,univ]sity ( ,mi*igan ,digital ,libr>ies47 ,paalala ng ,nagsal93 ,sa orih9al na pagkalimbag1 t9angal ng mayka?a ang lahat ng n at g9amit lamang ang g4 ,dahil n9ais ng mayka?a na gamit+ ang libro ng mga e/udyante p>a sa kanilang paga>al ay b9alik nam9 ang n sa web v]sion p>a madal+ basah9 ng mga kabataan ngayon4 ,ang pla9 text na edisyon naman ay h9ayaan nam+ manatili ang porma ng orih9al na pagkalimbag ng libro4 ,transcrib]'s note3 ,! au?or remov$ all ! n & us$ tilde g or g 9 ! orig9al publication4 ,s9ce ! au?or int5d$ ! book z ref]5ce = /ud5ts1 we plac$ ! n back 9 ! web v]sion to make x easi] to read4 ,! pla9 text v]sion h[ev] reta9s ! orig9al =m z x 0 publi%$4 ,,sa ,,la,,git ,n,g ,,baya,g ,,pilip9as4 ,m,,ga ,,dakila,g ,,pilip9o o ,a,g ,,kaibigan ,n,g ,m,,ga ,,naga>al ,,s99op ,,ni ,jose ,n4 ,sevilla at ,tol5t9o ,,upa,g ,,magamit ,,na ,,aklat ,,na ,,babasah,n ,,una,g ,,pagkalimbag ,,maynila1 #aibb ,limbagan n9a ,sevilla at mga kapatid at ,kn4 ,,maynila1 ,k4,p4 ,,h&,g ,sa kabataan ng lahig ,tagalog upag pak9abagan at mgamit na isg mabutig basah9 sa panahn ng pagaral4 ,ang ,kuma?a4 ,ag k>apatn sa aklt na x ay ip9amamana ko sa akig mga pamagkig ,emillo1 ,jess1 ,aurelio at ,pr$esv9do ,alv]o y ,sevilla upg kanilg pak9abagan kug sumapit sil sa sapt na gulag4 ,jos ,n4 ,sevilla4 ,l>awan3 ,,jose ,n4 ,,sevilla ,,at ,,tol5t9o ,nagig ,kapitn ng ,artill]ia ng ,republica ,filip9a ,kasagguni ng ,suliranan ng ,wika ,nagig ,gur ng ,panitikag ,tagalog sa ,colegio ,la ,juv5tud ,namatnugot ng mga ,pahayagag ,buhay ,pilip9as1 ,malalayag ,magagaw at ,katuwiran ,nagtam ng ,gantig ,palag ,m$alla de ,plata at ,diploma ,sa ,taghalag ,panama ,pacifico1 #aiae1 ,sa lilim ng taghal ng ,biblioteca de ,filip9as ,kasagguni ng ,lupog sa ,ptak>n at ,palatuntunan ,ng ,unag ,kapulugag ,balagts1 #aibb4 ,kasapi sa ,ilaw at ,panitik ,,pauna,g ,,salita ,isag suliranig kasalukuyan na humihigi ng isg g>ag paglutas ay ag nuukol sa pagsisikap na tayo'y magk>on ng isg wikag pambans na makabibigks ng bog higpt sa at9 sa isag pagkakwatasag ganp sa tulg ng isg s>ilig wik1 upg mapapnatilig lagig ma9it1 nagalab at nakadd>g yag d matigkalg mi? na p9agbubuan ng lalog mahalagg dug at it9ul ng masasaklp na luh ng mga naulila dn sa mga bayanig naiwan sa sgupaan sa kadilimn ng gabi4 ,ag sanhig x r9 ag p9agbuhatan ng isg katag ng kapulog na ,lope ,k4 ,santos nag kasalukuyg p9agttalunan sa ,kapulungang ,balagtas niyag ikalawag araw ng ,abril ng tag isg libo siyam na ran at dalawampuo't dalawa1 ag suliran9 ng pagtutur ng wikag ,tagalog sa mga paralan na any'y ang aklt ag pagaralan ng atig mga bat sa wikg ,tagalog8 ,ip9agttapt kog sa kasalukuyan1 kug may mga aklt mag ,tagalog na nuukol sa mga ,bal>il ng wik ay tahs na d tumtugn sa mga pagkakunld ng wikag ,tagalog dito sa danang tag ika dalawam puo yayamg ag mga yan ay halos t9agalog lamag sa mga aklt na gayn d9 ag ur na mga ibg wikag ,ka/il ,+les1 nguni't di nagttagly ng s>ilig diw at mga p>an ng wikag ,tagalog sa kanyag s9ig na s>ilig s>ili4 ,dahiln ag sanhg x nag ip9agpanaym nam9 ng kasalukuyg ,patnugot ng ,in/ituto de ,muj]es na nagmugkahi sa ak91 na bilag pagunag aklt ay lumimbg muna ng isg babsahig kwiwilihan ng mga nagaral sa s>ilig wik1 nguni't s9ikap kog sa pagtugn sa kanyg mungkahi ay yum>i ng isg aklt na tagi sa kwiwilihang basah9 ay kpupulutan namn ng mga dakilg huw>an sa kapitpitagag halimbawag ip9amana sa at9 ng mga bantg na mga kababayan na sa glawan ng kanilag kalgayan1 magig sa kapamayann1 sa dunog at sa kabayanihan man sa pagtatggol ng mga dakilag mi?1 ay k9bakasn ng tpatag pagibig sa muty natig ,pilip9as4 ,ag sa langit ng bayang ,pilip9as ay nipt nga sa init ng hagd na ag wikag ,tagalog ay magig isag wikag pagbans1 at yyamag ag napili namig batayn sligan ng aklt1 ay ag kagyt mukit sa pus ng atig mga bat ag s>is>ig aral na iniigatan ng mga dakilag pagyay>i sa s>ilig lup ay mituturig na ag aklt na h&g nam9 gayn ay h9di bsal1 bagks isag hapyw sa mga nsulat nag mga tudlig1 baks ng kasaysayag sa mga dakilag aklt na nuukol sa manignig na dahon ng atig kasaysayan ay nagig pahiyas1 at sa kapanahunan namn1 ay sa mga pagyay>ig lumlutag kug m9san ay sa bugs ng kapusukn1 kalupitn1 kabayanihan kay na pawang may s>ilig samy1 na kug ibbukd ay tahs na pakik9abagan upg makay>i tayo sa atig mga bat ng mga diwang malalak1 kaloobag matitibay1 klolwg d maggip ng mga panuy at h9uhod yyamag tahs na gumgalw sa udyk na nsasalig sa p9akam>agl sa laht ng udyk na dili ib't ng manigas na pagasag magig tapt na ank ng bayag t9ubuan4 ,ih9h&g nam9 sa kabataan ng lahig ,tagalog ag mga hapyw1 sip1 at s9p na x sa mga panitik ng mga lalog litw na taog amig h9ugutan ng mga 9akalag k>apatdapat basah91 makilala1 at pag>alan ng atig mga bat sa mga unang bugs ng paga>al1 bilang paghah& sa kanil na magigg matitbay na mug ng atig ih9h&g bayag malusg1 malay at k>aptdapat sa isag buks na malay4 ,at sa pagasag ag tagkilik ng mga mambabasa ay igagawad sa am91 ay lumuwal ag sa langit ng ,bayang ,pilip9as1 na tagly ag laht ng kakanyahn ng isag bagg hugis na babsah94 ,bilag pagalawag aklt na amig illa?al ay d iba't ,ang aklat ng tagalog na mlala?al sa dalawg wik1 sa mal9aw na sabi ay sa ,tagalog at ,+les1 na kpagaralan ng mga lihim na 9igatan ng wik1 buga ng isg matamg pagsis9op4 ,dito ay magkatulog kami ni ,dr4 ,paul ,rodrguez ,v]zosa1 isg dalubhasg mapagsuysy ng mga kapakanan ng wik at lahig ,tagalog4 ,at pagatl sa tag x ay isusund nam9 ag isg4 ,maikl+ ,bal>ila na ksis9upn ng mga alituntun9 at p>an ng wik sa kanyg kakayahn1 mga paglalapilap sa tulog nag mga tipik at pagbabago ng mga diw ng salit sa pamamagitan ng paguulit ng pantig ugt kay sa gayon sa kahiligan ng s9g4 ,umasa kami na sa pamamagitan ng tagkilik ng mga ,paralan at ng byag mahilig9 sa paga>al ay ssapit tayo sa pagkak>on ng isg ,bats na kkalig sa atig mga ka? na hagg gayn ay llutaglutag sa dagat na walng pampg ng kapabayaan4 ,kug magkakagayn ay matitiyk namig ag walag maliw na punyag ng ,kapulungang ,balagtas na amig k9aaniban ay d naaksat maasahag paganihan ng mga saganag biyay4 ,jose ,n4 ,sevilla4 ,,ali ,,mud9 ,si ,ali ,mud9 ay is sa mga lalog npabantg na ,sultn sa ,hul4 ,siy ay ank ni ,maula na napabilag sa mga lalog litw na ,h> sa nbaggt na ,pul4 ,ag magamg x kailn ma'y h9d napasuko nag hukbg ka/il an mag sikap ng g9aw upg lupig9 ag kanilag kah>ian4 ,nag humalili si ,ali ,mud9 sa kanyg am ay s9ikap ng mga ka/il na magtam sa kany ng isg ksunduan1 at sapagka't si ,ali ,mud9 ay maibign sa kapayapaan ay nagpadal sa ,maynil ng limg sug1 niyaog ,en]o ng #agcg upg makipagtalo sa mga mugkahig ksunduan ng mga k/il4 ,sa mga sugog x ay kabilag s9 ,dadia ,deila1 ,radia ,poot ,salikaya at si ,p&uta ,mahom$ ,ismalis4 ,ang mga sugg x ng ,sultan na si ,ali ,mud9 ay siyg nagasiw sa pakikipagksund sa mga ka/il na p9agtibay niya sa ,hul1 at sa p9agksundun ay nabibilag ag mga sumsund3 ,i4--,maghah>i sa dalawg pagkt na nagkaksund ag kapayapaan4 ,,ii4--,ag dalawg pagkt1 o ag mga moro at mga kri/iano ay magtlulog na makipagbaka sa al9 mag kaaway nilag dalaw4 ,,iii4--,magkk>on silg dalaw ng malayag pagkaklakalan4 ,,iv4--,sakalig s9o man sa dalawg dako ay pum9sal sa kag9o man sa kanil o maghasik ng sigalt sa is sa kanil1 ag nam9sal o sanh ng kap9salaan ay magbbayad sa p99sal ng isg halagg hhign ng nap9sal4 ,v4--,magpaplitan ng bihag4 ,si ,ali ,mud9 ay nagg tunay na ,h>1 at ag kanyg kapagy>ihan ay k9ilala ng mga ka/il haggag sa niyog tag #agdi ay sumir sa ksunduan ag mga ka/il at si ,ali ,mud9 ay nbihag at d9al sa ,maynil niyag ,en]o ng tag nbaggit4 ,sa pagkbagsk ni ,ali ,mud9 ay humalili si ,bantilan1 isg dakilag ,dat ng panahg yan4 ,nanahanan sa ,maynil si ,ali ,mud9 na kasama ng kanyg ank na si ,israel na p9ah9tulutan ng mga ka/il na makapag>al sa ,paralg ,san ,jos4 ,sa bog panahg ip9akipamayan ni ,ali ,mud9 sa pilig ng mga kri/iano ay nahikayat na pab9yg at ag pagalag ig9awad sa kany ay ,f]n&o ,i4 ,pagkalipas ng ilg panahn1 ay s9ikap ng ,gob]nador ,ob&o na si ,ali ,mud9 ay mbalk sa kanyg pagk ,h>1 at si ,ali ,mud9 kasama ng ilg sasakyg pun ng kawal ay tumulak na patug sa ,hul b9aka nil ag mga kut ron haggg sa nag d na mipagtaggol ng mga moro ay kanilg napasuk at isg panibago na namg ksunduan ag l9agdan ng mga moro at ng mga kagawd ng mga ka/il4 ,ag mga sasakyn ay lumayag na patug sa ,zamboanga at sa pagka't di nakasama si ,ali ,mud9 sa mga ka/il sa pagtulak na yaon ay s9apantah ng mga ka/il na siy ay nagtaksl1 at siy1 kasama ng mahigit na dalawg dag kasamahn ay d9akip at mulg ib9alik sa ,maynil at ib9ilagg sa ,fu]za de ,santiago4 ,buhat non ay p9asimuln na ng mga ka/il ag walg maliw na pagbaka sa mga moro2 guni't pawag walg tagumpy na massabi na kanilg t9amo sa ,timog ng ,kapuluan4 ,h9ilg ni ,ali ,mud9 sa mga ka/il na ag kanyg ank na si ,fatima ay pah9tulutag makapagbalk sa ,hul1 niyag ,febr]o ng #agec upg magsikap sa ikapagh> ng kapayapan dn1 at ag gayg kahiligan ay d9igig at p9ah9tulutan ng mga ka/il2 bilag buga ng paglalakby na x ni ,fatima ay nagtam siy ng isag sulat buhat kay ,bantilan na nagsasabig si ,ali ,mud9 ay pabalik9 sa ,hul1 upg magh>ig mul ron at lumagd sa isag bagog ksunduan ag dalawg dakog datig magkaaway na mga moro at ka/il4 ,ag lahat ng kahiligan ni ,bantilan ay d+ig ng mga ka/il1 subalit h9ilg na si ,ali ,mud9 ay palaya9 guni't mammalag sa ,maynil sa pilig ng ,arzobispo ,rojo na siyg kumuha sa kany sa ,fu]za ,santiago at nagbigy sa kany ng isg thanan at mga l+kd4 ,niyag #agfb ag ,maynil ay s9alakay ng mga ,+ls at si ,ali ,mud9 sa pilig ng limampu katao ay lumabs at nakibakag kasama ng mga ka/il sa bagog kalaban na dumadags at humuhugos sa kamaynilaan4 ,ip9amalas ni ,ali ,mud9 ag isg d k>aniwag katapagan na katutub ng mga moro at lubhag m>amig ,+ls ag kanilg p9uks bag mag ag ,lunsd ay napasok at napasuk4 ,ag mga ,+ls ay d naglan sa ,maynil at sa kanilg paglayas1 sa kautusan ni ,simon de ,&a at ,zalaz> ay p9apanumbalik si ,ali ,mud9 sa ,hul upag mulig lumuklk pa kanyg luklukang h>4 ,gumaw ng isg lnag9 sa ,balambag ag mga ,+ls na kanilg l9ibid ng matitibay na kut at sa d pagkawil dahiln sa ag sigw ay d nil matagaln ay lumipat sa isg pul na malapit sa ,hul4 ,ag ganitg pagyay>i ay d m9abuti ng ,sultan ,mahom$ at ni ,israel na ank ni ,ali ,mud91 sapagka't d nil matis na ag kanilg lupan ay ari9 ng mga banyag2 at naghanp sil ng isg ktag ikapagtataby sa mga maggagag4 ,at ag panahg x ay dumatg niyag bihag9 ng mga kawal na ,+ls si ,dato ,t5teg1 is sa mga malalaks at p9anniwalaag ,dat1 at is sa mga mai9it na araw ng ,m>so niyag #aggb nag makalay na si ,t5teg1 ay nakipagalm sa mga ibag ,dat na s9 ,dakula at ,zamaggo-,isak1 kasama ng ilg kawal na sumalakay sa k9alalagyn ng mga kawal na ,+ls1 at sa ganitg sgupaan ay naggsitakas ag mga ,+ls sa mga bagkg lundy na p9aghbol ng mabibils na sasakyg moro4 ,s9ikap ng ,gob]nador na ,+ls na makipagksund1 guni't d t9alima ng mga moro at sil ay ip9agtabuyan at sa pagtakas ay nagaiwan nil ag kanilg mga sasakyn1 mga kanyn1 b>il at apat na pu at apat na libong piso4 ,namaty si ,ali ,mud9 sa ,hul1 ng bog kasiyahag lob1 sapagka't nitaby niy ag mga manlulupig sa kanyg bayan4 ,si ,ali ,mud9 ay nagg tudlan ng d kawasag paghag ng kanyg mga skop4 ,l>awan3 ,ali ,mund9 ,,rah ,,soliman ,bago nagg ,rah si ,solimn1 ay nagg katulog muna sa pagagasiw ng mga sliran9 dito sa ,maynil1 ni ,rahg ,mat&4 ,si ,lakn ,dul na nannahanan sa ,tund ay siy niyg kasama4 ,x ay nag kapanhunan ni ,rahg ,mat& nag tag #aegj4 ,non ay isg pulutg nag mga sasakyg ka/il na p9amumunuan ni ,m>t9 de ,goit at ,juan de ,salc$o ag dumaog sa luk ng ,maynil4 ,niyag unag datg dito n9 ,goit ay d sila nakalunsd pagdaka4 ,ag ,maynil1 ay may matitibay na mga mug at sila'y p9aputukn at s9agup4 ,nabalitaan nilng is sa mga makapagy>ihan dn ay si ,solimn1 kaya't nagpadal s9a ,goit rito ng sug na nagssaysy na sil'y d nap>ito upg makidigm kund upg makipagksund1 at ag ganit'y t9ugn sa pamamagitan ng sug1 na ag ,h>i sa ,maynil ay nagnanas ng makipagkaibigan sa mga ka/il4 ,pagtaggp ni ,goit ng pakl ni ,solimn ay nask siy at ag kanyg mga tao sa ilog ng ,pasig at sil'y lumunsd sa isg bayby na it9akd ng ,h>4 ,s9alubog sil ni ,rahng ,mat& at nakipagkamy sa kanil1 pagkaliban ng ilg s&ali ay dumatng si ,rah ,solimn at nakipgkamy d9 guni't nagpasubal ng gay>i3 ,kam ay nagnnasag makipagkaibigan sa mga ka/il samantalag sil'y mabuti sa am92 guni't mahhirapan sil ng gaya ng hirap na t9is na ng ib1 kailn ma't nasa9 nilg kami'y alisn ng puri4 ,pagk>an ng ilg araw si ,goit ay nagkulag sa pagkakibigan sa pagpapaputk ng kanilg kanyn1 at si ,rah ,solimn ay napilitag magbago ng kilos4 ,ip9awask nit ag mga sasakyn n9a ,goit at ip9apuks ag kanyg mga kawal4 ,npakabuti ag pagtataggl sa mga kut at d nagaw nag mga ka/il ag makapasok agd1 guni't nag magasalant ag mga tao ni ,solimn at maubos na ag mga punl ay napipilan d94 ,at nag makuha ng mga ka/il ag ,maynil ay s9alakay ag bahay ni ,solimn at dito'y ntagpun nil ag isg ma9am na gusali1 mai9am na kasagkapag sigay1 mga damit na m>irigal na nagkakahalag ng may #bc4jjj piso4 ,h9d nagtaksl kailn man si ,solimn1 gaya ng ip9>>atag sa kany ng mga ka/il4 ,siy'y tumupd lamg sa kanyg dakilag katugkulan na makibaka sa s9o mag magnnasag sumir ng kanyg kapurihg pagkah>1 at yyamag ag mga ka/il ay siyg nagpasimul ng pagbabaka1 ay siy ay nagtaggl lamag at natalo1 guni't h9d kailn man nagtaksl4 ,ag kanyg pagibig sa s>ilig ,lup ay nagudyk sa kanyg makibaka at siy ay nakibaka dahil dn4 ,kug san mkikitag ang pagguh ng kah>ian ni ,solimn ay utag sa kagahaman ng isg lahig magaalip92 sa isg pmahalag p9aggalw ng laks ng laks at di ng laks ng katuwiran4 ,kawawag bayag malilit na l9lupig at g9gahas ng malalakng bans4 ,ag daigdg ay patug sa pagunld1 at buhat niyag #aiad na gahasa9 ag ,belhika1 ang malalakg ,bans ay nagsasap at ip9agtaggl ag katwiran ng malilit na bayan4 ,panibagog kilos sa daigdg na buga ng mayamag diw ng dakilag ,wilson sa kaam]ikahan4 ,l>awan3 ,raha ,soliman ,,raha ,,lakan ,,dula ,si ,rah ,lakn ,dul ay is sa mga lalog bantg na namun sa ,bayan ng ,tund4 ,siy ay is sa mga kasanggun ni ,rah ,mat&1 si ,lakn ,dul ay siyg ,pmumun ng panahg s9 ,legaspi ay dumag sa atig lunsd1 niyag tag #aega4 ,nag sumapit si ,legaspi sa atig ,lupan at lumunsd sa ,tund ay ntagpun niyg dito'y naghah> ag kapayapaan1 nammayan ag matatal9og mga bats1 at may matitbay na mug na panaggl sa magagssisalakay4 ,k9kilalag ,h> rito si ,lakn ,dul ng mga kanugng na lupan1 at ag kaniyg nagassakupan ay bumbayad sa kany ng bus at lagg tapt sa kany1 magg sa kapayapan at magg sa digm4 ,ag mga sasakyg insk at ,hapn na dumag dito ay pawag nagbbayad ng buws kay ,lakn ,dul1 bago lumunsd at magalakal sa tag>ito4 ,k9ilala r9 namn ni ,legaspi ag kapagy>ihan ni ,lakn ,dul at gumaw sil ng ,sagusapan at pagk>n ng ilg panahn si ,lakn ,dul ay nagg kakamp ng ,espaa4 ,tumulog si ,lakn ,dul sa pagttatag dito ng mga thanan ng mga ka/il at pagk>an ng ilg panahn siy at ag kanyg mga ank ay napab9yg na laht4 ,ag pagalag ig9awad kay ,lakn ,dul ay ,c>los4 ,niyag tag #aegd na ag lupag x ay salakay9 ni ,limag1 isg insk na tulisg dagat1 ag ,rahg x at ag kanyag mga ank ay nakilabag kakamp ng mga ka/il sa mga insk na nagsisalakay4 ,napaurog s9 ,limag ng mga kampn ng ,rah ,lakn ,dul at ag mga x ay nagtatag ng kanilg kah>ian sa ,paggas9n at d'y p9gusig sil ng hukb ni ,lakn ,dul haggng npatayn sil ng kay ramig alagd at nitaboy sil sa labs ng mga lupag sakop ng ,rahg ,tagalog na x na nagpakita ng gayn na lamag tapag4 ,si ,lakn ,dul ay nagk>on ng tatlg ank na lalaki at siy at ag kanyg mga ank sa kapanahunan ni ,lavez>es niyag #aegb haggg #aege ay patuloy silg nagig katkatulg sa pagpapalaganap ng kakri/ianuhan sa ,kagayn1 ,kam>9es1 at ,zambales2 ag kanyg apg si ,makapagl ay is sa lumitw sa tann niyag mga kamaganak4 ,si ,makapagl sa kanyg katpatan sa ,espaa ay g9awg ,mae/ro de ,campo at pagkatapos non ay nagig ,h5]al siya sa ,apalit1 ,arayat at mga kabundukan ng ,zambales4 ,nag magkalt ag mga kapampagan at mga paggas9n ay d naapul1 samantalag h9d namagitan si ,makapagl2 at nag mulg sumalakay ag mga insk sa kapanahunan ni ,h5]al ,figu]oa ay h9ig ag tulog ni ,h5]al ,makapagl at x ag humaw sa nagsisisalakay4 ,sa pagkilala sa dakilag tulog ni ,h5]al ,makapagl sa ,espaa ay sil'y t9imaw ng mga ka/il sa an mag bay>9 sa ,pmahalan at ag laht ng kanyg kamaganakan ay gayn d94 ,x'y nam>ati haggg sumapit ag tag #ahhc4 ,si ,rah ,lakn ,dul ay is sa mga lalog kilalag h> sa kapanahunag yan ng atig kasaysayan4 ,nagg kakamp siy ng mga ka/il sa pagk't naniwal siyg ag mga ka/il ay magigig tapat sa ksunduan at pagak4 ,tumulog siy sa pagsalas sa nagsisalakay na mga nagnnasag magh> rito at sakup9 ag kanyg agkn2 at lag siyg tumulog sa pagapul ng mga himagsikan1 sapagk't 9akal niyg ag gayn ay nagguguh lamg ng kapayapan ng kanyg mga sakop4 ,kug ag mga ka/il ay h9d tumupd sa pagak at sumir sa sagusapan1 ay h9d kasalanan ni ,lakn-,dul2 kasalanan ng kasakiman na naayos sa smula9 ni ,bismrk na ag malilit ay talagag kkan9 ng malalak4 ,samantalag h9d naghah> ag pagkakapantypanty ng mga tao sa h>p ng katuwiran at ag kawagasn ay isg kabaitag nsusulat lamg at d g9gampann ng laht at bawa't is1 talagg ag kapaganiban sa mga malit na ,bans ay lagig nakabal4 ,x ang dakilag gwa9 ng mga tao ng ,daigdigan4 ,x ag simulaig nasag pairal9 ng dakilaig ,wilson nag siya'y mamagitan sa nagi9apy na digmaan sa ,europa4 ,an ag malay nat9 kug yan d9 ag magig matibay na sligan ng ganp natg kas>9ln4 ,,tomas ,,p9p9 ,lakig kapabayaan at kapabayag lubhg pumip9sal sa atig pagkabansg l9g ag pagyay>ig ag atig mga dakilg tao ay nlibg sa limt at walg nagukol kahit na hapyw man lamag na pagbabalit sa kanilg mga kabantugan4 ,ag limbagan ay isg dakilg biyay sa katauhan1 sa pagka't tnay na mabisag katulog sa pagllaganap ng mga mi?g buga ng mga kislp ng diw ng tao guni't kataktak m&n na ag kunaunahag manlilimbg dito s ,kapulun ay h9d naka pagpapamana sa at9 ng halw man lamag ng kanyg buhay1 subal't gaya ng ag mga dakilg pagyay>i ay nagiiwan ng mga dakilg baks gayon ag nagy>i sa atig kababayag x na p9agukulan gayon nitg maigsg lat4 ,ag limbagan ay isg dakilag biyay sa katauhan1 biyayag mabisag katulog sa paglalaganap ng mga kahagahagg kislp ng diw na higit sa dagidab na sumasakaalaman ng laht at napapanatili at naggamit at sunodsunoran sa kapakann ng katauhan4 ,kug ag limbagan ay isg tunay na biyay sa katauhan1 dsapal ay k>apatdapat na pagpugayan at h&ugn ng isg ganp na pagturig ag mga tag nagkatulog sa pagpapalaganap niyan4 ,si ,toms ,p9p91 sa gayon sa mga kasulatag amg nsuysy ay siyg kunaunahag ,tagalog na naglaganap ng limbagan sa dakog x ng daigdigan4 ,kilal at nahihigigan na siy'y isg ,tagalog at kunaunahag manlilimbg dito sa ,filip9as at ,tagalog na may dwag l9g sa it9tmpalk ng kunaunahg aklt na ,librog ,pagaralan ng mga ,tagalog ng ,wikag ,ka/il subali't h9d nkikilala gaya ng malaog d nbalitaan ag kanyg pagalan1 sa pagk't walg nagukol sa kany ng isg k>apat dapat na gunit4 ,ag ganitg mga kapabayaan ay d dapat mam>ati1 sa pagk't lubhag ppnsal sa atig pagkabansg kasalukuyag t9taw>an at ayaw kilalan94 ,nguni't s9o si ,p9p98 ,kailan siy ip9aganak8 ,saang bayan siy ,sumibol8 ,mga tanog na d matugn ng tiyakan at walg mga kasulatan maturl yayamag ag k>amihan ng mpagsasgguniag tlaan sa mga ,simbahan ay nalipol at na walds ng atig mga himagsikan4 ,h9d ma>ig malimutan1 h9d dapat malimutan ag mga dakilag gaw ng mga lal pag dakilag tao na gaya ni ,p9p94 ,sa kanyg aklt ay mattiyk ag kanyg sikhy na tayo'y mkawatas ng nagamim9un sa at9 at ng sa gayg p>an ay tahs natig mkilala ag kanilg ur1 k>agalan at diw dahiln xg sukat na1 upg si ,p9p9 ay mk9tl sa pus ng tang pilip9o at magsikap na siy'y mkilala at pag-aralan4 ,uman'y tubog ,abukay1 sakp ng lalawigag ,bataan niyag lalawigan p9akpamuhayam haggg sa hulig s&al ng atig dakilag ,balagts2 niyag lalawigag s9ibulan ng isg utak na h9agaan ng ,daigdig na haggag sa kamatayan ay pawag k>agalan sa kanyg buhay ag id9udulot sa kanyg s>ilig lup1 ng kagalag-galag na ,arellano4 ,sagayon sa isg aklt na kanyg s9ulat1 si ,toms ,p9p9 ay taog ,bataan1 dtapuwa't d maturl nag tiyakan kug alg bayan sa ,bataan ag kanyag k9kitaan ng unag liwanag2 kapabayaan ng atig mga paganay na sanh gayn ng kap9salag x1 bag mag d iln ag nagssabig ag kababayag x ay tub sa bayan ng ,abukay4 ,talagg ag mga dakilag tao ay p9agaagawn ng mga bayan1 gaya halimbaw ng nagyay>i sa atig ,balagts1 na ang mga tag ,udyg ay ank x ng bayag yan1 baga mg ag mga kasulatg ntuntn ng masipag na mnunuysy na si ,g4 ,h]m5egildo ,cruz ay tumtiyk na ag atig ,makat ay tub sa ,pag9ay1 sakop ng ,bigaa1 ,bulakn4 ,saan mag bayan sumilg si ,p9p91 ay nakassiy na sa am9 ag matiyk na siya'y isg ,tagalog at siyg kunaunahag manunulat na nagh&g ng isg mahalagg aklt ng s9ig1 sa kapak9abagan ng kanyg mga kalahi4 ,utag sa masikap na mnunulat na si ,g4 ,manuel ,artigas1 ag mulig pagklimbg ng ,librong ,pag-a>alan ,ng ,mga ,tagalog ,ng ,wikang ,ka/ila sa kanyg ,la ,prim]a ,impr5ta en ,filip9as at dn ay mabbaks ng mga mairug9 sa mga kabantugan ng atig mga kababayan ag mga mahahalagg aral ng atig ,p9p9 sa kanyg mahalag at panganay na aklt na may gayg uri na kabantugan ng pnitikag ,tagalog4 ,sa kanyg pagkamanlilimbg ay natitiyk na siy ay nagg isg matapt na araln ni ,p> ,s4 ,jos1 at sa isg maigsg bugs ng panahg ik9atatag dto ng limbagan ay nakpagh&g agd ng mayamag buga ng kanyg diw4 ,niyag #afaj na limbag9 ag kanyg aklat ay nagtam1 ng malugd na papuri ni ,p>i ,roque ,b>rionuevo sa kanyg mugkahi upg bigyg pah9tulot at sa ilg katag ay kalakip xg3 ,y es mu*o de e/im> por s] su autor un natural tagalog4 ,siya ag nagig ,patnugot ng ung limbagan dito sa ,pilip9as magbuhat niyag tag #afaj gaya ng mtataluntn sa ,arte y ,reglas de la ,l5gua ,tagala at ag ganitg tugkul9 ay g9ampanan niy hangg sumapit ag tag #afcj1 at nag lumipas ag ilg panahon ay lumipat siy sa ,limbagan ng mga ,p>ig ,hesuitas niyag #afcg haggag #afci4 ,si ,toms ,p9pn ng sagayon sa mga ntataluntg balit ay siyg mat&g kapatid ng atig mga manlilimbg na d nagaksay ng panahn at nagig sligan ag katiyagan haggg sa magg isg dalubhasag tagapagpanuto ng kanyg mga kapanahn gaya ng mkikita sa katagg amig ssipi9 dito sa kapak9abagan ng amig mga mambabasa3 ,d baqu9 ang langgam ay nac>>at+ sa cacaong9 ay bahaguia ng macalacad4 ,mahalagag aral na magagawg isg ma9am na sligan upg sapit9 ag al9 mg matatas na indayog ng pg>apn4 ,at xg sumusund2 ay lalo r+ iqu9apagpilit nang loob cong tayong lahat ay p>ap>ag macaalam nang uicang ,ca/ila ay ang calol\a nat+ ay nang maiqu9abang sa ,p4 ,dios nang ,canyang mga ,auaauang m>ami4 ,kug saan mapagkikitag sa kanyg banl na pananampalataya ay d niya naligtaan ag mga kalah na d mak9abag ng biyay non4 ,kug ag naguna sa at9 ay nagsikap na magpamana sa mga sumisibl ng bahagy man lamag ulat tugkl dito sana'y npag>alan nat9 gayn ag mga dakilag halimbaw sa atig kapak9abagan4 ,kug isg araw ay makasapit ka giliw na mambabasa sa ,liwasag ,c]vantes at dn ay makita mo ag isg bantayog ay masdn mo si ,p9pn na nakapak ag mat sa lup at tila may mahalagg bagay na 9an9ag2 9ap niya m>ahil kug ag nagig buga ng limbagan sa kanyg t9ubuag lup ay nagg isg biyay naghatd sa kapaganyayan4 ,nlalamn niyg ag limbagan ay isg mabilis na pakpk ng diw upg ag buga ng kanilg mga likh ay magtawirag walg paganib sa malalawak na k>agatan ng daigdigan1 nlalaman niyg ag limbagan ay isg mabutg p>an upg ag laht ng mga pagyay>i ay huwg mliblib sa maggssisibol na apuh91 at x ag kanyg g9aw kug kay kahit hapyw1 ay siya'y atig nbabalitan gayn4 ,nguni't d dapat mkail sa at9 ag pagyay>ig ag limbagan ay isag mabisag katulog sa pan9irag puri4 ,n>iyn ag isag taog nagpagl sa kapak9abagan ng kanyg bayag t9ubuan4 ,francisco ,baltaz> 7,balagtas7 ,l>awan3 ,francisco ,baltaz> ,h9di maarig sumulat ng ukol sa pnitikag ,tagalog nag d bbaggitn ag pagalan ng dakilag ,makat ng ,wikag ,tagalog1 ng ,h> ng mga magawit1 na si ,francisco ,baltaz>4 ,ag mayka? ng ,florante at ,laura ay is sa mga npil at namukd na higt sa isg manigng na tal at k>aptdapat na mpapilig k9a ,goe!1 ,virgilio1 ,dante ,aligi]i na p9pigig ng mga ,diosa sa kanyg