedenis1 zooals die door hem zelven wordt medegedeeld4 ,hij behoorde tot eene goede familie van ,ispahan1 die in zijn jeugdigen ouderdom den godsdienst van zijn land verliet om het ,christendom te omhelzen4 ,toen hij in ,syri reisde1 werd hem door zekeren monnik van ,amuri aangeraden1 naar ,arabi te gaan1 waar men1 omstreeks dien tijd1 de verschijning van een profeet verwachtte1 die den godsdienst van ,abraham zou bevestigen1 en dien hij onder anderen ook zou kennen door het zegel der profecy tusschen zijne schouders4 ,salam deed die reis en ontmoette ,mahomet te ,koba1 waar hij zich gedurende zijne vlucht naar ,medina ophield4 ,hij bevond spoedig dat deze de persoon was dien hij zocht1 en beleed den ,islam 7,ex ,ebn ,ishak4 ,zie ,gagnier1 not in ,abulf4 ,vit4 ,moh4 p4 #gd74 ,het algemeen gevoelen der christenen is echter1 dat de voornaamste hulp1 die ,mahomet bij het samenstellen van zijn ,koran genoot1 van een ,nestoriaanschen monnik was1 ,sergius genaamd1 die verondersteld wordt dezelfde persoon te zijn als de monnik ,boheira1 met wien ,mahomet op jongeren leeftijd eenigen omgang te ,bosra had1 waar die monnik zijn verblijf hield 7,zie ,prid4 t4 a4 pl4 #ce1 enz4 ,gagnier1 t4 a4 pl4 p4 #aj1 #aa4 ,marrac4 ,de ,alcor1 p4 #cg74 ,om deze veronderstelling te staven1 is eene plaats van een ,arabisch schrijver aangevoerd 7,al ,masudi71 die vermeldt1 dat de naam van ,boheira1 in de werken der christenen ,sergius is1 doch dit is slechts eene veronderstelling1 en een ander 7,abul ,hasan al ,becra7 verhaalt1 dat zijn ware naam ,sad1 of ,felix1 was en zijn toenaam ,boheira4 ,maar hoe het ook zij1 indien ,boheira en ,sergius slechts een en dezelfde persoon waren1 dient men te weten1 dat men bij de ,mahomedaansche schrijvers niet de minste aanduiding vindt1 dat hij ooit zijn klooster verliet om naar ,arabi te gaan1 zoo als door de christelijke schrijvers wordt beweerd2 en zijne kennis met ,mahomet te ,bosra viel te vroeg in1 om de meening te staven1 dat hij hem bij het vervaardigen van den ,koran zou hebben geholpen1 hetgeen lang daarna geschiedde2 doch het is mogelijk1 dat ,mahomet door zijne gesprekken met hem eenige kennis van het christendom en van de schriften hebbe verkregen1 welke door hem bij den ,koran zijn gebruikt4 ,uit het antwoord op deze plaats van den ,koran gegeven1 op de tegenwerping der ongeloovigen2 zijnde1 dat de persoon1 die door hen verdacht wordt gehouden1 de hand in den ,koran te hebben gehad1 eene vreemde taal sprak1 en dus met geen schijn van mogelijkheid verondersteld kan worden bij het samenstellen van een stuk in de ,arabische taal1 en wel met zulk een groote sierlijkheid te hebben geholpen1 is het duidelijk dat die persoon geen ,arabier was4 ,het woord ,ajami dat hier is gebruikt1 beteekent eene vreemde of onbeschaafde taal in het algemeen2 maar de ,arabieren passen het meer bijzonder op het ,perzisch toe2 waaruit door sommigen de gevolgtrekking is gemaakt1 dat ,salman de bewuste persoon was4 ,indien het echter waar zij1 dat hij niet tot ,mahomet kwam dan na de ,hedjira1 zoo kan hij ook de hier bedoelde man niet zijn1 of wel dan moet dit vers1 in strijd met het algemeene gevoelen1 te ,medina zijn geopenbaard4 #ajhh ,deze vier laatste woorden werden bijgevoegd met het oog op het gebeurde met ,ammar ,ebn ,yasa en sommige anderen1 die1 toen zij door de ,koreshieten waren gegrepen en gemarteld1 hun geloof uit vrees verlieten1 hoewel hunne harten niet met hunne monden instemmen 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakhshari1 ,yahya74 ,het schijnt1 dat ,ammar de standvastigheid niet bezat van zijne ouders ,yasar en ,sommeya1 die hetzelfde vonnis op denzelfden tijd met hunnen zoon ondergingen1 maar die standvastig weigerden te herroepen1 en beiden ter dood werden gebracht4 ,de ongeloovigen bonden ,sommeya tusschen twee kameelen1 en1 staken eens lans door hare schaamdeelen 7,al ,beidwi74 ,toen ,mahomet het bericht werd gebracht1 dat ,ammar het geloof had verloochend1 zeide hij1 dat het niet kon zijn2 want dat ,ammar vol van het geloof was1 van de kruin zijns hoofds tot de zool zijner voeten1 daar het geloof met zijn vleesch en bloed vermengd en in hem verlichaamd was4 ,toen ,ammar daarop zelf weenende tot den profeet kwam1 veegde hij zijne oogen af en zeide3 ,wat was uwe misdaad1 indien zij u dwongen8 ,maar hoewel het hier wordt gezegd1 dat zij die alleen schijnbaar afvallig worden1 om doop of marteling te ontgaan1 op ,gods vergiffenis mogen hopen1 is het echter thans eenparig door de ,mahomedaansche leeraars aangenomen1 dat het verdienstelijker en aangenamer in de oogen van ,god is1 met moed en standvastigheid in het ware geloof te volharden1 en eerder den dood te ondergaan1 dan1 al zij het ook slechts met woorden van dat geloof afstand te doen4 ,ook ontbreken de martelaars in den ergeren zin des woords niet aan den ,mohamedaanschen godsdienst1 waarvan wij hieronder1 behalve het hierboven medegedeelde1 nog twee voorbeelden zullen geven4 ,het eene is van ,khobair ,ebn ,ada1 die verraderlijk aan de ,koreshieten verkocht1 en daarna door hen op eene afschuwelijke wijze ter dood gebracht werd1 door verminking en door hem zijn vleesch stuksgewijze af te snijden4 ,toen hem te midden dezer martelingen gevraagd werd1 of hij niet zou wenschen1 dat ,mahomet in zijne plaats ware1 antwoordde hij3 ,ik zou niet willen wenschen bij mijn gezin1 mijn vermogen en mijne kinderen te zijn1 op voorwaarde1 dat ,mahomet1 zij het ook slechts door een doorn1 zou worden geprikt4 7,ebn ,sohohmah74 ,het ander voorbeeld is dat van een man1 die door ,moseilama bij de volgende gelegenheid werd ter dood gebracht4 ,die valsche profeet had namelijk twee van ,mahomets volgelingen gegrepen4 ,hij vroeg aan een van hen1 wat hij van ,mahomet zeide3 ,de man antwoordde daarop1 dat deze ,gods gezant was4 ,en wat zegt gij van mij1 voegde ,moseilama er bij1 waarop hij antwoordde3 ,gij zijt mede ,gods gezant1 waarop hij onmiddellijk in vrijheid werd gesteld4 ,de andere persoon1 die door ,moseilama werd gegrepen1 gaf hetzelfde antwoord op de eerste vraag1 maar weigerde iets op de tweede te zeggen3 hij werd daartoe drie verschillende malen aangemaand1 maar gaf voor doof te zijn1 en werd daarom gedood4 ,men verhaalt dat ,mahomet1 toen hem het gebeurde met deze mannen werd medegedeeld1 zeide3 ,de eerste hunner nam toevlucht tot ,gods barmhartigheid1 maar de laatste beleed de waarheid en zal daarvoor zijne belooning vinden 7,al ,beidwi74 #ajhi ,zooals ,ammar deed4 ,sommigen1 die het woord met verschillende zelfklinkers lezen1 vertolken daardoor de laatste woorden met3 na de ware geloovigen te hebben vervolgd1 en halen al ,hadrami als voorbeeld aan1 die een zijner dienstknechten dwong van het ,mahomedanisme afstand te doen1 maar daarna te gelijk met den dienstknecht hetzelfde geloof beleed en derhalve vluchtte 7,al ,beidwi74 #ajij ,dat is3 ieder mensch zal bezorgd zijn voor eigene zaligmaking1 en zich niet met den toestand van een ander inlaten2 maar uitroepende3 mijne eigene ziel1 mijne eigene ziel6 7,al ,beidwi74 #ajia ,zie ,hoofdstuk ,v1 vers #a1 #d-g1 #ie-ih enz4 #ajib ,toestaande wat ,god heeft verboden1 en zich bijgeloovig onthoudende van hetgeen hij heeft vergund4 ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #aci-adh4 #ajic ,zijnde in ,hoofdstuk ,,vii1 vers #adg en volg4 #ajid ,dit waren de ,joden1 aan welke door ,mozes bevolen werd1 den vrijdag 7den dag die thans door de ,mahomedanen als rustdag wordt beschouwd7 te stemmen1 om ,god te aanbidden4 ,zij weigerden het echter en kozen den ,sabbatdag1 omdat ,god op dien dag van zijn ,scheppingsarbeid had gerust4 ,daarom werd hun bevolen1 den dag dien zij hadden gekozen1 op de meest strikte wijze in acht te nemen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ajie ,men veronderstelt1 dat deze plaats te ,medina geopenbaard werd1 bij gelegenheid dat ,hamza1 de oom van ,mahomet1 in den slag van ,ohod werd gedood4 ,de ongeloovigen schonden zijn lijk1 door het de ingewanden uit het lijf te nemen1 en zijne ooren en neus af te snijden1 toen ,mahomet het zag en zwoer1 dat1 indien ,god hem een goeden uitslag verleende1 hij die gruwelen aan zeventig ,koreshieten op gelijke wijze zou vergelden4 ,door deze plaats werd hem echter verboden uit te voeren1 wat hij had gezworen1 tengevolge waarvan hij zijnen eed krachteloos maakte 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,abu'lfeda beweert1 dat het getal ,koreshieten1 waarop ,mahomet gezworen had zich te zullen wreken1 slechts dertig bedroeg 7,abu'lf4 ,vit4 ,moh4 p4 #fh72 maar tevens moet men hier doen opmerken1 dat de vertaler van dien schrijver die plaats aldus teruggeeft3 ,god heeft mij geopenbaard1 dat ik zal wedervergelden enz41 inplaats van3 ,indien ,god nog eene overwinning over de ,koreshieten verleent1 zal ik weder vergelden1 enz41 hetgeen veroorzaakt werd1 doordat hij ,lah4 adhharni in plaats van adhjerni heeft gelezen4 ,god1 wel verre van den profeet dit plan door openbaring in te geven1 verbied hem uitddrukkelijk1 het tot uitvoering te brengen4 #ajif ,de reden van dezen titel blijkt reeds uit de eerste woorden4 ,sommigen noemen dit ,hoofdstuk de kinderen ,israls4 #ajig ,sommigen zonderen daarvan acht verzen uit1 te beginnen met vers #ge4 #ajih ,van waar hij door de zeven hemelen in ,gods tegenwoordigheid werd overgevoerd1 en van waar hij1 den zelfden nacht1 naar ,mekka werd teruggebracht4 ,deze reis van ,mahomet naar den hemel is zoo zeer bekend1 dat wij de beschrijving daarvan gevoegelijk kortelijk kunnen behandelen4 ,wie echter daaromtrent nadere bijzonderheden1 wenscht te vernemen1 verwijzen wij naar ,dr4 ,prideaux1 life of ,mohammed 7p4 #dc1 enz47 ,morhan1 ,mohammedanism explained 7vol4 #b7 en ,abu'lfeda 7,moham4 ,vit4 cap4 #ai74 ,de vertaler des laatsten heeft verschillende misslagen verbeterd1 die in het verhaal van ,dr4 ,prideaux en van andere schrijvers voorkomen4 ,mahomet zou namelijk door den engel ,gabril door de hemelen zijn gevoerd op een lastdier1 ,borak genaamd1 dat door de overlevering wordt voorgesteld als een gevleugeld schepsel1 met een vrouwengelaat1 het lichaam van een paard en een pauwenstaart4 ,de ,mahomedaansche godgeleerden twisten er echter over1 of de nachtelijke reis van hunnen profeet1 werkelijk door hem lichamelijk werd afgelegd1 of dat het slechts een droom of een visioen was4 ,sommigen denken1 dat de geheele gebeurtenis slechts een visioen was1 en voeren daartoe eene opzettelijke overlevering van ,moawiyah1 een van ,mehomets opvolgers1 aan 7,zie ,vit4 ,moham cap4 #ah74 ,anderen veronderstellen1 dat hij lichamelijk naar ,jeruzalem1 maar niet verder werd overgebracht1 en dat hij daarna alleen geestelijk ten hemel voer4 ,de aangenomene meening is echter1 dat het geen visioen was1 maar dat hij wezenlijk lichamelijk tot aan het einde zijner reis werd overgebracht en indien men hun onmogelijkheid daarvan tracht aan te toonen1 gelooven zij1 dat het voldoende is te antwoorden1 dat het door den ,almachtige gemakkelijk kan worden uitgevoerd 7,al ,beidwi74 #ajii ,de uitleggers beijveren zich het verband tusschen deze woorden en de vorige op te sporen4 ,sommigen vertalen het zooals hier boven is geschied1 terwijl anderen weder dit aldus vertolken3 ,neem buiten mij niet tot uwe beschermers de nakomelingen van hen1 enz42 daarmede sterfelijke menschen bedoelende4 #aajj ,hunne eerste overtreding bestond in het verwerpen der beslissingen van de wet1 het dooden van ,jesaiah 7,al ,beidwi7 en het gevangen nemen van ,jeremiah 7,jallalo'ddin72 hunne tweede zonde was het dooden van ,zacharias en ,johannes den ,dooper1 en hun verzinnen dat ,jezus dood was 7,jallalo'ddin74 #aaja ,deze waren ,jalut of ,goliath met zijne strijdmacht 7,jallalo'ddin1 ,yahya71 of ,sennacherib1 de ,assyrir1 of wel ,nebuchadnezar1 die door de ,oostersche schrijvers ,bakhtnasr werd genoemd 7hetgeen echter alleen zijn voornaam was1 zijnde zijn ware naam ,gudars of ,raham7 de beheerder van ,babylon onder ,lohorasp1 koning van ,perzi 7,al ,zamakhsari1 ,al ,beidwi71 die ,jeruzalem innam en den tempel verwoestte4 #aajb ,door ,david toe te staan1 ,goliath te dooden1 of door de wonderdadige nederlaag van het leger van ,sennacherib1 of door dat ,god in het hart van ,bahman1 den zoon van ,isfandyar1 toen hij zijn grootvader ,lohorasp opvolgde1 het denkbeeld legde1 aan ,kiresh of ,cyrus1 toen beheerder van ,babylon te bevelen1 de ,joden uit hunne ballingschap te doen vertrekken1 onder het geleide van ,danil2 overeenkomstig hetwelk hij handelde1 en zij hadden de overhand boven hen1 die door ,baktnasr in het land waren gelaten 7,al ,zamakhsari1 ,al ,beidwi74 #aajc ,sommige beweren1 dat het hier bedoelde leger dat van ,bakhunasr was ,yahya1 ,jallalo'ddin71 maar anderen zeggen1 dat de ,perzen de ,joden ten tweeden male overwonnen door de wapenen van ,gudarz 7met wien zij ,antiochus ,epiphanes schijnen te bedoelen1 een der opvolgers van ,alexander te ,babylon4 ,men verhaalt1 dat de krijgsbevelhebber dezer expeditie1 bij het binnenkomen van den tempel1 op het groote altaar bloed zag opborrelen1 en toen hij naar de reden daarvan vroeg1 zeiden de ,joden1 dat dit bloed was van een offer1 dat ,god niet had aangenomen4 ,hij hernam daarop1 dat zij hem de waarheid niet hadden gezegd1 en gaf bevel1 dat duizend van hen op het altaar zouden worden gedood2 maar toen het bloed niet ophield te vloeien1 zeide hij hun dat indien zij de waarheid niet wilden bekennen1 hij geen van hen zou sparen4 ,zij erkenden alsnu1 dat het bloed van ,johannes was1 waarop de krijgsbevelhebber zeide3 ,zoo heeft uw ,heer wraak op u genomen1 en riep toen uit3 o ,johannes6 mijn ,heer en uw ,heer weet1 wat uw volk voor uwe zaak is geschied1 laat dus met ,gods verlof uw bloed ophouden te vloeien1 anders zal ik geen van hen laten leven1 waarop het bloed onmiddellijk ophield te stroomen 7,al ,beidwi74 ,dit zijn de ophelderingen der uitleggers1 waaruit hunne onbekendheid met de oude geschiedenis op voldoende wijze blijkt2 doch misschien bedoelt ,mahomet1 in deze later voorkomende plaats1 de verwoesting van ,jeruzalem door de ,romeinen4 #aajd ,en dienovereenkomstig geschiedde het2 want daar de ,joden wederom zoo zondig waren1 dat zij ,mahomet verwierpen1 en tegen zijn leven samenzwoeren1 leverde ,god hen in zijne handen over1 terwijl hij den stam van ,koreidha uitroeide1 en de opperhoofden van die van ,al ,nadir doodde en de overige ,joodsche stammen dwong1 schatting te betalen4 7,al ,beidwi74 #aaje ,uit onwetendheid het slechte voor goed houdende of door het uitspreken van zondige verwenschingen over hem en anderen1 uit drift en ongeduld4 #aajf ,of onoverdacht en de gevolgen niet berekenende van hetgeen hij vraagt4 ,men zegt dat de hier bedoelde persoon ,adam is1 die1 toen de levensadem hem door de neusgaten was ingeblazen en zijn navel had bereikt1 doch het onderste gedeelte van zijn lichaam nog slechts een stuk klei was1 moest beproeven op te rijzen1 maar daarbij een zwaren val deed4 ,anderen beweren echter1 dat deze plaats bij de volgende gelegenheid werd geopenbaard3 ,mahomet gaf zekeren vluchteling aan zijne vrouw1 ,sawda int ,zamaa1 ter bewaring1 die door het jammeren van dien man met medelijden voor hem vervuld1 hem liet ontvluchten1 waarop de profeet in de eerste opwelling zijner gramschap haar toewenschte1 dat hare handen zouden mogen afvallen4 ,hij herstelde zich echter onmiddellijk en zeide overluid3 ,o ,god6 ik ben slechts een mensch1 verander dus mijn vloek in eene zegening4 7,jallalo'ddin74 #aajg ,letterlijk de vogel welk woord hier is gebruikt om het geluk of den voorspoed van den mensch uit te drukken4 ,de ,arabieren zoowel als de ,grieken en ,romeinen1 leiden uit de vlucht der vogelen voorteekenen af1 die volgens hunne meening1 geluk aanbrengen4 ,indien zij van de linker- naar de rechter zijde vliegen1 maar het tegenovergestelde indien zij zich van de rechter- naar de linkerzijde begeven4 ,hetzelfde leiden zij er uit af1 wanneer hen zekere dieren voorbijgaan4 #aajh ,als een kraag1 waarvan hij zich op geenerlei wijze kan ontdoen4 #aaji ,dit is3 dat zij hun onderhoud en hulp van u ontvangen4 #aaaj ,dit is3 vriendschap1 gehechtheid en hulp in tijd van nood4 #aaaa ,daar roekeloosheid en het verspillen van iemands bezitting in overdaad en weelde1 eene zeer groote zonde is4 ,de ,arabieren waren vooral schuldig aan buitensporigheid in het dooden van kameelen1 welke zij1 meerendeels uit ijdelheid en praal1 door het lot verdeelden4 ,dit wordt hun op deze plaats verboden1 en hun bevolen1 al wat zij zouden kunnen sparen1 aan hunne arme bloedverwanten en andere hulpbehoevenden te schenken 7,al ,beidwi74 #aaab ,dit is3 indien uwe tegenwoordige omstandigheden u niet mochten toelaten1 anderen te ondersteunen1 stel dan uwe liefdadigheid uit1 tot ,god u daartoe beter in staat stelt4 #aaac ,dit is3 wees niet gierig of verspillend maar bewandel den weg tusschen die twee uitersten2 daarin bestaat de ware milddadigheid 7,al ,beidwi74 #aaad ,zie ,hoofdst4 ,,vi1 vers #ada en #aeb en ,hoofdst4 ,,lxxxi1 vers #h en #i4 #aaae ,de misdaden waarvoor een mensch rechtens kan worden ter dood gebracht1 zijn3 afvalligheid1 overspel en moord 7,al ,beidwi74 #aaaf ,zijnde3 het staat in de verkiezing van den erfgenaam of van den naasten bloedverwant1 f den moordenaar het leven te benemen1 f1 inplaats daarvan1 eene boete aan te nemen 7zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #agc-age74 #aaag ,sommigen passen het voornaamwoord hij op den gedooden persoon toe1 om wiens dood te wreken deze wet werd gemaakt2 sommigen op den erfgenaam1 aan wien het recht wordt verleend1 voldoening voor het bloed van zijn vriend te vragen 7,yahya72 en anderen op hem1 die door den erfgenaam zal worden verslagen1 indien hij zijn wraak te ver drijft 7,zie ,al ,beidwi74 #aaah ,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #b en #e-ab4 #aaai ,of voordeeliger in het einde 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari74 #aabj ,zijnde3 ijdele en onzekere meening1 waarvoor gij geene goede redenen hebt1 om die voor waar1 of zelfs voor waarschijnlijk te houden4 ,sommigen vertolken deze woorden3 ,beschuldig een ander niet van eene misdaad1 waarvan gij geene kennis hebt4 ,deze veronderstellen1 dat daarbij het afleggen van valsche getuigenis1 of het verspreiden van1 of wel het geloof hechten aan ijdele berichten omtrent anderen wordt verstaan 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari74 #aaba ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ei4 #aabb ,zijnde3 dat zij naar alle waarschijnlijkheid met ,god zouden willen twisten omtrent de minderheid1 en trachten hem te onttroonen1 op dezelfde wijze als de vorsten met elkander op aarde handelen4 #aabc ,niet toestaande1 dat hunne goden met hem vereenigd worden noch hunne tusschenkomst bij hem afbiddende4 #aabd ,al ,beidwi zegt1 dat de dooden op ,gods oproeping dadelijk zullen verrijzen1 en het stof van hunne hoofden schudden1 onder den uitroep van3 ,geloofd zij gij1 o ,god6 #aabe ,zijnde3 in uwe graven of in de wereld4 #aabf ,deze woorden worden als een model aangewezen1 door de ,moslems te volgen in hunne gesprekken met de afgodendienaars1 en waardoor hun wordt geleerd1 zachte en twijfelachtige uitdrukkingen te bezigen1 en hun niet onmiddellijk te verhalen1 dat zij tot het hellevuur zijn gedoemd1 hetgeen1 behalve de laatdunkendheid die er in gelegen schijnt1 de straf van anderen te willen bepalen1 hen slechts tot onverzoenlijker vijanden zou maken 7,al ,beidwi74 #aabg ,hetgeen eene grootere eer voor hem was dan zijn koninkrijk1 en waarin ,mahomet en zijn volk onder anderen door deze woorden worden voorspeld4 ,zie ,marracci in ,alc4 p4 #bh enz41 ,prid4 ,life of ,moh4 p4 #abb73 ,de rechtvaardigen zullen de aarde erfelijk bezitten4 ,psalm ,,xxxvii 3 #bi4 ,al ,beidwi74 #aabh ,zijnde3 de engelen en profeten1 die evenzeer ,gods dienaren zijn als gij zelf4 #aabi ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ga4 #aacj ,het is algemeen aangenomen1 dat ,mahomets reis naar den hemel op deze plaats wordt bedoeld1 hetgeen groote geschillen en twisten onder zijne volgelingen veroorzaakte1 tot zij weder bevredigd werden door de getuigenis van ,aboe ,bekr waarbij de waarheid er van verklaard werd4 7,zie ,abulf4 ,vit4 ,moh4 p4 #hi en noot t4 a4 pl4 ,prideaux ,life of ,moh41 p4 #ej74 ,het woord visioen1 hier gebruikt1 wordt door hen1 die beweren dat deze reis niets meer dan een droom was1 als eene duidelijke bevestiging hunner meening aangevoerd4 ,sommige veronderstellen echter1 dat het visioen1 op deze plaats bedoeld1 niet de nachtelijke reis betreft1 maar den droom1 dien ,mahomet te al ,hodeibiya had1 waarin hij zijne intrede te ,mekka scheen te doen 7zie ,hoofdstuk ,,xlviii1 vers #bg71 of wel een visioen1 dat hij had betrekkelijk het gezin van ,ommeya1 hetwelk hij zijn sprookgestoelte zag beklimmen1 en daarin als apen rondspringen1 waarop hij zeide3 ,dit is hun deel in deze wereld1 hetgeen zij door hunne belijdenis aan den ,islam hebben verdiend4 7,al ,beidwi47 ,maar indien een dezer laatste aanduidingen waarheid bevat1 dat moet het vers te ,medina zijn geopenbaard4 #aaca ,die al ,zakkum wordt genoemd en uit den bodem der hel opgroeit4 7,zie ,hoofdstuk ,,xxxvii1 vers #fj-fd47 ,volgens ,savary is de ,zakkum een doornachtige boom1 die in ,arabi groeit en waarvan de vrucht ongemeen bitter is4 ,volgens dienzelfden uitlegger was deze slechte hoedanigheid de ontwijfelbare reden1 dat ,mahomet hem in de hel plaatste4 #aacb ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #cb1 en ,hoofdstuk ,,vii1 vers #bf1 enz4 #aacc ,zie ,hoofdstuk ,x1 vers #bc volg4 #aacd ,sommigen passen dit toe op den profeet1 welke aan ieder volk zal worden gezonden2 anderen op de hoofden der secten2 anderen op de verschillende godsdiensten die in de wereld worden beleden1 anderen weder op de boeken1 welke bij de opstanding van ieder mensch zullen worden gegeven en bevattende een register hunner goede en slechte daden4 7,al ,beidwi74 #aace ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk een klein huidje in de kloof eener dadelpit1 hetgeen gebruikelijk is om iets van weinig waarde uit te drukken4 #aacf ,zijnde3 ,beiden van dit leven en van het volgende4 ,sommigen zien in het eerste de straf in het volgende leven en in het laatste de marteling van het graf 7,al ,beidwi74 #aacg ,de uitleggers verschillen zoowel nopens de plaats waar dit vers werd geopenbaard1 als omtrent de aanleiding daartoe4 ,sommigen denken dat het te ,mekka werd geopenbaard1 en dat het betrekking heeft op de hevige vijandschap1 welke de ,koreshieten aan ,mahomet toedroegen1 en hunne rustelooze pogingen om hem ,mekka te doen verlaten 7,al ,beidwi71 hetgeen hij eindelijk verplicht was te doen4 ,maar daar de personen van welke hier wordt besproken1 niet in hun ontwerp schijnen te zijn geslaagd1 wordt door anderen verondersteld1 dat het vers te ,medina werd geopenbaard4 #aach ,dit werd vervuld1 overeenkomstig de eerste der bovenvermelde uitleggingen1 door de nederlaag der ,koreshieten te ,bedr en volgens de laatste door de groote slachting onder de ,joden van ,koreidha en al ,nadir4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aaci ,dit is3 op den tijd van het middaggebed1 als de zon van den meridiaan afwijkt1 of zooals sommigen deze woorden vertalen3 bij het ondergaan der zon2 hetgeen de tijd voor het eerste avondgebed is4 #aadj ,de tijd van het laatste avondgebed4 #aada ,letterlijk zou dit moeten luiden3 ,de lezing van den ochtend stond1 waaruit door sommigen wordt verondersteld1 dat de lezing van den ,koran op dat tijdstip hier wordt bedoeld4 #aadb ,zijnde3 ,de wacht-engelen1 die1 volgens sommigen1 op dien tijd worden afgelost1 of wel de engelen met het maken van verandering van nacht in dag enz4 belast4 7,al ,beidwi74 #aadc ,overeenkomstig eene overlevering van ,abn ,horeira1 is de eervolle plaats1 welke hier bedoeld wordt1 die van tusschenpersoon voor anderen 7,al ,beidwi74 #aadd ,dit is3 ,geef1 dat ik mijn graf in vrede moge binnengaan en bij de opstanding met eer en voldoening daaruit kome4 ,in deze beteekenis is dit verzoek hetzelfde met dat van ,bileam3 ,laat mij den dood van den rechtvaardige sterven en laat mijn uiterste gelijk aan het zijne wezen 7,num4 ,,xxxi 3 #aj74 ,daar echter de persoon tot wien hier gesproken wordt1 algemeen verondersteld wordt ,mahomet te zijn1 zeggen de uitleggers1 dat hem bevolen was1 in deze woorden te bidden om een gelukkig vertrek van ,mekka en een goede ontvangst te ,medina1 of om eene veilige schuilplaats in de spelonk1 waar hij zich verborg1 toen hij van ,mekka vluchtte1 of 7hetgeen het meer algemeen oordeel is7 om een zegevollen intocht te ,mekka en een gelukkigen terugkeer te vinden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aade ,of de ziel van den mensch4 ,sommigen passen het toe op den engel ,gabril of op de goddelijke openbaring 7,al ,beidwi74 #aadf ,zijnde door het woord ,kun1 dat is3 ,wees6 bestaande in eene onstoffelijke zelfstandigheid en niet voortgebracht zooals het lichaam4 ,maar volgens eene andere meening zou deze plaats aldus moeten worden verstaan3 ,de geest van zoodanige dingen1 waarvan uw ,heer zich de kennis heeft voorbehouden4 ,men zegt namelijk dat de ,joden den ,koreshieten verzochten1 ,mahomet te vragen1 de geschiedenis te verhalen van hen die in de spelonk sliepen 7zie het volgende hoofdstuk7 en van ,dhoe'lkarnein 7zie ald47 en hun eene beschrijving te geven van des menschen ziel1 er bijvoegende1 dat1 indien hij toestemde op al de drie vragen te antwoorden1 of op geene daarvan zou kunnen antwoorden1 zij zeker zouden mogen zijn1 dat hij geen profeet was2 maar indien hij op eene of twee der vragen antwoord gaf en op de andere het stilzwijgen bewaarde2 hij dan wezenlijk een profeet ware4 ,dien tengevolge verhaalde hij toen zij hem de vragen voorstelden1 hun de twee geschiedenissen1 maar erkende zijne onwetendheid nopens den oorsprong der menschelijke ziel4 7,al ,beidwi74 #aadg ,daar al uwe kennis door de werking uwer zinnen wordt verkregen1 hetgeen u zonder de hulp der goddelijke openbaring1 in geestelijke bespiegelingen noodzakelijk moet doen falen4 7,al ,beidwi74 #aadh ,zijnde de ,koran doordien1 zoowel uit de geschreven kopin als uit het geheugen der menschen1 weg te wisschen4 #aadi ,zooals gij voorgeeft op uwe nachtelijke reis gedaan te hebben doch waarvan geen mensch getuige was4 #aaej ,wat het leven of wat de opstanding betreft4 #aaea ,dit is3 tot zij uitgeput zouden zijn4 #aaeb ,deze waren3 het veranderen van zijnen staf in eene slang1 het wit en schijnend maken van zijn hand1 het voortbrengen van sprinkhanen1 ongedierte1 kikvorschen en bloed1 het splijten van de ,roode zee1 het slaan van water uit de rots en eindelijk het schudden van den berg ,sina boven de kinderen ,israls4 ,in plaats van de drie laatsten rekenen sommigen de overstrooming van den ,nijl1 het verzengen van het koren1 en de schaarschte van de aardvruchten 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,deze woorden worden echter door anderen vertolkt1 niet met negen mirakelen1 maar met negen bevelen1 die ,mozes aan zijn volk gaf1 en die aan een ,jood1 welke hem daarom vroeg1 door ,mahomet zelven aldus werden opgeteld3 ,dat zij zich niet aan afgodendienarij zouden schuldig maken1 noch stelen1 noch overspel of moord plegen1 noch tooverij bedrijven of woekeren1 noch een onschuldig mensch beschuldigen om hem van het leven berooven1 of eene zedige vrouw van hoererij1 noch uit het leger deserteeren1 waarbij hij1 als een tiende bevel1 het in achtnemen van den ,sabbath voegde1 hetgeen echter de ,isralieten in het bijzonder betreft2 op welk antwoord1 naar men zegt1 de ,israliet de handen en voeten van den profeet kuste 7,al ,beidwi74 #aaec ,letterlijk3 op hunne kinnen4 #aaed ,toen de ongeloovigen namelijk hoorden1 dat ,mahomet zeide3 o ,god1 en o ,barmhartige6 verbeeldden zij zich dat de ,barmhartige de naam was van eene andere godheid dan ,god1 en dat hij de aanbidding van twee goden leerde1 waardoor deze plaats ontstond 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #agi74 #aaee ,zijnde noch zoo luid1 dat de ongeloovigen u kunnen beluisteren1 en daaruit aanleiding kunnen hebben om te lasteren en te spotten1 noch zoo zacht1 dat het door de omstanders niet kunne worden gehoord4 ,sommigen veronderstellen1 dat door het woord3 gebed1 op deze plaats het lezen van den ,koran wordt bedoeld4 #aaef ,dit hoofdstuk is aldus betiteld1 omdat het melding maakt van de spelonk waarin zich de zeven slapers verborgen4 #aaeg ,sommigen zonderen vers #bg daarvan uit4 #aaeh ,dit waren zekere ,christen jongelieden van eene goede familie te ,ephesus1 die1 om de vervolging te ontgaan van den keizer ,decius1 welke door de ,arabische schrijvers ,decanus genoemd wordt1 zich in eene spelonk verborgen1 waar zij gedurende een groot aantal jaren sliepen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 enz47 ,dit aprocryphe verhaal werd door ,mahomet aan de christelijke overleveringen ontleend 7,zie ,greg4 ,turon1 en ,simeon ,metaphrast471 maar werd door hem en zijne volgelingen met verschillende bijomstandigheden vermeerderd4 7,zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orint1 p4 #ahi74 ,zelfs ,baronius 7in zijne ,martijrol4 ad #bg ,julii7 noemt het verhaal apocryph1 ,marracci 7,alkor4 p4 #dbe en in ,prodr4 part4 #d1 p4 #ajc7 erkent dat het gedeeltelijk valsch of minstens twijfelachtig is1 hoewel hij ,hottinger een monster van goddeloosheid noemt en het schuim der ketters1 dewijl hij het als een fabel beschouwt 7,hotting4 ,hist4 ,orient4 p4 #dj47 #aaei ,de uitleggers verschillen onder elkander nopens de beteekenis van dit woord4 ,volgens sommigen kon het de naam zijn van den berg of de vallei1 waarin zich de spelonk bevond4 ,sommigen beweren dat het de naam van den hond is1 en anderen 7die het naast bij de ware beteekenis schijnen te komen7 beweren1 dat het eene koperen plaat of steenen tafel was1 nabij den ingang van de spelonk1 waar op de namen der jonge lieden waren geschreven4 ,er zijn echter sommigen die aannemen1 dat de makkers van ,al ,rakim andere personen zijn dan de zeven slapers3 zij zeggen namelijk1 dat de eerstgenoemden drie mannen waren1 die door slecht weder in eene spelonk als schuilplaats werden gedreven1 en daar werden ingesloten1 door het nedervallen van een grooten steen1 waardoor de opening van de spelonk werd gesloten1 maar toen zij ,gods barmhartigheid afsmeekten en ieder een verdienstelijk werk verhaalde1 dat hem die1 naar zij hoopten1 waardig zou maken1 werden zij op wonderdadige wijze bevrijd1 doordat de rots in verschillende stukken werd vaneengespleten om hun den doortocht te verleenen 7,al ,beidwi1 uit de overlevering van ,nooman ,ebn ,bashir74 #aafj ,want zij aanbidden den waren ,god1 en afgoden daarenboven 7,al ,beidwi74 #aafa ,opdat die hen niet zou hinderen1 opende de spelonk zich naar het zuiden 7,al ,beidwi74 #aafb ,zijnde in het middengedeelte daarvan1 waar zij nog door de hitte der zon1 noch door het geslotene van de spelonk werden gehinderd 7,al ,beidwi74 #aafc ,omdat zij hunne oogen open hebben1 of zich dikwijls van de eene zijde naar de andere wenden 7,al ,beidwi74 #aafd ,uit vreeze1 dat1 door het lang liggen op den grond1 hun vleesch zou worden verteerd 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 #aafe ,deze hond volgde hen1 toen zij hem op hunne vlucht naar de spelonk voorbij gingen1 en zij joegen hem weg4 ,god deed hem daarop spreken en hij zeide3 ,ik bemin hen die ,god dierbaar zijn2 ga dus slapen en ik zal u bewaken4 ,sommige echter zeggen1 dat het een hond was1 die aan een schaapherder toebehoorde1 die hen achtervolgde en dat de hond dezen volgde4 ,deze meening wordt gestaafd door gelijk sommigen doen1 calebohom1 de meester van hunnen hond1 in plaats van calbohom1 hun hond te lezen 7,al ,beidwi ,jallalo'ddin47 ,jallalo'ddin voegt er bij1 dat de hond zich als zijne meesters gedroeg1 door zich slapende en wakende om te wenden4 ,de ,mahomedanen hebben grooten eerbied voor dezen hond en geven hem eene plaats in het paradijs met eenige andere geliefkoosde dieren terwijl zij eene soort van spreekwoord hebben1 dat zij1 sprekende van een gierig persoon1 gebruiken1 luidende3 dat hij geen been aan den hond der zeven slapers zou toewerpen4 ,ook zegt men dat zij de bijgeloovige gewoonte hebben1 zijn naam1 die1 naar zij veronderstellen1 ,katmir was 7hoewel sommigen1 gelijk hier boven is gezegd1 denken dat hij1 ,al ,rakim heette71 op hunne brieven te schrijven1 die naar verre oorden gezonden worden1 of de zee moeten overgaan1 als een waarborg1 of eene soort van talisman1 om het verlies van den brief te voorkomen 7,la ,roque1 ,voyage de l',arabir ,heur1 p4 #gd4 ,zie d',herbel1 t4 a4 pl47 #aaff ,door dat ,god hun vreeselijke gedaanten had gegeven1 of wel om de groote uitgestrektheid hunner lichamen1 of de afschuwelijkheid der plaats4 ,men verhaalt1 dat de khalif ,moawiyah1 op eene expeditie welke hij tegen ,natoli ondernam1 de spelonk der zeven slapere voorbij kwam1 en volstrekt iemand daarin wilde zenden1 niettegenstaande ,ebn ,abras hem het gevaar daarvan aantoonde1 zeggende2 dat reeds aan een beter mensch dan hij was 7daarmede den profeet bedoelende7 werd verboden er in te gaan2 dit vers herhalende2 doch de personen die er door den khalief werden in gezonden hadden nauwelijks de spelonk betreden1 of zij werden door een brandenden wind dood geslagen 7,al ,beidwi74 #aafg ,daar zij des ochtends in de spelonk kwamen en tot omstreeks den middag waakten1 verbeeldden zij zich in het eerst dat zij een halven dag1 of ten hoogste een en een halven dag hadden geslapen maar toen zij bevonden dat hunne nagels en hun haar zeer lang waren gegroeid1 gebruikten zij deze woorden 7,al ,beidwi74 #aafh ,naar de veronderstelling van sommige uitleggers was dit ,tarnis4 #aafi ,daar de lange slaap van deze jongelieden1 en hun ontwaken na zoo vele jaren1 eene voorstelling is van den staat van hen die sterven en daarna weder tot het leven worden opgewekt4 #aagj ,zijnde nopens de opstanding4 ,sommigen zeggen namelijk dat alleen de zielen zouden opstaan2 anderen dat zij met de lichamen zouden worden opgewekt1 of wel1 nopens de slapers1 nadat zij werkelijk dood waren1 daar de een zeide1 dat zij dood waren1 en de ander dat zij slechts sliepen2 of wel nopens het oprichten van een gebouw over hen1 hetgeen in de volgende woorden wordt vermeld2 daar sommigen aanrieden aldaar een woonhuis te bouwen en anderen een tempel 7,al ,beidwi74 #aaga ,toen de jongeling die naar de stad was gezonden1 de gekochte levensmiddelen wilde betalen1 was zijn geld z oud 7het was namelijk eene munt van ,decianus71 dat zij zich verbeeldden1 dat hij een schat had gevonden4 ,zij brachten hem voor den vorst die een ,christen was1 welke1 nadat hij zijn verhaal had gehoord1 eenige personen met hem naar de spelonk zond1 die de anderen zagen en met hen spraken2 daarna vielen zij achterover in slaap en stierven4 ,de vorst beval dat zij op dezelfde plaats zouden worden verbrand1 en bouwde eene kapel over hen4 #aagb ,dit was de meening van al ,seyid en ,jacobitisch ,christen van ,najran4 #aagc ,hetgeen de meening was van sommige ,christenen en bijzonder van een ,nestoriaanschen prelaat4 #aagd ,en dit is de ware meening 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aage ,men zegt1 dat1 toen de ,koreshieten1 op aanhitsing der ,joden1 de drie bovenvermelde vragen aan ,mahomet deden1 hij hun verzocht den volgenden dag tot hem te komen4 ,hij beloofde hun dan te zullen antwoorden1 maar voegde er niet bij3 ,indien het ,god behaagt4 ,daardoor had hij het verdriet1 dat hij meer dan tien dagen moest wachten1 alvorens hem eene openbaring omtrent deze onderwerpen werd verleend4 ,de ,koreshieten zegevierden daardoor1 en verweten hem1 op bittere wijze1 dat hij een leugenaar was4 ,eindelijk bracht ,gabril hem echter onderricht nopens hetgeen hij moest zeggen1 nochtans met de waarschuwing1 dat hij in het vervolg niet zoo onbeschaamd moest zijn 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,de ,turken handelen strikt overeenkomstig dezen grondregel van hunnen profeet4 ,nimmer geven zij een stellig antwoord4 ,indien men hun vraagt3 ,komt gij8 ,gaat gij8 ,zult gij deze zaak volbrengen8 dan eindigen zij hun antwoord immer met en cha ,alla3 ,indien het ,god behaagt4 #aagf ,zijnde3 ,geef hem de eer en vraag vergiffenis voor uwe zonden1 indien gij vergeet te zeggen3 ,indien het ,god behaagt4 #aagg ,jallalo'ddin veronderstelt dat de geheele tijdsruimte drie honderd zonnejaren was1 en dat het ongelijke getal negen er bij gevoegd is om het geheel tot maanjaren te herleiden4 ,sommigen denken dat deze woorden er tusschen gevoegd zijn1 als door de ,christenen gesproken1 die onder elkander nopens den tijd verschilden4 ,een zeide namelijk dat het drie honderd jaren was1 en een ander drie honderd en negen jaren 7,al ,beidwi74 ,de tijd tusschen de regeering van ,decius en die van ,theodosius den jonge1 in welk tijdperk de slapers gezegd worden te zijn ontwaakt1 pleit er tegen1 dat zij volle twee honderd jaren zouden hebben geslapen4 ,maar ,mahomet is eenigszins te verontschuldigen1 naardien het getal door ,simeon ,metaphrastus t4 a4 pl4 opgegeven1 drie honderd twee en zeventig jaar beloopt4 #aagh ,dit is eene ironische uitdrukking1 waar in de dwaasheid en razernij wordt aangeduid van het beweren des menschen1 die ,god wil onderrichten1 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aagi ,waartoe de ongeloovigen u zouden willen overhalen 7,al ,beidwi ,jallalo'ddin74 #aahj ,dat is3 ,veracht de arme geloovigen niet om hunne armoede1 en vereer de rijken niet om hunne welvaart en grootheid4 #aaha ,men zegt dat de persoon1 hier meer bijzonder bedoeld1 ,ommeya ,ebn ,khalf was1 die begeerde dat ,mahomet zijne nooddruftige volgelingen1 uit eerbied door de ,koreshieten1 zou ontslaan 7,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #eb74 #aahb ,letterlijk3 van ,eden 7,zie ,hoofdstuk ,,ix1 vers #gc74 #aahc ,deze schijnen echter slechts algemeene karakters te zijn1 aangeduid om het verschillende uiteinde van den zondaar en den goede voor te stellen4 ,door sommigen wordt echter verondersteld1 dat hier twee bepaalde personen worden bedoeld4 ,een zegt1 dat zij twee ,isralieten en broeders waren1 die een aanzienlijke som van hunnen vader hadden gerfd1 welke zij met elkander deelden4 ,een van hen1 die een ongeloovige was1 kocht ruime velden en bezittingen voor zijn deel1 terwijl de andere die een ware geloovige was daarvan tot vrome doeleinden gebruik maakte4 ,eindelijk werd echter de eerste tot armoede gebracht1 terwijl de laatste voorspoedig was4 ,een ander is van meening dat het twee menschen van den stam van ,makhzum waren1 waarvan de een een ongeloovige1 al ,aswald ,ebn ,abd al ,ashadd was genaamd en de andere ,aboe ,salma ,ebn ,abd ,allah1 de echtgenoot van ,omm ,salma 7met welke de profeet na den dood van ,abd ,allah huwde17 die een waar geloovige was 7,al ,beidwi74 #aahd ,terwijl hij zijn makker medenam uit pralerij en om hem te ergeren1 door het gezicht zijner uitgebreide bezitting 7,al ,beidwi74 #aahe ,zich eindelijk inbeeldende1 dat zijn voorspoed niet zoozeer eene vrije gift van ,god was1 als eene schuld voor zijn gedrag 7,al ,beidwi74 #aahf ,zij zullen namelijk1 aan den wortel afgescheurd1 in de lucht oprijzen en tot atomen verdeeld worden4 7,al ,beidwi47 #aahg ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #cb en ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aj enz4 #aahh ,van hier sommiger beweren1 dat de geniussen eene soort van engelen zijn3 anderen veronderstellen dat de duivel oorspronkelijk een genius was1 en dat dit de aanleiding tot zijn opstand was4 ,zij noemen hem den vader der geniussen1 welke hij na zijn val voortbracht 7,jallalo'ddin74 ,het is tevens de vaste meening der ,mahomedanen1 dat de engelen zondenvrij zijn en zich niet voortplanten4 #aahi ,zijnde tusschen de afgodendienaars en hunne valsche goden4 ,sommigen veronderstellen1 dat hier de bedoeling slechts is1 dat ,god hen tot geschil en verdeeldheid zal aanzetten4 #aaij ,van hunnen nood te ,bedhr 7want de ,koreshieten zijn de hier bedoelde ongeloovigen71 of hunne straf bij de opstanding 7,al ,beidwi74 #aaia ,dit zijn de steden der ,adieten1 ,thamoedieten1 ,sodomieten1 enz4 #aaib ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk de tijdruimte van achttien jaren en daar boven4 ,om deze lange plaats toe te lichten1 verhalen de uitleggers het volgende3 ,zij zeggen1 dat1 toen ,mozes eens voor het volk predikte1 zij zijne kennis en welsprekendheid zoo zeer bewonderden1 dat zij hem vroegen1 of hij een man ter wereld kende1 die wijzer was dan hij4 ,hij antwoordde daarop ontkennend1 waarop ,god1 na hem om zijne ijdelheid gelaakt te hebben 7sommigen beweren echter dat ,mozes die vraag uit eigen beweging aan ,god deed71 hem in eene openbaring mededeelde1 dat zijn dienaar al ,khedr wijzer was dan hij4 ,op het verzoek van ,mozes verhaalde hij hem dat hij dien persoon op zekere rots zou vinden1 waar de twee zeen elkander ontmoetten4 ,hij ried hem1 visch in eene mand met zich te nemen1 en dat daar1 waar hij den visch zou missen1 de plaats zou wezen4 ,dienovereenkomstig vertrok ,mozes met zijn dienaar ,josua om al ,khedr op te zoeken1 welke expeditie hier is beschreven 7,al ,beidwi1 al ,zamakhshari1 al ,bokhari1 in ,sonna enz47 #aaic ,zijnde die van ,perzi en ,griekenland4 ,sommigen beweren echter dat hier de ontmoeting van ,mozes en al ,khedr wordt bedoeld1 als van twee zeen van kennis 7,al ,beidwi1 al ,zamakhshari1 al ,bokhari1 in ,sonna1 enz474 #aaid ,mozes vergat daaromtrent inlichtingen te winnen1 en ,josua om het hem te vertellen toen hij die miste4 ,men zegt1 dat toen zij aan de rots kwamen1 ,mozes in slaap viel en de visch1 die geroosterd was uit de mand in de zee sprong4 ,sommigen voegen er bij1 dat ,josua zich aan de fontein des levens afwiesch1 waarvan een weinig water op de visch spatte1 waardoor deze dadelijk weder levend werd 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari1 enz474 #aaie ,het woord dat hier met vrijelijk is vertolkt1 beteekent ook eene pijp1 of een gewelfd kanaal voor den toevoer van water4 ,sommigen hebben daarom gemeend1 dat het water der zee op wonderdadige wijze werd belet1 het lichaam van den visch aan te raken1 die als onder een gewelf door de zee ging 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari1 enz47 #aaif ,volgens het algemeene gevoelen was deze persoon de profeet ,al ,khedr1 dien de ,mahomedanen gewoonlijk met ,phineas1 ,elias en ,st4 ,joris verwarren1 zeggende1 dat zijne ziel door eene zielsverhuizing achtervolgens door alle drie ging4 ,sommigen zeggen echter1 dat zijn ware naam ,balya ,ebn ,malcan was1 en dat hij leefde in den tijd van ,afridun1 een der oude koningen van ,perzi2 dat hij ,dhoe'lkarnein voorafging en tot den tijd van ,mozes leefde4 ,zij veronderstellen dat al ,khedr1 die de fontein des levens had opgespoord1 daarvan dronk waardoor hij onsterfelijk werd1 en dat hij dientengevolge dezen naam verkreeg1 om zijne bloeiende en voortdurende jeugd 7,al ,beidwi1 al ,zamakshari1 al ,bokhari1 in ,sonna4 ,zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orint4 ,art4 ,khedher1 ,septem castrens de ,turcar1 ,moribus1 ,busbeq ,epist4 ,i4 p4 #ic enz4 ,hotting4 ,hist4 ,orint p4 #eh enz4 #ii enz4 #bia enz474 #aaig ,al ,khedr nam namelijk eene bijl en sloeg twee der planken er uit 7,al ,beidwi74 #aaih ,door zijn nek om te draaien1 of zijn hoofd tegen een muur te slaan1 of wel door hem neder te werpen en den strot af te snijden 7,al ,beidwi74 #aaii ,deze stad was ,antiochi1 of zooals sommigen eerder aannemen1 ,obollah nabij ,basra1 of wel ,bajirwan in ,armeni 7,al ,beidwi74 #abjj ,alleen door dien met zijne hand te bestrijken3 anderen zeggen echter dat hij dien