,omhoog in het luchtruim6 ,praatje over het luchtvaartvraagstuk ,door ,frederike ,j4 van ,uildriks4 ,er gaat een roes van opwinding door de wereld1 opwinding over de luchtscheepvaart en de wijde vergezichten1 die daardoor worden geopend4 ,overal hoort men van luchtscheepvaartcongressen1 van prijzen1 die voor wedstrijden met ballons en vliegmachines worden uitgeloofd1 van aronautische observatoria1 van luchtschippersbataljons en van allerlei verbeteringen1 aan te brengen in luchtschepen en vliegmachines1 om tot betere bestuurbaarheid te komen4 ,de roes heeft de ,oude en de ,nieuwe ,wereld aangegrepen1 en in zenuwachtige haast werkt men in de verschillende landen aan de oplossing van het reeds zoo lang met alle pogingen spottende probleem4 ,er wordt in de laatste jaren terrein gewonnen1 dat staat vast1 en tot het aanvankelijke succes heeft meegewerkt een andere nieuwe uitvinding1 die over haar zegepraal mag juichen1 namelijk de automobiel4 ,het streven1 om een wagen met eigen beweegkracht over de gewone wegen te doen loopen1 heeft den tegenwoordigen benzine-motor in het leven geroepen1 en daarmee werd tevens de techniek van het bestuurbare luchtschip een groote schrede vooruitgebracht4 ,van alle stoffen1 die wij voor de voortbrenging van mechanische kracht gebruiken1 is benzine een der intensiefste1 dat is1 zij behoort tot die1 welke in verhouding tot haar gewicht1 de meeste kracht kunnen voortbrengen4 ,een kilogram benzine1 dat juist anderhalve liter is1 kan in den benzinemotor drie paardekrachturen leveren1 dus drie paardekrachten gedurende n uur of n paardekracht gedurende drie uren of in welke verbinding men wil1 als tijd en kracht maar drie ,p4,k4 uren vormen4 ,in de automobielindustrie heeft men nu van die eigenschap gebruik gemaakt en motors vervaardigd1 die bij gering gewicht en geringen omvang groote arbeidskracht ontwikkelen4 ,en heeft niet juist de luchtschipper diezelfde eischen in nog sterkere mate aan zijn machinerie te stallen8 ,geen wonder1 dat men zich opnieuw zette aan de oplossing van het probleem der bestuurbare luchtschepen1 toen de ontwikkeling der automobielen1 die zoo wonderbaar vlug in haar werk is gegaan tusschen #ahie en #aije1 den benzinemotor gemaakt had tot een sterke en veilige machine1 die niet zwaar en niet groot was4 ,want om bij de bestuurbare ballons1 de schroef1 die de voortstuwende beweging geeft1 snel te doen draaien1 moet er groote kracht worden uitgeoefend1 en de machines1 die aan de schroef de vereischte snelheid gaven1 waren altijd te zwaar1 of de beweegkracht was te zwak1 om den grooten weerstand te overwinnen1 dien de ballon in de lucht bij eenigen wind ondervond4 ,zoo is de benzinemotor thans de spil1 waarom onze geestdrift voor de luchtvaart draait1 gelijk in vroegere jaren op andere vindingen het enthousiasme steunde4 ,nu bijna #abe jaar geleden beleefde de wereld ook een tijd van opwinding1 toen1 kort na de ontdekking van den eersten luchtballon1 de uitvinding van het waterstofgas de groote bezielende kracht was4 ,het jaar #aghc staat met gulden letteren in de reeds zooveel boekdeelen beslaande annalen der luchtscheepvaart geboekt4 ,in ,december van dat jaar werd voor het eerst door den franschen natuurkundige ,charles waterstof gebruikt bij de vulling van een ballon1 een groote stap vooruit1 en nu nog is dat lichtste van alle gassoorten het gebruikelijke1 terwijl de toestellen om het te bereiden al meer en meer zijn verbeterd4 ,ruim drie maanden te voren had de wereld weerklonken van de toekomstdroomen1 op de uitvinding der gebroeders ,montgolfier gebouwd1 voor zoo ver ze toen door n klank kon worden opgeschrikt1 toen er nog geen telegrafen1 spoorwegen1 telefonen en driemaal daags verschijnende dagbladen waren4 ,die ,montgolfiers1 papierfabrikanten te ,annonay in ,zuid-,frankrijk1 hadden de luchtballons1 met warme lucht gevuld1 uitgevonden4 ,de stijgkracht van verwarmde lucht wilden zij gebruiken1 om voorwerpen1 misschien ook personen in de lucht omhoog te voeren1 door die lucht in een papieren omhulsel te vangen en aan zoo'n ballon een schuitje of mand te bevestigen4 ,onder den van onderen wijd open ballon werd een vuurtje gestookt1 om de lucht erin warm te houden4 ,in de hoogste kringen der samenleving stelde men dadelijk veel belang in de zaak1 en op #ai ,september #aghc ging in ,versailles1 in tegenwoordigheid van koning ,lodewijk ,,xvi1 een groote door de ,montgolfiers vervaardigde ballon op1 voor de oogen van een verbaasde menigte4 ,de passagiers1 die de reis meemaakten1 waren een schaap1 een haan en een eend2 menschelijke wezens waren er nog niet voor te vinden4 ,maar die tocht in het luchtruim met het flinke stroovuur in den bak onder aan den ballon liep voorbeeldig af voor de drie dieren1 doch minder goed voor den ballon1 die wel hoog en snel steeg1 maar door een windvlaag scheurde en na tien minuten in een boschje op een uur afstands van ,versailles neerkwam4 ,er moest blijkbaar een steviger omhulsel zijn1 en de groote ballon van blauw gegomd linnen van #ae ,meter middellijn en met gouden versierselen getooid1 dien de ,montgolfiers daarna maakten1 wachtte op menschelijke passagiers1 die zich zouden aanmelden4 ,een jong leeraar in de natuurkunde1 ,pilatre de ,rozier1 die al eenige malen met een aan een lang touw vastliggende ,montgolfire tot #hj en #ajj meter gestegen was1 zou het eerst zich met den vrijen ballon in de lucht wagen4 ,de koning echter verbood de onderneming als te gevaarlijk1 en eerst door de bemiddeling van den markies d',arlande1 die mee wenschte op te stijgen1 kreeg ,pilatre de ,rozier de koninklijke toestemming4 ,op #ba ,november #aghc stegen ze op1 stookten hun vuurtje onder het gevaarte1 lieten dat feller of minder fel branden en dreven over de ,seine en over geheel ,parijs4 ,vijf en twintig minuten bleven ze in het luchtruim en daalden veilig en wel dichtbij ,parijs neer1 na ongeveer #ajjj meter in de hoogte te hebben afgelegd4 ,de groote verwachtingen gebouwd op het welslagen1 werden een maand later enorm versterkt1 toen door ,charles het waterstofgas voor de vulling van een ballon werd gebruikt en dus het gevaarlijke stoken onder het luchtschip niet meer noodig was4 ,wel waren de kosten van een paar honderd kubieke meter waterstof zeer hoog1 maar door vrijwillige bijdragen kwamen die bijeen1 en de luchtreis van ,charles met zijn vriend ,robert op #a ,dec4 #aghc stelde niemands verwachting te leur4 ,op een afstand van #de kilometer van ,parijs kwam men neer en was tot #fjj meter gestegen4 ,de opgewondenheid over het aanvankelijk succes deed droomen van ballons1 die men elke verlangde richting zou kunnen geven1 maar voorloopig zag men daar nog geen kans op2 wel achtte men het mogelijk1 in vooraf aangegeven richting een bepaalden afstand af te leggen1 als van een gunstige richting van den wind werd geprofiteerd4 ,de ,franschman ,blanchard en de ,engelschman ,dr4 ,jeffries waren de eersten1 die na vele proefnemingen1 zoowel in ,frankrijk als in ,engeland1 het waagden de luchtreis over het ,kanaal te maken1 van ,dover naar ,calais4 ,die tocht gelukte op #g ,januari #aghe2 het denkbeeld de wetenschap te dienen1 door de kennis van temperatuur1 luchtstroomen en vochtigheid der hoogere luchtlagen te vermeerderen1 werd toen ook al duidelijk onder woorden gebracht en ,dr4 ,jeffries had er een deel van zijn groot vermogen aan opgeofferd1 een voorbeeld1 dat ook tegenwoordig nog door enthousiaste aronauten wordt nagevolgd4 ,de overtocht had in anderhalf uur plaats1 tusschen n uur en ruim half drie op den middag1 nadat al vroeg in den morgen de toestellen voor het bereiden van het waterstofgas waren in werking gesteld4 ,op de plek1 waar de moedige reizigers neerkwamen1 heeft het gemeentebestuur van ,calais een gedenkzuil te hunner eere opgericht4 ,in omgekeerde richtig over te steken is niet vr #ahhc1 dus zoo goed als honderd jaar later1 aan ,lhoste gelukt4 ,de in het ,kanaal heerschende winden zijn maar zelden geschikt gebleken1 om een ballon een tijdlang regelmatig in noord-westelijke richting te voeren4 ,helaas1 dat bij een der eerste pogingen1 om van ,frankrijk naar ,engeland per ballon over te steken1 de genoemde ,pilatre de ,rozier1 de eerste die zich in een geheel vrijen ballon had gewaagd1 om het leven kwam4 ,met zijn jeugdigen helper ,romain te ,boulogne opgestegen1 werden ze al spoedig door tegenwind van uit zee naar de fransche kust teruggedreven1 en ongeveer een kwartier gaans buiten ,boulogne vond men de met geweldige vaart naar omlaaggestorte ballons1 slap en ledig4 ,romain leefde nog enkele minuten zonder te hebben gesproken2 ,pilatre de ,rozier was reeds dood1 de eerste slachtoffers der luchtscheepvaart1 die nog door zoovelen zouden worden gevolgd4 ,hun