dulag1 na d naddaluhn n9o mn kund ng mga tunay na diw lamang ng mga lah4 ,si ,g4 ,h]m5egildo ,h4 ,cruz ay nagukol sa kany ng isg mahalagg aklt na ktataluntunn ng kanyng mga llog lihim na p9agdanan at bhay4 ,si ,g4 ,epifanio de los ,santos ,cri/bal sa pagsasl9 ng kanyg ,florante at ,laura sa wikag ka/il ay nan9op ng bog pantikg ,tagalog magbuhat ng #aeic haggg #ahhf1 upng sa gitn ng masayg halamanan ng pnitikg ,tagalog ay pagitaw9 siyng isg mabag at kahagahagag bulklk non na ag samy ay walg pagkapawi4 ,sa pnitkg ,tagalog g ay si ,balagts ag dakilang taglw at sa mga tilamsk ng kanyg liwnag ay sukat mabu ag lalog m>irikit na ka?a94 ,siy'y ip9agank niyag ika #b ng ,abril ng tag #aghh4 ,ank palibhas ng mga tunay na ,tagalog1 si ,g4 ,juan ,balagtas at ,juana ,cruz1 at kumita ng unag liwanag sa mga lupag ,tagalog4 ,sa ,pag9ay1 ,bulakn1 ag sigw dito na lumlikh ng mga tla9 ay gumisig sa kanyg diwag silagan9 na umawit tuwi na2 guni't isng pagawit na nagbabadh ng mga dakil at lagig kapanahg mga aral1 gaya ng sabi ni ,g4 ,lope ,k4 ,santos1 na ag kanyng mga katag sa ,florante ay isg ebanhelyo sa mga agkg ,tagalog na nannirhan sa mga tagg nayon nitg ,kapulun4 ,ag ,florante ay inawit1 b9asa1 p9akiggan1 at t9ndan1 nultulit na t&an at awit9 ng nagakrigg na d m>unog bumasa1 upng matndan at tuw na'y talntun9 at paganihan ang kanyg mayamag diw ng ikapapanuto at ikapagigig mapalad ng madl4 ,an ,m>iano ,ponce1 si ,balagts ay ag ,pr9cipe ng mga ,makatag ,tagalog1 at an ,dr4 ,jos ,rizal1 nag tukuy9 ag kanyg walg kamtayag awit3 ,ang ,florante ay isg ka? sa wikang ,tagalog1 nag kapanhunag ag wikag ,tagalog ay lumulusog at dumdigal4 ,nag>al si ,balagts gaya ng laht ng mga tub rito sa at9 ng mga unag dako1 sa ,c>tilla1 ,mi/]io1 ,trisagio at ,doctr9a ,cri/iana1 mga aklt na g9gamit sa mga unang bugs ng paga>al nag kanyng kapanahunan4 ,ank dukh palibhas at iniwi sa duyan ng k>litan1 ay d nagawg l9ag9 nag gaya ng kanyng hilig ag s>ilig mun at napilitag ag laks niy ay ilakog agd1 at yamag walag an mag katagiag gwa9 na mapagukulan sa paggagdg buhay1 ay m9abutig msok na alil sa isg maganak sa ,bayan ng ,tund1 mlapt lmag sa kamaynilan 7,at5as7#a na kug san n9nasag tuklasn ag mga unag balit ng k>unugan4 ,bukl palibhs ang kabaitan at pagkmasnur91 biyay na ik9apatag tuw na ng mga salt sa g9hawa1 ay k9lugdan siy ng kanyg mga pag9on1 at siy k9aligag tulad sa ank na tunay4 ,p9pag>al siy sa ,paralg ,san ,jos1 at d'y k9pans9n siy ng isg sibl na katagian sa pagtul at isg d k>aniwag tal9o na ik9mahl sa kany ng mga ,gur ron4 ,niyag #ahce1 ay nanahanan siy sa ,p&akan1 at b9at siya palibhas1 ay l9igalg ang kanyg pus ng himalg g& ni ,m4 ,a4 ,r4 7,m>a ,asuncin ,riv]a7 isg mag&g dalagag ,tagalog na k9abalisahan ng tang b9atag kapanahn4 ,dayo siy palibhas sa bayag ,p&akan1 ay p9agimbuluhan siy ng mga b9atag b9ihag d9 ng kag&ahan ni ,m>a1 at ag mga kabasagl 7,adolfo sa kanyg awit7 ay lumikh ng mga pakan na kanyg ikpapahamak hangg siy'y msadlk sa dilm ng isg kakilkilabot na blanguan4 ,sa palihg x ng hirap1 na kug san l9likh ag mga dakilag klolwa1 ay dito b9u ag walg kamatayag ,florante at ,laura1 tulad kay ,victor ,hugo ng ,francia na sa kadilimn ng isg bilangguan sa ,bruselas k9a? ag isa sa kanyg mga dakilag aklt na p9amatg ,napoleon1 el pequeo3 ,nag tamuhn niy ag lay ay nanahanan siyg mul sa makasaysayag bayan ng ,tund1 at dito ay nakilala niy ag isg babaig gur sa s9ig ng pagtul1 si alig ,m&ig 7,agapita ,b]n>do ,riv]a7 at ag balitan ,husn ,sisiw na lubs massabig siy niyg unag p9agp>aglanan ng kanyag k9a?g awit bago limbagn4 ,sa atas ng likas na pagnnasag tumukls ng kaligayahan sa silog ng ibg lagit ay t9awd niy ag luok ng ,maynil at nanirahan siy sa ,balag at nsok na tagasulat sa ,hukuman1 at sa mga pi/ ng bayan sa mga npabantg siyg lubh sa kanyg mga m>irikit na ,moro-moro na siyg tagig libagan ng mga panahg yan4 ,niyag #ahdb ay lumipat siy sa bayan ng ,udyg at dito t9aman ng kanyg malas ag isg babaig pumukaw na mul ng kanyg pus si alig ,juana ,tiomgbeg1 isg mah>likg babai na nbihag ng kanyg s9umpan ng isg wags1 dalisay at d magmmaliw na pagibig4 ,ang kanyg mga ank na nabbuhay pa hagga gayon na d9alaw kog sady upag makilala1 ay nrir9g1 nil1 umano1 sa kanilag tatay kug nannibugh ag kanilag nanay1 na ag ,m4 ,a4 ,r4 sa ,florante ay h9di ,m>a ,asuncin ,riv]a1 na lubhag pumpukaw ng kaligalign ni alig ,juana1 kund ,m>a ,ana ,ramos4 ,kug san mapagkkitag ag ,makat ni ,laura ay ntututo rig mamagk sa dalawg ilog4 ,si ,francisco ,balagts1 ay nagg mag9o sa bayan ng ,udyg1 at siy'y nagtagly ng mga katugkulag ,juez ,mayor de ,sem5t]a at ,t5i5te ,mayor4 ,sa isg kapusukn ng loob ay g9upitn niy ng buhk ag is niyg alilag babai1 na nagg dan ng isg panibagog pagusig sa kany at mulg id9alaw sa mapganglw na silid ng bilagguan4 ,ang ibon ay kahit piitn sa isg kulugg bakal ay d napipigilag umawit1 at si ,balagts ay gayn1 sa lob ng npip9d na blagguan na pawag paglw ag naghah>1 pawag mukhg nagllisik1 pawag luh1 at kadalamhatan sa pagkkawalay sa mga kapilas ng bhay1 sa gitn ng bhay na yan1 ag kanyg panitik ay d naglum at ag kanyg ,la ,india ,elegante y la ,negrita amante1 ag ,orosman at ,zfira at ib pg ka?1 ay b9u niy ron1 at lumwl sa maliwanag at nagpyaman ng pnitikg ,tagalog4 ,nag tamuhn niyg pamul ag lay ay d9atnn niyg hughg na ag kanilg kabuhayan dahil sa malakg usapg h9>p ng kanyg asawa1 at salamat sa kanyg mga ka? at nabigyn niy ng mag9hawag kabuhayan ag m>ami niyg ank na nagagailagan ng kanyg arug4 ,magsalit ng nankol sa kabuhayan ng dakilag ,h>i ng ,tulag ,tagalog ay nagagahulugg gumaw ng sapagka't walg dakilag buga ng laht ng tanyg na panitik na h9d kumadl sa mga dakil niyg simula91 walg kliliklikag nayon na h9di umawit ng kanyg ,florante2 walg saggol na iniwi sa lilim ng lagit ng ,pilip9as na h9di ip9aghele ng kanyng mga magag&g tul2 walg dakilag hatol na ig9awad ag mga nun sa kanilg mga ap na h9d sa simula9 ni ,balagts h9ugot2 walg anmag palaala ng kaibigan sa kaibigan na h9d nbaggit ag mga katag ni ,balagts2 an pa't si ,balagts at ag mabutig gaw ay magkapatid na tunay4 ,kaliwan ng nagalulunos1 pambhay sa nagllupaypy na pus1 panuto ng nagasa kamalian1 at daklag gur ng lipig ,tagalog4 ,t9awag siy sa s9pupunan ni ,ba?al niyag ik #bj ng ,febr]o ng taog #ahfb1 guni't ag lunignig ng kanyg walg kahulilip na kaisipn ay tumtaglw pa hagg gayn sa atig pnitikn at ttaglaw haggg sa bukas ng atig lipi4 #a ,sa ,florante3 ,ip9adala ako sa ,at5as 444 ,l>awan3 ,francisco ,baltaz> ,,dahong ,,lugas ,,ng ,,florante ,sa loob at labas ng bayan cong saui caliluha1i1 siang nangyay>+ h>i cagal+a1t1 bait ay nalulugami in9is sa hucay ng dusa1t1 pighati4 ,ang mag&ang asal ay ip9upucol sa laot ng dagat ng cutia1t1 l+atong balang magagal+ ay ib9aban at il9ilib+ ng walang cabaong4 ,nguni1t1 ay6 ang lilo1t1 masamang loob sa trono ng puri ay il9ulucloc at sa balang sucab na may asal hayop mabangong inci5so ang is9usuob4 ,caliluha1t1 sama1 ang ulo1i1 nagtayo at ang cabaita1i1 quimi1t1 nacayuco santong cat\ira1i1 lugami at hapo ang luha na lamang ang p9atutulo4 ,at ang balang bibig na b9ubucalan ng sab+ magal+ at catotohanan agad b9ibiac at s9isicangan ng calis ng lalong du/ang camatayan4 ,oh6 tacsil na pita sa yama1t1 mataas oh6 hangad sa pur+ hang+ lumilipas icao ang dahilan ng casam-ang lahat ni>+ nasapit co na cahabaghabag4 ,ip9ahahayag ng pananamit mo taga ,albania ca at aco1i1 ,p]siano icao ay caauay ng baya1t1 secta co sa lagay mo ngayo1i1 magcatoto tayo4 ,,jose ,,cruz 7,hus5g ,sisiw7 ,ag pagalag x ay bago sa mga batag p&igig1 guni't sa mga mawilih9 sa ,tulg ,tagalog ay isg ,talag npakaliwanag4 ,siy'y nagig ,gur ng atig ,balagts sa pagtul at laht halos ng mga b9atag kanyg kapanahn ay pawag lumuhog sa kany na itul ng mga panambitan1 liham1 l[a1 at mga palabs dulaan na totog h9agaan at p9apurihan ng kanyg mga kapanahn4 ,sa kanyg kabataan ay wal siyg ndam kungdi pawag hirap1 palibhasa'y ank dukh4 ,ag p9tuan ng ,paralan ay bahagy na niyg npasok1 at matagi sa pgunahig paga>al na g9ampann ng kanyg ali at sa isg tagig gur na nagturo sa kany haggag #dj ao ay walag massabig t9uklasn niy ng dunog na naghatd sa kany sa dalubhasag tawag na talaisip at pasimun na s9und na lagi ng kanyg mga kababat4 ,uman'y isg araw1 nag si ,huseg ,sisiw ay bat pag wawaluhig tan lamag ay nalilig siy sa isg ilog sa may tabi ng kanilg bahay at nag mga s&alig yan ay dalawg naghhanp ng twiran upg pas ibayo at si ,hus ag k9ausap4 ,ag mga ,hesuita ay h9d m>unog ng ,tagalog at si ,hus sa tulg ng kanyg pagkapalabas ay nakapakipag9tidihan sa mga banyagag kausap sa s>ili nilag wik4 ,lubhg nhag ag mga ,hesuita sa katal9uhan at pagkamagalag ng bat1 kay1t nalibg na siy'y kausapig mahab ng s&ali4 ,non ay sd>an ag isg tao at sa pagka't h9d na nagakapagpatuloy ng pagtawid ag mga ,p>1 ay inusis na lamag kug s9o ag batag kanilg nkausap1 kug kag9 ank at kug san nagaral4 ,siy--ang mga ,hesuita--ay isg batag-mat& lubhg um9dayg ng pagiisip4 ,nag si ,husg ,sisiw ay magb9at na1 ay dito na k9apns9n ng isg ka9amag pananagalog1 malalakig kaisipan1 mga lalg ng diw na nakgigisig ng pusog idlip kaya't halos 9akal ng mga kanayon na siy ay isg tunay na pants na nakatat>k ng laht ng lihim4 ,x'y nagbuhat sa walg maliw niyg pagbabas ng mga ,kasysayan ng ,biblia na natturl niya ag mga banhy na kailagan9 sa pagsasalit1 na ik9apagh9ala ng madl na siy'y isg taog nakatt>k ng laht ng pagbabagog d9aanan ng ,daigdigan buhat sa mul at mul4 ,ntuto siyg magis sa s>ilg sikap ng ,filos(a1 ,cnones1 ,teologa at iba pag mga k>unugan1 gayn d9 ng latn at griego1 tagi pa ng ka/il na g9agamit niyg p>ag s>ilig wik4 ,dahiln x nag kug bakit nag panahg yan ay lubhg m>amig p>ig ,tagalog ag sumsagguni sa kany ng kanikanilg mga s]mn na paubayag ip9ababago sa kany kug mayroon siyg h9d ma9am9 na nasag iwa/4 ,may isg lalog himalg g9aw si ,husg ,sisiw nag siya'y anyayahan ng ,kura sa ,batagan na maglabs ng kanyg mga dul sa ,pi/a ng ,bayan dn1 at sabih9 pa ba1 d9al niyg lahat ag kanyg mga sipig y>i1 na mga dulag buga ng kanyg walg pagl na panitik at ip9agp>agalan niya sa ,kura na pili9 ag nasag palabas9 sa araw ng kapi/ahan1 at sa masamg palad ay walg npil is man ag ,kura2 guni't ip9akita sa kany ag isg ,kasaysayan na siyg nasag palabas91 at non d9 ay b9asa ni ,hus at bog tapag na nagsabig ,h9d tayo mpapahiy amog4 ,dispirs na ng ,pi/a ng ,bayan nagibigay sa kanya ag sipi ng ,kasaysayan at ag atig si ,husg ,sisiw1 pagkabasag saglit ng kasaysayan ay t9ipon ag kanyg mga com$iante at isaisg inanasn ng kanikaniyg ssabih9 na tila bumabasa ng isg dulg y>i at nsusulat sa wikag ,tagalog4 ,k9bukasan ay nasok sa kubl si ,husg ,sisiw at ang kanyg mga s9anay na mga com$iante ay naganupd ng kankaniyg tugkl sa dul ng bog kasiyahg lob ng laht at tagigtag ag ,kura na lubhag nmangh sa himalg yan na ip9amalas ni ,husg ,sisiw4 ,at d lamg x ag katagian ni ,husg ,sisiw4 ,siy ay nakadidikt sa limg tagasulat kug siy'y nagmamadal2 gaya halimbaw ng kug may nagppagaw sa kany ng an mag katibayan1 panyaya1 sulat sa pagigibig at tul sa k>agalan ni gayn at ni ganit4 ,p9aup niyg saby ag mga tagasulat at saby na d9idiktahn ng kanikaniy1 ano pa't nakattapos na laht na saby at walag pnaghilian4 ,t9awag siyg si ,husg ,sisiw1 sa pagka't siy ay mahiligig kuma9 ng sisiw1 kailan ma'y ayw siy ng inah9 t&ag2 magig sa mga gulay9 ma'y nas niy ag lalog mur wal pa sa panahon1 kug makisip siyg kuma9 ng inihaw na baboy ay ag kaniyg p9ipil ay ag psusuhn pa halos4 ,at sa pagka't x ag kanyg himalg laht halos ng kanyg mga kaibigan na nagkkautag ng lob sa kanyg magpasulat1 ay d9dalhn siy ng sisiw na lalog p9akamatab4 ,at sa pamagt na ,husg ,sisiw siya nkilala ng laht ng kanyg mga kapanahn4 ,si ,jos ,cruz ay tub sa makasaysayag bayan ng ,tund at ang m>ami ay siy ag talagag ip9agank na ,makat4 ,nilag siya sa maliwanag niyag tag #aggh4 ,uman'y isg araw ay p9agdayo siy ng mga ,pants at ,dalubhasa ng kanyg panahn upg makilala ag dakilg ,makat at ,gur n9a ,balagts1 ,florante at ni ,ananias ,zorrilla sa ,dama ,9s n9 ,juan at ,prud5cio ,feliciano sa kanilg ,loco por el vi5to1 ,d4 ,alej&ro at ,don ,luis1 ,atamante at ,manople1 ,jason at ,m$ea at ,dn4 ,gonzalo de ,crdoba1 at kaluguy at lag nag s9ambit ni alig ,m&+ 7,agapita ,b]n>do ,riv]a7 na tnugan ng mga mnunulat non ay nagy>i ag ganitg sgutan3 --,mag ,hus1 san p nron ag mga aklt n9yg saggunian8 --,mga ,g9o1 ag aklatan ko p ay ag s>ilig pagiisip4 ,9akal ko p na h9d kailagan ag isg mayamg aklatan kugdi nsasaulo ag mga l9alaman non4 ,kug san mapagkikita na si ,husg ,sisiw ay isg dalubhasag palal1 sanh m>ahil nag h9d niy ik9pagpalimbg ng kanyg mga ka?4 ,ang mga matat&g amig npagtanugn1 si mag ,hus ay lubhg maigat sa kanyg mga sulat at kailn ma'y h9d siy nasiyahn sa mga h9hangaan na ng ib na kanyg mga ka?1 dahilan x ng kug bakit iiln ag kanyg ,corrido na nakilala at ito'y ag ,cl>ita1 ,adela at ,florante at ,teodoro at ,clavela4 ,tugkol sa may mahigt na kug ilag dag ,com$ia at ,dul ay nagigibabaw ag mga x3 ,la ,gu]ra ,civil de ,granada1 ,h]n&ez at ,galis&ra1 ,reyna ,encantada ,casami5to por fu]za at ,rodrigo de ,viv>4 ,si ,huseg ,sisiw ay nagig ,tagasuri ng mga ,com$ia at ,dul na it9ataghl sa ,teatro de ,tondo na ari ni ,g4 ,dom+o ,celis4 ,ag al9 mag ,dul ,cm$ia na kanyg bigyn ng subali ay h9di natataghl dn4 ,ag kanyag pasiy ay walag tutol at ig9agalag4 ,ah ,sayang na sayang1 sayang nang pagibig sayang nang s9s+ cong nahulog sa tubig cung icaw d9 lamang ang makasasagip1 mahangay h9t9 cong cumati ang tubig4 ,x uman ay kanyg t9ul ng inip na inip na ng khih9tay sa isg katipn na di dumal sa tagpuan4 ,si ,hus ay lagig pidagdamutan ni ,kupido4 ,at nag isg katan ay t9ugn siy ng isg dalaga na ,magsabi po cayo sa aqu+ mga magulang1 ay t9ugon pagdaka ng isg tul na gay>i3 ,sa aqu1i1 huag mo nang matuimatuiran9 na may magulang cang dapat sanguni9 di baqu9 si ,cri/o ay nacapagha9 ng ,langit cay ,dimas1 di may magulang d98 ,ttapus9 nam9 ag ulat na x sa pagsipi ng ilg tul ni ,husg ,sisiw bilag alala sa kanyg kabantugan1 nag huag matulad sa bul na g9ahasa ng hag92 sa bagg pan&aliag l9ipasan ng halimuyak sa kawiliwilig t9is ng kanyg kudyap na nappawi sa pak9ig1 pagkalipas ng isg saglit na pagkaalw at pagkawili4 ,oh caauaauang buhay co sa iba ,mula at sapol ay gumilio gilio na ,nguni1t1 magpangayon uacas man ay di pa ,nagcacamit tungcol pangalang gu9haua4 ,ano1t1 ang ganti mng pambayad sa aqu9 ,ang aco1i1 umasa1t1 panasanasa9 ,at il9agac mong sab+ nahabil9 ,sa langit ang aua saca co na d+u94 ,ang aua ng langit at aua mo naman ,nagcacaisa na caya cung sa bagay8 ,banta co1i1 h9di ri1t1 sa aua mong tunay ,iba ang sa langit na naibibigay4 ,ano ang ganti mo sa taglay cong hirap4 ,sa langit na h9t9 ang maguigu+ habag8 ,napalungi namang palad y>+ palad ,sa ibang sum9ta1t1 gumilio ng tapat4 ,p4 ,,p$ro ,,pablo ,,pelaez ,isa sa mga lalog paham na tao niyag nagssapl ag danag tag lumipas1 si ,p> ,p$ro ,pelaez1 ,doctor en ,teologia1 na1 pagukulan ngayn nitg sapyw na ulat1 bilag pabuny sa kanyg kadakilaan at mga pagliligkd sa ,t9ubuag ,lup1 sa abot ng glawan ng kanyg pagka ,p>4 ,sa matulg lalawigan ng ,laguna ay dito sumilag ag m>ilg na si ,p> ,p$ro ,pablo ,pelaez1 at ank ng mga litw na tao4 ,ag kanyg am ay kasalukuyag ,alkalde mayor niyag ika #ab ng ,hunio ng tag #ahab1 na siy'y iluwl sa maliwnag4 ,inal ng si ,p> ,p$ro ,pelaez sa duyan ng kag9hawahan2 guni't sa buhay na x ng mga pagbabago ay kanyg d9anas ag laht ng mga dapat danas9 ng mga l>uan ng palad at siy'y naulila sa magag panahn ng kanyg kabataan at1 wal namag gaanog naiwan sa kanyg pamana1 ag amg pumanaw1 kay't sa panahn ng kanyg pag-aral ay di ggaanog pagsasakit ag kanyg t9awd bago namulat ag kanyg kutd na muni sa malawak na glawan ng k>unugan4 ,magllabig isg tan pa lamag siy ng masok sa ,paralag ,santo ,toms sa pamamagitan ng beca dahil sa k>agalan ng kanyg mga magulag at ag panahn ng kanyg ip9ag>al1 ay siyg nagig sligan ng pamagt sa kanyg ,pants at ,dalubhasag ,p>1 na ig9awad sa kany sa panahn ng kanyg pamamayani sa buhay na x ng mga dalamhati4 ,bog kasyahag lob na t9am niy ag katibayag ,ba*ill] en ,fios(a1 ,ba*ill] en ,teologa1 at ,lic5ciado en ,teologia2 ,kap>ahunan non ng balitag ,pants na ,p>ig ka/il na si ,r4 ,p4 ,francisco ,ayala1 di nalaunan at t9aggp ag katibayan sa pagk ,doctor en ,teologa1 kta/aasag k>unugag mahih9ty na kamt9 ng isg ,p>4 ,dahil sa di niy k>aniwag kapahamn ay nakasapit siy sa ,koro ng ,kat$ral at t9aggp siyg ,cnigo de ,gracia1 guni't h9di niy naamig siy'y mamalagi sa gayg p>ag lims na katugkulan at siy'y lumaban ng pligsahan1 at t9am niy ag pamagt na ,cnigo ,magi/ral4 ,siy'y may mga kalilihilig mga s]mn na lubhg h9agaan at kanyg ip9alimbg sa ,madrid niyag #ahfj1 sa kahiligan ng kanyg mga kasamahan na nagnanasag magigat ng kayamanag yan ng kanyg diw4 ,sa pagka ,pr$icador ay npabantg ng gayn na lamag si ,p> ,pelaez1 at sa kanyg walag tilag pagaral ay t9am niy ag mga katugkulag ,juez ,apo/lico1 ,comis>io ,subdelegado de la ,santa ,cruzada at ,vic>io ,capitul> en ,s$e ,vacante sa ,siudad ng ,maynil4 ,ang isg pahayag ng ,la ,patria tugkl sa ,p>eg x3 ,ag mga k>apatdapat na mga ,prelado na s9 ,ecmo4 ,seor ,d4 ,jos ,segu at ,jos ,arangor5 ay nagpahalat tuw na ng pagtatagi sa kakayahg h9d k>aniwan ng mga hiyas na x ni ,p> ,p$ro ,pelaez1 at it9agi siyg p9agsaggunian tuw na1 lalog lal na ng ,preladong si ,g4 ,arangor5 at siy ag kalihim nit4 ,yag dakilag utak na npabantg at nagtas ng gayn na lamag sa kanyg lip1 ay p99sal niyag l9dl ng tag #ahfc nag gumuh ag ,kat$ral4 ,namatay siyg gaya ng isg bayani sa kapanahunag ag kanyg k>ilagn ay sumisikat1 guni't ag kanyg alala ay lagig s>iw tuw na sa kanyg mga kababayan4 ,at sa ,univ]sidad de ,santo ,toms bilag alala sa kanyg kadakilaan ay g9awg pahiys ag is niyg malakig l>awan1 sa kanilg ,gal]ia de ,ilu/res p]sonalidades na iniigatan sa bulwagan ng nasabig ,paralan1 bilag taglw m>ahil sa nagagsisipag>al dn4 ,p4 ,,jose ,,burgos ,l>awan3 ,p4 ,,jose ,,burgos ,sa ,pilip9as ay m>amig dakilag ,bayani at sa mga x ay kabilag ag huw>an ng mga ,p>ig pilip9o na si ,dr4 ,jos ,apolonio ,burgos4 ,niyag ika #i ng ,febr]o ng tag #ahcg1 ay sumilang sa maliwanag ag amig p9agukulan gayn nitg halw na dahon ng mga ,dakilang ,pilip9o4 ,siy'y ank ng ,t5i5te ng ,milisya na si ,g4 ,jos ,burgos at ni ,g9ag ,flor5cia ni ,burgos1 sa bayan ng ,vigan1 ,ilokos ,sur4 ,si ,dr4 ,jos ,a4 ,burgos ay naulila sa kamusmusn1 at sa m>ubdb na nas ng kanyg mairugig 9 na ag kanyg mun ay mmulat sa mga dakilag aral1 ay s9ikap ni al+ ,flor5cia na ag kanyg ank ay mipadal sa ,maynil1 at palibhasa'y ank siy ng isg ,pmunug ,hukb1 ag gayg nas ay nagg isg pagyay>i sa tulog ng mga makapagy>ihan ng panahg yan4 ,siya'y t9aggp ng walng gugol sa ,paralag ,san ,juan de ,letrn4 ,ag katal9uhan niyg d k>aniwan ay nbunyg at sa taglw non ay kanyg npansn bat pa man ag mga kahidwaan ng pamamalakad sa lob ng ,paralan4 ,pangulo siy palibhas ng tang nagaral na kanyg kapanahn kay't kanyg t9utulan ag gayg d niy m9abutig npans91 nguni't sa halp na d+n ag kanyg tutol1 ay siy'y it9awalag sa ,paralan4 ,ag unag b9h ng kaapihan ay npapunl sa kanyg pus4 ,sa gitn ng gayg kap9salan ay nipagpatuloy d9 niy ag paga>al sa m>unog na ,p>ig si ,g4 ,m>iano ,g>ca haggg siy'y mih&g taggapn sa ,paralag-madl ni ,/o4 ,toms4 ,npatag siy ng gayn na lamag at sa kanyg mga sikap ay napagkilalag tunay na alagd siy ng ,k>d5al ,cef]9o ,gonzales1 sa k>unugan ng ,teologa4 ,sa ,paralag x niy t9am ag mga katibayag pagk ,ba*ill] en ,flos(ia1 ,doctor en ,d]e*o ,cnico at ,doctor en ,teologia4 ,nag matapos ag kanyg pag-a>al sa ,paralag-madl ni ,santo ,toms ay nhirag siyg magg ,patnugot ng ,paralag ,san ,juan de ,letrn at gur sa wikag latn1 wikag ayn sa mga mnunulat ng panahg yan ay g9gamit niy nag gaya ng paggmit ng s>ilig wika4 ,nag siy'y yumakap ng katugkulag pagk ,p> at ag kunaunahan niyg ,misa ay kanyg ganapn ay napilitan niyg bitiwan ag tugkul9 niy sa ,san ,juan de ,letrn1 guni't siy'y il9ipat na ,patnugot ng mga naga>al sa ,/o4 ,toms1 tugkulig h9d niy p9agtagaln at ag h9>ap ay ag kanyg pagk ,p>4 ,si ,dr4 ,jos ,a4 ,burgos ay nagg pagalawag ,kura sa ,kat$ral nitg ,maynil1 nagg ,mahi/rado at ,pun sa ,kat$ral1 ,tagausig ng ,hukumag ,eklesia/iko at ,pagulog ,pun ng pagdiriwag sa ,paralag-madl ni ,/o4 ,toms4 ,nag tag #agfg1 nag ag mga ,p>ig ,hesuita ay palayas9 dito sa ,pilip9as1 non1 ag dako ng ,m9danw ay nsa kamay ng mga ,rekoletano1 at sa kalgitnaan ng ,lusn1 ay sa mga ,p>ig tub rito sa ,kapulun2 guni't ng pabalikn sa ,kapulun ag mga ,hesuitas niyag tag #ahei ay siyg is9ug sa ,m9danw at ag mga ,rekoletano ay il9pat sa gitn ng ,lusn na siyg nsa kapamahlaan ng mga ,clrigo mga ,p>g tag>ito sa atig lupan1 ag ganitg panibagog pagkawal ng k>apatn ng mga ,p>ig pilip9o ay t9aggap ng mga x na p>ag isg malakg paglait paglapa/agan sa kanilg k>apatn1 at ag gayn ay nagg simul ng isg pagtutol na p9amatnugutan ng bantg na si ,dr4 ,jos ,a4 ,burgos4 ,isg kasulatan ag p9asapit sa ,espaa na humihig ng kat>ugan p>a sa mga ,p>ig nap9sal1 guni't gaya ng mga lalog dakilag gaw na d tuw na'y nagtagumpy ag kanilg kahiligan ay nalupig ng kapagy>ihan ng kanilg mga katuggal1 at ag gayg pagyay>i ay nagg simul na ng isg pipig paghahamk ng mga ,p>ig pilip9o at ng mga ,p>ig ka/il4 ,ika #ad ng ,hulyo ng tag #ahgj nag s9 ,p> ,burgos at ,jos ,guev>ra ay nagpadal ng isg kasulatan sa ,kapitan ,h5]al ,g4 ,c>los ,ma4 ,latorre1 sa mga p>atag na sa kanil'y ib9uhat ng mga regul>es at nagmumugkahig litis9 kug mayroon g walg filibu/]ismo dito sa ,pilip9as4 ,sa gitn ng alimpuyg x ng paglalaban ng is't is1 sa kabilag dako1 ag mga ,p>ig tub rito sa at91 at sa kabilag dako ay ag mga ,p>ig banyag1 ay npatan sa ,himagsikag kawal sa ,kabite niyag #ahgb1 pagyay>ig ngamit ng mga kaaway ni ,dr4 ,jos ,a4 ,burgos1 upg ag nsabig ,p> at sampu ni ,p>i ,m>iano ,gmez at ,jac9to ,zamora ay mkasagkt sa nsabig himagsikan4 ,at gaya ng laht ng pagyay>i sa mga bayag nasusukuban ng kapagy>ihan ng ibg ,bans1 ag mga pakan ay nagtagumpay2 sa mal9aw na sabi ag tatlog dakilg ,p>1 ay umakyt sa bibitayn upg dilig9 ng kanilg dug1 upg pagalayan ng kanilg maagag pagpanaw ag kalaitlait na kamatayag dapat lamag sa mga sl>n4 ,sil'y b9itay niyag ik #ag ng ,pebr]o ng tag #ahgb4 ,bago b9itay si ,dr4 ,jos ,a4 ,burgos ay nagsabi ng3 ,ako'y walag sala1 at t9ugn ng ,v]dugo3 ,amog1 ako'y pataw>9 mo at ag pagbitay kog x sa iy ay laban sa akig kalooban1 guni't nannupd ak ng isg utos4 ,ag gayn ay p9aklihn ni ,dr4 ,burgos ng gay>i3 ,p9atatawad kita1 at nas kog ag utos ay iyg tup>94 ,non ay nagdilim ag lagit1 humagunot ag kulg1 ag l9tik ay nagsiguhit ng bog tatalm at ag uln ay bumuhos4 ,ag mga taog k>amiha'y luks na dumal sa ,bagumbayan ay p>ag ip9agtabuyan ng mga elem5to1 at ag tatlog ,p> ay b9itay4 ,ag kamatayan ni ,dr4 ,jos ,apolonio ,burgos ay mituturig natig3 ,b9h ng ,himagsikan4 ,at ag diw ng kanyg ip9agtaggl na katuwiran ng mga ,p> ay nagtagumpy sa atig p9agpalag ,himagsikan niyag tag #ahif1 na ag unag tagumpy na mituturig na hagg gayn ay nannatili sa ibabaw ng kasakimn ng mga banyag ay ag pagkkilala sa k>apatn ng mga ,p>eg tub rito sa at9 na k>amihan ay nagaghhawak gayn ng mga katugkulan at ,k>agalag ,obispo4 ,nagg gaw tuw na1 na ag mga ,p>ig nhatulan sa mga kalaitlait na kasalanan ay h9hub>n ng pagk ,p>1 at ag gayn ay h9ilig sa ,mgl4 na ,arzobispo ng ,maynil2 guni't walag mkitag matuwid ag nsabig ,arzobispo kaya't d sil h9ub>n ng pagk ,p> sa oras ng kamtayan4 ,si ,gat ,rizal1 sa kanyg paglala?al ng pagalawg bahagi ng ,noli1 ag kanyg ,filibu/]ismo ay ihn&g sa tatlg dakilag ,p> bilag pagbaw1 sa mga upasalag sa kanil'y ig9awad3 ,sa gang am9 ag tatlog dakilg ,p> ay d nagksala kahit bbahagy na dapat lapatan ng gayg kalupit na hatol2 guni't sil'y nagig kasagkapan ng mga pagyay>i1 upg ag b9h ng paghihimagsk ay payabug9 ng kanilg dug4 ,ttapus9 nam9 ag ulat na x sa mga salit ni ,p4 ,gmez3 ,yag nagagsisiibig sa ,inag ,bayan ay d nagamamatay sa kanilg hihigag s>ili4 ,l>awan3 ,ang liwasan ng ,bagumbayan1 na p9agpala ng kamahalmahalang dugo ng ,bayani ng mga ,bayani1 na sa isang kapusukan1 sa sigabong di mapigilan ng kalupitan ng mga tao1 ay g9awa na ang liwasang ito ay