,m4 ,,tulli ,,cic]onis ,,cato ,,maior ,,de ,,s5ectute ,,) ,,introduction ,,& ,,notes ,,by ,,james ,s4 ,,reid1 ,m4,l4 ,am]ican ,edition ,revis$ ,,by ,,francis ,w4 ,,kelsey ,,univ]sity ,,( ,,mi*igan ,copyright1 #ahhb ,,preface4 ,?ree ye>s ago ,mr4 ,james ,s4 ,reid1 ( ,gonville & ,caius ,college1 ,cambridge1 prep>$ = ! ,syndics ( ! ,univ]sity ,press editions ( ,cic]o's ,cato ,maior de ,s5ectute & ,laelius de ,amicitia4 ,! ?or\gh & accurate s*ol>%ip display$1 especially 9 ! elucidation ( ! ,lat9ity1 imm$iately won = ! books a cordial reception2 & s9ce !n !y h ga9$ a p]man5t place 9 ! e/eem ( ,engli% s*ol>s4 ,! pres5t volume has ! full au?orization ( ,mr4 ,reid1 & 0 prep>$ ) ! design ( pres5t+ to ,am]ican /ud5ts1 9 a =m be/ adapt$ to _! use1 ! results ( 8 "w4 ,! ,text rema9s sub/antially t ( ,mr4 ,reid2 :ile m5tion is made 9 ! notes ( ! mo/ important v>iations 9 read+s & or?ography f o!r editions4 ,! ,introductions h be5 reca/1 ) "s enl>gem5t2 ! analyses ( ! subject-matt] 9 p>ticul> h be5 entirely remodell$4 ,! ,notes h be5 9 "s in/ances r$uc$1 9 o!rs amplifi$1--especially by ! addition ( ref]5ces to ! /&>d treatises on gramm>1 hi/ory1 & philosophy4 ,x 0 at fir/ ! int5tion ( ! ,am]ican editor to indicate by "s m>k ! matt] due to himself2 b z ?is c\ld h>dly be done )\t m>r+ ! appe>ance ( ! page1 & ?us introduc+ a s\rce ( confusion to ! /ud5t1 x 0 n attempt$4 ,9 ! "w ( revision free use ( ! pr9cipal ,g]man & ,engli% editions has be5 made4 ,to "s ! notes ( ! pres5t edition may appe> too copi\s4 ,! aim ?r\gh\t1 h[ev]1 has be5 n simply to give aid on difficult po9ts1 b to call att5tion to ! f9] usages ( ! ,lat91 & to add also :atev] explanation seem$ necess>y to a cle> und]/&+ ( ! subject-matt]4 ,lat9 s*ol>%ip :i* %all be at ! same "t broad & accurate1 includ+ n only a ma/]y ( ! language b also a compreh5sive view ( ! v>i\s phases ( ,roman life & ?\ght1 w1 x is believ$1 be be/ assur$ by ! sl[ & c>eful read+ ( "s portions ( ! lit]ature & by ! rapid survey ( o!rs4 ,c]ta9ly ( ! %ort] ,lat9 classics few w\ld m fully repay close & c>eful /udy ( bo? language & ?\ght ?an ^! *>m+ colloquies on ,old ,age & ,fri5d%ip4 ,:ile almo/ faultless 9 expression1 !y embody 9 a rem>kable degree t univ]sal elem5t :i* *>act]izes ! lit]>y ma/]piece1 & makes x ! valu$ possession n m]ely ( an age or a nation1 b ( all "t4 ,,francis ,w4 ,,kelsey ,,lake ,,=e/1 ,,ill41 ,may1 #ahhb4 99 99 99 99 99 ,,introduction4 ,i4 ,,cic]o ,,z ,a ,,writ] ,,on ,,philosophy4 7i47 ,,/ate ,,( ,,philosophy ,,9 ,,cic]o',s ,,"t4 ,9 ,philosophy ! ,romans orig9at$ no?+4 ,_! en]gies 9 ! e>li] ye>s ( ! /ate 7 :olly absorb$ 9 organization & conque/4 ,re/+ 9 a /]n & simple cre$1 !y _h little speculative int]e/ 9 matt]s outside ! h>d r\t9e ( _! daily life4 ,b ) ! close ( ! ,p]iod ( ,conque/ came a *ange4 ,! influx ( weal? f conqu]$ prov9ces1 ! =mation ( l>ge l&$ e/ates1 ! excessive employm5t ( slave labor1 & ! consequ5t rise ( a new ari/ocracy1 prep>$ ! way = a great revolution4 ,! old religion lo/ its hold on ! high] classes2 some?+ 0 ne$$ to take its place4 ,) weal? & luxury came opportunity & desire = culture4 ,greece1 ) ,art1 ,lit]ature1 & ,philosophy fully develop$ & highly p]fect$1 /ood ready to in/ruct h] rude conqu]or4#a ,9 ,cic]o's "t ! productive era ( ,greek ,philosophy _h well-nigh pass$4 ,its t5d5cy 0 less speculative1 m e?ical & practical ?an 9 ! e>li] "t4 ,!re 7 f\r prom95t s*ools1 ! ,new ,academy1 ! ,p]ipatetic1 ! ,/oic1 & ! ,epicurean4 ,! support]s ( ! la/-nam$ advocat$ 9 ,sci5ce ! doctr9e ( ! atom1 9 ,e?ics ! pursuit ( pleasure1 9 ,religion ! complete inactivity ( ! gods4 ,! ,/oics & ,p]ipatetics 7 divid$ by comp>atively unimportant diff]5ces4 ,9 ,e?ics1 consid]$ by !m z almo/ ! :ole ( ,philosophy1 :i* 0 itself def9$ z '! art ( liv+'1 ! ma9 "q betwe5 ! two s*ools 0 ! am\nt ( importance to be attribut$ to ,virtue1--! ,/oics decl>+ t 9 comp>ison ) ,virtue all o!r ?+s s9k into absolute insignificance1 :ile ! ,p]ipatetics ma9ta9$ t ^! h a c]ta9 ?\gh inf9itesimally small significance4 ,! ,new ,academy taught at ?is "t no complete philosophical sy/em4 ,x simply proclaim$ ! view t 9 ! field ( k c]ta9ty is unatta9able1 & t all ! inquir] has to d is to balance probabilities "o aga9/ ! o!r4 ,! ,new ,academic1 !re=e1 0 free to accept any op9ions :i* seem$ to him to h ! weight ( probability on _! side1 b he 0 b\nd to be ready to ab&on !m :5 any?+ appe>$ :i* alt]$ 8 views ( ! probabilities4 ,he n only might be1 b he c\ld n help be+1 eclectic2 t is1 he *ose su* views promulgat$ by o!r s*ools z seem$ to him at ! mom5t to be mo/ reasonable or probable4 ,cic]o call$ himself an adh]5t ( ?is s*ool4 ,on mo/ po9ts h[ev]1 al?\gh eclectic1 he agre$ ) ! ,p]ipatetics1 b ) a decid$ lean+ t[>d ! ,/oic e?ical sy/em4 ,! ,/oic op9ion t x is ! duty ( ! wise man to ab/a9 f public life1 :i* ! ,p]ipatetics conte/$1 ,cic]o decisively reject$4 ,) ! ,epicureans he _h absolutely no sympa?y4 ,up to ?is "t ^! s*ools & _! tea*+s 7 kn[n to ! ,romans only ?r\gh ! m$ium ( ! ,greek4 ,! only ,lat9 philosophical lit]ature 0 ,epicurean1 &1 except+ ! poem ( ,lucretius 7,de ,r]um ,natura71 sc>cely fam\s z yet1 consi/$ entirely ( books rudely writt51 al?\gh consid]ably read4 7ii47 ,,! ,,mission ,,( ,,cic]o ,,9 ,,philosophy4 ,cic]o made no claim to orig9ality z a philosoph]1 nor ev5 to complete acqua9tance ) e detail ( ! ,greek sy/ems4#b ,9 e>ly life he _h /udi$ ) en?usiasm & success all ! le>n+ ( ! ,greeks1 b especially 9 ! two dep>tm5ts ( ,rhetoric & ,philosophy1 !n closely connect$1 or r h>dly di/+ui%$4 ,he n only s\ght ! society ( le>n$ ,greeks1 b sp5t consid]able "t 9 /udy at ,rhodes & ,a!ns1 :i* _h become n m]ely ! 's*ool ( ,greece'1 z ,?ucydides makes ,p]icles call h]1 b ! s*ool ( ! civiliz$ _w4#c ,:51 by reason ( political tr\bles1 he 0 =c$ to retire to private life1 he began to c>ry out a great plan = int]pret+ ! be/ philosophical writ+s ( ! ,greeks to 8 fell[-c\ntrym54 ,= ?is "w 8 lib]al views z a ,new ,academic peculi>ly fitt$ him4 ,8 usual me?od 0 to take "o or two lead+ ,greek works on ! subject ) :i* he 0 deal+1 & to repres5t freely 9 8 own language _! subject-matt]1 introduc+ episodes & illu/rations ( 8 own4 ,he ?us pres5t$ to ! ,romans 9 _! own tongue ! mo/ significant portions ( ! ,greek ,philosophy2 & 9 8 writ+s !re has come d[n to u mu*1 especially ( ! ,po/-,ari/otelian ,philosophy1 t 0 doom$ to oblivion 9 ! orig9al ,greek4 ,b fur!r ?an ?is1 to ,cic]o m ?an to any o!r ,roman is due ! =mation ( a ,lat9 philosophical vocabul>y1 by :i* ! language 0 enri*$ & fitt$ = ! "p x has s9ce tak5 z ! ,language ( ! ,le>n$4 ,:ile on _m po9ts ,cic]o's own views c h>dly be det]m9$ ) p]fect exactness1 ! exalt$ s5tim5ts & ! exquisite lit]>y f9i% ( 8 philosophical writ+s h always won admiration2 & ?r\gh !m he has ex]t$ no small influ5ce on ! lit]ature & life ( mod]n times4#d 7iii47 ,,! ,,philosophical ,,writ+s ,,( ,,cic]o4 ,dur+ ! :ole ( an exceptionally busy public life ,cic]o devot$ 8 sp>e mom5ts to read+ & to ! society ( ! le>n$4 ,aft] 8 exile 9 #eh & #eg ,b4,c4 8 political c>e]1 except = a brief p]iod j be=e 8 dea?1 0 ov]1 & x is at ?is "t t 8 p]iod ( great lit]>y activity beg9s1 ,9 #ee he produc$ ! "w ,de ,oratore1 9 #ed ! ,de ,re ,publica1 & 9 #eb ! ,de ,legibus1 all ?ree works1 accord+ to anci5t ideas1 entitl$ to rank z philosophical4#e ,f #ea to #df ,b4,c41 ow+ fir/ to 8 abs5ce 9 ,cilicia1 !n to ! civil tr\bles1 ,cic]o almo/ ceas$ to write4 ,b 9 ! latt] ye> he 0 reconcil$ ) ,caes>1 & z ! ,s5ate & law c\rts 7 clos$ aga9/ him on 8 refusal to compromise 8 political pr9ciples1 he betook himself ) great] devotion ?an ev] to lit]ature4 ,! fir/ "w writt5 9 #df 0 ! ,hort5sius1 or ,de ,philosophia1 n[ lo/4 ,x 0 f\nd$ on a lo/ dialogue ( ,ari/otle1 & set =? ! advantages ( /udy+ ,philosophy4 ,dur+ ! same ye> ,cic]o complet$ sev]al oratorical works1 ! ,p>titiones ,oratoriae1 ! ,brutus1 or ,de ,cl>is ,oratoribus1 & ! ,orator1 all ( :i* are extant4 ,e>ly 9 #de ,cic]o lo/ 8 belov$ daught] ,tullia4 ,he pass$ ! :ole ye> 9 retirem5t1 try+ to soo! 8 grief by incessant writ+4 ,9 quick succession appe>$ ,de ,consolatione1 an attempt to apply philosophy to ! mitigation ( 8 own sorr[ & t ( o!rs2 ,academica1 an exposition ( ! ,new ,academic ,philosophy1 advocat+ probability r ?an c]ta9ty z ! f\ndation ( philosophy2 ,de ,f9ibus ,bonorum et ,malorum1 a "w criticis+ ! mo/ prom95t views ent]ta9$ conc]n+ ,e?ics2 ,disputationes ,tusculanae1 treat+ ( c]ta9 conditions ess5tial to morality & happ9ess2 ,de ,natura ,deorum1 an exam9ation ( ! pr9cipal !ories reg>d+ ! nature & p[] ( ! gods2 ,cato ,maior1 on old age2 ,laelius1 on fri5d%ip2 ,de ,fato1 discuss+ ,fate & ,free ,w2 ,p>adoxa1 a book sett+ =? c]ta9 rem>kable views ( ! ,/oics2 ,de ,(ficiis1 a treatise on practical e?ics1 ! application ( moral pr9ciples to ! que/ions & difficulties ( ord9>y life4 ,^! works1 writt5 mo/ly 9 #de & #dd1 are1 except ! ,de ,cons41 /ill extant4 ,to ! li/ may be add$ also o!r works ( a rhetorical nature1 su* z ! ,topica & ,de ,optima ,g5]e ,dic5di1 & "s lo/ philosophical books1 su* z ,de ,gloria4 ,ev5 ?\gh all[ance be made = ! fact t ,cic]o 0 giv+ 9 ,lat9 ! sub/ance ( ,greek books ) :i* he _h be5 famili> f boyhood1 ! m5tal vigor & lit]>y p[] exhibit$ by ?is s]ies ( works appe> prodigi\s :5 we consid] _! great compass & v>iety & ! g5]ally high f9i% ( _! /yle4 ,ref]5ces4--,= a full] acc\nt ( ,cic]o's philosophical views & writ+s consult ,ritt]1 ',hi/ory ( ,anci5t ,philosophy'1 ,vol4 #d1 ,*4 #b2 ,maurice1 ',moral & ,metaphysical ,philosophy'1 ,*4 #g1 #e2 ,t5nemann & ,morell1 ',hi/ory ( ,philosophy'1 ,*4 #c2 ,ueb]weg1 ',hi/ory ( ,philosophy'1 ,vol ,i1 #fa2 ,j4,b4 ,mayor1 ',sket* ( ,anci5t ,philosophy'1 pp4 #bbc-bdd2 ,teuffel1 ',hi/ory ( ,roman ,lit]ature'1 ,vol4 i1 #agb et seq4 ,cruttwell1 ',hi/ory ( ,roman ,lit]ature'1 ,bk4 ,,ii4 ,"p #a1 ,*4 #b2 ',cic]o'1 by ,coll9s1 9 ,anci5t ,classics = ,engli% ,read]s1 ,*4 #aj1 et seq42 also ! ,introduction to ,reid's edition ( ! ,academica1 & ! acc\nt ( ,cic]o by ,pr(4 ,ramsay 9 ,smi?'s ,diction>y ( ,biography & ,my?ology4 ,! mo/ attractive biography ( ,cic]o 9 ,engli% is t by ,=sy?4 ,t by ,trollope is able b q p>tisan4 ,on ! philosophy1 consult also ,zell]'s ',eclectics4' ,,ii4 ,,! ,,cato ,,maior4 7i47 ,,orig9 ,,& ,,scope4 #a4 ,date & ,circum/ances ( ,composition4 ,! date at :i* ! ,cato ,maior 0 writt5 c be det]m9$ ) almo/ p]fect exactness4 ,a m5tion 9 ,cic]o's "w entitl$ ,de ,div9atione#f %[s t ! ,cato ,maior prec$$ t "w by a %ort "t4 ,! ,de ,div9atione 0 writt5 aft] ! assass9ation ( ,caes>1 t is1 aft] ! #ae? ( ,m>* 9 ! ye> #dd4g ,aga91 ! ,cato ,maior is m5tion$ z a rec5t "w 9 ?ree lett]s address$ by ,cic]o to ,atticus4#h ,! e>lie/ ( ^! lett]s 0 writt5 on or ab\t ! #ab? ( ,may1 #dd4i ,we %all h>dly err1 !re=e1 if we assume t ,cic]o compos$ ! ,cato ,maior 9 ,april ( ! ye> #dd4aj ,?is agrees also ) slight indications 9 ! "w itself4 ,9 ! d$icatory introduction ,cic]o speaks ( tr\bles weigh+ heavily on himself & ,atticus4#aa ,any "o :o reads ! lett]s to ,atticus despat*$ 9 ,april1 #dd1 w h little d\bt t ! tr\bles h9t$ at are ! appreh5sions z to ! c\rse ( ,antonius1 f :om ,cic]o _h p]sonally some?+ to fe>4 ,atticus 0 us+ all ! influ5ce he c\ld br+ to be> on ,antonius 9 ord] to secure ,cic]o's safety2 h5ce ,cic]o's c>e to avoid 9 ! d$ication all b ! vague/ possible allusions to politics4 ,_h t introduction be5 writt5 be=e ,caes>'s dea?1 we %\ld h _h pla9 allusions 7z 9 ! prooemia ( ! ,academica1 ! ,de ,f9ibus1 ! ,tusculan ,disputations1 & ! ,de ,natura ,deorum7 to ,caes>'s dictator%ip4#ab ,! "t 0 "o ( desp]ate gloom = ,cic]o4 ,! d[nfall ( ! old con/itution _h ov]:elm$ him ) sorr[1 & 8 brief outbur/ ( joy ov] ,caes>'s dea? _h be5 quickly succe$$ by disgu/ & al>m at ! proce$+s ( ,antonius4 ,! deep w\nd caus$ by 8 daught]'s dea?#ac 0 /ill unheal$4 ,x is easy to cat* 9 ! ,cato ,maior "s e*oes ( 8 grief = h]4 ,:5 x is said t ( all ,cato's titles to admiration none is high] ?an ! =titude he %[$ 9 be>+ ! dea? ( 8 son1#ad ! writ] is ?9k+ ( ! /ruggle he himself _h be5 wag+ aga9/ a l sorr[ = m ?an a ye> pa/2 & :5 ,cato expresses 8 firm conviction t he w meet 8 *ild beyond ! grave1#ae we c see ,cic]o's own ye>n+ = reunion ) 8 deeply lov$ ,tullia4 #b4 ,greek ,s\rces4 ,all ,cic]o's philosophical & rhetorical writ+s 7 confess$ly f\nd$ m or less on ,greek orig9als4#af ,! /ores f :i* he pr9cipally drew 9 writ+ ! ,cato ,maior are cle>ly indicat$ 9 sev]al p>ts ( ! "w4 ,passages f ,x5ophon's ,oeconomicus are translat$ 9 ,*apt]s #ag & #bb4 ,9 ,*apt]s #b & #c !re is a close imitation ( ! conv]sation betwe5 ,socrates & ,cephalus at ! beg9n+ ( ,plato's ,republic1 :ile 9 ,*apt] #ba is reproduc$ "o ( ! mo/ /rik+ portions ( ! ,pha$o1 #gb ,e-#gc ,b1 #gh-hj4ag ,! view ( ! div9e orig9 & de/9y ( ! human s\l conta9$ 9 ! passage f ! ,pha$o is r5d]$ by ,cic]o 9 _m ( 8 works1#ah & 0 held by him ) q a religi\s f]vor & s9c]ity4 ,besides ^! in/ances ( special indebt$ness ,cic]o1 9 compos+ ! ,cato ,maior1 0 no d\bt "u obligations ( a m g5]al k9d to ! ,greeks4 ,! =m ( ! dialogue is ,greek1 & ,ari/otelian r ?an ,platonic4#ai ,b fur!r1 x is highly probable t ,cic]o ow$ to "s p>ticul> ,greek dialogue on ,old ,age ! g5]al outl9e ( ! argum5ts he !re br+s =w>d4 ,_m ( ! ,greek illu/rative allusions may h _h ! same orig91 ?\gh 9 _m cases ,roman illu/rations mu/ h be5 sub/itut$ = ,greek4 ,:e!r ! dialogue by ,ari/o ,cius1 cursorily m5tion$ 9 ! ,cato ,maior1#bj 0 at all us$ by ,cic]o or n x is impossible to det]m9e4#ba #c4 ,purpose4 ,! ,cato ,maior is a popul> essay 9 ,e?ics1 apply+ ! pr9ciples ( philosophy to ! alleviation ( "o ( life's *ief burd5s1 old age4 ,9 anci5t times1 :5 philosophy =m$ ! real & only religion ( ! educat$ class1 !mes l ?is 7 deem$ to af=d a wor?y employm5t = ! p5s ev5 ( ! greate/ philosoph]s4 ,su* essays =m$ ! only sub/itute ! anci5ts _h = our ,s]mons4 ,!re c be no d\bt ( ,cic]o's s9c]ity :5 he says t ! argum5ts he sets =? 9 ! treatise _h giv5 him real com=t1#bb & ! op5+ words ( ! d$ication %[ t he meant & hop$ to adm9i/] ! same com=t to 8 fri5d ,atticus1 :o inde$ ackn[l$g$ ! b5efit he d]iv$ f ! "w4#bc ,:5 ,cic]o wrote ! treatise he 0 himself sixty-two ye>s ( age1 :ile 8 fri5d 0 ?ree ye>s old]4 ,he speaks1 !re=e1 r euphemi/ically :5 he says t 8 purpose is to light5 ! tr\ble ( an old age :i* is already close at h&1 or at all ev5ts approa*+4#bd ,b 9 addition to ! ma9 e?ical purpose1 !re 01 z 9 _m ( ,cic]o's works1 a di/9ct political purpose4 ,he desir$ to /imulate 9 8 read]s an admiration = :at he reg>d$ z ! gold5 age ( ,roman politics1 ! era ( ! ,punic w>s1 & to d ?is by mak+ ! contra/ betwe5 t age & 8 own appe> z /rik+ z possible4 ,a l d\ble purpose is app>5t ?r\gh\t ! ,de ,re ,publica1 :]e ,africanus ! y\ng] is ! *ief p]sonage1 & 9 ! treatise on ,fri5d%ip1 :]e ,laelius is ! c5tral figure4 ,= ! dialogue on ,old ,age ,m4 ,porcius ,cato ! ,c5sor is select$ z ! pr9cipal speak] = two reasons3 fir/1 because he 0 r5[n$ = ! vigor ( m9d & body he display$ 9 advanc$ life2#be & secondly1 because 9 him 7 conspicu\sly exhibit$ ! s]i\s simplicity1 ! unsw]v+ adh]5ce to pr9ciple1 & ! self-sacrific+ patriotism :i* 7 ! ideal ,roman virtues1 & :i* ,cic]o c\ld n f9d among ! politicians ( 8 "t4 #d4 ,=m & ,language4 ,! ,cato ,maior1 l mo/ ( ,cic]o's philosophical writ+s1 is ca/ 9 ! =m ( a dialogue4 ,among ! anci5ts ! dialogue 0 a common rhetorical device1 especially 9 ! pres5tation ( ab/ruse subjects4 ,! introduction ( *>act]s to conduct ! discussion gave vividness & cle>ness to ! unfold+ ( ! argum5t1 z well z a k9d ( dramatic int]e/ to ! production4 ,9 ! ,cato ,maior#bf & ! ,laelius1 z g5]ally1 ,cic]o foll[$ ! plan ( ,ari/otle's dialogues 7n[ lo/7 r ?an t ( ! dialogues ( ,plato4 ,9 ! =m] !re 0 m ( exposition & less ( discussion ?an 9 ! latt]2 "o p]son /at$ 8 views on "s "q1 & ! company 9 att5dance only made occasional rem>ks )\t attempt+ to debate ! "q4 ,9 ! latt]1 al?\gh "o p]son1 ,socrates1 is ev]y:]e prom95t1 o!rs are cont9ually drawn into ! discussions1 & !re is a quick int]*ange ( "q & answ]4 ,! ,ari/otelian =m 0 bett] adapt$ to ,cic]o's purposes ?an ! ,platonic2 ! progress ( ! argum5t 0 less int]rupt$1 & ?us bett] opportunity = a symmetrical developm5t ( ! !me 0 af=d$4 ,!n1 too1 ! =m] 0 m popul>4 ,! /yle ( ,ari/otle#bg _h be5 imitat$ by ,!ophra/us & _m o!r writ]s d[n to ,cic]o's "t1 :ile t ( ,plato _h f\nd h>dly any imitators4 ,! editors ( ! ,cato ,maior h g5]ally assum$ t ,cic]o attempt$ to give an antique color+ to ! diction ( ! dialogue 9 ord] to rem9d read]s ( ,cato's own /yle4 ,x is only necess>y to read a page or two ( ,cato's ,de ,re ,ru/ica to h ?is illusion dispell$4 ,! only ?+s actually alleg$ to be ar*aisms are 7#a7 ! use ( depon5t p>ticiples z passives 9 #d1 #ei1 #gd1 a ?+ common en\gh 9 ,cic]o2 7#b7 ! occurr5ce ( quasi quem ad modum 9 #ga2 7#c7 ( audacit] audact] 9 #gb2 7#d7 ( tu]5tur = intu]5tur 9 #gg2 7#e7 ( neutiquam 9 #db2 7#f7 ( ! nom9ative ( ! g]undive gov]n+ an accusative case 9 #f4 ,9 e in/ance ! notes w supply a refutation ( ! allegation4 ,t ,cic]o %\ld attempt to write 9 any /yle b 8 own is exce$+ly improbable4 #e4 ,p]sonages4 ,! conv]sation is suppos$ to take place betwe5 ,cato1 ,scipio ,africanus ! y\ng]1 & ,laelius1 9 ! ye> be=e ,cato's dea?1 i4e4 #aej ,b4,c41 :5 he 0 9 8 eighty-f\r? ye>1#bh ,scipio be+ ab\t #ce & ,laelius a few ye>s old]4 7#a47 ,cato4 ,m4 ,porcius ,cato 0 born 9 #bcd ,b4,c4#bi at ! anci5t ,lat9 t[n ( ,tusculum4 ,little is kn[n ( 8 family except t x 0 plebeian1 & possess$ a small patrimony 9 ! t]ritory ( ! ,sab9es1 close to ! f>m ( ,m'4 ,curius ,d5tatus1 "o ( ,cato's great h]oes & models4 ,! heads ( ! family1 s f> z memory ext5d$1 _h di/+ui%$ !mselves z t\gh w>riors & h>dy f>m]s4 ,among ! ,sab9es1 :o ev5 d[n to ! times ( ! ,empire 7 fam$ = simplicity ( mann]s & ! practice ( all ! /]n] virtues1 ,cato pass$ ^? portions ( 8 life :i* 7 n occupi$ ) bus9ess ( /ate4 ,f 8 e>lie/ days he toil$ 9 8 own fields1 & cont5t$ himself ) ! h>de/ ru/ic life4#cj ,yet ev5 9 8 boyhood ,cato mu/ h pass$ int]vals at ,rome1 & se5 some?+ ( ! great /atesm5 & g5]als ( ! "t4#ca ,he seems to h receiv$ :5 "y z ?or\gh an education z 0 possible )\t le>n+ ,greek1 su* an education z 0 to be obta9$ only 9 ! capital4 ,he grew up to manhood 9 ! comp>atively quiet p]iod betwe5 ! fir/ & ! second ,punic w>s2 ! mo/ excit+ ev5t ( 8 y\ng] ye>s mu/ h be5 ! de/ruction at ,cla/idium ( ! va/ hordes ( ,celts :o _h swept ov] ! nor!rn half ( ,italy1 almo/ )9 rea* ( ,rome4 ,cato 0 ( ! age = milit>y s]vice ab\t ! "t ( ! battle ( ,lake ,trasim5us1 & ent]$ ! army !n z a common soldi]4#cb ,! fir/ exp$ition 9 :i* he is def9itely said to h tak5 "p is t ( ,q4 ,fabius ,maximus ,cunctator aga9/ ,hannibal 9 ,campania1 9 #bad4cc ,?is ,roman comm&] 0 a man entirely aft] ,cato's he>t1 & became "o ( 8 models 9 public life4 ,be=e & dur+ ! e>ly ye>s ( 8 soldi]'s life1 ,cato succe$$ 9 w9n+ "s reputation z an orator1 hav+ practis$ fir/ 9 ! prov9cial c\rts ne> 8 home1 & aft]w>ds at ,rome4#cd ,?is reputation z well z 8 great =ce ( "* procur$ = him a p[]ful life-long fri5d & patron1 ,m4 ,val]ius ,flaccus1 a /atesman ( ! old ,roman cons]vative-democratic s*ool ( politics1 ! lead] ( :i* 0 ,fabius ,cunctator4 ,?r\gh ! influ5ce ( ,flaccus1 possibly ) ! aid ( ,fabius1 ,cato became milit>y tribune1 & s]v$ ) t rank "u ,m>cellus 9 ,sicily1 "u ,fabius aga9 at ! capture ( ,t>5tum 9 #bji1ce & "u ,c4 ,claudius ,n]o at ! battle ( ! ,metaurus1 :]e he contribut$ mat]ially to t great victory4 ,9 #bjd ,cato began 8 political c>e] ) ! quae/or%ip4#cf ,z he 0 a novus homo & a man ( small private means1 x 0 no small di/9ction t he _h =c$ 8 way to (fice 9 8 ?irtie? ye>4 ,! lot assign$ him z quae/or to ,scipio1 !n 9 ,sicily & ab\t to cross ov] into ,africa4 ,! *ance 0 mo/ un=tunate1 if = no o!r reason1 because ,cato 0 intimately connect$ ) ! p>ty 9 ! s5ate oppos$ to ,scipio1 :i* _h be5 attempt+ to br+ him to trial = ! atrocities committ$ by ! ,roman army 9 s\!rn ,italy4 ,b 9 addition ! two m5 7 s utt]ly diff]5t t !re 0 no possibility ( ! quae/or /&+ 9 t filial relation to 8 consul1 :i* old ,roman cu/om requir$4 ,z f9ancial (fic]1 ,cato compla9$ ( ! luxury & extravagance :i* ,scipio all[$ n only to himself b to 8 army4 ,yet ! compla9t 0 made n s mu* on economic z on moral gr\nds2 x seem$ to ,cato t ! old ,roman discipl9e & p[] to endure h>d%ips 7 be+ swept away4 ,! dispute 0 end$ by ,scipio all[+ ,cato to return to ,rome1 "s au?orities say f ,sicily1 o!rs f ,africa4 ,accord+ to "o writ]1#cg he came home by way ( ,s>d9ia & br\ght !nce ) him ,ennius ! poet4#ch ,9 #aii ,cato 0 plebeian a$ile1 & ex]cis$ ) sev]ity ! police jurisdiction p]ta9+ to t (fice1 yet s z to w9 popul> approval1 s9ce he 0 *os5 praetor = #aih )\t ! usual int]val4 ,! prov9ce ( ,s>d9ia 0 entru/$ to him1 & he /ra9$ e n]ve to make 8 gov]nm5t pres5t z /rong a contra/ z possible ) ! lax & corrupt adm9i/ration ( ! nobles :o took ,scipio = _! patt]n4 ,! troops 7 /]nly discipl9$1 & law-break]s ( e k9d sev]ely dealt )2 9 money matt]s ! /ricte/ economy prevail$2 all gifts f prov9cials to ,roman (fic]s 7 =bidd54 ,! praetor1 ! great repres5tative ( ,roman p[]1 pass$ f t[n to t[n att5d$ by a s+le s]vant4 ,9 #aif ,cato 0 occupi$ ) 8 canvass = ! consul%ip ( ! ye> #aie1 to :i* he 0 elect$ 9 company ) 8 fri5d ,flaccus4 ,cato 0 ! fir/ novus homo elect$ s9ce ,c4 ,flam9ius1 ! consul ( #bag4 ,x is probable1 ?\gh n c]ta91 t he pav$ ! way to 8 election by c>ry+ ! fir/ ( ! leges ,porciae1 re/rict+ ! "r ( puni%+ ,roman citiz5s4 ,dur+ ! :ole ( 8 c>e] ,cato %[$ a high s5se ( ! importance ( ! individual civis ,romanus4 ,"o ( ! fir/ (ficial acts ( ! new consul 0 to deliv] a set spee* to ! p aga9/ a proposal to repeal ! ,oppian law1 pass$ tw5ty ye>s be=e1 ! object ( :i* 0 to prev5t lavi% exp5diture on dress & adornm5ts1 p>ticul>ly by wom54 ,we h a lively report ( ,cato's spee* f ,livy's p51 p>tly f\nd$ on ! spee* z publi%$ by ,cato himself4#ci ,! e>ne/ plead+ 9 favor ( simple mann]s & economy fail$1 aft] hav+ almo/ caus$ an op5 insurrection on ! "p ( ! wom54#dj ,! two new prov9ces 9 ,spa91 ,hispania ,cit]ior & ,ult]ior1 7 /ill 9 a v unsettl$ /ate4 ,! ne>] prov9ce 0 made a consul> prov9ce & assign$ to ,cato2 ! praetor :o gov]n$ ! f>!r prov9ce 0 also plac$ "u ,cato's jurisdiction4 ,be=e leav+ ,rome ,cato c>ri$ a law = protect+ ! prov9cials f extortion4 ,dur+ ! :ole ( 8 ye> ( (fice he practis$ ) ! utmo/ exactness 8 pr9ciples ( purity1 simplicity1 & economy 9 public affairs4 ,he is said to h />t$ f 8 h\se on ! j\rney to ,spa9 ) only ?ree s]vants1 b :5 he got z f> z ! =um1 x /ruck him t su* an att5dance 0 sc>cely wor?y ( a ,roman consul2 s he pur*as$ two m slaves on ! spot6 ,9 ! same _s1 be=e return+ he sold 8 horse t ! /ate might n be at ! exp5se ( transport+ x to ,italy4 ,cato 0 no less c>eful ( ! rev5ue ?an ( ! exp5diture4 ,he l>gely increas$ ! productiv5ess ( ! m9es & o!r prop]ty belong+ to ! /ate1 & all goods captur$ f ! enemy 7 sold = ! b5efit ( ! ex*equ]4 ,on leav+ ! prov9ce ,cato made an unusually l>ge gift to ea* soldi]1 say+ t x 0 bett] = all to br+ home silv] ?an = a few to br+ home gold4 ,! prov9cials 7 ?or\ghly cont5t ) _! rul] & ev] aft] look$ on him z _! be/ fri5d4 ,! army 0 kept 9 ! /ricte/ discipl9e4 ,"s disord]ly conduct ( ! equites 0 rebuk$ by ,cato 9 a bitt] h>angue :i* he aft]w>ds publi%$4 ,p>tly by craft1 p>tly by good lead]%ip 9 ! field1 ,cato broke ! /r5g? ( ! turbul5t natives & return$ to enjoy a well-e>n$ triumph4#da ,9 ! same ye> 7#aid7 a brilliant triumph 0 celebrat$ by ,flam99us4 ,scipio1 probably uneasy at ! great reputations quickly won by ,flam99us & ,cato1 secur$ 8 second consul%ip = ! ye> #aid1 b fail$ to a*ieve any?+ rem>kable4 ,cato probably sp5t ! ?ree ye>s aft] 8 return = ! mo/ "p at 8 ,sab9e f>m4 ,:5 ! w> aga9/ ,antio*us broke out1 he took s]vice along ) 8 fri5d ,flaccus on ! /aff ( ! consul ,glabrio1#db & by a difficult m>* ov] ! m\nta9s broke 9 on ! k+'s re>1 & s 0 *iefly in/rum5tal 9 w9n+ ! great battle ( ,!rmopylae1 by :i* ,antio*us 0 driv5 out ( ,greece4 ,imm$iately aft] ! battle ,cato return$ home ) despat*es4 ,we h dim & unc]ta9 in=mation t he took ! field once or twice aga91 b 8 c>e] z a soldi] 0 practically end$4 ,f ?is "t to 8 dea?1 =ty ye>s lat]1 ,cato 0 ! lead+ figure on ! /age ( ,roman politics4 ,9 season & out ( season he attack$ abuses or innovations 9 spee*es address$ to ! s5ate1 ! p1 or ! c\rts4 ,soon aft] 8 return f ,!ssaly he /ruck a heavy bl[ at ! unrepublican honor-hunt+ among ! magi/rates1 ( :i* ! example _h be5 set by ,p4 ,scipio ,africanus4 ,mo/ prov9cial gov]nors drove _! subjects into w>1 s5t ly+ despat*es home ab\t _! victories1 & claim$ a triumph4 ,9 #aij ,cato attack$ ) success ! proposal to grant a triumph to ,q4 ,m9ucius ,!rmus1 :o _h already triumph$ ov] ! ,spani>ds z praetor1 & aft] 8 consul%ip 9 #aic _h f\ght aga9/ ! ,ligurians4 ,cato's next victim 0 8 =m] comm&] ,m'4 ,acilius ,glabrio1 :o came =w>d at ! same "t ) ,cato1 ,m>cellus 7a son ( ! captor ( ,syracuse71 ,l4 ,cornelius ,scipio ,nasica1 ,t4 ,qu9ctius ,flam99us 7! conqu]or ( ,mac$onia7 & ,cato's fri5d ,l4 ,val]ius ,flaccus1 z c&idate = ! c5sor%ip ( #ahi4 ,cato by 8 viol5t spee*es procur$ ! trial ( ,glabrio = appropriat+ ! plund] captur$ 9 ,!ssaly1 & himself gave evid5ce conc]n+ "s prop]ty :i* _h disappe>$4 ,glabrio d5\nc$ ,cato z a p]jur]1 b yet retir$ f 8 c&idature4 ,on ?is occasion ,cato & ,flaccus fail$1 ,m>cellus be+ elect$ z plebeian & ,flam99us z patrician c5sor4 ,9 ! next ye> 7#ahh7 ,cato act$ 9 ! s5ate ) ! p>ty :i* tri$ unsuccessfully to refuse ! triumph to ! two consuls ( #ahi1 ,m4 ,fulvius ,nobilior & ,cn4 ,manlius ,vulso1 ! =m] ( :om _h ga9$ none b trifl+ advantages ov] ! ,aetolians1 :ile ! latt] _h disgrac$ ! ,roman "n by mak+ w> )\t au?orization ^u ! ,gauls ( ,asia ,m9or1 & _h also suff]$ a humiliat+ defeat f "s ,?racian robb] b&s on 8 homew>d m>*4 ,n di%e>t5$ by ill success1 ,cato & 8 fri5ds det]m9$ to /rike at high] game4 ,l4 ,scipio ,asiaticus 7or ,asiag5us71 ! bro!r ( ,africanus1 0 ass]t$ 9 ! s5ate to h appropriat$ #cjjj tal5ts ( public money :5 9 comm& aga9/ ,antio*us4 ,legal proce$+s 7 tak5 n only aga9/ ,asiaticus1 b aga9/ ,africanus1 :o behav$ ) great viol5ce & arrogance4 ,9 ! end ,africanus )drew to 8 c\ntry e/ate1 :ile 8 bro!r 0 condemn$ to pay a heavy f9e4 ,a dea?-/roke _h be5 giv5 to ! almo/ k+ly au?ority ( ,africanus1 :o nev] aga9 %[$ 8 face 9 ,rome4 ,! proce$+s aga9/ ! ,scipios seem to h begun 9 #ahg & n to h be5 complet$ be=e #ahe4 ,ne>ly tw5ty ye>s _h pass$ s9ce ! conflict betwe5 ,cato & ,scipio began1 & n[ x _h end$ 9 a complete triumph = ,cato4#dc ,b ! new modes ( :i* ,scipio 0 ! *ief patron 7 too /rong to be conqu]$1 & ,cato sp5t ! re/ ( 8 life 9 fight+ a hopeless battle aga9/ !m1 ?\gh he f\ght = a "t ) ! /ronge/ weapons t ! con/itution suppli$4 ,9 #ahd he 0 c5sor along ) ,flaccus1 :o seems to h all[$ 8 colleague full lib]ty ( action4 ,e portion ( ! c5sor's duty 0 c>ri$ out on ! mo/ sev]e & 'old ,roman' pr9ciples4 ,sev5 s5ators 7 degrad$1 among !m ,l4 ,flam99us1 an ex-consul & bro!r ( ! 'lib]ator ( ! ,hell5es1' = s]i\s misconduct1#dd also ,manilius1 an ex-praetor1 = no worse (f5ce ?an t ( hav+ kiss$ 8 wife 9 pres5ce ( 8 daught]4 ,m4 ,furius ,purpurio1 :o _h actually compet$ ) ,cato = ! c5sor%ip1 0 puni%$ = div]t+ a public aqu$uct = 8 private advantage4 ,flaccus 0 nam$ lead] ( ! s5ate 9 ! place ( ,scipio ,africanus1 n[ dead4 ,on review+ ! equites1 ,cato remov$ f t body ,l4 ,scipio & _m o!rs on v>i\s *>ges3 ?is "o _h all[$ himself to gr[ too fat = horseman%ip2 t _h fail$ to groom 8 horse prop]ly2 ano!r _h neglect$ 8 f>m2 ano!r aga9 _h made an untimely je/ on ! occasion ( ! review itself4 ,) ! ord9>y citiz5s ,cato dealt j z h>%ly4 ,9 8 c5sorian edict he %>ply reprov$ ! extravagance preval5t at private fea/s4 ,all articles ( luxury1 su* z slaves pur*as$ at fancy prices1 luxuri\s clo?+1 c>riages1 /atues1 & pictures 7 r5d]$ liable to heavy taxation4 ,9 ?is way ,cato rev5g$ himself = ! repeal ( ! ,oppian law4 ,9 look+ aft] ! prop]ty & income ( ! /ate ,cato foll[$ ! same pr9ciples he _h act$ on 9 ,spa94 ,he r$uc$ ! exp5diture on public works z f> z possible1 & took c>e to sell at ! full price ! "r to collect ! rev5ue4 ,encroa*m5ts on ! prop]ty ( ! nation 7 sev]ely puni%$4 ,n by acts only1 b by con/ant spee*es1 full at once ( grimness & humor1 did ,cato /ruggle aga9/ ! deg5]acy ( 8 "t#de4 ,he conclud$ 8 p]iod ( (fice ) a self-laudatory h>angue1 & assum$ ! title ,c5sorius1 :ile 8 /atue 0 plac$ 9 ! temple ( ! goddess ,salus ) an inscription affirm+ t he _h re=m$ ! ,roman nation4 ,b 9 a v brief "t all trace ( ,cato's activity z c5sor 0 swept away1 except t af=d$ by ! num]\s life-long qu>rels 9 :i* he _h involv$ himself#df4 ,9 less ?an two ye>s "o ( 8 victims1 ,purpurio1 0 employ$ by ! s5ate on a high political mission1 :ile ano!r1 ,l4 ,flam99us1 sat among ! s5ators at ! games 9 defiance ( ,cato's s5t5ce4 ,yet ,cato rema9$ by f> ! mo/ p[]ful memb] ( ! s5ate4 ,titus ,flam99us1 8 only important rival1 quickly pass$ out ( notice4 ,s f> z !re 0 any democratic opposition to ! s5atorial olig>*y1 ,cato 0 ! lead] ( t opposition = ! rema9d] ( 8 life4 ,b at t p]iod no great political movem5ts agitat$ ! /ate )92 ne>ly ! :ole int]e/ ( ! "t 0 c5tr$ 9 ! =eign relations ( ,rome4 ,on matt]s ( =eign policy ,cato (f]$ b little opposition to ! prevail+ t5d5cies ( ! age1 ?\gh on p>ticul> occasions he ex]cis$ great influ5ce4 ,b 8 voice 0 at all times l\dly he>d on all que/ions ( morality & public ord]4 ,he support$ ! lex ,furia & ! lex ,voconia1 ! object ( :i* 0 to prev5t ! dissipation ( family prop]ty1 & ! lex ,or*ia1 direct$ aga9/ extravagant exp5diture on fea/s1 also ! lex ,baebia de ambitu1 ! fir/ s]i\s attempt to *eck brib]y4 ,we he> also t ,cato bitt]ly attack$ ,lepidus1 c5sor 9 #ahj1 = erect+ a p]man5t !atre 9 place ( ! movable boo?s be=e us$4 ,! build+ 0 actually pull$ d[n4 ,we are told t f "t to "t he d5\nc$ ! misdo+s ( prov9cial gov]nors4 ,9 #aga he 0 "o ( a commission ( five = br++ to ju/ice ?ree ex-praetors :o _h practis$ all mann] ( corruption 9 ,spa94 ,almo/ ! la/ act ( 8 life 0 to prosecute ,galba = cruel misgov]nm5t ( ! ,lusitanians4 ,! titles ( ,cato's spee*es %[ t he play$ a great "p 9 ! delib]ations ( ! s5ate conc]n+ =eign affairs1 b z 8 fight+ days 7 ov] & he 0 unfitt$ = diplomacy1 we h little explicit evid5ce ( 8 activity 9 ?is direction4 ,at ! end ( ! ?ird ,mac$onian w> he successfully oppos$ ! annexation ( ,mac$onia4 ,he also sav$ f de/ruction ! ,rhodians1 :o dur+ ! w> _h pla9ly desir$ ! victory ( ,p]seus1 & 9 ! e>ly days1 :5 ! ,roman comm&]s _h ill success1 _h deeply w\nd$ ! :ole ,roman nation by an (f] to m$iate betwe5 !m & ! k+ ( ,mac$on4 ,cato _h all 8 life reta9$ 8 feel+ ( enmity to ! ,c>?ag9ians1 :om ,scipio1 he ?\ght1 _h treat$ too t5d]ly4 ,9 #aej he 0 "o ( an embassy s5t to ,c>?age1 & came back fill$ ) al>m at ! prosp]ity ( ! city4 ,x is said t :atev] 0 ! subject on :i* he 0 ask$ = 8 op9ion 9 ! s5ate1 he always end$ 8 spee* ) 'cet]um c5seo del5dam esse ,c>?ag9em' ,p4 ,scipio ,nasica1 ! son-9-law ( ,africanus1 & ! repres5tative ( 8 policy1 always %\t$ out ! opposite op9ion1 ?9k+ t ! fe> ( ,c>?age _h a salut>y effect on ! ,roman populace at l>ge4 ,b ! ideas ( ,cato prevail$1 & a cruel policy1 c>ri$ out ) ne$less brutality1 l$ to ! ext9ction ( ,rome's greate/ rival4 ,cato did n live to see ! conclusion ( ! w>2 he di$ 9 #adi1 at ! age ( #hd or #he ye>s1 hav+ reta9$ 8 m5tal & physical vigor to ! la/4 ,he _h two sons1 "o by 8 fir/ wife1 & "o by 8 second wife1 born :5 ,cato 0 #hj ye>s ( age4 ,! eld] son1 to :om _m ( ,cato's works 7 address$1 di$ z praetor-elect1 be=e 8 fa!r#dg4 ,! o!r 0 gr&fa!r ( ,cato ,utic5sis4 ,! lit]>y activity ( ! old c5sor 0 great1 ?\gh 8 leisure 0 small4#dh ,9 ,cic]o's "t a collection ( #aej spee*es 0 /ill extant4 ,! titles ( ab\t #ij are /ill kn[n to u1 & ( "s we possess a few fragm5ts4 ,cato's greate/ "w1 h[ev]1 0 8 ,orig9es1 ! fir/ real hi/orical "w writt5 9 ,lat94 ,8 pr$ecessors _h be5 m]ely compil]s ( *ronicles4 ,! "w 0 f\nd$ on labori\s inve/igations1 & compris$ ! hi/ory ( ,rome f ! e>lie/ times p]haps d[n to #aej ,b4,c4#di1 z well z notices ( ! hi/ory ( o!r important ,italian /ates4 ,fur!r1 ,cato wrote ( ,agriculture1 to :i* he 0 en?usia/ically devot$4 ,we /ill h 8 ,de ,re ,ru/ica1 a collection ( maxims loosely /rung toge!r4 ,he also compos$ works on law2 a sort ( educational encyclopa$ia = 8 son2 & a collection ( witty say+s1 1 drawn f ,greek z well z f ,roman s\rces4 ,plut>* seems to h kn[n a collect$ edition ( ! pung5t & prov]bial utt]ances = :i* ! c5sor 0 fam\s1 & = :i* 7n = any k ( philosophy#ej7 he receiv$ ! title ( sapi5s 7'%rewd'7 :i* he bore at ! end ( 8 life4 ,?is edition1 h[ev]1 0 n compil$ by ,cato himself4 ,9 view ( ,cic]o's treatise1 ! ,cato ,maior1 x is necess>y to say some?+ ( ,cato's relations ) ! ,greeks & ,greek lit]ature4 ,! anci5ts give u m]ely vague /atem5ts t he only began to le>n ,greek '9 8 old age4' ,! expression mu/ be lib]ally int]pret$ if1 z seems cle>1 ! :ole ( 8 writ+s %[$ ! influ5ce ( ,greek lit]ature4 ,x is c]ta91 h[ev]1 t he ?or\ghly dete/$ ! ,greek nation4 ,?is hatr$ 0 %[n 9 acts m ?an once4 ,no d\bt ,cato 0 at lea/ a cons5t+ p>ty to ! expulsion f ,rome ( ,greek tea*]s 9 #afa ,b4,c4 ,:5 9 #aee ! fam\s embassy came f ,a!ns consi/+ ( ,c>neades ! ,academic1 ,critolaus ! ,p]ipatetic & ,diog5es ! ,/oic1 ,cato 0 a prime mov] ( ! decree by :i* !y 7 remov$ f ! city4 ,socrates 0 "o ( ,cato's favorite m>ks = je/s4 ,& ?is is ! man into ^: m\? ,cic]o puts ! utt]ances1 b slightly veil$1 ( ,greek wisdom6 7#b47 ,scipio4 ,p4 ,cornelius ,scipio ,africanus1 ! y\ng]1 0 no blood relation ( ! conqu]or ( ,hannibal1 b ! adopt$ son ( 8 son4 ,x mu/ be rememb]$1 h[ev]1 t adoption 0 mu* m =mal & b9d+1 & produc$ mu* clos] ties 9 anci5t ?an 9 mod]n times4#ea ,! eld] ,africanus 0 un=tunate 9 8 sons4 ,! y\ng] ( ^! atta9$ to ! praetor%ip 9 #agd1 b 0 imm$iately driv5 f ! s5ate by ! c5sors ( t ye> on acc\nt ( 8 disreputable life4 ,! eld] 0 an invalid1 :o nev] held any (fice except t ( augur1 & di$ at an e>ly age4 ,he adopt$ ! son ( ,l4 ,aemilius ,paulus1 ! victor ( ,pydna2 ! adopt$ son bore ! "n ,aemilianus 9 memory ( 8 orig94 ,cato's son m>ri$ a daught] ( ,paulus1 s t ! c5sor 0 br\ght into relation%ip ) ! ,cornelii1 ^: mo/ illu/ri\s repres5tative he _h hat$ & attack$4 ,! "y ,scipio 0 born ab\t #ahe1 & :5 sc>ce #ag ye>s old f\ght ) d>+ brav]y at ,pydna4 ,:ile /ill v "y he %[$ a great devotion to /udy1 :i* he reta9$ ?r\gh life4 ,he 0 a ?or\gh p>tisan ( ! new ,greek le>n+1 & gr\p$ ar\nd him 9 fri5d%ip all ! lead]s ( ! ,hell5i/ic movem5t4 ,among 8 de>e/ fri5ds 7 ,polybius1 ! ,greek /atesman & hi/orian1 & lat] ,panaetius1 ! ,/oic4 ,9 #aea ,b4,c4 :5 ! consuls f\nd x difficult to enli/ (fic]s & m5 = s]vice 9 ,spa91 :]e great defeats _h be5 suff]$1 ,scipio volunte]$1 & s]v$ ) great di/9ction z milit>y tribune4 ,:5 ! w> ) ,c>?age broke out he held ! same rank1 & %one by comp>ison ) 8 blund]+ sup]ior (fic]s4 ,com+ to ,rome 9 #adh he /ood = ! a$ile%ip1 b 0 elect$ consul = ! ye> #adg1 & aga9 = #adf1 :5 he f9i%$ ! w>4 ,he is said to h griev$ ov] ! fate ( ,c>?age1 & to h dread$ any fur!r increase ( ! ,roman t]ritory4 ,9 #adb ,scipio 0 c5sor1 & act$ ) almo/ ,catonian sev]ity4 ,9 #acd1 ?\gh n a c&idate1 he 0 elect$ to ! consul%ip & put 9 comm& ( ! ,roman army !n besieg+ ! city ( ,numantia 9 ,spa94 ,! w>1 ( :i* ?is siege =m$ a "p1 _h be5 go+ on = "s ye>s mo/ disa/r\sly = ! ,romans1 b ,scipio spe$ily br\ght x to a conclusion 9 #acc4 ,:ile be=e ,numantia he receiv$ news ( ! murd] ( ,ti4 ,grac*us1 ^: si/] he _h m>ri$ & ^: c\s9 he _h become by adoption1 b ^: policy he _h on ! :ole oppos$1 ?\gh he _h occasionally coquett$ ) ! democrats4 ,?is c\rse co/ him ! favor ( ! p1 & :5 9 #aca he desir$ to conduct ! w> aga9/ ,ari/onicus1 only two ( ! ?irty-five tribes vot$ = 8 appo9tm5t4 ,9 #abi1 aft] a viol5t sc5e 9 ! s5ate1 :]e he _h oppos$ ! c>ry+ out ( ,ti4 ,grac*us' agr>ian law1 he 0 triumphantly escort$ home by a cr[d1 compos$ *iefly ( ,italians ^: int]e/s _h be5 ?reat5$ by ! law4 ,next morn+ he 0 f\nd dead 9 8 b$4 ,op9ion z to ! cause ( 8 dea? 0 divid$ at ! "t & s rema9$4 ,9 ! ,laelius ! dea? is assum$ to h be5 f natural causes4#eb ,else:]e1 h[ev]1 ,cic]o adopts ! view ( _m ( ,scipio's fri5ds t he 0 murd]$ by ,c>bo4#ec ,c>bo aft]w>ds l5t color to ! suspicions by putt+ himself to dea?1 9 ord]1 z 0 suppos$1 to avoid a direct prosecution4 ,9 anci5t times ev5 ,c4 ,grac*us 0 suspect$ ( hav+ ?us av5g$ 8 bro!r's dea?1 b no mod]n s*ol> ( any rank has c\nt5anc$ ! suspicion4 ,:e!r ! degree ( intimacy betwe5 ,cato & ,scipio1 :i* ,cic]o assumes1 ev] exi/$ or n1 _c be det]m9$4#ed ,!re 0 mu* 9 ,scipio t w\ld attract ,cato4 ,unlike ! eld] ,africanus1 he 0 sev]e & simple 9 8 outw>d life1 & ?\gh a lov] ( ,greek & ,greeks1 yet atta*$ to all t 0 be/ 9 ! old ,roman "* & polity4 ,?