,de a>dbev+ van ,san ,francisco4        
,door ,pr(4 ,dr4 ,hugo de ,vries4       
,als m5 met e5 f]ryboot van ,b]keley na>
 ,san ,francisco gaat1 heeft m5 e5      
ov]zi*t ov] de geweldige run5 d]        
ho(d/ad4 ,de a>dbev+ heeft re*t/reeks   
niet zulk e5 groote s*ade v]oorzaakt1   
ma> zij de$ d5 br& ont/aan die nag5oeg  
de geheele /ad 9 de as* gelegd heeft4   
,zij brak de pijp5 d] wat]leid+ en      
maakte da>door het bluss*5 onmogelijk4  
,vr zi* ziet m5 het wat]front d] /ad en 
het lage g$eelte1 da>a*t] /ijgt de /ad  
teg5 de heuvel5 omhoog4 ,zo[el de won+5 
d] rijk5 als die d] arm5 zijn door d5   
br& v]woe/4 ,nobb ,hill is ev5ze]       
v]nietigd als ,*9a-t[n4 ,rondom         
,m>ket/reet1 en tuss*5 deze ho(dad] en  
het wat]front langs de golf is alles    
v]gaan4 ,op de ho(dlijn5 rijd5 de trams 
nu w$]1 nadat het pu9 van de /rat5      
v]wijd]d is4 ,rijd5de van de f]ries na> 
het /ation 9 ,t[ns5d/reet1 heeft m5 e5  
ov]zi*t van de volkom5 v]nietig+4 ,alle 
h\t1 alle balk5 zijn geheel v]br&1      

v]koolde ov]blijfsel5 ziet m5 zoo go$   
als niet4 ,de ijz]5 balk51 zelfs de     
all]dik/e zijn door de hitte omlaag     
gezakt en gekromd1 gewrong5 9 alle      
d5kb>e ri*t+54  ,de groote s*ade is door
 d5 br& aang]i*t2 de re*t/reeks*e s*ade 
d] a>dbev+ is 9 v]gelijk+ kle94 ,zij    
bep]kt zi* tot de sle*t geb\wde huiz5 en
 tot de wijk5 die op week5 grond /ond54 
,wat op va/5 bodem /ond en go$ geb\wd 01
 we]/ond aan het geweldige s*udd54 ,met 
"n die geb\w51 die uit e5 /al5 g]aamte  
zijn opgetrokk51 hield5 de s*okk5 uit4  
,w>5 de mur5 9 de maz5 van het g]aamte  
los geb\wd1 zoo w]d5 zij v]s*eurd en    
uitgeworp51 en ziet m5 nu het naakte    
g]aamte4 ,w>5 zij e*t] /evig gecem5te]d1
 zoo blev5 zij ong$e]d4  ,zoo bleef die 
reuz5zuil op d5 hoek van ,m>ket/reet en 
van de d]de /raat1 die na> het /ation   
van d5 ,s\!rn ,pacific leidt1 tijd5s de 
a>dbev+ ong$e]d4 ,het is het zoog5aamde 
,call-geb\w1 wa>9 het voornaam/e        
dagblad1 de ,san ,francisco ,call1      
g$rukt wordt4 ,het w]d e]/ lat] door d5 

br& aangeta/1 die 9 d5 kok] van de lift 
e5 weg vond1 om 9 kort5 tijd alle       
v]diep+5 te b]eik54  ,het is e*t] mijn  
voornem5 niet1 hi] e5 ov]zi*t van die   
ramp te gev54 ,da>omtr5t is g5oeg bek5d 
geword54 ,ma> deze a>dbev+ is 9 ,cali=ni
 t]/ond aangevat als e5 bron van /udie1 
e5sdeels ov] de oorzak5 van het         
v]s*ijnsel zelf1 en &]deels ov] de      
om/&igh$5 die de mat]ieele s*ade        
v]oorzaakt hebb54 ,deze w>5 ov]al       
dezelfde1 n4l4 sle*te b\w en weeke      
grond4 ,de ,univ]siteit van ,b]keley ru/
 op rotsgrond en is go$ geb\wd2 zij     
heeft betrekkelijk niet gel$54 ,de      
geb\w5 di]zelfde ,univ]siteit1 die door 
de m$is*e en aanv]wante vakk5 gebruikt  
word5 /aan t5 zuid5 van het ,gold5 ,gate
 op de hell+ d] rotsa*tige heuvel5 en   
blev5 gespa>d4 ,we/elijk van            
,m>ket/reet1 op het heuvela*tige        
g$eelte1 0 alles na de a>dbev+ en vr d5 
br& zoo go$ als onbes*adigd4 ,ma> het   
lage g$eelte d] /ad1 dat deels op gewon5
 kleigrond en deels op aangeplempt5     

grond /aat1 w]d het hevig/ getei/]d4    
,huiz5 van gebakk5 /e5 l$5 het mee/1    
vooral als de mur5 dun w>5 ( wa>1 uit   
zu9igheid1 sle*te metselkalk gebruikt 04
 ,hoe va/] de grond1 hoe zwa>d] de      
fondam5t5 en hoe me] het geb\w n        
massieve /e5klomp vormde1 des te m9d]   
s*ade le$ het4 ,da>teg5ov] /aan de h\t5 
woonhuiz51 die hi] de groote m5igte d]  
geb\w5 buit5 het b9n5g$eelte vorm54 ,zij
 mog5 gekraakt hebb51 ma> zijn niet     
gebrok54 ,hun /e55 s*oor/e5 en zijn     
afgeworp51 en als het dak niet /evig    
g5oeg 01 viel5 zij da> doorhe54 ,het    
plei/]w]k hunn] mur5 is ov]al ges*eurd1 
ma> de huiz5 zelf zijn ge5 oog5blik     
onbewoonba> gewee/4  ,de oorzaak d]     
a>dbev+ is 9 dit geval aan de opp]vlakte
 d] a>de op v]s*ill5de punt5 zi*tba>1   
iets wat betrekkelijk zeld5 voorkomt4   
,het gevolg da>van is de mogelijkheid   
van e5 +a&e en nauwkeurige /udie4       
,t]/ond hebb5 de geolog5 deze taak 9 h&5
 g5om51 en re$s d5 #ba;en ,april w]d    
door de rege]+ van ,cali=ni e5 commissie

 b5oemd1 om zooveel mogelijk alle       
gegev5s te v]zamel5 en te v]w]k54 ,de   
hoogle]a> 9 de geologie1 ,pr(4 ,lawson1 
is voorzitt] di] ,commissie4 ,de zi*tb>e
 oorzaak d] a>dbev+ is e5 groote s*eur1 
die ov] e5 groot deel van ,cali=ni en   
di*t langs de ku/ loopt4 ,deze s*eur is 
9 d5 na*t van d5 #ah;en ,april plotsel+ 
ont/aan als e5 gevolg van opgehoopte    
spann+51 en de twee zijd5 van de s*eur  
zijn da>bij langs elk&] gegl$54 ,de     
v]s*uiv+ b$raagt om/reeks #f met]1 wat  
kla>blijkelijk voldo5de is om d5 geheel5
 bodem ov] e5 groot deel van d5 /aat te 
do5 trill5 en bev54  ,het spreekt van   
zelf1 dat ik er groot belang 9 /elde1   
deze s*eur door eig5 aans*\w+ te le]5   
k5n54 ,natuurlijk moe/ ik mij tot e5    
kle9 g$eelte bep]k51 want de s*eur is   
bijna #djj mijl5 lang4 ,ook zijn niet   
alle g$eelt5 ev5 duidelijk ( ev5        
toegankelijk4 ,de assi/5t van ,pr(4     
,lawson1 de he] ,h4,o4 ,wood1 _h de     
vri5delijkheid mij en ,pr(4 ,o/]h\t1 d5 
botanicus1 op e5 zijn] to*t5 m$e te     

nem54 ,hij moe/ e5 aantal photographis*e
 opnam5 voor de ,/aats-,commissie mak5  
en da>toe e5 to*t langs het noordelijk/e
 g$eelte d] s*eur mak54 ,wij w&eld5 da> 
langs1 ov] e5 af/& van ruim e5 uur gaans
 en bezo*t5 da>bij alle punt5 wa> de    
w]k+ duidelijk 04  ,deze /reek ligt t5  
noord5 van ,san ,francisco1 op het      
s*i]eil& dat de golf aan de             
noordwe/elijke zijde begr5sd4 ,m5 va>t  
van de /ad met de f]ry na> ,sausalito   
ov]1 en van hi] vo]t de tre9 e]/ 9      
noordelijke ri*t+1 om weldra na> het    
we/5 om te buig5 en dan de ku/ te nad]54
 ,door twee lange tunnels vo]t de       
spoorweg ond] de heuvel5reeks van ,san  
,rafael na> het dal wa>9 de s*eur ligt4 
,als m5 de ka>t van ,cali=ni wil        
raadpleg51 zal m5 hi] e5 lang en smal   
s*i]eil& v9d51 wa>van de noordelijke top
 ,tomales en de zuidelijke ,bol9as heet4
 ,het is e5 hooge en /eile heuvel5reeks4
 ,van het va/e l& is het1 om het zoo uit
 te drukk51 door e5 ev5 lange en ev5    
smalle laagte ges*eid54 ,van deze laagte

 ligt de noordelijke helft ond] wat] en 
vormt de ,tomalesbaai2 dan volgt e5 dal1
 en aan het zuidelijke uite9de we] e5   
baai1 de ,bol9as ,lagoon4 ,9 het dal    
ligt het /ation ,po9t ,reyes1 wa> wij   
af/apt51 en het dorpje ,olema1 dat het  
e9dpunt van onz5 to*t vormde4  ,dit dal 
is s$]t vroeg]e geologis*e tijd5 de     
zetel van e5 /elsel van s*eur5 9 de     
a>dkor/ gewee/4 ,9 het dal en langs de  
beide baai5 kan m5 de gevolg5 van die   
s*eur5 zi51 9 v]s*uiv+5 d] a>dlag54 ,zij
 lag5 vooral langs d5 we/elijk5 kant1   
dus langs de heuvelreeks van het        
s*i]eil&1 en dit ziet m5 duidelijk aan  
de /eile hell+5 di] heuvels1 v]gelek5   
met de glooi5de kant5 aan de oo/zijde4  
,de /eile hell+5 zijn b$ekt met bos*1   
afgewisseld met naakte rotsw&51 ma> aan 
de oo/zijde gaan de grasveld5 tot hoog  
op de heuvels4 ,die b>/5 g+5 mee/al     
gepa>d met v]s*uiv+5 9 v]ticale ri*t+1  
zoodat de laag e5]zijds hoog] kwam te   
ligg5 dan aan de &]e zijde4 ,bij de     
a>dbev+ van #ah ,april vond e*t] zoo go$

 als ge5 v]ticale1 ma> alle5 e5         
horizontale v]s*uiv+ plaats4 ,m5 neemt  
aan1 dat elk di] b>/5 en v]s*uiv+5 met  
e5 a>dbev+ gepa>d is gegaan4 ,de s*eur  
van #ah ,april behoort kla>blijkelijk   
tot ditzelfde /elsel2 zij vormt e5 deel 
van de v]s*ijnsel5 die het oprijz5 van  
de ku/ van ,cali=ni begeleid54 ,m5 neemt
 aan1 dat zij tot de ze] groote a>dbev+5
 behoort1 en dat v]reweg de mee/e1 die  
hi] hebb5 plaats gevond51 veel kle9]    
zijn gewee/4  ,het b$oelde dal is e5    
re*te lijn1 die van het ,n4,w4 na> het  
,z4,o4 loopt4 ,als m5 deze lijn op de   
ka>t v]l5gt1 ligt ha> noordelijke v]l5g+
 geheel 9 zee1 vlak langs de ku/ ga&e   
tot di*t bij ,po9t ,ar5a 9 ,m5doc9e     
,c\nty1 wa> zij ov] l& a*t] dit         
voorgeb]gte omgaat4 ,de zuidelijke      
v]l5g+ gaat ev5e5s e]/ door zee1 en     
loopt zoo voorbij ,san ,francisco tot   
,mussel ,rock1 a*t mijl5 t5 zuid5 van   
het ,cliffh\se4 ,van da> gaat de lijn1  
altijd 9 re*te ri*t+1 all5gs het l& 94  
,hi] v9dt zij we] e5 lange re*te vallei1

 9 welke zij bij ,*itt5d51 ev5 t5 noord5
 van ,paj>o 7lees ,ph>o7 de spoorweglijn
 krui/4 ,dit punt ligt tuss*5 ,san ,jos 
en ,santa ,cruz4 ,9 de zelfde ri*t+     
doorga&e loopt zij door ,mont]ey ,c\nty 
tot 9 ,v5tura ,c\nty bij ,m\nt ,p9os4   
,deze lijn1 van ,po9t ,ar5a tot ,m\nt   
,p9os is #cge mijl5 lang4 ,ov] ha>      
geheele l5gte1 zoov] zij niet ond] zee1 
( 9 mo]ass5 ( m]5 ligt1 kan m5 de s*eur 
v]volg54 ,ov]al v]toont zij zi* op de   
zelfde wijze en met de zelfde           
bijv]s*ijnsel51 en ov]al is de oo/elijke
 r& na> het zuid5 en de we/elijke na>   
het noord5 v]s*ov54 ,de mate d] v]s*uiv+
 is wa>s*ijnlijk ov]al 9 beg9sel        
dezelfde2 ma> wat m5 da>van te zi5      
krijgt hangt natuurlijk van de soort van
 grond aan de opp]vlakte af4 ,het gevolg
 da>van is1 dat m5 wel mee/al v]s*uiv+5 
van om/reeks zes met] gemet51 ma> hi] en
 da> ook kle9]e wa>d5 gevond5 heeft4    
,het is uit]/ m]kwa>dig dat die lijn1   
ov] bijna #djj mijl51 e5 zoo zuiv] re*te
 ri*t+ volgt4 ,ov]al ligt zij 9 e5      

/reek1 wa>9 de /ructuur d] rots5 e5     
geheel sy/eem van b>/5 uit oud]e en     
jong]e tijd5 aanwij/1 die telk5s met    
v]s*uiv+5 gepa>d gegaan zijn4 ,( de lijn
 miss*i5 veel lang] is1 weet m5 voor%&s 
nog niet4 ,na> het ,noord5 ligt h>e     
v]l5g+ geheel 9 zee1 en zal het dus wel 
niet mogelijk zijn ha> te be/ude]54 ,aan
 het zuidelijke uite9de zijn de gegev5s 
nog onvoldo5de4 ,zek] is het1 dat de b>/
 da> niet oph\dt ma> zi* veel v]d]      
uit/rekt4 ,e*t] niet zuiv] 9 het v]l5gde
 d] oorspronkelijke ri*t+1 ma> f met e5 
ombuig+ l&wa>ts 91 f met e5 sy/eem van  
p>allele1 l&wa>ts 9 geleg5 b>/54  ,hoe  
oud dit sy/eem van b>/5 is1 weet m5 niet
 jui/4 ,zek] is het dat het zi* ov] e5  
groot g$eelte d] quat]naire p]iode      
uit/rekt1 dus wa>s*ijnlijk 9 zijn geheel
 jong] is dan de groep van b>/5 9 de    
heuvels a*t] ,b]keley4 ,hoe groot bij   
elke beweg+ d] a>ds*ors de v]s*uiv+ 01  
is ev5e5s moeilijk na te gaan1 da> m5 9 
elke b>/ sle*ts de som van alle         
v]plaats+5 met5 kan4 ,wa>s*ijnlijk gaf  

elke plotsel+e v]plaats+ e5 a>dbev+1    
wa>van de int5siteit ov]e5kwam met de   
grootte d] v]s*uiv+4  ,om zi* e5        
d5kbeeld van de oorzak5 van zulk e5     
s*eur en dus van e5 a>dbev+ te mak51 kan
 m5 uitgaan van de volg5de bes*\w+54 ,9 
de e]/e plaats is deze a>dbev+ t5 m9/e  
ge5 gevolg van e5 vulcanis*e w]k+ en    
hangt zij met ge5 uitb>/+ van e5ig5     
vulcaan sam54 ,v]d] weet m5 dat de a>de 
voortdur5d afkoelt en da>bij inkrimpt4  
,de s*ors is e*t] al k\d g5oeg2 zij     
ontvangt van het inw5dige ongeve]       
ev5veel w>mte als zij na> buit5 afgeeft 
en krimpt dus niet geleidelijk met het  
inw5dige 94 ,het gevolg moet zijn1 dat  
zij rimpels en plooi5 krijgt1 ev5als de 
s*il van e5 appel die langzaam indroogt4
 ,de rimpels zijn de ho(dlijn5 d]       
geb]gt54 ,ma> de a>dkor/ is h>d en bros1
 en niet zoo taai als e5 appels*il4 ,het
 rimpel5 zal dus gepa>d gaan met b>/51  
die 9 ho(dzaak ev5wijdig met de rimpels 
en op ( langs deze zull5 loop54 ,zulke  
sy/em5 van b>/5 v9dt m5 9 ,cali=ni langs

 alle voorname b]grugg51 en e5 blik op  
de ka>t toont aan1 dat zij 9 groote     
trekk5 ev5wijdig met de ku/ loop54 ,de  
opheff+ d] ku/1 die 9 de jong/e         
geologis*e tijd5 om/reeks #ajjj voet    
b$rag5 heeft1 is e5 van die v]s*ijnsel5 
van rimpel+4  ,moge nu ook het inw5dige 
d] a>de ze] geleidelijk afkoel51 de h>de
 s*ors volgt ha> inkrimp5 sle*ts met    
s*okk5 en /oot54 ,die s*okk5 zijn de    
a>dbev+54 ,tuss*5 elke twee s*okk5 volgt
 de s*ors niet1 ( niet voldo5de en      
ont/aat er dus e5 spann+1 die all5gs    
to5eemt4 ,e9delijk wordt die spann+ te  
groot1 de rotsmassa's kunn5 niet lang]  
we]/& bi$5 en brek54 ,e5 v]s*uiv+ is het
 gevolg1 en e5 opheff+ ( t5 m9/e ze]    
aanzi5lijke v]m9d]+ d] spann+4 ,9 de    
volg5de p]iode neemt deze nu we]        
langzam]h& toe1 ma> het is duidelijk1   
dat de ges*eurde grond niet me] e5 ev5  
groot5 we]/& kan bi$5 als de            
onges*eurde4 ,m4a4w41 veel vroeg] en bij
 e5 veel kle9] spann+ zal de oude b>/   
we] op5s*eur5 en de spann+ v]eff554 ,zoo

 word5 de b>/5 all5gs groot] en kunn5 de
 v]s*uiv+51 die telk5s sle*ts enkele    
met]s b$rag51 9 d5 loop d] eeuw5 tot    
hond]d5 van met]s aangroei54  ,deze     
geheele bes*\w+ leidt ons tot de        
voor/ell+1 dat de b>/5 door de volle    
diepte van de va/e a>dkor/ he5gaan4 ,dit
 punt kan m5 niet re*t/reeks nagaan en  
wat m5 van de b>/ ziet is precies het   
teg5deel4 ,deze is ma> e5 met] diep1    
mee/ m9d]1 zeld5 e5 we9ig me]4 ,op      
v]s*ill5de plaats5 heb ik 9 de b>/      
ge/aan1 ma> ov]al 0 zij ondiep4 ,dit    
komt natuurlijk van het invall5 van d5  
grond4 ,n]g5s loopt de b>/ door zuiv]e  
naakte rots51 ov]al is de bov5grond     
v]we]d en kleia*tig1 me] ( m9d] h>d4    
,die klei zakt 9 en vult de b>/1 zoodat 
m5 n]g5s 9 de diepte kan zi54 ,to* moet 
m5 aannem51 dat de b>/ t5 m9/e e5 aantal
 mijl5 diep is1 en het feit dat ,santa  
,rosa1 ,san ,francisco en ,san ,jos1 die
 vele mijl5 t5 oo/5 van de ho(db>/      
ligg51 v]woe/ zijn1 bewij/ natuurlijk   
dat de b>/ niet e5v\dig e5 opp]vlakkig  

v]s*ijnsel kan zijn4  ,onze to*t g+ van 
,po9t ,reyes langs d5 h>d5 rijweg 9 de  
ri*t+ van ,inv]ness1 dat op het s*i]eil&
 ligt4 ,de weg gaat dus dw>s door het   
b>/5-dal4 ,dit dal is laag en           
g$eeltelijk mo]assig1 t]wijl 9 het bre$e
 mo]as hi] en da>1 9 ov]langs*e ri*t+1  
lage glooi5de1 met gras begroeide       
heuvels loop54 ,van het mo]as loopt e5  
beek na> ,tomalesbaai en e5 &]e na>     
,bol9as-,lagoon4 ,onze weg g+ ov] de e]/
 g5oemde beek1 en e5 e9d v]d]1 9 het    
mo]as1 ov] e5 zijtak van deze4 ,hi]     
kond5 wij het v]s*ijnsel d] v]s*uiv+    
voor het e]/ wa>nem54 ,de weg _h vroeg] 
9 e5 lange re*te lijn1 9 de ri*t+ van   
,olema na> ,inv]ness1 s*u9 door het     
mo]as geloop54 ,er 0 natuurlijk ge5 r$5 
om ha> te do5 afwijk51 en de re*te ri*t+
 is de kort/e en dus de go$koop/e4 ,wa> 
de b>/lijn ha> krui/e1 0 de grond       
uite5g]et5 en de twee e9d5 w>5 van elk&]
 ges*ov54 ,de e5e helft lag niet me] 9  
het v]l5gde d] &]e1 ma> da> naa/1       
ev5wijdig met dit v]l5gde4 ,op e5ig5    