mag+ ,golgota ng bayang ,pilip9as4 ,,juan ,,luna ,y ,,novicio ,l>awan3 ,juan ,luna ,sa isg malit na bayan1 sa ,badk1 ,ilocos ,norte1 isg bayag halos d kilal dahil sa kaliitan1 ay nagg bantg at kapuripuri dahiln sa p9alad na sibuln ng isg taog dakil1 na walg al9lagan massasabig siyg p9akdakil at bantg sa laht ng p9tor na pilip9o1 siya ay si ,juan ,luna4 ,ip9agank siy niyag ika #bc ng ,octubre ng tag #aheg1 is sa mga ank ni ,g4 ,joaqu9 ,luna at ,laureana ,novicio1 mapalad na magasawag nagh&g sa ,9ng ,pilip9as ng mga ank na bayani4 ,si ,antonio ag dakilag ,h5]al1 si ,juan1 ag dakilag ,p9tor1 si ,joaqu9 ag ,gob]nador1 at si ,jos ,luna1 ag bantg na maggagamot4 ,ag kanyg paga>al ay p9asimuln sa s>ilig bayan at kanyg ip9agpatuloy sa ,at5eo ,municipal1 kug san siy k9agiliwan ng gayn na lamg ng kanyg mga gur3 ag unag nagtur sa kany ng pagguhit ay si ,g4 ,agu/9 ,saez4 ,dito siy nagpasimul ng pagibig sa s9ig1 na kanyg ik9pabantg ng gayn na lamag4 ,buhat sa ,at5eo ay lumipat siy sa ,academia ,naval1 at nag mtam niy ag mga katibayan sa paga>al ay siy'y sumakay upg ipagpatuloy ag pagsasanay ng kanyg p9ag>alag pagkam&adagat4 ,llabg anim na tan siy non4 ,t9ahak niy ag katimugan ng dagat ,*9a at ,india1 d9alaw ag ,s+apore at ,colombo1 mga bayan at lunsd na kanyg d9alaw1 na nakapukaw sa kanyg pus ng m>ubdb na nais na dumakil4 ,niyag #ahgd1 nag siy'y lalabigpitohig tan pa lamag ay t9aggp niy ag katibayag makapaghawak na ng ugit 7piloto7 ng sasakyan sa matatas na dagat4 ,siy'y lubhg kilal sa kanyg pagkm&>agt1 guni't h9d x ag tunay niyg hilig1 at baga mag siy'y h9agaan sa kanyg katugkulag yan na g9gampann1 ay til may bumubulg sa kanyg diw na h9d yan ag kanyg dapat na pamalagian4 ,samantalag siy'y nglalayg1 sa ,luok ng ,maynil ay nag>al siy ng p9tura1 at ag kanyg nagg ,gur ay si ,g4 ,gu]r]o isg bantg na p9tor ng kapanahunan4 ,iniwan niy ag pagkm&>agat at nasok siy sa ,academia de ,bellas ,artes sa ,maynil4 ,dito niy nkilala ag tunay na pagibig sa s9ig1 sumigl nag sumigl ag kanyg sigasig at niyag #ahgg ay lumayag siyg patug sa ,espaa4 ,pagdatig na pagdatig niy sa lupaig x ng mga ,h>i1 ay nasok siy agd sa ,academia de ,bellas ,artes de ,san ,f]n&o1 sa ,madrid1 at yyamag d nakassiy sa kanyg hilig ag pagtutur dn ay bumayad siy ng isg tagig ,gur upg siy'y turuan sa s>ilig tahanan at kanyg nhirag si ,g4 ,alejo ,v]a1 is sa mga lalog dakil at bantg na p9tr sa ,espaa4 ,nagg matalik silg magkaibigan ng bago niyg ,gur at sil ay naglakby sa ,italia niyag #ahgh1 dn sa p9agpasikatan n9 ,rafael at ,miguel ,angel at d'y magkatulog silg gumaw sa dakilag ,bayan ng ,s9ig4 ,niyag magbuks ng ,taghalan sa ,madrid1 nag tag #ahha1 ag pagalan ni ,juan ,luna at nakapaggilals sa mga lalog bantg na p9tr na ka/il at italiano4 ,ag kanyg cuadrong ,ag kamatayan ni ,cleopatra ay nagtam ng pagalawag gantig pala at isg m$allag g9t kalakip ng isg libog pisog salapig ka/il4 ,buhat non ag ,tagalog ay nagk>on ng mabutig pagalan sa ,daigdig ng ,s9ig at d na ip9alagay na mga man9ip4 ,nag lumipas ag tatlg tan1 niyag #ahhd ag walag kamatayag ,spol>ium ay lumabas sa maliwanag1 at ag gawg x ni ,luna ay nagtagumpy sa daigdigan ng s9ig1 at ag mga papuri ay nagsikip halos sa ,sans9ukob4 ,sa kanyg k>agalan ay p9igg siy ng mga pilip9og nannahanan sa ,espaa4 ,lubhag m>amig papuri ag kanyg t9aggp sa nagagsipanalumpati at is rito ay ag atig dakilag bayanig ,dr4 ,rizal na nagsabi ng gay>3 ,paghaw ng tabig at makita nat9 ag ,spol>ium1 ay mririgig na nat91 ag tagisan ng mga alip91 ng kakilkilabot na takot sa digmaan1 at ag taghoy ng mga ulila4 ,ag tnawig iyn ay siyg tunay na damdam9 ng lumikh at tagabadh ng atig kasalukuyan sa atig t9ubuag lup4 ,oo1 ag mga kuadrog ganyn ay d lamag umaliw sa atig mga mat1 kund nakikipagusap na banayad sa atig puso4 ,lumipat siy sa ,p>is at d'y nakipagisg pus sa isg ank ng ka/il sa pilip9a na p9ag>apan niy ng isg kaligayahan sa buhay1 at p9agh&ugn ng laht niyg tagumpy4 ,h9d siy naglikt ng paglil9g ng kanyg s9ig at niyag #ahhg ay napa sa ,espaa siyg mul upg itaghl sa ,madrid ag kanyg ,batalla de ,lepanto at ag ,r5dicion de ,granada na pawag nagtagumpy at nagtam ng gantg pal sa nasabig ,taghalan4 ,isg pigg na naman ng mga kalah ag nasaksihn sa ,madrid na id9aos sa k>agalan ni ,juan ,luna1 ag dakilag ,p9tr4 ,si ,lopez ,ja5a ay is sa nagagtalumpat4 ,ag katahimikan sa nagtatagumpy niyg buhay1 ay h9d nasiyahn m&9 at sa lob ng thanan ay nanuluyan ag ligalig1 ag kanyg katahimikan ay nahal9han ng isg infi]nog napaka9it1 d9>g ag kanyg pus at sa h>p ng d dapat talimahig pagupasal ay nagkahalag ng isg buhay1 at buhay ng kanyg p9akamamahal pa naman3 ag sa kanyg m9amahal na kabyk ng pus4 ,isg usap9 ag nagig buntt ng sigalt na yan2 guni't p9awalg sala si ,juan ,luna ng ,hkumag humatol4 ,nag mulg bumalik dito sa ,pilip9as ag atig kalahig x ay p9agh9alaag k9aalm ng nagaghhimagsk at niyag #ahif1 siy ay ip9adakp at ib9ilagg4 ,ag mga dakilag diw ay h9d napipiit kahi't na sa lob ng piitan1 at sa gitn ng gayg kalgayan ay gumaw siy ng isg ma9am na ,exce ,homo na kanyg ip9agkalob kay ,p> ,rossell nag siy'y dalaw9 sa bilagguan4 ,nag tamuh9 niyg pamul ag kalayaan1 ay nanumbalik siyg agd sa ,europa1 guni't ag pagibig sa s>ilig lup ay h9d magpatahimik sa kanya ron1 kaya't mul siyg naglayg niyag ,disyembre ng #ahii upg bumalk sa s>ilig bayan at siy'y nadan sa ,india1 sa ,java at sa ,sumatra1 naglags ng ,*9a at ,hapn1 guni't nag siy'y na sa ,hogkg at papauw na sa s>ili ay nagkasakit siy at nsagup niy ron ag kamatayan4 ,namatay si ,juan ,luna at nalibig sa ibag ,lup1 guni't ag mga dakilag tao saan man mamaty at saan mag dako ng daigdig mlibig1 ag k>agalag kanilag t9ukls at ik9bantg sa daigdigan1 ay h9d nakukuha ng al9 mg bayag h9d nil s>ili1 sapagk't x'y manag h9d maagaw ng al9 mag lah at bayan4 ,k>agalan g ng ,pilip9as ag siy'y magkaank ng isg kahaghagag mn99ig1 at kahit h9d siy nah&ugn ng bahagig libigan sa s>ilig ,lagit1 ay nagliliwanag d9 dun ag kapitapitagag pagalan ng ank na nagpakatag4 ,luwalhat sa iyo1 dakilag man99ig6 ,,graciano ,,lopez ,,ja5a ,l>awan3 ,,graciano ,,lopez ,,ja5a ,sa lalawigan ng ,iloilo ay dn sumilag ag isg kalah natig nagig isg dakilag mnanalumpat1 siy'y si ,graciano ,lopez ,ja5a4 ,gay ng laht ng pilip9o1 ag kanyg unag pagaral ay t9aggp niy sa lob ng thanan1 pagkatapos ay nagpatuloy siy sa ,paralag bayan upg ag mga pgunahig pagaral ay maganp at dn na siy k9kitaan ng kanyg sibol na katal9uhan1 at bag mag h9d k>aniwan non ag pakikipagtalo sa mga ,gur si ,ja5a ay h9d nasiyhan sa aln mag bahagi ng kanyg p9agaralan1 haggag h9d d9digg ag mga paliwanag ng mga ,gur1 at sa pagnanasag ag pagaral ay ipagpatuloy sa ibg lupan ay lumayag siyg tug sa ,espaa1 niyag tag #ahha4 ,sa silog ng ,lagit ng datig ,metropoli ay nakipagis siy sa mga kalahig d'y d9atnn na nagakkibakag kasalukuyan sa mga kabaguhag h9ihig ng bayan nat94 ,iisg tan pa siy sa ,espaa1 nag itatg ag ,kapisanag ,hispano-,filip9o at siy ay nagig isg masugid na kasap non4 ,ag kapisanag nbaggt ay naglla?al ng isg pahayagan at si ,graciano ,lopez ,ja5a1 ay is sa tumagkilik non4 ,ag kanilg mga lyun9 ay ag ipakilala sa madl ag kasalukuyag kalagayan ng ,pilip9as at magagsumakit sa mga kabaguhag dapat na gaw9 ng ,pmahalaan at ,pgasiwaan4 ,ag kanyg mga tudlg na pawag k9babakasn ng kanyg pagkamabutig ank ng ,pilip9as1 ay nagapala?al sa ,filip9as1 ante ,europa1 ,el ,progreso1 ,el ,pueblo ,sob]ano1 at pagk>an ng ilg panahn ay it9atag niy ag ,la ,solid>idad1 na kanyg p9amatnugutan at siyg nagg tagapamansg ng mga kalah nat9 dn4 ,niyag tag #ahii1 ay nihal9hn siy ni ,m>celo ,h4 del ,pil> sa ,pamamatnugot ng nasabig ,phayagan4 ,sa kanyg pagkamananalumpati1 ay ip9allagy na is siy sa llog p9akamabuti sa kanyg kapanahunan sa bog ,espaa1 kaya't sa laht ng pigig tuwi n'y 9anyayahan siy upg manalumpati4 ,at sa mga gayg ktaon ay h9d niy nalimutan m9san man na di samantalah9 ag pagpapakilala ng mga k>aigan ng kanyg bayan4 ,niyag #ahib sa ,madrid1 sa pagdiriwag sa ikatatlg dan at siyam na pu't isg tan ng pagktukls sa ,amrica ni ,cri/obal ,coln1 sa talumpali ni ,graciano ,lopez ,ja5a1 tugkol sa mga ib't ibg bagay1 ay s9abi niy ag gay>i3 ,h9d umiiral ag pagaalip9 sa ,pilip9as1 guni't maklilibg mahirap ag kaalip9g d'y naghah>i at kaalip9g t9tagkilik ng mga bats1 kaalip9n ng kalolw1 kaalip9n ng diw1 at dahil dito mga g9o1 ag amig bayan ay bayan ng baligt>an1 sapagk't ag k>unugan at katotohanan ay d napakikita dn4 ,ayw kami ng isg bayag kalahati ay malaya at kalahati ay alip91 n9anas nam9 ag kalayan sa pagsulat pamamahayg2 n9anas nam9 ag kalayaan sa pagagalakal2 n9anas nam9 ag amig kapagy>ihan sa paghahall1 7sufragio7 ng amig sug sa mga ,kapulugan1 na1 kug san nam9 mapassapit ag amig mga adhika9 upg dig9 at mlaman4 ,sa isg pigig na id9aos sa ,madrid sa k>agalan ni ,juan ,luna1 at ,resurreccin ,hidalgo1 dahil sa kanilg taggumpy sa ,taghalan ng ,s9ig1 si ,ja5a ay nagsabi ng gay>i3 ,pilip9as1 b9abat kit ng bog ptagan4 ,malas9 ,siy6 ag bughw ng dagat ay siyg birag1 ag kulay ng kanyg ,lagit1 ag p9akam>ikt sa sans9ukob1 na nasasabugan ng man9ignig na bitu91 ay siy niyg mag&ag lambog4 ,s9o man na d pa nagkakapalad na magmalas sa kanyg mga ,pul1 ay d nakkita ng p9akamag&g panig ng daigdgan4 ,sa salaysay na x ni ,lopez ,ja5a1 ay mapagunaw na ag kanyg panign ay pawag kag&ahan sa kanyg ,t9ubuag ,lup1 pagmamalas na d t9tagly niyag d tunay na tub sa ,pilip9as1 pagk't tagig ag pilip9o lamag ag may kayag dumamdam ng kanyg mga d9ramdm4 ,is sa mai9am niyg talumpat1 ay ag b9igks niyag #ahhg1 ng ipagtagumpy ni ,juan ,luna ag kanyg ,batalla de ,lepanto4 ,ito'y ulit ulit na s9abi1 na kamig mga pilip9o1 ay d makaggaw ng an man4 ,t9awag kamig mga uman1 ay walag kayag gumanp ng anomag kaunl>an1 kam uman ay h9d lumalaki at d umuunlad1 guni't ag amig2 bayan sa l9akdlakad ng panahn ay nagigig isg bayag dakil4 ,kug mbabasa n9y ag mga talumpat ni ,ja5a1 at maan9ag n9y na wal na siyg s9ikap kund ipamalas ag kanyg pagmamahl sa ,t9ubuag ,lup at sa mga kalahi niyg m>unog magmahl sa ,bayag ,t9ubuan4 ,mahigit na labglimg tan na nanahnan si ,ja5a1 sa ,espaa1 at laht ng kanyg sigasig sa lob ng panahg yaon ay iniukol niy sa ikaunld ng kanyg m9mahl na bayag ,pilip9as4 ,niyag #ahij1 ay umuw siy sa s>ilig bayan upg magilak ng mgugugol dn sa ubod ng bayag pag9on ng atig bayan1 sa ,madrid1 at dahil sa nasag x1 ay nakipagkita siy kay ,paez1 at humig siy ng tulog4 guni't sa kawaln1 ng salap sa kaban yaman ng samahg kanyg t9awagan ay p9agakuan siy ni ,paez1 pagkatapos na madigg ag kanyg mga balak at siy'y nanumbalk sa bayan ng mga ,h>1 upg gumaw ng walg patlg na paggaw sa ikapagbabago ng pamamalakad dito sa ,kapuluan2 at sa kanyg k9himaligag yan ay nahughg siy at namulubi1 at niyag ika #bj ng ,en]o ng #ahif ay t9awag siy sa s9apupunan ni ,ba?al1 sa bayag ,b>celona ,espaa1 na siyg k9lagakan ng kanyg mga labi4 ,si ,graciano ,lopez ,ja5a ay buhy sa mga pus ng bawa't pilip9o at ag alala sa kanyg mga gaw ay isg dakilg aral na k>apatdapat ulirann4 ,magig tibay ag mga talatag x ng kanyg pagk walg ,kamatayan4 ,,apol9>io ,,mab9i ,l>awan3 ,apol9>io ,mab9i ,nakikita mo ba giliw na bumbasa sa mga salapg papel na pipisuh91 ag l>awan ng isg kababayan nat9 na sa kanyg kagitigan ay m9apat ng ,pmahalan na siy1 ay makilala ng tann sa p>ag yan8 ,ag l>awag yan ay dil ib't ag kay ,apol9>io ,mab9i1 ag ,kahagahagag ,lump na siyg utak ng ,himagsikan4 ,an man ag ib9uga ng hmagsikag nagguh ng kapagy>ihan ng mga ,h> dito sa atig lupan ay may k9laman dn ag atig kababayag p9agukulan gayn nitg maigsg ulat ng kanyg buhay4 ,kug pal>9 ka pag makatagp niyag npabantg na ,ptak>an ng ,himagsikan na niyag ika wal ng ,hulio ng tag #ahih1 ay p9asiy ni ,g54 ,emilio ,agu9aldo1 na limbagn at ipagbil ng mamiseta1 upg sumkaalamn ng laht ng mmamayan4 ,ag mahalagg ka?g yan1 giliw na bumbasa1 ay kats ng mayamag utak ng atig ,mab9i4 ,basah9 mo ng bog kataimtiman sa pus at d'y mbabaks mo ag kabanalan ng atig ,hmagsikan1 niyag p9agpalag pakikipamiyapis ng iyg mga kalah upg ih& sa iyg pagdatg ag isg bayag k>apatdapat sa iyg lip1 bayag malay1 nagsas>ili at pusps ng k>galan4 ,si ,apol9>io ,mab9i1 ay isg ank na mipagmamalak ng kanyg lalawigan1 mipagmamalak ng kanyg lip1 at mattawag na isg ,bayani ng bayag ,pilip9as1 bag mag ag k9mulatan niyg bayan ay isg maliit na bahag lamag ng makasaysayag lalawigag ,batagan4 ,tanawan6 p9agpalag bayag nakapagh&g sa ,inag ,pilip9as ng isg dakilag ank1 b9abat kit p9agpal ka ng mabutig ,tal1 sapagk't sa silg ng iyg ,lagit nakkita ng unag liwanag ag isg kawal ng sagkatauhan1 si ,apol9>io ,mab9i4 ,si ,mab9i ay ank n9 ,g4 ,inoc5cio at ,dionicia ,m>anan at sumilag niyag #ahfd4 ,mga taog dukh at walg k>agalag mipagmamalak kund ag k>agalag mabuhay sa tul ng paws4 ,salt palibhas sa mga kailagan sa buhay1 ay h9d nagawg itagubil9 sa al9 mag bantg na gur ag mga unag pagaral ni ,apol9>io1 at salamat sa tulog ng isg aman1 si ,g4 ,juan ,m>anan1 ag kanyg mun ay nmulat1 at pagkatapos ng mga pagunahig mga pagaral ay lumipat siyg h& sa lahat ng hirap1 sa pagkakal+ ng isng banal na ,p>1 si ,g4 ,val]io ,malabanan1 na siyg humawan sa kanyg diw ng mga tabig ng kadilimn4 ,npamahl na lubh si ,mab9i sa kanyg bagog ,gur1 palibhas ay may isg katal9uhag h9d k>aniwan at kabaitag kahagahag4 ,natapos niy ag pagalawg bugs ng pagaral sa kalig ng ,p>ig ntukoy na2 guni't uhw palibhas sa mga ib't ibg lawak ng k>unugan1 kay't niyag #ahha1 ay lumws sa ,maynil at hum&g na magtur sa ,paraln ni ,g9oog ,mel*or ,v1 at samantala ay nag>al namn sa ,san ,juan de ,letran4 ,isg pagsusumakit na d k>aniwan ag kanyg ip9amalas at ag katibyan ng pagk ,ba*ill] en ,artes ay t9am niy na kasaliw ng pagtukls ng pagagdg buhay4 ,n9as niyg lumipat sa ,univ]sidad de ,/o4 ,toms1 guni't ag kanyg k9kita sa ,paralan ni ,g4 ,mel*or ,v1 ay h9d makasasapt sa kanyg mga k9kailagan sa gayg pagpapatuloy1 kay't s9ikap niyg magligkd sa ,pmahalan at ntaggp siyg tagasulat haggag sa siy'y nagg masugid na kasamahn ng abogadong si ,g4 ,num]iano ,adriano1 bilag kawan ron na nagssanay4 ,ag pipig kilusan ng mga ap1 ay lumaganap ng gayn na lamg sa walog lalawigag ,tagalog1#a ag lihim ay h9d na maigatan at unt untg nhahayg sa mga taga ,pmahalan ag himagsikan ng ,mga ,ank ng ,bayan4 ,sa ,bal9tawk ay napilitag ihiyw nag wal sa panahn ng ,bayanig ,bonifacio ag mga kahiligan ng api1 guni't hiyaw na kasaliw na ng talibg at pakikipamiyapis2 ag banl na kilusn ay nagpanigas na lubh ng pus ni ,mab9i1 upg g>ag tumugn sa tawag na bayag humihigi ng tulog sa kanyg mga ank1 upg makakalg sa gapos na kaalip9n4 ,dahil dn ay d9akp si ,mab9i at ip9apiit haggag ,hunyo ng tag #ahig1 salamat sa kanyg pagkalump ay p9alay siy sa pan9iwalag h9d na siy makapagttaguyod at d mapakikisapi sa ,hmagsikan4 ,natapos ag unag bugs ng ,himagsikan sa ,kasunduag l9agdan sa ,biyk na ,bat4 ,si ,mab9i ay nagpagalig ng kanyg k>amdaman sa ,los ,baos1 guni't nag ag ,pmahalan ng ,ka/il at ag sa ,e/ados ,unidos ay nagkkatitigan1 at d nalaunan ay nagig dulaan ng digmaan ng dalawg bans xg ,kapuluag ,pilip9as1 siy'y sumulat ng mga mahahalagg tudlg ukol sa mga mabubutig balak ng pakikisagkt ng mga ,tagalog sa dalawg nagdidigm1 at ag gayg kasulatan ay sumapit sa kamay ni ,agu9aldo1 na isg mabutig ,kasagguni4 ,inanyayahan ni ,agu9aldo na pas ,kawit si ,mab9i1 at sa pagtaggp sa anyaya ay nagsabi ng gay>i3 ,h9d ako matiwasy1 sapagk't ag mga kababayan ko'y walag katiwasayn4 ,ag kanilg mga kahiligan sa pagbabago ng pamamalakad ay h9d d9igg4 ,nagg unag kasaggun ni ,agu9aldo si ,mab9i at ag unag g9aw ay ag pagpapalit sa ,gobi]no ,dictatorial ng ,pmahalan ng ,hmagsikan4 ,it9atag ni ,mab9i ag mga ,pmahalag ,bayan1 ,lalawigan1 ,hukuman at ,kawal2 at kanyg il9a?al ag sligan ng ,pmahalan ng ,hmagsikan na ik9bantog niy ng gayn na lamag4 ,nag itatag sa ,b>asoa91 ag kunaunahag ,kapulugan ,hmagsikan1 si ,mab9i ay siyg ,premi] ni ,agu9aldo1 at ag sligan ng ,pmahalan1 ay h9d nailagd1 samantalag h9d niy nasusur1 at x'y sumapit haggag ik #ba ng ,en]o ng #ahih1 upg ag kapagy>ihan ng ,pagulo ay huwag mabawasan at siy niyg papagibabaw9 gaya ng tahas niyg paniwal na yan ay k9ailagan ng kapanahunan4 ,sa isg d pagkakunawaan niy at ni ,agu9aldo sa mga panukalag dapat na isagaw ay tumiwalg siy sa ,pmahalan1 at ag kanyg nkahalili1 ay si ,p$ro ,pat]no2 niya'y ,ago/o ik #bc ng tag #ahih4 ,bag man siy'y tumiwalag kay ,agu9aldo1 sa kanyg pagk ,unag ,kasaggun1 ay d r9 siy naglikat ng pagsisigasig sa ikapagttagumpy ng mga mi?i9 ng bayag ,pilip9as4 ,mga tudlig na pambuhay ng lob ag kanyg il9a?al sa ,la ,indep5d5cia4 ,nbihag si ,mab9i ng mga kawal na am]ikano sa ,kuyap1 ,bagog ,esija1 niyag ,disyembre1 ng tag #ahii1 at d9al siy sa ,maynil at ib9ilagg haggag ,setyembre ng #aijj4 ,niyag #aija1 ay nagla?al siy ng isg pagtuligs sa ,pmahalan ng ,e/ados ,unidos dito sa ,pilip9as1 tuligs na kanyg ih9ayg sa ,el ,lib]al at nagig sanh ng mulg pagpapadakp sa kany at pagpapatapon sa ,guam1 kasama ng makabayag si ,g4 ,pablo ,ocampo4 ,ag kapayapaan ay nagh> bilag haggahan niyag kakilkilabot na digmaan1 at ag laht ng tapon ay p9ah9tulutag makabalik sa s>ili1 sa pamamagitan ng pagsump ng pagtatapt sa ,pmahalan ng ,e/ados ,unidos sa ,pilip9as1 guni't si ,mab9i ay d sumump1 kay't siy'y naiwan sa ,guam na may mga anim na buwan1 bago siy p9apanaw at makapaglibt1 guni't d makattahan sa ,pilip9as samantalag d siy sumusump ng pagtatapt sa ,e/ados ,unidos4 ,pagk>an ng ilg panahn nag pagmumunimun1 ay nkilala niyg lalg malak ng kanyg mitutulog sa kanyg bayan kug siy ay bumalik1 kay sa magpalaboylaboy1 at niyag ,pebr]o ng #aijc ay l9agdan niy ag pagtatapt sa ,,ee4 ,,uu4 ,h9&ugan siy ng lalog mattas na katugkulan1 guni't d niy t9aggp at ag sabi3 ,ag akig k>amdaman ay nakapipigil sa akig makagaw pa ng mga dapat kog gawn1 at ak'y inaanyayahan at mappilitag mamuhay ng tahimik1 upg dn igatan ag kahihiyn1 h9d kahihiyn dahil sa ak'y nakgaw ng isg bagay na kahiyhiy1 kund dahiln sa d ko nagampann ng bog katumpakan ag mga kautagn ko sa akig mga kababayan at sa akig ,t9ubuag ,lup4 ,ag kamatayan ay sumapit at b9igyg hagg ag kanyg mahalagg buhay1 niyag ik #ac ng ,mayo ng tag #aijc4 ,namaty ag isg tapt na ank ng ,pilip9as1 at gaya ng mga dakilag tao ay nagiwan ng mga dakilag baks na ikapagaral sa kanyg kalakhn4 ,sa k>agalan ng kababayag x ay ip9asyg ik9tl sa mga pipisuhig papel ag kanyg l>awan1 at sa lalawigag ,batangas ay ib9agon ag isg ,bantayog sa kanyg d mallimot at walg kamtayag mga pagliligkd sa ,t9ubuag ,lup4 ,hhaggahn nam9 ag muntig kasaysayag x ng isg ank-pawis1 iniwi sa k>ukhan at namaty na dukh r91 h9d dahil sa h9d naktukls ng mabutig panahn at p>aan sa ikayayaman1 h9d ga3 kund dahiln sa ag laht niyg sikap1 dunog at buhay ay kanyg inialay nag walg pagalawg hagd sa damban ng ,inag ,bayan4 ,ag ,decalogo ni ,mab9i ay xg sumsund3 ,ibig9 mo si ,ba?al at ag iyg kapurihn nag higt sa laht ng bagay4 ,sambahn mo si ,ba?al1 nag ukol sa lalog m9amatuwd at m9am>agal ng iyog budh4 ,palusugn mo ag mga pilig kayamanan na ip9agkalob sa iy ni ,ba?al4 ,ibig9 mo ag iyg bayan ng sund kay ,ba?al1 sa iyg kapurihn1 at higit sa iyg s>ili4 ,pagpumilitan mo ag ikagig9hawa ng iyg bayan bago ag kag9hawahan mog s>ili4 ,pagpilitan mo ag pagsas>il ng iyg bayan4 ,huwag mog kilalan9 sa iyg bayan ag kapagy>ihan n9o mag tao na d mo pil at ng iyg mga kababayan4 ,pagpilitan mo na ag iyg bayan ay magg isg ,repblica at huwg mog tulutan kailn mag magg ,mon>quia4#b ,ibig9 mo ag kapw nag gaya ng pagibig mo sa s>ili4 ,lagig titignn mo ag kababayan ng higit ng kaunt sa iyg kpuw4 ,niyag #aiba1 na pasyahg ag kanyg alabk na nsa sa libigan ng mga intsik ay ilipat sa isg lbigag k>apatdapat sa mga ,bayani1 ag bagkay ni ,g4 ,apol9>io ,mab9i ay nhukay na bu4 ,ig9alag at d t9unaw ng lup ag banl niyg katawan2 at pagtapos ng mga p>agl na ig9awad sa kanya ng ,pmahalan at bayan na lubhag humahag1 ay il9ipat ag kanyg lab sa ,libigan ng mga ,bayanig pilip9o1 na kilal sa tawag na3 ,panteon de los ,vet]anos de la ,revolucin4 ,kug isg araw ay mak>atig ka giliw na bumbasa sa ,libigan sa ,hilag1 ag ,panteon de los ,vet]anos de la ,revolucin ay maghah&g sa iy ng mga pagalag1 pawag p9agkkautagan mo nag mga kabaguhan sa ,pmahalan na tunay na pal ng kanilg mi?4 ,sa gitn non ay mtatagpun mo ag k9lalagakan ng lab ng ,dkilag ,lump na sanh nitg maigsig ulat4 ,idalag9 mo kay ,ba?al na ag p9amuhunanan nil ng buhay na ganp na kalayaan mo at ng atig bayan ay magg isg ganp na pagyay>i4 ,naw'y msaksihn d9 nat9 na tay'y lay na4 #a ,ang walong s9ag ng araw ng at+ watawat4 #b ,republica ay ,pamahalaan ng bayan at ang naghah>i ay mga pili ng bayan4 ,mon>quia ay ,pamahalaan na ang namamahala ay iisang tao4 ,l>awan3 ,ang bantayog kay ,,apol9>io ,,mab9i sa ,batangas4 ,,jose ,ma4 ,,basa ,l>awan3 ,jos ,ma4 ,basa ,s9o ag pilip9og nakasapit sa ,hogkog na d nakkilala kay ,g4 ,jos ,ma4 ,basa4 ,gaya ng mga tunay na ,tagalog1 niyg lipg t9takbuhn sa kanyg mga ugt ng mal9is na dug ng mga ,solimn1 bat pa si ,g4 ,jos ,ma4 ,basa ay nakpansn na ng mga katiwalian ng pagpapalakad ng nasirag ,pmahalan ng mga ka/il dito sa ,kapulun4 ,at nag sumapit siy sa sapt na gulag1 nag ag pagwaw> ay lalo nag maliwanag sa tulog ng p9ag>alan ay ip9agtaggl niy ng bos kaya sa laht ng ktan ag mga k>apatan ng mga tub rito sa at94 ,ag ganit niyg mga kilos at gaw na kapans9pansn nag mga panahg yan na ag pagibig sa bayan ay kasalanag ik9ammaty1 ay nagg sanh ng bog pagiigat sa kany ng mga naghahawak ng ugit ng ,pmahalan at d naglan at si ,g4 ,jos ,ma4 ,basa1 kasama ni ,g4 ,antonio ,regdor1 ,p> ,m>iano ,sevilla at iba p ay p9agdadakp at ip9atapon sa ,pul ng ,m>ianas4 ,ag kasalanag sa kanil'y ip9>atag ay k9aalam daw sa hmagsikag kawal na nagy>i sa ,kabite niyag #ahgb1 na ik9bitay ng magigitg na ,p>g ,tagalog na s9 ,padre ,burgos1 ,gmez at ,zamora4 ,ag panahn ay lumipas1 at sumapit sa pagyay>ig ag non ay p9aguusig ay nagg k>agalan at kabayanihan4 ,ilag buwan dig nanahanan sa ,guam si ,g4 ,jos ,ma4 ,basa at pagkuwa'y lumipat sa ,sakop ng ,+ls na bayan ng ,hogkog at dn na g namuhay ng may mga tatlogpuog tan4 ,sa bayag x is9agaw ni ,g4 ,jos ,ma4 ,basa ag thasa't walg kilig na pagligap sa kanyg mga kalah4 ,kailan ma't nakabalit si ,g4 ,jos ,ma4 ,basa na may pilip9og lulan ag al9 mag sasakyg ddag dn1 k>ak>aka niyg ip9assalubog at d t9tulutag tumuly sa ibg bahay kug magyay>i at ag kanyg thanan1 dulag at hihign ay h& sa kanyg mga kalah4 ,buhat kay ,gat ,jos ,p4 ,rizal1 ,graciano ,lpez ,ja5a1 ,m>celo ,h4 del ,pil> at haggg sa kahulihulihag grumete ng mga sasakyn1 ay kanyg g9aw>an ng pagkak&ili sa lupaig yan na napil niyg panahann1 kay't lag siyg nagg saggnian1 kanlugan at takbuhan ng aln mag pilip9o na nagailagan ng kanyg pagkukupkp4 ,isg kahagahagag pagibig sa al9 mag bagay na may kulay pilip9o ag t9aglay ni ,g4 ,jos ,ma4 ,basa1 sa bo niyg buhay4 ,ag kanyg mga dulag hapg1 mga likmuan1 mga palamuti sa bahay1 mga kasagkapan sa paglulut1 palyk1 tapayan1 lumb at mga iba pag kbabakasn ng t9ubuag lup1 s>o1 salakt1 bilao1 baky1 papag1 ay nasa sa mabutig panig na laht ng kanyg thanan4 ,tugkl buhat sa s>ilig lup ay kanyg ip9agmamalak4 ,kanyg ip9agpp>agalan at kailn m'y h9d ik9ahiy sa mga tagaibag lupaig sa kany'y tumuloy1 ag mga bagay na y> sa ,pilip9as4 ,ag mga aklt ng atig mga kalah ay iniigatan niyg higt sa g9t sa kanyg mayamag aklatan4 ,buhat sa ,hogkg ay sumulat siy sa mga phayagan sa ,espaa at lag niyg p9asapit dn ag tang k>aigan ng ,pilip9as4 ,namaty si ,g4 ,ma4 ,jos ,basa niyag ika #aj ng ,hulyo ng #aijg na tagly sa pus ag kasiyahag lob na makatupad ng kanyg katugkulan sa ,t9ubuag ,lup at sa tanan niyg kalah1 lalog lal na sa nagakasapit sa lupaig yan ng mga ,+ls na p9akipamuhayan niyg mahigit na tatlog puog taon4 ,isg pagyay>ig kapansnpansn sa himalig ni ,g4 ,jos ,ma4 ,basa na d dapat maligtan bago tapus9 ag bubt na alaalag x sa kanyg kagitigan1 ay xg sumusunod3 ,kug siy'y may nkikitag kalah roon na dahil sa kakulagan ng mgugugl sa pagbalk sa s>ilig lup1 at wal namg hanap buhay bagg pagggaligan ng isg kabuhayag m>agl1 si ,g4 ,jos ,ma4 ,basa ay may bukas na kamy upg sumaklolo sa nsabig kalah1 matag pa ag pabaon at kaupahn sa sasakyn haggg makabalk sa s>ilig lup4 ,isg panahn ay may