,,e5 ,,ja> ,,aan ,,kaap ,,hoorn4  ,door 
,doctor ,hijades4    ,op v]s*ill5de     
int]nationale bije5kom/51 die het e]/ 9 
#ahgi te ,hamburg1 v]volg5s te ,b]n en  
te ,s9t-,pet]sburg w]d5 geh\d51 w]d e5  
programma besprok5 en va/ge/eld voor e5e
 reeks van wa>nem+5 en ond]zoek+51 die  
te gelijk] tijd1 op da>toe aangewez5    
punt5 van de pool/rek5 z\d5 ges*i$51 met
 het doel om g$ur5de e5 geheel ja> de   
magnetis*e en meteorologis*e v]s*ijnsel5
 te be/ude]54 ,nadat de mee/e rege]+5   
h>e go$keur+ aan dat programma hadd5    
gehe*t1 w]d5 ve]ti5 /ations aangewez51  
wa>van twaalf rondom de ,noordpool en de
 ,i,jszee1 en sle*ts twee zoo di*t      
mogelijk bij de ,zuidpool2 en wel e5 9  
,nieuw-,zuid-,georgi1 dat van wege      
,duits*l& z\ word5 bezet1 en e5 aan     
,kaap ,hoorn1 dat aan ,frankrijk w]d    
toegewez54  ,de wa>nem+5 moe/5 e5 geheel
 ja> dur51 van #a ,septemb] #ahhb tot #a
 ,septemb] #ahhc4 ,al deze v]s*ill5de   
missin hebb5 de ha> aangewez5 taak      
volbra*t2 en hoe treurig ook de afloop  

mo*t zijn van de am]ikaans*e exp$itie   
ond] luit5ant ,greely1 die ha> /&plaats 
_h op het =t ,cong] aan de              
,lady-,frankl9baai1 en die van de       
vijf-en-tw9tig p]son5 er a*tti5 door d5 
dood v]loor1--to* w]d5 alle dokum5t5    
door deze ongelukkig5 opge/eld en       
bije5gebra*t1 beh\d5 en t] bes*ikk+     
ge/eld van de am]ikaans*e rege]+4       
,behalve de speciale /udie van de       
meteorologie en van het a>dmagnetisme1 0
 ook aan i$]e missie e5 ze] uitgebreid  
programma voorges*rev5 van /]rekundige  
wa>nem+5 en van ond]zoek+5 op het gebi$ 
d] natuurlijke hi/orie3 zologie1        
botanie1 geologie4 ,de vijf l$5 van de  
frans*e missie wijdd5 v]s*eid5e ma&5 aan
 voorb]eid5de /udin 1 om zi* geheel op  
de hoogte te /ell5 van de taak1 die aan 
i$] me] bijzond] 0 toev]tr\wd4 ,er moe/ 
ook voor won+5 word5 gezorgd1 en m5     
besloot1 te ,p>ijs h\t5 hutt5 ( b>akk5  
te lat5 mak51 volg5s e5 bepaald plan    
geb\wd1 en die zond] moeite uit elk&]   
g5om5 en w$] opgezet kond5 word54  ,e5  

rijksva>tuig1 de ,roman*e ond] bevel van
 d5 kapite9 t] zee ,m>tial1 die tev5s   
met de opp]/e leid+ d] exp$itie 0 bela/1
 moe/ het p]soneel en het mat]ieel d]   
missie ov]br5g54 ,g$ur5de het ja>1 dat  
de missie aan ,kaap ,hoorn heeft        
doorgebra*t1 hebb5 de (fici]5 van de    
,roman*e1 die voor dez5 to*t            
bepaaldelijk w>5 uitgekoz51 zi* onl$ig  
geh\d5 met het do5 van hydrografis*e    
wa>nem+5 en het 9 ka>t br5g5 van de     
eil&5groep5 t5 zuid5 van ,vuurl&2       
bov5di5 heeft de ,roman*e van alle door 
ha> bezo*te /rek5 belangrijke collectin 
op het gebi$ d] natuurlijke hi/orie     
m$egebra*t1 en op ha> t]ugke] peil+5    
g$aan4  ,het belang d] wet5s*ap /ond bij
 deze geheele exp$itie natuurlijk op d5 
voorgrond3 de romantis*e en pittoreske  
zijde d] reis moe/ noodw5dig op d5      
a*t]grond tr$54 ,het ligt dan ook niet 9
 mijn plan1 de exp$itie bij de v]vull+  
h>] taak dag voor dag te volg54 ,ma>    
afges*eid5 van zuiv] wet5s*appelijke    
kwe/ies1 wa>van de beh&el+ niet te dez] 

plaatse behoort1 kwam het mij voor1 dat 
e5 beknopt v]haal van de lotgevall5 d]  
missie1 s$]t ha> v]trek uit ,frankrijk  
tot ha> t]ugkom/1 ook voor niet         
wet5s*appelijk gevormde lez]s e5ig      
belang kon hebb54 ,ik zal mij da>bij    
ho(dzakelijk bepal5 tot ons v]blijf ond]
 de ,vuurl&]s4  ,de ,roman*e v]trok van 
,*]b\rg d5 zev5ti5d5 ,juli #ahhb2 d5    
vijfd5 ,septemb] da>aanvolg5de1 des     
namiddags t5 half vijf1 vo] zij de /raat
 van ,lemaire b9n52 9 d5 namiddag van d5
 volg5d5 dag wi]p zij het ank] uit 9 de 
,oranjebaai1 aan de oo/ku/ van het      
s*i]eil& ,h>dy1 deel uitmak5de van het  
eil& ,ho/e1 t5 zuid5 van ,vuurl&1 op #ee
 #ca' zuid]bre$te en #gj #be' oo/]l5gte4
    ,i   ,de ,oranjebaai1 die 9 ,april  
#ahcj door ,rob]t ,fitz-,roy1 en 9      
,febru>i #ahci door d5 ,am]ikaan ,wilkes
 0 bezo*t en bes*rev51 s*e5 e5e ges*ikte
 geleg5heid aan te bi$5 voor de ve/ig+  
van onze missie1 en 0 dan ook als       
zoodanig aangewez51 t5zij onvoorzi5e    
om/&igh$5 onze in/allatie da> t] plaatse

 onmogelijk mo*t5 mak53 9 dat geval     
moe/5 wij e5 ges*ikt] plek opzoek5 op   
het 9 de nabijheid geleg5 eil& ,h]mitte4
  ,zoodra de ,roman*e het ank] _h       
uitgeworp51 0 dan ook ons e]/e w]k aan  
l& te gaan1 om e5e ges*ikte plaats voor 
onze n$]zett+ op te zoek54 ,wij behoefd5
 onze eis*5 niet hoog te /ell53 e5 vlak 
t]re91 wa>op wij onze b>akk5 kond5      
opslaan2 voorts de nabijheid van e5e    
rivi] ( al?ans van dr9kba> wat]2        
e9delijk e5e ges*ikte aanlegplaats voor 
de sloep5 die ons mat]ieel aan wal moe/5
 br5g5 en lat]1 bij d5 t]ugke] van de   
,roman*e1 onze geme5s*ap met het s*ip   
moe/5 v]zek]54 ,de e]/e van deze drie   
voorwa>d5 bleek niet voor v]vull+       
vatba>4 ,ov]al wa> zi* e5 vlak t]re9    
bevond1 0 de grond zoo drassig1 dat het 
ze] moeilijk viel da>op te loop52 wij   
moe/5 dus e5 hoog] t]re9 kiez51 wa> wij 
de hutt5 bov5 elk&] z\d5 kunn5 plaats51 
hetzij op natuurlijke t]rass51 hetzij op
 kun/matige plat=m5 van boom/amm54 ,wij 
a>zeld5 aanvankelijk 9 de keus tuss*5 e5

 l&punt1 lat] ,po9te ,lephay g5oemd1 en 
e5 kle95 heuvel e5 we9ig t5 noord5 van  
die l&punt4 ,t5 slotte koz5 wij dit     
laat/e punt1 vooral van wege de         
onmiddellijke nabijheid van e5e rivi]2  
en 9 d5 vroeg5 morg5 van d5 a*t/5       
,septemb] begonn5 de w]kli$5 d] missie1 
bijge/aan door e5e talrijke afdeel+     
matroz5 van de ,roman*e het t]re9 te    
ontg9n53 welke arbeid de volg5de dag5   
ijv]ig w]d voortgezet4  ,d5             
zes-en-tw9tig/5 ,septemb] #ahhb w]d5 de 
e]/e wa>nem+5 g$aan1 die g$ur5de e5     
geheel ja> onafgebrok5 moe/5 word5      
voortgezet4 ,eig5lijk hadd5 zij re$s op 
d5 e]/5 ,septemb] moet5 beg9n52 ma> wij 
w>5 e]/ op d5 zesd5 aangekom51 en de    
s$]t v]loop5 tw9tig dag5 w>5 vol/rekt   
noodig gewee/ voor onze in/allatie4 ,het
 met di*t kreupelh\t en /ruikgewas      
begroeide t]re9 moe/ word5 gezuiv]d en  
geff5d1 wa>bij op sommige plaats5 de    
rots moe/ word5 afgehakt4 ,nadat de     
b>akk5 w>5 opgeslag51 moe/5 de w&5 en de
 zold]+ van b9n5 met e5 laag vilt1 en de

 vlo] met l9oleum word5 bekle$1 om zoo  
veel mogelijk de k\de en de vo*t af te  
w]54  ,met de ond]zoek+5 betreff5de de  
natuurlijke hi/orie 0 aan/onds e5       
aanvang gemaakt2 ev5zoo hadd5 wij al    
dadelijk k5nis kunn5 mak5 met de        
inboorl+54 ,re$s d5 volg5d5 dag na onze 
aankom/ 9 de ,oranjebaai w>5 v]s*ill5de 
prauw5 van booms*ors na> het s*ip       
gekom52 de inboorl+5 vroeg5 om          
lev5smiddel5 en voornamelijk            
s*eepsbes*uit1 en bod5 9 ruil da>voor   
e5ige produkt5 hunn] k9d]lijke nijv]heid
 aan1 zoo als halskett+5 van be5d]5 (   
s*elp51 be55 punt5 van h>po55 en        
d]gelijk54 ,deze ,vuurl&]s s*55 9 het   
m9/ niet ong]u/ ( v]baasd ov] onze      
v]s*ijn+3 veel me] tra*tt5 zij zoo veel 
bes*uit1 brood ( &]e spijz5 te krijg5   
als ma> mogelijk 04 ,zij vroeg5 no* om  
br&ewijn1 no* om tabak1 wa>m$e zij      
wa>s*ijnlijk geheel onbek5d w>52 oude   
kle]5 nam5 zij ook gewillig aan1 ma> to*
 0 het hun ho(dzakelijk om eetw>5 te    
do54  ,het is niet gemakkelijk1 met     

jui/heid d5 e]/5 indruk we] te gev51 di5
 de v]s*ijn+ van deze inboorl+5 op ons  
maakte4 ,na> het s*e5 zond] e5ig        
wantr\w5 ( vrees te koe/]51 kwam5 zij   
ons bezoek5 ( liev] om vo$sel vrag51 9  
hunne kano's van booms*ors1 all51 mann5 
en vr\w51 oud5 en jong51 geheel naakt ( 
hoog/5s bekle$ met e5 /uk ott]- (       
zeehond5vel1 dat ov] hunne s*\d]s 0     
geworp54 ,g$ur5de onz5 ov]to*t hadd5 wij
 alles gelez5 wat vroeg]e zeeva>d]s1 zoo
 als ,w$dell1 ,fitz-,roy1 ,d>w91        
,wilkes1 ov] de bewon]s van ,vuurl&     
ges*rev5 hadd52 wij wi/5 dus dat zij1   
na> de e5/emmige v]kl>+ van al deze     
s*rijv]s1 ongeve] op d5 all]laag/5 trap 
van m5s*elijke ontwikkel+ /aan4 ,zoodra 
wij de ,vuurl&]s zag51 me5d5 wij h5 dan 
ook te k5n51 en zo*t5 wij re$s na> de   
voornaam/e k>akt]trekk51 door de vroeg]e
 ond]zoek]s aangewez54 ,onze v]rass+ 0  
dus m9d] groot dan zij &]s gewee/ z\    
zijn2 vooral v]wond]de het ons dat wij  
ge5 woord van hunne taal v]/ond51 hoewel
 wij ijv]ig de woord5lij/ van ,fitz-,roy