omwierp en daarna herbouwde 7,al ,beidwi74 #abja ,dit waren tien broeders1 waarvan vijf1 om hunne jaren1 geen werk meer konden verrichten 7,al ,beidwi74 #abjb ,jaland ,ebn ,karkar1 of ,minwar ,ebn ,jaland al ,azdi genaamd 7,al ,beidwi7 die in ,oman regeerde4 #abjc ,men zegt1 dat zij naderhand eene dochter hadden1 die de vrouw en de moeder van een profeet was1 en dat haar zoon een geheel volk bekeerde 7,al ,beidwi74 #abjd ,hunne namen waren ,asram en ,sarim 7,al ,beidwi74 #abje ,of de dubbel-gehoornde4 ,het grootste deel der uitleggers 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakhshari1 ,jallalo'ddin1 ,yahya71 veronderstellen1 dat de hier bedoelde persoon ,alexander de ,groote was1 of gelijk zij hem noemen1 ,iscander ,al ,roemi1 koning van ,perzi en ,griekenland4 ,de meeningen zijn echter zeer verdeeld1 nopens de oorzaak van dezen bijnaam4 ,sommigen denken1 dat hem die werd gegeven1 omdat hij koning van het ,oosten en van het ,westen was1 of omdat hij expeditin naar beide de uiterste deelen der aarde had ondernomen1 of wel1 omdat hij twee hoorns op zijne diadeem had1 of twee krullen van haar1 gelijk hoorns op zijn voorhoofd1 of1 wat het waarschijnlijkste is tengevolge van zijn grooten heldenmoed4 ,onderscheidene moderne schrijvers1 7,scaliger1 de ,emend4 temp4 ,l',empereur1 not4 in ,jachiad4 ,dan4 ,,viii1 #e ,gol4 in ,alfrag1 p4 #eh1 enz471 veronderstellen veeleer1 dat deze bijnaam werd veroorzaakt1 door dat hij op zijne munten en door zijne standbeelden met hoorn wordt voorgesteld1 als de zoon van ,jupiter ,ammon1 of wel omdat hij door den profeet ,danil bij een bok wordt vergeleken 7,schickard1 ,tarikh ,reg4 ,pers4 p4 #gc74 ,hij wordt echter daar slechts met n hoorn voorgesteld 7,zie ,dan4 ,,viii74 ,er zijn nochtans sommige goede schrijvers1 die gelooven dat de vorst1 op deze plaats van den ,koran bedoeld1 niet ,alexander de ,griek was1 maar een andere groote overwinnaar1 die denzelfden naam en voornaam droeg en ouder dan hij was1 daar hij in den tijd van ,abraham leefde1 en een der koningen van ,perzi was1 tot het eerste geslacht behoorende 7,abulfeda1 ,khondemir1 ,tarikh ,monthakhah1 enz4 ,zie d',herbel4 ,bibl4 ,orient4 ,art4 ,escander71 of1 zooals anderen veronderstellen1 een koning van ,saman1 ,asaab al ,rayesh genaamd 7overlever41 ,ebn ,abbas1 ,zie ,poc4 ,spec4 p4 #eh74 ,allen komen nochtans daarin overeen1 dat hij een waar geloovige was4 ,of hij echter al of niet een profeet was1 maakt bij hen een geschilpunt uit4 #abjf ,dit is3 dat het hem zoo toescheen1 toen hij aan den ,oceaan kwam1 en niets dan water zag 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #abjg ,een ongeloovig volk1 dat zich met de huiden van wilde dieren kleedde1 en van datgene leefde1 wat de zee op het strand wierp 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #abjh ,zijnde dat gedeelte der bewoonde aarde waar de zon het eerste opkomt4 #abji ,die noch kleederen noch woningen bezaten1 daar er in hunne landstreek geen gebouw te vinden was4 ,zij woonden in onderaardsche holen1 waar zij zich voor de hitte der zon verscholen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,jallalo'ddin zegt1 dat het de ,zenj waren3 een zwart volk dat zich ten zuidwesten van ,ethiopi ophield4 ,zij schijnen de ,troglodyten der ouden te zijn4 #abaj ,waar tusschen ,dhoe'lkarnein den straks te vermelden befaamden muur tegen de invallen van ,gog en ,magog bouwde4 ,deze bergen zijn gelegen in ,armeni en ,adherbijan1 of1 volgens anderen1 veel meer noordwaarts1 nabij de grenzen van ,turkestan 7,al ,beidwi74 d',herbelot geeft in zijn werk het verhaal van eene reis naar dien muur1 door iemand ondernomen1 die door den khalif al ,wathee werd uitgezonden om dien te gaan zien 7,bibl4 ,orint4 art4 ,jagouge74 #abaa ,door het vreemde hunner spraak en hun traag begrip1 waardoor zij genoodzaakt werden van een tolk gebruik te maken 7,al ,beidwi74 #abab ,de ,arabieren noemen hen ,yajoej1 en ,majoej1 en zeggen dat het twee volkeren of stammen waren1 uit ,japhet den zoon van ,noach gesproten4 ,zooals anderen schrijven1 was ,gog een stam der ,turken en ,magog van die van ,gilan4 7,al ,beidwi4 ,zie d',herbelot1 t4 a4 pl4 de ,geli en ,gelae van ,ptolemaeus en ,strabo4 ,zie ,gol4 in ,alfrag1 p4 #bjg74 ,men zegt dat dit barbaarsche volk gedurende de lente hunne invallen in de nabij gelegen streken deden en de aardvruchten verwoestten en wegvoerden1 terwijl sommigen beweren dat zij menscheneters waren 7,al ,beidwi74 #abac ,de uitleggers zeggen1 dat de muur op de volgende wijze was gebouwd4 ,zij groeven tot zij water vonden1 en na het fondament van steen en gesmolten koper te hebben gelegd1 maakten zij den bovenbouw van groote stukken ijzer1 waar tusschen zij hout en kolen legden1 tot zij de hoogte der bergen bereikt hadden4 ,daarop staken zij den brand in de brandoffers en maakten1 met behulp van groote blaasbalgen1 het ijzer rood gloeiend en goten er gesmolten koper over1 waardoor de leemten tusschen de stukken ijzer werden aangevuld en het geheele werk zoo stevig als eene rots werd4 ,sommigen verhalen1 dat het geheel van steenen gebouwd was1 door ijzeren krammen verbonden1 waarop zij gesmolten koper goten1 om ze te verbinden 7,al ,beidwi74 #abad ,dat is3 als de tijd voor ,gog en ,magog zal komen om hunne gevangenschap te verlaten1 hetgeen eenigen tijd voor de opstanding zal plaats hebben4 #abae ,deze woorden stellen f den geweldigen inval van ,gog en ,magog voor1 f de verwarde verzameling van alle schepselen3 zooals menschen1 geniussen en redelooze dieren bij de opstanding4 #abaf ,verschillende omstandigheden1 die in dit hoofdstuk worden vermeld en op ,maria betrekking hebben deden haren naam tot titel van deze ,soera kiezen4 #abag ,behalve het vers van aanbidding4 #abah ,chaf3 ,ha1 ,ya1 ,an1 ,sad4 #abai ,want hij was de eerste die den naam van ,johannes droeg of ,yahya 7zooals de ,arabieren dien uitspreken74 ,deze meening schijnt veroorzaakt te zijn door eene verkeerde opvatting van de woorden van ,johannes1 dat niemand van de nabestaanden van ,zacharias met dien naam werd genoemd 7,lucas #a1 #fa72 want anders was ,johannes of1 zooals het in het ,hebreeuwsch wordt geschreven ,jochanan een algemeene naam onder de ,isralieten en is het nog4 #abbj ,deze plaats wordt door ,savary aldus vertaald3 ,gij zult gedurende drie dagen stom zijn1 hernam de engel4 #abba ,sommigen zeggen dat hij de volgende woorden op den grond schreef4 #abbb ,ook beteekenen deze woorden de liefde tot het geven van aalmoezen4 #abbc ,naar het oostelijk gedeelte van den tempel1 of naar eene afzonderlijke kamer in het huis1 welker opening naar het oosten gekeerd was1 van waar1 volgens ,al ,beidwi1 de ,christenen naar dat gedeelte gekeerd1 hunne gebeden uitspreken4 ,er bestaat eene overlevering1 volgens welke de maagd1 toen zij tot de jaren van huwbaarheid was gekomen1 gewoon was1 als zij hare maandelijksche reiniging kreeg1 haar vertrek in den tempel te verlaten1 en zich naar het huis van ,zacharias bij hare tante te begeven4 ,zoodra zij weder rein was1 keerde zij tot den tempel terug4 ,op het tijdstip toen de engel haar bezocht1 bevond zij zich1 om eene gelijke reden1 bij hare tante2 zij zat en wiesch zich op eene opene plaats door een sluier bedekt om te voorkomen1 dat men haar zag 7,yahya1 ,al ,beidwi74 ,anderen zijn omzichtiger en veronderstellen1 dat zij zich verwijderd had om te bidden 7,al ,zamakshari74 #abbd ,in de vroegste oudheid reeds waren de vrouwen in het ,oosten gewoon het aangezicht te bedekken4 ,thans verschijnen zij nimmer in het openbaar zonder gesluierd te zijn4 ,deze sluiers zijn van neteldoek en reiken tot de middel2 er zijn twee kleine openingen in1 opdat de vrouw kunne zien1 waar zij zich bevindt4 ,twee oorzaken kunnen bijgedragen hebben1 om onder de schoone sekse in het ,oosten de gewoonte in te voeren1 hare aangezichten te bedekken3 ten eerste de overmatige hitte1 waardoor de frischheid harer huid spoedig zou vernietigd zijn en1 ten tweede1 de bijzondere ijverzucht der mannen1 die niet kunnen verdragen1 dat zij gezien worden 7,savary74 #abbe ,want ,gabril blies in de borst van haar hemd1 welke hij met zijne vingers opende4 7,yahya47 ,zijn adem bereikte haren schoot en veroorzaakte de ontvangenis 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi474 ,de ouderdom der maagd ,maria op het tijdstip harer ontvangenis was dertien1 of1 zooals anderen zeggen tien jaren1 en zij bleef1 overeenkomstig verschillende overleveringen zes1 zeven1 acht of negen maanden zwanger van hem4 ,sommigen zeggen echter dat het kind in zijne volle groote van negen maanden werd ontvangen1 en dat zij binnen een uur daarna van hem werd verlost 7,al ,beidwi1 ,yahya74 #abbf ,om hare verlossing te verbergen1 verliet zij de stad des nachts en begaf zij zich naar zekeren berg4 #abbg ,de palmboom waarheen zij vluchtte1 om daartegen in haren arbeid te leunen1 was een verdorde stam1 zonder top of bladeren2 bovendien had dit des winters plaats4 ,desniettegenstaande voorzag die boom haar op wonderdadige wijze van vruchten ter harer verfrissching 7,al ,beidwi1 ,yahya al ,zamakshari71 zooals later wordt medegedeeld4 ,men heeft de opmerking gemaakt1 dat het ,mahomedaansche verhaal van ,maria's verlossing zeer veel overeenkomst heeft met dat van ,latona1 zooals dit door de dichters wordt beschreven 7,zie ,sikh not41 in ,evang4 ,infant4 pp4 #i1 #ba etc471 niet alleen doordat zij een palmboom aanvatte 7,homer4 ,hymn4 in ,apoll4 ,callimach4 ,hymn4 in ,delum71 hoewel sommigen zeggen dat ,latona een olijfboom omvatte1 of een olijf- en een palmboom1 of wel twee laurierboomen1 maar ook door het spreken der kinderen1 hetgeen gelijk de fabel zegt1 ook ,apollo zou gedaan hebben terwijl hij zich nog in het lichaam zijner moeder bevond4 7,callimach4 t4 a4 pl41 zie ,hoofdst4 ,,iii1 vers #da74 #abbh ,savary vertaalt deze plaats aldus3 ,en zij riep uit3 ,gave ,god dat ik dood1 vergeten en door de sterfelijken verlaten ware1 alvorens ik had ontvangen4 #abbi ,sommigen veronderstellen1 dat dit het kind zelf was1 maar anderen beweren dat het ,gabril was1 die eenigszins lager dan zij stond 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,volgens een andere lezing zou deze plaats aldus vertaald kunnen worden3 ,en hij riep haar van onder haar4 ,sommigen passen het persoonlijk voornaamwoord haar op den palmboom toe4 #abcj ,en dienovereenkomstig was dit nauwelijks gezegd of de verdroogde stam herleefde1 bracht groene bladeren voor en kreeg een top met rijpe vruchten beladen4 #abca ,letterlijk3 uw oog4 #abcb ,sommigen zeggen dat ,maria werkelijk een broeder had ,aron genaamd1 die denzelfden vader maar een andere moeder had4 ,anderen veronderstellen dat hier ,mozes' broeder bedoeld wordt1 maar zeggen dat ,maria vergelijkenderwijze zijne zuster wordt genoemd4 ,door anderen wordt beweerd1 dat dit een ander persoon van denzelfden naam was1 die tot hare tijdgenooten behoorde en om zijne goede of slechte hoedanigheden bekend was1 en dat zij haar bij hem vergeleken1 f bij wijze van lof f als een verwijt enz4 #abcc ,bij ,savary luidt dit aldus3 ,hij heeft kinderliefde in mijn hart geplant en mij van trotschheid1 de gezellin van ellende1 bevrijd4 #abcd ,men zal uit ,hoofdstuk ,,iii hebben gezien1 dat ,mahomet de passie van ,jezus niet aannam4 ,dit vers nu heeft ten doel1 ,jezus als eenvoudig sterveling en profeet voor te stellen wiens leven ter beschikking staat van ,god1 die alle wezens zal doen sterven1 om hen later weder tot het leven op te wekken4 ,van daar dan ook1 moet volgens ,mahomet1 ,jezus1 die in den hemel werd opgenomen1 werkelijk voor den dag des laatsten oordeels sterven4 #abce ,door ,savary wordt deze plaats aldus vertolkt3 ,god kan geen zoon hebben4 ,geloofd zij zijn naam6 ,hij beveelt1 en datgene wat niet bestaat1 treedt op zijne stem in het leven4 #abcf ,zijnde3 door alleen te overleven1 en alle schepselen dood en vernietigd zullen zijn4 ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #bc4 #abcg ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #gd4 #abch ,door eerst door ,harran en daarna naar ,palestina te vluchten4 #abci ,letterlijk vertaald1 zou dit moeten luiden3 ,wij verleenden hun eene verheven taal van waarheid4 #abdj ,daar hij te dien opzichte wordt genoemd1 en vooral om zijne vastberadenheid en standvastigheid1 welke hij zijn vader had beloofd1 toen deze ,gods bevel ontving om hem te offeren 7,al ,beidwi71 daar de ,mahomedanen zeggen1 dat het ,ismal en niet ,izak was die door ,god aan ,abraham bevolen werd te offeren4 #abda ,of ,henoch1 de grootvader van ,noach1 die dien bijnaam om zijne groote kennis had4 ,hij werd namelijk door niet minder dan dertig boeken met goddelijke openbaringen begunstigd en was de eerste die met eene pen schreef en de sterre- en rekenkunde beoefende 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #abdb ,sommigen passen dit toe op de eer van de profetenzending en zijne gemeenzaamheid met ,god4 ,anderen echter veronderstellen1 dat hier zijne opneming tot ,god wordt bedoeld4 ,zij zeggen namelijk1 dat hij op den ouderdom van driehonderdvijftig jaren door ,god in den hemel werd opgenomen2 nadat hij eerst gestorven en vervolgens weder tot het leven opgewekt was1 en dat hij thans in een der zeven hemelen of in het paradijs leeft 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,abu'lfeda74 #abdc ,zijnde woorden van vrede en troost1 of de groeten der engelen4 ,zie ,hoofdstuk ,x1 vers #aj enz4 #abdd ,hier spreekt ,gabril tot ,mahomet4 #abde ,dat is3 die het recht op den naam van ,god hebben of verdienen4 #abdf ,sommigen zeggen1 dat hier een bijzonder persoon wordt bedoeld1 namelijk ,obba ,ebn ,khalf4 ,zie ,hoofdstuk ,,xvi vers #d in de noot4 #abdg ,men zegt namelijk1 dat alle ongeloovigen op den dag des oordeels zullen verschijnen1 geketend aan den duivel1 die hen verleidde 7,al ,beidwi74 #abdh ,hieruit blijkt het1 zegt ,al ,beidwi1 dat ,god sommigen der weerspannigen vergiffenis zal schenken4 ,maar misschien wordt hier bedoeld1 het onderscheiden der ongeloovigen in verschillende klassen1 om hun verschillende plaatsen en graden van pijniging aan te wijzen4 #abdi ,zijnde3 meer weerspanningen en verdorvenen en in het bijzonder de opperhoofden van secten1 die eene dubbele straf zullen ondergaan voor hunne eigene misstappen en hunne verleiding van anderen4 #abej ,de ware geloovigen zullen namelijk mede langs of door de hel moeten gaan2 doch dan zal het vuur verminderd en de vlam uitgebluscht worden1 om hun niet te schaden2 maar de anderen zal het omringen4 ,sommigen veronderstellen echter1 dat deze woorden slechts doelen op den overgang van de smalle brug die over de hel ligt 7,al ,beidwi74 #abea ,zijnde3 van ons of van ulieden4 ,toen de ,koreshieten niet in staat waren een boek1 gelijk den ,koran aan te wijzen1 snoefden zij op hunne welvaart en hunnen adel4 ,in dat opzicht stelden zij zich zelven zeer hoog en versmaadden de volgelingen van ,mahomet4 #abeb ,deze plaats werd geopenbaard met het oog op ,al ,as ,ebn ,wayel4 ,deze was geld schuldig aan ,khabbab4 ,toen de laatste om het verschuldigde vroeg1 weigerde de schuldenaar te betalen1 tenzij ,khabbab ,mahomet verloochende4 ,op dit voorstel werd door ,khabbab geantwoord1 dat hij dien profeet nimmer zou verloochenen2 noch levend1 noch dood1 noch zelfs als hij op den jongsten dag zou worden opgewekt4 ,hierop hernam ,al ,as3 als gij weder zijt verrezen1 kom tot mij2 want dan zal ik overvloed van rijkdommen en kinderen hebben1 en ik zal betalen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #abec ,zijnde3 ,hij zal verplicht wezen1 zijne geheele welvaart en zijne kinderen achter te laten als hij sterft4 #abed ,het woord van den oorspronkelijken tekst kan ook worden vertaald door steun1 kracht1 eer4 #abee ,zijnde3 bij de opstanding1 als de afgodendienaars hunne afgoden en de afgoden hunne aanbidders zullen verloochenen1 en zij elkander wederkeerig zullen beschuldigen4 ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #bd en ,hoofdstuk ,x1 vers #bi volg4 #abef ,of3 het tegendeel2 d4i4 eene schande in plaats van eene eer4 #abeg ,dat is3 uitgenomen hij1 welke eigenlijk geschikt zal zijn die gunst te ontvangen1 door het belijden van den ,islam4 ,volgens eene andere vertolking kan deze plaats ook aldus worden vertaald3 ,zij zullen de tusschenkomst van niemand verkrijgen1 behalve de tusschenkomst van hen1 enz4 ,of anders3 ,niemand zal in staat zijn voor anderen tusschen beide te treden1 behalve zij1 die een verbond 7of verlof7 van ,god zullen hebben ontvangen2 dat is3 hij die daartoe door geloof en het doen van goede werken1 overeenkomstig ,gods belofte1 of die daartoe van ,god het bepaalde verlof zal hebben ontvangen 7,al ,beidwi4 ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bee74 #abeh ,zijnde3 de liefde van ,god en van al de bewoners des hemels4 ,sommigen veronderstellen1 dat dit vers werd geopenbaard om de ,moslems te troosten1 die om hun geloof1 te ,mekka veracht en gehaat worden4 ,hierbij wordt hun beloofd1 dat zij de liefde en de achting der menschen in korten tijd zullen winnen4 #abei ,de beteekenis van deze letters1 waarmede het eerste vers aanvangt1 en die daarom voor den titel zijn genomen1 is niet met zekerheid op te geven4 ,sommigen meenen echter1 dat zij er staan in plaats van ,ya rajol1 zijnde3 ,o mensch6 deze vertolking welke1 naar het schijnt niet gemakkelijk uit het ,arabisch is te verklaren wordt in zekere overlevering van het ,ethiopisch afgeleid 7,moham4 ,ebn ,abd al ,baki1 ex trad4 ,acreman1 ,ebdae ,abi ,sofian74 ,sommigen zien in de letters het woord ,ta1 d4i4 ,tred1 er bij voegende1 dat ,mahomet in den nacht toen deze plaats werd geopenbaard1 waakte en bad1 en daarbij slechts op n voet stond1 zoodat hem hier werd bevolen1 het zich gemakkelijk te maken en beide voeten op den grond te zetten4 ,anderen weder beweren1 dat de eerste letter ,tuba gelukzaligheid en de laatste ,hawiyat beteekent1 zijnde de onderste afdeeling der hel1 ,tah is ook een tusschenwerpsel waarbij stilte wordt bevolen1 en zou daarom op deze plaats niet ongepast zijn4 #abfj ,hetzij door hunne ijverige zorg voor de bekeering der ongeloovigen1 of door zich te vermoeien met waken1 en de uitoefening van andere godsdienstige plichten4 ,het schijnt namelijk1 dat de ,koreshieten de buitengewone vermoeienissen1 welke hij in dit opzicht leed1 als het gevolg aanvoerden van de omstandigheid1 dat hij hunnen godsdienst had verlaten 7,al ,beidwi74 #abfa ,wij doen hier eens voor altijd opmerken1 dat het woord ,god met eene groote ,g telkens door ons is genomen voor het ,arabische woord ,allah1 de eenige ,god1 terwijl god1 goedheid1 voor het ,arabische woord illah1 zonder lidwoord is gekozen4 ,zie voorts ,hoofdstuk ,,vii1 vers #agi en op verschillende andere plaatsen4 #abfb ,het verhaal van de geschiedenis van ,mozes1 hetgeen hier het grootste deel van het hoofdstuk inneemt1 werd aangewezen om ,mahomet door zijn voorbeeld aan te moedigen1 aan de roeping van profeet met vastheid des harten te voldoen1 daar hij dan verzekerd kon zijn1 dezelfde hulp van ,god te ontvangen4 ,men zegt namelijk1 dat dit hoofdstuk een der eerst geopenbaarden was 7,al ,beidwi47 #abfc ,de uitleggers zeggen1 dat ,mozes van ,shoaib1 of ,jethro zijn schoonvader1 verlof ontvangen hebbende om zijne moeder te bezoeken1 met zijn gezin van ,midian naar ,egypte vertrok4 ,toen hij echter aan de vallei van ,towa kwam1 waarin de berg ,sina was gelegen1 gevoelde zijne vrouw barenswen en werd gedurende een zeer duisteren en sneeuwachtigen nacht1 van een zoon verlost4 ,ook was hij van zijnen weg afgedwaald1 en zijn vee verstrooid1 toen hij plotseling ter zijde van een berg een vuur zag1 dat1 toen hij naderbij kwam1 in een groen bosch bleek te branden 7,al ,beidwi47 #abfd ,dit was een teeken van nederigheid en eerbied4 ,sommige beweren echter1 dat er eenige onreinheid in de schoenen was1 omdat die van de huid van een ongetemde ezel waren vervaardigd 7,al ,beidwi47 #abfe ,die eerst niet dikker dan de staf was1 maar later tot eene buitengewone dikte opzwol 7,al ,beidwi47 #abff ,toen ,mozes zag1 dat de slang zich met groote snelheid voortbewoog en steenen en boomen verzwolg1 was hij verschrikt en ontvluchtte haar4 ,toen hij echter op deze woorden van ,god den moed herkreeg1 had hij de onverschrokkenheid1 de slang bij de kinnebakken te vatten 7,al ,beidwi47 #abfg ,want ,mozes had een spraakgebrek1 dat door het volgende geval werd veroorzaakt4 ,eens1 toen hij nog een kind was1 en ,pharao hem in zijn armen hield1 trok hij plotseling aan diens baard en plukte daaraan op zeer ruwe wijze4 ,pharao ontstak daardoor in zulk een hevigen toorn1 dat hij beval1 ,mozes ter dood te doen brengen4 ,zijne vrouw ,asia deed hem echter opmerken1 dat hij slechts een kind was1 dat geen onderscheid wist tusschen een brandende kool en een robijn2 waarop ,pharao beval1 dat men daarvan de proef zou nemen4 ,daarop plaatste men een gloeiende kool en een robijn voor ,mozes4 ,deze nam de kool en stak die in zijn mond1 waardoor hij zich de tong verbrandde1 en hierna schonk ,pharao hem vergiffenis4 ,vergelijk ,shalsh4 ,hakobb4 p4 #aa4 #abfh ,het ,arabisch woord is ,wezir1 waarmede iemand wordt bedoeld1 aan wien het opperbeheer der zaken onder een vorst is opgedragen4 #abfi ,de uitleggers zijn het niet eens over de wijze1 waarop deze openbaring werd gedaan1 hetzij door eene persoonlijke ingeving1 door een droom1 een profeet of een engel4 #abgj ,de uitleggers zeggen1 dat zijne moeder dienovereenkomstig een kistje van papyrus maakte en dit met pek besmeerde1 waarop zij er eenig katoen in legde4 ,daarop plaatste zij het kind er in en wierp het in de rivier1 waarvan een tak in den tuin van ,pharao uitliep4 ,de stroom dreef het kistje van daar in een vischvijver1 aan welks boord ,pharao toen met zijne vrouw ,asia zat1 die eene dochter van ,mozahem was4 ,de koning beval1 dat het kistje opgenomen en geopend zou worden4 ,men vond er een schoon kind in1 waar ,pharao behagen in schepte1 zoodat hij beval1 dat het zou worden opgevoed 7,al ,beidwi74 ,sommige schrijvers vermelden eene wonderdadige redding van ,mozes1 vr hij in het kistje werd gelegd4 ,zij verhalen namelijk1 dat zijne moeder hem voor de beambten van ,pharao in een oven had verborgen4 ,terwijl de moeder afwezig was1 ontstak de zuster een groot vuur in den oven1 om dien te stoken1 niet wetende dat zich het kind aldaar bevond4 ,hij werd er echter later ongedeerd uitgenomen 7,abu'lpeda enz47 #abga ,dat is3 ik gaf liefde voor u in de harten van hen die u zagen1 en voornamelijk in het hart van ,pharao4 #abgb ,de ,mahomedanen beweren1 dat men onderscheidene zoogsters bracht1 maar dat het kind weigerde de borst van eene van haar te vatten1 tot dat zijne zuster ,mirjam1 die gekomen was om tijding nopens hem te vernemen1 haar zeide1 dat zij eene zoogster zou zoeken en daarop zijne moeder bracht 7,al ,beidwi74 #abgc ,mozes doodde namelijk een ,egyptenaar bij de verdediging van een zwaar mishandelden ,israliet en ontkwam het gevaar daarvoor gestraft te worden1 door naar ,midian te vluchten1 dat op een afstand van acht dagreizen van ,mesr was gelegen 7,al ,beidwi74 #abgd ,zijnde3 ,tien 7,al ,beidwi74 #abge ,daar ,aron op dien tijd was gekomen om zijn broeder te ontmoeten1 hetzij door eene goddelijke ingeving1 hetzij dat hij kennis droeg van zijn voornemen om naar ,egypte terug te keeren 7,al ,beidwi74 #abgf ,zijnde3 ,geluk of ellende na den dood4 #abgg ,hetwelk waarschijnlijk de eerste dag van het nieuwe jaar was4 #abgh ,door te zeggen dat de mirakelen in zijn naam gedaan1 de gevolgen van toovenarij zijn4 #abgi ,zij bedekte de staven met kwikzilver1 dat hen door de hitte der zon deed bewegen 7,al ,beidwi4 ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aab74 #abhj ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #abj4 #abha ,letterlijk de tuinen van ,eden4 ,zie ,hoofdstuk ,,ix1 vers #gc4 #abhb ,de uitleggers voegen er bij1 dat de zee in twaalf afzonderlijke paden verdeeld was1 zijnde een voor iederen stam 7,al ,beidwi ,abu'lfed1 in ,hist4 ,r4 ,eliz1 ,pirke74 #abhc ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #dd4 #abhd ,door ondankbaarheid1 buitensporigheid1 of slecht gedrag4 #abhe ,zij gingen gedurende de eerste twintig dagen van ,mozes' afwezigheid voort1 den waren ,god te aanbidden1 welken tijd zij1 door de nachten mede in rekening te brengen1 als veertig dagen beschouwden4 ,zij beweerden diensvolgens1 dat zij den vollen tijd ten einde gebracht hadden1 dien ,mozes hun had bevolen1 waarna zij tot aanbidding van het gouden kalf vervielen 7,al ,beidwi47 #abhf ,dit was zijn eigen naam niet1 maar hij werd aldus genoemd1 omdat hij tot zekeren stam onder de ,isralieten behoorde1 ,samaritanen genaamd4 7,daardoor doen de ,mahomedanen op vreemdsoortige wijze hunne onkunde in de geschiedenis blijken74 ,sommigen zeggen echter1 dat hij een proseliet was1 maar een huichelaar en afkomstig van ,kirman of eene andere nabijgelegen plaats4 ,zijn ware naam was ,mozes of ,moesa ,ebn ,dhafar 7,al ,beidwi47 ,selden is van oordeel1 dat deze persoon niemand anders was dan ,aron zelf 7die werkelijk de vervaardiger van het kalf was71 en dat hij hier ,al ,sameri wordt genoemd1 naar het ,hebreeuwsche werkwoord ,smr1 bewaren 7,selden1 de ,diis syris1 ,synt1 #a4 c #d71 omdat hij gedurende de afwezigheid van zijn broeder op den berg1 de bewaarder of beschermer der kinderen ,israls was1 hetgeen eene zeer vernuftige veronderstelling is1 die niet geheel onvereenigbaar met den tekst van den ,koran kan worden genoemd4 #abhg ,zijnde3 nadat hij zijn verblijf van veertig dagen op den berg volbracht en de wet ontvangen had 7,al ,beidwi74 #abhh ,zijnde3 de wet1 die eene gemakkelijke en zekere leiding bevat om u op den rechten weg te voeren4 #abhi ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 noot van vers #adf4 #abij ,in deze woorden wordt ,aron door ,mozes berispt1 zijnen ijver niet ondersteund te hebben1 door de wapenen tegen de afgodendienaars op te vatten1 of dat hij hem niet op den berg was komen opzoeken om hem met hunne werspannigheid bekend te maken4 #abia ,zijnde3 indien ik de wapenen tegen de aanbidders van het kalf had opgevat1 zoudt gij zeggen1 dat ik een opstand had veroorzaakt1 of indien ik tot u ware gekomen1 zoudt gij mij gegispt hebben wegens het verlaten van mijn post1 en dat ik uwe terugkomst niet had afgewacht1 om te herstellen wat er verkeerds bedreven was4 #abib ,zijnde3 dat de gezant1 die hun van ,god werd gezonden1 een zuivere geest was1 en dat zijne voetstappen leven gaven aan alles wat zij aanraakten2 daar deze geest niemand anders was dan de engel ,gabril1 op het paard des levens gezeten4 ,daarom maakte ik gebruik van het stof van zijn voet1 om het gegoten kalf te geven4 ,men beweert ook dat ,al ,sameri den engel kende1 daar die hem gered en zorg voor hem gedragen had1 toen hij1 een kind1 door zijne moeder1 uit vrees voor ,pharao te vondeling gelegd was 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #abic ,zie ,hoofdstuk ,,ii vers #dh4 #abid ,opdat gij hen niet met eene brandende koorts zoudt aansteken2 want dit was het gevolg1 als iemand hem aanraakte1 terwijl hetzelfde geschiedde met de personen welke hij aanraakte4 ,daarom was hij verplicht1 alle verkeer met anderen te vermijden en werd hij mede door hen geschuwd1 behalve hij als een wild dier in de woestijn ronddwaalde 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,van hier wordt de gevolgtrekking gemaakt1 dat een stam der ,samaritaansche ,joden die gezegd wordt een zeker eiland in de ,roode zee te bewonen1 de afstammelingen zijn van dezen ,al ,sameri1 omdat het nog heden hun bijzonder onderscheidingsteeken is1 dat zij dezelfde woorden gebruiken als zij iemand ontmoeten1 namelijk ,la mesas1 zijnde3 ,raak mij niet aan 7,zie ,geogr4 ,nub4 p4 #de74 #abie ,of1 zooals deze plaats mede kan worden vertaald3 wij zullen doen afvijlen4 ,de hierboven gebruikte uitdrukking is echter de meer gebruikelijke4 #abif ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ca4 #abig ,dit is namelijk bij de ,arabieren een teeken van een vijand1 of van een persoon van wien zij afkeerig zijn4 ,door dus te zeggen dat iemand eene zwarte lever 7hoewel sommige ,westersche volken hunnen afkeer te kennen geven door de uitdrukking eene witte lever7 roodachtige knevels en grijze oogen heeft1 wordt eene omschrijving gegeven van een vijand en voornamelijk van een ,griek welke natie den ,arabieren het vijandigste was en gewoonlijk haren en oogen van die kleuren had 7,al ,beidwi1 ,jawhari1 in ,lex474 ,het oorspronkelijke woord zorkan 7van azrak7 beteekent echter ook personen die een gebrekkig gezicht of blauwe oogen hebben of aan de staar lijden4 #abih ,zijnde in de wereld of in het graf4 #abii ,of3 ,behalve aan hem1 enz4 ,zie ,hoofdstuk ,,xix1 vers #ii4 #acjj ,de oorspronkelijke uitdrukking beteekent eigenlijk de nederigheid en verslagen blikken van gevangenen in de tegenwoordigheid van hunnen overwinnaar4 #acja ,hier wordt aan ,mahomet bevolen1 niet ongeduldig te zijn1 wanneer er eenig oponthoud plaats heeft in het overbrengen der goddelijke openbaringen door ,gabril1 of om die niet te snel den engel na te zeggen1 door hem in te halen1 alvorens hij de geheele plaats geindigd hebbe4 ,sommigen veronderstellen echter1 dat het verbod betrekking heeft op de openbaarmaking van een vers1 alvorens hem dit volkomen zou zijn verklaard 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #acjb ,de omstandigheid1 dat ,adam het goddelijke bevel zoo spoedig vergat1 heeft sommige ,arabische ,etymologen het woord ,imsan1 7mensch7 van nassiya 7vergeten7 afleiden en heeft mede het volgende spreekwoord doen ontstaan3 ,awwalo nasin awwalo'nnasi1 d4i4 de eerste vergeetachtige persoon was de eerste der menschen1 zinspelende op den gelijken klank der woorden4 #acjc ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #cb enz4 en ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aj enz4 #acjd ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ba volg4 #acje ,zie ,hoofdstuk ,,ii4 #acjf ,de sporen hunner verdelging ziende2 zooals van de stammen van ,ad en ,thamoed4 #acjg ,zijnde3 des avonds en des ochtends1 als de voornaamste uren van het gebed4 ,sommigen veronderstellen echter1 dat met deze woorden het middaggebed wordt bedoeld2 daar op dat tijdstip de eerste helft van den dag eindigt en de tweede helft begint 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #acjh ,dat is3 ,misgun of begeer hunne pracht en hunnen voorspoed in deze wereld niet4 ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #hh4 #acji ,zijnde3 de belooning in het volgende leven voor u weggelegd of het geschenk der profetie1 en de openbaring waarmede ,god u heeft begunstigd4 #acaj ,men zegt dat als ,mahomets gezin in droefheid verkeerde1 hij gewoon was hun te bevelen1 het gebed uit te spreken en dit vers te verhalen 7,al ,beidwi74 #acaa ,dit hoofdstuk draagt dezen titel1 omdat daarin sommige bijzonderheden nopens verschillende oude profeten worden medegedeeld4 ,zamakshari zegt1 dat hij1 die dit hoofdstuk zal lezen1 genadig zal worden geoordeeld op den dag der opstanding4 ,de profeten1 die in den ,koran zijn vermeld1 zullen hunne handen naar hem uitstrekken en hem groeten4 #acab ,zijnde3 nopens den tegenwoordigen toestand1 bij wijze van raadplegen1 of dat gij onderzocht wordt nopens uwe daden1 opdat gij de belooning daarvoor zoudt ontvangen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,al ,zamakhshari74 #acac ,men verhaalt1 dat een profeet tot de bewoners van zekere steden in ,yaman werd gezonden2 maar in plaats van naar zijne vermaningen te luisteren1 doodden zij hem4 ,daarop leverde ,god hen aan de handen van ,nebuchadnezar over1 die hen met het zwaard strafte4 ,op dat zelfde tijdstip riep eene stem van den hemel3 ,wraak voor het bloed der profeten6 ,daarop gevoelden zij berouw en gebruikten de woorden van deze plaats4 #acad ,maar tot het toonen van onze kracht en wijsheid aan hen die verstand hebben1 opdat zij de wonderen der schepping ernstig zouden gadeslaan en hunne daden doen strekken tot bereiking van het toekomstige geluk2 tevens de ijdele praal en voorbijgaande genoegens van deze wereld verachtende4 #acae ,wij zouden ons behagen hebben gezocht in onze eigene volmaaktheden of in de geestelijke wezens1 die in onze onmiddellijke nabijheid zijn1 en niet in het optrekken van stoffelijke gebouwen met geschilderde daken en schoone vloeren1 hetgeen de uitspanning der menschen is4 ,sommigen zijn van oordeel1 dat het oorspronkelijke woord1 hier met vermaken vertaald1 op deze plaats eene vrouw of een kind beteekent1 en dit gezegde in het bijzonder tegen de ,christenen is gericht 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,al ,zamakshari74 #acaf ,dit is3 ,de geheele schepping zou noodzakelijk in verwarring geraken en omgekeerd worden1 door het wedijveren van zulke machtige tegenstanders4 #acag ,dit is3 de standvastige leer van al de geheiligde boeken1 niet alleen van den ,koran1 maar ook van dezulke1 die in vroegere tijdperken werden geopenbaard1 en welke allen de wijzen van de groote en fundamenteele waarheid van ,gods eenheid dragen4 #acah ,deze plaats werd met betrekking tot de ,khozaten geopenbaard die de engelen voor de dochters van ,god hielden4 ,savary vertaalt die aldus3 ,de ongeloovigen hebben gezegd3 ,god heeft een zoon door gemeenschap met engelen4 ,deze godslastering zij verre van hem4 ,de engelen zijn zijne geerde dienaren4 #acai ,zijnde3 dat zij zich gedragen als dienaren1 die hunnen plicht kennen4 #acbj ,dat is3 ,zij waren n samenhangende klomp1 tot wij die scheidden1 en de hemel in zeven hemelen en de aarde in verschillende afdeelingen verdeelden4 ,wij onderscheidden de verschillende kringen van den eenen en de verschillende klimaten van de andere1 enz4 ,sommigen verkiezen deze woorden aldus te vertolken3 ,de hemelen en de aarde werden gesloten en wij openden die2 daardoor zeggende1 dat er uit den hemel geen regen viel1 noch dat de aarde planten voortbracht tot ,god zijne macht liet gelden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #acba ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ae4 #acbb ,deze plaats werd geopenbaard toen de ongeloovigen zeiden3 ,wij verwachten ,mahomet te zien sterven1 zooals de overige menschen4 #acbc ,zijne eenheid loochenende1 of zijn gezant en de schriften1 die tot hun onderricht werden gegeven1 en voornamelijk den ,koran verwerpende4 #acbd ,als zijnde haastig en onoverlegd4 ,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #ab4 #acbe ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #gd2 ,hoofdstuk ,,xix1 vers #dc1 en ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bfj4 #acbf ,abraham nam de gelegenheid waar1 dit te doen1 terwijl de ,chaldeeuwen in de velden verspreid waren en een groot feest vierden4 ,sommigen zeggen1 dat hij zich in den tempel wist te verbergen4 ,toen hij zijn plan had uitgevoerd1 ten einde hen duidelijker te overtuigen van hunne domheid1 de beelden te aanbidden1 hing hij de bijl1 waarmede hij de afgoden had omgehouwen en nedergeworpen1 om den hals van den oppersten god1 door sommige schrijvers ,baal genoemd1 alsof hij de bedrijver van het geheele ongeval ware geweest 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin enz4 ,zie ook ,hyde1 de ,rel4 vet4 ,pers c4 #b74 ,dit verhaal1 hetwelk hoewel het valsch is1 toch niet slecht gevonden kan worden genoemd1 is door ,mahomet aan de ,isralieten ontleend1 die het met eene kleine wijziging verhalen1 daar zij zeggen dat ,abraham dit in den winkel van zijn vader1 gedurende zijne afwezigheid volvoerde4 ,toen ,terach terugkeerde en naar de oorzaak van de wanorde vroeg1 verhaalde zijn zoon hem dat de afgodsbeelden getwist hadden en handgemeen waren geworden om eene offerande van fijn meel1 dat hun door eene oude vrouw was gebracht4 ,de vader gevoelende1 dat hij de onmogelijkheid niet kon aantoonen van hetgeen door ,abraham werd beweerd1 zonder de machteloosheid zijner goden te erkennen1 barstte in eene vreeselijke woede uit en bracht hem aan ,nimrod1 opdat hij voor zijne onbeschaamdheid voorbeeldig zou worden gestraft 7,r4 ,gedal in ,shalshl4 ,hakkabe p4 #h en ,maimon ,yad hachazaka c4l4 de idol74 #acbg ,de uitleggers verhalen dat op ,nimrods bevel eene groote ruimte te ,cutha ingesloten en met een groote hoeveelheid hout opgevuld werd en dat1 toen het in brand gestoken werd1 het zoo hevig brandde dat niemand het dorst naderen4 ,daarop bonden zij ,abraham en plaatsten hem in een werktuig 7zooals sommigen veronderstellen door den duivel uitgevonden7 en stieten hem in het midden des vuurs1 waar hij door den engel ,gabril werd beschermd1 die te zijner hulp werd gezonden1 zoodat het vuur alleen de koorden verbrandde1 waarmede hij gebonden was 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,zij voegen er bij1 dat het vuur op wonderbaarlijke wijze zijne hitte voor ,abraham had verloren en een liefelijken geur verkreeg1 en dat de brandstapel in een fraai open veld veranderde4 ,voor de andere woedde het vuur echter zoo vreeselijk1 dat1 overeenkomstig sommige schrijvers1 omstreeks twee duizend afgodendienaars daardoor werden verteerd 7,zie het ,apocryphe ,evangelie van ,barnabas ,hoofdstuk #bh74 ,deze fabel mag echter op vrij hoogen ouderdom bogen1 en is niet alleen door de ,isralieten maar ook door verschillende ,oostersche ,christenen aangenomen4 ,de vijfentwintigste van de tweede ,canun of ,january1 is dan ook in den ,syrischen kalender aangeteekend1 ter herdenking van den dag1 dat ,abraham in het vuur werd geworpen4 7,zie ,hyde de ,rel4 ,pers4 p4 #gc74 ,de ,isralieten maken mede melding van eenige andere vervolgingen1 waaraan ,abraham om zijnen godsdienst was blootgesteld1 en voornamelijk van eene tienjarige gevangenisstraf4 7,r4 ,eliez4 ,pirke c4 #bf enz2 ,maim4 ,more4 ,nev4 lib4 ,,iii1 c4 #bi7 ,sommigen zeggen dat hij door ,nimrod werd gekerkerd 7,glossa ,talmud in ,gemar ,bava ,bathra #ia4 #a7 en anderen door zijn vader ,terach 7in ,hagada74 #acbh ,sommigen zeggen1 dat ,nimrod op het zien dezer wonderdadige bevrijding uit zijn paleis1 uitriep dat hij den ,god van ,abraham een offer wilde brengen1 en dat hij dientengevolge vierduizend koeien offerde 7,al ,beidwi74 ,maar hij verviel spoedig weder in zijn vorig ongeloof1 en bouwde een toren om naar den hemel op te stijgen ten einde den ,god van ,abraham te zien2 dit gebouw werd echter omvergeworpen 7zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #bh74 ,daarna wilde hij1 door middel van eene door vier reusachtige vogels ten hemel gedragen kast ten hemel varen1 maar nadat hij gedurende eenigen tijd in de lucht had gezweefd1 viel hij met zulk een kracht op een berg neder1 dat hij dien deed schudden4 ,nimrod alsnu teleurgesteld in zijn voornemen1 om ,god den oorlog aan te doen1 keerde zijne wapenen tegen ,abraham1 die1 daar hij een groot vorst was1 zijne strijdkracht verzamelde om zich te verdedigen4 ,maar ,god verdeelde ,nimrods onderdanen en verwarde hunne taal1 waardoor hij hem van het grootste gedeelte van zijn volk beroofde1 terwijl hij hen die hem getrouw bleven1 door zwermen van muggen bezocht1 die hen bijna allen verdelgden4 ,eene dezer muggen kroop door het oor of het neusgat van ,nimrod en drong tot in een der vliezen van zijne hersenen door1 waar zij iederen dag grooter werd en hem zulk eene ondragelijk pijn veroorzaakte1 dat hij genoodzaakt was zijn hoofd met een hamer te doen slaan1 om zich eenige verlichting te verschaffen1 welke marteling hij vierhonderd jaren doorstond1 daar ,god met een zijner kleinste schepselen hem wilde straffen1 die zich onbeschaamd beroemde1 de heer van het heelal te zijn 7d',herbelot1 ,bibl4 ,orint4 ,art4 ,nemrod ,hyde t4 a4 p47 ,een ,syrische kalender plaatst den dood van ,nimrod alsof het tijdstip daarvan bekend ware1 op den #hsten ,thomoez1 of ,juli 7,hyde ibid4 p4 #gi47 #acbi ,zijnde3 ,palestina4 #accj ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #abc4 #acca ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #gh enz4 en ,hoofdstuk ,,xi1 vers #hc4 #accb ,gedurende de afwezigheid van hunnen herder1 waren eenige schapen des nachts in het veld 7volgens anderen in den wijngaard7 van een ander doorgedrongen en hadden het koren opgegeten4 ,daaruit ontstond een twist4 ,toen de zaak voor ,david en ,salomo werd gebracht zeide de eerste dat de eigenaar van het land de schapen zou behouden tot vergoeding van de schade welke hij had geleden2 maar ,salomo1 die toen elf jaren oud was1 oordeelde dat het rechtvaardiger nopens den eigenaar van het veld zou wezen1 indien hij alleen de opbrengst van de schapen nam2 namelijk hunne melk1 hunne lammeren en hunne wol1 tot de schaapherder1 door zijn eigen arbeid1 en op zijne eigen kosten het land in den goeden toestand had teruggebracht waarin het was1 toen de schapen er op kwamen1 waarna de schapen aan hunnen meester zouden worden teruggegeven4 ,en ,david zelf bekende1 dat dit oordeel beter dan het zijne was 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #accc ,volgens eene overlevering zou ,david het allereerst de malinkolders hebben uitgevonden1 ter vervanging van de kurassen van metalen platen4 ,men zegt dat het ijzer in zijne handen lenig en rekbaar werd als was4 #accd ,die zijn troon met wonderbaarlijken spoed overbracht4 ,sommigen zeggen dat die wind hard of zacht was1 naar gelang ,salomo dat begeerde4 #acce ,zijnde3 ,palestina4 #accf ,zooals het bouwen van steden en paleizen1 het halen van zeldzame kunstvoorwerpen uit vreemde plaatsen en dergelijke4 #accg ,de ,mahomedaansche schrijvers verhalen dat ,job tot het geslacht van ,ezau behoorde en met een talrijk gezin1 benevens overvloedige rijkdommen1 was gezegend1 maar dat ,god hem beproefde1 door hem alles en daarbij zelfs zijne kinderen te ontnemen4 ,des niettegenstaande ging hij voort ,god te dienen en hem niet minder dankbaar dan gewoonlijk te zijn4 ,daarop werd hij door eene afzichtelijke ziekte getroffen1 waardoor zijn lichaam vol wormen was4 ,deze ziekte was zoo akelig1 dat hij op een mesthoop lag en niemand het kon uithouden hem te naderen4 ,zijne vrouw 7die door sommigen gezegd wordt de dochter van ,ephram1 ,jozefs zoon1 en door anderen ,makhir1 de dochter van ,manasse te zijn7 verpleegde hem echter met groot geduld1 en ondersteunde hem met hetgeen zij door haren arbeid verdiende4 ,eens verscheen haar nochtans de duivel1 die haar den vroegeren voorspoed herinnerde1 en haar daarna beloofde1 dat1 indien zij hem wilde aanbidden1 hij alles zou teruggeven wat zij verloren had4 ,zij vroeg daarop de toestemming van haren echtgenoot1 die zoo boos om dat voorstel werd1 dat hij zwoer zijne vrouw honderd slagen te zullen geven als hij hersteld zou zijn4 ,nadat ,job het op deze plaats vermelde gebed had uitgesproken1 zond ,god ,gabril1 die ,job bij de hand nam en hem deed opstaan4 ,op hetzelfde oogenblik ontsprong er eene fontein aan zijn voet1 waardoor1 nadat ,job er van gedronken had1 al de wormen van zijn lichaam vielen2 en toen hij zich vervolgens met dat water wiesch1 herkreeg hij zijne vroegere welvaart en schoonheid4 ,daarna gaf ,god hem alles dubbel terug1 terwijl zijne vrouw weder jong en schoon werd en hem zesentwintig zonen baarde4 ,job werd1 om zijn eed te vervullen1 door ,god geleid1 waardoor hij haar een slag met een palmtak gaf1 waaraan zich honderd bladeren bevonden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,abulfeda enz4 ,zie d',herbel4 ,bibl4 ,orient ,art ,aioub74 ,sommigen zeggen1 teneinde de groote rijkdommen uit te drukken1 welke aan ,job na zijn lijden werden geschonken dat hij twee dorschvloeren bezat3 een voor tarwe en de andere voor gerst1 en dat ,god twee wolken zond1 die goud op den eenen en zilver op den anderen deden regenen1 tot zij overliepen 7,jallalo'ddin74 ,de overleveringen verschillen