\gh an oppon5t ( revolution1 he 0 f> f be+ a p>tisan ( ! olig>*y4 ,altoge!r1 ( all ,romans1 he mo/ ne>ly des]v$ ! description1 ' 1' 'a man f\r-squ>e )\t reproa*4' ,9 8 ,de ,re ,publica1 ,cic]o po9ts to ,scipio z ! ideal /atesman1 & (t5 else:]e eulogizes him z an almo/ p]fect ,roman4 7#c47 ,laelius4 ,gaius ,laelius1 born ab\t #ahf1 0 ,scipio's mo/ di/+ui%$ (fic] be=e ,c>?age1 & 8 mo/ intimate fri5d ?r\gh\t life4 ,! fri5d%ip ( ! two 0 "o ( ! mo/ fam\s 9 antiquity1 & is celebrat$ 9 ! ,laelius4 ,laelius 0 an able speak]1 writ] & soldi]1 & devot$ to ,greek le>n+1 p>ticul>ly to ! ,/oic philosophy4 ,he is ) ,cic]o ! type ( a man ( culture4#ee ,he1 too1 is "o ( ! int]locutors 9 ! ,de ,re ,publica4 7ii47 ,,subject-,,matt]4 #a4 ,g5]al ,view4 ,! ,cato ,maior falls naturally into ?ree p>ts3-- ,prelim9>y1 d$ication to ,atticus1 #a-c2 ,introductory ,conv]sation1 #d-i2 ,cato's ,def5ce ( ,old ,age1 #aj-he4 ,aft] #i ,cato cont9ues to express 8 views on old age )\t int]ruption to ! end1 & ! dialogue ?us becomes really a monologue4 #b4 ,analysis4 ,,prelim9>y #a-c4 ,cic]o1 address+ ,atticus1 /ates 8 purpose 9 writ+ ! book & ! effect ( ! "w on himself 7#a1 #b71 ! reasons = putt+ ! s5tim5ts on old age into ! m\? ( ,cato1 & ! circum/ances ( ! suppos$ conv]sation 7#c74 ,,introductory ,,conv]sation #d-i4 ,scipio decl>es 8 admiration ( ,cato's vigor\s & happy old age4 ,cato replies t ! secret lies 9 foll[+ ! guidance ( ,nature 7#d1 #e74 ,laelius !n asks ,cato to po9t out ! road to su* an old age z 8 own 7#f74 ,?is ! old man promises to d1 b fir/ rem>ks t ! faults *>g$ aga9/ old age are g5]ally due to defects ( "* 7#g74 ,laelius sugge/s t prosp]ity makes ,cato's decl9+ ye>s pleasant4 ,cato admits t !re may be "s tru? 9 ?is1 b ma9ta9s t "r "* alone c make old age tol]able 7#h1 #i74 ,,cato',s ,,def5ce ,,( ,,old ,,age #aj-he4 ,a4 ,introductory argum5t f fact4 ,acc\nt ( celebrat$ old m5 ^: lives till dea? 7 useful & happy #aj-ad 7a74 ,fabius ,maximus #aj-ab 7b74 ,plato2 7c74 ,isocrates2 7d74 ,gorgias #ac 7e74 ,ennius #ad ,b4 ,refutation ( *>ges made aga9/ old age #ae-he ,/atem5t ( ! f\r *>ges commonly made aga9/ old age3 x )draws m5 f active life1 x weak5s ! physical p[]s1 x takes away capacity = enjoym5t1 & x involves ! anticipation ( dea? #ae ,a4 ,refutation ( ! fir/ *>ge1 t old age )draws f active life4 7a74 ,!re are employm5ts suit$ to old age :i* are z necess>y to ! well-be+ ( society z ^? :i* require great] physical p[]s #ae-bj 7b74 ,! special objection t old m5 h weak memories is answ]$ by %[+ t ?is is due ei!r to an orig9al defect or to insuffici5t ex]cise #ba-bb 7c74 ,argum5t f fact3 in/ances ( old m5 9 public & 9 private life :o till dea? 7 actively at "w #bc-bf ,b4 ,rebuttal ( ! second *>ge1 t old age weak5s ! physical p[]s4 7a74 ,old age does n desire nor require ! /r5g? ( y\?1 because x may ex]t influ5ce ?r\gh o!r means4 ,in/ances cit$ to %[ ?is #bg-cb 7b74 ,temp]ate habits w reta9 a good measure ( /r5g? till old age 7#cc1 #cd72 _m in/ances ( weakness 9 old age may be attribut$ to ill-heal?1 :i* is common to all p]iods ( life 7#ce72 prop] c>e w greatly ret>d decay #cc-ch ,c4 ,refutation ( ! ?ird *>ge1 t old age takes away ! capacity = enjoym5t 7a74 ,! pleasures 9 :i* y\? f9ds its ke5e/ enjoym5t are 9 !mselves bad1 & old age is b5efic5t 9 free+ f _! allurem5ts #ci-dd 7b74 ,old age has pleasures f> m ref9$ & satisfy+ ?an ^? ( s5se #de-fd ,su* z1 ^? ( conv]sation & lit]ature 7#de-ej72 especially ^? ( agriculture 7#ea-fa72 & la/ly1 ! ex]cise ( influ5ce1 :i* old age w always possess if a rightly sp5t y\? has prec$$ 7#fb-fd74 7c74 ,! special objection t old m5's temp]s spoil _! enjoym5ts is met by ! /atem5t t ?is is ! fault ( "*1 n ( age #fe ,d4 ,refutation ( ! f\r? *>ge1 t old age is unhappy because x involves ! anticipation ( dea?4 7a74 ,s9ce ! "r aim ( life is to live n long b well1 dea? ought n to be dread$ at any age #ff-fi 7b74 ,old m51 especially ^? ( le>n+ & culture1 ought n to fe> dea? #gj-gf ,because1 t :i* is accord+ to nature is good1 & x is natural = old m5 to die 7#gj-gc72 ! process ( dy+ is brief & almo/ pa9less 7#gd72 ev5 "y m5 & ^? )\t le>n+ (t5 set ! example ( despis+ dea? 7#ge72 & old age1 j z ! o!r p]iods ( life1 has f9ally its season ( rip5ess & satiety 7#gf74 7c74 ,dea? is probably ! gateway to a happy immortality #gg-he ,t5d+ t[>ds pro( ( ?is are ! argum5ts /at$ 9 ,plato2 viz4 ! rapidity ( ! m9d's action1 its p[]s ( memory & inv5tion1 its self-activity1 indivisible nature & pre-exi/5ce 7#gh72 also ! argum5ts1 attribut$ to ,cyrus1 bas$ ^u ! s\l's immat]iality1 ! po/hum\s fame ( great m5 & ! lik5ess ( dea? to sleep 7#gi-ha72 ! in/9ctive belief 9 immortality1 s /rong z ev5 to =m an inc5tive = action 7#hb72 &1 f9ally1 ! speak]'s own long+ aft] immortality & hope ( union ) ^? :om he once knew & lov$ 7#hc-he74 99 99 99 99 99 ,,cato ,,maior ,,de ,,s5ectute 99 99 99 99 99 ,m4 ,,tulli ,,cic]onis ,,cato ,,maior ,,de ,,s5ectute4 99 99 99 99 99 #a ,o ,tite1 si quid ego adiu]o curamve levasso quae nunc te coquit et v]sat 9 pectore fixa1 ecquid erit praemi8 ,licet enim mihi v]sibus isdem aff>i te1 ,attice1 quibus affatur ,flam99um ille vir haud magna cum re1 s$ pl5us fidei1 quamquam c]to scio non1 ut ,flam99um1 sollicit>i te1 ,tite1 sic noctesque diesque1 novi enim mod]ationem animi tui et aequitatem1 teque non cognom5 solum ,a!nis deportasse1 s$ humanitatem et prud5tiam intellego4 ,et tam5 te suspicor isdem rebus quibus me ipsum int]dum gravius commov]i1 qu>um consolatio et maior e/ et 9 aliud tempus diff]5da4 ,nunc autem visum e/ mihi de s5ectute aliquid ad te conscrib]e4 #b ,hoc enim on]e1 quod mihi commune tecum e/1 aut iam urg5tis aut c]te adv5tantis s5ectutis et te et me ipsum lev>i volo3 etsi te quidem id modice ac sapi5t]1 sicut omnia1 et f]re et laturum esse c]to scio4 ,s$ mihi1 cum de s5ectute vellem aliquid scrib]e1 tu occurrebas dignus eo mun]e1 quo ut]que no/rum communit] ut]etur4 ,mihi quidem ita iucunda huius libri confectio fuit1 ut non modo omnis ab/]s]it s5ectutis mole/ias1 s$ effec]it mollem etiam et iucundam s5ectutem4 ,numquam igitur laud>i satis digne philosophia pot]it cui qui p>eat omne tempus aetatis s9e mole/ia possit deg]e4 #c ,s$ de cet]is et diximus multa et saepe dicemus3 hunc librum ad te de s5ectute misimus4 ,omnem autem s]monem tribuimus non ,ti?ono1 ut ,ari/o ,cius1 p>um enim esset auctoritatis 9 fabula1 s$ ,m4 ,catoni s5i1 quo maiorem auctoritatem hab]et oratio3 apud quem ,laelium et ,scipionem facimus admirantis1 quod is tam facile s5ectutem f]at1 eisque eum respond5tem1 qui si eruditius videbitur disput>e quam consuevit ipse 9 suis libris1 attribuito litt]is ,graecis1 qu>um con/at eum p]/udiosum fuisse 9 s5ectute4 ,s$ quid opus e/ plura8 ,iam enim ipsius ,catonis s]mo explicabit no/ram omnem de s5ectute s5t5tiam4 ,,ii4 #d ,,scipio4 ,saepe num]o admir>i soleo cum hoc ,c4 ,laelio cum cet]>um r]um tuam excell5tem1 ,m4 ,cato1 p]fectamque sapi5tiam1 tum vel maxime quod numquam tibi s5ectutem gravem esse s5s]im1 quae pl]isque s5ibus sic odiosa e/1 ut onus se ,aetna gravius dicant su/9]e4 ,,cato4 ,rem haud sane1 ,scipio et ,laeli1 difficilem admir>i videm9i4 ,quibus enim nihil e/ 9 ipsis opis ad b5e beateque viv5dum1 eis omnis aetas gravis e/3 qui autem omnia bona a se ipsi petunt1 eis nihil pote/ malum vid]i quod naturae necessitas aff]at4 ,quo 9 g5]e e/ 9 primis s5ectus1 quam ut adipiscantur omnes optant1 e&em accusant adeptam3 tanta e/ /ultitiae incon/antia atque p]v]sitas4 ,obrep]e aiunt eam citius quam putass5t4 ,primum quis coegit eos falsum put>e8 ,qui enim citius adulesc5tiae s5ectus quam pu]itiae adulesc5tia obrepit8 ,de9de qui m9us gravis esset eis s5ectus1 si oct+5tesimum annum ag]5t1 quam si octogesimum8 ,praet]ita enim aetas quamvis longa1 cum effluxisset1 nulla consolatione p]mulc]e posset /ultam s5ectutem4 #e ,quocirca si sapi5tiam meam admir>i soletis1 quae ut9am digna esset op9ione ve/ra no/roque cognom9e1 9 hoc sumus sapi5tes1 quod naturam optimam ducem tamquam deum sequimur eique p>emus3 a qua non v]i simile e/1 cum cet]ae p>tes aetatis b5e descriptae s9t1 extremum actum tamquam ab in]ti poeta esse neglectum4 ,s$ tam5 necesse fuit esse aliquid extremum et1 tamquam 9 arborum bacis t]raeque fructibus1 maturitate tempe/iva quasi vietum et caducum1 quod f]undum e/ mollit] sapi5ti4 ,quid e/ enim aliud ,gigantum modo bell>e cum dis nisi naturae repugn>e8 #f ,,laelius4 ,atqui1 ,cato1 gratissimum nobis1 ut etiam pro ,scipione pollice>1 fec]is1 si1 quoniam sp]amus1 volumus quidem c]te1 s5es fi]i1 multo ante a te didic]imus quibus facillime rationibus +ravesc5tem aetatem f]re possimus4 ,,cato4 ,faciam v]o1 ,laeli1 praes]tim si utrique ve/rum1 ut dicis1 gratum futurum e/4 ,,laelius4 ,volumus sane1 nisi mole/um e/1 ,cato1 tamquam longam aliquam viam confec]is1 quam nobis quoque +r$iundum sit1 i/uc1 quo p]v5i/i1 vid]e quale sit4 ,,iii4 #g ,,cato4 ,faciam ut pot]o1 ,laeli4 ,saepe enim int]fui qu]ellis aequalium meorum1 p>es autem vet]e prov]bio cum p>ibus facillime congregantur1 quae ,c4 ,sal9ator1 quae ,sp4 ,alb9us1 hom9es consul>es1 no/ri f]e aequales1 deplor>e solebant1 tum quod voluptatibus c>]5t1 s9e quibus vitam nullam put>5t1 tum quod sp]n]5tur ab eis1 a quibus ess5t coli soliti2 qui mihi non id videbantur accus>e1 quod esset accus&um4 ,nam si id culpa s5ectutis accid]et1 eadem mihi usu v5ir5t reliquisque omnibus maioribus natu1 quorum ego multorum cognovi s5ectutem s9e qu]ella1 qui se et libid9um v9culis laxatos esse non mole/e f]r5t nec a suis despic]5tur4 ,s$ omnium i/ius modi qu]ell>um 9 moribus e/ culpa1 non 9 aetate4 ,mod]ati enim et nec difficiles nec inhumani s5es tol]abilem s5ectutem agunt1 importunitas autem et inhumanitas omni aetati mole/a e/4 #h ,,laelius4 ,e/1 ut dicis1 ,cato2 s$ =tasse dix]it quispiam tibi propt] opes et copias et dignitatem tuam tol]abiliorem s5ectutem vid]i1 id autem non posse multis cont+]e4 ,,cato4 ,e/ i/uc quidem1 ,laeli1 aliquid1 s$ nequaquam 9 i/o sunt omnia2 ut ,!mi/ocles f]tur ,s]iphio cuidam 9 iurgio respondisse1 cum ille dixisset non eum sua1 s$ patriae gloria spl5dorem assecutum3 'nec h]cule'1 inquit1 'si ego ,s]iphius essem1 nec tu1 si ,a!ni5sis1 cl>us umquam fuisses'4 ,quod eodem modo de s5ectute dici pote/2 nec enim 9 summa inopia levis esse s5ectus pote/1 ne sapi5ti quidem1 nec insipi5ti etiam 9 summa copia non gravis4 #i ,aptissima omn9o sunt1 ,scipio et ,laeli1 arma s5ectutis artes ex]citationesque virtutum1 quae 9 omni aetate cultae1 cum diu multumque vix]is1 mirificos ecf]unt fructus1 non solum quia numquam des]unt1 ne extremo quidem tempore aetatis1 quamquam id quidem maximum e/1 v]um etiam quia consci5tia b5e actae vitae multorumque b5e factorum recordatio iucundissima e/4 ,,iv4 #aj ,ego ,q4 ,maximum1 eum qui ,t>5tum recepit1 s5em adulesc5s ita dilexi1 ut aequalem4 ,erat enim 9 illo viro comitate condita gravitas1 nec s5ectus mores mutav]at4 ,quamquam eum col]e coepi non admodum gr&em natu1 s$ tam5 iam aetate provectum4 ,anno enim po/ consul primum fu]at quam ego natus sum1 cumque eo qu>tum consule adulesc5tulus miles ad ,capuam pr(ectus sum qu9toque anno po/ ad ,t>5tum4 ,quae/or de9de quadri5nio po/ factus sum1 quem magi/ratum gessi consulibus ,tuditano et ,ce!go1 cum quidem ille admodum s5ex suasor legis ,c9ciae de donis et mun]ibus fuit4 ,hic et bella g]ebat ut adulesc5s1 cum plane gr&is esset1 et ,hannibalem iuv5ilit] exsultantem pati5tia sua molliebat2 de quo praecl>e famili>is no/] ,ennius3 unus homo nobis cunct&o re/ituit rem2 no5um rumores ponebat ante salutem2 ergo plusque magisque viri nunc gloria cl>et4 #aa ,t>5tum v]o qua vigilantia1 quo consilio recepit6 ,cum quidem me audi5te ,sal9atori1 qui amisso oppido fug]at 9 arcem1 glorianti atque ita dic5ti1 'mea op]a1 ,q4 ,fabi1 ,t>5tum recepi/i'1 'c]te'1 inquit rid5s1 'nam nisi tu amisisses1 numquam recepissem'4 ,nec v]o 9 armis prae/antior quam 9 toga2 qui consul it]um1 ,sp4 ,c>vilio collega quiesc5te1 ,c4 ,flam9io tribuno plebis1 quoad potuit1 re/itit agrum ,pic5tem et ,gallicum viritim contra s5atus auctoritatem divid5ti1 augurque cum esset1 dic]e ausus e/ optimis auspiciis ea g]i1 quae pro rei publicae salute g]]5tur2 quae contra rem publicam f]r5tur1 contra auspicia f]ri4 #ab ,multa 9 eo viro praecl>a cognovi1 s$ nihil admirabilius quam quo modo ille mortem fili tulit1 cl>i viri et consul>is4 ,e/ 9 manibus laudatio1 quam cum legimus1 quem philosophum non contemnimus8 ,nec v]o ille 9 luce modo atque 9 oculis civium magnus1 s$ intus domique prae/antior4 ,qui s]mo1 quae praecepta6 ,quanta notitia antiquitatis1 sci5tia iuris auguri6 ,multae etiam1 ut 9 hom9e ,romano1 litt]ae3 omnia memoria t5ebat non dome/ica solum1 s$ etiam ext]na bella4 ,cuius s]mone ita tum cupide frueb>1 quasi iam div9>em1 id quod ev5it1 illo ex/9cto =e unde disc]em nem9em4 ,v4 #ac ,quorsus igitur haec tam multa de ,maximo8 ,quia pr(ecto videtis nefas esse dictu mis]am fuisse talem s5ectutem4 ,nec tam5 omnes possunt esse ,scipiones aut ,maximi1 ut urbium expugnationes1 ut p$e/ris navalisve pugnas1 ut bella a se ge/a1 ut triumphos record5tur4 ,e/ etiam quiete et pure atque elegant] actae aetatis placida ac l5is s5ectus1 qualem accepimus ,platonis1 qui uno et octogesimo anno scrib5s e/ mortuus1 qualem ,isocrati1 qui eum librum1 qui ,pana!naicus inscribitur1 qu>to nonagesimo anno scripsisse dicit vixitque qu9qu5nium po/ea2 cuius magi/] ,leont9us ,gorgias c5tum et septem complevit annos1 neque umquam 9 suo /udio atque op]e cessavit4 ,qui1 cum ex eo qua]]etur cur tam diu vellet esse 9 vita1 'nihil habeo1' inquit1 'quod accusem s5ectutem'4 ,praecl>um responsum et docto hom9e dignum6 #ad ,sua enim vitia insipi5tes et suam culpam 9 s5ectutem conf]unt1 quod non faciebat is1 cuius modo m5tionem feci1 ,ennius3 sic ut =tis ecus1 spatio qui saepe supremo vicit ,olumpia1 nunc s5io confectus quiescit4 ,equi =tis et victoris s5ectuti comp>at suam2 quem quidem probe mem9isse pote/is2 anno enim undevicesimo po/ eius mortem hi consules1 ,t4 ,flam99us et ,m'4 ,acilius1 facti sunt2 ille autem ,caepione et ,philippo it]um consulibus mortuus e/1 cum ego qu9que et sexag9ta annos natus legem ,voconiam magna voce et bonis lat]ibus suasissem4 ,annos septuag9ta natus1 tot enim vixit ,ennius1 ita f]ebat duo quae maxima putantur1 on]a1 paup]tatem et s5ectutem1 ut eis pa5e delect>i vid]etur4 #ae ,et5im1 cum complector animo1 quattuor rep]io causas cur s5ectus mis]a videatur3 unam1 quod avocet a rebus g]5dis2 alt]am1 quod corpus faciat infirmius2 t]tiam1 quod privet omnibus f]e voluptatibus2 qu>tam1 quod haud procul absit a morte4 ,e>um1 si placet1 caus>um quanta quamque sit iu/a una quaeque videamus4 ,,vi4 ,a rebus g]5dis s5ectus ab/rahit4 ,quibus8 ,an eis1 quae iuv5tute g]untur et viribus8 ,nulla5e igitur res sunt s5iles1 quae vel infirmis corporibus animo tam5 adm9i/r5tur8 ,nihil ergo agebat ,q4 ,maximus1 nihil ,l4 ,paulus1 pat] tuus1 soc] optimi viri fili mei8 ,cet]i s5es1 ,fabricii ,curii ,coruncanii1 cum rem publicam consilio et auctoritate def5debant1 nihil agebant8 #af ,ad ,appi ,claudi s5ectutem acc$ebat etiam ut caecus esset2 tam5 is1 cum s5t5tia s5atus incl9>et ad pacem cum ,pyrrho fo$usque faci5dum1 non dubitavit dic]e illa1 quae v]sibus p]secutus e/ ,ennius3 quo vobis m5tes1 rectae quae />e solebant antehac1 dem5tis sese flex]e viai8 cet]aque gravissime1 notum enim vobis c>m5 e/1 et tam5 ipsius ,appi ex/at oratio4 ,atque haec ille egit septemdecim annis po/ alt]um consulatum1 cum int] duos consulatus anni decem int]fuiss5t c5sorque ante sup]iorem consulatum fuisset1 ex quo intellegitur ,pyrrhi bello gr&em sane fuisse1 et tam5 sic a patribus accepimus4 #ag ,nihil igitur aff]unt qui 9 re g]5da v]s>i s5ectutem negant1 similesque sunt ut si qui gub]natorem 9 navig&o nihil ag]e dicant1 cum alii malos sc&ant1 alii p] =os curs5t1 alii s5t9am exhauriant1 ille clavum t55s quietus s$eat 9 puppi1 non faciat ea1 quae iuv5es4 ,at v]o multo maiora et meliora facit4 ,non viribus aut velocitate aut cel]itate corporum res magnae g]untur1 s$ consilio auctoritate s5t5tia1 quibus non modo non orb>i1 s$ etiam aug]i s5ectus solet2 #ah nisi =te ego vobis1 qui et miles et tribunus et legatus et consul v]satus sum 9 v>io g5]e bellorum1 cess>e nunc videor1 cum bella non g]o4 ,at s5atui quae s9t g]5da praescribo et quo modo2 ,c>?ag9i male iam diu cogitanti bellum multo ante d5untio1 de qua v]]i non ante des9am quam illam exscisam esse cognov]o4 #ai ,quam palmam ut9am di immortales1 ,scipio1 tibi res]v5t1 ut avi relliquias p]sequ>e1 cuius a morte t]tius hic et tricesimus annus e/1 s$ memoriam illius viri omnes excipi5t anni consequ5tes4 ,anno ante me c5sorem mortuus e/1 novem annis po/ meum consulatum1 cum consul it]um me consule creatus esset4 ,num igitur1 si ad c5tesimum annum vixisset1 s5ectutis eum suae pa5it]et8 ,nec enim excursione nec saltu1 nec em9us ha/is aut comm9us gladiis ut]etur1 s$ consilio ratione s5t5tia1 quae nisi ess5t 9 s5ibus1 non summum consilium maiores no/ri appellass5t s5atum4 #bj ,apud ,lac$aemonios quidem ei1 qui amplissimum magi/ratum g]unt1 ut sunt1 sic etiam nom9antur s5es4 ,quod si leg]e aut audire voletis ext]na1 maximas res publicas ab adulesc5tibus labefactatas1 a s5ibus su/5tatas et re/itutas rep]ietis4 ,c$o qui ve/ram rem publicam tantam amisi/is tam cito8 sic enim p]contantur 9 ,naevi poetae ,ludo4 ,respond5tur et alia et hoc 9 primis3 prov5iebant oratores novi1 /ulti adulesc5tuli4 ,tem]itas e/ videlicet flor5tis aetatis1 prud5tia s5esc5tis4 ,,vii4 #ba ,at memoria m9uitur4 ,cr$o1 nisi eam ex]ceas1 aut etiam si sis natura t>dior4 ,!mi/ocles omnium civium p]cep]at nom9a2 num igitur c5setis eum1 cum aetate processisset1 qui ,ari/ides esset ,lysima*um salut>e solitum8 ,equidem non modo eos novi qui sunt1 s$ eorum patres etiam et avos1 nec sepulcra leg5s v]eor1 quod aiunt1 ne memoriam p]dam2 8 enim ipsis leg5dis 9 memoriam r$eo mortuorum4 ,nec v]o quemquam s5em audivi oblitum1 quo loco !saurum obruisset4 ,omnia quae curant mem9]unt1 vadimonia con/ituta1 quis sibi1 cui ipsi debeant4 #bb ,quid iuris consulti1 quid pontifices1 quid augures1 quid philosophi s5es8 ,quam multa mem9]unt6 ,man5t +5ia s5ibus1 modo p]maneat /udium et indu/ria1 neque ea solum cl>is et honoratis viris1 s$ 9 vita etiam privata et quieta4 ,sophocles ad summam s5ectutem trago$ias fecit2 quod propt] /udium cum rem negleg]e famili>em vid]etur1 a filiis 9 iudicium vocatus e/1 ut1 quem ad modum no/ro m male rem g]5tibus patribus bonis int]dici solet1 sic illum quasi desipi5tem a re famili>i remov]5t iudices4 ,tum s5ex dicitur eam fabulam quam 9 manibus habebat et proxime scrips]at1 ,o$ipum ,coloneum1 recitasse iudicibus quaesisseque num illud c>m5 desipi5tis vid]etur1 quo recitato s5t5tiis iudicum e/ lib]atus4 #bc ,num igitur hunc1 num ,hom]um ,hesiodum ,simonid5 ,/esi*orum1 num quos ante dixi ,isocrat5 ,gorgian1 num philosophorum pr9cipes1 ,py?agoran ,democritum1 num ,platonem ,x5ocrat51 num po/ea ,z5onem ,clean!n1 aut eum1 quem vos etiam vidi/is ,romae1 ,diog55 ,/oicum coegit 9 suis /udiis obmutisc]e s5ectus8 ,an 9 omnibus /udiorum agitatio vitae aequalis fuit8 #bd ,age1 ut i/a div9a /udia omittamus1 possum nom9>e ex agro ,sab9o ru/icos ,romanos1 vic9os et famili>is meos1 quibus abs5tibus numquam f]e ulla 9 agro maiora op]a fiunt1 non s]5dis1 non p]cipi5dis1 non cond5dis fructibus4 ,quamquam 9 aliis m9us hoc mirum e/1 nemo enim e/ tam s5ex qui se annum non putet posse viv]e2 s$ idem 9 eis elaborant1 quae sciunt nihil ad se omn9o p]t9]e3 s]it arbores1 quae alt]i saeclo pros9t1 ut ait ,/atius no/] 9 ,synephebis4 #be ,nec v]o dubitat agricola1 quamvis sit s5ex1 qua]5ti cui s]at respond]e3 'dis immortalibus1 qui me non accip]e modo haec a maioribus volu]unt1 s$ etiam po/]is prod]e'4 ,,viii4 ,et melius ,caecilius de s5e alt]i saeculo prospici5te1 quam illud idem3 edepol1 s5ectus1 si nil quicquam aliud viti adportes tecum1 cum adv5is1 unum id sat e/1 quod diu viv5do multa quae non volt videt4 ,et multa =tasse quae volt1 atque 9 ea1 quae non volt1 saepe etiam adulesc5tia incurrit4 ,illud v]o idem ,caecilius vitiosius3 tum equidem 9 s5ecta hoc deputo mis]rimum1 s5tire ea aetate eumpse esse odiosum alt]i4 #bf ,iucundum potius quam odiosum6 ,ut enim adulesc5tibus bona indole pra$itis sapi5tes s5es delectantur1 leviorque fit s5ectus eorum qui a iuv5tute coluntur et diliguntur1 sic adulesc5tes s5um praeceptis gaud5t1 quibus ad virtutum /udia ducuntur1 nec m9us intellego me vobis quam mihi vos esse iucundos4 ,s$ videtis1 ut s5ectus non modo languida atque in]s non sit1 v]um etiam sit op]osa et semp] ag5s aliquid et moli5s1 tale scilicet1 quale cuiusque /udium 9 sup]iore vita fuit4 ,quid1 qui etiam addiscunt aliquid1 ut et ,solonem v]sibus gloriantem videmus1 qui se cotidie aliquid addisc5tem dicit s5em fi]i1 et ego feci1 qui litt]as ,graecas s5ex didici1 quas quidem sic avide arripui quasi diuturnam sitim expl]e cupi5s1 ut ea ipsa mihi nota ess5t1 quibus me nunc exemplis uti videtis4 ,quod cum fecisse ,socrat5 9 fidibus audirem1 vellem equidem etiam illud1 discebant enim fidibus antiqui1 s$ 9 litt]is c]te elaboravi4 ,,ix4 #bg ,ne nunc quidem viris desid]o adulesc5tis1 is enim erat locus alt] de vitiis s5ectutis1 non plus quam adulesc5s tauri aut elephanti desid]abam4 ,quod e/1 eo decet uti et quidquid agas ag]e pro viribus4 ,quae enim vox pote/ esse contemptior quam ,milonis ,crotoniatae8 ,qui cum iam s5ex esset a?letasque se ex]c5tis 9 curriculo vid]et1 aspexisse lac]tos suos dicitur illacrimansque dixisse1 'at hi quidem mortui iam sunt'4 ,non v]o tam i/i1 quam tu ipse1 nugator1 neque enim ex te umquam es nobilitatus1 s$ ex lat]ibus et lac]tis tuis4 ,nihil ,sex4 ,aelius tale1 nihil multis annis ante ,ti4 ,coruncanius1 nihil modo ,p4 ,crassus1 a quibus iura civibus praescribebantur1 quorum usque ad extremum spiritum e/ provecta prud5tia4 #bh ,orator metuo ne languescat s5ectute3 e/ enim munus eius non +5i solum1 s$ lat]um etiam et virium4 ,omn9o canorum illud 9 voce spl5descit etiam nescio quo pacto 9 s5ectute1 quod equidem adhuc non amisi1 et videtis annos4 ,s$ tam5 e/ decorus s5i s]mo quietus et remissus1 facitque p]saepe ipsa sibi audi5tiam dis]ti s5is composita et mitis oratio1 quam si ipse exsequi nequeas1 possis tam5 ,scipioni praecip]e et ,laelio4 ,quid enim e/ iucundius s5ectute /ipata /udiis iuv5tutis8 #bi ,an ne illas quidem viris s5ectuti rel9quimus1 ut adulesc5tis doceat1 in/ituat1 ad omne (fici munus in/ruat8 ,quo quidem op]e quid pote/ esse praecl>ius8 ,mihi v]o et ,cn4 et ,p4 ,scipiones et avi tui duo ,l4 ,aemilius et ,p4 ,africanus comitatu nobilium iuv5um =tunati videbantur1 nec ulli bon>um artium magi/ri non beati put&i1 quamvis cons5u]9t vires atque defec]9t4 ,etsi ipsa i/a defectio virium adulesc5tiae vitiis efficitur saepius quam s5ectute2 libid9osa enim et intemp]ans adulesc5tia effetum corpus tradit s5ectuti4 #cj ,cyrus quidem apud ,x5ophontem eo s]mone1 quem mori5s habuit1 cum admodum s5ex esset1 negat se umquam s5sisse s5ectutem suam imbecilliorem factam quam adulesc5tia fuisset4 ,ego ,l4 ,metellum mem9i pu]1 qui1 cum quadri5nio po/ alt]um consulatum pontifex maximus factus esset1 vig9ti et duos annos ei sac]dotio praefuit1 ita bonis esse viribus extremo tempore aetatis1 ut adulesc5tiam non requir]et4 ,nihil necesse e/ mihi de me ipso dic]e1 quamquam e/ id quidem s5ile aetatique no/rae conc$itur4 ,x4 #ca ,videtisne1 ut apud ,hom]um saepissime ,ne/or de virtutibus suis pra$icet8 ,t]tiam enim aetatem hom9um videbat1 nec erat ei v]5dum ne v]a pra$icans de se nimis vid]etur aut insol5s aut loquax4 ,et5im1 ut ait ,hom]us1 ex eius l+ua melle dulcior fluebat oratio2 quam ad suavitatem nullis egebat corporis viribus4 ,et tam5 dux ille ,graeciae nusquam optat ut ,aiacis similis habeat decem1 s$ ut ,ne/oris1 quod si sibi accid]it1 non dubitat qu9 brevi sit ,troia p]itura4 #cb ,s$ r$eo ad me4 ,qu>tum ago annum et octogesimum3 vellem equidem idem posse glori>i quod ,cyrus1 s$ tam5 hoc queo dic]e1 non me quidem eis esse viribus1 quibus aut miles bello ,punico aut quae/or eodem bello aut consul 9 ,hispania fu]im aut quadri5nio po/1 cum tribunus milit>is depugnavi apud ,!rmopylas ,m'4 ,glabrione consule2 s$ tam51 ut vos videtis1 non plane me en]vavit1 non afflixit s5ectus3 non curia viris meas desid]at1 non ro/ra1 non amici1 non cli5tes1 non hospites4 ,nec enim umquam sum ass5sus vet]i illi laudatoque prov]bio1 quod monet mature fi]i s5em1 si diu velis s5ex esse4 ,ego v]o me m9us diu s5em esse mallem quam esse s5em ante quam essem4 ,itaque nemo adhuc conv5ire me voluit cui fu]im occupatus4 #cc ,at m9us habeo virium quam ve/rum ut]vis4 ,ne vos quidem ,t4 ,ponti c5turionis viris habetis3 num idcirco e/ ille prae/antior8 ,mod]atio modo virium adsit et tantum quantum pote/ quisque nitatur1 ne ille non magno desid]io t5ebitur virium4 ,olympiae p] /adium +ressus esse ,milo dicitur1 cum um]is su/9]et bovem3 utrum igitur has corporis an ,py?agorae tibi malis viris +5i d>i8 ,d5ique i/o bono ut>e1 dum adsit1 cum absit1 ne requiras3 nisi =te adulesc5tes pu]itiam1 paulum aetate progressi adulesc5tiam deb5t requir]e4 ,cursus e/ c]tus aetatis et una via naturae eaque simplex1 suaque cuique p>ti aetatis tempe/ivitas e/ data1 ut et infirmitas pu]orum et f]ocitas iuv5um et gravitas iam con/antis aetatis et s5ectutis maturitas naturale quiddam habet1 quod suo tempore p]cipi debeat4 #cd ,audire te arbitror1 ,scipio1 hospes tuus avitus ,mas9issa quae faciat hodie nonag9ta natus annos3 cum +ressus it] p$ibus sit1 9 equum omn9o non asc5d]e2 cum autem equo1 ex equo non desc5d]e2 nullo imbri1 nullo frigore adduci ut capite op]to sit2 summam esse 9 eo corporis siccitatem1 itaque omnia exsequi regis (ficia et mun]a4 ,pote/ igitur ex]citatio et temp]antia etiam 9 s5ectute cons]v>e aliquid pri/9i roboris4 ,,xi4 ,ne s9t 9 s5ectute vires3 ne po/ulantur quidem vires a s5ectute4 ,ergo et legibus et in/itutis vacat aetas no/ra mun]ibus eis quae non possunt s9e viribus su/9]i4 ,itaque non modo quod non possumus1 s$ ne quantum possumus quidem cogimur4 #ce ,at multi ita sunt imbecilli s5es1 ut nullum (fici aut omn9o vitae munus exsequi poss9t4 ,at id quidem non proprium s5ectutis vitium e/1 s$ commune valetud9is4 ,quam fuit imbecillus ,p4 ,africani filius1 is qui te adoptavit1 quam t5ui aut nulla potius valetud9e6 ,quod ni ita fuisset1 alt]um illud ex/itisset lum5 civitatis2 ad pat]nam enim magnitud9em animi doctr9a ub]ior access]at4 ,quid mirum igitur 9 s5ibus1 si infirmi sunt aliqu&o1 cum id ne adulesc5tes quidem effug]e poss9t8 ,resi/5dum1 ,laeli et ,scipio1 s5ectuti e/1 eiusque vitia dilig5tia comp5s&a sunt1 pugn&um tamquam contra morbum sic contra s5ectutem1 #cf hab5da ratio valetud9is1 ut5dum ex]citationibus modicis1 tantum cibi et potionis adhib5dum1 ut reficiantur vires1 non opprimantur4 ,nec v]o corpori solum subv5i5dum e/1 s$ m5ti atque animo multo magis4 ,nam haec quoque1 nisi tamquam lum9i oleum in/illes1 ex/+uuntur s5ectute4 ,et corpora quidem ex]citationum defetigatione +ravescunt1 animi autem ex]cit&o levantur4 ,nam quos ait ,caecilius 'comicos /ultos s5es1' hos significat cr$ulos obliviosos dissolutos1 quae vitia sunt non s5ectutis1 s$ in]tis ignavae somniculosae s5ectutis4 ,ut petulantia1 ut libido magis e/ adulesc5tium quam s5um1 nec tam5 omnium adulesc5tium1 s$ non proborum1 sic i/a s5ilis /ultitia1 quae deliratio appell>i solet1 s5um levium e/1 non omnium4 #cg ,quattuor robu/os filios1 qu9que filias1 tantam domum1 tantas cli5telas ,appius regebat et caecus et s5ex2 int5tum enim animum tamquam arcum habebat nec languesc5s succumbebat s5ectuti4 ,t5ebat non modo auctoritatem1 s$ etiam imp]ium 9 suos3 metuebant s]vi1 v]ebantur lib]i1 c>um omnes habebant2 vigebat 9 illo animus patrius et discipl9a4 #ch ,ita enim s5ectus hone/a e/1 si se ipsa def5dit1 si ius suum ret9et1 si nem9i emancipata e/1 si usque ad ultimum spiritum dom9atur 9 suos4 ,ut enim adulesc5tem 9 quo e/ s5ile aliquid1 sic s5em 9 quo e/ aliquid adulesc5tis probo1 quod qui sequitur1 corpore s5ex esse pot]it1 animo numquam erit4 ,septimus mihi lib] ,orig9um e/ 9 manibus2 ommia antiquitatis monum5ta colligo2 caus>um illu/rium1 quascunque def5di1 nunc cum maxime conficio orationes2 ius augurium pontificium civile tracto2 multum etiam ,graecis litt]is utor1 ,py?agoriorumque m1 ex]c5dae memoriae gratia1 quid quoque die dix]im audi]im eg]im commemoro vesp]i4 ,hae sunt ex]citationes +5i1 haec curricula m5tis2 9 8 desudans atque elaborans corporis viris non magno op]e desid]o4 ,adsum amicis1 v5io 9 s5atum frequ5s ultroque aff]o res multum et diu cogitatas easque tueor animi1 non corporis viribus4 ,quas si exsequi nequirem1 tam5 me lectulus meus oblect>et ea ipsa cogitantem1 quae iam ag]e non possem2 s$ ut possim facit acta vita4 ,semp] enim 9 8 /udiis laboribusque viv5ti non intellegitur qu&o obrepat s5ectus3 ita s5sim s9e s5su aetas s5escit nec subito frangitur1 s$ diuturnitate ex/+uitur4 ,,xii4 #ci ,sequitur t]tia vitup]atio s5ectutis1 quod eam c>]e dicunt voluptatibus4 ,o praecl>um munus aetatis1 si quidem id auf]t a nobis1 quod e/ 9 adulesc5tia vitiosissimum6 ,accipite enim1 optimi adulesc5tes1 vet]em orationem ,ar*ytae ,t>5t9i1 magni 9 primis et praecl>i viri1 quae mihi tradita e/ cum essem adulesc5s ,t>5ti cum ,q4 ,maximo4 ,nullam capitaliorem pe/em quam voluptatem corporis hom9ibus dicebat a natura datam1 cuius voluptatis avidae libid9es tem]e et ecfr5ate ad poti5dum incit>5tur4 ,h9c patriae proditiones1 #dj h9c r]um public>um ev]siones1 h9c cum ho/ibus cl&e/9a colloquia nasci2 nullum d5ique scelus1 nullum malum fac9us esse ad quod suscipi5dum non libido voluptatis impell]et2 /upra v]o et adult]ia et omne tale flagitium nullis excit>i aliis illecebris nisi voluptatis2 cumque hom9i sive natura sive quis deus nihil m5te prae/abilius d$isset1 huic div9o mun]i ac dono nihil tam esse inimicum quam voluptatem4 #da ,nec enim libid9e dom9ante temp]antiae locum esse1 neque omn9o 9 voluptatis regno virtutem posse consi/]e4 ,quod quo magis intellegi posset1 f+]e animo iubebat tanta incitatum aliquem voluptate corporis1 quanta p]cipi posset maxima3 nem9i c5sebat =e dubium qu9 tam diu1 dum ita gaud]et1 nihil agit>e m5te1 nihil ratione1 nihil cogitatione consequi posset4 ,quocirca nihil esse tam dete/abile tamque pe/if]um quam voluptatem1 si quidem ea1 cum maior esset atque longior1 omne animi lum5 ex/+u]et4 ,haec cum ,c4 ,pontio ,samnite1 patre eius1 a quo ,caud9o proelio ,sp4 ,po/umius ,t4 ,veturius consules sup]ati sunt1 locutum ,ar*ytam ,ne>*us ,t>5t9us hospes no/]1 qui 9 amicitia populi ,romani p]mans]at1 se a maioribus natu accepisse dicebat1 cum quidem ei s]moni int]fuisset ,plato ,a!ni5sis1 quem ,t>5tum v5isse ,l4 ,camillo ,ap4 ,claudio consulibus rep]io4 #db ,quorsus hoc8 ,ut intelleg]etis1 si voluptatem asp]n>i ratione et sapi5tia non possemus1 magnam esse hab5dam s5ectuti gratiam1 quae effic]et ut id non lib]et quod non oport]et4 ,imp$it enim consilium voluptas1 rationi inimica e/1 m5tis ut ita dicam prae/r+it oculos1 nec habet ullum cum virtute comm]cium4 ,invitus feci ut =tissimi viri ,t4 ,flam99i fratrem ,l4 ,flam99um e s5atu eic]em septem annis po/ quam consul fuisset1 s$ not&am putavi libid9em4 ,ille enim cum esset consul 9 ,gallia exoratus 9 convivio a scorto e/ ut securi f]iret aliquem eorum qui 9 v9culis ess5t1 damnati rei capitalis4 ,hic ,tito fratre suo c5sore1 qui proximus ante me fu]at1 elapsus e/1 mihi v]o et ,flacco neutiquam prob>i potuit tam flagitiosa et tam p]dita libido1 quae cum probro privato coniung]et imp]i d$ecus4 ,,xiii4 #dc ,saepe audivi e maioribus natu1 qui se porro pu]os a s5ibus audisse dicebant1 mir>i solitum ,c4 ,fabricium quod1 cum apud regem ,pyrrhum legatus esset1 audisset a ,!ssalo ,c9ea esse qu5dam ,a!nis qui se sapi5tem pr(it]etur1 eumque dic]e omnia quae fac]emus ad voluptatem esse ref]5da4 ,quod ex eo audi5tis ,m'4 ,curium et ,ti4 ,coruncanium opt>e solitos ut id ,samnitibus ipsique ,pyrrho p]suad]etur1 quo facilius v9ci poss5t cum se voluptatibus d$iss5t4 ,vix]at ,m'4 ,curius cum ,p4 ,decio1 qui qu9qu5nio ante eum consulem se pro re publica qu>to consulatu devov]at3 norat eundem ,fabricius1 norat ,coruncanius1 qui cum ex sua vita tum ex eius quem dico4 ,deci facto iudicabant esse pr(ecto aliquid natura pul*rum atque praecl>um1 quod sua sponte expet]etur quodque spreta et contempta voluptate optimus quisque sequ]etur4 #dd ,quorsum igitur tam multa de voluptate8 ,quia non modo vitup]atio nulla1 s$ etiam summa laus s5ectutis e/1 quod ea voluptates nullas magno op]e desid]at4 ,c>et epulis ex/ructisque m5sis et frequ5tibus poculis4 ,c>et ergo etiam v9ul5tia et cruditate et insomniis4 ,s$ si aliquid d&um e/ voluptati1 quoniam eius bl&itiis non facile obsi/imus1 div9e enim ,plato escam malorum appellat voluptatem quod ea videlicet hom9es capiantur ut pisces1 quamquam immod]atis epulis c>et s5ectus1 modicis tam5 conviviis delect>i pote/4 ,c4 ,duellium ,m4 ,f41 qui ,po5os classe primus devic]at1 r$euntem a c5a s5em saepe videbam pu]2 delectabatur c]eo funali et tibic9e1 quae sibi nullo exemplo privatus sumps]at3 tantum lic5tiae dabat gloria4 #de ,s$ quid ego alios8 ,ad me ipsum iam rev]t>4 ,primum habui semp] sodalis--sodalitates autem me quae/ore con/itutae sunt sacris ,idaeis ,magnae ,matris acceptis--epulab> igitur cum sodalibus1 omn9o modice1 s$ erat quidam f]vor aetatis1 qua progr$i5te omnia fiunt 9 dies mitiora4 ,neque enim ipsorum conviviorum delectationem voluptatibus corporis magis quam coetu amicorum et s]monibus metieb>2 b5e enim maiores accubitionem epul>em amicorum1 quia vitae coniunctionem hab]et1 convivium nom9av]unt1 melius quam ,graeci1 qui hoc idem tum compotationem1 tum conc5ationem vocant1 ut1 quod 9 eo g5]e m9imum e/1 id maxime prob>e videantur4 ,,xiv4 #df ,ego v]o propt] s]monis delectationem tempe/ivis quoque conviviis delector1 nec cum aequalibus solum1 qui pauci admodum re/ant1 s$ cum ve/ra etiam aetate atque vobiscum1 habeoque s5ectuti magnam gratiam1 quae mihi s]monis aviditatem auxit1 potionis et cibi su/ulit4 ,quod si quem etiam i/a delectant1 ne omn9o bellum indixisse vide> voluptati1 cuius e/ =tasse quidam naturalis modus1 non intellego ne 9 i/is quidem ipsis voluptatibus c>]e s5su s5ectutem4 ,me v]o et magi/]ia delectant a maioribus in/ituta et is s]mo1 qui m maiorum a summo adhibetur 9 poculo1 et pocula sicut 9 ,symposio ,x5ophontis e/1 m9uta atque rorantia1 et refrig]atio ae/ate et vicissim aut sol aut ignis hib]nus4 ,quae quidem etiam 9 ,sab9is p]sequi soleo conviviumque vic9orum cotidie compleo1 quod ad multam noctem quam maxime possumus v>io s]mone producimus4 #dg ,at non e/ voluptatum tanta quasi titillatio 9 s5ibus4 ,cr$o1 s$ ne desid]atio quidem2 nihil autem e/ mole/um quod non desid]es4 ,b5e ,sophocles1 cum ex eo quidam iam affecto aetate qua]]et1 ut]eturne rebus v5]iis1 'di meliora6' inquit2 'ego v]o i/9c sicut a dom9o agre/i ac furioso pr(ugi4' ,cupidis enim r]um talium odiosum =tasse et mole/um e/ c>]e1 satiatis v]o et expletis iucundius e/ c>]e quam frui2 quamquam non c>et is1 qui non desid]at2 ergo hoc non desid]>e dico esse iucundius4 #dh ,quod si i/is ipsis voluptatibus bona aetas fruitur lib5tius1 primum p>vulis fruitur rebus1 ut diximus1 de9de eis1 quibus s5ectus1 etiam si non abunde potitur1 non omn9o c>et4 ,ut ,turpione ,ambivio magis delectatur qui 9 prima cavea spectat1 delectatur tam5 etiam qui 9 ultima1 sic adulesc5tia voluptates propt] intu5s magis =tasse laetatur1 s$ delectatur etiam s5ectus1 procul eas spectans1 tantum quantum sat e/4 #di ,at illa quanti sunt1 animum tamquam em]itis /ip5diis libid9is ambitionis1 cont5tionum inimiciti>um1 cupiditatum omnium secum esse secumque1 ut dicitur1 viv]e6 ,si v]o habet aliquod tamquam pabulum /udi atque doctr9ae1 nihil e/ otiosa s5ectute iucundius4 ,videbamus 9 /udio dimeti5di pa5e caeli atque t]rae ,gallum famili>em patris tui1 ,scipio4 ,quoti5s ilium lux noctu aliquid describ]e +ressum1 quoti5s nox oppressit cum mane coepisset6 ,quam delectabat eum defectiones solis et lunae multo ante nobis pra$ic]e6 #ej ,quid 9 levioribus /udiis1 s$ tam5 acutis8 ,quam gaudebat ,bello suo ,punico ,naevius1 quam ,trucul5to ,plautus1 quam ,pseudolo6 ,vidi etiam s5em ,livium1 qui1 cum sex annis ante quam ego natus sum fabulam docuisset ,c5tone ,tuditanoque consulibus1 usque ad adulesc5tiam meam processit aetate4 ,quid de ,p4 ,lic9i ,crassi et pontifici et civilis iuris /udio loqu> aut de huius ,p4 ,scipionis1 qui 8 paucis diebus pontifex maximus factus e/8 ,atque eos omnis1 quos commemoravi1 8 /udiis flagrantis s5es vidimus4 ,m4 v]o ,ce!gum1 quem recte suadae m$ullam dixit ,ennius1 quanto /udio ex]c]i 9 dic5do videbamus etiam s5em6 ,quae sunt igitur epul>um aut ludorum aut scortorum voluptates cum 8 voluptatibus comp>&ae8 ,atque haec quidem /udia doctr9ae1 quae quidem prud5tibus et b5e in/itutis p>it] cum aetate crescunt1 ut hone/um illud ,solonis sit1 quod ait v]siculo quodam1 ut ante dixi1 s5esc]e se multa 9 dies addisc5tem1 qua voluptate