 en de taalkundige m$$eel+5 van &]e     
s*rijv]s hadd5 be/ude]d4 ,het e5ige     
woord dat wij v]/ond5 0 het woord       
bes*uit1 dat zij biskit ( biskir        
uitsprak5 en dat als 9 hun mond be/orv5 
lag4 ,pog+5 om uit te mak5 met welk5 /am
 wij eig5lijk te do5 hadd51 w>5         
aanvankelijk t5 e5emale vru*teloos4     
,e]/ d5 volg5d5 dag1 nadat wij de       
inboorl+5 bij h]hal+ 9 hunne hutt5 hadd5
 bezo*t en nauwkeurig gelet op e5 zek]  
aantal woord51 die zij telk5s gebruikt51
 kwam5 wij tot de zek]heid dat de aan de
 ,oranjebaai geve/igde /am dezelfde 01  
wa>aan ,fitz-,roy d5 naam van ,tek9ika  
geeft4 ,onze e]/e gesprekk5 met deze    
inboorl+5 w]d5 grootelijks              
v]gemakkelijkt omdat e5 hunn] e5ige     
woord5 engels* v]/ond en sprak4 ,hij    
zeide ,jack te heet51 _h e5e vr\w en    
twee k9d]5 bij zi* en _h 9 zoov]re iets 
voor bov5 zijne /amg5oot51 dat hij e5   
mondvol engels* v]/ond2 voor het ov]ige 
v]ke]de hij 9 ev5 ell5dig5 toe/& als    
alle &]54 ,hij ontv+ ons 9 zijne hut met

 de groot/ mogelijke koelheid2 hij      
antwoordde vrij vlug op de e]/e vrag5   
die wij tot hem ri*tt51 ma> bleef weldra
 h>dnekkig zwijg51 hetzij uit           
v]moeidheid1 hetzij uit wantr\w51 ( om  
welke r$5 ook4 ,ov] het algeme5 0 er e5 
m]kwa>dig v]s*il tuss*5 de mani] van do5
 van deze ,vuurl&]s1 als zij 9 hunne    
prauw5 langs de ,roman*e dobb]d51 en als
 wij h5 aan l& 9 hunne hutt5 bezo*t54   
,op het wat] s*55 zij 9 hun elem5t2 zij 
w>5 dan vroolijk en opgewekt1 praatziek 
en familia> tot la/ig word5s toe2 aan l&
 da>5teg5 0 hunne h\d+ wel niet vij&ig1 
ma> to* t]uggetrokk51 wantr\w5d1        
g$wong51 als van li$5 wi5 het h9d]t door
 vreemd5 bespi$ te word54 ,v]s*ill5de   
r$55 kunn5 t] v]kl>+ van deze h&elwijze 
d] ,vuurl&]s word5 aangew5d4 ,op zee    
gevoel5 zij zi* veilig]2 kwam er e5e    
bots+1 dan kond5 zij zi* dadelijk met   
hunne prauw5 uit de voet5 mak52 bov5di5 
0 bij hunne bezoek5 aan de ,roman*e hun 
eig5belang 9 het spel en d$5 zij zi* zoo
 gun/ig mogelijk voor1 om spijz5 te     

krijg51 wa>na> zij zoo vurig v]langd54  
,to5 zij zag5 dat wij ons aan l& kwam5  
ve/ig51 zond] dat zij v]mo$5 kond5 wat  
ons doel 01 0 het vrij natuurlijk dat   
zij zi* ov] onze v]s*ijn+ op hun eig5   
grondgebi$ ong]u/ maakt5 en van onze    
teg5woordigheid niets dan ov]la/        
vreesd54 ,dit zijn e*t] sle*ts          
ond]/ell+53 zij hebb5 hunne gevoel5s    
nooit uitgesprok51 en zij bezitt5 9     
hooge mate het v]mog5 om hunne          
gewa>word+5 te v]b]g5 en da>van niets op
 hun onbewegelijk gelaat te lat5 blijk54
  ,op ,zondag1 #a ,octob] #ahhb1        
om/reeks vi] ur5 9 d5 namiddag1 liep e5 
am]ikaans*e s*o5] de ,oranjebaai b9n51  
en wi]p het ank] uit teg5ov] de missie1 
naa/ de ,roman*e4 ,dit s*ip1 dat        
ja>lijks deze zeen bezoekt om robb5 te  
vang51 v]s*ijnt dan 9 d5 regel 9 de     
,oranjebaai1 om wat] 9 te nem5 en zi*   
van br&h\t te voorzi54 ,de gezagvo]d] _h
 te ,punta ,arnas1 9 de /raat van       
,magelha5s1 hoor5 sprek5 van de         
voorg5om5 ve/ig+ e5] frans*e missie aan 

de ,oranjebaai1 en kwam nu de hulp van  
onz5 g5ee%e] inroep5 voor e5 zijn]      
matroz51 die ern/ig ziek 04  ,de s*o5]  
heette de ,?omas ,hunt2 9 vijf dag5 _h  
de bemann+1 bij de ,diego-,ramirez-eil&5
 en vooral op het eil& ,ildefonso1      
ongeve] driehond]d robb5 g$ood2 het     
hoog/e cijf] d] op e5 dag g$oode di]5 0 
ditmaal zev5tig gewee/4 ,e5 pa> j>5     
gel$51 _h m5 op e5 dag vijfhond]d robb5 
gevang54 ,de robb5 word51 als zij aan l&
 zijn1 oms+eld en dan doodges*ot51      
somwijl5 ook doodgeslag52 de ze] jonge  
di]5 blijv5 gespa>d1 ma> alle &]51      
mannetjes en wijfjes zond] ond]s*eid1   
g$ood4 ,de bemann+ van de ,?omas ,hunt  
be/ond uit a*t-en-tw9tig kopp51 en er   
w>5 zev5 gew]5 aan boord4 ,m5 doodt de  
robb5 enkel om hun vel2 zoodra zij aan  
boord zijn gebra*t1 wordt hun het vel   
afge/roopt1 wa>na de li*am5 9 zee word5 
geworp54 ,de huid wordt1 na +ez\t5 te   
zijn1 na> ,engel& v]zond5 om da> bew]kt 
te word52 zij lev]t e5e bek5de en ze]   
gezo*te soort van bont op4  ,de         

gezagvo]d] van de ,?omas ,hunt 0 nu re$s
 g$ur5de zev5 j>5 t] robb5vang/ gev>54  
,hij v]kla>de dat die vang/ /e$s m9d]   
voordeel5 oplev]de en dat het getal dez]
 robb5 snel afnam3 hetge5 ind]daad niet 
te v]wond]5 is bij de ruwe1 moorddadige 
wijze wa>op de jag]s te w]k gaan6 ,er   
behoort 9 wa>heid e5e groote mate van   
avontuurlijk5 z9 en liefhebb]ij voor het
 vak toe1 om het b]oep van robb5jag] te 
kiez51 dat teg5woordig ma> e5e ze] g]+e 
w9/ oplev]t4 ,het lev5 to* dez]         
robb5vang]s is alles behalve gemakkelijk
 ( aang5aam4 ,hun vo$sel be/aat1 voor   
het groot/e g$eelte1 uit het vlees* d]  
p+\9s1 die zij dood5 ( lev5d vang52 de  
kapite9 van de ,?omas ,hunt1 die zi* ook
 da>m$e tevr$5 moe/ /ell51 v]kla>de mij 
e*t] dat dit vlees* ze] go$ smaakte4 ,de
 robb5jag]s br5g5 e*t] niet hun geheel5 
tijd aan boord door4 ,op hun s*ip zijn  
zij aan tallooze gev>5 blootge/eld2 ma> 
nog veel erg] is hun toe/&1 wanne] zij1 
9 het belang van de ja*t1 op e5 ( &]    
onbewoond eil&je moet5 a*t]blijv5 en da>

 g$ur5de wek5 ( ma&5 op de t]ugkom/ van 
hun s*ip wa*t54 ,blijft dan het s*ip    
lang] weg dan wa>op g]ek5d 01 dan zijn  
de a*t]geblev55 aan de groot/e ell5de t]
 prooi4 ,de kapite9 van de ,?omas ,hunt 
_h1 voor zijne aankom/ 9 de ,oranjebaai1
 op het eil& ,diego-,ramirez a*t mann5  
gevond51 die door e5e am]ikaans*e glet  
da> w>5 a*t]gelat5 om robb5 te vang5 en 
van lev5smiddel5 voor drie ma&5 voorzi51
 ma> die nu re$s s$]t vi] ma&5 op de    
t]ugkom/ van hun s*ip wa*tt54 ,hun      
voorraad 0 geheel opgete]d3 zij hadd5   
ge5 &] vo$sel dan de vogels1 die het hun
 van tijd tot tijd gelukte te vang54 ,de
 ,?omas ,hunt _h deze ongelukkig5       
opg5om5 en h5 na> het ,beagle-kanaal1   
na> ,oo%ooia1 gebra*t1 wa> zij aan de   
v]zorg+ van de prote/ants*e z5del+5 w>5 
ov]gelat54  ,weldra z\d5 wij zelv5 met  
deze z5del+5 9 aanrak+ kom53 tot onze   
groote v]wond]+ z\d5 wij 9 dit wilde1   
onh]b]gzame l&1 aan d5 uit]/5 ui?oek d] 
w]eld1 bes*aafde mann5 v9d51 s$]t lange 
j>5 hi] geve/igd4    ,,ii   ,9 d5 morg5 

van d5 elfd5 ,novemb] #ahhb wi]p e5e    
glet1 die de engels*e vlag vo]de1 het   
ank] uit teg5ov] onze hutt54 ,onze e]/e 
g$a*te 01 dat wij ook nu w$] te do5     
hadd5 met e5 robb5jag]1 die hetzij uit  
nieuwsgi]igheid1 hetzij om onze hulp 9  
te roep51 ons e5 bezoek kwam br5g54     
,deze ond]/ell+ bleek ev5wel onjui/3 e5e
 van het s*ip afgezond5 sloep nad]de    
snel onze kle9e aanlegplaats3 zij       
bevatte twee passagi]s1 wa>van de e5 de 
gezagvo]d] van het s*ip moe/ zijn1      
t]wijl de &] geheel het voorkom5 _h van 
e5 engels* gee/elijke4 ,e5ige m9ut5 lat]
 zett5 die he]5 voet aan wal1 en /eld5  
zi* zelv5 voor3 de e5 0 kapite9 ,willis1
 gezagvo]d] van de glet ,allan ,g>d9]1 9
 di5/ van d5 prote/ants*5 z5d+spo/ 9    
,vuurl&2 de &] 0 de directeur           
7sup]9t5d5t7 van di5 po/1 de rev]5d     
,?omas ,bridges4  ,voor ons v]trek uit  
,frankrijk droeg5 wij k5nis van het     
be/aan dez] missie3 de po/ is aangewez5 
op de ka>t5 van het zuidelijk deel van  
,vuurl&2 wij wi/5 dat wij 9 geval van   

nood da> hulp kond5 gaan vrag51 en dat  
de zetel d] missie te ,oo%ooia (        
,ou*\aya 01 ongeve] hond]d kilomet]s t5 
noord5 van de ,oranjebaai4 ,da>toe      
bepaalde zi* onze k5nis van dez5        
z5d+spo/4  ,de he] ,bridges deelde ons  
dadelijk het doel van zijne kom/ m$e4   
,van d5 kapite9 van de ,?omas ,hunt     
v]nom5 hebb5de1 dat zi* aan de          
,oranjebaai e5e frans*e wet5s*appelijke 
missie bevond1 wa>aan ook e5 g5ee%e]    
v]bond5 01 kwam hij ons v]zoek51 te     
,ou*\aya e5 ond]zoek 9 te /ell5 na> e5e 
hevige epidemis*e ziekte1 die s$]t het  
beg9 van het ja> ond] de prote/ants*e   
missie wo$de4 ,e5 aantal ,vuurl&]s w>5  
door die moorddadige epidemie aangeta/1 
en al de aangeta/5 w>5 na v]loop van    
hoog/5s vijf ( zes wek5 bezwek52 de     
inl&]s w>5 als door e5 panis*5 s*rik    
bevang51 en het engels*e p]soneel van de
 missie begon ev5ze] te vreez5 voor de  
besmett+ e5] ziekte1 wa>teg5 ge5        
g5eesmiddel5 iets hadd5 gebaat4 ,m5 moet
 ev5wel niet v]get51 dat eig5lijke      