af/& d] s*eur /a&e zag5 wij dit ze]     
duidelijk4 ,het 0 drie ma&5 gel$5       
gebeurd1 en de weg 0 dus h]/eld4 ,e5    
kle91 ,s-vormig gebog5 /uk v]bond de    
beide deel54 ,dat dit nieuw 01 0        
gemakkelijk te zi51 en aan de grasb]m5  
aan de buit5zijde van d5 weg kond5 wij  
nog duidelijk wa>nem51 dat die vroeg]   
niet gebog5 gewee/ w>5 ma> re*t         
doorgeloop5 hadd54 ,wij mat5 de v]s*uiv+
 en bevond5 dat deze zes met] b$roeg4   
,l9ks van d5 weg 0 het mo]as deels      
drassig1 deels blank wat] en begroeid   
met lis*dodd51 biez51 s*]mbloemig5      
7,b]ula71 gras en &]e plant51 zoodat hi]
 niets van de s*eur te zi5 04 ,re*ts van
 d5 weg liep de beek op e5 af/& van     
om/reeks #bj met]1 en ov] dez5 af/&1 die
 door e5 bank van h>de klei +5om5 01    
kond5 wij ov]al de s*eur5 zi54 ,de oev] 
zelf 0 gebrok5 en v]s*ov5 9 d5zelfd5 z9 
als de weg1 wa>mee hij ev5wijdig lag1 en
 onze met+ gaf dus natuurlijk ook       
hetzelfde b$rag4 ,op d5 hoog5 en /eil5  
oev] _h e5 hek ge/aan1 uit h\t5 pal5 en 

ijz]draad gevormd4 ,we/elijk van de     
s*eur /ond het nog ong$e]d1 oo/elijk w>5
 de pal5 uit d5 grond getrokk5 en lag   
het hek 9 brokk5 op d5 grond4 ,wij vond5
 9 dit g$eelte van d5 oev] talrijke     
secundaire s*eur51 mee/ e5 ( twee voet  
bre$1 e5ige met]s lang en e5 halve met] 
diep4 ,zij liep5 natuurlijk 9 all]lei   
ri*t+51 die afh+5 van de h>dheid d]     
kleilaag4 ,wa> die door e5 groep biez5  
va/ ine5 zat1 bog5 de s*eur5 uit4 ,ma>  
mee/al 0 het dor gras1 met smalbladige  
weegbre en &]e gewone1 betrekkelijk     
zwakke plant51 wi] wortels ge5 we]/&    
kond5 bi$54 ,de ho(dri*t+ van deze kle9e
 s*eur51 die om/reeks #bj 9 aantal w>51 
liep s*u9 op de ri*t+ van de ho(db>/4   
,de s*eur5 w>5 soms zoo wijd1 dat ik er 
gemakkelijk 9 kon afdal51 en toond5 soms
 e5 omlaagzakk+ van de e5e zijde1 die n 
( twee voet b$roeg4  ,hoe de weg precies
 ges*eurd 01 kond5 wij natuurlijk niet  
me] zi54 ,ma> e5 d] l$5 van de          
a>dbev+s-commissie _h het punt bezo*t   
enkele dag5 na d5 #ah;en ,april en vr de

 rep>atie1 en to5 d5 toe/&              
gephotografe]d4 ,er w>5 tuss*5 de beide 
uite9d5 van d5 weg drie groote s*eur5   
gewee/1 op e5 ond]l+5 af/& van om/reeks 
e5 met]1 zoodat e5 /uk weg van ruim twee
 met] l5gte tuss*5 de beide buit5/e     
s*eur5 v]s*ov5 en v]brokkeld 04 ,ma>    
deze beid5 g+5 s*]p langs de nog re*te  
uite9d5 van d5 weg4  ,dit v]s*ijnsel1   
dat de b>/ aan de opp]vlakte niet       
noodzakelijk]wijze enkelv\dig is1 ma>   
uit twee ( me] ev5wijdige b>/5 kon      
be/aan1 vond5 wij op onze v]d]e w&el+   
ov]al t]ug4 ,soms ligg5 de b>/5 zoo di*t
 bij elka> als hi]1 zeld5 di*t]2 nog    
zeldzam] is het sle*ts n enkele lijn4   
,mee/al gaan zij v]d] uite51 soms tot   
ruim #cj met]4 ,de grond er tuss*5 is   
dan natuurlijk als het w>e /uk gewrev5  
tuss*5 de beide zi* v]s*uiv5de kant51 en
 vol van secundaire b>/5 en &]e         
begeleid5de v]s*ijnsel54 ,m5 moet zi*   
dan voor/ell5 dat v] 9 de diepte de     
ho(ds*eur enkelv\dig is1 en zoo blijft1 
voor zoov]re zij door rotsa*tig ge/e5te 

gaat1 ma> dat zij 9 de kleilaag da>bov5 
zi* v]deel5 kan1 ond] d5 invlo$ van d5  
plaatselijk wissel5d5 sam5hang van di5  
v]we]d5 grond4 ,m5 z\ het ook zoo kunn5 
opvatt51 dat de kleigrond eig5lijk      
sle*ts passief ges*eurd wordt en dus b>/
 wa> hij meegeeft1 ma> v]brokkelt wa>   
hij te taai is4  ,wij g+5 l9ks van d5   
weg1 dus 9 zuidelijke ri*t+ door het    
mo]as na> e5 lag5 heuvelrug1 wa>9 de    
s*eur5 duidelijk te zi5 w>54 ,die rug   
loopt ongeve] ev5wijdig aan de ho(dri*t+
 d] vallei4 ,op zijn we/elijke hell+ lag
 de s*eur1 die hi] g]egeld uit e5 sy/eem
 van s*eur5 be/ond wa>van de beide      
buit5/5 nu e5s wat v]d]1 dan we] wat    
m9d] v] uite5lag54 ,alles lag op de     
we/elijke hell+1 en bijna ov]al g+5 dus 
de s*eur5 met secundaire v]zakk+5 na>   
het mo]as toe gepa>d4 ,d5kt m5 zi* dat  
de s*ok w]kt als e5 tijdelijke opheff+  
van het v]b& d] opp]vlakkige lag5 met   
hun ond]grond1 dan begrijpt m5          
gemakkelijk1 dat dit e5 afglijd5 van de 
glooi+ t5 gevolge kon hebb54 ,de grootte

 van die afglijd+ h+ dan we] van de     
plaatselijke /evigheid d] kleilaag en   
dus voor e5 go$ deel van de doorgroei+  
da>van met plant5wortels af4  ,als m5   
van uit het mo]as na> de hell+ keek1 zag
 m5 de b>/5 als lange donk]e lijn5 langs
 d5 b]grug loop54 ,ma> het mo]as 01     
zooals alle ,am]ikaans*e plass51 vol    
mugg5 die ons voortdur5d bet51 en wij   
g+5 dus liev] op d5 heuvelrug4 ,de b>/5 
w>5 hi] talrijk1 mee/ ev5wijdig1 ma>    
da>tuss*5 s*u9loop5de1 als e5 gevolg van
 de wrijv+ d] beide ho(dkant54 ,nu e5s 0
 de ond]kant e5v\dig omlaag gezakt1 en  
dus e5 t]ras gevormd4 ,dan we] 0 de b>/ 
e5 ( me] voet5 bre$ geword51 zoodat m5  
er 9 kon loop54 ,de dikke wortels d]    
/ruik-lup95 en de tallooze wortel/okk5  
van het adela>sv>5 h+5 los 9 d5 geb>/5  
grond4 ,soms 0 de wortel/ok uitgetrokk51
 liep s*u9 ov] de b>/1 ma> 0 nog aan    
beide zijd5 9 d5 grond beve/igd4 ,mee/al
 w>5 zij e*t] afges*eurd4 ,soms lag5    
twee ho(ds*eur5 op kort5 af/& en 0 de   
grond er tuss*5 door kle9e s*u9e b>/5 9 

s*oll5 v]deeld die dan omg$raaid en     
v]s*ov5 w>5 en met hun we/elijke punt   
ov] het gras naa/ de b>/ g$rukt w>54 ,m5
 kon dan d5 a>d d] beweg+ duidelijk zi54
 ,het 0 als( er kle9e a>ds*oll5 tuss*5  
twee groote h&5 gewrev5 en gep]/ en t5  
slotte na> buit5 g$rukt w>54 ,die       
ov]ges*ov5 uite9d5 w>5 hi] en da>       
afgebrok5 en met]s v] ov] het gras1     
weggeworp51 a&uid5de de kra*t wa>m$e dat
 alles gebeurd moet zijn4  ,ook de      
plant5groei toonde soms duidelijk de    
w]k+ aan4 ,de grond 0 mee/ begroeid met 
gras1 dat nu dor 01 en da>tuss*5        
weegbreen1 h]f/-pa>debloem5 en &] gewas1
 dat ge5 we]/& gebod5 _h en dus ook ge5 
aanwijz+ gaf4 ,de wortel/okk5 van het   
adela>sv>5 w>5 te talrijk1 wij kond5    
t5m9/e n]g5s v9d5 welke uite9d5 l9ks en 
re*ts van de s*eur bije5 behoord54 ,ma> 
e5 groepje bloembiez51 als onze ,juncus 
conglom]atus1 gaf ons de gew5s*te       
inli*t+4 ,het 0 e5 ronde pol gewee/ van 
e5 halv5 met] 9 doorsn$e4 ,rondom w>5 de
 /5gels gro5 en kle9]1 na> het midd5 toe

 lang]1 di*t] g$rong5 en met veel doode 
er tuss*54 ,da>door 0 het gemakkelijk1  
b9n5 en buit5zijde te h]k5n54 ,die pol  
/ond precies op de we/elijke ho(ds*eur  
en 0 midd5 doorges*eurd4 ,de e5e helft  
/ond nog op ha> plaats1 de &]e1         
oo/elijke1 0 bijna drie met] 9          
zuidelijke ri*t+ v]s*ov51 en da> 9 de   
gleuf gevall54 ,zij h+ er nog halv]wege 
91 want de gleuf 0 hi] vrij bre$ en     
diep1 en de we/elijke helft /ond dan ook
 op d5 r& van e5 afgrondje van e5 met]  
diepte4 ,zulke v]s*ijnsel5 zag5 wij hi] 
en da>4 ,zij duid5 natuurlijk niet de   
geheele v]s*uiv+ aan1 omdat de &]e      
ho(db>/ vrij v] weg geleg5 is1 ma> gav5 
t5 e]/e zuiv] de ri*t+ d] v]plaats+1 en 
dan t5 m9/e ook e5 deel van de grootte  
da>van aan4  ,iets v]d]op g+5 de b>/5   
ov] e5 deel van d5 b]grug wa> e5 kle9   
beekje d5 grond uitgegrav5 _h en de     
omgev+ vo*tig hield4 ,zulke plekk5 zijn 
hi] ov]al met gro5 *ap>ral en hoog]e    
hee/]s1 soms met boom5 begroeid4 ,dw>s  
door dit bos*je g+5 de b>/51 ma> de     

grond 0 nat1 en bijna alles 0 dus al bij
 gezakt4 ,to* kon m5 de b>/lijn5        
duidelijk zi51 ma> van gebrok5 (        
v]s*eurde boomwortels zag5 wij niets4   
,langs de b>/5 w>5 de /ruik5 e*t] langs 
elk&] ges*ov54 ,mee/al _h dat ge5       
zi*tba> gevolg nagelat51 ma> op e5e     
plaats vond ik e5 ,bac*>is-hee/]1 dus e5
 d] mee/ gewone soort5 van het *ap>ral1 
die vlak aan de b>/ /ond en zijn takk5  
wijd en zijd1 9 alle ri*t+5 en dus ook  
v] ov] de b>/ he5 gezond5 _h4 ,die hee/]
 /ond op d5 oo/elijk5 r&1 en op d5      
we/elijk5 /ond e5 kle9e live-oak1 ook   
met e5 dikk51 /evig51 re*topga&5 /am4   
,teg5 di5 /am w>5 de takk51 die ov] de  
b>/ h+51 aanges*ov52 en da> de beide    
hee/]s e5 kle9 e9dje voorbij elk&]      
bewog5 w>51 w>5 die takk5 da> a*t]om    
gebog51 wat nog ze] duidelijk te zi5 04 
,nog iets v]d] g+ dezelfde b>/ midd5    
door e5 elz5bos*je wa>van de grond di*t 
met ?imble-b]ries 7platte wilde1 e5     
we9ig zure ma> ze] lekk]e framboz571    
bram5 en &] gro5 /ruikgewas di*t        

begroeid 04 ,de b>/ _h kla>blijkelijk   
met d5 bodem alle wortels op ha> loop   
doorges*eurd1 en de ond]helft van het   
bos*je 0 na> b5$5 gezakt1 zoodat e5 ruim
 pad van me] dan e5 met] bre$te ont/aan 
04 ,aan de b]gzijde van dit pad 0 er    
we9ig v]&]d1 ma> aan de mo]aszijde w>5  
al de elz5 ge/orv54 ,het w>5 e5 half    
dozijn hooge en vrij dikke /amm54 ,de   
elz5propp5 van het vorige ja> en hi] en 
da> e5 gro5e1 nog lev5de tak bewez51 dat
 het /]v5 pas kort gel$5 01 en er kon   
ge5 twijfel zijn dat het e5 gevolg van  
het afs*uiv5 van d5 grond en het        
v]s*eur5 d] wortels 04 ,de enkele gro5e 
takk5 corresponde]d5 wa>s*ijnlijk met   
zijdel+s g]i*te en da>door m9d] zwa>    
bes*adigde wortels4  ,wij daald5 nu van 
de hell+ omlaag en kwam5 op d5 rijweg4  
,de b>/ liep ongeve] ev5wijdig aan deze1
 en e]/ zag5 wij de ho(db>/ aan onze    
l9k]h&1 lat] re*ts en da>na we] l9ks4   
,kla>blijkelijk w>5 er tal van kle9]e   
b>/5 s*u9 door d5 weg gevormd gewee/1   
ma> lat] we] g]ep>e]d4 ,hi] en da> 0 de 

weg ook duidelijk ine5 g$rukt en        
opgehev54 ,beid]zijds groeide nu        
hee/]gewas1 mee/ live-oaks en           
bay-laurels1 met langnavelige           
hazelnoot51 ?imble-b]ries1 roosjes      
7,rosa gymnoc>pa71 ,casc>a 7,rhamnus    
cali=nicus71 veel smalbladige wilg5 en  
all]lei &]e soort51 vaak ov]groeid en   
ine5gesl+]d door ,la?yruss5 en hegg]ank5
 7,e*9ocy/is74 ,re*ts van d5 weg 0 de   
s*eur dubbel1 en de grond er tuss*5 s*u9
 g$rukt4 ,op die s*oll5 vond5 wij enkele
 kle9e hee/]s1 die door de beweg+ geheel
 ( t5 deele ontworteld w>51 do* nog met 
hun ho(d wortels 9 de s*ol /ond5 als    
vroeg]4 ,e5 looi/(-eik1 7,qu]cus        
d5siflora7 0 op deze wijze geheel g$ood1
 t]wijl al de blad]5 nog dor aan de     
takk5 zat5 en e5 bay-laurel             
7,umbellul>ia cali=nica7 0 half dood met
 dorre blad]5 en gro5e takjes4 ,ov]al   
toonde de plant5groei m9 ( me] duidelijk
 hoe de s*eur5 ont/aan w>52 ma> ik mag  
natuurlijk niet me] voorbeeld5 aanhal54 
,onze weg vo]de ons1 kort5 tijd voordat 

wij ,olema b]eikt51 langs de bo]d]ij (  
ran* van d5 he] ,sk9n]4 ,de b>/ 0 midd5 
door de plaats1 vlak vr de beide huiz5  
en ond] de s*uur door gegaan4 ,het 0 hi]
 ma> n enkelv\dige b>/1 met e5 ond]l+e  
v]s*uiv+ d] beide r&5 van om/reeks zes  
met]4 ,all]lei 9 het oog loop5de en ze] 
le]zame v]s*ijnsel5 hebb5 dit punt tot  
het belangrijk/e van de geheele1 bijna  
#djj mijl5 lange b>/ gemaakt4 ,het      
belangrijk/e 0 de s*uur4 ,deze is e5    
groot1 langw]pig vi]kant h\t5 geb\w1    
opgetrokk5 op e5 fondam5t1 dat ond] de  
beide mur5 aan de uite9d5 go$ en /evig  
gemaakt is1 ma> langs de lange zijd5    
sle*ts uit enkele pal5 9 d5 grond       
be/ond4 ,de b>/ g+ z ond] die s*uur     
door1 dat zij e5 hoek da>van afsne$4    
,deze hoek brak e*t] niet van het geb\w 
los1 ma> bleef da>aan va/zitt51 w]d e*t]
 van zijn fondam5t afges*ov54 ,de       
bes*adig+5 van dit g$eelte w>5 voor d5  
eig5a> me] van belang dan voor ons4 ,ma>
 wat ons tr( 0 het /uk fondam5t van de  
a*t]zijde4 ,het lag onbes*adigd 9 d5    

grond1 van d5 hoek van het vroeg]e geb\w
 tot aan de s*eur1 met e5 l5gte van #h  
#aj ,met]4 ,het 0 e5 re*te lijn1        
ongebog54 ,het 0 jui/ #ae4f voet ond]   
het huis wegges*ov51 en de af/& kon ze] 
precies gemet5 word54 ,de s*eur rondom 0
 we] aangevuld1 ma> de hoek d] s*uur h+ 
nog t5 deele 9 de lu*t1 en m5 0 tijd5s  
ons bezoek jui/ bezig die van e5 nieuw  
fondam5t te voorzi54 ,het oude liet m5  
onv]&]d1 als e5 a&5k5 aan de ramp en als
 e5 gemakkelijke aanwijz+ van h>5 a>d en
 h>e grootte4 ,a*t] de s*uur _h e5 bre$e
 rijweg geloop5 en het hek da>langs 0   
ook gebrok5 op de s*eur1 t]wijl de e5e  
zijde ev5e5s #ae4f voet na> het zuid5   
v]s*ov5 04 ,v]d]op /ond e5 dw>%ek1 dat  
door de b>/ 9 ev5wijdige ri*t+ getr(f5 0
 en alle spor5 d] da>door ont/ane       
v]woe/+ toonde4 ,wat de bewon]s bizond] 
getr(f5 _h1 0 de wat]leid+spijp1 die van
 uit e5 res]voir op d5 heuvel a*t] d5   
/al leidde en door de s*eur uite5       
getrokk5 04 ,e5 /uk pijp van ruim #ae   
voet _h m5 moet5 inlass*5 om de s*ade te

 h]/ell54 ,eld]s 0 e5 pijp1 die ond] d5 
grond liep1 ine5 g$rukt en 9 e5 groote  
bo*t bov5 d5 grond te voors*ijn gekom54 
,op de bo]d]ij /ond5 twee woonhuiz54    
,aan e5 van beide 0 de s*eur vlak langs 
d5 zijw& gegaan4 ,e5 hek1 van paaltjes  
gemaakt en witgev]fd1 0 da>door         
losges*eurd1 hi] en da> v]wrong5 en     
t5slotte met zijn uite9de voor het midd5
 van e5 keld]deur blijv5 /aan4 ,tijd5s  
ons bezoek 0 m5 er nog niet toe gekom51 
dit hek weg te nem5 ( de ov]ige s*ade   
aan dit geb\w1 dat hi] en da> van ond]5 
na> bov5 op5g]et5 01 te h]/ell54 ,a*t]  
het hek /ond e5 rij van drie zw>e       
,eucalyptus-boom5 7,e4 ,globulus72 deze 
w>5 natuurlijk ook #ae4f voet langs het 
huis v]s*ov54 ,en er van 0 da>door vlak 
voor e5 trapje geplaat/ dat van de      
a*t]zijde van het huis omlaag g+4 ,m5   
kon de trap dus niet me] afkom52 tr\w5s 
de boom _h de ond]/e tr$5 ook           
uite5g$rukt4 ,wa> hij vroeg] ge/aan _h 0
 nu e5 weg gemaakt1 ma> t] plaatse wa>  
de twe$e boom ge/aan _h 0 de spleet nog 

op5 en kond5 wij de v+]dikke afges*eurde
 wortels nog 9 d5 grond zi5 zitt54 ,ook 
deze boom 0 natuurlijk #ae4f voet       
zuidwa>ts v]s*ov54  ,het &]e huis /ond  
op kort5 af/& dw>s op het vorige1 zoodat
 de s*eur aan zijn voorgevel voorbij 0  
gegaan4 ,langs di5 gevel liep de rijweg 
en aan de &]e zijde 0 e5 moe/u91 met e5 
hek van witgev]fde paaltjes4 ,de s*eur 0
 bijna ev5wijdig aan d5 gevel gegaan1 t5
 noord5 9 d5 moe/u9 en t5 zuid5 s*u9 ov]
 d5 rijweg loop5de4 ,het pad door d5 tu9
 0 re*t teg5ov] de deur gewee/2 nu 0 het
 ruim #ae voet na> het zuid5 v]s*ov54   
,het hek 0 v]nield en ine5g$rukt2 enkele
 paaltjes /ond5 nog en w>5 hoog         
ov]groeid door hop1 die v]d] op de      
gr5slijn e5v\dig ov] d5 grond moe/      
kruip54 ,de s*eur 0 dw>s door e5 vak met
 framboz5 gegaan1 die op rij5 /ond5 en  
dus 9 de v]s*uiv+ d] rij5 we] e5 go$    
middel gav5 om de grootte da>van te     
met54 ,9 het bizond] w]d e5 rij ui5     
gewez51 die midd5 doorges*eurd en ruim  
#ae voet uite5ges*ov5 04  ,da>m$e 0 ons 