toestel1 dat uit twee ballons boven elkaar bestond1 waarvan de bovenste met waterstof en de onderste met verwarmde lucht was gevuld1 zoodat eronder gestookt moest worden1 zou een compromis zijn tusschen de ballons met warme lucht en die met waterstof1 maar het heeft jammerlijk gefaald4 ,de waterstof handhaafde zich voor de vulling van ballons tot op onzen tijd2 maar toch heeft de uitvinding van het steenkoolgas haar concurrentie aangedaan4 ,het steenkoolgas is zwaarder dan waterstof1 staat daarin dus bij de laatste achter1 als hulpmiddel voor de luchtscheepvaart1 maar toen er eenmaal in vele plaatsen gasfabrieken waren1 gaven die een gemakkelijke gelegenheid1 groote ballons te vullen en honderden opstijgingen1 vooral die1 welke het karakter van publieke vermakelijkheid hadden1 werden door het vanwege de gasfabriek geleverde gas mogelijk gemaakt4 ,eigenaardig genoeg is de eigenlijke uitvinder van dat gas uit steenkool1 de ,hollander ,jan ,pieter ,minckelers van ,maastricht1 in #aghe tot zijn ontdekking gekomen juist door zijn poging1 om een gas te krijgen ter vulling van een ballon4 ,hij was een ,r4,k4 priester en leeraar in de natuurkunde aan een school in ,leuven4 ,in een geweerloop1 dien hij voor retort gebruikte1 verhitte hij stukjes steenkool4 ,in het groot heeft hij zijn uitvinding niet toegepast1 en nooit heeft hij beproefd1 een gasfabriek op te richten1 hoewel hij in het klein wel het schoollokaal1 waar hij les gaf1 door middel van steenkoolgas liet verlichten4 ,bekend is1 dat de geschiedenis den ,engelschman ,william ,murdoch als den ontdekker van het lichtgas huldigt en ze heeft daarin gelijk1 want toen ,murdoch in #agib zijn ontdekking deed1 ging hij er al gauw toe over1 ook in het groot te werken1 en richtte de eerste gasfabriek in ,londen op1 om straten en huizen met gas te verlichten4 ,die kwam gereed in #ahad2 in ,amsterdam dagteekent de eerste gasfabriek van #ahbe4 ,maar hoe groot ook door zijn enorm volume en de lichtheid van het gas1 waarmee hij is gevuld1 de stijgkracht van een ballon is1 men is er geheel mee overgeleverd aan het spel der winden1 als er geen toestel is aangebracht1 om het groote gevaarte in de lucht te besturen4 ,wel hebben al de eerste luchtreizigers getracht1 van de verschillende luchtstroomingen z partij te trekken1 dat ze ongeveer kwamen1 waar ze wilden wezen1 want reeds ,charles en ,robert gebruikten een klep met touw1 om gas te laten ontsnappen en dus te dalen2 ook hadden ze ballast bij zich1 bestaande uit zakken zand1 om uit te gooien en dus door verlichting van hun luchtschip hooger te kunnen stijgen1 maar dat offeren van ballast en gas1 die ieder luchtreiziger maar in beperkte mate kan meevoeren1 kan nooit lang duren1 en al heel gauw zocht men naar middelen1 om ballons te besturen van uit de door hen gedragen schuit of mand4 ,een roer en groote zeilen heeft men aan het luchtschip verbonden2 men heeft het van riemen en schepraderen voorzien en groote vleugels er bij aangebracht1 maar niets baatte2 de wind bleef de baas1 tot men eindelijk eenig succes behaalde met het aanbrengen van een schroef als voortstuwende kracht4 ,in stoombooten kende men al sinds het midden der #ai;de eeuw het gebruik van de schroef van ijzer1 die1 door een stoommachine snel gedraaid1 het water achteruitduwde en de boot deed vooruitgaan4 ,op die wijze moest men een luchtschip kunnen voortbewegen1 als men de schroef deed gelijken op het stel wieken van een windmolen4 ,het kwam er dan maar op aan1 de schroef een groote snelheid te geven1 want dan alleen kan ze een krachtige werking uitoefenen4 ,en om die groote snelheid te bereiken1 moest veel kracht worden aangewend4 ,maar hoe zou men een zware stoommachine met stoomketel en vuurhaard met een luchtballon meevoeren8 ,dat scheen onmogelijk2 maar toch is inderdaad met een stoommachine het eerste voortbewegen van een bestuurbaren luchtballon1 of die het ten minste bedoelde te zijn1 beproefd4 ,het was in #aheb1 toen de ingenieur ,henri ,giffard te ,parijs met een kleine lichte stoommachine opsteeg4 ,hij had aan zijn grooten ballon van #b1ejj kubieken meter inhoud1 met steenkoolgas gevuld1 om den weerstand van de lucht te verminderen1 een langwerpigen1 puntig toeloopenden vorm gegeven4 ,maar tegen den wind in ging het niet1 en wat ,giffard bereikte1 was een snelheid van twee of drie meter in de seconde in windstille