g5eeskundige hulp te ,ou*\aya niet kon  
word5 v]le5d1 want 9 de om/reeks vijfti5
 j>5 dat de kle9e engels*e kolonie da>  
geve/igd 01 _h zij nog nooit e5 dokt]   
gezi54  ,het spreekt van zelf dat het   
v]zoek van d5 he] ,bridges onmiddellijk 
w]d +ewilligd2 bij gemis van nauwkeurige
 inli*t+5 omtr5t d5 a>d en d5 gang d]   
epidemis*e ziekte die ond] de ,vuurl&]s 
9 zijne omgev+ wo$de1 0 het vol/rekt    
noodig1 de patint5 zelv5 te zi52 bov5di5
 w>5 er ond] de gez9n5 d] z5del+5 vel5  
lijd5de1 die ze] ga>ne e5 g5ee%e] z\d5  
raadpleg54 ,di5 eig5 avond v]trok ik met
 d5 he] ,bridges aan boord van de ,allan
 ,g>d9]4 ,het 0 e5 he]lijk s*oone avond1
 to5 wij ko]s zett5 na> het noord52 d5  
volg5d5 dag 0 het we] niet m9d] mooi1   
ma> da> de w9d 9 d5 namiddag geheel g+  
ligg51 moe/ de glet ov]na*t5 9 e5 kle95 
inham1 nabij het ,beagle-kanaal1 niet v]
 van d5 engels*5 z5d+spo/4 ,d5 d]ti5d5  
,novemb] v]liet5 wij des morg5s t5 neg5 
ur5 onze ank]plaats1 en kwam5 twee ur5  
lat] te ,ou*\aya4  ,op het e]/e gezi*t  

mak5 zij e5 treurig51 weemo$ig5 indruk1 
die we9ige engels*e huiz51 wa>van al de 
mat]ial5 uit ,europa zijn aangevo]d1 da>
 als ne]geworp5 9 die doods*e somb]e    
wild]nis1 aan di5 v]lor5 ui?oek d]      
w]eld2 die e5v\dige huiz51 t5 v]blijve  
/rekk5de aan de gez9n5 d] z5del+51      
wa>van vel5 kle9e k9d]5 hebb51 die nooit
 e5 &] vad]l& hebb5 gek5d4 ,en die      
indruk wordt er niet bet] op als m5 aan 
l& gaat en de inboorl+5 ziet1 natuurlijk
 m9d] wild dan 9 de om/rek5 van ,kaap   
,hoorn1 behoorlijk gekle$1 eig5a>s van  
betrekkelijk go$ +]i*te hutt51 somtijds 
zelfs van netjes ond]h\d5 tu952 ma>     
desniettem9 vol/rekt niet gelukkig] dan 
de naakt loop5de ,vuurl&]s1 die 9 volle 
vrijheid met hunne prauw5 op de zee     
rondzw]v5 om hun dagelijks* brood op te 
spor54 ,m5 z\ hi] ind]daad belangrijke  
v]gelijk5de /udin kunn5 mak5 ov] de     
gevolg5 van deze proev5 van bes*av+ op  
volks/amm5 9 volkom5 /aat van wildheid  
lev5de4 ,is zulk e5 ov]gang ind]daad    
voor h5 e5e weldaad8 ,de vraag mag word5

 g$aan1 zond] iets af te d+5 op d5 l( en
 de bewond]+1 die het /rev5 v]di5t van  
de engels*e missie1 wi] ges*i$5is ik hi]
 kortelijk zal m$$eel54  ,9 #ahej       
besloot ,allan ,g>d9]1 kapite9 bij de   
kon9klijke engels*e m>9e1 na> ,vuurl& te
 gaan om te ond]zoek5 wat er geword5 0  
van de inl&]s1 die 9 #ahcb door         
,fitz-,roy na> ,engel& w>5 ov]gebra*t en
 twee ja> lat] we] na> hun vad]l&       
t]uggevo]d4 ,g>d9] me5de1 dat het       
onv]gefelijk z\ zijn1 zi* v]d] niet met 
deze wild5 te bemoei51 en de kiem5 van  
bes*av+ en *ri/elijk gelo(1 door de     
,vuurl&]s van ,fitz-,roy ond] hunne     
/amg5ot5 ov]gebra*t1 te lat5 v]/]v54 ,9 
#ahej v]trok hij uit ,engel&1 met d5 he]
 ,williams1 g5ee%e]-z5del+1 d5 he]      
,maidm5t1 ar*itekt1 en vi] viss*]s van  
,cornwallis4 ,9 ,vuurl& aangekom51      
v]liet5 zij hun s*ip1 en g+5 ov] 9      
kano's1 wa>m$e zij na> e5e baai op het  
eil& ,nav>9 wild5 v>51 wa> zij ond]/eld5
 dat e5 d] ,vuurl&]s van ,fitz-,roy1 die
 dus engels* v]/ond1 woonde4 ,op di5    

to*t l&d5 zij aan e5e vlakte1 wa> de    
inl&]s h5 zoo vij&ig ontv+5 en e5e zoo  
dreig5de h\d+ aannam51 dat zij          
g5oodzaakt w>51 zi* spo$ig w$] 9 te     
s*ep54 ,e5 hevige /orm v]oorzaakte da>op
 groote s*ade aan hunne kano's1 wa>van  
e5 zelfs geheel v]lor5 g+4 ,van hunne   
va>tuig5 b]o(d1 nam5 zij nu de wijk 9 e5
 v]lat5 kreek1 t5 zuid5 van ,vuurl&1 wa>
 zij1 blootge/eld aan de hevige k\de en 
met e5 g]+5 voorraad van mondbehoeft51  
van week tot week uitzag5 ( niet e5     
voorbijv>5d s*ip h5 r$d5 z\4 ,na>mate de
 voorraad slonk1 w]d5 zij ziek en /i]v5 
all51 e5 voor e51 d5 v]s*rikkelijk/5    
hong]dood4 ,e5ig5 tijd da>na vond m5 hun
 dagboek1 wa>9 m5 het e5v\dig1 h>tro]5d 
v]haal van hun lang m>tela>s*ap kon lez5
 tot op d5 laat/5 lev5sdag van d5 laat/ 
ov]geblev5e1 kapite9 ,g>d9]4  ,9 #ahed  
w]d de ,allan ,g>d9]1 9 ,engel& voor    
rek5+ van het ,g5oots*ap voor de z5d+ 9 
,zuid-,am]ika geb\wd1 na> ,vuurl&       
gezond54 ,m5 koos e5 van de             
,falkl&seil&51 het eil& ,keppel1 om da> 

e5 po/ te ve/ig51 wa>he5 m5 de          
,vuurl&]s1 die g5eigd s*55 het ,*ri/5dom
 aan te nem51 z\ ov]br5g5 om v]d] hunne 
opvo$+ te voltooi54 ,9 #aheh w]d51 ond] 
leid+ van d5 he] ,pak5ham ,desp>d1 de   
e]/e ,vuurl&]s na> die missie gebra*t3  
het w>5 ,jemmy ,button1 e5 van de       
,vuurl&]s van ,fitz-,roy1 met zijne     
familie2 voorts drie volwass5 p>5 en    
twee jonge knap54  ,me55de nu het       
v]tr\w5 van de ,vuurl&]s gewonn5 te     
hebb51 a*tt5 de z5del+5 9 #ahei het     
oog5blik gekom5 om zi* 9 het l& zelf di]
 wild5 te gaan ve/ig54 ,ond] leid+ van  
d5 he] ,philips en van kapite9 ,fell van
 de ,allan ,g>d9]1 begav5 zij zi* dus   
na> ,woollya1 op de ku/ van het eil&    
,nav>91 wa> zij aanvankelijk go$ w]d5   
ontvang54 ,ma> e5ige dag5 lat]1 op      
,zondag1 #f ,novemb] #ahei1 t]wijl zij  
godsdi5/oef5+ hield5 9 e5e tot kapel    
+]i*te hut1 w]d5 zij door de inl&]s     
ov]vall5 en all5 v]moord4 ,deze ramp    
v]do(de ev5wel d5 mo$ niet van de       
z5del+51 die op het eil& ,keppel w>5    

a*t]geblev54 ,e5 va>tuig1 uitgezond5 om 
te ontdekk5 wat er van hunne ongelukkige
 bro$]s geword5 01 ke]de t]ug met d5    
jong5 ,vuurl&] ,okokko1 die ge5 deel aan
 d5 moord _h g5om51 ma> ook niet bij    
ma*te 0 gewee/ om di5 te v]h9d]54 ,hij 0
 v]gezeld van zijne vr\w1 en van hem    
le]d5 de ov]geblev5 z5del+5 de vuurl&s*e
 taal1 wa>9 met "n de he] ,bridges1 de  
teg5woordige directeur d] missie1 die   
zi* 9 #ahjb op het eil& ,keppel bevond1 
snelle vord]+5 maakte4  ,9 #ahfc ke]de  
de ,allan ,g>d9]1 die na> ,engel& 0     
gewee/ om gekalefat]d te word51 na> het 
eil& ,keppel t]ug met d5 rev]5d ,/irl+2 
aan/onds w]d5 nu op nieuw betrekk+5     
aangeknoopt met de bewon]s van ,vuurl&  
zelf4 ,deze wild5 w>5 t5 hoog/e v]baasd 
to5 zij bespeurd5 dat de blank5 er niet 
aan da*t51 wraak te nem5 ov] d5 voor    
we9ige j>5 gepleegd5 moord aan de       
z5del+51 wi] lijk5 w]d5 t]uggevond5 en  
d5 #aa;d5 ,ma>t #ahfd1 met groote       
ple*tigheid te ,woollya begrav54 ,s$]t  
di5 tijd bra*t m5 na> de ,falkl&seil&5  

e5 vijftigtal ,vuurl&]s1 bij groep5 van 
a*t ( ti5 te gelijk2 zij ontv+5 da> e5ig
 ond]ri*t1 wa>na zij na> hun l&         
t]ugke]d5 en hunne oude zw]v5de         
lev5swijze h]vatt54  ,9 #ahfe nam de he]
 ,/irl+ vi] jonge ,vuurl&]s1 van d]ti5  
tot a*tti5 j>51 m$e na> ,europa4 ,zij   
blev5 ze/i5 ma&5 9 ,engel&1 wa> zij zi* 
ond]s*eidd5 door hun go$ en ordelijk    
g$rag1 door hunne s*]pz9nigheid en      
vlugheid van begrip4 ,e5 van h5 /i]f op 
de t]ugreis1 d5 twe$5 ,april #ahfg1 na  
e5e langdurige ziekte3 e5 &] ov]le$ kort
 da>na d5 #bd/5 ,juni2 e5 d]de e9delijk 
bezweek 9 ,ma>t #ahgd4  ,9 #ahfh w]d e5 
kle9 /ation geve/igd te ,liwaya1 op het 
eil& ,nav>91 op d5 zuidelijk5 oev] van  
het ,beagle-kanaal1 en 9 ,janu>i van het
 volg5de ja> ve/igde de he] ,/irl+ zi*  
geheel alle5 te ,oo%ooia1 op d5         
noordelijk5 oev] van het kanaal1 teg5ov]
 ,liwya4 ,er 0 da> e5e go$e ank]plaats1 
bos*1 wat] 9 ov]vlo$1 en e5 grond       
ges*ikt voor akk]b\w en veeteelt4--,9   
het beg9 van #ahgj ve/igde de rev]5d ,?4