sumapit dg panirag puri sa at91 na d ib't ag mga sip ng mga hub at hubd na mga igorrote na ip9agagal&akan n9 ,worc]t] at mga kasamahn na yan ag lahig nananahann sa bog ,kapuluag ,pilip9as at siyg naghahagd ng kalayaan4 ,sa h>p ng panirag purig x ay walag m9a9am si ,g4 ,jos ,ma4 ,basa na panlaban kund ag bilhn laht ag mga sipig nkita1 na sa mabutig palad ay h9d naman kramihan1 at ag laht ay inigatan ng bog ptagan1 at ip9akita sa mga may aral na banyag at any3 ,x ag p9aggaligan ng amig lah4 ,masdn n9y ag p9agdaann namig pagunld4 ,ag s>ilig wik ay m9ahl1 l99g at ip9amana ni ,g4 ,jos ,ma4 ,basa sa kanyg mga ank na k>amiha'y sa ,hogkg na nakkita ng unag liwanag4 ,kay lak ng pagmamahl ni ,g4 ,jos ,ma4 ,basa sa al9 mag bagay na may kulay ,pilip9as4 ,n>iyn ag isg dakilag pilip9o4 ,l>awan3 ,ag ,tagumpay ng ,kamatayan lilok ni ,dr4 ,jos ,rizal4 ,,p$ro ,a4 ,,pat]no ,l>awan3 ,p$ro ,a4 ,pat]no ,inalo sa duyan ng k>iwasan at tuny na ,mg9o1 sa lawak ng katuturn ng k>agalag x1 magg sa s>ilig bahay1 at magg sa kapamayann1 kay't laht ng s9ulat ng mga banyag tugkl sa k>agalan at katagian ng kababayag x1 ay nagbbansg ng walg patumaggg pagpap>ilg sa kany dahil sa pagwawalds ng kanyg kayamanan1 sa iktatagp ng mga kaibigag mkakatulog1 sa m9ana niyg katutubog ugal na mahal9 at ipagtaggl ag k>apatn ng ,bayan ,t9ubuan4 ,an ,retana1 ag ,prnsipeg ,tagalog na x1 sa kanyg mga pigg na walg katulad1 ag mga kasagkapag pawag g9tg lanty ay paubay niyg ih9h&g sa mga pnaohn niyg nagsasamantal ng mga gayg mga pagtitipon1 upg bilag pabalutan ay matagly ng bawa't may ibig ag kanyg mga g9tg gamit4 ,ag kanyg kagalaggalag na am sa pagyay>i1 niyag #ahgb na ag kabantugan at k>agalan ng ,tatlog ,p>1 na pawag kababayan nat9 ay npasagkt at nabitay1 ay nagh&g ng dalawang puo't limang libong piso upag mligts lamag sa bibitayan ag tatlg banal na pawg walg sala4 ,nag mga panahg yan ag libog piso ay lubhag malakig bagay1 at ag h&g na yan ay sukat upag ag mga ,gob]nador na h9d lubhg maigat sa k>agalan1 ay madals mapagalw ng salap1 guni't ag nagg buga ng gayg banl na h&g ay ag sampu ng kanyg kalayaan ay sumapaganib at mbilag siy sa mga ip9atapon sa nagg mahabag buntt ng himagsikag kawal na yan na nagy>i sa ,kabite niyag #ahgb4 ,lulan ng ,sasakyag ,flores de ,m>a ay ip9atapon sa ,m>ianas ag mga ,gg4 ,agu/n ,m5doza ,jos de ,guev>ra1 ,miguel ,laza1 ,felciano ,gmez1 ,anacleto ,desid]io1 ,vic5te del ,ros>io1 ,toribio ,h4 del ,pil>1 ,m>iano ,sevilla1 ,ju/o ,guazon1 ,p$ro ,d&an1 ,antonio ,ma4 ,regidor1 ,joaqun ,p>do de ,tav]a1 ,mauricio de ,len1 ,jos ,basa ,enriquez1 ,p$ro ,c>rillo1 ,g]vacio ,sn*ez1 ,balb9o ,mauricio1 ,jos ,basa1 ,ramn ,maur5te1 ,pio ,basa at ,mximo ,pat]no4 ,tugkl kay ,g4 ,p$ro ,pat]no ay s9abi ng kunaunahg ,gob]nador ,civil dito sa ,pilip9as na nagg ,pagulo ng ,e/ados ,unidos na si ,mr4 ,william ,h4 ,taft at kasalukuyan gayng ,pagulo ng ,p9akamatas na ,hkuman sa ,am]ika1 na3 ,si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no1 anya1 ay isg politikog pilip9o na sa akig mga nkilala ay bugtg sa lahat na h9d ko k9riggg magsabi nag an mag masam na ukol sa ib4 ,nag kasalukuyan siyg nbibilagg sa makasaysayag kalle ,&a1 lob ng ,maynil1 at nag ag mga pulutg ng mga kawal ng ,hmagsikag ay nagpapahirap ng gayn na lamag sa mga kawal na am]ikano na naglagk na ng isg mahalagg buhay ng is sa matatapag niy at npabantg na ,h5]al na si ,mr4 ,lawton1 sa mga lawak ng ,san ,mateo1 ,rizal1 ay inakal ng ,h5]al ,mc,cartur na gamit9 ag kapagy>ihan ni ,g4 ,p$ro ,pat]no1 upg ag kapayapaan ay lbusan nag magh>1 guni't ag gayg nas ay walg s9apit1 at ag mga pulutg ng naghhimagsk ay nagpatuloy ng kpupuks sa mga kalaban ng kanyg kalayaan4 ,si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no ay sumilag sa mayamag bayan ng ,santa ,cruz1 ,maynil1 lipig ,tagalog ng mga ,lakn1 na buhat sa kaugatugatan ng kanyg lip ay liks na mairugn sa ikagagalig ng ,bayag ,t9ubuan4 ,isg ank nitg ,maynil na sumilag niyag tag #aheh1 ik #bg ng ,abril1 ag amig p9agukulan gayn nitg muntig halw ng kanyg pagktao1 bilag putog sa kanyg mga punyag na ag lipig ,tagalog ay mlagy sa isg kalagayag k>apatdapat sa kanyg pagkabans4 ,ag una niyg pagaral ay s9imuln sa ,at5eo ,municipal magbuhat sa gulag na siyam na tan1 at nog tag #ahga ay natapos ag kanyg pagaral dn2 lumipat siy sa ,paralag-madl sa ,salamanca at nag>al ng ,filos(ia1 ,teologa at ,leyes ,cnicas at kanyg t9apos sa ,univ]sidad ,c5tral de ,madrid na kanyg t9aggapn ng katibayag ,doctor4 ,sa pagkamnunulat si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no ay napatagi r9 at dahil dn ay g9aw>an siy ng ,gran ,cruz de ,isabel la ,catlica isg tusn na d madalg tamuhn at nagbbuks sa may tagly non ng ,gusal ng dakilag ,h> sa ,espaa4 ,nag manumbalik na mul rito sa bayag s>ili1 at sapagka't siy'y matalik na kaibigan ng dakilag ,tagalog1 niyag bayanig tag ,kalamb1 ay p9gtagkan siyg isagkt sa mga kilusag tug sa pagtiwalag1 guni't sa mabutig s&ali ay h9d nagtagumpy ag gayg nais at ag kanyg kaya ay nagkapanahog mih&g niy sa mga kapakann ng ,bayan4 ,nag ag nagi9apy na ,hmagsikan niyg #ahif1 ay kasalukuyag lumlaganap1 at ag kapagy>ihag tagaganp ng ,gob]nador ,h5]al na si ,g4 ,f]n&o ,primo de ,riv]a1 ay d makaapul1 si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no ay inatasan ni ,h5]al ,primo de ,riv]a1 niyag ,disyembre ik #ae ng tang #ahig1 na magg sug ng ,pmahalag ka/il1 upg makipagkasund sa nagaghihimagsik1 at ag ,pacto de ,biak na ,bato#a ay t9am niy sa mga ,pmunun ng ,hmagsikan niyag ik #i ng ,ago/o ng tag #ahig4 ,sa gayg buga ng kanyg sikap ay nakapagligkd siy sa dalawg kapagy>ihan1 sa ,9g ,espaa at sa ,9g ,pilip9as4 ,ag kasaysayan ay magtatan sa kany ng mga g99tuag dahon tugkl s bagay na x4 ,niyag ik #ae ng ,septiembre ng tag #ahih ag ,kapulugag ,pilip9o ay nagdaos sa ,b>asoa91 ,bulakan1 ng isg ,sagguniag b9bu ng siym na puog kasangun1 pil sa lahat ng pok1 magg sa k>unugan at katagian4 ,b9ubuo ag ,sanguniag yan ng apat na puog abogado1 labig anim na mdico1 limag f>macetico1 dalawg +5i]o1 isg p>1 mga mgagalakal at mga tagig hugot sa mga tanyag na taog bayan2 sa kapulugag yan ay nhirag si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no na ,pagulo ng ,sangunian4 ,nag ag mga ka/il ay talun9 ng mga am]ikano sa dagat1 at ng mga maghihimagsik sa katihan1 sa isg d maiiwasag pagyay>i1 ag magkalutog na x sa pagguguh ng kapagy>ihag maka h>i ay siyg nagklaban4 ,sa pulog na id9aos sa ,bagog ,ecija1 ay nhirag1 si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no na sug ng ,pamahalaag ,pilip9o1 upg makipulog kay ,g5]al ,otis1 at d'y tamuh9 ag autonoma1 guni't h9d niy inabot na mkapulog ag ,punog ,hukb ng mga am]ikano4 ,ih9all siyg pamuli sa pagalawg ,lupon sa gayn dig layon1 at siy ay nak>atig rito sa ,maynil na s9alas ag hangahan ng kamatayan2 guni't di niy ip9agtagumpy ag lyunig kanyg s9ady sa mga ,pmunug am]ikano4 ,umurog siy na kasama ng mga naghihimagsik haggg ,tr9idad1 ,b5get1 na k9abihagan sa kany ng mga kaaway4 ,buga ng walg pagl niyg panitik ag mga sumusund3 ,ang ,dat+ ,kabihasnan ,ng ,mga ,pilip9o1 ,ang mga ,tagalog ,sa ,kasaysayan ng ,s&aigdigan1 ,ang mga ,salaysay ni ,p>e ,plac5cia tungkol sa ,kapakanakan ng mga ,kri/iyano1 at mga ib pag d mabilag na mga babsahig bayan4 ,niyag ,ago/o1 ika #af ng tag #aijb1 ag ,dulaag ,tagalog ay d9alaw ng is niyag ma9am na op]eta na p9amagatg3 ,s&ugog ,panag9ip4 ,ag tugtug9 ng m>ikt na taghl na x ay utag sa ,gurg si ,g4 ,bonus4 ,kun saan mapagkkitag sa gitn ng kanyg mga tagumpy ay d niy nalimutan ag s>ilig wik4 ,niyag #aijj na ipahayag ni ,g5]al ,mc4 ,artur1 ag amni/ia1 ay sumailalim siy non1 at nagig masugid na tagapamayapa1 matapos tamuhn ag kanyg kalayaan4 ,nagig ,gur si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no sa ,paralag ,liceo de ,manila at kanyg inihayg ag kanyg ,ang ,bagong ,ayos ng ,municipio sa ,pilip9as at ang ,pamahalaang ,bayan4 ,si ,g4 ,p$ro ,a4 ,pat]no ay nagg ,sug sa ,unag ,kapulugag ,bayan at nagg masugid na katulog ng atig mga mambabats4 ,namaty siy niyag ,abril ng taog #aiaa nag d man npahiwaly sa pagk ,gur sa kunaunahag ,paralg ,pilip9o na nakilala sa tawag na ,liceo de ,manila4 #a ,ang salap+ t9amo niya sa mga ka/ila dahil sa kasunduang ito1 ay siyang ip9amili ng s&atang g9amit sa pangalawang bugso ng ,himagsikan niyaong #ahih4 ,,antonio ,ma4 ,,regidor ,l>awan3 ,antonio ,ma4 ,regidor ,dito sa makasaysayag bayan ng ,maynil ay sumilag niyag tag #ahdc ag isg dakilag pilip9o3 si ,g4 ,antonio ,ma4 ,regidor4 ,ag kanyg mga unag paga>al ay g9aw sa ,colegio ng ,san ,juan de ,letrn haggg sa t9am ag katibayag ,ba*ill] en ,artes4 ,lumipat sa ,paralg madl ni ,/o4 ,toms upg dn tapus9 ag kanyg lyun9 sa pagaral at dn siy nagtam ng katibayag sa pagk ,doctor en ,d]e*o ,civil4 ,naglayg siy at sa silog ng ibg lagit n9asag lalog sumaklw ng mga ibg mtututuhan at mpagaralan1 at sa ,espaa1 sa dati natig pagulog bansa1 ay t9am niya ag k>agalan at katibayag nauukol sa ,d]e*o ,cnico sa ,univ]sidad ,c5tral1 sa ,madrid4 ,sa kanyg panahn ng ip9ag>al ay lagi siyg npatagi sa kanyg mga kapanahn at tuw na ay nagtam ng lalog matatas na kabukuran at m9ahl siyg lagi ng kanyg mga ,gur4 ,ag kanyg mga k>unugag n tukls ay pawag nagig hiys ng kanyg ,t9ubuag ,lup1 at nag siy'y manumbalik dito sa m9mahl na ,pilip9as ay nanungkulan siyg ,kalihim ng ,audi5cia na katumbs ng gay'y atig ,matas na ,hkuman4 ,sa sangunian ng ,ayuntami5to ay g9anp niy ag mga tugkulag ,tagausig ng ,kagaw>an ng mga ,paraln ng ,artill]a at ,+9i]a1 at nagg ,kalihim ng tagig ,lupon ng ,paltuntunan ng ,pagtutur sa mga tag>ito sa atig lupa94 ,ag kakayahn ng ,tagalog ay il9agay niy sa matas na kalagayan4 ,nagig ,tagasiyasat at ,pagulo ng ,kagaw>n ng mga ,paraln1 at sa panunupd niy ng maselag na tugkulig x ay nagaw niyg buhat sa ,espaa ay mtam ag isg pasy na magkhaluhal ag mga nagaral na mga ank ng mahirap at mayaman na dati ay nagkkabukd at nagpapanaghilian3 ,isg tagumpay ng demokracia sa lob ng isg ,pmahalaag makah>i4 ,nag panahg ,gob]nador ,h5]al dito sa ,pilip9as si ,g4 ,c>los ,ma4 ,la ,torre1 na p9ausig dahil sa kanyg malayag pagagasiw1 dito sa ,kapuluan1 na nsa salugt sa datig palakad na makah>i1 si ,g4 ,antonio ,ma4 ,regidor ag nagsaggalag at ag kanyg pagkamabutg ank ng ,pilip9as at pagk dalubhasg ,abogado ay p9atunayan niy sa h>p ng madl4 ,siy ay isg tanyg na mnunulat sa wikg ,ka/il at ,+ls non pa mag panahog ag wikg ,+ls dito sa atig t9ubuag bayan ay isg wikg palamuti lamag at d pa panlaht4 ,ag mga kahirapan sa pagkabilagg ay d9anas d9 namn niy1 sapagk't siy at s9 ,g4 ,joaqu9 ,p>do de tav]a1 ,jos ,ma4 ,basa at ibp41 ay p9agdadakip at ib9ilagg niyag ,himagsikan sa ,kabite niyag tag #ahgb4 ,pgk>an ng ilg araw na kanilg pagkbilagg1 sil'y ip9atapon sa ,pul ng ,m>ianas4 ,nanahanan siy sa ,gum na may iln dig buwn na kayakap ag kahirapan ng isg tapon at tiwalg sa mga kapilas ng buhay4 ,buhat sa ,gum ay nakasapit siy sa ,pul ng ,yap sa pamamagitan ng isg sasakyg am]ikano1 at buhat dito1 sa tulog ng isg sasakyg +ls ay nakasapit siy sa ,pul ng ,solomn haggg sa ,palaos4 ,buhat sa ,pul ng ,palaos1 sa pamamagtan ng laht ng p>an ng magagaw ng isg salt sa lay ay sumapit siy sa ,pul ng ,malakn1 buhat dito ay nagtanan siy haggg sa k>atig natig sakop ng ,+ls na ,lunsd ng ,hogkg1 at pagkalipas ng isg bugs ng panahn ay lumayag siy na patug sa ,pransia1 dn sa bayan ng lay1 at ,9 ng bagog kabihasnn4 ,niyag #ahgf ay nagh>p siy ng isg kahiligan sa ,konsul ng ,ka/il sa ,p>s upg gaw>an siy ng indulto at ag gay'y kanyg t9am sa mabutig palad4 ,lumipat sa ,londres1 sa makasaysayag bayan ng mga dakilag ,pltiko at mga ,h>g demkrata1 nag siy'y makalagn na niyag kasigalutan ng isg p9aguusig2 ng masamag ,tal1 at sa bayag x ay nakipagisg pus siy sa isg ank ng matimtimag ,irl&a4 ,niyag #ahif1 nag ag punyagig mags>il ng bog bayanag ,pilip9as ay nagsisikip na sa atig ,kapuluan1 ay tumaggp siy ng anyaya n9a ,g4 ,felipe ,agoncillo at ,sixto ,lpez1 upg lumipat siy sa ,wa%igton1 upg buhat dn ay sikap9 ag pagtatam ng mga kagaligag pambans sa ,pilip9as2 guni't isg pagkakalay d pagkakanawan ng mga kap>aanan ni ,g4 ,agoncillo1 ag nakapagudyk sa kanyg mulg bumalik sa ,londres at dn ay s9ikap niyg makatulog sa mga nagssilakad sa pakikipagky> sa ,pransiya ng kapakanan ng palad ng atig mutyg ,pilip9as4 ,nag ag atig dakilag ,bayani1 si ,gat ,rizal ay lulan ng isg sasakyg dagat sa ,hogkog upg iuw dito sa ,pilip9as1 ay s9ikap ni ,g4 ,antonio ,ma4 ,regidor na si ,gat ,rizal ay magtam ng lay sa pamamagitan ng ,habeas ,corpus1 guni't p9awalg bis ng mga ,hukm dn ag ganit niyg punyag4 ,n>iyn ag maigsg banhy ng isg lab ng mga p99sal ng aklasag kawal niyag #ahgb4 ,nagg tagapagtaggl tuw9a ng ,pilip9as1 ng mga mairug9 sa ,pilip9as1 at ng mga pilip9o4 ,ag kanyg palad ay nagg kayakap ng mga pg>apn ng tatlg unag p99sal ng kabagisan3 ng tatlg ,p>eg ,tagalog1 na b9itay dahil sa kilusg yan4 ,sa kanyg kabantugan ay nah&ugn niy ng pal ag atig ,inag ,pilip9as at dahil dito ay dapat tumaggap ng turig ng laht ng kalahig sumisibol4 ,magg saks ag maigsg ulat na x ng paghag ng akig mga kapanahn sa mag&g halimbaw na il9agak sa at9 ng kanyg buhay4 ,namaty si ,g4 ,antonio ,ma4 ,regidor na nagiwan ng isg mabutig baks bilg pamana sa kanyg ,t9ubuag ,lup4 ,,felipe ,g4 ,,cald]on ,l>awan3 ,felipe ,g4 ,cald]n ,isag bantg na makamaggagaw at masigasig na mnanagalg1 si ,g4 ,felipe ,g4 ,cald]n na sumilag sa maliwanag1 sa bayan ng ,/a4 ,cruz de ,malabon1 ,kabite niyag ik #d ng ,abril ng #ahfh4 ,siy ay ank ni ,g4 ,jos at ni ,gg4 ,manuela ,roca4 ,nagsimul si ,g4 ,felipe ,g4 ,cald]n ng pagaral sa ,at5eo de ,manila haggg magtam ng katibayan ,ba*ill] en ,artes ay sak lumipat sa ,paralg madl ni ,/o4 ,toms upg mag>al ng ,d]e*o4 ,gaya ng laht ng masikap na magpakatas na magis1 ay kasaby ng pagaral niyg x ag paghahanap buhay1 at siy'y sumulat sa mga ,phayagg ,la ,op9in at ,el ,resum54 ,siy'y nakatapos ng bog nigng ng kanyg layon sa pagaral niyag #ahid1 at ag kanyg pagsasanay ay g9anp niy sa kagaw>n ng nagg bantg at p9agpitaganag ,pagulo ng ,ktaa/aasag ,hkuman na si ,g4 ,cayetano ,arellano4 ,nagsigasg d9 siy ng pagaral ng ,ley ,con/itucional1 ,economa ,poltica1 ,hi/oria1 ,filos(a y ,letras at ,ci5cias ,fsicas1 tag pa sa kanyg sadyg paglalakby sa ,hogkg1 ,s+apur at ,india1 na kug saan niy p9ag>alan sa s>ilig lup ag pamamahal ng mga ,+ls sa kanyg mga sakop na bayan4 ,ag mga k>unugag x na kanyg p9gpakatagian ay lubs niyg ngamit sa kapak9abagn ng atig ,t9ubuag ,lup1 sapagk't niyag #ahih ay siy'y nagbigy ng mugkah kay ,g4 ,emilio ,agu9aldo1 na hign nit kay ,almirante ,dewey1 ag mga katibayag buhat sa ,congreso ng ,,ee4 ,,uu41 upg makipagkay> sa isg ,lupon ng mga pilip9o tugkl sa h9h>p ng ,pilip9as1 at kug ag gayn ay h9d gawn ng ,almirante1 ag nagaghihimagsk na pilip9o ay d dapat tumulog sa mga am]ikano1 sa kanyg digmaag laban sa ,espaa4 ,ag panig9 ni ,g4 ,felipe ,g4 ,cald]n ay nagguna sa mga pagyay>i1 at p>a niyg nahhulaag ag panahn ay ssapit na ag laht ng pakikipagkasund at nas ni ,dewey1 ay h9d pahhalagahn ng ,congreso sa ,wa%igtn4 ,ag kasaysayan ng ,pilip9as ay siyg labis na makapagulat kug ag mugkahig x ni ,g4 ,felipe ,g4 ,cald]n1 na h9d t9aggap ni ,g4 ,emilio ,agu9aldo1 dahil sa malakg katiwal sa k>agalan ng ,almirante ,dewey at ng ,congreso ng ,,ee4 ,,uu41 ay may matuwd wal4 ,ag mga pagyay>i1 ay h9d mababago at d mattalimwg ng s9o man1 sapagk't d'y saks ag sambayanag nagpakasakit magtigs ng dug sa pagtataggl ng kanyg katuwiran4 ,nagg ,k9atawn sa ,congreso sa ,malolos1 si ,g4 ,felipe ,g4 ,cald]n1 nag lalawikag ,p>agwa1 at sa kanyg pagkak9atawg x ay kanyg y9> at ih9>p sa ,kapulugan ag kanyg p9ak dakilag gaw1 na npabantg na ,ptak>n ng ,repblika ,pilip9a1 at p9agtiby pagkatapos na mapagtalunan ng mga ,k9atawn sa dambanag yag ng mga ,bats4 ,nag magh> na ag kapayapaan ay ik9atiwal sa kany ng ,pmahalag am]ikano1 ag ,pagtatatag ng mga ,pmahalag ,bayan at siy'y sumulat ng isg ,paltuntunan ukl sa bagay na x4 ,it9atag d9 namn niy ag p9agpalag ,proteccin de la ,infancia ag ,colegio de ,abogados de ,manila at ,escuela de ,d]e*o na kanyg p9agturuan at p9agh&an ng mga bagog sibol na mga abogado na makapagliligkd sa atig ,t9ubuag ,lup4 ,gaanog biyay ag nih&og niy sa ,pilip9as1 sa mga ntukoy na kapisang kanyg likh6 ,nagturo r9 namn ng ,matemticas at ,hi/oria ,univ]sal sa ,paralg ,in/ituto de ,muj]es ng mga tag #aijb-aijd1 nag d tumangp ng an mg kabay>n sa kanyg mga pagpapagl1 sa paniwalag ag ,paralg x ay gumganp ng isg dakilag tugkulig magh& ng mabubuti at may sapt na kayag mga mmamayn4 ,sa kanyg mga s9ulat na aklt na lubhg mapak9abag1 ay matukoy ag ,a4,b4,c4 ng mga mamamayg pilip9o na siyg ktututuhan ng mga k>apatan ng mga mmamayn4 ,kug ag kahoy ay nkikilala sa buga1 gaya ng kasabihn1 si ,g9oog ,felipe ,g4 ,cald]n ay mkikilala sa kanyg mga g9awg pamana sa mga nhuhul4 ,siy'y namaty niyag ik #f ng ,hunio ng #aijh1 nag h9d man natapos ag hul niyg ulat tugkl sa ,enciclop$ia ,filip9a4 ,k>apat dapat uliran9 ag kanyg halimbawa4 ,,cayetano ,,arellano ,l>awan3 ,cayetano ,arellano ,kug s9o yag nagssabig ag k>unugan at k>iwasaan ay kaaway ng mga dukh ay nabubulaanan sa halimbawag sa kanyg s>ilig kabuhayan ay ip9akita ng ,mrgl4 na ,g4 ,cayetano ,arellano4 ,buhat sa isg muntg bayag nakilala sa tawag na ,udyg1 sakop ng lalawigag ,bataan1 at nakyt sa ktaa/aasag likmuan ng ,p9akamatas na ,hkuman dito sa ,pilipnas4 ,nakyt na d sa tagubil9 at pagkakalig ng isg pagkatig politiko gaya ng k>aniwag magy>i sa mga tugkulig ,pmahalaan1 kundi sa s>ilig k>apatn1 kakayahn at k>unugan1 palibhasa'y isg dalubhasag k>apatdpat sa al9 mg lalog maselag na tugkul94 ,nagsisikp sa sags9ukob ag pagkilala sa kanyg man9ignig na mga kurkur sa kanyg mga hatol1 magg sa pagsas>ili niy sakalig ag pasy ng kanyg mga kasamahn ay d niy m>apat91 magig sa kug siy'y makaayon na magbigay ng s>ilig ulat4 ,si ,gat ,cayetano ,arellano ay isg taog may mabutig ugal1 mabutig gaw at mabutig mga gaw na ip9amana sa kanyg mga kalahi sa hh>apig panahn4 ,may mabutig ugali1 sapagk't sa kanyg diwag nagsisikp sa k>unugan ay may siwag ag mga sliran9 ng lipig tumatagis at tuw na ay naktagp sa kanyg mga hatol ng isg kasiyahag lob1 palibhas ay nbabaty tuw na sa mal9is na udyk ng budh4 ,ag mga ulila ay nakatagp sa kanyg mawaig pus ng isg tapt na tagapagkalig at tagasaklolo2 at walg sukat na paglilims ag g9agampann niy nag walag s9o mg nakamalay1 kahit na ng tunay na s9asaklolohan4 ,may mabutig gaw sapagk't sa habag panahn ng kanyg ik9abuhay ay walg unag nagg himalig kund ag tahs na pagubos kaya upg mapag>alan ag mga sliranig sanh ng mga paghihirap ng sagkatauhan1 at magaw>an ng tumpk na lunas2 pagaral na walg maliw haggg sa hulig s&al ng kanyg buhay4 ,at h9d sukat ag pagsisikap sa s>ili ag kanyg h9>p1 d mabilag na mga dukh1 na walg kayag ipagparal sa kanilg mga ank1 ag nakatagp kay ,gat ,arellano1 ng isg ganp na biyay4 ,p9ggugulan niy sa pagaral ag lubhg m>amig masahan sa hh>ap91 sapagk't sa ganitg p>an niy 9akalag makapagligkd ng thasan sa m9mahl niyg ,t9ubuag ,lup4 ,ag laht ng kanyg inisip sa paghah&g ng g9hawa sa nagahhirapan ay kanyg is9agawg paw1 at kaypala'y d iiln sa ngayn ag tumtamasa ng g9hawa at nagpapasas sa mga kaaliwag dulot ng k>unugan1 na pawag utag sa pagkakawag-gaw ng ,mrgl4 na ,g4 ,cayetano ,arellano4 ,isg masayag araw ng ,m>so1 ikalaw sa buwan ng tag #ahdg1 ag ,pilip9as ay nagkapalad magk>on ng isg ank na kagiliwgiliw1 isg ank na nagtampk sa kany sa isg kalagayag k>apatdapat1 at x ay ag atig p9agukulan nitg mga katagg ulat4 ,ag mga pgunahg pagaral ay id9aos sa s>ilig thanan at nagpatuloy sa ,paralg ,san ,juan de ,letrn at sa ,univ]sidad de ,/o4 ,toms na t9aggapn nag mga katibayag sumusunod3 ,ba*ill] en ,filos(a 7#ahfb7 ,ba*ill] en ,teologa 7#ahfg7 ,ba*ill] en ,d]e*o ,cnico at ,ba*ill] en ,d]e*o ,civil 7#ahga71 ,lic5ciado en ,jurisprud5cia 7#ahgf74 ,naghawak ng tugkulig abogado ng ,audi5cia ,t]ritorial de ,manila at niyag #ahgi1 sa mugkah ng ,pagulo ng ,audi5cia ay nhirag na ,hukm na may pananahanan sa ,gobi]no ,poltico ,milit> de ,trlac1 at nag makalipas ag tatlg tan1 niyag #ahgb1 ay nhirag na ,cat$rtico sa ,/o4 ,toms sa ,k>unugag ,d]e*o ,civil at niyag #ahhf ay g9aw>an ng kapagy>ihag magg ,magi/rado supl5te ng ,aud5cia dito sa ,maynil4 ,nanugkulan ng pagkakasaggun ng ,ayuntami5to niyag #ahhg2 at niyag tag #ahih ay ih9all na ,kalihim paglabas ng atig ,pmahalag s>ili sa ,malolos4 ,pagkatapos magg ,presid5te ng ,s]vicio ,civil ay ih9all na ,pagulog samantala ng ,matas na ,hkuman sa lilim ng ,pmahalag ,hukb dito sa ,pilip9as1 at niyag ,hunyo ng tag #aija1 ay nhall na ,pagulog ,plagian ng nsabig ,matas na ,hkuman4 ,niyag siy ay maglakby sa ,am]ika niyag #aijd1 ay p9agkalooban ng d k>aniwag k>agalag ,doctor en ,d]e*o ng ,yale ,univ]sity1 k>agalag sa bihirag tao lamag ip9agkkalob4 ,nriyn ag kabuhayan ng isg manigng na ,tal1 ba ag liwanag ay d magksiy sa atig lupan1 h9agaan ng mga banyag at k9ilalag isg pants na katagtag4 ,ag maliliit na bayan1 magmul pa ng mul at mul1 ay nagpabantg d sa kayamanan ng kanyg mga patanm1 d sa kasaganaan at kasipagan ng kanyg mga magsasak1 d sa kabantugan ng kanyg tikm1 d sa mga naglalakihag mga gamlayan1 pagkpalibhasa ay d x ag nagigibabaw at ik9atatag sa ib1 kund ag pagkak>on ng mga ank na d k>aniwan1 niyg mga tao nilg sa malilit na bayan sumisibl upg ag mga bayag nsabi ay mpabantg at hagaan ng mga bayag lalog malalaki at mag9hawa4 ,si ,gat ,cayetano ,arellano ay isg tapat na ank ng ,pilip9as1 at mituturig na isg k>apat dapat na kawal ng s&aigdian na kanyg p9agligkuran ng malaganap na kislp ng kanyg diw4 ,pagpala9 nawa ni ,ba?al ag kanyg mabutig alala at ag kanyg mga katagian ay ipagpatuloy ng d mabilag niyg k9&ili4 ,,susana ,,revilla ,l>awan3 ,susana ,revilla ,huwag mog akala9 giliw na mambabasa na ag sanh ng muntg ulat na x sa k>agalan ng mag&g dalagag tagalog na si ,bb4 ,susana ,revilla ay likh ng mga k>aniwag paghag1 sa mga d k>aniwag g&g nakaakit na umawit tuw na sa pusog lalak2 h9d makalilibog h9d2 sapagk't si ,bb4 ,susana ,revilla ay kabilag diyn sa mga likhg k>apatdapat lamag p9tuhu9 at igalag1 dahil sa ag kanyg talaghy ay d katulad ng sa lubhg m>amig g&g nakayayakag sa mga gaw ng kalupan4 ,isg kag&ahan na l9ikh m&9 upg magg huw>an ng mga babaig ,tagalog4 ,ag kab9ihag kayakp ng isg kabaitag liks ay nagpapatigkd ng k>agalan ng kanyg lip1 at may isg d k>aniwag tal9o1 palibhas1 kay't nagagawg ag laht ng kanyg magg kakilala ay huwg magimbt ng an mg haluag pagmamahl1 at laht ay magg maligaya sa kanyg pilig4 ,pak+n natig s&al ag salaysy ni ,g4 ,camilo ,sala1 tugkl sa kanyg katagian3 ,sa labg dalawag tan pa lamg na gulg ay nasok na colegiala sa ,concordia1 guni't masasaktn palibhas ay h9d nakapagpatuloy2 subali't nag sumund na tan sa ,escuela ,municipal de ,manila1 sa ilalim ng pamamatnugot ng mga ,madres de ,c>idad nsok1 at d nalaunan at kanilg nkilala ag kamahalan ng hiys na yag nsok sa kanilg p9tuan1 sapagk't nag sumund na tan ay h9irag siyg magg ,pagulo ng kalipunan ng ,mga ,ank ni ,m>ia1 at pagkalips ng dalawa pag tan1 si ,susana na lalabganimig tan pa lamg1 niyan #ahhg1 ay tumaggp na ng ,katibayag pagk ,mae/ra ,elem5tal4 ,an ,g9ag ni ,alv]o1 kasalukuyag ,patnugot ng ,paralag ,in/ituto de ,muj]es3 ,si ,susana ay isg likhg d k>aniwan2 ag kanyg ,paraln niyag tag #aijj1 na balak9 kog magtatag ng isg ,paralg babai na mapaghh&an ng mangkakatulog ng mga lalaki sa mga sliranig bayan at pagagasiw sa thanan1 ay kasalukuyag buks at m>amig aralg nakatir at naguwian2 guni't yan ay kanyg ip99d upg bigyn dan ag tawag na x ng atig bayan1 at ag ,in/ituto de ,muj]es ay amig it9atag4 ,kun saan mapagkikita1 na kay ,bb4 ,susana ,revilla ag kapakanag s>ili ay isg walag kabuluhg bagay sa pilig ng mga kahiligan ng bayan at ng kapanahunan4 ,tugkl sa kanyg kabuhayag tagi sa lob ng thanan ay h9d mapagal9laganag npapalay sa kanyg buhay na hayg1 gaya ng k>aniwag magy>i sa k>amihan na may ugalig paglabs at may panlob2 sa h>p ng kapisanan at sa s>ili mag thanan1 si ,bb4 ,susana ,revilla ay h9d nagbabago2 siy r9 ag masayg ank ng ,pilip9as na sa lob at labas ng bahay1 ay naktatagp ng ligaya sa paggaw ng mabuti2 ag kabaitan niyg sibl ay h9agaan