nopens den duur van ,jobs martelingen3 de eene zegt dat het achttien jaren was1 een andere dertien1 een andere drie en een andere juist zeven jaren1 zeven maanden en zeven dagen4 #acch ,zie ,hoofdstuk ,,xix1 vers #eb en #eg4 #acci ,het is onzeker wie deze profeet was4 ,een uitlegger wil1 dat het ,elias1 ,jesaia of ,zacharias was4 7,al ,beidwi74 ,een ander veronderstelt dat het de zoon van ,job was en dat deze in ,syri woonde2 maar door sommigen wordt bijgevoegd1 dat hij een zeer boos mensch was1 maar later berouwvol stierf1 waarna deze woorden op wonderdadige wijze boven zijne deur werden geschreven3 ,thans is ,god genadig omtrent ,dhu'lkefl geweest 7,abulfeda74 #acdj ,dit is de bijnaam van ,jonas1 welke hem werd gegeven1 omdat hij door den visch was verzwolgen4 7,zie ,hoofdstuk ,x1 vers #fh47 #acda ,zijnde uit den buik van den visch4 #acdb ,zijnde de maagd ,maria4 #acdc ,zijnde de zelfde1 die door al de profeten en al de heilige mannen en vrouwen1 zonder eenig verschil of eenige verandering in den grondslag1 werd beleden4 #acdd ,zijnde3 ,tot de opstanding1 welke nadering door den inval van deze barbaren zal worden aangekondigd4 #acde ,op deze plaats staat in sommige afschriften in plaats van hadabin zijnde een verheven gedeelte der aarde1 jadathin hetgeen een graf beteekent4 ,indien wij nu de laatstgenoemde lezing volgen1 dan moet het voornaamwoord zij niet op ,gog en ,magog maar op de menschen in het algemeen worden toegepast4 #acdf ,om hunne verbazing en de ondragelijke martelingen1 die zij zullen doorstaan1 of1 zooals anderen het uitdrukken3 ,zij zullen daarin niets hooren1 wat hun de minste verlichting kunne verschaffen4 #acdg ,wiens bezigheid bestaat in het op eene rol nederschrijven der daden1 welke ieder mensch gedurende zijn leven verricht4 ,na zijn dood rolt hij die op4 ,sommigen beweren1 dat hier een van ,mahomets schrijvers wordt bedoeld1 en anderen beschouwen het woord sijil of sidjill1 zooals het mede wordt geschreven1 als den naam van een boek of eene geschreven rol1 en vertolken deze plaats dienovereenkomstig3 zooals eene geschreven rol wordt opgerold 7,al ,beidwi ,jallalo'ddin enz74 #acdh ,deze woorden zijn ontleend aan ,psalm ,,xxxvii 3 #bi4 #acdi ,de vermelding van sommige plechtigheden bij den pelgrimstocht naar ,mekka in dit hoofdstuk1 zijn oorzaak van dezen titel4 #acej ,sommigen 7,jallalo'ddin7 zonderen hier van twee verzen 7#aa en #ab7 uit4 ,en anderen 7,al ,beidwi7 zes verzen 7#bj-be74 #acea ,of de aardbeving1 die1 naar het zeggen van sommigen1 plaats zal hebben even voor de zon uit het ,westen oprijst1 zijnde een teeken van de spoedige nadering van den dag des oordeels4 #aceb ,moedermelk4 #acec ,deze plaats werd geopenbaard met het oog op al ,nodar ,ebn al ,hareth1 die volhield1 dat de engelen de dochters van ,god waren1 en dat de ,koran een bundel oude fabels was1 terwijl hij de opstanding loochende 7,al ,beidwi74 #aced ,zie ,hoofdstuk ,,xcvi1 vers #b4 #acee ,men zegt1 dat de hier bedoelde persoon ,aboe ,jahl was 7,jallalo'ddin7 zijnde een voornaam man onder de ,koreshieten1 en een der meest hardnekkige vijanden van ,mahomet en zijnen godsdienst4 ,zijn ware naam was ,amboe ,ebn ,hesram1 van het gezin van ,makhzoem4 ,hij had den bijnaam van ,aboe'lhocm1 zijnde de vader der wijsheid1 die later werd veranderd in dien van ,aboe ,jahl1 of de vader der dwaasheid4 ,hij werd in den slag van ,bedr gedood 7zie ,hoofdstuk ,,viii1 vers #di74 #acef ,deze uitdrukking ziet op iemand die aan den vleugel van een leger geposteerd1 zijn plaats behoudt1 als hij ziet dat de overwinning naar zijne zijde overslaat1 maar wijkt1 als de vijand voordeel schijnt te betalen4 #aceg ,of3 ,laat hem een touw aan het dak van zijn huis vastmaken en zich ophangen1 dat is3 laat zijne boosheid en wrok zulk een hoogte bereiken1 dat hij op het punt staat1 tot de wanhopigste uitersten te worden aangedreven1 en dat hij zie1 of hij met al zijne pogingen in staat zal zijn de goddelijke hulp te onderscheppen 7,al ,beidwi74 #aceh ,zijne macht belijdende en zijn opperbevel gehoorzamende4 #acei ,zijnde3 de ware geloovigen en de ongeloovigen4 #acfj ,zijnde3 ,de belijdenis van ,gods eenheid1 of deze woorden1 welke zij bij hun binnentreden in het paradijs zullen gebruiken3 ,geloofd zij ,god1 die zijne belofte aan ons heeft vervuld 7,al ,beidwi74 #acfa ,zijnde3 ,als eene plaats van godsdienstige aanbidding4 ,god toonde hem de plek waarop hij stond1 benevens het model van het oude gebouw1 dat bij den zondvloed in den hemel werd opgenomen4 #acfb ,men verhaalt1 dat ,abraham1 gehoorzamend aan het hem gegeven bevel1 den berg ,aboe ,kobeis nabij ,mekka besteeg en van daar uitriep3 ,o menschen6 volbrengt den pelgrimstocht naar het huis van uwen ,heer1 en dat ,god zijne stem deed hooren aan hen1 die zich1 van het ,oosten naar het ,westen1 in de lendenen hunner vaders en in den schoot hunner moeders bevonden1 en van welke hij vooruit wist1 dat zij den pelgrimstocht zouden volbrengen4 ,sommigen zeggen echter1 dat deze woorden tot ,mahomet werden gericht1 ten einde hem te bevelen1 den pelgrimstocht van afscheid te volbrengen 7,al ,beidwi74 ,is dit zoo1 dan moet deze plaats te ,medina zijn geopenbaard4 #acfc ,zijnde het tijdelijke voordeel van den grooten handel1 die gedurende den pelgrimstocht1 te ,mekka werd gedreven1 en het geestelijk voordeel uit het volbrengen van een zoo verdienstelijk werk voortvloeiende4 #acfd ,namelijk de tien eerste dagen van ,dhoe'lhajja of tiende dag derzelfde maand1 op welke zij de offeranden toonden1 en de drie volgende dagen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #acfe ,door hunne hoofden te scheren1 en andere gedeelten hunner lichamen1 en hunne baarden en nagels in de vallei van ,mina te snijden1 hetgeen den pelgrims niet veroorloofd is te doen1 van het tijdstip dat zij ,mohrims worden1 en zich plechtig aan het volbrengen van den pelgrimstocht hebben gewijd1 tot zij de plechtigheden geindigd en hunne offers gedood hebben4 7,jallalo'ddin4 ,zie ,hoofdstuk ,v1 vers #ig en ,bobov de ,peregr4 ,meccana1 p4 #ae1 enz74 #acff ,door de volvoering der goede werken1 waarvoor zij de gelofte gedurende hunnen pelgrimstocht hebben afgelegd4 ,sommigen passen deze woorden alleen toe op de volvoering der vereischte plechtigheden4 #acfg ,zijnde3 de ,caaba1 dat1 volgens de bewering der ,mahomedanen1 het eerste gebouw was1 hetgeen voor de vereering van ,god werd opgetrokken en aangewezen 7,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #ij74 ,het rondtrekken om deze bedeplaats is eene voorname ceremonie bij de pelgrimage en wordt dikwijls herhaald2 hier schijnt echter meer bijzonder te worden bedoeld1 de laatste maal dat zij dit doen1 en waardoor zij afscheid van den tempel nemen4 #acfh ,door in acht te nemen wat hij heeft bevolen en vermijdende wat verboden is1 of1 hetgeen de woorden mede beteekenen2 wie eeren zal wat ,god geheiligd1 of geboden heeft niet te ontheiligen1 zoo als de tempel en het grondgebied van ,mekka1 de geheiligde maanden1 enz4 #acfi ,hetzij door verkeerde en goddelooze dingen nopens de ,godheid mede te deelen1 of door valsche getuigenis tegen den naaste af te leggen4 #acgj ,omdat hij die tot afgodendienarij vervalt1 van de hoogte des geloofs tot de diepte des ongeloofs zinkt1 terwijl zijne gedachten door zondige lusten worden afgetrokken1 en hij door den duivel in de meest uitzinnige dwalingen wordt gejaagd1 7,al ,beidwi74 #acga ,door eene goede en kostbare offerande te kiezen ter eere van hem voor wien zij bestemd is4 ,zij zeggen dat ,mahomet eens honderd vette kameelen offerde1 waaronder een die aan ,aboe ,jahl had behoord1 welk dier een gouden ring in zijn neus had1 en dat ,omar een edelen kameel offerde1 voor welken men hem driehonderd dinaars had geboden 7,al ,beidwi74 ,het oorspronkelijke kan ook meer algemeen worden vertaald3 ,zij die de voorgeschreven gebruiken van den pelgrimstocht in acht nemen1 enz4 ,het schijnt echter dat op deze plaats meer bepaald de offers bedoeld worden4 #acgb ,jallalo'ddin vat deze plaats1 in een beperkten zin1 van de vroegere volkeren op1 die ware geloovigen zijn geweest1 aan welke ,god een offerande gebood en eene bepaalde plaats en bijzondere ceremonin voor offering voorschreef4 #acgc ,dat is1 zooals sommigen deze woorden uitleggen3 staande op drie pooten1 terwijl de vierde gebonden is1 zijnde de wijze waarop de kameelen worden vastgebonden1 om het verlaten van de hun aangewezen plaats te beletten4 ,sommige afschriften lezen in plaats van ,sawaffa3 ,sawaffena1 van het werkwoord savana1 dat eigenlijk de houding van een paard beteekent als het op drie pooten staat terwijl alleen de rand van den vierden den grond raakt4 #acgd ,of1 zooals de woorden mede kunnen worden vertolkt3 ,aan hem die op zedige en nederige wijze vraagt1 en aan hem die het verlangt maar niet durft vragen4 #acge ,dit was de eerste plaats van den ,koran1 waarbij het ,mahomet en zijne volgelingen werd veroorloofd1 zich met kracht tegen hunne vijanden te verdedigen4 ,zij werd korten tijd vr de vlucht naar ,medina geopenbaard1 tot welken tijd de profeet zijne ,moslems vermaande1 de hun aangedane beleedigingen met geduld te verdragen1 hetgeen tevens bovendien op zeventig verschillende plaatsen van den ,koran wordt bevolen 7,al ,beidwi1 enz47 #acgf ,dat is3 ,de openbare uitoefening van eenigen godsdienst1 hetzij die waar of valsch is1 wordt alleen door macht ondersteund4 ,mahomet wilde daardoor tevens aantoonen1 dat de ware godsdienst op dezelfde wijze moest gehandhaafd worden4 #acgg ,zie #b ,petrus1 ,,iii1 #h4 #acgh ,de aanleiding tot deze plaats wordt aldus verhaald4 ,mahomet las eens het ,l,i,i,ie ,hoofdstuk van den ,koran4 ,toen hij tot de lezing van vers #ai en #bj was genaderd1 legde de duivel hem de volgende woorden in den mond1 welke hij door onachtzaamheid uitsprak1 of zooals sommigen verhalen1 omdat hij toen half slapend was 7,yahya71 zijnde3 ,dit zijn de verhevenste en schoonste juffers op wier tusschenkomst gehoopt wordt4 ,de ,koreshieten1 die nabij ,mahomet zaten1 verheugden zich zeer over hetgeen zij hadden gehoord1 en toen hij het hoofdstuk had geindigd1 voegden zij zich bij hem en zijne volgelingen om het gebed uit te spreken4 ,de profeet werd echter door den engel ,gabril bekend gemaakt met de oorzaak van hunne inschikkelijkheid1 en met hetgeen hij had bedreven4 ,hij was diep aangedaan om zijne vergissing1 tot dit vers ter zijner vertroosting werd geopenbaard 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya1 enz4 ,zie ook ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ajc47 ,al ,beidwi verhaalt echter1 dat de meer ontwikkelde en nauwgezette personen het voormelde verhaal loochenen1 en daar het werkwoord1 hier met leest vertaald1 ook beteekent iets wenschen1 zoo leggen zij de plaats uit als bedoelende de ingevingen van den duivel1 naardien deze dienen om de geneigdheden van deze heilige personen op een slechten weg te brengen1 of om hunne gemoederen te brengen tot het vormen van ijdele wenschen en begeerten4 #acgi ,of3 een dag die kinderloos maakt1 waardoor een groot verlies in den oorlog wordt bedoeld1 zooals de nederlaag welke de ongeloovigen te ,beda leden4 ,sommigen veronderstellen1 dat hier de opstanding wordt bedoeld4 #achj ,en hij zal geene strengere wraak nemen dan het feit verdient4 #acha ,door het trachten van den aanvaller1 om zich werwraak op den benadeelden persoon te verschaffen1 en te pogen1 hem op nieuw geweld aan te doen4 ,deze plaats schijnt betrekking te hebben op de wraak die de ,moslems op de ongeloovigen zouden nemen1 voor de onrechtvaardige vervolging welke zij hun aandeden4 #achb ,hetgeen hij op den jongsten dag zal doen4 #achc ,de uitleggers zeggen1 dat de ,arabieren gewoon waren1 de beelden hunner goden met een of ander welriekend mengsel en met honig te bestrijken4 ,de laatste werd door de vliegen opgegeten1 hoewel de deuren van den tempel zorgvuldig waren gesloten terwijl de diertjes door de ramen of spleten binnendrongen4 #achd ,die de overbrengers der goddelijke openbaringen aan de profeten zijn1 maar geen voorwerp van vereering behooren te wezen4 #ache ,zijnde het lichaam der moeder4 #achf ,zijnde3 ,een volkomen mensch voortbrengende1 die uit ziel en lichaam is samengesteld4 ,aboe ,hanifa steunt op deze plaats om te beweren1 dat hij1 die zich van een ei meester maakt1 welk ei bij hem wordt uitgebroed1 gehouden is1 een ei terug te geven1 en geene kip1 aangezien het eene andere schepping1 een andere vorm is4 #achg ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ic4 #achh ,letterlijk3 zeven paden1 waarmede de hemelen worden bedoeld1 aangezien zij overeenkomstig sommige uitleggers1 de paden der engelen en hemelsche lichamen zijn1 hoewel het oorspronkelijke woord ook voorwerpen beteekent1 die gevouwen of als verdiepingen boven elkander geplaatst zijn1 zooals de ,mahomedanen zich voorstellen dat de hemelen zijn4 #achi ,zijnde de olijfboom4 ,de tuinen nabij dezen berg gelegen zijn nog bekend om de uitmuntende vruchtboomen van allerlei soort1 die daar groeien 7,zie ,voyages de ,thevenot1 liv4 #b1 chap4 #i74 #acij ,het dier1 meer bijzonder op deze plaats bedoeld is de kameel1 die in het ,oosten hoofdzakelijk als voertuig wordt gebezigd4 ,de ,arabieren noemen dit dier het landschip1 waarmede zij hunne zandzeen1 de woestijnen1 doortrekken4 #acia ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #db enz4 #acib ,zijnde de stam ,ad of van ,thamoed4 #acic ,zijnde de profeet ,hud of ,saleh4 #acid ,savary vertaalt dit aldus3 ,de kreet van den engel des verderfs werd gehoord1 en de ongeloovigen werden verdelgd als verwelkte knoppen4 #acie ,zooals de ,sodomieten1 ,midianieten1 enz4 #acif ,de uitleggers willen dat de hier bedoelde plaats ,jeruzalem1 ,damaskus1 ,ramlah1 ,palestina of ,egypte zij 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,misschien ook wordt op deze plaats de rots bedoeld1 waarop de maagd ,maria zich1 overeenkomstig de ,mahomedaansche overlevering begaf om verlost te worden 7,zie ,hoofdstuk ,,xix1 vers #af74 #acig ,deze woorden zijn tot de apostelen in het algemeen gericht aan welke het geoorloofd was1 van alle voedsel te eten1 dat zuiver en gezond was en welke hun werden toegesproken op het tijdstip hunner zending4 ,sommigen zijn echter van meening1 dat zij bijzonder zijn gericht tot ,maria en ,jezus of alleen tot den laatste4 ,mahomet trachtte waarschijnlijk op deze plaats de onthouding te veroordeelen1 welke door de monniken der ,christenen wordt in acht genomen 7,al ,beidwi74 #acih ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #ib4 #acii ,zijnde3 ,tot zij gedood zullen worden1 of een natuurlijken dood sterven4 #adjj ,hiermede wordt de overwinning te ,bedr bedoeld1 waarbij verscheidene der voornaamste ,koreshieten het leven verloren1 of de hongersnood1 waardoor de bewoners van ,mekka werden getroffen1 op het gebed van den profeet1 dat aldus luidde2 ,o ,god6 zet uwen voet met sterkte op ,modar 7een voorzaat der ,koreshieten71 en geeft hun jaren1 gelijk de jaren van ,jozef waarop zulk eene groote schaarschte volgde1 dat zij genoodzaakt waren zich met honden1 krengen en verbrande beenderen te voeden 7,al ,beidwi74 #adja ,savary vertaalt dit aldus3 ,zij die in onwetendheid omtrent zijne leer verkeeren4 ,zij die in hunne blindheid blijven1 tot het uur waarop de machtigste hunner1 onze wraak gevoelende1 met groot misbaar zullen uitroepen1 enz4 #adjb ,dat is2 indien er meer dan n ,god zou hebben bestaan1 zooals de afgodendienaars dat gelooven 7,zie ,hoofdstuk ,,xxi vers #bb71 of indien de leer door ,mahomet verkondigd1 overeenkomstig hunne neigingen ware geweest1 enz4 #adjc ,zijnde3 ,de hongersnood4 ,men zegt dat de bewoners van ,mekka gedwongen waren1 hunne toevlucht tot ilhiz te nemen om zich er mede te voeden4 ,dit is eene soort ellendig voedsel uit bloed en kemelshaar bestaande1 hetgeen door de ,arabieren in tijden van schaarschte wordt genuttigd4 ,abos ,sofia kwam tot ,mahomet en zeide3 ,ik bezweer u bij ,god en de betrekking die tusschen ons bestaat1 zeg mij1 of gij denkt tot eene genade voor alle schepselen te zijn gezonden1 aangezien gij de ouderen door het zwaard en de kinderen door honger hebt gedood8 7,al ,beidwi74 #adjd ,namelijk de slachting te ,bedr4 #adje ,zijnde3 ,hongersnood1 die verschrikkelijker is dan de rampen van den oorlog 7,al ,beidwi74 ,overeenkomstig die uitleggingen moet deze plaats te ,medina zijn geopenbaard1 tenzij het in een profetischen zin worde opgevat4 #adjf ,door het vormen eener afzonderlijke schepping en van een koninkrijk1 verschillende van zijn schepping en zijn koninkrijk4 #adjg ,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #eh1 en volg4 #adjh ,dat is3 door beleediging te vergeven en deze door goed te vergelden1 welke les echter gewijzigd wordt1 door de voorwaarde1 dat de ware godsdienst door zulk eene mildheid en grootmoedigheid niet worde benadeeld 7,al ,beidwi74 #adji ,om mij te bekampen1 of1 zooals het mede kan worden vertaald3 ,opdat zij mij niet deren4 #adaj ,of1 hetgeen mede door deze woorden wordt gezegd3 ,in de wereld welke ik verlaten heb2 dat is gedurende den verderen duur van het leven dat mij zal worden geschonken en waarvan ik ben afgesneden 7,al ,beidwi74 #adaa ,het oorspronkelijk woord barzakh hier met hek vertaald1 beteekent in de eerste plaats eene afdeeling of tusschenruimte1 waardoor eene zaak van eene andere wordt afgescheiden4 ,het wordt echter door de ,arabieren niet altijd in denzelfden en ook somtijds in een duisteren zin gebruikt4 ,zij schijnen in het algemeen daarmede datgene uit te drukken1 waartoe de ,grieken het woord ,hades gebruikten2 dan eens het woord voor de plaats der dooden aanwendende1 dan weder voor den tijd dien zij in dien staat doorbrachten en dan weder voor den staat zelven4 ,hunne critici hebben uitgemaakt1 dat het de tusschentijd of ruimte is1 tusschen deze wereld en de volgende1 of tusschen den dood en de opstanding4 ,ieder persoon1 die sterft1 wordt gezegd in al barzakh over te gaan1 of1 zooals de ,grieken het uitdrukken katabhnai eic 4 ,zie ,pocock1 not4 in ,port4 ,mosis1 p4 #bdh1 etc4 ,sommige uitleggers vatten deze plaats z op1 als bedoelden de woorden door ons met achter hen vertaald1 integendeel voor hen 7daar hier in het oorspronkelijke een dier woorden staat waarvan er verscheidene in de ,arabische taal zijn1 die namelijk twee geheel tegenovergestelde beteekenissen hebben7 daar zij al barzakh als een toekomstige ruimte beschouwen1 die vr en niet achter hen ligt4 #adab ,niet in staat zijnde1 door hunne vermaningen invloed op u te hebben1 door de verachting waarmede gij hen beschouwt4 #adac ,zoo kort zal hun de tijd toeschijnen1 in vergelijking met den eeuwigen duur hunner marteling1 of omdat de tijd dien zij in de wereld doorleefden1 de tijd was van hunne vreugde en hun genoegen4 ,het is namelijk bij de ,arabieren gebruikelijk1 datgene wat hun aangenaam is als van korten duur en datgene wat hun onaangenaam is als van langen duur te beschrijven4 #adad ,dat is3 de engelen die rekening houden van den duur van der menschen leven en van hunne werken1 of een ander1 die tijd mocht hebben om op te tellen1 en niet wij1 die door onze smarten van onze gedachten en aandacht worden afgetrokken4 #adae ,deze titel is ontleend aan vers #ce van dit hoofdstuk4 #adaf ,deze wet moet worden opgevat als geene betrekking te hebben op gehuwden die geene slaven zijn1 daar overspel in zulk een geval1 overeenkomstig de ,sonna1 met steeniging moet worden gestraft 7,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #ai en #bh74 #adag ,zijnde3 ,wordt niet door medelijden bewogen1 hetzij om de schuldigen te vergeven1 of om hunne straf te verzachten4 ,mahomet stond zoozeer de strikte en onpartijdige toepassing der wetten voor1 dat men mededeelt1 dat hij eens zou gezegd hebben3 ,indien ,fatima1 de dochter van ,mahomet steelt1 laat haar dan de hand afkappen 7,al ,beidwi74 #adah ,dat is3 laat de straf in het openbaar volvoeren en niet heimelijk1 omdat de schande zwaarder weegt dan de pijn en meer geschikt is om den misdadiger te bekeeren4 ,sommigen zeggen dat daarbij minstens drie personen moeten tegenwoordig zijn1 anderen stellen twee of wel dat n toereikend is4 7,al ,beidwi74 #adai ,de voorgaande plaats werd geopenbaard voor de geringere en armere ,mhojerins of uitgewekenen1 die de bijzitten der ongeloovigen trachtten te huwen1 welke in den oorlog waren gevangen genomen1 om de winst die uit de prostitutie dezer vrouwen voortsproot4 ,sommigen meenen dat dit verbod speciaal zij en alleen de bovengemelde ,mhojerins betreft1 terwijl anderen van oordeel zijn1 dat het meer algemeen is4 ,men neemt echter aan dat het afgeschaft is door de woorden die later volgen1 luidende3 ,huw de onverbonden vrouwen enz41 naardien ook ontuchtige vrouwen in die uitdrukking zijn begrepen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,sommigen veronderstellen echter1 dat niet het huwelijk maar de onwettige omgang van zulke vrouwen op deze plaats wordt verboden4 #adbj ,het ,arabische woord mohsinat beteekent eigenlijk vrouwen van onberispelijk gedrag1 maar om de daarna vermelde straf op den lasteraar toe te passen1 wordt het mede vereischt1 dat zij vrije vrouwen van rijpen leeftijd1 volkomen in het bezit van hare verstandelijke vermogens en van den ,mahomedaanschen godsdienst zijn4 ,hoewel het genoemde woord tot het vrouwelijk geslacht behoort1 worden ook mannen verondersteld in deze wet te zijn begrepen4 ,aboe ,hanifa was van oordeel1 dat de lasteraar in het openbaar moest worden gegeeseld evenals hij die zich aan hoereeren had schuldig gemaakt2 maar algemeen wordt deze meening bestreden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #adba ,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #i4 #adbb ,voor het geval dat beiden zweren1 ontlast de eed des mans hem van de beschuldiging van en de straf op laster1 terwijl de eed der vrouw haar vrijmaakt van de beschuldiging van en de straf tegen overspel2 maar hoewel de vrouw hare onschuld bezweert1 wordt het huwelijk krachteloos of door den rechter ontbonden verklaard1 omdat het onmogelijk is dat zij met elkander zouden kunnen voortleven1 nadat zij tot deze uitersten zijn gekomen4 #adbc ,tot beter begrip dezer plaats is het noodig1 het volgende verhaal mede te deelen4 ,toen ,mahomet in het zesde jaar der hedjira eene expeditie tegen den stam van ,mostalek ondernam1 nam hij zijne vrouw ,asha met zich om hem te vergezellen4 ,op hunnen terugtocht toen zij niet ver van ,medina waren1 trok het leger des nachts verder4 ,asha steeg onderweg van haren kameel af en verwijderde zich eenige oogenblikken4 ,hare lieden geloofden dat zij reeds in hare reistent was gegaan1 zetten die op den kameel en leidden het dier voort1 waarop de geheele karavaan haar weg vervolgde4 ,asha1 zich verlaten ziende1 bleef op dezelfde plaats waar zij was afgestegen1 wachtende of er iemand zou komen om haar af te halen1 en sliep eindelijk in4 ,korten tijd daarna kwam een jongmensch1 ,safwan ,ebnal ,moattei daar voorbij4 ,toen hij iemand op den grond zag liggen slapen1 naderde hij en ziende dat het eene vrouw was wekte hij haar1 door deze woorden twee maal zachtkens uit te spreken3 ,wij behooren aan ,god en tot hem moeten wij wederkeeren4 ,daarop bedekte ,asha zich met haren sluier en hij bood haar zijn kameel aan4 ,asha nam zijn aanbod aan4 ,op deze wijze bereikte zij den anderen dag de karavaan weder4 ,toen de afwezigheid van ,asha en haar terugkeer met ,safwan bekend waren1 werd zij door sommigen van overspel beschuldigd4 ,mahomet1 niet wetende wat hij moest denken1 bevond zich in eene groote verslagenheid en het was eerst na verloop van een maand dat hij verklaarde1 de waarheid te kennen1 tengevolge eener openbaring die geheel ten voordeele zijner vrouw was1 terwijl hij de beschuldiging voor onwaar verklaarde 7,al ,bokhari in ,sonna1 ,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin enz4 ,zie ook ,abu'lf4 ,vit ,moh4 p4 #hb etc4 ,gagnier ,vie de ,moh4 lib4 #d c #g1 en ook blz4 #dg van dit werk74 #adbd ,de personen in het uitstrooien van dit schandelijk gerucht betrokken1 waren3 ,abd'allah ,ebn ,obba1 7die er de ontwerper van was en het uit haat tegen ,mahomet tot het uiterste dreef71 ,zeid ,ebn ,refa1 ,hassan ,ebn ,thabet1 ,mestab ,ebn ,otahtha1 een achterkleinzoon van ,abd'almotalleb en ,hamna ,bint ,jahash4 ,ieder van hen ontving een tachtigtal slagen1 overeenkomstig de wet in dit hoofdstuk vervat4 ,abd'allah werd alleen uitgezonderd1 daar hij een mensch van groot aanzien was 7,abu'lfeda4 ,vit4 ,moham41 p4 #hc74 ,er wordt tevens gezegd1 dat ,hassan en ,mestab blind werden en dat laatstgenoemde tevens het gebruik van beide zijne handen verloor 7,al ,beidwi74 #adbe ,zijnde3 ,abd'allah ,ebn ,obba die de genade niet genoot1 een waar geloovige te worden1 maar als een ongeloovige stierf4 #adbf ,deze plaats werd geopenbaard met het oog op ,aboe ,bekr1 die gezworen had1 dat hij in het vervolg niets aan ,mestab zou schenken1 ofschoon deze de zoon van zijn moeders zuster en een arme ,mahjer of uitgewekene was1 en wel uithoofde hij medegewerkt had1 zijne dochter ,asha te belasteren4 ,toen ,mahomet hem echter dit vers had voorgelezen1 kwam hij tot andere gedachten en ging hij voort1 het jaargeld aan ,mestab uit te betalen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #adbg ,hoewel de woorden algemeen schijnen te zijn1 schijnen zij echter voornamelijk betrekking te hebben op hen1 die de vrouwen des profeets zouden mogen lasteren4 ,overeenkomstig een gezegde van ,ebn ,abbas1 zou uit een onderzoek van al de bedreigingen1 in den geheelen ,koran vervat1 blijken1 dat er geene zoo streng zijn als die bij de valsche beschuldiging van ,asha uitgesproken1 waarom hij van meening is1 dat zelfs berouw de lasteraars niet van nut is 7,al ,beidwi74 #adbh ,dan op toelating aan te dringen of aan de deur te wachten4 #adbi ,zijnde3 ,die niet de bijzondere woning van een gezin uitmaken1 zooals openbare herbergen1 winkels1 hutten1 enz4 #adcj ,zooals3 hare kleederen1 juweelen en hare toiletbenoodigdheden2 meer bijzonder echter zulke deelen van haar lichaam1 welke niet gezien mogen worden4 #adca ,sommigen meenen1 dat hier hare bovenkleederen worden bedoeld1 en anderen hare handen en aangezichten4 ,men houdt het er echter algemeen voor1 dat eene vrije vrouw zelfs deze deelen niet mag ontdekken1 behalve aan de hierna uitgezonderde personen1 of bij sommige onvermijdelijke gelegenheden1 zooals3 bij het afleggen van getuigenis in het openbaar1 het inwinnen van raad eens artsen1 of het nemen van geneesmiddelen1 enz4 #adcb ,en zorg te dragen1 het hoofd1 den hals en de borst te bedekken4 ,zooals wij reeds hebben vermeld1 gaan de ,turksche vrouwen nimmer uit1 zonder gesluierd te zijn4 ,in ,egypte hullen de vrouwen zich in een langen mantel van zwarte zijde1 die het geheele lichaam bedekt2 aan de voeten dragen zij muilen van zeer dun1 geel leder4 ,lange broeken en japonnen die tot op den grond nederhangen1 verhinderen dat men hare beenen ziet2 maar daar zij geene kousen dragen1 verbiedt haar ,mahomet1 de voeten op zoodanige wijze te bewegen1 dat daardoor de bekoorlijkheden worden ontdekt1 welke verborgen moeten blijven4 ,in het openbaar zijn zij altijd op de zedigste wijzen gekleed1 maar in hare eigen huizen leggen zij al die overtollige gewaden af1 en kleeden zich zeer luchtig4 #adcc ,voor welke zij zich opschikken1 en die alleen het voorrecht hebben haar geheel lichaam te mogen zien4 #adcd ,deze nauwe betrekkingen zijn mede uitgezonderd1 dewijl zij niet kunnen vermijden1 deze personen dikwijls te zien en van deze geen groot gevaar te duchten is4 ,het is hun daarom veroorloofd te zien1 wat bij eene zoo vertrouwelijke samenkomst niet kan worden verborgen 7,al ,beidwi71 maar geen ander deel van haar lichaam2 voornamelijk alles wat zich tusschen den navel en de knien bevindt 7,jallalo'ddin74 ,daar de ooms hier niet bijzonder zijn vermeld1 bestaat er twijfel1 of zij al dan niet mogen worden toegelaten om hunne nichten te zien4 ,sommigen zijn van meening1 dat zij onder de rubriek broeders zijn begrepen2 maar anderen oordeelen1 dat zij niet in deze uitzondering zijn vervat1 en geven daarvoor als reden op1 dat zij de personen van hunne nichten niet aan hunne zonen zouden kunnen beschrijven 7,al ,beidwi74 #adce ,dat is3 ,voor zooverre zij tot den ,mahomedaanschen godsdienst behooren4 ,het wordt namelijk door sommigen1 voor eene vrouw die eene ware geloovige is1 ongeoorloofd1 of ten minste onwelvoegelijk geacht1 zich voor iemand te ontdekken die eene ongeloovige is1 omdat deze zich er bezwaarlijk van zou kunnen onthouden1 haar aan de mannen te beschrijven3 anderen veronderstellen echter1 dat hier alle vrouwen in het algemeen zijn uitgezonderd2 want1 omtrent deze bijzonderheid verschillen de godgeleerden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #adcf ,slaven van beiderlei kunne zijn in deze uitzondering begrepen1 en ook1 zooals sommigen meenen1 huiselijke dienstboden1 die geene slaven zijn1 evenals die van eene andere natie4 #adcg ,of die geene begeerte hebben van haar te genieten1 zooals afgeleefde oude mannen en misvormden1 of personen1 welke de menschen als tafelschuimers volgen1 om hunne overgebleven levensmiddelen1 en te verachtelijk zijn1 om den hartstocht eener vrouw of de ijverzucht van den man op te wekken4 ,of gesneden onder deze algemeene aanduiding zijn begrepen1 is een geschilpunt tusschen de geleerden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya1 enz47 #adch ,door de ringen te schudden welke de vrouwen in het ,oosten boven hare enkels dragen1 en die gewoonlijk van goud of zilver zijn 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya74 ,de trotschheid waarmede de ,joodsche vrouwen in den ouden tijd deze versierselen van hunnen voet deden klinken1 is1 behalve nog verscheiden andere dingen van dien aard1 door den profeet ,jesajah sterk gegispt 7,jes4 ,,iii2 #af1 #ah74 #adci ,zij die niet gehuwd zijn van beide geslachten1 hetzij ze te voren al of niet getrouwd waren4 #addj ,van beiderlei kunne4 #adda ,waarbij de meester zich verplicht1 zijn slaaf in vrijheid te stellen1 op de ontvangst van eene zekere som gelds1 welke de slaaf aanneemt te betalen4 #addb ,zijnde3 ,indien gij hebt gevonden dat zij geloovig zijn1 en reden hebt om te mogen aannemen1 dat zij hunne verbintenis zullen nakomen4 #addc ,hetzij door hun iets van uwe eigen bezittingen te schenken of hun een deel van hunnen losprijs kwijt te schelden4 ,sommigen veronderstellen dat deze woorden niet slechts tot de meesters zijn gericht1 maar tot alle ,moslems in het algemeen1 door hen aan te bevelen1 degenen te ondersteunen die hunne vrijheid ontvangen en hunnen losprijs betaald hebben1 hetzij uit hunne eigene middelen1 of door hen toe te laten1 een deel van de openbare aalmoezen te genieten 7,al ,beidwi74 #addd ,het schijnt dat ,abd'allah ,ebn ,obba zes slavinnen bezat1 op welke hij eene zekere belasting had gelegd1 welke hij haar dwong door prostitutie te verdienen4 ,eene dier vrouwen beklaagde zich bij ,mahomet1 hetgeen de openbaring dezer plaats veroorzaakte 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #adde ,zijnde3 ,het verhaal van de valsche beschuldiging van ,asha1 hetwelk op dat van ,jozef en van ,maria gelijkt 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #addf ,maar van eene nog betere soort4 ,sommigen denken dat de bedoeling is1 dat de boom noch in de oostelijke gedeelten noch in de westelijke1 maar in het midden der wereld groeit2 namelijk in ,syri1 waar de beste olijven voorkomen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #addg ,of een licht1 welks glans verdubbeld is door de bovenvermelde omstandigheden4 ,de uitleggers verklaren deze allegorien en iedere bijzonderheid er van met groote scherpzinnigheid4 ,zij zeggen daarbij dat het hier beschreven licht dat van den ,koran1 of ,gods verlichtende genade in het hart van den mensch is1 en geven nog verschillende andere verklaringen4 #addh ,het verband dezer woorden is niet zeer duidelijk4 ,sommigen veronderstellen dat zij met de voorafgaande moeten worden verbonden1 en dat de vergelijking nauwkeurig en juist is1 naardien deze doelt op de lampen der mosken1 welke grooter zijn dan die in particuliere woningen4 ,sommigen achten deze woorden veeleer met de volgende woorden3 verkondigen de menschen enz4 in verband te staan4 ,anderen zijn wederom van oordeel1 dat het de onvoltooide aanvang van eenen volzin is1 en dat de woorden als3 ,looft ,god1 of iets dergelijks moeten worden opgevat4 ,de huizen welke hier echter worden bedoeld1 zijn diegene1 welke bijzonder voor de godsvereering zijn bestemd1 of meer bijzonder de drie voornaamste tempels3 van ,mekka1 ,medina en ,jeruzalem 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #addi ,het ,arabische woord ,serb beteekent2 de bedriegelijke schijn1 welke in het ,oosten dikwijls in zandige vlakten tegen den middag wordt gezien1 en welke gelijkt op eene groote watervlakte die in beweging is2 hetwelk door de terugkaatsing van de zonnestralen wordt veroorzaakt4 ,het verschijnsel lokt dikwijls dorstige reizigers van hunnen weg af1 maar bedriegt hen als zij naderbij komen1 daar het voorwaarts gaat 7want het schijnt altijd op denzelfden afstand te blijven71 of geheel verdwijnt4 7,vide ,q4 ,curt4 de rebus ,alex4 lib4 ,,vii1 et ,gol4 en in ,alfrag4 p4 #aaa4 ,i4 et in ,adag4 ,arab4 ad calcem ,gram4 ,erp4 p4 #ic74 #adej ,dat is3 ,hij ontsnapt ,gods aandacht of wraak niet4 #adea ,deze verklaring1 welke reeds op eene andere plaats is vermeld 7,hoofdstuk ,,xxi1 vers #ca7 niet geheel juist zijnde1 hebben de uitleggers verondersteld1 dat hier met water het woord zaad wordt bedoeld of wel dat hier het water is vermeld als de hoofdoorzaak van den groei der dieren en als een aanzienlijk en noodzakelijk bestanddeel hunner lichamen4 #adeb ,deze plaats werd geopenbaard om ,bashir den huichelaar die1 een verschil met een ,jood hebbende1 zich tot ,caab ,ebn al ,ashraf begaf1 terwijl de ,jood ,mahomets beslissing inriep 7,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #fc en de noot71 of1 zooals anderen verhalen1 werd dit vers geopenbaard om ,mogheira ,ebn ,wayel1 die weigerde een geschil1 dat hij met ,ali had1 aan de beslissing van den profeet te onderwerpen 7,al ,beidwi74 #adec ,zijnde3 ,zooals hij met de ,isralieten ten aanzien der ,kananieten deed4 #aded ,aangezien er zekere tijdstippen van den dag zijn1 waarop het voor een dienstbode1 noch voor een kind gepast is1 zonder verlof binnen te komen4 #adee ,zijnde3 de tijd dat de menschen opstaan en zich voor den dag aankleeden4 #adef ,dat is3 als gij des middags uwe opperkleederen aflegt om te slapen hetgeen een gewoon gebruik in het ,oosten en in alle heete luchtstreken is4 #adeg ,als gij u ontkleedt om u te bed te begeven4 ,al ,beidwi voegt er een vierde tijdstip bij1 waarop verlof om binnen te komen moet worden gevraagd3 namelijk1 des nachts2 maar dit vloeit uit de omstandigheid zelve voort4 #adeh ,zie vers #ca van dit hoofdstuk4 #adei ,zijnde3 ,waar zich uwe vrouwen of gezinnen bevinden1 of in de huizen van uwe zonen1 welke gij als de uwe moogt aanzien4 ,deze plaats werd geopenbaard1 om sommige bezwaren of bijgeloovige denkbeelden bij de ,arabieren gedurende den tijd van ,mahomet1 op te heffen4 ,sommigen van dezen meenden namelijk1 dat het eten met verminkte of zieke personen hen onteerde3 anderen meenden1 dat zij niet in het huis van een ander mochten eten1 al waren zij nog zoo na met hen verbonden1 of al was hun1 gedurende de afwezigheid des meesters1 de sleutel van en de zorg over het huis toevertrouwd1 en zij daarvan konden afleiden1 dat het geoorloofd was2 anderen vermeden1 hoewel daartoe uitgenoodigd1 met hunne vrienden te eten1 uit vreeze dat zij lastig zouden zijn 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin474 ,de geheele plaats schijnt slechts eene verklaring te zijn1 dat die dingen waaromtrent men zwarigheid maakte geheel onschuldig zijn1 hoewel de uitleggers zeggen1 dat het nu is afgeschaft1 en dat het alleen betrekking heeft op de oude ,arabieren1 die gedurende de kindsheid van het ,mahomedanisme leefden4 #adfj ,zooals de stam van ,leith het voor ongeoorloofd hield1 dat een mensch alleen at1 en sommigen der ,ansars1 die als zij een gast hadden1 niet anders dan in zijn gezelschap aten4 ,zoo waren er ook anderen1 die weigerden met iemand te eten1 uit eene bijgeloovige voorzorg1 om niet ontreinigd te worden1 of uit dierlijke vraatzucht 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin47 #adfa ,letterlijk u zelven2 dat is1 overeenkomstig ,al ,beidwi1 de bewoners van het huis waarmede gij1 door de banden des bloeds1 en door het gemeene verbond van den godsdienst zijt verbonden4 ,en indien er niemand in het huis is1 zegt ,jallalo'ddin1 groet dan u zelven1 en zeg3 ,vrede zij over ons1 en over de rechtvaardige dienaren van ,god2 want de engelen zullen uwen groet beantwoorden4 #adfb ,zooals bij openbare gebeden1 of een plechtig feest1 of in den raad1 of bij eene militaire onderneming4 #adfc ,omdat zulk een vertrek1 ofschoon met verlof en met eene redelijke verschooning1 eene soort van schending is van de nauwkeurige vervulling van hunnen plicht2 naardien zij hunne tijdelijke zaken boven den vooruitgang van den waren godsdienst verkiezen 7,al ,beidwi474 #adfd ,deze woorden worden op verschillende wijzen uitgelegd4 ,zoo kan de bedoeling wezen4 ,behandel de vermaningen van den profeet niet lichtvaardig1 zooals gij zoudt doen met die van een persoon welke gelijk met u staat1 door deze niet te gehoorzamen1 of door er van af te wijken1 of in zijne tegenwoordigheid te komen1 zonder eerst verlof te hebben verkregen4 ,of de bedoeling kan deze zijn3 ,denk niet1 dat wanneer de profeet ,god in het gebed aanroept1 het met hem evenals met u gaat1 als gij een verzoek tot een hooger geplaatste richt1 die somtijds uw verzoek toestaat1 maar het dikwijls afwijst4 ,of ook wel3 ,roep den profeet niet toe1 zooals gij dat elkander doet2 te weten bij den naam1 of vertrouwelijk en met eene luide stem2 maar maak van eene of andere eerbiedige benaming gebruik1 zooals3 ,o profeet van ,god6 of3 ,o gezant van ,god6 en spreek op eene onderdanige en zedige wijze4 #adfe ,al ,forkan1 of de onderscheiding1 is een der namen van den ,koran4 #adff ,zijnde de hemelsche lichamen1 of de afgodsbeelden en de werken van des menschen handen4 #adfg ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #aje4 #adfh ,zijnde aan dezelfde natuurlijke behoeften en gebreken onderworpen4 ,de bewoners van ,mekka waren met ,mahomet1 zijne omstandigheden en levenswijze te goed bekend1 om hunne oude vertrouwelijkheid in den eerbied te veranderen1 dien zij aan den gezant van ,god schuldig waren2 want geen profeet wordt in zijn land geerd4 ,sommigen lezen hier3 op de markt4 #adfi ,door gelegenheid te geven tot afgunst1 nijd en kwaadaardigheid3 zooals1 bij voorbeeld1 de armen1 geringen en zieken1 als zij hunnen eigenen toestand vergelijken met dien van den rijke1 edele en welvarende en door het volk aan hetwelke profeten waren gezonden1 door die profeten te beproeven 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #adgj ,zijnde bij hunnen dood of bij de opstanding4 #adga ,want op den dag der opstanding zullen de zaken op dat tijdstip zijn afgeloopen1 en de gelukzaligen zullen hunnen middag in het paradijs en de verdoemden in de hel doorbrengen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #adgb ,zijnde3 ,zij zullen vaneen scheiden en ruimte maken voor de wolken1 die met de engelen zullen nederdalen1 de boeken dragen1 waarin de daden van ieder mensch zijn vermeld4 #adgc ,door sommigen wordt verondersteld1 dat deze woorden bijzonder betrekking hebben op ,okba ,ebn ,abi ,moait1 die gewoon was veelal in ,mahomets gezelschap te zijn4 ,eens noodigde hij hem tot een bezoek uit3 de profeet weigerde van zijn vleesch te proeven1 tenzij hij den ,islam omhelsde1 hetgeen hij dientengevolge deed4 ,spoedig daarna ontmoette ,okba zijn vertrouwden vriend ,obba ,ebn ,khalf4 ,deze berispte hem1 omdat hij van godsdienst was veranderd1 doch ,okba verzekerde dat dit niet zoo was1 maar dat hij alleen de belijdenis van het ,islamismus had afgelegd om ,mahomet er toe te brengen1 met hem te eten1 daar hij zich schaamde hem zonder eten uit zijn huis te laten gaan4 ,obba zeide echter dat hij niet voldaan zou wezen1 zoo lang hij ,mahomet niet had opgezocht1 hem zijn voet op den nek gezet en hem in het gezicht gespuwd zou hebben1 hetgeen ,okba1 om zijn vriend niet te verliezen1 op de openbare vergaderplaats deed1 waar hij ,mahomet vond zitten4 ,de profeet zeide hem daarop1 dat hij hem het hoofd zou afsnijden1 zoodra hij hem buiten ,mekka mocht ontmoeten4 ,en hij hield zijn woord2 want toen ,okba later in den veldslag van ,bedr werd gevangen genomen1 werd zijn hoofd1 op ,mahomets bevel1 door ,ali afgeslagen4 ,wat ,obba betreft1 hij ontving eene wonde van des profeten eigen hand in den slag van ,opod1 tengevolge waarvan hij bij zijn terugkeer te ,mekka overleed 7,al ,beidwi4 ,zie ,gagnier1 ,vie de ,moham4 vol4 ,i4 p4 #cfb74 #adgd ,overeenkomstig de voorafgaande noot was dit ,obba ,ebn ,khalf4 #adge ,zooals1 volgens de meening der ,mahomedanen1 de ,pentateuchus1 de psalmen en het ,evangelie1 terwijl het drientwintig jaren duurde alvorens de ,koran in zijn geheel werd geopenbaard4 #adgf ,zoowel om u moed en standvastigheid in te boezemen1 als om uw geheugen en uw verstand te versterken4 ,want1 zeggen de uitleggers1 de profeet ontving van tijd tot tijd de goddelijke leidingen hoe hij zich gedragen en bij een of andere dringende gelegenheid spreken moest1 waarbij de herhaalde bezoeken van den engel ,gabril hem grootelijks in al die moeielijkheden aanmoedigden en ondersteunden4 ,bovendien was de openbaring van den ,koran bij gedeelten eene groote en voor hem een noodzakelijke hulp1 om dien te begrijpen en te onthouden1 hetgeen voor hem geheel onmogelijk ware geweest1 het met eenige nauwkeurigheid te doen1 indien die in eens ware geopenbaard4 ,zij voegen er bij1 dat het geval van ,mahomet geheel verschillend was van dat van ,mozes1 ,david en ,jezus1 die allen lezen en schrijven konden1 terwijl hij geheel ongeletterd1 was 7,al ,beidwi1 enz47 #adgg ,de uitleggers zijn er mede verlegen1 waar zij al ,rass zullen plaatsen4 ,volgens een hunner was het de naam van eenen bron 7hetgeen ook de beteekenis van het woord is7 nabij ,midian1 waar sommige afgodendienaars hunne woningen hadden gevestigd en waarheen de profeet ,shoaib werd gezonden1 om voor hen te prediken2 doch daar zij niet in hem geloofden1 viel de bron in en zij en hunne huizen werden verzwolgen4 ,een ander veronderstelt1 dat het eene stad in ,yamama was1 waar eenige overgeblevenen van de ,thamoediten woonden1 aan welken mede een profeet werd gezonden2 doch zij doodden hem en werden daarop geheel verdelgd4 ,een ander meent1 dat het eene bron nabij ,antiochi was1 waar ,habib al ,najjar1 wiens graf daar nog te zien is en dikwijls door de ,mahomedanen wordt bezocht ,zie ,hoofdstuk ,,xxxvi werd gemarteld 7,zie ,abul'f1 ,geog4 ,vit4 ,saladine p4 #hf74 ,een vierde ziet in al ,rass eene bron in ,hadramaut1 in welker nabijheid eenige afgodendienende ,thamoediten woonden1 wier profeet ,handha of ,khantala ,ebn ,safwan was4 ,dit volk werd het eerst verontrust door zekere reusachtige vogels ,anka genaamd1 die in den berg boven hen waren genesteld en hunne kinderen wegvoerden1 als zij een prooi begeerden2 maar zij bekreunden zich zoo weinig over deze ramp1 dat1 toen de profeet een oordeel over die dieren afsmeekte1 zij hem doodden1 waarna zij allen verdelgd werden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #adgh ,zijnde ,sodom4 ,de ,koreshieten trokken namelijk gedurende de reizen welke zij1 voor handelszaken1 naar ,syri deden1 dikwijls de