lucht4 ,ook zijn verdere proeven in #ahee en #ahef brachten hem niet verder4 ,aan de schroef de vereischte snelheid te geven1 dat was de quaestie1 en mannenkracht is daarvoor ook al aangewend1 toen o4 a4 in #ahgb ,dupuy de ,lme1 de beroemde bouwer van de eerste gepantserde schepen1 acht sterke werklieden met zich meevoerde in het schuitje onder den ballon en hen afwisselend bij vieren tegelijk de as van de schroef liet draaien4 ,op zeer veel punten was het luchtschip van ,dupuy de ,lme een vooruitgang4 ,zoo had het al in den grooten ballon een kleineren met lucht gevuld1 die meer of minder stijf opgepompt kon worden1 en als het gas om de een of andere reden verminderde of inkromp1 den ballon weer kon uitzetten en den oorspronkelijken vorm hem kon teruggeven1 zonder dat de luchtsoorten zich vermengden4 ,lebaudy past dat stelsel ook toe bij zijn tegenwoordige proeven4 ,men kan de lucht weer uit den kleinen ballon laten ontsnappen1 als het gas in den grooten uitzet1 zooals gebeurt bij iedere verhooging van temperatuur of bij het stijgen in ijlere luchtlagen4 ,maar hoeveel goeds er ook aan ,dupuy de ,lme's luchtschip was1 het probleem der bestuurbaarheid losten ook zijn acht sterke mannen niet op1 en al had men de acht door zestien of meer willen vervangen1 wat zou het geholpen hebben8 ,ieder bracht immers ook zijn gewicht mee1 dat de ballon moest dragen1 zoodat die daarvoor weer veel grooter had moeten worden1 dus veel meer tegenstand in de lucht zou moeten ondervinden1 ergo slechts door grooter kracht zou kunnen worden voortgestuwd door de lucht4 ,doch geen nood1 men ging door met pogingen1 gaf den moed niet op4 ,had de stoommachine mee haar hulp bij al dat trachten gegeven1 toen eenmaal de electrische batterijen veel verbeterd waren1 moesten ook die een handje helpen4 ,in #ahhc begonnen de gebroeders ,tissandier den electrischen motor te gebruiken4 ,zij bezigden daarvoor een chroomzuurbatterij1 die in verhouding tot de vroeger aangewende galvanische batterijen een sterkeren stroom leverde bij1 wat in dezen van groot belang was1 een geringer gewicht4 ,vier meter snelheid in de seconde werd bereikt1 en in het volgend jaar #ahhd verbeterden de beide fransche legerkapiteins1 ,renard en ,krebs1 dat record tot zes en een halven meter met een lichteren motor1 door op dezelfde wijze verkregen electriciteit bewogen4 ,hun succes was groot en luide sprak tot de fantazie het feit1 dat de beide heeren met hun ,la ,france boven ,parijs gesloten kringen beschreven en bij voorbeeld bij zeven opstijgingen vijfmaal tot het punt van uitgang terugkeerden4 ,als volgende nieuwigheid1 met het clatante succes1 waarvan wij thans getuigen zijn1 verscheen de ontploffingsmotor ten tooneele1 de benzinemotor1 die eerst het automobilisme tot zoo groote hoogte had gebracht en daarna1 in werkelijken zoowel als in figuurlijken zin1 ook aldus op de luchtvaart werkte4 ,binnen weinig jaren werd die motor voor een zelfde krachtsuitoefening tien tot twintigmaal lichter gemaakt dan de beste electrische motoren4 ,daar verschijnt ,santos ,dumont op het veld der luchtscheepvaart4 ,wat een modellen heeft hij gebruikt6 ,en al is zijn werk met bestuurbare ballons nu al weer overtroffen1 wat heeft hij bijvoorbeeld met zijn nommers #f en #i heldenstukken verricht6 ,zij deden den naam van den energieken ,braziliaan over heel de wereld klinken4 ,met zijn vaart om den ,eiffeltoren won hij den ,deutschprijs2 allerlei gelukkige neerdalingen precies op de plek1 die hij had aangewezen1 deden van hem spreken2 maar de schommelingen van zijn toestellen bleven een bezwaar1 en met zijn beste machines bereikte hij niet meer dan de snelheden van respectievelijk acht en vijf meter1 met nummer #f en nummer #i4 ,svro1 ook een ,braziliaan1 deed1 na die proeven van ,santos ,dumont in #aija1 een poging met een wat minder langwerpigen ballon2 hij steeg in #aijb te ,parijs op4 maar hij had den motor te dicht bij den ballon aangebracht en na een kwartier in de lucht te zijn geweest1 ontvlamde het gas en de ongelukkige aronaut kwam met zijn toestel neer in de ,avenue du ,maine4 ,hij had er het leven bij gelaten4 ,slechts enkele maanden later viel een ander slachtoffer van de luchtscheepvaart1 de ,saks ,von ,bradsky1 die met een cylindrischen ballon1 voorzien van een soort van valscherm1 te ,parijs opsteeg4 ,kort na het verlaten van den vasten