ond]zoek van de s*eur zelve afgeloop54  
,e5 ev5 belangrijke vraag is e*t] die   
na> hetge5 er buit5 het eig5lijke       
s*eurgebi$ gebeurt4 ,dit kan m5 9 twee  
deel5 v]deel54 ,de e5e groep van        
v]s*ijnsel5 omvat grondv]s*uiv+51 de &]e
 de gevolg5 van de trill+51 die bij het 
loss*eur5 9 de a>ds*ors ont/aan en die  
me] 9 het bizond] d5 naam van a>dbev+   
drag54 ,van die grondv]zakk+5 kond5 wij 
di5 dag het e5 en &] zi52 de trill+5    
e*t] zijn het1 die ,santa ,rosa1 ,san   
,francisco en ,san ,jos v]woe/ hebb54   
,het ligt voor de h&1 wanne] de s*eur 9 
week5 grond de a>ds*ors onva/ maakt1 dat
 dan op kort5 af/& hetzij op de hell+   
van e5 heuvel1 hetzij langs d5 oev] van 
e5 beek ( rivi]tje1 grond omlaag kan    
s*uiv54 ,ges*i$t dit ond] e5 geb\w1 dan 
kan dit t5gevolge da>van v]zakk54 ,het  
e]/e wat wij da>van zag5 betr( de h\t5  
brug ov] de ho(dbeek d] vallei1 di*t bij
 de plaats wa> de weg van ,po9t ,reyes  
zi* na> ,olema en na> ,inv]ness v]takt4 
,aan d5 oo/elijk5 oev] 0 de grond ond]  

de brug omlaag gegl$5 en _h e5 d] spant5
 m$eg5om54 ,de v]plaats+ b$roeg ma>     
enkele voet51 ma> de balk51 wa>op de    
vlo] van de brug lag1 w>5 van het spant 
afgetrokk5 en met vlo] en al omlaag     
gevall54 ,ev5zoo 0 het opga&e g$eelte   
uite5ges*eurd4 ,dit alles 0 nog         
duidelijk te zi51 (s*oon m5 tijdelijk e5
 nieuw5 vlo] ov] het gebrok5 g$eelte he5
 geb\wd _h4  ,ev5zoo zag5 wij de brugg5 
van zijweg5 door het mo]as plaatselijk  
v]zakt4 ,di*t bij ,olema 0 de grond ond]
 e5 huis na> de beek afgezakt1 en /ond5 
de beide zijw&5 9 plaats van v]tikaal en
 ev5wijdig1 s*u9 en 9 e5 wijd5 hoek     
teg5ov] elk&]4 ,het 0 e5 h\t5 huis1 en  
z\ dus van de a>dbev+ als zoodanig niet 
gel$5 hebb54 ,to* 0 het1 (s*oon niet 9n 
gevall51 onbewoonba> geword5 en de      
eig5a> 0 bezig1 di*t er bij e5 nieuw te 
lat5 timm]54 ,langs d5 weg 9 ,olema zag 
m5 ov]al de gevolg5 van die v]zakk+4 ,e5
 huis 01 9 zijn geheel en vrij wel      
onbes*adigd1 e5 pa> met]s a*t]uit       
gegl$51 van de hell+ af1 met grond en   

al4 ,&]e1 wi] voorgevel te hoog /ond en 
dus bleef /aan1 w>5 9 het a*t]g$eelte   
van hun /eunsel b]o(d en dus omlaag     
gezakt1 nu e5s het huis s*u9 trekk5de1  
dan we] de ruit5 brek5de1 eld]s e5 v]&a 
s*eef zett5de enz4 ,ook zag m5          
sidewalks1 die na> d5 huiskant toe      
omlaag gezakt w>54 ,natuurlijk w>5 de   
s*oor/e55 gebrok5 en 0 m5 druk bezig die
 te h]/ell54  ,voor zoov] wij de s*eur  
bezo*t51 _h de v]s*uiv+ alle5 9 e5      
horizontale ri*t+ plaats gevond54 ,wat  
wij van v]ticale v]plaats+5 zag51 0     
geheel van local5 a>d en v]oorzaakt door
 de eig5s*app5 van d5 kleigrond ( door  
het in/ort5 van a>ds*oll5 9 de kle9]e   
splet5 ( het omlaagzakk5 van d5 grond   
tuss*5 de ho(dsplet54 ,ev5zoo heeft m5  
ov] de geheele l5gte van de spleet t5   
zuid5 van ,san ,francisco sle*ts        
horizontale v]s*uiv+5 kunn5 wa>nem54    
,van deze kon ik bij ,*itt5d51 wa> de   
b>/ d5 spoorweg krui/1 het e5 en &] zi54
 ,m5 ziet hi] namelijk1 van de tre9 uit1
 de b>/5 als zw>te lijn5 ov] d5 met gras

 begroeid5 en dus bru95 heuvel loop51   
die vlak a*t] het /ation ligt4 ,de      
voornaam/e b>/5 gaan 9 de ri*t+ van de  
s*eurlijn1 ma> ook enkele zijdel+s*e    
b>/5 w>5 duidelijk te zi54 ,v]tikale    
v]plaats+5 ontbrek5 e*t] niet geheel op 
de s*eurlijn2 zij word5 aan het         
noordelijk/e uite9de gevond51 wa> deze  
het voorgeb]gte van ,po9t ,ar5a van het 
va/e l& afs*eidt4 ,de we/elijke ( jui/] 
zuidwe/elijke zijde van de s*eur is hi] 
omhoog en de teg5ov]ge/elde dus omlaag  
gegaan4 ,de v]plaats+ b]eikt t5 hoog/e  
#d voet4 ,dit feit is da>om van belang1 
omdat het de ov]e5kom/ van deze b>/ met 
de oud]e b>/5 nog nad] aantoont4 ,9 die 
oude b>/5 kan m5 n4l4 de v]tikale       
v]plaats+ aan de v]s*uiv+ d] lag5 ze]   
go$ wa>nem5 en met51 ma> de horizontale 
is mee/ onbewijsba>1 omdat m5 da>voor   
ge5 punt5 van v]gelijk+ heeft4  ,e5     
m]kwa>dig gevolg van de s*eur van #ah   
,april is1 dat de plaats5 langs de ku/  
van ,cali=ni niet me] precies da> zijn1 
wa> zij vroeg] w>54 ,voor de a/ronomis*e

 obs]vatorin en voor de m]kpal5 d]      
l&met+ moet dit natuurlijk e5 ze]       
ongew5s*te v]&]+ gev51 en vooral 9 het  
beg9 nogal veel w]k1 om de jui/e        
v]plaats+ te bepal54 ,langs de s*eur kan
 m51 op e5 gewone excursie1 alle5 zi5   
hoeveel de e5e r& t5 opzi*te d] &]e     
v]plaat/ is1 ma> ( beide v]s*ov5 zijn1  
en zoo ja1 hoeveel elk1 kan m5 niet     
nagaan4 ,sommig5 bew]5 dat de top van   
,m\nt ,tamalpais door deze a>dbev+ jui/ 
ev5 veel t]ug v]plaat/ is1 als zij bij  
e5 vorige uit ha> vroeg]e ligg+ v]s*ov5 
04 ,zij z\ dus nu ha> oude plaats we]   
h]nom5 hebb54 ,alle gr5slijn5 van       
grondeig5domm51 die ov] de s*eur he5gaan
 zijn natuurlijk gebrok54 ,wa> hekk5    
/ond5 zijn de beide e9d5 jui/ zoo       
uite5ges*ov5 als de weg1 di5 ik het e]/ 
bes*reef1 en als niets &]s op d5 grond  
de v]s*uiv+ aanwij/1 is zulk e5         
ond]brok5 hek e5 hoog/ opvall5d         
v]s*ijnsel4 ,het zal heel wat w]k ko/5  
e] de juridis*e gr5sbepal+5 we] geheel 9
 orde gekom5 zull5 zijn1 en het s*ijnt  

dat vele eig5a>s zi* voorloopig tot e5  
e5v\dige praktis*e oploss+ d] vraag     
zull5 bepal54 ,ma> bij e5 lat]5 v]koop  
van eig5domm5 kunn5 dan nog all]lei     
kle9e eig5a>dige moeilijkh$5 ont/aan4   
,dr+5d e*t] is e5 oploss+ 9 e5 geval1   
wa>van ik v]nam1 dat e5 spleet tuss*5   
twee huiz5 doorg+1 z dat de muur van het
 e5e voor de voordeur van het &]e       
ges*ov5 w]d4  ,behalve 9 de vallei van  
,olema is de s*eur d] a>dbev+           
voornamelijk bij ,santa ,cruz ond]zo*t4 
,pr(4 ,brann] _h zi* alda> g$ur5de e5ige
 j>5 bezig geh\d5 met het 9 ka>t br5g5  
van de v]s*ill5de b>/5 9 het geb]gte en 
van de v]s*uiv+5 die zij v]oorzaakt     
hadd54 ,jui/ 0 deze arbeid voltooid to5 
de a>dbev+ van #ah ,april kwam4 ,alles 0
 dus als het w>e voorb]eid om de da>bij 
ont/ane v]&]+5 nauwkeurig te be/ude]54  
,e5 groote nieuwe s*eur 0 te midd5 d]   
oude ont/aan als e5 diepe groeve4 ,langs
 deze lijn w>5 de weg5 van hun plaats   
ges*ov51 wat]leid+5 gebrok51 hekk5 9    
wanorde gebra*t enz4 ,de groeve liep hi]

 niet 9 het dal ma> ov] de kam d]       
heuvel54 ,de v]s*uiv+ b$roeg hi] mee/al 
ongeve] drie met]s1 ma> e5 opheff+ (    
v]zakk+ 0 niet wa>neemba>4 ,e5 oude     
eik5boom /ond jui/ op de s*eur en w]d   
ontworteld4 ,e5 huis dat er op /ond w]d 
9 twee deel5 uite5ges*eurd4 ,boom/ronk5 
w]d5 van ond]5 na> bov5 opges*eurd en   
v]lor5 nu e5s alle5 hun ba/1 dan we] w]d
 ook het h\t uite5g]et54 ,9 e5 bos* bij 
,loma ,prieta maakte de s*eur1 die hi]  
e5 dubbele 0 en d5 grond tuss*5 de beide
 lijn5 fijnwreef1 e5 re*t pad1 dat ov]  
de geheele l5gte door liep4 ,hi] ont/ond
 ook e5 zijtak van de ho(ds*eur4 ,langs 
dez5 tak 0 de b]g als 't w>e v]brijzeld1
 als ( hij opgetild en da>na op e5 h>de 
grond gevalle w>e4 ,kle9e b>/5 liep5 hi]
 ze] talrijk1 me] dan driehond]d kond5  
ov] e5 l5gte van e5 mijl geteld word54  
,het zi*tba> word5 van de s*eur5 9 de   
opp]vlakte van d5 a>dbodem is e5        
v]s*ijnsel1 dat gewoonlijk bij a>dbev+5 
niet wordt opgem]kt4 ,het s*ijnt dat de 
a>dbev+ van ,san ,francisco 9 dit opzi*t

 e5ig is4 ,het is natuurlijk mogelijk1  
dat m5 er vroeg] niet op gelet heeft1   
ma> de v]s*ijnsel5 zijn zoo 9 't        
oogloop5d en b]okk55 9 beb\wde /rek5    
zulk e5 onmisk5b>e s*ade1 dat dit haa/  
niet d5kba> is4 ,m5 moet dus aannem5 dat
 de s*eur 9 de diep]e a>dlag5 ont/ond1  
en dat de bov5/e ela/is* g5oeg w>5 om   
da>9 niet te deel54 ,9 zulke gevall5 is 
het natuurlijk veel moeilijk] om de     
jui/e plaats van de s*eur te bepal5 dan 
9 het teg5woordige4  ,ik kom ?ans tot de
 besprek+ van de trill+5 ( golv51 die   
door het plotsel+ s*eur5 ont/aan4 ,l9ks 
en re*ts van de s*eur zijn zij          
natuurlijk geweldig en v]oorzak5 zij de 
v]s*ijnsel5 van omw]p5 van geb\w51 die  
m5 als de gewone gevolg5 e5] a>dbev+    
pleegt te bes*\w54 ,9 ,cali=ni heeft zi*
 deze /reek om/reeks #be-cj mijl5       
l&wa>ts 9 van de s*eur uitge/rekt1 en   
voor zooveel de wa>nem+5 aan het        
zuidelijk uite9de e5 gevolgtrekk+       
toelat51 ook ev5 v] na> d5 we/elijk5    
kant4 ,v]d]op1 ja ov] d5 geheel5        

a>dbodem is de a>dbev+ door de da>voor  
be/emde toe/ell5 opgeteek5d4 ,zulke     
wa>nem+5 zijn g$aan te ,wa%+ton1        
,potsdam1 ,tokio en eld]s4 ,de geheele  
a>de beefde to5 ,san ,francisco v]woe/  
w]d4 ,die toe/ell5 heet5 seismograaf en 
be/aan 9 ho(dzaak uit e5 sl+]1 die zijn 
beweg+5 op e5 ond]ligg5d vlak kan       
ops*rijv54 ,de ri*t+1 het aantal en de  
betrekkelijke groote d] trill+5 word5   
aangeteek5d1 alsm$e de tijd1 wa>op de   
aanteek5+ plaats vond4 ,de a>dbev+ van  
#ah ,april v]oorzaakte a*t]e5volg5s drie
 sy/em5 van golv54 ,de uitslag 0 e]/    
ongeve] van noord na> zuid1 dus         
ev5wijdig aan de s*eur4 ,dit 0          
kla>blijkelijk e5 re*t/reeks* gevolg van
 de v]s*uiv+5 bij het ont/aan da>van4   
,nadat de naald e5 aantal zulke golv5 _h
 opges*rev51 v]&]de zij ha> ri*t+ en    
trilde van oo/ na> we/1 dus loodre*t op 
de s*eur1 om t5 slotte e5 groep         
onduidelijk draai5de en v]w>de beweg+5  
aan te gev51 die ge5 bepaalde ho(dri*t+ 
me] hadd54 ,deze bra*t5 t5 slotte de    

a>dbev+ tot ru/4 ,voor e5 leek geeft    
zulk e5 figuur sle*ts e5 ze] onvoll$ig  
d5kbeeld van de beweg+54 ,da>om wil ik  
hi] de wa>nem+5 aanvo]5 van iem& die te 
,santa ,rosa jui/ uit zijn raam keek to5
 de a>dbev+ begon4 ,vrij v] 9 d5 tu9    
/ond e5 groote iep1 vrijwel afgezond]d  
van &]e boom54 ,plotsel+ begon de       
geheele kroon he5 en we] te zwiep51     
nietteg5/a&e er ge5 w9d woei4 ,de       
geheele boom boog e]/ na> de e5e zijde  
en da>na na> de teg5ov]ge/elde ov] en   
h]haalde dit e5 pa> mal54 ,to5 s*e5 de  
/am met d5 grond omhoog te rijz5 en we] 
te dal51 en maakte all]lei beweg+5 tot  
bijna ev5 plotsel+ alles ophield4 ,niets
 0 da>bij gebrok5 geword51 no* aan di5  
boom1 no* aan e5ig &] gewas 9 d5zelfd5  
tu94 ,dit is tr\w5s e5 algeme5e erv>+2  
behalve jui/ op de spleet zijn boom5 en 
plant5 door de a>dbev+ zoo go$ als n]g5s
 bes*adigd4  ,e5 ze] belangrijk punt is 
de vraag1 hoe de golv5 zi* door h>de en 
hoe door weeke grond5 voortplant54 ,met 
de e]/e zijn de rots5 zelv5 b$oeld2 als 

weeke grond wordt de alluviale1         
aangeslibde bodem be/empeld1 die uit me]
 ( m9 z&]ige klei be/aat4 ,9 d5 h>d5    
grond plant5 de trill+5 zi* als kra*tige
 ma> kle9e golv5 voort1 9 d5 week5 bodem
 v]&]5 deze 9 groote langzam]e1 ma>     
geweldig v]woe/5d w]k5de golv54 ,de     
kleigrond trilt als e5 gelei1 zegt m51  
wat er op/aat wordt zoov] he5 en we]    
gesl+]d1 dat het breekt en ine5 valt4   
,dit is de voor/ell+1 die m5 zi* er ?ans
 van maakt1 en die nog aan de wa>nem+5  
moet getoet/ word51 zoodra deze voll$ig 
g5oeg zull5 v]zameld zijn4 ,ik v]meld   
ha> hi] niet als e5 va//a&e             
wet5s*appelijke v]kl>+1 ma> omdat ik    
d5k1 dat zij voor mijn lez]s het ov]zi*t
 ov] de details d] v]woe/+ gemakkelijk  
kan mak54 ,de a>d d] geb\w5 speelt      
natuurlijk ook e5 groote rol1 en maakt  
da>door dikwijls het mak5 van           
gevolgtrekk+5 onzek]1 vooral wanne]1    
zooals helaas bij deze geleg5heid zoo   
vaak geblek5 is1 de b\w niet volde$ aan 
de voors*rift51 volg5s welke de b\wmee/]

 betaald w]d4  ,9 ,san ,francisco kon m5
 hi] en da> het wez5 di] groote golv5   
be/ude]54 ,het is 9 het lage op         
aangeplempt5 grond geb\wde g$eelte t5   
zuidoo/5 van ,m>ket/reet4 ,hi] w]d5 de  
/rat5 volg5s ooggetuig5 golfsgewijs     
opgetild1 met golv5 zoo hoog als e5 man4
 ,m5 zag de golv5 als het w>e ond] de   
/rat5 doorgaan en deze optill5 en we]   
lat5 zakk54 ,hetzelfde v]telde e5       
ooggetuige van e5 spoorweglijn bij      
,santa ,rosa4 ,deze m$$eel+5 s*ijn5     
ongelo(lijk1 ma> wa> de a*t/e /raat te  
,san ,francisco door dit aangeplempte   
g$eelte gaat1 is de /raat 9 die plooi+5 
geblev51 nadat de golv5 ophield5 en     
loopt m5 da> dus nu nog als ov] e5 reeks
 van kle9e heuvels4  ,de /reek1 wa>ov]  
de a>dbev+ ha> v]woe/+5 de$ geld51      
b$raagt t] we]szijd5 van de b>/ om/reeks
 #be-cj mijl54 ,maakt m5 nu e5 lij/je   
van de /$5 en dorp5 van deze /reek en   
wel e5]zijds voor die welke op rotsgrond
 /aan1 &]]zijds voor die welke 9 de dal5
 ligg5 en dus op alluvial5 grond geb\wd 

zijn1 dan ziet m5 de teg5/ell+ t]/ond4  
,9 de e]/e groep behoor5 ,santa ,cruz   
aan de we/zijde1 en ,petaluma en ,san   
,rafal aan de oo/zijde d] s*eur4 ,tot de
 v]woe/e plaats5 behoor5 ,sal9as aan de 
we/zijde1 ,san ,jos en ,santa ,rosa aan 
de oo/zijde4 ,de drie e]/5 zijn op      
rotsgrond1 de drie laat/5 midd5 9 de    
dal5 geb\wd4 ,san ,jos ligt #ac mijl5 en
 ,santa ,rosa #bj mijl5 oo/elijk van de 
s*eur1 t]wijl ,san ,rafal en ,petaluma  
beid5 di*t] da>bij ligg54 ,te ,sal9as   
w]d5 niet alle5 de /e55 geb\w5 van het  
/adje v]woe/1 ma> ook de suik]fabriek   
van d5 he] ,spreckels1 e5 geb\w met /al5
 g]aamte1 ma> met onvoldo5de fonde]+4   
,omtr5t e5 aantal &]e m9d] bek5de       
plaats5 ontv+ de ,commissie1 aan wi]    
rapport deze gegev5s ontle5d zijn1      
opgav5 die het b$oelde v]b& tuss*5      
grondsoort en graad van v]woe/+         
beve/ig54  ,san ,francisco behoort1     
zooals wij re$s gezi5 hebb51 tot beide  
groep54 ,het is voor e5 deel op de      
rotsa*tige heuvels en voor e5 deel op   