plaats voorbij1 waar die stad eens had gestaan4 #adgi ,zijnde3 ,verwacht gij zulk een van afgoderij en ongeloof te zullen kunnen terughouden8 #adhj ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ee4 #adha ,eigenlijk zuiverend water1 welke bijnaam waarschijnlijk betrekking heeft op de reinigende eigenschap dier vloeistof1 welke van zulk uitgebreid gebruik is1 zoowel in het godsdienstige als in het gewone leven4 #adhb ,dat is aan de zulken1 die in de dorre woestijnen leven1 en verplicht zijn regenwater te drinken1 hetgeen de bewoners van steden1 en van plaatsen1 welke van bronwater zijn voorzien1 niet noodig hebben4 #adhc ,of uit ongeloof4 ,de oude ,arabieren waren namelijk gewoon te denken1 dat zij den regen niet aan ,god maar aan een invloed van sommige bijzondere sterren te danken hadden4 #adhd ,om hen afzonderlijk te houden en te voorkomen dat zij zich met elkander vermengen4 ,het oorspronkelijke woord is parzakh1 hetgeen reeds vroeger ,hoofdstuk ,,xxiii noot van vers #ajb werd uitgelegd4 #adhe ,waarmede de oorspronkelijke klei werd vermengd1 of van zaad4 7,zie ,hoofdstuk ,,xxiv1 vers #dd474 #adhf ,door zich met hem1 in zijne weerspannigheid1 in zijn ongeloof te vereenigen4 ,sommigen meenen dat op deze plaats vooral ,aboe ,jahl wordt bedoeld4 ,de woorden kunnen ook aldus worden vertaald3 ,de ongeloovige is verachtelijk voor de oogen van zijn ,heer4 #adhg ,trachtende hem te naderen1 door den godsdienst te omhelzen1 welke door mij1 zijn profeet1 wordt geleerd1 hetgeen de beste belooning is1 welke ik van u voor mijn arbeid verwacht 7,al ,beidwi74 ,deze plaats kan echter nog anders worden opgevat1 en wel aldus3 ,dat ,mahomet niemand iets zal geven dan aan hem1 die vrijwillig en volgaarne zal bijdragen tot den vooruitgang van ,gods waren eeredienst4 #adhh ,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #aaj4 #adhi ,zijnde de zon4 #adij ,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #bh4 #adia ,hunne vroegere weerspannigheid uitwisschende1 door hun berouw en hun geloof1 en hunne gehoorzaamheid bevestigende en uitbreidende 7,al ,beidwi74 #adib ,dit hoofdstuk draagt dezen naam1 omdat aan het einde daarvan de ,arabische dichters scherp worden gegispt4 #adic ,sommigen zonderen hiervan de laatste verzen uit1 en zeggen dat die te ,medina werden geopenbaard4 #adid ,ta4 ,sin4 ,mim4 ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #a1 in de noot4 #adie ,zie ,hoofdstuk ,,xx1 vers #bf1 volg4 #adif ,namelijk dat hij een ,egyptenaar had gedood 7,zie ,hoofdstuk ,,xxviii1 vers #ad en #ae74 #adig ,dit woord staat in het oorspronkelijke in het enkelvoudig1 waarvoor de uitleggers verschillende redenen opgeven4 #adih ,men zegt dat ,mozes dertig jaren onder de ,egyptenaren woonde en zich vervolgens naar ,midian begaf1 waar hij zes jaren bleef4 ,daarna keerde hij naar ,egypte terug en besteedde dertig jaren in pogingen hen te bekeeren3 na het verdrinken van ,pharao zou hij nog vijftig jaren hebben geleefd 7,al ,beidwi474 #adii ,door den ,egyptenaar zonder voordracht te dooden4 #aejj ,het schijnt dat ,pharao veronderstelde dat ,mozes slechts onbedachte antwoorden op zijne vraag had gegeven omtrent hetgeen hij wenschte nopens den persoon en den waren aard van ,god te kennen1 wiens boodschapper ,mozes voorgaf te zijn1 terwijl hij slechts van zijn werken sprak4 ,en aangezien dit antwoord den ,koning zoo weinig voldeed1 wordt hij door sommigen verondersteld een ,dhariet te zijn geweest1 of iemand die in de eeuwigheid van het voortbestaan der wereld gelooft 7,al ,beidwi474 #aeja ,van deze en eene gelijksoortige uitdrukking in het ,x,x,v,i,i,ie ,hoofdstuk 7vers #ch7 wordt afgeleid1 dat ,pharao van zijne onderdanen eischte1 dat zij hem zouden aanbidden1 als een hulde aan zijne oppermacht verbonden4 #aejb ,al ,beidwi zegt1 dat dit eene vreeselijker bedreiging was dan indien hij zou gezegd hebben3 ,ik zal u gevangen nemen2 daaruit toch moest het ,mozes blijken1 dat hij in gezelschap zou wezen met de boosdoeners1 die door den tyran1 volgens zijn gewoonte1 in een diepe onderaardsche gevangenis werden geworpen1 waar zij bleven tot zij stierven4 #aejc ,maar hij heeft de diepste geheimen voor zich behouden4 7,al ,beidwi74 #aejd ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aag-bc1 enz4 #aeje ,van hier wordt door sommigen verondersteld1 dat de ,isralieten1 na de vernietiging van ,pharao en zijne heerscharen naar ,egypte terugkeerden1 en van de rijkdommen van dat land bezit namen 7,jallalo'ddin1 ,yahya474 ,anderen zijn echter van oordeel1 dat de bedoeling slechts deze is1 dat ,god hun dezelfde bezittingen en woningen in eene andere plaats gaf1 7,al ,zamakshari4 ,zie voorts ,hoofdstuk ,,vii1 vers #acc74 #aejf ,letterlijk3 ,schenk mij eene taal van waarheid2 dat is een hooge lof4 ,in ,hoofdstuk ,,xix1 vers #ea wordt dezelfde uitdrukking gebruikt4 #aejg ,door hem tot berouw te neigen en hem het ware geloof te doen ontvangen4 ,sommigen veronderstellen1 dat ,abraham dit gebed na den dood van zijn vader uitsprak1 denkende dat hij misschien inwendig een waar geloovige kon zijn geweest1 die echter zijne bekeering uit vrees voor ,nimrod verborg1 en dat het hem verboden was vroeger voor hem te bidden 7,zie ,hoofdstuk ,,ix1 vers #aae en ,hoofdstuk ,,xiv1 vers #db74 #aejh ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #ih4 #aeji ,zijnde3 ,hetzij dat zij het geloof door mij gepredikt1 uit de oprechtheid huns harten1 hetzij met het oog op eenig wereldlijk voordeel hebben omhelsd4 #aeaj ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #bi en #ca4 #aeaa ,of om de voorbijgangers te bespotten1 die zich naar de sterren richten1 en geene behoefte aan dergelijke gebouwen hebben8 7,al ,beidwi74 #aeab ,zonder genade doodende en andere lichamelijke straffen opleggende1 en veel meer tot de voldoening uwer drift1 dan tot boete voor hen die daaraan worden onderworpen 7,al ,beidwi74 #aeac ,de woorden hier tusschen geplaatst zijn in de vertolking van ,savary weggelaten4 #aead ,of1 zooals het oorspronkelijke woord mede kan worden vertaald3 kunst en vindingrijkheid in uw werk toonende4 #aeae ,dat is3 zij waren gewoon het water beurtelings te gebruiken4 ,de kameel dronk een dag1 en de ,thamoediten wachtten tot den anderen2 want als die kameel dronk1 waren de bronnen of beken voor dien dag geledigd 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ga74 #aeaf ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #gh4 ,daar ,shoaib niet de broeder van die volken wordt genoemd1 hetgeen de gelijkvormigheid van deze plaats met de vorige zou hebben bewaard1 wordt door sommigen gemeend1 dat zij geene ,midianieten maar van een anderen stam waren4 ,wij zien echter dat de profeet hen van dezelfde misdaden beschuldigt als die van ,midian 7,zie ,hoofdstuk ,,vii vers #hc1 volg74 ,savary vertaalt de woorden3 ,de bewoners van het woud met de bewoners van ,aleika4 #aeag ,god bezocht hen eerst gedurende zeven dagen met zulk eene ondragelijke hitte1 dat al hunne wateren opdroogden3 daarna bracht hij eene wolk over hen1 onder welker schaduw zij toevlucht zochten1 waarna zij allen door vuur en een brandenden wind werden verdelgd1 die daaruit nederkwamen4 7,al ,beidwi74 #aeah ,zijnde ,gabril1 die met de goddelijke geheimen en openbaringen bekend is4 #aeai ,de ongeloovigen tartten ,mahomet aanhoudend1 eene duidelijke en wonderbaarlijke verdelging over hen te brengen2 zooals een regenbui van steenen1 enz4 #aebj ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #af en #ag4 #aeba ,de uitleggers veronderstellen dat hetzelfde bevel eigenlijk reeds in hoofdstuk ,,lxxiv is vervat1 dat1 wat den tijd betreft1 aan dit voorafging4 ,men zegt dat ,mahomet op het ontvangen der voor ons liggende plaats1 onmiddellijk den berg ,jafa beklom1 en daarna verscheiden gezinnen1 een voor een1 bij zich riep4 ,toen zij allen verzameld waren1 vroeg hij hun1 of1 indien hij hun vertelde dat de berg een kleineren berg zou voortbrengen1 zij hem zouden gelooven1 waarop zij bevestigend antwoordden4 ,daarop zeide hij3 ,waarlijk1 ik ben tot u gezonden1 om u voor eene ernstige kastijding te waarschuwen 7,al ,beidwi74 #aebb ,zijnde3 ,die u ziet1 wanneer gij opstaat om te waken1 en den nacht in godsdienstige verrichtingen doorbrengt1 en die uwe angstige zorg gadeslaat1 voor de juiste vervulling der plichten van de ,moslems4 ,men zegt dat in den nacht1 waarin het voorschrift van het waken werd afgeschaft1 ,mahomet heimelijk van het eene huis naar het andere ging1 om te zien hoe zijne volgelingen hunnen tijd doorbrachten1 en dat hij hen zoo zeer met het lezen van den ,koran en met het herhalen hunner gebeden bezig vond1 dat hunne huizen1 door het brommende geluid dat zij veroorzaakten1 even zoo vele horsel- of paardenvliegennesten schenen te zijn 7,al ,beidwi74 ,sommige uitleggers veronderstellen echter1 dat door het gedrag van den profeet1 op deze plaats de verschillende houdingen worden bedoeld1 welke hij gewoon was aan te nemen1 terwijl hij aan het hoofd zijner volgelingen trad zooals3 staan1 buigen1 nederknielen en zitten 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aebc ,na zich verdedigd te hebben tegen de beschuldiging1 dat hij met de duivels in verband zou zijn1 door de tegenstrijdigheid tusschen zijne leer en hunne plannen en hunne overmacht1 een zooveel omvattend boek1 als den ,koran1 samen te stellen1 gaat de profeet over tot het aantoonen1 dat de personen die het meest geneigd zijn tot het onderhouden van betrekkingen met deze booze geesten1 leugenaars en lasteraars zijn2 namelijk zijne vijanden en tegenstanders4 #aebd ,zijnde3 zij worden geleerd door de geheime ingeving van den duivel1 en ontvangen hunne ijdele en onsamenhangende ingevingen als waarheid4 #aebe ,ten allen tijde hebben de ,arabieren hunne taal met veel zorg gekweekt1 de pozie bemind en de dichters geerd4 ,te ,okadh1 had ieder jaar1 buiten de wekelijksche kermissen eene jaarmarkt plaats1 die eene maand duurde4 ,daar1 te midden der handelszaken1 kwamen de dichters van alle punten van ,arabi bij elkander4 ,zij zeiden hunne gedichten 7,karidah7 op1 bezongen hunne daden en lotgevallen1 en wedijverden in het behandelen van zulke onderwerpen4 ,dat was eene potisch tournooi1 waarbij de talrijke toehoorders1 zoowel stedelingen als ,beduinen1 de rechters waren4 ,aan den waardigste werd de belooning toegekend1 zijne gedichten in den hooggeschatten tempel--den ,caaba--in gulden letteren opgehangen te zien4 ,van daar worden de zeven gedichten1 die voor ,mahomet in zwang waren1 modhahhabat 7verguld7 en moallakat 7opgehangen7 genoemd4 ,vooral muntten de ,arabieren der woestijn in de pozie uit2 onder de tenten bleef de taal immer zuiverder en correcter bewaard4 ,dikwijls legde eene ,bedunsche moeder eene pijnlijke straf op aan haar kind1 dat zich aan eene fout tegen de taalkunde had schuldig gemaakt4 ,mahomet was aan de stoutheid zijner dichterlijke taal een groot deel van den bijval schuldig1 waarmede zijn streven werd bekroond4 ,hij heeft zelfs zijne volgelingen aangeraden1 de werken der ,arabische dichters te raadplegen1 en daarin de uitlegging der duistere uitdrukkingen of woorden van den ,koran op te zoeken4 ,waaraan is het dan toe te schrijven1 dat de profeet die befaamde jaarmarkt van ,okadh opgeheven1 en het anathema over de dichters uitgesproken heeft8 ,ziehier de reden4 ,de ,arabieren der woestijn in het algemeen1 en daaronder de dichters1 hadden weinig neiging voor den nieuwen eeredienst3 zij waren aan de genoegens van het nomadenleven gehecht en aan de moeielijkheden daarvan gewoon2 zij waren onafhankelijk1 onwillig een juk1 welk dan ook1 te dragen2 dapper1 edelmoedig1 maar trotsch en wraakzuchtig1 altijd een vijand nazettende1 om eene beleediging te wreken2 of op de hielen eener schoonheid van de woestijn2 gestreng en wild als ,schanfara1 de vermaken van het vroolijke leven beminnende als ,amrolkas2 zorgeloos omtrent het toekomstige leven1 twijfelaars en ,epicuristen1 en behoorden dus niet tot de eersten die den nieuwen profeet volgden4 ,de dichters trachtten die gewoonten van het nomadenleven te bestendigen4 ,mahomet zag in dat negatieve en vernietigende instinct een grooten hinderpaal voor de vestiging zijner zedelijke en godsdienstige leer1 en hij veroordeelt hen daarom4 ,voegt men hierbij1 dat de satirieke geest van eenige hunne pijlen op den nieuwen profeet had doen richten1 dan zal men zich niet verwonderen over het oordeel dat hij over hen uitbrengt4 ,eenige geschiedschrijvers beschuldigen ,amrolkas1 satyren tegen ,mahomet te hebben geschreven1 welke laatste1 op zijne beurt1 een dichter ,lebid1 een nieuwen bekeerling1 zou opgedragen hebben1 daarop te antwoorden4 ,de heer de ,slane1 die de gedichten van ,amrolkas heeft uitgegeven1 bestrijdt deze meening2 dat ,amrolkas en ,lebid betreft1 is het echter niettemin waar1 dat ,mahomet eenige gedienstige dichters te zijner beschikking had1 en de verzen #bbg en #bbh zinspelen daarop4 ,de dichters waren ,lebid ,ebn ,rabia1 ,abda'llah ,ebn ,rawaha1 ,hassan ,ebn ,thabet en de twee ,caabs4 ,eens zeide hij tot ,caab ,ebn ,malec3 ,bestrijd hen 7de dichters7 met uwe satyren2 want ik bezweer het u bij hem die mijne ziel in zijne handen houdt1 de satyren verwonden meer dan de pijlen4 #aebf ,daar hunne werken zoo onverdacht zijn als de daden van een bezeten mensch4 ,het meerendeel der oude dichtstukken was namelijk vol ijdele voorstellingen1 zooals fabelachtige verhalen en beschrijvingen1 minnedichten1 vleierijen1 buitensporige aanprijzingen hunner beschermers1 evenzeer als buitensporige verwijtingen aan hunne vijanden1 uitdagingen tot slechte daden1 ijdele snorkerijen1 en dergelijken 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aebg ,deze uitzondering betreft de dichters in de voorlaatste noot opgenoemd1 en welke den ,islam omhelsden4 #aebh ,de titel van dit ,hoofdstuk is ontleend aan vers #ah4 ,behalve verscheiden vreemde dingen die in deze soera voorkomen1 vindt men namelijk in dat vers eene wonderlijke geschiedenis van de mier4 ,de aanvangletters zijn3 ,ta ,sad4 #aebi ,door hen1 in hunne bedorven geaardheden en neigingen1 zich behagelijk en aangenaam te doen gevoelen4 #aecj ,zie ,hoofdstuk ,,xx1 vers #i1 volg4 #aeca ,sommige zijn van oordeel1 dat ,god1 door de voorafgaande1 en de engelen door de laatste woorden worden bedoeld 7,yahya74 ,anderen denken1 dat deze plaats het oog heeft op ,mozes en de engelen1 of op alle personen in die heilige vlakte en in haren omtrek aanwezig 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #aecb ,deze uitzondering was bestemd om de voorafgaande bewoordingen te verklaren1 die te algemeen schenen te zijn2 want verscheiden der profeten begingen1 voor hun hunne zending werd opgedragen1 zonden1 hoezeer die ook niet van belang waren1 weshalve zij reden hadden ,gods gramschap te duchten1 maar hier wordt hun verzekerd dat hunne later gevolgde verdiensten hem op zijne vergiffenis aanspraak geeft4 ,men veronderstelt dat hier in het voorbijgaan op het onvoorbedacht dooden van den ,egyptenaar door ,mozes wordt gedoeld 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #aecc ,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #ajc4 #aecd ,hij erfde niet alleen zijn koninkrijk1 maar ook de zending van profeet4 ,hij werd boven zijne andere zonen verkozen1 die niet minder dan negentien in getal waren 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #aece ,dat is3 ,de bedoeling hunner verschillende stemmen1 hoewel die niet gearticuleerd zijn4 ,de uitleggers geven een aantal voorbeelden op van ,salomos uitleggingen 7,zie ,marracc4 nol4 in loc4 p4 #eaa74 #aecf ,deze vallei schijnt aldus genoemd te zijn naar het groot aantal mieren dat zich daar bevindt4 ,sommigen plaatsen haar in ,syri1 anderen in ,tayef 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aecg ,de ,arabische geschiedschrijvers verhalen1 dat ,salomo1 nadat hij den tempel van ,jeruzalem had voleindigd1 als pelgrim naar ,mekka trok1 van waar hij1 na er zoo lang gebleven te zijn als hem behaagde1 naar ,yaman reisde4 ,hij verliet ,mekka des ochtends en kwam des middags te ,sanaa aan1 en groot genoegen in deze plaats vindende1 bleef hij daar4 ,hij verlangde echter water om zich te reinigen1 en zocht daartoe onder de vogelen naar den kievit1 door de ,arabieren ,al ,hudbud genaamd1 wiens taak het was dit te vinden2 want men beweert1 dat die vogel slim of scherpziende genoeg was1 om het water onder den grond te ontdekken1 hetgeen de duivels gewoon waren te putten1 nadat hij de plaats had aangeduid door met zijnen bek te graven4 ,de genoemde geschiedschrijvers voegen er bij1 dat deze vogel dan opvloog1 en nadat hij een van zijne gelijke zag1 die nederdaalde1 deed hij het mede1 en daar hem door den ander eene beschrijving der stad van ,saba was gegeven1 van waar hij juist was teruggekomen1 gingen zij beiden te zamen1 om die plaats te zien en keerden spoedig terug1 nadat ,salomo de vraag had gedaan1 welke het nu volgende te weeg bracht4 #aech ,door hem zijne vederen uit te plukken en hem in de zon te zetten1 ten einde door de insecten gekweld te worden1 of wel door hem in eene kooi op te sluiten4 #aeci ,deze koningin wordt door de ,arabieren ,balkis genaamd4 ,sommigen maken haar tot de dochter van al ,hodbad ,ebn ,sharhabil 7zie ,pocock ,spec1 p1 #ei71 en anderen van ,sharahil ,ebn ,malec 7,al ,beidwi1 enz4 ,zie d',herbel41 ,bibl4 ,orint1 p4 #ahb71 maar allen komen zij daarin overeen1 dat zij eene afstammeling van ,yakab ,ebn ,kahtan was4 ,zij is de tweentwintigste op de lijst der koningen van ,yaman door ,dr4 ,pocock4 7t4 a4 pl474 ,in ,hoofdstuk ,,xxxiv is mede van ,saba sprake4 #aedj ,die1 volgens het zeggen der uitleggers1 van goud en zilver vervaardigd en met eene kroon van edelgesteenten bedekt was4 ,zij verschillen echter nopens zijne afmeting2 de een maakt dien tachtig ellebogen lang1 veertig breed en dertig hoog1 terwijl sommigen zeggen dat elke afmeting tachtig ellebogen bedroeg1 en anderen weder dertig ellebogen4 #aeda ,jallalo'ddin zegt dat de koningin door haar leger was omringd1 toen de kievit den brief in haren boezem wierp2 maar ,al ,beidwi veronderstelt1 dat zij in een vertrek van haar paleis was1 waarvan de deuren gesloten waren1 en dat de vogel door het venster binnenvloog4 ,de laatste voegt er bij1 dat ,salomo den brief met muskus parfumeerde1 en met zijn zegel dichtsloot4 #aedb ,of3 ,kom tot mij en onderwerp u aan de goddelijke leiding1 en belijd den waren godsdienst welken ik predik4 #aedc ,dat is3 ,hetzij gij de bevelen van ,salomo gehoorzamen1 of ons bevelen geven wilt om hem tegenstand te bieden4 #aedd ,de geschenken dragende1 die1 naar zij zeggen1 in vijfhonderd jonge slaven van elke kunne bestonden1 allen gelijk gekleed2 vijfhonderd baren goud1 eene kroon met edelgesteenten versierd1 benevens eene groote hoeveelheid muskus1 amber1 en andere dingen van waarde 7,jallalo'ddin74 ,sommigen voegen er bij1 dat ,balhis1 ten einde te beproeven of ,salomo al of niet een profeet was1 de knapen als meisjes1 en de meisjes als knapen deed kleeden1 en hem in een juweelkistje een parel zond die niet doorboord was1 en een onyx die doorboord was met een krom gat3 en dat ,salomo de knapen van de meisjes onderscheidde1 door de verschillende wijze1 waarop zij water haalden4 ,hij beval daarop aan een worm den parel te doorboren en aan een anderen een draad door den onyx te rijgen 7,al ,beidwi74 ,zij verhalen ons ook1 dat ,salomo1 door den kievit bericht van deze zending ontvangen hebbende1 even voor zij zich op weg begaven1 bevel gaf1 een groote vierkante ruimte door een muur te omringen1 gebouwd van gouden en zilveren steenen1 waarin hij zijne strijdkrachten en gevolg rangschikte om haar te ontvangen 7,jallalo'ddin74 #aede ,volgens ,savary3 ,behoudt uwe geschenken4 #aedf ,dit was een ,ifrit1 of een der zondige en weerspannige geniussen en zijn naam was1 volgens ,al ,beidwi1 ,dhacwan of ,sakhr4 ,deze naam wordt voor elken boozen geest gebezigd4 #aedg ,zijnde3 van uwen rechterstoel4 ,salomo was namelijk gewoon1 iederen dag tot des middags als rechter te zitten 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin474 #aedh ,deze persoon wordt algemeen verondersteld ,asaf1 de zoon van ,barachia geweest te zijn1 ,salomo's wezir 7of vizar7 die den grooten of onuitsprekelijken naam van ,god kende1 door het uitspreken van welken hij deze wondervolle daad volvoerde 7,jallalo'ddin74 ,sommigen veronderstellen echter dat het ,al ,khedr was1 of ,gabril of een andere engel1 en anderen1 dat het ,salomo zelf was 7,al ,beidwi74 #aedi ,het oorspronkelijke zou letterlijk vertaald1 moeten luiden3 ,alvorens gij op eenig voorwerp kunt nederzien en uw oog daarvan kunt afnemen4 ,er wordt gezegd1 dat ,salomo op ,azafs begeerte naar den hemel opzag1 en alvorens hij zijne oogen nedersloeg1 legde de troon den weg onder den grond af en verscheen voor hem4 #aeej ,want1 na den terugkeer van haren afgezant1 besloot zij te gaan en zich aan dien vorst te onderwerpen2 maar alvorens zij vertrok beveiligde zij1 gelijk zij meende1 haren troon1 door dien in een sterk kasteel op te sluiten1 en eene wacht er voor te plaatsen om het te verdedigen1 waarop zij met een groot leger vertrok 7,jallalo'ddin74 #aeea ,het is onzeker1 of dit de woorden van ,balkis zijn1 waarbij zij hare overtuiging beleed1 teweeggebracht door de wonderen welke zij reeds had gezien1 of van ,salomo en zijn volk1 ,gods gunst erkennende1 door hen1 vr haar1 tot den waren godsdienst te roepen4 #aeeb ,of1 gelijk sommigen het begrijpen1 den hof voor het paleis1 waarvan ,salomo den aanleg vr de aankomst van ,balkis had bevolen4 ,de grond of het plaveisel was van doorzichtig glas1 dat over stroomend water was gelegd1 waarin visschen zwommen4 ,aan den rand van dat plaveisel was de koninklijke troon geplaatst1 waarop ,salomo zat om de koningin te ontvangen 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #aeec ,sommige ,arabische schrijvers verhalen1 dat ,salomo onderricht was1 dat de voeten en beenen van ,balkis met haar bedekt waren1 zooals die van een ezel1 waarvan hij alsnu gelegenheid had zich met eigen oogen te overtuigen4 #aeed ,daar de koningin van ,saba door deze woorden den ,islam beleden1 en van den afgodendienst afstand gedaan had1 kwam ,salomo op de gedachte1 haar tot vrouw te nemen2 maar hij kon er niet toe besluiten1 dan nadat de duivels1 door een daartoe strekkend middel het haar van hare beenen hadden weggenomen 7,jallalo'ddin74 ,sommigen 7,al ,beidwi7 echter willen1 dat zij niet ,salomo maar een vorst van den stam van ,hamdan huwde4 #aeee ,nopens de leer door ,saleh gepredikt2 naardien een deel in hem geloofde1 en het andere hem als een bedrieger beschouwde4 #aeef ,zijnde3 ,waarom dringt gij op de goddelijke wraak aan1 waarmede gij bedreigd wordt en trotseert die1 in plaats van haar door berouw te voorkomen8 #aeeg ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #abc1 waar de ,egyptenaren ,mozes op de zelfde wijze als de oorzaak hunner rampen beschuldigen4 #aeeh ,men zegt dat ,saleh1 en zij die in hem geloofden1 gewoonlijk op eene zekere enge plek tusschen de bergen vergaderden om te bidden1 waarop de ongeloovigen zeiden3 ,hij denkt binnen drie dagen een einde aan ons te maken 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #if noot71 maar wij2 zullen hem voorkomen4 ,daarop begaf een deel van hen zich onmiddellijk naar de bovenvermelde engte1 denkende hun plan te kunnen uitvoeren4 ,zij werden echter verschrikkelijk teleurgesteld2 want in plaats dat zij den profeet grepen1 werden zij zelven gevat1 daar hun de terugtocht werd afgesneden door een rotsklomp1 die aan den uitgang der engten nederviel1 zoodat zij op eene ellendige wijze hun einde vonden4 #aeei ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #hb en ,hoofdstuk ,,xi1 vers #hd4 #aefj ,zie ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #ee4 ,hier is niet het woord barzakh1 maar een van gelijke strekking gebruikt4 #aefa ,letterlijk3 ,hij die door tegenspoed wordt aangedreven1 ,gods hulp in te roepen4 #aefb ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ee en ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #ej4 #aefc ,de ,mahomedanen noemen dit dier1 welke verschijning een teeken van de nadering van den dag des oordeels zal zijn1 al ,jessasa of el ,djessassa 7de spion74 ,de uitleggers geven bijzonderheden nopens de grootte en den vorm van het dier op1 welke zij tot ,mahomet1 ,ali of ook wel tot ,abou ,horera1 den gezel van den profeet doen opklimmen4 ,zoo moet het monster zestig ellebogen lang wezen2 een stierenkop1 varkensoogen1 olifantsooren1 hertshoornen1 den hals van een struisvogel1 de borst van een ram1 de pooten van een kameel hebben2 men zou het in zijnen loop niet kunnen inhalen noch aan zijne vervolging ontkomen4 ,het zou1 volgens de overlevering1 uit eene der groote moskeen voortkomen4 ,dit monster draagt den staf van ,mozes en het zegel van ,salomo3 overal op zijn doortocht zal het de menschen1 met den een of met het ander merken4 ,zij die met den staf van ,mozes zullen worden aangeraakt1 zullen een van witheid schitterend aangezicht hebben3 dit zijn de goeden4 ,zij1 wien het zegel zal worden opgedrukt1 zullen een zwart aangezicht hebben2 dit zijn de verdoemden4 #aefd ,of1 volgens eene andere lezing3 dat hen zal verwonden4 #aefe ,sommigen zeggen1 dat de personen van deze algemeene verwarring uitgezonderd1 zullen zijn3 de engelen ,gabril1 ,michal1 ,israfil en ,isral 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,anderen veronderstellen1 dat het de maagden van het paradijs zijn en de engelen die deze plaats bewaken en ,gods troon bewaren 7,dezelfde74 ,anderen willen dat het de martelaren zijn 7,ebn ,abbas74 #aeff ,dat is3 tegen de vrees der verdoemenis1 en de andere rampen1 die de zondaren zullen verontrusten1 maar niet tegen den algemeenen schrik of de verwarring1 in de vorige noot vermeld4 #aefg ,zijnde3 ,de voordeelen door de ware geloovigen op de ongeloovigen behaald1 en1 vooral de overwinning te ,bedr4 #aefh ,de titel van dit hoofdstuk is ontleend aan vers #bf1 waar ,mozes gezegd wordt de geschiedenis van zijne lotgevallen aan ,shoaib te hebben verhaald4 ,voor de aanvangletters zie ,hoofdstuk ,,xxvi1 vers #a1 noot4 #aefi ,sommigen zonderen hiervan vers #be uit4 #aegj ,zijnde3 f in gedeelten1 opdat zij beter zijne bevelen zouden kunnen vernemen en de diensten verrichten1 welke hij van hen eischte1 f in tegenover elkander staande partijen1 teneinde te voorkomen1 dat zij iets tegen hem zouden ondernemen1 om zich van zijne tirannie te verlossen4 #aega ,namelijk de ,isralieten4 #aegb ,zie ,hoofdstuk ,,xxvi1 vers #ei4 #aegc ,deze naam is aan ,pharaos eersten minister gegeven1 van waar algemeen de gevolgtrekking wordt gemaakt1 dat ,mahomet hier ,haman op het oog heeft den gunsteling van ,ahasveros1 koning van ,perzi1 en die onbetwistbaar vele jaren na ,mozes leefde1 in plaats van een tijdgenoot diens profeet te zijn4 ,maar hoe klaarblijkelijk deze dwaling ons moge schijnen1 zou het toch zeer moeielijk1 zoo niet onmogelijk zijn1 een ,mahomedaan daarvan te overtuigen1 daar twee personen denzelfden naam kunnen dragen 7,zie ,reland1 de ,rel4 ,moham4 p4 #bag474 #aegd ,men verhaalt dat de vroedvrouw1 die de ,hebreeuwsche vrouw verloste1 verschrikt werd door een licht1 dat bij ,mozes' geboorte tusschen zijne oogen verscheen4 ,zij kreeg eene buitengewone gehechtheid voor het kind1 en ontdekte het niet aan de beambten1 zoodat zijne moeder hem in haar huis hield en hem drie maanden voedde1 waarna het haar onmogelijk was1 hem langer te bewaren1 daar de koning toen bevelen gaf1 de opsporingen nauwkeuriger te doen plaats hebben 7,al ,beidwi1 zie de noten op ,hoofdstuk ,,xx1 vers #ci74 #aege ,deze plotselinge gehechtheid of bewondering werd in hen veroorzaakt f door zijne ongewone schoonheid1 f door licht dat op zijn voorhoofd scheen1 f omdat1 toen zij den korf openden1 zij bevonden1 dat hij op zijn duim zoog1 die hem van melk voorzag4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aegf ,zie ,hoofdstuk ,,xx1 vers #da4 #aegg ,zijnde3 ,des middags2 tegen welken tijd het in die streken de gewoonte is1 dat men een slaapje doet1 of1 zooals anderen veronderstellen1 meer tegen den avond4 #aegh ,zijnde de een1 een ,israliet1 van zijn eigen godsdienst en zijn eigen volk1 en de andere een afgodendienende ,egyptenaar4 #aegi ,mahomet neemt aan1 dat ,mozes den ,egyptenaar onrechtvaardig doodde1 maar om het te verontschuldigen1 vooronderstelt hij dat hij hem sloeg zonder de bedoeling te hebben hem te dooden4 #aehj ,sommigen veronderstellen dat deze woorden door den ,israliet werden gezegd1 die omdat ,mozes hem had berispt1 zich verbeeldde1 dat hij gekomen was om hem te slaan2 en anderen door den ,egyptenaar1 die wist of verdenking had1 dat ,mozes den vorigen dag zijn landgenoot had doen omkomen4 #aeha ,deze persoon1 zegt de overlevering1 was een ,egyptenaar en de zoon van ,pharaos oom1 maar een waar geloovige1 die1 wetende dat de koning onderricht was van hetgeen ,mozes had bedreven1 en bepaald had1 dat hij ter dood zou gebracht worden1 hem onmiddellijk daarvan kennis gaf1 om zich door de vlucht te kunnen redden4 #aehb ,door een steen van een bijzonder groot gewicht weg te rollen1 die door de schaapherders op den mond der bron was gelegd1 en niet minder dan zeven 7anderen noemen een nog grooter getal7 mannen1 vereischte om verplaatst te worden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,interd4 ,yahya74 #aehc ,toen de vader aan het meisje vroeg1 hoe zij ,mozes die getuigenis kon geven1 verhaalde zij hem1 dat hij den bovenvermelden grooten steen zonder eenige hulp had verplaatst1 en dat hij haar niet aangezien1 maar zijn hoofd nedergebogen had gehouden1 tot hij hare boodschap had gehoord1 en dat hij had verlangd1 dat zij achter hem zou loopen1 daar de wind hare kleederen eenigszins in wanorde bracht1 waardoor een gedeelte harer beenen werd ontbloot1 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,interd4 ,yahya74 #aehd ,zijnde den langsten termijn1 van tien jaren4 ,de ,mahomedanen zeggen1 dat ,mozes van ,shoaib den staf der profeten ontving 7die in een myrtentak uit het paradijs bestond1 en van ,adam tot op hem was gekomen71 ten einde de wilde dieren van zijne schapen af te houden1 en dat dit de staf was1 waarmede hij al de wonderen in ,egypte volvoerde4 #aehe ,zie ,hoofdstuk ,,xx1 vers #h4 #aehf ,letterlijk3 uw vleugel3 deze uitdrukking zinspeelt op de beweging der vogelen die hunne vleugels uitslaan om weg te vliegen1 wanneer zij verschrikt zijn1 en die weder samenvouwen1 al zij zich zeker achten4 #aehg ,zie ,hoofdstuk ,,xxvi1 vers #bh4 #aehh ,men zegt dat ,haman1 na de steenen en andere materialen te hebben gereed gemaakt1 niet minder dan vijftig duizend man1 behalve de arbeiders1 voor het gebouw gebruikte1 dat zij tot zulk eene reusachtige hoogte optrokken1 dat de werkman er niet langer op kon staan4 ,pharao beklom daarop dien toren en wierp eene speer naar den hemel1 die met bloed bevlekt terugviel1 waarop hij godlasterend snoefde1 dat hij den ,god van ,mozes had gedood4 ,maar bij zonsondergang zond ,god den engel ,gabril1 die met eene streek van zijn vleugel den toren omverwierp1 waarvan een gedeelte op het leger des konings viel en een millioen menschen doodde 7,al ,zamakhshari47 #aehi ,dat is tot de ,arabieren2 tot welke nog geen profeet gezonden was2 ten minste niet na ,ismal4 #aeij ,zijnde de ,pentateuchus en de ,koran4 ,sommige afschriften lezen hier3 twee bedriegers3 ,mozes en ,mahomet1 bedoelende4 #aeia ,omdat zij niet alleen in hunne eigene schriften1 maar ook aan den ,koran hebben geloofd4 #aeib ,zie ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #fd1 noot4 #aeic ,deze tegenwerping werd door al ,hareth ,ebn ,othman ,ebn ,nawfal ,ebn ,abd ,menaf gemaakt1 die tot ,mahomet kwam en hem vertelde1 dat de ,koreshieten geloofden1 dat hij de waarheid predikte1 maar vreesden1 dat indien zij de ,arabieren tot hunne vijanden maakten1 door hunnen godsdienst te verlaten1 zij ook genoodzaakt zouden zijn ,mekka te verlaten1 daar zij slechts een handvol personen uitmaakten in vergelijking van de geheele natie 7,al ,beidwi74 #aeid ,door hun het geheiligde grondgebied van ,mekka tot woonplaats te geven2 eene plaats door ,god beschermd en door den mensch vereerd4 #aeie ,dat is3 voor een dag of slechts eenige uren1 terwijl de reizigers zich daar ophouden1 om uit te rusten en zich te verfrisschen1 of1 zoo als het oorspronkelijke mede kan beteekenen3 tenzij door eenige inwoners1 daar eenige dier oude steden en woonplaatsen zeer vervallen en andere schaars bewoond zijn4 #aeif ,daar niemand werd overgelaten om daarvan na hen te genieten4 #aeig ,zie ,hoofdstuk ,x1 vers #bi4 #aeih ,letterlijk3 ,de rekenschap daarvan zal duister voor hen wezen2 want de verwarring1 waaraan zij dan onderhevig zijn1 zal hen verstompt en ongeschikt maken om antwoord te geven4 #aeii ,zijnde de profeet1 die aan ieder volk zal zijn gezonden4 #afjj ,de uitleggers zeggen1 dat ,karoen de zoon van ,yeshar 7of ,izhar7 was1 de oom van ,mozes1 en maken hem tot denzelfden als den ,korah der schriften4 ,deze persoon wordt door hen voorgesteld1 als de schoonste der ,isralieten1 die hen zoozeer in rijkdom overtrof1 dat de rijkdom overtrof1 dat de rijkdommen van ,karoen tot een spreekwoord werden4 ,de ,mahomedanen verhalen1 dat hij een groot paleis bouwde met goud bedekt1 welks deuren van massief goud waren4 ,zij voegen er bij1 dat hij door zijne reusachtige rijkdommen zoo onbeschaamd werd1 dat hij een opstand tegen ,mozes beraamde4 ,sommigen beweren echter1 dat de aanleiding zijner weerspannigheid in zijne onwilligheid lag om aalmoezen te geven1 gelijk ,mozes had bevolen4 ,eens toen ,mozes tot het volk predikte en1 onder andere wetten welke hij openbaarde1 ook zeide1 dat overspeligen zouden worden gesteenigd1 vroeg ,karoen hem1 wat er zou gebeuren1 indien hij aan dezelfde misdaad werd schuldig bevonden8 ,mozes antwoordde1 dat hij dan dezelfde straf zou ondergaan4 ,daarop bracht ,karoen eene ontuchtige vrouw voor den dag1 welke hij gehuurd had om te zweren1 dat ,mozes haar had beslapen1 waarvan hij hem in het openbaar beschuldigde4 ,mozes bezwoer daarop de vrouw de waarheid te zeggen1 waardoor zij van haar voornemen terugkwam en beleed1 dat zij door ,karoen was omgekocht om hem valsch te beschuldigen4 ,daarop deed ,god aan ,mozes weten1 die zich bij hem over het gebeurde had beklaagd1 dat hij van de aarde zou vragen wat hem behaagde1 en dat die hem zou gehoorzamen1 waarop hij zeide3 ,o aarde6 verzwelg hem6 ,de aarde opende zich nu onmiddellijk onder ,karoen en zijne bondgenooten1 en verzwolg hen met zijn paleis en al zijne rijkdommen 7,abu'lfeda1 ,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 enz474 #afja ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk een getal personen van tien tot veertig4 ,sommigen beweren1 dat deze sleutels zeventig man vereischten4 ,abu'lfeda zegt dat men veertig muilezels gebruikte1 om die te vervoeren4 #afjb ,deze plaats komt overeen met ,luc4 ,,xvi 3 #i4 #afjc ,men zegt1 dat hij op een witten muilezel reed1 die met gouden tuig was versierd2 dat hij in purper was gekleed1 en door vier duizend wel gewapende en rijk gekleede mannen gevolgd werd4 #afjd ,sommigen zeggen1 dat dit vers aan ,mahomet werd geopenbaard1 toen hij op zijne vlucht van ,mekka naar ,medina te ,johfa aankwam1 ten einde hem gerust te stellen en zijne klachten te stillen4 #afje ,in vers #dj wordt van dit insect melding gemaakt4 #afjf ,sommigen beweren1 dat de verzen #a-aj te ,medina werden geopenbaard en het overige gedeelte van het ,hoofdstuk te ,mekka2 anderen weder gelooven het tegenovergestelde4 #afjg ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #a1 noot4 #afjh ,deze plaats gispt het ongeduld van sommige der volgelingen van den profeet1 veroorzaakt door de ongemakken1 welke zij doorstonden in de verdediging van hunnen godsdienst en de verliezen die zij van de ongeloovigen leden1 door hun aan te toonen1 dat zulke rampen noodzakelijk waren om den oprechten persoon van den huichelaar1 den standvastige van den twijfelende te onderscheiden4 ,sommigen veronderstellen1 dat deze plaats werd veroorzaakt door den dood van ,mahja1 den slaaf van ,omar1 welke in den slag van ,bedr door een pijl gedood1 en door zijne vrouw en nabestaanden diep betreurd werd 7,al ,beidwi74 #afji ,zijnde3 de schuld aan de verleiding van anderen1 die gevoegd zal worden bij de schuld hunner eigene weerspannigheid1 zonder de schuld dergenen te verminderen1 die door hen zijn verleid4 #afaj ,dit is waar1 indien men het geheele leven van ,noach rekent2 en volgens het beweren van ,abu'lfeda1 werd hij in zijn tweehonderdvijftigste jaar gezonden om te prediken en leefde hij in het geheel negenhonderdvijftig jaren3 de tekst schijnt echter alleen te spreken van de jaren1 welke hij doorbracht met vr den zondvloed te prediken1 daar de uitleggers veronderstellen1 dat hij veel langer heeft geleefd4 ,sommigen zeggen1 dat de geheele lengte van zijn leven duizend en vijftig jaren was2 dat hem op veertigjarigen ouderdom zijne zending werd opgedragen1 en dat hij zestig jaren na den zondvloed leefde 7,al ,beidwi1 ,al ,zamakshari74 ,anderen geven verschillende getallen op1 en n vooral beweert1 dat ,noach bijna zestienhonderd jaren leefde 7,caab1 op ,yahya74 ,al ,beidwi zegt1 dat deze omstandigheid werd vermeld1 om ,mahomet te verzekeren dat ,god1 die ,noach zoovele jaren tegen weerspannigheid en de aanslagen der antidiluviaansche ongeloovigen had ondersteund1 niet zou nalaten1 hem tegen alle pogingen van de afgodendienende bewoners van ,mekka en hunne partijgangers te verdedigen4 #afaa ,de ark4 #afab ,zie ,psalm ,,cxxxix 3 #g1 enz4 #afac ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #ga4 #afad ,sommigen veronderstellen1 dat de bewoners van ,sodom de voorbijgangers plunderden en doodden2 anderen dat zij hunne lichamen misbruikten4 #afae ,daar hunne bijeenkomsten tooneelen van onkuischheid en ongebondenheid waren4 #afaf ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #gb4 #afag ,zie ibid1 vers #gg4 #afah ,zijnde het verhaal harer vernietiging1 door de gewone overlevering gemeld1 of wel hare bouwvallen1 of andere sporen van dit vonnis4 ,er wordt beweerd1 dat verscheidene der steenen die op deze steden uit den hemel nedervielen1 nog te zien zijn1 en dat de grond waar zij stonden1 verbrand en zwartachtig schijnt4 #afai ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #hi4 #afbj ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk een wind1 die het zand en de kleine steentjes voor zich uitdrijft1 en waarmede de storm1 of de regenbui van steenen1 schijnt te worden bedoeld1 die ,sodom en ,gomorrah vernielde4 #afba ,hetgeen het einde van ,ad en ,thamoed was4 #afbb ,zooals met ,karoen geschiedde4 #afbc ,zooals de ongeloovigen ten tijde van ,noach en ,pharao met zijn leger4 #afbd ,zijnde3 zonder hevige taal en drift4 ,dit vers wordt algemeen verondersteld1 door dat van het zwaard te zijn afgeschaft2 maar sommigen denken1 dat het alleen betrekking heeft op degenen1 die met de ,moslems in bondgenootschap zijn4 #afbe ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #eg4 #afbf ,dat is3 ,indien gij mij niet in de eene stad of op de eene plaats kunt aanbidden1 vlucht dan naar eene andere1 waar gij den waren godsdienst in zekerheid kunt belijden2 want de aarde is ruim genoeg1 en gij zult gemakkelijk toevluchtsoorden vinden4 ,men zegt dat ,mahomet heeft verklaard1 dat1 wie om de zaak van den godsdienst vlucht al zij het ook1 dat hij ne span aflegt1 het paradijs verdient1 en de makker van ,abraham en de zijnen zal wezen 7,al ,beidwi74 #afbg ,en weet dus wie een goed en wie een slecht gebruik zijner rijkdommen zal maken4 #afbh ,het oorspronkelijke woord is al ,rum1 waarmede hier de latere ,grieken1 of de onderdanen van het ,konstantinopelsche rijk worden bedoeld4 ,de ,arabieren geven echter denzelfden naam aan de ,romeinen en andere ,europeanen4 #afbi ,sommigen zonderen hiervan vers #ag uit4 #afcj ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #a1 noot4 #afca ,de vervulling van de profetie vervat in deze plaats1 die bij de ,mahomedanen zeer beroemd is1 wordt door hunne godgeleerden beschouwd als een overtuigend bewijs1 dat de ,koran werkelijk van den hemel nederkwam4 ,het zal daarom dan ook niet ondienstig zijn hierbij langer dan gewoonlijk stil te staan4 ,deze plaats wordt gezegd geopenbaard te zijn bij gelegenheid eener groote overwinning1 door de ,perzen op de ,grieken behaald4 ,toen het bericht daarvan te ,mekka aankwam werden de ongeloovigen uitermate overmoedig1 en begonnen ,mahomet en zijne volgelingen te mishandelen1 zich verbeeldende1 dat dit voordeel1 behaald door de ,perzen1 die1 gelijk zij zelven1 afgodendienaars waren1 en verondersteld werden geene schriften te bezitten1 op de ,christenen1 die1 evengoed als ,mahomet beweerden n ,god te aanbidden en goddelijke schriften te bezitten1 een begin was van hunne eigene1 toekomstige overwinningen op den profeet en zijne volgelingen4 ,om deze ijdele hoop te keer te gaan1 wordt hier in den tekst voorzegd1 dat1 hoe onwaarschijnlijk het ook moge zijn1 de kans in eenige jaren zou verkeeren en de overwonnen ,grieken op wonderdadige wijze over de ,perzen zouden zegepralen4 ,dat deze profetie juist vervuld werd1 vergeten de uitleggers niet te doen opmerken2 doch zij komen niet geheel overeen in de verhalen welke zij van hare vervulling geven1 daar het aantal jaren tusschen de twee voorvallen niet juist is uitgemaakt4 ,sommigen plaatsen de overwinning1 door de ,perzen behaald in het vijfde jaar voor de ,hedjira1 en hunne nederlaag door de ,grieken in het tweede jaar daarna1 toen de slag van ,bedr plaats had 7,jallalo'ddin1 enz47 ,anderen plaatsen het eerste wapenfeit in het derde of vierde jaar voor de hedjira en het laatste in het einde van het zesde of in het begin van het zevende jaar daarna1 toen de expeditie naar al ,hodabiah werd ondernomen 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi47 ,het tijdstip van de overwinning door de ,grieken behaald1 in het eerstgenoemde dezer verhalen opgegeven1 is in tegenspraak met eene geschiedenis1 welke door de uitleggers wordt verhaald van eene weddenschap door ,aboe ,bekr met ,obba ,ebn ,khalf aangegaan1 die zijne voorspelling bespottelijk maakte4 ,aboe ,bekr verwedde eerst tien jonge kameelen1 dat de ,perzen binnen drie jaren eene nederlaag zouden lijden4 ,toen hij nu ,mahomet verhaalde wat hij had gedaan1 zeide de profeet hem1 dat het woord bed1 waarvan in deze plaats wordt gebruik gemaakt1 geen bepaald getal jaren beteekent1 maar een zeker getal van drie tot negen 7eenigen veronderstellen dat het tiende jaar mede daaronder is begrepen71 en ried hem dus aan1 den tijd te verlengen1 en de weddenschap grooter te maken1 hetgeen hij dientengevolge aan ,obba voorstelde4 ,zij besloten daarop1 dat de bepaalde tijd negen jaren en de inzet der weddenschap honderd kameelen zou wezen4 ,alvorens deze tijd was verloopen1 stierf ,obba aan eene wonde1 welke hij te ,ohod had ontvangen1 in het derde jaar der hedjira 7,zie ,hoofdstuk ,,xxvi1 vers #bi1 in de noot74 ,maar toen de gebeurtenissen daarna toonden1 dat ,aboe ,bekr had gewonnen1 ontving hij de kameelen van de erfgenamen van ,obba en bracht die in zegepraal naar ,mahomet 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin enz474 ,de geschiedenis leert ons dat de overwinningen van ,khosroe ,parvis1 of den ,edelmoedigen 7#eij-fbh7 koning van ,perzi1 die een vreeselijken oorlog tegen het ,grieksche rijk onderhield1 om den dood van ,maurits1 zijn schoonvader te wreken1 die door ,phocas was gedood1 zeer groot waren en elkander in eene onafgebroken reeks van tweentwintig jaren opvolgden4 ,vooral in het jaar #fae na ,christus1 tegen het begin van het zesde jaar