animi nulla c]te pote/ esse maior4 ,,xv4 #ea ,v5io nunc ad voluptates agricol>um1 quibus ego incr$ibilit] delector1 quae nec ulla imp$iuntur s5ectute et mihi ad sapi5tis vitam proxime vid5tur acc$]e4 ,hab5t enim rationem cum t]ra1 quae numquam recusat imp]ium nec umquam s9e usura r$dit quod accepit1 s$ alias m9ore1 pl]umque maiore cum fa5ore2 quamquam me quidem non fructus modo1 s$ etiam ipsius t]rae vis ac natura delectat4 ,quae cum gremio mollito ac subacto sp>sum sem5 excepit1 primum id occaecatum cohibet1 ex quo occatio quae hoc efficit nom9ata e/2 de9de tepefactum vapore et compressu suo diffundit et elicit h]besc5tem ex eo viriditatem1 quae nixa fibris /irpium s5sim adolescit culmoque erecta g5iculato vag9is iam quasi pubesc5s includitur2 e quibus cum em]sit1 fundit frugem spici ord9e /ructam et contra avium m9orum morsus munitur vallo ari/>um4 #eb ,quid ego vitium ortus satus increm5ta commemorem8 ,sati>i delectatione non possum1 ut meae s5ectutis requietem oblectam5tumque noscatis4 ,omitto enim vim ipsam omnium quae g5]antur e t]ra1 quae ex fici tantulo grano aut ex ac9i v9aceo aut ex cet]>um frugum aut /irpium m9utissimis sem9ibus tantos truncos ramosque procreet2 malleoli plantae s>m5ta viviradices propag9es nonne efficiunt ut quemvis cum admiratione delect5t8 ,vitis quidem quae natura caduca e/ et1 nisi fulta e/1 f]tur ad t]ram1 eadem1 ut se erigat1 claviculis suis quasi manibus quidquid e/ nacta complectitur1 quam s]p5tem multiplici lapsu et erratico1 f]ro amputans co]cet ars agricol>um1 ne silvescat s>m5tis et 9 omnis p>tis nimia fundatur4 #ec ,itaque ineunte v]e 9 eis quae relicta sunt exsi/it tamquam ad articulos s>m5torum ea quae gemma dicitur1 a qua ori5s uva se o/5dit1 quae et suco t]rae et calore solis augesc5s primo e/ p]ac]ba gu/atu1 de9 maturata dulcescit ve/itaque pamp9is nec modico tepore c>et et nimios solis def5dit ardores3 qua quid pote/ esse cum fructu laetius1 tum aspectu pul*rius8 ,cuius quidem non utilitas me solum1 ut ante dixi1 s$ etiam cultura et natura ipsa delectat3 adm9iculorum ord9es1 capitum iugatio1 religatio et propagatio vitium1 s>m5torum ea1 quam dixi1 aliorum amputatio1 aliorum immissio4 ,quid ego irrigationes1 quid fossiones agri repa/9ationesque pr(]am quibus fit multo t]ra fecundior8 #ed ,quid de utilitate loqu> /]cor&i8 ,dixi 9 eo libro1 quem de rebus ru/icis scripsi4 ,de qua doctus ,hesiodus ne v]bum quidem fecit1 cum de cultura agri scrib]et4 ,at ,hom]us1 qui multis1 ut mihi videtur1 ante saeculis fuit1 ,la]t5 l5i5tem desid]ium1 quod capiebat e filio1 col5tem agrum et eum /]corantem facit4 ,nec v]o segetibus solum et pratis et v9eis et arbu/is res ru/icae laetae sunt1 s$ hortis etiam et pom>iis1 tum pecudum pa/u1 apium exam9ibus1 florum omnium v>ietate4 ,nec consitiones modo delectant1 s$ etiam insitiones1 quibus nihil inv5it agri cultura soll]tius4 ,,xvi4 #ee ,possum p]sequi p]multa oblectam5ta r]um ru/ic>um1 s$ ea ipsa quae dixi s5tio fuisse longiora4 ,ignoscetis autem1 nam et /udio r]um ru/ic>um provectus sum1 et s5ectus e/ natura loquacior1 ne ab omnibus eam vitiis vide> v9dic>e4 ,ergo 9 hac vita ,m'4 ,curius1 cum de ,samnitibus1 de ,sab9is1 de ,pyrrho triumphavisset1 consumpsit extremum tempus aetatis2 cuius quidem ego villam contemplans1 abe/ enim non longe a me1 admir>i satis non possum vel hom9is ipsius cont95tiam vel temporum discipl9am4 ,curio ad focum s$5ti magnum auri pondus ,samnites cum attuliss5t1 repudiati sunt2 non enim aurum hab]e praecl>um sibi vid]i dixit1 s$ eis qui hab]5t aurum imp]>e4 #ef ,pot]atne tantus animus effic]e non iucundam s5ectutem8 ,s$ v5io ad agricolas1 ne a me ipso rec$am4 ,9 agris erant tum s5atores1 id e/ s5es1 si quidem aranti ,l4 ,qu9ctio ,c9c9nato nuntiatum e/ eum dictatorem esse factum1 cuius dictatoris iussu magi/] equitum ,c4 ,s]vilius ,ahala ,sp4 ,maelium regnum appet5tem occupatum int]emit4 ,a villa 9 s5atum arcessebatur et ,curius et cet]i s5es1 ex quo qui eos arcessebant viatores nom9ati sunt4 ,num igitur horum s5ectus mis]abilis fuit1 qui se agri cultione oblectabant8 ,mea quidem s5t5tia haud scio an nulla beatior possit esse1 neque solum (ficio1 quod hom9um g5]i univ]so cultura agrorum e/ salut>is1 s$ et delectatione quam dixi1 et saturitate copiaque r]um omnium1 quae ad victum hom9um1 ad cultum etiam deorum p]t95t1 ut1 quoniam haec quidam desid]ant1 9 gratiam iam cum voluptate r$eamus4 ,semp] enim boni assiduique dom9i ref]ta cella v9>ia1 ole>ia1 etiam p5>ia e/1 villaque tota locuples e/1 abundat porco ha$o agno gall9a1 lacte caseo melle4 ,iam hortum ipsi agricolae succidiam alt]am appellant4 ,conditiora facit haec sup]vacaneis etiam op]is aucupium atque v5atio4 #eg ,quid de pratorum viriditate aut arborum ord9ibus aut v9e>um olivetorumve specie plura dicam8 ,brevi praecidam4 ,agro b5e culto nihil pote/ esse nec usu ub]ius nec specie ornatius1 ad quem fru5dum non modo non ret>dat1 v]um etiam invitat atque allectat s5ectus4 ,ubi enim pote/ illa aetas aut calesc]e vel apricatione melius vel igni1 aut vicissim umbris aquisve refrig]>i salubrius8 #eh ,sibi habeant igitur arma1 sibi equos1 sibi ha/as1 sibi clavam et pilam1 sibi v5ationes atque cursus1 nobis s5ibus ex lusionibus multis talos rel9quant et tess]as2 id ipsum ut lubebit1 quoniam s9e eis beata esse s5ectus pote/4 ,,xvii4 #ei ,multas ad res p]utiles ,x5ophontis libri sunt1 quos legite quaeso /udiose1 ut facitis4 ,quam copiose ab eo agri cultura laudatur 9 eo libro1 qui e/ de tu5da re famili>i1 qui ,oeconomicus inscribitur6 ,atque ut intellegatis nihil ei tam regale vid]i quam /udium agri col5di1 ,socrates 9 eo libro loquitur cum ,critobulo ,cyrum m9orem ,p]s>um regem1 prae/antem +5io atque imp]i gloria1 cum ,lys&] ,lac$aemonius1 vir summae virtutis1 v5isset ad eum ,s>dis eique dona a sociis attulisset1 et cet]is 9 rebus communem erga ,lys&rum atque humanum fuisse et ei qu5dam consaeptum agrum dilig5t] consitum o/5disse4 ,cum autem admir>etur ,lys&] et proc]itates arborum et directos 9 qu9cuncem ord9es et humum subactam atque puram et suavitatem odorum qui affl>5tur ex floribus1 tum eum dixisse mir>i se non modo dilig5tiam s$ etiam soll]tiam eius a quo ess5t illa dim5sa atque discripta2 et ,cyrum respondisse 'atqui ego i/a sum omnia dim5sus1 mei sunt ord9es1 mea discriptio2 multae etiam i/>um arborum mea manu sunt satae4' ,tum ,lys&rum1 intu5tem purpuram eius et nitorem corporis ornatumque ,p]sicum multo auro multisque gemmis1 dixisse 'recte v]o te1 ,cyre1 beatum f]unt1 quoniam virtuti tuae =tuna coniuncta e/6' #fj ,hac igitur =tuna frui licet s5ibus1 nec aetas imp$it quo m9us et cet]>um r]um et 9 primis agri col5di /udia t5eamus usque ad ultimum tempus s5ectutis4 ,m4 quidem ,val]ium ,corv9um accepimus ad c5tesimum annum p]duxisse1 cum esset acta iam aetate 9 agris eosque col]et1 cuius int] primum et sextum consulatum sex et quadrag9ta anni int]fu]unt4 ,ita quantum spatium aetatis maiores ad s5ectutis initium esse volu]unt1 tantus illi cursus honorum fuit2 atque huius extrema aetas hoc beatior quam m$ia1 quod auctoritatis habebat plus1 laboris m9us2 apex e/ autem s5ectutis auctoritas4 #fa ,quanta fuit 9 ,l4 ,caecilio ,metello1 quanta 9 ,a4 ,atilio ,calat9o6 ,9 quem illud elogium3 hunc unum plurimae cons5tiunt g5tes populi prim>ium fuisse virum4 ,notum e/ totum c>m5 incisum 9 sepulcro4 ,iure igitur gravis1 cuius de laudibus omnium esset fama cons5ti5s4 ,quem virum nup] ,p4 ,crassum1 pontificem maximum1 quem po/ea ,m4 ,lepidum eodem sac]dotio pra$itum vidimus6 ,quid de ,paulo aut ,africano loqu>1 aut1 ut iam ante1 de ,maximo8 ,quorum non 9 s5t5tia solum1 s$ etiam 9 nutu residebat auctoritas4 ,habet s5ectus1 honorata praes]tim1 tantam auctoritatem1 ut ea pluris sit quam omnes adulesc5tiae voluptates4 ,,xviii4 #fb ,s$ 9 omni oratione mem5tote eam me s5ectutem laud>e1 quae fundam5tis adulesc5tiae con/ituta sit4 ,ex quo efficitur id1 quod ego magno quondam cum ass5su omnium dixi1 mis]am esse s5ectutem quae se oratione def5d]et4 ,non cani nec rugae rep5te auctoritatem arrip]e possunt1 s$ hone/e acta sup]ior aetas fructus capit auctoritatis extremos4 #fc ,haec enim ipsa sunt honorabilia1 quae vid5tur levia atque communia1 salut>i appeti dec$i assurgi d$uci r$uci consuli1 quae et apud nos et 9 aliis civitatibus1 ut quaeque optime morata e/1 ita dilig5tissime obs]vantur4 ,lys&rum ,lac$aemonium1 cuius modo feci m5tionem1 dic]e aiunt solitum ,lac$aemonem esse hone/issimum domicilium s5ectutis2 nusquam enim tantum tribuitur aetati1 nusquam e/ s5ectus honoratior4 ,qu9 etiam memoriae proditum e/1 cum ,a!nis ludis quidam 9 !atrum gr&is natu v5isset1 magno consessu locum nusquam ei datum a suis civibus1 cum autem ad ,lac$aemonios accessisset1 qui1 legati cum ess5t c]to 9 loco consid]ant1 consurrexisse omnes illi dicuntur et s5em sessum recepisse2 #fd quibus cum a cuncto consessu plausus esset multiplex datus1 dixisse ex eis qu5dam ,a!ni5sis scire quae recta ess5t1 s$ fac]e nolle4 ,multa 9 no/ro collegio praecl>a1 s$ hoc de quo agimus1 9 primis1 quod1 ut quisque aetate antec$it1 ita s5t5tiae pr9cipatum t5et1 neque solum honore antec$5tibus1 s$ eis etiam1 qui cum imp]io sunt1 maiores natu augures anteponuntur4 ,quae sunt igitur voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comp>&ae8 ,quibus qui spl5dide usi sunt1 ei mihi vid5tur fabulam aetatis p]egisse nec tamquam inex]citati hi/riones 9 extremo actu corruisse4 #fe ,at sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles s5es4 ,si qua]imus1 etiam av>i2 s$ haec morum vitia sunt1 non s5ectutis4 ,ac morositas tam5 et ea vitia1 quae dixi1 hab5t aliquid excusationis1 non illius quidem iu/ae1 s$ quae prob>i posse videatur3 contemni se putant1 despici1 illudi2 praet]ea 9 fragili corpore odiosa omnis (f5sio e/2 quae tam5 omnia dulciora fiunt et moribus bonis et artibus1 idque cum 9 vita tum 9 sca5a intellegi pote/ ex eis fratribus qui 9 ,adelphis sunt4 ,quanta 9 alt]o diritas1 9 alt]o comitas6 ,sic se res habet3 ut enim non omne v9um1 sic non omnis natura vetu/ate coacescit4 ,sev]itatem 9 s5ectute probo1 s$ eam1 sicut alia1 modicam2 ac]bitatem nullo modo2 #ff av>itia v]o s5ilis quid sibi velit1 non intellego4 ,pote/ enim quicquam esse absurdius quam1 quo viae m9us re/et1 eo plus viatici qua]]e8 ,,xix4 ,qu>ta re/at causa1 quae maxime ang]e atque sollicitam hab]e no/ram aetatem videtur1 approp9quatio mortis1 quae c]te a s5ectute non pote/ esse longe4 ,o mis]um s5em1 qui mortem contemn5dam esse 9 tam longa aetate non vid]it6 ,quae aut plane negleg5da e/1 si omn9o ex/+uit animum1 aut etiam opt&a1 si aliquo eum d$ucit ubi sit futurus aet]nus4 ,atqui t]tium c]te nihil inv5iri pote/4 #fg ,quid igitur timeam1 si aut non mis] po/ mortem1 aut beatus etiam futurus sum8 ,quamquam quis e/ tam /ultus1 quamvis sit adulesc5s1 cui sit exploratum se ad vesp]um esse victurum8 ,qu9 etiam aetas illa multo pluris quam no/ra casus mortis habet3 facilius 9 morbos incidunt adulesc5tes1 gravius aegrotant1 tri/ius curantur4 ,itaque pauci v5iunt ad s5ectutem2 quod ni ita accid]et1 melius et prud5tius viv]etur4 ,m5s enim et ratio et consilium 9 s5ibus e/1 qui si nulli fuiss5t1 nullae omn9o civitates fuiss5t4 ,s$ r$eo ad mortem imp5d5tem4 ,quod e/ i/ud crim5 s5ectutis1 cum id ei videatis cum adulesc5tia esse commune8 #fh ,s5si ego 9 optimo filio1 tu 9 exspectatis ad amplissimam dignitatem fratribus1 ,scipio1 mortem omni aetati esse communem4 ,at sp]at adulesc5s diu se victurum1 quod sp]>e idem s5ex non pote/4 ,insipi5t] sp]at2 quid enim /ultius quam inc]ta pro c]tis hab]e1 falsa pro v]is8 ,at s5ex ne quod sp]et quidem habet4 ,at e/ eo meliore condicione quam adulesc5s1 quoniam id quod ille sp]at hic consecutus e/3 ille volt diu viv]e1 hic diu vixit4 #fi ,quamquam1 o di boni1 quid e/ 9 hom9is natura diu8 ,da enim supremum tempus1 exspectemus ,t>tessiorum regis aetatem3 fuit enim1 ut scriptum video1 ,argan?onius quidam ,gadibus1 qui octog9ta regnav]at annos1 c5tum vig9ti vix]at4 ,s$ mihi ne diuturnum quidem quicquam videtur1 9 quo e/ aliquid extremum2 cum enim id adv5it1 tum illud quod praet]iit1 effluxit2 tantum remanet1 quod virtute et recte factis consecutus sis4 ,horae quidem c$unt et dies et m5ses et anni1 nec praet]itum tempus umquam rev]titur nec quid sequatur sciri pote/4 ,quod cuique temporis ad viv5dum datur1 eo debet esse cont5tus4 #gj ,neque enim hi/rioni1 ut placeat1 p]ag5da fabula e/1 modo 9 quocunque fu]it actu probetur2 neque sapi5tibus usque ad 'plaudite' v5i5dum e/1 breve enim tempus aetatis satis longum e/ ad b5e hone/eque viv5dum2 s9 process]it longius1 non magis dol5dum e/1 quam agricolae dol5t praet]ita v]ni temporis suavitate ae/atem autumnumque v5isse4 ,v] enim tamquam adulesc5tia significat o/5ditque fructus futuros2 reliqua autem tempora demet5dis fructibus et p]cipi5dis accommodata sunt4 #ga ,fructus autem s5ectutis e/1 ut saepe dixi1 ante p>torum bonorum memoria et copia4 ,omnia autem1 quae secundum naturam fiunt1 sunt hab5da 9 bonis2 quid e/ autem tam secundum naturam quam s5ibus emori8 ,quod idem cont+it adulesc5tibus adv]sante et repugnante natura4 ,itaque adulesc5tes mihi mori sic vid5tur1 ut cum aquae multitud9e flammae vis opprimitur1 s5es autem sic1 ut cum sua sponte1 nulla adhibita vi1 consumptus ignis ex/+uitur1 et quasi poma ex arboribus1 cruda si sunt1 vix evelluntur1 si matura et cocta1 decidunt1 sic vitam adulesc5tibus vis auf]t1 s5ibus maturitas2 quae quidem mihi tam iucunda e/1 ut1 quo propius ad mortem acc$am1 quasi t]ram vid]e vide> aliqu&oque 9 portum ex longa navigatione esse v5turus4 ,,xx4 #gb ,s5ectutis autem nullus e/ c]tus t]m9us1 recteque 9 ea vivitur1 quoad munus (fici exsequi et tu]i possit mortemque contemn]e1 ex quo fit ut animosior etiam s5ectus sit quam adulesc5tia et =tior4 ,hoc illud e/1 quod ,pisi/rato tyranno a ,solone responsum e/1 cum illi qua]5ti qua t&em re fretus sibi tam audacit] obsi/]et respondisse dicitur 's5ectute4' ,s$ viv5di e/ f9is optimus1 cum integra m5te c]tisque s5sibus opus ipsa suum eadem quae coagm5tavit natura dissolvit4 ,ut navem1 ut a$ificium idem de/ruit facillime qui con/ruxit1 sic hom9em eadem optime quae conglut9avit natura dissolvit4 ,iam omnis conglut9atio rec5s aegre1 invet]ata facile divellitur4 ,ita fit ut illud breve vitae reliquum nec avide appet5dum s5ibus nec s9e causa des]5dum sit2 vetatque ,py?agoras iniussu imp]atoris1 id e/ dei1 de praesidio et /atione vitae dec$]e4 #gc ,solonis quidem sapi5tis e/ elogium1 quo se negat velle suam mortem dolore amicorum et lam5tis vac>e4 ,volt1 cr$o1 se esse c>um suis4 ,s$ haud scio an melius ,ennius3 nemo me lacrumis decoret1 neque fun]a fletu faxit #gd ,non c5set lug5dam esse mortem1 quam immortalitas consequatur4 ,iam s5sus mori5di aliquis esse pote/1 isque ad exiguum tempus1 praes]tim s5i3 po/ mortem quidem s5sus aut opt&us aut nullus e/4 ,s$ hoc m$itatum ab adulesc5tia debet esse1 mortem ut neglegamus2 s9e qua m$itatione tranquillo animo esse nemo pote/4 ,mori5dum enim c]te e/1 et inc]tum an hoc ipso die4 ,mortem igitur omnibus horis imp5d5tem tim5s qui pot]it animo consi/]e8 #ge ,de qua non ita longa disputatione opus esse videtur1 cum record] non ,l4 ,brutum1 qui 9 lib]&a patria e/ int]fectus1 non duos ,decios1 qui ad volunt>iam mortem cursum equorum incitav]unt1 non ,m4 ,atilium1 qui ad supplicium e/ pr(ectus ut fidem ho/i datam cons]v>et non duos ,scipiones1 qui it] ,po5is vel corporibus suis ob/ru]e volu]unt1 non avum tuum ,l4 ,paulum1 qui morte luit collegae 9 ,cann5si ignom9ia tem]itatem1 non ,m4 ,m>cellum1 cuius int]itum ne crudelissimus quidem ho/is honore sepulturae c>]e passus e/1 s$ legiones no/ras1 quod scripsi 9 ,orig9ibus1 9 eum locum saepe pr(ectas alacri animo et erecto1 unde se r$ituras numquam arbitr>5tur4 ,quod igitur adulesc5tes1 et ei quidem non solum indocti s$ etiam ru/ici contemnunt1 id docti s5es extimesc5t8 #gf ,omn9o1 ut mihi quidem videtur1 r]um omnium satietas vitae facit satietatem4 ,sunt pu]itiae /udia c]ta3 num igitur ea desid]ant adulesc5tes8 ,sunt ineuntis adulesc5tiae3 num ea con/ans iam requirit aetas1 quae m$ia dicitur8 ,sunt etiam eius aetatis3 ne ea quidem qua]untur 9 s5ectute4 ,sunt extrema qua$am /udia s5ectutis3 ergo1 ut sup]iorum aetatum /udia occidunt1 sic occidunt etiam s5ectutis2 quod cum ev5it1 satietas vitae tempus maturum mortis aff]t4 ,,xxi4 #gg ,non enim video1 cur1 quid ipse s5tiam de morte1 non audeam vobis dic]e1 quod eo c]n]e mihi melius videor1 quo ab ea propius absum4 ,ego ve/ros patres1 ,p4 ,scipio tuque1 ,c4 ,laeli1 viros cl>issimos mihique amicissimos1 viv]e arbitror et eam quidem vitam1 quae e/ sola vita nom9&a4 ,nam dum sumus inclusi 9 8 compagibus corporis1 mun]e quodam necessitatis et gravi op]e p]fungimur2 e/ enim animus caele/is ex altissimo domicilio depressus et quasi dem]sus 9 t]ram1 locum div9ae naturae et]nitatique contr>ium4 ,s$ cr$o deos immortalis sp>sisse animos 9 corpora humana1 ut ess5t qui t]ras tu]5tur quique caele/ium ord9em contemplantes imit>5tur eum vitae modo atque con/antia4 ,nec me solum ratio ac disputatio impulit ut ita cr$]em1 s$ nobilitas etiam summorum philosophorum et auctoritas4 #gh ,audiebam ,py?agoran ,py?agoriosque1 incolas pa5e no/ros1 qui ess5t ,italici philosophi quondam nom9ati numquam dubitasse qu9 ex univ]sa m5te div9a delibatos animos hab]emus4 ,demon/rabantur mihi praet]ea quae ,socrates supremo vitae die de immortalitate animorum diss]uisset1 is qui esset omnium sapi5tissimus oraculo ,apoll9is iudicatus4 ,quid multa8 ,sic mihi p]suasi1 sic s5tio1 cum tanta cel]itas animorum sit1 tanta memoria praet]itorum futurorumque prud5tia1 tot artes tantae sci5tiae1 tot inv5ta1 non posse eam naturam1 quae res eas cont9eat1 esse mortalem2 cumque semp] agitetur animus nec pr9cipium motus habeat1 quia se ipse moveat1 ne f9em quidem habiturum esse motus1 quia numquam se ipse sit relicturus2 et cum simplex animi natura esset neque hab]et 9 se quicquam admixtum disp> sui atque dissimile1 non posse eum dividi1 quod si non posset1 non posse int]ire2 magnoque esse argum5to hom9es scire pl]aque ante quam nati s9t1 quod iam pu]i1 cum artis difficilis discant1 ita cel]it] res innum]abilis arripiant1 ut eas non tum primum accip]e videantur1 s$ rem9isci et record>i4 ,haec ,platonis f]e4 ,,xxii4 #gi ,apud ,x5ophontem autem mori5s ,cyrus maior haec dicit3 'nolite arbitr>i1 o mihi c>issimi filii1 me1 cum a vobis discess]o1 nusquam aut nullum =e4 ,nec enim1 dum eram vobiscum1 animum meum videbatis1 s$ eum esse 9 hoc corpora ex eis rebus quas g]ebam intellegebatis4 ,eundem igitur esse cr$itote1 etiam si nullum videbitis4 #hj ,nec v]o cl>orum virorum po/ mortem honores p]man]5t1 si nihil eorum ipsorum animi effic]5t1 quo diutius memoriam sui t5]emus4 ,mihi quidem numquam p]suad]i potuit animos dum 9 corporibus ess5t mortalibus viv]e1 cum excessiss5t ex eis emori2 nec v]o tum animum esse insipi5tem cum ex insipi5ti corpore evasisset1 s$ cum omni admixtione corporis lib]atus purus et integ] esse coepisset1 tum esse sapi5tem4 ,atque etiam1 cum hom9is natura morte dissolvitur1 cet]>um r]um p]spicuum e/ quo quaeque disc$at1 abeunt enim illuc omnia1 unde orta sunt2 animus autem solus nec cum ade/ nec cum discessit app>et4 ,iam v]o videtis nihil esse morti tam simile quam somnum4 #ha ,atqui dormi5tium animi maxime decl>ant div9itatem suam2 multa enim1 cum remissi et lib]i sunt1 futura prospiciunt2 ex quo intellegitur quales futuri s9t1 cum se plane corporis v9culis relaxav]9t4 ,qua re1 si haec ita sunt1 sic me colitote1' inquit1 'ut deum1 s9 una e/ int]iturus animus cum corpore1 vos tam51 deos v]5tes1 qui hanc omnem pul*ritud9em tu5tur et regunt1 memoriam no/ri pie inviolateque s]vabitis4' ,,xxiii4 #hb ,cyrus quidem haec mori5s2 nos1 si placet1 no/ra videamus4 ,nemo umquam mihi1 ,scipio1 p]suadebit aut patrem tuum ,paulum1 aut duos avos ,paulum et ,africanum1 aut ,africani patrem aut patruum1 aut multos prae/antis viros1 quos enum]>e non e/ necesse1 tanta esse conatos quae ad po/]itatis memoriam p]t9]5t1 nisi animo c]n]5t po/]itatem ad ipsos p]t9]e4 ,anne c5ses1 ut de me ipse aliquid m s5um glori]1 me tantos labores diurnos nocturnosque domi militiaeque suscepturum fuisse1 si isdem f9ibus gloriam meam quibus vitam essem t]m9aturus8 ,nonne melius multo fuisset otiosam et quietam aetatem s9e ullo labore et cont5tione traduc]e8 ,s$ nescio quo modo animus erig5s se po/]itatem ita semp] prospiciebat1 quasi1 cum excessisset e vita1 tum d5ique victurus esset4 ,quod quidem ni ita se hab]et ut animi immortales ess5t1 haud optimi cuiusque animus maxime ad immortalitatis gloriam nit]etur4 #hc ,quid quod sapi5tissimus quisque aequissimo animo moritur1 /ultissimus iniquissimo1 nonne vobis videtur is animus1 qui plus c]nat et longius1 vid]e se ad meliora pr(icisci1 ille autem1 cuius obtusior sit acies1 non vid]e8 ,equidem eff]or /udio patres ve/ros quos colui et dilexi vid5di1 neque v]o eos solum conv5ire aveo1 quos ipse cognovi1 s$ illos etiam1 de quibus audivi et legi et ipse conscripsi2 quo quidem me pr(icisc5tem haud sane quid facile retrax]it1 nec tamquam ,pelian recox]it4 ,et si quis deus mihi l>giatur ut ex hac aetate repu]ascam et 9 cunis vagiam1 valde recusem1 nec v]o velim quasi decurso spatio ad c>c]es a calce revoc>i4 #hd ,quid habet enim vita commodi8 ,quid non potius laboris8 ,s$ habeat sane2 habet c]te tam5 aut satietatem aut modum4 ,non libet enim mihi deplor>e vitam1 quod multi et ei docti saepe fec]unt1 neque me vixisse pa5itet1 quoniam ita vixi1 ut non fru/ra me natum exi/imem1 et ex vita ita disc$o tamquam ex hospitio1 non tamquam e domo2 commor&i enim natura divorsorium nobis1 non habit&i d$it4 ,o praecl>um diem cum 9 illud div9um animorum concilium coetumque pr(icisc> cumque ex hac turba et colluvione disc$am6 ,pr(icisc> enim non ad eos solum viros1 de quibus ante dixi1 v]um etiam ad ,catonem meum1 quo nemo vir melior natus e/1 nemo pietate prae/antior1 cuius a me corpus e/ crematum1 quod contra decuit ab illo meum1 animus v]o non me des]5s s$ respectans1 9 ea pr(ecto loca discessit quo mihi ipsi c]nebat esse v5i5dum4 ,quem ego meum casum =tit] f]re visus sum1 non quo aequo animo f]rem1 s$ me ipse consolab> exi/imans non long9quum int] nos digressum et discessum =e4 #he ,8 mihi rebus1 ,scipio1 id enim te cum ,laelio admir>i sol]e dixi/i1 levis e/ s5ectus1 nec solum non mole/a1 s$ etiam iucunda4 ,quod si 9 hoc erro1 qui animos hom9um immortalis esse cr$am1 lib5t] erro nec mihi hunc errorem1 quo delector1 dum vivo1 extorqu]i volo2 s9 mortuus1 ut quidam m9uti philosophi c5s5t1 nihil s5tiam1 non v]eor ne hunc errorem meum philosophi mortui irrideant4 ,quod si non sumus immortales futuri1 tam5 ex/+ui hom9i suo tempore optabile e/4 ,nam habet natura1 ut ali>um omnium r]um1 sic viv5di modum4 ,s5ectus autem aetatis e/ p]actio tamquam fabulae1 cuius defetigationem fug]e debemus1 praes]tim adiuncta satietate4 ,haec habui de s5ectute quae dic]em1 ad quam ut9am v5iatis1 ut ea1 quae ex me audi/is1 re exp]ti prob>e possitis6 99 99 99 99 99 ,,notes ,,to ,,cato ,,maior4 99 99 99 99 99 ,,cato ,,maior ,,de ,,s5ectute 7,,cato ,,! ,,eld] ,,on ,,old ,,age74 ,,cato ,,maior 0 probably int5d$ by ,cic]o z ! pr9cipal title4 ,he twice gives ! "w ?is "n1 9 ,laelius #d & ,att4 #ad1 #ba1 #a4 ,9 ! =m] passage he adds ! descriptive words1 address$ to ,atticus1 qui e/ scriptus ad te de s5ectute4 ,9 a ?ird notice1 ,de ,div4 #b1 #c1 he gives ! description )\t ! title1 lib] is quem ad no/rum ,atticum de s5ectute misimus4 ,x is likely t ,cic]o int5d$ ! essay to be kn[n z ! ,,cato ,,maior ,,de ,,s5ectute1 ! full title correspond+ ) ,,laelius ,,de ,,amicitia4 ,! ^w maior 0 necess>y to di/+ui% ! book f ,cic]o's eulogy ( ! y\ng] ,cato 7,utic5sis71 :i* seems to h gone by ! "n ( ,,cato simply4 ,p4 #a4 -- #a4 ,o ,,tite etc43 ! l9es are a quotation f ! ,annales ( ,q4 ,ennius 7born at ,rudiae 9 ,calabria #bci ,b4,c41 di$ #afi71 an epic poem 9 hexamet] v]se1 ! fir/ great ,lat9 poem 9 t metre1 celebrat+ ! a*ievem5ts ( ! ,roman nation f ! "t ( ,a5eas to ! poet's own days4 ,! incid5t allud$ to 9 ,ennius' v]ses is evid5tly ! same z t n>rat$ by ,livy #cb1 cc4 #i1 #aj4 ,titus ,qu9ctius ,flam99us1 :o comm&$ 9 #aih ,b4,c4 ! ,roman army oppos$ to ,philip ( ,mac$on1 f\nd ! k+ /rongly po/$ on ! m\nta9s betwe5 ,epirus & ,!ssaly4 ,= =ty days ,flam99us l+]$1 hop+ to f9d "s pa? :i* w\ld give him access to ! enemy's qu>t]s4 ,a %eph]d :o knew e nook ( ! m\nta9s came be=e ! g5]al1 & promis$ to lead ! ,roman soldi]s to ! gr\nd above ,philip's camp4 ,?is 0 done1 & ,flam99us drove ! ,mac$onians into ,!ssaly4 ,x is ! %eph]d :o 9 ! fir/ l9e addresses ,flam99us by 8 fir/ "n ,titus4 ,cic]o "h clev]ly applies ! l9es to 8 life-long fri5d ,titus ,pomponius ,atticus4 ,he sev]al times takes ! two words ',o ,tite' to designate ! :ole treatise2 cf4 ,att4 #af1 #aa1 #c ',o ,tite' tibi prodesse laetor4 -- ,,quid3 accusative ( respect or ext5t2 s nihil 9 #cj1 aliquid 9 #hb4 ,a4#ef #bdj1 a2 ,g4 #cca1 #c2 ,h4 #cgh1 #b4 -- ,,adi7,u,,ero3 = adiuv]o1 ! long v[el hav+ become %ort aft] ! fall+ out ( ! v betwe5 ! two v[els4 ,catullus #ff1 #ah has i7uer9t at ! end ( a p5tamet] v]se1 & ! same scann+ is f\nd 9 ,plautus & ,t]5ce4 ,a4 #abh1 a2 ,g4 #aea1 #a2 ,h4 #bce4 -- ,,levasso3 a =m ( levav]o1 :i* 0 orig9ally levaveso4 ,= ! =mation ( ?is class ( future-p]fects see ,peile1 ,introduction to ,greek & ,lat9 ,etymology1 p4 #bie1 ed4 #c2 also ,roby1 ,gram4 #a1 p4 #aii1 :o has a li/ ( examples2 he supports a diff]5t view f t giv5 above2 cf4 ,a4 #abh1 e1 #c2 ,g4 #aia1 #e2 ,h4 #bdj1 #d4 -- ,,coquit3 'vexes4' ,?is metaphorical use ( coqu]e occurs 9 poetry & late prose2 cf4 ,plaut4 ,tr94 #bbe egomet me coquo et mac]o et defetigo2 ,v]g4 ,a54 #g1 #cde quam 444 fem9eae ard5tem curaeque iraeque coquebant2 ,qu9t4 #ab1 #aj1 #gg sollititudo oratorem mac]at et coquit4 -- ,,v]s,a,t3 we h "h ! orig9al quantity ( ! v[el pres]v$1 z 9 ponebat bel[1 #aj2 ! a 9 v]sat 0 orig9ally z long z ! a 9 v]sas4 ,plautus has "s p>allels to ?is scann+ 7see ,corss51 ,ausspra*e #aa1 #dhh71 b x is r>ely imitat$ by poets ( ! be/ p]iod4 ,horace1 h[ev]1 has arat1 ,odes #c1 #af1 #bf4 ,a4 #cge1 g1 #e2 ,h4 #ehj1 ,,iii n4 #b4 -- ,,praemi3 ! g5itive 9 - f n\ns 9 ium only began to come into use at ! end ( ! ,republic4 ,a4 #dj1 b2 ,g4 #bi1 ,rem4 #a2 ,h4 #ea1 #e4 -- ,,isdem3 ,cic]o may h writt5 isdem or eisdem 7two syllables71 b he probably did n write ! =m mo/ commonly f\nd 9 our texts1 iisdem4 ,h4 p4 #gd1 foot-note #b4 -- ,,flam99um3 ,t4 ,qu9ctius ,flam9nus fir/ s]v$ aga9/ ,hannibal dur+ ! ,second ,punic ,w>4 ,he 0 pres5t at ! capture ( ,t>5tum 9 #bji ,b4 c41 & 9 #bjh 0 milit>y tribune "u ,m>cellus4 ,aft] be+ employ$ on m9or bus9ess ( /ate1 he became quae/or 9 #aii1 &1 imm$iately aft] 8 ye> ( (fice1 consul1 pass+ ov] ! a$ile%ip & praetor%ip1 & atta9+ ! consul%ip at ! extraord9>ily e>ly age ( #cj4 ,9 #aig he won ! victory ( ,cynoscephalae ov] ! ,mac$onians1 :i* end$ ! w>4 ,at ! ,i/hmian games 9 ! spr+ ( #aif ,flam99us made 8 fam\s proclamation ( fre$om to all ! ,greeks4 ,he return$ to ,rome 9 #aid to enjoy a spl5did triumph4 ,= ! re/ ( 8 life 0 employ$ *iefly on diplomatic bus9ess conc]n+ ,greece & ! ,ea/4 ,"o ( 8 embassies 0 to ,prusias1 k+ ( ,bi?ynia1 call on him to surr5d] ,hannibal1 :o 0 liv+ at 8 c\rt 9 advanc$ old age2 ?is l$ to ,hannibal's suicide4 ,flam99us 0 c5sor 9 #ahi 7see bel[1 #db71 & liv$ on till "s "t aft] #afg1 9 :i* ye> he became augur2 b ! date ( 8 dea? is unkn[n4 ,he 0 a man ( brilliant ability bo? z g5]al & z diplomat1 & also possess$ mu* culture & 0 a great admir] ( ,greek lit]ature4 -- ,,ille ,,vir etc43 i4e4 ! %eph]d m5tion$ 9 n4 on l9e #a4 ,livy #cb1 ,,ii1 #d says t ,flam99us s5t to ! ma/] ( ! %eph]d1 ,*>opus1 an ,epirote pr9ce1 to ask h[ f> he might be tru/$4 ,*>opus repli$ t ,flam99us might tru/ him1 b _h bett] keep a close wat* on ! op]ations himself4 -- ,,haud ,,magna ,,cum ,,re3 '( no great prop]ty'2 re re famili>i1 z is (t5 ! case else:]e 9 bo? v]se & prose4 ,cf4 pro ,caelio #gh hom9em s9e re4 ,cum is lit]ally 'att5d$ by'2 x is almo/ sup]flu\s "h1 s9ce vir haud magna re w\ld h _h j ! same mean+4 ,madvig1 ,gram4 #beh has simil> examples4 -- ,,pl5us3 f9al s 0 s lightly pron\nc$ t ! old] poets felt ju/ifi$ 9 neglect+ x 9 _! scann+4 ,x 0 probably sc>cely pron\nc$ at all by ! less educat$ ,romans1 s9ce x is (t5 :olly omitt$ 9 inscriptions1 & has be5 lo/ 9 mod]n ,italian4 ,cic]o1 ,orator #afa1 says t ! neglect to pron\nce f9al s is 'some:at boori%' 7subru/icum71 ?\gh =m]ly ?\ght 'v ref9$' 7politius74 ,ev5 ,lucretius sometimes disreg>ds x 9 8 scann+4 ,9 ! ord9>y lit]>y ,lat9 a l>ge numb] ( words has lo/ an orig9al s2 e4g4 all ! n\ns ( ! -a decl5sion4 ,a4 #cge1 a2 ,g4 #gbb2 ,h4 #fjh1 #a1 n4 #c4 -- ,,fid,i3 ?is =m ( ! g5itive ( fides is f\nd also 9 ,plautus1 ,aulul>ia #ege1 & ,lucretius #e1 #ajb4 ,fidi z g5itive seems only to occur 9 late poets1 b z dative x is f\nd 9 a fragm5t ( ,ennius4 ,fid z g5itive occurs 9 ,horace & ,ovid4 ,h4 #ehe1 ,,iii4 #a2 ,roby1 #ceg1 7c74 -- ,,quamquam3 see n4 on #b etsi4 -- ,,sollicit>i etc43 ,cic]o probably has n quot$ ! l9e z ,ennius wrote x4 ,! ^w sic1 at lea/1 is evid5tly ins]t$ on purpose to correspond ) ut be=e ,flam99um1 -- ,,noctesque ,,diesque3 ! use ( que 444 que = et 444 et is almo/ entirely poetical1 ,sallu/ be+ ! only prose writ] ( ! be/ p]iod 9 ^: works ! usage is beyond d\bt4 ,noctes is put be=e dies "h1 z 9 noctes diesque 7,v]r4 #e1 #aab71 noctes et dies 7,brut4 #cjh etc471 nodes ac dies 7,ar*4 #bi72 cf4 also ,v]g4 ,a54 #f1 #abg2 & 9 ,iliad #e1 #dij2 b ! collocations dies noctesque1 dies et noctes are f> common] 9 ,cic]o4 ,madvig 7,em5d4 ,liv4 p4 #dhg n41 ed #b7 says t 9 writ]s ( ,livy's "t & e>li]1 :5 an action is m5tion$ :i* cont9ues ?r\gh\t a numb] ( days & nights1 ei!r dies et noctes & ! l phrases are us$1 or die et nocte & ! l1 b n diem noctemque or diem et noctem1 :i* expression1 he says1 w\ld imply t ! action cont9u$ only ?r\gh\t "o day & "o night4 ,b ,madvig has ov]look$ ,de ,or4 #b1 #afb e&em incu dem diem noctemque tund5tibus2 also ?ree passages ( ,caes>3 viz ,bell4 ,gall4 #g1 #db1 #f & #g1 #gg1 #aa2 ,bell4 ,civ4 #a1 #fb1 #a2 to :i* add a passage 9 ! ,bell4 ,hisp4 #ch4 ,?\gh diem noctemque does (t5 mean '?r\gh\t "o day & "o night' 7z e4g4 9 ,nep4 ,!m4 #h1 #g71 yet x w\ld seem t ! o!r s5se _c be exclud$4 -- ,,mod]ationem 444 ,,aequitatem3 '! self-control & ev5 balance ( y\r m9d'4 ,mod]atio is 9 ,cic4 a common translation ( 4 ,aequitas is n us$ "h 9 its commone/ s5se ( 'reasonabl5ess' or 'equity'1 b z ! n\n correspond+ to aequus 9 ! ord9>y phrase aequus animus 7,horace1 'aequam mem5to rebus 9 arduis s]v>e m5tem'71 cf4 ,tusc4 #a1 #ig hanc maximi animi aequitatem 9 ipsa morte4 said ( ,!ram5es' undi/urb$ composure be=e 8 execution4 -- ,,animi ,,tui3 = ! position ( ^! words betwe5 mod]ationem & aequitatem1 to bo? ( :i* n\ns !y ref] 7a =m ( spee* call$ by ! ,lat9 gramm>ians coniunctio71 see note on ,laelius #h cum summi viri tum amicissimi4 -- ,,cognom53 i4e4 ! "n ,atticus1 :i* ,cic]o's fri5d did n inh]it1 b adopt$4 ,= ! ^w cognom5 cf4 n4 on #e4 -- ,,deportasse3 x %\ld be not$ t ! v]b deport>e is ne>ly always 9 ! be/ writ]s us$ ( br++ ?+s f ! prov9ces to ,italy or ,rome1 & n vice v]sa1 ! ,romans us+ 'd[n' 7de7 ( motion t[>ds ! capital4 ,italia deport>e occurs 9 ,tacitus & late writ]s1 b only 9 ! s5se ( bani%+ a p]son 7cf4 ,ann #ad1 #de74 ,s dec$]e de prov9cia is common1 b n ,roma dec$]e4 ,z to ! =m deportasse1 x may be rem>k$ t ,cic4 9 ! va/ majority ( in/ances uses ! contract$ & n ! full =ms ( ! inf9itives correspond+ to p]fects 9 -avi4 ,s putass5t 9 #d4 ,an ext5sive collection ( examples ( ?is & simil> contractions may be f\nd 9 ,frohwe91 ,die ,p]fectbildung5 auf -vi bei ,cic]o2 ,g]a1 #ahgd4 -- ,,humanitatem3 'culture'1 i4e4 le>n+ result+ 9 g5tl5ess & ref9em5t ( "*4 -- ,,prud5tiam3 or practical wisdom4 ,corn4 ,nepos 7or 8 imitator7 9 8 life ( ,atticus #ag1 #c says ( him pr9cipum philosophorum ita p]cepta habuit praecepta ut 8 ad vitam ag5dam non ad o/5tationem ut]etur4 -- ,,isdem ,,rebus3 i4e4 ! /ate ( public affairs at ! "t1 see ,introd4 -- ,,quibus ,,me ,,ipsum3 /rictly speak+ ! con/ruction is inaccurate1 s9ce suspicor commov]i mu/ be suppli$1 & ,cic]o does n really mean to say t he m]ely conjectures himself to be s]i\sly affect$ by ! /ate ( public affairs2 ego ipse commoveor w\ld h accurately express$ 8 mean+4 ,! accusative is due to ! attraction ( te above4 -- ,,maior3 difficilior z (t52 e4g4 ,lael4 #bi quod maius e/4 -- ,,visum ,,e/ ,,mihi ,,conscrib]e3 placuit mihi1 ',i h det]m9$ to write'4 ,! be/ writ]s r>ely use ! imp]sonal videtur etc4 foll[$ by an inf9itive4 ,:5 ! usage occurs videtur mihi etc4 g5]ally h ! mean+ 7z "h7 ( 444 ',i h made up my m9d'4 ,cf4 ,tusc4 #e1 #ab ,non mihi videtur ad beate viv5dum satis posse virtutem2 ib4 #e1 #bb 7a curi\s passage7 mihi enim non videbatur quisquam esse beatus posse cum esset 9 malis2 9 malis autem sapi5tem esse posse2 ,(f4 #c1 #ga malitia quae volt illa quidem vid]i se esse prud5tiam 7'craft :i* desires t p %\ld believe x to be wisdom'72 ,liv4 #a1 #aj1 #g dis visum nec irritam conditoris templi vocem esse 444 7'! gods decid$ t ! ^w ( ! f\nd] ( ! %r9e %\ld n rema9 ( no effect'74 ,x w\ld be difficult1 if n impossible1 to f9d a passage 9 a writ] be=e silv] ,lat9 times :]e ! be/ texts /ill exhibit any?+ l videtur eum fac]e = is videtur fac]e4 ,h #ecd1 #a1 n4 #a2 ,roby1 #acec4 -- ,,aliquid ,,ad ,,te3 '"s "w d$icat$ to y'2 s bel[1 #c2 cf4 also ,lael4 #d ut de amicitia scrib]em aliquid2 ib4 ,catone maiore qui e/ scriptus ad te de s5ectute2 ,div4 #b1 #c lib] is quem ad no/rum ,atticum de s5ectute misimus4 #b4 ,,aut 444 ,,aut ,,c]te3 s (t5 9 ,cic42 c]te1 'at any rate'4 -- ,,s5ectutis3 at ! "t ! words 7 writt5 ,cic4 0 #fb ye>s old1 ,atticus ?ree ye>s old]4 ,= ! mean+ ( s5ectus see n4 on #d4 -- ,,lev>i ,,volo3 ! be/ ,lat9 writ]s frequ5tly use ! passive inf9itive aft] v]bs express+ desire1 :]e mod]ns w\ld incl9e to ! active2 "h ,cic4 in/ead ( say+ ',i wi% to relieve y\rself & me ( ! burd5' says ',i wi% y\rself & me to be reliev$'4 -- ,,etsi3 '& yet'4 ,?is use ( etsi to introduce a clause correct+ ! prec$+ clause1 ?\gh n uncommon 7e4g4 bel[ #bi2 ,tusc4 #a1 #ii2 #c1 #ag2 #d1 #fc2 #e1 #ee71 is f> less common ?an t ( quamquam1 :i* we h 9 #a1 #i1 #aj1 #bd1 #dg1 #fg1 #fi4 -- ,,te ,,quidem3 'y at all ev5ts'1 'y = "o'4 -- ,,modice ,,ac ,,sapi5t]3 modice recalls mod]ationem above 7modice & mod]ate are us$ ) exactly ! same s5se by ,cic471 :ile sapi5t] recalls aequitatem1 s9ce sapi5tia produces /ability & an ev5 balance ( ! m9d4 ,9 ,de ,or4 #a1 #acb we h modice et sci5t]4 -- ,,sicut ,,omnia3 cf4 ,f94 #a1 #g facete is quidem sicut alia2 also bel[1 #fe sicut alia4 -- ,,et ,,f]re ,,et ,,laturum ,,esse3 ,tis*] rightly rem>ks t :5 a v]b is repeat$ ?us ) a v>iation ( t5se ,cic4 v ne>ly always uses et 444 et1 & n a s+le et m]ely4 ,! contra/ betwe5 ! two t5ses is ?us made m po9t$4 ,cf4 #c et diximus et dicemus4 -- ,,c]to ,,scio3 "o ( ! be/ ,,mss41 foll[$ by "s editors1 has "h c]te scio4 ,! latt] phrase w\ld mean ',i am sure t ,i "k' 7a s5se :i* seems out ( place "h72 ! =m] ',i h c]ta9 or sure k'4 ,obs]ve t c]te may be us$ ) all v]bs1 :ile c]to is only us$ ) scire4 ,a4 #aea1 c4 -- ,,s$3 ! idea impli$ is1 'b ?\gh ,i well "k y d n ne$ su* consolation1 ,i h yet resolv$ to address my book to y'4 -- ,,occurrebas ,,dignus3 a cond5s$ con/ruction = occurrebat te digmim esse4 ,p4 #b4 -- ,,mun]e 444 ,,ut]etur3 'a gift su* z we bo? might make use ( 9 company'4 -- ,,mihi ,,quidem3 ?is =ms a correction ^u ut]que no/rum above3 ':atev] y may ?9k ( ! "w1 ,i at lea/ h f\nd ! writ+ ( x pleasant'4 -- ,,confectio3 'composition'2 'completion'2 a ^w sc>cely f\nd 9 ! classical ,lat9 except 9 ,cic]o's writ+s4 ,cf4 ,de ,or4 #b1 #eb annalium confectio2 pro4 ,font4 #c confectio tabul>um 7'acc\nt-books'74 -- ,,fuit ,,ut ,,ab/]s]it3 ! sequ5ce ( t5ses fuit ut ab/]g]et w\ld h be5 equally admissible1 b ! mean+ w\ld h be5 slightly diff]5t4 ,) ! p]fect ! s5se is '0 s pleasant t x has wip$ away'2 ) ! imp]fect '0 s pleasant t x did 7:ile ,i 0 writ+7 wipe away'4 ,! metaphor 9 ab/]s]it is common3 e4g4 ,tusc4 #c1 #dc luctum omnem ab/]s]is4 ,) ?is /atem5t ( ,cic]o's conc]n+ ! effect ! "w _h on himself contra/ ,att4 #ad1 #ba1 #c leg5dus mihi saepius e/ ,cato maior ad te missus4 ,am>iorem enim me s5ectus facit4 ,/oma*or omnia4 -- ,,omnis3 acc4 pl4 ,a4 #ee1 c2 ,g4 #fj1 #a2 ,h4 #fg4 -- ,,effec]it ,,mollem3 s #ef pot]atne tantus animus effic]e non iucundam s5ectutem2 b #ef conditiora facit haec aucupium4 ,efficio gives m emphatically ?an facio ! idea ( ! completion ( ! action4 ,cf4 ,lael4 #gc effic]e aliquem consulem1 'to c>ry ?r\gh a man's election z consul'2 fac]e aliquem consulem be+ m]ely 'to vote = a man's election to ! consul%ip'4 -- ,,satis ,,digne3 'z %e des]ves'1 lit4 '9 a suffici5tly wor?y mann]4' ,"s editors h ?