ze] week5 grond geb\wd4 ,m5 kan er zelfs
 vi] grondtyp5 ond]s*eid51 n4l4 de      
rotsa*tige heuvelhell+51 de vallei5     
tuss*5 de heuvels1 wa>9 9 de oude tijd5 
grond afgezet is1 de z&-du95 en het     
kun/matig aangeplempte l& langs de baai4
 ,wanne] m5 nu niet let op de gevolg5   
van d5 br&1 ma> alle5 op d5 toe/& na de 
a>dbev+ en vr d5 br&1 dan kom5 de       
v]woe/+5 ze] wel met deze vi]           
grondsoort5 ov]e54 ,op d5 aangeplempt5  
grond ov]tr(f5 zij alle voor/ell+1 en   
van hi] uit zijn de br&5 dan ook        
voortgekom54 ,de grond s*udde als e5    
gelei ( als wat] wa>9 e5 /e5 wordt      
geworp54 ,9 de z&du95 moet5 de golv5 ook
 groot gewee/ zijn1 blijk5s de talrijke 
s*eur5 en b>/51 en hetzelfde geldt1     
(s*oon 9 iets m9d]e mate1 van d5 lag5   
grond 9 de vallei54 ,hi] w]d5 vele      
geb\w5 zwa> bes*adigd1 (s*oon 9 veel    
m9d]5 graad dan op d5 aangeplempt5      
grond4 ,op de rotsa*tige heuvelhell+5 en
 op de topp5 d] heuvels 0 de v]woe/+    
e*t] ze] g]+2 hi] en da> w]d5 s*oor/e55 

afgeworp51 ma> eld]s ook we] niet4 ,de  
trill+5 moet5 hi] kort en ela/is* gewee/
 zijn1 en wa>s*ijnlijk gelijk aan die   
van de rots5 ond] de geb\w54 ,9 ,oakl&  
en ,b]keley kon m51 (s*oon op veel      
kle9]e s*aal1 de betrekk+ tuss*5        
grondsoort en v]woe/+ zi51 en de        
,univ]siteit1 die op d5 rotsa*tig5 grond
 van ha> campus /aat is zoo go$ als     
onges*ond5 geblev54  ,9 het beg9 heb ik 
er re$s op gewez51 dat niet de grond    
alle5 besli/1 ma> dat ook de b\wwijze   
van groote beteek5is is4 ,h\t5 geb\w5   
aan de e5e zijde1 en massieve /e55      
koloss5 met /al5 g]aamte aan de &]e     
zijde1 mits met go$e funde]+1 we]/ond5  
de s*okk54 ,huiz5 van gebakk5 /e51      
vooral die met dunne mur51 v]dw55 bij de
 e]/e trill+4 ,hi]uit volgt1 dat de     
beide e]/e typ5 voor de toekom/ alle5   
aanbevel+ v]di551 en dat alle /e55      
geb\w5 van e5 voldo5d ijz]5 g]aamte     
behoor5 voorzi5 te word54 ,tev5s kan m5 
besluit51 dat het ge5sz9s onv]s*illig   
is1 wa> m5 e5 geb\w plaat/4 ,de         

aangeplempte grond deugt niet voor      
publieke geb\w52 deze moet5 op rotsgrond
 opgetrokk5 word54 ,de wa>de van e5 huis
 ( paleis moet de plaats bepal51 de be/e
 t]re95 moet5 voor de duur/e (          
belangrijk/e geb\w5 word5 be/emd4 ,9 dit
 opzi*t zijn uit de jong/e a>dbev+ tal  
van less5 te trekk51 die voor het v]volg
 de s*ade van zulke woe/e               
natuurv]s*ijnsel5 aanm]kelijk zull5     
kunn5 v]m9d]54  ,wat]leid+spijp5 moet5  
zooveel mogelijk beveiligd word51 t5e9de
 niet jui/ gebrok5 en doelloos te word51
 wanne] e5 a>dbev+ br&5 v]oorzaakt4 ,wat
 dw>s ov] de s*eur gaat1 zal wel altijd 
gebrok5 word51 ma> op e5 af/& van de    
ho(dlijn1 zooals te ,san ,francisco1    
kunn5 voorzorgsmaatregel5 word5 getr(f54
 ,het is we] de h>de grond1 die de      
voorkeur v]di5t1 en wa>9 dus de         
ho(dbuiz5 moet5 ligg54 ,hun aansluit+5  
met de zijbuiz51 die na> d5 week]5 grond
 gaan1 moet5 voldo5de en gemakkelijk    
afsluitba> gemaakt word51 t5e9de gebrok5
 pijp5 van het ov]ige deel van het      

/elsel te kunn5 losmak54 ,all]lei       
voors*rift5 kunn5 ook hi] all5gs        
afgeleid word51 om ook dit geva> zoo    
kle9 mogelijk te mak54  ,veel           
voors*rift5 w>5 feitelijk re$s van      
vroeg]e a>dbev+5 bek5d1 en o4a4 de      
,univ]siteit van ,/an=d is voor e5 groot
 g$eelte ov]e5kom/ig die voors*rift5    
geb\wd en 9 dat g$eelte dan ook zoo go$ 
als onbes*adigd geblev54 ,ma>           
zorgeloo%eid en w9zu*t hebb5 ov]al tot  
afwijk+5 en ontduik+5 geleid1 en de /raf
 voor deze is v]s*rikkelijk4 ,zij treft 
e*t] zoo dikwijls &]5 dan jui/ de       
s*uldig51 dat m5 ?ans algeme5 inziet dat
 de h&hav+ di] voors*rift5 e5 zaak van  
algeme5 belang is1 me] nog dan dat van  
d5 bizond]5 eig5a>4 ,vooral de br& tr( 9
 ho(dzaak ons*uldig54  ,e5 vraag1 die   
hi] natuurlijk telk5s besprok5 wordt1 is
 die na> de kans van e5 h]hal+ d]       
a>dbev+4 ,het is aan a>dbev+5 eig51 dat 
zij zi* h]hal54 ,g$ur5de e5ige ur5 word5
 zij door talrijke kle9]e s*okk5        
gevolgd1 dan word5 deze all5gs zeldzaam1

 ma> zij zijn e5ige wek5 lang to* nog   
vrij talrijk1 en da>na heeft m5 nog     
e5ige ma&5 wa>9 van tijd tot tijd       
h]hal+5 voorkom54 ,al deze s*okk5 zijn  
e*t] ongeva>lijk2 zij hebb5 ook ditmaal 
ge5 s*ade b]okk5d4 ,m5 s*rijft ze da>aan
 toe1 dat de a>de zi* e]/ all5gs voll$ig
 kan ontdo5 van de spann+51 die de e]/e 
s*eur v]oorzaakt54 ,de grond zet zi*    
langzaam1 om het zoo e5s uit te drukk54 
,welli*t gaat aan elke s*ok het ont/aan 
van e5 groot]e ( kle9]e secundaire s*eur
 vooraf1 die het middel is1 wa>door de  
spann+ wordt opgehev54  ,de a>dbev+ van 
#ah ,april begon des morg5s om #eu4     
#abm4 #fsec4 volg5s d5 tijd van         
,cali=ni4 ,zij e9digde #eu4 #acm4       
#aasec4 en duurde dus n m9uut en vijf   
second54 ,9 het e]/e uur da>na w]d5     
twaalf kle9]e s*okk5 seismographis*     
opgeteek5d1 9 de volg5de twaalf ur5 nog 
#ca4 ,dit duurde met afnem5d aantal     
g$ur5de e5ige dag5 voort1 en nog        
onlangs1 op #ai ,juli1 w]d des na*ts    
door vel5 e5 ze] duidelijke s*ok        

gevoeld4  ,e5 ze] eig5a>dige bes*\w+1   
die ik hi] v]nam1 is de volg5de4 ,zij   
geeft e5 d5kbeeld van de hoop d]        
,am]ikan5 en hun v]tr\w5 op eig5        
w]kkra*t4 ,wat z\ m5 kunn5 do5 om       
a>dbev+5 te voorkom58 ,z\ dit mogelijk  
zijn8 ,natuurlijk niet de kle9]e1 want  
die b]okk55 ge5 s*ade4 ,ma> z\ het      
d5kba> zijn1 s*okk5 als van #ah ,april  
te voorkom58 ,het s*ijnt ong]ijmd1 ma>  
is het ong]ijmd] dan de telefonie 0 vr  
,bell8 ,er is natuurlijk ge5 sprake van 
om 9 e5s e5 middel te v9d54 ,ma> e5 weg 
da>toe s*ijnt to* uit de erv>+5 te kunn5
 word5 afgeleid4 ,m5 kan da>bij uitgaan 
van het beg9sel1 dat e5 a>dbev+ e5      
v]eff5+ van spann+5 is1 en alle5 dan    
v]woe/5d1 als die spann+5 te groot      
geword5 zijn4 ,kon m5 dus e5 a>dbev+ z  
v]deel51 dat zij uit e5 aantal kle9]e   
s*okk5 be/ond1 dan z\d5 all5 te zam5    
welli*t ongeva>lijk zijn4 ,m5 z\ dan e5 
middel moet5 v9d51 om het ont/aan di]   
spann+5 re*t/reeks wa> te nem5 en ze te 
met51 en dit is1 nu m5 weet wa> m5 ze   

ongeve] te v]wa*t5 heeft1 vol/rekt niet 
onmogelijk4 ,kon m5 dan de oude b>/     
op5h\d51 dan z\ de we]/& teg5 de opheff+
 sle*ts kle9 behoev5 te zijn1 en        
wa>s*ijnlijk z\d5 de s*okk5 dan gebrok5 
kunn5 word54 ,( kon m5 de trill+5 zelve 
lang vr dat de spann+ te groot w]d1     
groot] do5 word51 dan z\d5 kle9e        
v]eff5+5 en dus ons*adelijke s*okk5     
alli*t de plaats d] groot]e a>dbev+5    
kunn5 innem54 ,dit zijn alle natuurlijk 
nog ma> vage bes*\w+51 en de kra*t5 die 
hi] 9 w]k+ zijn zull5 miss*i5 t5 slotte 
to* te groot zijn om door d5 m5s*       
behe]s*t te word54 ,ma> dat m5 zulke    
bes*\w+5 v]neemt1 pleit voor d5 mo$ van 
het volk1 en tev5s op5t het de kans1 dat
 ook op dit gebi$ e5maal e5 gelukkig    
toeval en e5 g5iaal v]/& sam5w]k51 om   
onze ma*t ov] de natuur tot welzijn van 
het m5s*dom te v]groot54  ,inmiddels    
zitt5 de ,cali=nirs niet /il4 ,de ramp  
heeft h5 niet t]ne]geslag54 ,ov]al is m5
 vol mo$ bezig te h]/ell5 en te h]b\w54 
,wanne] e5 volg5de a>dbev+ zal kom5 en  

hoe kra*tig zij zal zijn1 kan m5 nog    
niet wet54 ,ma> a>dbev+5 met zulke      
v]woe/5de gevolg5 zijn 9 d5 loop d]     
ges*i$5is zeldzaam en er is ge5 enkele  
r$5 om te d5k5 dat zij 9 de toekom/     
veelvuldig] zull5 word54 ,lange p]iod5  
van ru/ volg5 op i$]5 groot5 s*ok4 ,de  
a>de moet heel wat afkoel5 voordat er   
we] zulke spann+5 kunn5 ont/aan4 ,de    
kans5 zijn g]+1 9 elk geval kle9 g5oeg  
om het h]b\w5 d] v]woe/e /$5 t5 volle te
 re*tva>dig54 ,&]e l&5 mog5 m9d]e kans5 
hebb51 ma> geheel vrij van geva> is to* 
miss*i5 ge5 enkele /reek4 ,t5 m9/e ge5  
/reek1 groot g5oeg voor e5 l& als       
,cali=ni4 ,en n]g5s zijn de rijkdomm5   
van d5 bodem en van het klimaat zoo     
onv]gelijkelijk groot1 n]g5s bi$t e5    
hav5 zulke ons*atb>e voordeel5 als die  
van ,san ,francisco4 ,alles sam5g5om5 is
 het nadeel van de kans op a>dbev+ to*  
veel kle9]1 dan het voordeel van alle   
go$e eig5s*app5 des l&s4 ,vooral als de 
le]+5 d] vroeg]e ramp5 e]lijk en zond]  
uitzond]+ 9 praktijk zull5 word5        

gebra*t4 ,de kle9]e /$5 h]rijz5 spo$ig  
uit hun pu9hoop51 ma> het zal j>5 dur5  
vr ,san ,francisco zi* we] geheel h]/eld
 heeft4 ,dan e*t] zal het de p>el van   
het ,we/5 zijn1 zoo s*oon als nog nooit 
e5 groote h&els/ad gewee/ is4     ,de   
,/an=d-,univ]siteit4   ,naa/ de ramp van
 ,san ,francisco wordt ond] de gevolg5  
d] a>dbev+ de v]woe/+ van e5 deel d]    
geb\w5 van de ,univ]siteit van ,lel&    
,/an=d ,junior te ,palo ,alto wel het   
mee/ besprok54 ,de a>dbev+ heeft hi] e5 
groot aantal geb\w5 getr(f51 die om hun 
b\w algeme5 bewond]d w]d54 ,van de      
all]s*oon/e da>ond] zijn de kun/w]k5    
geheel ( t5 deele v]nietigd4 ,i$]e5 9   
,cali=ni k5t1 zij het ook sle*ts door   
afbeeld+5 en bes*rijv+51 de ,memorial   
,ar* en de ,memorial ,*ur*4 ,de e]/e is 
onh]/elba> bes*adigd en moet afgebrok5  
word51 en da>m$e gaat welli*t het mee/  
imposante kun/w]k van ,cali=ni v]lor54  
,van de k]k is de koepel +evall5 en het 
dak rondom v]nietigd1 de mur5 met hun   
bes*ild]de glasruit5 zijn e*t] zoo go$  

als onbes*adigd geblev54 ,de voorgevel  
e*t] heeft zijn fraaie muurbes*ild]+    
v]lor51 en het is ze] twijfela*tig ( die
 zal kunn5 h]/eld word54  ,al deze ramp5
 hebb5 e*t] aan de ,univ]siteit e5 ze]  
duidelijke v+]wijz+ gegev5 omtr5t de    
wa>de van v]s*ill5de wijz5 van b\w54 ,e5
 a>dbev+ is re*tva>dig1 ma> e5 br& is   
onre*tva>dig1 zeide ,presid5t ,jordan   
to5 ik hem 9 ,juli bezo*t4 ,de a>dbev+  
spa>t wat go$ is en v]nielt wat sle*t   
is1 ma> e5 br& ta/ alle huiz5 en geb\w5 
zond] ond]s*eid aan4 ,wat go$ geb\wd 01 
d4w4z4 ov]e5kom/ig met de erv>+5 bij    
vroeg]e a>dbev+5 opg$aan1 heeft op #ah  
,april we]/& gebod51 ma> wat uit        
zu9igheid m9d] deugdelijk opgetrokk5 01 
is t]ne]geworp5 ( zoo gebrok51 dat de   
ko/5 van het h]/ell5 veel hoog] zull5   
zijn dan de somm51 die m5 bij d5 b\w    
me5de te kunn5 besp>54 ,deze erv>+ is   
geheel dezelfde als die m5 ook te ,san  
,francisco en eld]s opg$aan heeft2 ma>  
n]g5s zijn de feit5 zoo sprek5d en zoo  
e5v\dig en onwe]legba> als hi]4  ,palo  

,alto en de ,/an=d-univ]siteit ligg5    
veel di*t] bij de b>/1 die de a>dbev+   
v]oorzaakt heeft1 dan ,san ,francisco en
 ,santa ,rosa4 ,van het campus uit ziet 
m51 9 het we/51 het ,santa ,cruz-geb]gte
 zi* als e5 lange lijn van noord na>    
zuid uit/rekk54 ,de b>/ loopt langs d5  
voet van dit geb]gte aan de zijde van   
,palo ,alto door e5 smal dal4 ,tuss*5   
dit dal en de ,univ]siteit ligt e5 reeks
 van lage heuvels1 die voor e5 groot    
deel tot het grondgebi$ d] /i*t+        
behoor54 ,de af/& van de ,univ]siteit   
tot de b>/ is sle*ts #d #a_/b mijl4 ,de 
grond wa>op de hooges*ool en de /ad     
ligg5 is bijna vlak en daalt 9 ze] za*te
 hell+ van de heuvels 9 het we/5 na> de 
golf van ,san ,francisco 9 het oo/54    
,deze is zoo di*t bij1 dat m5 het blauwe
 wat] van v]s*ill5de punt5 zi5 kan4 ,de 
grond is dus aangeslibd1 e5 vrij va/e   
klei vorm5de1 zooals die hi] algeme5    
voorkomt en ond] d5 spaans*5 naam van   
adobe bek5d is4 ,het is dezelfde klei1  
wa>van 9 de reg5looze woe/ijn/rek5 de   

lage huiz5 d] ,mexican5 geb\wd word51   
zond] dat de klei gebakk5 wordt4 ,9 zulk
 e5 grond plant zi* de a>dbev+ als      
ma*tige golv5 voort1 die niet kort en   
s*]p /oot5 als op rotsgrond1 ma>        
langzaam en kra*tig de geb\w5 he5 en we]
 s*udd54 ,hoe zij w]k5 kon m5 het       
duidelijk/ aan de boom5 op het campus   
zi54 ,zoolang als de s*okk5 duurd5 w]d5 
deze he5 en we] gesl+]d en nu e5s na>   
re*ts1 dan we] na> l9ks met hun takk5 t]
 a>de gebog54 ,da>bij bewog5 zij zi*    
niet all5 9 e5 zelfde tempo1 ma> t]wijl 
de e5 na> het oo/5 boog1 kromde e5 &]   
zi* na> het we/51 en we] &]e 9 &]e      
ri*t+54 ,de boom5 l$5 da>bij hoeg5aamd  
ge5 s*ade2 het is onbegrijpelijk hoe    
buigzaam en ela/is* zij ond] de w]k+ van
 zulke groote kra*t5 zijn4 ,op de b>/   
zelve zijn1 9 het ,santa ,cruz-geb]gte1 
e5 aantal boom5 gebrok5 en ne]geveld1   
ook van de reuz5 van het geb]gte1 de    
,sequoia semp]vir5s4 ,zij w]d5 nu e5s   
van ond]5 af opges*eurd1 dan we]        
onttopt1 ( ook midd5 doorgebrok51 ma>   

dit 0 natuurlijk e5 gevolg van d5       
dubbel5 /oot1 die ze tegelijk]tijd 9    
twee teg5ov]ge/elde ri*t+5 tra*tte te   
v]plaats54  ,de trill+5 ( golv5 9 de    
a>dkor/1 die het gevolg van het plotsel+
 op5s*eur5 en de da>m$e gepa>d ga&e     
v]s*uiv+ van de r&5 d] b>/ zijn1 vorm5  
wat m5 gewoonlijk de a>dbev+ noemt4 ,m5 
kan zi* voor/ell5 dat die golv5 zi* van 
de s*eur af zijwa>ts voortplant51 ma>   
ook van elk punt d] s*eur 9 s*u9e en    
s*u9]e ri*t+54 ,die welke re*t/reeks van
 de s*eur kwam5 g$roeg5 zi* als gewone  
ons*adelijke a>dbev+51 en al wie op dit 
gebi$ voldo5de erv>+ _h1 me5de          
aanvankelijk met zulk e5 go$ig geval te 
do5 te hebb54 ,ma> de golv5 die 9 s*u9e 
ri*t+ aankom51 loop5 natuurlijk teg5    
elk&] 91 wa>bij zij elk&] kunn5 opheff5 
( v]/]k51 ( wel te zam5 tot e5 snel     
draai5de beweg+ aanleid+ gev54 ,deze    
opvatt+ komt 9 ho(dzaak1 hoewel niet    
geheel1 met de vroeg] besprok5          
seismographis*e aanteek5+5 ov]e52 ik    
geef ha> zooals zij mij w]d m$eg$eeld4  