voor de hedjira1 maakten de ,perzen1 die in het voorafgaande jaar ,syri hadden verwonnen1 zich meester van ,palestina en namen ,jeruzalem in4 ,dit schijnt het groote voordeel te zijn op de ,grieken behaald1 als het best overeenkomende met de uitdrukkingen hier gebruikt1 en het meeste geschikt1 de ,arabieren door de nabijheid van het tooneel des voorvals te verontrusten4 ,op dien tijd was er bovendien zoo weinig waarschijnlijkheid1 dat de ,grieken in staat zouden wezen1 hunne verliezen te herwinnen1 en veel minder de ,perzen nadeel toe te brengen1 dat de wapenen der laatstgenoemden nog meer en aanzienlijker vorderingen maakten1 en zij eindelijk zelfs het beleg voor ,konstantinopel sloegen4 ,maar in het jaar #fbe waarin het vierde jaar van de hedjira begon1 omstreeks tien jaren na de inneming van ,jeruzalem behaalden de ,grieken1 toen dit het allerminst werd verwacht1 eene belangrijke overwinning op de ,perzen en dwongen hen1 niet alleen het grondgebied des rijks te verlaten1 door den krijg in hun eigen vaderland over te brengen1 maar dreven hen tot het uiterste punt en plunderden de groote stad al ,madayen4 ,heraclius mocht zich van toen af in eene aanhoudende reeks van voordeelen verblijden1 tot de aftreding en den dood van ,kosroe4 ,overigens verwijzen wij naar de historieschrijvers en chronologen4 7,zie ,asseman1 ,bibl4 ,orient4 t4 #c part #a1 p4 #daa enz4 en ,boulainy4 ,vie de ,moham1 p4 #ccc1 enz47 #afcb ,sommige uitleggers veronderstellen1 dat het hier bedoelde land1 ,arabi of wel dat der ,grieken is1 en plaatsen het tooneel van dit voorval op de grenzen van ,arabi en ,syri1 nabij ,bostra en ,adhradt 7,yahya1 ,al ,beidwi74 ,anderen gelooven dat hier het land van ,perzi wordt bedoeld1 en plaatsen het voorval in ,mesopotami1 op de grenzen van dat koninkrijk 7,mojahed op ,zamakhsh471 maar ,ebn ,abbas denkt met meer waarschijnlijkheid1 dat het ,palestina was4 #afcc ,om naar water en mineralen te graven en den grond te beploegen1 ten einde daarop te zaaien enz4 #afcd ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #bg4 #afce ,dat is3 als wij van hem spreken1 moeten wij gebruik maken van de edelste en heerlijkste uitdrukkingen1 welke wij slechts in staat zijn uit te denken4 #afcf ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #gg4 #afcg ,zijnde de onveranderlijke natuurwet1 waarop alles berust2 welke de mensch van nature geneigd is op te volgen1 en welke iedereen1 als het meest geschikt voor een redelijk wezen1 zou willen omhelzen4 #afch ,dat is3 hebben wij ooit1 hetzij1 door den mond van een of anderen profeet1 of door eene geschreven openbaring1 de aanbidding van meer dan n god bevolen of aangemoedigd4 #afci ,en zoeken ,gods gunst niet ten gepasten tijde door berouw te herwinnen4 #afdj ,of door omkooping4 ,het woord bevat alle afpersing of ongeoorloofde winst4 #afda ,zijnde3 ongeluk en openbare ramp1 zooals3 honger1 pest1 droogte1 schipbreuken enz41 of dwaalbegrippen1 of eene algememene verdorvenheid van zeden enz4 #afdb ,zijnde in de wereld of in hunne graven4 ,zie ,hoofdstuk ,,xxiii1 vers #aae4 #afdc ,dat is overeenkomstig zijne voorkennis en zijn besluit in de bewaarde tafels2 overeenkomstig hetgeen in den ,koran is gezegd1 waar de staat des doods door deze woorden is uitgedrukt 7,hoofdstuk ,,xxiii1 vers #ajb74 ,achter hen zal een hek 7of slagboom7 zijn1 tot den dag der opstanding 7,al ,beidwi74 #afdd ,dit ,hoofdstuk is aldus genoemd naar den persoon1 die in het #aa;e vers wordt vermeld4 #afde ,sommigen zonderen hiervan echter het #c;e vers uit1 en anderen de drie verzen #bf-bh4 #afdf ,zijnde ijdele en dwaze fabels4 ,men zegt1 dat deze plaats werd geopenbaard met het oog op al ,nodar ,ebn al ,hareth1 die1 den roman van ,rostam en ,isfandiyar uit ,perzi hebbende medegebracht1 tot welk land die beide helden behoorden1 dezen in de vergadering der ,koreshieten zong2 daarbij de macht en heerlijkheid der oude ,perzische koningin hoogelijk roemende1 en hunnen verhalen de voorkeur gevende1 boven die van ,ad en ,thamoed1 ,david en ,salomo en de overige1 welke in den ,koran worden medegedeeld4 ,sommigen zeggen1 dat al ,nodar zingende meisjes kocht en die aan degenen deed brengen1 welke neiging hadden ,moslems te worden1 ten einde hen door gezangen en verhalen van hunne bedoelingen af te brengen 7,al ,beidwi474 #afdg ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ae4 ,een geleerd schrijver 7,gol in ,append4 ad ,erpinii ,gram4 p4 #ahg7 zegt1 in zijne aanteekeningen op deze plaats1 dat het woord rawasiya1 hetgeen door de uitleggers in het algemeen als onbewegelijke bergen wordt wedergegeven1 7eigenlijk het ,hebreeuwsch woord m_/ekvnm_/mkvnyh zijnde7 grondslagen of basis beteekent4 ,genoemde schrijver is dientengevolge van oordeel1 dat de ,koran hier de plaats uit de ,psalmen heeft overgenomen1 luidende3 ,hij legde de grondslagen der aarde1 opdat die in eeuwigheid niet zou wankelen 7,psalm ,,civ 3 #e74 ,dit is het eenige bewijs niet1 dat men zou kunnen geven1 dat ,mahomedaansche godgeleerden niet altijd de beste vertolkers hunner schriften zijn4 #afdh ,de ,arabische schrijvers zeggen1 dat ,lokman de zoon was van ,bara1 de zoon of kleinzoon van een zuster of tante van ,job en dat hij eenige eeuwen1 tot den tijd van ,david leefde1 met wien hij in ,palestina verkeerde4 ,volgens de beschrijving welke zij van dezen persoon geven1 moet hij zeer misvormd zijn geweest4 ,zij zeggen namelijk1 dat hij een zwarte huid had 7vanwaar sommigen hem voor een ,ethiopir houden71 met dikke lippen en gespleten voeten4 ,daarentegen ontving hij van ,god wijsheid en welsprekendheid in een hoogen graad1 welke hem1 volgens sommigen1 in een visioen werden gegeven1 waarbij hij de wijsheid boven de gave der profetie verkoos1 welke hem beide werden aangeboden4 ,algemeen houden hem de ,mahomedanen daardoor niet voor een profeet maar alleen voor een wijs man4 ,wat zijn stand betreft1 zeggen zij1 dat hij een slaaf was1 maar dat hij zijne vrijheid bij de volgende gelegenheid verkreeg3 ,zijn meester gaf hem eens eene bittere meloen te eten1 en hij betoonde daarbij zooveel gehoorzaamheid dat hij de vrucht geheel opat1 waarop de meester zich zeer verwonderde en hem vroeg3 ,hoe hij zulk eene vrucht kon eten8 ,hij antwoordde daarop1 dat het geen wonder was1 dat hij eens eene bittere vrucht aannam uit dezelfde hand1 van welke hij zoovele gunsten had ontvangen4 7,al ,zamakhsh1 ,al ,beidwi1 enz4 ,zie d',herbel1 ,bibl4 ,orient1 p #eaf en ,marracc1 in ,alc4 p4 #edg74 ,de uitleggers vermelden verschillende snedige antwoorden1 die door ,lokman zouden zijn gegeven1 en welke1 gevoegd bij de boven vermelde omstandigheden1 zoo zeer overeenkomen met hetgeen ,maximus ,planudes van ,esopus heeft geschreven1 dat daarom1 en ook door de fabelen1 welke door de ,oosterlingen aan ,lokman worden toegeschreven1 de laatste algemeen is aangenomen de ,esopus der ,grieken te zijn geweest4 ,desniettegenstaande is ,sale van oordeel1 dat ,planudes een groot deel van zijn leven van ,esopus aan de overleveringen heeft ontleend1 welke hij in het ,oosten nopens ,lokman ontmoette1 daaruit afleidende1 dat zij n persoon vormden1 omdat zij beiden slaven waren en verondersteld worden1 de schrijvers te zijn van de fabelen1 welke onder hunne verschillende namen doorgaan1 en veel op elkander gelijken4 ,het is toch reeds voorlang door geleerden opgemerkt1 dat het grootste deel van dit verhaal van den monnik ,planuder1 een samengeflanste roman is1 welke door geen bewijs der oude schrijvers wordt gestaafd 7,zie vie d',esope par ,m4 de ,meziriac ,bayle1 ,dict4 ,historique1 ,art ,esope ,rem4 ,b474 #afdi ,de plaats vers #ac en #ad maken geen deel uit van den raad van ,lokman aan zijn zoon1 maar zijn er1 bij wijze van tusschenzin1 aan toegevoegd1 als zeer passend en geschikt om hier te worden herhaald1 ten einde het verfoeielijke der afgoderij aan te toonen4 ,die woorden zijn 7behalve eenige bijvoegingen7 in ,hoofdstuk ,,xxix1 vers #g te vinden en werden oorspronkelijk geopenbaard wegens ,saad ,ebn ,abi ,wakkas1 ,wiens moeder hem weder van den ,islam wilde terugbrengen4 #afej ,de persoon hier eigenlijk bedoeld1 was ,aboe ,bekr1 door wiens aanraden ,saad een ,moslem werd4 #afea ,de ,arabieren vergelijken namelijk eene luide en onaangename stem bij het balken van dat dier4 #afeb ,zijnde3 alle soorten van zegeningen1 die zoowel den geest als het lichaam betreffen4 #afec ,men zegt dat deze plaats werd geopenbaard ter beantwoording van de ,joden1 die volhielden1 dat alle kennis in de wet was bevat 7,al ,beidwi74 #afed ,daar ,god in staat is een millioen werelden voort te brengen door het enkele woord ,kun1 zijnde3 ,wees6 en de dooden allen te doen verrijzen door het enkele woord ,kum1 d4i4 ,rijst op6 #afee ,zijnde de duivel4 #afef ,op deze plaats worden vijf zaken opgeteld1 welke ,god alleen kent2 zijnde2 de tijd van den dag des oordeels1 de tijd van den regen1 of hetgeen zich in den schoot vormt1 tot het mannelijke of het vrouwelijke geslacht behoort1 enz41 wat morgen zal geschieden en waar iemand zal sterven4 ,dit noemen de ,arabieren1 overeenkomstig eene overlevering van hunnen profeet1 de vijf sleutels van verborgen kennis4 ,men zegt dat deze plaats door ,al ,hareth ,ebn ,amroe werd veroorzaakt1 die aan ,mahomet vragen van dien aard voorstelde4 ,omtrent de laatste bijzonderheden geeft ,al ,beidwi het volgende verhaal3 ,de engel des doods ging eens in een zichtbaren vorm ,salomo voorbij4 ,de engel zag iemand aan1 die bij hem zat1 waarop deze vroeg1 wie hij was4 ,salomo herkende hem als den engel des doods1 waarop de man zeide3 ,hij schijnt mij te verlangen2 beveel dus den wind mij van hier naar ,indi over te brengen4 ,toen dit volvoerd was zeide de engel tot ,salomo3 ,ik zag dien man zoo ernstig aan1 uit verwondering1 omdat mij bevolen was zijne ziel uit ,indi te halen1 en ik hem hier met u in ,palestina vond4 #afeg ,de titel is aan vers #ae ontleend1 waar gezegd wordt dat de geloovigen in aanbidding nedervallen4 #afeh ,zie ,hoofdstuk ,,xxviii1 vers #df4 #afei ,zie ,hoofdstuk ,,lxx1 vers #d1 noot4 ,sommige leggen de hier voorkomende plaats niet uit1 als had die betrekking op de opstanding1 maar veronderstellen1 dat de woorden hier het nemen en uitvoeren van ,gods besluiten beschrijven welke van den hemel op aarde worden nedergezonden en tot hem terugkeeren 7of opklimmen1 zooals het werkwoord eigenlijk beteekent71 nadat zij tot uitvoering zijn gebracht4 ,zij stellen deze voor1 als het ware met zijn voorkennis uitgevoerd in den tijd van n dag met ,god1 maar met den mensch in duizend jaren4 ,anderen denken dat deze tijdruimte de tijd is1 dien de engelen welke de goddelijke besluiten overvoeren en deze na hunne uitvoering terugbrengen1 noodig hebben om af te dalen en weder op te stijgen1 aangezien de afstand van den hemel tot de aarde eene reis van vijfhonderd jaren vordert1 terwijl anderen van meening zijn1 dat de engelen in eens de besluiten voor de volgende duizend jaren brengen1 na verloop waarvan zij terugkeeren om nieuwe bevelen af te halen enz4 7,al ,beidwi74 #affj ,zijnde3 zaad4 #affa ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #cd en ,hoofdstuk ,,xi1 vers #abj4 #affb ,zelfs niet een van de engelen1 die het naast bij ,gods troon komen1 noch een der profeten1 welke door hem zijn gezonden 7,al ,beidwi74 #affc ,de bewoners van ,mekka komen namelijk dikwijls voorbij de plaatsen1 waar de ,adieten1 ,thamoedieten1 ,midianieten1 ,sodomieten enz4 eens woonden4 #affd ,dat is op den dag des oordeels3 sommigen veronderstellen echter1 dat de hier bedoelde dag die van de overwinning te ,bedr is1 of wel die van de inneming van ,mekka1 waarbij verscheidene van hen1 die gebannen waren1 onmiddellijk werden gedood4 #affe ,een deel van dit ,hoofdstuk werd geopenbaard bij gelegenheid van den oorlog der gracht1 die in het vijfde jaar der hedjira voorviel1 toen ,medina gedurende meer dan twintig dagen door de verbonden strijdmachten van verschillende ,joodsche stammen en van de bewoners van ,mekka1 ,najd en ,tehama werd belegerd1 op de aanhitsing der ,joden van den stam van ,nadhir1 welke een jaar te voren door ,mahomet uit hunne woonplaatsen1 nabij ,medina1 waren verdreven geworden 7,zie ,abu'lfeda1 ,vit4 ,moh4 p4 #gc en ,gagnier1 ,vie de ,mohamm4 lib4 #d4 c4 l474 #afff ,men verhaalt dat ,aboe ,sofian1 ,acrema ,ebn ,abi ,jahl en ,abu'l ,a'war al ,salami eens een vriendschappelijk onderhoud met ,mahomet hadden1 waarbij ook ,abdallah ,ebn ,obba1 ,moatteb ,ebn ,kosheir en ,jadd ,ebn ,kais tegenwoordig waren1 waarin de eerstgenoemden den profeet voorstelden dat1 indien hij zou willen ophouden1 tegen de aanbidding van hunne goden te prediken en hij die als bemiddelaars zou willen erkennen1 zij hem en zijn ,heer geene verdere moeilijkheden zouden veroorzaken2 waarop deze woorden werden geopenbaard 7,al ,beidwi74 #affg ,deze plaats werd geopenbaard1 om twee gewoonten der oude ,arabieren af te schaffen4 ,de eerste daarvan was de wijze1 waarop zij zich van hunne vrouwen lieten scheiden1 als zij geene lust hadden1 haar uit hun huis te laten vertrekken of te laten huwen2 en dit deed de man1 door tot de vrouw te zeggen3 ,gij zijt mij voortaan als de rug mijner moeder1 na het uitspreken van welke woorden hij afstand van haar bed had gedaan en haar in alle opzichten als zijne moeder beschouwde4 ,zij werd dan tot al zijne nabestaanden zoo verwant1 als ware zij werkelijk zijne moeder4 ,de andere gewoonte bestond daarin1 dat zij hunne aangenomen zoons even zoo aan zich verwant beschouwden als hunne werkelijke zonen1 waardoor dezelfde hinderpalen tegen het huwelijk uit die veronderstelde betrekking voortvloeiden1 betreffende de verboden verbindingen1 gelijk dit met een echten zoon het geval is4 ,mahomet had eene bijzondere reden dit laatste af te schaffen1 daar hij de vrouw huwde1 welke van zijnen bevrijden slaaf ,zed was gescheiden1 die mede zijn aangenomen zoon was1 waarop wij later nader zullen terugkomen4 ,door de verklaring1 die tot inleiding van deze plaats strekt1 dat ,god1 geen mensch twee harten heeft gegeven1 wordt bedoeld1 dat een man niet dezelfde gehechtheid voor veronderstelde bloedverwanten1 en voor aangenomen kinderen kan hebben als voor degenen1 die dit werkelijk zijn4 ,men verhaalt dat de ,arabieren gewoon zijn1 van een voorzichtig en scherpzinnig mensch te zeggen1 dat hij twee harten heeft3 vanwaar zekere ,abn ,mamkr1 of1 zoo als anderen zeggen1 ,jemil ,ebn ,asad ,el ,fihri1 den bijnaam had van ,dhoe'lkalbein1 of de man met twee harten 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #affh ,door onwetendheid of vergissing1 of dat gij in den verleden tijd hebt gedwaald4 #affi ,hun niets bevelende dan wat in hun belang en voordeel was1 en meer bezorgd voor hun tegenwoordig en toekomstig geluk zijnde dan zij zelven2 waarom hij hun dierbaar moet wezen1 en hunne grootste liefde en hunnen grootsten eerbied verdient4 #afgj ,doch de geestelijke betrekking tusschen ,mahomet en zijn volk1 in de voorafgaande woorden verklaard1 levert geen hinderpaal op1 die hem had kunnen beletten1 zulke vrouwen tot de zijne te kiezen als hij geschikt achtte4 ,de uitleggers zijn echter van oordeel1 dat het hier verboden wordt eene zijner vrouwen te huwen4 #afga ,deze woorden1 die1 behalve het laatste gedeelte van het oordeel1 ook in het ,v,i,i,ie ,hoofdstuk voorkomen1 schaffen de wet nopens de erfenissen af1 welke in hetzelfde ,hoofdstuk is afgekondigd1 waardoor ,mohajerun en ,ansars elkanders erfgenamen werden1 met uitsluiting van hunne nadere verwanten1 die ongeloovigen waren 7,zie ,hoofdstuk ,,viii1 vers #gc47 #afgb ,zijnde3 ,in de bewaarde tafel of den ,koran1 of1 zooals anderen veronderstellen1 in den ,pentateuchus4 #afgc ,waardoor zij op zich namen1 hunne verschillende lastgevingen te volvoeren en beloofden den godsdienst te prediken1 welke hun door ,god was bevolen4 #afgd ,zijnde3 ,dat hij op den dag der opstanding aan de profeten zal vragen op welke wijze zij zijne verschillende lastgevingen hebben volvoerd1 en hoe zij door hun volk werden ontvangen2 of1 hetgeen de woorden mede kunnen beteekenen1 dat hij hen1 die in hem geloofden1 nopens hun geloof onderzoeken en hen dienovereenkomstig beloonen zal4 #afge ,dit waren de strijdkrachten van de ,koreshieten en den stam van ,ghatfan1 die1 verbonden met de ,joden van al ,nadhir en ,koreidha1 ten getale van twaalf duizend man1 ,medina belegerden1 in de expeditie welke de oorlog van de gracht is genaamd4 #afgf ,op de nadering des vijands beval ,mahomet naar den raad van ,salman1 den ,perzir1 dat er eene diepe gracht of retranchement rondom ,medina zou worden gegraven1 tot meerdere zekerheid der stad1 terwijl hij met drie duizend man uittrok1 om die te verdedigen4 ,aan beide zijden bleef men bijna eene maand in de kampen1 zonder eenige andere vijandelijkheid te plegen1 dan het afschieten van pijlen en het slingeren van steenen1 tot ,god in een winternacht een doordringend kouden ,oostenwind zond1 die de ledematen der verbondenen verstijfde1 hun het stof in het aangezicht joeg1 hunne vuren uitbluschte1 hunne tenten omwierp en hunne paarden in wanorde bracht1 terwijl de engelen op denzelfden tijd ,allah-acbar rondom hun kamp uitriepen1 waarop ,toleiha ,ebn ,khowailed1 de ,asadiet1 overluid zeide3 ,mahomet wil u met toovenarijen aan vallen1 zorgt dus door de vlucht voor uwe veiligheid4 ,dientengevolge braken eerst de ,koreshieten en daarna de ,chatfanieten het beleg op1 en keerden naar huis4 ,men verhaalt dat ,mahomet1 op het hooren van het aftrekken zijner vijanden1 zeide3 ,ik heb door den oostenwind eene overwinning behaald1 en ,ad is door den westenwind omgekomen 7,al ,beidwi1 ,abu'lf1 ,vit4 ,moh4 p4 #gg enz47 #afgg ,zijnde ,aws ,ebn ,keidhi en zijne aanhangers4 #afgh ,dit was de oude en eigenlijke naam van ,medina1 of van het grondgebied waarop die plaats stond4 ,sommigen meenen dat die stad aldus werd genaamd naar haren stichter ,yathreb1 den zoon van ,kabiya1 den zoon van ,mahlayel1 den zoon van ,aram1 den zoon van ,sem1 den zoon van ,noach4 ,anderen verhalen echter dat die stad door de ,amalekieten werd gebouwd 7,ahmed ,ebn ,yoesof74 #afgi ,namelijk in de stad1 of3 in hunne afvalligheid en weerspannigheid1 daar de ,moslems zeker ten laatste zullen slagen4 #afhj ,hetzij door in kleinen getale tot het leger op te komen1 of door slechts korten tijd bij hen te blijven en daarna met eene gewaande verontschuldiging terug te keeren2 of door zich ziek te houden1 wanneer de tijd tot handelen gekomen was4 #afha ,door spaarzaam te zijn in hunnen bijstand1 hetzij wat hunnen persoon of wat hunne beurs betreft1 of begeerig naar den buit zijnde4 #afhb ,om daardoor afwezig en niet verplicht te zijn ten strijde te trekken4 #afhc ,namelijk3 dat wij niet moesten verwachten het paradijs binnen te gaan zonder aan sommige beproevingen en moeielijkheden onderworpen te zijn geweest1 zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bji1 ,,iii1 vers #adg1 ,,xxix1 vers #a enz4 ,er is eene overlevering1 dat ,mahomet werkelijk deze expeditie der verbondenen en den uitslag daarvan eenigen tijd te voren voorspelde4 7,al ,beidwi74 #afhd ,door den profeet standvastig bij te staan en den vijanden van den waren godsdienst dapper het hoofd te bieden1 overeenkomstig hunne verbintenis4 #afhe ,of1 zooals de woorden mede kunnen worden vertaald3 hebben hunne gelofte vervuld1 of hunne schuld aan de natuur betaald1 door als martelaren in den slag te vallen1 evenals ,hamza1 ,mahomets oom1 ,marab ,ebn ,omair en ,ans ,ebn ,al ,nadr 7,al ,beidwi71 die in den slag van ,ohod werden gedood4 ,de martelaren in den oorlog der gracht1 bedroegen zes1 daaronder begrepen ,saad ,eba ,moadh1 die omstreeks eene maand daarna aan zijne wonde overleed 7,abu'lf4 ,vit4 ,moh4 p4 #gi74 #afhf ,zooals ,othman en ,telha 7,al beidwi74 #afhg ,dit waren de lieden van den stam van ,koreidha1 die1 hoewel zij met ,mahomet een verbond hadden gesloten1 op de onophoudelijke aansporingen van ,caab ,ebn ,asad1 een voornaam man onder hen1 in dezen oorlog van de gracht1 op verraderlijke wijze tot zijne vijanden overliepen en daarvoor gestreng werden gestraft4 ,den volgenden ochtend namelijk1 nadat de verbonden strijdkrachten hunne legers hadden opgebroken1 keerde ,mahomet met zijne manschappen naar ,medina terug en legden zij hunne wapenen neder1 waarop zij zich na de door hen uitgestane vermoeienis verkwikten4 ,gabril kwam daarop tot den profeet en vroeg hem1 waarom hij zijn volk had toegestaan de wapenen neder te leggen1 terwijl de engelen de hunne nog niet hadden afgelegd4 ,hij beval hem onmiddellijk tegen de ,koradhieten op te trekken1 hem verzekerende1 dat hij zelf den weg zou banen1 ,mahomet gehoorzaamde het goddelijke bevel en liet in het openbaar afkondigen1 dat iedereen dien namiddag zou bidden om de overwinning op de zonen van ,koreidha4 ,hij trok daarop onmiddellijk tot de expeditie op1 en toen hij de forteres der ,koradhieten had bereikt1 belegerde hij hen gedurende vijfentwintig dagen4 ,na verloop van dien tijd1 capituleerde het volk1 daar zij in groote verwarring en ellende verkeerden2 en zich niet aan de genade van ,mahomet durvende vertrouwen1 gaven zij zich eindelijk aan de edelmoedigheid van ,saad ,ebn ,moadh over 7,zie ,hoofdstuk ,,viii1 vers #ci7 hopende dat hij1 die een vorst was van den stam van ,aws--hunne oude vrienden en bondgenooten--eenig mededoogen met hen zouden hebben2 maar zij werden bedrogen2 want ,saad1 ten hoogste verbolgen omdat zij het verbond hadden geschonden1 had ,god gebeden1 dat hij hem niet zou laten sterven aan de wonde welke hij in de gracht had ontvangen1 zonder dat hij wraak op de ,koradhieten had zien uitoefenen2 weshalve hij bepaalde1 dat de mannen met het zwaard gedood1 de vrouwen en kinderen in slavernij gevoerd en hunne goederen onder de ,moslems verdeeld zouden worden4 ,zoodra ,mahomet deze uitspraak hoorde1 riep hij uit1 dat ,saad het vonnis van ,god had uitgesproken1 en dientengevolge werd die straf uitgevoerd4 ,het getal der gedoode mannen beliep zeshonderd1 of1 zooals anderen zeggen1 zevenhonderd of daaromtrent1 waaronder zich ,hoyai ,ebn ,akhtab1 een groote vijand van ,mahomet1 en ,caab ,ebn ,asad bevond1 die de hoofdoorzaak van het opstaan van hunnen stam waren geweest1 ,saad wiens wonde reeds gesloten was1 doch weder openging1 stierf korten tijd daarna 7,al ,beidwi1 ,abu'lf4 ,vit4 ,moh4 p4 #gg enz4 ,zie voorts ,gagnier4 ,vie de ,moh4 liv4 #d1 c4 #c47 #afhh ,waardoor sommigen veronderstellen1 dat hier ,perzi en ,griekenland worden bedoeld2 anderen ,khaibar1 en weder anderen1 al het land dat tot den dag des oordeels door de ,moslems mocht worden veroverd 7,al ,beidwi74 #afhi ,deze plaats werd geopenbaard1 omdat dat de vrouwen van ,mahomet hem om rijkere kleederen en eene buitengewone toelage voor hare verteringen hadden gevraagd4 ,zoodra hij dit verzoek ontving1 gaf hij haar de vrije keuze1 hetzij om bij hem te blijven of van hem gescheiden te worden4 ,hij begon met ,asha1 die ,god en zijn apostel koos waarop de overige haar voorbeeld volgden4 ,de profeet bedankte haar alle1 en vers #eb van dit ,hoofdstuk werd geopenbaard4 ,vanhier is door sommigen de gevolgtrekking gemaakt1 dat de vrouw welke men de vrije keuze had gelaten1 en die verkoos bij haren man te blijven1 niet zou worden1 gescheiden4 ,anderen zijn echter van eene tegenovergestelde meening 7,al ,beidwi74 #afij ,want de misdaad 7overspel7 zou grooter en onvergefelijk voor haar zijn1 om de hoogere plaats welke zij innemen1 en de genade die zij van ,god hebben ontvangen4 ,vandaar komt ook het bevel1 dat de straf van een vrij persoon het dubbele van die van een slaaf zal wezen 7zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #cj71 en dat profeten strenger om hunne fouten berispt worden dan andere menschen 7,al ,beidwi74 #afia ,zijnde eens voor hare gehoorzaamheid1 en daarna nog eens voor hare huwelijkstrouw jegens den profeet1 en lofwaardig gedrag omtrent hem4 #afib ,dat is3 de oude tijd van afgodendienst4 ,sommigen veronderstellen1 dat hier de tijden voor den zondvloed of den tijd van ,abraham bedoeld wordt1 toen de vrouwen zich met al hare sieraden opschikten1 en dan op straat gingen om zich aan de mannen te vertoonen 7,al ,beidwi74 #afic ,zijnde ,zed ,ebn ,haretha1 aan wien ,god reeds vroeger de genade schonk1 een ,moslem te worden4 #afid ,door hem zijne vrijheid te schenken en hem voor uwen zoon aan te nemen1 enz4 ,zed was van den stam van ,calb1 een tak der ,khodaeten afstammende van ,hamyar1 den zoon van ,saba4 ,hij werd in zijne kindsheid door eene bende vrijbuiters geroofd en door ,mahomet gekocht1 of1 zooals anderen zeggen1 door zijne vrouw ,khadidjah1 voor zij hem huwde4 ,toen ,haretha eenige jaren later hoorde waar zijn zoon was1 ondernam hij eene reis naar ,mekka1 en bood een aanzienlijken prijs als losgeld1 waarop ,mahomet zeide3 ,laat ,zed hier komen1 en indien hij verkiest met u te gaan1 kunt gij hem zonder losgeld nemen2 maar indien hij bij mij wil blijven1 waarom zou ik hem dan niet behouden8 ,zed kwam en verklaarde1 dat hij bij zijn meester wilde blijven1 die hem als zijn eenigen zoon behandelde4 ,nauwelijks had ,mahomet dit gehoord1 of hij nam ,zed bij de hand en leidde hem naar den zwarten steen van den ,caaba1 waar hij hem in het openbaar als zijn zoon aannam1 en hem tot zijn erfgenaam maakte1 waarin de vader toestemde en zeer voldaan naar huis terugkeerde4 ,van dien tijd werd ,zed de zoon van ,mahomet genoemd1 tot de openbaring van den ,islam1 7,al ,jannabi zie ,gagnier ,vie de ,moh4 liv4 ,v4 #d1 c1 #c474 ,later deed ,mahomet hem eene vrouw huwen ,zeneb 7of ,zenobia7 genaamd4 ,eenige jaren daarna ging ,mahomet tot ,zed4 ,hij vond hem niet en zag alleen zijne vrouw1 wier schoonheid hem zoozeer trof1 dat hij uitriep3 ,geloofd zij ,god1 die de harten der menschen naar zijn welbehagen keert6 ,toen ,zed weder te huis kwam berichtte zijne vrouw hem het bezoek van ,mahomet1 zonder de zeer beteekenisvolle kreet van den profeet te vergeten4 ,zed begreep dat hij zijne vrouw aan zijn weldoener moest opofferen1 en haastte zich diententengevolge haar te verstooten4 ,mahomet trachtte echter1 hetzij oprecht1 hetzij slechts schijnbaar en uit vrees voor schandaal1 ,zed van dit voornemen af te brengen4 ,daarop verscheen vers #cg1 dat den hartstocht van den profeet wettigt1 en hetgeen hem en de geloovigen veroorlooft1 de vrouwen te huwen1 welke door hunne aangenomene zonen zijn verstooten4 ,hij huwde haar in het laatste gedeelte van het #e;e jaar der hedjira 7,al ,beidwi1 ,al ,jannabi enz47 ,de muzelmannen doen opmerken1 dat ,zed de enige der tijdgenooten van ,mahomet is1 die in den ,koran wordt genoemd4 ,men dient echter ,aboe ,lahab niet te vergeten1 die in ,hoofdstuk ,,cxi wordt genoemd4 #afie ,daar deze gewaande betrekking1 zooals reeds werd opgemaakt bij de oude ,arabieren een hinderpaal opleverde voor het huwelijk binnen de verboden graden van bloedverwantschap gelijk wij reeds in de noot van vers #cg hierboven hebben doen opmerken op dezelfde wijze1 alsof die bloedverwantschap werkelijk bestond4 ,daardoor veroorzaakte het huwelijk van ,mahomet en ,zeneb1 de vrouw van zijn aangenomen zoon1 een groot schandaal onder zijne volgelingen1 dat nog vermeerderd werd door de ijveraars en ook door de ,joden1 die van zulke huwelijken afschuw hadden2 maar de gewoonte wordt hier onredelijk verklaard en voor het vervolg afgeschaft4 #afif ,de ,mahomedanen beschouwen ,mahomet als het zegel der profeten4 ,khatem ,elnabiin4 ,zij zeggen1 dat hij kwam om de zending te bevestigen van hen1 die hem waren voorafgegaan1 en dat hij geen opvolger heeft gehad 7,savary74 #afig ,dat is3 gij zijt niet verplicht haar eenigen tijd te behouden voor gij haar ontslaat1 zooals het geval is met haar met welke het huwelijk is voltrokken4 7,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bca74 #afih ,zijnde3 ,indien haar geen bruidschat 7of weduwgeld7 is toegezegd2 want indien haar een bruidschat is toegezegd1 is de man1 overeenkomstig de ,sonna1 verplicht1 de vrouw de helft van den toegezegden bruidschat en een geschenk daarenboven te geven 7,al ,beidwi1 ,al ,jannabi1 enz474 ,dit wordt thans nog opgevat als van zulke vrouwen1 met welke het huwelijk niet is voltrokken4 #afii ,het wordt daarom gezegd1 dat de vrouwelijke slaven die hij mocht koopen1 niet in deze vergunning zijn begrepen4 #agjj ,zonder een bruidschat te vragen4 ,overeenkomstig eene overlevering van ,ebn ,abbas1 huwde de profeet echter geene vrouw zonder haar een bruidschat toe te kennen4 ,de uitleggers zijn het niet eens omtrent de vrouw1 welke in het bijzonder op deze plaats wordt bedoeld4 #agja ,want geen ,moslem kan wettelijk meer dan vier vrouwen huwen1 hetzij het vrije vrouwen of slavinnen mochten wezen1 terwijl ,mahomet1 door de voorafgaande woorden1 vrijheid verkreeg1 zooveel te nemen als hij verkoos1 doch met sommige beperkingen4 #agjb ,door deze plaats werden nog eenige andere voorrechten aan ,mahomet toegekend2 want andere mannen zijn verplicht zich gelijkelijk omtrent hunne vrouwen te gedragen 7,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #c enz47 voor het geval dat zij meer dan eene bezitten1 vooral wat de plichten van het huwelijksbed betreft1 waartoe ieder op hare beurt werd geroepen en welk recht reeds in de vroegste eeuwen werd erkend 7zie ,gen4 ,,xxx 3 #ad enz474 ,ook konden zij eene vrouw1 welke zij ten derden male van zich had laten scheiden niet weder terug nemen1 dan nadat zij weder met een ander getrouwd en van dezen gescheiden was 7zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bcj74 ,daarentegen was den profeet volkomen vrijheid gelaten1 zoowel in dit als in andere opzichten1 met haar te handelen als hij geschikt mocht oordeelen4 #agjc ,de uitleggers verschillen nopens de juiste meening dezer woorden4 ,sommigen gelooven1 dat het daardoor aan ,mahomet werd verboden1 meer vrouwen dan negen te nemen1 welk getal hij toen bezat1 en hetgeen verondersteld wordt zijne grens te zijn geweest1 daar anderen er slechts vier bezaten4 ,sommigen zeggen1 dat hij na dit verbod1 geene vrouwen in de plaats mocht nemen van haar1 welke hij door den dood of door echtscheiding verloor4 ,anderen weder zijn van meening1 dat het hem van dien tijd alleen werd verbonden een andere vrouw te huwen1 dan eene der vier soorten in de voorafgaande plaats 7v4 #di74 vermeld4 ,nog anderen 7gelijk ,abu'l ,kasem ,hebatallah enz47 gelooven1 dat dit vers is afgeschaft door de twee voorafgaande verzen of een daarvan1 als voor deze geopenbaard1 doch eerst na deze voorgelezen 7,al ,zamakshari1 ,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin enz474 #agjd ,dat is3 laat er eene gordijn tusschen u opgehangen zijn1 of laat haar gesluierd wezen1 terwijl gij met haar spreekt4 ,het doel van het eerste voorschrift was1 om zich te vrijwaren van de onbeschaamdheid van lastige bezoekers2 het doel van het tweede was1 om eene te gemeenzame betrekking of vertrouwelijkheid tusschen zijne vrouwen en zijne volgelingen te voorkomen1 werd1 naar men zegt1 in het leven geroepen1 door dat de hand van een zijner volgelingen bij toeval die van ,asha aanraakte1 hetgeen den profeet eenigszins verstoorde 7,al ,beidwi74 #agje ,zijnde f haar1 van welke hij zich gedurende zijn leven zal laten scheiden1 f na zijn dood zijne weduwen4 ,dit is een ander voorrecht den profeeet bijzonder eigen4 #agjf ,zie ,hoofdstuk ,,xxiv1 vers #ca4 #agjg ,deze woorden zijn tot de vrouwen van den profeet gericht4 #agjh ,vanhier vermelden de ,mahomedanen zelden zijn naam1 zonder er bij te voegen3 ,op wien ,gods zegen zij en vrede1 of dergelijke woorden4 #agji ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk groote doeken1 gewoonlijk van wit linnen1 waarmede de vrouwen in het ,oosten1 als zij uitgaan1 zich van het hoofd tot de voeten bedekken4 #agaj ,de uitleggers komen niet overeen welke deze lastering geweest zij4 ,sommigen zeggen1 dat ,mozes gewoon was zich afzonderlijk te wasschen1 weshalve eenige slechtgezinden uitstrooiden1 dat hij eene breuk had 7of1 zeggen anderen1 dat hij melaatsch of een hermaphrodiet was71 en daarom het schuwde1 zich met hen te wasschen4 ,maar ,god zuiverde hem van deze lastering1 door den steen1 waarop hij zijne kleederen had nedergelegd1 met dezen naar het kamp te doen loopen1 waar ,mozes die naakt volgde4 ,op deze wijze zagen de ,isralieten de volkomen valschheid van het gerucht4 ,anderen veronderstellen1 dat hier de beschuldiging van ,karoen tegen ,mozes wordt bedoeld4 7,hoofdstuk ,,xxviii1 vers #gf71 of wel de verdenking van ,arons moord1 die op ,mozes werd geworpen1 omdat hij bij hem was toen hij op den berg ,hor stierf4 ,hij werd echter omtrent dit laatste gerechtvaardigd1 doordat de engelen het lijk brachten en het openbaar tentoonstelden1 of1 zooals sommigen zeggen1 door de verklaring van ,aron zelven1 die tot dat doel ten leven werd opgewekt 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #agaa ,sommige afschriften hebben abda in plaats van inda1 tengevolge waarvan deze woorden zouden moeten vertolkt worden3 ,en hij was een doorluchtig dienaar van ,god4 #agab ,door geloof wordt hier verstaan2 geheele gehoorzaamheid aan ,gods wet1 die voorgesteld wordt als van zooveel belang 7want eeuwige gelukzaligheid of ellende hangt geheel van hare nakoming of verwaarloozing af71 en als zoo moeielijk in hare nakoming1 dat1 indien ,god hetzelfde op die voorwaarden aan de grootere deelen van de schepping zou voorstellen en zij verstand genoeg bezaten om het symbool te begrijpen1 zij het zouden weigeren en geen plicht op zich zouden durven nemen1 waarvan het niet vervullen door een zoo verschrikkelijken uitslag wordt gevolgd4 ,er wordt gezegd1 dat de mensch het toch ondernam1 niettegenstaande zijne zwakheid1 en de gebreken hem van nature eigen4 ,sommigen beweren1 dat dit voorstel niet hypothetisch is1 maar werkelijk aan de hemelen1 de aarde en de bergen werd gedaan1 welke bij hunne eerste schepping met rede waren begaafd1 en dat ,god hun zeide1 dat hij eene wet had gemaakt en het paradijs had geschapen ter belooning van hen1 die daaraan gehoorzaamden1 en de hel tot straf van den ongehoorzame1 waarop zij antwoordden1 dat zij er mede tevreden waren1 genoodzaakt te worden1 de diensten te vervullen1 waarvoor zij werden geschapen1 maar dat zij niet zouden willen ondernemen de goddelijke wet op die voorwaarden te vervullen1 en dus noch belooning noch straf verlangden4 ,de verhalers van deze vertelling voegen er bij1 dat1 toen ,adam werd geschapen1 hem hetzelfde aanbod werd gedaan en hij het aannam 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,de uitleggers geven echter andere uitleggingen van deze plaats4 #agac ,onrechtvaardig omtrent zich zelven1 door het niet vervullen zijner verbintenissen en het gehoorzamen der wet1 welke hij had aangenomen2 en dwaas1 daar het gevolg zijner ongehoorzaamheid en achteloosheid niet te overwegen is4 #agad ,van het volk van ,saba wordt melding gemaakt in het #ad;e vers4 #agae ,zooals3 de regen1 verborgen schatten1 dooden1 enz4 #agaf ,zooals3 dieren1 planten1 metalen1 bronwater1 enz4 #agag ,zooals3 de engelen1 de schriften1 ,gods besluiten1 regen1 bliksem en donder1 enz4 #agah ,zooals3 de engelen1 daden van menschen1 dampen1 rook enz4 7,al ,beidwi74 #agai ,zie ,hoofdstuk ,,xxi4 vers #gi4 #agbj ,zie ibid4 vers #hj4 #agba ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #ha4 #agbb ,zij zeggen dat deze fontein te ,yaman was en drie dagen in de maand vloeide 7,al ,beidwi ,jallalo'ddin74 #agbc ,sommigen veronderstellen dat dit beelden van de engelen en profeten waren1 en dat het maken daarvan toen niet was verboden2 en anderen1 dat het niet zulke beelden waren1 welke door de wet werden verboden4 ,sommigen zeggen1 dat deze geesten hem twee leeuwen maakten1 die aan den voet van zijn troon1 en twee arenden die daar boven werden geplaatst1 en dat als hij den troon beklom1 de leeuwen hunne klauwen uitstrekten1 en dat1 wanneer hij nederzat1 de arenden hem met hunne vleugels overschaduwden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #agbd ,zijnde zoo reusachtig groot1 dat een duizendtal menschen te gelijk uit ieder daarvan zou hebben kunnen eten4 #agbe ,deze ketels zeggen zij1 waren uit de bergen van ,yaman gehouwen en zoo reusachtig1 dat zij niet vervoerd konden worden1 en het volk met een aantal treden daarnaar opklom 7,jallalo'ddin74 #agbf ,ten einde deze plaats te verklaren1 verhalen de uitleggers1 dat ,david1 die de grondslagen van den tempel van ,jeruzalem had gelegd1 welke in plaats van den tabernakel van ,mozes zou worden opgericht1 toen hij stierf1 de voltooiing daarvan aan zijn zoon ,salomo overliet1 die de geniussen bij dien arbeid gebruikte4 ,vr het gebouw geheel voleindigd was1 voelde ,salomo zijn einde naderen1 weshalve hij ,god bad1 dat zijn dood voor de geniussen mocht verborgen blijven1 tot zij den arbeid voleindigd zouden hebben4 ,god beval daarom1 dat ,salomo zou sterven1 als hij stond te bidden1 leunende op zijn staf1 die het lijk gedurende een vol jaar in dien stand hield4 ,de geniussen veronderstelden1 dat hij levend was1 en vervolgden hunnen arbeid gedurende dat tijdsverloop4 ,na het einde dier tijdruimte was de tempel voltooid1 en een worm1 die in den staf gekropen was1 doorknaagde dezen waardoor het lichaam op den grond viel en de dood des konings ontdekt werd 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,misschien dat deze fabel dat de tempel door geniussen en niet door menschen is gebouwd1 zijn oorsprong heeft genomen in hetgeen daarvan in de ,h4 ,schrift wordt vermeld2 namelijk dat het huis van steen werd gebouwd1 welke gereed gemaakt was1 vr die daarheen werd gebracht1 zoodat1 terwijl het werd gebouwd er noch hamer1 noch bijl1 noch eenig gereedschap in werd gehoord4 7,i ,koningen ,,vi 3 #g74 #agbg ,zijnde3 dat zij niet in slaafsche onderwerping aan het bevel van ,salomo gebleven1 noch met het werk van den tempel zouden zijn voortgegaan4 #agbh ,saba was de zoon van ,yashhab1 den zoon van ,yarab1 den zoon van ,khatan1 wiens nakomelingen in ,yaman woonden in de stad ,mareb1 ook ,saba genaamd1 en op omstreeks drie dagreizen van ,sanaa gelegen4 ,wie iets naders wil weten omtrent dit gedeelte van gelukkig ,arabi en de taal welke men er spreekt1 leze eene reeks artikelen van den ,heer ,fresnel1 voorkomende in het ,journal ,asiatique4 #agbi ,dat is3 twee streken lands1 waarvan de eene aan deze en de andere aan gene zijde hunner stad ligt1 welke met boomen beplant en tot tuinen gevormd zijn1 die zoo dicht aan elkander liggen1 dat iedere streek een doorloopende tuin scheen te wezen2 of het kan zijn1 dat ieder huis ter wederzijde een tuin had 7,al ,beidwi74 #agcj ,de uitleggers geven verschillende beteekenissen van het woord al ,arem op1 die schier niet der moeite waard zijn1 vermeld te worden4 ,de meest eigenlijke beteekenis is die van wallen of dammen1 ten einde het water te keeren of te bevatten1 en is hier gebruikt voor den verbazenden wal of het gebouw1 dat de uitgestrekte vergaarkom boven de stad ,saba vormde1 en dat1 wegens1 de groote goddeloosheid1 trotschheid en onbeschaamdheid der bewoners1 des nachts door een hevigen vloed werd doorgebroken1 en eene vreeselijke verwoesting aanrichtte4 ,al ,beidwi veronderstelt1 dat deze wal het werk der koningin ,balkis was1 en dat het bovengenoemde ongeval plaats had na ,chr4 geboorte4 ,hierin schijnt hij zich echter1 volgens de meening van ,sale1 te hebben bedrogen4 ,volgens de onderzoeking echter van de ,sacy1 zou men het in de tweede eeuw na ,chr4 kunnen plaatsen4 ,overigens verwijzen wij nog naar l',histoire des ,arabes van ,caussin de ,perceval #c vols1 #ahdi4 #agca ,een kleine heester1 die geene vruchten draagt1 en op zilte en onvruchtbare gronden wast 7,tamarix of ,tamariscus74 #agcb ,zijnde de steden van ,syri4 #agcc ,want de nabijwonende volkeren verwonderden zich terecht over de spoedige en onvoorziene omwenteling in de zaken van dit eens zoo bloeiende volk1 van waar het tot een spreekwoord is geworden1 als men eene geheele verstrooiing wil aanduiden1 dat zij verdwenen en verstrooid werden als ,saba 7,al ,beidwi4 ,zie ,gol4 note in ,alfrag41 p4 #hg74 #agcd ,hetzij zijne meening omtrent de ,sabbesten1 toen hij hen tot trotschheid en ondankbaarheid zag overhellen en hen hunne lusten zag bevredigen1 of wel de meening welke hij van alle menschen had bij den val van ,adam1 of bij diens schepping1 toen hij de engelen hoorde zeggen3 ,wilt gij iemand op de aarde plaatsen die kwaad bedrijven en bloed vergieten zal8 7,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bh en volgende verzen1 ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aj en volgende en ,hoofdstuk ,,xv1 vers #cc en volgende74 #agce ,die van de algemeene vernietiging werden gered4 #agcf ,zie ,hoofdstuk ,,xix1 vers #ij4 #agcg ,zijnde van de harten der tusschenpersonen en van hen1 voor wie ,god hun zal veroorloven tusschen beiden te treden1 door het verlof dat hij hun dan zal verleenen2 want geen engel of profeet zal op den jongsten dag zonder het goddelijk verlof mogen spreken4 #agch ,het woord hier in het oorspronkelijke gebruikt1 is elfettah1 eigenlijk1 die alles opent1 alle moeielijkheden oplost en alle verschillen vereffent4 #agci ,men zegt dat den ongeloovigen bewoners van ,mekka1 toen zij de ,joden en ,christenen omtrent ,mahomets zending ondervroegen1 werd verzekerd1 dat deze n in het ,oude ,testament n in het ,evangelie als de profeet beschreven was1 die komen moest2 waarop zij angstig werden en de hier vermelde woorden uitten 7,al ,beidwi74 #agdj ,zie ,hoofdstuk ,,xiv1 vers #bd1 noot4 #agda ,zie ,hoofdstuk ,x1 vers #ee noot4 #agdb ,zijnde3 dat gij bedaard en oprechtelijk u1 in het aangezicht van ,god1 zonder hartstocht of vooroordeel1 bezig houdt1 over mij en mijne eischen na te denken en te oordeelen4 ,de reden waarom hun bevolen wordt1 hetzij alleen na te denken1 of op zijn hoogst1 twee aan twee is1 dat in het algemeen in grootere verzamelingen1 geraas1 hartstocht en vooroordeel heerschen1 waardoor de menschen niet die onbevangenheid van oordeel hebben1 welke zij in afzondering bezitten 7,al ,beidwi74 #agdc ,nadat ,mahomet in de voorafgaande woorden geantwoord heeft op de beschuldiging van uitzinnigheid of ijdele geestdrijverij1 tracht hij door deze zich te zuiveren van de verdenking1 eenig wereldlijk uitzicht of belang te beoogen1 verklarende1 dat hij geene betaling of ondersteuning van hen verlangt1 voor de uitvoering van zijnen last1 maar dat hij zijne vergelding alleen van ,god verwacht4 #agdd ,savary vertaalt dit3 ,behoudt uwe giften4 #agde ,zie ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #ei4 #agdf ,zijnde3 ,bij hunnen dood1 op den dag des oordeels1 of bij den slag van ,bedr 7,al ,beidwi74 #agdg ,dat is3 van de buitenzijde der aarde tot aan hare binnenzijde1 of van ,gods rechtbank tot het hellevuur of van de vlakte van ,bedr tot den put1 waarin de lijken der gedooden werden geworpen 7,al ,beidwi74 #agdh ,dat is3 als zij in de andere wereld zijn1 terwijl het geloof in deze wereld zal worden ontvangen4 #agdi ,beide woorden komen in het eerste vers voor3 ,zamakhshari zegt3 dat hij die het hoofdstuk der engelen zal lezen1 eens de acht poorten van het paradijs voor zich zal zien openen en binnen zal gaan1 door diegene1 welke hem zal behagen4 #agej ,dat is3 ,sommige engelen hebben een grooter en sommige een kleiner aantal vleugels1 overeenkomstig de verschillende bevelen welke zij uitvoeren2 daar de woorden niet zijn opgegeven om het bijzondere getal uit te drukken4 ,gabril wordt gezegd aan ,mahomet1 in den nacht dat deze zijne reis naar den hemel maakte1 met niet minder dan zes honderd vleugelen te zijn verschenen 7,al ,beidwi74 #agea ,zooals de ,koreshieten nopens ,mahomet deden4 #ageb ,zie ,hoofdstuk ,,xxii1 vers #e4 #agec ,het woord bahr1 zee1 wordt bij de ,arabieren niet alleen op de zoute