\ght digne sup]flu\s & wi%$ to ca/ x out b we h satis digne else:]e1 z 9 ,v]r4 ,act4 ,,ii4 #a1 #hb2 cf4 also ,sex4 ,rosc4 #cc pro dignitate laud>e satis commode4 -- ,,qui ,,p>eat 444 ,,deg]e3 a conditional s5t5ce ( irregul> =m 7qui siquis2 cui simply connective1 et ei74 ,cf4 ,div4 #a1 #abg qui enim t5eat causas r]um futur>um1 idem necesse e/ omnia t5eat quae futura s9t2 also ! examples 9 ,roby's ,gramm>1 #aeeh4 ,a4 #caj1 a1 #cjg1 b2 ,g4 #eid1 #a1 #eih2 ,h4 #ejg1 ,,ii4 & ,,iii4 #b4 ,"s1 h[ev]1 make possit a subjunctive ( *>act]i/ic or ( cause ) cui1 & p>eat a subjunctive by attraction4 -- ,,omne ,,tempus ,,aetatis3 'e season ( life'2 s 9 #ee extremum tempus aetatis2 #gj breve tempus aetatis4 ,! opposite phrase aetas temporis is v r>e2 x occurs 9 ,prop]tius #a1 #d1 #g4 #c4 ,,cet]is3 neut] adjective us$ z a n\n1 equival5t to cet]is rebus '! o!r matt]s'2 i4e4 ! political tr\bles h9t$ at above4 ,! be/ writ]s d n (t5 use ! neut] adjective z n\n 9 ! oblique cases unless !re is some?+ 9 ! context to %[ ! g5d] cle>ly1 z 9 #bd aliis 444 eis quae2 we h1 h[ev]1 bel[ 9 #h1 i/o i/a re2 #gb1 reliquum2 #gg1 caele/ium r]um caele/ium2 & 9 #gh1 praet]itorum futurorumque2 see o!r in/ances 9 n4 on ,lael4 #ej similium4 ,! proleptic or anticipatory use ( cet]is %\ld also be notic$2 its s5se is n fully se5 till we come to hunc librum2 ! same use occurs bel[ 9 #d1 #e1 #ei1 #fj2 s aliis 9 #bd2 cf4 also n4 on ,lael4 #g reliqua4 -- ,,diximus 444 ,,dicemus3 :5 a clause or phrase consi/s ( f\r p>ts1 :i* g 9 pairs 7z "h diximus1 dicemus on "o side1 & multa1 saepe on ! o!r71 ! ,lat9s frequ5tly arrange ! words s z to put "o pair betwe5 ! two memb]s ( ! o!r pair1 z "h4 ,?is usage is call$ by gramm>ians *iasmus4 ,?us if we d5ote ! f\r p>ts by ,,aa' ,,bb'1 *iasmus requires ! ord] ,,abb',a' or ,,baa',b'4 ,see examples 9 #h1 #bj1 #bb1 #ch1 #dd1 #ga4 ,= ! m complicat$ =ms ( *iasmus consult ,ngelsba*1 ,/il4 #afg1 #afi4 ,a4 #cdd1 f2 ,g4 #fhd2 ,h4 #efb4 -- ,,librum 444 ,,misimus3 obs]ve ! omission ( a p>ticle at ! beg9n+ ( ! clause2 ! contra/ betwe5 cet]is & hunc librum is made /rong] by ! omission4 ,= ?is asyndeton adv]sativum see n4 on ,lael4 #e ,laelium 444 putes4 ,= t5se ( misimus1 ',i s5d' see ,a4 #bhb2 ,g4 #bdd1 ,h4 #dgb1 #a4 -- ,,omnem3 see n4 on #fb4 -- ,,tribuimus3 p]fect t5se l misimus4 -- ,,ti?ono 444 ,,ari/o3 see ,introd4 -- ,,cius3 ,greek 7a native ( ,ceos71 n to be confus$ ) 7a native ( ,*ios71 or 7a native ( ,cos74 ,cic]o g5]ally d5otes ! ,greek diph?ong by i n e4 ,?is ,ari/o 0 a ,p]ipatetic4 -- ,,p>um 444 ,,auctoritatis3 obs]ve h[ (t5 ,cic]o takes tr\ble to sep>ate words :i* are1 grammatically1 closely connect$4 ,s above1 omnis 444 mole/ias2 #g multorum 444 s5ectutem2 #i mirificos 444 fructus2 #ba civium 444 nom9a2 #cc m9us 444 virium2 #ec multo 444 fecundior2 etc4 etc4 ,see also n4 on #ae quam sit iu/a4 ,a4 #cdd1 c1 d1 e2 ,h4 #efa1 ,,iii4 -- ,,esset3 condition omitt$4 ,a4 #caa2 ,g4 #fjb2 ,h4 #eaj4 -- ,,maiorem ,,auctoritatem3 cf4 ,lael4 #d4 -- ,,apud ,,quem3 'at ^: h\se'2 s #ee a me1 'f my h\se'4 ,a4 #aec2 ,g4 #dag2 ,h4 #ddf1 n4 #d4 -- ,,laelium 444 ,,scipionem3 see ,introd4 -- ,,facimus ,,admirantis3 'we repres5t z express+ a/oni%m5t'4 ,= fac]e1 9 ?is s5se1 ,cic4 m (t5 uses induc]e 'to br+ on ! /age'1 z 9 ,lael4 #d ,catonem induxi s5em disputantem4 ,cf4 h[ev] #ed ,hom]us ,la]t5 col5tem agrum facit2 also ,brut4 #bah2 ,orat4 #he4 ,in/ead ( facimus we might h expect$ ei!r fecimus to correspond ) misimus & tribuimus above1 or faciemus to correspond ) videbitur bel[4 ,on ! use ( ! p>ticiple see ,a4 #bib1 q2 ,g4 #ecf2 ,h #ece1 ,i4 #d4 -- ,,eruditius ,,disput>e3 ,cic4 n infrequ5tly 9 8 dialogues makes p talk ) m le>n+ ?an !y really possess$4 ,he sev]al times confesses ?is z reg>ds ,lucullus & ,catulus 9 ! ,academica1 & z reg>ds ,antonius 9 ! ,de ,oratore4 -- ,,f]at3 subjunctive because embody+ ! s5tim5t ( ,laelius & ,scipio4 ,roby1 #agdd2 ,madvig1 #ceg2 ,h4 #eaf1 ,,ii4 -- ,,suis ,,libris etc43 = ! allusions "h to ,cato's life1 works1 & op9ions see ,introd4 -- ,,quid ,,opus ,,e/ ,,plura8 sc4 dic]e4 cf4 ! elliptic phrases quid multa8 sc4 dicam 9 #gh2 also bel[1 #aj praecl>e4 ,a #bjf1 c2 ,h4 #cfh1 #c1 n4 #b4 #d4 ,,saepe ,,num]o ,,soleo3 'x is my frequ5t cu/om'4 ,num]o is lit]ally 'by ! c\nt or reckon+'1 & 9 saepe num]o _h orig9ally ! same =ce z 9 quadrag9ta num]o & ! l2 b ! phrase came to be us$ m]ely z a slight /r5g!n+ ( saepe4 -- ,,cum ,,hoc 444 ,,cum ,,cet]>um3 ! use ( cum 9 diff]5t s5ses 9 ! same clause1 :i* seems awkw>d1 is n uncommon2 cf4 bel[1 #fg4 ,! spell+ quum 0 c]ta9ly n us$ by ,cic]o1 & probably by no o!r ,lat9 writ] ( ! be/ p]iod4 ,h4 #caa1 foot-note #d4 ,x is wor? rem>k+ t cum ! conjunction & cum ! preposition1 ?\gh spelt alike1 are by orig9 q di/9ct4 ,! =m] is d]iv$ f ! pronom9al /em ka or kva1 & is cognate ) qui2 ! latt] comes f ! root sak 'to foll['1 & is cognate ) ,gk4 1 ,lat sequor1 etc4 ,see ,vanicek1 ,etymologis*es ,wort]bu*1 pp4 #if1 #ihd4 -- ,,r]um 444 ,,sapi5tiam3 'wisdom 9 affairs'2 ! objective g5itive -- ,,excell5tem3 9 s5se mu* /rong] ?an our 'excell5t'2 excell5tem p]fectamque 'pre-em95t & inde$ faultless'4 -- ,,quod 444 ,,s5s]im3 ?is clause takes ! place ( an object to admir>i4 ,! subjunctive is us$ because ! speak] reports 8 own reason = ! wond]1 =m]ly felt1 z if accord+ to ! views ( ano!r p]son1 & )\t affirm+ 8 hold+ ! same view at ! "t ( speak+4 ,madvig1 #ceg1 a1 ,obs4 #a4 ,a #cda1 d1 ,rem4 -- ,,odiosa3 ?is ^w is n s /rong z our 'hateful'1 b r means 'we>isome'1 'annoy+'4 ,9 ,plautus ! frequ5t expression odiosus es means1 9 colloquial ,engli%1 'y bore me'4 ,cf4 #dg odiosum et mole/um2 #fe odiosa (f5sio4 -- ,,onus ,,aetna ,,gravius3 a prov]bial expression ) an allusion to ,enceladus1 :o1 aft] ! defeat ( ! ,giants by ,juppit]1 0 said to h be5 imprison$ "u ,mt4 ,aetna4 ,cf4 ,eurip4 ,h]cules ,fur5s1 #fcg2 also ,longfell['s poem1 ,enceladus4 -- ,,haud ,,sane ,,difficilem3 'surely f> f difficult'2 cf4 #hc haud sane facile4 -- ,,quibus3 a dativus commodi1 '^? = :om !re is no aid 9 !mselves'4 ,cf4 ,lael4 #gi quibus 9 ipsis4 -- ,,b5e ,,beateque ,,viv5dum3 'a virtu\s & happy life'2 'virtue & happ9ess'2 s b5e hone/eque bel[1 #gj4 -- ,,qui 444 ,,petunt3 ^! are ! 1 m5 suffici5t = !mselves1 '9 se toti t]etes atque rotundi'4 ,we h "h a rem9isc5ce ( ! ,/oic doctr9e ab\t ! wise man1 ^: happ9ess is q indep5d5t ( ev]y?+ outside himself1 & is caus$ solely by 8 own virtue4 ,cic]o repres5ts ! same ,/oic !ory 9 ,lael4 #g4 ,cf4 ,juv4 ,sat4 #aj1 #ceg-cfb2 also ,s5eca1 ,de ,cons4 ,sap4 ,,viii1 ,de ,prov4 ,i4 #e4 -- ,a ,,se ,,ipsi3 '!mselves f !mselves1' s 9 #gh se ipse moveat 444 se ipse relucturus sit2 #hd me ipse consolab>4 ,expressions l a se ipsis are q uncommon 9 ,cic]o4 ,cf4 n4 on ,lael4 #e te ipse cognosces2 also see bel[1 #ch se ipsa #gh se ipse4 -- ,,naturae ,,necessitas3 '! inevitable conditions ( nature4' ,cf4 #ga quid e/ tam secundum naturam quam s5ibus emori8 -- ,,aff]at3 subjunctive because nihil quod nihil tale ut4 ,a #cbj1 a2 ,g4 #fcc1 #fcd2 ,h4 #ejc1 ,i4 -- ,,quo ,,9 ,,g5]e3 sc4 r]um2 ) ?is phrase ! def9+ g5itive is commonly omitt$ by ,cic]o4 ,s bel[1 #de 9 eo g5]e4 -- ,,ut 444 ,,adeptam3 notice ! *iasmus4 -- ,,e&em3 idem is us$ 9 ! same way1 to m>k an emphatic contra/ 9 #bd1 #eb1 #fh1 #ga4 -- ,,adeptam3 ?is is probably ! only example 9 ,cic]o ( ! passive use ( adeptus1 :i* occurs 9 ,sallu/1 ,ovid1 ,tacitus1 etc42 & 9 ?is passage ! use _c be look$ on z c]ta91 s9ce "o ( ! v be/ & sev]al ( ! inf]ior ,,mss4 read adepti4 ,cic]o1 h[ev]1 uses a good _m depon5t p>ticiples 9 a passive s5se 7cf4 bel[1 #ei dim5sa2 #gd m$itatum2 see also a li/1 ,roby1 #gcd71 & "s ( !m occur v r>ely4 ,?us p]iclitatus1 arbitratus1 depa/us z passives are f\nd ea* 9 only "o passage4 -- ,,incon/antia3 'in/ability'1 'inconsi/5cy'4 ,con/antia1 unwav]+ firmness & consi/5cy1 is ! *>act]i/ic ( ! wise man2 cf4 ,acad4 #b1 #bc sapi5tia 444 quae ex sese habeat con/antiam2 also ,lael4 #h & #fd4 ,p4 #c4 -- ,,aiunt3 sc4 /ulti4 -- ,,putass5t3 ! subjunctive is due to ! indirect disc\rse4 ,:]e we say ',i %\ld n h ?\ght1' ! ,lat9s say1 9 direct n>ration1 'non put>am1' i4e4 ',i nev] _h ?\ght' 7s ,(f4 #a1 #ha & (t5 9 ,cic]o's lett]s74 ,translate1 'm quickly ?an !y _h ev] expect$'4 ,cf4 ,att4 #f1 #a1 #f accipiam equidem dolorem mihi ilium irasci s$ multo maiorem non esse eum talem qualem putassem4 ,see ,zumpt1 ,gram41 #eah4 -- ,,falsum ,,put>e3 'to =m a mi/ak5 judgm5t'4 ,= falsum z n\n equival5t to 1 cf4 #f gratissimum2 also n4 on #c cet]is4 -- ,,qui ,,citius3 lit4 '9 :at way quick]'2 cf4 ,tusc4 #e1 #hi qui melius4 ,h4 #ahh1 ,,ii4 #b4 -- ,,adulesc5tia 444 ,,s5ectus 444 ,,pu]itia3 babyhood 0 g5]ally at ,rome suppos$ to la/ till ! #ag? ye> 7! "t = assum+ ! toga virilis & = beg9n+ milit>y s]vice74 ,iuv5tus is usually ! age f #ag to #de1 dur+ :i* m5 7 liable to be call$ on = active s]vice4 ,ord9>ily1 9 colloquial language1 adulesc5tia is ! e>li] portion ( iuv5tus1 say ! ye>s f #ag to #cj 7cf4 #cc71 b ,cic]o seems "h to make adulesc5tia co-ext5sive ) iuv5tus4 ,f #de to #fj is ! aetas s5iorum1 ! p]iod dur+ :i* citiz5s 9 e>ly ,rome might be call$ out = ! def5ce ( ! city1 b n = active s]vice4 ,s5ectus 0 commonly reckon$ z beg9n+ at #fj2 b 9 #fj ,cic]o includes 9 s5ectus ! aetas s5iorum1 & probably int5d$ to include x "h4 ,9 ,tusc4 #a1 #cd ,cic4 reckons ?ree ages pu]itia adulesc5tia s5ectus z "h2 bel[ 9 #gd1 f\r p]iods1 or five4 -- ,,quamvis3 quantumvis4 -- ,,effluxisset3 subjunctive because ! mood ( posset1 to :i* x /&s 9 subord9ate relation ,cum "h is purely temporal4 ,see ,roby1 #aggh2 ,a4 #cdb2 ,g4 #fff2 ,h4 #ebi1 ,,ii4 -- ,,posset3 see n4 on esset above1 #c4 #e4 ,,si 444 ,,soletis 444 ,,sumus3 ! apodosis & protasis d n exactly correspond2 ! s5se really requir$ is 'if t wisdom = :i* y admire me does exi/1 x lies 9 ?is'1 etc4 -- ,,ut9am 444 ,,esset3 esset "h gives a great] appe>ance ( mode/y ?an w\ld be5 express$ by sit3 'w\ld x 71 z x c]ta9ly is n'4 ,a4 #bfg2 ,g4 #bec2 ,h4 #dhc1 #b4 -- ,,cognom9e3 ,cato bore ! title sapi5s1 ev5 9 8 lifetime2 see ,introd4 ,cognom5 is us$ 9 good ,lat9 to d5ote bo? ! family "n & ! acquir$ by-"n2 9 late ,lat9 ?is latt] is d5ot$ by agnom54 -- ,,9 ,,hoc ,,sapi5tes3 b above1 #d r]um sapi5tiam1 n 9 rebus4 ,! g5itive con/ruction is n f\nd ) sapi5s us$ z n\n or adjective till late ,lat9 times4 -- ,,naturam ,,ducem etc43 ,cato's claim to ! title ( sapi5s does n re/ on any deep k ( philosophy1 b on practical wisdom or common s5se & exp]i5ce 9 affairs4 ,cf4 ,lael4 #f & #ai4 ,9 ?is passage ,cic]o has put into ,cato's m\? phrases borr[$ f ! ,/oic philosophy1 :i* decl>$ ! life ( virtue to be life 9 accordance ) nature 7naturae conv5i5t] viv]e or 74 ,cf4 #ga1 n4 on secundum naturam4 -- ,,tamquam ,,deum3 obs]ve deum n deam1 because nature is comp>$ )1 & n id5tifi$ )1 a div9e be+4 ,cf4 ,f94 #e1 #dc eam 7rationem7 quasi deum ducem subsequ5s4 -- ,,aetatis3 "h vitae1 life z a :ole4 ,cf4 #b omne tempus aetatis & n42 also #ac aetatis 444 s5ectus2 #cc1 #fd1 #hb4 -- ,,descriptae3 'compos$'2 lit]ally 'writt5 out'4 ,! read+ discriptae1 :i* _m editions give1 does n s well suit ! passage4 ,discrib]e is to map out1 plan1 arrange1 put 9 ord] 7see #ei discripta & discriptio72 ! po9t "h lies1 h[ev]1 n 9 ! due arrangem5t ( ! diff]5t sc5es ( a play1 b 9 ! c>eful work+ out ( ea* sc5e4 ,ab ea mu/ be suppli$ aft] descriptae f a qua above4 -- ,,actum3 ! common comp>ison ( life ) a drama is also f\nd 9 #fd1 #gj1 #he4 -- ,,in]ti3 ! s5se ( 'ignorant' 'in>ti/ic' 791 ars71 has be5 giv5 to ?is by "s editors 7cf4 ,hor4 ,ep4 #b1 #b1 #abf praetul]im scriptor delirus in]sque vid]i1 & ,cic4 ,f94 #b1 #aae artes1 quibus qui c>ebant1 in]tes a maioribus nom9abantur71 b ! mean+ 'inactive'1 'lazy'1 'slov5ly' seems to suit neglectum bett]4 -- ,,poeta3 nature is "h ! dramati/1 ! drama is life1 ! actors are human be+s4 -- ,,s$ ,,tam5 etc43 'b = all t x 0 inevitable t !re %\ld be some?+ ) ! nature ( an end'4 ,s #fi 9 quo e/ aliquid extremum1 #dc aliquid pul*rum4 -- ,,arborum ,,bacis3 ! ^w baca 7! spell+ bacca has little or no au?ority7 is appli$ to all fruits gr[+ on bu%es or trees1 cf4 ,tusc4 #a1 #ca arbores s]et dilig5s agricola1 qu>um aspiciet bacam ipse numquam -- ,,t]raeque ,,fructibus3 "h c]eals1 roots1 vegetables & small fruits4 ,no %>p di/9ction c be drawn betwe5 fruges & fructus 7e4g4 9 ,div4 #a1 #aaf we h fruges t]rae bacasve arborum7 ?\gh fructus z commonly us$ is ! m g5]al ^w ( ! two4 -- ,,maturitate ,,caducum3 'a "t ( s5ility1 s to speak & read9ess to drop1 t comes ( a seasonable rip5ess'4 ,vietus is lit]ally 'twi/$' or b5t'1 be+ orig9ally ! passive p>ticiple ( vi]e4 ,! comp>ison ( old age ) ! rip5ess ( fruit recurs 9 #ga4 ,cf4 ,pl94 ,ep4 #e1 #ad1 #e non tam aetatis maturitate quam vitae4 -- ,,f]undum3 ! =m 9 undus is ar*aic1 & g5]ally us$ by ,cic4 9 quot+ or imitat+ passages ( laws1 sacr$ =mulae1 & ! l4 ,h4 #bci4 -- ,,mollit]3 "h 'g5tly'1 ') resignation'1 ?\gh mollit] f]re (t5 has ano!r mean+1 viz4 to be> pa9 or tr\ble 9 an unmanly fa%ion4 ,cf4 facillime f]re bel[4 -- ,,quid ,,e/ ,,aliud etc4 ,! words p]haps imply ! rationali/ic explanation ( my?s :i* ! ,greeks _h begun to tea* to ! ,romans dur+ ,cato's lifetime4 ,trans ':at else b resi/ance to nature is equival5t to w>r+ aga9/ ! gods1 & n ':at else does w>r+ ) ! gods mean b to resi/ nature4' ,9 comp>isons ( ?is sort ! ,lat9s g5]ally put ! ?+s comp>$ 9 a diff]5t ord] f t requir$ by ,engli% idiom4 ,?us 9 ,div4 #b1 #gh quid e/ aliud nolle mon]i a ,iove nisi effic]e ut aut ne fi]i possit auspicium aut1 si fiat1 vid]i1 ,s4 ,rosc4 #ed quid e/ aliud iudicio ac legibus ac maie/ate ve/ra abuti ad quae/um ac libid9em nisi hoc modo accus>e4 ,phil4 #a1 #bb1 #b1 #g1 #e1 #e1 #aj1 #e4 -- ,,gigantum ,,modo3 see n4 on #d ,aetna gravius -- ,,dis3 = ! =m dis see n4 on #be4 #f4 ,,atqui3 9 ! be/ ,lat9 atqui does n introduce a /atem5t contradict+ ! prec$+ /atem5t1 b "o t supplem5ts x4 ,"h x may be translat$ ',true1 b'4 ,cf4 #ff1 #ha4 -- ,,gratissimum3 equival5t to rem gratissimam4 ,) ! ?\ght cf4 ,rep4 #a1 #cd gratum fec]is si explic>is4 ,lael4 #af p]gratum fec]is si disput>is -- ,,ut ,,pollice>3 s ,acad4 #a1 #cc nos v]o volumus ut pro ,attico respondeam4 ,brut4 #abb nobis v]o placet1 ut pro ,bruto etiam respondeam2 ,lael4 #cb tu v]o p]ge1 pro hoc enim respondeo ,a #cag1 c1 ,h #dii1 #b1 n4 -- ,,s5es ,,fi]i3 if ! inf9itive _h dep5d$ on sp]amus alone & volumus _h n int]v5$1 ,cic]o w\ld probably h writt5 nos futuros esse s5es4 -- ,,multo ,,ante3 sc4 quam id factum erit s ,balb4 #da re d5ique multo ante 7sc4 quam factum e/7 audita1 & v (t5 9 ,cic]o4 -- ,,didic]imus3 z ?is corresponds ) fec]is1x w\ld h be5 =mally correct to write "h nos docu]is -- ,,quibus ,,possimus3 ':at consid]ations w enable u mo/ easily to support ! gr[+ burd5 ( age'4 -- ,,futurum ,,e/3 ?is =m ( ! future is us$ 9 pref]5ce to ! simple erit because x is desir$ to repres5t ! ev5t z on ! v po9t ( fulfilm5t1 & !re=e sure ( fulfilm5t4 ,erit w\ld h impli$ mu* less c]ta9ty4 ,trans4 ',i w d s if my action is go+ to give y pleasure' ,cf4 #fg beatus futurus sum1 also #ha1 #he4 ,see ,roby1 #adid4 -- ,,nisi ,,mole/um ,,e/3#c a common expression ( c\rtesy1 l #ae nisi ali5um putas1 si placet1 cf4 ,hor4 ,sat4 #b1 #h1 #d si grave non e/4 -- ,,tamquam ,,longam ,,viam3 ,cic]o "h puts into ,laelius' m\? almo/ ! v words address$ by ,socrates to ! ag$ ,cephalus 9 ! introduction to ,plato's ,republic1 #cbh ,e4 ,obs]ve ! succession ( simil> s\nds 9 tamquam1 aliquam1 longam1 viam4 -- ,,viam ,,confec]is3 s pro ,qu9t4 #gi confic]e ,,dcc milia passuum1 confic]e it] a common phrase4 ,= mood see ,a #cab1 ,g #fjd1 ,h #eac1 ,,ii4 -- ,,quam 444 ,,+r$iundum ,,sit3 ?is con/ruction1 ! neut] ( ! g]undive ) e/ foll[$ by an accusative case1 is exce$+ly r>e except+ 9 two writ]s1 ,lucretius & ,v>ro4 ,see ! full li/ ( examples giv5 by ,roby1 ,gram41 ,pref4 to vol4 #b1 p4 ,,lxxii4 ,a #bid1 c1 ,h #cga1 ,i4 #b1 #b1 n4 ,! be/ texts ( ,cic]o n[ give only "o example ( a con/ruction at all resembl+ ?is1 viz4 pro ,scauro #ac oblivisc5dum vobis putatis matrum 9 lib]os1 virorum 9 uxores scel]a8 ,! supposition ( "s s*ol>s1 t 9 ?is passage ,cic4 us$ ! con/ruction 9 imitation ( ! ar*aic /yle ( ,cato1 is n likely to be true1 see+ t 9 ,cato's extant works ! con/ruction does n once occur4 ,= ! =m undum see n4 on #e f]undum4 -- ,,i/uc n adv]b1 b neut] pron\n1 z 9 #h4 ,! k9d ( con/ruction1 i/uc vid]e quale sit = vid]e quale i/uc sit1 is especially common 9 ,cic]o4 #g4 ,,faciam ,,ut ,,pot]o3 ',i w d x z well z ,i c4' ,obs]ve ! future pot]o :]e ,engli% idiom w\ld require a pres5t4 ,s ,rep4 #a1 #ch hic ,scipio1 faciam quod voltis1 ut pot]o4 -- ,,saepe ,,enim3 enim introduces a reason1 n = ! words ut pot]o1 b = faciam -- ',i w grant y\r reque/ because ,i h (t5 he>d compla9ts ab\t old age & !re=e h ?\ght ( ! matt]'4 -- ,,p>es ,,autem etc43 p>5!tical4 -- ,,vet]e ,,prov]bio3 ! say+ is z old z ,hom]1 ,od4 #ag1 #bah z 2 cf4 also ,plat41 ,rep4 #cbi ,a1 ,symp4 #aie ,b1 ,pha$r4 #bdj ,c4 ,p4 #d4 -- ,,facillime3 'mo/ *e]fully'1 'mo/ eag]ly'2 a common mean+ ( ! ^w 9 ,cic41 e4g4 ,fam4 #b1 #af1 #b 9 m>itimis facillime sum1 i4e4 ',i f9d mo/ pleasure 9 /ay+ by ! sea'4 -- ,,quae3 a k9d ( explanation ( qu]ellis3 -- 'lam5tations1 viz4 su* utt]ances z' etc42 see n4 on ,lael4 #ad quae2 cf4 ,fam4 #b1 #h1 #b s]monibus de re publica 444 quae nec possunt scribi nec scrib5da sunt4 ,a4 #aii1 b2 ,g4 #faf1 #c1 ,i42 ,h4 #dde1 #e4 -- ,c4 ,,sal9ator3 probably ,c4 ,livius ,sal9ator1 praetor 9 #aia ,b4,c4 7,livy #ce1 #bd71 :o 0 entru/$ ) ! equipm5t ( ! ,roman fleets dur+ ! w> aga9/ ,antio*us4 ,he 0 born ab\t #bcj1 & 0 !re=e a little y\ng] ?an ,cato2 cf4 f]e aequales bel[4 ,sal9ator 0 consul 9 #ahh1 & di$ 9 #agj4 ,= ! "n ,sal9ator cf4 n4 on #aa4 -- ,,sp4 ,,alb9us3 ,sp4 ,po/umius ,alb9us 0 consul 9 #ahf1 & 0 ) 8 colleague appo9t$ to inve/igate ! great ,bac*analian conspiracy ( t ye> 7,livy #ci1 ,,cc4 #a seq474 ,alb9us di$ 9 #ahj4 ,he 0 probably a little y\ng] ?an ,sal9ator4 ,he c sc>cely h be5 fifty ye>s ( age at 8 dea?4 -- ,,tum 444 ,,tum3 'n[ 444 aga9'2 s 9 #de4 -- ,,c>]5t3 see n4 on #c f]at4 -- ,,vitam ,,nullam ,,put>5t3 '!y consid]$ life to be n life at all'4 ,= vitam nullam cf4 ,lael4 #hf s9e amicitia vitam esse nullam2 also ! ,greek phrase 2 & bel[1 #gg vitam quae e/ sola vita nom9&a2 also #hb4 ,a4 #bci2 ,h4 #cgc1 #a1 n4 #b4 ,put>5t '?\ght1 z !y said'4 -- ,,id ,,quod ,,esset ,,accus&um3 ! subjunctive esset is us$ because a class ( ?+s is ref]r$ to1 'no?+ ( a nature to des]ve compla9t'2 id quod erat1 etc4 w\ld h meant m]ely 't "o ?+ :i* 0 matt] = compla9t'4 ,a4 #cbj2 ,g4 #fcd1 ,rem4 #a2 ,h4 #ejc1 ,i4 -- ,,usu ,,v5ir5t3 ! phrase usu v5ire diff]s v little 9 mean+ f accid]e4 ,usu is commonly expla9$ z an ablative 7'9 practice'1 '9 exp]i5ce'71 b is q z likely to be a dative ( ! sort g5]ally call$ pr$icative 7'to come z matt] ( exp]i5ce'72 cf4 ,v]g4 ,a54 #a1 #bb v5ire excidio2 ,pl94 ,n4,h4 #bh1 #ajf odio2 ,caes4 ,b4,g4 #e1 #bg subsidio4 -- ,,quorum 444 ,,multorum3 ! fir/ g5itive is dep5d5t on ! second1 s t quorum e quibus4 ,notice ! sep>ation ( quorum f multorum & ( multorum f s5ectutem4 -- ,,s9e ,,qu]ella3 attribute ( s5ectutem4 ,a4 #bag1 ,rem42 ,h4 #cei1 n4 #a1 #d71 & n4 #c4 ,?is =m ( attributive phrase1 consi/+ ( a preposition ) a n\n1 is common2 cf4 #bd ex agro ,sab9o ru/icos ,romanos2 #dj cum ho/ibus cl&e/9a colloquia4 ,qu]ella is bett] spell+ ?an qu]ela4 ,see ,roby1 #agg1 #b4 -- ,,qui3 'm5 ( su* nature z to 444'4 -- ,,et 444 ,,nec3 ,roby #bbda4 ,! reason = ! dep>ture f ! ord9>y sequ5ce ( p>ticles lies 9 ! words non mole/e4 ,nec 444et is common2 see #ea1 #ec4 -- ,,libid9um ,,v9culis etc43 ,cic4 is "h ?9k+ ( ! conv]sation betwe5 ,socrates & ,cephalus 9 ,plato1 ,rep4 #cbi ,d1 = :i* see ,introd4 -- ,,mod]ati3 'self-controll$'2 cf4 n4 on #a mod]ationem2 difficiles1 'peevi%'2 inhumani1 'unk9dly'2 importunitas1 'p]v]sity'4 ,importunitas seems to be us$ z ! sub/antive correspond+ 9 s5se ) ! adjective difficilis4 ,difficultas1 9 ! s5se ( 'peevi%ness'1 probably occurs only 9 ,mur4 #ai4 #h4 ,,dix]it ,,quispiam3 '"s "o w say pres5tly'2 a g5tle way ( introduc+ "o's own objection4 ,! mood ( dix]it is probably indicative1 n subjunctive2 see ! ?or\gh discussion 9 ,roby1 ,gram41 ,vol4 #b1 ,pref41 p4 ,,civ4 et seq4 -- ,,opes ,,et ,,copias3 'res\rces & means'4 ,opes has a wid] mean+ ?an copias 7m]e mat]ial weal?7 & includes all s\rces ( p[]1 influ5ce1 & au?ority z well z weal?4 ,?us 9 ,lael4 #bb ! end ( divitiae is said to be enjoym5t2 ( opes1 wor%ip 7opes ut col>e74 ,dignitas is social position4 -- ,,id3 rem>k ! s+ul> pron\n1 :i* indicates t ! prec$+ clause is n[ tak5 z convey+ "o idea4 ,trans4 'su* =tune'4 -- ,,cont+]e3 'to fall to "o's lot' is ! phrase 9 ,engli% :i* mo/ closely repres5ts cont+]e4 ,?is v]b is n1 z is (t5 assum$1 us$ m]ely ( good =tune2 x implies 9 itself no?+ conc]n+ ! "* ( ev5ts1 :e!r !y be good or bad1 b simply t ! ev5ts take place naturally & 7 to be expect$4 ,see n4 on ,lael4 #h1 :]e ! ^w is di/9ctly us$ 9 connection ) bad =tune1 z x is1 /rik+ly1 9 #ga bel[4 -- ,,e/ 444 ,,omnia3 'y\r /atem5t inde$ am\nts to some?+1 b x by no means comprises e consid]ation'4 ,! phrase esse aliquid1 'to be ( "s importance'1 is (t5 us$ by ,cic4 bo? ( ?+s & ( p]sons2 cf4 ,tusc4 #e1 #ajd eos aliquid esse1 also n4 on #ag nihil aff]unt4 ,s esse aliquis ( p]sons1 z 9 ! well-kn[n passage ( ,iuv5al1 #a1 #gb aude aliquid brevibus ,gy>is et c>c]e dignum si vis esse aliquis4 ,= ! g5]al s5se cf4 ,tusc4 #c1 #eb e/ id quidem magnum1 s$ non sunt 9 hoc omnia2 s ,de ,or4 #b1 #bae2 ib4 #c1 #bba2 ,leg4 #b1 #bd 9 quo sunt omnia4 -- ,,i/o3 ! use ( ! neut] pron\n 9 ! oblique case z sub/antive is noticeable4 -- ,,!mi/ocles ,,etc43 ,cic]o borr[s ! /ory f ,plato 7,rep4 #cbi ,e et seq471 b x 0 fir/ told by ,h]odotus1 #h1 #abe :o gave a some:at diff]5t v]sion4 ,!mi/ocles _h receiv$ great honors at ,sp>ta :5 ,a!nian ambassador !re2 an envi\s man decl>+ t ! honors 7 paid really to ,a!ns & n to ,!mi/ocles1 ! /atesman answ]$ 1 7i4e4 an inhabitant ( ! small isl& ( ,belb9a ly+ to ! ,s4 ( ,cape ,sunium7 1 1 1 4 -- ,,s]iphio3 ,s]iphus is a small isl& belong+ to ! ,cyclad gr\p & ly+ almo/ due ,n4 ( ,melos1 & due ,e4 ( ! ,scyllaean promontory4 ,s]iphus is (t5 tak5 by anci5t writ]s z a specim5 ( an insignificant community 7e4g4 ,ari/oph4 ,a*>n4 #edb2 ,cic4 ,n4,d4 #a1 #hh71 b x _h ! honor ( be+ "o ( ! ?ree isl& /ates :i* refus$ to give e>? & wat] to ! ,p]sian envoys1 ! o!r two be+ ! adjac5t isl&s ( ,melos & ,siphnus 7,h]odotus1 #h1 #df74 -- ,,iurgio3 iurgium is a qu>rel :i* does n g beyond words2 rixa a qu>rel :]e ! disputants come to bl[s4 -- ,,si ,,ego3 b fur!r on1 tu si4 ,! contra/ w\ld c]ta9ly be m p]fect if ego si 7 read1 z has be5 propos$1 9 place ( si ego4 -- ,,quod ,,eodem ,,modo 444 ,,dici3 ,cic4 commonly says quod ita dic5dum & ! l2 see n4 on #ce quod ni ita fuisset4 ,cato means t j z ,!mi/ocles' success 0 due to two ?+s1 8 own "* & 8 good =tune1 s two ?+s are necess>y to make old age endurable1 viz4 mod]ate =tune & wisdom4 ,he !n 9 #i insi/s t ( ^! two conditions wisdom is f> ! m important4 -- ,,nec 444 ,,levis 444 ,,nec 444 ,,non ,,gravis3 notice ! *iasmus4 #i4 ,,omn9o3 "h 'und\bt$ly'1 9 a /rongly affirmative s5se1 z 9 #gf2 b 9 #bh 7:]e see n47 x is concessive4 -- ,,cum ,,diu ,,multumque ,,vix]is3 lit]ally ':5 y h liv$ long & mu*'1 i4e4 :5 y h n only _h a long life b h done a great deal 9 ! c\rse ( x4 ,! phrases diu multumque1 multum et diu are common 9 ,cic41 z bel[1 #ch2 ,acad4 #a1 #d2 ,div4 #b1 #a2 ,(f #a1 #aah2 ,leg4 ,agr4 #b1 #hh2 ,de ,or4 #a1 #aeb4 ,= mood see ,a4 #cji1 a2 ,h4 #eah1 #b4 -- ,,ecf]unt3 ecf]unt = eff]unt 7ec ex ecs2 s 7 0 old-fa%ion$ 9 ,cic]o's "t1 b =ms ( ! sort1 z bel[1 #ci ecfr5ate1 accord+ to ! evid5ce ( ! be/ ,,mss41 occur 9 a good _m passages4 ,see ,neue1 ,=m5lehre1 ,vol4 #b1 pp4 #gff seq41 ed4 #b4 -- ,,numquam ,,des]unt3 ! omission ( ! object aft] des]unt is n common4 ,) ! g5]al s5se ( ?is passage cf4 ,ar*4 #af litt]>um /udia adulesc5tiam alunt1 s5ectutem oblectant1 secundas res ornant1 adv]sis p]fugium ac sol>ium praeb5t1 delectant domi1 non imp$iunt =is1 p]noctant nobiscum1 p]egr9antur1 ru/icantur4 ,p4 #e4 -- #aj4 ,q4 ,,maximum3 ! fam\s ,q4 ,fabius ,maximus ,v]rucosus ,ovicula ,cunctator1 h]o ( ! ,second ,punic ,w>4 -- ,,eum 444 ,,recepit3 ?is clause has (t5 be5 suspect$ to be an ins]tion ( ! writ]s ( ,,mss4 ,b 7#a7 ! capture ( ,t>5tum 9 #bji ,b4,c4 0 ,fabius' cr[n+ a*ievem5t1 & 'captor ( ,t>5tum' 0 (t5 add$ to 8 "n z a title ( honor2 see ,de ,orat4 #b1 #bgc2 & 7#b7 !re 7 sev]al o!r p]sons ( di/9ction be>+ ! "n ,q4 ,maximus ab\t ! same "t1 s t "s special m>k 0 want$ = ! sake ( cle>ness4 ,notice recepit 'recov]$'1 ,t>5tum hav+ be5 lo/ by ! ,romans to ,hannibal 9 #bab ,b4,c4 -- ,,s5em ,,adulesc5s3 obs]ve ! emphasis giv5 by plac+ close toge!r ! two words ( opposite mean+4 -- ,,erat 444 ,,gravitas3 't h]o possess$ dignity temp]$ by c\rtesy'4 ,expressions l erat 9 illo gravitas are common 9 ,cic]o2 e4g4 ,mur4 #eh erat 9 ,cotta summa eloqu5tia4 ,! metaphor 9 condta1 'season$'1 is also common2 cf4 ,lael4 #ff condim5tum amicitiae4 -- ,,quamquam3 '?\gh inde$'1 introduc+ a necess>y correction ( ! la/ words nec s5ectus mores mutav]at4 ,= ?is corrective quamquam cf4 n4 on #b4 -- ,,consul ,,primum3 ,b4,c4 #bcc4 -- ,,gr&em ,,natu3 al?\gh ! phrases maior1 maximus1 p>vus1 m9or1 m9imus natu are ( frequ5t occurr5ce1 yet magnus natu is n ,lat91 gr&is natu be+ always us$ in/ead4 ,! hi/orians sometimes use magno natu esse or 9 magno natu esse4 -- ,,anno ,,po/3 ! ^w unus is n usually atta*$ to annus except :]e !re is a /rong contra/ betwe5 "o & a l>g] numb] ( ye>s4 ,anno po/ mu/ n be translat$ 'dur+ ! ye> aft]'2 b ei!r 'a ye> aft]'1 anno be+ reg>d$ z ! ablative ( measure or excess1 lit]ally 'lat] by a ye>'1 or 'at ! end ( a ye>'1 ! ablative be+ "o ( limitation1 & fu]at be+ equival5t to factus erat '_h be5 elect$'4 ,s qu9to anno bel[1 'at ! end ( ! fif? ye>'1 i4e4 'five ye>s aft]'4 -- ,,adulesc5tulus ,,miles3 ,see n4 on #ba quemquam s5em4 ,translate ':5 q a y\? ,i m>*$ ) him to ,capua z a private soldi]'4 ,g4 #cbd2 ,h4 #cfc1 #c1 #b74 ,miles "h greg>ius miles4 -- ,,quem ,,magi/ratum3 sc4 quae/uram1 to be und]/ood f quae/or ,cf4 ,mur4 #ah quae/uram una petiit et sum ego factus 7sc4 quae/or7 prior4 -- ,,tuditano ,,et ,,ce!go3 :5 ! pra5om9a ( ! consuls are giv5 ! names g5]ally /& side by side )\t et2 :5 !y are omitt$ et is g5]ally ins]t$4 ,cf4 n4 on #ej ,c5tone ,tuditanoque1 etc4 -- ,,cum ,,quidem3 ! quidem simply adds a slight emphasis to cum2 'at ! v "t :5'1 4 -- ,,suasor3 suasor legis 0 any p]son :o publicly 7i4e4 be=e ! s5ate or p 9 contio assembl$7 spoke 9 favor ( a measure1 dissuasor any "o :o spoke aga9/ x4 ,cf4 #ad suasissem4 -- ,,legis ,,c9ciae3 a law pass$ 9 #bjd ,b4,c4 by ,m4 ,c9cius ,alim5tus1 a plebeian tribune1 :]eby advocates 7 =bidd5 to take fees f _! cli5ts1 & c]ta9 limitations 7 plac$ on gifts ( prop]ty by private p]sons4 -- ,,cum 444 ,,esset3 '?\gh he 0'2 s bel[ #aa1 #cj1 etc4 -- ,,gr&is3 gr&is natu4 -- ,,iuv5ilit]3 ,hannibal 0 #bi ye>s ( age :5 he ent]$ ,italy 9 #bah4 -- ,,exsultantem3 'wildly roam+'4 ,! ^w 9 its lit]al s5se is us$ ( a horse gallop+ at its own w ov] a pla94 ,! metaphorical use is common 9 ,cic]o2 cf4 ,acad4 #b1 #aab cum sit campus 9 quo exsult>e possit oratio1 cur eam tantas 9 angu/ias compellimus8 -- ,,pati5tia3 'endurance'1 'p]si/5ce'2 x is n equival5t to our 'pati5ce'4 -- ,,praecl>e3 sc4 dicit2 cf4 n4 on #c4 -- ,,famili>is3 see ,introd4 -- ,,unus ,,homo etc43 ^! l9es 7 fam\s1 & 7 n only (t5 quot$ ) ! "n ( ,ennius atta*$ 7z 9 ,(f4 #a1 #hd2 ,livy #cj1 #bf71 b also imitat$ or adapt$ )\t m5tion ( 8 "n1 z1 be+ too famili> to ne$ x2 cf4 ,att4 #b1 #ai1 #b2 ,ovid1 ,fa/4 #b1 #bda2 ,v]g4 ,a54 #f1 #hdf2 ,suet4 ,tib4 #ba4 -- ,,cunct&o3 ,cf4 ,polybius #c1 #aje1 #h4 ,on ,fabius' milit>y policy consult ,momms51 ,hi/4 ( ,rome1 ,bk4 ,,iii4 *4 #e4 -- ,,rem3 "h rem publicam4 -- ,,no5um3 ! old] =m f :i* non is an abbreviation2 ne-o9om1 n-o9om1 lit]ally 'n "o ?+'2 cf4 nihil ne-hilum 'n a :it'1 also ! r>e ^w n+ulus ne o9culus1 'n ev5 a little "o'4 -- ,,rumores3 'fame'1 'public op9ion'4 -- ,,poneb,a,t3 = ! long v[el cf4 n4 on #a1 l4 #b v]sat4 -- ,,plusque3 ,,mss4 po/que2 plusqueis ! em5dation ( ,b]nays4 ,plusque magisque is a v>iation ^u ! ord9>y phrases plus plusque1 magis magisque4 #aa4 ,,sal9atori3 !re c be no d\bt t ,cic]o is guilty ( a blund] "h1 & 9 ,de ,or4 #b1 #bgc :]e ! /ory also occurs4 ,livy 7#bg1 #cd1 #g7 gives ,m4 ,livius ,macatus z ! "n ( ! ,roman comm&] :o held ! citadel ( ,t>5tum :ile ,hannibal 0 9 possession ( ! t[n4 ,cic]o probably f\nd ! comm&] describ$ by ! annali/s m]ely z ,m4 ,livius 7s 9 ,livy #bd1 #bj1 #ac2 #bf1 #ci1 #a71 & !n jump$ to tne conclusion t he 0 ! fam\s ,m4 ,livius ,sal9ator4 ,?is man1 ! fa!r ( ! ,sal9ator m5tion$ 9 #g1 0 consul 9 #bai & subdu$ ! ,illyrians1 b 0 condemn$ = misappropriation ( public moneys & w5t into exile4 ,9 #baj he 0 induc$ to return by ! desire ( ! s5ate4 ,9 #bjg he became consul ) ,c4 ,claudius ,n]o1 & defeat$ ,hasdrubal 9 ! great battle ( ! ,metaurus4 ,9 #bjd ,livius 0 c5sor ) ,n]o z 8 colleague1 & won 8 "n ,sal9ator by impos+ a tax on salt4 ,! title 0 be/[$ 9 ridicule1 b clung to ! family4 ,sal9ator 0 a relative ( ,m4 ,livius ,macatus4 ,see ,liv #bg1 #cd1 #g4 -- ,,ita ,,dic5ti etc43 ! anecdote is told by ,livy1 #bg1 #be1 #e & ,plut>*1 ,fab4 #bc4 ,bo?1 h[ev]1 ref] ! /ory n to ! "t at :i* ,t>5tum 0 tak51 b to ! ye> aft]1 :5 alt]cations ab\t x took place 9 ! s5ate4 -- ,,toga3 "h put = 'civil life'1 ! toga be+ replac$ 9 "t ( w> by ! sagum4 ,cf4 9 ,pisonem #gc pacis e/ insigne et oti toga1 contra autem arma tumultus atque belli2 ,de ,or4 #c1 #afg 'togam'1 pro 'pace'1 'arma'1 ac 'tela'1 pro 'bello'4 ,we h ! same contra/ betwe5 arma & toga 9 ,cic]o's own mu*-d]id$ v]se1 c$ant arma togae1 conc$at laurea laudi1 :i* is def5d$ by him1 9 ,pis4 #gc & ,(f4 #a1 #gg4 -- ,,consul ,,it]um etc43 z ! second consul%ip ( ,fabius 0 9 #bbh ,b4,c41 :ile ! law ( ,flam9ius 0 pass$ 9 #bcb 7accord+ to ,polybius71 x is v difficult to und]/& ! /atem5t "h made4 ,x is possible t ,flam9ius 0 "o ( ! commission]s = execut+ 8 own law1 & t its execution la/$ ov] ! "t ( ,fabius' second consul%ip4 ,! ,flam9ius "h m5tion$ is ! same :o fell z consul 9 #bag at ! battle ( lake ,trasim5us4 ,he held l>ge & /atesman-l views on ! policy ( secur+ ,italy by plant+ ,romans & ,lat9s 9 ! t]ritory !n rec5tly tak5 f ! ,gauls1 9 ! neighborhood ( ,arim9um4 ,?is p>ticul> measure 0 c>ri$ aga9/ ! w ( ! s5ate1 & 0 ! fir/ law pass$1 s9ce ! lex ,hort5sia ( #bhg1 9 defiance ( its wi%es4 ,x 0 also ! fir/ agr>ian law s9ce ! ,lic9io-,sextian law ( #cfg4 ,polybius dates ! decl9e ( ! ,roman con/itution f ! pass+ ( ! lex ,flam9ia4 ,cf4',rhe9is*es ,museum'1 #ahdc1 p4 #egc4 -- ,,sp4 ,,c>vilio ,,quiesc5te3 ?is ,sp4 ,c>vilius 0 consul 9 #bcd :5 he conqu]$ ! ,corsicans & ,s>d9ians4 ,9 #bbh he 0 aga9 consul1 & di$ z augur 9 #bab4 ,he is said1 b errone\sly1 to h be5 ! fir/ ,roman :o divorc$ 8 wife4 ,9 #baf1 j aft] ! battle ( ,cannae1 he made a mo/ rem>kable proposal1 to fill up ! gaps :i* t battle _h made 9 ! numb]s ( ! s5ate by select+ two memb]s f ea* ( ! ,lat9 communities4 ,x 0 almo/ ! only occasion 9 ! c\rse ( ,roman hi/ory :5 any?+ l mod]n repres5tative gov]nm5t 0 advocat$4 ,c>vilius 0 n sprung f "o ( ! noble families1 :o = ! mo/ "p monopoliz$ ! high] (fices ( /ate1 x is !re=e n surpris+ t he %\ld h sympa?iz$ ) ,flam9ius4 -- ,,contra ,,s5atus ,,auctoritatem3 'aga9/ ! express$ wi% ( ! s5ate' ,s5atus auctoritas is1 /rictly speak+1 an op9ion ( ! s5ate n =mally embodi$ 9 a decree1 s5atus consultum4 ,cic]o1 9 ,inv5t4 #b1 #eb says ,flam9ius c>ri$ 8 law contra voluntatem omnium optimatium4 -- ,,divid5ti3 ':5 he tri$ to divide'4 ,! p>ticiple is "h equival5t to cum ) ! imp]fect indicative 7dividebat74 ,s 9 #ed l5i5tem ,a4 #bij1 a2 ,g #ffh2 ,h #edi1 #a4 ,p4 #f4 -- ,,cum ,,esset3 '?\gh he 0'4 ,:at ,fabius decl>$ 0 reaily t ! auspicia 7 a political in/rum5t 9 ! h&s ( ! ari/ocrats1 r ?an a "p ( religion4 ,fabius1 accord+ to ,liv4 #cj1 #bf1 #g1 0 augur = #fb ye>s be=e 8 dea?1 & _h no d\bt _h a l>ge exp]i5ce 9 ! manipulation ( ! auspicia = political purposes4 ,comp>e ,hom]1 ,iliad1 #ab1 #bdc1 also ,cic4 ,phil4 #aa1 #bh ,iuppit] ipse sanxit ut omnia quae rei publicae salut>ia ess5t legitima et iu/a hab]5tur4 ,consult ,momms51 ,hi/ ( ,rome1 ,bk4 ,,iv4 ,*4 #ab4 #ab4 ,,admirabilius3 'm amaz+'4 ,! ,lat9 ^w has a mu* /rong] mean+ ?an ! ,engli% ^w d]iv$ f x4 -- ,,quo ,,modo ,,tulit3 eum modum quo tulit1 s t ! clause is n really dep5d5t on cognovi1 nor tulit irregul>ly put = tul]it4 ,9 ,lael4 #i ,laelius exclaims1 ( ,cato himself1 quo modo1 ut alia omittam1 mortem fili tulit4 ,& no d\bt ,cic4 meant "h to make ,cato allude to 8 loss1 describ$ 9 #hd4 -- ,,fili3 see n4 on #a praemi4 -- ,,consul>is3 ! son ( ,fabius 0 consul 9 #bac ) ,ti4 ,sempronius ,grac*us -- ,,e/ ,,9 ,,manibus3 'is 9 e "o's h&s'1 'is commonly read'4 ,! expression is common en\gh 9 ?is s5se2 e4g4 ,lael4 #if 9 manibus e/ oratio4 -- ,,laudatio3 sc4 funebris1 ! fun]al spee*4 ,?is composition 0 read 9 ,cic]o's "t 7see ,tusc4 #c1 #gj2 ,fam4 #d1 #f1 #a7 & exi/$ 9 ! "t ( ,plut>*4 ,see ,plut>*'s life ( ,fab4 #bd4 -- ,,quem ,,philosophum3 _m ( ! anci5t philosoph]s wrote popul> treatises 9 :i* ! pr9ciples ( philosophy 7 appli$ to ! alleviation ( sorr[4 ,! mo/ fam\s ( ^! 