tuw na ng laht niyg nkapilig at nagkapalad na sa kany'y makkilala2 at tugkl sa bagay na x ay ani ,p>i ,ulpiano ,h]r]o3 ,su via privada era la de una santa4 ,sumilag sa maliwanag si ,bb4 ,susana ,revilla1 sa mayamag bayan ng ,/a4 ,cruz1 ,maynila niyag ik #bd ng mga ,bulaklak palibhas nag kanyg mkita ag ung liwanag1 ay h9iyasn ag kanyg buhay1 ng mga sampaga ng kanikaniyg katagin2 ag kal9isan ng kampupot ay ig9ayk sa kanyag klolw1 ag kayumian ng babaan ng lob1 ag alej&ria ay nagdulot sa kany ng isg kag&ahag katagitagi1 at ag ilag-ilag ay nagbigy ng samy sa kany1 na walg pagkapaw4 ,siy'y ank na tunay ni ,g4 ,cef]9o at ni ,gg4 ,ros5da ,san ,jos1 m>iriwas at mapapalad na nakapagdult sa ,9g ,bayan ng mga ank na k>apatdapat2 ,p9agpal1 sapagk't makapagmamalaki at walg an mag ip9agimbulo sa mga ibg agkn sa h>p ng kapamayanan4 ,kapatd ni ,bb4 ,susana ,revilla ag kammaty pa lamg na ,hukm sa ,ung ,dulugan1 ,kgl4 na ,b>tolom1 ,revilla4 ,tugkl sa kanyg liks na kabaitan at sanh ng kaligayahan ng kanyg nagkasama sa ,in/ituto de ,muj]es1 ay pak+n natig s&al ag ilg katag ng ,revi/a ,cultura ,social3 ,toda suavidad en el m&>1 no bi5 previa que alguna c>ga resultaba pesada p>a las dems1 cu&o la tom>a en sil5cio p>a s4 ,nag ag mga ,asuncioni/as ay dumag dito sa atig ,lunsd at magbuks ng kanilg ,colegio ay nagpatuloy ng pagaral si ,bb4 ,susana ,revilla1 upg magk>on ng katibayag ,mae/ra ,sup]ior at siy'y is sa ung labg tatlg ,mae/ra na nagtam ng gayg katibayan4 ,niyag tag #aiji1 ay nhirag siyg ,tagapamatnugot ng ,in/ituto de ,muj]es4 ,sa panahg x ay d kakauntig sikap ag g9aw ng mga maiggitig ,paraln upg siy mialis dn1 at h9&ugan siy ng malalakg sahod1 guni't sa h>p ng naghihikahs na ,in/ituto non1 ay p9il niy ag manatili sa pilig ng kanyg m9mahl na ,in/ituto na kanyg p9agh&ugan ng isg pagliligkd na walg pasubali1 p9aggugulan niy ng laht ng p9akamabuti niyg panahn sa kanyg buhay1 at d mim9sg k9ailagag ag kanyg mga hiys ay msanl1 huwag lamg muntl ag mabutg lakad ng ,in/ituto dahil lamg sa kasalatn4 ,may isg dakilag pagtig9 at paghahak sa kautagn si ,bb4 ,susana ,revilla1 gaya ng laht nag may wags na pus1 at an ,sor ,dolores ,vel>de1 nagg ,gur ng ,in/ituto at gayn ay ,madre de la ,c>idad sa is niyg la?al tugkl sa bagay na x3 ,nue/ra ,ilorada ,directora t5a una idea sublime del deb]44444446 ,cuantas veces la hemos sorpr5dido en su apos5to d&o clases a sus alumnas desde su cama6 ,haggag sa kalubhan na ng sakit na d na makat9dg halos ay g9agampann ag kanyg katugkulag pagtutur4 ,buhat pa niyag ik #bh ng ,disyembre ng #aiaf ay nratay na sa bang1 guni't nag buksan ag ,paraln niyag ,en]o1 ay d pa man halos makagulapay ay dumal r9 sa kanyg bulwagag p9agtuturuan4 ,si ,bb4 ,susana ay isg tunay na alip9 ng kautagn4 ,ih9atd sa ,pgamutag ,san ,juan de ,dios niyag ik #bd ng ,m>so1 ag laht ng sikap ng mga maggagamt na is rito ay si ,dr4 ,miciano1 ay na walg laht ng halag1 at ag p9agpitaganan tuw na ng kanyg mga kaibigan1 ag matal9og ,tagapamatnugot ng ,in/ituto de ,muj]es1 ag dalubas1 mayum at mabait haggag sa hulig s&al ng pakikitalad sa buhay1 ay b9ihag ng walag awag kamatayan1 niyag ik #aa nag ,abril ng tag #aiag4 ,sumalagit naw ag butihig ,gur at ag kayg diw na naghah> sa ,paralg ,insituto de ,muj]es ay magg taglw tuw na ng kanyg mga kasamahan4 ,lumipat sa kabilag buhay ag isg m>ilg na ,gur na ntutog maglagy sa isg matas na kalagayan ng mabutig pagalan ng kanyg p9amatnugutan ,paralan4 ,p9agpalag ,in/ituto de ,muj]es1 na makapagmamalakg nagk>on ng mga diwag gaya ng kay ,bb4 ,susana ,revilla1 p9agpalag ,in/ituto de ,muj]es na l9abasan ng mga babaig katagtag1 salamat sa banal na simulaig ,pananampalataya at ,k>unugan4 ,n>in ag ,paraln ng mga ,paraln4 ,l>awan3 ,isang tanaw9 ng ,himagsikan niyaong #ahih4 ,,teodora ,,alonzo ,l>awan3 ,mat&ang l>awan ng ,ina ng at+ ,bayani4 ,sa mayamag bayan ng ,santa ,cruz1 ,maynil ay dito nakkita ng unag liwanag1 ag isg saggl na babaig t9awag na ,teodora1 ank ni ,kapitg ,lor5zo at ni ,gg4 ,brgada ,qu9tos4 ,siy ag mapalad na babaig nakapagh&g sa ,inag ,bayan ng ,bayani ng mga ,bayani1 si ,gat ,jos ,rizal4 ,siy'y buhat sa agkg gisg ag mun1 ag kanyg nun si ,g4 ,cipriano ,alonzo ay is sa mga mg9o sa bayan ng ,biag1 ,laguna4 nagg mnunukt ng lup at sumusult at nagsasalit ng ,ka/il1 ,+ls at ,pranses1 nagg ,kapitan sa bayan1 is sa matatas na katugkulag ip9agkakatiwal sa mga pilip9o ng mga panahg yan4 ,ag mga n9un sa 9 ni ,teodora1 ay buhat d9 sa mabutig agkn4 ,si ,g4 ,manuel ,qu9tos1 ag am ng kanyg 9 ay isg mabutig bat sa ,univ]sidad de ,/o4 ,toms1 at mabutig am palibhas ay nagsikap na ag kanyg ank na si ,brigida ay magg isg babaig may p9ag>alan4 ,kahit na ag kanilg agkn ay nannirahan sa ,kalamb1 si alig ,teodora ay ip9aganak sa ,kamaynilan1 gaya r9 ng kanyg mga kapatid4 ,sa laht ng x y matitiyk na si ,gg4 ,teodora ay buhat sa mabutg agkn1 siy ay sumilag sa isg nak na matal9o at ag laht ng kanyg mga kasambahy ay pawag mlat sa dakilag gaw4 ,ag una niyg mga pagaral ay buhat sa s>ilig thanan1 at kahit na lubhg mairugn ag kanyg mga magulag ay h9d siy im9ulat sa layaw1 dahilg kanyg ik9gisg sa mabutg gaw at ip9agsumikap na magg isg babaig tag1 may liks na bat at may tal9o namg k>apatdapat4 ,h9d siy namalag sa pag-aral siy'y ip9asok sa ,/a4 ,rosa sa lilim ng pamamahal ng mga ,madres de la ,c>idad at dn siy nmulat sa pananampalatayag b9yagan at ng gawg magsimb at gumanp ng mga katugkulan ng isg mabutig tao4 ,l>awan3 ,si ,g4 ,francisco ,rizal ,m]cado p9agpalang ,ama1 na nagh&og ng isang dakilang ,bayani sa ,lupang ,t9ubuan4 ,niyag #ahdh ay nakpagisg pus si ,gg4 ,teodora ,alonzo kay ,g4 ,francisco ,rizal y ,m]cado1 at kpuw nagsumikap sa ikapannatili ng kapayapan sa lob ng thanan1 gaya ng isg tunay na ulirg magasawa2 at ag mga ank ay sundsund na nagsiratg at lalog nagg maligaya ag kanilg buhay sa pilig ng mga suplg ng dalisay nilg pagibig4 ,sil'y naggsiunld sa pamumuhay at sanh x nag pagdami ng kanilg pnauhg banyag at kababayan man guni't npansn sa kanil ng labis ag pantypanty na kanilg pagtaggp sa s9o mag pnauhn1 magg pants man at hagl1 mayaman at mahirap1 banyag at kalah man2 sa kanil'y d npans9 ag pagtatag kay ganit kay gayn1 ng dahil sa si gayn si ganit1 ay lalog dakil1 mayaman m>unog kay2 ag liks na kaugalig mapagampon at mapagtagkilik ng lahig ,tagalog ay naghah> sa kanilg thanan4 ,sa pagka9 ni ,gg4 ,teodora1 ay nanupd siy ng gayn na lamg na kasikapan1 upg ag kanyg mga saggl ay mpanuto2 lubhg mairug9 tuw na at mapagalag2 laht ng walg malay na tang paguusis ng kanyg mga ank ay t9tugn niyg laht ng bog tams at liwanag1 upg masiyahn ag mga ank2 guni't kailan ma'y d nagg mapagpalayaw4 ,g9ampanan niy ag tunay na tugkul9 ng isg mabutig 91 na1 mapagalaga sa mga saggl1 mapagtur sa kabataan at tapt na kaulayaw at kaibigan ng magagsilaki na at tumuntg sa ganp na gulag4 ,im9ulat niy sa mga ank ag pagsusumikap na mag-is1 at niyag si ,gat4 ,rizal ay aapatn tan pa lamg at nahihirapag bumasa ng kanyg ,katn ay bog tamis niyg s9abi ag gay>4 ,pano ka kug di makapagsisikap na mag-is4 ,maari kayg lagi kag nakas&l kag9 man8 ,sikap9 mog mag-is kag magral at gumawag tiwalag sa ib1 sa gayn ay matataya mo ag s>ilig laks at masasanay kag mag-is sa mga gawa94 ,nagg kasayahg lob ni ,gg4 ,teodora ag manod sa kanyg mga ank na bukd bukd ng paggaw1 tila bag niy nkikikita sa gayon ag malakg katamisan ng isg kas>9lan sa paggaw man lamag4 ,tuw na'y s9alit niy sa kanyg mga ank kug gab ag mga buhay ng mga dakilag tao1 ag mga buhay kayg may lulag mga dakilag aral1 upg bago matulog ag mga ank ay mbaon sa pagtulog ag mabubutig h9uh4 ,s9ikap niyg isatagalog ag mga man9igng na buhay ng kanyg nlalaman1 upg maliliit pa ag mga ank ay makatah na ng mga dakilag huw>an4 ,s9ikap niyg ag mga ank ay magh>ap sa kany tuw na ng nsusulat na h9uh sa kanyg mga kasaysayag ib9ubuhay kug gabi1 at kanyg is9asaany ag mga kamalian1 at sa ganitg p>aan sa gulag na siyam na tan1 ag ank niyg ,pepe1 ay nagh>p sa kany ng isg ,dulg ,tagalog na k9giliwag labis ng ,kpitan sa bayan ng panahg yan4 ,niyag tag #ahih1 ay nabalo siy sa g9igiliw na asawa1 at np>agdg sa kanyg pagtagis na magddalawg tan na sa pagkakaputi ng buhay ng mahl niyg ank na si ,dr4 ,rizal1 ag pagkamaty ni ,g4 ,francisco ,rizal at ,m]cado4 ,niyag #aijg1 sa pasimulg ,pulog ng unag ,kapulugag ,bayan1 ay h9&ugan si ,gg4 ,teodora ,alonzo ng mga p>agl at inalayan siy ng m>amig salap bilag tulog sa kanyg katiisan1 guni't h9d niy t9aggp at p9atigkd niyg ag kanilg agkn ay h9d nagmmahl sa ,lupg ,t9ubuan ng dahil lamg sa salap4 ,at niyag ik #af ng ,ago/o ng tag #aiaa1 ag banal na ,9 ng dakilg ,bayani1 ay pumisan sa kanyg mga kapilas ng buhay at sumapayap sa kah>ian ni ,ba?al4 ,ag paglilibig sa kany ay g9anp niyag ik #ai ng ,ago/o1 at ag mga matatas na kagawd ng ,pmahalan ay nakipaglibg na paw1 t& ng isg pakikidalamhatig lbusan sa kanyg pagpanaw sa bayag x ng mga dalamhat4 ,bilag alala sa kanyg pagalan1 ag datig dag ,aranque ay p9alitan ng ,teodora ,alonzo4 ,l>awan3 ,ang hul+ l>awan ni ,gg4 ,teodora ,alonzo4 ,mel*ora ,aqu9o 7,t&ang ,sora7 ,ag pagukulan ko gayn nitg maigsg ulat1 giliw na bumabasa ay isg babaig h9d man lamag nakasapit ng mga p9tuan ng ,paraln1 kaya't tahs na masasabig d lamag sa mga ,paraln ntututuhan ag pagibig sa ,t9ubuag ,lup4 ,si alig ,sora ay isg liks na mapagmasakt sa al9 mag bagay na ukol sa s>ili4 ,si alig ,sora1 gaya ng tuw na'y it9awag sa kany ng mga ,katipunan ay nagg isg tunay na 9g takbuhan niyag nagaghimagsk at nagtay ng buhay sa ikalalay nat94 ,ag kanyg dulag ay lagig may ha91 at ag mahigt na isg libog ,katipunan na naglisaw sa ,bal9tawk na naghh9ty ng isg hudyt upg ag talibg ay ipakipagpigkian sa mga remigton at maus]1 upg sa pamamagitan non ay lutas9 ag usapn ng atg bayag nasusukuban at 9alip9 ng kapuw bayan1 ay nakatagp kay alig ,sora ng isg 9g mapagkupkp4 ,sumilg si ,t&g ,sora sa ,bal9tawk niyag tag #ahab4 ,ag ganitg gawg kapuripuri ay p9>rusahan non ng p>usag kamatayan1 kay't lubhg kagilgilals na ag isg hagl na gaya ni t&ag ,sora1 ay huwg sagin ng takot at bagks nagibayo ag tpag at pgatawanan at walg pagimig w9alds ag kanyg kauntig natitipog palay sa kanyg mga bagn1 gayn d9 ng salapg pat na sa ikapitg buhl halos ng taguan ay pawag t9unaw4 ,ag ganitg gaw ni t&g ,sora ay h9d nlihim sa mga tiktk ng ,pmahalag ka/il1 kay't siy'y ip9adakp pagdaka at sa bis ng isg utos ni ,h5]l ,polavieja niyag #ahig1 siy ay ip9atapon sa ,monjui*4 ,d man lamag ig9alg ag kanyg kat&an at pagkababai4 ,p9alad pa r9 siyg makabalk digmaan at matahimk siyg namaty sa kanyg thanan sa ,bal9tawk1 ,kalookan1 pok na naksaks ng lalog p9ak manigng na dahon ng atig kasaysayan4 ,kug si ,gat ,bonifacio ay nabubuhay at makapagssalit ng nukol kay t&g ,sora1 dis9 ay nakbasa tayo ng isg mag&g halimbaw sa kanyg iuulat na dsapal ay pawag papuri sa babaig x na siyg tunay na ,9 ng mga ,katipunan4 ,ag mga salitg kuma9 ka na ba kapatid at isg gitg namamalayly sa kanyg mga lab ay tila nkik9it ko pa haggag gayn4 ,ag mga salitg yan ay siy niyg bati at panalubog sa walg patlg na mga katipunag sa maghapon halos at sa lob ng mahigit na dalawg buwn ay kanyg k9ailagag p>ag mga tunay na ank4 ,t9awag sa s9apupunan ni ,ba?al niyag ik #b ng ,m>zo ng tag #aiai1 sa gulag na isg daan at pitg tan4 ,ag kanyg banky ay iniwi ng mga ,lab ng ,hmagskan na siyg nagasiw sa paghahatd sa kanyg hulg thanan4 ,l>awan3 ,ang ,lib+an ng mga ,bayan+ ,pilip9o4 ,,apolonio ,,samson 7,t9t5g ,pulonyo7 ,talagag k9us namig hiyasn ag ,sa ,langit ng ,bayang ,pilip9as ng mga taog walg gas9og tal9o gaya ni ,t&ag ,sora at ni ,t99tg ,polonio1 na bag mag pukln ng s&akt na a ay d nil mkikilala1 gayn ma'y makapagmamalak ng gayn na lamag at makapagsasabg nakapagligkod sa ,t9ubuag ,lup4 ,si ,t99tg ,polonio ay sumilag sa isg tagg ,nayon na nkikilala sa tawag na ,kagkg1 sakop ng ,bal9tawk1 ,kalookan1 niyag #ahea at is sa mga unag katipunan na sa tawag ni ,&rs ,bonifacio ay tumugg agd ng walag an mg pasubal4 ,may kaunt rig kaya na niliblib sa mahirap na pakikipamayani sa buhay1 palibhas ay tahs na mapagimpk1 at ag kanyg laht nag natitipon1 bago pa si t&g ,sora1 ay kanyg g9ugol ng walg patumagg sa mga kilagan9 ng mga ,katipunan4 ,dahiln x na ik9amahl sa kany ng gayn na lamg ng ,supremo1 na sa pagkilala sa kanyg manignig na pagliligkd ay inatasan siy ng tugkulig ,kapitn ng mga s&atahn4 ,si ,t99tg ,polonio ay isg bayanig sa tapg ay walg ipagigimbulo sa ib at ag gayn ay s9ikap niyg mamalag at sanh ng ip9agmahl sa kany ng kanyg mga nkasama4 ,isg pabulag walg kabalbal na ag tunay na pagibig sa ,t9ubuag ,lup ay d sa mga l9g na tao lamg namamahay1 may mga liks na kabaitag talagg d9ramdm ng tao1 nag d sa tulog lamg ng dunog at x'y ag liks na pagibig sa s>ili at sa mga kapatd sa ,9g ,bayan4 ,ag tawag na kapatid kug sa mga lab ni ,t99tg ,polonio pumupuls ay kbabakasn ng tunay na kahulugn non1 at ag kanyg mga tao na d r9 kkaunt ay pawag nagg tapt sa kany4 ,nag magkalupitlupit sa dakog waks1 na ag atig mga m>urung ay madal na sa kilusag yan na k9atakutan ng m>ami at p9awalg saysy sa mga pahayag sa nagsisiakit1 ay it9iwalg na laht ag mga hagl sa pamim9un at ag gayo'y p9agbuhatan ng mahalagg salit ni ,t99tg ,polonio na gay>i3 ,patakbuhn n9y ag mga ka/il sa pamamagitan ng t9t]o at pluma4 ,si ,t99tg ,polonio1 gaya ng mga limt na ,bayani ay l9apa/agan ng isg kamy na pagahs niyag #aijb at ag kanyg kamatayan ay kahany ng pagkwakawak n9 ,ros5do ,simn1 ,procopio at ,ciriaco ,bonifacio1 ,v5ancio ,guev>a at iba pa na pawag sa dilm ng gab nagaiwan4 ,magg pambaw ag mga talatag x sa kanilg mga buhay na nwakawak1 at h> nagag pagbu ng atig kasaysayan ay pagukulan sil ng mga dahog k>apatdapat sa kanilg walg kahulilip na pagibig sa atig ,9g ,pilip9as4 ,l>awan3 ,isang tanaw9 sa ,masambong1 ,bal9tawak1 niyaong ,himagsikan1 #ahih4 ,,miguel ,,malv> ,l>awan3 ,g54,,miguel ,,malv> ,anak ng makasaysayag lalawigan ng ,batagan1 si ,malv> ay nmulat sa kapanahunag ag pagaap ay naghah> at ag katuwiran ng bayan ay kasalukuyag tumtagis1 kay't ag kanyg diw ay nahikayat na maggalit ng gayn na lamg sa pamamalakad na mapanil2 at ag gayg pagpupuyos ng kalooban ay nagk>on ng pagbbuntuhn1 nag ag unag hiyw ng lay ay pasimuln sa ,bal9tawk ng atig ,bayanig si ,gat ,bonifacio1 niyag ,ago/o ng tag #ahif1 kilusg k>ak>aka niyg inaniban ng ubos kaya4 ,ip9amalas ni ,malv> sa ,hmagskan ag isg katagtagig pakikibaka1 at sa ulunn ng isg pulutg na mga pilig tag ,batagan ay l9usob nil ag mga himpilan ng mga ka/il sa ,tanawan1 at d'y nakilala ag kanyg is sa malalakg pahayag at tutol sa l>agn ng digmaan1 na p9asimuln sa ganp na ik #i ng gab at tumagl haggg ik #f ng umaga ng araw na kasund1 panahg ik9alipol ng tang nagtataggl na kawal na mga ka/il sa himpilag yan2 at sa katapagan niyg ip9amalas ay m9>apat siyg gawg ,pun ng kanyg mga kasamahn4 ,nag idaos ag ,pacto sa ,biyk na ,bat1 niyag ,disyembre ng tag #ahig1 buhat sa ,bulakn ay nanumbalik siy sa s>ilg lalawigan upg pagmasdn kug ag mga dako ng nsabig ksunduan ay magganp4 ,h9d sumama si ,malv> sa ,lupon ng ,hmagskan na lumipat sa ,hogkg2 guni't nap>on siyg kasama ag taug kaanak at tumulog sa mga punyag ng kanyg mga kababayan sa ikalulusg ng ,bayag ,t9ubuan4 ,nag mak>an ag magisg tan na ip9anahann niy sa ,hogkg1 niyag ,hunyo ik #ae ng tag #ahih1 ay bumalk siy sa ,kapulug ,pilip9as1 at non na g siy g9awg ,h5]l1 upg pagasiwaan niy ag mga kawal sa mga lalawigan ng ,tayabas at ,laguna1 at sa panahn ng kanyg ip9amun ay nagk>on siyg lagi ng mabutig palad na magtagumpy tuw na at makbihag ng m>amig kawal ng mga ka/il4 ,siy'y isg ,h5]l na lagig p9atnubayan ng ,mabutig ,tal4 ,niyag ,pebr]o1 ik #d ng tag #ahii1 ag pagkkaibigan ng mga kawal ng ,pilip9as at ng mga kawal ng ,am]ika ay nasira1 at si ,h5]l ,malv> ay natasag magg ,pmunun ng mga kawal ng ,maynil at ,laguna4 ,ag ,pagsanhan at ,/a4 ,cruz sa ,laguna ay ip9agtaggl ng magkaayaw na ,pagkt ni ,ric>te1 ,malv> at ,agu$a ,kahabagan1 xg huli ay isg babaig nagpakita ng lalog malalakig kagitigan na ik9amagh ng kanyg mga nkasama4 ,ag mga bayag b9angt ay kug makailag lusub9 ng mga am]ikano1 guni't tuw na'y napipilan4 ,si ,h5]l ,malv> ay naglamay at nagpunyag gabi at araw upg magtipon ng tao1 magsanay sa mga x sa pakikibaka at magpa sigl ng mga kalooban1 upg ag pagdidigmaan at pagtataggl ng atig katuwiran at kalayan ay magtagumpy4 ,sa masamg s&ali niyag ,m>so ik #bc ng #aija1 ag ,presid5te ,agu9aldo ay nahulog sa kamy ng mga kalaban1 sa ,palanan1 ,isabela2 gayn man si ,h5]l ,malv> ay nagpatuloy pa r9 sa pakikibaka at sa kanyg mga nassakupan ay nagpadal siy ng gay>ig pahayag3 ,ag atig s&ata ay dapat na magpahayag na d nat9 g9agamit upg ipuks sa mga kawal na am]ikano1 sapagk't gaya r9 nat91 sila ay may mga 91 asawa1 kapatid at mga ank na tumtagis kug sil'y magpaty4 ,nguni't tay'y gumgamit ng s&ata upg ipagtaggl ag katutubg katuwiran1 katuwirag magk>on ng s>ilig ,pmahalan1 ,kalayaan at ,kas>9lan4 ,sa bahagig x ng pamahayag ni ,malv> ay mkikilala ag kanyg pagkal9g na tao1 mairug9 sa ,t9ubuag ,lup at mat>g na ,punog kawal4 ,sa pagkilala sa malalakig sikap at mahalagg gaw ni ,h5]l ,malv>1 ag ,lupon ,pambans sa ,hogkg1 niyag unag araw ng ,abril ng tag #aija1 ay nagpasyg itas sa kany ag ,tugkulig pagk ,pagulog kawal sa ,pilip9as1 guni't sa kanyg mga pamahayag na il9agd ay ip9amalas niyg h9d lamg ag sikap ng mga kawal ag kanyg p9agbatayan1 at ag bulg na pagsund sa mga kautusg kawal1 kund lal na ag tulog ng mga taog bayan na siyg lalog mabis at mapak9abag sa mga mi?iig ip9akkipaglaban4 ,samantalag si ,h5]l ,malv> ay bog tapag na nagttaggl ng atig ,kalayaan1 ag ,lupon namn sa ,kapayapan ay kasalukuyag naghh& ng isg mabutg p>an upg ag digmaan ay maihatd sa isg pagkakasundg kapuripuri1 at niyag ,abril ng tag #aija ay nakipanaym kay ,h5]l ,malv> ag isg ,lupon tugkl sa bagay na x1 gunit nabig4 ,npansn ni ,h5]l ,cailles1 ag pagkaktuws ng atg kalagayan1 ag kalakasn at kapagy>han sa dami ng mga kadigm at dahil dito1 upg maampt ag dug na dumadaloy na walag t>s ay h9ig nit kay ,h5]l ,malv> na sumuk na2 ag kahiligan ng kaibigan ay ig9alag1 guni't nagpatuloy d9 ng pakikidigm sa paniwalag sa gayg p>an lamag mapattunayan ag m>ubdb na pagnanas ng ,kas>9ln4 ,sa kanyg kublihan sa ,bawag1 ay kug magkilg lusub9 siy ng mga am]ikano1 guni't tuw n'y ip9agtaggol niy ng bog tapag at kabayanihan1 at tuw na'y napipilan dn ag kawal na kalaban4 ,subali't ag gutom ay isg kaaway na npakalupit1 at sa tulog ng pakikiusap ng lubhg m>amig kaibigan1 sa talagg kadahupn ng kaya na magpatuloy pa sa pakikidigm1 ay nakipanaym siy kay ,h5]l ,bell at bago niy g9aw x ay gumaw muna siy ng gay>ig pamahayag3 ,patug ako gayn upg dalaw9 si ,h5]l ,bell1 at an man ag klabasn ng pakikipanaym sa kany1 ay h9ihig ko sa mga kababayan1 na huwg lamg akog lilimut94 ,tay'y pawag magkakapatd4 ,kahit na nil ak dalh9 sa ,e/ados ,unidos sa al9 mg dako ng ,daigdigan1 ay d ko malilimutan ag p9akaiibig kog ,t9ubuag ,lup4 ,is9asalog ko ag s&ata1 sapagk't ag akig mga kaanak at mga kaibigag sumasama sa ak9 ay nagagkkasakt sa t9itis na kagutuman4 ,ag akg pitg ank at ag akig giliw na asawa ay lagg nasa pilig ko at t9iis nil ag laht ng kahirapan4 ,niyag ik #af ng ,abril ng tag #aijb1 ay natapos ag mga panaym ni ,h5]l ,malv>1 at d siy ip9adal sa labas ng ,pilip9as4 ,nanirahan siy sa ,/o4 ,tomas1 ,batagan1 at ag pagsasaka ay siy niyg h9>p sa paniwalag sa ganitg p>an lamg mxtatag ag mga kailagan ng nasirag bans4 ,mataliimik siyg namuhay sa bukid haggg sa napilitag lumuws ng ,maynil dahiln sa sakit sa aty na kanyg d9anas1 at niyag ik #ac ng ,oktubre ng #aiaa1 ng kanyg hirap sa buhay na x ay w9akasn1 upg masok sa buhay na walg haggn ng mga ,bayani na walg kamatayan4 ,d9al ag kanyg bagky sa ,/o4 ,tomas at dn b9igyn ng kanyg s>ilig pitak na pamamahigahan ng mga lab ng isg buhay na maulirn sa katapagan at katapatag lob sa ,lupag ,t9ubuan3 ,sumalagit naw4 ,,emilio ,,jac9to ,l>awan3 ,,emilio ,,jac9to ,si ,emilio ,jac9to1 ag kanag kamay ni ,gat ,bonifacio ay sumilag sa maliwanag1 niyag #ahgi1 sa bayan ng ,trozo1 sakop ng ,maynil2 ank dukh at walg k>agalan kund ag liks na pagkatao1 kay't musms pa'y nkita na sa kanyg paligid ag pagkaktuws ng mga palad4 ,nagral na mag-is sa pamamagitan ng mga magulag na nagtur sa kanyg kumilala ng mga titik at sa pamamagitan ng katipiran at pagsasakit ay napapag-ral d9 ag batag si ,emilio ,jac9to haggag sa makasapit sa damban ng k>unungan sa ,univ]sidad de ,/o4 ,toms4 ,ganog pagsasakit ag g9aw ng kanyg mga magulag upg ag kanyg isip ay mmulat sa malawak na tahak9 ng k>unungan4 ,sa ,univ]sidad ay nagg kapanahn ni ,emilio si ,g4 ,juan ,sumulong1 is sa nagg matas na tao at dalubhasag nagtagly ng lalog matatas na katugkulan sa ,pmahalan4 ,kpuw sil palibhas ank dukh1 kay't ag kanilg mga simulan ay nagkaktulad1 at ag pagmamalas sa mga matatas na agkg kanilg nkasama sa pagaral ay nakakilit sa kanilg dalaw1 kay't p9asikap nilg sil'y mpalay sa kalipunan ng mga yan1 na kanilg k9assuklamn m&n4 ,dahiln sa maagag hiyw ng ,hmagsikan na kanyg inaniban pagdaka ay d nakatapos si ,emilio ,jac9to ng kanyg pagaral1 baga mag nagiwan siy ng isg mabutg tlaan ng kanyg pag-aral sa ,univ]sidad de ,santo ,toms4 ,lagi siyg matigs at d k>ak>akag nagbabago sa bis ng mga tagubil92 tuw na'y ip9agtaggol niy ng ubos kaya ag 9akal niyg katuwiran4 ,ganito ag kanyg pamamalakad sa s>ili sa bog panahg siy'y nabuhay4 ,niyag tag #ahif1 si ,emilio ,jac9to at naguna sa isg lupon na it9atag ni ,gat ,bonifacio upg makipagkita sa ,k9alawan ng ,bayag ,hapn dito sa ,pilip9as1 upg pasapit9 sa ,emp]ador ng ,hapn ag isg ,pahayag4 ,is sa mga bahagi ng ,pahayag ay xg sumsund3 ,ag mga s9ag ng liwanag na lumaganp sa ,bansg ,hapn ay nak>atig d9 dito sa ,pilipnas4 ,dapat kamig mak9abag sa liwanag3 ,nag tan dig yan ay nagsut insk siy upg makipagkita kay ,dr4 ,rizal at yakag9 xg makiis sa kilusn sa paghihimagsk1 guni't sa pagkakkilala ni ,doctor ,rizal1 na nag panahg yan ay salt na salt tayo sa paghah& at malay sa pananagumpy ag hmagskan1 ay t9ugn siyg ag gay'y h9d pa dapat4 ,at nag simuln na ag pakikibaka buhat sa ,bal9tawk1 at ag kas>9lan ng ,pilip9as ay ip9ahayag na sa pamamagitan ng s&ata1 ay g9awag ,h5]l si ,emilio ,jac9to1 at ag kanyg sakop ay ag gay'y lalawigan ng ,rizal datig ,morog1 ag ,laguna1 ,bulakn at ,bagog ,ecija4 ,si ,emilio ,jac9to ay siyg unag kasagguni ni ,bonifacio1 hagg sa x'y p9aty ng isg salaggapg niyag #ahig4 ,sa isg tagpuan sa bayag ,mahayhay1 ,laguna1 sa isg malakig pulutg ng ,hukbg ka/il1 si ,emilio ,jac9to ay nasugatan1 at nbihag ng mga kaaway2 guni't h9d naglan sa kamay ng mga ka/il at niyag ,abril ng #ahii ay b9awian ng buhay ag dakilag ,h5]l4 ,ag kanyg sagisag na is9atuntun9 ng katipunan ay xg mga sumusund3 7,liwanag at ,nignig2 ,kalayaan2 ,pagibig2 ,ag ,pmahalan at bayan2 ,malg ,pagsampalataya2 ,paggaw27 ,liwanag at ,n+n+3 ,ag nigng ay nakasisir ng mat samantalag ag ,liwanag ay tumataglaw4 ,kalayaan3 ,ag kalayaan ay ip9agkalob sa laht ng tao buhat sa pagkpagank at siy'y dapat gamit9 kailan man1 h9d upg pum9sal sa kahit s9o4 ,ag kalayaan ay buhat sa lagit at h9d kalob ng an mag kapagy>ihan sa ibabaw ng lup4 ,pagibig3 ,sa mga k>amdamag t9tagly ng tao ay walg napakadakil gaya ng ,pagibig4 ,kund sa pagibig ag mga bayan ay napawi sa ibabaw ng lup1 ag mga kapisanan ng mga tao ay ntulad dis9 sa lags na dahon ng kahoy na ip9aglilip>an ng isg buhawi1 guni't dahil sa pagibig ay malalakg bagay ag nayay>4 ,ang ,pamahalaan at ,bayan3 ,ag pagkasulog ng mga ,bayan ay nagbubuhat sa mga mmamayn at ito'y isg dakilag kapagy>ihan4 ,mal+ ,pagsampalataya3 ,kug s9o yag nagsasabig ank ng ,dios1 ay dapat tumulad kay ,kri/o1 m>lit1 mairugn at mas9tah9 sa kawagasn4 ,paggawa3 ,ag paggaw ay h9d ,sump ng ,dios na gaya ng paniwal ng iln4 ,sa mga banhay na x ng mga kaisipn1 ay makikilala si ,emilio ,jac9to na isg dakilag tao1 may matatas na smula9 sa buhay1 may matayog na pananampalataya1 may paniwalag hubog sa dakilag gaw at k>apatdapat na pasimun sa al9 mag kilusn4 ,siy ay isg tunay na ,bayani1 tilansik ng diw ng mga wags na tao buhat sa ,lagit4 ,l>awan3 ,balak na ,bantayog kay ,dr4 ,rizal na nagtamo ng unang gant+ pala at nahirang sa lahat ng ih9>ap sa ,timpalak4 ,,antonio ,,luna y ,,novicio ,l>awan3 ,antonio ,luna y ,novicio ,isag dakilag ,h5]l na pilip9o gaya ng nagg gawig pamagt sa kany ng mga nakkilala sa kanyg d mattaw>ag katapagan4 ,ank ng bayag ,maynil at niyag ik #bi ng ,oktubre ip9agank ng tag #ahfh4 ,ag kanyg am ay si ,g4 ,joaqu9 ,luna at ag kanyg 9 ay si ,gg4 ,laureana ,novicio1 magasawag nagbigy sa atig bayan ng mga ank na lubhg ik9>ragl3 ,s9 ,juan ,luna1 ag diwag lumikh ng ,spoll>ium2 ,joaqu9 ,luna1 nagig ,gob]nador sa ,la ,unin1 ,jos ,luna1 bantg na maggagamot1 na pawag mga kapatid ng amig p9agukulan nitg maigsg ulat4 ,sa ,at5eo de ,manila siy sibol1 at gaya ng laht halos na aral sa mga ,hesuita ay lumabs siyg isg mabutig bat4 ,t9aggp niy ag katibayan ng pagk ,ba*ill] en ,artes ng tag #ahhc at lumipat siy sa ,santo ,toms1 upg magral ng ,f>macia1 pagaral na kanyg ip9agpatuloy sa ,b>celona1 ,espanya1 at dn niy t9am ag katibayan ng pagk ,lic5ciado4 ,nagtuloy pa r9 ng pagaral sa ,univ]sidad ,c5tral de ,madrid at dn namn niy t9aggp ag katibayag pagk ,doctor sa nsabig k>unugan4 ,si ,antonio ,luna ay mahilig dig umawit at ag knyg kudyap ay npabantg d9 at is sa rito ag kanyg ih9&g sa mga nagaral sa ,concordia1 ,paraln ng mga babai1 na kanyg p9amagatag ,mga ,bitu9 ng ,akig ,lahi4 ,sa kanyg pagkakamanunulat ay nagpakatagi r9 siyg lubs gaya ng hagg gayn ay massuysy sa ,la ,solid>idad sa ,espanya n9 ,m>celo ,h4 del ,pil>1 sa lilim ng pamagt na ,taga-,ilog4 ,nagla?ala siy ng isg aklt na k9alal>awanan ng pagk tiwali ng pamamalakad ng mga ka/il rito sa atg lupan4 ,nagral d9 namn si ,antonio ,luna ng ,+5i]a ,qumica sa ,blgika at pagkatapos ay lumipat siy sa ,p>s upg magsanay sa laboratorio ng magitg na si ,dr4 ,latteux4 ,ag kanyg ,las ,impresiones ay k9amuhan ng gayn na lamg ng mga kaaway ng atig pagsas>il1 sanhig ip9agh9al sa kany na is sa mga tagapagtaguyd ng ,hmagskan at niyag buwan ng ,pebr]o ng #ahig ay ip9adakp siy at ip9atapon sa ,espanya at sa ,c>cel ,modelo ron ay ip9alasp sa kany ag lalog masasaklp na araw ng isg taog malay sa t9ubuag lup at tumatagis sa madilm na bilagguan1 tulad sa isg sl>n4 ,nag siy'y palaya9 ay lumipat siy kapagk>aka sa ,alemanya at nagpasimul na sa kanyg pus ag thasag pakikialt sa mga ,pag9on ng atig bayan at kanyg p9agsanayag basah9 ag mga katagian sa pagkam&idigm ni ,napolen1 at s9ikp niyg mtuto ng mga mabubutig p>aan sa digm4 ,nanumbalik siyg agd sa ,pilip9as nag x'y maghmagsk na g at samantalag ag kanyg katal9uhan sa pagkamabutig m&idigm ay h9d pa niy naihh&g sa kanyg bayan ay it9atag muna ag ,pahayagag ,la ,indep5d5cia at ag kanyg panitik ay k9kitaan ng mga tudlg ng pambuhay na lob sa k>agalan ng kilusg yag tug sa ganp na ikalalay ng atig bayan4 ,nag ag datig magkaibigag am]ikano at pilip9o1 na magkatulog na nagpasuk sa mga kawal ng ka/il1 na dito1 nag mga panahg yan ay pag9on at h>i2 nag ag dalawag watawat ng lay na magkasamag nanagumpy sa mga kahagahagag pagbabaka ay nagkkatitign at m&'y d na magkawatasan2 nag ag mga bayanig yan ng kilusan nag isg bagog any ng kasaysayan ng atig kalahian ay p9aghah>ian ng pagigimbulo at nagkkabawasn na ng pagtitiwal ag is't at is1 ag kababayan natg si ,antonio ,luna ay nap sa ,kabite agd at p9aghanap ag ,pagulog ,agu9aldo upg d'y ih&g ag kanyg k>unugan sa digm1 at si ,antonio ,luna ay ih9all pagdakag ,h5]l ng mga kawal sa katihan1 at pagkatapos ay inatasn siyg magig ,tagapatnugot ng hukbg pilip9o1 katagiag kanyg p9aunlakn ng kagilagilals na pakikibaka na lubhg nagpahirap sa hukbg am]ikano1 magbuhat sa pamimiyapis na simul sa ,tulyahan na k9alibigan halos ng p9akamalakig bahag ng atig mga kawal ng ,batalyg ,maynil1 at haggg sa ilog ng ,kalumpit na ip9agtaggl ng atig hukb ng isg pagtataggl na gumuhit sa atig kasaysayan ng mga tudlig na g9t sa kabayanihan at katapagan4 ,niyag tag #ahii1 nag kasalukuyan siyg tumtahak ng lupag ,kapampagan sa d mapigilpigilag paglusob ng mga kaaway1 nkik9it m>ahil ag kanyg mga hulg s&al kay't kagyt sumulat ng kanyg ,hulg ,pati1 na any3 ,ip9agkalob kog laht ag akig mga ari>ian sa akig p9akaiirog na 94 ,sakalig ak ay mpaty sa labang x1 ay n9nas kog ag akig bagky ay balut9 ng isg watawat ng ,pilip9as at ak'y ilibg sa lup ng akig s>ilig lup na sanh ng akig pagkakasakit4 ,siy kog lagig mi? ag ak'y mamaty ng bog kasiyahn ng akig bayan1 sa pagtataggl ng kanyg lbusag kas>9lan4 ,kagilgilals na lubh kug pagtutul>9 ag dalawag hukbg naglalamas non sa kanikaniyg kakayahn1 s&ata at katal9uhan sa digm1 sa kabayanihan ng pagssalasaan na anim'y mga hukbg magkasukt ng laks bag mag sa katutohanan ay h9d pa an9o ng hukbg am]ikano ag atg mga baguhag kawal2 gayn mn1 sa katal9uhan ng pamamatnugot ng bayanig si ,h5]l ,luna ay nagpapanatili sa atig mga kawal ng katapagan1 at bos kayag panunupd sa mga kautusg kawal na kanyg p9aiiral sa ibabaw ng mga sundalo natg pawag pan&aliag tatag at d mn nagakakkilala ng mga kautagn ng mga tunay na kawal ng isg tunay na hukb4 ,sa kabagisn ng kanyag pagpapairal ng mga kautusg digm at sa nasag ag baguhan natig mga p9un ay mpanty sa isg kalagayag h9d mananaghil sa mga kawal na sany sa digmaan1 ay naktagp siy ng m>amig nagh9anakit sa kanyg kagahasan1 at isg araw na n9as niyg makipagkita at makipanayam sa ,pagulog ,agu9aldo1 na no'y na sa ,kabanatuan1 upg magmugkah m>ahil ng isg bagog p>ag 9akal niyg isagaw1 ay h9adlagan ng isg punl ng s>ili r+ ,hukb na niyag ik #e ng ,hunyo ng tag #ahii1 at walg pagimig tumudl sa kany at ag kanyg buhay ay t9ampalasan4 ,sa kanyg palad na ya'y np>amay ag kanyg ayudante na si ,koronel ,francisco ,romn1 at buhat na non ay nawaln ng isg matal9og ulo at walg pagl na bisig ag atg hukbg p9agtamasahag itaby ng mga kaaway hanggg sa napipilan na nag patuluyan4 ,si ,antonio ,luna1 gaya ng mga dakilag ,bayani1 ay namaty ng wal sa panahn2 guni't sa kanyg kamatayan ay nawan niy ag aral na lubhg mapak9abag sa mga panahg h9h>ap nat94 ,ag kanyg kamatayan ay nagg sanh ng lubhg m>amig mga kurkur1 na ip9aghih9alag ya'y likh ng kalupitan1 guni't sa an mn1 talagg ag mga dakilag tao ay nakatatagp ng isg kamatayag d k>aniwan1 upg magg sanh ng isg matamg paglilim at magg batg urian ng kanyg mga kahaghagag katagian4 ,mga kamatayg gaya ng kay ,luna1 sa dapat na ikpauwi sa wal at magg sanh ng isg paglimon na walg haggn1 ay lalog bumubuhay sa mga diw1 nagpapatibk ng pus at gumgisig sa madl sa ikakkilala ng lubusan sa kanyg mga pagliligkd na k>apatdapat4 ,nagpupugay ak sa libigan mo1 dakilag ,h5]l1 at m9san pa'y ulit9 dito ag lbusag paghag sa iyg kabayanihan4 ,l>awan3 ,,h5]al ,,antonio ,,luna ,,s9awi ,,ng ,,kapal>an ,,na ,,patay9 ,,ng ,,mga ,,kawal ,,ng ,,s>il+ ,,hukbo4 ,,gregorio ,,del ,,pil> ,musmos pa'y namuh nag lubh sa masasamg palakad ng mga ka/il sa kanilg bayan2 pamagkg bu palibhas ni ,gat ,m>celo ,h4 del ,pil>1 ay nagpasas rito buhat sa kamusmusan ng isg dalisay na aral ng pagibig sa bayag s>ili1 kaya't nag kasalukuyag ag ,noli ni ,dr4 ,rizal1 ay d mabasa ng h9d magg isg malakg kasalanan si ,gregorio ay is sa mga lalog masipag na tagalaganap non4 ,sa ganag kay ,gregorio ag ,noli ay siyg aklt ng kaligtasan ng lah4 ,nag ag hiyw ng lay ay lumaganap sa walog lalawigag ,tagalog1 si ,gregorio1 ay nahikayat na magsundalo at ag gayn ay is9agaw bat pa man siyg lubh1 at buhay non sa pamamagitan ng mga d k>aniwag katapagag badh ng kanyg mga kilos1 ay h9agdn niyg untiunt ag kabayanihan haggg sa nag lagdan ag ,pacto de ,biak na ,bato ay nak>atg na siy sa tugkulig ,koronel4 ,nmahl siyg lubh kay ,agu9aldo at siy ay ip9agsama sa ,hogkg nag malagdan na ag ksunduan1 at sil'y tumulak niyag ik #bg ng ,disyembe ng tag #ahig1 gaya ng ntulukoy sa nsabig ksunduan4 ,at nanatili si ,gregorio del ,pil> sa ,hogkg samantalag si ,agu9aldo ay dron at sa p>ag t9iyp na pagyay>i1 ag mga ka/il at am]ikano ay nagk>on ng sgalutan2 at sanh ng pagpapadal rito sa ,pilip9as ng isg ,hukbg dagat sa ilalim ng pamamahala ng ,almirante ,dewey4 ,ag ,lupon ,pilip9o sa ,hogkg ay inanyayahag manumbalik na mul at magpatuloy ng paghihimagsk4 ,ag mga pagyay>i rito ay lubhg maliwanag sa kasaysayan ng dalawg digmaan1 subalit h9d kalabisg baggitn dito na si del ,pil> ay datig katulog ng mga am]ikano sa pagbaka sa mga ka/il1 sa paniwalag ag mga kawal na yan ay katulog nat9 sa pagtukls ng kas>9lan4 ,si del ,pil> ay nagpatuloy ng pakikibaka sa pilig ng atg mga kawal1 laban sa manlulupig1 baga mag tals na ag pakikibaka ay tahs na pagpapatiwakl yyamag ag kaaway ay lubhg malaks1 m>ami at makapagy>ihan4 ,at ag hukb natn ay npataby ng npataboy haggg sa kaitaasan1 nag d humihiwalay si del ,pil> sa pagtataggl sa ,ku>tel ,h5]l na k9alalagyn ni ,agu9aldo4 ,si ,gregorio del ,pil> ag siyg nhirag na magtaggl sa ,pasog ,tild na tagig pagdadaanan ng s9o mag magnnasag lumusob sa ,ku>tel ,h5]l at ag kanyg limampu't limg mga pilig kawal sa katapagan at katpatag lob1 ay nagpamalas ng d k>aniwag kabayanihan4 ,sa kug ang pakan1 ay ntaluntn ng mga am]ikano ag ,pasog ,tild1 at sil ay l9usob ng walg patumagg haggg sa ag laht ng limampu't limg kawal na d'y nagbbanty1 gayn d9 si ,h5]l ,gregorio del ,pil> ay p9uksg laht nag walag ptagag kalupitn ng mga kawal na lumusob1 na b9ubu ng mahigt na #cjj katao na kabayuhag paw4 ,sa lokbotan ni ,gregorio del ,pil> ay ntagpun ag isg araw-araw na tal na k9babasahan ng gay>i3 ,kug isg malakg hukb ag lulusb sa ak9 at sa akig mga kawal1 ay mapapasuk ak2 guni't lalog magigg kanaisnais sa gang ak9 ag ako'y mamaty sa pagtataggl sa akig p9akaiirog na ,9g ,bayan4 ,ganit namaty ag isg matapag na sundalo na sa katiyagan at sa walg maliw na pakikibaka ay sumapit sa tugkulig ,h5]l sa gulag na dalawampu't dalawag tan lamag4 ,siy'y ank ng mabulaklk na ,bulakn at ip9agmamalak siy ng tang kababayan sa kanyg walg katulad na kabayanihan4 ,,m>celo ,h4 ,,del ,,pil> ,l>awan3 ,m>celo ,h4 ,del ,pil> ,isag dakilag bayani na sa pagtataggl ng katuwiran ng bayan ay l9isan ag tang k>iwasaan at kag9hawahan sa s>ilig lup at tumiwalg sa mga kapilas ng buhay upg mahikap sa silog ng ibag ,lagit ag ikatitimaw ng atig ,9g ,pilip9as4 ,si ,m>celo ,h4 del ,pil> ay sumilag sa maliwanag niyag ik #bi ng ,ago/o ng #ahej1 sa matikmg bayan ng ,bulakn4 ,bayan ng magag&g diwatag nakayyayag umawit sa may mga hilig sa tla94 ,ag kanyg am ay si ,g4 ,juan ,h4 del ,pil> at ag kanyg ina ay si ,gg4 ,blasa ,gatmaitan4 ,talagg lah ng mga ,gat ag bayani natg x at pagkpalibhas ay may mga kaya r9 namn ag kanyg mga magulag at ag kanyg am ay mg9o sa bayan1 kay't nmulat ng tigal ag no may matatas na indayg at maibig9 sa katuwiran4 ,pagkapag>al niy ng mga ung titik sa s>lig bahay ay nsok siy sa ,paralan ng ,san ,jos at pagkatapos dito ay lumipat siy sa ,paralag-madl ni ,/o4 ,toms upg dito magtaps1 at bog nigng niyg ip9akita ag d k>aniwan niyg tal9o haggag sa ag katibayan ng pagk ,lic5ciado en ,jurisprud5cia ay kanyg kamtn1 nog tag #ahhh4 ,ag sigasig niy sa pagibig sa lupag s>ili1 na no'y lubhg s9sil ng masamag pamamalakad1 ay palag niyg ip9akilala sa kanyg mga pamamahayag2 na ag pagkahilig niy sa pagtiwalg at paglay1 ay lubs bag mag ag gayn ay talagg kasalanag p9ag-uusig at ik9bibitay ng panahg yan ng kalupitan4 ,at ag talagg maasahag bugag h9g ng gayn gaw ay sumapit at niyag #ahhh na r9 ay ip9agsakdal siy sa kasalanag ,filibu/]ismo2 nag kanyg mtunugn1 kapagk>aka at yyamag ag kanyg ulo sa gayg kasalanan ay nagamy bagky ay tumaks siyg agd at sa ,espanya na r9 nagtug1 upg dn pasimuln ng ubos kaya ag pakikibaka sa mga kaaway ng atig pagtiwalg sa kapagy>ihag ka/l4 ,asawa at dalawag ank1 kag9hawahan at agkn ay l9isn niyg walg bal9o at umasag ag kanyg hg>9 ay banl sa gayg pagyao4 ,sa ,espanya ay it9atag niy ag kanyg kapisanan ng ,solid>idad ,filip9a sa ,b>selona niyag #ahhi4 ,ag kapisanag yan ay magmimi? ng mga kabaguhan ng pamamalakad dito sa ,pilip9as4 ,p9amatnugutan niy ag kapuripurig pahayagag ,la ,solid>idad na it9atag dn ni ,g4 ,graciano ,lpez ,ja5a1 at siy'y k9atulog n9 ,dom9ador ,gmez1 ,f]n&o ,canon1 ,antonio ,luna1 ,jos ,rizal1 ,m>iano ,ponce at iba pag mga bayanig pilip9o non1 na sa pamamagitan ng utak at panitik ay bumuwag niyag mat&g kapagy>ihan ng mga h> dito sa ,pilip9as4 ,ag kalakhn ng kanyg pus1 katapagag maglahad ng katuwiran niyg 9akalag ap1 at ag katayugan ng kanyg palisipn ay nagig sanh ng lbusag paghag sa kany ng kapanalig at kaaway man sa paghihimagsk na yan na lubhg kasakitsakit4 ,ag salap ng kanyg agkn ay nahughg1 ag kanyg mga ank ay h9d na mul pag nkita at nagdanas ng lalog kakilkilabot na kahirapan sa silog ng ibag lagit1 upg ag katuwiran ng bayan ay ptuluyan at walg sagwl na maipagtaggl4 ,sumakabilg buhay si ,g4 ,m>celo ,h4 del ,pil> niyag ik #d ng ,hunyo ng tag #ahif sa gitn ng isg k>litaag h9d madalumat4 ,bilg pagkilala ng ,bayag ,pilip9as sa kanyg walg kamtayag mga gaw1 ay ip9asy na ag kanyg lab ay kun9 sa lbigag kanyg p9agpapahigalayn ng ganp1 at gayn ay nasa lbigan na ng mga ,bayani dito sa ,maynil1 upg ag mabutig alala non ay magig isg mabutg halimbaw sa atig mga bagog sibol4 ,kapuripurig halimbaw na gaya ng pamana ni ,m>celo ,h4 del ,pil> ay h9d dapat map>am sa al9 mag pusog ,tagalog1 yyamag ag laht niyg punyagi ay iniukol lamag sa ikallay ng ,bayan at h9d sa kag9hawahag s>ili4 ,talagg ag mga tunay na ,bayani ay h9d naghh9ty ng gantigpal sa kanyag mga gaw at sikp1 at sukat na yag kasiyahg lob na d9adanas ng tag gumgaw ng tunay na udyk ng budh ag siy niyg nagig katulog sa mahabag panahn niyg ip9akibaka2 guni't ag mga taog bihasa ay nassiyahn namg magral sa kanilg mga kadakilaan1 sapagk't ag mga diwag gaya ng kanil ay talagg maliwanag na sul na nagpapanuto sa mga lipig sumisipt sa isg lalog mag9hawag kabuhayan4 ,mapalad ag mga bayan na bag mag walg gaanog maipagmalak sa kanyg liks na pagkabayan mtag sa kasikapan ng kanyg mga ank1 ay sibulan ng bayani ng katauhan na nakaggimbl at nakapagguguh ng kalupitn at pagaalipig nakapipigil sa thasg ikaunld ng mga bayan at mga tao4 ,at gaya ng sabi ni ,dr4 ,dom9ador ,gmez1 si ,m>celo ,h4 del ,pil>--any--ay isg mabutig tao at sa kanyg diw ay d nagkkapuwg ag an mag masamg adhik1 sapagk't sa kanyg pus ay nagssikp ag wags na pag-ibig sa ,t9ubuag ,lup4 ,,m>iano ,,ponce ,niyaog ik #bb ng ,m>so ng tag #ahfc1 sa silog ng masayg ,lagit ng ,baliwag1 sa bayan ng magag& at mabib9ig dalaga na npabalit ng gayon na lamag1 ay dn nakkita ng unag liwanag ag kababayag ,m>iano ,ponce1 is sa tatlg tugk ng mi?g kalayaan nitg lupag p9aggugulan nil ng laht ng punyag at pagsasakit4 ,ag kabataan niy ay maagag im9ulat sa paga>al sa bayag s>ili at nag makatapos siy ng mga pgunahg pagaral ay lumipt siy sa ,san ,juan de ,letrn hagg sa niyag #ahhe1 ay kanyg t9aggp ag katibayan ng pagk ,ba*ill] en ,artes3 ,nagpatuloy siy ng pagaral ng pagk ,maggagamot sa ,paralag madl ni ,/o4 ,toms sa lob ng dalawg tan at sa ,univ]sidad ,c5tral de ,madrid niy t9apos ag nsabig k>unugan1 kun san niy ntam ag katibayag pagk ,doctor en ,m$ic9a4 ,nagig mag9hawa sana ag kanyg buhay kug ag kanyag pagk ,maggagamot ay iniukol niy sa s>ili guni't ag gayn at h9d niy g9aw1 at ag hirap at sakt na kasalukuyan ng bayan na naggailagan ng lalog mabibisag lunas ay siyg p9agubusan ng punyag4 ,si ,m>iano ,ponce ay nhilig ng gayn na lamag sa paglil9g ng mga kabaguhag h9hig ng panahg yan at siy ay umnib sa mga kababayag nagannahanan sa ,madrid2 upg dn ay himagsikn ag ,pmahalan sa pus ng kanyg ,pagulog ,bayan1 sa lob ng kapisanag kanilg b99yagg ,asociacin ,hispano-,filip9o4 ,si ,m>iano ,ponce ag siyg nangkulg kulg kalihim non haggg sa sumapit ag tag #ahif1 tan ng malakg mga pagbabago sa ,kapuluag ,pilip9as at simul ng mga bagog tudlg ng kanyg kasaysayn sa pagkbans4 ,nagig tagabansg ng ,kapisanag ,hispano-,filip9o ag ,la ,solid>idad at si ,ponce ag nagig tagapagasiw non1 samantalg si ,graciano ,lpez ,ja5a ag siyg ,namatnugot4 ,ag pamagt na ,nanig kanyg mga tudlg4 ,nag ag ,himagsikan ay mbunyg na sa atg ,kapulun1 sapagk't si ,ponce ay kilalg isg tanyg na pilip9o at mahilig sa mga kabaguhag kanilg tuw na'y l99g ay d9akp siy pagdaka at ib9ilagg1 guni't d siy nagtagl at pagkalipas ng dalawg araw ay p9alay siy at ag kanyg m9a9am ay ag lumayg agd at lumipat na g sa ,hogkg4 ,pagdatig niy ron at ilg araw pa lamag ag k>ran1 ay nagtatag sil ron ng isg ,lupon na ag layun9 ay magsumikap ng ikapagtatagumpy ng ,hmagsikan2 si ,ponce ay nagig isg masugid na kagalawd non4 ,nag ag ,presid5te ,agu9aldo ay sumapit sa ,hogkg dahiln sa ,pacto de ,biak na ,bat si ,ponce ay siyg nagig ,kalihim at ag tugkulig x ay kanyg g9ampann haggg sa si ,agu9aldo ay mulig manumbalik sa ,pilip9as niyag #ahih1 upg ipagpatuloy ag ,paghhimagsik4 ,nag mga panahg yan ay si ,ponce r9 ag ,k9atawag panlabs magsikan sa ,pilip9as4 ,sa pagnanasag mapag>alan ag mga kanugng na lupan ay naglayg si ,ponce at d9alaw ag ,indo-,*9a1 ,cabodhe1 ,canton1 ,%anghai1 at kanyg s9ikap na mkilala ag mga kaugalian at ag mga katagian ng nagsabig bayan4 ,nagig kaibigan siy ng mga litw na tao ron at ng mga tanyg na kawan ng kanikaniyg ,pmahalan4 ,at kahit siy malay sa s>ilig lupa ay h9d niy iw9alay kahit saglt man lamag ag m>ubdb niyg pagibig sa s>ilig bayan1 kay't pagk>an ng mahigt na dalawampu't anim na tag pagkakwalay at pakikipamayan sa mga ib't ibag lp at kaugaliag tao ay mul siyg umuw sa s>ili at sa kanyg pagbalik na x ay nagig ,patnugot siy sa ,phayagg ,el ,r5acimi5to at buhat sa mga tudlg ng nsabig phayagn ay kanyg ip9agpatuloy ag kanyg nasimuln nag pagsisikap ng ikaliligaya ng kanyg iniibig na ,pilip9as4 ,niyag #aiji1 ag kanyg mga kalalawigan sa ,bulukn bilg tumbs sa kanyg pagsasakit ay tulad pa isg taog t9agkilik ag kanyg pagnnasag magligkd sa t9ubuag lup sa lob ng ,kapulugag ,bayan at siy'y ih9all na ,sug ron upg kumatawan sa ,lalawigag ,bulakn sa ,gusal ng mga ,bats4 ,nagg ,kalihim na ,pagkalahatn si ,ponce ng ,pagkatig ,nasiyonali/a at kasaggun ng ,lupon tagaganp4 ,si ,ponce ay is sa mga nagtatag ng ,phayagg ,el ,ideal1 na siyg tagapamansg ng ,lapian niyg k9aaniban4 ,sa kabil ng pakikipamiyapis na mahigit na limampug tan at pagkatapos na maipakilala ag lalog malakg pagtatapt sa mga mahahalagg smula9 ng pagkmaghhimagsk1 ag kaibigan at k9atukatulog ni ,dr4 ,rizal at ni ,gat ,m>celo ,h4 del ,pil>1 niyag ,mayo ng tag #aiah1 ay namaty sa ,hogkg guni't ag kanyg bagky ay it9awid dito sa ,pilip9as at siy'y il9ibg sa ,libigag ,hilag4 ,tag sa lubhag m>ami niyg nasulat sa mga ,phayagn ay kuma? r9 naman siy ng isg aklt na p9amagatg ,sun ,yat ,s51 na k9papalooban ng kasaysayan ng nagtatag ng ,pmahalag ,republikano sa ,ka9sikn4 ,si ,ponce ay isg matalik na kaibigan ni ,dr4 ,sun ,yat ,s51 niyag dakilag insik na nagguh ng kapagy>ihan ng mga ,h> sa kanilg lupa94 ,kug isg araw y mpasa ,baliwag kay at makisip magmalas ng mga katagtagig tikm ng mga tag>on1 na nagbabadh ng sipag1 tiyag at punyag1 na tuw na'y kanilg ik9atag sa mga ibag lalawigan1 ay gunamgunam9 n9yg sa lupaig yan ay dn sumilag ag is sa tatlg tugk na k9asasaligan ng laht ng biyayag atig t9tamasa gayn4 ,si ,ponce ay tunay na kabilag sa mga kawal ng s&aigdigan4 ,l>awan3 ,isang ,tanaw9 pagpasok ng ,luok ng ,maynila4 ,l>awan3 ,pascual ,h4 ,poblete ang ,ama ng ,pahayagang ,tagalog sa ,pilip9as4 ,,pascual ,h4 ,,poblete ,ag pagukulan nat9 gayn nitg ilg katag ay ank ng makasaysayag ,naic1 lalawigan ng ,kabite1 niyg lalawigag nagiigat ng mga kilusg pawag tug sa ikaunld at ikatitimaw ng bayan nat9 sa kapagy>ihag banyagag nakassakop4 ,ip9agank si mag ,pascual1 gaya ng k>aniwag tawag sa kany1 niyag ik #ag ng ,mayo ng tag #aheg4 ,buan ng mga bulaklk palibhas ag kanyg is9ilag1 kay't ag kanyg diw ay nammulaklk d9 namn sa saganag mga likh na pawag gay'y p9akk9abagan na ng kanyg mga kababayan4 ,wal ng taog gaya niy m>ahil--ang ,taliba niyag ik #g ng ,pebr]o ng #aiba--saganagsagan sa isip ng s>is>ig akal at balak4 ,ag ,monum5to kay ,rizal sa ,luneta1 ag pagtatatag ng pagkatig indep5di/a1 ag pagkak>on ng s>ilig ,bagko1 ag pagpapadal ng mga p5sionado sa ,amrica at m>ami pag balak diyg gay'y is nag katotohanan1 pat na nitg ,pagdiriwag sa ikaapat na rag tag pagkaktukls sa ,pilip9as ay pawag galig sa kanyg utak4 ,at walg kilusg nbabago nag d siy kahal4 ,isg katotohanag h9d mattaw>an na ag laht halos ng malalakg kilusn sa pagunld ng ,pilip9as ay may k9laman ag atig si mag ,pascual1 magig sa mga kilusn sa kapamayann at magg sa nuukol sa s>ilig wik1 lal na sa atg ,pmahayagn na mituturig na si ,poblete ay am nit sa paglalaganap rito sa atig lupan4 ,ag kanyg unag tudlg na pambuks sa pus ng atig bayan ay il9a?al niy sa ,la ,oceani ,espaola niyag tag #ahgi nag kasalukuyan pa lamag siyg tumtahak sa gulag na #bb tan1 at sa ,phayagg x ay nagligkd siy haggag sumapit ag tag #ahhi2 sampug tag s9kd4 ,buhat sa ,phayagg yan niy b9uk ag pagkak>on dito sa ,pilip9as ng isg ,phayagg dalawag wik3 ,ka/il at ,tagalog at salamat sa pasisimun ng dakilag ,m>celo ,h4 del ,pil> ay it9atag ag ,phayagg ,di>iog ,tagalog niyag #ahhb1 ik #b ng ,mayo1 na kug san nagpasimul ng paghahask ng mga b9hg mapapak9abag na bag mag d k9lugdn ng mga ka/il ng panahg yan ay nagtam namn ng pagkakalig ng mga kababayan nat94 ,ag ,di>iog ,tagalog ay siyg tagig tagapamansg ng mga mi?i9 sa isg bagog pg>apig kahilihili at sa ,phayagg x il9a?al ng ,dakilag ,tagalog1 si ,gat ,rizal1 ag kanyg ,amor ,patrio1 at dito r9 namn nagagsilap ng pagtataguyod ng dakilag adhik1 ag p9akam>amig mairug9 sa s>ilig kalayaan1 at sa dahog ,tagalog nit sumulat at naglaganap ng mga bagog tnaw9 sa atig bukas non1 na gay'y t9atamasa na1 ag m>ilg na si ,pascual ,h4 ,poblete4 ,nagg tagapagasiw ng ,revi/a ,popul> at mnunulat d9 namn dito1 na kanyg p9agla?alaan ng lal niyg mapapak9abag na mga tudlg tugkl sa mga k>aniwag k>unugan na dagliag naissagawa sa bahay1 at sa katotohanan1 ag ,phayagg yan ay munakal niy1 kay't ag atig ,pl>idel ay k9atulog d9 namn niy rito sa paglala?al ng mga tudlig na may k9laman sa mga babae at sa mga ,paralg bayan4 ,nagg mnunulat at tagapaghulog sa ibg wik ng ,phayagg ,revi/a ,catlica de ,filip9as at ng ,patnubay ng ,catlico at is r9 sa nagagtatag nit at masugid na tagapaglaganap ng mga k>unugan1 s9g at hanap buhay4 ,at p9palad m&n sa anyayag yan ng mabutig ,tal1 kay't sa kauntg naimpk na salap sa kanyg mga ,phayagn ay panibago na namag m9unakal ag isg malayag ,phayagn na p9amagatag ,el ,resum51 sa ,phayagg x nipakilala ni ,poblete ag kanyg katusuhag manl9lg sa mga nakaabg na talib ng ,c5sura1 sapagk't nagaw niyg makapagh&g ng mga kalugdlugd na tudlg na tumtawag sa p9tuan ng diw ng kanyg mga kalah1 nag d mn siy npansn ng mga kaaway ng atig kas>9ln4 ,walg al9lagag mattiyk na ag ,el ,resum5 ay siyg naglagy ng matibay na sligan ng atig paghhimagsk1 gaya ng p9attunayan ng mga katagg x na kanyg il9a?al niyg ik #ab ng ,hunyo ng #ahib3 ,magglalap tayg nagagkakais sa usapg s>ili at bakah9 nat9 ag mga kabalbaln at paghih9al niyag mga nagnnasag ag lalawigag ka/ilag x ay magig kutag lum ng mat&g kaugalian1 at d man nil ngugunit na ag d mapigilag pagunld1 sa kanyg banayad na kilos ay nagbbuks ng l&s sa laht ng dako at g9igip ag s9o mag sa kanyg paglakad ay sumagabal4 ,it9atag d9 namn niy ag ,el ,bello ,sexo niyag ,en]o ng #ahia1 at niyag ik #aa ng gayn dig buan ng #ahic ay lumuwl sa maliwanag ag is pag ,phayagg kany rig likh na p9amagatg ,el ,hog> at nagg katulog ng balitag ,pliegong ,tagalog na nagbbansg ng lalog mahhalagg pagbaka sa atig mga kaaway4 ,nag siy ay ipatapon sa ,espanya1 ay nagg mnunulat ng ,el ,progreso nagg katulog sa ,el ,pais at sa ,phayagg pilip9o ron na may pamagt na ,revi/a de ,ultram> na il9a?al sa kaka/ilaan ng kilalag bibligrafo na si ,g4 ,manuel ,artigas y ,cu]va4 ,npakamahimal ag pagunld ng atig bayan ng mga panahg ito na sa isg iglp lamag halos1 ay nagip ag tatlg danag tag kaalip9n at niyag #ahhi na mulg magbalk sa lupag s>ili1 si mag ,pascual1 ay nagla?al ng isg bagog ,pahayagg p9amagatg ,el ,grito del ,pueblo at ,ag ,kapatid ng ,bayan na tumagl haggg tag #aijg at sundsund na it9atag ag ,rizal1 ,aurora at ,filip9as mga ligguhag npabansg d91 at pagkatapos ay ag revi/a ,c]vantes4 ,sa pagkm&udul1 si mag ,pascual ay nagig isg tal na lubhg manigng1 siy ag may akd ng ,dr4 ,jose ,rizal--,el ,concejo de los ,dioses1 na kanyg ip9alimbg at l9agdan ng pamagt na ,lpez ,bls ,hucapte 7,pascual ,h4 ,poblete72 at sa pagtataghl ng kanyg ,ang ,pagibig sa ,t9ubuang ,lupa 7,el amor ,patrio7 ay s9agas sa taghalan ng nasirag si kapitg ,l>a ng ,polica dito sa ,maynil ag tagp na p9agttaghaln ng atig kaakitakit at p9agpalag watawat1 at h9&ulog ag mnignig 7arti/a7 na may hawak non1 at s9ambilat na walg patumagg ag tatlg kulay na kumatawn sa atg kabansan1 at si mag ,pascual ay d9akp na gaya ng isg sl>n dahiln sa kanyg ,pagibig sa ,t9ubuag ,lup na it9taghl at k9agiliwan ng madl4 ,talagg ag magigitig ay d ntatahimik at kayakap na lag ng mga katiisan2 niyag gabg yan ay t9ahak na nagllakd ag mga lansagan dito sa ,maynil1 na naakibatan ng mga puls at ih9>p siy sa taggapan ng ,h5]l ,otis4 ,k9kailagan ag isg katigasn ng lob na di k>aniwan upg ag mabutig gaw ay mipatuloy nag mga panahg yan1 at si ,poblete ay d nabal9o muntk man1 lagig patuloy na animo ay walg paganib4 ,h9d pa m&n naghih9aw ag diwag yan na mapaglikh at niyag ik #cj ng ,disyembre ng tag #aiac ay p9aluwl sa maliwanag ag ,da ,filip9o na kug san npala?al ag mga walg kamatayag buga ng panitik ng atig dakilag ,rizal4 ,at d pa sukat ag laht ng nbaggt1 ay il9a?al pa r9 ng kanyg mayamag diw ag ,la ,exposicin ,ori5tal de ,filip9as1 ag ,crdito ,agricola at ,el ,ori5te mga ,phayagg k9lulanan ng kanyg mga walg pagl na pagwaw> haggg sa ag kamatayan na d man ngugunit ay dumalaw sa kanyg thanan upg ulilah9 ag labigdalawg ank at isg banyagag aliw at kasayahan4 ,x'y nagy>i isg taghalig ma9it ng ,pebr]o1 ikalimg araw ng tag #aiba1 sanhg ag laht halos ng ,phayagn ay p>ag g9imbl sa d 9antabayanag pagyay>i1 nagagputs ng luks ag bog bayanag matal9o at sampu ng mga ka/ilag datig mga kaaway ay nagagsiluh r9 gaya ng la?al ng ,el ,m]cantil na--any3 ,era un gran tal5to y un enorme trabajador1 y ha he*o por su ,patria obra fecunda con el p5sami5to y con la pluma1 con la voluntad y con la accin4 ,si la ju/icia fuese mon$a corri5te en el mundo e/a desgracia promov]a un duelo nacional4 ,sa lubhg m>amig ,phayagg kanyg l9ikh1 it9atag at p9aglaganapan ng kanyg mga kaisipn ay mid>agdg ag mga ka?g sumusund3 ,pagsisiyam sa ,nue/ra ,seora de ,loreto1 ,buhay ni ,san ,vic5te de ,f]r] 7hag sa ,flos sanctorum ni ,p4 ,rivad5eira7 ,uliran ng ,kabaitan ,buhay ni ,patricio ,horacio1 ,buhay ni ,san ,isidro ,labrador2 t9agalog ag ,noli ,me tang]e at ,filibu/]ismo ni ,dr4 ,rizal2 s9ulat ag ,patnubay ng ,pags9t 444 ,lucrecia ,tricipt9o at ib pag lubhg m>amig mtutukoy4 ,gaya ng dapat magy>i si ,poblete ay h9d tumakwl sa pagnanasag mags>il ag atig bayan gaya ng p9attunayan ng laht niyg la?al1 kay't d r9 namn nligtan ng mga kaaway nat91 nag ag unag hiyw ng lay ay saliwn na ng mga hagunt ng pugl sa ,bal9tawk1 at si ,poblete ay kagyt ip9adakp at il9ulan sa bapor ,manila upg ibilagg sa ,seuta1 haggg sa mga unag araw ng ,en]o ng #ahig4 ,sa kanyg pag>aw>aw na tal ay nbabasa ag gay>i3 ,sa lob ng #cg araw na amig ip9aglayg ay nattalian ak ng abot siko4 ,p9agukulan g nam9 ng muntig ulat na x ag am ng ,pahayagan sa ,pilip9as1 ag walg pagl na manlilikh at diwag walg saw sa pagmumunukal ng g>ag ikatutubs ng ,bayag ,t9ubuan4 ,nriyan ag isg manigng na huw>an ng mga nagssisibl4 ,kug isg araw ay makasapit kayo sa ,libigan sa ,hilag at ag bantayog kay ,poblete ay inyg mkita1 ay alalahanig ag mga labg d'y nlilibg ay ag lab ng isg tapt na ank ng ,t9ubuag ,lup4 ,sa kanyg alabk naw1 na mulg nannumbalik sa p9aggaligan1 ay sumibol ag lalog kawiliwilig simoy na makayayakag sa iny na siy ay ulirann tuw na4 ,siy ay isg mabutig am1 tapt na asawa at mabutig ank1 at higt sa laht ng x1 siy ay isg mmamayg kahilihili4 ,,rafael ,,del ,,pan ,l>awan3 ,rafael del ,pan ,iuulat nam9 gayn ag buhay ng isg ank ,pilip9as na kaipal ay siyg lalog dapat na ipagmalak ng atig bayan sapagk't siy'y buhat sa am at 9g mga ka/il1 at walg p9aghhawakan ag kanyg pagk pilip9o kund ag siy ay p9alad na dito sumilag niyag ik #ag ng ,hunyo ng tag #ahfc1 sa lob ng ,maynil1 ,pagulog bayan nitg kapulun4 ,ag una niyg pagaral ay g9anp sa ilalim ng pamamatnugot ng mga ,hesuitas1 guni't sa ilg tan pa lamag ng pagaral ay nagkasakt na at sa tagubil9 ng mga maggagamot ay napilitag ilayag sa kabilg dagat at sa ,b>selona na nagtaps ng mga smulaig pagaral4 ,niya'y magwwalg tan pa lamag ag gulag ng batag si ,del ,pan1 at musms pa ay nmulat sa ,espanya na kug saan nkita ag mga tiwalg palagy sa mga1 pilip9o na kanyg kababayan1 sapagk't sa ,pilip9as siy nakkita ng unag liwanag4 ,kailn man ay d niy t9ulutan ag s9o man na siy ay tawagig ka/il at lubos niyg ip9agmalak ag bayag x ng mga ,lakn at bayanig mairugn tuw na sa al9 mag bagay na makabubuti sa kanilg bayan at lip4 ,nagbalk sa ,pilip9as upg dito ganapn ag pagalawg bugs ng pagaral at sa ,colegio de ,san ,juan de ,letran t9aggp ag katibayag ,ba*ill] en ,artes4 ,lumipat sa ,paralag-madl ni ,santo ,toms at dito nagral ng ,d]e*o at sa ikaapat na tan pa lamag ay napilitan na namg bumalk sa ,espanya niyag #ahhd1 at sa ,univ]sidad ,c5tral sa ,madrid t9apos ag nlalab pag pagaralan upg tamuh9 ag katibayag ,lic5ciado en ,jurisprud5cia na il9agd niyag buwan ng ,hunyo ng tag #ahhe4 ,pagkalipas ng isg tan at kalahat1 at alagalag sa kanyag ka?g ,los efectos ,jurdicos de la ignorancia del ,d]e*o ay t9aggp niy ag katibayag ,doctor4 ,niyag panahg yan ay kasalukuyan siyg kalihim ng ,at5eo de ,madrid kug saan siy lagig nakipagtuggalian at nagtaggl sa ikapagttam ng mga kabaguhan tug sa paglay sa kapak9abagan ng ,pilip9as1 d lamag sa salit kund sa pamamagitan man namn ng mga mahhalagg tudlig sa tang ,phayagg kanyg pagl?alaan ng kanyg kurkur tugkl sa bagay na yan na sa gang kany ay lubhg kailagan4 ,tunay g at nag mga panahg yan1 ag mga ,rizal nat91 ,lopez ,ja5a1 ,govantes1 ,aguirre1 ,regidor1 ,lor5te at ib pag m>irilg na mga pilip9o ay nagagssikap na r9 ng ikapagttagumpay ng atig dakilag mi?1 guni't x'y d nakababawas sa kanyg pamumukd1 sa pagyay>ig siy ay ank ng am at 9g pawag mga ka/il1 kaya't ag kanyg mga palagy sa sliran9 ng bayag ,pilip9as ay lag nag nakababakl sa mga may hawak ng ugit ng atig ,pmahalan4 ,nanumbalik na mul sa atig s>ilig lup niyag #ahhg upg h>apn ng lbusan ag pagkabogado1 at gayon d9 namn ng pagkamnunulat at sa ,oceania ,espaola na p9amatnugutan ng kanyg am1 ag kanyg p9agla?alaan ng mahahalag niyg tudlg na pawag nakagimbal d9 sa mga ,phayagg kamp sa ,pmahalan4 ,nag tawag9 sa s9apupunan ni ,ba?al ag kagalaggalag niyg am1 si ,rafael ,del ,pan ag humalili sa pamamatnugot ng ,oceania ,espaola1 at niyag ,hulyo ng #ahib1 ay nagla?al ng kug ilag tudlg na p9amagatan ,hay que irlo p5s&o na kug saan niy ip9agtaggl ag pagkak>on nat9 ng mga ,sug sa ,batasn1 na nagig sanh ng mga pas>g ng ,di>io de ,manila1 ,la ,voz ,espaola1 at ,el ,com]cio1 mga ,phayagg kalaban ng mi?1 at walg tagig nkatulog sa sigasig na yan1 matagi sa ,el ,resum5 ng atig kababayag si ,g4 ,pascual ,h4 ,poblete4 ,nag ag atig ,dakilag ,bayani1 si ,gat ,rizal1 ay ip9atapon sa ,dapitan1 ag tagig ,phayagg d nagsub ng kamanyg sa ,pmahalan1 ay ag ,oceania ,espaola na nagig sanh ng mga igos ng tang nagbbansg na tapt sa ,espanya1 ng mga lalog mabibigat na p>atag kay ,del ,pan na ik9asapaganib ng kanyg pagkatao1 guni't bog tigas na t9aggp na laht ag mga upasal na sa pamamagitan ng mga ,phayagn ay sundsund na sa kany'y it9udl4 ,sa kapanahunan dig yan b9alak ag pagtatatag ng ,colego de abogados1 na k9halalan niyg ,pagalawag ,pagulo1 at pagkalipas ng ilg panahn ay nhall siyg ,pagulo1 niyag bantg na kalipunan4 ,ag walg sasl niyg pagbaka sa mga malig pamalakad ng mga ka/il dito sa at91 ay nakayakag ng lubhg m>amig kaaway ng kanyg mi?1 lalog lal na ng kapisanan ng mga ka/il rito sa at91 an pa't lagig d9aliri si ,del ,pan at m&9 ay ip9aghih9ty lamag ng isag ktag ikapagbubunt sa kany ng pot1 kay't niyag bagog datg dito ag ,h5]l ,primo de ,riv]a1 ay naglayg si ,del ,pan at tumug sa ,espanya1 at nakipisan dn sa mga punyag ng atig mga ,arejola1 ,ilu/re1 ,gabladon1 ,artigas1 at ib pag kababayag pawag naglalamay sa ikapagttam ng mga kaluwagan ng atig ,9g ,pilip9as4 ,nag ag ,espanya at ,amrika1 ay magphayagan na ng digm1 at sa ,espanya ay itatag ag isg ,lupon na p9amagatag ,comit ,filip9o1 siy ag npilig ,pagulo ng nsabig kapisanan na b9bu ng mga batikg maghihimagsk4 ,niyag #ahii ay lumipat sa ,hogkg upg pumisan sa ,comit ,c5tral at d nalaunan at is9ug sa ,amrika1 na kunsaan nagpasikat na lal ng pagsasakit sa ikapagttagumpy ng dakilag mi? ng bayan4 ,nanumbalik sa ,pilip9as niyag #aijc upg mabuhay ng tahimik sa panunugkulag abogado1 guni't h9ihigi sa kanyg mulig magsulit ng ,corte ,suprema1 at ag gay'y g9ampann niy at nakakuha ng isagdag punto1 kta/aasag bilag sa pagsusulit na mtatam sa gayg pagsukat ng kakayahn4 ,ag kanyg pagalan sa pagkabogado ay nagsikp sa ,pilip9as at siy ay nagig kapisan ng bupeteg lalog bansg na nkilala sa tawag na ,del ,pan1 ,ortigas1 ,pis*]4 ,siy ay is sa p9agsagguniag lagi ng ,pmahalan sa pagbili ng mga lupaig praile4 ,h9d nasiyahn nag magig siy ag sanh ng pagkakatatag ng ,colegio de ,abogados at n9ais na dagdagn pa ng isg lalog malakig likh1 at kanyg s9ikap na magk>on tayo ng ,cm>a de ,com]cio de ,filip9as at ag gay1y nagg isg pagyay>i4 ,bilag k9atawn ng ,lapiag ,unin ,nacionali/a1 ay l9agdan niy niyag ik #ab ng ,m>so ng #aijg ag katibayan ng pagiis ng mga ,lapiag ,unin ,nacionali/a at ng ,indep5di/a upg mkilala na lamag sa tawag na ,p>tido ,nacionali/a1 at ag sligan ng nsabig bagog ,lapian ay massabig halos nagbuhay sa kanyg bantg na panitik4 ,ag pagkkais ng mga kapisanan sa ,pilip9as1 magg sa kalakal1 kapamayanan at ,poltika1 ay siyg lagg pag>ap ni ,del ,pan4 ,bilag pagkilala sa mga katagian ni ,del ,pan ay ih9all siy niyag ,septiyembre ng #aiji upg magg kasaggun ng ,comit de ,coodificacin na p9aguguluhan ng ,mgl4 na ,manuel ,araullo1 gay'y kasalukuyag ,pagulo ng ,p9akamatas na ,hkuman dito sa ,pilip9as4 ,sa ,lupon ng pagsis9p na x ay kanyg ib9unyg ag mga lalog maselag na pagaral tugkl sa ,d]e*o ,p5al at nagailagan siyg maglakby sa bog daigdig upg pagtuladtul>9 ag mga bats na nuukol sa bagay na yan4 ,ag kanyg mga palagy at h9uh tugkl sa ,d]e*o ,p5al ay p9apurihan ng bantg na ,pagulo non ng ,matas na ,hkuman1 ag ,mgl4 na ,cayetano ,arellano4 ,sa ibabaw ng laht ng tagumpy na x ni ,del ,pan1 ay lumasp d9 namn ng mga lalog masasaklp na upasal ng mga maiggt91 at siy ag nagg tudlan nag mga may likh ng paghahatig ,filip9o de ,c>a y ,corazn na pum9sal ng gayn na lamag sa mabutig lakad ng atig mga pagkatig poltiko4 ,nriyn ag isg tao1 na bag mag sa kanyg mga ugt ay mal9aw na dugog ka/il ag nannalayty1 at bahid ma'y walg pagkapilip9o matag sa kapal>ag dito makkita ng unag liwanag1 ay ubos kayag nagpunyag1 sa ikaunld ng kanyg ,bayag ,t9ubuan1 sa ibabaw ng mga upasal ng mga k>ug1 at mga kalupan man4 ,mga taog gaya ni ,del ,pan ay d dapat mahimbg sa limot4 ,k>apatdapat sa pagturig ng mga kalupa9 sa ,pilip9as na kanyg ip9agmmalak2 nitg ,t9ubuag ,lup na p9agubusan niy ng utak at sikap1 upg makasapit sa isg tunay na pagkakis sa pagtukls ng mga m>>agl na mi?4 ,magg pagturig ag mga talatag x sa kanyg kapuripurig halimbaw4 ,ag khulihulihag ,bantayog na iniwan ni ,rafael ,del ,pan sa ,t9ubuag ,lup at ag ,cdigo ,correccional na kumakalig sa mga katuwiran ng mga kulag palad na nagdurusa4 ,p4 ,,m>iano ,,gomez ,h9di maarig sulat9 ag kasaysayan ng ,pilip9as nag d mbabaggt ag p9agpalag pagalan ng ,p>ig ,tagalog na x1 yayamg sapl pa ng hmagsikan tugkl sa mga lupa9 niyag tag #ahbb1 ag pagalan niy ay s9ambisambitl at nagg p>ag ugat ng sasakyg nagppanuto sa mabutig l&as94 ,l>awan3 ,lib+an ni ,g4 ,pascual ,h4 ,poblete1 manunulat na walang pagal at talaisip na kahangahanga4 ,sa kany utag ag pagkalutas ng hmagskag yan na kanilg l9agdan ni ,luis ,p>ag1 at ag malakg usap9 ng mga p>ig ,tagalog1 na kanyg ip9agtaggl ng ubos kaya at p9aggugulan ng d kkauntg salap upg ipagtagumpy sa ,espanya1 yyamag sa mga ,hkuman dito sa ,pilip9as nag mga panahg yan1 ag katuwiran ay isg balit lamag na d t9atamasa ng mga tub sa s9awig lupan nat94 ,tunay at ip9agtaggl niy at ip9agtagumpy sa ,pagulog bayag nakassakop sa at91 ag usap9 ng mga p>ig ,tagalog2 subalt gaya ng laht ng tagumpy ng mga bayag nassakupan1 ay nagg tagumpy na pan&alian na d man lamag nasamantala1 ag panunumbalik ni ,h5]l ,g>ca ,camba at ni ,matz ,vizmanos1 sapagk't sa lob lamag ng isg tan at kalahat na it9igil dito sa ,pilip9as ni ,h5]l ,camba1 ay nagaw na ng mga kaaway ng ,cl]o na yan ay palitn ni ,h5]l ,ora1 na may mga smulag tiwal at d makapagttulot na ag pagunld ay manatili sa ,pilip9as4 ,buhat non magg si ,vizmanos at magg si ,p> ,m>iano ,gmez1 na p9agukulan nam9 nitg ulat1 ay nagapilitag manumbalik sa pagpapahig muna1 yyamag ag lup ay h9d h& sa mga mi? ng byan4 ,buhat sa isg m>iwasg agkn1 si ,p> ,gmez ay kumita ng unag liwanag sa bayag ,/a ,cruz1 ,maynil1 at uman ay buhatan sa isg agkg ,hapn na napilitag pumanaw sa ,pilip9as at dito ay naiwan ag kanilg asaasawa at mga ank niyag danag tag ,,xvii4 ,sa pagk ,p>i1 si ,gmez ay napabantg ng gayn na lamag sa pagkmabutig magpasund1 at ang mga p9agsaggunian nam91 uman ay nag siy'y dakp9 sa ,bakod at ilulan sa isg palagk91 ay n9as ng kanyg mga kapanalig na siy ay agaw9 sa mga kawal1 guni't npakalaki ag kanyg kapagy>ihan sa kanyg mga tao1 kay't sukat ag kanyg pagkakasugaw sa sasakyn at sabihig ,babalik ak agd sa inyg pilig ay mapayapag nagagihimpil ag talagg magagsisiagaw sa kany sa kuk niyag mga ganid4 ,sa imbakan ng mga mugkahi sa ,kat$ral1 ay naiigatan pa hagg gayn ag kanyg mga bugag isip sa kanyg mga pasy1 na p9akapuri ng lubhg m>amig dalubhasag kapanahn at ang ib1 ay sa tatlg b9itay niyag ,pebr]o ng #ahgb1 ay si ,p4 ,gmez ag p9ak pahm4 ,tugkl sa katampalasanan ng sa kanil ay pagkakbitay ag atig ,kahangahagag ,lump ay nagukol sa kanil ng gay>ig katag3 ,ag bayag x na nhimbig na danag tag at d man lamag nagpapamalay na may buhay1 at lubhg m>ami ag naniwalg paty na g1 ay s9ugatan ng sugat na pampaty2 at sa pagdamdm ng sugat na x ay ngulagtg1 ngisig1 at natahg siy ay buhy pa pal ay may k>amdaman4 ,bakit siy buhy1 paan nabubuhay at sa an nabubuhay8 ,mga slirang h99g at bog kataimtimg g9unamgunam nag d natiyak na tugun91 guni't ag mga bayan ay d lumulutas ng mga slirann nag g>an1 at ag s&al ng paglutas ay sumapit1 ag paghihmagsk ay sumuplg2 sapagk't ag b9hig kanilg d9ilg ng kanilg mahalagg dug ay nahulog sa mabutig lup1 ag m>ubdb na pagsamb sa kalayaan ay mulg d9amdam ng bayan nat94 ,bilag p>agl sa ,tatlg ,p>eg b9itay niyag #ahgb ag mga ,katipunan1 niyag #ahif1 sa kanilg pagpapkilalanan ay b9baggt ng mga tag ikalawg hany ag gay>i3 ,gom-,bur-,za1 banal na plitag salit na nagppanigas ng pus1 na nagbabansg ng mga unag pantig ng tatlg dakilag pagalan4 ,isg ,bantayog ag nitg mga hulig kilusn ay it9ay sa bayan ng ,bakod1 bilag p>agl sa kanyg pagalag d nalilimot ng kanyg mga kababayan4 ,magg diw naw ng bayan natig p9agsusugtn ng palad ag tilamsk ng iyg diw oh dakilag ,m>tir ng mga usapig bayan6 ,ttapus9 nam9 ag ulat na x sa ilg katag ni ,dr4 ,rizal sa ,filibu/]ismo na anya3 ,ag pananampalataya sa pagtaggig kay'y du/an1 ay naglagy sa liglagan ng kabuhugg sa inyo'y ib9ubuhat4 ,ag ,pmahalan sa pagsisikap na ligir9 ng himal ag inyg usapn1 ay nagppatunay ng an mag kamaliag kanilg ngaw sa usapg yaon sa mapaganib na s&al1 at ag bog bayanag ,pilip9as1 sa pagtigkal sa inyg alaala at pagtawag sa inyg ,m>tir1 ay thasag d nan9iwal na kayo'y may bahid mag kasalanan4 ,,&res ,,bonifacio ,l>awan3 ,&res ,bonifacio ,s9og ank ng ,pilip9as ag d nakkikilala kay ,bonifacio8 ,si ,&rs ,bonifacio ay ank ng paggaw at d p9alad na makpagl9g ng mun na gaya ng mga mapalad na iniwi sa duyan ng k>iwasaan4 ,ank dukh at sa kabataan ay naulila sa mga magulag na nagpapal kay't maagag nakitald sa buhay upg sa palihn ng pagagailagn ay makay> ng isg klolwg npkalak1 isg diwag d k>aniwan1 at isg paghal9ag katutub na l99g at p9amaibabaw sa kanyg pagkatao4 ,siy'y tub sa makasaysayag bayan ng ,tund1 ,maynil1 at ank ni ,g4 ,santiago ,bonifacio at ,gg4 ,catal9a ,ca/ro4 ,ag unag liwanag ay nkita niy noog ik #cj ng ,nobyembre ng tag #ahfc4 ,ulila palibhas sa gulag lamag na labgapat na tan at may apat pag kapatd na naggailagan ng kanyg pagagalag ay napilitag ag kabuhayan ay kita9 sa aln mag p>an at ag gayn ay kanyg t9ukls sa paghahanap buhay sa isg bahay kalakal1 k9a ,fressel ,co41 na kanyg p9aglakuan ng kanyg pagliligkd4 ,sa kahirapag kanyg t9atawd ay lalog tumigkd sa kany ag pagkaktuws ng mga kalagayan ng tao1 ag kaibhn ng bayag sakop at ng nakasasakop2 ag kakayahn ng mga p9alad na nagagsidunog sa tulog ng salap1 at ag kaaban ng mga saw na d mak>atg sa likmuan ni ,m9]va sa kakulagn ng kaya na makapagl9g ng mun2 at sa dapat na ikligw ng l&s1 ay lalog npanuto at magisg nagsamantal ng kanyg mga labis na panahn sa paggaw1 at magisg ip9ag>al2 samantalag nabbuksn untiunt ag kanyg bat sa taglw ng mga dakilag aral na ntataluntn niy sa malawak na kahrian ng k>unugan1 ay lal namag tumtigkd ag kanyg pagibig sa kulag palad niyg ,t9ubuag ,lup4 ,isg sulat na sumapit sa kamy ni ,gat ,bonifacio ag sa ib't ibg bagay na s9asab1 ay natatapos sa ganit4 ,tunay na ag ,bayag x 7,ag ,pilip9as7 ay apg ap at supil ng isg ,pmunug tag ibag lup2 guni't mahirap at mapaganib na toto ag tay'y magakal ng isg pagbabagon2 bak pa ag magy>i ay lal tayog mpahamak4 ,bayaan muna natig sil ay magtamasa sa kag9hawahan4 ,sa ibab ng sulat na x ay t9itikan ni ,gat ,bonifacio ng gay>i3 ,kug ag pan9il ay ,trono ng galk at busabos tayg tuntugag panatag kug ag tunay na ,ley1 s9ra't h9amak1 ,iguho ang ,h> ang siyang m>apat#a ,kug ,baya'i balt ng sapot na xm ag buhay ay laag inisn sa libg sa tabig ng gab'i1 may msis9ag dig liwanag ng bagog panahg dratg ,sa pagkamnunulat si ,gat ,bonifacio ay npabantg sa mga tudlg niyg l9agdaan ng ,may ,pagaasa at ,agapito ,bagumbayan4 ,ssipi9 nam9 dito ag bahagi ng isg tul niya na iniigatan ng isag mapagmahl sa kanyg mga la?al4 ,halaw sa mga ,tula ni ,gat ,bonifacio ,,pagibig ,,sa ,,bayan ,mayron pa kayag pags9tag dakil ,lalo pag manigng at kahagahag ,tag sa pagibig sa s>ilig ,lup8 ,wal na m>ahil4 ,tunay na wal g4 99 99 99 99 99 ,nag mapasilag ka ,lupag ,t9ubuan ,ag lagig nais kog p9agsasakitan ,ag laht kog awit kay'y tuw man ,tagig ,bayan ko ag p9agukulan4 99 99 99 99 99 ,walg lalog skit sa isg ,bayani ,na d ihah&g sa ,bayan kog kasi ,dug ma't ligaya1 dunog na pamuti ,kahit kamatayag ik>uruhagi4 99 99 99 99 99 ,bayan ko ay siyg nagbigay ng buhay2 ,tulad sa ,9 kog tagig nagyayaman1 ,manigng na s9ag tulad ng sa araw ,na nagpapalusg sa ab kog lagay4 99 99 99 99 99 ,masawi't mamaty sigisg liwanag ,kug danas9 x ng dahil sa ,liyg ,kug lalog malak ag tiisig hirap ,lal pag ligaya4 ,oh kays>aps>ap6 #a ,sa tiklop ng papel na s9ipian nam9 ng mga talatang nasaitaas ay d na mabasa ay h9al9han nam9 ng malalak+ titik ,p ang ,k4 ,nagbas ng mga aklt na ,la ,tri/e ,italia1 ,hi/oria de la ,revolucin ,francesa1 ,ci5cias ,polticas 7,k>unugan sa ,pamamahal7 ,d]e*o ,int]nacional1 ,hi/oria ,univ]sal ni ,ces> ,cant1 at ,las ,memorias de un ,soldado 7,mga tal ng isg sundalo74 ,may is siyg aklatan sagan sa mabubutig aklt1 guni't k9a9 m&n ng lah nag siy'y mamaty4 ,si ,mab9i at si ,rizal ay nagg lag niyg kasaggun sa mga kilusg nuukol sa ,bayan1 at sa pagkkita niyg ag ,liga ,filip9a na it9atag ni ,gat ,rizal1 ay lagig nabubulabog ay inakal niyg ihalili ron ag p9agpalag ,k4 ,k4 ,k4 na siyg bumigkis na tulad sa iisag ta sa tanag pilip9o na nagbagog buhat sa pagkakahimbig upg pawi9 sa ,kapuluan ag tatk ng kaalip9an4 ,unag buga ng kanyg d k>aniwag kislp ng diw ay ag pagtattag ng dakilag ,k4 ,k4 ,k4 7,kata/aasn1 ,kagalaggalag1 ,katipunan7 ng mga ank ng ,bayan4 ,katipunag unagunag nagtanm sa pus ng mga tag>ito ng isg m>ubdb na pagibig sa ,t9ubuag ,lup4 ,kapisanan ng mga magiliwig ank sa ,9g ,bayan palibhas ag nagagsisibu ng ,katipunag yan na it9atag ni ,&rs ,bonifacio1 ay pawag may liks na pagibig sa ,t9ubuag ,lup1 isg kapatirag kahilihil2 kay't m9am>apat namig sipi9 ag kanyg dakilag arl upg ulirann ng atg mga hulg sibol ag simul at b9h ng mga kalayaan natig sa gay'y t9atamas4 ,m,,ga ,,aral ,n,g ,,katipunan4 ,ag kabuhayag h9d g9ugugol sa isg malak at banal na kadahilanan ay kahoy na walg lilim kund damg makam&g4 ,ag gawg magalig na nagbubuhat sa pagpipita sa s>ili1 at h9d sa talagg nasag gumaw ng kagaligan1 ay h9d kabaitan4 ,ag tunay na kabanalan ay ag pagkakawaggaw2 ag pagibig sa kapuw1 ay ag isukat ag bawa't kilos1 gaw at pagugusap sa talagag katuwiran4 ,maitm man at maput ag kulay ng balat1 ag laht ng tao ay magkakapanty2 magyay>ig ag is'y higtn sa dunog1 sa yaman1 sa g&2 guni't d mahhigtn sa nagkatao4 ,ag may mahl na kalooban ay iuuna ag puri kay sa pagpipita sa s>ili2 ag may hamak na kalooban ay iuuna ag pagpipita sa s>ili kay sa puri4 ,sa tag may hiy ag salit ay panunump4 ,huwag mog sayag9 ag panahn3 ag yamag nawawal ay magyay>ig magbalik2 guni't ag panahg nagdan na ay d na muli pag dadan4 ,ipagtaggl mo ag 9ap at kabakah9 ag umap4 ,ag tag matal9o ay ag may pagiigat sa bawa't ssabih91 at mtutog ipaglihim ag dapat na ipaglihim4 ,sa dag mat9k ng kabuhayan1 ag lalaki ay siyg patnugot ng mga ank2 kug ag umaakay ay patug sa kasaman1 ag inaakay ay sa kasaman d94 ,ag babai ay huwag mog tigng isg lbagan lamag kund isg katuwag at k>amay sa mga kahirapan nitg kabuhayan2 gamitan mo ng bog pagpipitagan ag kanyg kah9aan1 at alalahan9 ag 9 na p9agbuhatan at nagiwi sa iyg kasaggulan4 ,ag di mo ibig gawn sa iyg asawa1 ank at kapatid ay huwag mog ggawn sa asawa1 ank at kapatid ng ib4 ,ag kamahalan ng tao ay wal sa pagkh>i1 wal sa pagpapatagos ng ilog at puti ng mukh1 wal sa pagkp>i na kahalili 7raw7 ng ,dios1 wal sa matas na kalagayan sa balat ng lup2 wags at tunay na mahl na tao1 kahit lakg gubat at walg nabbatid kund ag s>ilig wik1 yag may mg&g asal1 may isg pagugusap1 may dagal at puri1 d umap1 yag m>unog magdamdm at m>unog lumigap sa ,bayag ,t9ubuan4 ,lumaganap ng gayn na lamg ag mga dakilag aral ng ,katipunan sa laht halos ng nasasakupan ng ,walog ,lalawigag ,tagalog2 at kahit na nakasapit sa kaalamn ng ,m>agl na h5]l ng ,hukbg ka/il na si ,don ,ramn ,blanco1 palibhas ay isg dalubhasg ,pmunun na d kaayon sa kagahasaan ay d napadal sa mga bulg na paghihmagsk ng kanyg mga nasasakupan4 ,ag unag balitag x na bog katahimikag lumaganap sa matatas na kagaw>an ng ,pmunug ,pglaht nitg ,kapuluan1 ay nagy>i niyag ik #i ng ,ago/o ng tag #ahif sa sumbg ng ,kura sa ,tund na ,fr4 ,m>iano ,gil1 at sapagk't d p9ansn at di p9ahalagahn ng ,m>agl na si ,h5]l ,blanco1 ay nagk>on ng mga lihim na kilusn at pakan na nagpasapit sa ,pmahalan sa ,madrid ng pagagailagag magpadal rito ng isg walg paulikulik na ,h5]l1 upg miligts ag kapagy>ihan ng ,espanya sa isg d maiiwasag ,hmagskan4 ,at si ,h5]l ,polavieja1 ay kagyt dumatig upg humalili sa datig ,h5]l ,don ,ramn ,blanco4 ,unag b9agsakn ng kalupitn ng bagog ,h5]l ay si ,g4 ,po ,val5zuela at ,agu$o del ,ros>io at sa isg maigsig bugs ng kapusukn ng pikit matg pannupd ng kabagisag walg kahulilip1 ay mahigit sa tatlg dag magitan ng pagpapadakip ng walg an mag abogabg sa bawa't mtaman ng malas ng kanilg mga tiktk na gumgalw sa lilim ng kapagy>ihan ng mga kaaway ng atig paglay4 ,halos araw araw ay may b9b>l na kulag palad1 at kabilag sa mga x1 ag nagy>i niyag ik #cj ng ,disyembre ng tag #ahif1 ag lalog klaklakihag upasal sa ,bayag ,pilip9as1 ag klaklakihag kabuhugn1 na sa pagalan ng ,espanya ay g9anp ng banyagag ,pmunun dito sa ,kapuluan na pagpapab>l sa lalog p9ak dakilag ,tagalog1 sa ,bayani ng mga ,bayani1 na si ,gat ,jos ,rizal at ,m]cado4 ,ag ,himagskan ay lumaganap nag gayn na lamg sa laht ng pusog may bahagyg h9anakt sa ,pmahalag npakabigt na at d na ibig na talimah91 at buhat sa ,hiyw ng ,lay sa ,bal9tawk niyag ik #bj ng ,ago/o ng tag #ahif1 haggag ,abril ng tag #ahig ay it9aguyd ng am ng ,katipunan ag ,hmagskag npasimuln ng wal sa panahn sa kapusukn ng mga masasamg ,pmunun ng ka/il rito sa ,pilip9as4 ,at lumaganap ag laks ng mga ,katipunan sa laht ng dako1 subalit sa ,kawit1 ag laks ni ,agu9aldo ay kahaghag4 ,d kawas ay k9ilala si ,agu9aldo na ,pagulog ,hukb1 sanh ng ip9agkahat ng mga katipunan sa dalawg malakg pagkt1 na3 ,agu9aldi/a at ,bonifaci/a4 ,nag panahg yan si ,bonifacio ay nsa ,kawit1 guni't sa pagilag sa mga d maiiwasag pagbubugguan ng dalawg pagkat ay l9isan ni ,bonifacio ag ,kawit at tutug sana sa ,batangas1 guni't sa ,limbg1 isg ,nayg sakop ng ,indg1 ay kanyg nsagup ag mga kawal ni ,pawa1 at ag inilagag pagbubugg ay sumapit2 si ,bonifacio ay nasugatan at ag kanyg dalawg kapatd1 si ,ciriaco at si ,procopio ay nagasawg npaty4 ,b9ihag si ,bonifacio ng kanyg mga kaaway at ih9>p sa ,hkumag digm na naglagd sa kany ng hatol na kamatayan1 guni't h9d is9agaw ni ,agu9aldo1 at bagks p9atawad1 guni't it9agubilig siy'y papanaw94 ,d9uyan si ,bonifacio upg ihatd sa pok na kanyg pagdrusahan1 guni't siy'y ib9uld ng nagaguusog1 sa isg bagig malalim sa ,m>igondon1 na kanyag k9libign ng buhy4 ,x'y nagy>i niyag ik #bf ng ,abril ng tag #ahig4 ,kalunoslunos na waks na it9alag ng kalupitn sa am ng dakilag kilusg tug sa paglay4 ,ag araw na x ay ip9agluluks hagg gayn ng mga tunay na ,katipunan ag kaiggitan ay nagtagumpy1 ag isg pulutg na kawal ng atig dig ,hukbg naghhmagsk ay nagpatunay m9san pa ng isg d na mababawig kamlian at ag buhay ni ,gat ,&rs ,bonifacio ay l9apa/agan ng wal sa panahn1 t9ampalasan ng isg kahatulg npakalupt na tagig ag kasaysayan ag makatturl ng thasan kug s9o ag dapat managt ng gayg nakaluluns na waks4 ,ani ,bonifacio sa kanyg mga salaysay3 ,h9d tayo dapat matakot kang9o man kund sa kasaysayan4 ,talagg ag isg bayag bagog umunld sa pagtataggl ng kanyg katuwirag naap ay naghh&g ng lalog dakilag buhay4 ,sa kalupitan ni ,polavieja ay p9atigs ag dug ng diw ng ,hmagskan3 ,si ,gat ,jos ,rizal y ,m]cado2 at sa kabilisn ng isg hatol na g>an ay p9adanak ag mahalagg dug ni ,gat ,&rs ,bonifacio1 na siyg tunay na bisig ng ,hmagskan nat94 ,nag si ,gat ,&rs ,bonifacio ay isakdl sa kasalanag ,taksl sa ,t9ubuag ,lup ay bog lugkt na nagsabi ng ganit3 ,taksl ak pagkatapos na kayg laht ay akg matipon at maip>uto sa l&asig x na patug sa isg ganp na kalayaan8 ,taksl ak8 444 ,salamat6 ,at ag kanyg kamatayan ay nagg pasimul ng kanyg buhay na walg haggn sa bayag ,pilip9as1 na sa kanyg k>galan ay nagppuri namm9tuh at lubs na gumgalag2 at ag isg pagkawalg kamatayan na gaya ng sa laht ng dakilag ,bayani na nagpakatag sa pagliligkd sa kanyg ,t9ubuag ,lup1 ay kanyg k9amtn4 ,isg ,paralg bayan sa ,tayumn ag it9ayo upg papurihan siyg lag ng mga sisipt na agkn2 upg dn ay pagralan ag mga dakilag aral na is9ulat niy ng kanyg mal9is na dug2 upg ubos kayag pabulaanan ag p>atag na taksl na ibig ibabaw sa kany ng mga nagsiusig na mannagt sa kasaysayan ng atig bayan4 ,isg araw na pagil9 sa lob ng isg tan1 ag putog na pambaw ng kalapa/aganan sa kany1 ag ig9awad sa kanyg k>agalan ng ,pmahalag kasalukuyan4 ,m9sn santan1 ay b9baw ng bayag ,pilip9as ag kalaitlait na p>atag na nagg halag ng buhay ni ,gat ,bonifacio4 ,siy'y may matuwd ng kanyg sabihig3 ,upg ipagtaggl ag usap9 ng bayan ay d lamag ag laks ng lob at tapag ag kailagan4 ,isg malaks ag lob at matapag na p9agagalaw ng diwag d nasasalig sa kat>ugan at katuwiran1 ay maarig makabaw ng upasal1 makap9sal1 makagunaw at pumaty1 guni't kayln ma'y d makapagtatatag ng isg bayag may ganap na kalayaan4 ,p4 ,,jac9to ,,zamora ,niyaog ,ago/o ik #ad ng tag #ahce1 sa kalapit na bayan ng ,p&akan1 ,maynil1 ay sumilg sa ,maliwanag ag isg saggl na t9awag na ,jac9to ,zamora4 ,sa kabataan pa ay nagpakita na ng kabaitan at pagsisigasig sa pagaral1 haggg sa nagg ,p>4 ,h9d maggaw ng s9o mag pilip9o ag sumambit ng mga biyay ng ,hmagskan1 nag d mkikita sa pagsuysy ng sanh non ag dakilag b9h na d9ilig ng s>ilig dug niyag #ahgb ng tatlg banl na p>ig ,tagalog1 si ,p>i ,burgos1 si ,p>i ,gmez at si ,p>i ,zamora4 ,ik #ae ng ,pebr]o ng tag #ahgb ng basah9 ag kalaitlait na hatol k9 ,jos ,burgos1 ,m>iano ,gmez ,jac9to ,zamora 7mga ,p>7 at s9 ,mximo ,inoc5cio1 ,crisanto de los ,reyes1 ,francisco ,saldua at ,enrique ,p>aiso1 na nagsakdl na maguupat at mga may k9laman sa aklasag kawal na nagy>i sa ,liwasan ng ,kabite niyag ik #bj ng ,en]o ng #ahgb4 ,at ik #ah ng ,pebr]o ng nasabig tan ay nakyt sa bibitayn ag naghatulan1 upg pagpala9 ng kanilg malil9is na buhay ag kamatayag kalaitlait4 ,sa k>agalan ng ,tatlg ,p>i ay ih9&g ni ,rizal ag pagalawg bahagi ng ,noli na p9amagatg ,el ,filibu/]ismo4 ,ag pagaani sa punl na ih9asik ng ,tatlg ,pr ay kasalukuyag t9atamasa ng kanilg mga kab> sa ,pilip9as4 ,niyan1 ay h9d man lamag makapamahal ng isg ,simbahan ag mga ,p>ig ,tagalog1 at gayn ay h9d lamag nakapamamahal ng simbahan nagigig ,kura1 kund m>ami pa rig sumapit na sa matas na katugkulag ,obispo1 at an ag malay nat9 kug sa h9h>p ay makapg ,arsobispo na r9 at ,k>d5al ag mga ,p>ig ,tagalog4 ,is sa mga walg patawad na kamaliag ngaw ng ig9uhog ,pmahalan ng mga ka/il1 ag pagkakpabitay sa m>ilg na si ,p>i ,jac9to ,zamora4 ,ang mga kasulatag nuukol sa bagay na x1 na may k9laman sa aklasag kawal niyag #ahgb1 ag utos na pagpapadakip ay h9d sa ,p>ig xg b9itay nlalagd1 kund sa isg naggagalag ,jos ,zamora1 ,p> r91 guni't h9d g lamag nkatulog sa h9d mallimot na kilusg g9ampann ng tatlg dakilag ,p>ig ,tagalog na s9 ,burgos1 ,gmez at ,zamora1 at dahil sa bagay na x ag kautusn sa pagdakp ay nabago sa pamamagitan ng mahiwagag pakan ng mga kaaway ng tatlg kawan sa ,lupon ng ,pagbabago 7,comit ,re=mador7 at si ,p>i ,jac9to ag ip9adakip1 at nag halugkat9 ag kanyg sulatn ay ntukls ag isg liham na ip9adal sa kany ni ,p>i ,duran1 ,kura sa ,san ,anton1 na nagsasabi ng gay>i3 ,dakilag pagkakatipon4 ,dumal kay nag walg pagkukulag4 ,ag mga kaibigan ay pawag may tagly na m>amig pulbur at pugl4 ,ag sulat na x ag tagig p9aghawakan1 upg igawad sa kany ag kalatlait na hatol na bitay94 ,nag panahg yan na ag mga konb5to ay siyag p9agtitipunan ng mga mnunugal kug p9takasi1 ag pulbura at pugl ay nagagahulugg salapi1 at ag panyayag x kay ,p>i ,zamora ng ,kura sa ,san ,anton ay sa isg pagtitipon ng magkakaibigan4 ,kug si ,p>i ,jac9to ,zamora ay di k9atulog ng pagtataggl sa usap9 ng ,cl]o ,filip9o dis9 di nabitay ag kababayag x4 ,nag panahg yan ag pagibig sa ,t9ubuag ,lup ay dag patug sa mga balaho at kamatayan1 samantalag sa kapanahunan nat9 gayn1 ag mga tagapagtaguyod ng gayn dig simula9 ay tumatahak sa mga sampaga1 s9usub ng kamanyag na nagbabaguhan1 nagsisihimly sa mallundg hihign at pawag awit ng papuri ag n>igig4 ,mpanuto kay tayo sa ganitog kiys ng kapanahunan8 ,ag panahn na siyg saks ng laht ng pagyay>i1 ay siyg magulat sa araw ng bukas ng ipammana sa atn ng walg tutog katuturn ng mga gay'y nagsisiibig at nagliligkd sa atig ,t9ubuag ,lup4 ,may isg kasabihn dito sa at91 na3 ag mga una raw tao rito sa ,kapuluan ay p9ammahalaan ng mga paty sa mal9aw na sabi1 ag mga halimbaw ng nagagsiyao1 ay siyg p9apatnubay ig9agalag at l9l&s4 ,subalit sa gayn1 na1 ag mga paty ay p9amamahalaan ng mga buhy na tao ag pagkmakabayan ay napakag9hawa1 ag waldasan ay nagig isg k>aniwag bagay1 ag pagibig sa bayan ay ip9agtitimpalakan sa apat na sulok ng daigdig1 guni't ag katotohanan ay d mababago1 at ag tanikalg g9t na ib9ibigt sa atig kalayaan bilag buga ng mag9hawag pagibig sa bayan ay sumisibl2 ag agos ng kayamanan na lumulunod sa atig kalayaan ay bumabalog1 bumbukl1 bumbabah1 at44444 oh6 kug magkalupitlupit1 bigyn man tayo ng lay1 ag layag iyon m>ahil ay magigig isg sagabal sa at91 sa pagk't di tayo makagigitaw sa nakatabog g9t na w9alds na ng mga walag patumaggag umibig sa bayan1 ng bog g9hawa4 ,l>awan3 ,bantayog kay ,dr4 ,rizal sa ,atimonan1 ,tayabas4 ,,gat ,,jose ,,rizal ,,at ,,m]cado ,l>awan3 ,dr4 ,jos ,rizal ,lahat ng ssabih9 tugkl sa dakilag ,bayanig x ay nasabi na ng mga lalog ,pants at mga ,dalubhasag tao ng sans9ukuban1 pagkpalibhas ay npatagi siy ng gayn na lamag sa laht ng ,bayanig sumipt dito sa ,pilip9as at siy'y npabilag sa mga dakilag ,bayani ng sagkatauhan4 ,laht ng p>an ay s9ikap ng kanyg mga kapanahn upg siy'y manatili sa pus ng madl4 ,sa lalog mababag halagg selyo1 ag kanyg l>awan ay nroron upg ag kanyg alala ay huwag mliblib sa lalog katagutaguag nayon at kaababaag buhay na d makapagigat ng isg l>awan niyg nakapagbibigay sigl sa mga pusog lumlamlm sa pagibig sa ,t9ubuag ,lup4 ,si ,gat ,rizal ay p9>agaln d9 ng ,pmahalan nat9 na taglay9 ng salapig papel na dadalawahig piso ag kanyg l>awan1 upg magpalipatlipat sa mga kamy ng laht ng nan9irahan dito sa atig lupa9 at sa labs man1 na makapagigat ng salapig yan na nkikilala sa tawag na isg ,rizal4 ,mga aklt na nsusulat halos sa laht ng wik ag iniukol sa kanyag k>agalan4 ,isg malakig bantayog na p9aggugulan ng salap ng atig ,pmahalan ag sa gitn ng ,luneta ay nagppaalala ng kanyg kagitigan4 ,ag kanyg pagalan ay kilal ng laht ng pilip9o1 p9ip9tuh at p9>ragalan sa atig ,kapulun ng banyag at kababayan man1 ng bat at ng mat&1 ng ,pants at ng hagl2 ng puhunan at ng paggaw2 at sa ibag lupan ay p9aunlakn d9 ng laht ng pilip9o sa kanyg dakilag araw1 sa araw na ag kanyg buhay ay k9itil ng kalupitan4 ,sumilag si ,gat ,jos ,rizal niyag ik #ai ng ,hunyo ng tag #ahfa1 sa bayan ng ,kalamb1 ,laguna1 at siy'y ank ni ,g4 ,francisco at ni ,gg4 ,teodora ,alonso4 ,ank sa bayag ,tagalog at lipig ,tagalog na tunay1 kay't ag pagibig sa ,t9ubuag ,lup ay kalagkp ng kanyg pagktao4 ,aral sa thanan1 sa pagtutur ng mga magulag na nagnasag magmulat ng kanyg bait sapl sa pagkmusms1 ay nagaw sa kanyg murag bait ag gulag na siyam na tan pa lamg ay makalikh na ng isg dul na k9agiliwan ng ,kpitan sa bayan4 ,sa kanugng na bayan ng ,b9yg ay nagral siy kay ,g4 ,ju/9iano ,aqu9o at ,cruz at sa lob lamag ng ilg buwan ay wal nag mitur sa kany ag ,gurog ,bayan1 yamag ntutuhan na niyg laht ag nlalaman non kay't nag ,hunyo1 ng tan #ahgb ay lumipat siy sa ,san ,juan de ,letrn1 guni't d siy nwili rito1 kay't lumipat agd sa ,paraln ng mga ,hesuita haggg sa t9am niy ag katibayan ng pagk ,ba*ill] en ,artes4 ,lumipat siy sa ,univ]sidad de ,/o4 ,toms1 upg magral ng ,filos(ia ,m$ic9a at ,agrim5sura at yamag npansn niyg h9d mabuti ag tign sa kany ng mga ,gur dn1 at sa payo ng kanyg mga kaibigan1 niyag ,mayo ng tag #ahhb ay lumayag siyg patug sa ,europa1 pagkatapos niyg tamuhn ag katibayag pagk ,agrim5sor4 ,duman siy sa ,s+apur1 ,kanal ng ,sues1 at sa ,m>selya siy lumunsd1 at buhat dn ay napatug sa ,b>selona na k9akilalanan niy sa mga kalupag dron4 ,tumug siy sa ,madrid at sa ,univ]sidad ,c5tral dn1 ay nagpatuloy siy ng pagaral ng ,m$ic9a1 ,lit]atura at ,filos(ia2 kasaliw ng pagaral niy ng mga k>unugag nbangt ay d niy napaglabanan ag hilig ng kanyg diw sa s9ig1 kay't nagral d9 siy ng ,paglililok 7escultura7 at ng pagkuha ng l>awan sa pamamagitan ng lpis at ng kulay na lubh niyg ik9atag4 ,pagktapos niyg tamuh9 ag mga katibayan sa ,m$ic9a1 ,filos(ia at ,lit]atura niyag tag #ahhe ay lumipat siy sa ,p>is na kanyg k9tagpun sa mga kalupaig ,antonio at ,jos ,luna1 at ,p>do de ,tav]a2 buhat sa ,fransiya ay lumipat siy sa ,alemanya upg mak9yg ng mga bantg na ,panaym sa ,univ]sidad de ,heidelb]g3 lumipat siy sa ,b]l9 at sa bayag x niy t9apos ag walg kamatayag ,noli4 ,si ,dr4 ,jagor sa ,b]l9 na masikhy na sumuysy ng mga kapakann sa ,pilip9as ay naktagp sa atig ,rizal1 ng isg mabutg kaibigan4 ,buhat sa ,b]l9 ay lumipat si ,rizal sa ,au/ria at dito niy nakanig si ,pr(4 ,blum5tritt2 mul sa bayag x ay napatug siy sa ,italya4 ,dito niya is9al9 sa ,tagalog ag ,wilhem ,tell at sak umw dito sa ,pilip9as4 ,si ,rizal ay mawilih9 sa pagaral ng wik1 at x ag sanh ng kanyg pagliklk sa laht halos ng mga ,pagulog bayan sa ,europa1 at nag siy'y dumatg dito sa atig lupan1 upg h>apn ag paggagamt ay nagssalit na siy ng halos laht ng wikg l9g sa ,europa at ,asia4 ,nog #ahhh ay n9asag mulg maglakby sa mga ibg dako ng sans9ukob at siy'y duman sa ,hogkg na kanyg k9tagpun sa dakilag ,tagalog dn na si ,g9og ,jos ,basa2 pagdan sa ,hapn1 upg pagralan sa s>ilig lup ag wikag ,hapn1 duman sa ,amrika1 bago nagtuly sa ,+lat]ra at sa bayag x nkanig si ,g4 ,antonio ,ma4 ,regidor4 ,sa ,londres at sa bahay ni ,g4 ,regidor niy is9al9 at t9uligs ag ,kasaysayan ng ,pilip9as na s9ulat ni ,p>i ,morga1 na lubh niyg ik9abantg sa panitikan4 ,ik #i ng ,nobyembre ng tag #ahhg nag sulat9 ni ,pr(esor ,blum5tritt ag punag salit sa ,morga ni ,dr4 ,rizal4 ,sa pnitikan ay may is siyg ma9am na baks na naiiwan sa bawa't panahn4 ,bilag pun ng kanyg panunulat ay nsabi na nam9 na siyam na tan pa lamag ag kanyg gulag nag sumulat ng isg dul na non pa ma'y k9bakasn na ng d k>aniwag indayog ng kanyg diw4 ,niyag #ahhg na magdaos ng isg ,timpalk ag ,licco ,art/ico ,lit]>io dito sa ,maynil na s9alihan ng lubhg m>amig mnunulat ay npili at nagtagumpy ag kanyg tul na may pamagat na ,a la ,juv5tud ,filip9a4 ,sa kapanahunag si ,rizal ay nagaral pa sa ,at5eo sa pagpap>agl sa ,mahal na ,birh5 ay sumulat siy ng isg dul na p9amagatn niyg ,junto ,al ,pasig1 na lubhg k9giliwan ng nagagsipanod na pawag dalubhas4 ,sa ,timpalk na id9aos sa pagpap>agl sa ikapat na raag tag ik9amaty ni ,c]vantes1 ay nagtagumpy ag titik ni ,rizal na may pamagt na ,el ,concejo de ,los ,dioses4 ,sa ,madrid ay nagk>on ng ibg himg ag kanyg mga sulat at dito na g nbunyg ag tunay na pagibig sa ,t9ubuag ,lup4 ,ag kanyg ,noli ay s9imuln niyg sulat9 sa ,madrid at natapos sa ,au/ria1 ag ,filibu/]ismo ay s9ulat niya sa ,gh]t ,ol&a1 nog #ahia4 ,hulyo ik #c ng tag #ahib nag nagpulog sa bahay ni ,g4 ,doroteo ,ongjungco sa daag ,ilaya blg4 #agf ,tund tugkl sa ,liga ,filip9a at ik #f ng ,hulyo ng #ahib nag ip9adakp ni ,h5]l ,eulogio4 ,l>awan3 ,si ,dr4 ,rizal at ang kanyang mga g9agamot sa ,dapitan4 ,despujol at ipapiit sa ,fu]za ,santiago4 ,niyag ik #aa ng ,pebr]o ng #ahic ay it9atag ni ,dr4 ,rizal ag ,liga ,filip9a isg kapisanag pilip9o na p9agukulan ni ,mab9i ng gay>g katag3 ,nag makitag ag laht ng sikp ay walg t>s at salt sa kaayusan1 at di nagbibigay ng katampatag wakas91 ay l9ikh ni ,rizal ag ,liga ,filip9a4 ,nag si ,rizal ay ipatapon sa ,dapitan siy'y nagsaka dn at nagtay ng ,paraln sa mga tag>on2 kahit iisag iglp ay h9d siy ntahimik at pawg iniukol sa kabutihan ag kanyg mga gaw4 ,ag mga maysakit dn ay nakatagp sa kany ng isg walg bayad na ,maggamot4 ,samantalg siy'y nroron ay isg am]ikanog naggagalag ,tauf] na kasama ng isg anakanakan na naggagalag ,josef9a ,brack5 ay dumalaw sa kany1 upg ipagamt ag mga matg h9d makkita at p9asiyahn na ng mga ibag ,maggagamot ng walg lunas1 ag ,josef9ag x ay siyg nagig kapalad ni ,dr4 ,rizal at nkasama niy sa buhay na yan sa tapunan4 ,ag mga kahiligan ni ,dr4 ,rizal upg siy ay pataw>9 ay h9d d9igig ng mga makapagy>ihan1 guni't kailn ma'y d nanawi sa kany ag pagasa1 at sa gayg kalagayan ay tumaggp siy ng isg sulat ng matalik niyg kaibigag au/riako na si ,pr(4 ,blum5tritt1 na kanyg hiligg sa ,pamahalag siy'y makap>on sa ,kuba bilag ,maggagamot ng mga kawal na ka/il dn1 at ag gayg kahiligan ay p9akiggan ni ,h5]l ,blanco1 kay't siy1 sa pan9iwlg siy'y walg masamg ngaw kag9o man na titigatig sa s>ilig budh1 kasama ni ,josef9a at ng kanyg pamagkig si ,m>ia ,luisa1 ay agd napa ,maynil at sa kasamag palad1 nag sil'y dumag sa luk ng ,maynil ag sasakyg patug sa ,espanya ay nakalis na1 kay't sila ay nagapilitag magh9ty ng panibagog sasakyg llayag1 na d iba't ag ,ca/illa4 ,at si ,rizal ay tumulak na g1 guni't ag ,hmagskag p9aguguluhan ni ,gat ,bonifacio ay nabunsd ng wal sa panahn at isg pahatid kawad na buhat kay ,gob]nador ,polavieja ag t9aggap1 nag ag ,ca/illa ay dumag sa ,kanal ng ,sues1 hatid kawad na naguutos na dakp9 si ,dr4 ,rizal1 at s9alubog sa ,b>selona ag atig kababayan upg ipiit dn4 ,pagk>an ng ilg araw ay il9ulan siyg mul upg ihatid sa ,pilip9as4 ,nag idan sa ,hogkg ay s9ikap ni ,dr4 ,regidor na siy'y palaya9 sa pamamagitan ng ,habeas ,corpus guni't h9d ip9agtagumpy ni ,g4 ,regidor1 ag kanyg banl na nais na mapalay si ,dr4 ,rizal4 ,siy'y inusig dahil sa pagkaktatag ng ,liga ,filip9a at pagtataguyod ng ,himagsikan1 at h9d siy p9ah9tulutag makapagtanggl mliban sa siy'y p9apamili sa mga ,pmunug dn ay ntitipon4 ,napili niy si ,g4 ,luis ,taviel ,&rade1 isg m>agl na ka/ilag nagtaggl sa kany ng ubos kaya1 guni't h9d d9igig at h9atulan siyg b>iln sa ,liwasan ng ,bagumbayan4 ,sa pagkamnunulat ni ,rizal ay wal nag mitatawad4 ,masasabi nag walg al9lagan1 na ag kanyg panitik ag siyg lumikh ng mga kabaguhan sa kapamayanan1 na kasalukuyan natig t9atamasa at siyg nagpayanig ng matibay na ,pmahalan ng ka/il na mahigit ng tatlg daag tag sa at9 ay nagh>i4 ,ag dakilag ,bayanig x na p9agukulan nam9 ng ulat gayn1 ay s9il ng kalupitn nag d malilimutag ,h5]l ,polavieja at niyag ik #cj ng ,disyembre ng tag #ahif sa lawak ng ,bagumbayan ay p9apagdanak ag kal9isl9isg dug ng isg banl na ank ng ,pilip9as4 ,ag hagunt na hlakhakan ng kanyg mga kaaway ay n>irigig pa halos nag dumatig ag hatol ng tadhanag matapos ag kalupitn ng mga ka/il rito sa atg lupan at niyag ,mayo ng #ahih ag makapagy>ihag bayag am]ikano1 sa likh ng mga pagyay>i ay nagpadal rito ng kanyg mga sasakyg p&igm1 upg sa pamamagitan ng mga puglg ib9buga ng mga kanyn sa ,hukb ng datig ,pag9on at ,h> ay mbab at mahal9hn ag watawat na g9t at dug na sumaks rito sa atig lupaig mapagkalig ng mga d mahulilip nakalupitn4 ,at buhat non ag mga ung banaag ng ,bagg ,araw ng ,pilip9as ay namitk sa silaganan ng kanyg pagasa4 ,bilag pagwaks sa ulat na x ay ilalakip nam9 dito ag hulig buga ng panitik ng ,bayanig ,tagalog na p9amagatn niy ng ,mi ,ultimo ,adios4 ,a,g ,,aki,g ,,huli,g ,,paalam 7,,ha,,g ,,sa ,,wika,g ,,ka/ila7 ,paalam1 s9t kog ,lupag ,t9ubuan ,bayag s9agan ng sikat ng araw ,m>ikit na muty ng dagat silagan ,ed5g maligayag sa ami'y pumanaw4 ,sa iy'y h&g ko ng ganap na tuw ,malugkt kog buhay na lant at ab ,nagig dakil man1 bog pagnanasag ,ihah&g ko r9 sa iyg paglay4 ,ag nagasa digmg dumog sa paglaban ,alay d9 sa iy ag kanilg buhay ,hirap ay d pansn at d agam agam ,ag pagkp>ol pagtatagumpy4 ,bibitay't dusag l9ikh ng bagis ,o pakikibakag lubhg mapaganib ,walg kailagan kug x ag nais ,ng bayan at madlg p9akaiibig4 ,mammaty ak1 gayg nmamalas ,ag bukag liwayy na nagagan9ag ,ng m9imi? kog araw na ssikat ,sa likd ng dilm na kagulat gulat4 ,kug ag kulay pula'y k9kailagan ,upg it9 mo sa iyg liwaywy ,dug ko'y ibub pagiti kog alay ,nag iyg s9ag mo ay lalog dumigal4 ,lagi kog pag>ap mulg magkaisip ,magpahagg gayg maganp ag bait ,ay mpanod kag hiys na m>ikit ,nag dagat silagag dito'y lumiligid4 ,mat mog m>ikit sana'y lumigaya ,walg baks luha't pusps na ng sigl ,tigal ag no1 balisa'y wal na ,walg bahid pot wal nag pagamb4 ,pag>ap ng buhay6 ,m>ubdb kog nais1 ,ikaw ay lumusg1 hiyw ng pagibig ,ng klulw kog gayk sa pagalis ,upg lumay ka1 buhay ay lumawig4 ,kay tams mlugmk1 mtaghl ka lamag ,mamaty ng upg mabigyn kag buhay ,mamaty sa silog ng lagit mog mahl ,mlibig sa lupag pusps k>ikitan4 ,kug saksakalig sa ab kog libig ,mayumig bulaklk ay iyg mpansig ,sumilag sa gitn ng damg mah9hn ,hagk't ag halk m'y akig ttaggap94 ,sa no kog hap na d'y n9idlp ,sa libigag hukay na lupag malamig ,ay ttaggapn ko ag iyg pagibig ,init ng pagiliw ng nn9tg dibdib4 ,bayaan mog ak'y malas9 ng buwan ,nag kanyg liwanag na lubhg malamlm ,bayag ihatd sa akig libigan ,mah9ahog s9at ng kanyg liwaywy4 ,bayaag humibik ag simoy ng hag9 ,at kug may dumap sa ,t& ng libig ,na an mag ibon1 bayaag awit9 ,ng hunig matimys ag payapag aliw4 ,bayaag ag araw na lubhg manigas ,uln ay tuyu91 sigw ay itas ,magig paganuri't dalisay na ulap ,kalagkp ag hibik ng akig pagliyag4 ,bayaag ag akig maagag pagpanaw ,itagis ng isg tapt na magmahl ,kug payapag hapon sa aki'y magalay ,ng isg dalag91 ak'y patugkuln4 ,idalag9 mo r9 ag k9aps palad ,na nagamaty na1 yag nagaghirap ,sa tanag pasakit1 at ag lumlagp ,namig mga 9 ng luhag masaklp4 ,iyg idalag9 ag bawa't ulila ,ag nagapipit na nagagdurusa1 ,iyg idalag9 sana'y matubs ka ,sa pagkaalipig laog b9bat4 ,kug nababalot na ag mga libigan ,ng sapot ng gabig payak kadilimn ,kug wal ng tanod kund pawag bagky1 ,huwag gambala9 ag katahimikan4 ,pakimatyagn mo ag hiwagag lihim ,at mpapakign lugkt ng tag9tig ,ng isg kudyap1 ito ay ako r9 ,9awitan ka ng bog paggiliw4 ,kug ag libigan ko'y limt na ng madl ,at wal ng kurs ni bat mag t& ,sa nagagll9ag ay ipaubayag ,bugkali't isabog ag natimpig lup4 ,ag mga ab ko bago pailanlg ,muw sa wal na p9aggaligan ,ay makalat ulg p>ag kapupunn ,ng iyg alabk sa lupag tuntugan4 ,sa gay'y wal nag an man sa akig ,ak'y limut9 m1 akig lilibut9 ,yag himpapawid1 kap>aga't hag9 ,at ak sa iyo'y magigig tag9tig4 ,bag1 tigig1 higig1 awit na masay ,liwanag at kulay na lugd ng mata1 ,uulit ulit9 sa tuwtuw na ,ag kataimtimn ng akig pagsamb4 ,s9tg ,pilip9as1 ,lupag ,t9ubuan ,skit ng skit ko1 gayn ay pak+n ,ag hulg habil93 ,sa iy'y iwan ,ag laht ng lalog inirog sa buhay4 ,ak ay ttug sa bayag payap ,na walg alipi't punog mapagab ,d'y di nnatay ag pan9iwal ,at ag naghah>i'y yag si ,ba?al4 ,paalam na ak1 magulag1 kapatd1 ,bahagi ng puso't unag nkanig1 ,ipagpasalamat na ak'y mligd ,sa buhay na xg pusps ng ligalig4 ,paalam irog kog ,banyagag hirag ,akig s9is9ta1 akig kasayahan4 ,paalam sa iny mga m9mahl ,mamaty ay ganp na katahimikan4 ,l>awan3 ,ang ,bantayog kay ,rizal sa ,liwasan ng ,bagumbayan ,,tuntunan ,,paunang ,,salita ,,dahon ,,ika #e ,,ali ,,mud9 #g ,,raha ,,soliman #aj ,,raha ,,lak&ula #ab ,,tomas ,,p9p9 #ad ,,francisco ,,baltaz> #ag ,,jose ,,cruz #bb ,p4 ,,p$ro ,,pablo ,,pelaez #bf ,p4 ,,jose ,,burgos #bh ,,juan ,,luna ,y ,,novicio #cb ,,graciano ,,lopez ,,ja5a #ce ,,apol9>io ,,mab9i #ch ,,jose ,,ma4 ,,basa #dd ,,p$ro ,a4 ,,pat]no #dg ,,antonio ,,ma4 ,,regidor #ea ,,felipe ,g4 ,,cald]on #ed ,,cayetano ,,arellano #ef ,,susana ,,revilla #ei ,,teodora ,,alonzo #fc ,,mel*ora ,,aqu9o #fg ,,apolonio ,,samson #fi ,,miguel ,,malv> #ga ,,emilio ,,jac9to #gd ,,antonio ,,luna #gg ,,gregorio ,,del ,,pil> #ha ,,m>celo ,h4 ,,del ,,pil> #hc ,,m>iano ,,ponce #hf ,,pascual ,h4 ,,poblete #ij ,,rafael ,,del ,,pan #id ,p4 ,,m>iano ,,gomez #ih ,,&res ,,bonifacio #aja ,p4 ,,jac9to ,,zamora #ajg ,,gat ,,jose ,,rizal #aaj ,l>awan3 ,,ang ,,hiyaw ,,ng ,,laya ,,sa ,,bal9tawak ,bantayog sa ,kagit+an ,,p9agsangunian4 ,c4 ,n4 ,,valdeza ,great ,filip9os ,p4 ,a4 ,,de ,,pazos ,h]oes ,filip9os ,m4 ,,artigas ,hi/oriografia ,filip9a ,la ,prim]a ,impr5ta en ,filip9a ,los ,sucesos de #ahgb ,,josue ,,suncuya ,hi/oria ,prehispana de ,filip9as ,i4 ,,de4 ,,los ,,reyes ,la ,religin del ,katipunan ,p4 ,a4 ,,pat]no ,hi/oria de ,filip9as ,g4 ,,de ,,san ,,agu/9 ,conqui/a de ,filip9as ,j4 ,,ma4 ,,riv]a ,conf]5cias ,lit]>ias ,l4 ,k4 ,,santos ,discursos ,pblicos ,d4 ,,riv]a ,in=maciones v>ias ,h4 ,,cruz ,kug s9o ag kuma? ng ,florante ,e4 ,,de ,,los ,,santos ,florante 7,v]sin ,ca/ellana7 ,proceso del ,dr4 ,jos ,rizal ,emilio ,jac9to ,a4 ,,craig ,l9eage1 ,life & ,labor ( ,dr4 ,rizal ,j4 ,,p>do ,,de ,,tav]a ,biblioteca ,filip9a ,! ,"* ( ,dr4 ,rizal ,s4 ,,cald]on ,patnubay ng ,bayan 7articulos v>ios7 ,p4 ,h4 ,,poblete ,da ,filip9o ,w4 ,,retana ,vida y ,escritos del ,dr4 ,jos ,rizal ,m4 ,m4 ,,nortton ,build] ( ! ,nation ,m4 ,,ponce ,sun ,yat ,s5 ,d4 ,c4 ,,vel>de ,ecos 7,hom5aje a ,da4 ,susana ,revilla7 ,c4 ,,sala ,cultura ,social ,,manilo ,notas ,biogrficas ,r4 ,l4 ,,sevilla ,in=maciones v>ias ,a4 ,,guev>a ,d4 ,,gomez ,m4 ,h4 del ,pil> 7,la ,vangu>dia7 ,philipp9e ,review ,el ,r5acim5to ,filip9o ,filip9as ante ,europa ,! ,philipp9e ,p ,la ,solid>idad ,! ,indep5d5t ,la ,ilu/racin ,filip9a ,! ,ori5t ,cultura ,filip9a ,patnubay ng ,bayan ,ecos ,cultura ,social ,da ,filip9o ,,pasasalamat ,buhat dito ay p9asasapit nam9 ang pasasalamat sa mga p9agsangguniang nagh&g ng mahalagang tulong na ik9ay>i ng3 ,,sa ,,langit ,,ng ,,bayang ,,pilip9as4 ,gayon d9 sa balo ni ,poblete at sa katotong ,s(ronio ,g4 ,cald]n1 alangalang sa mga clise na sa kanilang kag&ahang loob ay g9amit nam9 sa aklt na ito4 ,sa kanilang lahat ang am+ boong pusong pagtur+4 99 99 99 99 99 ,sa am+ mga mambabasa ay ih9ih+i ng pagumanh9 ang isang di naiwasang kap9salaan ng pagkaligw ng l>awang na sa ik #hh dahon1 na napalitan ng ib4 ,l>awan3 ,,sa ,,limbagan4 ,ang ,aklat ng ,tagalog ,kunaunahag aklt na ,tagalog na ,igls na nagssuysy ng malawak na k>unugan ng ,pilolohia4 ,munt+ ,bal>ila ,mahalagg ka? ng nagtatadhan ng s9ig sa pagsasalit at pagsulat ng ,wikag ,tagalog sa gayon sa paglaht na kaugalian4 ,imp4 ,sevilla1 ,manila4