 ,bridges4 die e5 groot deel van zijn   
lev5 ond] de ,vuurl&]s op ,keppel _h    
doorgebra*t en die tot sup]9t5d5t d]    
missie 0 b5oemd1 zi* te ,oo%ooia1 met   
twee beke]l+51 wa>van de e5 e5 bekwaam  
timm]man en de &] l&b\w] 04 ,hoeze] m5  
met de w]kzaamh$5 zoo veel mogelijk spo$
 maakte1 v]liep5 er to* twee j>5 e] het 
etablissem5t te ,oo%ooia g]e$ 04  ,wie  
teg5woordig te ,ou*\aya komt1 ziet da>  
e5 soort van dorp1 met e5 zek] aantal   
huiz5 9 plaats van hutt51 e5e k]k1 e5e  
s*ool en e5 wee%uis4 ,de he] ,bridges   
heeft e5e vuurl&s*e grammaire v]va>digd 
en e5 ze] uitgebreide woord5lij/        
saamge/eld4 ,hij heeft ook het          
,evangelie van ,lucas 9 de taal d]      
inl&]s ov]gezet2 deze v]tal+ is1 9      
vijfhond]d exempl>51 te ,lond5 g$rukt4  
,d5 #ac;d5 ,augu/us #ahha w>5 da>van aan
 de inboorl+5 te ,ou*\aya twee-en-tw9tig
 exempl>5 v]ko*t1 teg5 e5 franc         
vijf-en-tw9tig c5times p] /uk4 ,ook     
ontvang5 de kweekel+5 d] missie zooveel 
mogelijk ond]ri*t 9 het engels*4  ,de   

,vuurl&]s van ,ou*\aya hebb5 gele]d1    
hunne akk]s en tu95 te omhe951 plank5 te
 zag51 hutt5 te b\w51 weg5 aan te legg54
 ,m5 heeft rund]5 en geit5 9 hun l&     
+evo]d2 zij gaan op europees*e wijze    
gekle$2 9 het wee%uis ontvang5          
vijf-en-tw9tig oud]looze k9d]5 v]pleg+  
en ond]wijs4 ,de z5del+51 die ge5e &]e  
ma*t hebb5 dan hunne z$elijke me]d]heid1
 zijn de e5ige wetgev]s1 en bijna altijd
 ond]w]p5 de inboorl+5 zi* aan hunne    
uitsprak54 ,ou*\aya wordt langzam]h& e5 
middelpunt1 van wa> de invlo$ d] z5del+5
 zi* na> alle kant5 uitbreidt2 het is   
re$s voorgekom51 dat inboorl+51 aan de  
z5del+5 p]soonlijk geheel onbek5d1 hulp 
en bij/& hebb5 v]le5d aan s*ipbreukel+51
 geheel 9 /rijd met de voorvad]lijke    
ov]lev]+5 en gebruik54 ,9 #ahhb b$roeg  
het getal ,vuurl&]s te ,ou*\aya om/reeks
 hond]d-vijftig4  ,me]mal5 is de vraag  
bij mij opg]ez53 welke toekom/ is voor  
deze missie weggelegd8 ,ondanks de      
onv]moeide en volh>d5de pog+5 d] z5del+5
 g$ur5de vijfti5 j>51 heeft nog ma> e5e 

ze] kle9e m9d]heid van de inl&]s de oude
 lev5swijze lat5 v>51 de godsdi5/ en de 
gebruik5 d] bes*aafd51 voor zoov] het   
gaat1 aang5om5 en zi* te ,ou*\aya       
geve/igd4 ,de &]5--dat wil zegg5 d      
ov]groote me]d]heid--kom5 wel soms      
enkele dag5 te ,ou*\aya doorbr5g51 ma>  
zij blijv5 er niet4 ,zij gev5 v]reweg de
 voorkeur aan het vrije1 ongebond51     
zw]v5de lev51 ga&e en trekk5de na> het  
hun lu/2 ondanks de vele ontb]+5 en d5  
hong]1 wa>aan zij bloot /aan1 v]kiez5   
zij deze onafhankelijke lev5swijze bov5 
het be/aan van hunne /amg5oot5 te       
,ou*\aya1 die huiz5 en akk]s en tu95    
bezitt51 veel m9d] ontb]+5 k5n5 en      
tamelijk wel teg5 hong] gewa>borgd zijn1
 ma> die da>5teg5 ook al de zorg5 en    
beslomm]+5 ond]v9d5 van het bes*aafde   
lev5 en bov5al dag aan dag g]egeld moet5
 arbeid54 ,dit laat/e is voor d5        
wilde--en niet enkel voor d5            
,vuurl&]--e5 s*i] onov]komelijk bezwa>4 
,da> de zorg voor d5 dag van morg5 hem  
vreemd is1 kan hij 9 d5 arbeid niets &]s

 zi5 dan e5e doellooze1 ondragelijke    
slav]nij1 wa>aan hij zi* tot i$]5 prijs 
poogt te onttrekk54 ,het is vol/rekt    
niets ongewoons1 dat e5 inl&]1 die e5 ( 
twee j>5 te ,ou*\aya heeft doorgebra*t  
en door go$ g$rag en ijv]ig5 arbeid re$s
 e5 eig5 won+ en e5 akk] v]kreg51 op e5 
go$5 morg5 e5sklaps v]dwijnt1 met       
a*t]lat+ van alles1 om tot zijne vroeg]e
 lev5swijze t]ug te ke]54 ,zal het      
gelukk51 die diep +ewortelde neig+ te   
ov]w9n5 en de onru/ige nomad5 aan va/e  
woonplaats5 en g]egeld5 arbeid te       
gew5n58 ,nog me]3 zal ook hi] de        
plotsel+e1 geheel onvoorb]eide ov]gang  
van d5 laag/5 trap d] b>ba>s*heid tot de
 vorm5 en uit]lijke gewoont5 en gebruik5
 e5] hoog ontwikkelde bes*av+ ge5       
v]d]felijk5 invlo$ uitoef55 op de inl&]s
 zelv51 en zal m5 h5 niet1 als zoo vele 
/amm5 9 ,noord-,am]ika en op de         
,zuidzee-eil&51 zi5 wegkwijn5 en        
uit/]v58 ,re$s nu is de /]fte te        
,ou*\aya veel groot] dan eld]s4    ,,iii
   ,met groote spann+ w]d1 ook aan de   

,oranjebaai1 de zesde ,decemb] tegemoet 
gezi54 ,di5 dag z\ de ov]gang plaats    
hebb5 van de planeet ,v5us langs de     
zonnes*ijf2 en om dit v]s*ijnsel go$ wa>
 te nem51 w>5 ond] &]5 uit ,frankrijk1  
a*t speciale missin na> ,am]ika         
v]trokk54 ,uit e5 a/ronomis* oogpunt 0  
de zuidelijke punt van d5 ar*ipel van   
,kaap ,hoorn zek] de mee/ ges*ikte      
plaats voor wa>nem+2 ma> m5 _h dat punt 
niet durv5 opnem5 ond] de aanvankelijk  
uitgekoz5 /ations1 ui?o(de van de ze]   
g]+e kans op go$ we] 9 de ma& ,decemb]4 
,om e*t] van de geleg5heid1 indi5 zij   
zi* to* mo*t aanbi$51 gebruik te kunn5  
mak51 0 de missie na> ,kaap ,hoorn      
voorzi5 van de noodige in/rum5t51 voor  
het gadeslaan van d5 ov]gang d] planeet4
  ,de zesde ,decemb] 0 e5 reg5a*tige    
dag1 en re$s des morg5s hield m5 het    
voor onmogelijk1 het v]s*ijnsel van d5  
ov]gang van ,v5us wa> te nem54 ,to* 0 op
 het bepaalde uur i$] op zijn po/1 b]eid
 om de hem aangewez5 taak te v]vull52 en
 zie--op het jui/e oog5blik held]de de  

hemel op en v]toonde zi* de zon4 ,de    
op]atie gelukte zoo go$ mogelijk1 en er 
0 di5 dag fee/ 9 onz5 kr+4  ,wij w>5 to5
 9 het lang/ van de dag51 9 het midd5   
van d5 zom] van het zuidelijk halfrond4 
,ma> aan ,kaap ,hoorn is er eig5lijk ge5
 zom]1 ( al?ans ge5 w>m ja>getijde4 ,9  
,decemb] #ahhb1 e5 d] m9/ k\de ma&5 van 
het ja>1 0 de temp]atuur gemiddeld #gi2 
9 ,juni1 dat wil zegg5 9 de k\d/e ma&1  
daalde de !rmomet] niet b5$5 -#bb4      
,hi]uit blijkt1 dat het groot/e v]s*il  
van temp]atuur niet me] dan ev5 vijf    
grad5 b$raagt4 ,voornamelijk hi]aan zal 
wel het mislukk5 van onze proev5 van    
gro5t5-kultuur zijn toe te s*rijv51     
wa>toe tr\w5s ook de ge/eldheid van d5  
grond niet m$ew]kte4 ,de bodem be/ond   
to* ho(dzakelijk uit mo]as ( ve52 en wa>
 e5 dunne laag teela>de gevond5 w]d1 0  
de grond zoo doorwoeld met wortels1 dat 
e5e ontg9n+ groote bezw>5 oplev]de3 nog 
da>gelat5 dat ook deze t]re95 zoo vo*tig
 w>51 dat wij diepe sloot5 moe/5 grav5  
om het wat] af te vo]54 ,to* zo*t5 wij 9

 e5 naburig bos*je e5 t]re9 van bep]kt5 
omvang uit1 om da>op e5e proef te nem54 
,na d5 grond van wortels te hebb5       
gezuiv]d en om het t]re9 9 het vi]kant  
greppels te hebb5 gegrav51 zaaid5 wij   
da>op v]s*ill5de gro5t53 boon51 erwt51  
kool1 salade1 radijs1 pet]selie enz41   
ma> ge5 van deze gro5t5 bra*t het tot   
rijpheid4  ,to* v]b\wt de hond]d mijl5  
me] noordelijk geleg5 engels*e missie1  
voor h>e eig5 behoefte1 met vrij go$5   
uitslag1 a>dappel51 kool en wortel51 en 
hebb5 de inl&]s vrij uitge/rekte        
moe/u954 ,ma> dit resultaat is niet     
v]kreg5 dan t5 ko/e van ontzaglijk5     
arbeid voor de ontg9n+ en de drooglegg+ 
van het t]re92 da>5bov5 is de grond     
langs het ,beagle-kanaal veel bet] voor 
beb\w+ ges*ikt dan aan de ,oranjebaai4  
,0 de zom] niet gun/ig voor onze        
kweek]ij en bra*t dit ja>getijde al haa/
 ev5veel dag5 van reg51 sneeuw en hagel 
als de w9t]1 zoo droeg to* de l5gte d]  
dag51 de bloeitijd d] plant51 de        
betrekkelijke gemakkelijkheid van       

to*tjes en uit/apjes er toe bij1 om ons 
de zom]ma&5 te do5 wa>de]54 ,9 dez5 tijd
 des ja>s1 g$ur5de de lang/e dag51 kwam 
de zon t5 twee ur5 na midd]na*t op1 en  
g+ e]/ t5 ti5 ur5 's avonds ond]2 en de 
korte tijd tuss*5 zons ond]- en opgang 0
 veele] e5e lange s*em]+ dan e5         
eig5lijke na*t4  ,m5 kan zi* moeilijk   
voor/ell51 met hoeveel bezw>5 het mak5  
van uit/apjes en zelfs van e5v\dige     
w&el+51 9 d5 omtrek van de ,oranjebaai  
gepa>d gaat4 ,n]g5s is e5 spoor van e5  
weg ( zelfs ma> van e5 pad te ontdekk54 
,langs het /r& is het e5e ope5/apel+ van
 rotsblokk5 en groote /e5klomp51 wa>teg5
 m5 met behulp van h&5 en voet5 moet    
opklaut]51 ( wa>langs m5 zi* moet lat5  
afglijd54 ,9 het b9n5l& moet m5 zi* al  
kruip5d e5 weg ban5 door o]w\d5 9       
m9iatuur1 wa> m5 elk oog5blik ne]pl(t 9 
uitgeholde1 v]rotte boom/amm51 die met  
hun bekle$sel van mos en woek]plant5    
s*ijnba> e5e va/e opp]vlakte vorm51 ma> 
bezwijk5 zoodra m5 er d5 voet op zet4   
,dan we] moet ge door poel5 en mo]ass5  