wateren toegepast1 maar ook op groote stroomen1 zooals de ,nijl1 de ,tiger enz4 #aged ,zijnde de twee collectieve lichamen van zout en versch water4 ,zie ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #ee4 #agee ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ad4 #agef ,zooals paarlen en koraal4 #ageg ,deze plaats drukt het groote onderscheid uit1 tusschen een waar geloovige en een ongeloovige1 tusschen waarheid en waan en tusschen toekomstige belooning en straf4 #ageh ,zijnde3 zij die hardnekkig in hun ongeloof volharden1 en bij de dooden worden vergeleken4 #agei ,zooals de boeken aan ,abraham en aan de andere profeten voor ,mozes gegeven4 #agfj ,zijnde het ,oude ,testament1 of het ,evangelie4 #agfa ,dat is3 van verschillende soorten4 ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ac4 #agfb ,zijnde3 meer of minder krachtig van toon 7,al ,beidwi74 ,bij ,savary volgt3 de raaf is zwart4 #agfc ,door niet in praktijk te brengen1 wat hem in den ,koran is geleerd en bevolen4 #agfd ,dit is3 die het wel meent en zijn plicht voor het grootste gedeelte1 maar niet volkomen vervult4 #agfe ,mahomet4 #agff ,de beteekenis dezer letters ,ya4 ,sin1 is onbekend4 ,sommigen beweren echter1 op grond eener overlevering van ,ebn ,abbas1 dat zij hier staan1 in plaats van ,ya isan1 zijnde3 ,o mensch6 ,dit hoofdstuk1 wordt gezegd1 verscheidene andere titels te hebben1 welke het van ,mahomet zelven zou hebben ontvangen1 en vooral dien van het hart van den ,koran4 ,de ,mahomedanen lezen dit bij stervende personen1 en wel in hunne laatste oogenblikken 7,zie ,bobov4 ,de visit4 aegrot4 p4 #ag74 #agfg ,zijnde het vonnis der verdoemenis1 dat door ,god1 bij den val van ,adam1 tegen het meerendeel der geniussen en menschen1 werd uitgesproken 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ab3 hoofdstuk ,,xi1 vers #abj enz47 #agfh ,of halsbanden1 zooals die beschreven zijn in ,hoofdstuk ,,xiii vers #f4 #agfi ,men zegt dat toen de ,koreshieten1 tengevolge van een besluit dat zij hadden genomen1 een uitgezocht aantal mannen zonden1 om ,mahomets huis te bezetten en hem te dooden1 de profeet1 ,ali op zijn bed deed liggen om de moordenaars te misleiden1 naar buiten ging en eene handvol stof op hen wierp1 onder het herhalen der negen eerste verzen van dit ,hoofdstuk die hier eindigen4 ,zij werden daarop met blindheid geslagen1 zoodat zij hem niet konden zien4 #aggj ,zooals hun goed of slecht voorbeeld1 leer1 enz4 #agga ,om deze plaats te verklaren1 geven de uitleggers het volgende verhaal3 ,het volk van ,antiochi was uit afgodendienaars samengesteld1 weshalve ,jezus twee zijner leerlingen daarheen zond om er te prediken4 ,toen zij de stad naderden1 vonden zij ,habib1 bijgenaamd al ,najjar1 of de timmerman1 die schapen weidde en dien zij met hunne boodschap bekend maakten4 ,hij vroeg hun daarop1 welk bewijs zij voor hunne waarachtigheid hadden1 tengevolge waarvan zij verhaalden1 dat zij de zieken1 de blinden en de melaatschen konden genezen2 en om de waarheid te bewijzen van hetgeen zij zeiden1 legden zij hunne handen op een hem toebehoorend kind1 dat ziek was1 en gaven het onmiddellijk de gezondheid terug4 ,habib was door dit wonder overtuigd en geloofde1 waarna zij de stad binnentrokken en de vereering van den waren ,god predikten1 terwijl zij een groot aantal menschen van verschillende gebreken genazen4 ,eindelijk kwam de zaak echter ter oore van den vorst1 die bevel gaf hen gevangen te nemen1 daar zij getracht hadden het volk te misleiden4 ,toen ,jezus dit hoorde1 zond hij een ander zijner leerlingen1 die algemeen verondersteld wordt ,simon of ,petrus te zijn geweest1 en die1 naar ,antiochi komende en een ijverig afgodendienaar schijnende te zijn1 spoedig in de gunst der bewoners en van hunnen vorst wist te dringen1 en eindelijk de gelegenheid te baat nam1 zijn verlangen te kennen te geven1 dat de vorst bevel zou geven1 de beide personen1 die1 naar hij vernomen had1 wegens het verspreiden van nieuwe meeningen in de gevangenis waren geworpen1 voor hem te brengen om ondervraagd te worden1 welk verzoek werd toegestaan4 ,nadat ,petrus hen vooraf in het geheim had gewaarschuwd1 niet te doen blijken dat zij hem kenden1 vroeg hij hun1 wie hen had gezonden1 waarop zij antwoordden3 ,god1 die alle dingen heeft geschapen1 en geen metgezel heeft4 ,hij vroeg hun daarop om een overtuigend bewijs voor hunne zending1 waarop zij een blinden man het gezicht teruggaven1 en eenige andere wonderen verrichtten4 ,petrus scheen daarmede niet tevreden1 omdat volgens sommigen1 ook hij diezelfde wonderen kon verrichten1 maar hij verklaarde1 dat1 indien hun ,god hen in staat kon stellen de dooden op te wekken1 hij hen zou gelooven4 ,de apostelen namen deze voorwaarde aan1 waarop een jongeling werd gebracht1 die reeds sedert zeven dagen dood was en op hunne gebeden weder levend werd4 ,daarop verklaarde ,petrus zich overtuigd3 hij liep weg1 vernietigde de afgodsbeelden2 een groot aantal des volks volgde hem1 en omhelsde het ware geloof1 maar zij die niet geloofden1 werden verdelgd door den kreet van den engel ,gabril 7,al ,zamakshari1 ,al ,beidwi1 enz474 ,zie ,maracc4 in ,alc4 p4 #ehj4 #aggb ,zijnde3 ,indien u eenig overkomt1 zal dit het gevolg zijn van uw eigen weerspannigheid en ongeloof4 #aggc ,dit was ,habbib ,al ,najjar1 wiens martelaarschap hier wordt beschreven4 ,zijn graf is nog te zien nabij ,antiochi1 en wordt veel door de ,mahomedanen bezocht 7,zie ,schultens1 ,indic4 ,geogr4 ad calcem4 ,vitae ,saladini1 voce ,antiochia74 #aggd ,zie ,hoofdstuk ,,xxix1 vers #ah1 noot4 #agge ,dat is3 zij haast zich haren dagelijkschen loop af te leggen1 terwijl het ondergaan der zon op het ter ruste gaan van een reiziger gelijkt4 #aggf ,dit zijn achtentwintig constellatin1 door eene van welke de maan iederen nacht heengaat1 en welke van daar woningen of huizen van de maan genoemd worden4 #aggg ,savary vertaalt dit aldus3 ,wij hebben de phasen der maan aangewezen en het oogenblik waarop zij opgehangen schijnt als de trossen van den dadelboom4 ,hij voegt er tevens bij1 dat de dadelboom twee of drie groote trossen voortbrengt1 die van zijn top uitwassen en nederhangen4 ,sale zegt bij deze plaats3 ,want als een palmtak oud wordt1 krimpt hij1 en wordt gekronkeld en geel1 waardoor de verschijning van de nieuwe maan niet onaardig wordt voorgesteld4 #aggh ,sommigen veronderstellen1 dat hier de redding van ,noach en zijne makkers in de ark wordt bedoeld4 #aggi ,zooals kameelen1 die de landschepen zijn2 ook de lichtere schepen en booten4 #aghj ,de straf van deze wereld en van de volgende4 #agha ,toen de arme ,moslems aan de rijkere ,koreshieten aalmoezen vroegen1 zeiden zij1 dat1 indien ,god voor hen kon zorgen en het niet deed1 dit een bewijs was1 dat zij zijne gunst niet zoozeer verdienden als zij zelven2 terwijl nochtans ,god sommigen behoeftig doet zijn1 om de rijken te beproeven en hun gelegenheid te geven1 weldadigheid uit te oefenen4 #aghb ,zie de noten van ,hoofdstuk ,,xxxix4 #aghc ,want zij zullen gedurende de tijdruimte tusschen dit herhaalde trompetgeschal slapen en geene pijn gevoelen 7,jallalo'ddin74 #aghd ,dit is3 ,zij verdienen aldus te worden behandeld om hun ongeloof en hunne ongehoorzaamheid2 maar wij verdragen hen uit genade en verleenen hun uitstel4 #aghe ,dit strekt tot antwoord aan de ongeloovigen1 die beweerden1 dat de ,koran slechts een dichterlijk samenstelsel was4 #aghf ,zijnde3 ,zij die met verstand zijn begaafd2 daar de dommen en zorgeloozen met dooden gelijk staan4 #aghg ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #d1 noot4 #aghh ,de gewone wijze in het oosten om vuur te verkrijgen1 bestaat daarin1 dat men twee stukken hout tegen elkander strijkt1 waarvan een gewoonlijk is van den boom ,markh1 en het andere van dien1 ,affar genaamd4 ,daaruit komt het vuur voort1 hoewel het hout groen en vochtig is4 7,zie ,hyde de ,reb vet4 ,pers4 c4 #be p4 #ccc etc74 #aghi ,sommigen verstaan door deze woorden1 de zielen der menschen die zich in gehoorzaamheid aan ,gods wetten onderwerpen1 en zich wegspoeden van alle ongeloof en zonden1 of de zielen van hen1 die zich in slagorde stellen1 ten einde voor den waren godsdienst te strijden1 en hunne paarden aanzetten om op de ongeloovigen aan te vallen enz4 7,al ,beidwi74 #agij ,daar het oorspronkelijke woord in het meervoud staat1 wordt het verondersteld de verschillende punten van den gezichtseinder te teekenen1 van waar de zon in den loop van het jaar opstijgt1 en die driehonderd zestig in getal zijn 7gelijk aan het getal dagen van het oude1 burgerlijke jaar7 en hebbende evenveel overeenkomende punten1 waar zij gedurende die tijdruimte achtervolgens ondergaat 7,al ,beidwi1 ,yahya74 ,maracci veronderstelt1 zonder daarvoor eenigen grond aan te voeren1 dat deze uitlegging is gebouwd op de dwaling van onderscheiden werelden 7,marracc4 in ,alc4 p4 #ehi74 #agia ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #ah4 #agib ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #dg1 noot4 #agic ,dit moge den ,europeanen een zonderlinge vergelijking schijnen2 maar de oosterlingen denken1 dat niets zoozeer der kleur van eene fijne vrouwenhuid nabijkomt1 als die van een struisei1 als het geheel zuiver is gebleven4 #agid ,er is een doornachtige boom die zoo genaamd wordt en in ,tehama bloeit4 ,deze draagt vruchten op den amandel gelijkende1 maar zeer bitter4 ,daarom heeft men dezen naam aan den helschen boom gegeven4 #agie ,de ongeloovigen begrijpen namelijk niet1 hoe er een boom in de hel zou kunnen groeien1 waar zelfs de steenen als brandstof dienen4 #agif ,of van slangen1 afzichtelijk voor het oog4 ,het oorspronkelijke woord heeft beide beteekenissen4 #agig ,sommigen veronderstellen1 dat het bovenvermelde onthaal de verwelkoming der verdoemden zal wezen1 alvorens zij die plaats binnengaan2 en anderen1 dat hun van tijd tot tijd zal worden toegestaan uit de hel te komen1 om hunne brandende vloeistof te drinken4 #agih ,want ,noach en hij kwamen in de hoofdpunten overeen zoowel wat geloof1 als wat handelen betreft3 doch de tijdruimte tusschen hen beiden bedroeg niet minder dan #bfdj jaren 7,al ,beidwi74 #agii ,hij deed alsof hij dit uit den aanblik der hemelen kon opmaken2 daar het volk zeer tot het bijgeloof der sterrenwichelarij overhelde1 en gebruikte het tot zijne verontschuldiging1 dat hij afwezig zou zijn bij hun feest1 waartoe zij hem hadden uitgenoodigd4 #ahjj ,vreezende1 dat hij eene aanstekende ongesteldheid had 7,al ,beidwi74 #ahja ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #gj enz4 #ahjb ,zijnde3 werwaarts bij mij heeft bevolen4 #ahjc ,hij was toen dertien jaar oud 7,al ,beidwi74 #ahjd ,de uitleggers zeggen1 dat ,abraham het bevel1 om zijn zoon te offeren1 in een visioen ontving1 dat hij1 in den achtsten nacht van de maand ,dhoe'lhaja zag4 ,ten einde hem echter te verzekeren1 dat die niet van den duivel afkomstig was1 hetgeen hij geneigd was te gelooven1 werd hetzelfde visioen1 den volgenden nacht herhaald1 waardoor hij wist dat het van ,god kwam4 ,den volgenden nacht zag hij het ten derdenmale2 alsnu besloot hij er aan te gehoorzamen en zijn zoon te offeren4 ,vanhier denken sommigen dat de #h;e1 #i;e en #aj;e dagen van ,dhoelhaja1 ,yawin atterwiija1 yawm arafat1 yawm alnehr genoemd worden1 zijnde de dag van het visioen1 de dag der kennis1 en de dag der offerande4 ,het meest algemeene denkbeeld onder de ,mahomedanen is echter1 dat de zoon1 die ,abraham werd geofferd1 niet ,izak1 maar ,ismal was1 daar ,ismal op dat tijdstip zijn eenige zoon was2 want de belofte van ,izaks geboorte wordt lager vermeld1 als1 in tijd1 op deze gebeurtenis volgende4 ,zij voeren ook de verklaring van hunnen profeet aan1 die volgens het verhaal gezegd zou hebben3 ,ik ben de zoon der beiden1 die als offerande werden aangeboden2 daarmede zijn grooten voorvader en zijn eigen vader ,abd'allah bedoelende1 ,abdelmottalib had namelijk beloofd1 dat1 indien ,god hem zou veroorloven de bron ,zemzem op te sporen en te openen1 en hem tien zonen zou geven1 hij een daarvan zou willen offeren4 ,toen dus in beide opzichten aan zijn verlangen was voldaan1 lootte hij tusschen zijne zonen1 en daar het lot op ,abd'allah viel1 kocht hij hem los door honderd kameelen te offeren1 hetgeen volgens de ,sonna1 de prijs was voor het bloed van een mensch 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin4 ,al ,zamakshari74 ,zie bl4 #g4 #ahje ,de uitleggers voegen er bij1 dat ,abraham reeds zoo ver gekomen was1 dat hij op het punt stond1 het mes met al zijne kracht door den strot van den jongeling te stooten1 maar dat hij op wonderdadige wijze werd verhinderd hem te deren 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ahjf ,de ,mahomedanen veronderstellen algemeen1 dat deze profeet dezelfde was1 als ,al ,khedr en verwarren hen met ,phineas 7,zie ,hoofdstuk ,,xviii1 vers #fd1 noot7 en somtijds met ,edris of ,enoch4 ,sommigen zeggen1 dat hij de zoon was van ,yasin en nauw verwant met ,aron1 terwijl anderen veronderstellen1 dat hij een geheel verschillend persoon was4 ,hij werd tot de bewoners van ,baalbec in ,syri1 het ,heliopolis der ,grieken gezonden1 ten einde hen af te brengen van hunne vereering van hunnen afgod ,baal of de zon1 wiens naam een deel van dien der stad uitmaakt1 die oulings ,becc werd genoemd 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #ahjg ,de uitleggers weten niet recht wat zij van dit woord zullen maken4 ,sommigen meenen1 dat dit het meervoud van ,elias is1 of1 zooals de ,arabieren het schrijven1 ,ilyas1 en dat daarmede zoowel de profeet of zijne volgelingen worden bedoeld1 als zij die hem gelijken4 ,anderen scheiden het woord1 en lezen ,el ,yasin1 zijnde3 ,het gezin van ,yasin1 de vader van ,elias1 overeenkomstig hetgeen in de vorige noot wordt vermeld2 anderen weder zijn van oordeel1 dat er ,mahomet of de ,koran1 of eenig ander boek der schriften mede bedoeld wordt4 ,de meest waarschijnlijke veronderstelling is echter1 dat ,ilyas en ,ilyasin dezelfde namen zijn1 of denzelfden persoon beteekenen1 zooals ,sina en ,sinin denzelfden berg aanduiden2 aangezien hier de laatste lettergreep slechts aan het woord is toegevoegd1 om de cadans bij het slot van het vers te behouden4 #ahjh ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #hb en ,hoofdstuk ,,xi1 vers #hc4 #ahji ,zie ,hoofdstuk ,x1 vers #ih4 #ahaj ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #hg4 #ahaa ,zijnde3 ,hij werd door het lot aangewezen4 #ahab ,deze woorden schijnen vooral betrekking te hebben op de gebeden van ,jonas1 terwijl hij zich in den buik van den walvisch bevond 7,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #hg74 #ahac ,door hetgeen hij had doorstaan1 werd zijn lichaam gelijk aan dat van een pasgeboren kind 7,al ,beidwi74 ,men zegt dat de visch1 na ,jonas verzwolgen te hebben1 met den kop boven water1 achter het schip zwom1 opdat de profeet zou kunnen ademhalen4 ,deze ging voort ,god te loven1 tot de visch aan land kwam en hem uitbraakte4 ,de meeningen der ,mahomedaansche schrijvers1 nopens den tijd dien ,jonas in den buik van den visch doorbracht1 verschillen zeer veel4 ,sommige veronderstellen dat het een deel van een dag was1 andere drie1 zeven1 twintig1 en sommige zelfs veertig dagen 7,al ,beidwi74 #ahad ,het oorspronkelijke woord 7,jaktin7 beteekent eene plant1 die zich over den grond uitspreidt1 die geen opstaanden stengel heeft om haar te ondersteunen1 en bijzonder eene pompoen4 ,sommigen veronderstellen echter dat de plant van ,jonas een vijgenboom was1 of anderen de kleine boom of struik ,mauz 7,al ,beidwi7 genaamd1 die zeer groote bladeren en uitmuntende vruchten voortbrengt 7,zie ,j4 ,leon4 ,descr4 ,afric4 lib4 #i ,gab4 ,sionit de ,urb4 ,orint1 ad calcem4 ,geogr4 ,nub4 p4 #cb en ,hottinger4 ,hist4 ,orint4 p4 #gh etc47 #ahae ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ei4 #ahaf ,dat is3 de engelen1 die mede onder den naam van geniussen zijn begrepen1 zijnde eene soort van hen4 ,sommigen zeggen1 dat de ongeloovigen zoo ver gingen1 te verklaren dat ,god en de duivels broeders waren 7,al ,beidwi74 #ahag ,deze woorden worden verondersteld door de engelen te worden gesproken1 waarbij zij de vereering1 hun door de afgodendienaars toegebracht1 afwijzen en verklaren1 dat zij ieder hunne taak en standplaats hebben1 hun door ,god aangewezen1 wiens bevelen zij ten alle tijde bereid zijn uit te voeren1 en wiens lof zij aanhoudend zingen4 ,er zijn echter sommige uitleggers1 die denken1 dat dit de woorden van ,mahomet en diens volgelingen zijn1 daar de bedoeling zou wezen1 dat ieder van hen eene voor hen bestemde plaats in het paradijs heeft1 en dat zij de engelen zijn1 die zich voor ,god in orde scharen1 ten einde hem te vereeren en te aanbidden1 en die zijn lof verkondigen1 door ieder valsch denkbeeld te verwerpen1 dat de waardigheid der goddelijke wijsheid en kracht zou kunnen verminderen4 #ahah ,de beteekenis van deze letter 7,sad7 is onbekend4 ,sommigen gissen dat die voor ,sidk1 zijnde waarheid1 staat1 of voor ,sadaka 7xdyq1 xdqt7 zijnde3 hij 7namelijk ,mahomet7 spreekt de waarheid4 ,anderen geven verschillende veronderstellingen op1 die daarin overeenkomen1 dat zij alle even onzeker zijn4 #ahai ,de ,koreshieten waren namelijk zeer verstoord door de bekeering van ,omar4 ,de voornaamste hunner begaven zich daarop gezamenlijk naar ,aboe ,taleb1 ten einde zich bij hem over de handelingen van zijn neef ,mahomet te beklagen4 ,daar zij echter door de argumenten van den profeet in verwarring en tot stilzwijgen gebracht werden1 verlieten zij de vergadering en moedigden elkander in hunne weerspannigheid aan 7,al ,beidwi74 #ahbj ,namelijk ons van hunne vereering af te trekken4 #ahba ,zijnde in den godsdienst1 welken wij van onze vaderen ontvingen1 of in den godsdienst van ,jezus1 den laatsten voor de zending van ,mahomet1 en waarin de drieenheid voorkomt 7,al ,beidwi74 #ahbb ,savary vertaalt dit3 ,pharao door zijne lievelingen omringd4 ,overigens zegt ,jallalo'ddin1 tot opheldering van deze plaats1 waarbij wij de vertaling van ,sale hebben gevolgd1 dat ,pharao de gewoonte had1 degenen1 welke hij wilde straffen1 met de handen en voeten aan vier in den grond geplaatste staken te doen bevestigen en hen zoo te martelen4 ,sommigen verklaren de woorden1 die ook door de heer of de meester der staken kunnen worden vertaald1 figuurlijk1 als beeld van het hechte bestaan van ,pharaos koninkrijk1 dewijl de ,arabieren hunne tenten door middel van staken bevestigen 7,al ,beidwi72 doch zij kunnen ook de weerspannigheid en hardvochtigheid van dien vorst bedoelen4 #ahbc ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #gh4 #ahbd ,de uitleggers veronderstellen1 dat hier de geschiktheid bedoeld wordt om de vaak herhaalde uitoefening der godsdienstplichten vol te houden4 ,zij zeggen1 dat ,david gewoon was1 om den anderen dag te vasten1 en de helft van den nacht in gebeden door te brengen4 #ahbe ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #gi4 #ahbf ,dit waren twee engelen1 die in de gedaante van menschen tot ,david kwamen1 om zijn oordeel te vragen over den gewaanden en hierboven medegedeelden twist4 ,het is slechts de parabel van ,nathan en ,david 7#b ,sam4 ,,xii7 met eene kleine wijziging4 #ahbg ,omdat zij plotseling tot hem kwamen1 op een dag van afzondering1 toen de deuren bewaakt waren en niemand toegelaten werd1 ten einde zijne godsdienstige overpeinzingen niet te storen4 ,zij zeggen namelijk1 dat ,david zijn tijd geregeld verdeelde1 een dag afzonderlijk met het dienen van ,god doorbrengende1 een anderen om bij zijn volk recht te spreken1 een anderen dag om voor hen te prediken en een anderen dag aan zijne eigen zaken besteedde 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ahbh ,de misdaad waaraan ,david zich schuldig maakte1 was het nemen der vrouw van ,uriah1 terwijl hij beval1 dat men haar man aan het hoofd van den slag zou plaatsen1 opdat hij gedood mocht worden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,sommigen veronderstellen1 dat dit verhaal medegedeeld werd1 om als een waarschuwing voor ,mahomet te dienen1 die naar het schijnt neiging had om te begeeren1 wat een ander toebehoorde4 #ahbi ,door te veroorloven dat de onrechtvaardigheid ongestraft en de rechtvaardige onbeloond bleef4 #ahcj ,salomo had uit de veroverde steden ,damascus en ,nisibis een groot aantal paarden medegebracht2 anderen zeggen1 dat het paarden waren die ,david op de ,amalekieten buit gemaakt en aan zijn zoon als erfenis nagelaten had2 anderen weder1 dat deze paarden uit de golven der zee waren voortgekomen en vleugels hadden4 ,toen men deze duizend paarden voor ,salomo voerde1 beschouwde hij die zoo lang1 dat hij het uur des gebeds vergat2 maar toen hij dit bemerkte1 liet hij de dieren grootendeels ombrengen als offeranden1 terwijl hij een honderdtal der schoonste behield4 ,om hem voor dit verlies te troosten1 onderwierp ,god hem de winden 7,al ,beidwi1 al ,zamakshari1 ,yahya74 #ahca ,nadat ,salomo ,sidon veroverd en den koning dier stad gedood had1 nam hij zijne dochter als bijzit4 ,zij kreeg verlof het standbeeld haars vaders in hare vertrekken te mogen plaatsen2 zij en hare dienstmaagden aanbaden dit en brachten zoodoende den afgodendienst onder het dak van ,salomo1 waaraan deze1 door het vernielen der beelden een einde maakte4 ,god wilde hem echter voor die zwakheid straffen4 ,salomo had de gewoonte1 telkens als hij naar het bad ging1 zijn ring het zinnebeeld der macht1 en den talisman1 door welken hij over de geniussen heerschte1 in handen van eene zijner vrouwen te laten4 ,een demon gelukte het1 zich1 door het aannemen van ,salomo's gedaante1 er meester van te maken en zich op den troon te plaatsen4 ,salomo die1 zoodoende1 van zijnen rang was beroofd1 verloor het koninkrijk en was verplicht op aarde rond te dwalen1 tot de ring1 die door den boozen geest in zee was geworpen1 door een visscher opgehaald en aan ,salomo teruggegeven was1 waardoor hij zijne macht herwon 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,abu',lfeda474 #ahcb ,sommigen veronderstellen1 dat deze woorden betrekking hebben op de geniussen1 en dat ,salomo daardoor wordt gemachtigd1 naar zijn welbehagen1 sommige van hen in vrijheid te stellen of in ketens te klinken4 #ahcc ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #hc4 #ahcd ,het oorspronkelijke drukt niet uit1 waaruit deze handvol bestond4 ,een verklaarder veronderstelt1 dat het slechts eene handvol droog gras of biezen was2 een ander1 dat het de tak van een palmboom zou zijn geweest4 ,zie de noten van vers #hc1 ,hoofdstuk ,,xxi4 #ahce ,de uitleggers komen niet overeen1 omtrent het misdrijf door de vrouw van ,job begaan1 weshalve zij deze kastijding kon verdienen4 ,reeds vroeger hebben wij daarover gesproken4 7,zie ,hoofdstuk ,,xxi de noot van vers #hc47 ,sommigen denken1 dat het slechts was1 omdat zij bij eene boodschap te lang uitbleef4 #ahcf ,want hij had gezworen1 haar na zijn herstel1 honderd slagen te zullen geven4 #ahcg ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #hf4 #ahch ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #he4 ,al ,beidwi spreekt hier van eene andere overlevering nopens dezen profeet1 zijnde1 dat hij een honderdtal ,isralieten onderhield en verzorgde1 die tot hem vluchtten1 na aan eene zekere slachting te zijn ontkomen1 voor welke daad hem waarschijnlijk den naam van ,dhoe'lkefl werd gegeven1 daar de oorspronkelijke beteekenis van werkwoord cafola beteekent3 iemand te onderhouden of zorg voor hem te dragen4 ,indien men op deze overlevering eene veronderstelling zou mogen bouwen1 zegt ,sale1 dan zou ik mij verbeelden1 dat de bedoelde persoon ,obadiah de gouverneur van ,ashabs huis was 7,zie ,i ,koningen ,,xvii 3 #d47 #ahci ,zijnde1 omstreeks dertig of driendertig4 #ahdj ,namelijk de engelen4 #ahda ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #cb4 #ahdb ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ag en ,hoofdstuk ,,xv1 vers #dc4 #ahdc ,deze titel is ontleend aan vers #ga4 #ahdd ,behalve vers #ed 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #ahde ,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ade4 #ahdf ,zie ,hoofdstuk ,,xxii1 vers #e4 #ahdg ,zijnde1 de buik1 de ingewanden en de vliezen1 die de vrucht omsluiten4 #ahdh ,of3 zij die goed doen1 zullen goed zelfs in deze wereld ontvangen4 #ahdi ,laat dus hij1 die zijnen godsdienst niet in zekerheid kan uitoefenen op de plaats1 waar hij verblijf houdt1 of geboren is1 naar eene plaats van vrijheid en veiligheid ontvluchten 7,al ,beidwi7 #ahej ,zijnde de eerste der ,koreshieten1 die den waren godsdienst belijdt2 ook de leider1 of het hoofd der ,moslems4 #ahea ,want zijne handen zullen aan zijn nek vastgeketend wezen1 en hij zal niet in staat zijn iets anders te doen dan zijn aangezicht aan het vuur bloot te stellen 7,al ,beidwi74 #aheb ,zijnde geen tegenspraak1 gebrek of twijfel4 #ahec ,deze plaats stelt de onzekerheid van den afgodendienaar voor1 die door het dienen van verschillende meesters afgetrokken wordt1 en de voldoening des gemoeds1 die den aanbidder van den eenigen waren ,god wacht4 7,al ,beidwi74 #ahed ,zijnde ,mahomet en zijne volgelingen4 ,sommigen veronderstellen1 dat door de hierna volgende woorden1 bijzonder ,aboe ,bekr wordt bedoeld1 dewijl hij de waarachtigheid van den profeet betuigde1 wat zijne reis naar den hemel betreft4 #ahee ,de ,koreshieten waren gewoon aan ,mahomet te zeggen1 dat zij vreesden1 dat hunne goden hem eenig nadeel toebrengen1 of hem van het gebruik zijner ledematen1 of van zijne rede berooven zouden1 omdat hij oneerbiedig van hen sprak4 #ahef ,volgens deze plaats zijn de zielen van hen die slapen1 bij ,god2 ,hij ontvangt die1 en zendt die dan eens terug en behoudt die dan weder1 naar gelang de bepaalde tijd al of niet is afgeloopen4 ,het gebruik van het woord teveffa1 in deze plaats1 ondersteunt1 wat wij in de noot van ,hoofdstuk ,,iii1 vers #dh hebben gezegd4 ,wij doen bij deze gelegenheid opmerken1 dat het woord en fous 7meervoudig van nafs1 ziel g4k4,s4rp,s71 persoon of individu beteekent en onderscheiden moet worden van rouh1 7rv,h7 ziel1 geeft1 hoewel de rouh 7meervoudig erwah7 ook sterven beteekent1 en dat de engelen mede moeten sterven1 om daarna te worden opgewekt4 #aheg ,hun niet veroorlovende in hunne lichamen terug te keeren4 #aheh ,zijnde3 ,in hunne lichamen als zij ontwaken 7,al ,beidwi74 #ahei ,want niemand kan of durft zich vermeten1 tusschen beiden te treden1 tenzij met zijn verlof4 #ahfj ,of door mijne eigene wijsheid4 #ahfa ,zooals ,karoen vooral deed 7zie ,hoofdstuk ,,xxviii1 vers #gf74 #ahfb ,zooals dienovereenkomstig geschiedde2 want zij werden met een hevigen hongersnood van zeven jaren gestraft1 terwijl zij de dappersten hunner krijgshelden in den slag van ,bedr verloren 7,al ,beidwi74 #ahfc ,aan hen1 die oprecht berouw beloven en zijne eenheid beleiden2 want de zonden der afgodendienaars zullen niet vergeven worden1 zie ,hoofdstuk ,,ii vers #ge noot4 #ahfd ,al ,beidwi zegt3 ,de eerste maal4 ,hij veronderstelt dus1 dat er slechts twee malen zal worden geblazen 7gelijk er ook slechts twee keeren uitdrukkelijk in den ,koran zijn vermeld71 terwijl anderen veronderstellen1 dat het driemaal zal geschieden4 ,volgens ,yahya en anderen1 zal de tijdruimte tusschen deze twee trompetgeschallen1 veertig dagen wezen1 anderen gelooven echter1 dat dit vele jaren zal bedragen4 #ahfe ,sommigen zijn van meening1 dat de engelen ,gabril1 ,michal1 ,israfil en de engel des doods ,isral1 niet in datzelfde oogenblik maar later zullen sterven1 opdat het woord van ,god1 volgens hetwelk alle wezens zullen moeten sterven1 verwezenlijkt worde4 ,daarna zullen allen herrijzen4 #ahff ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #bc en ,hoofdstuk ,,xi1 vers #aae4 ,het schijnt1 alsof1 door deze woorden1 de verdoemden hunne vernietiging aan ,gods besluit van voorbeschikking wijten4 #ahfg ,dit is eene metaphorische uitdrukking1 die de volkomene zekerheid en den overvloed voorstelt1 welke door de gelukzaligen in het paradijs zal worden genoten4 #ahfh ,deze titel is ontleend aan de vermelding in vers #bi4 #ahfi ,door handel te drijven ,syri en ,yemen4 ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #aif1 noot4 #ahgj ,dit zijn de ,cherubijnen1 de hoogste klasse van engelen1 die het dichtst in ,gods tegenwoordigheid naderen 7,al ,beidwi74 #ahga ,daar gij ons eerst in een toestand des doods1 of ontdaan van leven en gevoel hebt geschapen1 daarna leven aan het onbezielde lichaam hebt gegeven 7,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bf71 ons vervolgens een natuurlijken dood hebt doen sterven1 en ons hierna bij de opstanding hebt doen verrijzen4 ,sommigen zien in den eersten dood een natuurlijken dood1 en in den tweeden1 dien in het graf1 nadat het lichaam daar tot het leven zal zijn opgewekt1 ten einde ondervraagd te worden1 en veronderstellen1 dientengevolge1 dat de dubbele herleving1 die van het graf en die bij de opstanding is 7,al ,beidwi ,jallalo'ddin74 #ahgb ,als de ,schepper en zijne schepselen 7,zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #ai7 de bewoners van hemel en aarde1 de valsche godheden en hare aanbidders1 de verdrukker en de verdrukte1 de arbeider en zijne werken elkander zullen ontmoeten 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ahgc ,zie nopens dezen persoon ,hoofdstuk ,,xxviii1 vers #gf noot4 #ahgd ,dat is3 ,houdt aan het vroeger genomen besluit vast1 en voert het in de toekomst stipter uit 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #abd74 #ahge ,want zij rieden hem1 ,mozes niet te dooden1 opdat men niet zou denken dat hij niet in staat ware1 hem door kracht van redenen weerstand te bieden 7,al ,beidwi74 #ahgf ,door het veroorzaken van botsingen en het te werk stellen van verleidingen1 ten einde zijn nieuwen godsdienst in te voeren4 #ahgg ,dit schijnt dezelfde persoon te zijn1 die in ,hoofdstuk ,,xxviii vers #ai wordt vermeld4 #ahgh ,zie de rede van ,gamalil tot het ,joodsche ,sanhedrin1 toen de apostelen voor hen werden gebracht 7,hand4 ,v4 vers #ch1 #ci74 #ahgi ,zijnde de dag des oordeels1 waarop de bewoners van het paradijs en van de hel met elkander een gesprek zullen houden1 als de laatsten om hulp zullen roepen1 en de verleiders en de verleiden elkander wederkeerig de schuld zullen toeschrijven 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #ahhj ,zie ,hoofdstuk ,,xxviii1 vers #ch4 #ahha ,sommigen zijn van meening1 dat hier meer bijzonder worden bedoeld1 zij die door ,pharao werden gezonden om den waren geloovige1 zijn bloedverwant1 te vatten4 ,zij verhalen ons namelijk1 dat de genoemde geloovige naar een berg vluchtte1 waar zij hem biddende vonden1 door wilde dieren bewaakt1 die zich rondom hem in orde schaarden1 en dat zijne vervolgers daarop in grooten angst tot den vorst terugkeerden1 die hen ter dood bracht1 omdat zij zijn bevel niet hadden uitgevoerd 7,al ,beidwi74 #ahhb ,sommigen stellen deze woorden voor1 als betrekking hebbende op de voorafgaande straf1 welke zij gedoemd zijn te ondergaan1 overeenkomstig eene overlevering van ,ebn ,masoed1 die ons mede deelt1 dat hunne zielen zich in de kroppen van meerlen bevinden1 die tot den dag des oordeels iederen ochtend en avond aan het hellevuur worden blootgesteld 7,al ,beidwi74 #ahhc ,zie ,hoofdstuk ,,lxxiv1 vers #ca4 #ahhd ,door te onachtzaam en te zorgeloos te zijn1 in het voortplanten van den waren godsdienst1 uit vrees voor de ongeloovigen4 7,al ,beidwi74 #ahhe ,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #ae4 #ahhf ,ziende1 dat een afgodsbeeld niets in de wereld is 7,al ,beidwi74 #ahhg ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #e4 #ahhh ,vooringenomen zijnde met hunne eigene dwaalbegrippen1 en de onderrichtingen van den profeet verwerpende4 #ahhi ,sommigen betitelen dit hoofdstuk de vereering of aanbidding1 aangezien daarin den ongeloovigen wordt bevolen1 hunne vereering van afgoden te laten varen en ,god te aanbidden4 ,daar echter ,hoofdstuk ,,xxxii denzelfden titel draagt1 wordt de naam1 dien wij boven dit hoofdstuk hebben geplaatst1 algemeen gebruikt om het van de eerstvermelde ,soera te onderscheiden4 #ahij ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #a4 #ahia ,zijnde de twee eerste dagen der week 7,jallalo'ddin74 #ahib ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ae4 #ahic ,dat is3 de twee dagen1 er onder begrepen1 waarin de aarde werd geschapen4 #ahid ,voor allen in evenredigheid tot hunne behoeften1 en naar dit voor hun verbruik wordt vereischt4 #ahie ,of duisternis4 ,al ,zamakshari zegt1 dat deze rook uit de wateren1 onder den troon van ,god kwam 7welke troon een der dingen was1 die vr de hemelen en aarde werden geschapen71 en boven het water opsteeg4 ,hij voegt er bij1 dat1 toen het water opgedroogd was1 de aarde daaruit werd gevormd1 en de hemelen uit den opgestegen rook4 #ahif ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #h4 #ahig ,dat is3 aan iedere zijde hen aanhoudend overredende en bij hen aandringende1 zoowel door vroegere voorbeelden aan te halen1 als door op toekomstige belooningen en straffen te wijzen4 #ahih ,men zegt1 dat deze wind van ,woensdag tot en met ,woensdag aanhield1 zijnde de laatste in het eind der maand ,shawal2 en dat dus ,woensdag de dag is1 waarop ,god zijne vonnissen op een zondig volk nederzendt 7,al ,beidwi74 #ahii ,zie ,hoofdst4 ,,vii1 vers #hc enz4 #aijj ,zijnde3 ,gij verbergt uwe misdaden voor de menschen1 weinig denkende1 dat uwe eigen ledematen1 waarvoor gij die niet kunt verbergen1 als getuigen tegen u zullen opstaan4 #aija ,zijnde diegenen van elke soort1 welke ons in de armen der zonde geworpen en te gronde gericht hebben4 ,sommige veronderstellen1 dat de twee hier meer bijzonder bedoelden1 ,eblis en ,can zijn2 de twee bedrijvers van ontrouw en moord 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aijb ,hetzij terwijl zij nog op aarde leven1 om hunne gemoederen tot het goede te bewegen1 ten einde hen voor verzoekingen te behoeden en hen te troosten1 of bij het vuur des doods1 om hen in hunne laatste oogenblikken te ondersteunen1 of als bij de opstanding1 uit graven verrijzen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aijc ,dat is3 het zal op geenerlei wijze verijdeld1 noch tegengegaan kunnen worden1 in welk opzicht het ook zij4 #aijd ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #aje4 #aije ,zijnde3 zoover af1 dat zij de stem van hem1 die om hen roepen1 niet hooren of verstaan4 #aijf ,want zij zullen1 bij de opstanding1 hunne afgoden1 niet willen erkennen4 #aijg ,deze titel is ontleend aan vers #cf1 waarin den geloovigen1 onder andere dingen1 wordt bevolen1 hunne zaken te overwegen en elkander te raadplegen1 ten einde op de beste wijze te handelen4 ,in plaats van dit woord1 worden echter1 door sommigen1 de vijf enkele letters geplaatst1 waarmede het hoofdstuk begint4 #aijh ,jallalo'ddin zondert hiervan de verzen #bb-bd uit4 #aiji ,zijnde de nieuwere ,joden en ,christenen4 #aiaj ,de ware beteekenis niet verstaande1 of de eerste leerstellingen daarvan niet geloovende4 #aiaa ,hier arbeidende1 om hiernamaals eene belooning te verwerven want hetgeen in deze wereld gezaaid wordt1 zal in het volgende leven gemaaid worden4 #aiab ,de bedoeling dezer woorden is eenigszins duister4 ,sommigen zijn van oordeel1 dat zij eene afkeuring uitdrukken van de leugens1 door de ongeloovigen aan den profeet toegeschreven1 daar niemand aan eene zoo snoode daad schuldig zou kunnen zijn1 dan een1 wiens hart dichtgesloten was en die zijn ,heer niet kende2 alsof hij had gezegd3 ,god behoede dat gij zoo ledig van genade zijt1 of zoo weinig begrip van uwen plicht hebben zoudt6 ,anderen denken dat de beteekenis is1 dat ,god al de openbaringen1 welke aan ,mahomet genadiglijk werden verleend1 in eens uit zijn hart zou kunnen wisschen1 en weder anderen1 dat ,god zijn hart met geduld zou versterken1 tegen de beleedigingen der ongeloovigen 7,al ,beidwi74 #aiac ,de middelen gebruikende1 welke ,god voor hunne eigene verdediging in hunne handen heeft gelegd4 ,dit is er bijgevoegd1 om de hier gegeven beschrijving te volmaken4 ,dapperheid en onverschrokkenheid zijn toch niet onbestaanbaar met goedertierenheid 7,al ,beidwi74 ,de regel is3 ,parcere subjectis et debellare superbos4 #aiad ,zie ,hoofdstuk ,v1 vers #di enz4 #aiae ,god heeft nimmer tot een mensch het woord gericht4 ,mahomet zegt echter op verschillende plaatsen van den ,koran1 dat ,god werkelijk het woord tot ,mozes heeft gericht4 ,mozes heeft echter ,god niet kunnen zien1 en het was bij de ,hebreeuwen een algemeen aangenomen geloof1 en waarschijnlijk bij al de ,semitische volkeren1 dat ,god zich nimmer aan een mensch liet zien1 zonder dat deze dadelijk stierf4 ,de mystieken1 eene philosophische secte uit den schoot van den ,islam ontsproten1 beweren dat de aanhoudende overdenkingen van het geestelijke leven1 den mensch tot zulk een staat van volmaaktheid zou kunnen verheffen1 dat hij in zijne verrukking ,god spreekt en ziet4 ,al hun streven is dus daarheen gericht1 om1 door de kracht der goddelijke liefde en het onderdrukken der individualiteit1 den sluier op te heffen die hen van ,gods geest scheidt4 ,vandaar dat de woorden den sluier opheffen1 in de taal der ,oosterlingen de waarde verkregen heeft1 van den hoogsten graad van vertrouwelijkheid4 ,overigens zijn zij die wel gelooven aan de nachtelijke reis van ,mahomet1 7,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #a in de noot7 verdeeld1 nopens de wijze waarop ,mahomet ,god heeft aanschouwd4 ,sommigen zeggen1 dat hij hem met de oogen van zijn hoofd1 d4i4 stoffelijk heeft gezien1 anderen dat het met de oogen van zijn hart1 d4i4 door een innerlijk gezicht van den geest plaats had4 #aiaf ,of zooals de woorden mede kunnen worden vertaald3 zoo hebben wij den geest ,gabril1 met eene openbaring1 tot u gezonden4 #aiag ,zie vers #cd4 #aiah ,sommigen zonderen hiervan vers #dd uit4 #aiai ,zijnde1 de bewaarde tafel1 die het oorspronkelijke van al de schriften in het algemeen bevat4 #aibj ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #fj4 #aiba ,zijnde aan een der voornaamste bewoners van ,mekka of van ,tayef2 zooals ,al ,walid ,ebn ,al ,mogheira1 of ,orwa ,ebn ,masoed den ,thakefiet 7,al ,beidwi474 #aibb ,door deze uitdrukking wordt vooral het ambt van profeet bedoeld4 #aibc ,zie ,hoofdstuk ,,xix1 vers #gd4 #aibd ,dat is3 vraag hun1 die dezelfde godsdiensten belijden1 welke deze onderwezen en hunne geleerden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 enz474 #aibe ,zijnde de plagen1 welke zij achtereenvolgens ondergingen1 en die hunne geheele vernietiging in de ,roode ,zee voorafgingen4 #aibf ,te weten de ,nijl en zijne vertakkingen4 #aibg ,zie ,hoofdstuk ,,xx1 vers #bi noot4 #aibh ,zulke armbanden waren eenige van de insignin der koninklijke waardigheid2 want als de ,egyptenaren iemand tot de vorstelijke waardigheid verhieven1 omhingen zij hem met een gouden kraag of keten 7,gen4 ,,xli 3 #db7 en hechtten gouden armbanden om zijne polsen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin474 #aibi ,deze plaats wordt algemeen verondersteld1 geopenbaard te zijn bij gelegenheid van eene tegenwerping1 door zekeren ,ebn al ,zabari gemaakt1 tegen de woorden in ,hoofdstuk ,,xxii1 vers #ih1 waarbij allen in het algemeen1 die naast ,god als godheden werden aangebeden1 ter helle gedoemd zijn1 en waarop de ongeloovigen uitriepen3 ,wij zijn verheugd1 dat onze goden met ,jezus zullen wezen2 want ook hij is als ,god aangebeden 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi474 ,sommigen zijn echter van meening1 dat het zou kunnen geopenbaard zijn1 in antwoord aan sommige afgodendienaars1 die zeiden1 dat de ,christenen1 welke de schriften ontvingen ,jezus aanbaden1 geloovende1 dat hij de zoon van ,god was1 terwijl de engelen die eer meer waardig zijn dan hij4 #aicj ,want eenigen tijd voor de opstanding1 zal ,jezus1 volgens de ,mahomedanen1 nabij ,damascus op aarde afdalen1 of1 zooals sommigen zeggen1 nabij eene rots in het heilige land1 ,afik genaamd1 met eene lans in de hand1 waarmede hij den anti-,christ zal dooden1 dien hij te ,ludd of ,lydda1 eene kleine plaats1 niet ver van ,joppa1 zal ontmoeten4 ,zij voegen er bij1 dat hij te ,jeruzalem zal aankomen1 tegen den tijd van het ochtendgebed1 en dat hij zich op de wijze der ,mahomedanen tot ,god zal richten4 ,hij zal het kruis afbreken en de kerken der ,christenen vernietingen1 onder welke hij eene algemeene slachting zal aanrichten1 diegenen echter daarvan uitzonderend1 die den ,islam belijden4 #aica ,dit kan toegepast worden f op de ,joden ten tijde van ,jezus1 die zijne leer niet wilden omhelzen1 f op de ,christenen van dien tijd1 die in verschillende meeningen nopens hem vervielen2 daar sommigen hem als ,god verheffen1 anderen tot ,gods zoon1 en weder anderen tot een der personen van de drieenheid1 enz4 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,savary past het op de ,christenen toe4 #aicb ,dit wordt door de ,mahomedanen verondersteld1 de naam te zijn van den voornaamsten engel1 die met het opzicht der hel is belast4 #aicc ,sommigen veronderstellen1 dat het antwoord eerst duizend jaren daarna zal worden gegeven4 #aicd ,zijnde de bewakende engelen4 #aice ,dat is de leer van ,gods eenheid4 ,de uitzondering omvat ,jezus1 ,esra en de engelen1 die als tusschenpersonen beschouwd zullen worden hoewel zij als goden werden aangebeden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aicf ,zie ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #fd4 #aicg ,dit woord is ontleend aan vers #i4 #aich ,sommigen zonderen hiervan vers #ad uit4 #aici ,deze nacht wordt algemeen verondersteld1 tusschen den #bcsten en #bdsten van ,ramadan te zijn4 ,zie ,hoofdstuk #ig en de noten aldaar4 #aidj ,want de ,mahomedanen denken dat jaarlijks in dien nacht1 al de gebeurtenissen voor het daarop volgende jaar worden geschikt en vastgesteld1 wat leven1 dood en andere zaken dezer wereld betreft 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,sommigen veronderstellen echter1 dat deze woorden alleen betrekking hebben op den bijzonderen nacht1 waarin de ,koran1 bevattende al de goddelijke besluiten1 met betrekking tot godsdienst en zedekunde1 werd nedergezonden 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #aida ,de uitleggers verschillen in hunne verklaring van deze plaats4 ,sommigen denken1 dat hier sprake is van een rook1 die de lucht scheen te vervullen1 gedurende den hongersnood1 waarmede de bewoners van ,mekka in den tijd van ,mahomet werden geteisterd 7,zie ,hoofdstuk ,,xxiii1 vers #ff noot71 en waardoor de lucht zoo dik was1 dat zij elkander wel konden hooren maar niet zien 7,al ,zamakshari1 ,al ,beidwi1 ,yahya1 ,jallalo'ddin74 ,overeenkomstig eene overlevering van ,abi1 is de hier bedoelde rook echter diegene1 welke een voorteeken van den dag des oordeels is1 en de geheele ruimte van het ,oosten1 gedurende veertig dagen1 zal vullen4 ,zij zeggen1 dat deze rook de ongeloovigen zal bedwelmen1 en door hunne natuurlijke openingen zal binnen dringen1 terwijl de ware geloovigen slechts weinig last er van zullen hebben 7,al ,zamakshari1 ,al ,beidwi74 #aidb ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #aje4 #aidc ,sommigen passen dit op de slachting te ,bedr1 en anderen op den dag des oordeels toe4 #aidd ,zijnde3 ,laat de kinderen ,israls met ons gaan1 om ,god te vereeren4 #aide ,of dat gij mij noch door woord1 noch door daad beleedigt 7,al ,beidwi74 #aidf ,zonder mij weerstand te bieden1 of mij eenige beleediging aan te doen1 welke ik niet aan u heb verdiend4 #aidg ,zie ,hoofdstuk ,,xxvi1 vers #eg4 #aidh ,dat is3 niemand beklaagde hunne vernietiging4 #aidi ,zijnde de ,hamyarieten1 wier koningen den titel van ,tobba hadden4 ,de uitleggers verhalen1 dat