grond begon het toestel te slingeren2 de touwen1 waaraan de mand bevestigd was1 braken1 en de beide inzittenden werden in den val gedood4 ,het bleek meer en meer1 dat het er bij die langwerpige ballons vooral op aankwam1 de schommelingen tegen te gaan1 die optraden1 zoodra de luchtschepen een zekere snelheid bereikten4 ,de fransche ingenieur1 ,julliot1 vervaardiger van ,lebaudy's toestellen1 schijnt dat probleem dichter bij zijn oplossing te hebben gebracht4 ,hij maakt de ballons van eigenaardigen vorm met horizontale vlakken1 die uitstaan en het gevaarte recht houden in de vaart1 zooals de veeren achter aan een pijl er de goede richting in houden4 ,de schroef is bij deze machines klein1 maar heeft een verbazende snelheid4 ,lebaudy's nummers #a en #b dateeren van #aijb en #aijd1 brengen het tot #aa meter in de seconde en kunnen een voorraad benzine meenemen1 om het1 met drie personen in het schuitje1 vijf uren in de lucht uit te houden4 ,de ,lebaudy's1 eigendom1 zooals men weet1 van een broer van den bekenden keizer van de ,sahara1 hebben nu al #gi opstijgingen gedaan1 en nog geen averij gehad1 terwijl ze altijd neergekomen zijn ter vooraf bepaalder plaatse4 ,in #aije is dan ook de ,lebaudy nummer #b door de regeering aangekocht2 de militaire autoriteiten plaatsten haar als schildwacht aan de grens bij ,toul1 maar toen het marokkaansch gevaar geweken was1 werd de ballon naar het park der aronauten te ,meudon bij ,parijs teruggebracht en hij wordt nu als schoolschip voor de luchtvaart gebruikt4 ,op last van den staat is een luchtschip van hetzelfde model gebouwd1 de ,patrie1 die nog sneller is1 namelijk #ac meter in de seconde of #de kilometer in het uur aflegt1 en met tien passagiers tien uren in de lucht zou kunnen blijven met behoud der snelheid4 ,met deze ,patrie gingen op #bb ,juli j4l4 de ministers ,clmenceau en generaal ,picquart omhoog en deden een tochtje boven ,parijs4 ,voor de beweging der schroef heeft de ,patrie een motor van #af cylinders1 die bij een gewicht van #ajj ,k4,g4 ook #ajj paardekrachturen kan ontwikkelen4 ,waarschijnlijk zal ,frankrijk verscheiden luchtschepen naar het model der ,patrie doen vervaardigen1 om misschien de eerste mogendheid te worden die over een vloot van luchtschepen beschikt4 ,de derde nog grootere luchtkruiser in ,frankrijk draagt den naam van de ,rpublique en ook het jaartal #aijg4 ,intusschen is juist1 terwijl wij dit schrijven 7#g ,dec47 het lot van de ,patrie in het duister gehuld4 ,de ballon zweeft ergens in de wereld1 men weet niet waar1 of is reeds in de golven der zee ondergegaan4 ,de ,patrie had juist in de laatste dagen een groot bewijs van bekwaamheid afgelegd4 ,op ,zaterdag #bc ,november #aijg had deze ballon te #h uur #de min4 's ochtends het parc aerostatique te ,chalais-,mendon verlaten1 met het doel naar ,verdun te stevenen1 en zie te #c uur #cj min4 kwam hij daar aan1 zonder eenig oponthoud en ongeval1 een reis van #f uur #dj min4 gemaakt hebbende6 ,een week lang was ,frankrijk trotsch op dit resultaat4 ,doch de volgende ,zaterdag1 #cj ,nov41 bracht een groote teleurstelling4 ,er was eenige averij aan het schuitje gekomen1 en nog des avonds moest dit gerepareerd worden4 ,een #age-tal soldaten hielden de touwen vast1 om den kolossus aan de aarde gebonden te houden4 ,het woei hard1 een vreeselijke rukwind stuwde den ballon voort2 de mannen moesten loslaten1 en de ballon zwierde in het duister met verbazende snelheid de lucht in4 ,de wind was west1 dus de vluchteling ging over zee1 en men meent hem den volgenden dag1 ,zondag #a ,dec4 reeds in ,schotland gezien te hebben4 ,maar beslist is zijn lot op het oogenblik nog niet4 ,men spreekt er al over1 dat de fransche regeering van baron ,deutsch de bestuurbare ,ville de ,paris zal overnemen2 en deze de plaatsvervanger van de verloren ,patrie zal worden4 ,in ,frankrijk zijn ook de ballons voor ,wellman1 den poolzoekenden ,amerikaan1 vervaardigd4 ,er zal echter veel meer aan proefvaarten moeten zijn gedaan met dien ballon1 voor men het daar in het hooge noorden met eenige hoop op succes kan wagen4 ,de ongelukkige ,andree1 die voor eenige jaren een dergelijken tocht naar de ,noordpool waagde1 maar nooit terugkwam1 is een waarschuwend voorbeeld4 ,wellman heeft verstandig gedaan1 ofschoon hij in den zomer van #aijg voor de tweede maal alles gereed had1 toch maar niet uit te