wad5 ( ov] di*t ine5ge/r5geld doornig   
kreupelh\t loop5 dat als e5 h>nas d5    
bodem b$ekt4 ,ge5 wond] dan ook1 dat wij
 onze mee/e to*tjes te wat] maakt54     
,moe/5 wij e*t] het b9n5l& bezoek5 ( e5 
b]g beklimm51 dan s*oot er niets &]s ov]
 dan te voet te gaan1 v]gezeld van e5ige
 matroz51 die de noodige lev5smiddel5   
droeg51 want op de ,vuurl&]s viel niet  
te rek553 9 d5 zom] na onze kom/1 die   
het mee/ ges*ikte seizo5 0 voor         
uit/apjes1 w>5 wij nog niet met de      
inl&]s op g5oegzaam v]tr\welijk5 voet4  
,e5 van onze belangrijk/e voetreiz5 0   
die na> de ,b\r*i]baai1 op de we/ku/ van
 het s*i]eil& ,h>dy1 alzoo aan d5 zoom  
van d5 ,/ill5-oceaan4  ,d5 #be/5 ,janu>i
 #ahhc1 des morg5s om/reeks vijf ur51   
v]trokk5 wij met pra*tig we]1 van de    
missie3 wij w>5 met ons vijv51 wa>ond]  
twee drag]s1 en ri*tt5 ons 9 re*te lijn 
na> het we/54 ,na e5e korte halt        
halfweg1 te midd5 van e5 bekoorlijk     
b]k5bos*je1 kwam5 wij t5 elf ur5 aan de 
baai ,b\r*i]4 ,wij hadd5 sle*ts         

tweehond]d el behoev5 te /ijg51 en de   
to*t _h zi* door ge5 enkel incid5t      
gek5m]kt4 ,to5 wij na> het ruime1 fraaie
 /r& afdaald51 vond5 wij /ukk5 h\t1 half
 9 het z& begrav5 en blijkba> s$]t lang 
aan we] en w9d blootge/eld2 bij nad]    
bezi51 blek5 het ov]blijfsel5 van e5    
s*ip1 dat op deze onh]b]gzame ku/ 0     
v]gaan4 ,en deze ontdekk+ 0 niet de     
e5ige van di5 a>d3 dikwijls g5oeg vond5 
wij wrakh\t langs het /r&1 als t5 spot  
van d5 naam1 di5 de ,oceaan hi] draagt4 
,deze weemo$ige tropeen d] v]delg+ pa/5 
ov]ig5s volkom5 bij het woe/e en to*    
groots*e voorkom5 van dit onh]b]gzaam   
/r&4 ,hi] zoekt m5 te v]geefs na> spor5 
van m5s*elijke won+53 niets dan e5e     
grillig gevormde ku/1 omzoomd door /eile
 heuvel5 met b]k5 begroeid1 die na>mate 
zij hoog] groeid51 door d5 fell5 w9d me]
 na> het we/5 w>5 ov]gebog52 voorts     
bo*tige1 smalle kreek51 +eslot5 tuss*5  
hooge1 loodre*te rotsw&51 langs wi] voet
 de golv5 klot/5 en br&d53 9 e5 woord e5
 groots*1 aangrijp5d1 wild l&s*ap4  ,wij

 be/e$d5 d5 gans*5 dag met het ond]zoek 
van het t]re91 van de geologis*e        
ge/eldheid en =matie d] rots5 en d] vele
 kle9e inhamm51 die als het w>e e5e     
voortzett+ van de baai en voor va>tuig5 
ontoegankelijk zijn4 ,9 e5 dez] kreek5  
vond5 wij ov]blijfsel5 van e5 s*ip dat1 
voor zoo v] wij kond5 nagaan1 e]/ voor  
kort5 tijd hi] s*ipbreuk _h gel$53 e5e  
bijna onges*ond5 ton1 e5e groote        
hoeveelheid rott+2 9 e5e &]e ontdekt5   
wij e5 groot /uk h\t1 dat met beeld- en 
snijw]k 0 v]si]d1 en blijkba> tot d5    
spiegel van e5 ( &] s*ip _h behoord4    
,het 0 natuurlijk niet mogelijk1 bij    
dez5 en bij d]gelijke to*t5             
kampem5ts>tikel5 m$e te nem51 wa>aan wij
 &]s wel behoefte hadd51 voornamelijk   
aan e5e t5t1 wa>9 wij kond5 ov]na*t54   
,wij tra*tt5 nu 9 e5 kle9 bos*je1 op e5 
d] heuvel5 langs de baai1 e5e hut te    
b\w5 op de mani] d] inl&]s4 ,m5 behoeft 
da>toe sle*ts e5ige boom/amm5 af te     
kapp51 die met het dik/e e9de 9 d5 grond
 te /ek5 en met de punt5 na> elk&] te   

buig51 zoodat aan d5 top van deze soort 
van lo(hut e5e kle9e op5+ gelat5 wordt4 
,de inl&]s zorg5 /e$s dat het vuur 9    
hunne hutt5 br&5de wordt geh\d52 wij    
hadd5 ook ga>ne vuur aangemaakt1 ma> wij
 z\d5 door d5 rook zijn ge/ikt2 wij     
ri*tt5 dus naa/ onze hut e5 kle95       
br&/apel op1 die rook 9 ov]vlo$ gaf1 ma>
 ge5 w>mte4 ,wij ond]vond5 hi] op nieuw1
 hoe onbeholp5 de bes*aafde m5s* is1 als
 hij ov] ge5e &]e hulpmiddel5 kan       
bes*ikk5 dan die de natuur hem aanbi$t2 
de wilde weet zi* da> vrij wat bet] van 
te b$i55 en ov]w9t zond] e5ige moeite   
all]lei bezw>51 wa>voor de              
wet5s*appelijk ontwikkelde1 fijn        
bes*aafde blanke radeloos blijft /aan4  
,onze na*t 0 v]re van aang5aam1 ma>     
duurde gelukkig kort3 om drie ur5 0 het 
kla> dag en daald5 wij na> het /r& af1  
wa> wij v]d] d5 morg5 doorbra*t54 ,na 9 
e5e kle9e vallei tuss*5 de z&du95 te    
hebb5 ontbet51 aanva>dd5 wij om/reeks n 
uur de t]ugreis1 nog /e$s begun/igd door
 het he]lijk/e w$]2 de w>mte h9d]de ons 

zelfs bij het beklimm5 d] heuvel54  ,het
 spreekt van zelf dat ik ge5 v]slag kan 
gev5 van al onze to*tjes te l& en te    
wat] 9 d5 omtrek van de ,oranjebaai2    
sle*ts van e5 enkel wat]to*tje zal ik   
nog ev5 sprek51 om e5 d5kbeeld te gev5  
van d]gelijke uit/apjes4  ,9 d5 vroeg5  
morg5 van zat]dag1 d5 d]d5 ,febru>i     
#ahhc1 v]trokk5 twee l$5 van de missie1 
met d5 praep>ator van het ,museum1 vi]  
matroz5 en e5 ,vuurl&]1 ,jona?an g5aamd1
 die e5 we9ig engels* sprak1 9 e5e sloep
 van de ,oranjebaai4 ,wij zett5 ko]s na>
 het noord53 ons doel 01 zoo nauwkeurig 
mogelijk de oev]s op te nem5 van de     
,packsaddle-baai1 de ,tek9ika-,s\nd en  
de ,ponsonby-,s\nd4 ,wij hadd5 voor drie
  vi] dag5 lev5smiddel5 bij ons2 onze   
,vuurl&] moe/ ons de noodige inli*t+5   
gev5 en ons als tolk di55 9 het ze]     
wa>s*ijnlijke geval dat wij inl&]s z\d5 
ontmoet51 die wij niet k5d54  ,het we] 0
 pra*tig3 er 0 ge5 wolkje aan d5 hemel  
te zi51 en de zee 0 zoo glad als e5     
spiegel4 ,om/reeks elf uur hield5 wij   

/il om ons ontbijt te gebruik5 op e5    
kle9 /e5a*tig /r&1 9 de                 
,packsaddle-baai1 teg5ov] het eil& van  
d5zelfd5 naam4 ,ev5 na d5 middag g+5 wij
 we] aan boord en vo]5 langs de         
,tek9ika-,s\nd1 wa>na wij h]haaldelijk  
aan l& g+5 om de rots5 te ond]zoek5 en  
fragm5t5 van d5 /e5 m$e te nem54 ,teg5  
d5 avond b]eikt5 wij d5 +ang van        
,ponsonby-,s\nd1 wa> wij de sloep op d5 
oev] haald5 en op het /r& ov]na*tt51 aan
 d5 voet van bos*rijke heuvel54  ,d5    
volg5d5 morg5 t5 zes uur w]d de sloep   
we] 9 zee gelat5 en vo]5 wij v]d]       
noordwa>ts4 ,kort da>na1 langs e5 eil&je
 v>5de1 wa> wij tuss*5 de rots5         
v]s*eid5e inl&]s me5d5 te bespeur51     
ontmoett5 wij e5e prauw vol ,vuurl&]s1  
die aan/onds onze a&a*t trokk54 ,e5     
hunn]1 e5 man van om/reeks ve]tig ja>1  
_h zijn gezi*t geheel zw>t gemaakt2 de  
&]5 hadd5 ook zw>te /rep5 op hun gelaat1
 en all5 hadd5 bov5 op het ho(d e5e     
soort van tonsuur1 wa> het ha> ze] kort 
0 afgeknipt4 ,door tuss*5kom/ van       

,jona?an vroeg5 wij inli*t+ aan d5 man  
met het zw>te gezi*t2 en deze1          
,oufht>adeka g5oemd1 deelde ons m$e1 dat
 all5 9 d5 r\w w>5 ov] zijne vr\w1 die  
we9ige dag5 gel$5 ge/orv5 04 ,op mijn   
v]zoek v]kla>de de w$uwna> zi* aan/onds 
b]eid1 mij na> het graf zijn] vr\w te   
geleid54 ,hij /apte mitsdi5 ov] 9 onze  
sloep1 en bra*t ons na> e5 kle9 eil&je 9
 de nabijheid4  ,het graf bevond zi*    
nabij e5e oude1 onbewoonde hut1 wa>a*t] 
m5 tuss*5 de /ruik5 het spoor van e5 pad
 zag4 ,op e5 hoogte van om/reeks zes el 
zag m5 e5 soort van kuil1 om/reeks twee 
el lang en bre$ en tw9tig duim diep4 ,de
 bodem be/ond hi] uit gruis van s*elp52 
de r&5 van d5 kuil w>5 geheel begroeid4 
,oufht>adeka wees ons de plek wa> zijne 
vr\w begrav5 lag4 ,de bov5/e laag s*elp5
 w]d wegg]uimd2 da>ond] vond5 wij e5ige 
gro5e b]k5takk51 en v]volg5s e5 soort   
van afdak van boom/ronk5 en s*ors1      
wa>ond] het lijk lag1 dat geheel        
gewikkeld 0 9 oude kle]51 v]mo$elijk van
 matroz5 afkom/ig1 en die met e5 riem   

van robbevel om het li*aam w>5          
va/gemaakt4 ,de w$uwna> maakte di5 riem 
los1 en wij zag5 nu het geheel naakte   
lijk e5] jonge vr\w1 die met de voet5   
na> het noord5 lag en ge5 &]e v]si]sel5 
droeg dan e5 r+ van robbevel om de      
enkels4  ,jui/ to5 ik mij g]e$ maakte   
e5e fotografie van deze plek te nem51   
v]s*55 drie prauw5 met ,vuurl&]s1       
wa>ond] zi* e5 zek]e ,a?l9ata bevond1   
van wi5 ,jona?an bij h]hal+ gesprok5 _h1
 als van iem& die e5 ze] groot5 invlo$  
uitoef5de en die zijn p]soonlijke vij&  
04 ,na> ,jona?an v]zek]de1 0            
,a?l9ata--e5 pra*texempla> van e5 wilde1
 die teg5ov] ons e5e bijna uitdag5de    
h\d+ aannam1--ook jeg5s de missie aan de
 ,oranjebaai ze] vij&ig gez9d4 ,wij     
oordeeld5 het voorzi*tig] van de        
voorg5om5 fotografie af te zi51 en      
s*eept5 ons w$] 94  ,teg5w9d v]h9d]de   
ons v]d] noordwa>ts te /ev552 ook maakt5
 wij ons ong]u/ ov] de v]hal5 van       
,jona?an1 die bewe]de dat ,a?l9ata van  
onze afwezigheid wilde gebruik mak5 om  