9 ,cic]o's "t 0 ,crantor's 1 :i* ,cic]o us$ l>gely 9 writ+ 8 ,tusculan ,disputations1 & also 9 8 ,de ,consolatione on ! dea? ( 8 daught]4 -- ,,9 ,,luce 444 ,,civium3 '9 public & "u ! gaze ( 8 fell[-c\ntrym5'4 ,d n translate 9 oculis by ! ,engli% phrase '9 ! eyes ('1 :i* has ano!r s5se4 ,! metaphor 9 lux is (t5 us$ by ,cic]o1 z ,qu4 ,fr4 #a1 #a1 #g 9 luce ,asiae1 9 oculis prov9ciae4 -- ,,notitia3 notitia is g5]al k1 (t5 m]ely ! result ( sup]ficial obs]vation2 sci5tia is ?or\gh k1 ! result ( elaboration & g5]alization4 -- ,,multae ,,litt]ae3 'great lit]>y atta9m5ts4' ,9 ?is s5se magnae c\ld n be us$ to repres5t 'great'4 ,note ! ellipsis ( erant4 -- ,,ut ,,9 ,,hom9e ,,romano3 'consid]+ t he 0 a ,roman'1 or '= a ,roman'4 ,on ! backw>dness ( ! ,romans 9 lit]>y pursuits see ,teuffel1 ,hi/4 ( ,rom4 ,lit1 #b2 cf4 also ,ritt]1 ,hi/4 ( ,anci5t ,philosophy1 ,vol4 ,,iv4 pp4 #a-ac1 ,eng4 ed4 ,9 p>5!tic clauses l ?is1 ! introductory ut may convey two v diff]5t mean+s accord+ to ! context4 ,?us 9 ,acad4 #b1 #ih homo acutus1 ut ,po5us is 'a ke5 witt$ man1 z might be expect$ ( a ,c>?ag9ian' 7cf ,colum #a1 #c1 #h acutissimam g5tem ,po5os7 :ile ,nepos1 ,epam4 #e1 #b ex]citatum 9 dic5do ut ,!banum implies t oratory 0 n to be expect$ ( a ,!ban4 -- ,,dome/ica 444 ,,ext]na ,,bella3 "h ! dome/ica bella are ^? w>s :i* belong to ! hi/ory ( ,rome1 ! ext]na bella ^? w>s :i* belong to ! hi/ory ( o!r /ates2 b usually dome/ica bella are civil w>s1 ext]na =eign w>s 9 :i* ,rome is engag$2 e4g4 ,leg4 agr4 #b1 #ij omnibus dome/icis ext]nisque bellis2 9 ,catil #b1 #aa omnia sunt ext]na unius virtute pacata2 dome/icum bellum manet1 intus insidiae sunt4 ,! practice ( read+ milit>y hi/ory 0 common among ,roman comm&]s2 see = in/ance ,acad4 #b1 #c ( ,lucullus2 ! practice is ridicul$ by ,m>ius 9 ,sall4 ,iug4 #he4 -- ,,ita3 ita does n qualify cupide1 & has n ! s5se ( tam1 x means r '9 ?is /ate'1 '"u ^! conditions'2 ! words f quasi to ! end ( ! s5t5ce really =m an explanation ( ita4 ,?is mode ( expression is (t5 f\nd1 ita & sic frequ5tly look on to clauses introduc$ by quasi1 si1 ut1 cum etc4 ,cf bel[ #bf sic quasi1 cupi5s 7:]e see n472 ,sall4 ,iug4 #he1 #ai ita aetatem agunt quasi ve/ros honores contemnunt1 ita hos petunt quasi hone/e vix]9t4 -- ,,div9>em3 see ref]5ces on #f confec]is4 -- ,,illo ,,ex/9cto3 ,fabius di$ 9 #bjc ,b4,c4 -- ,,=e ,,unde ,,disc]em ,,nem9em3 cf4 ,acad4 #a1 #h quae nemo adhuc docu]at nec erat unde /udiosi scire poss5t4 ,unde ( p]sons 7"h a quo72 is common 9 bo? v]se & prose 7s & 1 vid4 ,liddell & ,scott 9 vv472 cf4 ,horace #a1 #ab1 #ag unde nil maius g5]atur ipso2 #a1 #bh1 #bh2 ,cic4 de ,or4 #a1 #fg ille ipse unde cognorit2 ib4 #b1 #bhe4 ,s ubi apud quem 9 ,v]r4 #d1 #bi2 quo ad quos bel[1 #hc1 & 9 ,v]r4 #d #ch2 cf4 also n4 on i/9c 9 #dg4 ,= mood ( disc]em see ,a4 #cbj2 ,g4 #fcd2 ,h4 #ejc1 ,i4 #ac4 ,,quorsus ,,igitur ,,haec3 sc4 dixi4 -- ,,tam ,,multa3 ?is takes ! place ( tot1 :i*1 l quot1 _c be us$ z a sub/antive4 -- ,,scipiones3 'm5 l ,scipio'1 i4e4 ! eld] ,africanus2 s #ae ,fabricii ,curii ,coruncanii4 ,cic]o has "h put 8 own op9ion ( ,scipio into ! m\? ( ,cato1 :o1 dur+ a l>ge "p ( 8 life1 0 a /aun* & ev5 bitt] oppon5t ( ,scipio1 & !re=e n likely to c\ple him ) ,fabius4 ,cf4 ,introd4 -- ,,ut 444 ,,record5tur3 ! repetition ( ut ) ea* clause = ! sake ( effect may be comp>$ ) ! repetition ( nihil 9 #ae1 #bg1 #da2 ( non 9 #cb2 ( h9c 9 #dj2 ( sibi 9 #eh4 -- ,,p$e/ris3 = t]re/ris2 ! usage is v common2 s 9 ,greek & 1 & are (t5 contra/$ 7see ,liddell & ,scott74 ,x is n record$ by hi/orians t ei!r ,scipio or ,fabius took "p p]sonally 9 naval w>f>e4 -- ,,record5tur3 ?is v]b implies ! habitual dwell+ ( ! memory ^u ! pa/4 -- ,,quiete ,,et ,,pure ,,atque ,,elegant]3 ! enum]ation consi/s ( two bran*es connect$ by et1 ! second bran* be+ subdivid$ into two memb]s connect$ by atque4 ,_h ea* ( ! adv]bs be5 int5d$ to /& on exactly ! same foot+ ,cic4 w\ld h writt5 et in/ead ( atque1 or else w\ld h omitt$ ! copula altoge!r2 see n4 on #ec capitum iugatio4 ,9 enum]ations ( ! =m ,a 7,bl ,b#b71 ! outside ! bracket is express$ by et1 ! inside ! bracket g5]ally be+ express$ by ac1 = :i* atque is sub/itut$ :5 ! foll[+ ^w 7i4e4 ,b#b7 beg9s ) a v[el1 a guttural 7c1 q1 g7 or h1 be=e :i* ac 0 v seldom writt54 -- ,,pure ,,atque ,,elegant]3 's9lessly & g5tly'4 ,pure implies moral /a9lessness1 elegant]1 lit]ally '9 *oice fa%ion'1 implies da9t9ess comb9$ ) simplicity 9 reg>d to ! ext]nal conditions ( life4 ,! same ideas are put toge!r 9 ,sull4 #gi cum summa elegantia atque integritate vixi/is4 -- ,,aetatis3 see n4 on #e4 -- ,,placida ,,ac ,,l5is3 'quiet & mild'2 placida ref]s to ! ext]nal surr\nd+s1 l5is to ! temp] & "*4 -- ,,accepimus3 sc4 fuisse2 = ! ellipsis ( ! inf9itive cf4 n4 on #bb vid]etur4 -- ,,uno ,,et ,,octogesimo3 b bel[ qu>to 7n quattuor7 nonagesimo4 ,9 ! comp\nd ord9al numb]s correspond+ to ^? c>d9al numb]s :i* are made up ( "o & a multiple ( t51 ! ,lat9s use unus (t5] ?an primus1 :i* w\ld be /rictly correct2 s 9 ,engli% '"o & eightie?' = 'eighty-fir/'4 ,! ord9>y ,gramm> rule 7,roby1 ,vol4 ,i1 p4 #ddc '! ord9al n ! c>d9al is us$ 9 giv+ ! date'7 requires slight correction4 ,= ! position ( ! words see ,g4 #id1 #c2 ,h4 #agd1 footnote #c4 -- ,,scrib5s ,,e/ ,,mortuus3 'di$ :ile /ill engag$ ^u 8 works'2 cf4 #bc num ,platonem 444 coegit 9 suis /udiis obmutisc]e s5ectus8 ,diog4 ,la]t4 #c1 #b quot+ ,h]mippus 7a ,greek writ] ( biography :o liv$ ab\t ! "t ( ! ,second ,punic w>71 says t ,plato di$ 9 ! middle ( a m>riage-fea/ at :i* he 0 a gue/4 ,val4 ,max4 #h1 #g1 #c gives a slightly diff]5t acc\nt4 -- ,,isocrati3 ?is =m ( ! g5itive ( ,greek prop] names 9 -es 0 probably us$ by ,cic]o r ?an ! =m 9 -is2 see ,madvig on ,f94 #a1 #ad2 ,neue1 ,=m5lehre1 #a #ccb4 ,isocrates1 ! greate/ tea*] ( rhetoric ( 8 "t1 liv$ f #dcf to #cch1 :5 he di$ by volunt>y />vation ow+ to 8 grief at ! loss ( ,greek fre$om ?r\gh ! battle ( ,*a]onea4 ,milton1 ,sonnet ,x4 ',t di%one/ victory ,at ,*a]onea1 fatal to lib]ty1 ,kill'd ) report t old man eloqu5t'4 -- ,,eum 444 ,,inscribitur3 ! p]iphrasis is common1 & ! v]b inscrib]e is ne>ly always 9 ! pres5t t5se 79 lat] prose z well z 9 ,cic]o7 z 9 #ei4 ,?is is sometimes ! case ev5 :]e ! neighbor+ v]bs are 9 pa/ t5ses1 z 9 ,acad4 #a1 #ab nec se t5uit qu9 contra suum doctorem librum etiam ed]et qui ,sosus inscribitur4 ,! pres5t seems to mean t ! "n m5tion$ is cont9ually giv5 to ea* copy ( ! book z produc$2 :]e ! cont9u+ multiplication ( copies is n look$ to1 we h ! p]fect1 z ,att4 #h1 #e1 #b tu fasciculum 7bundle ( lett]s7 qui e/ inscriptus 'des ,m'4 ,curio'1 velim cures ad eum p]f]5dum4 ,cf4 also ,de ,or4 #b1 #fa deceptus indicibus librorum qui sunt f]e inscripti 7'to :i* ! au?ors--once = all--h giv5 ! titles'7 de virtute1 de iu/itia1 etc42 s ,div4 #b1 #a eo libro qui inscriptus ,hort5sius4 -- ,,dicit3 ! ',pana!naicus'1 an encomium ( ,a!ns writt5 = recitation at ! great fe/ival ( ! ,pana!naea1 is among ! works ( ,isocrates :i* we /ill possess4 ,9 c4 #a ,isocrates says 1 4 -- ,,vixitque3 '& yet he liv$'4 ,! que "h has a slight adv]sative =ce1 z is (t5 ! case ) et4 ,cf4 n4 on #bh1 #dc1 #gc4 -- ,,gorgias3 ! greate/ ( ! sophi/s1 born at ,leont9i 9 ,sicily ab\t #dhe ,b4,c42 8 dea? took place1 accord+ to ! v>y+ acc\nts1 9 #chj1 #cgh1 or #cgg4 ,9 8 old age he liv$ 9 ,!ssaly :]e ,isocrates /udi$ ) him2 see ,or4 #agf2 ,f94 #b1 #a4 ,= ! adjective ,leont9us plac$ be=e ! "n r ?an aft] cf4 #dc ,!ssalo ,c9ea4 -- ,,c5tum ,,et ,,septem ,,annos3 ,k5n$y1 ,gram41 #cd1 vii1 c1 says1 '9 comp\nd numb]s above #ajj ! l>g] numb]1 ) or )\t et1 g5]ally prec$es ! small]'2 cf4 ,roby1 ,vol4 #a p4 #ddc4 -- ,,cesso3 does n correspond 9 mean+ ) our 'cease'1 i4e4 'to come to a /&/ill'2 cesso is ',i am 9 a /ate ( re/'1 ',i am idle'4 -- ,,qua]]etur3 ! pa/ t5se1 ?\gh ! pr9cipal v]b inquit1 is 9 ! pres5t1 because ! pres5t is ! hi/orical pres5t & s equival5t to a pa/ t5se4 ,cf4 ,roby1 #aeaa-aead2 ,k5n$y #bbi1 #b4 ,a4 #bhg1 e2 ,g4 #eaa1 ,rem4 #a2 ,h4 #die1 ,,ii4 ,! idiom by :i* ! imp]fect /&s :]e we %\ld expect a t5se ( complet$ action1 %\ld be notic$2 cf4 ,tusc4 #b1 #fj quem cum rog>et1 respondit4 ,! explanation ( ! imp]fect 9 su* cases is t x m>ks out1 m cle>ly ?an ! plup]fect w\ld1 ! fact t ! action ( ! pr9cipal v]b & ! action ( ! dep5d5t v]b are practically contemporane\s4 ,9 our passage if quaesitum esset _h be5 writt5 x w\ld h indicat$ m]ely t at "s q indef9ite "t aft] ! "q 0 put ! answ] 0 giv54 ,cf4 ,n4,d4 #a1 #fj auctore 444 obscurior4 -- ,,cur 444 ,,vita3 a h9t at suicide1 :i* ! anci5ts ?\ght a ju/ifiable mode ( escape f tr\bles1 p>ticul>ly ^? ( ill heal? or old age4 ,see n4 on #gc vetat ,py?agoras4 ,esse 9 vita is /rong] ?an viv]e2 cf4 ,qu4 ,fr4 #a1 #c1 #e4 -- ,,nihil ,,habeo ,,quod ,,accusem3 ',i h no reason to reproa*'4 ,cf4 ! common phrase quid e/ quod 4448 ,quod1 adv]bial acc4 ,a4 #bdj1 a2 ,g4 #cca1 ,r4 #c2 ,h4 #cgh1 #b4 ,= mood ( accusem see ,h4 #ejc1 ,i4 n4 #b1 & ref]5ces on #ab disc]em4 -- ,,praecl>um ,,responsum3 e/ is n requir$1 because responsum is 9 apposition to ! la/ "p ( ! prec$+ s5t5ce4 ,simil> appositions occur 9 ,laelius1 #fg1 #ga1 #gi4 -- ,,docto3 appli$ especially to philosoph]s1 b also to poets4 ,! ^w implies cultivation z well z m]e k2 'a le>n$ man'1 m]ely z su*1 is 'homo litt]atus'2 cf4 n4 on #ed4 ,p4 #g4 -- #ad4 ,,cuius 444 ,,feci3 '! a=esaid' is 9 good ,lat9 always express$ by a p>5!sis l ?is & n by a p>ticiple 9 agreem5t ) ! n\n4 ,! phrases 'ante dictus'1 'supra dictus'1 belong to silv] ,lat91 :]e !y are common4 ,cf4 #bc quos ante dixi4 -- ,,sic ,,ut etc43 ! l9es are f ! ,annals ( ,ennius1 = :i* see n4 on #a4 -- ,,ecus3 ,ennius did n write uu1 nor mo/ likely did ,cic]o2 ! =m] may h writt5 ei!r ecus1 equos1 or equs4 ,! la/ =m ,vahl5 pr9ts 9 8 edition ( ,ennius4 -- ,,spatio ,,supremo3 'at ! end ( ! race-c\rse'1 'at ! goal'1 or x may be 'at ! la/ turn r\nd ! c\rse'1 ! race requir+ ! c\rse to be run r\nd sev]al times2 cf4 ,hom]'s 9 ,iliad #bc1 #gfh4 ,s #hc decurso spatio2 ,v]g4 ,a54 #e1 #cbg iamque f]e spatio extreme fessique sub ipsam f9em adv5tabant4 -- ,,vicit ,,olumpia3 a direct imitation ( ! ,greek phrase 1 to w9 a victory at an ,olympic conte/4 ,s ,horace ,ep4 #a1 #a1 #ej has coron>i ,olympia 4 ,! editors pr9t ,olympia1 b ! use ( y to repres5t ,greek did n come 9 till long aft] ! "t ( ,ennius4 -- ,,s5io3 diff]s f s5ectute 9 imply+ n m]ely old age1 b ! weakness :i* usually accompanies x4 -- ,,confectus3 = ! disreg>d ( ! f9al s 9 scann+ cf4 n4 on #a1 l4 #f4 -- ,,equi ,,victoris3 = ! almo/ adjectival use ( ! sub/antive victor1 cf4 ,v]g4 ,a54 #g1 #fef victores equos2 ib4 #ab1 #gea v5ator canis2 ib4 #aj1 #hia2 #aa1 #hi1 & ,georg4 #b1 #ade bellator equus1 9 ,!ocritus #ae1 #ea 4 ,! fem99e n\ns 9 -trix are freely us$ z adjectives bo? 9 v]se & 9 prose4 ,a4 #hh1 c2 ,h4 #dda1 #c4 -- ,,quem ,,quidem3 ! same =m ( transition is us$ 9 #bf1 #bi1 #df1 #ec4 ,! :ole ( ?is passage to suasissem is an exhibition ( antiqu>ian le>n+ q unnatural & inappropriate 9 a dialogue4 -- ,,probe ,,mem9isse ,,pote/is3 cf4 ,de ,or4 #c1 #aid quem tu probe mem9i/i2 ,f94 #b1 #fc ,l4 ,?orius quem mem9isse tu non potes4 ,mem9i c take a p]sonal accusative only :5 ! p]son :o rememb]s 0 a contempor>y ( ! p]son rememb]$2 o!rwise ! g54 foll[s4 ,cf4 ,roby1 #accc2 ,a4 #bai1 ,rem42 ,h4 #djg1 n4 #a4 -- ,,hi ,,consules3 '! pres5t consuls'4 -- ,t4 ,,flam99us3 commonly said to be ! son ( ! great ,flam99us 7#a1 l4 #a74 ,he 0 altoge!r undi/+ui%$1 z also 7 ! ,acilius & ! ,caepio "h m5tion$4 ,?is passage gives ! imag9$ date ( ! dialogue z #aej ,b4,c4 -- ,,philippo3 ?is 0 ,q4 ,m>cius ,philippus1 :o 0 consul 9 #ahf & took "p 9 ! suppression ( ! great ,bac*analian conspiracy ( t ye>4 ,= ! next #ag ye>s he 0 a lead+ s5ator & mu* engag$ 9 diplomacy 9 ! ,ea/4 ,9 #afi he 0 aga9 consul & comm&$ aga9/ ,p]seus 9 ! e>ly "p ( ! w>4 -- ,,cum 444 ,,legem ,,voconiam 444 ,,suasissem3 'aft] ,i _h spok5 publicly 9 favor ( ! law o ,voconius'4 ,= suasissem cf4 #aj suasor ) n4 ,! ,lex ,voconia de muli]um h]$itatibus aim$ at secur+ ! cont9uance ( prop]ty 9 families4 ,by its provisions no man :o possess$ prop]ty valu$ 9 ! c5sors' li/s at #ajj1jjj se/]ces or m1 c\ld appo9t a woman or wom5 z 8 h]es or h]$es2 fur!r1 no p]son or p]sons1 male or female1 c\ld receive "u ! w legacies am\nt+ 9 all to a l>g] sum ?an t receiv$ by ! pr9cipal heir or heirs4 ,e ,roman w nam$ a h]es or h]$es1 on :om devolv$ all ! privileges & duties ( ! deceas$1 ) su* duties z 7 enjo9$ by ! w2 p>ticul>ly ! duty ( pay+ ! legacies left to ^? :o 7 n h]$es4 ,see ,ma9e1 ,anci5t ,law1 ,*4 #f2 also ,hunt]1 ,introd4 to ,roman ,law1 ,*4 #e4 -- ,,magna3 9 ,lat9 ! ^w magnus is ! only equival5t ( our 'l\d'4 -- ,,lat]ibus3 'lungs'4 ,cic4 & ! be/ writ]s r>ely use pulmones = 'lungs'2 ! few passages 9 :i* x occurs ei!r ref] to victims sacrific$ at ! alt>1 or are m$ical or physiological descriptions4 ',good lungs' is always 'bona lat]a' nev] pulmones4 -- ,,duo 444 ,,s5ectutem3 ,ennius is said to h kept a s*ool 9 8 lat] days1 & to h liv$ 9 a cottage ) "o s]vant only4 #ae4 ,,et5im3 ?is ^w g5]ally introduces ei!r an explanation or a pro( ( a prec$+ /atem5t4 ,"h ! words are elliptic1 & ! real connection ) :at prec$es c only be made cle> by a p>aphrase4 ',ennius seem$ to delight 9 old age4 ,& no wond]1 s9ce !re are f\r causes :i* make m5 ?9k old age wret*$1 & no "o ( ^! w be> exam9ation'4 ,et5im may g5]ally be translat$ 'inde$'1 or '9 fact'4 -- ,,cum ,,complector ,,animo3 ':5 ,i grasp !m 9 my ?\ghts'4 ,! object ( complector is to be suppli$ f causas4 -- ,,avocet3 sc4 s5es4 ,! subjunctives d5ote t ^! are ! ?\ghts n ( ! speak]1 b ( ! p]sons :o d ?9k old age a wret*$ ?+4 ,see n4 on #c f]at2 b cf4 ,k5n$y1 ,gramm>1 pref41 p4 #cj4 -- ,,alt]am 444 ,,t]tiam3 9 enum]ations ( m ?an two ?+s unus & alt] g5]ally take ! place ( primus1 & secundus3 9 ,cic4 ^! latt] r>ely occur "u su* circum/ances4 ,cf4 ,att4 #c1 #ae1 #a2 ,f94 #e1 #i2 ,(f4 #a1 #aeb2 ,clu5t4 #agh4 -- ,,infirmius3 sc4 auam antea erat4 -- ,,quam ,,sit ,,iu/a3 ,cic]o g5]ally sep>ates f ! words !y qualify quam1 tam1 ita1 tantus1 quantus1 (t51 z "h1 by "o small ^w4 ,cf4 bel[1 #ce quam fuit imbecillus2 #dj tam esse inimicum4 -- ,,quibus3 ! preposition a is (t5 omitt$2 cf4 9 ,pis4 #ia ,ars9o5 444 ,naupactum fat]is ab ho/ibus esse captas4 ,quibus ho/ibus8 ,nempe eis etc42 ,tusc4 #c1 #cg s$ traducis cogitationes meas ad voluptates4 ,quas8 ,ev5 :5 relative & antec$5t are 9 ! same s5t5ce ! preposition is n (t5 repeat$2 e4g4 ,f94 #e1 #fh eodem 9 g5]e quo illa4 -- ,,an ,,eis3 an always introduces a "q :i* is n indep5d5t1 b foll[s ^u a previ\s "q ei!r express$ or impli$4 ,"h quibus implies omnibusne4 ,cf4 div4 9 ,caec4 #eb quid enim dices8 ,an id quod dictitas 444 :]e quid implies nihilne3 also bel[1 #bc1 #bi anne4 ,a #baa1 b2 ,g4 #dei2 ,h4 #cec1 #b1 n4 #d4 -- ,,iuv5tute ,,et ,,viribus3 commonly expla9$ z a h5diadys1 i4e4 z put = iuv5tutis viribus2 b ,cic4 no m meant ?is ?an we mean '! /r5g? ( y\?' :5 we speak ( 'y\? & /r5g?'4 ,real in/ances ( h5diadys are mu* r>] ?an is g5]ally suppos$4 -- ,,quae3 tales ut4 -- ,l4 ,,paulus3 ?is is ,l4 ,aemilius ,paulus ,mac$onicus1 consul 9 #ahb ,b4,c41 & aga9 9 #afh :5 he f9i%$ ! ?ird ,mac$onian w> by utt]ly defeat+ ,p]seus at ,pydna4 ,= 8 connection ) ,scipio & ,cato see ,introd4 -- ,,pat] ,,tuus3 i4e4 ,scipio2 s 9 #bi avi tui1 & 9 #ge avum tuum1 )\t m5tion ( "y ,scipio's "n1 b 9 #di patris tui1 ,scipio2 s #gg4 -- ,,fabricii etc43 = ! plurals see n4 on #ac4 ,c4 ,fabricius ,lusc9us1 consul 9 #bhb1 #bgh1 & #bgc ,b4,c41 c5sor 9 #bge1 held ! comm& aga9/ ,pyrrhus4 ,! ,roman writ]s1 ,cic]o especially1 are nev] tir$ ( eulogiz+ him z a patt]n ( old-fa%ion$ ,roman virtue4 ,manius ,curius ,d5tatus1 consul 9 #bij1 #bge1 & #bgd practically1 if n =mally1 end$ ! ?ird ,samnite w>1 & also comm&$ aga9/ ,pyrrhus2 see #ee4 ,he 0 fam$ = 8 /urdy ,roman simplicity & frugality4 ,tib]ius ,coruncanius z consul 9 #bhj cru%$ an ,etruscan insurrection4 ,9 #beb he became ! fir/ plebeian pontifex maximus4 ,^! ?ree m5 are v frequ5tly m5tion$ toge!r by ,cic]o2 cf4 bel[1 #dc1 ,lael4 #ah4 -- ,,nihil ,,agebant3 obs]ve t nihil agebat is put at ! beg9n+ ( ! fir/ s5t5ce1 nihil agebant at ! end ( ! second2 *iasmus4 #af4 ,a4 ,,claudi3 ,appius ,claudius1 ! head ( ! mo/ /rongly ari/ocratic family 9 ,rome1 0 c5sor 9 #caa ,b4,c41 :5 he con/ruct$ ! via ,appia1 & consul 9 #cjg & #bif4 ,he _h to be c>ri$ into ! s5ate-h\se 9 ord] to oppose ! peace ) ,pyrrhus -- ,,acc$ebat ,,ut3 acc$it is f> (t5] foll[$ by a clause ) quod & indicative ?an by a clause ) ut & subjunctive4 ,:5 ! quod clause foll[s1 x conta9s a fact look$ at m]ely z a fact & no?+ m1 b ! ut clause views ! fact z consequ5t ^u1 or dep5d5t on "s o!r fact4 ,"h ! bl9dness is reg>d$ z be+ ! consequ5ce ( old age1 ?\gh ,livy #i1 #bi1 #aa & o!r au?ors attribute x to ! ang] ( ! gods1 because z c5sor ,appius _h tak5 ! adm9i/ration ( ! wor%ip ( ,h]cules away f ! anci5t family ( ! ,potitii1 & _h plac$ x 9 ! h&s ( public slaves4 ,! m5tal vigor ( ,appius 9 8 old age is m5tion$ by ,cic4 9 ,tusc4 #e1 #aab4 ,p4 #h4 -- ,,cum ,,pyrrho3 note ! position ( ! words betwe5 pacem & fo$us1 ) bo? ( :i* !y g4 ,?is usage is call$ by ! gramm>ians coniunctio2 cf4 n4 on ,lael4 #h cum summi viri tum amicissimi1 also above1 quae iuv5tute g]untur et viribus1 bel[ #ah quae sunt g]5da praescribo et quo modo4 -- ,,fo$us3 ?is seems oppos$ to pacem z a =mal engagem5t is to a m]e ab/5tion f ho/ilities4 -- ,,non ,,dubitavit ,,dic]e3 :5 dubit>e means 'to hesitate' 7ab\t a c\rse ( action71 & ! s5t5ce is negative1 or an int]rogative s5t5ce assum+ a negative answ]1 ! inf9itive con/ruction g5]ally foll[s1 z "h2 b ! inf9itive is r>e 9 a positive s5t5ce4 ,:5 dubit>e means to 'be 9 d\bt' 7z to :e!r c]ta9 /atem5ts are true or n71 ! regul> con/ruction is ei!r qu9 ) subj4 or "s =m ( indirect int]rogative clause4 ,cf4 bel[1 #be4 -- ,,quo ,,vobis3 f ! ,annales4 ,9 m5tis dem5tis we h oxymoron 7an int5tional contradiction 9 t]ms7 z 9 #ch s5sum s9e s5su2 #ci munus 444 auf]t4 ,on ! case ( vobis1 see ,roby1 #aaed1 ,a4 #bce1 a1 ,h4 #chd1 #d1 n4 #b4 -- ,,antehac3 always a dissyllable 9 v]se1 & probably s pron\nc$ 9 prose -- ,,viai3 ! old g5itive4 ,a4 #cf a1 ,g4 #bg1 ,rem4 #a1 ,h4 #di1 #b4 ,! read+ is n q c]ta91 if viai be read x is n altoge!r c]ta9 :e!r x dep5ds on quo or on sese flex]e4 ,9 ! =m] con/ruction we h a p>titive g5 ) an adv2 ,a4 #baf1 a1 #d1 ,g4 #cga1 ,rem4 #d1 ,h4 #cig1 #d1 9 ! latt]1 a di/9ct ,graecism l des9e qu]ell>um 7,hor ,od #b1 #i1 #ag7 & ! l2 ,a4 #bdc ,rem41 ,g4 #cgc ,rem4 #f1 ,h4 #daj ,v #d4 -- ,,et ,,tam53 ! s5se is incompletely express$1 9 full x is '& yet !re is no ne$ = me to ref] to ,appius' spee* z giv5 by ,ennius1 s9ce ! spee* itself is 9 exi/5ce4' ,exactly simil> ellipses are f\nd ) et tam5 9 ,f9 #a1 #aa & #ae2 #b1 #ae1 #ba1 #fd & #he1 ,att4 #g1 #c1 #aj1 ,lucretius #e1 #aagg4 ,9 ,munro's note on ! la/ passage a collection ( examples w be f\nd4 -- ,,appi 444 ,,oratio3 ! spee* 0 kn[n to ,cic]o1 & 0 "o ( ! olde/ monum5ts ( prose composition 9 ,lat9 extant 9 8 "t1 see ,brut4 #fa4 ,plut>*1 ,pyrrhus #ai1 gives an acc\nt ( ,appius' spee*1 :i* may f\nd$ on ! orig9al1 he m5tions x also 9 8 tract commonly call$ 'an s5i sit g]5da res publica'1 c4 #ba4 ,ihne 7,hi/ory ( ,rome1 ,vol4 ,i4 p4 #eba1 ,eng4 ed47 d\bts :e!r ! spee*1 z ,cic4 knew x1 0 committ$ to writ+ by ,appius himself4 -- ,,haec ,,ille ,,egit3 'he made ?is spee*'4 -- ,,septemdecim ,,annis3 z ! second 7alt]um7 consul%ip 0 9 #bif1 & ! spee* 9 #bhj1 bo? ^! ye>s are includ$ 9 ! reckon+ by a usage v common 9 ,lat94 ,= ! ablative cf4 #ai4 -- ,,c5sor 444 ,,ante ,,consulatum3 ?is 0 unusual1 & !re=e to ,claudius' honor4 -- ,,gr&em ,,sane3 'und\bt$ly old'4 -- ,,et ,,tam5 ,,sic3 i4e4 eum tum gr&em fuisse ,lahmey] wrongly says t sic po9ts to ! words atque haec ille egit4 ,x may be not$ t sic takes ! place ( an object aft] accipimus1 cf4 #gg ita cr$]em2 #gh sic mihi p]suasi1 also #ah male cogitanti4 #ag4 ,,nihil ,,aff]unt3 '!y br+ =w>d no?+'1 i4e4 :at !y br+ =w>d is wor?less1 s 9 ,greek 1 ! opposite ( :i* is 4 ,cf4 #h e/ i/uc aliquid4 -- ,,similes ,,ut ,,si3 a v r>e con/ruction4 ,equally unusual is similes tamquam si 9 ,div4 #b1 #aca4 ,9 ,tusc4 #d1 #da & ,(f4 #a1 #hg we f9d similit] ut si 9 ,f94 #b1 #ba & #d1 #ca similit] or similis et si1 9 ,n4,d4 #c1 #h similit] ac si1 also 9 ,liv4 #e1 #e1 #ab dissimilia ac si1 9 #ce1 #db1 #aj idem ac si4 ,z reg>ds ! ut aft] similes1 we may comp>e a few passages 9 :i* simul ut appe>s = simul ac1 see ,reid's n4 on ,academ #b1 #ea4 ,9 ! ,engli% ,bible !re are expressions l similes sunt ut si qui dicant1 '!y are l z if "s m5 %\ld say4' -- ,,sc&ant3 'cum is us$ ) ! subjunctive :5 x expresses a k9d ( comp>ison1 & especially a contra/1 betwe5 ! cont5ts ( a lead+ proposition & a subord9ate 7:]eas1 etc47' ,madvig1 #ceh1 ,obs4 #c4 ,! und]ly+ idea 9 ?is use is g5]ally cause1 sometimes concession4 -- ,,p] ,,=os 'ov] ! deck'4 -- ,,ille3 = ! omission ( s$ or autem 7asyndeton adv]sativum7 see n4 on #c librum1 etc4 -- ,,clavum3 'till]'4 ,) ?is passage ,lahmey] well comp>es :at ,cic]o says ( himself 9 ,fam4 #i1 #ae1 #c s$ebamus 9 puppi et clavum t5ebamus2 nunc autem vix e/ 9 s5t9a locus4 -- ,,velocitate3 velocitas & cel]itas diff] v slightly2 ! =m] means r spe$ ( movem5t 9 "o l9e ! latt] r p[] ( rapid motion ) frequ5t *ange ( direction4 ,! emphatic ^w 9 ?is clause is corporum4 ,cf4 ,(f4 #a1 #gi hone/um 444 animi efficitur non corporis viribus4 -- ,,consilio 444 ,,s5t5tia3 consilio1 advice2 auctoritate1 weight ( influ5ce2 s5t5tia1 an op9ion or vote =mally giv54 -- ,,quibus3 9 tw(old relation2 ) orb>i1 abl4 ( sep>ation1 ) aug]i ( specification4 #ah4 ,,nisi ,,=te3 ironical1 us$ to introduce a possible1 b absurd objection to some?+ :i* has gone be=e4 ,! v]b t foll[s is always 9 ! indicative4 -- ,,miles etc43 'z common soldi]'2 see n4 on #aj4 -- ,,9 ,,v>io ,,g5]e3 we use ! plural1 '9 diff]5t k9ds'4 ,cf4 ,acad4 #b1 #c 9 omni g5]e belli2 ,deiot4 #ab 9 omni g5]e bellorum4 -- ,,cess>e3 cf4 n4 on #ac4 -- ,,at ,,s5atui etc43 exactly ! same ideas are express$1 ) ! same m5tion ( ,cato's activity 9 ,(f4 #a1 #gi4 -- ,,male ,,cogitanti3 ':i* has n[ = a long "t be5 plott+ mis*ief'2 ,a4 #bij1 a2 ,g4 #fga1 #bba2 ,h4 #edi1 #d2 #dfg1 ,,iii4 #b4 ,cf4 pro ,sulla #gj nef>ie cogit>e2 = ! use ( ! adv]b see n4 on #af sic4 ,on ,cato's attitude t[>d ,c>?age see ,introd4 -- ,,v]]i3 ! con/ruction is unusual4 ,v]eor regul>ly takes aft] x an accusative1 or else a clause ) ne or ut4 ,a passage mu* resembl+ ?is is ,rab4 ,po/4 #aj omnes qui aliquid de se v]ebantur2 cf4 also ,att4 #aj1 #d1 #f de vita sua metu]e2 ,v]g4 ,a54 #i1 #bjg de te nil tale v]eb>2 9 all ^! examples ! ablative ) de d5otes ! qu>t] ?reat5$1 n1 z "h1 ! qu>t] f :i* ! ?reat comes4 -- ,,exscisam3 f exsc9do2 mo/ edd4 excisam1 b to raze a city is urbem exsc9d]e n excid]e2 e4g4 ,rep4 #f1 #aa ,numantiam exsc9des4 #ai4 ,,quam ,,palmam etc43 a prophecy aft] ! ev5t1 l t 9 ,rep4 #f1 #aa avi relliquias1 ! f9i%+ up ( ! ,punic w>s4 ,= ! use ( relliquias cf4 ,v]g4 ,a54 #aa1 #cj ,troas relliquias ,danaum atque immitis ,a*illi2 ib4 #eih2 ib4 #c1 #hg4 -- ,,t]tius3 s all our ,,mss4 ,?is places ! eld] ,scipio's dea? 9 #ahc1 :i* agrees ) ,livy's acc\nt 9 #ci1 #ej1 #aj4 ,b ! ye> be=e ,cato's c5sor%ip 0 #ahe n #ahc1 h5ce "s edd4 read qu9tus & "s sextus 9 place ( t]tius4 ,p4 #i4 -- ,,novem ,,annis3 z ,cato's consul%ip 0 9 #aie ^! words also app>5tly disagree ) t]tius above4 ,novem annis po/ means n9e full ye>s aft]1 i4e4 #ahe n #ahf2 cf4 #db septem annis po/4 -- ,,enim3 implies t ! answ] 'no' has be5 giv5 to ! "q & proce$s to acc\nt = t answ]4 -- ,,excursione3 a milit>y t]m 'skirmi%+'2 ,cf4 ,div4 #b1 #bf prima orationis excursio4 -- ,,ha/is3 loosely us$ = pilis4 ,! long old ,roman ha/a1 :5ce ! "n ha/ati1 _h long be=e ,cato's "t be5 disc>d$ = ! pilum or %ort javel91 :i* 0 ?r[n at ! enemy f a di/ance be=e ! troops clos$ & us$ ! sword4 -- ,,consilium3 ! repetition ( consilium 9 a diff]5t s5se f t :i* x _h 9 ! s5t5ce be=e seems to u awkw>d2 b _m su* repetitions are f\nd 9 ,cic]o4 ,consilium corresponds to bo? 'c\nsel' & 'c\ncil'2 ! s5ate 0 orig9ally regium consilium1 ! k+'s body ( advis]s4 ,"h translate summum consilium '! supreme delib]ative body'4 -- ,,s5atum3 'assembly ( eld]s'4 ,cf4 #ef s5atores1 id e/ s5es4 ,s5atus implies a lo/ v]b s5a-re1 to be or gr[ old f ! /em ( :i* bo? s5a-tus & s5a-tor are d]iv$4 ,?is /em aga9 implies a lo/ n\n or adjective s5us1 old4 ,! ^w s5atus 0 collective1 l comitatus1 a body ( companions1 ex]citus1 a tra9$ b& etc4 #bj4 ,,amplissimum3 'mo/ honorable'4 -- ,,ut ,,sunt 444 ,,s5es3 ! ,sp>tan 1 z x is commonly call$1 consi/$ ( #bh memb]s1 all ov] #fj ye>s ( age4 ,h]odotus uses ! t]m 7s5es7 = ?is assembly2 ,x5ophon 4 ,9 ! ,laconian dialect 0 its "n2 we also f9d 'to be a s5ator'4 ,= ut 444 sic cf4 ,academ4 #b1 #ad1 similit] vos cum p]turb>e1 ut illi rem publicam1 sic vos philosophiam velitis2 also ,lael4 #ai4 -- ,,audire3 l 1 us$ especially ( hi/orical matt]s1 s9ce in/ruction 9 !m 0 almo/ entirely oral4 ,cf4 'ignorant ( hi/ory'4 -- ,,voletis3 see note on #g faciam ut pot]o2 cf4 ,roby1 #adfd1 a2 ,madvig1 #cci1 ,obs4 #a2 ,a4 #bgh1 b2 ,g4 #bcd1 ,rem4 #a2 ,h4 #dgj1 #b4 -- ,,adulesc5tibus3 ,cic41 :5 he wrote ?is1 0 possibly ?9k+ ( ,a!ns & ,alcibiades4 -- ,,labefactatas3 ! v]b labefacio is =eign to good prose1 9 :i* labefacto is us$4 -- ,,su/5tatas3 ,cic4 does n use su/5tus4 ,9 ,mur4 #c su/95da is foll[$ by su/5tata 9 ! same s5t5ce4 -- ,,c$o 444 ,,cito3 ! l9e is ( ! k9d call$ tetramet] iambic acatalectic 7or octon>ius71 & is scann$ ?us3 -- v v -' - - - -' v - - -' - - - -' v -4 ,9 all k9ds ( iambic v]se ! old ,romans freely introduc$ spondees :]e ! ,greeks us$ iambi2 s 9 hexamet]s spondees = dactyls4 ,cf4 ,hor4 ,ep4 ad ,pis4 #bed et seq4 -- ,,c$o3 dic2 f ce1 ! enclitic p>ticle involv$ 9 hic 7hi-ce7 etc4 & da1 ! root ( d4 ,s cette ce-d7ate c$te1 !n cette by assimilation ( d to t4 ,! orig9al mean+ w\ld ?us be 'give "h'1 & 9 ?is s5se ! ^w is (t5 us$4 ,see ,lex4 ,d>e is commonly put = dic]e1 z accip]e is = audire4 -- ,,qui3 'h['4 -- ,,tantam3 4 -- ,,naevi3 ,naevius liv$ ab\t #bfd-aid ,b4,c4 ,8 great "w 0 a hi/ory ( ! ,fir/ ,punic ,w> writt5 9 ,saturnian v]se1 ! rude indig5\s metre ( e>ly ,roman poetry4 ,he wrote also plays1--trag$ies & com$ies1 bo? palliatae & praetextae4 ,= an acc\nt ( him see ,cruttwell1 ,hi/ory ( ,roman ,lit]ature2 also1 ,sell>1 ,roman ,poets ( ! ,republic1 ,*4 #c4 ,if ,ludo be read1 x may be ei!r f ! ,lat9 ludus 7,naevius entitl$ a com$y ,ludius7 or f 1 ,lydian4 -- ,,poetae3 ,naevius seems to h be5 9 ! habit ( add+ poeta to 8 "n4 ,x appe>s 9 ! well-kn[n epitaph said to h be5 writt5 by himself1 also 9 ! l9es writt5 aga9/ him by ! family poet ( ! ,metelli3 'malum dabunt ,metelli ,naevio poetae'4 ,! "n poeta 0 new 9 ,naevius' "t & 0 j displac+ ! old ,lat9 "n vates2 see ,munro on ,lucr4 #a1 #ajb4 -- ,,prov5iebant etc43 ! same metre z above1 divid$ ?us by ,lahmey]3 -- provni ebant ort ores nov /ult adu lescn _/ iuli4 ,! :ole l9e has ! look ( be+ translat$ f ! ,greek3 7 7 1 4 ,lr4 takes prov5ire 9 ! s5se ( 'to gr[ up'1 comp>+ ,pl94 ,ep4 #a1 #ac1 #a magnum prov5tum 7'crop'7 poet>um annus hic attulit2 ,sall4 ,cat4 #h1 #c prov5]e ibi scriptorum magna +5ia4 -- ,,videlicet3 'y see'4 #ba4 ,,at3 2 us$1 z 9 #cb1 #ce1 #dg1 #fe1 & #fh1 to introduce ! suppos$ objection ( an oppon5t4 -- ,,cr$o3 '( c\rse'4 ,cf4 #dg :]e cr$o foll[s at z "h4 -- ,,ex]ceas3 ! subject is ! indef9ite 'y' equival5t to '"o'1 3 'unless "o 7 to practise x'4 ,s #bh nequeas2 #cc requiras4 ,cf4 also ,pl94 ,ep4 #h1 #ad1 #c difficile e/ t5]e quae accep]is1 nisi ex]ceas4 ,= ! mood see ,a4 #cji1 a2 ,g4 #eih1 #eig1 ,rem4 #c2 ,h4 #ejh1 #e1 #b74 -- ,,t>dior3 'unusually dull'2 cf4 ,academ4 #b1 #ig ,epicurus quem i/i t>dum putant4 -- ,,!mi/ocles3 fam$ = 8 memory4 -- ,,civium3 'fell[-c\ntrym5'2 p]cep]at3 '_h grasp$' or 'ma/]$'4 -- ,,qui 444 ,,solitum3 't he (t5 address$ z ,lysima*us "s "o :o = all t 0 ,ari/ides'4 ,! direct object ( salut>e is omitt$4 ,= qui tametsi is cf4 ,att4 #a1 #ac1 #c nosmet ipsi1 qui ,lycurgei fuissemus1 cotidie demitigamur2 also ,de ,or4 #a1 #hb4 -- ,,esset3 ,a4#cdb2 ,g4#fca2 ,h4#ebi1 ,,ii4 & n4 #a1 #a74 -- ,,lysima*um3 = ut ,l4 or pro ,lysima*o4 ,s ,ar*4 #ai ,hom]um ,*ii suum v9dicant 7 ut suum or pro suo74 ,lysima*us 0 ! fa!r ( ,ari/ides4 -- ,,sunt3 vivunt1 z (t52 s 9 #cb esse viv]e2 #ed fuit vixit2 #ef1 #fj1 #fi4 -- ,,sepulcra ,,leg5s3 ,cato 0 a great antiqu>ian2 cf4 #ch ,orig9um4 -- ,,9 ,,memoriam ,,r$eo ,,mortuorum3 ! g5itive z ) mem9i1 record>i etc4 ,= ! phrase cf4 ,v]r4 #a1 #abj r$ite 9 memoriam1 iudices1 quae libido i/ius fu]it2 also bel[1 #ei 9 gratiam r$ire cum voluptate4 ,"h translate ',i refre% my memory ( ! dead'4 -- ,,quemquam ,,s5em3 ! be/ writ]s d n use quisquam z an adjective1 b !re is no ne$ to alt] s5em into s5um z "s editors d1 s9ce s5em is a sub/itute = a clause cum s5ex esset2 ',i nev] he>d t anybody because he 0 an old man 444'4 ,s5es mu/ be s tak5 9 #bb1 s9ce pontifices etc4 _c /& z adjectives4 ,cf4 n4 on #aj adulesc5tulus miles4 -- ,,vadimonia3 '_! appo9tm5ts to appe> 9 c\rt1 ! debts due to !m & ! debts !y owe'4 ,:5 ! he>+ ( a suit _h to be adj\rn$1 ! def5dant 0 b\nd ov] ei!r on 8 own recognizance m]ely 7pure7 or along ) sureties 7vades7 to appe> 9 c\rt on ! day appo9t$ = ! next he>+1 a sum or sums ( money be+ =feit$ 9 case ( 8 non-appe>ance4 ,! engagem5t to appe> 0 te*nically call$ vadimonium2 :5 ! def5dant ent]$ into ! engagem5t he 0 said vadimonium promitt]e2 if he kept ! engagem5t1 v4 obire or si/]e2 if he fail$ 9 x1 v4 des]]e4 ,! plural vadimonia is "h us$ because a numb] ( suits is meant2 ! ^w con/ituta is *os5 z a m g5]al t]m ?an promissa1 & z ref]r+ to ! circum/ances ( bo? pla9tiff & def5dant4 ,/rictly speak+1 x is ! presid+ judge :o vadimonia con/ituit4 ,on ?is acc\nt vadimonia con/ituta %\ld be translat$ z above 'appo9tm5ts'1 & n 'bonds' or 'engagem5ts' to appe> 9 c\rt4 ,p4 #aj4 -- #bb4 ,,quid 444 ,,s5es3 sc4 tibi vid5tur2 ':at d y ?9k ( old m5 z lawy]s1 etc48' ,s )\t ellipsis1 ,fam4 #i1 #ba1 #a quid tibi ego 9 epi/ulis videor8 -- ,,+5ia3 suum cuique +5ium2 'old m5 reta9 _! wits'4 -- ,,p]maneat3 ,a4 #bff1 d2 ,g4 #ege2 ,h4 #eac1 ,i4 -- ,,/udium ,,et ,,indu/ria3 'e>ne/ness & activity'2 n a case ( h5diadys1 z "s editors make x4 ,cf4 n4 on #ae iuv5tute et viribus4 -- ,,neque ,,ea ,,solum3 1 '& t n only'4 -- ,,honoratis3 ?is does n correspond to our 'honor$'1 b implies t ! p]sons h held high (fices 7honores72 cf4 #fa s5ectus honorata praes]tim4 ,"h translate '/atesm5'4 -- ,,9 ,,vita 444 ,,quieta3 '9 an un(ficial & retir$ life'4 ,!re is *iasmus "h1 s9ce privata is contra/$ ) honoratis & quieta ) cl>is4 -- ,,summam ,,s5ectutem3 ,sophocles di$ at ! age ( #ij 9 #dje ,b4,c4 -- ,,quod ,,propt] ,,/udium3 'f 8 devotion to ?is occupation'4 -- ,,filiis3 except ,plut>*1 :o probably foll[s ,cic]o's words1 all ! au?orities tell ! /ory ( ! poet's elde/ son ,iophon only4 ,! tale is full ( improbabilities4 -- ,,rem3 rem famili>em z 9 #a4 -- ,,patribus ,,bonis ,,int]dici ,,solet3 'fa!rs are (t5 prev5t$ f manag+ _! prop]ty'4 ,= ! con/ruction cf4 ! expression int]dic]e alicui aqua et igni3 int]dici is "h us$ imp]sonally ) patribus 9 ! dat42 ,a4 #bcj2 ,h4 #chd1 #e2 bonis is abl4 ( sep>ation 7deprivation74 ,! fragm5t ( ! ,,xii tables "h ref]r$ to is ?us giv5 9 ,dirks5's edition3 sei f\riosos aut prodicos 7prodigus7 escit 7erit7 ad5atorum c5tiliomque 7g5tiliumque7 eius pote/as e/od1 i4e4 ! agnates 7male relatives ^: k9%ip ) ! furiosus is d]iv$ ?r\gh males7 & memb]s ( 8 g5s are to adm9i/] 8 prop]ty4 ,we h pres]v$ ! =m 9 :i* ! judgm5t 0 made by ! praetor urbanus 7,paulus1 ,s5t4 #c1 #d;a1 #g73 'qu&o tibi tua bona pat]na avitaque nequitia tua disp]dis lib]osque tuos ad ege/atem p]ducis1 ob eam rem tibi ea re comm]cioque int]dico'4 -- ,,quasi ,,desipi5tem3 ' ' says ! au?or ( ! anonym\s life ( ,sophocles4 ,cf4 ,x5ophon1 ,mem4 #a1 #b1 #di4 -- ,,9 ,,manibus ,,habebat3 '_h on h&' i4e4 9 prep>ation4 ,e/ 9 manibus 9 #ab has a diff]5t mean+4 -- ,,scrips]at3 he _h writt5 x b n f9ally correct$ x4 -- ,,recitasse3 ! common v]sion ( ! /ory /ates t n ! :ole play 0 read b only ! f9e *orus beg9n+ 1 1 4 -- ,,vid]etur3 sc4 esse2 ! inf9itive is (t5 omitt$ ?us aft] v]bs ( desir+1 ?9k+ etc41 also v]bs ( speak+ & he>+2 cf4 ,lael4 #ah eam sapi5tiam int]pretantur2 ib4 #bi quam natam volunt2 ib4 #fd hom9es ex maxime r>o g5]e iudic>e2 ,acad4 #b1 #ab vid]5turne ea ,philonis4 #bc4 ,,hesiodum3 see n4 on #ed4 -- ,simonid53 ,simonides ( ,ceos 7n ,s4 ( ,amorgos71 "o ( ! greate/ ,greek lyric poets1 liv$ f #eef to ab\t #dfi ,b4,c4 -- ,,/esi*orum3 ( ,him]a 9 ,sicily1 also a lyric poet2 liv$ f ab\t #fcj to ab\t #eef ,b4,c4 -- ,,isocrat5 ,,gorgian3 nn4 on #ac4 -- ,,philosophorum ,,pr9cipes3 '9 ! fir/ rank ( philosoph]s'4 -- ,,py?agoran3 nei!r ! date ( 8 bir? nor t ( 8 dea? c be det]m9$2 he 'fl\ri%$' ab\t #ecj4 ,he liv$ mo/ly 9 ! ,greek settlem5ts ( l[] ,italy1 :]e 8 s*ool exi/$ = "s c5turies aft] 8 dea?4 -- ,,democritum3 ( ,abd]a1 "o ( ! orig9ators ( ! !ory ( atoms2 said to h liv$ f #dfj to #cfa or #ceg ,b4,c4 -- ,,x5ocrat5 aft] ,plato1 ,speusippus 0 ! fir/ head ( ! ,academic ,s*ool2 ,x5ocrates succe$$ him4 ,he liv$ f #cig to #cae or #cac4 -- ,,z5onem3 ( ,citium 9 ,cyprus1 f\nd] ( ,/oicism1 born ab\t #ceg1 is said to h liv$ to ! age ( #ih4 -- ,,clean!n3 he foll[$ ,z5o 9 ! presid5cy ( ! ,/oic s*ool4 ,8 age at dea? is v>i\sly giv5 z #ii & z #hj ye>s4 -- ,,quem ,,vidi/is3 see ,introd4 ,x is r curi\s t ,cic4 %\ld make ,cato speak ) admiration ( ,diog5es1 to :om he _h %[n great ho/ility4 -- ,,diog553 ,cic4 probably wrote 9 -an1 -en1 n 9 -am1 -em ! accusatives ( ,greek prop] names 9 -z1 -es4 -- ,,/oicum3 to di/+ui% him f ,diog5es ! ,cynic4 -- ,,agitatio3 ,cic4 uses agitatio & actio almo/ int]*angeably2 cf4 agitatio r]um 9 ,de ,or4 #c1 #hh ) actio r]um 9 ,acad4 #b1 #fb & else:]e4 ,actus 9 ?is s5se occurs only 9 silv] ,lat94 #bd4 ,,age3 a common =m ( transition to a new subject2 brief = 'hoc age'1 'd ?is'1 i4e4 'att5d to ?is t ,i am go+ to say'4 ,! common use ( 9 ,greek is exactly simil>4 -- ,,ut 444 ,,omittamus3 ,cf4 n4 on #eb ut4 -- ,,possum ,,nom9>e3 ',i am able to "n'2 9 colloquial ,engli% ',i might "n'4 ,! ,lat9s occasionally use also a hypo!tical =m1 :]e possim or possem /&s 9 ! apodosis ( a conditional s5t5ce1 ! protasis ( :i* is n express$2 b ! miss+ protasis is g5]ally easily suppli$ & 0 di/9ctly pres5t to ! writ]'s m9d4 ,e4g4 9 ,tusc4 #a1 #hh we h dici hoc 9 te non pote/2 posset 9 ,t>qu9io2 at 9 mortuo ne intellegi quidem 7pote/71 :]e ! reason = ! *ange f pote/ to posset is q evid5t4 ,9 translat+ f ,engli% into ,lat9 x is f> saf] to use ! indicative4 ,cf4 #ee possum p]sequi4 ,a4 #caa1 c2 ,g4 #eii1 ,rem4 #c2 ,h4 #eaa1 #a1 n4 #c1 #dgf1 #d4 -- ,,ex ,,agro 444 ,,romanos3 'c\ntry-br$ ,romans 7i4e4 ,roman citiz5s7 belong+ to ! ,sab9e di/rict'4 ,! words ex agro ,sab9o =m an attributive phrase qualify+ ,romanos j z ru/icos does4 -- ,,numquam ,,f]e3 'sc>cely ev]'4 -- ,,maiora ,,op]a3 'f>m "w ( any importance'4 ,?is use ( op]a is common 9 ,v]gil's ,georgics4 -- ,,non3 ! repetition ( ! negative aft] numquam is common 9 ,lat92 9 ,engli% nev] 444 n is f\nd 9 dialects only4 ,cf4 ,lael4 #dh non tantum 444 non plus quam4 -- ,,s]5dis3 ablative ( respect1 'z reg>ds s[+'4 ,see ,roby #abaj2 ,k5n$y1 #adi4 -- ,,p]cipi5dis3 s #gj2 cf4 ,n4,d4 #b1 #aef neque enim s]5di neque col5di1 nec tempe/ive demet5di p]cipi5di que fructus1 neque cond5di nec repon5di ulla pecudum sci5tia e/4 -- ,,9 ,,aliis3 see n4 on #c cet]is4 ,notice ! proleptic use4 -- ,,idem3 a bett] =m ( ! plural ?an iidem1 commonly f\nd 9 our texts4 ,= ! use "h cf4 n4 on #d e&em4 -- ,,p]t9]e3 pres5t = future4 -- ,,s5t 444 ,,pros9t3 ! l9e is giv5 z ,ribbeck pr9ts x4 ,he scans x z a 'bac*ius'1 consi/+ ( f\r feet1 ) ! measurem5t v - - 1 ! la/ syllable ( saeclo seem+ to be %ort5$4 ,cic]o quotes ! same l9e 9 ,tusc4 #a1 #ca add+ ut ait 7,/atius7 9 ,synephebis1 quid spectans nisi etiam po/]a saecla ad se p]t9]e8 ,saeclo 'g5]ation'4 ,= mood ( pros9t see ,a #cag2 ,g4 #fcb1 ,h4 #dig1 ,i4 -- ,,/atius ,,no/]3 'our fell[-c\ntryman ,/atius'4 ,s ,ar*4 #bb ,ennius no/]4 ,caecilius ,/atius1 born among ! ,insubres1 wrote ,lat9 com$ies :i* 7 l>gely borr[$ f ! ,greek ( ,m5&]4 ,! orig9al ( ! ,synephebi 0 ,m5&]'s '"y comrades'4 ,see ,sell>1 ,rom4 ,poets ( ! ,rep41 ,*4 #g4 ,p4 #aa4 -- #be4 ,,dis3 ! spell+s diis1 dii :i* _m rec5t editors /ill keep1 are probably incorrect1 at all ev5ts x is c]ta9 t ! nom9ative & ablative plural ( deus =m$ monosyllables1 except occasionally 9 poetry1 :]e dei1 deis 7 us$4 ,ev5 ^! dissyllabic =ms sc>cely occur be=e ,ovid4 -- ,,et3 emphatic at ! beg9n+ ( a s5t5ce3 'aye1 &'4 -- ,,melius3 sc4 dixit4 -- ,,illud3 '! foll[+' ,a4 #ajb1 b1 ,g4 #bib1 #d2 ,h4 #dej1 #c4 -- ,,idem3 dem1 n dem4 -- ,,edepol3 lit]ally1 'ah1 god ,pollux'1 e be+ an int]jection1 de a %ort5$ =m ( ! vocative ( deus1 pol abbreviat$ f ,pollux4 ,! assev]ation is mo/ly conf9$ to com$y4 ,! l9es come f a play by ,/atius call$ ,plocium 7 'necklace'71 copi$ f "o by ,m5&] ) ! same title2 see ,ribbeck's ',fragm5ta' ,! v]ses are iambic trimet]s ,a4 #cfe2 ,g4 #ged1 ,h4 #fbb4 -- ,,nil ,,quicquam3 see n4 on #ba quemquam s5em1 cf4 ! common expression nemo homo1 #hd nemo vir1 etc4 :]e two sub/antival words are plac$ side by side4 -- ,,viti3 see n4 on #a1 l #c praemi ,viti "h mali2 cf4 ,t]4 ,&r4 #gc ei v]eor ne quid ,&ria adportet mali4 -- ,,sat ,,e/3 sat = satis 9 ,cic]o's "t 0 old-fa%ion$ & poetical4 -- ,,quod ,,diu3 ^! words mu/ be scann$ z a spondee4 ,! i 9 diu "h probably _h ! s\nd ( our y4 ,a4 #cdg1 c1 ,g4 #gag2 ,h4 #fjh1 ,,iii4 n4 #b4 ,all5 well comp>es a l9e ( ,publilius ,syrus heu quam multa pa5it5da incurrunt viv5do diu4 -- ,,volt3 indef9ite subject4 -- ,,videt3 ,tis*] quotes ,h]od4 #a1 #cb 7spee* ( ,solon to ,croesus7 1 1 4 -- ,,tum ,,equidem etc43 ^! l9es1 z well z ^? above1 occurr$ 9 a play ( ,/atius call$ ',ephesio' see ,ribbeck's ',fragm5ta'4 -- ,,s5ecta3 n us$ by prose writ]s be=e ! "t ( silv] ,lat94 -- ,,deputo3 ?is comp\nd is us$ by ! dramati/s & !n does n occur aga9 till late ,lat9 times4 -- ,,eumpse3 l ipse & reapse 7= :i* see n4 on ,lael4 #dg7 ?is ^w conta9s ! enclitic p>ticle pe 7probably ano!r =m ( que71 f\nd 9 nem pe1 quis-p-iam etc41 along ) se1 :i* belongs to an old demon/rative pron\n once decl9$ sos1 sa1 sum1 ! masc4 & fem4 ( :i* are se5 9 1 4 ,! =m 0 no d\bt orig9ally eumpsum1 l ipsom 7ipsum71 b has pass$ into its pres5t =m j z ipsos 7nom47 became ipso1 !n ipse4 ,! only diff]5ce 9 s5se betwe5 eumpse & ! simple eum is t ! =m] is m emphatic4 ,! pron\n eumpse is ! subject ( ! inf9itive s5tire1 b ! sub/antive1 s5ex1 to :i* ! pron\n ref]s1 is n express$4 -- ,,odiosum3 cf4 n4 on #d4 #bf4 ,,iucundum 444 ,,odiosum3 elliptic1 'iucundum' potius quam 'odiosum' s5em esse dic5dum e/4 -- ,,ut 444 ,,delectantur3 cf4 ,lael4 #aja2 also bel[1 #bi4 -- ,,sapi5tes ,,s5es3 nei!r ( ^! words is us$ z an adjective "h2 ! :ole expression sapi5tes1 cum facti sunt s5es4 -- ,,levior3 cf4 ! fragm4 ( ,callima*us3 ' 1 4 -- ,,coluntur ,,et ,,diliguntur3 col]e r implies ! ext]nal m>ks ( respect 7cf4 coli 9 #g71 dilig]e ! inn] feel+ ( affection4 -- ,,praeceptis etc43 cf4 ,(f4 #a1 #abb ineuntis enim aetatis inscitia s5um con/itu5da et reg5da prud5tia e/4 -- ,,me 444 ,,iucundos3 put = me iucundum esse quam vos mihi e/is iucundi4 ,! attraction ( a f9ite v]b into ! inf9itive aft] quam is n uncommon2 cf4 n4 on #a quibus me ipsum 7,roby1 #aghd1 b2 ,a4 #ccf1 b1 ,rem42 ,h4 #ebd1 #a1 #b74 ,m9us1 be x obs]v$1 does n qualify intellego1 b iucundos4 -- ,,s$3 "h analeptic1 i4e4 x introduces a return to ! subject prop] aft] a digression1 s 9 #ca4 -- ,,videtis1 ,,ut 444 ,,sit3 "h ut quo modo2 'h['4 -- ,,s5ectus 444 ,,cuiusque3 ! ab/ract s5ectus is put = s5es z 9 #cd2 h5ce cuiusque1 sc4 s5is4 ,s above adulesc5tia adulesc5tes4 -- ,,ag5s ,,aliquid3 ?is phrase diff]s f agat 9 t :ile ! subjunctive w\ld express ! fact ( action1 ! p>ticipial phrase expresses r ! con/ant t5d5cy to act4 ,ag5s aliquid =ms a sort ( attribute to s5ectus1 p>allel ) op]osa4 ,moliri diff]s f ag]e 9 t x implies ! br++ into exi/5ce ( "s object4 ,cf4 ,(f4 #c1 #ajb ag]e aliquid et moliri volunt2 ,acad4 #b1 #bb ut moliatur aliquid et faciat2 ,n4,d4 #a1 #b utrum di nihil agant1 nihil moliantur2 ,mur4 #hb et agant et moliantur4 -- ,,quid 444 ,,aliquid3 = ! ellipsis 9 quid qui cf4 n4 on #bb quid 444 ,addiscunt le>n on & on1 g on le>n+4 -- ,,ut 444 ,,videmus3 put1 z ,all5 obs]ves1 = ut ,solon fecit1 quem videmus4 -- ,,solonem3 see also #ej4 ,! l9e 7v]sibus "h is an exagg]ation2 9 #ej x is v]siculus7 is pres]v$ by ,plato 9 8 ,timaeus & by ,plut>*1 ,sol4 #ca ' 4 ,! age ( ,solon at 8 dea? is v>i\sly giv5 z #hj or #ajj ye>s4 -- ,,videmus3 ! ,lat9s frequ5tly use 'we see' = 'we read'4 ,see n4 on ,lael4 #ci1 also bel[1 #fi ut scriptum video4 -- ,,gloriantem3 ,a4 #bib1 e2 ,g4 #ecf1 #ebg1 ,rem4 #a2 ,h4 #ece1 ,i4 #d4 ,notice ! *ange to ! inf9itive 9 uti bel[4 -- ,,s5ex3 i4e4 cum s5ex essem2 s #bg adulesc5s desid]abam2 #cj mem9i pu]4 ,plut>* 7,cato #b7 gives an acc\nt ( ,cato's /udy ( ,greek 9 8 old age4 -- ,,sic3 ?is ^w does n qualify avide1 b ref]s on to quasi1 s t sic 444 quasi cupi5s '?us1 viz4 l "o desir+'4 ,cf4 n4 on #ab ita cupide frueb> quasi2 also #ce tamquam 444 sic4 ,quasi s]ves to s(t5 ! metaphor 9 sitim2 cf4 n4 on ,lael4 #c4 -- ,,cupi5s3 aft] quasi a f9ite v]b 7cup]em7 w\ld h be5 m usual1 z 9 #ab ita 444 quasi div9>em4 ,cf4 h[ev] #bb quasi desipi5tem4 -- ,,ea ,,ipsa ,,mihi3 = ! juxtaposition ( pron\ns1 :i* is r s\ght aft] 9 ,lat91 cf4 #gb ipsa suum eadem quae4 -- ,,exemplis3 pro exemplis1 or exemplorum loco 7cf4 n4 on #ba ,lysima*um71 s t ^? editors are wrong :o say t we h "h an example ( ! antec$5t ?ru/ into ! relative clause1 z ?