varen4 ,dan zal eerder graaf ,henri de la ,vaulx van succes kunnen spreken1 zooals hij al betrekkelijk gelukkig is geweest1 sedert hij in #aijc zijn nachtelijken tocht over het kanaal volbracht1 waarbij hij1 een geringe hoogte houdend1 te ,hull landde4 ,in de laatste jaren doet hij proeven met zijn ,mditerranens1 die nu eens geen langwerpige bestuurbare ballons zijn1 maar terugkeeren tot den ouden bolvorm4 ,met den heer ,herv wil hij trachten dien bestuurbaar te maken4 ,bij den bolvormigen ballon ontgaat men de moeilijkheid1 die bij een langwerpigen voorkomt1 dat de stabiliteit zoo moeilijk te verzekeren is en daarmee de veiligheid4 ,maar aan den anderen kant is de sferische ballon minder geschikt om een groote snelheid te krijgen4 ,dus moet het voortstuwend vermogen grooter wezen4 ,de schroef vordert dan ook een andere inrichting dan de gewone4 ,graaf de la ,vaulx heeft aan zijn ballons1 waarmee hij tegenwoordig te ,sartrouville proeven doet1 zeer groote schroeven van verscheiden meters middellijn1 terwijl elk blad weer uit een samenstel van twee stalen bladen bestaat1 verbonden door verbindingsvlakken van aluminium4 ,dan zijn er deviatoren en stabiliatoren1 waarvan de namen de bedoeling duidelijk maken1 en over het geheel is de machinerie zeer ingewikkeld4 ,maar de graaf wil alles slechts als proeven beschouwd zien1 en denkt later definitief met een grooteren ballon te kunnen gaan waar hij wil in het luchtruim4 ,het groote langwerpige luchtschip1 dat de heer ,deutsch de la ,meurthe in #aijf heeft uitgevonden1 is de ,ville de ,paris1 boven reeds genoemd1 zeer groot1 met de eigenaardigheid van acht evenwijdig loopende1 met gas gevulde buizen achter aan den ballon4 ,de poging in #aijf ermee gedaan1 faalde1 tenminste leerde niets omtrent de bestuurbaarheid1 daar de ballon vrije luchtreizen deed1 omdat de machine niet werkte4 ,het blijft af te wachten1 wat deze ballon zal praesteeren4 ,en naast de proeven1 waar de wereld van spreekt1 hoeveel is er buitendien niet aan geld en krachten besteed aan de oplossing van het vraagstuk6 ,in ,itali en ,duitschland is men dan ook al tot bemoedigende resultaten gekomen4 ,amerika1 dat met zijn ,santos ,dumont veel eer inlegde1 heeft zich overigens tot kleinere ballons bepaald2 verleden jaar is de ,lincoln ,beachy eens in het park bij het ,witte ,huis voor de oogen van den ,president neergekomen4 ,maar met kleine opstijgers zal nooit veel te bereiken zijn1 want met de afmetingen vermeerdert de waarde ontegenzeggelijk4 ,want de stijgkracht1 of het draagvermogen1 van het volume afhangende1 neemt sterker toe dan de tegenstand van de lucht bij vergrooting van den ballon4 ,bij voorbeeld1 indien de eene ballon een tweemaal zoo groote middellijn heeft als een andere1 zal hij achtmaal zooveel inhoud en dus ook achtmaal zooveel stijgkracht hebben dan de kleinere1 terwijl de tegenstand1 dien hij in de lucht heeft te overwinnen1 evenredig is met het oppervlak van den ballon en dit bij den grooteren slechts viermaal zoo groot is als bij den kleineren4 ,bij grootere ballons zal men dus zwaardere machines kunnen meenemen1 die meer kracht kunnen uitoefenen1 en1 evenredig gesproken1 zal men minder tegenstand hebben te overwinnen4 ,vandaar dat graaf ,zeppelin1 die in ,duitschland ijverig voor de luchtscheepvaart werkt en zijn vermogen ervoor heeft gegeven1 steeds een zeer groot luchtschip gebruikt1 waarover straks nader4 ,dit jaar verkreeg hij op het meer van ,constanz verrassende resultaten4 ,de duitsche militaire afdeeling voor de luchtscheepvaart houdt met majoor ,von ,parsefal1 majoor ,grosz1 kapitein ,krogh1 kapitein ,sperling en andere militaire luchtschipspecialiteiten1 ,duitschlands eer schitterend op4 ,onze afbeelding vertoont twee militaire bestuurbare ballons1 zooals zij op het schietterrein bij ,tegel omhoog gaan4 ,majoor ,grosz heeft ook een populair werkje over het onderwerp uitgegeven4 ,in den ,rijksdag zal een aanvullingsbegrooting inkomen voor het bouwen van een tweede luchtschip volgens het stelsel ,zeppelin1 en een som als eeregeschenk zal men voor hem aanvragen4 ,bij den jongsten internationalen wedstrijd om den ,gordon-,bennettbeker in ,new-,york won de duitsche ballon1 de ,pommern van den heer ,erbsloh4 ,nu zal de wedstrijd om dien beker in #aijh in ,duitschland1 waarschijnlijk te ,mannheim1 worden gehouden4 ,een ballon van de duitsche