de missie aan te vall54 ,wij beslot5    
da>om t]ug te ke]51 en bra*t5 d5 na*t   
door 9 e5 d] baai5 van ,ponsonby-,s\nd1 
op e5 v]rukkelijk s*oon /r&1 door boss*5
 omzoomd en bezet met e5ige li*te1 van  
boomtakk5 opgeslag5 hutt54 ,d5 volg5d5  
morg5 vo]5 wij na> het eil& ,packsaddle1
 wa> wij te v]geefs na> robb5 uitzag51  
die1 to* zooals ,jona?an v]zek]de1 hi]  
ze] talrijk w>54  ,na aan d5 +ang van de
 ,tek9ika-,s\nd te hebb5 ov]na*t1 kwam5 
wij d5 volg5d5 morg5 om/reeks a*t uur   
aan de missie t]ug4 ,de praatjes van    
,jona?an blek5 ongegrond3 onze          
a*t]gelat5 l&g5oot5 w>5 door niem&      
aangevall5 ( v]ontru/ geword54    ,,vi  
,ik a*t het oog5blik gekom5 om mijn     
lez]s me] nauwkeurig bek5d te mak5 met  
de inl&]s1 van wie ik tot hi]toe sle*ts 
9 het voorbijgaan gesprok5 heb1 en      
omtr5t wie wij tot dusv] niet dan       
onvoll$ige en onnauwkeurige b]i*t5      
ontv+54 ,wij hebb5 deze m5s*5 zoo       
nauwkeurig mogelijk en geheel           
onbevooroordeeld be/ude]d1 en ons be/   

g$aan om zoo veel 9 ons v]mog5 01 ons te
 ho$5 voor v]ke]de oordeelvell+5 en     
v]giss+51 wa>aan m5 bij de wa>nem+ d]   
z$5 en gewoont5 van e5 geheel wild5     
volks/am zoo li*t bloot/aat4 ,wat wij te
 zegg5 hebb5 betreft uitsluit5d de      
lev5swijze d] ,vuurl&]s3 an?ropologis*e 
en e?nografis*e kwe/ies blijv5 buit5    
besprek+4 ,wij zull5 ons dus ook niet   
v]diep5 9 de vraag1 van wa> deze eil&]s 
afkom/ig zijn1 en ( zij ind]daad1 zoo   
als m5 gezegd heeft1 zijn te bes*\w5 als
 de v]ba/]de ov]blijfsel5 van e5        
am]ikaans* volk1 dat door ov]ma*tige    
vij&5 v]drev5 en na> dez5 ui?oek d]     
w]eld t]ug g$rong5 z\ zijn4  ,ond] d5   
naam van ,vuurl&]s v]/aan wij ?ans alle5
 de bevolk+ van d5 ar*ipel van ,kaap    
,hoorn4 ,het is duidelijk1 dat de twee  
&]e /amm51 die de l&5 9 d5 omtrek van de
 ,/raat van ,magelha5s bewon51 de       
,alakal\f op de we/ku/1 en de ,ona 9 het
 eig5lijke ,vuurl&1 ev5ze] aanspraak op 
d5 naam van ,vuurl&]s hebb52 ma> da> wij
 met deze /amm5 niet 9 aanrak+ zijn     

gewee/1 kunn5 wij ook niet van h5       
sprek54  ,de ,vuurl&] van de ,oranjebaai
 en de om/rek5 van ,kaap ,hoorn woont   
van alle ons bek5de m5s*5rass51 het     
di*t/ bij de zuidpool1 al is hij da>van 
nog door e5e wijde zee ges*eid54 ,hij   
behoort tot d5 /am d] ,tek9ika1 volg5s  
,fitz-,roy1 ( d] ,yaghane1 volg5s de    
teg5woordige engels*e z5del+54 ,al wat  
de e]/e reizig]s1 die h5 voor ruim      
&]halve eeuw bezo*t51 van de inl&]s     
v]hal51 is nog volkom5 wa>4 ,alle5 zijn 
die b]i*t5 onvoll$ig1 en v]diep5 de     
s*rijv]s zi* vaak 9 giss+51 v]kl>+5 en  
!orien1 wa>van de onh\dba>heid ?ans     
algeme5 erk5d wordt4  ,de ,vuurl&] van  
,kaap ,hoorn heeft niet1 als de bewon]  
d] noordelijke /rek51 wet5 gebruik te   
mak5 van hetge5 zijn l& hem kon aanbi$5 
om zijn lev5 te v]aang5am54 ,hij heeft  
no* kle$+1 no* huis1 no* voorraad4 ,de  
robbehuid ( de mantel van aan elka>     
gehe*te kle9e ott]vell51 die hij ov] de 
s*\d]s w]pt om zi* e5ig]mate teg5 de k\ 
te dekk51 kan kwalijk d5 naam van       

kle$+/uk drag54 ,de lo(hut1 die hij b9n5
 e5 pa> ur5 aan d5 oev] opri*t1 om da>9 
naa/ het vuur ne]gehurkt1 te ov]na*t51  
heeft niets geme5s met e5 huis1 hoe     
e5v\dig ook4 ,hij leeft wek5 lang van   
het vlees* van walviss*5 ( robb51 ma>   
d5kt er niet aan om het te bew>5 ( er e5
 voorraad van te v]zamel54 ,da> deze    
lev5swijze dubbel vreemd s*ijnt 9 e5 k\d
 l&1 wa> de gemiddelde temp]atuur niet  
hoog] is dan #e 7#gag 9 d5 zom]5 #cef 9 
d5 w9t]71 is e5e nad]e toeli*t+ niet    
ov]bodig4  ,kle$+1 9 d5 gewon5 z9 van   
dat woord1 k5t1 zoo als ik zeide1 de    
,vuurl&] niet4 ,de vr\w5 alle5 drag5    
iets1 dat m5 e5 kle$+/uk z\ kunn5 noem51
 namelijk e5 driekant lapje van ott]vel1
 zoo groot als e5 h&1 dat aan e5 dunn5  
riem tuss*5 de dij5 hangt1 en dat zij   
nooit aflegg54 ,ik moet ev5wel hi]bij   
voeg51 dat het besef van kuis*e s*aamte 
hun niet vreemd is1 vooral niet aan de  
vr\w51 zoo als ik me]mal5 9 de          
geleg5heid 0 op te m]k54 ,de jonge      
meisjes mak5 met e5 soort van wit krijt 

/rep5 op ha> gelaat3 dat is ha> e5ige   
kokett]ie4  ,de ,vuurl&]s bewon5 nooit  
dan ze] tijdelijk dezelfde hut3 het is  
dus niet vreemd1 dat zij niet veel      
arbeid be/$5 aan e5 v]blijf dat zij na  
we9ige dag51 miss*i5 zelfs re$s d5      
volg5d5 morg51 we] zull5 v]lat54 ,e5ige 
zw>e takk5 ( boom/amm51 zoo 9 d5 grond  
ge/ok5 dat zij elk&] van bov5 rak52     
enkele h&5 vol blad]5 om de op5geblev5  
gat5 zoo go$ mogelijk di*t te /opp53    
zi$a> de b\w/(f5 voor e5e vuurl&s*e hut4
 ,de grond da>b9n5 wordt haa/ig plat    
getrapt1 om da>op het vuur ov] te br5g5 
en te ond]h\d51 dat 9 de prauw br&de3 en
 de won+ is g]e$4 ,somwijl5 hebb5 wij   
groot] en bet] teg5 d5 reg5 g$ekte hutt5
 gezi51 ma> de con/ructie is altijd     
dezelfde4 ,da>5teg5 zijn er ook familin1
 voor wie zelfs zulk e5e hut nog te veel
 is1 en die zi* e5v\dig aan d5 voet van 
e5e rots leg]51 rondom e5 vuur1 dat de  
w9d en de reg5 telk5s dreig5 uit te     
bluss*54 ,b$d51 9 welk5 vorm ook1 zijn  
t5 e5emale onbek5d3 de ,vuurl&] slaapt  

op d5 bloot5 grond1 hoog/5s met wat gras
 ( blad]5 b$ekt4  ,niet m9d] onbek5d is 
hem de zorg voor de naa/e toekom/4 ,hij 
leeft lett]lijk van d5 e55 dag op d5    
&]51 van hetge5 de ja*t ( de vis*vang/  
hem oplev]t4 ,hij heeft ook ge5e &]e    
bezigheid dan deze3 als hij niet jaagt (
 vis*t1 zijne prauw timm]t ( h]/elt1 (  
h\t hakt voor zijn vuur1 dan slaapt hij4
 ,natuurlijk zal m5 vrag51 hoe zij het  
dan aanlegg51 als zij1 hetzij van wege  
het ja>getijde1 hetzij door ziekte1 niet
 kunn5 jag5 ( viss*51 en ook ge5 s*elp5 
opzoek51 en zij niet het voorre*t hebb5 
gehad1 om langs het /r& e5 dood5 rob (  
e5 ge/r&5 walvis* te v9d58 ,en het is   
niet teg5 te sprek51 dat 9 d5 w9t]1     
wanne] het soms dag5 lang a*t]e5 blijft 
sneeuw51 zi* zulke gevall5 kunn5        
voordo54 ,de ongelukkige ,vuurl&]s      
blijv5 dan 9 hunne hutt51 die zij niet  
v]lat5 dan om 9 het naa/e bos* br&h\t te
 hakk53 ro]loos hurk5 zij om het vuur en
 tra*t5 9 d5 slaap hun hong] te v]get54 
,nijpt de hong] te fel1 dan tra*t5 zij  

di5 te /ill5 door de wortels te et5 van 
de ,arm]ia magellanica1 die zij langs   
het /r& opgrav51 ma> die hoeg5aamd ge5  
vo$sel bevatt54 ,e*t] dur5 zulke        
ongelukkige om/&igh$5 nooit lang] dan   
drie ( vi] dag53 de inl&]s behoev5 dus  
niet te bezwijk51 al hebb5 zij het h>d  
te v]antwoord5 en al v]mag]5 zij snel1  
vooral wanne] die va/5dag5 met korte    
tuss*5pooz5 t]ugke]54 ,ma> t5 e5emale   
onwa> is het1 wat door oud]e en nieuw]e 
s*rijv]s v]haald wordt1 dat de ,vuurl&]s
 m5s*5et]s z\d5 zijn1 en dat zij met "n 
hunne oude vr\w5 z\d5 do5 /ikk51 om ze  
dan 9 tijd van gebrek te et54 ,hoe veel 
zij ook van d5 hong] mog5 te lijd5      
hebb51 nooit v]sl9d5 zij elk&]4 ,zij    
zijn zoo we9ig kannibal51 dat zij zelfs 
hun v]slag5 vij&5 niet et53 het gebeurde
 met de prote/ants*e z5del+5 te         
,woollya1 wa>van wij bov5 gesprok5      
hebb51 is da>van e5 bewijs3 m5 vond de  
lijk5 van die z5del+5 geheel onges*ond54
  ,opm]kelijk is de invlo$1 di5 de      
grijsa>ds 9 het gez9 uitoef55 en de     