\gh ea ipsa quibus exemplis 7 put = ea ipsa exempla quibus4 -- ,,quod3 ut cum iam s5ex esset disc]et4 -- ,,socrat53 ,cic4 probably le>n$ ?is fact f ,plato's ,m5ex5us #bce ,e & ,eu?ydemus #bgb ,c :]e ,connus is nam$ z ! tea*] ( ,socrates 9 music4 ,9 ! ,eu?ydemus ,socrates says t ! boys att5d+ ,connus' lessons laugh$ at him & call$ ,connus 4 ,cf4 also ,fam4 #i1 #bb1 #c ,socrat5 fidibus docuit nobilissimus fidic52 is ,connus vocitatus e/2 ,val4 ,max4 #h1 #g1 #h4 -- ,,9 ,,fidibus3 '9 ! case ( ! lyre'4 ,tck+ quotes ,qu9tilian #i1 #b1 #e quod 9 fidibus fi]i vidimus4 ,! ,greek ^w ci?>a is n us$ by ,cic]o & does n become common 9 ,lat9 prose till long aft] ,cic]o's "t1 ?\gh he sev]al times uses ! words ci?>o$us1 ci?>i/a1 :5 ref]r+ to ,greek pr(essional play]s4 ,! ^w lyra too is r>e 9 e>ly prose2 x occurs 9 ,tusc4 #a1 #d 9 connection ) a ,greek1 :]e 9 ! same s5t5ce fides is us$ z an equival5t4 -- ,,audirem3 = audire leg5do cognosc]e see n4 on #bj4 -- ,,vellem3 sc4 si possem4 -- ,,discebant 444 ,,antiqui3 d\bts h be5 felt z to ! g5u95ess ( ! clause4 ,9 ,tusc4 #d1 #c a passage ( ,cato is quot$ :i* ref]s to ! use ( ! tibia among ! anci5t ,romans2 imm$iately aft]w>ds ! antiquity ( practice on ! fides at ,rome is m5tion$1 ?\gh n expressly on ,cato's au?ority4 ,! words _c be said to be unsuit$ ei!r to ! p]son or to ! occasion4 -- ,,discebant 444 ,,fidibus3 ! v]b can]e1 :i* means 'to play' z well z 'to s+'1 mu/ be suppli$2 fidibus is !n an ablative ( ! means or in/rum5t4 ,!re is ! same ellipsis ( can]e 9 ! phrases doc]e fidibus 7,fam4 #i1 #bb1 #c7 & scire fidibus 7,t]5ce1 ,eunu*us #acc74 ,cf4 ,roby1 #abag4 ,p4 #ab4 -- #bg4 ,,ne 444 ,,quidem3 ^! two words toge!r correspond to ! ,greek 7 ne1 quidem71 & are be/ translat$ "h by 'nor' r ?an by 'n ev5'4 ,! r5d]+ 'n ev5'1 ?\gh requir$ by "s passages1 w (t5 misrepres5t ! ,lat94 -- ,,locus3 locus 7l 9 ,greek7 is a rhetorical t]m ) a te*nical mean+4 ,! plead] is to anticipate ! argum5ts he may f9d x necess>y to use 9 diff]5t cases1 & is to arrange !m "u c]ta9 heads2 ea* head is call$ a or locus1 mean+ lit]ally ! place :]e a plead] is to look = an argum5t :5 want$4 ,h5ce locus came to mean 'a cut-&-dri$ argum5t' or1 z "h1 a 'commonplace'4 ,x is (t5 f\nd 9 ,cic]o's rhetorical writ+s4 -- ,,non ,,plus ,,quam3 'any m ?an'4 ,aft] ! negative ne above x is incorrect to translate non by a negative 9 ,engli%1 ?\gh ! repetition ( ! negative is common en\gh 9 ,lat91 z 9 "s ,engli% dialects4 ,cf4 n4 on #bd4 ,plus "h magis4 -- ,,quod ,,e/3 sc4 tibi1 ':at y h'1 s ,p>adoxa #ah & #eb satis esse1 quod e/4 -- ,,agas3 quisquis is g5]ally accompani$ by ! indicative1 z 9 ,v]g4 ,a54 #b1 #di quidquid id e/ etc42 see ,roby1 #afig2 ,a4 #cji1 c2 ,g4 #bdf1 #d2 ,h4 #dgf1 #c4 ,! subjunctive is "h us$1 ) ! imag9>y second p]son1 to r5d] prom95t ! hypo!tical & indef9ite "* ( ! v]b /atem5t4 ,roby1 #aedd-aedf2 ,madvig1 #cgj1 #did1 ,obs4 #e1 7#f74 -- ,,vox3 'utt]ance'2 ! ^w is us$ only ( spee*es 9 "s way specially rem>kable4 -- ,,contemptior3 'm despicable'4 ,! passive p>ticiple ( contemno has ! s5se ( an adjective 9 -bilis1 l invictus & _m o!rs4 -- ,,milonis3 ! mo/ fam\s ( ! ,greek a?letes4 ,he liv$ at ! end ( ! six? c5tury ,b4,c41 & ! praises ( 8 victories 7 sung by ,simonides4 ,x 0 "u 8 lead]%ip t 8 native city ,croton1 9 ,magna ,graecia1 attack$ & de/roy$ ,syb>is4 ,_m /ories are told by ! anci5ts ab\t 8 feats ( /r5g? 7see #cc71 & ab\t 8 p[] ( consum+ food4 ,he is said to h be5 a prom95t disciple ( ,py?agoras4 -- ,,illacrimans3 bew>e ( spell+ lacrima ) ei!r * = c or y = i2 ^! spell+s are )\t ju/ification4 ,! y re/s on ! absurd assumption t ! ,lat9s borr[$ _! ^w lacrima /raight f ! ,greek 4 -- ,,dixisse3 comb9ations l dicitur dixisse are exce$+ly r>e 9 good ,lat94 ,cic]o ne>ly always uses two diff]5t v]bs2 i4e4 he says aiunt dic]e & ! l4 -- ,,at3 !re is an ellipsis "h su* z '^? "y m5's muscles are p[]ful b 444'4 ,?is elliptic use ( at is common 9 sudd5 exclamations ( grief1 annoyance1 surprise etc4 -- ,,v]o3 ?is is common 9 emphatic replies1 :e!r ! reply convey ass5t1 or1 z "h1 a retort4 ,! usage is well illu/rat$ 9 ,ngelsba*'s ,/ili/ik1 #aig1 #b4 -- ,,tam3 sc4 mortui sunt4 -- ,,nugator3 nug>i 1 'to trifle'4 -- ,,ex ,,te3 ,cato "h id5tifies a man's p]son ) 8 s\l & intellect1 ! body be+ reg>d$ z a m]e dress2 cf4 ,rep4 #f1 #bf m5s cuiusque is e/ quisque4 ,ex te1 lit]ally1 'out ( y\rself'1 i4e4 'f y\r real self's res\rces'4 -- ,,lat]ibus3 see n4 on #ad4 -- ,,aelius3 8 cognom5 0 ,paetus2 he 0 consul 9 #aih1 & c5sor 9 #aid ,b4,c4 ,he 0 "o ( ! e>lie/ & mo/ fam\s writ]s on ,roman ,law4 ,8 great comm5t>y on ! ,,xii tables is (t5 ref]r$ to by ,cic]o1 :o sev]al times quotes ,ennius' l9e ab\t him4 -- egregie cordatus homo catus ,aelius ,sextus4 -- ,,tale3 sc4 dixit4 -- ,,coruncanius3 n4 on #ae4 -- ,p4 ,,crassus3 consul 9 #bje ,b4,c4 ) ! eld] ,africanus2 pontifex maximus f #bab to 8 dea? 9 #ahc4 ,he 0 fam\s bo? z a lawy] 7see bel[1 #ej2 also ,liv4 #cj1 #a1 #e iuris pontifici p]itissimus7 & z a /atesman 7see #fa74 ,modo !re=e cov]s a space ( at lea/ #cc ye>s1 s t x _c well be translat$ by our 'lately'2 say r 'ne>] our "t'4 ,! am\nt ( "t impli$ by modo & nup] dep5ds entirely on ! context2 = modo see ,lael4 #f ) note1 = nup] bel[1 n4 on #fa1 :]e x is us$ ( ,crassus z modo is "h4 -- ,,praescribebantur3 ! mean+ is t ^! lawy]s practis$ 9 old age z jurisconsults1 i4e4 accord+ to old ,roman cu/om1 !y gave audi5ce 9 ! e>ly h\rs ( ! day to all :o *ose to consult !m ab\t legal difficulties4 -- ,,e/ ,,provecta3 lit]ally '0 c>ri$ =w>d'1 i4e4 'cont9u$'1 'rema9$'4 ,"s wrongly take ! phrase to mean 'made progress'1 'increas$'1 a s5se :i* w\ld require ! imp]fect1 provehebatur4 -- ,,prud5tia3 "h1 z (t51 'legal skill'4 #bh4 ,,orator3 emphatic position4 -- ,,s5ectute3 causal ablative2 n '9 age'1 b 'ow+ to age'4 -- ,,omn9o -- ,,s$ ,,tam53 'no d\bt -- b /ill'4 ,omn9o 7lit]ally1 'altoge!r'7 has two almo/ exactly opposite uses -- 7#a7 ! affirmative1 cf4 #i2 7#b7 ! concessive1 :i* we h "h & 9 #de4 ,! circum/ance :i* is contra/$ ) ! admitt$ circum/ance is usually introduc$ by s$ tam5 or s$ z 9 #de1 b 9 ,lael4 #ih by ! less emphatic autem1 :ile 9 ,lael4 #fi !re is no introductory p>ticle4 -- ,,canorum 444 ,,s5ectute3 canorum implies ! comb9ation ( p[] ) cle>ness 9 a voice4 ,= ! mixture ( metaphors 9 canorum spl5descit edd4 quote ,soph4 ,phil4 #ahi 2 ,cic4 ,de ,or4 #b1 #fj illorum tactu orationem meam quasi color>i4 -- ,,nescio ,,quo ,,pacto3 lit]ally1 ',i "k n on :at t]ms'2 q int]*angeable ) nescio quo modo2 cf4 #hb4 ,a4 #ccd1 e2 ,g4 #dfi1 ,rem4 #b2 ,h4 #ebi1 #e1 #c74 -- ,,adhuc ,,non3 purposely put = nondum1 because m emphasis is ?us ?r[n bo? on ! "t-^w & on ! negation4 ,! common view t nondum 0 avoid$ because x w\ld h impli$ t ,cato expect$ to lose ! canorum is c]ta9ly wrong4 -- ,,et ,,videtis3 '?\gh y see my ye>s'4 ,! adv]sative use ( et = autem or tam5 aft] ! negative is n v uncommon 9 ,cic]o1 b !re are few examples ( ! usage 9 ! spee*es4 ,cf4 ,lael4 #bf et quidquid2 s sometimes que z above1 #ac2 also ,lael4 #cj ut nullo egeat suaque omnia 9 se posita iudicet4 -- ,,s5i3 ,madvig's em4 = s5is4 ,9 ,leg4 #a1 #aa allusion is made to ! great *ange :i* advanc+ ye>s _h wr\ght 9 ,cic]o's own impassion$ oratory4 ,he 0 no d\bt ?9k+ ( t *ange :5 he wrote ! words we h "h4 -- ,,s]mo3 '/yle ( speak+'2 a ^w ( wid] mean+ ?an oratio1 :i* only d5otes public speak+4 -- ,,quietus ,,et ,,remissus3 'subdu$ & g5tle'4 ,! metaphor 9 remissus 7:i* occurs also 9 #ha7 ref]s to ! loos5+ ( a tight-/ret*$ /r+2 cf4 int5tum etc4 9 #cg ) n4 ,) ! :ole passage cf4 ,pl94 ,ep4 #c1 #a1 #b nam iuv5es confusa adhuc qua$am et quasi turbata non indec5t2 s5ibus placida omnia et ord9ata conv5iunt4 -- ,,facit ,,audi5tiam3 'procures ( itself a he>+ = x'4 ,9 ! words p] se ipsa !re is no d\bt an allusion to ! cu/om at l>ge meet+s 9 anci5t times :]eby ! praeco or call$ on ! p to li/5 to ! speak]s4 ,cf4 ,liv4 #dc1 #af1 #h praeconem audi5tiam fac]e iussit4 ,note t ?is is ! only classical use ( ! ^w audi5tia2 x has n ! mean+ ( our 'audi5ce' ei!r 9 ! s5se ( a body ( li/5]s1 or z us$ 9 ! expression 'to give audi5ce'4 -- ,,composita ,,et ,,mitis3 'unimpassion$ & smoo?'4 ,cf4 ,qu9til4 #f1 #b1 #i affectus igitur hos concitatos1 illos mitis atque compositos esse dix]unt4 -- ,,quam 444 ,,nequeas3 '& if y _c practise oratory y\rself'4 ,evid5tly quam ref]s to oratio 9 ! wide/ s5se1 n to ! special /yle ( oratory m5tion$ 9 ! la/ s5t5ce4 ,) si nequeas cf4 nisi ex]ceas 9 #ba ) n4 -- ,,scipioni ,,et ,,laelio3 'a ,scipio & a ,laelius'2 i4e4 '"y fri5ds su* z ,scipio & ,laelius are to me'4 -- ,,praecip]e3 "h absolute1 praecepta d>e2 usually an accusative foll[s4 -- ,,/udiis ,,iuv5tutis3 '! zeal ( y\?'4 ,/udiis does n imply "h ! def]5ce ( y\? to age2 ! /udia meant are ! virtutum /udia ( #bf4 #bi4 ,,ne 444 ,,in/ruat3 doc]e is to imp>t k1 in/itu]e 7lit]ally 'to gr\nd' or 'e/abli%'7 is to =m ! intellect & "* by means ( k1 in/ru]e1 to tea* ! pupil h[ he may br+ 8 acquirem5ts to be> 9 practical life4 -- ,,(fici ,,munus3 'p]=mance ( duty'2 cf4 #ce1 #gb2 ,fam4 #f1 #ad4 ,9 scores ( passages 9 ,cic]o we f9d (ficium et munus1 'duty & function'1 z 9 #cd4 -- ,,cn4 ,,et ,p4 ,,scipiones3 9 ,cic4 ! plural is always us$ :]e two m5 ( ! same family are m5tion$ & _! names connect$ by et4 ,9 o!r writ]s ! plural is regul>1 ! s+ul> exceptional1 z 9 ,sall4 ,iug4 #db1 #a ,ti4 et ,c4 ,grac*us2 ,liv4 #f1 #bb ,sp4 et ,l4 ,papirius4 ,ev5 ) o!r n\ns ! plural is regul>2 e4g4 ,cic4 ,phil4 #b1 #aja arationes ,campana et ,leont9a1 ?\gh a little above we h m5se ,aprili atque ,maio4 ,see ,draeg]1 ,hi/4 ,synt4 #a1 p4 #a4 ,gnaeus 7n ,cnaeus -- see n4 on ,lael4 #c7 ,cornelius ,scipio 0 consul 9 #bbb ,b4,c4 & 0 s5t to ,spa9 at ! outbreak ( ! ,second ,punic w> to comm& aga9/ ,hasdrubal4 ,publius 0 consul 9 #bah1 & aft] be+ defeat$ by ,hannibal at ! ,tic9us1 jo9$ 8 bro!r 9 ,spa94 ,at fir/ !y won important successes1 b 9 #bab !y 7 hemm$ 9 & kill$1 aft] a cru%+ defeat4 -- ,l4 ,,aemilius3 ! fa!r ( ,mac$onicus4 ,he 0 consul 9 #bai & defeat$ ! ,illyrii2 b :5 consul aga9 9 #baf 0 defeat$ & kill$ at ,cannae4 ,see #ge4 ,= avi duo cf4 #hb4 -- ,,cons5u]9t 444 ,,defec]9t3 coniunctio1 = :i* see n4 on #af4 ,= ! mood see ,a4 #cac1 a2 ,g4 #fjh2 ,h4 #eae1 ,,iii4 & n4 #c4 -- ,,etsi3 see n4 on #b4 -- ,,s5ectute3 ,,mss4 & edd4 h s5ectutis1 b ! s5se requires ! abl4 ,p4 #ac4 -- #cj4 ,,cyrus3 ! eld]4 -- ,,apud ,,x5ophontem3 '9 ,x5ophon'2 s 9 #gi :]e see n42 also #ca apud ,hom]um4 ,see ,cyropa$ia1 #h1 #g1 #f4 -- ,,cum 444 ,,esset3 '?\gh he 0 v old'1 ! clause dep5ds on ! foll[+ words1 n on ! prec$+4 -- ,,negat3 9 ,lat9 z 9 ,engli% ! pres5t t5se is us$ 9 quotations f books4 -- ,,metellum3 0 consul 9 #bea ,b4,c4 & won a great victory ov] ! ,c>?ag9ians at ,panormus 7,pal]mo72 consul aga9 9 #bdg4 ,see bel[1 #fa4 -- ,,mem9i 444 ,,esse3 = ! con/ruction ( mem9i ) ! pres5t or p]fect inf9itive1 see n4 on ,lael4 #b2 also ,a4 #bhh1 b2 ,g4 #bgg1 ,rem42 ,h4 #ecg1 #a4 -- ,,pu]3 ! expression is peculi>1 be+ abbreviat$ f quod pu] vidi or some?+ ( ! k9d4 ,qu9til4 #h1 #c1 #ca has mem9i iuv5is4 ,9 ,rep4 #a1 #bc ,cic]o says mem9i me admodum adulesc5tulo4 -- ,,vig9ti ,,et ,,duos3 ! common] ord] ( ! words is duos et vig9ti2 see n4 on #ac c5tum 444 annos4 -- ,,ei ,,sac]dotio3 't sacr$ college'2 i4e4 ! pontifical college consi/+ ( ! pontifex maximus & ! inf]ior pontifices4 -- ,,requir]et3 see n4 on #ac qua]]etur4 -- ,,nihil3 n4 on #a1 l4 #a quid4 -- ,,mihi3 dat4 = acc4 to emphasize ! p]son4 -- ,,id3 'su* a c\rse'2 cf4 #hb ut de me ipse aliquid m s5um glori]4 #ca4 ,,videtisne ,,ut3 "h ne is ! equival5t ( nonne1 z x (t5 is 9 ! ,lat9 ( ,plautus & ,t]5ce1 & 9 ! colloquial ,lat9 ( ! classical p]iod4 ,= ut aft] videtis see n4 on #bf4 -- ,,ne/or3 e4g4 9 ,iliad #a1 #bfj et seq4 #aa1 #ffh et seq4 -- ,,t]tiam ,,aetatem3 cf4 ,iliad #a1 #bej2 ,odyssey #c1 #bde4 -- ,,v]a 444 ,,se3 'if he told ! tru? ab\t himself'4 -- ,,nimis3 'to any great ext5t'4 ,insol5s does n correspond to our 'insol5t'2 x is almo/ ! equival5t ( ineptus1 & has no h>%] mean+ ?an 'odd'1 '/range'1 '9 bad ta/e'4 -- ,,melle ,,dulcior3 ,hom]1 ,il4 #a1 #bdi 4 ,9 ,or4 #cb ,cic4 says ( ,x5ophon 7:om ! ,greeks call$ 7 t 8 oratio 0 melle dulcior4 -- ,,suavitatem3 notice ! *ange f dulcior1 :i* seems to be made = ! m]e sake ( v>iety1 s9ce else:]e 7,de ,or4 #c1 #afa7 ,cic]o writes dulcitudo orationis4 -- ,,et ,,tam53 see n4 on #af4 -- ,,dux ,,ille3 ,agamemnon2 see ,iliad #b1 #cgj et seq4 -- ,,nusquam3 i4e4 n[h]e 9 ,hom]4 -- ,,aiacis3 i4e4 ,aiax ,telamonius1 :o 0 ! greate/ ,greek w>rior :ile ,a*illes sulk$ 7,iliad #b1 #gfh74 ,! g5itive aft] similis is ! rule 9 ,cic]o1 ?\gh _m examples ( ! dative are f\nd ev5 ) names ( p]sons2 see ,madv4 on ,f94 #e1 #ab4 #cb4 ,,s$3 see n4 on #bf4 -- ,,r$eo ,,ad ,,me3 s #de2 ,lael4 #if1 ,div4 #a1 #ig ad no/ra iam r$eo2 also bel[1 #fg s$ r$eo ad mortem imp5d5tem4 -- ,,vellem3 see n4 on4 #bf4 -- ,,idem3 ,a4 #bch2 ,g4 #cca1 ,rem4 #b2 ,h4 #cga1 #b4 -- ,,quod ,,cyrus3 see #cj4 -- ,,queo3 ! v]b queo is r>ely f\nd )\t a negative1 possum be+ us$ 9 positive s5t5ces2 cf4 h[ev] ,lael4 #ga queant1 :]e see n4 -- ,,miles etc43 see #aj above4 -- ,,fu]im 444 ,,depugnavi3 ,a4 #ccf1 b2 ,g4 #fcj1 ,rem4 #a2 ,h4 #ebd1 #b1 #b4 ,depugnavi 'f\ght ! w> out'1 or 'to ! end'2 cf4 #ch1 desudans2 #dd devic]at4 -- ,,en]vavit3 en]v>e is lit]ally 'to take out ! s9ews'2 cf4 ! expressions n]vos elid]e 7,tusc4 #b1 #bg7 & n]vos incid]e 7,academ4 #a1 #ce7 bo? ( :i* are us$ 9 a second>y or metaphorical s5se4 -- ,,curia3 s5atus4 -- ,,ro/ra3 cf4 n4 on #dd devic]at4 -- ,,fi]i3 ,a4 #cca1 a2 ,g4 #edf1 ,rem4 #a2 ,h4 #dih1 ,i4 n4 -- ,,esse3 emphatic1 viv]e2 see n4 on #ba4 -- ,,ego ,,v]o etc43 ',i h[ev] w\ld r t my old age %\ld be %ort] ?an t ,i %\ld be old be=e my "t'4 -- ,,mallem3 see n4 on #bf vellem4 ,p4 #ad4 -- ,,nemo ,,cui ,,fu]im3 cf4 ,plaut4 ,m]cator #b1 #b1 #ag quamquam negotium e/1 numquam sum occupatus amico op]am d>e4 #cc4 ,,at3 z 9 #ba1 :]e see n4 -- ,t4 ,,ponti ,,c5turionis3 ! c5turions 7 g5]ally m5 ( p[]ful frame2 cf4 ,veget4 #b1 #ad c5turio eleg5dus e/1 qui sit magnis viribus et proc]a /atura2 ,philipp4 #h1 #bf c5turiones pugnaces et lac]tosos2 ,horat4 ,sat4 #a1 #f1 #gb4 -- ,,mod]atio3 'a "r application'2 lit]ally 'a gov]n+'4 -- ,,tantum 444 ,,nitatur3 cf4 #bg quidquid agas ag]e pro viribus1 also #dcd quantum possumus4 -- ,,ne3 ! affirmative ne1 (t5 wrongly writt5 nae on ! absurd assumption t ! ^w pass$ into ,lat9 f ! ,greek 1 is 9 ,cic]o always & 9 o!r writ]s ne>ly always foll[$ by a pron\n4 ,= ! =m ( ! s5t5ce "h cf4 ,fam4 #g1 #a1 #c ne 444 no/rum2 ,tusc4 #c1 #h ne i/a etc42 ,f94 #c1 #aa 7almo/ ! same words74 -- ,,p] ,,/adium3 'ov] ! c\rse'2 cf4 ,a!naeus #aj4 #d1 p4 #dab ,e2 ,lucian1 ,*>on1 #h2 ,qu9t4 #a1 #i1 #e ,milo quem vitulum assuev]at f]re1 taurum f]ebat4 ,z to ,milo see n4 on #bg4 ,= cum su/9]et a mod]n w\ld h be5 incl9$ to use a p>ticiple1 :i* 0 p]haps avoid$ "h because ( ! close proximity ( ano!r p>ticiple1 +ressus4 -- ,,um]is3 ?is spell+ is bett] ?an hum]is1 :i* is n[ ab&on$ by ! be/ s*ol>s4 ,!re is no s\nd correspond+ to ! h 9 words ( ! same orig9 9 cognate languages 7see ,curtius1 ,greek ,etym4 #a1 #dbc ( ! ,eng4 ,trans471 & al?\gh und\bt$ly h 0 wrongly atta*$ to "s ,lat9 words1 !re is no evid5ce to %[ t ?is happ5$ to um]us4 -- ,,has3 i4e4 ,milonis1 correspond+ to ,py?agorae4 -- ,,py?agorae3 *os5 no d\bt because tradition made ,milo a ,py?agorean2 see n4 on #bg4 -- ,,malis3 i4e4 si opt&um sit 7cf4 ,plaut4 ,miles #agj74 ,= ! ellipsis see n4 on #bf4 -- ,,d5ique3 '9 %ort'4 -- ,,ut>e3 ! second p]son ( ! pres5t subjunctive hortative is v r>e1 except+ :51 z "h1 ! comm& is g5]al4 ,_h ! comm& be5 address$ to a p>ticul> p]son1 ,cic]o might h writt5 ne requisi]is4 ,cf4 ,madvig1 ,opusc4 #b1 #aje2 ,roby1 #aeif2 ,a4 #bff1 a1 b2 ,g4 #bef1 #b2 ,h4 #dhd1 #d1 n4 #b4 -- ,,dum ,,adsit1 ,,cum ,,absit3 z bo? dum & cum evid5tly h "h a temporal s5se1 ! subjunctives seem due to ! influ5ce ( ! o!r subjunctives ut>e & requiras4 ,a4 #cdb2 ,g4 #fff2 ,h4 #ebi1 ,,ii4 & n4 #a1 #a74 -- ,,nisi ,,=te3 see n4 on #ah4 -- ,,cursus3 = ! metaphor cf4 n4 on #hc2 also ,fam4 #h1 #ac1 #a 7a lett] ( ,coelius7 aetate iam sunt decursa2 pro ,qu9t4 #ii acta aetas decursaque4 ,= c]tus cf4 bel[1 #gb s5ectutis c]tus t]m9us4 -- ,,aetatis3 "h vitae2 see n4 on #e4 -- ,,eaque3 ?is is a common way ( introduc+ ) emphasis a fre% epi!t or pr$icate4 ,(t5 idque 7 7 occurs1 ! pron\n be+ !n adv]bially us$1 & n 9 agreem5t ) ! subject4 ,cf4 n4 on #fe illius quidem2 also neque ea 9 #bb4 -- ,,simplex3 life is comp>$ to a race1 9 :i* ea* man has to run once & only once ar\nd ! c\rse4 -- ,,tempe/ivitas3 'seasonabl5ess'2 cf4 #e maturitate tempe/iva1 ) n4 -- ,,infirmitas3 ! context %[s t n physical b intellectual weakness is meant2 s 9 ,acad4 #b1 #i infirmissimo tempore aetatis2 ,f94 #e1 #dc aetas infirma4 -- ,,f]ocitas3 'exultation'1 'high _s'4 -- ,,iam ,,con/antis ,,aetatis3 i4e4 middle age1 ! *>act]i/ic ( :i* is /ability2 cf4 #gf con/ans aetas quae m$ia dicitur2 also #fj2 ,tac4 ,a4 #f1 #df composita aetas4 ,= iam cf4 ,suet4 ,galb4 #d aetate nondum con/anti2 pro ,caelio #da aetas iam corroborata2 ,fam4 #aj1 #c1 #b aetas iam confirmata4 -- ,,maturitas3 'rip5ess'1 i4e4 ( intellect or judgm5t4 -- ,,suo3 ,g4 #bie1 ,rem4 #a2 ,h4 #ddi1 #b4 #cd4 ,,audire ,,te ,,arbitror3 ',i ?9k t news rea*es y'4 -- ,,hospes3 see n4 on #bh orator4 -- ,,avitus3 !re 0 a /rong fri5d%ip betwe5 ! eld] ,africanus & ,mas9issa1 k+ ( ,numidia1 :o 9 #bjf ,b4,c4 pass$ ov] f ! ,c>?ag9ian alliance to t ( ! ,romans4 ,he 0 ri*ly rew>d$ by ,scipio1 & rema9$ loyal to ,rome till 8 dea?4 ,he liv$ to welcome ! y\ng] ,scipio 9 ,africa dur+ ! la/ ,punic w>1 & to see ! utt] ru9 ( ,c>?age4 ,see ,sall4 ,iug4 #e1 #d4 ,= ! expression hospes tuus avitus cf4 ,plautus1 ,miles #ace pat]num suom hospitem4 -- ,,cum ,,+ressus etc43 i4e4 protract$ ex]cise ( "o k9d did n we>y him4 -- ,,cum 444 ,,equo3 ?\gh ,cic4 says 9 equo vehi1 esse1 s$]e etc4 ! preposition "h is left out because a m]e ablative ( mann] or means is requir$ to suit ! simil> ablative p$ibus4 ,s ,div4 #b1 #adj equus 9 quo veheb>1 '! horse on :i* ,i rode'2 b ib4 #a1 #eh equo advectus ad ripam1 'br\ght to ! bank by ! aid ( a horse'4 -- ,,siccitatem3 'wir9ess'1 lit]ally 'dryness' or fre$om f excessive p]spiration1 colds & ! l2 cf4 ,tusc4 #e1 #ii siccitatem quae consequitur cont95tiam 9 victu2 ,catull4 #bc1 #ab corpora sicciora cornu4 -- ,,regis3 "h regia4 -- ,,(ficia ,,et ,,mun]a3 see n4 on #bi4 -- ,,ne ,,s9t3 'grant t age has no /r5g?'4 ,?is =mula ( concession = argum5t's sake is frequ5t 9 ,cic]o1 :o (t5 atta*es to x sane4 ,a4 #bff1 d2 ,g4 #faj2 ,h4 #eae1 ,,iii4 -- ,,s5ectute s5ibus3 see n4 on #bf4 -- ,,legibus ,,et ,,in/itutis3 'by /atute & prec$5t'4 -- ,,mun]ibus ,,eis etc43 *iefly milit>y s]vice4 -- ,,non ,,modo 444 ,,s$ ,,ne ,,quidem3 :5 a negative foll[s non modo ^! words h ! =ce ( non modo non1 a negative be+ borr[$ f ! negative 9 ! subsequ5t clause4 ,b (t5 non modo non is writt52 ! negative aft] modo is !n m emphatic1 be+ indep5d5t4 ,"h non modo non quod non w\ld h _h a h>% s\nd4 ,a4 #adi1 e2 ,g4 #dhd1 #c & ,rem4 #a42 ,h4 #eeb1 #b4 -- ,,quod3 adv4 acc4 7see n4 on #a quid74 ,cf4 ,liv4 #f1 #ae s$ vos id cog5di e/is4 #ce4 ,,at3 z 9 #ba1 :]e see n4 ,9 8 reply ,cato adopts ! same =m z t 9 :i* ! objection is urg$1 at id quidem etc4 ,s 9 #fh at s5ex 444 at e/ 444 ,p4 #ae4 -- ,,commune ,,valetud9is3 'common to weak heal?'1 i4e4 to all 9 a weak /ate ( heal?4 ,valetudo means 9 itself nei!r good nor bad heal?2 ! ^w takes its color+ f ! context4 -- ,,filius ,,is ,,qui3 a pause mu/ be made at filius2 ! s5se is n 't son ( ,africanus :o adopt$ y'1 b '! son ( ,africanus1 ,i mean ! man :o adopt$ y'4 -- ,,quod ,,ni ,,ita ,,fuisset3 'n[ if ?is _h n be5 s'2 a phrase l quod cum ita sit & hoc ita dici4 ,cf4 also #fg quod ni ita accid]et2 #hb quod ni ita se hab]et4 -- ,,alt]um 444 ,,civitatis3 illud is put = ille1 by attraction to lum54 ,roby1 #ajfh4 ,a4 #aie1 d2 ,g4 #bjb1 ,rem4 #e2 ,h4 #dde1 #d4 ,cf4 ,f94 #b1 #gj ,epicurus1 hoc enim ve/rum lum5 e/1 ',epicurus1 = he is y\r %9+ light'4 -- ,,vitia3 'defects'4 -- ,,dilig5tia3 sc>cely corresponds to our 'dilig5ce'2 x r implies m9ute1 pati5t att5tion2 'pa9/ak+'4 #cf4 ,,hab5da 444 ,,valetud9is3 'att5tion mu/ be paid to heal?'2 s valetud9i consul]e 7,fam4 #af1 #d1 #c7 op]am d>e 7,de ,or4 ,i1 #bfe7 indulg]e 7,fam4 #af1 #ah1 #a7 valetud9em cur>e (t52 cf4 also ,fam4 #aj1 #ce1 #b2 ,f94 #b1 #fd4 -- ,,tantum3 re/rictive1 'only s mu*'2 s 9 #fi1 & (t54 -- ,,potionis3 cibus et potio is ! regul> ,lat9 equival5t = our 'food & dr9k'2 see bel[1 #df2 also ,tusc4 #e1 #ajj2 ,f94 #a1 #cg2 ,v>ro de ,re ,ru/4 #a1 #a1 #e4 -- ,,adhib5dum3 adhib]e has "h m]ely ! s5se ( 'to employ' or 'to use'4 ,cf4 ,f94 #b1 #fd4 -- ,,non3 we %\ld say '& n' or 'b n'2 ! ,lat9s1 h[ev]1 are fond ( asyndeton1 call$ adv]sativum1 :5 two clauses are contra/$4 -- ,,m5ti 444 ,,animo3 prop]ly m5s is ! intellect1 /rictly s call$1 animus intellect & feel+ comb9$1 b ! words are (t5 v loosely us$4 ,!y (t5 occur toge!r 9 ,lat92 ,lucretius has ev5 m5s animi4 -- ,,in/illes3 see n4 on #ba ex]ceas4 -- ,,et3 'moreov]'4 -- ,,ex]cit&o3 9 good ,lat9 ! v]b ex]cit>e is r>e except 9 ex]citatus1 :i* /&s z p>ticiple to ex]ceo1 ex]citus be+ unus$4 ,! ^w seems to h be5 *os5 "h z suit+ ex]citationibus bett] ?an ex]c5do w\ld4 ,s 9 #dg desid]atio is *os5 r ?an desid]ium1 to correspond ) ! neighbor+ titillatio4 -- ,,ait3 sc4 esse2 ! omission ) aio is r>e1 ?\gh common ) dico1 appello etc42 see n4 on #bb4 -- ,,comicos3 n 'comic' 9 our s5se1 b 9 como$iis1 'repres5t$ 9 com$y'4 ,s ,rosc4 ,am4 #dg comicum adulesc5tem1 '! "y man ( com$y'4 ,! passage ( ,caecilius 7see n4 on #bd ,/atius7 is m fully quot$ 9 ,lael4 #ii4 -- ,,cr$ulos3 9 almo/ e ,lat9 com$y !re is "s old man :o is *eat$ by a cunn+ slave4 -- ,,somniculosae3 ! adj4 conta9s a dim9utive n\n /em 7somniculo-74 -- ,,petulantia3 'wayw>dness'4 -- ,,non ,,proborum3 ,cic4 avoids improborum z be+ too h>%2 ) exactly simil> feel+ ,prop]tius #c1 #bj1 #eb 7ed4 ,paley7 says nec proba ,pasiphae = et improba ,p4 ,cf4 ,(f4 #c1 #cf error hom9um non proborum4 -- ,,i/a3 imply+ contempt4 ,a4 #ajb1 c2 ,g4 #bia1 ,rem42 ,h4 #dej1 #a4 n4 & foot-note #d4 -- ,,deliratio3 'dotage'2 a r>e ^w1 us$ by ,cic4 only "h & 9 ,div4 #b1 #ij4 #cg4 ,,robu/os3 '/urdy'2 imply+ t ! sons 7 gr[n up4 -- ,,tantam3 sc4 quantam habuit2 only a little m emphatic ?an magnam w\ld h be52 see n4 on #eb4 -- ,,appius3 see n4 on #af4 -- ,,regebat3 ! pat] familias 9 e>ly ,roman times 0 an almo/ irresponsible rul] ov] 8 *ildr5 & h\sehold4 ,= a full discussion ( ! patria pote/as see ,c\langes1 ,anci5t ,city1 ,bk4 ,,ii4 ,*4 #h2 ,ma9e1 ,anci5t ,law1 ,*4 #e2 ,hadley1 ,introd4 to ,roman ,law1 ,*apt]s #e & #f4 -- ,,et 444 ,,s5ex3 '?\gh bo? bl9d & old'4 -- ,,int5tum3 commonly us$ ( animus1 l ! opposite remissus 7#bh74 -- ,,t5ebat etc43 ! patria pote/as is (t5 d5ot$ by ! ^w imp]ium2 cf4 ,de ,inv5t4 #b1 #adj imp]ium dome/icum4 -- ,,vigebat etc43 '9 him ance/ral _s & pr9ciples 7 /rong'4 ,:ile animus patrius "h evid5tly means ! /rong w = :i* ! patrician ,claudii 7 prov]bial 7z e4g4 9 ,rosc4 ,am4 #df intelleg]e qui animus patrius sit 9 lib]os7 x indicates ! feel+ ( a p>ticul> fa!r = 8 *ildr54 ,p4 #af4 -- #ch4 ,,ita3 ea lege 'on ^! conditions1 viz4 444'1 ! clause ) si be+ an explanation ( ita4 ,?is correspond5ce ( ita 444 si is common 9 ,cic]o2 see n4 on #ab ita 444 quasi4 ,"h translate 'age c only be 9 honor if x fights = itself'4 -- ,,se ,,ipsa3 cf4 ,cic4 ,acad4 #b1 #cf v]itas se ipsa def5det2 see also ! n4 on #d4 -- ,,si 444 ,,e/3 'if x has pass$ into bondage to nobody'4 ,mancipium is a piece ( prop]ty2 emancip>e is to pass a piece ( prop]ty out ( its own]'s h&s4 ,! ^w acquir$ two exactly opposite mean+s4 ,:5 us$ ( a slave1 or ( a son 9 patria pote/ate1 :o 0 legally subject to _m ( ! same ord9ances z a slave1 x means 'to set free'1 unless1 z 9 ,f94 ,i1 #bd filium 9 adoptionem ,d4 ,silano emancipav]at1 "s p]son is m5tion$ to :om ! orig9al own] makes ov] 8 rights4 ,b 9 ,plaut4 ,bac*id4 #a1 #a1 #ij muli]1 tibi me emancupo ! s5se is ',i enslave myself to y'1 i4e4 ',i pass myself out ( my own p[] into y\rs'4 ,s 9 ! well-kn[n passage ( ,horace1 ,epod4 #i1 #ab 7( ,antony7 emancipatus fem9ae 'enslav$ to a woman'2 cf ,cic4 ,phil4 #b1 #ea v5ditum atque emancipatum tribunatum4 -- ,,s5ile ,,aliquid 444 ,,aliquid ,,adulesc5tis3 *iasmus4 ,= ! s5se cf4 #cc f]ocitas iuv5um 444 s5ectutis maturitas4 -- ,,quod ,,qui ,,sequitur3 '& he :o /rives aft] ?is'1 i4e4 to comb9e ! virtues ( age & y\?4 ,cf4 ,aes*4 ,sept4 #fbb ' -- ,,mihi 444 ,,e/ ,,9 ,,manibus3 ',i h on h&'1 'am busy )'4 ,cf4 n4 on #bb4 -- ,,orig9um3 z to ,cato's lit]>y labors see ,introd4 -- ,,omnia ,,colligo3 ref]r+ to ! mat]ials ,cato 0 collect+ = 8 ',orig9es'4 -- ,,quascunque ,,def5di3 'z _m z ,i h conduct$'4 ,def5d]e causam "h is simply to act z c\nsel 9 a case1 :e!r ! cli5t be def5dant or pla9tiff4 ,s 9 ,lael4 #if & (t54 -- ,,nunc ,,cum ,,maxime3 'n[ m ?an ev]'1 4 ,! phrase is elliptic2 9 full x w\ld be 'cum maxime conficio orationes1 nunc conficio'1 ':5 ,i mo/ ( all compose spee*es1 ,i n[ compose !m'2 i4e4 '! "t :5 ,i mo/ ( all compose is n['4 ,! words cum maxime g5]ally foll[ tum or nunc & add emphasis to ^? words1 b are sometimes us$ alone to express ! ideas '!n' & 'n[' m emphatically ?an tum & nunc w\ld4 ,cf4 ,v]4 #d1 #hb2 ,tac4 ,ann4 #d1 #bg4 ,! orators 7 9 ! habit ( work+ ov] _! spee*es c>efully = publication & pres]vation4 -- ,,ius ,,augurium etc43 '! law p]ta9+ to ! augurs & pontifices'2 i4e4 ! pr9ciples appli$ by !m 9 ! p]=mance ( _! duties4 ,! pontifices _h ! g5]al ov]sight ( religi\s obs]vances4 ,see ,dict4 ( ,antiq4 -- ,,civile3 ! mean+ ( ius civile v>ies accord+ to ! context4 ,"h x is ! secul> law z oppos$ to ! sacr$ law1 z 9 #ej2 sometimes x is ! :ole body ( ,roman law z oppos$ to ! law ( o!r /ates2 (t51 aga91 x is ! old] portion ( ! ,roman law z oppos$ to ! new] or 'equity' portion4 -- ,,commemoro3 ',i say ov] to myself'4 ,9 ,cic]o commemoro is a v]b ( speak+1 & nev] has ! mean+ ( recordor or mem9i4 -- ,,curricula3 see nn4 on #cc4 -- ,,magno ,,op]e3 bett] s writt5 ?an 9 "o ^w magnop]e2 s maximo1 m9imo1 nimio op]e4 -- ,,adsum ,,amicis3 ',i act z c\nsel to my fri5ds'4 ,?is legal s5se ( adesse is common4 -- ,,frequ5s3 lit]ally ! ^w means 'cr[d$' 7connect$ ) f>cire 'to cram' or 'to cr[d toge!r'71 h5ce frequ5s s5atus & ! l phrases4 ,!n frequ5s comes to be us$ ( actions or ev5ts t (t5 recur2 e4g4 ,orat4 #ae ,demo/h5es frequ5s ,platonis auditor2 ,de ,or4 #a1 #bdc frequ5s te audivi4 ,on ! use ( ! adj4 "h see ,a4 #aia2 ,g4 #cbd1 ,rem4 #f2 ,h4 #ddc4 -- ,,ultro3 'unask$'1 '( my own motion'1 a ref]5ce to ! well-kn[n /ory t1 :atev] subject 0 discuss$1 ,cato gave z 8 op9ion 'del5da e/ ,c>?ago'4 ,see ,introd4 -- ,,tueor3 'advocate'1 'support'4 -- ,,lectulus3 a c\* usually /ood 9 ! ,roman /udy1 on :i* ! /ud5t recl9$ :ile read+1 compos+ or dictat+1 or ev5 writ+4 ,cf4 ,de ,or4 #c1 #ag1 9 eam ex$ram v5isse 9 qua ,crassus lectulo posito recubuisset1 cumque eum 9 cogitatione defixum esse s5sisset1 /atim recessisse 4442 ,suet4 ,aug4 #gh lecticula lucubratoria4 -- ,,ea ,,ipsa ,,cogitantem3 de eis ipsis cog43 s ,acad4 #b1 #abg cogitantes sup]a atque caele/ia1 & (t54 -- ,,acta ,,vita3 '! life ,i h l$'2 cf4 #fb hone/e acta sup]ior aetas2 s ,tusc4 #a1 #aji2 ,fam4 #d1 #ac1 #d4 -- ,,viv5ti3 dative ( ref]5ce4 ,a4 #bce2 ,g4 #ced2 ,h4 #chd1 #d1 n4 #c4 ',z reg>ds "o :o lives amid ^! pursuits & tasks'4 -- ,,ita ,,s5sim etc43 s5sim s9e s5su 7obs]ve ! allit]ation7 is l m5tes dem5tis 9 #af1 :]e see n4 ,s5sim mu/ h meant at "o "t 'p]ceptibly'1 !n 'only j p]ceptibly'1 !n 'gradually' & almo/ 'imp]ceptibly'4 #ci4 ,,quod 444 ,,dicunt3 n /rictly logical1 be+ put = quod c>eat1 ut dicunt4 ,9 cases l ?is ! v]b ( say+ is usually 9 ! subjunctive4 ,cf4 ,roby1 #agdf2 ,a4 #cda1 ,rem42 ,g4 #eda1 ,rem4 #b2 ,h4 #eaf1 ,,ii4 #a4 ,! indicative "h is m vivid & =cible4 -- ,,munus 444 ,,auf]t3 to say t a gift robs "o ( any?+ is ( c\rse an oxymoron2 cf4 n4 on #af m5tes dem5tis4 -- ,,aetatis3 almo/ s5ectutis3 cf4 n4 on #de4 -- ,,id ,,quod ,,e/ etc43 '! greate/ fault ( y\?'2 i4e4 ! love ( pleasure4 ,9 ?is passage voluptas indicates pleasure ( a s5sual k9d1 its ord9>y s5se1 delectatio1 oblectatio etc4 be+ us$ ( ! high] pleasures4 ,9 #ea1 h[ev]1 we h voluptates agricol>um4 -- ,,accipite3 'he>'2 s d>e (t5 means 'to tell'4 ,) accip]e 9 ?is s5se cf4 ! simil> use ( 4 -- ,,ar*ytae3 ,ar*ytas 7! subject ( ,horace's well-kn[n ode1 #a1 #bh7 0 a contempor>y & fri5d ( ,plato1 & a foll[] ( ! ,py?agorean philosophy4 ,he wrote philosophical works1 & 0 also fam\s z a ma!matician & a/ronom]1 besides be+ ! lead+ /atesman & g5]al ( ! commonweal? ( ,t>5tum4 ,= ano!r say+ ( ,ar*ytas1 cf4 ,lael4 #hh4 -- ,,tradita ,,e/3 '0 imp>t$ to me'1 i4e4 by ^w ( m\?4 -- ,,cum 444 ,,t>5ti3 ':5 z a "y man ,i /ay$ at ,t>5tum'4 ,= adulesc5s cf4 n4 on #bf s5es4 -- ,,nullam 444 ,,pe/em etc43 cf4 ,lael4 #cd pe/em 444 cupiditatem2 ,(f4 #b1 #i consuetudo 444 hone/atem ab utilitate sec]n5s1 qua nulla p]nicies maior hom9um vitae potuit aff]ri4 -- ,,capitaliorem3 'm deadly'2 caput 0 (t5 equival5t to vita1 s t capitalis comes to mean 'affect+ ! life'4 ,p4 #ag4 -- #dj4 ,,h9c etc43 cf4 ,cic4 ,hort5sius fragm4 quod turpe damnum1 quod d$ecus e/ quod non evocetur atque eliciatur voluptate8 ,obs]ve ! s+ul> patriae foll[$ by ! plural r]um public>um2 ! plural ( patria is r>e4 ,on ! significance ( ?is passage see ,lecky1 ,hi/4 ( ,european ,morals1 ,i4 p4 #baa1 n4 7,am4 ed474 -- ,,cum ,,ho/ibus etc43 attributive phrase2 cf4 ,phil4 #ab1 #bg colloquia cum ac]rimis ho/ibus4 -- ,,scelus3 ?is ^w looks *iefly to ! crim9al int5tion1 :e!r x be c>ri$ into action or n1 malum1 fac9us to ! complet$ crime2 flagitium is s9 r ?an crime1 ,fac9us 9 s5se is (t5 r n>r[] & light] ?an scelus2 cf4 ,v]r4 #e1 #agj fac9us e/ v9cire civem ,romanum1 scelus v]b]>e1 prope p>ricidium nec>e4 -- ,,impell]et3 sc4 hom9es2 s nos is omitt$ aft] iubebat bel[4 -- ,,excit>i3 '/irr$ up'4 ,9 #ci & #da we h ! v]b 9-cit>e2 = ! diff]5ce betwe5 ! two v]bs cf4 ,qu4 ,fr4 #a1 #a1 #de haec non eo dicuntur1 ut te oratio mea dormi5tem excitasse1 s$ potius ut curr5tem incitasse videatur4 -- ,,hom9i 444 ,,d$isset3 cf4 ,acad4 #a1 #g nec ullum arbitror maius aut melius a dis datum munus hom9i4 ,notice hom9i 'man'1 9 ! same s5se z hom9ibus1 above4 -- ,,mun]i ,,ac ,,dono3 ! two words munus & donum are (t5 f\nd toge!r2 ! diff]5ce 9 mean+ is h>dly p]ceptible4 ,donum implies ! fact ( giv+1 munus ! g5]osity ( ! giv]4 -- ,,tam 444 ,,inimicum3 notice ! sep>ation ( tam f inimicum4 #da4 ,,libid9e3 2 temp]antia 4 ,dom9>i is a v /rong ^w1 'to tyrannize'2 dom9atio 4 ,= locum cf4 ,lael4 #eb 9 tyranni vita nullus locus e/ amicitiae4 -- ,,consi/]e3 'f9d a foo?old'4 ,cf4 ,f94 #d1 #fi sapi5tia p$em ubi pon]et non habebat4 -- ,,f+]e ,,animo3 'to imag9e'4 -- ,,tanta 444 ,,quanta 444 ,,maxima3 '! greate/ t c\ld possibly be enjoy$'4 ,! =m ( expression is common1 e4g4 ,lael4 #gd tanta quanta maxima pote/ esse di/antia4 -- ,,tam ,,diu ,,dum3 ?is is n exactly equival5t to ! ord9>y tam diu quam1 b !re is ellipsis -- 's long z ?is1 ,i mean :ile1 etc4'4 ,cf4 ,cat4 #c1 #af tam diu1 dum urbis mo5ibus cont9ebatur2 ,(f4 #a1 #b tam diu 444 quoad 444 -- ,,m5te 444 ,,ratione 444 ,,cogitatione3 'by ?\ght1 by reason+1 by imag9ation'4 ,cogitatio l has (t5 ! s5se ( 'imag9ation'4 ,! close juxtaposition ( words ne>ly synonym\s is q *>act]i/ic ( ,cic]o's ,lat94 -- ,,quidem3 concessive1 z 9 #cb & (t54 -- ,,maior ,,atque ,,longior3 'v int5se & protract$'4 ,sup]latives might h be5 expect$1 9 view ( quanta p]cipi posset maxima above4 ,longus 9 ! s5se ( 'long-cont9u$' is r>e 9 ,cic]onian ,lat91 except+ :51 z 9 #ff longa aetate1 x is jo9$ ) a ^w di/9ctly ref]r+ to "t4 ,= ! g5]al drift ( ! passage cf4 ,cic4 ,hort5sius 7fragm5t7 congru]e cum cogitatione magna voluptas corporis non pote/2 quis enim1 cum utatur voluptate ea qua nulla possit maior esse1 att5d]e animum1 inire rationes1 cogit>e omn9o quidquam pote/8 -- ,,animi ,,lum53 a common metaphor2 e4g4 ,cic4 ,rep4 #f1 #ab tu1 ,africane1 o/5das oportebit patriae lum5 animi tui4 ,cf4 #cf haec 444 ex/+uuntur2 also bel[1 #db m5tis oculos4 -- ,c4 ,,pontio3 ,c4 ,pontius ,h]5nius1 ! fa!r ( ,c4 ,pontius ,teles9us :o defeat$ ! ,romans at ! ,caud9e ,=ks dur+ ! ,second ,samnite w>1 9 #cba ,b4,c4 ,! fa!r is sev]al times m5tion$ by ,livy #i1 cc4 #a & #c2 cf4 especially #a1 #b ,c4 ,pontium1 patre longe prud5tissimo natum4 -- ,,ne>*us3 m5tion$ by ,plut>*1 ,cato #b1 z a ,py?agorean & fri5d ( ,cato4 -- ,,p]mans]at3 i4e4 dur+ ! siege ( ,t>5tum4 -- ,,int]fuisset3 n 9 accordance ) ,engli% idiom2 cf4 n4 on #d putass5t2 also #dd devic]at4 -- ,,plato etc43 al?\gh ,plato made two j\rneys to ,italy & ,sicily 7or1 z "s au?orities say1 ?ree7 x is sc>cely likely t he 0 pres5t at ,t>5tum 9 ! ye> m5tion$1 #cdi ,b4,c41 two ye>s be=e 8 dea?1 :5 he 0 ( advanc$ age4 ,! late/ date assign$ by o!r au?orities = ,plato's la/ visit to ! ,we/ is #cfa ,b4,c4 -- ,,rep]io3 sc4 9 annalibus2 s 9 #ae2 cf4 videmus 9 #bf4 #db4 ,,effic]et3 effic]et1 lib]et1 & oport]et c be prop]ly r5d]$ into ,engli% only by ! pres5t t5se4 ,al?\gh ^! v]bs express circum/ances :i* cont9ue1 s9ce ! g5]al effect ( old age is be+ describ$1 !y are ?r[n into ! pa/ to suit ! pa/ t5se dicebam or dixi :i*1 ?\gh n express$1 is really ! pr9cipal v]b4 ,cf4 bel[1 #fb1 #gh4 -- ,,consilium3 'delib]ation'4 ,p4 #ah4 -- ,,ut ,,ita ,,dicam3 ?is s(t5s ! metaphor1 z quasi or quasi quidam (t5 does1 & z 1 d 9 ,greek b n 1 :i* is (t5 wrongly said to be ! equival5t ( ut ita dicam2 see n4 on ,lael4 #b4 ,! phrase m5tis or animi aciem prae/r+]e (t5 occurs )\t any?+ to s(t5 ! metaphor2 e4g4 ,f94 #d1 #cg4 -- ,,nec ,,habet etc3 '& has no relations ) virtue'4 ,! use ( comm]cium 9 ! metaphorical s5se is common4 -- ,,invitus3 see ref4 on #ch frequ5s4 -- ,,feci ,,ut3 a p]iphrasis n unusual4 ,a4 #ccb1 e2 ,g4 #eeg2 ,h4 #dih1 ,,ii4 n4 #b4 -- ,t4 ,,flam99i3 see n4 on #a1 l4 #a4 -- ,l4 ,,flam99um3 z prtor he comm&$ ! fleet "u 8 bro!r ,titus dur+ ! ,mac$onian w>2 9 #aib ,b4,c4 he 0 consul4 ,septem annis d5otes sev5 complete ye>s 7cf4 n4 on #ai71 z ,cato 0 c5sor 9 #ahd4 ,a ref]5ce to ,livy #ci1 #dc1 #b w %[ t ,cic]o borr[s 8 acc\nt ( ,flam99us' crime f ! old annali/ ,val]ius ,antias4 ,livy also quotes 7#ci1 #db1 #g7 an acc\nt ( ! matt] giv5 by ,cato himself 9 a spee*1 :i* is ev5 m disgraceful to ,flam99us4 -- ,,eic]em3 ! phrase commonly us$ is n eic]e1 b mov]e1 aliquem s5atu4 ,not>e & nota 7c5soria7 are te*nically us$ ( degradation or disfran*isem5t inflict$ by ! c5sors4 ,= ! spell+ see ,roby1 #add1 #b2 ,a4 #aj1 d2 ,h4 #cf1 #d & footnote #a4 -- ,,fuisset3 = ! mood see ,a4 #cdb2 ,g4 #fff2 ,h4 #ebi1 ,,ii4 & n4 #a1 #a72 = ! t5se see ,roby1 #adia2 ,a4 #cbd1 a2 ,g4 #bcc1 #b2 ,h4 #dga1 #d4 -- ,,cum 444 ,,gallia3 n ':5 he 0 consul 9 ,gaul' b ':5 he 0 9 ,gaul dur+ 8 consul%ip'4 ,cum ) ! imp]fect or plup]fect subjunctive (t5 has a s5se diff]+ v little f t ( cum ) ! imp]fect or plup]fect indicative4 ,no d\bt :5 ! usage orig9ally arose1 ! clause ) cum 0 reg>d$ z express+ ! cause ( ! action or ev5t d5ot$ by ! pr9cipal v]b2 "h ! pres5ce ( ,f4 9 ,gaul might be reg>d$ z a cause ( ! crime4 ,x is m ?an d\btful1 h[ev]1 :e!r 9 actual use ! subjunctive 9 ^! phrases cont9u$ to c>ry ) x to ,lat9 read]s any idea ( cause4 ,see ,roby1 #agbj1 ,k5n$y1 #baa2 also ,a4 #cbe1 #cbc & footnote #a2 ,g4 #ehf ) ,rem42 ,h4 #eba1 ,,ii4 #b & footnote #a4 -- ,,exoratus ,,e/3 '0 p]suad$'2 cf4 ,liv4 #ci1 #dc4 -- ,,securi ,,f]iret3 ! /ory 0 t ,l4 ,flam99us himself act$ z execution]4 -- ,,eorum ,,qui 444 ,,ess5t3 ! subjunctive because ( ! class-notion1 '( su* p]sons z 7'4 -- ,,tito ,,c5sore3 i4e4 9 #ahi ,b4,c42 see n4 on #a4 -- ,,flacco3 ,l4 ,val]ius ,flaccus 0 ! life-long fri5d ( ,cato1 & 8 colleague 9 ! consul%ip & 9 ! c5sor%ip4 ,he entirely favor$ ,cato's political views4 ,see ,introd4 -- ,,imp]i ,,d$ecus3 ,flam99us 0 at ! "t ,roman gov]nor ( ! di/rict4 #dc4 ,,audivi ,e3 ,cic4 uses audire ex1 ab1 & de aliquo1 almo/ indiff]5tly4 -- ,,porro3 '9 turn'2 lit]ally 'f>!r on'1 "h 'f>!r back'2 cf4 ,livy #bg1 #ea4 -- ,c4 ,,fabricium3 see n4 on #ae4 -- ,,c9ea3 ! fam\s diplomati/1 m9i/] ( ,pyrrhus4 ,he 0 a pupil ( ,demo/h5es & himself "o ( ! mo/ fam\s orators ( 8 "t4 ,c9eas 0 ! ambassador :o tri$ to negotiate peace on ! occasion m5tion$ 9 #af4 -- ,,se ,,sapi5tem ,,pr(it]etur3 ! omission ( esse is common 9 su* phrases2 e4g4 ,f94 #e1 #ac ,/rato physicum se voluit4 ,epicurus1 :o is "h meant 7born #cdb ,b4,c41 di$ #bgj71 0 blam$ = call+ himself or sapi5s4 ,o!rs1 says ,cic]o1 :o _h borne ! title _h wait$ = ! public to conf] x on !m 7,f94 #b1 #g74 -- ,,eumque3 '& yet he'2 cf4 n4 on #ac vixitque4 -- ,,fac]emus3 = ! t5se cf4 n4 on #db effic]et2 also expet]etur bel[4 -- ,,ad 444 ,,ref]5da3 'ought to be judg$ by ! /&>d ( pleasure'1 i4e4 any?