,aan de draai5de beweg+ w]d vooral de   
v]niel5de w]k+ van deze a>dbev+         
toeges*rev54 ,9 het huis van ,presid5t  
,jordan1 dat op de gr5s van de groote   
groep van geb\w5 ligt1 s*e5 het als( de 
natuur tra*tte het h\t5 huis rondom de  
/e55 s*oor/e55 te wr+54 ,het h\t gaf toe
 en liet zi* buig51 en de b\w 0 /evig   
g5oeg om alles 9 n te h\d54 ,ma> het    
plei/] w]d afgewrong5 en geb>/51 vooral 
dat van de s*oor/e55 ma> ook ov] groote 
g$eelt5 d] kam]w&54 ,boek5 w]d5 uit hun 
ka/5 na> het midd5 d] kam] geworp52     
da>op kwam5 de vaz51 bord5 en &] a>dew]k
 t]e*t1 die rondom de w&5 si]d51 en zij 
viel5 zoo za*t op de boek51 dat er      
betrekkelijk sle*ts we9ig van gebrok5   
w]d4 ,ma> ook meubels w]d5 na> het midd5
 gesl+]d2 9 e5 v]trek viel zelfs de     
piano voorov]4 ,s*ild]ij5 en plat5 die  
aan koord5 h+51 sl+]d5 9 de korte       
oog5blikk5 dat de muur s*u9 /ond2 soms  
draaid5 zij da>bij om en kwam5 met hun  
voorzijde teg5 d5 muur we] op hun oude  
plaats t]e*t4 ,alles toonde lat] nog aan

 dat de draai5de en he5 en we]ga&e      
beweg+51 die m5 9 die lange m9uut me5de 
gezi5 te hebb51 ook w]kelijk zoo hadd5  
plaats gevond54  ,het is natuurlijk niet
 mogelijk1 de wa>g5om5 v]s*ijnsel5 9    
alle bizond]h$5 te v]kl>54 ,van e5 rij  
van a>d5 kann5 w]d5 enkele omlaag       
geworp51 t]wijl &]e onbes*adigd op hun  
plaats t]ug kwam54 ,9 de keld]v]diep+   
van het zologis* laboratorium zijn de   
rijke v]zamel+5 van viss*5 uit alle     
w]elddeel51 die ,pr(4 ,jordan voor zijn 
/udin ov] de oorzak5 d] geographis*e    
v]spreid+ 9 d5 loop van vele j>5        
bije5gebra*t heeft1 op h\t5 rekk5 als 9 
e5 biblio!ek geplaat/4 ,elke vis*soort1 
en de exempl>5 van elke v9dplaats zijn 9
 e5 fles* gebra*t en word5 hi]9 9       
spiritus bewa>d4 ,van die fless*5 w>5 er
 e5 groot aantal op d5 grond gevall5 en 
gebrok51 ma> &]e fless*51 op hetzelfde  
rek en op de zelfde plank1 w>5 niet     
m]kba> van hun plaats gewek54 ,volkom5  
grillig _h de a>dbev+ sommige soort5    
tra*t5 te v]niel5 en &]e gespa>d4 ,soms 

lag5 de fless*5 naa/ elka> op d5 grond1 
gebrok51 do* met d5 inh\d nog er 9 (    
erbij1 zoodat elke vis* we] bij zijn    
etiquette t]e*t gebra*t kon word54 ,soms
 e*t] lag alles zoo wanhopig doore51 dat
 m51 om ze niet te lat5 b$]v51 e5v\dig  
d5 heel5 hoop d] viss*5 met al hun      
etiquett5 doorn1 sam5 voorloopig 9 e5   
groote fles* 9 spiritus gebra*t _h4     
,gelukkig tr( dit noodlot vooral de     
v]zamel+ van g$et]m9e]d en voll$ig      
bes*rev5 mat]iaal1 zoodat door raadpleg5
 van de bes*rijv+1 elk exempla> we]     
t]e*t gebra*t kan word54 ,9 e5 &]e kam] 
/ond5 e*t] de nog onbes*rev5 viss*51 en 
hi] zal het 9 vele gevall5 welli*t niet 
mogelijk zijn1 voor elk exempla> het    
bijbehoor5d etiquette1 wa>op de         
v9dplaats v]meld is1 t]ug te v9d54      
,deze grilligheid1 die 9 zulk e5        
v]zamel+ zoo ze] 9 het oog loopt1 v9dt  
m5 nu ov]al 9 de geb\w5 t]ug4 ,9 groote 
trekk5 is er ge5 twijfel aan1 dat de    
graad van soliditeit besli/1 en m5 kan  
dit tot 9 vele bizond]h$5 aantoon54 ,ma>

 t5 slotte /aat m5 altijd voor de vraag1
 wa>om e5 bepaalde boog gebrok5 is1     
t]wijl zijn bur5 heel blev51 ( wa>om uit
 e5 gevel jui/ dit /uk uitgevall5 is1 en
 niet het aangr5z5de4 ,al die           
bijzond]h$5 behoor5 als ond]deel5 van   
het geheele beeld opgem]kt te word51 ma>
 tot de v]kl>+ d] v]s*ijnsel5 drag5 zij 
niet bij4  ,de ,univ]siteit is          
oorspronkelijk1 om/reeks het ja> #ahij1 
geb\wd als e5 langw]pig vi]kant van     
geb\w54 ,de geheele groep omgeeft1 9 e5 
dubbele rij1 e5 ple9 van di5 vorm4 ,de  
geb\w5 wi] gevel na> het ple9 is        
toegeke]d1 vorm5 het inw5dig            
,quadrangle3 da> rondom /aat het        
uitw5dig ,quadrangle met de gevels na>  
buit5 geke]d4 ,beide gevelfront5 zijn   
rondom gevormd door e5 zuil5gal]ij 9    
,spaans*5 /ijl1 en de geb\w5 zelve zijn1
 met e5ige uitzond]+51 sle*ts n v]diep+ 
hoog4 ,deze oorspronkelijke geb\w5 zijn1
 volg5s de plann5 van d5 he] ,/an=d en  
ond] di5s toezi*t1 hoog/ soli$e gemaakt1
 en hebb5 dan ook zoo go$ als ge5 s*ade 

gel$54 ,da>bij moet natuurlijk afgezi5  
word5 van het plei/]w]k1 dat ov]al      
gebrok5 en geb>/5 is1 en van enkele     
s*oor/e554  ,de geheele ,univ]siteit is 
geb\wd van z&/e51 zooals die hi] 9 d5   
omtrek gevond5 wordt en ond] d5 naam van
 ,san ,jose-z&/e5 bek5d is4 ,het is e5  
mooi1 grijsgeel ge/e5te4 ,het wordt voor
 de b9n5zijde d] mur5 mee/ glad         
afgeh\w51 ma> aan de buit5zijde ruw     
gelat51 wa>door e5 ze] bepaalde indruk  
van het geheel v]kreg5 wordt4 ,de oude  
geb\w5 w>5 gemaakt van /e551 die elk zoo
 dik w>5 als de geheele muur1 en die met
 cem5t aan elka> w>5 beve/igd4 ,deze    
me?ode bleek dus zoo volkom5 te voldo51 
als m5 tijd5s d5 b\w v]wa*t _h4 ,wel is 
het e5 dure b\wwijze1 en om ha> go$ te  
do5 uitvo]51 heeft m5 de w]k5 9 eig5    
behe] g5om54 ,mo*t5 de ko/5 bezwa> mak51
 dan be/re$ de he] ,/an=d dit /e$s met  
de woord53 ,rek5 op e5 a>dbev+4  ,de    
gal]ij van arcad51 die rondom het ple9  
en rondom het buit5/e vi]kant d] geb\w51
 telk5s als n geheel doorloopt1 is niet 

geheel zond] s*ade ontkom51 (s*oon zij  
op dezelfde wijze geb\wd 04 ,ma> de bog5
 ru/5 natuurlijk op zuil51 die op af/&5 
van elk&] /aan1 en dit kan op zi* zelf  
t]nauw]nood als e5 hooge graad van      
soliditeit bes*\wd word54 ,da>5bov5 w>5 
de bog5 niet aan de geb\w5 v]bond51 ma> 
/ond5 zij feitelijk los2 het dak d]     
gal]ij is van h\t gemaakt1 dat e5v\dig  
op de beide mur5 ru/1 zond] ze op e5ige 
wijze soli$e te v]b9d54 ,op ne plaats1  
n4l4 a*t] de k]k1 wa> deze gal]ij ov] e5
 l5gte van e5 groot aantal bog5 geheel  
zond] geb\w 01 zijn de bog5 all5        
omgeworp51 ma> ov]ig5s zijn zij zoo go$ 
als volkom5 gespa>d geword54 ,to* w]d5  
zij door de a>dbev+ 9 lange golv5       
opgetild en we] ne] gezet1 en b$roeg de 
v]plaats+ da>bij1 zoov] m5 na kon gaan1 
ongeve] #e-aj c4,m4 ,hi] en da> is      
da>door e5 boog op5geb>/51 en het kon   
voorkom5 dat e5 ( twee d] wigvormige    
/e551 wa>uit zulk e5 boog pleegt te     
be/aan1 losraakt5 en tijd5s de optill+  
omlaag s*ov54 ,dan blev5 zij zoo zitt51 

nu e5s me]1 dan we] m9d] na> ond]5      
tuss*5 hun bur5 uit/ek5d4 ,aan e5 aantal
 bog5 heb ik dit gezi51 en dan liep     
natuurlijk e5 b>/ van d5 v]s*ov5 /e5    
door de muur bov5 de boog omhoog4  ,het 
m]kwa>dig/e e*t] g$roeg5 zi* de bog5    
tuss*5 het inw5dige ,quadrangle en het  
,memorial ,c\rt1 dat van d5 ,memorial   
,ar* da>he5 leidt4 ,het zijn n midd5boog
 en twee kle9]e zijbog51 en dit zo[el   
l9ks als re*ts van het pad dat tuss*5 de
 beide ple95 doorloopt4 ,elke boog ru/  
op e5 vi]-dubbele zuil van bijna        
man%oogte2 de twee middel/e zijn telk5s 
vi]kant1 do* de beide buit5/e rond4 ,aan
 d5 boog en aan hun voet/uk w>5 ze met  
cem5t v]bond54 ,de a>dbev+1 die 9 golv5 
ov] het t]re9 trok1 heeft da>bij deze   
bog5 opgetild en ne]gelat51 ( miss*i5   
wel ond] h5 d5 grond omlaag getrokk5 en 
we] omhoog ges*ov54 ,het gevolg 01 dat  
de bog5 van hun zuil5 losbrak54 ,nu e5s 
s*eurde het cem5t bov5 e5 zuil en dan   
bleef deze /aan2 dan we] ond] e5 zuil1  
zoodat deze bleef hang54 ,ma> bij e5    

aantal zuil5 brak het cem5t aan beide   
e9d5 door4 ,dan begon de zuil om te     
vall51 t]wijl de boog van ha> weggetild 
w]d4 ,do* alles g+ uit]/ snel1 en voor  
dat de zuil me] dan duidelijk 9 e5 s*u95
 /& g]aakt 01 daalde de boog en klemde  
hij de zuil 9 di5 /& va/4 ,de geweldige 
s*ok brak de kant5 wa> de aanrak+ begon 
en s*ilf]de soms groote /ukk5 van d5    
z&/e5 af4 ,met de groot/e belang/ell+ g+
 ik deze /&5 na1 geholp5 door de        
aanwijz+5 van ,presid5t ,jordan4 ,niets 
0 nog h]/eld en m5 kon alles duidelijk  
zi51 zo[el de e5 h&bre$ uit hun oude    
plaats v]s*ov5 zuil5 als het losgebrok5 
cem5t1 de afgesplet5 s*ilf]s4 ,alles    
/ond en ru/te op elka>1 ma> bijna niets 
/ond precies op zijn plaats4 ,me] dan   
door de grove v]woe/+5 w]d ik door deze 
fijne v]s*ijnsel5 getr(f51 door de      
geweldige kra*t5 die noodig moet5 zijn  
om zulke v]&]+5 teweeg te br5g5 en door 
d5 soli$5 b\w van de bog5 en de muur    
da>bov51 die dit alles door/aan hadd5   
zond] te bezwijk51 ja zond] zi*tb>e b>/5

 te v]toon54 ,to* w>5 deze muur/ukk5    
zoolang als het ,memorial ,c\rt bre$ is2
 de middel/e boog 0 ev5 bre$ als de     
groote boog van d5 ,memorial ,ar*4  ,de 
+ang tot d5 ,memorial ,c\rt1 en da>m$e  
tot de geheele ,univ]siteit wordt       
gevormd door d5 ,memorial ,ar*1 e5      
poort1 die 9 hoogte voor d5 ,arc de     
l'toile ond]doet1 ma> die door ha>      
massieve vorm51 ha> h>monie met de      
omgev+ en de sob] ma> trots aangebra*te 
v]si]+5 d5 diep/5 indruk op mij maakte4 
,van dat s*oone geheel1 dat ik voor twee
 j>5 zoo ze] bewond]de1 /ond nu nog     
sle*ts e5 onh]/elb>e rune4 ,de boog     
zelve en de beide vi]kante geb\w5 wa>op 
zij ru/te1 /ond nog2 zij w>5 9 d5 zelfd5
 /ijl opgetrokk5 als de ov]ige oude     
geb\w5 van het ,quadrangle4 ,ma> bov5 d5
 boog 0 e5 fries geplaat/1 de ontwikkel+
 d] bes*av+ op deze a>de 9 ha> beteek5is
 voor ,am]ika en ha> kron+ door de /i*t+
 dez] ,univ]siteit voor/ell5de4 ,da>bov5
 0 e5 ev5 hooge zuil5gal]ij en dan      
volgde we] e5 kapiteel4 ,die zuil5gal]ij

 omgaf e5 groote zaal2 zij is door de   
a>dbev+ geheel omlaag geworp51 deels 9  
de zaal1 deels a*t] en naa/ d5 boog     
vall5de4 ,de breuk g+ vlak bov5 het     
fries langs en da>door zijn de ho(d5 van
 bijna al deze lev5sgroote figur5 m9 (  
me] onh]/elba> bes*adigd geword54 ,na>  
die zaal geleidd5 twee trapp51 van buit5
 aan de raampjes k5ba>4 ,langs deze     
lijn5 is het geb\w van bov5 tot iets    
diep] dan halv]hoogte op5ges*eurd met   
wijde b>/54 ,de losg]aakte buit5mur5    
/ond5 z wankel1 dat m5 ze voorloopig met
 ijz]5 kabels aan het geb\w beve/igd    
heeft1 9 afwa*t+ d] lat]e afbraak4 ,het 
is niet onbelangrijk de v]kl>+ van de   
w]k+ d] a>dbev+ op d5 boog te lez5 9 e5 
bes*rijv+1 die da>van 9 #aijc 9 het blad
 ,palo ,alto ,live-,oak gegev5 w]d1 dus 
lang5 tijd vr de a>dbev+4 ,m5 lee/ er3  
,het metselw]k is massief tot aan d5 top
 van d5 boog1 met uitzond]+ van de      
groote zaal 9 het bov5g$eelte en van de 
trapp5 die da>he5 geleid54 ,jui/ deze   
uitgezond]de g$eelt5 hebb5 gel$51 het   

ov]ige niet4  ,het is e5 treurig gezi*t 
het fraaie allegoris*e fries met zijn   
tallooze relief-figur5 die rondom het   
geb\w e5 groot5 opto*t vorm51 9 dez5    
toe/& te zi54 ,aan de voorzijde1 midd5  
bov5 d5 +ang1 /aat de ,bes*av+1 het beg9
 en het e9d van d5 opto*t4 ,e]/ komt de 
ontwikkel+ van het m5s*dom vr ,columbus 
9 enkele =s*e figur51 dan de ontdekk+   
van ,am]ika en de snelle groei d]       
,v]e5igde ,/at54 ,e5 ho(da&eel da>aan   
hebb5 de spoorweg5 en ond] deze vooral  
de e]/e transcont95tale1 die door d5 he]
 ,/an=d ontworp5 en tot /& gebra*t w]d4 
,dit w]k1 wa>aan ,cali=ni zijn bloei te 
dank5 heeft1 is tev5s e5 d] voornaam/e  
bronn5 gewee/ van de s*att51 wa>m$e de  
he] ,/an=d deze ,univ]siteit /i*tte4 ,m5
 v]haalt dat ,/an=d1 to5 hij het        
d5kbeeld van e5 lijn dw>s door de ,rocky
 ,m\nta9s opgevat _h1 /uitte op         
onov]komelijke bezw>5 van de zijde d]   
+5ieurs4 ,to5 besloot hij door te zett51
 en begaf zi* met zijne vr\w na> de     
/reek1 om deze met ha> te pa>d door te  

trekk5 tot hij de lijn z\ gevond5 hebb51
 wa>langs de spoorweg kon en moe/ gaan4 
,tehuis gekom5 liet hij zijn reisj\rnaal
 uitw]k51 en wa> hij e5zaam re$ door    
woe/e /rek5 en met de hoop op e5 welli*t
 v]re toekom/1 rijd5 ?ans millio55 9 de 
,pullman-c>s met snelle va>t van het    
di*t bevolkte oo/5 na> het l& d]        
onafzi5b>e productie4 ,m5 ziet op de    
fries de e*tg5oot5 te pa>d 9 het woe/e  
rotsgeb]gte1 gevolgd door w]kvolk dat de
 rots5 doorhakt en door e5 locomotief4  
,midd5 door deze groep gaat helaas de   
groote b>/1 die nu e5 me] dan e5 met]   
wijde gap+ is4 ,het s*oone en imposante 
is v]dw55 en h]/el zoo go$ als niet     
mogelijk1 m5 z\ bijna e5 geheel nieuwe  
,ar* moet5 optrekk54 ,het is e5 droevig 
d5kbeeld dat jui/ de beide groote       
monum5t51 de boog en de k]k1 die de     
oud]s voor hun geliefd5 zoon hebb5      
opg]i*t1 door deze a>dbev+ zoo volkom5  
zijn getr(f54  ,want ook de k]k is t]   
ne]geworp51 (s*oon gelukkig niet zoo1   
dat zij niet z\ kunn5 h]/eld word54 ,zij

 is 9 kruisvorm opg]i*t1 met korte arm54
 ,bov5 het midd5 ru/t5 de koepel en de  
k]ktor54 ,de mur5 w>5 zwa> van z&/e5    
opgetrokk5 en soli$e geb\wd2 zij hebb5  
niet gel$54 ,zelfs de talrijke          
bes*ild]de ram5 zijn onbes*adigd        
geblev51 met uitzond]+ van enkele1 door 
vall5d pu9 gebrok5 ruit54 ,de koepel _h 
e5 /al5 g]aamte1 0 go$ met de mur5      
v]bond5 en go$ geb\wd4 ,ook zij bood    
we]/&4 ,ma> de tor5 da>bov5 0 van h\t1  
en niet go$ met d5 koepel v]bond54 ,de  
a>dbev+ s*udde ha> los en liet ha> midd5
 9 de k]k na> b5$5 vall54               
,m]kwa>dig]wijze w]d bij e5 d] e]/e     
zijbeweg+5 het klokw]k op d5 /evig5 muur
 van d5 koepel ges*ov5 en bleef da> /aan
 to5 de koepel in/ortte4 ,ik zag de vi] 
klokk5 en het uurw]k1 zij w>5 geheel    
onges*ond51 behalve de sl+] die gebrok5 
04 ,op enkele photographien ziet m5 hun 
massa bov5 op d5 tor5looz5 koepel /aan4 
,erg] 0 het e*t] dat de koepel 9 de vi] 
hoek5 tuss*5 de dak5 van het kruis      
voorzi5 0 van /e55 hoektor5s die zwa>   

geb\wd ma> met d5 koepel niet door /al5 
gordels v]bond5 w>54 ,de a>dbev+        
beh&elde ze als s*oor/e551 sl+]de ze he5
 en we] en wi]p ze da>na elk op het dak 
van e5 d] kruis>m5 omlaag4 ,met groot   
geweld kwam5 zij op die dak51 plett]d5  
uite51 brak5 het dak door en viel5 als  
e5 reg5 van /e5blokk5 en pu9 9 de k]k   
omlaag4 ,ge5 zitplaats w]d gespa>d4 ,het
 gebeurde ,wo5sdago*t5d om/reeks vijf   
uur4 ,de ,zondag te vor5 0 ,paas*zondag 
gewee/ en _h de k]k zoo vol gezi51 dat  
ge5 enkele plaats l$ig 04 ,w>e de ramp  
to5 gebeurd1 zoo z\ e5 groot deel van de
 bevolk+ van ,palo ,alto en van de      
,univ]siteit geweldig getr(f5 gewee/    
zijn4 ,tr\w5s het feit dat de a>dbev+ op
 dat vroege uur gebeurde1 heb ik 9      
,cali=ni telk5s en telk5s en ov]al      
dankba> hoor5 prijz54 ,het heeft het    
v]lies aan m5s*5lev5s onbegrijpelijk    
kle9 gemaakt4  ,de val d] tor5s vulde en
 omhulde de k]k plotsel+ met e5 dikke   
wolk van kalk/(4 ,het duurde lang1      
voordat m5 eig5lijk zi5 kon wat er      

gebeurd 04 ,het orgel 0 gespa>d ma>     
omhuld door de /(wolk54 ,e5 d] e]/e     
zorg5 01 het met doek5 zooveel mogelijk 
teg5 v]d]e /( te beveilig54 ,to5 ik 9   
,juli de k]k bezo*t1 0 m5 bezig de      
orgelpijp5 te re9ig51 uitw5dig en       
inw5dig4 ,zij moe/5 da>toe e5 voor e5   
van hun plaats g5om5 en h]/eld word51 en
 de organi/ 0 bezig da>bij hun ton5 te  
beoordeel5 en te zuiv]54 ,e5 blik 9 de  
k]k toonde de v]woe/+4 ,de hoektor5s w>5
 hi] en da> 9 groote blokk5 omlaag en   
door d5 vlo] gevall52 zelfs ijz]5       
vlo]balk5 w>5 gebog5 en v]wrong54 ,bijna
 alles 0 v]woe/1 en a*t] het alta> /ond 
de rij d] m>m]5 beeld51 gr( bes*adigd   
ma> nog held] wit 9 de grauwe omgev+4   
,de ram5 w>5 beid]zijds met plank5      
s*ott5 teg5 bes*adig+ tijd5s het weghal5
 van het pu9 en het lat]e opb\w5 b$ekt1 
en zoo 0 ook de vleugel wa>9 het orgel  
en het koor w>51 beid]zijds door plank5 
s*ott5 afg$ekt4 ,ge5 zijli*t viel 9 de  
k]k1 alle5 door de gat5 9 het dak viel  
het li*t 94 ,alles h]9n]de aan ,s*ill]'s