soort van v]e]+1 die m5 voor h5 koe/]t4 
,dit is e5 eig5a>dig v]s*ijnsel1 niet   
gemakkelijk met jui/e woord5 te         
oms*rijv54 ,uit de feit5 die wij hebb5  
kunn5 wa>nem51 blijkt de volkom5        
onafhankelijkheid van de beja>de ho(d5  
d] gez9n51 zoo mann5 als vr\w53--deze   
laat/5 natuurlijk alle5 +eval de man    
ov]l$5 is4 ,zij do5 geheel wat zij go$  
v9d5 en niem& maakt da> e5ige aanm]k+   
op4 ,zij hebb5 altijd e5ige k9d]5 (     
kle9k9d]5 bij zi*1 die hun ze] ond]danig
 zijn en al hunne bevel5 uitvo]54 ,to*  
kan m5 niet zegg51 dat zij1 als bij de  
patri>*ale organisatie d] familie1 met  
het opp]gezag zijn bekle$4 ,de zoon1 die
 niet met zijn vad] ov]weg kan1 s*eidt  
zi* af1 en trekt met e5ige vri5d5 na>   
eld]s1 wa> hij door de teg5woordigheid  
van zijne oud]s 9 zijne beweg+5 niet    
belemm]d wordt4 ,de mee/ k5m]k5de       
k>akt]trek van dit zond]l+e volk is hun 
h>t/o*telijke liefde voor wat zij       
vrijheid noem5 en hun afke] van elk5    
dwang4 ,dit di]lijke1 e*t b>ba>s*e      

in/9kt wordt alle5 bep]kt door de b&5 d]
 familie1 die /]k g5oeg zijn om alle l$5
 van dezelfde familie1 ook al lev5 zij  
van elk&] v]wijd]d1 elk&] te hulp te do5
 kom51 en zelfs bij deze wild5 het besef
 te wekk5 van solid>iteit en e5 hoog]e  
wet bov5 de individueele willekeur4 ,ook
 hi] blijkt op nieuw1 dat de familie de 
bak]mat d] maats*appij en de grondslag  
van alle geord5de m5s*elijke sam5lev+   
is4  ,de arbeid is ze] nauwkeurig tuss*5
 de beide gesla*t5 v]deeld4 ,alle       
arbeid1 die spi]kra*t en li*amelijke    
inspann+ vord]t1 komt t5 la/e van de    
mann53 zij hakk5 en v]vo]5 het br&h\t2  
zij b\w5 de hutt5 en mak5 de prauw51    
wa>m$e zij t] robb5vang/ gaan2 zij      
v]va>dig5 de h>po551 wa>m$e zij de robb5
 dood51 de sl+]s1 die zij ook gebruik5  
op de ott]ja*t3 bij welke laat/e zij ook
 door hunne hond5 geholp5 word51 die 9  
de hol5 en gat5 doordr+51 wa>9 de ott]  
zi* v]s*uilt4  ,de vr\w5 v]ri*t5 wat wij
 de huiselijke bezigh$5 z\d5 kunn5      
noem53 bij de eb gaan zij langs het /r& 

mossel5 en &]e s*elpdi]5 zoek52 zij     
b]eid5 en kok5 de spijz52 zij mak5 het  
vuur aan2 zij zorg5 voor d5 noodig5     
voorraad van dr9kwat]2 zij vle*t5 korv5 
van riet en t\w5 voor het va/mak5 d]    
prauw52 zij v]va>dig5 de halskett+5 van 
doorboorde s*elp5 ( fragm5t5 van        
vogelbe5d]54 ,ook gaan zij uit viss*5 9 
h>e prauw1 wa>bij zij zi* b$i55 van e5  
h5gel1 wa>aan e5 mossel ( e5 /uk vis*   
beve/igd is3 zoodra de vis* die prooi   
inslikt1 hal5 zij hem ijl+s na> bov54   
,ook viss*5 zij1 met behulp van e5 soort
 van lange h\t5 vork51 v]s*ill5de       
s*elp51 zelfs op vrij aanm]kelijke      
diepte4 ,tot de taak d] vr\w5 behoort   
ook het roei5 ( liev] het pagaai5 d]    
prauw53 dit is vol/rekt ge5 zwa> w]k1   
want de van booms*ors v]va>digde prauw5 
zijn ze] li*t1 ev5 als de riem5 zelv54  
,bij al deze v]s*ill5de w]kzaamh$5 legg5
 de vr\w5 e5e groote mate van           
bekwaamheid aan d5 dag4  ,de prauw1     
bijna voor d5 ,vuurl&] het e5ige voorw]p
 dat hij niet miss5 kan1 is ze] li*t en 

volkom5 zeewa>dig1 ma> heeft het groote 
gebrek dat zij ma> ze] kort duurt4 ,e5e 
go$e prauw h\dt het gemiddeld niet lang]
 dan zes ma&5 uit4 ,de mann5 v]va>dig5  
de ranke boot1 ma> de vr\w5 zorg5 voor  
het ond]h\d1 voor het h]/ell5 van       
gebrek51 het di*t5 van gat5 en wat da>  
v]d] toe behoort4 ,de zorg voor de prauw
 ru/ ov]ig5s op alle l$5 des gez9s1 op  
de mann5 zo[el als op de vr\w54 ,het lot
 van e5e vuurl&s*e familie1 die op zee  
ha> kano v]lor5 heeft1 is al ze]        
treurig3 de ongelukkig5 z\d5 dan vaak op
 e5e ( &]e kale rots1 d5 hong]dood moet5
 /]v51 wanne] hunne bur5 ( bek5d51      
ong]u/ ov] hunne lange afwezigheid1 h5  
niet g+5 opzoek5 en r$d54  ,de vr\w5    
alle5 kunn5 zwemm51 hetge5 zek] ze]     
zond]l+ is voor e5e bevolk+1 die e5     
groot deel van ha> lev5 op zee          
doorbr5gt4 ,m5 begrijpt t] nauw]nood1   
hoe de ,vuurl&]s1 zond] te kunn5 zwemm51
 aan de vele gev>5 ontsnapp51 wa>aan zij
 telk5s zijn blootge/eld1 vooral bij    
to*t5 die v]s*eid5e dag5 dur5 en wa>op  

zij li*telijk door /orm kunn5 word5     
ov]vall5 ( met on/uimige zeen hebb5 te  
kamp54 ,zij moet5 wel e5 groot v]tr\w5  
/ell5 9 hunne prauw52 bov5di5 mag m5 als
 zek] aannem51 dat vel5 hunn] op zee    
v]ongelukk53 g$ur5de ons v]blijf hoorde 
ik al?ans h]haaldelijk sprek5 van m5s*51
 die hun dood 9 de golv5 hadd5 gevond54 
,hoewel zij ze] go$ kunn5 zwemm51 gaan  
de vr\w5 e*t] zeld5 voor ha> g5oeg5 te  
wat]3 doorgaans be/aat da>toe e5e       
bepaalde aanleid+1 bij voorbeeld1 als   
zij e5 vogel moet5 gaan hal51 di5 zij   
van d5 oev] met e5 /e5worp g$ood hebb54 
,me]mal5 e*t]1 als het we] betrekkelijk 
za*t 01 heb ik de vuurl&s*e vr\w5 e5 bad
 zi5 nem5 en na> h>telu/ 9 het wat]     
rondsp>tel54 ,het is e*t] niet wa>1 wat 
sommige s*rijv]s bew]51 dat zij         
v]oordeeld zijn om te duik51 t5 e9de    
zeegels te vang53 da>toe b$i55 zij zi*  
van e5 e5v\dig] middel1 en wel van de   
bov5g5oemde h\t5 vork51 aan e5 lang5 /ok
 beve/igd4  ,ook de k9d]5 hebb5 9 het   
gez9 de hun aangewez5 taak te v]vull54  

,de kle9e jong5s nem5 al spo$ig deel aan
 de w]kzaamh$5 van hun vad]1 t]wijl de  
meisjes ha> mo$] behulpzaam zijn4 ,het  
heeft ze] mijne a&a*t getrokk51 dat de  
k9d]5 nooit mi%&eld word52 veele] word5 
zij b$orv5 door hunne oud]s1 die ze]    
veel van h5 h\d51 al is het niet de     
gewoonte h5 te liefkooz51 zoo als m5 dat
 vaak 9 ,europa ziet4  ,voor zoov] ik   
heb kunn5 nagaan1 hebb5 de ,vuurl&]s    
ge5]lei soort van e]$i5/2 zelfs is er1  
na> m5 zegt1 9 hunne taal ge5 woord om  
da>m$e e5e godheid1 welke ook1 aan te   
duid54 ,to* v]toon5 zij spor5 van e5e   
soort van dood5di5/3 hoog/ onga>ne      
sprek5 zij van hun dood51 en die we]z9  
gaat1 al?ans teg5ov] vreemd51 zoo v]1   
dat m5 niet dan met de groot/e moeite de
 nam5 van hun ov]l$5 blo$v]want51 zelfs 
van hun vad] en hunne mo$]1 v]nem5 kan4 
,miss*i5 is het ook da>aan toe te       
s*rijv51 dat zij zoo lang wa*t51 e] zij 
hun k9d]5 e5 naam gev54 ,zij wet5 wel   
dat het k9d na> de plaats zijn] geboorte
 g5oemd zal word51 ma> zij k5n5 het di5 

naam e]/ toe om/reeks het twe$e ja>1 als
 het k9d beg9t te loop54 ,komt het nu   
voor di5 tijd te /]v51 dan zal het hoor5
 van zijn naam h5 niet aan het gel$5    
v]lies h]9n]54 ,ook ond] elk&] sprek5   
zij1 na> m5 zegt1 nooit ov] hunne dood51
 hoewel zij tamelijk lang5 tijd r\w     
drag5 ov] hunne naa/e betrekk+53 t5     
teek5 van r\w mak5 zij zi* het gelaat   
zw>t en s*]5 zi* de kru9 van het ho(d   
kaal4 ,ook beg9n5 de vr\w5 somwijl51    
s*ijnba> zond] e5ige uitw5dige aanleid+1
 ov] h>e afge/orv55 te we55 en te       
jamm]54 ,hangt dit e5 en &] sam5 met e5e
 zek]e onbe/emde1 dui/]e v]e]+ d] dood58
 ,m5 z\ het haa/ me551 want de dood op  
zi* zelv5 boezemt hun ge5e vrees 94 ,ik 
heb zo[el mann5 als vr\w51 k9d]5 zo[el  
als grijsa>ds1 zond] e5ige huiv]+ (     
a&o5+1 opg$olv5 s*$els en be5d]5 van    
m5s*5 zi5 beh&el52 en ik heb r$5 om te  
geloov5--wat de engels*e z5del+5 mij    
tr\w5s uitdrukkelijk beve/igd hebb5--dat
 zij hun krank51 als het uit]/e oog5blik
 gekom5 is1 de keel toeknijp51 om aldus 

spo$ig] e5 e9de aan hun lijd5 te mak54  
,zij geloov5 aan het be/aan van         
geheimz9nige wez5s1 die all]lei         
v]s*rikkelijke g$aant5 kunn5 aannem51 en
 het geluid naboots5 van e5 ze]ob ( van 
e5ig &] di]4 ,wanne] zij 's na*ts de /em
 van zulk e5 wez5 me55 gehoord te hebb51
 word5 zij door doodelijke vrees        
bevang52 zij v]s*ans5 zi* op de         
onmogelijk/e mani] 9 hunne hutt51 rap5  
alles bije5 wat zij aan wap55 bezitt51  
en wa*t51 bev5d en sidd]5d1 tot het     
geva> gewek5 en de dag aangebrok5 is4   
,na zulk e5 na*t te hebb5 doorgebra*t1  
kan niets h5 beweg51 lang] op die plek  
te blijv54 ,zoo spo$ig mogelijk v]wijd]5
 zij zi* en gaan lief/ na> e5 &] eil&1  
om aan het g$u*te spooksel te ontkom54  
,deze geheimz9nige wez5s1 die hunne     
sla*t(f]s vele na*t5 a*t]e5 v]volg5 en  
plag51 noem5 de ,vuurl&]s oualapat\3 zij
 hebb51 veel ov]e5kom/ met de ook bij   
ons niet onbek5de we]wolv54 ,9 i$] geval
 blijkt uit dit bijgelo(1 dat ook bij   
deze wild5 het besef van het            