de hier bedoelde ,tobba zeer machtig was en ,samorcande bouwde1 of1 zooals anderen zeggen1 die stad vernietigde1 en dat hij een waar geloovige was2 doch zijne onderdanen waren ongeloovigen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,deze vorst schijnt ,aboe ,carb ,asaad te zijn geweest1 die omstreeks zevenhonderd jaar vr ,mahomet leefde1 en den ,joodschen godsdienst omhelsde1 welken hij het eerste in ,yemen invoerde4 ,hij werd daarom waarschijnlijk door zijn eigen volk gedood 7,al ,jannabi4 ,zie poc4 ,spec4 p4 #fj74 #aiej ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #fa1 en ,hoofdstuk ,,xxxviii1 vers #bf4 #aiea ,zie ,hoofdstuk ,,xxxvii1 vers #fj en de noot4 ,jallalo'ddin veronderstelt1 dat deze plaats in het bijzonder tegen ,aboe ,jhl werd geopenbaard4 #aieb ,deze naam is ontleend aan vers #bg4 #aiec ,door de dagen van ,god1 worden1 op deze plaats1 de gelukkige uitkomsten bedoeld van zijn volk1 in de veldslagen met de ongeloovigen 7zie ,hoofdstuk ,,xiv1 vers #e noot74 ,men zegt1 dat deze plaats werd geopenbaard met het oog op ,omar1 die1 gesmaad door iemand van den stam van ,ghifar1 het voornemen opvatte1 zich met geweld te wreken4 ,sommigen zijn van oordeel1 dat dit vers1 door dat van den oorlog afgeschaft is 7,al ,beidwi74 #aied ,dat is1 van de voornaamste ,koreshieten1 die er bij ,mahomet op aandrongen1 tot den godsdienst van zijne voorvaderen terug te keeren4 #aiee ,het oorspronkelijke woord ommat1 beteekent eigenlijk een volk1 dat denzelfden godsdienst belijdt4 #aief ,alahkaf of al ,ahkaf is het meervoudig van ,hekf1 en beteekent zand1 dat verstrooid en verwaaid ligt4 ,vandaar heeft men dien naam gegeven aan een stuk gronds in de provincie ,hadramaut1 waar de ,adieten woonden4 ,behalve op verscheiden andere plaatsen in den ,koran1 wordt daarvan melding gemaakt in dit ,hoofdstuk 7vers #bj74 #aieg ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #af2 ,hoofdstuk ,,xxxviii1 vers #bf enz4 #aieh ,en die slechts eene zekere tijdruimte1 maar niet eeuwig zullen bestaan4 #aiei ,zijnde eenig deel van de openbaringen in den ,koran4 #aifj ,dat is3 ,ik leer geene grondstellingen1 die verschillen van hetgeen de vroegere gezanten of profeten hebben gepredikt1 en ik ben niet in staat te doen1 wat zij niet konden2 vooral wat betreft het toonen der teekenen1 welke iedereen gepast zal achten te vragen 7,al ,beidwi74 #aifa ,deze getuige wordt algemeen verondersteld1 de ,jood ,abd'allah ,ebn ,salem te zijn geweest1 die verklaarde1 dat ,mahomet de profeet was wiens komst door ,mozes was voorspeld4 ,sommigen veronderstellen echter1 dat de hier bedoelde getuige ,mozes zelf was 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aifb ,sommigen meenen1 dat deze woorden door de ,joden werden gesproken1 toen ,abd'allah den ,islam beleed1 of1 overeenkomstig anderen1 door de ,koreshieten1 daar de eerste volgelingen van ,mahomet voor het meerendeel arme en laaggeplaatste lieden waren1 of wel1 door de stammen van ,amer1 ,ghatfan en ,asad1 bij de bekeering van die van ,joheinah ,mozeinah1 ,aslam en ,ghifar 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aifc ,men zegt dat deze woorden werden geopenbaard met betrekking tot ,aboe ,bekr1 die den ,islam op zijn veertigste jaar beleed1 zijnde twee jaren na de zending van ,mahomet1 terwijl hij de eenige persoon was1 zoowel onder de ,mohajerin als de ,ansars1 wiens vader en moeder mede bekeerd werden4 ,zijn zoon ,abd'alrahman en zijn kleinzoon ,aboe ,atik omhelsden eveneens dat geloof 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 enz474 #aifd ,deze woorden schijnen eene algemeene beteekenis te hebben4 ,zij worden echter gezegd in het bijzonder1 met betrekking tot ,abd'alrahman1 den zoon van ,aboe ,bekr te zijn geopenbaard1 die deze uitdrukkingen tegen zijn vader en moeder gebruikte1 alvorens hij den ,islam beleed 7,al ,beidwi74 #aife ,tenzij zij hunne zonde door berouw en door het omhelzen van het ware geloof uitwisschen1 zooals ,abd'alrahman deed4 #aiff ,zijnde de profeet ,hoed4 #aifg ,zooals dienovereenkomstig geschiedde2 want deze verpestende en hevige wind doodde1 zonder onderscheid van sekse1 ouderdom of stand1 al diegenen1 welke niet in de leer van ,hoed geloofden1 en verwoestte hunne bezittingen geheel 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #gj74 #aifh ,zooals de nederzettingen van de ,thamoedieten1 ,midianieten en de steden van ,sodom en ,gomorrah1 enz4 #aifi ,overeenkomstig het oordeel van verscheiden uitleggers1 waren deze geniussen van ,nisibin of van ,yemen1 of wel van ,niniveh1 en zeven of negen in getal4 ,zij hoorden ,mahomet1 gedurende zijn verblijf te al ,tayef1 des nachts1 of na het morgengebed in de vallei van ,nakhiah den ,koran lezen en geloofden in hem 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #aigj ,vanhier veronderstellen de uitleggers1 dat deze geniussen1 alvorens zij zich tot het ,mahomedanisme bekeerden1 tot den ,joodschen godsdienst behoorden4 #aiga ,sommigen noemen dit hoofdstuk ,oorlog1 omdat daarin bevolen wordt1 een hevigen krijg tegen de vijanden van het ,mahomedaansche geloof te voeren4 #aigb ,sommigen veronderstellen1 dat dit geheele hoofdstuk te ,mekka werd geopenbaard4 #aigc ,hanifieten oordeelen1 dat deze wet is afgeschaft1 of in het bijzonder op den oorlog van ,bedr betrekking heeft1 daar de hier bevolen gestrengheid noodig was1 bij het ontstaan van het ,mahomedanismus 7zie ,hoofdstuk ,,viii1 vers #fi en noot71 daar zij dat bevel te wreed vinden1 om in den bloei van dien godsdienst te worden toegepast4 ,bij de ,perzianen en sommige andere secten1 wordt dat bevel echter nog in zijne volle kracht bewaard2 want volgens hunne meening moeten alle volwassen mannen1 welke in den slag gevangen zijn gemaakt1 gedood worden1 tenzij het ,mahomedaansche geloof door hen worde omhelsd4 ,zij die na den slag in handen der ,moslems vallen1 worden niet gedood1 maar mogen in vrijheid gesteld worden1 hetzij kosteloos1 hetzij tegen betaling van een zekeren losprijs2 of kunnen ook wel tegen ,mahomedaansche gevangenen uitgewisseld1 of tot slavernij gedoemd worden1 al naar gelang dit den ,iman of vorst behaagt4 7,al ,beidwi1 ,zie ,reland4 ,dissert4 de ,jure ,militairi ,mohammedanor4 p4 #cb74 #aigd ,sommige afschriften hebben koetilu1 in plaats van katilu1 volgens welke eerste lezing het hier zou moeten luiden3 die gedood zijn of gemarteld worden1 enz4 #aige ,zijnde de geleerden van ,mahomets volgelingen1 zooals ,ebn ,masoed en ,ebn ,abbas 7,jallalo'ddin74 #aigf ,of1 zooals deze woorden mede kunnen worden vertaald3 ,en hij zal hen voor hunne vroomheid beloonen4 #aigg ,zooals de zending van ,mahomet1 het splijten van de maan1 en de rook1 in ,hoofdstuk ,,xliv1 vers #i vermeld4 #aigh ,hoewel ,mahomet1 hier en elders1 zelf bekent een zondaar te zijn1 beweren verscheiden ,mahomedaansche godgeleerden1 dat hij geheel rein van zonde was4 ,zij veronderstellen dientengevolge1 dat hem hier wordt bevolen vergiffenis te vragen1 niet omdat hij die behoefde maar om een voorbeeld aan zijne volgelingen te geven4 ,daarom was hij gewoon van zich zelven te zeggen 7ten minste indien de overlevering waarheid bevat73 ,ik vraag ,god iederen dag honderdmaal vergiffenis 7,jallalo'ddin74 #aigi ,zooals3 huichelarij1 onbeschaamdheid1 of onstandvastigheid in hun geloof4 #aihj ,of1 zooals de woorden mede kunnen worden vertaald3 ,indien gij u zoudt hebben afgewend1 en van uw geloof afvallig waart geworden4 #aiha ,zijnde3 hetgeen gij van ons begeert1 door te huis te blijven en niet met ,mahomet ten oorlog te trekken1 en door geheime samenspanning tegen hem 7,al ,beidwi74 #aihb ,deze woorden veronderstelt men1 op het onderzoek des grafs betrekking te hebben4 #aihc ,dit waren de stammen van ,koreidha en al ,nadir of zij die het leger der ,koreshieten te ,bedr van leeftocht voorzagen 7,al ,beidwi74 ,zie ,hoofdstuk ,,viii1 vers #cf4 #aihd ,wat betreft den weerstand en den tegenzin omtrent het voortplanten des geloofs4 ,men veronderstelt algemeen1 dat hier op de ,perzianen wordt gedoeld4 ,anderen zijn echter van meening1 dat ,mahomet hier de ,ansars of de engelen op het oog heeft4 #aihe ,deze overwinning1 waaraan dit hoofdstuk zijnen naam ontleent1 was1 overeenkomstig de meest algemeene uitlegging1 die1 waarbij de stad ,mekka werd ingenomen4 ,men zegt dat deze plaats werd geopenbaard1 bij ,mahomets terugkeer van de expeditie van al ,hodeibiya4 ,zij bevat eene belofte of eene voorzegging van deze bijzonder glansrijke overwinning1 die nog geene twee jaren later plaats had4 ,overeenkomstig den profetischen stijl1 is hier de verledene voor den toekomenden tijd gebruikt 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi1 enz474 ,desniettegenstaande zijn er sommigen1 die veronderstellen1 dat het hier bedoelde voordeel1 de stichting des vredes van al ,hodeibiya was1 welke hier eene overwinning wordt genoemd1 dewijl de bewoners van ,mekka den vrede wenschten1 en daar een wapenstilstand met ,mahomet sloten2 zij verbraken dien echter1 waardoor de inneming van ,mekka werd veroorzaakt4 ,anderen gelooven1 dat hier de verovering van ,khaibar of de overwinning op de ,grieken te ,moeto1 enz41 wordt bedoeld4 #aihf ,zijnde3 ,alles wat gij gedaan hebt1 en hetgeen verschooning verdient3 of uwe zonden1 zoowel diegene1 welke gij in den tijd uwer onwetendheid1 als later hebt bedreven4 #aihg ,dit wil zeggen3 ,god moge eene gelegenheid schenken1 om de vergiffenis te verdienen1 door den afgodendienst uit te roeien1 zijnen waren godsdienst te verheffen en de zwakken uit de handen der goddeloozen te verlossen1 enz4 #aihh ,het oorspronkelijke woord beteekent1 het openlijk erkennen of inhuldigen van een vorst1 door hem onderwerping en getrouwheid te zweren4 #aihi ,dat is3 hij ziet van boven neder1 en is getuige van de plechtigheid1 waarin gij blijken geeft van uw geloof aan zijn gezant2 en hij zal u daarvoor beloonen 7,jallalo'ddin74 ,deze uitdrukking doelt op de wijze1 waarop bij die gelegenheden de gelofte wordt afgelegd4 #aiij ,dit waren de stammen van ,aslam1 ,joheinah1 ,mozeinah en ,ghifar1 die1 nadat zij vermaand waren1 ,mahomet en de expeditie van al ,hodeibiya te volgen1 nochtans achterbleven4 ,zij verontschuldigden zich1 door te zeggen1 dat zij door hunne afwezigheid te veel te lijden zouden hebben1 en van het weinige dat zij bezaten1 beroofd zouden worden2 want deze stammen behoorden tot de minvermogende ,arabieren terwijl zij werkelijk standvastigheid in hun geloof betoonden en moed om den ,koreshieten weerstand te bieden 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #aiia ,zijnde3 ,in de expeditie van ,khaibar4 ,de profeet keerde in het zesde jaar der hedjira1 in ,dhoell'hajja van al ,hodeibiya terug1 en bleef gedurende het overige gedeelte dier maand en het begin van ,moharram te ,medina4 ,daarna trok hij tegen de ,joden van ,khaibar op1 doch alleen met hen1 die hem naar al ,hodeibiya hadden gevolgd4 ,nadat hij zich van de plaats met al de kasteelen en sterkten op dat grondgebied gelegen1 had meester gemaakt 7,zie ,abulf4 ,vit4 ,moh4 p4 #hg1 etc471 vergaderde hij een grooten buit1 dien hij verdeelde tusschen hen1 welke bij den slag tegenwoordig waren1 zonder iemand anders daarvan te doen genieten 7,al ,beidwi74 #aiib ,hetgeen zijne belofte was aan hen1 die den profeet naar al ,hodeibiya volgden2 namelijk1 dat hij hun schadeloosstelling zou geven1 voor het missen der plundering van ,mekka in dien tijd1 door hen die van ,khaibar daarvoor in de plaats te geven4 ,sommigen denken1 dat het hier bedoelde woord de plaats in het negende hoofdstuk is1 luidende3 ,gij zult niet met mij vertrekken1 enz4 welke echter werd geopenbaard1 lang nadat ,khaibar was ingenomen1 en wel bij gelegenheid van de expeditie van ,taboec 7,al ,beidwi74 #aiic ,toen ,mahomet te al ,hodeibiya aankwam1 zond hij ,jawwas ,ebn ,omeyya1 den ,khozaet1 om den bewoners van ,mekka bekend te maken1 dat hij met eene vredelievende bedoeling was gekomen1 en wel om den tempel te bezoeken2 maar zij1 die volgens sommigen1 wantrouwen koesterden1 weigerden hem toe te laten4 ,de profeet zond daarop ,othman ,ebn ,affan1 dien zij gevangen namen1 terwijl het gerucht liep1 dat zij hem gedood hadden1 waarop ,mahomet zijne manschappen om zich verzamelde4 ,zij zwoeren toen den eed van getrouwheid tot den dood gedurende welke plechtigheid hij onder een boom zat4 #aiid ,namelijk de overwinning te ,khaibar1 of1 zooals sommigen eerder aannemen1 de inneming van ,mekka enz4 #aiie ,zijnde de handen der bewoners van ,khaibar1 of van hunne opvolgers1 van de stammen van ,arad en ,ghalfan1 of van de bewoners van ,mekka1 door het sluiten van den vrede van al ,hodeibiya 7,al ,beidwi74 #aiif ,jallalo'ddin verhaalt1 dat tachtig ongeloovigen1 in het geheim1 in ,mahomets kamp te al ,hodeibiya kwamen1 met het doel1 sommigen zijner manschappen te verrassen4 ,zij werden echter gegrepen en voor den profeet gebracht die hun genade schonk en tevens beval1 dat zij in vrijheid zouden gesteld worden4 ,deze edelmoedige daad was oorzaak van den wapenstilstand door de ,koreshieten met ,mahomet gesloten2 want daarop zonden zij ,sohail ,ebn ,amroe en nog eenige personen1 om over den vrede te onderhandelen4 ,al ,beidwi legt deze plaats met een ander verhaal uit4 ,hij zegt namelijk1 dat ,acrema ,ebn ,abi ,jahl van ,mekka1 aan het hoofd van vijfhonderd man1 naar al ,hodeibiya optrok1 en dat ,khalid ,ebn ,al ,walid door ,mahomet tegen hem met eene legerafdeeling werd afgezonden1 die de ongeloovigen tot het binnenste gedeelte van ,mekka terug dreef1 en daarna1 uit eerbied voor de stad1 aftrok4 #aiig ,mahomets bedoeling bij de expeditie van al ,hodeibiya was namelijk alleen1 om den tempel van ,mekka op vreedzame wijze te bezoeken1 en een offer in het dal van ,mina te brengen1 overeenkomstig den aangenomen ritus4 ,hij voerde tot dat doel dieren met zich2 maar de ,koreshieten veroorloofden hem noch den tempel binnen te gaan1 noch zich naar ,mina te begeven4 #aiih ,zijnde de ,mahomedaansche geloofsbelijdenis of de ,bismillah1 en de woorden3 ,mahomet1 ,gods gezant1 welke door de ongeloovigen werden verworpen4 #aiii ,of den droom dien ,mahomet te ,medina had1 alvorens hij naar al ,hodeibiya trok4 ,hij droomde toen1 dat hij en zijne makkers de stad ,mekka veilig binnen trokken1 met geschoren hoofden en afgesneden haren4 ,deze droom1 die door den profeet aan zijne volgelingen werd medegedeeld1 veroorzaakte groote vreugde onder hen1 en zij veronderstelden1 dat het visioen nog in het zelfde jaar zou worden vervuld4 ,toen zij echter bemerkten1 dat de wapenstilstand gesloten was1 die hunne verwachting nopens dat tijdstip verijdelde1 waren zij diep getroffen4 ,daarop werd1 ter hunner vertroosting1 deze plaats geopenbaard1 die het visioen bevestigde1 dat echter eerst een jaar later zou worden vervuld1 toen ,mahomet het bezoek aflegde1 onderscheiden door de bijvoeging van al ,kada of voltooiing1 omdat hij op dien tijd het bezoek van het vorige jaar voltooide1 toen de ,koreshieten hem niet veroorloofden ,mekka binnen te gaan4 ,hij was toen genoodzaakt te al ,hodeibiya zijne slachtoffers te dooden1 en zich te scheren 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin4 ,zie ,abu'lf4 ,vit4 ,moh4 p4 #hd1 #hg74 #bjjj ,zijnde1 dat sommigen geschoren waren1 terwijl anderen alleen afgesneden haren hadden4 #bjja ,zijnde de inneming van ,khaibar4 #bjjb ,hoewel de ,mahomedanen zich bij hunne gebeden van tapijten of matten bedienen1 is het echter de gewoonte1 den harden en blooten grond met het voorhoofd aan te raken4 ,dikwijls dragen zij ronde of vierkante steentjes bij zich1 waarop zij met hunne hoofden steunen1 als zij zich ter aarde werpen4 #bjjc ,dat is3 waag het niet1 uwe eigene beslissing in eenige zaak te nemen1 alvorens gij het oordeel van ,god en zijn gezant ontvangen hebt4 #bjjd ,men zegt1 dat deze plaats op de navolgende gebeurtenis berust3 ,al ,walid ,ebn ,okba werd door ,mahomet gezonden1 om de aalmoezen bij den stam van al ,mostalek op te halen4 ,toen hij hen in grooten getale tot zich zag komen1 vatte hij argwaan en vreesde voor boos opzet1 wegens de vroegere vijandschap tusschen hem en hen1 gedurende den tijd der onwetendheid4 ,hij keerde onmiddellijk terug1 en verhaalde den profeet1 dat zij weigerden hunne aalmoezen te geven en getracht hadden hem te dooden4 ,mahomet wilde hen daarop met geweld tot hunnen plicht terugbrengen4 ,toen hij echter ,khaled ,ebn ,al ,walid tot hen zond1 bevond deze1 dat zijn voorganger hun onrecht had aangedaan1 en dat zij even gehoorzaam als vroeger waren 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bjje ,men zegt1 dat dit vers werd geopenbaard1 met het oog op ,safiya ,bint ,hoyal1 eene der vrouwen van den profeet4 ,deze kwam namelijk tot haren echtgenoot1 en klaagde1 dat de vrouwen tot haar zeiden3 ,o1 gij ,jodin6 de dochter van een jood en van eene jodin1 waarop hij haar antwoordde3 ,kunt gij dan niet antwoorden3 ,aron is mijn vader1 ,mozes mijn oom en ,mahomet mijn echtgenoot8 #bjjf ,dat is3 gij zijt geen ware geloovigen1 maar slechts uiterlijke belijders van den waren godsdienst4 #bjjg ,het onderscheid dat door de ,mahomedanen tusschen het geloof en het ,islamisme wordt gemaakt1 is1 dat het eerste het innerlijk geloof1 en het andere1 het uiterlijke teeken van dat geloof door godsdienstige daden is4 #bjjh ,dit beteekent3 ,beroemt gij u hem te bedriegen1 door te zeggen1 dat gij ware geloovigen zijt8 #bjji ,de verplichting ligt namelijk niet aan ,gods zijde1 maar aan de uwe1 omdat hij u zoozeer heeft begunstigd dat hij u tot het ware geloof leidt1 indien gij oprechte geloovigen zijt4 #bjaj ,sommigen beweren1 dat deze letter bestemd is om den berg ,kaf uit te drukken1 die1 in de verbeelding van een aantal oostersche schrijvers1 de geheele wereld omringt4 7,zie d',herbel4 ,bibl4 ,orint4 ,art4 ,caf471 ,anderen zeggen1 dat deze letter ,kada al amr beteekent1 zijnde3 de zaak is besloten2 namelijk de kastijding der ongeloovigen 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 ,zie overigens ,hoofdstuk ,,ii1 vers ,i1 noot4 #bjaa ,niet wetende wat zij met zekerheid van den ,koran moeten erkennen2 daar zij het dan eens een dichtstuk1 dan weder een tooverstuk noemen en dan weder een goddelijk werk1 enz4 #bjab ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ae en ,hoofdstuk ,,xxxi1 vers #i4 #bjac ,zie ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #dj4 #bjad ,zie ,hoofdstuk ,,xliv1 vers #cf4 #bjae ,de bedoeling dezer plaats is de verkondiging van ,gods alwetendheid4 ,hij behoeft de onderrichtingen niet van de wachtengelen1 doch hij heeft het in zijne wijsheid geschikt geoordeeld1 hun dat ambt op te dragen2 want indien zij zoo nauwlettend zijn1 dat zij ieder woord nederschrijven1 dat over de lippen van den mensch komt1 hoe zouden wij dan kunnen hopen de aandacht van hem te ontgaan1 die onze meest verborgen gedachten kent6 ,de ,mahomedanen bezitten eene overlevering1 volgens welke de engel1 die de goede daden des menschen opteekent1 het bevel voert over dengeen1 die de slechte daden nederschrijft1 en dat1 wanneer een mensch een goede daad verricht1 de engel aan de rechterhand1 die tien malen nederschrijft4 ,bedrijft hij eene slechte daad1 dan zegt die engel tot dien van de linkerhand3 ,wacht nog zeven uren1 eer gij haar nederschrijft2 misschien bidt hij of vraagt hij vergiffenis 7,al ,beidwi74 #bjaf ,zijnde de duivel1 die aan hem is vastgeketend4 #bjag ,dit zal het antwoord wezen van den duivel1 die door den zondaar als zijn verleider zal worden aangeklaagd2 want de duivel heeft geene macht over een mensch1 om hem te noodzaken kwaad te doen1 dan alleen door hem datgene in te geven1 wat met zijne verdorvene neiging strookt 7,zie ,hoofdstuk ,,xiv1 vers #bf en volg474 #bjah ,zijnde3 ,zijn er nog meer tot deze plaats gedoemd1 of wordt mijne ruimte vergroot1 om hen te ontvangen8 #bjai ,dit werd geopenbaard ter beantwoording der ,joden1 die zeiden1 dat ,god op den zevenden dag van zijn werk rustte1 en zich op zijn troon1 nederzette1 als iemand die vermoeid is 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bjbj ,dit zijn de twee nederbuigingen na het avondgebed1 die niet noodzakelijk of voorgeschreven1 maar naar willekeur geschieden en overbodig zijn4 ,men kan die dus naar verkiezing verrichten of achterwege laten4 #bjba ,dat is3 van eene plaats1 van waar ieder schepsel de oproeping gelijkelijk hoore4 ,deze plaats wordt geacht de berg van den tempel van ,jeruzalem te zijn1 die door sommigen wordt verondersteld1 nader bij den hemel te liggen1 dan eenig ander deel der aarde4 ,van daar zal de trompet van ,israfil klinken1 terwijl ,gabril het volgende zal afkondigen3 ,o1 gij verrotte beenderen1 verscheurd vleesch en verspreide haren6 ,god heeft bevolen1 dat gij zult verzameld worden om geoordeeld te worden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bjbb ,of3 bij de vrouwen1 die kinderen baren of verspreiden1 enz4 #bjbc ,of3 bij de vrouwen1 die een last in haren schoot dragen2 of3 bij de winden1 die den regen dragen1 enz4 #bjbd ,of3 bij de winden1 die snel door de lucht trekken2 of3 bij de sterren1 die zich ijlings in haren loop bewegen1 enz4 #bjbe ,of3 bij de winden1 die den regen verdeelen1 enz4 #bjbf ,zijnde de paden of loopbanen der sterren2 of de dunne en uitgespreide wolken1 die zich als paden aan den hemel voordoen4 #bjbg ,nopens ,mahomet of den ,koran1 of de opstanding en den dag des oordeels1 door verschillend en onsamenhangend daarvan te spreken4 #bjbh ,daar zij het grootste gedeelte in gebeden en godsdienstig overpeinzingen doorbrengen4 #bjbi ,zijnde3 ,uw voedsel komt van boven2 van daar1 waar het veranderen der jaargetijden en de regen uitgaat2 en uwe toekomstige belooning is dus daar2 d4i4 in het paradijs1 dat boven de zeven hemelen is gelegen4 #bjcj ,dat is3 ,zonder eenigen twijfel of de minste achterhoudendheid zooals gij elkander eene waarheid verzekert4 #bjca ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #gb en ,hoofdstuk ,,xv1 vers #ea4 #bjcb ,sommigen zeggen1 dat ,gabril1 die een dezer vreemdelingen was1 ten einde ,abrahams vrees weg te nemen1 het kalf met zijne vleugels aanraakte1 waarna het onmiddellijk opstond1 en naar zijne moeder liep2 waarop ,abraham hen als de gezanten van ,god erkende 7,al ,beidwi74 #bjcc ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #gf1 enz4 #bjcd ,zijnde3 voor drie dagen4 ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #fh4 #bjce ,want dit ongeval viel des daags voor4 #bjcf ,zooals bij voorbeeld3 het mannetje en het wijfje1 den hemel en de aarde1 de zon en de maan1 licht en duisternis1 dalen en bergen1 winter en zomer1 zoet en bitter enz4 7,jallalo'ddin74 #bjcg ,het hier bedoelde boek is1 volgens een vrij algemeen aangenomen geloof1 f het boek of register waarin de daden van alle menschen opgeteekend staan1 f de bewaarde tafelen1 die ,gods besluiten behelzen f wel het boek wet1 dat door ,god werd geschreven1 terwijl ,momes het krassen der pen hoorde1 f ook wel de ,koran 7,al ,zamakshari1 ,al ,beidwi74 #bjch ,zijnde3 de ,caaba1 die zoo veelvuldig door de pelgrims wordt bezocht1 of zooals sommigen eerder aannemen1 het oorspronkelijke model van het huis in den hemel dat al ,dorah genoemd1 en door de engelen bezocht en omringd wordt1 zooals het andere door de menschen4 #bjci ,zijnde3 ieder mensch wordt door ,god omtrent zijn gedrag als onderpand bewaard2 indien hij wel handelt1 lost hij dit in1 terwijl hij het verbeurt1 door slecht te handelen4 #bjdj ,dit is de woordelijke vertaling van eene ,arabische uitdrukking luidende3 ,laat ons gerust op den eersten tegenspoed wachten om ons daarop te wreken4 #bjda ,want hoewel zij dit met hunne tongen belijden1 loochenen zij het1 door hunnen tegenstand1 om hem te vereeren1 gelijk hij dat verdient4 #bjdb ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ei1 enz4 #bjdc ,zie ,hoofdstuk ,,xviii1 vers #cf1 enz4 #bjdd ,dit was eene der straffen welke de afgodendienende bewoners van ,mekka hem tartten1 op hen te doen nederdalen2 en dan nog1 zegt de tekst1 indien zij een deel des hemels op zich zouden zien nedervallen1 zouden zij het niet gelooven1 dan nadat zij daardoor verpletterd werden 7,al ,beidwi74 #bjde ,zijnde3 ,op den eersten klank der trompet4 #bjdf ,dat is3 behalve de straf1 waartoe zij1 op den dag des oordeels zullen gedoemd worden1 zullen zij vooraf door rampen in dit leven worden gekastijd1 zooals de slachting te ,bedr1 en den zevenjarigen hongersnood1 en ook na hunnen dood1 door het onderzoek des grafs 7,al ,beidwi74 #bjdg ,sommigen veronderstellen1 dat hier de sterren in het algemeen1 en anderen1 het zevengesternte in het bijzonder wordt bedoeld4 #bjdh ,namelijk den engel ,gabril4 #bjdi ,in zijn natuurlijken vorm1 waarin ,god hem schiep1 en in het oostelijk gedeelte des hemels4 ,men zegt1 dat deze engel aan geen der profeten in zijn eigenlijken vorm verscheen1 behalve aan ,mahomet1 en wel slechts tweemalen2 zijnde eens1 toen hij de eerste openbaring van den ,koran ontving1 en daarna weder1 toen hij zijne nachtelijke reis naar den hemel ondernam1 zooals vervolgens in den tekst wordt vermeld4 #bjej ,in een menschelijken vorm4 #bjea ,maar hij zag het werkelijk4 #bjeb ,zijnde de boom1 die tot grenspaal van het paradijs dient4 #bjec ,deze woorden schijnen te beteekenen1 dat alles wat onder dezen boom is1 elke beschrijving en alle cijfers te bovengaat4 ,sommigen veronderstellen1 dat hier de geheele engelenschaar wordt bedoeld1 die ,god daaronder vereeren1 7,al ,beidwi7 en anderen1 de vogels1 die op de takken zitten 7,jallalo'ddin74 #bjed ,door zoo wel de wonderen der stoffelijke1 als van de geestelijke wereld te aanschouwen 7,al ,beidwi74 #bjee ,dit waren drie afgoden der oude ,arabieren4 ,wat de godslastering betreft1 die1 volgens sommigen1 eens door ,mahomet onbedachtzaam werd uitgesproken1 toen hij deze plaats voorlas1 zie ,hoofdstuk ,,xxii1 vers #ea1 noot4 #bjef ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ei4 #bjeg ,zijnde3 zal hij ,god zijn wil voorschrijven1 en dengeen die hem behaagt1 tot zijne tusschenpersonen of tot zijn profeet benoemen1 of zal hij een godsdienst naar zijn eigen zin kiezen1 en de voorwaarden stellen1 waarop hij de belooning van dit en het volgende leven zal kunnen verwerven 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bjeh ,deze plaats wordt gezegd1 geopenbaard te zijn met het oog op al ,walid ,ebn al ,mogheira1 die eens1 den profeet volgende1 door een afgodendienaar werd gesmaad1 omdat hij den godsdienst der ,koreshieten verliet1 en aanleiding tot schandaal gaf4 ,hij antwoordde daarop1 dat hetgeen hij deed1 uit vrees voor de goddelijke wraak geschiedde4 ,de afgodendienaar bood daarop aan1 voor een zekere som1 de schuld der afvalligheid op zich te zullen nemen4 ,nadat de koop gesloten was1 keerde al ,walid tot de afgodendienarij terug1 en betaalde den man een deel der overeengekomen som4 ,later echter1 bij nadere overweging1 achtte hij dit te veel1 en hield het overige gedeelte terug 7,al ,beidwi74 #bjei ,dat is3 ,is hij verzekerd1 dat het den persoon met wien hij de bovenvermelde overeenkomst sloot1 zal toegestaan worden1 hier namaals in zijne plaats te lijden 7,al ,beidwi74 #bjfj ,syrius1 of het groote hondsgesternte1 werd door sommige der oude ,arabieren aangebeden 7,hyd4 not4 in ,ulug4 ,beig4 ,tab4 stell fix p4 #ec7 #bjfa ,zijnde3 ,sodom en de andere steden1 welke zij in haren val medesleepte 7,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #i74 #bjfb ,het woord1 maan1 dat zich in het eerste vers bevindt1 strekt tot titel voor deze ,soera4 ,in dit eerste vers wordt van de komst van het uur1 d4i4 van den dag des oordeels gesproken4 ,onder de teekenen1 die dit vreeselijke oogenblik zullen voorafgaan1 is dat van het splijten der maan4 ,sommige uitleggers willen echter in de woorden de maan is gespleten eene toespeling zien op het mirakel door ,mahomet verricht1 waarbij hij de maan met zijn vinger in tween spleet4 #bjfc ,dat is1 als de engel ,israfil de menschen tot het oordeel zal oproepen4 #bjfd ,noach deed dit verzoek niet1 dan nadat hij herhaalde malen gewelddadig door zijn volk was bejegend2 want men verhaalt1 dat een hunner hem aanviel en bijna verworgde1 waarna hij1 tot zich zelven gekomen1 uitriep3 ,o ,heer6 vergeef het hun want zij weten niet1 wat zij doen 7,al ,beidwi74 #bjfe ,zijnde3 ,op een ,woensdag4 ,zie ,hoofdstuk ,,xli1 vers #ae1 in de noot4 #bjff ,of een kouden wind4 #bjfg ,men verhaalt1 dat zij eene toevlucht in de rotskloven en holen zochten1 terwijl zij elkander vasthielden1 doch de wind blies hen met hevigheid weg1 en wierp hen als lijken neder 7,al ,beidwi74 #bjfh ,deze is1 volgens den ,koran1 de naam van den profeet1 die tot de ,thamoedieten werd gezonden4 #bjfi ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ga1 enz4 #bjgj ,dat is tusschen de ,thamoedieten en de kameel4 ,zie ,hoofdstuk ,,xxvi1 vers #aee4 #bjga ,namelijk ,kodar ,ebn ,salef1 die geen ,arabier was1 maar een vreemdeling1 die onder de ,thamoedieten woonde4 ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ga noot4 #bjgb ,deze woorden beteekenen of de droge takken1 waarmede men in het ,oosten kooien of schuilplaatsen bouwt1 om het vee tegen wind en koude te beveiligen1 of de stoppels en de andere stoffen1 waarmede men1 gedurende den winter1 het vee in de kooien voedt4 #bjgc ,zoodat hun oogholten opzwollen1 en met de overige deelen van het aangezicht gelijk werden4 ,dit wordt gezegd door middel van eene streek des vleugels van den engel ,gabril geschied te zijn4 ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #gi en volg4 #bjgd ,waaronder zij gebukt zullen gaan1 tot zij hunne volle straf in de hel ontvangen4 #bjge ,deze profetie werd vervuld door de overwinning te ,bedr op de ,koreshieten behaald4 ,eene overlevering van ,omar verhaalt1 dat toen deze plaats was geopenbaard1 ,mahomet zelf bekende1 de ware meening daarvan niet te begrijpen2 maar op den dag van den slag te ,bedr1 toen hij zijn malinkolder aandeed1 herhaalde hij deze woorden4 #bjgf ,zijnde3 ,kun1 dat is3 ,wees4 ,deze plaats kan ook aldus worden wedergegeven3 ,de uitvoering van ons voornemen1 is slechts eene eenvoudige daad1 die in een oogenblik wordt ten uitvoer gebracht4 ,sommigen veronderstellen1 dat dit op den dag des oordeels betrekking heeft4 #bjgg ,de meeste uitleggers twijfelen1 of dit ,hoofdstuk te ,mekka of te ,medina werd geopenbaard1 of gedeeltelijk op de eene en gedeeltelijk op de andere plaats4 #bjgh ,deze woorden zijn gericht tot de twee soorten van redelijke wezens1 namelijk tot de menschen en tot de geniussen4 ,dit vers is door het geheele ,hoofdstuk niet minder dan een en dertig malen herhaald of tusschengevoegd4 ,marracci gist1 dat dit in navolging van ,david is geschied4 ,zie ,psalm ,,cxxxvi4 #bjgi ,de oorspronkelijke woorden beteekenen de verschillende punten van den horizont of gezichteinder1 waarop de zon in den zomer- en winterstilstand op- en ondergaat4 ,zie ,hoofdstuk ,,xxxvii1 vers #e1 noot4 #bjhj ,zie ,hoofdstuk ,,xxv1 vers #ee4 #bjha ,de laatste volzin van dit vers zou letterlijk moeten luiden3 ,hij is iederen dag in een anderen toestand4 ,deze woorden beteekenen1 volgens de uitleggers1 dat ,god zich beurtelings met de uitvoering zijner besluiten1 den dood en het leven der schepselen1 de vernedering van de eenen en de verheffing van de anderen bezig houdt4 ,bij de ,muzelmansche mystieken hebben zij eene andere beteekenis4 ,volgens dezen is de bedoeling1 dat de eenige en ondeelbare ,god1 die onveranderlijk in zijn wezen is1 wat zijne hoedanigheden betreft1 veelvoudig is1 en ieder oogenblik afwisselt1 hetgeen hij tot in het oneindige voortzet4 ,hij brengt de schepping voort1 en doet die verdwijnen2 hij vertoont en verbergt zich4 #bjhb ,ten einde van ,gods macht te vlieden1 en zijn besluit te ontvluchten4 #bjhc ,want hunne misdaden zullen te erkennen zijn1 aan hunne verschillende werken zooals verder in den tekst volgt4 #bjhd ,zie ,hoofdstuk ,,xxxvii1 vers #fe4 #bjhe ,zijnde3 een afgescheiden paradijs voor de menschen en een ander voor de geniussen1 of1 zooals sommigen denken1 twee tuinen voor iederen persoon2 de eene als eene belooning voor zijne werken1 en de andere als eene vrije en buitengewone gift1 enz4 #bjhf ,van welke sommigen bekend zullen zijn1 en gelijk de vruchten der aarde1 terwijl andere van nieuwe en onbekende soorten zullen wezen2 of vruchten1 zoowel groen als rijp4 #bjhg ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk eene ramp1 die zekerlijk1 en wel plotseling en met geweld zal plaats hebben4 ,hier beteekent het daarom de dag des oordeels4 #bjhh ,dit zijn de zaligen en de verdoemden4 ,deze zijn hier aldus onderscheiden1 omdat boeken1 waarin hunne daden zijn opgeschreven1 in de rechterhand der eersten1 en in de linkerhand der laatsten zullen worden gegeven 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 ,ook beteekenen de woorden1 hier met rechter- en linkerhand vertaald1 mede geluk en ellende4 #bjhi ,zijnde3 er zullen meer leiders zijn1 die anderen in geloof en goede werken zijn voorafgegaan1 onder de volgelingen der onderscheiden profeten van ,adam tot ,mahomet1 dan onder de volgelingen van ,mahomet zelven 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #bjij ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #dg1 noot4 #bjia ,het oorspronkelijke woord ,talh is niet alleen de naam van den banaan1 maar ook van een zeer hoogen doornachtigen boom1 die een groot getal aangenaam riekende bloemen draagt 7,zie ,j4 ,leon1 ,descript4 ,africae lib4 #i71 en de ,acacia schijnt te wezen4 #bjib ,dat in kanalen geleid worden1 en wel op die plaatsen en op zulk eene wijze1 als ieder dat zal verlangen4 #bjic ,hebbende hij haar opzettelijk van fijnere stoffen geschapen1 dan de vrouwen van deze wereld1 terwijl zij aan geen der ongemakken zijn onderworpen1 dier sekse eigen4 #bjid ,en hoe dikwijls ook de mannen tot haar ingaan1 zullen zij immer bevinden1 dat zij maagden zijn4 #bjie ,men heeft reeds hier boven 7vers #ac en #ad7 gezien1 dat de uitverkorenen in grooter getal bij de ouderen1 dan bij de nieuweren zullen zijn4 ,deze verzen zijn in tegenspraak met vers #ch en #ci4 ,al ,beidwi denkt echter1 dat er hier geen tegenspraak is1 aangezien het groote getal1 de meerderheid van eene der beide troepen volstrekt niet uitsluit4 #bjif ,zie ,hoofdstuk ,,xxxvi1 vers #hj1 noot4 #bjig ,om den menschen de opstanding te herinneren 7,hoofdstuk ,,xxxvi vers #hj71 waarop de voortbrenging van vuur in sommige opzichten gelijkt1 of van het vuur der hel 7,al ,beidwi74 #bjih ,of3 ,laat niemand die aanraken1 enz4 ,niet alleen de zuiverheid des lichaams wordt namelijk van hem vereischt1 die met den verplichten eerbied van dit boek wenscht gebruik te maken1 en daardoor hoopt te stichten1 maar ook de zuiverheid der ziel4 ,daarom worden deze woorden gewoonlijk op den omslag geschreven4 #bjii ,de meening dezer duistere plaats is als volgt3 ,indien gij niet gedwongen zijt op den jongsten dag rekenschap van uwe daden te geven1 zooals gij door uwe loochening van de opstanding schijnt te gelooven1 doe dan de ziel van den stervenden persoon in zijn lichaam terugkeeren2 want gij kunt dit even gemakkelijk doen1 als gij den dag des oordeels kunt vermijden 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #bajj ,zijnde de leiders1 of de eerste leermeesters van het geloof4 #baja ,dit woord komt in vers #be van dit ,hoofdstuk voor4 #bajb ,het is namelijk1 volgens eenigen1 onzeker1 op welk der beide plaatsen dit ,hoofdstuk werd geopenbaard4 #bajc ,dit is3 gij zijt door de sterkste bewijzen en beweegredenen verplicht in hem te gelooven4 #bajd ,aangezien later geene zoo groote behoefte meer aan beiden bestond4 ,de ,mahomedaansche godsdienst was door die groote overwinning hecht gevestigd4 #baje ,een licht zal hen namelijk op den rechten weg naar het paradijs leiden1 terwijl het andere uit het boek zal voortkomen1 waarin hunne daden zijn vermeld1 en dat zij in hunne rechterhanden zullen houden4 #bajf ,zijnde eene wet der gerechtigheid4 ,sommigen denken1 dat de engel ,gabril werkelijk eene balans aan ,noach uit den hemel bracht1 waarvan hem geboden was1 het gebruik bij zijn volk in te voeren4 #bajg ,dit is3 ,wij leerden hem1 hoe het uit de mijnen moet worden opgegraven4 ,al ,zamakhshari voegt er bij1 dat ,adam gezegd wordt1 vijf ijzeren dingen uit het paradijs te hebben medegebracht1 zijnde3 een aanbeeld1 eene tang1 twee hamers1 7een grooten en een kleinen71 en eene naald4 #bajh ,dat is oprecht en hartelijk4 #baji ,de ,muzelmannen zeggen dikwijls3 ,la rahbanieta fil-islami4 ,geen kloosterleven in den ,islam4 #baaj ,deze woorden zijn hier tot de ,joden en ,christenen gericht2 zij gelden nochtans de laatsten alleen4 #baaa ,of zij die een geschil of rechtsgeding begint4 #baab ,sommigen zijn van meening1 dat de eerste tien verzen van dit ,hoofdstuk te ,mekka en de overigen te ,medina werden geopenbaard 7,al ,beidwi74 #baac ,dit was ,khala1 de dochter van ,thalaba1 de vrouw van ,as ,ebn es-,samat1 die door haren man met deze woorden werd verstooten3 ,dat uw rug voortaan voor mij zij1 zoo als de rug mijner moeder1 zijnde de formule1 waaruit eene eeuwige scheiding voortvloeide en na het uitspreken van welke men de verstooten vrouw niet meer kon terugnemen4 ,zij kwam daarop tot ,mahomet1 en vroeg hem1 of het haar niet geoorloofd zou zijn1 bij haren man te blijven1 die1 niettegenstaande hij haar had verstooten1 haar echter niet dwong het huis te verlaten4 ,mahomet antwoordde1 dat de bovenvermelde formule eene volkomene scheiding moest ten gevolge hebben1 waarop de wanhopige vrouw 7want zij bezat eenige jonge kinderen7 zich verwijderde1 en zich in hare gebeden1 bij ,god over haar lot beklaagde4 ,mahomet kwam op zijne beslissing terug1 en1 steunende op de openbaring1 in de verzen #a en #b vervat1 veroorloofde hij de verstooten vrouwen terug te nemen1 zelfs na het uitspreken der meergemelde formule1 mits een offer brengende of een liefdewerk verrichtende1 om voor de schending van den eed te boeten4 #baad ,en daarom moet geene vrouw in denzelfden graad van verbod worden geplaatst1 behalve diegene1 welke door ,god met hem vereenigd zijn1 zooals de zoogster1 en de vrouwen van den profeet 7,al ,beidwi1 zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #bf volgg4 en ,hoofdstuk ,,xxxiii vers #ec74 #baae ,welke slaaf1 overeenkomstig het meest algemeene gevoelen1 een waar geloovige moet zijn1 zooals voor de boete wegens manslag is bepaald 7zie ,hoofdstuk ,,vi1 vers #id74 #baaf ,het schijnt1 dat zij gewoon waren in plaats van3 ,al salm aleika 7vrede zij over u7 te zeggen1 ,al sm aleika 7ongeluk over u74 #baag ,op deze plaats wordt den ,moslems bevolen1 in de openbare vergaderingen plaats te maken voor den profeet en de meer aanzienlijken zijner makkers1 en niet op hem toe te dringen1 zooals zij gewoon waren te doen1 om dichter bij hem te zijn1 en zijne woorden beter te hooren4 #baah ,volgens sommigen de ,joden 7zie ,hoofdstuk ,i1 vers #f74 #baai ,daar zij huichelaars zijn1 en tusschen de twee partijen wankelen4 #babj ,zijnde3 ,zij hebben den ,islam plechtig beleden1 dien zij in hunne harten niet geloofden4 #baba ,het oorspronkelijke woord beteekent het verlaten of verhuizen van de geboorteplaats of woning1 om elders te gaan wonen1 hetzij uit vrijen wil1 hetzij door verdrijving4 #babb ,het hier bedoelde volk waren de ,joden van den stam van ,al ,nadir1 die te ,medina woonden1 en die1 toen ,mahomet van ,mekka daarheen vluchtte1 hem beloofden onzijdig te blijven1 tusschen hem en zijne tegenpartij1 waartoe zij een verdrag met hem sloten4 ,toen hij den slag van ,bedr had gewonnen1 beleden zij1 dat hij de profeet was1 in de wet beschreven2 maar na zijne nederlaag te ,ohod veranderden zij van gevoelen4 ,caab ,ebn al ,ashraf vormde een verbond met ,aboe ,sofian1 dat zij beiden bezwoeren4 ,mahomet rukte daarop in het vierde jaar der hedjira tegen al ,nadir op1 en belegerde hunne vesting4 ,na zes dagen capituleerden zij1 en werd het hun vergund te vertrekken1 op voorwaarde1 dat zij de plaats geheel zouden ontruimen4 ,volgens sommigen1 begaven zij zich daarop naar ,syri1 volgens anderen naar ,khaibar en ,hira 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin4 ,zie ,abulf4 vit4 ,moh4 cap4 #ce74 ,dit was de eerste landverhuizing4 ,de tweede viel eenige jaren later voor1 gedurende de regeering van ,omar1 toen deze khalif degenen verbande1 die te ,khairbar hadden gewoond1 en hen dwong ,arabi te verlaten 7,idem ,interpp474 #babc ,daar zij zooveel verwoestten als zij konden1 om het voordeel der ,moslems zooveel mogelijk te verminderen1 aan datgene wat zij verplicht waren achter te laten4 #babd ,het is opmerkelijk1 dat in deze expeditie de buit niet werd verdeeld1 overeenkomstig de daartoe in den ,koran gegeven wet1 7,hoofdstuk ,,viii1 vers #db7 maar aan den profeet werd gegeven1 terwijl er bij verklaard werd1 dat die geheel te zijner beschikking was4 ,de reden hiervan was1 omdat de plaats zonder behulp van paarden werd genomen1 hetgeen1 van toen af1 eene vaste wet bleef 7,zie ,abulf4 vit4 ,moh4 p4 #ia74 #babe ,de woonplaats van al ,nadir was namelijk zoo dicht nabij ,medina dat de ,moslems allen te voet daarheen gingen1 de profeet zelf uitgezonderd 7,al ,beidwi74 #babf ,daarom verdeelde ,mahomet dezen buit alleen onder de ,mohajerin1 of zij die van ,mekka waren gevlucht4 ,hij gaf daarvan niets aan de ,ansars1 of die van ,medina1 behalve aan drie van hen1 welke in behoeftige omstandigheden verkeerden 7,al ,beidwi74 #babg ,de bedoelde personen schijnen zij te wezen1 die ,mekka ontvluchtten1 nadat ,mahomet in sterkte toegenomen1 en zijn godsdienst aanzienlijke vorderingen gemaakt had4 #babh ,en het geschiedde dienovereenkomstig3 ,ebn ,obba en zijne bondgenooten schreven namelijk met dat doel aan de ,nadirieten2 maar zij vervulden nimmer hunne belofte 7,al ,beidwi74 #babi ,dit is3 voor het volgende leven1 hetgeen morgen kan worden genoemd1 zooals het tegenwoordige leven heden4 #bacj ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #agi noot4 #baca ,dit ,hoofdstuk draagt dezen titel1 omdat het bepaalt1 dat de vrouwen die wegloopen en van de ongeloovigen tot de ,moslems overgaan1 onderzocht moeten worden ten aanzien van hare oprechtheid in de belijdenis van haar geloof4 #bacb ,dit vers is vooral gericht tegen den ,muzelman ,hateb ,ebn ,abi ,baltaa1 die1 wetende1 dat er een expeditie tegen ,mekka werd gereed gemaakt1 de ,koreshieten daarvan onderrichtte4 ,mahomet onderschepte zijn brief1 en deed hem bittere verwijtingen1 waarop ,hateb antwoordde dat zijn doel geenszins was1 de onderneming te doen mislukken1 die overigens1 als door ,god besloten1 onfeilbaar moest wezen1 maar dat hij van de afgodendienaren eenige verschooning had wenschen te verkrijgen voor zijn gezin1 hetwelk hij te ,mekka had achtergelaten4 ,mahomet nam de verontschuldiging van ,hateb aan1 maar haastte zich de bovenvermelde openbaring mede te deelen4 #bacc ,het hier gebruikte werkwoord beteekent ook het tegenovergestelde1 en zou dus ook kunnen vertaald worden3 en hun in het openbaar vriendschap betoont1 enz4 #bacd ,omdat zijn vader afgodendienaar was4 ,zie ,hoofdstuk ,,ix1 vers #aae4 #bace ,en dienovereenkomstig geschiedde het bij de inneming van ,mekka1 toen ,aboe ,sofian en anderen der ,koreshieten1 die op dat tijdstip hevige vijanden der ,moslems waren1 hetzelfde geloof omhelsden en hunne vrienden en broeders werden4 ,sommigen veronderstellen1 dat hier het huwelijk van ,mahomet met ,omm ,habiba1 de dochter van ,aboe ,sofian wordt bedoeld1 hetwelk een jaar te voren werd voltrokken 7,zie ,gagnier1 not4 in ,abulf ,vit4 ,moham4 p4 #ia74 #bacf ,want overeenkomstig de bepaling van het vredesverdrag van al ,hodeibiya1 moest elke der partijen teruggeven1 wat in hare handen viel1 en aan de tegenpartij toebehoorde4 ,dientengevolge werd op deze plaats1 te