 woord5 9 het ,li$ ,von d] ,glocke1 na  
d5 br&3               ,und des ,himmels 
,wolk5 s*au5                     ,ho*   
h9e94   ,ma> 9 dit zonnel& zijn er ge5  
wolk51 en de zwa> getr(f55 zitt5 ook    
niet b$rukt bij hun ond]gegane w]k5 ne]4
 ,zij zijn vol mo$1 en ov]al bezig e5   
nieuwe toekom/ op bet]e grondslag5 op te
 b\w54 ,b9n5 twee ma&5 moet de nieuwe   
cursus d] ,univ]siteit beg9n5 en dan    
zal1 v]zek]de mij de presid5t1 alles    
zoov] h]/eld zijn dat alle collegekam]s1
 alle w]kzal5 d] laboratorin1 de geheele
 boek]ij en zelfs e5 deel d] k]k we] 9  
gebruik g5om5 kunn5 word54 ,zek] is er  
e5ige v]trag+ 9 het h]/ell+sw]k1 ma> de 
oorzaak da>van is geleg5 9 de           
moeilijkheid de noodige b\wmat]ial5 te  
bekom51 nu ,san ,francisco bijna alles  
gebruik5 kan wat 9 voorraad is ( langs  
de spoorweg5 aangevo]d kan word54 ,e*t] 
zijn er geb\w51 als de nieuwe boek]ij en
 het nieuwe gymna/iekgeb\w1 die nag5oeg 
geheel v]woe/ zijn1 ma> nog niet 9      
gebruik g5om5 w>54 ,hun balk5 en /e55   

lev]5 nu het mat]iaal voor het h]/el d] 
ov]ige geb\w54  ,van de k]k is ook het  
fraaie s*ild]w]k op d5 voorgevel        
afges*ud4 ,bov5 d5 +ang 0 e5 groot rond 
bes*ild]d v5/]1 t] we]szijd5 w>5        
zuil5gang5 en kle9e s*ild]w]k51 en bov5 
0 de geheele driehoek +5om5 door e5     
groot1 9 g\d en kleur5 ges*ild]d taf]eel
 uit het lev5 van ,jezus4 ,dit g$eelte  
van d5 muur is omlaag gevall5 en tot    
gruis v]brok52 alle5 de inscriptie er   
ond]1 welke v]kla>de hoe dit alles tot  
,gods e] en tot a&5k5 aan d5 te vroeg   
ge/orv5 zoon 0 opg]i*t1 is geblev54 ,het
 is twijfela*tig ( de geldmiddel51 9    
v]b& met &]e eis*51 e5 h]/el van dit    
s*ild]w]k volg5s de nog aanwezige       
modell5 zal toelat54  ,niet alle geb\w5 
van het dubbele ,quadrangle zijn 9 d5   
oud5 ,spaans*5 /ijl opgetrokk54         
,integ5deel1 enkele zijn volg5s de      
nieuw/e begripp5 uit /aal1 cem5t en /e5 
gemaakt4 ,ook dit beg9sel is go$ en     
heeft bijna ov]al aan de a>dbev+ we]/&  
gebod54 ,s*oor/e55 en plei/]w]k en      

enkele s*eur5 moet5 natuurlijk          
uitgezond]d word54 ,als m5 vr de ,ar*   
/aat1 heeft m5 9 het buit5/e ,quadrangle
 re*ts de geb\w5 voor plant- en di]kunde
 en physiologie1 l9ks die voor ges*i$5is
 en tal5 en de oude boek]ij4 ,zij zijn  
vi]kant opgetrokk51 zond] bog5 en met   
talrijke ram51 twee ( drie v]diep+5     
hoog4 ,ma> hun /al5 g]aamte de$ ze /&   
h\d54 ,to* zijn zij g$u*t he5 en we]    
ges*ud1 zooals uit het vall5 van fless*5
 met praep>at51 het uitbrek5 van /ukk5  
muur1 wa> die te zwak w>5 en uit enkele 
&]e om/&igh$5 duidelijk blijkt4 ,zoo 0  
de gevel van het zologie-geb\w bov5 d5  
+ang gesi]d met de me] dan lev5sgroote  
m>m]5 beeld5 van ,humboldt en ,agassiz4 
,humboldt bleef /aan1 ma> het uitb\wsel 
wa>op ,agassiz /ond1 brak los4 ,hij     
viel1 duikelde en drong met zijn ho(d   
door de cem5t5 /oep 9 d5 loss5          
ond]grond1 tot aan zijn ellebog5 b$olv5 
word5d4 ,natuurlijk1 zei presid5t       
,jordan tot de /ud5t5 die hem bij het   
beeld bra*t51 he has always be5 a man ( 

deep p5etration4 ,het beeld w]d         
gephotografe]d1 opgegrav51 van e5 /al5  
balk 9 zijn inw5dige voorzi51 om het go$
 te beve/ig51 en we] op zijn plaats     
gebra*t4 ,het bleek zoo go$ als         
onges*ond5 te zijn4 ,ik zag het /aan    
zooals ik het vr twee j>5 gezi5 _h4  ,na
 het ov]lijd5 van d5 he] ,/an=d begon   
zijn w$uwe ang/ig te word5 dat zij de   
voltooi+ d] geb\w5 niet me] belev5 z\4  
,zij wilde da>om d5 b\w zooveel mogelijk
 bespo$ig5 en dus met de bes*ikb>e      
geldmiddel5 zooveel mogelijk tot /&     
br5g54 ,9 plaats van 9 eig5 behe] met   
dagloon5 te w]k51 g+ zij ov] tot het    
sy/eem van aannem54 ,het uit]lijk d]    
geb\w5 kon precies hetzelfde zijn als   
dat d] ov]ige1 zoo zij van gebakk5 /e5  
gemaakt en met e5 betrekkelijk dunne    
laag van z&/e5 bekle$ w]d54 ,de ko/5 en 
de duur van het w]k z\d5 da>door ze]    
aanzi5lijk v]m9d]d word54 ,ma> het oude 
beg9sel rek5 op e5 a>dbev+1 w]d da>bij  
v]wa>loosd4 ,het doel e*t] w]d zoo go$  
als b]eikt1 en to5 mevr\w ,/an=d1 nu    

om/reeks e5 ja> gel$51 ov]le$1 w>5 bijna
 alle geb\w5 f 9 gebruik1 f t5 m9/e 9   
ho(dlijn5 g]e$4 ,e*t] sle*ts tijdelijk1 
zooals de a>dbev+ le]5 z\1 want jui/    
deze geb\w5 zijn zoo go$ als geheel     
v]nield4 ,gelukkig dat de drie          
voornaam/e ond] h51 de gymna/ieks*ool1  
de nieuwe biblio!ek en het geb\w voor de
 geologie1 nog niet 9 gebruik g5om5 w>52
 het e]/e w]ktuig1 het e]/e boek en het 
e]/e fossiel z\d5 er jui/ +ebra*t word5 
to5 de a>dbev+ plaats vond4  ,het geb\w 
voor de geologie 0 uitw5dig 9 d5zelfd5  
/ijl opgetrokk5 als de geb\w5 voor      
botanie en zologie1 ma> mi/e de noodige 
/evigheid4 ,het gymnasium ( de          
gymna/ieks*ool en de nieuwe biblio!ek   
/aan l9ks van d5 groot5 rijweg die na>  
d5 ,ar* vo]t1 teg5ov] het e?nologis*    
museum en het s*eikundig laboratorium4  
,het gymnasium be/ond uit e5 midd5geb\w 
met e5 koepeldak en e5 zuil5+ang2 dit is
 geheel +e/ort4 ,de beide vleugels /aan 
nog en zijn groot5deels b$ekt door het  
dak1 dat op e5 go$ gegord g]aamte van   

ijz]5 balk5 ru/te4 ,ma> aan d5 voorgevel
 0 dit dak niet beve/igd1 en de dakhell+
 hi] be/ond uit li*t h\tw]k4 ,dit deel  
viel langs beide vleugels 9 en sleepte  
e5 deel van d5 gevel m$e4  ,de boek]ij  
_h1 zooals dat voor d]gelijke geb\w5 9  
,am]ika gebruikelijk is1 e5 c5trale     
leeszaal1 wi] hoogte door het geheele   
geb\w g+ en die ha> li*t van e5 glaz5   
koepeldak ontv+4 ,deze koepel ru/ op e5 
go$ en /evig ijz]5 g]aamte1 ma> 0 niet  
aan de beide vleugels v]bond51 wa>9 de  
zal5 voor de boek5 w>54 ,op dit g]aamte 
w]d de hooge koepelb\w door de golv5 d] 
a>dbev+ he5 en we] ges*ud1 g$raaid en   
gewrong51 ma> hield go$ /&2 zelfs ge5   
ruit 9 het half bolvormig glaz5 dak ( 9 
de ram5 langs de gal]ij er ond]1 w]d    
gebrok54 ,ma> l9ks en re*ts1 voor en    
a*t] drukte het geva>te 9 zijn s*udd5de 
beweg+ de ov]ige g$eelt5 van het geb\w  
e5v\dig ine51 en de$ ze als pu9 omlaag  
vall54 ,m5 kon dit nog duidelijk zi51 en
 ziet het ook op de photographien vrij  
go$4 ,hoog v]hev5 /aat de gl9/]5d       

v]gulde koepel op zijn naakt5 /al5      
ond]b\w te midd5 van de pu9hoop5 van het
 geb\w1 wa>van zoo go$ als ge5 g$eelte  
me] voor d5 h]b\w kan gebruikt word54   
,het is e5 treurig gezi*t1 e5 rune zond]
 br&1 en ov]al de oorzak5 van de ramp   
duidelijk zi*tba> toon5d4  ,v]gelijk5   
wij hi]m$e de beide woonhuiz5 voor de   
jong5s en de meisjes4 ,zij heet5        
dormitories4 ,dat voor de jong5s is     
,enc9a-,hall1 dat voor de meisjes is    
ges*onk5 door d5 he] ,roble en draagt   
zijn naam4 ,zij zijn onges*ond54 ,zij   
be/aan uit /aal en cem5t1 wat m5 9      
,am]ika ren=c$ concrete noemt4 ,het is  
ongeve] wat wij cem5tijz] en gewap5d    
beton noem52 het ijz]w]k er 9 wisselt   
van dun gaas tot dikke /ang5 en zw>e    
ijz]5 balk51 die het g]aamte van het    
geheele geb\w vorm54 ,zulk e5 geb\w1 dat
 niet uit aane5gecem5te]de /e55 be/aat1 
noem5 de ,am]ikan5 e5 monoli?1 e5       
n/e5sblok1 en het bezit d5 hoog/5       
b]eikb>5 graad van soliditeit4 ,roble   
,hall is wel van buit5 afgew]kt als( het

 uit aane5gemetselde vi]kant geh\w5 /e55
 be/ond1 ma> dit is sle*ts v]si]+4 ,het 
is n /uk1 zoo go$ als onbreekba> en is  
dan ook niet gebrok51 (s*oon zijn front 
twee bov5v]diep+51 elk met #ae ram5 en  
e5 v]diep+ gelijkvlo]s met e5           
arcad5gal]ij v]toont4 ,het geb\w voor de
 jong5s heeft vi] v]diep+5 elk met #cb  
ram5 9 het front en is dus veel groot]1 
ma> op dezelfde wijze geb\wd4 ,sle*ts n 
f\t 0 er gemaakt4 ,bov5 d5 +ang w>5 op  
beide geb\w51 t] we]szijd51 ornam5teele 
s*oor/e55 aangebra*t4 ,noodig w>5 zij   
niet1 want de geb\w5 behoev5 nooit      
v]w>md te word54 ,deze s*oor/e55 wi]p de
 a>dbev+ om4 ,zij w>5 zwa> en viel5 door
 het dak en door de slaapkam]s er ond]  
en hun vlo]5 tot 9 de keld]v]diep+      
omlaag4 ,de jong5s en meisjes1 die 9 die
 kam]tjes sliep51 tuimeld5 mee omlaag en
 kwam5 9 d5 keld] t]e*t2 e5 d] jong5s   
w]d g$ood1 ma> de ov]ige kwam5 er met   
betrekkelijk g]+e kneuz+5 af4  ,het     
e?nologis* museum1 dat ook e5 a&5k5 aan 
d5 jong5 ,/an=d is1 en wa>van de kam]   

met de door hem zelv5 bije5gebra*te     
v]zamel+5 het midd5punt uitmaakt1 is ook
 van re9=c$ concrete gemaakt en         
onges*ond5 geblev51 t5 m9/e wat het     
ho(dgeb\w betreft4 ,na d5 dood van d5   
he] ,/an=d zijn uitbreid+5 noodig gewee/
 en hi]toe w]d5 bijgeb\w5 ind]haa/ en   
zond] de noodige /evigheid gemaakt4 ,zij
 zijn als ka>t5huisjes ine5ges*ud en    
ligg5 als pu9hoop5 naa/ d5 trots*5      
kolos4  ,e5 a>dbev+ is re*tva>dig1 zij  
v]nielt het sle*te en spa>t het go$e4   
,het is e5 h>de les1 ma> die op e5 ze]  
gelukkig oog5blik ontvang5 is en zond]  
twijfel vru*t5 zal drag54 ,gelukkig is  
het dat ,mevr\w ,/an=d kort tevor5      
ov]l$5 02 voor ha> z\ de v]nietig+ van  
zooveel wat zij 9 koortsa*tig5 ijv] voor
 het a&5k5 van ha> man en ha> zoon g$aan
 _h1 e5 te zw>e slag gewee/ zijn4       
,gelukkig 0 het dat de drie zwa>/       
bes*adigde geb\w5 voor het ond]wijs nog 
niet 9 gebruik g5om5 w>51 zoodat de     
ko/b>e v]zamel+5 die zij h]b]g5 moe/5   
gespa>d geblev5 zijn4 ,gelukkig 0 het   

ook1 dat de ramp de ,univ]siteit teg5   
het e9de h>] b\wp]iode tr(1 da> nu het  
f9ancieel gevolg eig5lijk alle5 is1 dat 
die p]iode met e5ige j>5 v]l5gd moet    
word5 en dat de plann51 om de inkom/5   
voortaan zoo go$ als geheel voor de     
bezoldig+ d] hoogle]>5 en beambt51 voor 
de v]zamel+5 en &]e behoeft5 van het    
ond]wijs te gebruik51 nog e5ig5 tijd    
moet5 word5 uitge/eld4  ,de a>dbev+     
heeft niet alle5 gele]d hoe m5 te ,palo 
,alto b\w5 moet1 ma> h>e less5 geld5    
voor de geheele getei/]de /reek van     
,cali=ni4 ,de erv>+5 zijn 9 ho(dzaak1   
zooals ik re$s zeide1 dezelfde als te   
,san ,francisco1 en zelfs e5 leek kan op
 v]s*ill5de punt5 ov]e5kom/ wa>nem54    
,zoo kan ik de ,city ,hall d] ho(d/ad   
met de ,libr>y van ,/an=d ,univ]sity    
v]gelijk54 ,beid5 hebb5 e5 koepel op e5 
ijz]5 g]aamte en 9 beid5 /aat die koepel
 nog1 na geweldig ges*ud en gewrong5 te 
zijn4 ,ma> de /al5 b\w bood we]/&1      
t]wijl de &]e g$eelt5 in/ortt54 ,zoo is 
het 9 ,san ,francisco met al de         

reuz5geb\w51 de zoog5aamde skyscrap]s4  
,zek] hebb5 zij g$u*t gezwiept en moet  
het voor de bewon]s d] bov5v]diep+5 e5  
b5auwd gevoel gewee/ zijn1 te d5k5 dat  
het geheele geb\w wel e5s re*ts ( l9ks  
op d5 grond kon vall54 ,ma> ze hield5   
all5 /&1 tot dat zij lat] e5 prooi d]   
vlamm5 w]d54  ,v]gelijkt m5 da>m$e d5   
hoog5 fabriekss*oor/e5 van de geb\w5    
voor de +5ieurswet5s*ap1 die als e5     
dubbele lijn van de volle l5gte van het 
uitw5dige ,quadrangle da>a*t] geplaat/  
zijn4 ,die s*oor/e5 is ook he5 en we]   
ges*ud4 ,e]/ viel da>bij zijn top na> de
 zijde van het ,quadrangle1 da>na viel  
de re/ van zijn bov5/e helft na> de &]e 
zijde omlaag4 ,beide deel5 viel5 door de
 dak5 d] aangr5z5de ma*9ezal5 en        
v]nield5 deze natuurlijk t5 e55male4 ,de
 s*oor/e5 _h ge5 /al5 g]aamte1 ma> het  
is de vraag ( zij da>door voldo5de z\   
kunn5 beveiligd word51 om wel te buig5  
ma> niet te brek54 ,z\ de ,eiffeltor51  
zoo hij 9 ,san ,francisco ( te ,palo    
,alto ge/aan _h1 er onges*ond5 afgekom5 

zijn8  ,nadat wij alle geb\w5 zoo       
voll$ig mogelijk gezi5 hadd51 re$       
,presid5t ,jordan met d5 he] ,dudley1   
hoogle]a> 9 de botanie aan de           
,univ]siteit en met mij e5 deel d]      
uitge/rekte go$]5 van de /i*t+ rond4    
,boom5 en plant5 zijn n]g5s bes*adigd2  
e5 boom/am is en blijft e5 voor d5 m5s* 
onb]eikba> model van b\wkun/1 dat alle5 
door e5 bamboe%alm ov]tr(f5 wordt4 ,/el 
u e5 tor5 voor als e5 bamboe%alm1 ge5   
halve met] dik en hoog] dan de hoog/e   
huiz54 ,de w9d kan hem t] a>de buig51   
ma> 9 volle ela/iciteit /ijgt hij lat]  
we] hemelhoog op4 ,wat mij op di5 rit   
het mee/e tr( 0 het woonhuis van mevr\w 
,/an=d4 ,bij mijn vorig bezoek 0 ik da> 
ev5 e]vol als h>telijk ontvang51 en _h  
ik aangezet5 aan d5 rijk5 dis* van e5e  
d] rijk/5 9 ,am]ika4 ,de kam] wa>9 wij  
aanzat5 0 geheel v]nield1 ge5 deel van  
d5 muur 0 ov]geblev51 alles 0 e5v\dig   
door d5 vlo] he5 9 de keld]ruimte       
v]dw554 ,niets van al die he]lijke luxe1
 van die rijke kun/v]zamel+ 0 g]$4 ,het 

ov]ige deel van het huis /ond nog1 ma>  
vol b>/51 die van bov5 na> b5$5 g+51 en 
die zoo wijd gaapt51 dat e5 h]/el       
onmogelijk 04 ,het 0 de w5s* van d5 he] 
en mevr\w ,/an=d1 dat dit paleis lat] de
 trots*e zetel van d5 presid5t d]       
,univ]siteit z\ zijn1 ma> het heeft zoo 
niet mog5 zijn4 ,tijd5s mijn bezoek 0 m5
 bezig met te s*or5 en te sloop51 t5e9de
 e5 v]d]e in/ort+ te voorkom54  ,niem&  
heeft d5 mo$ v]lor54 ,de h]b\w d]       
,univ]siteit is ge/eld 9 h&5 van de     
hoogle]>5 9 de b\wvakk51 die mann5 zijn 
met e5 groote practis*e erv>+4 ,zij     
v]zamel5 de gegev5s van de ramp tot 9   
alle bizond]h$51 en w]k5 nauwkeurig het 
/elsel uit wa>na> zij will5 b\w54 ,voor 
elk bizond] geval zijn er e5 ( me]      
ov]e5kom/ige aan te wijz51 wa>door m5   
zi* kan lat5 leid54 ,z&/e5 en ge5       
gebakk5 /e51 ge5 metselkalk ma> cem5t1  
aann gord5 van alle deel5 van e5 geb\w  
met /al5 balk5 en e5 s*]p wak5 teg5     
one]lijke bezu9ig+5 zijn de ho(dpunt54  
,het zal natuurlijk j>5 dur5 voor dat   

alles h]/eld is1 ma> m5 rek5t er va/ op1
 dat e5 volg5de a>dbev+ de geheele      
,univ]siteit zal v9d5 9 d5 toe/&1 wa>9  
deze de geb\w5 van het inw5dige         
,quadrangle vond4 ,s*oor/e55 zull5 vall5
 en plei/]w]k zal losbrek51 enkele mur5 
zull5 s*eur51 ma> da>toe zal de s*ade   
zi* moet5 bep]k54 ,en miss*i5 ontdekt m5
 teg5 deze kle9]e bezw>5 intuss*5 ook   
nog wel afdo5de middel54  ,en t5 slotte3
 e5 univ]siteit be/aat uit de hoogle]>5 
en de /ud5t5 en niet uit de /e55 geb\w54
 ,9 dit opzi*t is ,/an=d's roem geheel  
onges*ond5 geblev54    ,santa ,rosa4    
,santa ,rosa ligt #cj mijl5 t5 oo/5 van 
de s*eur1 wa>van het ont/aan de a>dbev+ 
van #ah ,april heeft v]oorzaakt4 ,voor  
zoov] het uit /e55 huiz5 be/ond1 is het 
da>bij v]woe/4  ,het /adje is de        
ho(dplaats van ,sonoma ,c\nty en telt e5
 bevolk+ van #aj4jjj ziel54 ,g$ur5de de 
#e_/d m9uut dat de s*okk5 duurd51 zijn  
alle /e55 geb\w5 +e/ort en ruim #ajj    
p]son5 g$ood4 ,9 het midd5 d] /ad /ond  
het ,c\nty h\se1 uit drie v]diep+5      