luchtschip-studievereeniging1 met de kapiteins von ,kehler en ,krogh en twee machinisten1 deed een tocht van #g uren en #be minuten in de buurt van ,berlijn4 ,engeland is nog niet in de eerste rij gekomen1 wat de luchtscheepvaart betreft1 al zijn ,spencer1 ,barton en kolonel ,templar ijverig met proeven bezig4 ,de ,nulli secundus1 in den tuin van het ,cristal ,palace1 onlangs door een windstoot vernield1 had echter blijk van energieke pogingen gegeven4 ,in ,october #aijg liet het dagblad ,the ,daily ,graphic een ballonreis maken1 die negentien uren duurde en waarbij de drie heeren deelnemers in ,zweden landden4 ,de tocht boven de ,noordzee1 van ,yarmouth tot bij ,sonderrig in ,denemarken1 was de langste zeeluchtreis1 nog gemaakt4 ,op die wijze zullen wij in de eerste jaren nog vele malen van luchtreizen hooren1 een sport1 die als andere oefeningen den moed en het uithoudingsvermogen der menschen slechts ten goede kan komen4 ,het gebruik van luchtballons1 niet als sport1 maar met het oog op oorlogsdoeleinden1 vindt meer en meer aanhangers1 die er groote verwachtingen van hebben4 ,de aan een kabel vastgehouden ballons1 de bekende ballons captifs1 zijn reeds lang bij de legers der groote ,rijken ingevoerd1 en doen als hooge observatieposten goede diensten4 ,de beste oorlogsdiensten hebben echter de ballons reeds in #ahgj bij het beleg van ,parijs geleverd1 toen er meer dan n ballon met belangrijke berichten uit de ingesloten stad is ontsnapt1 en ook ,gambetta zijn beroemde reis per ballon heeft gemaakt4 ,men kende toen echter nog geene benzine-motoren4 ,bij den eerstvolgenden oorlog zal het luchtschip een veel belangrijker rol spelen4 ,van alle zijden maakt men zich daartoe gereed4 ,zelfs moet bij de firma ,krupp te ,essen een kanon in de maak zijn1 dat uitsluitend ingericht wordt om op luchtballons te schieten4 ,het wordt op een auto vervoerd1 zal zich dus snel kunnen verplaatsen en kan zijn schoten lossen onder een hoek ,van #fj graden4 ,voordat de vernieling van legers en steden en dorpen door luchtschepen nog een feit is1 zullen de luchtschippers zelf een mikpunt wezen voor den vijand4 ,zij kunnen zich nu al vast oefenen op de defensieve houding1 die ze zullen moeten aannemen1 als de omstandigheden haar noodzakelijk maken4 ,tegen kanonskogels zal het er niet veel toe doen1 of het omhulsel van den ballon van soepele zijde is dan wel of het luchtschip van een steviger1 hoewel natuurlijk lichte stof is gebouwd4 ,reeds in #ahig heeft de ,oostenrijker ,schwarz een ballon van zeer dun aluminium gebruikt en zich daarmee langzaam eenige oogenblikken in de lucht bewogen2 maar het omhulsel was zoo breekbaar1 dat bij het neerdalen de ballon gekneusd en vernield werd4 ,toch is ,zeppelin bij den eisch van stevigheid van den ballon gebleven2 naar zijn meening is die noodzakelijk1 om den vorm te behouden bij groote snelheden4 ,de soepele ballons1 meent hij1 ook met kleine ballons er binnenin1 kunnen slagen bij gemiddelde snelheden1 maar schuiven in elkaar bij meer vaart en sterker luchtdrukking4 ,de met metalen steunsels voorziene ballons kunnen sneller vliegen en hun gasdichtheid is gemakkelijker te verzekeren4 ,daar staat tegenover1 dat die ballons noodzakelijk zwaarder moeten zijn en dat dit grootere gewicht alleen kan worden gecompenseerd door een enormen omvang1 waardoor ze zeer duur worden en lastig in het gebruik4 ,bovendien is met zoo'n ten deele uit aluminium vervaardigde ballon het landen op den vasten bodem uiterst gevaarlijk4 ,graaf ,zeppelin doet dan ook zijn proeven met zijn zoo breekbaar luchtschip boven het meer van ,constanz4 ,zijn ballon nummer #f van #aijf was #abj meter lang1 bezat #aa meter middellijn1 had een inhoud van #ab #jjj kubieke meter en bereikte een snelheid van tien meter4 ,ballon en gondel zijn bij ,zeppelin's inrichting n vast geheel2 een soort van geraamte draagt den ballon en deze is met twee door een loopbrug verbonden gondels vast vereenigd4 ,aan elk der beide zijden van den cylindervormigen ballon zijn twee luchtschroeven aangebracht1 die door twee ,daimlermotors1 samen van #agj paardekrachten1 bewogen worden4 ,iets nieuws is dat aanbrengen der schroeven aan den ballon zelven1 mogelijk geworden door de stevigheid van het luchtschip4 ,nu werken dus bij ,zeppelin de schroeven rechtstreeks op den ballon1 terwijl bij de andere systemen de schroef