gelijker tijd1 dat den ,moslems verboden werd1 de gehuwde vrouwen terug te geven1 die van de ongeloovigen zouden overloopen1 hun ook bevolen1 haren bruidschat1 bij wijze van schadeloosstelling uit te keeren4 #bacg ,want hetgeen aan hare vroegere echtgenooten wordt teruggeven1 moet niet als weduwgift beschouwd worden4 #bach ,zie ,hoofdstuk ,,lxxxi1 vers #h4 #baci ,dit vers bevat datgene1 wat de ,mahomedanen den eed der vrouwen noemen4 ,de mannen zwoeren vr de ,hedjira 7vlucht van ,mekka7 denzelfden eed1 vr dat ,mahomet er de verplichting had bijgevoegd1 hem in den oorlog tegen de afgodendienaren bij te staan4 ,deze eed had1 evenals het aangaan van iedere verbintenis1 bij de ,arabieren plaats1 door het geven der hand aan hem1 omtrent wien men zich verbond4 ,na ,mahomet werd de khalif op dezelfde wijze door een handslag gehuldigd4 #badj ,of1 zooals sommigen eerder denken1 te ,medina4 ,de uitlegging in de volgende noot bevestigt deze meening4 #bada ,de uitleggers veronderstellen algemeen1 dat deze woorden tot de ,moslems zijn gericht1 die1 niettegenstaande zij zich plechtig hadden verbonden1 hunne bezittingen en hun leven ter verdediging van hun geloof op te offeren1 zich bij den slag van ,ohod omkeerden 7zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #aa en volg74 ,misschien ook moeten deze woorden op alle huichelaars worden toegepast1 wier daden in tegenspraak met hunne woorden zijn4 #badb ,mahomet draagt bij de ,muzelmannen verschillende namen1 en wel ongeveer honderd1 waartoe ook ,ahmed behoort1 afgeleid van het ,grieksche ,periclytos1 de glorierijke1 evenals ,mahomet4 ,de ,mahomedanen beweren1 dat ,jezus de komst van ,mahomet 7,ahmed1 ,periclytos7 heeft voorzegd 7zie ,johannes ,,xvi 3 #g71 en dat ,peracletos1 hetgeen op de nederdaling van den ,heiligen ,geest wordt toegepast1 slechts een verbastering is van ,periclytos1 hetgeen door de ,christenen1 ter kwader trouw is uitgedacht4 #badc ,zie ,hoofdstuk ,,iii1 vers #de4 #badd ,hetzij door hem te verwerpen1 hetzij door hem voor ,god of voor den zoon van ,god te houden 7,jallalo'ddin74 #bade ,omdat zij de profetin1 in de wet bevat en die voor ,mahomet getuigen1 evenmin begrijpen1 als de ezel de boeken1 welke hij draagt4 #badf ,zijnde3 ,smeekt ,god1 dat hij u van deze verdorvene wereld in een staat van ongestoorde zegening overbrenge4 #badg ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #hi4 #badh ,dat is des vrijdags1 die door ,mahomet meer bijzonder werd bestemd voor de openbare vereering van ,god1 en daarom ,yaum al joma1 d4i4 de dag der vergadering of bijeenkomst werd genoemd4 #badi ,men verhaalt1 dat eens des vrijdags1 toen ,mahomet predikte1 eene karavaan1 overeenkomstig de gewoonte1 met slaande trom aankwam4 ,toen de verzamelde menigte dit hoorde1 verlieten allen de moskee1 om de karavaan op te zoeken1 terwijl slechts twaalf hunner achterbleven 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #baej ,lang en dik1 maar zonder kennis of verstand4 #baea ,deze en de voorgaande woorden1 werden door ,ebn ,obba tot een bewoner van ,medina gezegd1 die1 bij zekeren krijgstocht1 met een ,arabier1 in de woestijn1 om water twistte1 daarbij eene wonde met een stok aan het hoofd ontving en zich daarover bij ,mahomet beklaagde 7,al ,beidwi74 #baeb ,de uitleggers zijn het met elkander niet eens1 of dit hoofdstuk te ,mekka1 dan wel te ,medina werd geopenbaard1 of gedeeltelijk op de eene plaats en gedeeltelijk op de andere4 #baec ,naardien de zaligen de verdoemden te leur zullen stellen door de plaatsen in te nemen1 welke deze in het paradijs zouden gehad hebben1 indien zij ware geloovigen zouden zijn geweest1 en omgekeerd 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya74 #baed ,want deze zijn in staat den man van zijnen plicht af te leiden vooral in tijden van tegenspoed 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin1 ,yahya71 terwijl een gehuwd man voor de dingen dezer wereld zorgt1 doet de ongehuwde dit voor de dingen1 die den ,heer toebehooren 7zie ,cor4 ,,vii 3 #be1 enz474 #baee ,overwegende1 dat de hinderpalen1 die zij u in den weg leggen uit hare liefde tot u voortvloeien1 enz4 #baef ,dat is3 als zij1 na den tijd harer echtscheiding hare regels driemaal gehad zullen hebben1 indien zij niet bewijzen1 zwanger te zijn1 of1 indien zij dit laatste bewijzen1 als zij verlost zullen zijn 7zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bbh74 ,al ,beidwi veronderstelt1 dat den echtgenooten hier wordt bevolen1 van hunne vrouwen te scheiden1 terwijl zij rein zijn1 en zegt1 dat deze plaats werd geopenbaard tegen ,ebn ,omar1 die zich van zijne vrouw liet scheiden1 toen zij hare regels had1 waardoor hij verplicht werd1 haar weder terug te nemen4 ,volgens ,savary heeft een ,muzelman1 zoodra hij den eed heeft gedaan dat hij van zijne vrouw wil scheiden1 geene gemeenschap meer met haar4 ,bij het hooren van dien eed1 omsluiert zij zich het hoofd1 zondert zich in haar vertrek af en laat haren man niet meer toe4 ,zijn de vier maanden1 als verzoeningstermijn gesteld1 verloopen1 dan zijn de huwelijksbanden verbroken1 en de vrouw herkrijgt hare vrijheid4 ,bij haar vertrek ontvangt zij dan den bruidschat of de weduwgift in het huwelijkscontract bepaald4 ,de dochters blijven bij de moeder1 de zonen bij den vader4 #baeg ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bcb4 #baeh ,dat minstens toereikend moet zijn1 om haar gedurende den zoogtijd te kleeden en te onderhouden 7zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #bcc74 #baei ,en doordringt en bezielt hen allen met onbeperkte kracht4 #bafj ,het eerste vers van dit ,hoofdstuk werd bij de volgende gelegenheid geopenbaard4 ,gelijk men weet1 had ,mahomet onderscheidene vrouwen te gelijk1 bij welke hij beurtelings den nacht doorbracht4 ,eens bracht hij een nacht1 die aan ,hafsa toekwam1 met ,maria de ,copte door1 die hem door ,mokawkas1 gouverneur van ,egypte1 was gezonden4 ,dit gedrag belgde ,hafsa zeer1 die hem daarover zulke scherpe verwijtingen deed1 dat de profeet1 om haar tot bedaren te brengen1 beloofde1 geheel en al met ,maria te breken4 ,de openbaring in dit vers bevat1 heeft ten doel1 ,mahomet van zijnen eed te ontheffen1 dien hij onbedacht had gedaan2 vooral nadat ,god door de voorafgaande openbaringen1 den mannen eene groote speelruimte in hunne betrekkingen met hunne vrouwen had gelaten4 ,sale waarschuwt vooral tegen de verkeerde vertaling van deze plaats door ,dr4 ,prideaux4 #bafa ,hafsa verhaalde de gebeurtenis aan ,asha1 eene andere vrouw van ,mahomet1 met welke zij in eene zeer vriendschappelijke betrekking stond4 ,mahomet verweet ,hafsa1 het geheim niet bewaard te hebben1 nopens hetgeen er gebeurd was1 en het aan ,asha verhaald te hebben4 ,hafsa was verwonderd te hooren1 dat zij verraden was1 en vroeg den profeet1 wie hem daarvan had onderricht1 waarop ,mahomet antwoordde1 dat dit ,god zelf was4 ,hij had het door het gedrag van ,asha omtrent hem gemerkt4 #bafb ,deze plaats is tegen ,hafsa en ,asha gericht4 #bafc ,zie ,hoofdstuk ,,lxxiv1 vers #cj4 #bafd ,deze woorden zullen op den jongsten dag tot de ongeloovigen worden gesproken4 #bafe ,zie ,hoofdstuk ,,xxiv1 vers #ce1 en ,,lvii1 vers #e1 #g1 #ab en #ah4 #baff ,deze waren namelijk beide ongeloovige vrouwen1 hare mannen door hare huichelarij bedrogen4 ,de vrouw van ,noach trachtte het volk te overtuigen1 dat haar man bezeten was1 en de vrouw van ,lot spande samen met de mannen van ,sodom1 en had de gewoonte hun er bericht van te geven1 als er vreemdelingen bij ,lot den nacht kwamen doorbrengen4 ,daartoe gaf zij een teeken3 des daags door rook1 en des nachts door vuur 7,jallalo'ddin1 al ,zamakhshari74 #bafg ,want zij vonden beide een ongelukkig einde in deze wereld en zullen in de toekomende tot eeuwige ellende gedoemd zijn4 ,op dezelfde wijze zouden de ongeloovigen uit den tijd van ,mahomet1 geene verzachting van straf kunnen verwachten1 op grond van de verwantschap1 waarin zij tot hem1 en tot de overige ware geloovigen stonden4 #bafh ,zie ,hoofdstuk ,,xix1 vers #ag1 enz4 #bafi ,bij gelegenheid der eervolle melding1 die hier van deze twee vrouwen wordt gemaakt1 verhalen de uitleggers een gezegde van hunnen profeet3 dat onder de mannen velen zijn geweest1 die volmaakt waren1 maar dat niet meer dan vier van de andere sekse1 de volmaaktheid hadden bereikt1 te weten3 ,asia1 de vrouw van ,pharao1 ,maria1 de dochter van ,imram1 ,khaddah1 de dochter van ,khowaileid 7de eerste vrouw van den profeet7 en ,fatima1 de dochter van ,mahomet4 #bagj ,dit ,hoofdstuk wordt door sommigen ook de ,redding of de ,bevrijding genoemd1 aangezien het1 volgens hun zeggen1 hem die het leest1 van de marteling des grafs redt4 #baga ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #ag4 #bagb ,zie ,hoofdstuk ,,lvi1 7vers #adj en de volg474 #bagc ,de uitleggers passen deze vergelijking op den ongeloovige en den waren geloovige toe4 #bagd ,deze letter wordt door sommigen tot titel van dit hoofdstuk gekozen1 maar de beteekenis is vrij onzeker4 ,zij die veronderstellen1 dat die letter het woord ,noen beduidt1 zijn het niet eens1 omtrent hare beteekenis op deze plaats1 aangezien dit woord niet alleen de naam is van de letter ,n in het ,arabisch1 maar ook van een inktkoker en een visch1 terwijl verder van schrijven1 eene pen1 en een visch wordt gesproken4 ,anderen weder hebben er iets anders op gevonden en zijn van meening1 dat deze letter hier staat voor de tafel van ,gods besluiten of voor de rivieren in het paradijs1 enz4 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi1 ,yahya74 #bage ,dit hebt gij getoond door het geduld en de onderwerping1 waarmede gij de slechtheden en beleedigingen van uw volk hebt verdragen1 welke grooter waren dan die1 aan een der profeten vr u aangedaan 7,al ,beidwi74 #bagf ,zijnde3 ,indien gij hen ongehinderd wilt laten in hunne afgodendienarij en andere zondige handelingen1 zullen zij ophouden met u te vernederen en te vervolgen4 #bagg ,door hen met een vreeselijken hongersnood te teisteren1 zie ,hoofdstuk ,,xxiii1 vers #gi4 #bagh ,een vroom man bezat een tuin met palmboomen beplant4 ,hij had de gewoonte de armen van zijne plaats te onderrichten van den dag1 waarop hij de dadels zou afsnijden4 ,al de vruchten1 die niet op het kleed vielen1 dat onder den boom was uitgespreid1 en ook de dadels1 die door den wind werden afgeworpen1 of door het mes werden verschoond1 waren voor de armen4 ,na zijn dood beslisten zijne zonen1 die minder weldadig dan hun vader waren1 op zekeren dag1 de armen niet meer van den dadeloogst te onderrichten1 en de vruchten vroeg in den ochtend af te snijden4 ,maar des nachts verwoestte een onweder den tuin1 en er bleef geen spoor meer van over 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bagi ,dezelfde uitdrukking wordt in ,hoofdstuk ,,lvi1 vers #ff gebruikt4 #bahj ,deze uitdrukking wordt in het ,arabisch gebruikt1 om eene strenge en vreeselijke ramp aan te duiden4 ,zoo zegt men3 de oorlog heeft het been ontbloot1 als men de woede van den slag wil te kennen geven4 #baha ,daar de tijd der aanneming zal verstreken wezen4 #bahb ,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #ch4 #bahc ,dat is3 wees niet ongeduldig en eigenzinnig1 zooals ,jonas was4 ,zie ,hoofdstuk ,,xxi1 vers #hg4 #bahd ,het oorspronkelijke woord al ,hakkat1 is een der namen van den dag des oordeels4 #bahe ,in het ,arabisch al ,krirt of de treffende1 mede een der namen van den jongsten dag4 #bahf ,zie ,hoofdstuk ,,liv1 vers #bj4 #bahg ,zijnde ,sodom en ,gomorrah4 ,zie ,hoofdstuk ,,ix1 vers #ga noot4 #bahh ,deze woorden schijnen op den dood der engelen te doelen4 ,bij de verwoesting van hunne woning1 zullende zij dan als doode lichamen naast de bouwvallen daarvan liggen4 #bahi ,zijnde3 ,vervoer er hem mede1 opdat hij niet in staat zij oproer te verwekken4 #baij ,ik wil niet zweren4 ,zie ,hoofdstuk ,,lvi1 vers #gd4 #baia ,langs welke de gebeden en de rechtvaardige daden ten hemel opstijgen2 of waar langs de engelen opstijgen1 om de goddelijke bevelen te ontvangen1 of langs welke de geloovigen tot het paradijs opstijgen4 ,sommigen zien hierin de verschillende rangen van engelen1 of van de hemelen1 die trapsgewijze boven elkander verrijzen4 #baib ,de plaats is hier woordelijk vertaald4 ,sale voegt er ook de geest van ,gabril tusschen1 en meent tevens1 ten einde deze plaats met ,hoofdstuk ,,xxxii1 vers #d te verbinden1 dat daar de opstijging van de aarde bedoeld wordt1 terwijl hier van eene opstijging van den laagsten graad der schepping zou worden gesproken4 ,kasimirski bestrijdt deze meening1 welke hij geheel willekeurig noemt1 en die slechts moet strekken1 om deze beide plaatsen1 waarvan eene van vijftig duizend jaren1 en de andere van duizend jaren spreekt1 niet met elkander in tegenspraak te doen zijn4 ,overigens zijn de uitleggers het volstrekt niet eens of hier door ,mahomet op den dag des oordeels1 wordt gedoeld1 of wel op de dagen gedurende welke de zielen zullen moeten wachten1 wat volgens eenigen niet meer dan een halve dag is4 #baic ,zie ,hoofdstuk ,,xvii1 vers #ab4 #baid ,zijnde van morsig zaad1 dat in geene betrekking staat tot1 of geene gelijkenis met heilige wezens heeft2 daarom is het noodig voor hem1 die hoopt een bewoner van het paradijs te worden1 zich zelven in het geloof en de geestelijke deugden te volmaken1 om zich voor die plaats geschikt te maken 7,al ,bedwi74 #baie ,of ,ik zweer niet4 ,savary geeft aan deze lezing de voorkeur en ook ,kasimirski 7,zie ,hoofdstuk ,,lvi1 vers #gd74 ,de oorspronkelijke woorden staan in het meervoud1 en beteekenen de verschillende punten van den gezichteinder1 waar de zon in den loop des jaars op- en ondergaat 7,zie ,hoofdstuk ,,xxxvii1 vers #e noot74 #baif ,zijnde uwe zonden in het verledene1 die uitgewischt zijn1 door de belijdenis van het ware geloof4 #baig ,er wordt gezegd1 dat ,noach1 gedurende langen tijd1 te vergeefs voor hen had gepredikt1 en dat ,god daarna den hemel gedurende veertig jaren dichtsloot en hunne vrouwen onvruchtbaar maakte 7,al ,zamakshari74 #baih ,dat is volgens de meening der uitleggers3 door verschillende graden of veranderingen1 van den oorspronkelijken vorm1 tot gij volmaakte menschen werdt 7zie ,hoofdstuk ,,xxii1 vers #e1 en ,hoofdstuk ,,xxiii1 vers #ab en volg74 #baii ,dit waren vijf godvruchtige mannen1 die vr ,noach hadden geleefd4 ,de eerbied1 welke men voor hunne nagedachtenis had1 ontaardde later bij de ,ante-,diluvianen1 en vervolgens bij de ,arabieren in afgoderij4 #bbjj ,sommige uitleggers zeggen1 dat ,noach dit gebed niet uitsprak1 dan nadat hij zijn volk gedurende #iej jaren beproefd1 en toen bevonden had1 dat zij onverbeterlijk waren4 #bbja ,zijn vader ,lamech en zijne moeder ,shemka1 de dochter van ,enoch1 die ware geloovigen waren4 #bbjb ,de uitleggers komen niet overeen omtrent hetgeen deze plaats betreft3 sommigen zeggen dat hier het woonhuis van ,noach bedoeld wordt1 anderen de tempel1 dien hij voor de vereering van ,god gebouwd had1 of wel de ark4 #bbjc ,zie ,hoofdstuk ,,xlvi1 vers #bh noot4 ,wij hebben reeds gezegd1 dat1 volgens het geloof der ,arabieren1 de geniussen eene soort van middenras vormden tusschen de menschen en de engelen4 ,op het gezag dezer plaats1 en steunende op de omstandigheid1 dat ,mahomet deze geniussen niet had gezien1 maar dat hunne aanwezigheid hem door ,god werd geopenbaard1 gelooven de uitleggers dat de geniussen de zielen der menschen zijn1 waardoor het woord geniussen synoniem met geesten zou zijn4 ,deze uitlegging komt echter kwalijk overeen met de andere plaatsen van den ,koran1 en met de meening1 dat de geniussen op dezelfde wijze als de andere schepselen worden voortgebracht4 #bbjd ,zijnde ,eblis1 of de weerspannige geniussen4 #bbje ,zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #af en volg4 #bbjf ,zijnde3 ,wij zullen hun een overvloed van goede dingen schenken4 #bbjg ,zijnde3 ,mahomet4 #bbjh ,men wil met deze woorden ,mahomet bedoeld hebben1 hetgeen in tegenspraak zou wezen met verschillende plaatsen van den ,koran1 waar de ,arabische profeet nederig erkent1 dat hij onbekend is met de verborgene dingen4 ,de beste verklaring1 welke men van de verzen #bg en #bh geeft1 is1 dat ,god zijne geheimen aan niemand mededeelt1 en als hij1 dengene zijner gezanten 7hetzij engel of profeet7 welke het hem heeft behaagd uit te kiezen1 zijne bevelen geeft1 hij dien overal volgt1 om te zien of hij zich daarvan kwijt4 #bbji ,sommigen willen dat het laatste vers te ,medina geopenbaard zij4 #bbaj ,toen deze openbaring aan ,mahomet werd gebracht1 was hij in zijne kleederen gewikkeld1 naardien hij verschrikt was door de verschijning van ,gabril1 of zooals sommigen zeggen1 lag hij gerust te slapen1 of volgens anderen1 had hij zich in een gedeelte van een wijden mantel gewikkeld1 of een dekkleed1 met welk ander deel ,asha zich had bedekt om te slapen 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi74 #bbaa ,want de nacht is het best geschikt voor overpeinzing en gebed1 alsmede om ,gods woord duidelijk en met aandacht te lezen1 door het afwezig zijn van alle gedruisch en ieder voorwerp1 dat de aandacht zou kunnen afleiden4 #bbab ,zooals3 doornen en distels1 de vrucht van den helschen boom1 al ,zakkoem1 en het bedorven vocht1 dat uit de lichamen der verdoemden vloeit4 #bbac ,zijnde3 ,het goede1 dat gij gedurende uwen leeftijd zult doen1 zal verdienstelijker wezen in de oogen van ,god1 dan hetgeen gij tot den dood uitstellen1 en bij uitersten wil bevelen zult 7,al ,beidwi74 #bbad ,het woord1 dat als titel voor dit hoofdstuk dient1 beteekent bijna hetzelfde als datgene1 wat voor den titel van het voorgaande is gebruikt4 ,deze twee hoofdstukken worden als de eerste der openbaring beschouwd4 ,volgens de overlevering zou ,mahomet het volgende hebben verhaald3 ,eens op een dag bevond ik mij te ,hera1 waar ik een stem hoorde1 die mij riep4 ,ik keek rechts en links1 maar ik zag niemand3 ik wendde mijne oogen omhoog en zag den engel ,gabril1 op den troon tusschen hemel en aarde4 ,ik werd bang1 trad bij ,khadidja1 mijne vrouw1 binnen1 en zeide tot haar3 ,omhul mij met mijnen mantel4 ,daarop daalde de engel op nieuw neder en riep mij toe3 ',o gij1 die met uwen mantel zijt omwikkeld4' #bbae ,men gelooft algemeen1 dat de hier bedoelde persoon ,al ,walid ,ebn al ,mogheira was 7,al ,zamakshshari1 ,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin71 een voornaam man onder de ,koreshieten4 #bbaf ,door zijne komst tot macht en waardigheid te vergemakkelijken1 die zoo aanzienlijk waren1 dat hij ,rihna ,konreisch werd bijgenaamd1 zijnde de liefelijke geur der ,koreshieten en al ,walid1 zijnde de eenige of onvergelijkelijke 7,al ,beidwi74 #bbag ,dit is3 ,al zijne schepsels3 en bijzonder het aantal en de kracht der helwachters4 #bbah ,zie ,hoofdstuk ,,lii1 vers #ba4 #bbai ,woordelijk3 ,datgene wat zeker is4 #bbbj ,of3 ik zal niet zweren 7,zie ,hoofdstuk ,,lvi1 vers #gd74 #bbba ,of het goede dat hij heeft verricht1 en datgene wat hij ongedaan1 heeft gelaten1 enz4 #bbbb ,zijnde3 ,en als hij zijne beenen te zamen zal uitstrekken1 zooals bij lijden het geval is4 ,de woorden kunnen ook worden vertaald3 ,en als eene bedroeving met eene andere bedroeving zal worden vereenigd4 #bbbc ,sommigen veronderstellen1 dat hier bijzonder ,aboe ,jahl en anderen zekere ,adi ,ebn ,rabia wordt bedoeld4 #bbbd ,het is eenigszins twijfelachtig of dit ,hoofdstuk te ,mekka1 dan wel te ,medina werd geopenbaard4 #bbbe ,opdat hij in staat zou wezen1 de wetten en leidingen te ontvangen1 die hem door ,god tot gids zijn gegeven 7,al ,beidwi7 en de belooning of de straf te verdienen1 door die wetten enz4 na te komen of te verwaarloozen4 #bbbf ,dit is de naam van een fontein in het paradijs1 aldus genaamd door zijne overeenkomst in geur en witheid met kamfer 7hetgeen dat woord mede beteekent74 ,sommigen vatten het woord anders op1 en gelooven dat de wijn van het paradijs met kamfer zal vermengd worden1 wegens zijne aangename koelheid en geur 7,al ,beidwi74 #bbbg ,volgens de uitleggers hebben de verzen #g en #h betrekking op ,ali en zijne familie4 ,hassan en ,hossein1 zoons van ,ali1 waren ziek geworden1 waarop ,ali en ,fatima1 zijne vrouw1 de gelofte deden1 gedurende drie dagen te zullen vasten1 indien de kinderen genazen4 ,maar ,ali had reeds sedert den eersten dag niets om er brood van te maken1 daar de ,muzelmannen op een vastendag1 evenals bij de ,isralieten1 eerst na zonsondergang voedsel genieten4 ,hij leende daarop meel bij een ,jood en ,fatima bakte er vijf brooden van4 ,hierop komt een arme die iets te eten vraagt3 men geeft hem de vijf brooden1 en het gezin brengt den nacht door zonder iets te nuttigen4 ,den volgenden dag wordt het op nieuw bereide brood aan een wees1 en den derden dag aan een balling gegeven4 ,de engel ,gabril komt nu aan ,mahomet op deze plaats geluk wenschen1 met de goede daad door zijne familie verricht4 #bbbh ,daar zij beider licht niet noodig hebben 7zie ,openb4 ,,xxi1 #bc74 ,het woord ,zamharir hier met maan vertaald1 beteekent eigenlijk eene groote koude4 ,sommigen meenen daardoor1 dat de beteekenis dezer plaats is1 dat in het paradijs geene groote koude of hitte zal worden gevoeld4 #bbbi ,het woord beteekent gember1 hetwelk de ,arabieren gaarne met het water mengen dat zij drinken4 ,het water van deze fontein wordt dientengevolge verondersteld1 den smaak van die specerij te hebben 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bbcj ,zijnde de dag des oordeels4 #bbca ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #ae1 en ,,xxxi1 vers #i4 #bbcb ,dit is de engel des doods en zijne helpers1 die de zielen der zondaren op ruwe en vreeselijke wijze uit de binnenste deelen huns lichaams zullen nemen1 zooals een mensch een voorwerp van den bodem der zee opvischt4 ,de zielen der rechtvaardigen zullen zij echter op voorzichtige en zachte wijze van hunne lippen afnemen1 zooals een mensch met n haal een emmer water put 7,al ,beidwi74 #bbcc ,zie ,hoofdstuk ,,xx1 vers #ab4 #bbcd ,eens was ,mahomet in gesprek met eenige voorname ,koreshieten welke hij wilde bekeeren1 toen een blinde1 ,abdallah ,ebn ,omm ,mactum genaamd1 tot hem kwam1 en hem over een godsdienstig punt wilde ondervragen4 ,mahomet1 teleurgesteld door deze stoornis1 fronste de wenkbrauwen en wendde hem den rug toe4 ,hierover wordt hij in dit ,hoofdstuk gelaakt4 ,sedert dien tijd betoonde ,mahomet altijd veel eerbied voor ,ebn ,omm ,mactum en zeide3 de man is mij welkom1 om wien ik door mijn ,heer gegispt werd4 ,twee malen benoemde hij hem tot bestuurder van ,medina 7,zamakhshari74 #bbce ,zijnde overgeschreven van de welbewaarde tafel1 die alleen door de engelen wordt aangeraakt4 ,sommigen verstaan daardoor de boeken der profeten1 waarmede de ,koran in de hoofdzaak zou overeenkomen 7,zamakhsari74 #bbcf ,ditzelfde woord wordt in het ,arabisch gebruikt als men van den tulband spreekt4 ,men moet zich dus de zon als een kegel voorstellen1 van eene buigbare stof gemaakt4 ,hetzelfde woord beteekent ook het loshaken en nederwerpen van een voorwerp2 deze beteekenis zou misschien natuurlijker wezen4 #bbcg ,de afgodendienende ,arabieren beschouwen namelijk de geboorte der dochters als een ongeluk1 en ontdeden zich dikwijls van deze1 door haar levend te verbranden4 ,zie ,hoofdstuk ,,xvi1 vers #fa4 #bbch ,of afgestroopt van hunne plaats1 zooals de huid van een kameel4 ,mabracci is van meening1 dat deze plaats betrekking heeft op diegene der psalmen 7,psalm ,,civ1 #b71 waar1 overeenkomstig de lezingen der ,septuaginta en ,vulgata1 gezegd wordt1 dat ,god den hemel als eene huid heeft uitgestrekt4 #bbci ,zie ,hoofdstuk ,,lvi1 vers #gd4 #bbdj ,zijnde ,gabril4 #bbda ,zie ,hoofdstuk ,,liii1 vers #g4 #bbdb ,die de gesprekken der engelen heeft afgeluisterd4 ,dit vers is een antwoord op eene lastering der ongeloovigen1 die zeiden1 dat de ,koran slechts een tooverstuk was4 ,de ,arabieren veronderstellen namelijk dat de waarzegger of toovenaar zijne denkbeelden ontvangt van de booze geesten1 die steeds zooveel mogelijk van de bewoners des hemels trachten te vernemen4 #bbdc ,zie ,hoofdstuk ,l1 vers #af4 #bbdd ,sidjn is een boek1 waarin de daden der menschen zijn opgeschreven4 ,sidjn of ,sedjin is ook een mesthoop onder de zevende aarde het verblijf van ,eblis1 waar het boek bewaard wordt4 #bbde ,dit is het meervoud van het voorgaande woord1 dat behalve de reeds gegevene beteekenis1 volgens sommigen ook nog eene verheven plaats nabij ,gods troon zou beteekenen1 voor het verblijf der gelukzaligen bestemd4 #bbdf ,tasnim is de naam van eene fontein in het ,paradijs1 aldus genaamd1 als zijnde in de hoogste afdeelingen geplaatst4 #bbdg ,zijnde3 ,het is den geloovigen door ,god niet bevolen1 den ongeloovigen rekenschap te vragen1 of hunne daden te beoordeelen4 #bbdh ,sommigen zijn van meening dat deze soera te ,medina werd geopenbaard4 #bbdi ,zooals de schatten1 die in hare ingewanden zijn verborgen1 en de lijken1 die in de graven liggen4 #bbej ,dit is3 in zijne linkerhand2 want bij de zondaars zal die hand achter op den rug gebonden zijn1 en hunne rechterhand aan hunnen nek4 #bbea ,zie ,hoofdstuk ,,lvi1 vers #gd4 #bbeb ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk torens1 waardoor sommigen veronderstellen1 dat het werkelijk torens zijn 7,yahya71 waarin de engelen verondersteld worden wacht te houden 7zie ,hoofdstuk ,,xv1 vers #af en ,hoofdstuk ,,lxxii1 vers #h71 terwijl anderen het voor de sterren der eerste grootte houden4 ,het meerendeel der uitleggers ziet echter in deze uitdrukkingen de twaalf teekens van den dierenriem1 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 ,yahya74 #bbec ,men verschilt omtrent de beteekenis dezer woorden3 sommigen meenen1 dat met den getuige ,mahomet1 en met de getuigenis of veeleer1 volgens de taalkundige beteekenis van het woord1 de zaak waaromtrent men getuigenis aflegt1 het geloof wordt bedoeld4 ,anderen passen deze woorden op zekere wachten toe1 die getuigen zijn van de daden der menschen4 #bbed ,dit waren de uitvoerders van de vervolging der inwoners van ,najrn door ,dhoe ,norvas1 koning van ,yemen1 die den ,joodschen godsdienst beleed4 ,deze hadden namelijk het ,christendom omhelsd1 waarop de tyran bevel gaf1 dat allen die geen afstand van hun geloof wilden doen1 in een put zouden geworpen worden1 die met vuur gevuld was1 en waardoor zij tot asch werden verteerd 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi1 ,yahya4 ,zie ,poc4 ,spec4 p4 #fb4 ,ecchellens1 ,hist4 ,arab4 part4 ,i c4 #aj2 en ,prid4 ,life of ,mohammed p4 #fa74 ,anderen verhalen het echter op andere wijze4 7,zie d',herbelot1 ,bibl4 ,orient4 ,art4 ,abou ,navas74 #bbee ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #aja en volg4 #bbef ,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ga en volg4 #bbeg ,zijnde uit de lendenen van den man en de borstbeenderen der vrouw 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bbeh ,door hunne verschillende soorten1 eigenschappen1 levensloop1 enz4 te bepalen 7,al ,beidwi74 #bbei ,niet alleen het redelijk schepsel1 door de rede en door de openbaring te leiden1 maar ook de redelooze wezens door instinct1 enz4 7,al ,beidwi74 #bbfj ,zie ,hoofdstuk ,,lxxv1 vers #af4 #bbfa ,zijnde3 behalve de openbaringen1 waarvan ,god de afschaffing en het uitwisschen uit het geheugen noodig acht4 ,zie ,hoofdstuk ,,ii1 vers #ajj en ,hoofdstuk ,,lxxv1 vers #ag4 #bbfb ,om de openbaring te onthouden1 u door ,gabril medegedeeld4 #bbfc ,dit is een der namen van den jongsten dag4 #bbfd ,sommigen zijn van meening1 dat dit hoofdstuk te ,medina werd geopenbaard4 #bbfe ,zijnde3 de tien heilige nachten der maand ,dhoelhajja4 #bbff ,deze woorden worden op verschillende wijzen uitgelegd4 ,sommigen verstaan daardoor alle dingen1 anderen alle wezens 7die gezegd worden bij paren geschapen te zijn4 ,zie ,hoofdstuk ,,li1 vers #di7 en den schepper die eenig is1 enz4 7,al ,zamakhshari74 #bbfg ,een der koningen van dit volk1 ,sheddad1 een der zonen van ,ad1 had van het paradijs en zijne genietingen gehoord4 ,hij kwam daardoor op het denkbeeld1 paleizen in zijn land te bouwen1 en tuinen aan te leggen1 die door hunne pracht en hunne schoonheid een denkbeeld van het paradijs zouden geven4 ,de ,oostersche schrijvers en dichters vergelijken schoone plaatsen en fraaie paleizen1 dikwijls met de tuinen van ,irem4 ,men zegt dat deze tuinen en gebouwen verwoest werden door een kreet uit den hemel1 wegens de misdaden van de volkeren van dat land4 #bbfh ,zie ,hoofdstuk ,,xxxviii1 vers #aa4 #bbfi ,want wereldsche voor- of tegenspoed is geen zeker kenteeken van de gunst of ontevredenheid van ,god4 #bbgj ,door niet toe te staan1 dat vrouwen of jonge kinderen eenig deel hebben aan de erfenis van hunne echtgenooten of hunne ouders4 7,zie ,hoofdstuk ,,iv1 vers #ab en volg474 #bbga ,niemand zal in staat zijn zoo te straffen en te binden1 gelijk als ,god de zondaren zal straffen en binden 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bbgb ,het heilige grondgebied4 #bbgc ,sommigen vatten deze woorden in den algemeenen zin op1 anderen van ,adam1 ,abraham of hunne nakomelingschap1 en van ,mahomet in het bijzonder 7,al ,beidwi74 #bbgd ,sommigen meenen1 dat hier op ,walid ,ebn ,el ,mogheira gezinspeeld wordt1 die een der grootste tegenstanders van ,mahomet was3 anderen gelooven1 dat hier sprake is van zekeren ,aboel ,ashadd ,ebn ,el ,calda1 die eene herculische kracht bezat4 #bbge ,zie ,hoofdstuk ,,lvi1 vers #h4 #bbgf ,kedar ,ebn ,salef4 7,zie ,hoofdstuk ,,vii1 vers #ge en ,hoofdstuk ,,iv1 vers #bg74 #bbgg ,het oorspronkelijke woord beteekent eigenlijk het meest verlichte deel van den dag1 als de zon het sterkste schijnt2 drie of vier uren nadat zij is opgegaan1 en ook den dag in het algemeen4 #bbgh ,men zegt1 dat dit vers aan ,mahomet werd geopenbaard1 toen hij zich bij ,god beklaagde1 wegens het lange uitblijven der hemelsche openbaring1 terwijl de afgodendienaars hem met vragen overstelpten1 en zijn stilzwijgen te zijnen nadeele uitlegden4 #bbgi ,door die geschikt en wijder te maken om de waarheid1 wijsheid en profetie te ontvangen1 of1 door u voor onheil en onwetendheid te bewaren8 ,deze plaats wordt geacht1 betrekking te hebben op het openen van ,mahomets hart in zijne kindsheid1 of toen hij naar den hemel reisde4 ,bij eene dier beide gelegenheden zou namelijk de engel ,gabril1 den zwarten droppel of het zaad der erfzonde er uitgenomen1 en het gewasschen en gezuiverd hebben1 waarna hij het met wijsheid en geloof vulde 7,al ,beidwi1 ,yahya4 ,zie ,abulf1 vit4 ,moh4 p4 #i4 en #cc2 ,prid4 ,life of ,moh4 p4 #aje1 enz474 #bbhj ,zijnde3 van uwe zonden vr uwe zending bedreven1 of van uwe onwetendheid en de ongerustheid van uw gemoed4 #bbha ,de uitleggers zeggen1 dat ,god bij deze twee vruchten zweert1 om haar uitgebreid gebruik en uitnemende hoedanigheden4 ,sommigen veronderstelden echter1 dat hier niet deze vruchten worden bedoeld1 maar twee bergen in het ,heilige ,land1 waarop zij in overvloed groeien1 of wel de tempels van ,damascus en ,jeruzalem 7,al ,zamakhshari1 ,yahya1 ,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bbhb ,het grondgebied van ,mekka4 #bbhc ,zijnde3 ,wij schiepen den mensch naar eene volmaakte evenredigheid van lichaam1 en groote volmaaktheid des geestes2 nochtans hebben wij hem gedoemd1 om1 in geval van ongehoorzaamheid1 een bewoner der hel te zijn4 #bbhd ,deze eerste vijf verzen van dit hoofdstuk worden algemeen voor de eerste plaats gehouden1 welke van den ,koran werd geopenbaard1 terwijl ,mahomet eenzaam en in gepeins verzonken op den berg ,harra was4 ,sommigen echter zeggen dit van ,soera ,,lxxiv4 #bbhe ,zie ,hoofdstuk ,,xxii1 vers #e4 #bbhf ,de uitleggers komen daarin overeen1 dat het overige gedeelte van dit hoofdstuk tegen ,aboe ,jahl1 ,mahomets grootsten tegenstander1 werd geopenbaard4 #bbhg ,aboe ,jahl dreigde namelijk1 dat indien hij ,mahomet gedurende het gebed mocht betrappen1 hij zijn voet op diens nek zou plaatsen4 ,toen hij echter kwam en hem in die houding zag1 wendde hij zich plotseling verschrikt af4 ,men vroeg hem wat daarvan de reden was1 en hij antwoordde1 dat er een kuil met vuur tusschen en ,mahomet geplaatst was1 en eene vreeselijke verzameling van manschappen1 om dezen te verdedigen 7,al ,beidwi47 #bbhh ,zie ,hoofdstuk ,,xi1 vers #ei noot4 #bbhi ,zijnde de raad of vergadering der voornaamste bewoners van ,mekka1 waarvan verreweg het grootste gedeelte partijgangers van ,aboe ,jahl waren4 #bbij ,kadr beteekent macht en eer of waardigheid1 en ook de goddelijke of onverwrikbare besluiten4 ,men zou deze plaats met ,hoofdstuk ,,xliv vers #b en #c kunnen vergelijken4 ,het is in den nacht van al ,kadr1 welken men gelooft1 die van den #bcsten of #bdsten van de maand ,ramadhan te zijn1 dat de ,koran in zijn geheel aan ,mahomet werd geopenbaard4 ,in dien nacht worden de aangelegenheden des heelals vastgesteld1 en voor het geheele jaar besloten4 #bbia ,zie ,hoofdstuk ,,xliv vers #c4 #bbib ,zie hoofdstuk ,,ix1 vers #gc1 noot4 #bbic ,deze aardbeving zal bij den eersten of1 zooals anderen zeggen1 bij den tweeden klank der trompet plaats hebben 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi74 #bbid ,zijnde3 zij zal alle schepselen omtrent de oorzaak harer schudding onderrichten1 en hare schatten en hare dooden uitwerpen4 #bbie ,zie hoofdstuk ,,iv1 vers #dd1 noot4 #bbif ,sommigen willen1 dat dit geen paarden zijn1 maar de kameelen1 die in den slag van ,bedr werden gebruikt 7,yahya1 ex trad4 ,ali ,ebn ,abi ,taleb74 #bbig ,dit is een der namen van den jongsten dag4 #bbih ,het oorspronkelijke woord elwiyet1 is de naam van de onderste afdeeling der hel1 en beteekent waarschijnlijk een diepe put of wel een afgrond4 #bbii ,of den tijd waarop de zon zijn ondergang nadert1 zijnde een der vijf voor het gebed bepaalde tijdstippen4 ,het oorspronkelijke woord beteekent ook de eeuw of den tijd in het algemeen4 #bcjj ,deze plaats wordt gezegd tegen ,al ,akhnas ,ebn ,shoreik of al ,walid ,ebn al ,mogheira1 of wel tegen ,ommeyya ,ebn ,khalf geopenbaard te zijn1 die allen van lastering1 vooral opzichtens den profeet1 beschuldigd werden 7,al ,zamakhshari1 ,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bcja ,al-,hotama is een der namen van de hel of van eene harer afdeelingen1 aldus genaamd1 omdat zij alles in stukken breekt1 wat daarin geworpen wordt4 #bcjb ,dit hoofdstuk heeft betrekking op de volgende omstandigheid3 ,abraha ,ebn al ,sarah1 bijgenaamd al ,ashram 7met den gespleten neus71 koning of onderkoning van ,yemen1 een ,ethiopir van den ,christelijken ,godsdienst1 had te ,sanaa een prachtige kerk gebouwd1 en dwong de ,arabieren daarheen in bedevaart te gaan1 in plaats van naar den ,caaba-tempel4 ,de ,koreshieten zonden daarop een man van den stam van ,kenanah des nachts naar de kerk welke hij op schandelijke wijze ontheiligde4 ,abraha ondernam daarop een expeditie naar den ,caaba-tempel1 ten einde die te verwoesten4 ,volgens de overlevering verloor ,abraha zijn geheel leger1 dat door de vogels 7ababils7 werd aangevallen1 die doodelijke pijlen op hen schoten4 ,toen men ,mekka in het gezicht had1 knielde de witte olifant1 waarop ,abraha reed1 neder1 als een teeken van vereering4 ,abraha ontving den naam van den meester1 of van den man met den olifant2 zijn leger1 dat van de mannen van den olifant1 terwijl het jaar der expeditie1 dat van den olifant werd genoemd4 ,c4 ,sprengel 7,gesch4 der ,medizin7 is van meening1 dat de genoemde vogels1 niet anders waren dan pestbuilen en pokken4 ,von ,hammer 7,gemldesaal ,i4 #bd71 beroept zich op eene der levensbeschrijvingen van ,mahomet1 volgens welke de pokken zich juist in het jaar van den olifant in ,arabi voor het eerst zouden hebben vertoond4 #bcjc ,sommigen brengen deze woorden met de volgende in verband1 en veronderstellen dat het aldus moet luiden3 ,laat hen den ,heer van dit huis dienen1 voor de vereeniging1 enz4 ,anderen brengen de woorden met het voorafgaande hoofdstuk in verband1 en leiden daaruit af1 dat ,god het leger van ,abraha aldus verdelgde1 ter vereeniging der ,koreshieten1 enz4 #bcjd ,door hen van ,abraha en zijn leger te verlossen1 of door het grondgebied van ,mekka tot eene plaats van zekerheid te maken4 #bcje ,volgens sommigen is de hier bedoelde persoon ,aboe ,jahl1 die een wees verstootte1 wiens beschermer hij was1 en die naakt tot hem kwam1 om hem eenigen bijstand van zijn eigen geld te verzoeken4 ,anderen zeggen1 dat ,aboe ,sofian of ,walid ,ebn al ,mogheira was4 #bcjf ,sommigen denken echter1 dat het te ,medina werd geopenbaard4 #bcjg ,dit is de naam van eene rivier in het paradijs4 #bcjh ,die bij den pelgrimstocht in de vallei van al ,mina moeten geslacht worden4 #bcji ,deze woorden werden geopenbaard tegen ,as ,ebn ,wayel1 die bij den dood van den zoon van ,mahomet1 al ,kasem1 den profeet ,abtar 7kinderloos7 noemde 7,jallalo'ddin74 #bcaj ,men zegt1 dat sommigen der ,koreshieten eens aan ,mahomet voorstelden1 dat1 indien hij hunne goden gedurende een jaar zou willen aanbidden1 zij zijnen ,god gedurende dezelfde tijdruimte zouden vereeren1 waarop dit hoofdstuk werd geopenbaard 7,jallalo'ddin1 ,al ,beidwi74 #bcaa ,zijnde3 als ,god u over uwe vijanden zal doen heerschen en gij de stad ,mekka zult innemen4 #bcab ,hetgeen in het negende jaar der ,hedjira voorviel1 toen ,mahomet1 nadat hij zich van ,mekka had meester gemaakt1 de ,koreshieten dwong1 zich aan hem te onderwerpen1 waarop de overige ,arabieren in grooten getale tot hem kwamen1 en den ,islam beleden4 #bcac ,aboe ,lahab was de oom van ,mahomet en tegelijkertijd een zijner onverzoenlijkste vijanden4 ,sommige uitleggers doen opmerken1 dat de handen1 de fortuin of de bezittingen beteekenen4 #bcad ,voor het vuur der hel4 ,omm ,djemil1 de vrouw van ,aboe ,lahab stookte namelijk den haat aan1 dien haar echtgenoot ,mahomet toedroeg4 ,men zegt zelfs dat zij des nachts doornen en distels op den weg van den profeet strooide 7,al ,beidwi1 ,jallalo'ddin74 #bcae ,dit hoofdstuk wordt door de ,arabieren bijzonder vereerd4 ,volgens eene overlevering zou ,mahomet gezegd hebben1 dat het met een derde gedeelte van den geheelen ,koran gelijk stond4 #bcaf ,dit ,hoofdstuk en het volgende1 worden elmoeawidhetani genoemd of de twee beveiligende hoofdstukken1 omdat zij met de woorden ik zoek mijne toevlucht beginnen4 ,zij worden daarom als amuletten gedragen4 ,dit ,hoofdstuk beveiligt tegen de ongelukken des lichaams1 en het andere voor de gevaren der ziel4 #bcag ,sommige uitleggers gelooven1 dat men onder dezen naam de vrouwen in het algemeen moet verstaan1 die door hare listen de plannen en besluiten der mannen verwarren4 ,anderen gelooven1 dat hier de ,joodsche toovenaressen worden bedoeld1 die knoopen maakten en daarop bliezen1 om iemand te betooveren4 ,men zegt dat ,mahomet door een ,jood werd betooverd1 die elf knoopen in een koord had gemaakt1 welke hij in een put ophing4 ,de engel ,gabril openbaarde daarop niet alleen het geheim der betoovering1 maar ook de beide hoofdstukken4 ,elken keer dat hij deze hoofdstukken las1 ging een der knoopen uit elkander1 en ,mahomet genas4 #bcah ,zijnde de duivel1 die zich terugtrekt als een mensch ,god noemt1 of toevlucht tot zijne bescherming neemt4 #bcai ,dit overzicht is een omwerking van het voor den tweeden druk van deze ,nederlandsche uitgave van den koran bewerkte overzicht door ,mr4 ,f4 ,a4 de ,graaff1 oud-leeraar in de geschiedenis aan de ,h4,b4 ,school te ,haarlem4 ,het is samengesteld1 niet naar de bronnen zelf1 maar met gebruikmaking der belangrijkste algemeene werken over de ,turksche geschiedenis4 ,daaronder zijn vooral te noemen3 ,j4 von ,hammer1 ,geschichte des ,osmanischen ,reiches 7,pest1 #ahbg-ahce1 #aj deelen74 ,j4 ,w4 ,zinkeisen1 ,geschichte des ,osmanischen ,reiches in ,europa1 7in de ,geschichte der europischen ,staaten1 herausgegeben von ,a4 ,h4 ,l4 ,heeren und ,f4 ,a4 ,ukert1 ,hamburg1 ,perthes #ahdj-ahfc1 #g deelen74 ,n4 ,jorga1 ,geschichte des osmanischen ,reiches 7,gotha1 ,perthes1 #aiaa2 #d deelen74 ,voor een beknopt overzicht zijn aan te bevelen3 ,h4 de la ,jonquire1 ,histoire de l',empire ottoman 7collection ,duruy71 #ahha4 ,stanley ,lane-,poole1 ,turkey 7in3 the ,story of the ,nations1 ,t4 ,fisher ,unwin1 ,london1 ,g4 ,p4 ,putnam's sons1 ,new-,york1 #ahhh74 ,voor de #af;e en #ag;e eeuw is van groot belang3 ,leopold von ,ranke1 die ,osmanen und die ,spanische monarchie im #af und #ag ,jahrhundert 7in3 smmtliche ,werke1 band #ce en #cf1 ,leipzig1 #ahgg74 #bcbj ,aldus genoemd naar een vroegeren aanvoerder ,seldsjoek2 zij woonden in de buurt van ,bokhara4 #bcba ,op kaart no4 #a1 ,zuid-,oost-,europa in #acej1 vindt men dit rijk aangegeven4 ,men lette er op1 dat dit kaartje den toestand geeft in #acej2 in het jaar #acej zelf was de toestand op papier anders1 omdat toen juist een vrede gesloten werd1 waarbij ,doughan een groot deel van zijne veroveringen aan den keizer moest afstaan1 maar die vrede is door ,doughan niet erkend en niet ten uitvoer gelegd4 #bcbb ,sedert heet die plaats ,sirf-,sindughi1 d4i4 nederlaag der ,servirs4 #bcbc ,in ,west-,europeesche talen verbasterd tot ,tamerlan1 van het ,perzische ,timoer-,lenk1 d4i4 de hinkende ,timoer2 hij hinkte vanwege een wonde1 die hij in zijn jeugd door een pijl gekregen had4 #bcbd ,de opsluiting in een ijzeren kooi en dergelijke verhalen zijn legenden4 #bcbe ,op kaart n4 #b1 de uitbreiding van het ,turksche rijk 7#acec-afga71 is het verschil tusschen vr en na #adjb duidelijk gemaakt4 #bcbf ,de verschillende phasen van den strijd tusschen ,turkije en ,veneti zijn om het overzicht van het geheel niet te belemmeren op kaart no4 #b niet aangegeven1 voorzoover de kust van ,dalmati en ,albani betreft4 #bcbg ,het woord beteekent3 slaven2 het zijn menschen uit den ,kaukasus afkomstig4 #bcbh ,in hetzelfde jaar erkende de republiek ,ragusa de souvereiniteit van den ,turkschen sultan4 #bcbi ,in dit jaar stierf het oude ,moldavische vorstenhuis uit4 ,sedert dien deed zich de invloed van ,turkije er op dezelfde wijze gelden als in ,walachije3 de boaren kozen telkens een nieuwen vorst 7hospodar71 dien de sultan bevestigde4 ,schatplichtig was ,moldavi reeds sedert #aeac en in #aech had ,suleman in het kustgebied een ,turksche provincie gesticht4 #bccj ,tunis is in #aefi door de ,turken op de ,spanjaarden heroverd2 het kasteel bij ,tunis eerst in #aegc4 #bcca ,dit is eigenlijk het paleis van den groot-vizier1 gelegen buiten de poort van het paleis1 dat de sultans te ,stamboel vroeger bewoonden2 nu de groot-vizier van zooveel beteekenis werd1 gaf men aan de geheele ,turksche regeering dikwijls den naam van zijn paleis4 #bccb ,bij deze gelegenheid is het ,parthenon1 door de ,turken als kruitmagazijn gebruikt1 grootendeels vernield4 #bccc ,zie hiervoor kaart no4 #c1 waarop aangegeven is1 wat ,turkije achtereenvolgens verloren heeft tot in onzen tijd toe4 #bccd ,omdat deze landen zoo kort in ,turksche handen geweest zijn1 zijn ze op de kaart niet als ,turksch gebied aangewezen4 #bcce ,dit gebeurde pas in #aggi4 #bccf ,de inbezitneming van de republiek ,ragusa1 die nog altijd de suzereiniteit der ,porte heette te erkennen1 ofschoon ze sedert #agah geen schatting meer betaalde1 door ,napoleon 7#ahjf7 ging geheel buiten ,turkije om4 ,na ,napoleon's val kwam ,ragusa aan ,oostenrijk4 #bccg ,d4i4 algemeene hervorming4 #bcch ,van de beslommeringen1 die deze oorlog in ,europa bracht1 heeft ,rusland gebruik gemaakt om de bepaling over de ,zwarte ,zee1 opgenomen in het verdrag van ,parijs1 in zoo verre te doen opheffen1 dat het nu wel arsenalen en oorlogsschepen in die zee mag onderhouden1 maar de ,dardanellen blijven voor alle oorlogsschepen gesloten4 ,daartoe is een conferentie te ,londen bijeengekomen 7#ahej74 #bcci ,de vorsten van ,servi en ,roemeni hadden1 nu hunne landen geheel onafhankelijk geworden waren1 den koningstitel aangenomen4