be/a&e1 wa>bov5 e5 tor5 met koepeldak   
uit/ak4 ,het geb\w is z ges*ud1 dat de  
tor5 en de bov5/e v]diep+ geheel omlaag 
gevall5 zijn1 t5 deele 9 de lag]e       
v]diep+5 en t5 deele op het cem5t5      
trottoir rondom het geb\w4 ,9 dit laat/e
 ziet m5 ov]al nog de bes*adig+51 (s*oon
 alle pu9 buit5 het geb\w weggehaald is4
 ,de mur5 d] beide ond]/e v]diep+5 /aan 
nog1 ev5 zoo de trapp51 ma> zij zijn    
ov]al geweldig ges*eurd1 de ruit5       
gebrok5 en het b9n5w]k v]nield4 ,enkele 
kam]s zijn voorloopig we] h]/eld en 9   
gebruik g5om51 en naa/ het geb\w is e5  
b>ak opg]i*t1 wa>9 de bureaux tijdelijk 
geplaat/ zijn4 ,het is e5 droevig en    
ontmo$ig5d gezi*t4  ,ma> veel           
v]s*rikkelijk] is de toe/& rondom dit   
c5trale geb\w4 ,het b9n5-g$eelte van de 
/ad1 de kantor5 en w9kels omvatt5de1 0  
van gebakk5 /e5 geb\wd1 ongeve] op      
dezelfde wijze als onze /$54 ,de huiz5  
hadd5 drie en me] v]diep+5 en slot5 di*t
 aane54 ,geb\w5 met e5 ijz]5 g]aamte1   
zooals te ,san ,francisco en eld]s1 w>5 

er sle*ts we9ige1 ond] welke de         
bankgeb\w5 g5oemd mog5 word54 ,dit      
geheele g$eelte is 9 e5 rune v]&]d1 al  
de mur5 zijn +e/ort4 ,ov]al /aan nog    
/ukk5 van mur51 mee/ niet me] dan e5    
v]diep+ hoog4 ,alle /rat5 lag5 vol pu91 
en da> nag5oeg alle w9kels v]nield w>51 
dreigde er spo$ig gebrek4 ,de hotels en 
!at]s deeld5 9 de ramp1 ev5zoo het po/- 
en telegraaf-bureau1 wa>door de         
communicatie met de buit5w]eld voor     
g]uim5 tijd afgesn$5 04 ,tre95 met      
vlu*tel+5 uit ,san ,francisco kwam5 te  
,santa ,rosa aan1 voordat het mogelijk 0
 da>he5 b]i*t te z5d5 dat de kle9e /ad  
nog erg] getr(f5 0 dan de ho(d/ad4  ,9  
teg5/ell+ met ,san ,francisco heeft de  
a>dbev+ hi] de buiz5 en pijp5 d]        
wat]leid+ niet gebrok54 ,er 0 dus       
voldo5de wat] voor het bluss*5 d] br&51 
(s*oon m5ige br&kraan natuurlijk ond]   
het pu9 b$olv5 04 ,er w>5 drie          
br&spuit51 die gelukkig ong$e]d geblev5 
w>54 ,ov]al brak5 br&5 uit1 e5 twaalftal
 tegelijk1 ma> 9 d5 loop van drie ur5   

gelukte het deze tot kle9e afmet+5 te   
bep]k5 en te bluss*54 ,sle*ts op ne     
plaats1 op de gr5s van het onheil1 zag  
ik 9 ,juni nog e5 geb\w wa>van de gevel 
door de vlamm5 geblak]d 04  ,het /e55   
g$eelte d] /ad is om/reeks #cjjj voet   
lang en #fjj voet bre$4 ,de s*ade wordt 
b]ek5d op #d millio5 doll>s4 ,rondom dit
 c5trum /rekt zi* de /ad vrij v] uit1   
ma> be/aat uit de woonhuiz5 ( resid5ces4
 ,dit zijn h\t5 geb\w5 op e5 gemetseld  
fondam5t en elk afzond]lijk /a&e1 door  
e5 tu9tje omgev54 ,9 dit g$eelte is de  
s*ade ze] g]+ gewee/4 ,de s*oor/e55 zijn
 vlak aan het dak afgebrok5 en da>op    
geworp54 ,9 enkele gevall51 wa> het dak 
sle*t geb\wd 01 zijn zij er door he5    
gevall5 en is plaatselijk nog al s*ade  
aang]i*t4  ,9 de kam] wa> ik zit te     
s*rijv51 9 e5 di] woonhuiz5 aan         
,m5doc9o-/reet1 0 het behangsel op d5   
muur geplakt1 zooals hi] de gewoonte is4
 ,dit behangsel is geheel v]s*eurd4     
,groote s*eur5 loop5 9 v]s*ill5de ri*t+5
 ov] de mur51 en nu e5s zijn de s*eur5  

e5 v+]bre$ op51 dan we] zijn de beide   
r&5 m9 ( me] ov] elka> ges*ov54 ,zoo is 
het ook 9 de &]e kam]s van dit huis en 9
 de mee/e ov]ige huiz54 ,ook de plafonds
 zijn dikwijls op erge wijze ges*eurd4  
,de huiz5 zijn opgetild en we] ne]gezet1
 da>bij tijdelijk s*eef geplaat/ en we] 
re*top gebra*t2 en zij moet5 tamelijk   
hevig gebog5 en gewrong5 geword5 zijn1  
en de s*eur5 zijn da>van het gevolg4 ,9 
e5 kam]1 die s$]t de a>dbev+ nog niet   
opg]uimd 01 zag ik de plat5 en s*ild]ij5
 aan d5 muur s*eef hang51 all]lei       
voorw]p5 van de tafel en uit de op5 ka/5
 op d5 grond geworp5 enz4 ,ma> het is e5
 ze] belangrijk feit1 dat bijna alle    
h\t5 huiz5 geheel bewoonba> geblev5     
zijn1 t]wijl alle /e55 geb\w5 v]nield   
w]d54 ,ook h\t5 k]k5 met hun tor5s l$5  
nag5oeg ge5 s*ade4 ,dat midd5 9 de      
gespa>de wijk5 hi] en da> e5 sle*t      
geb\wd h\t5 huis in/ortte en met d5     
grond gelijk gemaakt w]d1 kan           
t]nauw]nood v]wond]+ b>54 ,en huis zag  
ik1 wa>van de gevel afgevall5 en het    

inw5dige als e5 l9ks en re*ts ge/oot5   
ka>t5huis zigzagsgewijze gebog5 04 ,het 
/ond te midd5 van onbes*adigde won+54   
,het groote en fraaie hotel ,/4 ,rosa1  
wa> ik twee ja> gel$5 geloge]d _h1      
geleg5 aan de #d;e /raat1 midd5 9 het   
gemetselde g$eelte d] /ad1 0 geheel     
v]nield4 ,het 0 vi] v]diep+5 hoog en ze]
 soli$e geb\wd4 ,het /ortte als e5      
ka>t5huis ine51 t]wijl e5 hond]dtal ga/5
 er 9 woond54 ,vel5 w]d5 9 de run5      
+eslot5 en lat] met moeite g]$1 &]5 w]d5
 zond] letsel op /raat ges*ov54 ,to* is 
het hotel nu re$s we] 9 w]k+4 ,alle pu9 
is v]wijd]d1 alle b9n5mur5 zijn met d5  
grond gelijk gemaakt4 ,e5 h\t5 g]aamte  
van n v]diep+ hoog is opg]i*t1 en de    
ruimte is door zeildoek 9 kam]tjes zond]
 dak en 9 gang5 v]deeld4 ,voor e5 kle9e 
hond]d ga/5 is we] geleg5heid om        
gehuisve/ te word51 t]wijl keuk51       
eetzaal1 bureau en zitkam]s op dezelfde 
wijze +]i*t zijn4 ,alles /aat op e5     
nieuw5 h\t5 vlo] en is door e5 groote   
t5t van zeildoek ov]dekt4 ,natuurlijk   

hebb5 die b9n5w&5 hi] en da> ret5 en    
gat5 en wordt het ond] die t5t ze] w>m (
 ze] vo*tig1 al na> gelang van het we]1 
ma> de zak5 gaan door1 en dat is de     
ho(dzaak4  ,vele dak5 en mur5 9 de /ad  
w>5 van gegolfd plaatijz] gemaakt4 ,dit 
mat]iaal is wel /]k ges*eurd1 do*       
groot5deels bruikba> geblev54 ,de       
a*t]muur van het tijdelijk hotel ,/4    
,rosa is er nu van gemaakt1 en ov]al    
eld]s zag ik het voor mur5 en dak5 van  
tijdelijke inri*t+5 9 gebruik4  ,want   
met bewond]5swa>dig5 mo$ en v]baz5de    
snelheid hebb5 de inwon]s 9 die twee    
ma&5 de /ad zoov] h]/eld dat de zak5    
gewoon door kunn5 gaan en met d5 h]b\w  
kan begonn5 word54 ,het pu9 is opg]uimd1
 zoov] het v]ke] dit eis*t4 ,hoop5 /e55 
en groote /apels afgebikte /e55 v9dt m5 
natuurlijk ov]al langs de /rat51 ev5als 
b\wafval en nieuwe b\wmat]ial5 tuss*5 de
 trottoirs en d5 rijweg ligg54  ,de     
w9kels en kantor5 zijn tijdelijk 9 h\t5 
s*ur5 geplaat/4 ,deze zijn opg]i*t op de
 plaats d] huiz51 langs de /raat1 zoodat

 m5 tijdelijke drukke w9kel/rat5 ov]al  
tuss*5 de pu9hoop5 v9dt4 ,hond]d5 zulke 
w9kels zag ik er2 het maakte d5 indruk  
als( nag5oeg alle zak5 we] loop5de w>54 
,9 d5 regel zijn de mur5 tot op d5 grond
 gesle*t en is op de fondam5t5 de h\t5  
vlo] zorgvuldig gelegd1 t]wijl da>op de 
s*uur zoo los mogelijk is opgeb\wd4     
,veelal is da>bij van d5 afval gebruik  
gemaakt1 en wa> nog mur5 /ond5 ziet m5  
de b>akk5 g$eeltelijk da> b9n51         
g$eeltelijk da>teg5 aangeleund1 ( is ook
 op de oude mur5 e5 tijdelijk dak       
geplaat/1 zoodat de oude ruimte we] voor
 w9kel kan di554  ,afgezi5 van de       
v]woe/+ d] huiz5 en geb\w51 kan m5 9 de 
/ad van de a>dbev+ als natuurv]s*ijnsel 
zoo go$ als niets me] zi54 ,hi] en da>  
zijn de trottoirs gebrok5 en opgetild1 (
 s*utt+5 s*u9 geplaat/4 ,de             
gelo(wa>digheid d] v]hal5 die m5 mij    
de$1 is natuurlijk door de ,am]ikaans*e 
wijze van v]tell5 en v]slaggev5 bep]kt2 
het mee/ tr( mij het b]i*t van iem& die 
tijd5s de a>dbev+ op d5 spoorweg gewee/ 

0 en d5 weg 9 voortloop5de golv5 _h zi5 
gebog5 word54 ,dit komt ov]e5 met de    
buig+51 die hi] en da> ook na de a>dbev+
 zi*tba> geblev5 zijn4 ,v]d] is de me5+ 
algeme51 dat de beide e]/e1 h>d/e s*okk5
 9 ri*t+5 loodre*t op elka> plaats      
vond51 t]wijl da>na e5 draai5de beweg+  
plaats vond4 ,de jui/heid van dit b]i*t 
wordt door de seismographis*e opteek5+5 
beve/igd4  ,op de kweek]ij van d5 he]   
,burbank te ,seba/opol _h ik de         
geleg5heid de grondv]s*uiv+5 en b>/5 te 
zi51 die het gevolg d] a>dbev+ w>54     
,rondom ,santa ,rosa 0 de grond to5     
ov]al vol b>/51 die mee/ e5 pa> voet5   
bre$ en zeld5 diep] dan e5 met] w>54    
,zulke b>/5 w>5 soms e5 halve mijl lang 
en liep5 soms langs1 soms dw>s ov] de   
weg54 ,hi] en da> 0 dan e5 g$eelte van  
e5 weg zijwa>ts uitgebog51 en deze      
v]s*uiv+ 0 kla>blijkelijk de oorzaak van
 de b>/ aan de e5e zijde4 ,de mee/e b>/5
 w>5 natuurlijk all5gs we] aangevuld en 
v]eff5d1 ma> e5ige kon ik to* nog 9 hun 
oorspronkelijk5 /aat zi54 ,de s*okk5 van

 de a>dbev+ hebb5 9 horizontale ri*t+   
plaats gevond51 en m5 kan dus           
gemakkelijk begrijp5 dat de grond nu e5s
 9 die ri*t+ sam5gep]/ en dan we]       
uitg]ekt w]d4 ,het sam5p]s5 kan tot     
tijdelijke golv5 en opheff+5 aanleid+   
gegev5 hebb51 t]wijl het uitrekk5 ov]al 
s*eur5 moet hebb5 do5 ont/aan da>1 wa>  
de grond niet /evig ( meega&e g5oeg 0 om
 aan de beweg+ we]/& te bi$5 ( ha> te   
volg54 ,het is v]baz5d dat de cem5t5    
trottoirs 9 de /ad van die beweg+5 zoo  
go$ als ge51 s*ade gel$5 hebb54  ,de    
kweek]ij van ,burbank te ,seba/opol ligt
 groot5deels op de hell+ van e5 heuvel1 
ma> de graad van hell+ v]s*ilt op de    
v]s*ill5de plaats54 ,de l&weg /ijgt     
vrijwel re*t teg5 de hell+ op1 en van d5
 +ang d] kweek]ij na> het huis1 dat     
ongeve] 9 het midd5 ligt1 loopt e5      
rijweg1 die aan beide zijd5 begr5sd is  
door cultur5 van bloemgewass5 die op    
lange rij51 ev5 lang als de weg en      
ev5wijdig aan dez51 geplant w>54 ,dit   
g$eelte van d5 grond 0 b]gafwa>ts ov]   

ruim e5 met] v]s*ov51 t]wijl aan de     
bov5zijde d] afs*uiv+ talrijke b>/5     
ont/aan w>5 en aan de ond]zijde de grond
 ine5 en omhoog g$rukt 04 ,de rijweg 0  
da>bij zoo bes*adigd1 dat m5 hem niet   
b]ijd5 kon1 en de b>/5 w>5 zoo talrijk  
dat het niet mogelijk 01 de pa>d5 voor  
d5 ploeg er ov] te lat5 gaan1 om d5     
grond te h]/ell54 ,het v]s*ov5 /uk grond
 0 me] dan hond]d met]s lang en bre$4   
,de plant5 w>5 half ,april 9 voll5 groei
 en kond5 dus niet me] v]plant word54   
,v&a> dat de gebog5 en ges*eurde rij5 nu
 duidelijk te zi5 w>54 ,op e5 plaats 0  
e5 h\t5 wat]put2 deze 01 vrij wel zond] 
bes*adig+1 ov] bijna #a #a_/b met]      
b]gafwa>ts v]plaat/4 ,dit 0 het punt van
 de groot/e v]s*uiv+ en hi] w>5 de rij5 
midd5 door gebrok5 en 0 het e5e deel    
naa/ de breukplaats /]k] v]s*ov5 dan het
 &]e4 ,van e5 d] e9d5 d] rij zi5de1 zag 
m5 ha> 9 ha> midd5 doorgebrok5 en ov] e5
 met] ( me] v]plaat/4 ,bre$e rij5 van   
,%a/a-daisies1 vol 9 bloei1 toond5 dit  
m]kwa>dige v]s*ijnsel4 ,iets m9d] 0 de  

breuk en de v]s*uiv+ 9 de rij5 van      
,gladiolus4 ,9 het lag]e deel w>5 de    
rij5 niet gebrok5 ma> b]gafwa>ts        
uitgebog54 ,9 zoodanige rij5 van        
,lobelia c>d9alis kon ik duidelijk zi51 
dat de v]plaats+ 9 het midd5 ook        
om/reeks e5 met] b$rag5 _h2 na> de      
uite9d5 nam zij ze] langzaam af4  ,op   
mijn vraag ( de ond]grond miss*i5       
rotsa*tig 01 en ( de b\wgrond da>ov]    
omlaag kon gegl$5 zijn1 kreeg ik t5     
antwoord1 dat er tot op ti5tall5 van    
met]s diepte ge5 rotsgrond aanwezig 01  
ma> dat alles kleia*tig z& 04 ,het 0    
dezelfde grond als wa>op ,santa ,rosa   
geb\wd is4 ,het is ze] m]kwa>dig1 dat de
 bes*adig+5 mee/al 9 de dal5 en vallei5 
hebb5 plaats gevond51 wa> de grond zoo  
niet alluviaal1 dan to* van dezelfde    
losse /ructuur is1 t]wijl de b]g5 we9ig 
s*ijn5 gel$5 te hebb54 ,eig5lijke       
b]gafs*uiv+5 s*ijnt de a>dbev+ niet te  
hebb5 v]oorzaakt4  ,tuss*5 de rij5 van  
het v]s*ov5 g$eelte 0 d5 vorig5 dag     
geploegd1 en moe/ d5 volg5d5 dag de     

grond vlak gegd word54 ,ma> de a>dbev+  
_h alles zoo ges*ud1 dat de vor5 v]dw551
 de grond gelijkgemaakt en het onkruid  
b$olv5 04 ,het egg5 0 dus niet noodig4  
,dit heeft mij #ce doll>s arbeidsloon   
bespa>d1 zeide ,burbank1 en dat b$rag   
dekt ongeve] de s*ade aan d5 weg en aan 
het huisje b]okk5d4  ,ze] m]kwa>dig is1 
dat ge5 enkele plant1 hee/] ( boom door 
de a>dbev+ bes*adigd w]d4 ,zoo zag ik   
het op ,burbank's kweek]ij en langs de  
/rat5 en 9 de huiz5 van ,santa ,rosa en 
,seba/opol1 en ooggetuig5 beve/igd5 dit 
opvall5d feit4 ,zij zijn kla>blijkelijk 
bet] geb\wd dan de be/e woonhuiz5 d]    
/ad4  ,ov]e5kom/ige v]s*ijnsel5 als te  
,san ,francisco1 ,palo ,alto en ,santa  
,rosa heb ik ook te ,san ,jos en eld]s  
kunn5 wa>nem54 ,ma> de indruk is ov]al  
dezelfde en ik z\ vreez5 9 h]hal+5 te   
v]vall54 ,de a>dbev+ w]kt volg5s ze]    
e5v\dige beg9sel51 hoewel met geweldige 
kra*t4 ,de gevolg5 d] w]k+ lat5 zi* niet
 alle5 betreur5 ma> ook begrijp51 en e5 
grondige /udie leidt tot de k5nis van de

 middel5 en weg51 die bij e5 volg5de    
a>dbev+ de mat]ieele s*ade zoo kle9     
mogelijk kunn5 do5 zijn4 ,de ,cali=nirs 
wanhop5 dan ook niet en b\w5 met voll5  
mo$ hun /$5 op dezelfde plaats5 we] op4 
,ma> zij voorzi5 hun /e55 geb\w5 van    
/al5 g]aamt5 en mak5 ze teg5 de s*okk5  
en trill+5 ev5 be/& als de rots5 zelve  
zijn4                                   
,dood5dal 9 ,cali=ni    ,e5 reizig] 9   
het woe/ijngebi$ van ,cali=ni deelt e5  
en &] mee ov] de groote ell5de1 die er  
wordt gel$5 9 de wat]- en plant5>me     
/rek5 van ,cali=ni4 ,hij1 ,walt] ,v4    
,woelhke uit ,san ,b]n>d9o1 v]telt als  
volgt3  ,onze cavalcade trok langzaam   
langs e5 rotsw&1 die de gloei5de        
zonne/ral5 met dubbele kra*t t]ugkaat/e4
 ,de !rmomet] aan d5 s*aduwkant van d5  
wag5 wees e5 temp]atuur van #de ,c4     
7#aac ,f474 ,het fijne1 alkalih\d5de /(1
 door de vi]-en-tw9tig met s*uim b$ekte1
 hoe/5de muildi]5 opgeworp51 _h alles   
met e5 gele laag b$ekt1 onze kle$]5     
doortrokk5 en zi* 9 neus en mond        

afgezet2 zijn bijt5de w]k+ v]s*]pte d5  
br&5d5 dor/1 die door het lauww>me wat]1
 dat al twee dag5 mee gevo]d w]d1 niet  
kon geles*t word54 ,zond] s*aduw1 zond] 
wat]1 zond] plant51 lev5loos en         
troo/eloos /rekte zi* de geelwitte      
vlakte tuss*5 de grijsblauwe b]gket55   
uit4 ,hoog bov5 de topp51 e5 donk] punt 
vorm5d teg5 d5 h>d51 /al5 hemel1 zweefde
 9 wijde kr+5 e5 aasgi]4 ,sle*ts het    
knall5 van de zweep1 die nu en dan de   
muildi]5 om de oor5 zwiepte1 v]brak de  
/ilte4  ,d5 koetsi]1 die re$s vijf ja>  
lang borax uit dit hels*e oord _h       
gehaald1 s*55 de hitte zoom9 als het    
bijt5de /( te h9d]54 ,zond] e5 trek 9   
zijn le]a*tig1 typis* am]ikaans* gezi*t 
te v]&]51 m]kte hij op3 ,e5 uit/ek5de   
ligg+ hi]4 ,de lu*t is fijn1 het uitzi*t
 pra*tig1 go$e bur51 er is ge5 v]w>m+   
noodig en de bela/+9n] komt hi] niet    
dikwijls4 ,ik heb er al aan g$a*t mij op
 mijn oud5 dag hi] te ve/ig54  ,g$ur5de 
de drie dag51 s$]t de wag5 het kle9e    
/ation ,dagget 9 de woe/ijn aan d5      