+ :i* br+s pleasure may be reg>d$ z good1 & its opposite bad4 ,s 9 ,greek 4 ,on ! moral tea*+s ( ,epicurus consult ,zell]1 ,/oics1 ,epicureans1 & ,sceptics1 ,*4 #ai2 ,ueb]weg1 ,hi/ory ( ,philosophy1 #ei2 ,guyan1 ,la morale d'picure et ses rapports avec les doctr9es contempora9es4 -- ,,curium 444 ,,coruncanium3 see n4 on #ae4 -- ,,id 444 ,,p]suad]etur3 intransitive v]bs are us$ 9 ! passive only imp]sonally 7,roby1 #adbb2 ,a4 #bcj2 ,g4 #aii1 ,rem4 #a2 ,h4 #cja1 #a72 :5 s us$ ! dative may foll[ z 9 ! active 7see ,madvig1 #bdd1 b2 ,g4 #bjh2 ,h4 #chd1 #e74 ,a neut] pron\n 9 ! s+ul> sometimes1 z "h1 accompanies ! passive1 & may be reg>d$ z an adv]bial accusative ( respect or ext5t1 or z a nom9ative qualify+ ! imp]sonal subject4 ,! =m] is probably ! real con/ruction4 ,cf4 ,roby1 #adbc1 & ,madvig1 #bbi1 b1 ,obs4 #a4 -- ,,samnitibus3 !n 9 alliance ) ,pyrrhus4 -- ,,vix]at 444 ,,cum3 n to be tak5 lit]ally ( liv+ 9 ! same h\se2 ! phrase m]ely indicates close fri5d%ip4 ,9 ,acad4 #b1 #aae ,cic4 writes ,diodoto qui mecum vivit tot annos1 qui habitat apud me1 cle>ly %[+ t ! phrases viv]e cum aliquo & habit>e apud aliquem are n equival5t4 -- ,p4 ,,decio3 ?is is ,p4 ,decius ,mus1 :o at ! battle ( ,s5t9um 9 #bie gave 8 life z a propitiatory (f]+ to ! p[]s ( ! unse5 _w1 9 ord] to br+ victory to ! ,roman arms4 ,8 fa!r _h sacrific$ himself 9 ! same way at ! battle ( ,ves]is 7close to ,vesuvius7 9 #cdj1 f\ght aga9/ ! ,lat9s & ,campanians4 -- ,,devov]at3 ,liv4 #aj1 #bh1 #ac 7spee* ( ,decius7 datum hoc3 no/ro g5]i e/ ut lu5dis p]iculis publicis piacula simus2 iam ego mecum ho/ium legiones mact&as ,telluri et dis ,manibus dabo4 -- ,,aliquid etc43 '"s pr9ciple'2 9 8 philosophical works ,cic]o (t5 conf\nds ! ,epicureans by quot+ ! action ( ! ,decii & o!rs l x1 z %[+ t pleasure is n ! end ( exi/5ce4 ,cf4 especially ,f94 #b1 #fa ,p4 ,decius cum se devov]at et equo admisso 9 m$iam aciem ,lat9orum irruebat1 aliquid de voluptatibus suis cogitabat8 ,cf4 also bel[1 #ge4 ,) reg>d to natura see n4 on #e4 -- ,,sua ,,sponte3 '= its own sake'2 'on its own acc\nt'4 ,cf4 ,leg4 #a1 #de v]a et falsa sua sponte non ali5a iudicantur1 :]e a few l9es lat] sua natura occurs z equival5t to sua sponte4 -- ,,ex ,,pet]etur3 em4 = pet]etur 9 ! ,,mss4 ,! words expet]e1 expet5dum are te*nically us$ 9 ,cic]o's philosophical works to express ! ,greek 1 z appli$ to ! f9is or 1 ! supreme aim ( moral action4 ,pul*rum above is a translation ( ! ,greek 1 a t]m con/antly appli$ to ! 1 p>ticul>ly by ! ,/oics4 -- ,,spreta ,,et ,,contempta3 ! fir/ ^w is mu* ! /rong] ( ! two2 sp]n]e is 1 'to scorn'2 contemn]e 1 'to make light ('1 'hold ( no acc\nt'4 ,contemn]e is (t5 no /rong] 9 s5se ?an omitt]e1 'to pass by1 neglect'4 ,cf4 #fe contemni1 despici4 -- ,,optimus ,,quisque3 see ,a4 #ic1 c2 ,g4 #cje2 ,h4 #deh1 #a4 ,p4 #ai4 -- #dd4 ,,cruditate3 'indige/ion'4 -- ,,insomniis3 'sleeplessness'2 ! s+ul> insomnium occurs only once 9 prose 7,tac4 ,ann4 #aa1 #d74 ,insomnia1 ae is f\nd only 9 poetry & late prose4 -- ,,div9e3 ?is ^w 9 ,cic4 (t5 means no?+ m ?an 'spl5didly'1 'extraord9>ily'4 -- ,,escam ,,malorum3 'an enticem5t to evil' 7esca ed-ca1 f ! root ( edo74 ,plato 9 ! ,timaeus #fi ,d 7a dialogue translat$ into ,lat9 by ,cic]o1 a fragm5t ( ^: translation is /ill pres]v$7 has 4 ,cf4 also ,cic4 ,hort5sius fr4 #gf 7ed4 ,halm7 voluptates corporis quae v]e et gravit] a ,platone dictae sunt illecebrae esse atque escae malorum4 -- ,,modicis3 = ! sake ( v>iety ,cic4 *ooses ?is1 n mod]atis1 z ! opposite ( immod]atis4 ,trans4 'a mod]ate am\nt ( goodfell[%ip'4 -- ,m4,f4 ,m>ci filium4 -- ,,devic]at3 plup]fect :]e a mod]n w\ld incl9e to use a p]fect4 ,! battle ref]r$ to is t ( ,mylae1 f\ght 9 #bfj2 its memory 0 p]petuat$ by ! deck+ ( ! =um ) ! ro/ra ( ! captur$ %ips2 ! columna ro/rata bore a long inscription1 a re/or$ v]sion ( :i* /ill exi/s4 -- ,,c5a3 s be/ spelt2 "s good texts /ill pr9t ca5a1 b co5a is decid$ly wrong1 be+ bas$ on ! fiction t ! ,lat9 borr[$ ! ,greek ^w & turn$ x into co5a4 -- ,,c]eo ,,funali3 '! tor*-light'2 c]eo1 ! em4 ( ,momms5 = crebro2 ! funale 0 a tor* compos$ ( )s or twigs twi/$ into a rope 7funis7 & dipp$ 9 pit* or oil4 -- ,,sibi 444 ,,sumps]at3 ,cic4 seems to ?9k t ,duillius assum$ ^! honors on 8 own au?ority4 ,?is 0 probably n ! case2 !y 7 mo/ likely conf]r$ on him by a vote ( ! comitia tributa4 ,cf4 ,liv4 epit4 #ag ,c4 ,duillius primus omnium ,romanorum ducum navalis victoriae duxit triumphum1 ob quam causam ei p]petuus quoque honos habitus e/1 ut rev]t5ti a c5a tibic9e can5te funale praef]retur4 ,no o!r in/ance is kn[n :]e ^! p>ticul> di/9ctions 7 decre$2 ! ne>e/ p>allel lies 9 ! "r accord$ to ,paulus ,mac$onicus & to ,pompeius to we> ! triumphal toga picta = life on ea* occasion ( ! ludi4 ,x may be conjectur$ t ! music & ! tor* 7 "p ( ! c]emony on ! ev5+ ( a triumph :5 ! triumphator 0 escort$ home4 ,cf4 ,florus #a1 #ah1 #aj1 ed4 ,halm4 -- ,,nullo ,,exemplo3 ')\t any prec$5t'4 -- ,,privatus3 any p]son is privatus :o is n actually 9 (fice at ! mom5t ref]r$ to1 :e!r he has l$ a public life or n4 -- ,,lic5tiae3 a /rong ^w is us$ to m>k ! he9\sness ( ,duillius' suppos$ (f5ce aga9/ ance/ral cu/om4 #de4 ,,alios3 sc4 nom9o4 -- ,,primum3 ! correspond+ de9de is omitt$1 z (t54 -- ,,sodalis3 ! sodalitates or sodalitia1 bro!rhoods = ! p]petuation ( c]ta9 rites accompani$ ) fea/+1 7 immemorial in/itutions at ,rome4 ,! clause sodalitates 444 acceptis mu/ n be tak5 to mean t ,cic]o suppos$ ^! bro!rhoods to h be5 fir/ in/itut$ 9 ! "t ( ,cato2 x is only introduc$ to %[ t ,cato1 s f> f be+ av]se to good liv+1 assi/$ (ficially 9 ! e/abli%m5t ( new clubs4 ,mo/ ( ! sodalitates 7 closely connect$ ) ! g5s2 all memb]s ( a g5s 7 sodales & met toge!r to keep up ! old sacra1 b 9 hi/orical times fictiti\s k9%ip l>gely took ! place ( real k9%ip1 & fea/+ became almo/ ! sole raison d'tre ( ^! clubs4 ,see ,momms5's treatise ,de collegiis et sodaliciis ,romanis ,! p>allel ( ! ,london ,city ,companies readily sugge/s itself4 ,! national sodalitates or prie/hoods su* z ^? ( ! ,sodales ,titii1 ,lup]ci1 ,augu/ales etc4 7 some:at diff]5t4 -- ,,autem3 = ! =m ( ! p>5!sis cf4 #g4 -- ,,magnae ,,matris3 ! image ( ,cybele 0 br\ght to ,rome 9 #bjd ,b4,c4 f ,pess9us 9 ,phrygia4 ,see ,liv4 #bi1 #aj4 ,! ,sacra are call$ ,idaea f ,m\nt ,ida 9 ,phrygia1 :i* 0 a great c5tre ( ! wor%ip ( ,cybele4 ,acceptis1 sc4 9 civitatem2 ! wor%ip ( /range gods 0 9 pr9ciple illegal at ,rome unless expressly au?oriz$ by ! ,/ate4 -- ,,igitur3 ! con/ruction ( ! s5t5ce is brok5 by ! introduction ( ! p>5!sis1 & a fre% />t is made ) epulab> igitur4 ,igitur is (t5 ?us us$1 l our 'well !n'1 to pick up ! brok5 ?read ( a s5t5ce4 ,s (t5 s$ or ergo4 -- ,,f]vor3 ,cf4 ,hor4 ,od4 #a1 #af1 #bb me quoque pectoris temptavit 9 dulci iuv5ta f]vor4 -- ,,aetatis1 ,,qua ,,progr$i5te3 'belong+ to t "t ( life1 b z life advances'4 ,! ^w aetas has really two s5ses "h2 9 ! fir/ place x is bona aetas or iuv5tus 7cf4 #ci :]e aetas s5ectus71 9 ! second place vita 7= :i* see n4 on #e74 -- ,,neque ,,enim3 ! enim ref]s to modice4 -- ,,coetu 444 ,,s]monibus3 = ! ord] ( ! words see n4 on #a animi tui4 -- ,,metieb>3 cf4 n4 on #dc ref]5da4 -- ,,accubitionem3 a vox ,cic]oniana1 r>ely f\nd 9 o!r au?ors4 -- ,,vitae ,,coniunctionem3 'a common enjoym5t ( life'4 -- ,,tum 444 ,,tum3 "h purely temporal1 'sometimes 444 sometimes'2 (t5 h[ev] 'bo? 444 &'2 cf4 #g4 -- ,,compotationem etc43 cf4 ,epi/4 ad ,fam4 #i1 #bd1 #c4 ,compotatio 2 conc5atio 4 -- ,,9 ,,eo ,,g5]e3 see n4 on #d4 -- ,,id3 i4e4 eat+ & dr9k+4 #df4 ,,tempe/ivis 444 ,,conviviis3 'ev5 9 protract$ banquets'4 ,^? banquets :i* began e>ly 9 ord] t !y might la/ long 7 naturally 9 bad repute1 s t ! phrase tempe/ivum convivium (t5 has almo/ ! s5se ( 'a debau*'4 ,?us 9 ,att4 #i1 #a1 #c ,cic]o describes himself z be+ evil spok5 ( 9 tempe/ivis conviviis1 i4e4 9 dissolute society4 ,cf4 pro ,ar*4 #ac4 ,! cu/om>y d9n] h\r at ,rome 0 ab\t ?ree o'clock 9 ! aft]noon4 ,! ^w tempe/ivus1 :i* 9 #e means 'at ! "r "t'1 "h means 'be=e ! "r "t'4 ,s 9 ,engli% '9 good "t' (t5 means 'too e>ly'4 ,see ,beck]'s ,gallus1 p4 #dea et seq4 -- ,,qui ,,pauci3 ! sub/itution ( ! nom9ative ( ! relative = ! p>titive g5itive 7quorum7 is n uncommon4 ,a4 #baf1 e2 ,g4 #cfh1 ,rem4 #b2 ,h4 #cig1 #b1 n4 -- ,,pauci ,,admodum3 ,cic4 usually says admodum pauci r ?an pauci admodum4 -- ,,ve/ra ,,aetate3 eis qui sunt ve/ra aetate4 ,cf4 n4 on #bf s5ectus4 -- ,,s]monis 444 ,,su/ulit3 notice ! indicatives auxit1 su/ulit1 ! relative clauses be+ attributive1 ?\gh !y might fairly h be5 expect$ "h to be causal4 ,g4 #fbg2 ,h4 #eag1 #b4 ,9 ?is passage ,cic4 imitates ,plato1 ,rep4 #cbh ,d4 -- ,,bellum ,,indic]e3 common 9 ! metaphorical s5se2 e4g4 ,de ,or4 #b1 #aee miror cur philosophiae prope bellum indix]is2 ,hor4 ,sat4 #a1 #e1 #g v5tri indico bellum4 -- ,,cuius ,,e/ etc43 i4e4 nature sanctions a c]ta9 am\nt ( pleasure4 ,?is is ! ,p]ipatetic notion ( ! mean1 to :i* ,cic]o (t5 gives expression1 z bel[1 #gg2 also 9 ,acad4 #a1 #ci2 #b1 #aci2 & 9 ,de ,(f42 s ,hor4 ,sat4 #a1 #a1 #ajf sunt c]ti d5ique f9es quos ultra citraque nequit consi/]e rectum2 cf4 ,od4 #b1 #aj4 -- ,,non ,,intellego ,,ne3 = ! negatives cf4 nn4 on #bd1 #bg4 ,p4 #bj4 -- ,,magi/]ia3 g5]ally expla9$ z ref]r+ to ! practice ( appo9t+ at ea* d9n] a 'ma/] ( ! fea/'1 arbit] bib5di or 4 ,?is explanation is n q correct4 ,momms5 %[s 9 8 "w 'de collegiis' t ea* "o ( ! collegia or sodalicia annually appo9t$ a magi/] c5>um ^: duty x 0 to att5d to ! club-d9n]s dur+ 8 ye> ( (fice & no d\bt to preside at !m4 ,t "s (fice is meant m important ?an t ( ! arbit] bib5di appo9t$ = a p>ticul> fea/ is %[n by ! words a maioribus in/ituta4 ,x is sc>cely likely t ,cic]o 0 ignorant ( ! ,greek orig9 ( ! cu/om ( appo9t+ an arbit] bib5di4 -- ,,et ,,is ,,s]mo etc43 '& ! k9d ( talk 9 :i* foll[+ ! fa%ion ( our fa!rs we engage1 beg9n+ at ! upp] table1 z ! cup goes r\nd'4 ,! cup circulat$ f left to "r1 n1 z ) u1 f "r to left4 ,! gue/s at a ,roman d9n] recl9$ on ?ree c\*es1 plac$ at ?ree tables2 two ( ! c\*es 7lecti7 7 p>allel1 & ! ?ird 0 at "r angles to ! o!r two4 ,! lectus at :i* ! cup began to circulate 0 summus1 ! next m$ius1 ! la/ imus4 ,= a summo cf4 da 7sc4 bib]e7 a summo 9 ,plaut4 ,as94 #e1 #b1 #da4 ,see ,beck]'s ,gallus1 p4 #dga et seq4 -- ,,sicut 444 ,,e/3 'z we f9d'2 s ,(f4 #a1 #cb ut 9 fabulis e/1 & (t54 -- ,,9 ,,symposio3 #b1 #bf4 -- ,,m9uta3 see n4 on #eb4 -- ,,rorantia3 "h ) an active s5se1 'bespr9kl+'1 repres5t+ 9 ,x5ophon2 (t5 h[ev] n diff]5t 9 s5se f 'roscida'4 -- ,,refrig]atio 444 ,,hib]nus3 cf4 closely #eg ubi et seq4 ,note ! *anges ( expression 9 pass+ f refrig]atio to sol 7apricatio w\ld h m exactly correspond$ ) refrig]atio7 & f ae/ate to hib]nus 7= hieme74 -- ,,9 ,,sab9is3 ':5 ) ! ,sab9es'1 :o 7 celebrat$ = _! simplicity ( life4 ,cato _h an e/ate 9 ! ,sab9e di/rict4 -- ,,convivium ,,vic9orum ,,compleo3 ',i make up 7i4e4 to ! prop] numb]7 a company ( my neighbors'4 -- ,,quod 444 ,,producimus3 '& we cont9ue our companion%ip to z late an h\r z we c1 ) *ang+ talk'4 ,! phrases multa nocte or de nocte 'late 9 ! night'1 multo die 'late 9 ! day'1 are common2 cf4 also ,att4 #ac1 #i1 #a multus s]mo ad multum diem2 ,rep4 #f1 #aj s]monem 9 multam noctem produximus4 #dg4 ,,at3 s 9 #ba1 :]e see n4 -- ,,quasi ,,titillatio3 ! quasi1 z (t5 9 ,cic]o's writ+s1 m>ks a translation f ! ,greek4 ,"h ! ,epicurean ^w is ref]r$ to2 x is (t5 9 ,cic4 repres5t$ by titillatio2 cf4 ,n4,d4 #a1 #aac2 ,f94 #a1 #ci2 ,tusc4 #c1 #dg4 -- ,,b5e3 sc4 dixit4 -- ,,affecto ,,aetate3 'wr\ght on by age'4 ,cf4 ,de ,or4 #a1 #bjj 9 eius infirmissima valetud9e affectaque iam aetate4 -- ,,ut]eturne etc43 ':e!r he /ill took pleasure 9 love'2 uti frui4 ,cf4 ,ovid1 ,met4 #d1 #bei dem5t] amoribus uti ) ,cic4 ,tusc4 #d1 #fh v5]eis voluptatibus frui4 -- ,,di ,,meliora3 sc4 du9t2 ?is ar*aic =m usually occurs :5 ! phrase is giv5 9 full4 ,! /ory ( ,sophocles is tak5 by ,cic]o f ,plato 7,rep4 #cbi ,b7 :o has 4 -- ,,i/9c etc43 cf4 ! passage 9 ,plato1 ,rep4 #a1 #cbi ,c4 ,= i/9c us$ o!rwise ?an ( place cf4 unde 9 #ab ) n4 -- ,,agre/i3 'boori%'2 ru/icus d5otes simply an ord9>y c\ntryman4 -- ,,quamquam 444 ,,ergo3 ^! words may be scann$ z a hexamet] l9e1 b ! pause be=e ergo w\ld prev5t !m f be+ tak5 z a v]se4 -- ,,hoc ,,non ,,desid]>e3 '?is abs5ce ( regret'2 ! words =m ! subject ( e/4 ,s hoc non dol]e 9 ,f94 #b1 #ah4 ,= ! pron\n 9 agreem5t ) ! inf9itive treat$ z n\n cf4 ,p]sius #a1 #i i/ud viv]e2 #a1 #abb hoc rid]e meum4 ,h4 #ech1 #c4 #dh4 ,,si3 'ev5 if'1 'grant+ t'4 -- ,,bona ,,aetas3 '! good "t ( life'1 i4e4 y\?4 ,tis*] qu4 ,v>ro de ,re ,ru/ica #b1 #f1 #b m>es fem9aeque bona aetate '"y'4 ,= bona aetas hom9es bona aetate cf4 n4 on #bf s5ectus4 -- ,,ut ,,diximus3 n expressly1 b ! op9ion is impli$ 9 #dd1 #de4 -- ,,turpione ,,ambivio3 ,l4 ,ambivius ,turpio 0 ! mo/ fam\s actor ( ,cato's "t1 & appe>$ especially 9 ,t]5ce's plays4 ,9 old ,lat9 commonly1 occasionally 9 ! ,lat9 ( ! be/ p]iod1 & (t5 9 ,tacitus1 ! cognom5 is plac$ be=e ! nom5 :5 ! pra5om5 is n m5tion$4 ,cf4 ,att4 #aa1 #ab1 #a ,balbo ,cornelio4 ,! usage is m common 9 ,cic]o's writ+s ?an 9 ^? ( 8 contempor>ies4 -- ,,prima ,,cavea3 '! l[] ti]'4 ,! lat] ,roman !atres consi/$ ( semicircul> or elliptic gall]ies1 ) ris+ ti]s ( seats2 ! level space p>tially enclos$ by ! curve 0 ! or*e/ra1 :i* 0 b\nd$ by ! /age 9 front4 ,!re c be little d\bt t ,cic]o is guilty ( an ana*ronism "h2 8 words d n suit ! circum/ances ( ,cato's "t4 ,till ne>ly ! end ( ! ,republic ! !atres 7 rude /ructures ( wood1 put up tempor>ily2 x is ev5 d\btful :e!r !y conta9$ seats = ! audi5ce4 ,cato himself fru/rat$ an attempt to e/abli% a p]man5t !atre4 -- ,,propt]3 'close by'4 ,! adv]bial use ( propt] 7r>ely1 if ev]1 met ) outside ( ,cic]o7 is d5i$ by "s s*ol>s1 b is well atte/$ by ,,mss4 "h & else:]e4 -- ,,tantum 444 ,,e/3 ^! words qualify delectatur4 #di4 ,,illa3 put = illud1 z 9 ,greek & are (t5 put = & 4 ,! words f animum to ! end ( ! s5t5ce are explanatory ( illa4 -- ,,quanti3 'h[ valuable6' b ! ^w may h exactly ! opposite mean+ if ! context require x2 ?us 9 ,n4,d4 #a1 #ee & ,rep4 #f1 #be ! s5se is 'h[ wor?less6' -- ,,/ip5diis3 'campaigns'4 ,! f\r words f libid9is to inimiciti>um are to be tak5 9 pairs1 :ile cupiditatum sums !m up & is 9 apposition to all4 -- ,,secum ,,esse3 cf4 ,tusc4 #a1 #ge2 ,p]s4 #d1 #eb tecum habita4 -- ,,si 444 ,,aliquod3 ! s5se is sc>cely diff]5t f t ( si 444 quod2 ! di/9ction is z slight z t 9 ,engli% betwe5 'if' foll[$ by '"s'1 & 'if' foll[$ by 'any'4 ,cf4 n4 on ,lael4 #bd si qu&o aliquid4 -- ,,pabulum3 = ! metaphorical s5se r5d]$ less h>% by tamquam1 cf4 ,acad4 #b1 #abg2 ,tusc4 #e1 #ff pa/us animorum4 -- ,,/udi3 an explanatory g5itive dep5d5t on pabulum4 -- ,,otiosa ,,s5ectute3 'leisur$ age'2 otium 9 ! ,lat9 ( ,cic]o does n imply idl5ess1 b fre$om f public bus9ess & opportunity = ! indulg5ce ( lit]>y & sci5tific ta/es4 -- ,,videbamus3 = ! t5se cf4 ,lael4 #cg ,grac*um rem publicam vexantem ab amicis d]elictum videbamus1 i4e4 'we saw ov] a consid]able p]iod'4 ,see also #ej1 #gi4 -- ,,9 ,,/udio etc43 'busi$ ) ! task ( almo/ measur+ bit by bit 7di-meti5di7 ! heav5s & ! e>?'4 ,= ! s5se cf4 ,hor4 ,od4 #a1 #bh 7( ,ar*ytas74 -- ,,gallum3 consul 9 #aeg ,b4,c41 fam\s z an a/ronom] & z ! fir/ ,roman :o pr$ict$ an eclipse be=e ! battle ( ,pydna4 ,see ,liv4 #dd1 #cg4 ,p4 #ba4 -- ,,describ]e3 te*nically us$ ( ! draw+ ( ma!matical figures4 ,+r$ior (t5 has an inf9itive dep5d5t on x ev5 9 ! be/ ,lat92 e4g4 ,cic4 ,top4 #a nos maiores res scrib]e +ressos4 #ej4 ,,acutis3 requir+ ke5ness ( intellect4 -- ,,naevius3 see n4 on #bj4 -- ,,trucul5to 444 ,,pseudolo3 ^! plays ( ,plautus 7liv$ f #bed to #ahd ,b4,c47 we /ill possess4 ,! ,trucul5tus is s nam$ f "o ( ! *>act]s1 a slave ( savage disposition :o is :e$l$2 ! ,pseudolus f a *eat+ slave4 ,! latt] "n is commonly suppos$ to be a transcription f a ,greek ^w 1 :i* h[ev] n[h]e occurs2 & z ! *ange f ,greek to ,lat9 o is n f\nd be=e l1 ,corss5 assumes z ! orig9al ^w4 ,! =m ,pseudulus ( ! "n is probably lat] ?an ,pseudolus4 -- ,,livium3 ,livius ,&ronicus1 ! f\nd] ( ,lat9 lit]ature 7liv$ f ab\t #bhe to #bjd ,b4,c471 :o translat$ ! ,odyssey1 also _m ,greek trag$ies4 ,livius 0 a ,greek captur$ by ,livius ,sal9ator at ,t>5tum 9 #bge ,b4,c42 = a "t he 0 ! slave ( ,livius1 &1 accord+ to cu/om1 took 8 "n :5 set free4 ,= an acc\nt ( 8 writ+s see ,cruttwell's ,hi/4 ( ,roman ,lit]ature1 ,*4 #c2 ,sell>1 ,roman ,poets ( ! ,rep41 ,*4 #c4 -- ,,docuisset3 '_h br\ght on to ! /age'4 ,doc]e 7l 9 ,greek1 :i* has ! same use7 meant orig9ally to in/ruct ! p]=m]s 9 ! play4 -- ,,c5tone ,,tuditanoque ,,consulibus3 i4e4 9 #bdj ,b4,c4 ,! use ( que "h is noticeable2 :5 a date is giv5 by ref]5ce to ! consuls ( ! ye> x is usual to ins]t et 7n que or atque1 :i* r>ely occur7 betwe5 ! two names1 if only ! cognom9a 7z "h7 be giv54 ,if ! full names be giv51 !n !y are put side by side )\t et4 ,cf4 n4 on #aj4 -- ,,crassi3 see n4 on #bg4 -- ,,pontifici ,,et ,,civilis ,,iuris3 ! ius pontificium reg>d$ ma9ly ! prop] modes ( conduct+ religi\s c]emonial4 ,ius civile1 :i* is (t5 us$ to d5ote ! :ole body ( ,roman ,law1 "h includes only ! secul> portion ( t ,law4 ,cf4 n4 on #ch4 -- ,,huius ,p4 ,,scipionis3 '! pres5t ,p4 ,scipio'4 ,s 9 #ad hi consules '! pres5t consuls'2 ,rep4 #a1 #ad ,africanus hic1 ,pauli filius1 & (t54 ,! ,p4 ,scipio :o is meant "h is n ,africanus1 b ,nasica ,corculum4 -- ,,flagrantis3 'all agl['2 s ard]e /udio 9 ,acad4 #b1 #fe4 -- ,,s5es3 cum s5es ess5t1 s s5em bel[4 -- ,,suadae ,,m$ullam3 '! ess5ce 7lit4 m>r[7 ( p]suasiv5ess'4 ,! l9es ( ,ennius are pres]v$ by ,cic]o1 ,brut4 #eh4 ,suada is a translation ( 1 :i* ! ,greek rhetoricians decl>$ to be ! end & aim ( oratory4 ,?is ,ce!gus 0 consul 9 #bjd & 9 #bjc defeat$ ,mago 9 ! ,n4 ( ,italy4 -- ,,ex]c]i3 "h reflexive 9 mean+4 ,a4 #aaa1 n4 #a2 ,g4 #bji2 ,h4 #dfe4 -- ,,videbamus3 see n4 on #di4 -- ,,comp>&ae3 = ! idea ( possibility :i* ! g]undive sometimes has 7b only 9 negative s5t5ces or int]rogative s5t5ces imply+ a negative answ]1 & 9 conditional clauses7 see ,madvig1 #dbj1 ,obs42 ,roby1 #adjc4 -- ,,haec ,,quidem3 a %ort summ>y ( ! prec$+ argum5ts1 prep>atory to a transition to a new subject1 introduc$ by v5io nunc ad4 ,! succession ( two clauses bo? conta9+ quidem seems awkw>d1 b occurs 9 ,f94 #e1 #hj & else:]e4 -- ,,hone/um ,,sit3 'does him honor'4 -- ,,ut ,,ante ,,dixi3 9 #bf1 :]e see ! notes4 -- ,,pote/ ,,esse3 ,meissn] 7n4 on #bg7 says t ,cic]o's rule is to say pote/ esse1 debet esse & ! l1 n esse pote/ & ! l4 ,x is true t esse 9 su* cases is v seldom sep>at$ f ! ^w on :i* x dep5ds1 b esse pote/ is j z common z pote/ esse2 ! diff]5ce to ! s5se is "o ( emphasis only1 ! esse hav+ m emphasis ?r[n on x 9 ! latt] case4 #ea4 ,,mihi 444 ,,vid5tur3 see ,introd4 -- ,,hab5t ,,rationem ,,cum '!y h _! reckon+s )'1 '_! deal+s )'2 a phrase ( book-keep+4 -- ,,imp]ium3 s ,v]g4 ,georg4 #a1 #ii ex]cetque frequ5s tellurem atque imp]at agris2 ib4 #b1 #cfi dura ex]ce imp]ia et ramos compesce flu5tes2 ,tac4 ,g]m4 #bf sola t]rae seges imp]atur4 -- ,,s$ ,,alias 444 ,,fa5ore3 put = s$ semp] cum fa5ore1 alias m9ore1 pl]umque maiore4 -- ,,vis ,,ac ,,natura3 'p[]s & con/itution'4 ,^! two words are v (t5 us$ by ,cic4 toge!r1 z 9 ,f94 #a1 #ej vis ac natura r]um4 -- ,,gremio3 s ,lucret4 #a1 #bej p]eunt imbres ubi eos pat] ae!r ,9 gremium matris t]rai praecipitavit1 imitat$ by ,v]g4 ,georg4 #b1 #cbe4 -- ,,mollito ,,ac ,,subacto3 i4e4 by ! pl\gh4 ,subig]e1 'subdue'1 is a te*nical ^w ( agriculture2 s ,v]g4 ,georg4 #b1 #ej scrobibus subactis2 see also bel[1 #ei4 ,p4 #bb4 -- ,,occaecatum3 'hidd5'4 ,caecus has ! s5se ( 'unse5' z well z t ( 'unsee+' or 'bl9d'4 -- ,,occatio3 ,cic]o's d]ivation1 z well z ,v>ro's 7,de ,re ,ru/4 #a1 #ca1 #a7 f occid]e1 because ! e>? is cut up1 is uns\nd4 ,occa is ra/rum1 probably f its %>p po9ts 7root ak-72 occatio !re=e is 'h>r[+'4 -- ,,vapore3 'heat'4 ,?is ^w has n 9 ! be/ ,lat9 ! mean+ ( our 'vapor'4 -- ,,compressu3 a ^w f\nd only "h 9 ,cic]o's writ+s & else:]e 9 ,lat9 only 9 ! ablative case1 l s _m o!r n\ns ^: /em ends 9 -u4 -- ,,diffundit ,,et ,,elicit3 'exp&s & lures =?'4 -- ,,h]besc5tem3 ?is ^w occurs n[h]e else 9 ,lat94 -- ,,nixa3 ,a4 #bed1 b2 ,g4 #djc1 ,rem4 #c2 ,h4 #dbe1 #a1 #a71 n4 -- ,,fibris ,,/irpium3 s ,tusc4 #c1 #ac radicum fibras4 -- ,,g5iculato3 'knott$'4 ,! v]b g5iculo1 f g5u1 sc>cely occurs except+ 9 ! passive p>ticiple1 :i* is always us$1 z "h1 ( plants4 ,s ,pl94 ,nat4 ,hi/4 #af1 #aeh g5iculata cet]a gracilitas nodisque di/9cta1 speak+ ( ! h>undo4 -- ,,spici3 besides spica1 ! =ms spicum & spicus are occasionally f\nd4 ,spici "h is explanatory frugem4 -- ,,vallo3 = ! metaphor comp>e ,n4,d4 #b1 #adc munitae sunt palpebrae tamquam vallo pilorum2 ,lucr4 #b1 #ecg4 #eb4 ,,quid ,,ego 444 ,,commemorem3 ?is & simil> =mulae = pass+ to a new subject are common2 cf4 #ec quid ego 444 pr(]am etc42 (t5 nam prec$es ! quid1 z 9 ,lael4 #ajd4 ,! ego has a slight emphasis4 ,cato implies t 8 own devotion to grape-culture 0 s well kn[n z n to ne$ description4 -- ,,ortus ,,satus ,,increm5ta3 'orig91 cultivation1 & gr[?'4 ,= ! omission ( ! copula see n4 on #ec4 -- ,,ut3 f9al1 & slightly elliptic 7',i say ?is t etc4'72 s 9 #f 7:]e see n471 #bd1 #ef1 #ei1 #hb4 -- ,,requietem3 ! be/ ,,mss4 ( ,cic4 sometimes give ! o!r =m requiem1 z 9 ,ar*4 #ac4 -- ,,vim ,,ipsam3 '! inh]5t en]gy'4 -- ,,omnium 444 ,,t]ra3 a common p]iphrasis = 'all plants'2 cf4 e4g4 ,n4,d4 #b1 #abj4 ,! ,lat9 has no "o ^w to compreh5d all vegetable products4 -- ,,quae 444 ,,procreet3 'able to g5]ate'4 -- ,,tantulo3 /rictly elliptic1 imply+ quantulum re v]a e/4 ,9 su* uses tantus & tantulus diff] slightly f magnus & p>vus2 !y are m emphatic4 -- ,,ac9i ,,v9aceo3 'a grape-/one'4 -- ,,m9utissimis3 us$ "h = m9imis4 ,/rictly speak+ m9utus ought to be us$ ( ?+s :i* are fragm5ts ( l>g] ?+s1 m9utus be+ really ! p>ticiple passive ( m9uo4 ,9 a well-kn[n passage 7,orat4 #id7 ,cic4 himself calls att5tion to ! !oretical incorrectness ( ! use1 :i*1 h[ev]1 is f\nd ?r\gh\t ,lat9 lit]ature4 ,cf4 #df pocula m9uta2 also bel[1 #he m9uti philosophi4 -- ,,malleoli3 v9e-cutt+s2 s call$ because a portion ( ! p>5t /em 0 cut away ) ! new %oot1 leav+ ! cutt+ 9 ! %ape ( a mallet4 -- ,,plantae3 'suck]s'1 %oots spr++ out ( ! trunk4 -- ,,s>m5ta3 'scions'1 %oots cut f bran*es n f ! trunk4 -- ,,viviradices3 'quicksets'1 new plants =m$ by divid+ ! roots ( ! "m plant4 -- ,,propag9es3 'lay]s'1 new plants =m$ by root+ a %oot 9 ! e>? )\t sev]+ x f ! p>5t plant2 ,v]g4 ,georg4 #b1 #bf4 -- ,,eadem3 n4 on #d e&em4 -- ,,claviculis3 cf4 ,n4,d4 #b1 #abj vites sic claviculis4 -- ,,ars ,,agricol>um3 agricolae arte freti1 a /rong in/ance ( ! ab/ract put = ! concrete4 #ec4 ,,eis3 sc4 s>m5tis1 ^? :i* h n be5 prun$ away by ! knife4 -- ,,exsi/it3 'spr+s up'4 ,exsi/]e 9 good ,lat9 nev] has ! mean+ ( our 'exi/'1 i4e4 'to be 9 exi/5ce'1 b always means 'to come into exi/5ce'4 -- ,,articulos3 'jo9ts'2 cf4 #ea culmo g5iculato4 ,! ^w tamquam s(t5s ! metaphor 9 articuli1 :i* w\ld prop]ly be us$ only ( ! jo9ts 9 ! limbs ( animals4 -- ,,gemma3 ,cic]o took ! mean+ 'gem' or 'jewel' to be ! prim>y s5se ( gemma & consid]$ t ! application to a bud 0 metaphorical4 ,see ! well-kn[n passages1 ,orat4 #ha & ,de ,or4 #c1 #aee4 -- ,,ve/ita ,,pamp9is3 'array$ 9 ! "y foliage'4 -- ,,fructu 444 ,,aspectu3 ablatives ( respect1 l gu/atu above4 -- ,,capitum ,,iugatio3 '! l9k+ toge!r ( _! tops'2 i4e4 ! unit+ ( ! tops ( ! /akes by cross-/akes4 ,s ! editors2 b ,con+ton on ,v]g4 ,georg4 #b1 #cee seems to take capita ( ! top-foliage ( ! v9es1 an int]petation :i* is q possible4 ,^? editors are c]ta9ly wrong :o remove ! comma aft] iugatio & place x aft] religatio1 z ?\gh et 7 omitt$ betwe5 ! two words4 ,9 enum]ations ( m ?an two ?+s ,cic4 ei!r omits ! copula altoge!r or ins]ts x be=e ea* ^w aft] ! fir/2 b 9 enum]at+ two ?+s et _c be omitt$1 except :]e !re are sev]al sets or pairs ( ?+s4 ,cf4 n4 on #ac4 -- ,,religatio3 i4e4 ! ty+ d[n ( %oots s z to cause !m to take root 9 ! e>?4 ,religatio seems to occur only "h4 ,p4 #bc4 -- ,,aliorum ,,immissio3 '! grant+ ( free scope to o!rs'4 ,immissio sc>cely occurs else:]e 9 good ,lat94 ,! metaphor is f lett+ loose ! re9s 9 driv+2 cf4 ,v]g4 ,georg4 #b1 #cfd2 ,pl94 ,n4,h4 #af1 #ada cupressus immittitur 9 p]ticas ass]esque amputatione ramorum2 ,v>ro1 ,r4,r4 #a1 #ca1 #a vitis immittitur ad uvas p>i5das4 ,"s1 ref]r+ to ,columella de ,arbor1 c4 #g1 take ! ^w to mean ! sett+ 9 ! e>? ( a %oot 9 ord] t x may take root be=e be+ sep>at$ f ! p>5t /em4 ,! context1 h[ev]1 is aga9/ ?is int]pretation4 -- ,,irrigationes etc43 ! plurals d5ote m prom95tly ?an s+ul>s w\ld ! repetition ( ! actions express$ by ^! words4 -- ,,repa/9ationes3 'repeat$ hoe+s'4 ,! pa/9um 0 a k9d ( pit*=k1 us$ = turn+ ov] ! gr\nd r\nd ab\t ! v9es1 p>ticul>ly :5 ! "y plants 7 be+ put 94 -- ,,multo ,,t]ra ,,fecundior3 see n4 on #c p>um 444 auctoritatis4 #ed4 ,,9 ,,eo ,,libro3 see ,introd4 -- ,,doctus3 (t5 us$ ( poets1 n only by ,cic]o b by mo/ o!r ,lat9 writ]s1 m p>ticul>ly by ! elegiac poets2 see also n4 on #ac4 -- ,,hesiodus3 ! olde/ ,greek poet aft] ,hom]4 ,! poem ref]r$ to "h is ! :i* we /ill possess1 along ) ! ,!ogony & ! ,%ield ( ,h]acles4 -- ,,cum3 concessive4 -- ,,saeculis3 'g5]ations'1 z 9 #bd4 -- ,,fuit3 vixit4 -- ,,la]t53 ! passage ref]r$ to is no d\bt ! t\*+ sc5e 9 ,odyss4 #bd1 #bbf1 :]e ,odysseus1 aft] kill+ ! suitors1 f9ds 8 unhappy old fa!r toil+ 9 8 g>d54 ,9 t passage no?+ is said ( manur+4 -- ,,l5i5tem3 see n4 on #aa divid5ti4 -- ,,col5tem etc43 ! introduction ( ano!r p>ticiple to expla9 l5i5tem is f> f elegant4 ,cultione agri or some?+ ( ! k9d might h be5 expect$4 ,! collocation ( appet5tem ) occupatum 9 #ef is no less awkw>d4 -- ,,facit3 n4 on #c facimus4 -- ,,res ,,ru/icae ,,laetae ,,sunt3 '! f>m]'s life is gladd5$'4 -- ,,apium3 ?is =m is (t5] f\nd 9 ! be/ ,,mss41 ( prose writ]s at lea/1 ?an ! o!r =m apum1 :i* probably 0 n us$ by ,cic4 -- ,,omnium3 omnis g5]is4 -- ,,consitiones 444 ,,insitiones3 'plant+ 444 graft+'4 ,on ! v>ieties ( graft+ & ! skill requir$ = x see ,v]g4 ,georg4 #b1 #gc seq4 #ee4 ,,possum3 see n4 on #bd4 -- ,,ignoscetis3 'y w excuse 7me7'4 -- ,,provectus ,,sum3 ',i h be5 c>ri$ away'4 ,cic]o (t5 uses prolabi 9 ! same s5se4 -- ,,9 ,,hac 444 ,,consumpsit3 ,cic4 probably nev]1 z lat] writ]s did1 us$ consum]e ) a simple ablative4 -- ,,curius3 see n4 on #ae4 -- ,a ,,me3 a mea villa2 cf4 n4 on #c apud quem4 -- ,,admir>i ,,satis ,,non ,,possum3 a favorite =m ( expression ) ,cic]o2 e4g4 ,de ,or4 #a1 #afe4 -- ,,discipl9am3 'morals'2 lit]ally 'tea*+'4 #ef4 ,,curio3 ,plut>*1 ,cat4 #b1 says ! ambassadors f\nd him cook+ a d9n] ( h]bs1 & t ,curius s5t !m away ) ! rem>k t a man :o d9$ 9 t way _h no ne$ ( gold4 ,! pres5t 0 n br\ght z a bribe1 s9ce ! incid5t took place aft] ! w>4 ,curius _h become patronus ( ! ,samnites1 & !y 7 br++ ! cu/om>y (f]+ ( cli5tes2 see ,rep4 #c1 #dj4 -- ,,ne3 "h num1 a r>e use2 s ,f94 #c1 #dd2 ,acad4 #b1 #aaf4 -- ,,s$ ,,v5io ,,ad3 s 9 #ea v5io nunc ad4 ,r$eo ad 7see n4 on #cb7 might h be5 expect$ "h4 -- ,,9 ,,agris ,,erant3 'liv$ on _! f>ms'4 ,= erant cf4 n4 on #ba sunt4 -- ,,id ,,e/ ,,s5es3 cf4 #ai n4 on s5atum4 -- ,,si ,,quidem3 (t5 writt5 z "o ^w siquidem 4 -- ,,aranti3 emphatic position4 -- ,,c9c9nato3 ,l4 ,qu9ctius ,c9c9natus is said to h be5 dictator twice2 9 #deh ,b4,c41 :5 he sav$ ! ,roman army1 :i* 0 surr\nd$ by ! ,aequians1 & end$ ! w> 9 sixte5 days f 8 appo9tm5t2 9 #dci1 :5 ,maelius 0 kill$ & ,c9c9natus 0 eighty ye>s old4 ,9 our passage ,cic4 seems to assume only "o dictator%ip4 ,! /ory ( ,c9c9natus at ! pl\gh is told 9 ,livy #c1 #bf4 -- ,,factum3 ! te*nical t]m 0 dic]e dictatorem1 s9ce he 0 nom9at$ by ! consul on ! advice ( ! s5ate4 -- ,,dictatoris3 9 apposition ) cuius4 ,p4 #bd4 -- ,,maelium3 a ri* plebeian1 :o di/ribut$ corn 9 "t ( fam9e & 0 *>g$ ) c\rt+ ! p 9 ord] to make himself a k+4 ,ahala summon$ him be=e ! dictator1 & because he did n imm$iately obey1 kill$ him ) 8 own h&4 ,= ?is1 ,ahala became "o ( ! h]oes ( 8 nation4 ,see ,liv4 #d1 #ac4 ,cic]o (t5 m5tions him ) praise4 ,cf4 9 ,catil4 ,i4 #c2 p4 ,se/io #adc1 etc4 -- ,,appet5tem3 quia appetebat2 s occupatum cum occupasset4 -- ,,viatores3 lit]ally 'travell]s'1 s 'mess5g]s'4 ,!y =m$ a regul>ly organiz$ corporation at ,rome & 7 9 att5dance on _m ( ! magi/rates4 ,^? (fic]s :o _h ! fasces _h also lictors1 :o1 h[ev]1 g5]ally rema9$ 9 close att5dance & 7 n despat*$ on di/ant err&s4 ,! /atem5t ( ,cic4 9 ! text is repeat$ almo/ v]batim by ,pl94 ,n4,h4 #ah1 #ba4 -- ,,mis]abilis3 'to be piti$'4 ,! ^w does n q answ] to our 'mis]able'4 -- ,,agri ,,cultione3 a r>e expression1 f\nd else:]e only 9 ,v]r4 #c1 #bbf2 !n n aga9 till ! ',fa!rs'4 -- ,,haud ,,scio ,,an ,,nulla3 s9ce haud scio an is affirmative 9 ,cic]o1 n negative z 9 "s lat] writ]s1 nulla mu/ be read "h1 n ulla4 ,cf4 #gc haud scio an melius ,ennius1 'probably ,ennius speaks bett]'2 also #gd inc]tium an hoc ipso die1 'possibly to-day'4 ,roby1 #bbef2 ,g4 #dei1 ,rem42 ,h4 #ebi1 ,,ii4 #c1 #bj1 n4 #b4 -- ,,quam ,,dixi3 de qua dixi1 z 9 #ec4 -- ,,saturitate3 ! ^w is said to occur n[h]e else 9 ,lat94 -- ,,quidam3 i4e4 ! au?ors ( ! t]tia vitup]atio s5ectutis1 :om ,cato refutes 9 #ci1 #ei4 -- ,,porco 444 ,,gall9a3 ^! words are us$ collectively1 z rosa (t5 is2 s ,f94 #b1 #fe potantem 9 rosa ,?orium4 -- ,,iam3 'fur!r'4 -- ,,succidiam ,,alt]am3 'a second meat-supply'4 ,! ^w seems to be connect$ ) ca$o1 & probably orig9ally meant 'slaught]'4 ,9 a fragm5t ( ,cato pres]v$ by ,gellius #ac1 #bd1 #ab 79 "s editions #ac1 #be1 #ab7 we f9d succidias humanas fac]e4 ,v>ro1 ,r4,r4 #b1 #ad has ! ^w 9 ! s5se ( 'meat'4 -- ,,conditiora ,,facit3 'adds a ze/ to'2 cf4 condita 9 #aj4 -- ,,sup]vacaneis ,,op]is3 'by ! use ( sp>e "t'2 lit]ally 'by means ( toils t are left ov]'1 i4e4 aft] complet+ ! ord9>y "w ( ! f>m4 #eg4 ,,ord9ibus3 cf4 #ei ord9es4 -- ,,brevi ,,praecidam3 ',i w cut ! matt] %ort'1 = praecidam 7sc4 rem or s]monem7 cf4 ,acad4 #b1 #acc praecide 7sc4 s]monem72 = brevi 7 '9 brief'1 7 cf4 ,de ,or4 #a1 #cd ne plura consect] compreh5dam brevi4 -- ,,usu ,,ub]ius3 cf4 #ec fructu laetius 444 aspectu pul*rius4 -- ,,ad ,,quem 444 ,,ret>dat3 "s h ?\ght t !re is zeugma "h1 suppos+ ad to be suit$ only to invitat1 n to ret>dat4 ,t ?is is n ! case is cle> f su* passages z ,caes4 ,b4,g4 #g1 #bf1 #b palus ,romanos ad insequ5dum t>dabat 7 t>dos faciebat72 ,cic4 ,sull4 #di nullius amicitia ad p]icula propuls&a imp$imur4 ,on fru5dum see ,madvig1 #dba1 a1 ,obs4 #b & #bfe1 ,obs4 #b2 ,g4 #dbh1 ,rem4 #c1 exc42 ,h4 #edd1 #b1 n4 #e4 -- ,,invitat ,,atque ,,allectat3 "o ( ! 