bov5natuurlijke1 hoe ruw en onontwikkeld
 ook1 niet ontbreekt4  ,fitz-,roy heeft 
uitvo]ig gesprok5 van hunne toov]dokt]s4
 ,9 w]kelijkheid k5n5 de ,vuurl&]s zulke
 p]son5 niet2 ma> er he]s*t bij h5 e5e  
gewoonte1 wa>door het v]haal van d5     
engels*5 reizig] zijne v]kl>+ v9dt4     
,wanne] e5 ,vuurl&] krank is1 ond]gaat  
hij ge5e &]e beh&el+--uitg5om5 de       
v]worg+1 als het uitgemaakt is dat hij  
gaat /]v51--dan e5e soort van massage1  
die hetzij op het ho(d1 hetzij op de    
bor/1 hetzij op e5ig &] li*aamsdeel     
wordt toegepa/1 wa> m5 ond]/elt dat de  
ziekte s*uilt4 ,de p]son51 die          
bepaaldelijk met deze beh&el+ zijn      
bela/1 word5 yakam\*es g5oemd1 en die   
titel gaat van vad] op zoon ov]4 ,als de
 yakam\*e bij e5 zieke g]oep5 wordt1    
hurkt hij bij d5 patint n$]1 beg9t e5   
woe/1 onzam5hang5d gezang1 met all]lei  
gelaatsv]trekk+5 gepa>d1 en gaat dan tot
 de beh&el+1 uit wrijv5 en knijp5       
be/a&e1 ov]1 /e$s s*reeuw5de en         
afs*uwelijke gezi*t5 trekk5de4 ,van tijd

 tot tijd h\dt de yakam\*e ev5 op1 om op
 d5 patint en dan op zijne eig5e h&5 te 
blaz51 die hij v]volg5s bov5 het vuur   
he5 en we] s*udt2 e9delijk snijdt hij   
met e5 s*elp ( e5ig &] s*]p w]ktuig1 e5 
ha>lok van d5 patint af1 en w]pt di5 9  
het vuur4 ,na die op]atie is de zieke   
ongetwijfeld ze] v]moeid1 ma> to*       
v]kla>t hij doorgaans1 zi* bet] te      
gevoel54  ,ik kan mij ze] go$ v]kl>5 dat
 de reisg5oot5 van ,fitz-,roy1 en ook   
,fitz-,roy zelf1 als zij bij toeval     
getuig5 w>5 van zulk e5 kuur1 da>9 e5e  
w]kelijke bezw]+ ( betoov]+ hebb5 geme5d
 te zi51 door e5 soort van toov5a> (    
duivelbann] 9 praktijk gebra*t4 ,to* k5t
 m5 aan de yakam\*es--wa>van er ov]ig5s 
9 g5oegzaam elke familie e5 gevond5     
wordt1--hoeg5aamd ge5 bov5natuurlijk    
v]mog5 toe4  ,de yakam\*es zijn voor het
 me]5deel beja>d2 to* hebb5 wij er      
enkel5 gezi51 die niet oud] kond5 zijn  
dan vijf-en-d]tig  ve]tig ja>2 voor zoo 
v] ik heb kunn5 nagaan1 is er dus ge5   
leeftijd bepaald voor het v]krijg5 van  

deze wa>digheid1 ev5m9 als da>voor e5e  
voorb]eid+ ( inwijd+ gevord]d wordt4    
,da> ,fitz-,roy h5 altijd aan de spits  
d] ,vuurl&]s vond1 wanne] dez5 hem e5 ( 
&]5 poets bakt51 heeft hij da>uit       
opgemaakt dat zij zek] gezag ov] hunne  
volksg5oot5 uitoef5d54 ,ma> ik voor mij 
gelo( dat dit niet het geval is1 en dat 
zij ge5 &] gezag bezitt5 dan wat hun    
toekomt als ho(d van e5 gez91 hetge5 zij
 altijd zijn1 da> de wa>digheid ( het   
ambt1 zoo als m5 het noem5 wil1 e]/ na  
d5 dood des vad]s op d5 oud/5 zoon      
ov]gaat4 ,ook word5 zij voor hunne di5/5
 nooit betaald1 hetge5 h5 ze] /ellig van
 de toov5a>s1 die wij eld]s aantreff51  
ond]s*eidt4 ,ev5als alle &]51 lev5 zij  
van hetge5 de ja*t en de viss*]ij hun   
oplev]5 ( van hetge5 zij op &]e wijze   
kunn5 ma*tig word54  ,zi$a>1 9 e5       
beknopt ov]zi*t1 de k5m]k5de trekk5 van 
de z$5 en gewoont5 d] ,vuurl&]s1 voor   
zoov] zij 9 wild5 /aat lev51 buit5 de   
engels*e missie aan het ,beagle-kanaal4 
,ik moot ook met e5 enkel woord gewag5  

van hun uit]lijk voorkom54 ,zij zijn    
kle9 van ge/alte3 de mann5 zijn         
gemiddeld niet groot] dan n met]        
a*t-en-vijftig1 de vr\w5 n met]         
a*t-en-ve]tig4 ,de kleur van hunne huid 
is li*t geel2 hunne gelaat/rekk5 zijn   
ze] gr( en ruw2 ma> da>5teg5 hebb5 zij  
ze] mooie bru9e oog51 vol uitdrukk+4    
,bor/ en dij5 zijn bre$2 de vr\w5 zijn  
ov] het algeme5 zwa>lijvig4 ,de mann5   
drag5 no* ba>d1 no* knevels2 met        
uitzond]+ van hun ho(dhair1 trekk5 zij  
alle hair5 uit4  ,zoo als ik re$s zeide1
 nam5 de inboorl+5 9 d5 beg9ne1 teg5ov] 
ons1 e5e ze] groote mate van t]ugh\d+ 9 
a*t4 ,langzam]h& op5ba>de zi* me]       
to5ad]+ en v]tr\w51 zond] dat de inl&]s 
da>om e5ige v]&]+ bra*t5 9 hunne gewone 
lev5swijze4 ,wel hadd5 zij de gewoonte  
aang5om5 om1 als wij aan tafel zat51    
voor onze hutt5 te kom5 /aan1 om de     
ov]ges*ot5 brokk5 te ontvang51 die zij  
op /a&5 voet opat5 ( &]s m$5am5 9 de    
door ons weggeworp5 l$ige blikjes1 die  
zij met dat doel hadd5 opgezameld2 ma>  

da>om hadd5 zij niet afgezi5 van de     
vis*vang/ ( van het opzoek5 van         
s*elpdi]5 bij lage zee4 ,hadd5 zij op   
die wijze e5 pa> wek5 aan de ,oranjebaai
 doorgebra*t1 dan kwam de oude trek tot 
zw]v5 we] bov53 zij v]dw55 e5sklaps1 en 
wij zag5 h5 9 ge5 ma&5 t]ug4 ,zoo       
wisseld5 onze bur5 telk5s af1 hetge5 ook
 al niet bevord]lijk 0 aan het aanknoop5
 van nad]e betrekk+54  ,e]/ vele ma&5 na
 onze ve/ig+1 en nadat wij ons e5 groot 
aantal woord5 van hunne dagelijks*e     
spreektaal hadd5 eig5 gemaakt1 v]&]de   
hunne h\d+ teg5ov] ons en w]d5 zij me]  
familia>4 ,het getal onz] bur5 b$roeg 9 
d5 regel d]tig ( ve]tig1 op e5 totaal   
van tuss*5 de drie- en vi]hond]d eil&]s1
 die ons afwissel5d kwam5 bezoek54      
,da>ond] w>5 er nu t5 slotte enkel5 op  
wie wij rek55 kond5 voor het v]ri*t5 van
 e5 ( &] w]k3 en dan nog moe/ dat niet  
te dikwijls voorkom5 en vooral niet te  
lang dur54 ,nooit maakt5 zij b$5k+ teg5 
het loon1 dat bijna altijd uit e5ige    
s*eepsbes*uit5 ( /ukk5 brood be/ond4    

,sle*ts e5 ( twee hunn] hebb5 wij       
ettelijke wek5 a*t]e5 g]egeld 9 onze    
di5/ kunn5 h\d54 ,als maatregel van     
voorzi*tigheid1 liet5 wij nooit e5 inl&]
 bij ons ov]na*t52 zij moe/5 altijd des 
avonds na> hunne hutt5 t]ugke]51 die    
tr\w5s op kort5 af/& van onze b>akk5 w>5
 geleg54  ,het is ind]daad zond]l+1 dat 
ook de inl&]s die dagelijks met ons     
v]ke]d51 er niet 9 slaagd5 ook ma> e5   
we9ig frans* te le]53 dikwijls g5oeg 0  
ik er getuige van1 hoeveel moeite zij   
zi* gav5 om e5ige woord5 van onze taal  
te on?\d53 zij zeid5 de woord5 ze] go$  
na1 ma> e5ige oog5blikk5 lat]1 w>5 zij  
ze we] v]get54 ,zij vroeg5 ons alle dag5
 om brood1 ma> gebruikt5 da>bij altijd  
het engels*e woord bread4 ,ik gelo( dat 
zij nooit me] dan twee frans*e woord5   
hebb5 kunn5 on?\d53 oui en *emise4 ,hun 
voorraad engels* is ook bij/] g]+1 en   
bepaalt zi* doorgaans tot vijfti5 (     
tw9tig woord51 die zij me] ( m9d] go$   
uitsprek54  ,bij voorkeur ri*tt5 onze   
,vuurl&]s hunne s*r$5 na> ons           

laboratorium van natuurlijke hi/orie2   
zij wi/5 dat m5 da> op hun p]soon       
all]lei wa>nem+5 de$1 wa>toe zij zi*    
volga>ne le5d51 9 het vooruitzi*t op e5e
 beloon+1 wat bes*uit ( &]e spijze4 ,zij
 w]d5 gemet5 en beta/2 alle             
physiologis*e bijzond]h$5 9 b\w en      
con/ructie w]d5 nauwkeurig ond]zo*t en  
opgeteek5d2 van de v]s*ill5de doel5 van 
hun li*aam w]d5 afdrukk5 9 gips g5om54  
,ik heb zelfs e5 ,vuurl&]1 en wel d5    
g$u*t5 ,a?l9ata1 bijkans vi] ur5 a*t]e5 
onbewegelijk zi5 /il/aan om e5 afdruk te
 kunn5 nem5 van zijn geheel5 p]soon t5  
voet5 uit4 ,dat de proef mislukte1 0    
niet zijne s*uld1 ma> alle5 te wijt5 aan
 de sle*te kwaliteit d] gips1 die b$orv5
 04  ,e]/ d5 tw9tig/5 ,decemb] #ahhb kon
 het laboratorium 9 gebruik word5       
ge/eld4 ,bij gemis van de noodige       
mat]ial5 _h m5 het groot5deels van      
plank5 van pakki/5 moet5 opslaan4 ,het  
/ond op e5ig5 af/& van de &]e b>akk53   
da>om kond5 wij d5 ,vuurl&]s1 d5 geheel5
 dag door1 vrij5 toegang v]le551 zond]  

dat de go$e orde 9 de missie da>door    
le$4 ,zij w>5 da> dus bijna geheel te   
huis1 en kwam5 en g+5 bijkans na> dat   
het hun go$da*t4 ,hoewel zij er nooit   
alle5 w]d5 gelat51 0 hun aantal dikwijls
 zoo groot1 dat w]kelijk toezi*t        
onmogelijk 03 to* hebb5 zij nimm] iets  
ontvreemd1 ondanks hunne reputatie van  
diev51 die zij aan vroeg]e zeeva>d]s te 
dank5 hebb54   ,9 d5 morg5 van d5 e]/5  
,septemb] #ahhc w]d5 de magnetis*e en   
meteorologis*e wa>nem+5 van de missie   
aan ,kaap ,hoorn (ficieel geindigd      
v]kla>d4 ,s$]t de laat/e dag5 _h m5 zi* 
re$s onl$ig geh\d5 met het ov]br5g5 van 
de ki/5 en dooz51 die onze collectin    
bevatt51 aan boord van de ,roman*e4 ,d5 
d]d5 v]liet5 wij aan boord van dat s*ip 
de ,oranjebaai1 wa> wij e5 ja> hadd5    
doorgebra*t4 ,vi] dag5 lat] kwam5 wij te
 ,punta ,arnas 9 de /raat van           
,magelha5s1 van wa> wij d5 twaalfd5     
v]trokk51 om zond] v]d] opon?\d onze    
reis na> ,frankrijk voort te zett54 ,d5 
elfd5 ,novemb] wi]p de ,roman*e het ank]

 uit op de re$e van ,*]b\rg1