,santa-,f-weg _h v]lat51 _h deze        
koetsi]1 borax-,jack1 op d5zelfd5 toon1 
als wa>op e5 gids to]i/5 op bijzond]    
s*oone punt5 9 het l&s*ap opm]kzaam     
maakt1 ons het e5 en &] griezeligs      
gewez5 en met e5 v]haal gellu/re]d4 ,hi]
 e5 graf1 da> e5 graf1 g9ds e5 kle9     
kruis1 eld]s e5ige gebleekte be5d]51    
naa/ e5 l$ig5 wat]zak4 ,en ov] alles de 
zon1 de onb>mh>tige1 gruwzame zon1 voor 
wi] v]s*roei5de /ral5 no* het gloei5de  
z&1 no* de heete rots5 e5ige bes*utt+   
bod54  ,9 d5 nauw5 pas tuss*5 de beide  
rij5 heuvels1 wa>door de wag5 he5re$1   
blies e5 w9d1 die uit e5 gloei5d5 ov5   
s*e5 te kom54 ,w9dy ,cap heet deze pas  
en da>door komt m5 van uit het ,zuid5 9 
het ,dal des doods1 ,dea? ,valley1 de   
laag/ geleg5 plek van het am]ikaans*e   
va/el&1 wa> de temp]atuur des zom]s     
bijna dagelijks tot #ee  #fj ,c4 /ijgt1 
en wa>van de oo/elijke w& door de ,si]ra
 ,nevada1 het hoog/e geb]gte d]         
,v]e5igde ,/at5 gevormd wordt4  ,dit    
dal1 dat aan d5 r& van de groote woe/ijn

 9 het ,zuidwe/5 van ,am]ika ligt1      
draagt zijn veelbeteek55d51             
onheilspell5d5 naam s$]t zijn ontdekk+  
door de e]/e blanke reizig]s4 ,9 #ahej  
v]dwaalde e5 uit zev5tig ,mormon5 be/a& 
reisgezels*ap1 dat door ,brigham ,"y uit
 ,utah op e5 ontdekk+ 0 uitgezond51 9   
deze dorre woe/5ij4 ,sle*ts twee di]    
zev5tig ontkwam54 ,de ov]ig5 bezwek5    
ond] de vlamm5de pijl51 die de zon op de
 naakte rots5 en z&vlakt5 afz5dt en die 
het blo$ d] ongelukkige sla*t(f]s uit   
hun ad]5 s*ijnt te zuig54 ,s9ds die #fh 
,mormon5 er d5 dood vond51 is de naam   
van het dal voor go$ g]e*tva>digd4 ,9 d5
 zom] van #aijf v]dw55 er #ae           
avonturi]s1 wi] be5d]5 dez5 w9t] w]d5   
gevond5 en begrav51 en de kop]groev5 9  
de nabijheid zull5 volg5de zom]s nog wel
 me] waaghalz5 er he5 vo]54  ,dit       
dood5dal is e5 klo(1 #afj ,kilomet] lang
 en #bj tot #dj ,kilomet] bre$1 die zi* 
#ajj ,met] lag] dan de opp]vlakte d]    
zee1 tuss*5 twee hooge geb]gt5 op de    
gr5s van ,cali=ni en ,nevada uit/rekt4  

,ov]dag br&t de zon aan d5 wolk5looz5   
hemel 9 dez5 z&ig5 kuil tuss*5 de rots51
 totdat de heete lu*t als uit e5 bakov5 
er uit op/ijgt2 des na*ts waait e5 s*]pe
 k\de w9d van de #ejjj ,met] hooge      
sneeuwtopp5 d] ,si]ra ne]4 ,9 het diep/e
 g$eelte van die kom /rekk5 zi*         
mijl5lange witte veld5 uit1 als( het    
sneeuwvlakt5 w>54 ,zij be/aan uit z\t1  
het ov]blijfsel van d5 oceaan1 die e5s  
geheel zuidwe/ ,am]ika b$ekte1 tot dat  
vulkanis*e kra*t5 l& en b]g5 uit het    
wat] ophiev54 ,9 de komvormige vlakte   
zelf valt bijna nooit e5 droppel reg51  
zoodat di]5- en plant5lev5 er           
onbe/aanba> is1 wa>voor e*t] mo$] natuur
 e5 eig5a>dige v]go$+ heeft gegev54 ,het
 dood5dal is e5 enorm *emis*            
laboratorium1 wa>van de grond/(f5 ov]al 
voor d5 dag kom54 ,met die /(f5 op ha>  
palet heeft de natuur de w&5 van het dal
 en de rots5 wond]mooi gekleurd4 ,als   
gro5e en blauwe /rep5 v]toon5 zi* de    
ad]5 van het ge/e5te1 wa>9 het kop]     
voorkomt2 de roode1 c9nab]-h\d5de rots5 

v]heff5 zi* tor5hoog2 li*t5d geel       
s*itt]5 de met zwavel b$ekte hell+52    
grijs do5 de granietmassa's zi* voor1 en
 d(zw>t /ek5 de lavaveld5 bij de witte  
z\tveld5 af4 ,op &]e plaats5 heeft1 als 
het w>e1 e5 mee/]h& de kleur5 gem5gd en 
he]lijke kleurspel+5 te voors*ijn       
g]oep51 die met alle bes*rijv+5 spott54 
,do* ov]al 9 deze kleur5pra*t lo]t de   
dood4 ,de we9ige bronn51 die uit de     
g$o(de kle9e krat]s opborrel51 bevatt5  
vitriool en ars5ik1 ( als het wat] niet 
doodelijk v]giftig is1 dan is het to*   
door zijn gehalte aan z\t ( petroleum   
ondr9kba>4  ,de groot/e van deze bronn51
 die uit e5 oude krat]op5+ op de hell+  
van het begraf5isgeb]gte1 aan de        
oo/zijde van het dal ontspr+t1 doet e5  
kle9e beek ont/aan1 wa>van de b$d+ uit  
d5 asphaltne]slag van het wat] is       
gevormd4 ,om zijn temp]atuur heeft m5   
het wat]/roompje de gloeiov5beek g5oemd4
 ,naa/ deze bron heeft voor e5ige j>5 e5
 opmet+sexp$itie met wre$5 spot e5 bord 
geplaat/1 met de volg5de aanwijz+53     

,dood5dal1 #cfe voet ond] het           
zeeopp]vlak4     ,het loop5 ov] het gras
 is /r5g v]bod54     ,het plukk5 van    
bloem5 wordt ge/raft volg5s de wet4     
,ligg+3 #aje mijl5 van ,r&sburg1 #he    
mijl5 van ,dagget1     #fj mijl5 van    
alle h\tgewas1 #bj mijl5 van wat]1 #dj  
voet     van de hel4 ,god zeg5e deze    
plek6      ,bailey's opmet+sexp$itie4   
,k]/mis #aijj4   ,nietteg5/a&e zijn     
s*att5 aan m9]al5 heeft dit dood5dal tot
 nu toe ge5 groote voordeel5 opgelev]d4 
,de e5ige1 die er rijk door is geword51 
is ,frank ,j4 ,smi?1 borax-,smi?1 zooals
 m5 hem 9 ,cali=ni noemt4 ,to5 ,smi?    
tw9tig ja> gel$5 de borax-lag5 van het  
dal voor het e]/ zag1 w]d5 9 de         
,v]e5igde ,/at5 de borax en de soda voor
 e5 doll> p] pond v]ko*t4 ,de mijn5 9   
het dal1 die beide m9]al5 9 bijna       
volkom5 zuiv]5 toe/& lev]51 hebb5 ,smi? 
tot millionair gemaakt1 en d5 prijs van 
het product tot op #aj c5t p] pond      
v]m9d]d4 ,teg5woordig zijn sle*ts we9ige
 arbeid]s 9 de mijn51 ( liev] kuil5 van 

het dood5dal w]kzaam4 ,aanvankelijk     
lokt5 de hooge loon51 die betaald w]d51 
hond]d5 w]kli$5 hi] he51 en de opbr5g/  
en het behaalde voordeel w>5 groot4 ,to5
 e*t] de arbeid]s bij dozijn5 t5 (f]    
viel5 van de hitte1 het sle*te wat]1 de 
giftige gass5 en de &]e moeilijkh$51 w]d
 het onmogelijk1 het b$rijf op groote   
s*aal voort te zett54 ,9 het er om he5  
ligg5de deel van de woe/ijn w]d5 &]e1   
hoewel niet zulke rijke lag5 d] m9]al5  
ontdekt1 en ?ans do5 de groote          
borax-wag5s1 die #dj #jjj pond inh\d51  
en bov5di5 nog e5 voorraad wat] voor de 
#b dozijn muildi]5 en hun drijv]s       
meevo]51 sle*ts we9ige reiz5 p] ja>4    
,het uit het dal aangevo]de ruwe product
 wordt 9 de fabriek5 bij ,dagget1 aan d5
 ,santa-,f-spoorweg1 v]w]kt4 ,dat het   
ook da> ge5 p>adijs is1 bewij/ het feit1
 dat het b$rijf er van half ,mei tot aan
 ,octob] geslot5 is1 da> 9 de er dan    
he]s*5de hitte zelfs de ,indian5 en     
,mexican5 het niet bij de ketels kunn5  
ui?\d54  ,twee duiz5d met] bov5 d5 bodem

 van het dal ligt het mijn w]k]s/adje   
,gre5wat]1 op e5 plateau teg5 de hell+  
van d5 ,panam9tb]g4 ,het plaatsje s*ijnt
 zijn naam ,gre5wat] gekreg5 te hebb5   
omdat er no* iets gro5s1 no* wat] te    
v9d5 is4 ,dit laat/e ko/ er gewoonlijk  
#bj guld5 p] vat4 ,9 plaats van         
plant5groei v9dt m5 er kop]1 enorm veel 
kop] als de b]i*t5 wa>heid sprek54      
,(s*oon dit /adje ,gre5wat] e]/ 9       
,octob] #aijf is ont/aan1 en 9 ,ma>t van
 #aijg na> e5 &]e plaats v]legd is1     
wordt zijn l( to* re$s door twee        
weekblad5 en e5 ma&s*rift aan de w]eld  
v]kondigd4  ,het besprok5 ,dal des doods
 is niet de e5ige /reek1 die ja>lijks1  
als e5 ,molo*1 ha> s*att+ aan m5s*5(f]s 
v]langt4 ,het rijk1 wa> de zon en de    
dor/ he]s*51 /rekt zi* ov] het geheele  
,zuidwe/5 van de ,v]e5igde ,/at5 uit1   
van het ,rotsgeb]gte 9 het ,oo/5 tot    
bijna aan d5 ,/ill5 ,oceaan1 en na> het 
,zuid5 tot v] 9 ,mexico4 ,ov]al 9 dit   
gebi$ bev9d5 zi* /e5hoop51 met hi] en   
da> e5 v]we]d h\t5 kruis1 wa>ond] de    

(f]s van d5 dor/ ru/54 ,behalve 9 het   
hooggeb]gte en aan de groote rivi]51 die
 door de glets*]s da>van gevormd word51 
is er sle*ts op ze] groote af/&5 wat] te
 v9d54 ,de reizig]1 die 9 e5 slaapwagon 
van e5 sneltre9 twee dag5 lang door de  
heete1 /(fige woe/5ij wordt he5gevo]d1  
bem]kt niets van het wat]gebrek4 ,hij   
heeft er niet het m9/e besef van dat het
 glas ijswat]1 dat hem door d5 zw>t5    
b$i5de wordt ov]g]eikt1 miss*i5 e5 m5s* 
het lev5 z\ kunn5 r$d51 die nu sle*ts   
we9ige mijl5 van d5 spoorweg v]wijd]d1  
ell5dig om het lev5 komt4  ,hoe li*t m5 
het (f] d] woe/ijn kan word51 kan ik uit
 eig5 erv>+ m$$eel54 ,9 ,juni van het   
vorige ja> maakt5 wij met ons drien van 
,mekka1 e5 woe/ijn/ationnetje aan de    
zuid-pacificlijn1 e5 reis na> ,los      
,palmos1 e5 kle9e n$]zett+ van g\dzoek]s
 #gj ,k4,m4 van d5 spoorweg1 om da> e5  
nieuw ontdekte laag fossiel5 9 oog5s*\w 
te nem54 ,de e]/e op de ka>t aangegev5  
wat]kom b]eikt5 wij op d5 jui/5 tijd1   
do* de br&5de zon en het bijt5de /(     

hadd5 ons to5 re$s zoo gepijnigd1 dat   
wij ondoorda*t beslot51 d5 m>s* des     
na*ts voort te zett5 en ov]dag aan de   
volg5de wat]kom te ru/54 ,door de       
dui/]nis en onze slap]igheid wek5 wij   
van d5 weg af1 en de e]/e /ral5 d] zon  
vond5 ons v] van ons doel v]wijd]d4 ,het
 laat/e droppeltje wat] 0 des o*t5ds om 
#f uur opgebruikt4 ,des middags v]hief  
zi* e5 s*]pe w9d1 wa>van de gloei5de    
adem onze ad]5 s*e5 uit te drog51 t]wijl
 het bitt]e /( zi* 9 het slijmvlies van 
neus en mond va/zette en de kwell+ van  
d5 dor/ nog ti5v\dig v]]g]de4 ,bij elke 
bodemv]heff+ w]d na> wat] uit gezi51 do*
 /e$s zag5 wij ge5 &] beeld dan kaal1   
geelgrijs z&1 grauwe cactusplant51 h>de 
rotsw&5 en flikk]5de zonne/ral51 ond]   
wi] invlo$ het onb$ekte deel van de huid
 v]s*rompelde1 als de s*il van e5 appel1
 die langzaam aan de lu*t is g$roogd4   
,het koort%eete blo$ suisde 9 de oor51  
voor onze oog5 vo]d5 roode zonn5 e5     
doll5 dans uit1 en de opgezwoll5 tong   
weig]de d5 di5/ bijna geheel4  ,fr$1 de 

jong/e van het gezels*ap1 gaf teg5 twee 
uur d5 /rijd met d5 dor/ op4 ,met s*orre
 /em begon hij plotsel+ e5 /raatli$je te
 z+51 rukte zi* de kle$]5 van het lijf  
en snelde1 t]wijl hij zijn hemd bov5    
zijn ho(d zwaaide1 na> d5 voet van e5   
naburig5 b]g1 wa> de ,fata ,morgana     
b$riegelijk] wijze e5 blauw me] voor    
oog5 toov]de4 ,de woe/ijndor/ _h hem 9  
zijn klauw5 gegrep5 en sle*ts kra*tige  
maatregel5 z\d5 hem kunn5 r$d54 ,zond]  
dral5 sloeg mijn metgezel d5 jongel+    
teg5 d5 grond1 en te zam5 droeg5 wij hem
 na> d5 wag51 die de v]moeide trekdi]5  
nauwelijks door het heete z& kond5      
voortsleep54  ,9 de nu volg5de ur5 moe/5
 wij al onze wilskra*t aanw5d51 om niet 
het voorbeeld van onz5 jeugdig5 makk] te
 volg54 ,onze g$a*t5 w]d5 /e$s v]w>d]1  
/e$s /]k] lokte de ,fata ,morgana1 /e$s 
duidelijk] w5kte ons het koele wat] te  
midd5 van het gloei5de z&4 ,de lipp5    
b>/t5 op5 en blo$5 bij elke pog+1 om ov]
 d5 te volg5 weg te b]aadslag54 ,de     
rimpels en plooi5 9 het gele be/ov5     

gelaat van mijn metgezel w]d5 diep] en  
zijn oog5 trokk5 zi* v] 9 hun kass5     
t]ug1 zoodat hij 9 die we9ige ur5 wel   
#bj ja> oud] s*e5 geword5 te zijn4 ,b9n5
 9 d5 wag5 kreunde en zu*tte de arme    
,fr$1 ijl5de als 9 koorts4 ,sle*ts het  
g$rag d] muildi]51 die zond] oph\d5 en  
zond] e5ige leid+ voort/apt51 hield ons 
er van t]ug d5 /rijd op te gev54        
,e9delijk1 te midd]na*t1 b]eikt5 wij de 
wat]kom4 ,tong en keel van d5 pati5t w>5
 e*t] to5 zoo gezwoll51 dat aan dr9k5   
niet te d5k5 viel4 ,met natte doek5     
wies*5 wij d5 beblo$5 mond van ,fr$1 wij
 spr5keld5 hem wat] ov] zijn li*aam1 en 
e]/ na #d ur5 0 het mogelijk1 hem e5ige 
droppels van het ko/b>e vo*t te do5     
opnem54 ,gelukkig w>5 wij nog g5oeg bij 
onze z9n51 om ma> heel we9ig te dr9k51  
totdat wij e5igsz9s h]/eld w>54 ,drie   
dag5 blev5 wij bij deze wat]bron1 totdat
 wij ons 9 gezels*ap van e5ige go$ met  
d5 weg bek5d5 v]d] waagd54 ,de zieke    
,fr$ moe/ na onze t]ugkom/ nog ve]ti5   
dag5 9 e5 ziek5huis v]blijv51 voor hij  

geheel h]/eld 04  ,wij w>5 sle*ts       
ongeve] #bj uur zond] wat] 9 de woe/ijn 
gewee/1 en to* w>5 we haa/ omgekom5 van 
d5 dor/4 ,het z\?\d5de /( en de w9d1 die
 het li*aam als 9 e5 bakk]sov5 do5      
uitdrog51 zijn de oorzak51 die 9 deze   
am]ikaans*e woe/ijn de m>tel+ van d5    
dor/ zoo kwell5d mak5 en zoo spo$ig d5  
dood do5 optr$54 ,vaak tre$t het e9de   
re$s na #cf ur5 91 en 9 m5ig geval nog  
e]d]1 da> bijna elk sla*t(f] zi* 9      
raz]nij de kle$]5 van het lijf rukt en  
zijn huid onbes*ut aan de zonne/ral5    
bloot/elt4 ,de mee/5 v]dwijn5 spoorloos4
  ,e5 bijzond] sle*t5 naam heeft e5     
wat]kom 9 zuidelijk ,arizona1 wa> het   
wat] ze] v]borg5 a*t] e5 rotsw& zi*     
v]zamelt en wa> m5 9 d5 omtrek #ch grav5
 v9dt4 ,me] dan drie dozijn m5s*5 zijn  
da> di*t bij wat] van dor/ omgekom54    
,is het wat] 9 het uitge/rekte ,zuidwe/5
 van ,am]ika neg5 ma&5 lang uit]/       
s*a>s*1 g$ur5de de drie &]e ma&51 van   
,decemb] tot ,ma>t1 vormt de ov]vlo$ van
 wat] de groot/e moeilijkheid1 wa>mee de

 spoorweg5 te wor/el5 hebb54 ,9 d5 zom] 
moet5 vele /ations e5] lijn hun wat] wel
 van #ajj ,kilomet] v] lat5 kom51 t]wijl
 9 d5 reg5tijd het wat] zooveel s*ade   
aanri*t1 dat op sommige lijn5 de di5/   
dag51 ja wek5lang ge/aakt moet word54   
,de gemiddelde ja>lijks*e reg5val voor  
het geheele gebi$ b$raagt niet me] dan  
#bb  #bg c5timet]1 die e*t] vaak 9 #c ( 
#d wolkbreuk5 ne]/ort54 ,van de naakte  
heuvelrugg51 de kale rotsw&5 en de      
geheel onbegroeide hell+5 van d5 bodem  
/roomt het wat] als van e5 lei5 dak na> 
de laag/e plaats5 en vormt diepe bek51  
die alle na> n ho(db$d+ vloei54 ,d5     
drang van deze wat]massa kan niets      
we]/aan4  ,de spoorweg5 word5 v]weekt en
 wegg$rev5 als( ze van bordpapi] w>5    
v]va>digd4 ,9 de twee ja>1 s$]t hij g]e$
 is1 heeft de nieuwe spoorweg1 die van  
,salt ,lake-city door de woe/ijn5 van   
,utah en ,nevada na> zuidelijk ,cali=ni 
leidt1 door wolkbreuk5 e5 s*ade gel$51  
die op #i millio5 guld5 ges*at wordt4   
,9 deze ov]ig5s zoo van wat] v]/ok5     

woe/5ij1 komt m]kwa>dig]wijs de /]k/e   
reg5val voor1 die 9 #bd uur is opgem]kt4
 ,9 de nabijheid van ,campo1 9 het      
,san-,jac9to-geb]gte1 viel op #c        
,febru>i #ahie 9 enkele ur5 e5          
hoeveelheid reg5 van #ed c5timet]4 ,door
 de dal5 9 het geb]gte wi]p5 zi*        
wat]mur5 van #h  #aj ,met] hoogte met d5
 gang van e5 sneltre9 9 de woe/ijn t]   
ne]1 en na e5 pa> dag5 0 er niets me]   
van e5ige vo*tigheid te bem]k56