'd\blets' ( :i* ,cic]o is s fond2 cf4 ,lael4 #ii allectant et invitant4 #eh4 ,,sibi ,,habeant3 sc4 iuv5es2 contemptu\s1 z 9 ,lael4 #ah sibi habeant sapi5tiae nom5 ,sull4 #bf sibi hab]5t honores1 sibi imp]ia etc42 cf4 ! =mula ( ,roman divorce1 tu tuas res tibi habeto4 -- ,,ha/as3 9 practis+1 ! po9t 0 cov]$ by a button1 pila2 cf4 ,liv4 #bf1 #ea praepilatis missilibus iaculati sunt4 -- ,,clavam3 cf4 ,vegetius de ,re ,mil4 #a1 #aa clavas ligneas pro gladiis tironibus dabant1 eoque modo ex]cebantur ad palos2 ,iuv4 #f1 #bdf4 ,! palus is call$ /ipes by ,m>tial #g1 #cb4 -- ,,pilam 444 ,,v5ationes 444 ,,cursus3 all national amusem5ts1 well kn[n to read]s ( ,horace2 see ,beck]'s ,gallus4 ,v5ationes1 em4 = nataliones4 -- ,,talos 444 ,,tess]as3 tali1 'knucklebones'1 7 oblong1 & r\nd$ at ! two ends2 ! sides 7 numb]$ #a & #f 7#a be+ opposite to #f71 #c & #d4 ,f\r tali 7 us$ at a "t & !y1 l ! tess]ae1 7 g5]ally ?r[n f a box1 fritillus4 ,! tess]ae1 ( :i* ?ree 7 us$ at a "t1 7 cubes1 ) ! sides numb]$ f #a to #f 9 su* a way t ! numb]s on two opposite sides tak5 toge!r always made #g4 ,a sep>ate "n 0 us$ by dic]s = almo/ e possible ?r[ ( ! tess]ae & tali4 ,! two be/ kn[n are canis1 :5 all ! dice turn$ up ) ! same numb] upp]mo/2 & v5us1 :5 !y all %[$ diff]5t numb]s4 ,! ^w alea 0 g5]al & applicable to games ( *ance ( e k9d4 ,^! games1 :i* 7 =bidd5 by _m ineffectual laws 7'vetita legibus alea'7 7 held to be p]missible = old m52 see ,mayor on ,iuv4 #ad1 #d4 -- ,,id ,,ipsum3 sc4 faciunt2 ! omission ( fac]e is n uncommon4 ,roby1 #adda2 ,h4 #cfh1 #c1 n4 #a4 -- ,,ut3 em4 = ord9>y read+s unum & utrum4 #ei4 ,,legite3 'cont9ue to read'4 ,cf4 ,de ,or4 #a1 #cd p]gite1 ut facitis1 adulesc5tes4 ,9 ,tusc4 #b1 #fb x is /at$ t ,africanus 0 a great read] ( ,x5ophon4 ,p4 #be4 -- ,,libro ,,qui ,,e/ ,,de3 s 9 ,fat4 #a libris qui sunt de natura deorum1 & simil>ly else:]e2 b ! p]iphrasis is (t5 avoid$1 z 9 ,(f4 #b1 #af ,dicae>*i lib] de int]itu hom9um4 -- ,,qui3 quique might h be5 expect$1 b ! words above1 qui 444 famili>i1 are reg>d$ z p>5!tical4 -- ,,oeconomicus3 ,cic]o translates f ?is "w c4 #d1 #bj-be4 -- ,,inscribitur3 see n4 on #ac4 -- ,,regale3 'wor?y ( a k+'2 diff]5t f regium1 :i* w\ld mean 'actually *>act]i/ic ( k+s'4 ,yet ,cic4 sometimes int]*anges ! words2 ?us regalis pote/as 9 ,h>4 ,resp4 #ed is ! same z regia pote/as 9 ,phil4 #a1 #c4 -- ,,loquitur ,,cum ,,critobulo etc43 'disc\rses ) ,critobulus ( h[ ,cyrus etc4'4 ,! con/ruction ( loqui ) acc4 & inf4 belongs to colloquial ,lat91 z does ! con/ruction loqui aliquam rem = de aliqua re2 cf4 ,att4 #a1 #e1 #f mecum ,tadius locutus e/ te ita scripsisse2 ib4 #i1 #ac1 #a m]a scel]a loquuntur4 -- ,,cyrum ,,m9orem3 ,cyrus ! y\ng] 7cf4 #gi ,cyrus maior71 well kn[n f ,x5ophon's ,anabasis4 ,z ,cyrus nev] arriv$ at ! ?rone 7hav+ be5 kill$ at ,cunaxa 9 #dja 9 8 attempt to ou/ 8 bro!r ! k+ ) ! help ( ! #aj1jjj ,greeks7 regem is us$ 9 ! s5se ( 'pr9ce'1 z 9 ,v]r4 #d1 #fa & else:]e2 is us$ 9 exactly ! same way 9 a passage ( ! ,oeconomicus :i* comes a little be=e ! "o ,cic4 is "h r5d]+ 7#d1 #af74 -- ,,lys&]3 ! great comm&] :o 9 #dje ,b4,c4 won ! battle ( ,aegospotamos aga9/ ! ,a!nians4 -- ,,s>dis3 acc4 pl42 -is repres5ts ,gk4 -4 -- ,,consaeptum ,,agrum3 'p>k'2 ! phrase is a translation ( ,x5ophon's 2 ?is w acc\nt = ! omission ( et be=e dilig5t] consitum4 -- ,,dilig5t]3 'c>efully'4 -- ,,proc]itates3 ! plural probably indicates ! height ( ea* k9d ( tree4 -- ,,qu9cuncem3 ?us3333333 ,?is 0 ! ord] ( battle 9 ! ,roman army dur+ a great "p ( its hi/ory4 ,! cause = ?is application ( ! t]m is r difficult to see2 x orig9ally meant five-twelf?s ( an uncia2 possibly x 0 ?us appli$ because by draw+ l9es betwe5 ! po9ts ! lett] ,v 7five7 might be produc$4 ,z reg>ds its application to trees1 see ,v]g4 ,georg4 #b1 #bgg-bhd4 -- ,,puram3 s ! f>m]s talk ( 'clean+' ! l&4 -- ,,dim5sa3 notice ! passive use ( ?is p>ticiple1 orig9ally depon5t2 cf4 n4 on #d adeptam4 -- ,,discripta3 'arrang$'2 s discriptio a little f>!r on4 ,cf4 n4 on #e descriptae4 -- ,,ornatum3 'co/ume'1 us$ by ,lat9 writ]s ( any dress a little unfamili>4 ,s 9 ,plaut4 ,miles #d1 #d1 #da 7#aagg ,r7 ornatus naucl]icus4 #fj4 ,,imp$it3 sc4 nos2 ) ?is con/ruction ! pron\n is always omitt$4 -- ,,val]ium3 :5 a "y man1 9 #cdi ,b4,c41 he engag$ 9 combat ) a ,gaul1 9 sight ( ! ,roman & ,gallic armies1 & came (f victor by ! aid ( a rav51 corvus2 h5ce ! "n ,corv9us 7,liv4 #g1 #bf74 ,8 fir/ consul%ip 0 9 #cdh1 8 la/ 9 #bii2 ,cic4 has miscalculat$4 ,val]ius 0 also twice dictator & is said to h held altoge!r #ba t]ms ( curule (fices4 -- ,,p]duxisse3 sc4 agri col5di /udia4 ,cf4 ,lael4 #cc quod -- p]duxiss5t4 -- ,,esset3 cf4 n4 on #ba4 -- ,,aetate3 "h ! vigor\s p]iod ( life2 cf4 bona aetas 9 #dh4 -- ,,cursus ,,honorum3 '(ficial c>e]'4 -- ,,huius3 ille & hic are n (t5 f\nd 9 ! same s5t5ce ref]r+ to ! same p]son4 ,eius w\ld h be5 m regul> "h4 -- ,,m$ia3 cf4 n4 on #cc con/antis aetatis4 ,p4 #bf4 -- ,,apex3 '! cr[n'1 '! highe/ glory'4 ,! ^w meant orig9ally 'knot'1 be+ connect$ ) ap-tus ap-isci ap-ere & o!r words conta9+ ! idea ( b9d+ fa/ or grasp+4 ,x 0 prop]ly appli$ to ! olive-twig b\nd r\nd ) wool1 :i* 0 /uck 9 ! cap worn by ! flam9es & salii4 ,x is sometimes employ$ to translate 7a ^w orig9ally ( simil> mean+71 ! royal insigne1 z 9 ,horace1 ,odes1 #c1 #ba1 #bj regum apices1 ) :i* cf4 ,odes1 #a1 #cd1 #ad4 ,! ^w is sc>cely f\nd else:]e 9 a metaphorical s5se4 ,our passage is imitat$ by ,ammianus ,m>cell9us 7a great imitator ( ,cic]o7 #bg1 #g1 #b ,ruf9us velut apicem honoratae s5ectutis praet5d5s4 #fa4 ,,metello3 see n4 on #cj4 -- ,a4 ,,atilio ,,calat9o3 consul 9 #beh ,b4,c4 & aga9 9 #bed2 dictator 9 #bdi1 c5sor 9 #bdg4 ,cic]o class$ him ) old h]oes l ,curius & ,fabricius 7,planc4 #fj74 ,8 tomb 0 on ! via ,appia outside ! ,porta ,cap5a1 close to ! well-kn[n tomb ( ! ,scipios 7see ,tusc4 #a1 #ac74 -- ,,9 ,,quem 444 ,,elogium3 '9 ^: honor !re is ! inscription'4 ,) 9 quem de quo cf4 ! occasional occurr5ce ( 9 ! s5se ( 4 -- ,,elogium3 ,greek 7s ,curtius73 = ! repres5tation ( by o cf4 oliva ) 1 & ,plautus' lopadas = 4 ,b cf4 ,roby1 #ibi1 d4 -- ,,hunc etc43 ! inscription 7:i* is quot$ by ,cic]o also 9 ,f94 #b1 #aaf7 is /rik+ly l t on ! tomb ( ,scipio ,b>batus :i* has actually come d[n to u1 & ?us beg9s 7,rits*l's rec5sion73 honc o9o ploirime cos5tiont ,romai duonoro optumo fuise viro viroro i4e4 hunc unum plurimi cons5tiunt ,romae bonorum optimum fuisse virum virorum4 ,rits*l ?us completes ! elogium ( ,atilus1 by comp>ison ) o!rs /ill pres]v$3 dictator 7end+ ! second l9e71 ,consul1 c5sor1 a$ilis hic fuit apud vos4 ,b ,cic]o's words 7nolum 444 sepulcro7 seem to imply a long] inscription ?an "o ( ?ree l9es2 ! analogy ( ! ,scipionic inscriptions po9ts ! same way4 ,! old] monum5tal inscriptions ( ,rome 7 writt5 9 ! ,saturnian metre1 :i* dep5d$ p>tly on acc5t4 ,! normal l9e ran ?us3 v -' v - v -' v' -' v - v -' v' b !re 7 _m deviations4 -- ,,unum3 int5sifies prim>ium1 '! v fir/'2 cf4 ! common use ( unus ) a sup]lative adjective1 = :i* see n4 on ,lael4 #a unum etc4 -- ,,esset ,,cons5ti5s3 cf4 n4 on #bf ag5s aliquid4 -- ,,nup]3 l modo 7see n4 on #bg7 nup] is loosely us$1 & has its mean+ def9$ by ! context4 ,cf4 n4 on ,lael4 #ac4 ,9 ,pl94 ,ep4 #a1 #b1 #b ! orator ,calvus1 a y\ng] contempor>y ( ,cic]o1 is said to h exi/$ nup]4 -- ,,lepidum3 pontifex maximus f #ahj ,b4,c41 consul 9 #ahg & 9 #age2 c5sor 9 #agi2 he is said to h be5 *os5 pr9ceps s5atus by six sets ( c5sors 9 succession4 ,he di$ 9 #aeb4 -- ,,paulo3 see #bi ,l4 ,aemilius ) n4 -- ,,maximo3 see #aj et seq4 -- ,,s5t5tia3 i4e4 a set spee* 9 ! s5ate4 ,cf4 ,de ,or4 #a1 #ch is non accurata orationis copia1 s$ nutu atque v]bo lib]t9os 9 urbanas tribus tran/ulit4 -- ,,honorata3 see n4 on #bb4 #fb4 ,,9 ,,omni ,,oratione3 'ev]y:]e ?r\gh\t my spee*'4 ,tota oratione w\ld h meant 'my spee* view$ z a :ole'4 -- ,,def5d]et3 ! t5se is accommodat$ to t ( dixi1 accord+ to ,lat9 cu/om2 see n4 on #db effic]et4 -- ,,cani3 sc4 capilli2 ! same ellipsis is f\nd 9 ,ovid4 ,cf4 calda 7sc4 aqua71 laurea 7sc4 corona71 natalis 7sc4 dies71 ,lat9ae 7sc4 f]iae71 etc42 also c]eo 9 #dd4 -- ,,fructus 444 ,,extremos3 'receives ! rew>d ( influ5ce at ! la/'4 #fc4 ,,appeti3 'to be c\rt$'2 dec$i3 'to take prec$5ce'1 lit]ally 't !re %\ld be a yield+ ( ! way'4 -- ,,assurgi3 '! honor %[n by ris+'4 ,cf4 ,iuv4 #ac1 #ed cr$ebant gr&e nefas et morte pi&um si iuv5is vetulo non assurrex]at1 :]e see ,mayor's note4 -- ,,d$uci ,,r$uci3 '! escort f home & ! att5dance homew>d'4 ,! diff]5ce betwe5 ^! two words1 :i* has (t5 be5 misund]/ood1 is %[n by ,val4 ,max4 #b1 #a1 #i iuv5es s5atus die utique aliquem ex patribus conscriptis ad curiam d$ucebant1 affixique valvis exspectabant donec r$uc5di etiam (ficio fung]5tur4 -- ,,consuli3 probably ref]s to private legal consultations z well z to ! delib]ations ( ! s5ate4 -- ,,ut ,,quaeque ,,optime3 ,cic4 (t5 uses ut quisque ) sup]latives1 ita foll[+2 see n4 on ,lael4 #ai4 ,translate ut 444 ita '9 proportion z 444 s'4 -- ,,morata3 f mos4 -- ,,modo3 9 #ei4 -- ,,memoriae ,,proditum ,,e/3 9 ,v]r4 #e1 #cf ,cic4 uses ad memoriam in/ead ( ! dative4 ,! be/ writ]s h memoriae prod]e & prodi1 '= ! recollection ( po/]ity'1 memoria prodi1 'to be h&$ d[n by tradition'2 b n memoria prod]e4 -- ,,ludis3 sc4 ,pana!naicis1 abl4 ( "t4 ,! ,pana!naea 0 ! greate/ ( ! ,a!nian fe/ivals & 0 celebrat$ 9 honor ( ,a!ne1 patron goddess ( ! city1 once 9 f\r ye>s4 ,! /ory t foll[s is told 9 almo/ ! same words by ,val4 ,max4 #d1 #e1 ext4 #b4 ,p4 #bg4 -- ,,qui3 at ?is po9t ! oratio obliqua is brok5 (f1 b x is resum$ 9 ! next s5t5ce1 dixisse be+ dep5d5t on proditum e/4 -- ,,legati ,,cum ,,ess5t3 'be+ ambassadors'4 -- ,,illi3 '9 8 honor'4 -- ,,sessum ,,recepisse3 ,val4 ,max4 uses ! same phrase2 cf4 ,fam4 #aj1 #cb1 #b sessum d$uc]e2 ,n4,d4 #c1 #gd sessum ire4 #fd4 ,,plausus ,,multiplex3 cf4 ,v]g4 ,a54 #a1 #gdg +em9ant plausu4 ,cic4 g5]ally says plausus maximus4 -- ,,fac]e ,,nolle3 cf4 ! well-kn[n say+ ( ,demo/h5es1 ,olyn?4 #c1 #c 1 4 -- ,,collegio3 ! college or bo>d ( augurs to :i* ,cato belong$4 ,9 8 "t !re 7 n9e memb]s2 lat] ! numb] 0 increas$4 -- ,,antec$it3 sc4 alios4 -- ,,s5t5tiae ,,pr9cipatum3 'prec$5ce 9 debate'4 ,meissn] quotes ,v]r4 #d1 #adb ut quisque aetate et honore antec$it1 ita primus solet sua sponte dic]e itaque a cet]is ei conc$itur4 -- ,,honore3 i4e4 z reg>ds (fice1 pa/ or pres5t4 -- ,,qui 444 ,,sunt3 actual praetors or consuls4 -- ,,comp>&ae3 n4 on #ej4 -- ,,fabulam ,,aetatis3 cf4 #e1 #gj1 #he4 ,! comp>ison ( life to a play1 & mank9d to ! play]s1 is common 9 all lit]ature2 e4g4 ',all ! _w's a /age1 etc4'4 ,:5 ,augu/us 0 on 8 dea?b$ he ask$ 8 fri5ds ecquid eis vid]etur mimum vitae commode transegisse 7,suet4 ,aug4 #ii72 cf4 ,gay's epitaph1 ',life's a je/1 etc4'4 -- ,,corruisse3 i4e4 ?r\gh fatigue2 cf4 defetigationem 9 #he4 #fe4 ,,at3 see n4 on #ba4 -- ,,morum3 cf4 #g 9 moribus e/ culpa1 non 9 aetate4 -- ,,ea ,,vitia3 i4e4 ea alia vitia4 -- ,,hab5t etc43 cf4 ,?ucyd4 #c1 #dd 4 -- ,,non 444 ,,videatur3 'n well gr\nd$ inde$1 b su* z x may seem possible to all['4 ,ille is (t5 us$ ) quidem 9 mak+ concessions :]e ! ,engli% idiom requires no pron\n4 ,roby1 #bbei2 ,madvig1 #dhi1 b2 ,k5n$y1 #fe1 n4 #b2 ,a4 #aea1 e2 ,g4 #bib1 ,rem4 #d2 ,h4 #dej1 #d1 n4 #b4 -- ,,contemni 444 ,,despici3 see n4 on #dc spreta et contempta4 -- ,,moribus ,,bonis ,,et ,,artibus3 = ! ord] ( ! words cf4 n4 on #a animi tui4 -- ,,9 ,,vita3 '9 ev]yday life' -- ,,adelphis3 ,adelphi 1 ,! ,bro!rs2 ?is play ( ,t]5ce is /ill extant4 -- ,,diritas3 'h>%ness ( temp]'2 b ,suet4 ,tib4 #ba has diritas morum1 & ,v>ro sc5a quem s5em ,lat9a vidit dirissimum4 ,bo? dirus & diritas are r>e 9 ,cic]o2 ! =m] ^w does n once occur 9 ! :ole range ( ! spee*es1 ! latt] sc>cely except+ "h & 9 ,vat4 #i2 9 ,tusc4 #c1 #bi ,cic4 uses x 9 translat+ f ,euripides4 ,p4 #bh4 -- #ff4 ,,sollicitam ,,hab]e3 'to keep 9 tr\ble'4 ,sollicitus is1 lit]ally1 ':olly 9 motion'1 f sollus1 :i* has ! same root ) 1 & citus2 cf4 ! r>e words sollifides1 sollif]reus4 ,! p]fect p>ticiple ) habeo emphasizes ! cont9uance ( ! effect produc$4 ,zumpt1 #fcd2 ,a4 #bib1 c2 ,g4 #bcj2 ,h4 #chh1 #a1 n4 -- ,,no/ram ,,aetatem3 cf4 n4 on #bf s5ectus4 -- ,,esse ,,longe3 m usually abesse4 -- ,o ,,mis]um3 ',o1 wret*$ is t old man'4 ,cic]o (t5] jo9s ,o ) ! accusative ?an ) ! nom9ative3 he r>ely1 if ev]1 uses ! int]jection ) ! vocative 9 direct address to p]sons4 -- ,,ext+uit ,,animum3 ! doctr9e ( ! annihilation ( ! s\l aft] dea? 0 held by _m ( ,cic]o's contempor>ies1 pr(ess$ly by ! ,epicureans 7e4g4 ,lucretius1 ,de ,r]um ,nat4 #c1 #dag et seq42 cf4 also ,caes>'s argum5t at ! trial ( ! ,catil9ian conspirators1 ,sall4 ,bell4 ,catil4 c4 #ea1 ,cic4 9 ,catil4 #c1 c4 #d71 practically by ! ,/oics1 :o taught t !re is a future exi/5ce ( limit$ ?\gh indef9ite l5g?4 -- ,,d$ucit3 cf4 n4 on #fc4 -- ,,atqui3 see n4 on #f4 -- ,,t]tium 444 ,,pote/3 'no?+ c be f\nd z a ?ird alt]native'3 s 9 ,tusc4 #a1 #hb quoniam nihil t]tium e/4 #fg4 ,,quid ,,timeam etc43 s ,tusc4 #a1 #be quo modo igitur aut cur mortem malum tibi vid]i dicis8 quae aut beatas nos efficiet1 animis man5tibus1 aut non mis]os1 s5su c>5tis2 ib4 #a1 #aah ut aut 9 aet]nam domum remigremus aut omni s5su c>eamus4 ,= mood see ,a4 #bfh2 ,g4 #bea2 ,h #dhf1 ,,ii4 -- ,,aut ,,non ,,mis] 444 ,,aut ,,beatus3 a dilemma1 b uns\nd & n conclusive2 = non mis] is us$ ) ref]5ce to annihilation1 & ! s\l may exi/ aft] dea? 9 a /ate ( unhapp9ess4 -- ,,futurus ,,sum3 see n4 on #f futurum e/4 -- ,,quamvis ,,sit3 prose writ]s ( ! ,republican p]iod use quamvis ) ! subjunctive only2 see ,roby1 #afbd1 #afbg2 ,a4 #cac1;a1 g2 ,g4 #fjh2 ,h4 #eae1 ,,iii4 & n4 #c4 -- ,,cui3 see n4 on #ch viv5ti4 -- ,,ad ,,vesp]um ,,esse ,,victurum3 't he w be alive :5 ev5+ comes'1 n 't he w live till ! ev5+'4 ,) ! prepositions ad1 sub1 9 ! =m vesp] is g5]ally us$1 n vesp]a4 ,) ?is passage cf4 ,f94 #b1 #ib an id exploratum cuiquam pote/ esse quo modo sese habiturum sit corpus4 non dico ad annum1 s$ ad vesp]um8 ,also cf4 ! title ( "o ( ,v>ro's ,m5ippean ,satires1 nescis quid vesp] s]us vehat1 probably a prov]b4 -- ,,aetas ,,illa 444 ,,adulesc5tes3 "s suppose t ?is s5t5ce 0 borr[$ f ,hippocrates4 -- ,,tri/ius3 'sev]ioribus rem$iis'4 ,manutius4 ,s ,(f4 #a1 #hc levit] aegrotantis l5it] curant1 gravioribus autem morbis p]iculosas curationes et ancipites adhib]e coguntur4 ,! adv]b tri/ius1 :i* has 9 prose a sup]lative b no positive1 occurs 9 ,fam4 #d1 #ac1 #e4 -- ,,m5s 444 ,,ratio 444 ,,consilium3 cf4 n4 on #da4 -- ,,qui 444 ,,nulli3 cf4 n4 on #df qui pauci2 b nulli "h almo/ non4 -- ,,nullae 444 ,,fuiss5t3 i4e4 ! "y m5 w\ld h br\ght e c\ntry to ru92 see #bj4 -- ,,cum 444 ,,cum3 see n4 on #d4 #fh4 ,,9 ,,filio 444 ,,9 ,,fratribus3 cf4 ,lael4 #i4 ,z to ,cato's son cf4 #ae1 #hd4 -- ,,tu3 sc4 s5si/i4 -- ,,exspectatis ,,ad3 a r>e con/ruction1 p]haps )\t p>allel2 exspectatis is an adjective & takes ! con/ruction ( aptus1 idoneus etc41 '( :om hopes 7 ent]ta9$ z reg>ds honor'4 -- ,,fratribus3 ! sons ( ,paulus ,mac$onicus1 two ( !m di$ )9 sev5 days 7,fam4 #d1 #f1 #a71 "o j be=e & "o j aft] ,paulus' great triumph 9 #afg ,b4,c4 -- ,,idem3 see n4 on #d e&em4 -- ,,insipi5t]3 adv]sative asyndeton4 -- ,,inc]ta 444 ,,v]is3 *iasmus avoid$4 ,) ! ?\ght cf4 ,(f4 #a1 #ah4 -- ,,at 444 ,,at3 ! objection & its answ] are bo? introduc$ by at1 z "h1 9 #ce4 -- ,,at 444 ,,adulesc5s3 ^! words look back to ! prec$+ s5t5ce1 to :i* !y are an answ]4 -- ,,ille 444 ,,hic3 "h hic d5otes ! p]son :o is m important1 ille ! p]son :o is less important = ! matt] 9 h&2 ! =m] may !re=e be reg>d$ z ne>] to ! speak]1 ! latt] z m remote4 ,a4 #ajb1 a2 ,g4 #bib1 ,rem4 #a2 ,h4 #dej1 #b1 n4 #fi4 ,,quamquam3 see n4 on #b etsi4 -- ,,quid ,,e/ 444 ,,diu3 cf4 ,tusc4 #a1 #id quae v]o aetas longa e/1 aut quid omn9o hom9i longum8 444 quia ultra nihil habemus1 hoc longum dicimus4 ,= e/ see n4 on #gb4 -- ,,t>tessiorum 444 ,,gadibus3 ! :ole ( ! s\? coa/ ( ,spa9 bore ! "n ,t>tessus1 b ! "n is (t5 conf9$ to ,gades1 ! *ief city4 -- ,,fuit3 vixit4 -- ,,scriptum ,,video3 s 9 ,acad4 #b1 #abi2 ,div4 #a1 #ca2 cf4 also ,n4,d4 #a1 #gb ut videmus 9 scriptis2 ,(f4 #b1 #be ut scriptum legimus2 also cf4 n4 on #bf videmus4 -- ,,argan?onius3 ! /ory is f ,h]odotus #a1 #afc4 ,p4 #bi4 -- ,,aliquid ,,extremum3 see n4 on #e2 cf4 pro ,m>cello #bg -- ,,effluxit3 /rongly aori/ic 9 s5se 'at once is gone'4 -- ,,tantum3 -- 'only s mu*'4 -- ,,consecutus ,,sis3 'y may h obta9$'4 ,! subjunctive is "h us$ 9 ! indef9ite second p]son to give a hypo!tical "* to ! /atem5t ( ! v]b4 ,! indicative might h be5 expect$2 ! expression almo/ consecuti sumus1 consecutus aliquis e/4 ,roby1 #aedf2 ,g4 #beb1 ,rem4 #c2 ,h4 #dhf1 ,,iii4 -- ,,virtute ,,et ,,recte ,,factis3 ! same op9ion is en=c$ 9 ,tusc4 #a1 #aji4 -- ,,quid ,,sequatur3 '! future'2 cf4 ,lucr4 #a1 #dei transactum quid sit 9 aevo1 ,tum quae res in/et1 quid porro de9de sequatur4 -- ,,quod 444 ,,cont5tus3 ?is passage ) ! :ole context resembles ,lucretius #c1 #ica-igg2 cf4 especially #ich cur non ut pl5us vitae conviva rec$is2 #ifj satur ac pl5us disc$]e r]um4 ,cf4 also ,hor4 ,sat4 #a1 #a1 #aag-aah4 #gj4 ,,ut ,,placeat3 '9 ord] to secure approval'4 -- ,,p]ag5da3 cf4 n4 on #ej comp>&ae4 -- ,,plaudite3 ! ,lat9 plays ne>ly always end$ ) ?is ^w1 address$ by ! actor to ! audi5ce2 cf4 ,hor4 ,a4,p4 #aec si plausoris eges aulaea man5tis et usque ,sessuri donec cantor 'vos plaudite' dicat4 -- ,,breve ,,tempus etc43 "o ( ! poets has said t '9 small measures lives may p]fect be'4 ,cf4 also ,tusc4 #a1 #aji nemo p>um diu vixit qui virtutis p]fectae p]fecto functus e/ mun]e2 ,s5eca1 ,ep4 #gg quo modo fabula1 sic vita3 non quam diu1 s$ quam b5e acta sit ref]t4 -- ,,process]it3 probably ! subject is sapi5s1 9 :i* case aetate mu/ also be suppli$ f aetatis2 ! subject may h[ev] be aetas4 -- ,,o/5dit3 'gives promise ('2 cf4 ,fam4 #i1 #h1 #a etsi munus 7gladiatorial %[7 flagit>e quamvis quis o/5d]it1 ne populus quidem solet nisi concitatus4 ,) ! :ole passage cf4 pro ,cael4 #gf4 #ga4 ,,ut 444 ,,dixi3 9 #i1 #fj1 #fb4 -- ,,secundum ,,naturam3 a ,/oic phrase2 cf4 n4 on #e naturam optimam ducem4 -- ,,s5ibus3 dative ( ref]5ce2 emori /&s z subject to an impli$ e/4 -- ,,cont+it3 see n4 on #h4 -- ,,ex/+uitur3 !re is ! same contra/ betwe5 opprim]e & ex/+u]e 9 ,lael4 #gh4 -- ,,quasi 444 ,,evelluntur3 x is r>e to f9d 9 ,cic4 or ! o!r prose writ]s ( ! be/ p]iod a v]b 9 ! indicative mood imm$iately dep5d5t on quasi1 9 ! s5se ( sicut or quem ad modum4 ,:5 two ?+s are comp>$ by quasi 444 ita1 ! indicative v]b is ne>ly always put 9 ! second clause1 & may be suppli$ 9 ! clause ) quasi2 v r>ely are !re two diff]5t v]bs = ! two clauses4 ,cf4 h[ev] ,plautus1 ,/i*4 #eci fuit olim1 quasi nunc ego sum s5ex2 ,lucr4 #c1 #dib ag5s animam spumat quasi 444 f]vescunt undae4 -- ,,si 444 ,,si3 = ! m usual si 444 s94 -- ,,acc$am3 see ,a4 #cdb2 ,g4 #fff2 ,h4 #ebi1 ,,ii4 -- ,,9 ,,portum3 speak+ ( dea?1 ,cic4 says 9 ,tusc4 #a1 #aah portum potius p>atum nobis et p]fugium putemus3 quo ut9am velis passis p]vehi liceat6 ,s9 reflantibus v5tis reiciemur tam5 eodem paulo t>dius ref]amur necesse e/2 cf4 also ib4 #a1 #ajg4 ,p4 #cj4 -- #gb4 ,,munus ,,(fici3 see n4 on #bi4 -- ,,tu]i3 'uphold'4 -- ,,possit3 subject indef9ite4 -- ,,ex ,,quo ,,fit etc43 ! argum5t seems to be t y\? kn[s h[ long x has to la/ & is !re=e less spirit$ ?an age1 :i* kn[s n :5 x w end4 -- ,,animosior 444 ,,=tior3 ,horace1 ,odes #b1 #aj1 #ba rebus angu/is animosus atque =tis app>e2 ! two words are jo9$ also 9 ,cic4 ,mil4 #ib3 animosus1 'spirit$'4 -- ,,hoc ,,illud ,,e/ etc43 '?is is ! mean+ ( ! answ] made by ,solon etc'4 ,cf4 ,div4 #a1 #abb hoc nimirum illud e/ quod de ,socrate accepimus1 also ! ,greek phrase ' 4 ,e/ valet z 9 #fi4 -- ,,pisi/ratus3 ! despot ( ,a!ns1 :o seiz$ ! p[] 9 #efj ,b4,c4 ,plut>*1 :o tells ! /ory1 ',an ,s5i ,sit ,g]5da ,respublica' c4 #ba1 makes ,solon speak to ! fri5ds ( ,pisi/ratus1 n to ,p4 himself4 -- ,,qua]5ti3 see n4 on #aa divid5ti4 -- ,,audacit]3 ,qu9til4 #a1 #f1 #ag condemns ^? :o us$ audacit] = audact]1 :i* latt] =m1 he says1 _h be5 us$ by 'all orators'4 ,yet ! =m audacit] is pretty well atte/$ by ,,mss4 "h & else:]e 9 ,cic]o4 ,see ,neue1 ,=m5lehre1 #a #ffb4 ,= ! two =ms cf4 difficilit]1 difficult]4 ,audacit] is ( importance z %[+ t c be=e i mu/ h be5 pron\nc$ j l c 9 any o!r position1 n z 9 mod]n ,italian4 -- ,,c]tis ,,s5sibus3 ,acad4 #b1 #ai integris incorruptisque s5sibus4 -- ,,ipsa 444 ,,quae3 see n4 on #bf4 ,h4 #efi1 ,i4 #b4 -- ,,coagm5tavit3 ,cic4 is fond ( su* metaphors2 cf4 ,orat4 #gg v]ba v]bis quasi coagm5t>i2 ,phil4 #g1 #ba docebo ne coagm5t>i quidem pacem posse 7't no pat*$-up peace c be made'74 -- ,,conglut9avit3 a /ill m favorite metaphor ?an coagm5t>e4 ,cic4 has conglut9>e rem 7,or4 #a1 #ahh72 amicitias 7,lael4 #cb & ,att4 #g1 #h1 #a72 voluntates 7,fam4 #aa1 #bg1 #b72 concordiam4 7,att4 #a1 #ag1 #aj72 9 ,phil4 #c1 #bh ,cic4 says ( ,antony t he is totus ex vitiis conglut9atus4 -- ,,iam3 'fur!r'1 s bel[4 -- ,,conglut9atio3 ! n\n occurs only "h & ,orat4 #gh c4 v]borum4 -- ,,reliquum3 n infrequ5tly1 z "h1 us$ sub/antively ) an adjective modifi]4 -- ,,s9e ,,causa3 ')\t suffici5t reason'4 #gc4 ,,vetat ,,py?agoras etc43 ! passage is f ,plato1 ,pha$o #fa ,a-#fb ,c4 ,plato makes ,socrates !re pr(ess to quote ,philolaus1 ! ,py?agorean2 ,cic4 !re=e ref]s ! doctr9e to ,py?agoras ,cf4 ,tusc4 #a1 #gd2 ,rep4 #f1 #ae4 ,! ,/oics held ! same view ab\t suicide1 :i* !y au?oriz$ 9 extreme cases1 b mu* less freely ?an is commonly suppos$2 cf4 ,s54 ,ep4 #aag1 #bb nihil mihi videtur turpius quam opt>e mortem4 ,see ,zell]1 ,/oics1 ,epicureans1 & ,sceptics1 ,*4 #ab1 ,c 7#b72 cf4 also ,lecky1 ,hi/4 ( ,european ,morals1 ,i4 p4 #bbh et seq4 7,am4 ed47 -- ,,imp]atoris 444 ,,praesidio3 "h ,cic4 seems to und]/& ,plato's z ref]r+ to w>f>e2 9 ,tusc4 & ,rep4 he und]/&s x ( a prison4 -- ,,sapi5tis3 ,solon 0 "o ( ! ',sev5 ,sages ( ,greece'4 -- ,,elogium3 ! di/i* is pres]v$ by ,plut>*1 & runs ?us3 1 4 ,cic4 ?us translates x 9 ,tusc4 #a1 #aag ,mors mea ne c>eat lacrimis1 l9quamus amicis ,ma]orem1 ut celebr5t fun]a cum gemitu4 ,! epitaph ( ,ennius is also quot$ !re & is decl>$ to be bett] ?an t ( ,solon 7cf4 ,tusc4 #a1 #cd74 -- ,,volt ,,se ,,esse ,,c>um3 'he wi%es to make out t he is belov$'2 volt esse c>us w\ld h _h q a diff]5t s5se4 ,cf4 ,f94 #e1 #ac ,/rato physicum se volt1 ) ,madvig's n4 -- ,,haud ,,scio ,,an3 see n4 on #ef4 -- ,,faxit3 ! subject is quisquam und]/ood f nemo4 ,= ! =m see ,a4 #adb1 #abh1 e1 #c2 ,g4 #aia1 #e2 ,h4 #bdj1 #d4 ,! end ( ! epitaph is omitt$ "h z 9 ,tusc4 #a1 #aag1 b is giv5 9 ,tusc4 #a1 #cd cur8 volito vivas p] ora virum4 ,notice ! allit]ation4 #gd4 ,,isque3 cf4 n4 on #ac vixitque4 -- ,,aut ,,opt&us ,,aut ,,nullus3 cf4 #ff aut negleg5da 444 aut opt&a2 nullus almo/ non z 9 #fg1 b only 9 ! ,lett]s does ,cic4 7imitat+ ,plautus & ! o!r dramati/s7 atta* nullus 9 ?is s5se to ! "n ( a p>ticul> p]son2 e4g4 ,att4 #aa1 #bd1 #d ,philotimus nullus v5it4 -- ,,s$ 444 ,,esse3 'b we mu/ con ?is lesson f our y\? up'4 ,= ! passive s5se ( m$itatum cf4 n4 on #d adeptam4 ,9 ,tusc4 #a1 #gd ,cic41 imitat+ ,plato1 says tota philosophorum vita comm5tatio mortis e/4 ,s ,s5eca1 tota vita disc5dum e/ mori4 -- ,,s9e ,,qua 444 ,,nemo ,,pote/3 ^! words br+ ! position ( ,cic]o ) reg>d to dea? wond]fully ne> t ( ,lucretius3 ! latt] argues t = peace ( m9d "o mu/ believe 'nullum esse s5sum po/ mortem'2 ! =m]'s lesson is 'aut nullum esse s5sum aut opt&um'4 -- ,,tim5s3 si quis timet2 ! subject ( pot]it is ! indef9ite quis involv$ 9 tim5s4 ,a4 #caj1 a2 ,g4 #fgj2 ,h4 #edi1 #b4 -- ,,qui3 quo modo1 z 9 #d4 -- ,,animo ,,consi/]e3 s 9 pro ,qu9t4 #gg2 also m5te consi/]e 9 ,phil4 #b1 #fh2 ,div4 #b1 #adi2 ,q4 ,fr4 #b1 #c1 #b neque m5te neque l+ua neque ore consi/]e4 ,! ^w is1 lit]ally1 'to /& firm'1 'to get a firm foo?old'4 ,p4 #ca4 -- #ge4 ,l4 ,,brutum3 fell 9 s+le combat ) ,aruns1 son ( ! exil$ ,t>qu92 see ,liv4 #b1 #f4 ,! accusatives ,brutum etc4 are n ! objects ( record] b ! subjects ( inf9itives to be suppli$ f pr(ectas4 -- ,,duos ,,decios3 see n4 on #dc4 -- ,,cursum ,,equorum3 ! ^w equos w\ld h be5 suffici5t2 b ?is k9d ( pleonasm is common 9 ,lat92 see n4 on ,lael4 #cj causae dilig5di4 -- ,,atilius3 i4e4 ,regulus1 ^: /ory is too well kn[n to ne$ rec\nt+4 ,!re are _m contradictions & improbabilities ab\t x4 -- ,,scipiones3 see n4 on #bi4 ,9 ,p>adoxa #a1 #ab ,cic4 says ( !m ,c>?ag9i5sium adv5tum corporibus suis int]clud5dum putav]unt4 -- ,,po5is3 on ! dat4 see ,a4 #bce1 a2 ,h4 #chd1 #d1 n4 #b4 -- ,,paulum3 n4 on #bi ,l4 ,aemilius4 -- ,,collegae3 ,m4 ,t]5tius ,v>ro4 ,!re is no reason to suppose t he 0 a worse g5]al ?an _m o!r ,romans :o met ,hannibal & 7 beat52 ! e>ly hi/orians1 be+ all ari/ocrats1 fix$ ! disgrace ( ,cannae on ! democratic consul4 ,v>ro's contempor>ies 7 m j to him4 ,f> f reproa*+ him1 ! ,s5ate comm5d$ 8 _s1 & sev]al times aft]w>ds entru/$ him ) important bus9ess4 -- ,,m>cellum3 ! captor ( ,syracuse 9 #bab ,b4,c4 ,he fell into an ambu% 9 #bjh & 0 kill$2 ,hannibal buri$ him ) milit>y honors4 -- ,,cuius ,,int]itum3 ab/ract = concrete quem1 po/ int]itum4 -- ,,crudelissimus ,,ho/is3 ?is1 ! traditional ,roman view ( ,hannibal1 is ! rev]se ( ! tru?1 s f> z extant te/imony goes4 ,see ,momms51 ,hi/4 ( ,rome1 ,bk4 ,,iii4 ,*4 #d2 ,ihne1 ,hi/4 ( ,rome1 ,bk4 ,,iv4 -- ,,s$ 444 ,,arbitr>5tur3 ^! words are almo/ exactly repeat$ 9 ,tusc4 #a1 #hi & #aja4 -- ,,ru/ici3 cf4 ,ar*4 #bd no/ri illi =tes viri s$ ru/ici ac milites2 also above1 #bd4 #gf4 ,,omn9o3 see n4 on #i4 -- ,,num ,,igitur etc43 cf4 #cc nisi =te et seq4 -- ,,con/ans3 cf4 n4 on #cc4 -- ,,ne 444 ,,quidem3 see n4 on #bg4 -- ,,satietas ,,vitae3 cf4 #he s5ectus autem et seq41 & satietas viv5di 9 pro ,m>c4 #bg2 also ,tusc4 #a1 #aji vita acta p]ficiat ut satis sup]que vixisse videamur4 #gg4 ,,c]n]e3 ( ! m9d also 9 #hb4 ,) ! context cf4 ,div4 #a1 #fc animus approp9quante morte multo e/ div9ior2 facilius ev5it approp9quante morte ut animi futura augur5tur4 -- ,,ve/ros ,,patres3 n4 on #ae4 ,! eld] ,laelius 0 prom95t bo? z g5]al & z /atesman4 ,he comm&$ ! fleet :i* co-op]at$ ) ,scipio ,africanus 9 ,spa9 & aft]w>ds s]v$ ) honor 9 ,africa4 ,he 0 an intimate fri5d ( ,cato4 ,see ,liv4 #bf1 #db et seq4 -- ,,tuque3 s 9 ,lael4 #ajj ,c4 ,fanni et tu1 ,q4 ,muci2 b above1 #d & #i simply ,scipio et ,laeli4 -- ,,quae ,,e/ ,,sola ,,vita3 cf4 n4 on vitam nullam 9 #g4 -- ,,nam ,,dum ,,sumus etc43 ! :ole ( ?is doctr9e is ,platonic2 cf4 ,lael4 #ac4 -- ,,mun]e ,,necessitatis ,,et 444 ,,op]e3 'function & task allott$ z by fate'4 ,p4 #cb4 -- ,,immortalis3 ,cic]o r>ely m5tions ! gods )\t ?is epi!t4 -- ,,sp>sisse3 ,horace calls ! s\l div9ae p>ticulam aurae4 -- ,,tu]5tur3 rule1 or gu>d1 or c>e =4 ,mo/ editors wrongly take tu]5tur to be = intu]5tur1 'to look ^u'1 & reg>d x z an int5tional ar*aism4 ,b cf4 ,rep4 #f1 #ae 7:]e no ar*aism c be int5d$73 hom9es sunt hac lege g5]ati1 qui tu]5tur illum globum quae t]ra vocatur2 also tu5tur bel[ 9 #hb4 -- ,,contemplantes ,,imit>5tur3 p]haps m ,/oic ?an ,platonic2 ! ,/oics laid great /ress on ! e?ical value ( a contemplation & imitation ( ! ord] ( ! univ]se4 ,cf4 ,n4,d4 #b1 #cg ipse homo ortus e/ ad mundum contempl&um et imit&um2 ,s54 ,dial4 #h1 #e1 #a ,natura nos ad utrumque g5uit1 et contemplationi r]um et actioni4 -- ,,modo3 "h modus seems to be ! ,platonic 1 or p]haps a rem9isc5ce ( ! ,ari/otelian doctr9e ( ! mean 7n4 on #df74 ,translate '9 mod]ation & consi/5cy ( life'2 & cf4 ,(f4 #a1 #ic r]um modus 'mod]ation 9 all ?+s'4 ,= con/antia see n4 on #d4 -- ,,ita3 cf4 n4 on #af et tam5 sic4 #gh4 ,,py?agoran3 see n4 to #bc4 ,no anci5t philosoph] held m firmiy ?an ,py?agoras to belief 9 ! immortality ( ! s\l2 x =m$ a "p ( 8 doctr9e ( ,metempsy*osis4 ,he 0 also not$ = 8 num]ical speculations 9 ,a/ronomy & ,music4 ,) him is said to h orig9at$ ! doctr9e ( ! 'h>mony ( ! sph]es'4 -- ,,qui ,,ess5t3 'inasmu* z !y 7'4 ,cic]o (t5 tries to make out a connection betwe5 ,py?agoras & ! e>ly ,romans2 cf4 ,tusc4 #d1 #b2 also ,liv4 #a1 #ah4 -- ,,ex ,,univ]sa ,,m5te3 ! _w-s\l4 ,diog4 ,la]t #h gives z ,py?agorean ! doctr9e 4 ,simil> doctr9es occur 9 ,plato & ! ,/oics2 cf4 ,div4 #a1 #aaj a qua 7i4e4 a natura deorum7 ut doctissimis sapi5tissimisque placuit1 hau/os animos et libatos habemus2 ,tusc4 #e1 #ch humanus animus dec]ptus ex m5te div9a2 ,s54 ,dial4 #ab1 #f1 #g4 -- ,,hab]emus3 imp]fect :]e ! ,engli% requires ! pres5t4 ,a4 #bhg1 d2 ,h4 #die1 ,v4 -- ,,socrates3 9 ,plato's ,pha$o4 -- ,,immortalitate ,,animorum3 ?is is common] ?an immortalitas animi1 = '! immortality ( ! s\l'2 s ,lael4 #ad2 ,tusc4 #a1 #hj aet]nitas animorum4 -- ,,diss]uisset3 subjunctive because involv+ ! /atem5ts ( "s o!r p]son ?an ! speak]4 ,a4 #cda1 c2 ,g4 #fcj2 ,h4 #ebh1 #a4 -- ,,is ,,qui ,,esset etc43 'a man great en\gh to h be5 decl>$ wise/'4 ,see n4 on ,lael4 #g ,apoll9is 444 iudicatum4 -- ,,sic3 cf4 ita above4 -- ,,cel]itas ,,animorum3 ! anci5ts pictur$ to !mselves ! m9d z a sub/ance capable ( exce$+ly rapid movem5t2 cf4 ,tusc4 #a1 #dc nulla e/ cel]itas quae possit cum animi cel]itate cont5d]e4 -- ,,tantae ,,sci5tiae3 z ! plural ( sci5tia is almo/ unkn[n 9 classical ,lat91 rec5t editors take sci5tiae "h z g5itive1 's _m arts requir+ s mu* k'4 ,9 favor ( ?is int]pretation are su* passages z ,acad4 #b1 #adf artem s9e sci5tia esse non posse2 ,f94 #e1 #bf ut omnes artes 9 aliqua sci5tia v]s5tur4 ,yet 9 ,de ,or4 #a1 #fa physica i/a et ma!matica et quae paulo ante cet]>um artium propria posui/i1 sci5tiae sunt eorum qui illa pr(it5tur x is v awkw>d to take sci5tiae z g5itive4 -- ,,cumque ,,semp] etc43 ?is argum5t is copi$ v closely f ,plato's ,pha$rus1 #bde ,c4 -- ,,pr9cipium ,,motus3 9 ,plato4 -- ,,se ,,ipse3 cf4 n4 on #d a se ipsi4 -- ,,cum ,,simplex etc3 f ,plato's ,pha$o1 #gh-hj4 ,! g5]al drift ( ! argum5t is ?is3 mat]ial ?+s decay because !y are comp\nd$ ( p>ts t fall asund]2 !re is no?+ to %[ t ! s\l is s comp\nd$2 !re=e no reason to believe t x w s decay4 ,notice ! imp]fects esset 444 hab]et 444 posset accommodat$ to ! t5se ( p]suasi above1 al?\gh ! o!r subjunctives 9 ! s5t5ce are n2 cf4 n4 on #db effic]et4 -- ,,neque 444 ,,dissimile3 9 mod]n phraseology ! :ole ( ?is clause w\ld be briefly express$ ?us1 -- '& 0 homog5e\s'4 -- ,,posset3 quod si ':]eas if'1 ! subject ( posset be+ animus1 & dividi be+ und]/ood4 -- ,,magno ,,argum5to3 9 ,pl4 ,pha$4 #gb ,a4 ,belief 9 ! immortality ( ! s\l naturally foll[s ! acceptance ( ! doctr9e ( pre-exi/5ce4 -- ,,hom9es ,,scire etc43 ,see ,plato1 ,pha$o1 #gb ,e-#gc ,b4 ,! notion t ! s\ls ( m5 exi/$ be=e ! bodies ) :i* !y are connect$ has be5 held 9 all ages & has (t5 f\nd expression 9 lit]ature4 ,! ,engli% poets h n infrequ5tly allud$ to x4 ,see ,wordswor?'s ,ode on ! ,intimations ( ,immortality f ! ,recollections ( ,e>ly ,*ildhood1 ',our bir? is b a sleep & a =gett+' etc42 also1 9 ,t5nyson's ,two ,voices ! passage beg9n+1 -- ',yet h[ %\ld ,i = c]ta9 hold1 ,because my memory is s cold1 ,t ,i fir/ 0 9 human m\ld8' ,,rem9isci ,,et ,,record>i3 a d\ble translation ( ,plato's 1 q 9 ,cic]o's fa%ion2 ! =m] ^w implies a mom5t>y act1 ! latt] "o ( "s duration4 -- ,,haec ,,platonis ,,f]e3 's f> ,plato'4 #gi4 ,,apud ,,x5ophontem3 ,cyropa$ia1 #h1 #g1 #ag2 = apud cf4 #cj2 :5 ,cic4 says t a passage is '9' a c]ta9 au?or 7n nam+ ! book7 he uses apud1 n 94 -- ,,maior3 '! eld]'2 cf4 #ei ,cyrum m9orem4 -- ,,nolite ,,arbitr>i3 a common p]iphrasis4 ,a4 #bfi1 a1 #b2 ,g4 #bfd1 ,,ii42 ,h4 #dhi1 ,i4 -- ,,dum ,,eram3 ! imp]fect ) dum is n common2 see ,roby1 #adeh1 c2 ,a4 #bgf1 e1 n42 ,g4 #egb1 #ega2 ,h4 #eai1 ,i41 #dfg1 #d ) n4 ,p4 #cc4 -- #hj4 ,,nec 444 ,,t5]emus3 ! s\ls ( ! dead cont9ue to ex]t an influ5ce on ! liv+1 or else _! fame w\ld n rema92 a weak argum5t4 -- ,,mihi 444 ,,potuit3 cf4 #hb nemo 444 p]suadebit4 -- ,,viv]e 444 ,,emori3 adv]sative asyndeton4 -- ,,insipi5tem3 9 ,x54 1 i4e4 )\t p[] ( ?9k+4 -- ,,s$3 'b r t 444'4 -- ,,hom9is ,,natura3 a p]iphrasis = homo2 cf4 ,f94 #e1 #cc intellegant1 si qu&o naturam hom9is dicam1 hom9em dic]e me2 nihil enim hoc diff]t4 -- ,,nihil 444 ,,somnum3 poets & arti/s f ,hom] 7,il4 #af1 #fhb7 onw>ds h pictur$ dea? z sleep's bro!r4 ,cf4 ,less+1 ,h[ ! ,anci5ts ,repres5t$ ,dea?4 #ha4 ,,atqui3 see n4 on #f4 -- ,,dormi5tium ,,animi etc43 see ,div4 #a1 #fj :]e a passage ( simil> import is translat$ f ,plato's ,republic ,,ix2 ib4 #aae4 -- ,,remissi ,,et ,,lib]i3 cf4 ,div4 #a1 #aac animus solutus ac vacuus2 ,de ,or4 #b1 #aic animo l5i ac remisso4 -- ,,corporis3 ! s+ul>1 ?\gh animi prec$es2 s 9 ,lael4 #ac2 ,tusc4 #b1 #ab1 etc4 -- ,,pul*ritud9em3 2 ,cic4 translates x by ornatus 9 ,acad4 #b1 #aai :]e hic ornatus corresponds to hic mundus a little e>li]4 -- ,,tu5tur3 see n4 on #gg tu]5tur4 -- ,,s]vabitis3 future = imp]ative4 ,a4 #bfi1 f2 ,g4 #bfe1 #a2 ,h4 #dhg1 #d4 #hb4 ,,cyrus etc43 see n4 on #gh4 -- ,,si ,,placet3 cf4 n4 on #f nisi mole/um e/4 -- ,,no/ra3 ,romana dome/ica 9 #ab4 -- ,,nemo etc43 ?is l9e ( argum5t is (t5 repeat$ 9 ,cic42 see ,tusc4 #a1 #cb et seq42 ,ar*4 #bi4 -- ,,duos ,,avos 444 ,,patruum3 see nn4 on #bi4 -- ,,multos3 sc4 alios4 -- ,,esse ,,conatos3 loosely put = fuisse conaturos1 z bel[1 suscepturum fuisse4 ,s 9 ! direct n>ration we might h1 ?\gh exceptionally1 non conabantur nisi c]n]5t = non conati ess5t nisi vidiss5t4 -- ,,c]n]5t3 see n4 on #ac qua]]etur4 -- ,,ut 444 ,,glori]3 9 ,ar*4 #cj ,cic4 makes ! same reflections 9 almo/ ! same words ab\t 8 own a*ievem5ts4 -- ,,aliquid3 see n4 on #a quid4 ,p4 #cd4 -- ,,si ,,isdem etc43 cf4 ,ar*4 #bi si nihil animus praes5tiret 444 dimic>et4 -- ,,aetatem3 vitam4 -- ,,traduc]e3 cf4 ,tusc4 #c1 #be volumus hoc quod datum e/ vitae tranquille placideque traduc]e4 -- ,,nescio ,,quo ,,modo3 ,a4 #baj1 f1 ,rem42 ,g4 #dfi1 ,rem4 #b2 ,h4 #ebi1 #e1 #c74 -- ,,erig5s ,,se3 ,acad4 #b1 #abg erigimur1 elatiores fi]i videmur4 -- ,,haud 444 ,,nit]etur3 9 ,cic]o's spee*es haud sc>cely occurs except be=e adv]bs & ! v]b scio2 9 ! philosophical writ+s & 9 ! ,lett]s be=e _m o!r v]bs4 -- ,,immortalitatis ,,gloriam3 s ,balb4 #af sempit]ni nom9is gloriam4 ,cf4 also ,ar*4 #bf trahimur omnes /udio laudis et optimus quisque maxime gloria ducitur4 #hc4 ,,non ,,vid]e3 ei!r non vid]e or non item 0 to be expect$1 z ,cic]o does n (t5 end s5t5ces or clauses ) non4 -- ,,colui ,,et ,,dilexi3 s #bf coluntur et diliguntur4 -- ,,vid5di3 ,cic4 = ! mo/ "p avoids ! g5itive plural ( ! g]undive 9 agreem5t ) a n\n1 & uses ! g]und z "h4 ,meissn] notes t ,lat9 has no v]b ) ! s5se 'to see aga9'1 :i* a mod]n w\ld use "h4 -- ,,conscripsi3 9 ! ,orig9es4 -- ,,quo3 ad quos2 see n4 on #ab =e unde4 -- ,,pelian3 a mi/ake ( ,cic]o's4 ,x 0 n ,pelias b 8 half-bro!r ,aeson1 fa!r ( ,iason1 :om ,m$ea made "y aga9 by cutt+ him to pieces & boil+ him 9 h] en*ant$ cauldron4 ,%e1 h[ev]1 induc$ ! daught]s ( ,pelias to try ! same exp]im5t ) _! fa!r2 ! issue1 ( c\rse1 0 v diff]5t4 ,plautus1 ,pseud4 #c1 #b1 #hj seems to make ! same mi/ake4 -- ,,si ,,quis ,,deus3 ! pres5t subjunctive is noticeable2 /rictly1 an impossible condition %\ld require ! pa/ t5se1 b 9 vivid passages an impossible condition is mom5t>ily treat$ z possible4 ,s ,cic4 g5]ally says si reviviscat aliquis1 n revivisc]et4 -- ,,decurso ,,spatio3 ':5 ,i h run my race'4 ,see n4 on #ad4 ,lucretius #c1 #ajdb oddly has decurso lum9e vitae4 -- ,,ad ,,c>c]es ,a ,,calce3 c>c]es 7 ! b>ri]s beh9d :i* ! horses & c>s /ood wait+ = ! race2 calx 771 lit]ally 'a *alk$ l9e'1 0 :at we %\ld call '! w9n+ po/'4 ,cf4 ,lael4 #aja2 ,tusc4 #a1 #ae nunc video calcem ad quam cum sit decursum1 nihil sit praet]ea extimesc5dum4 #hd4 ,,habeat3 concessive4 ,a4 #bff1 c2 ,g4 #beg2 ,h4 #dhd1 #c4 -- ,,multi ,,et ,,ei ,,docti3 z ,ngelsba*1 ,/ili/ik #be1 #e1 rem>ks1 ,cic4 always uses ?is phrase & n multi docti4 ,"o ( ! books ,cic4 has 9 view is no d\bt t ( ,hegesias1 a ,cyr5aic philosoph]1 m5tion$ 9 ,tusc4 #a1 #hd4 -- ,,commor&i 444 ,,divorsorium3 'a ho/elry :]e9 to soj\rn'4 ,! idea has be5 express$ 9 lit]ature 9 a ?\s& ways4 ,cf4 ,lucr4 #c1 #ich cur non ut pl5us vitae conviva rec$is2 ,hor4 ,sat4 #a1 #a1 #aah vita c$at uti conviva satur4 ,cic]o (t5 insi/s t heav5 is ! v]a aet]naque domus ( ! s\l 7cf4 ,tusc4 #a1 #aah74 ,cf4 ,epi/4 to ! ,hebrews1 #ac1 #ad ',"h h we no cont9u+ city1 b we seek "o to come'4 -- ,,concilium ,,coetumque3 s 9 ,rep4 #f1 #ac concilia coetusque hom9um quae civitates vocantur4 ,! words "h seem to imply t ! real civitas is above2 :at seems to m5 a civitas is m]ely a disorganiz$ cr[d4 ,p4 #ce4 -- ,,catonem ,,meum3 see #ae1 #fh2 s ,cic]o 9 8 lett]s (t5 calls 8 own son meus ,cic]o4 -- ,,nemo ,,vir3 see n4 on #ba quemquam s5em4 -- ,,quod ,,contra3 1 ':]eas on ! contr>y'2 cf4 n4 on ,lael4 #ij :]e1 z well z "h1 _m ( ! editors make ! mi/ake ( tak+ quod to be ! accusative gov]n$ by contra out ( place4 -- ,,meum3 sc4 corpus crem>i4 -- ,,quo3 put = ad quae1 z (t54 -- ,,visus ,,sum3 'p ?\ght ,i bore up bravely'4 -- ,,non ,,quo 444 ,,s$3 a relative clause p>allel ) a categorically affirmative clause4 ,! usage is n uncommon1 ?\gh ,cic4 (t5 has non quo 444 s$ quia4 ,= mood ( f]rem see ,a4 #cda1 d1 ,rem42 ,g4 #eda1 ,rem4 #a42 ,h4 #eaf1 ,,ii4 #b4 #he4 ,,dixi/i3 9 #d4 -- ,,qui3 "h cum ego1 's9ce ,i 444'4 -- ,,extorqu]i ,,volo3 n4 on #b lev>i volo4 -- ,,m9uti ,,philosophi3 = ! ^w m9utus cf4 n4 on #df2 ,cic4 has m9uti philosophi 9 ,acad4 #b1 #ge2 ,div4 #a1 #fb2 9 ,f94 #a1 #fa m9uti et angu/i 7hom9es72 9 ,brut4 #bfe m4 imp]atores2 cf4 ,suet4 ,aug4 #hc m4 pu]i4 -- ,,s5tiam3 future indicative4 -- ,,p]actio3 ! n\n is said to occur only "h 9 ,cic42 cf4 h[ev] #fd p]ag]e2 #gj4 -- ,,haec 444 ,,dic]em3 ! same words occur at ! end ( ! ,laelius2 = habeo quod dicam ,cic4 (t5 says habeo dic]e1 z 9 ,balb4 #cd4 #a ,horace1 ,ep4 #b1 #a1 #aef3-- ,graecia capta f]um victorem cepit1 et artes ,intulit agre/i ,latio4 #b ,de ,(f4 #a1 #a #b3 philosoph&i sci5tiam conc$5s multis etc4 #c ,to judge rightly ( ,cic]o x mu/ be rememb]$ t he 0 a politician only by accid5t3 8 :ole natural b5t 0 t[>ds lit]ature4 #d ,to see ! tru? ( ?is x is only necess>y to ref] = example to ! weight giv5 to ! op9ions ( ,cic]o 9 ! heat$ political discussions ( ! sixte5? & sev5te5? c5turies4 #e ,almo/ e bran* ( le>n+ 0 rank$ "u ! head ( ,philosophy4 ,/rabo ev5 claim$ t "o bran* ( ,philosophy 0 ,geography4 #f #b1 #c int]iectus e/ nup] lib] is quem ad no/rum ,atticum de s5ectute misimus4 ,no argum5t c be f\nd$ on ! words int]iectus e/1 ov] :i* ! editors h wa/$ mu* +5uity4 ,!y simply mean '!re 0 ins]t$ 9 ! s]ies ( my works'4 #g ,see #b1 #bc4 #h #ad1 #ba1 #c2 #af1 #c1 #a2 #af1 #aa1 #c4 #i ,see ,att4 #ad1 #ba1 #a4 #aj ,x 0 c]ta9ly n writt51 z ,somm]brodt assumes1 9 ! int]vals ( compos+ ! ,de ,div9atione4 ,! words 9 #b1 #g ( t "w--quoniam de re publica consuli coepti sumus etc4--po9t to ! end ( ,septemb] or beg9n+ ( ,octob]1 #dd1 :5 ,cic]o return$ to ,rome & began to compose 8 ,philippic orations4 #aa #a4 #ab ,x is p]haps n a m]e accid5t t ! pr[ess ( ,l4 ,brutus 9 lib]&a patria is m5tion$ 9 #ge4 ,!re may be a ref]5ce to ! late/ ,brutus :o _h fre$ 8 c\ntry4 #ac ,9 ,m>*1 #de4 #ad #ab4 #ae #hd4 #af ,see p4 iii4 above4 #ag ,9 ! notes exact ref]5ces w be giv5 to ! places 9 ! orig9al :]e ! o!r passages m5tion$ may be f\nd4 #ah ,p>ticul>ly ! fir/ book ( ! ,tusculan ,disputations1 ! ,de ,republica1 & ! ,laelius4 #ai ,see #d1 bel[4 #bj #c4 #ba ,works on ,old ,age are said to h be5 writt5 by ,!ophra/us & ,demetrius ,phal]eus1 ei!r or bo? ( :i* ,cic]o might h us$4 ,"o passage 9 #fg1 facilius 9 morbos 444 tri/ius curantur1 is suppos$ by _m to h be5 imitat$ f ,hippocrates2 b ! resemblance is probably accid5tal4 ,cf4 ,de ,(f4 #a1 #bd1 #hc4 #bb ,see #b4 #bc ,see ,att4 #af1 #aa1 #c2 #af1 #c1 #a2 #ad1 #ba1 #c4 #bd #b4 #be ,z ,cic]o's int5tion 0 to set old age 9 a favorable light1 he slights ,ari/o ,cius = giv+ to ,ti?onus ! *ief "p 9 a dialogue on old age4 ,see #c2 cf4 also ,laelius1 #d4 #bf ,see bel[ 7ii471 #a4 #bg ,on ! :ole subject ( ,ari/otle's dialogues see ,b]nays' monograph1 ,die ,dialoge des ,ari/oteles4 #bh #cb qu>tum ago annum et octogesimum4 ,cf4 ,lael4 #aa mem9i ,catonem ante quam e/ mortuus mecum et cum ,scipione diss]]e etc4 #bi ,cic]o always indicates ?is date2 cf4 #ad4 ,"s o!r writ]s1 z ,livy1 give1 probably wrongly1 an e>li] date4 #cj ,he himself says 7,fe/us1 p4#bhl7 ego iam a pr9cipio 9 p>simonia atque 9 duritia atque indu/ria omnem adulesc5tiam1 ab/9ui agro col5do1 saxis ,sab9is silicibus repa/9&is atque cons]5dis4 ,cf4 ,gell4 ,noct4 ,att4 #ac1 #bc4 #ca ,see ,cat4 ,m4 #dd4 #cb ,plut4 ,c4 #a2 ,cat4 ,m4 #ah1 #cb3 ,cato himself ap4 ,fe/4 s4v4 ord9>ius says quid mihi fi]et si non ego /ip5dia 9 ord9e omnia ord9>ius m]uissem semp]8 #cc #aj4 #cd ,if ,plut>* may be tru/$1 ,cato at ! age ( #cj _h won = himself ! title ( '! ,roman ,demo/h5es'4 #ce #aj4 #cf ,9 #aj ,cic]o makes ! quae/or%ip fall 9 #bje1 b he ref]s to ! election1 n to ! actual ye> ( (fice4 #cg ,nepos 7or pseudo-,nepos71 ,cat4 #a4 #ch ,cato aft]w>ds made x a *>ge aga9/ ,m4 ,fulvius ,nobilior t he _h tak5 ,ennius ) him on a campaign 7,tusc4 #a1 #c74 ,b ,cato us$ ,ennius z soldi] :ile ,nobilior employ$ him z poet4 #ci ,x is difficult1 h[ev]1 to fix ! date ( ?is enactm5t4 ,"s au?orities place x aft] ,cato's return f ,spa94 #dj ,livy #cd1 cc4 #a-h4 #da ,see ,livy1 #cd1 #ah4 #db i4e4 he 0 legatus consul>is4 ,x 0 at ! "t a common ?+ = ex-consuls to take s]vice "u _! successors4 ,s ,liv4 #cf1 #ag1 #a1 b ,cic4 ,cat4 ,m4 c #aj says tribunus milit>is4 #dc ,cic]o's /atem5ts ?r\gh\t ! treatise conc]n+ ! relations betwe5 ,cato & ,africanus ! eld]1 p>ticul>ly 9 #gg :]e ,cato calls 8 enemy amicissimus1 are audaci\sly inexact4 #dd ,see ,cato ,m4 #db4 #de ,we possess ! titles ( #bf spee*es deliv]$ dur+ or conc]n+ 8 c5sor%ip4 #df ,he is said to h und]gone #dd prosecutions1 & to h be5 prosecutor z (t54 #dg ,see ,lael4 #i2 ,cat4 ,m4 #ab & #hd4 #dh ,cf4 ,livy1 #ci1 #dj4 #di ,! common view is t ,cato said no?+ ( ,roman hi/ory f #eji-bff ,b4,c4 #ej ,cf4 ,cic4 pro ,ar*4 #g1 #af4 #ea ,see ,c\langes1 ',anci5t ,city'1 ,bk4 ,,ii4 ,*4 #d4 #eb ,see #ab1 #da etc4 #ec ,de ,or4 #b1 #agj2 ,fam4 #i1 #ba1 #c2 ,qu4 ,fr4 #b1 #c1 #c4 #ed ,9 ,de ,re ,publica #b1 #a ,cic]o makes ,scipio talk extravagantly ( ,cato4 #ee ,see ,introduction to ! ,laelius1 pp4 vi1 vii4 #ef ,a4 ,all5 & ,gre5\gh's ,gramm>1 ,revis$ ,ed42 ,g4 ,gild]sleeve's ,gramm>2 ,h4 ,h>kness's ,gramm>1 ,rev4 ,ed4 ( #ahha4 ,9 quot+ f ! works ( ,cic]o ref]5ce is made to sections1 n to *apt]s4