aan het schommelende schuitje is verbonden en niet direct op den ballon werkt1 doch op den gondel1 die1 om zoo te zeggen1 den ballon sleept4 ,ferdinand1 graaf von ,zeppelin1 is een belangwekkende figuur4 ,hij vierde op den #blsten ,october j4l4 zijn vijftigjarig dienst jubileum in het wurtembergsche leger4 ,den #hsten ,juli van het volgende jaar zal hij al zeventig jaar worden en nog wijdt hij zich met jeugdigen ijver aan de oplossing van het probleem der luchtvaart4 ,het is een werkzaam leven1 dat hij achter zich heeft4 ,in ,ludwigsburg had hij op de krijgsschool gegaan en hij werd op twintigjarigen leeftijd luitenant4 ,altijd trokken technische studin hem aan1 en deze hebben hem goed voorbereid voor zijn latere liefhebberijstudie4 ,in zijn drang tot daden nam hij deel aan den noord-amerikaanschen successie-oorlog4 ,in die dagen deed hij al een tocht per luchtballon van ,sint-,paul in ,canada uit4 ,na een tocht voor den inlichtingendienst naar het ,oosten en ,zuidoosten van ,frankrijk1 werd ,zeppelin aangesteld bij het ministerie van oorlog in ,wurtemberg en in #ahff was hij in den oorlog tegen ,pruisen vleugeladjudant van koning ,karel1 om al spoedig bij den generalen staf te worden geplaatst4 ,in #ahfi valt zijn huwelijk met een ,berlijnsche1 de vrijvrouw ,isabella von ,wolff4 ,den fransch-duitschen oorlog maakte hij mee als ritmeester der dragonders in den generalen staf van het wurtembergsche leger1 en uit dien tijd is een heldenstuk van hem nog al bekend geworden4 ,het was op #bd ,juli #ahgj1 dat hij als aanvoerder van een patrouille met vier officieren en vijf man in den ,elzas was binnengedrongen ter orinteering van de stellingen van den vijand4 ,op dien stoutmoedigen rit werden de graaf en zijn metgezellen door een veel sterkere fransche patrouille overvallen4 ,zeppelin's paard werd doodgeschoten2 hij sprong op het paard van een ,franschman1 in wiens zadeltasch zich belangrijke inlichtingen bevonden omtrent de nog niet door de ,franschen bezette grensplaatsen1 terwijl het dappere troepje zich door den vijand heensloeg naar ,kumbach4 ,den volgenden morgen werden ze echter weer overvallen door een talrijke menigte chasseurs cheval1 die ,zeppelin's manschappen tot de vlucht dwong4 ,er werden enkelen gevangen genomen1 maar ,zeppelin ontkwam over de duitsche grens4 ,na het sluiten van den vrede begon de graaf zich meer en meer met het probleem van het bestuurbare luchtschip bezig te houden1 maar hij werd telkens van die studie afgehouden door zijn plichten als militair4 ,in #ahia nam hij ontslag uit den dienst4 ,toen eerst was hij in de gelegenheid1 zijn kracht te concentreeren op zijn eigenlijk levenswerk4 ,hij1 die reeds op den drempel van den ouderdom stond1 nam zijn taak ter hand met de geestdrift van den jongeling4 ,vol ijver werkte zijn eenige dochter met hem mee4 ,de snelle en groote vorderingen1 die de luchtscheepvaart met betrekking tot den bestuurbaren luchtballon in den laatsten tijd heeft gemaakt1 waarbij1 zooals we zagen1 de benzinemotor zijn hulp verleende1 zijn niet bereikt zonder telkens herhaalde teleurstellingen en mislukkingen4 ,nog in #ahid hield een door keizer ,wilhelm benoemde commissie van onderzoek het plan van ,zeppelin voor onuitvoerbaar en practisch onbruikbaar1 voor zoover er al uitvoering aan kon worden gegeven4 ,die uitspraak gold vooral het systeem van den stijven ballon4 ,maar ,zeppelin liet zich niet ontmoedigen4 ,hij werkte voort1 nu op eigen kosten en eigen verantwoording4 ,hij deed een propagandareis door ,duitschland en stichtte in #ahih te ,stuttgart een maatschappij op aandeelen met ongeveer een millioen kapitaal4 ,bij ,monzell aan het meer van ,constanz richtte hij zijn eerste1 op pontons rustende monteeringshal op1 die vastgelegd werd aan een #djj centenaars zwaar betonblok op den bodem van het meer4 ,hier werd het eerste luchtschip van den graaf met aluminiumgeraamte gebouwd4 ,het was #bh meter lang4 ,de in den zomer van #aijj ondernomen proefvaarten1 die goed afliepen1 maar nog niet ver gingen1 werden overal nog sceptisch opgenomen4 ,de maatschappij op aandeelen was al eerder opgeheven1 en ,zeppelin wendde zich nu om hulp tot het groote publiek1 en zelfs door een loterij verschafte hij zich financielen steun4 ,toen bouwde hij een tweede luchtschip met verbeterde toestellen1 dat bij de proefvaart op #ag ,januari #aijf door een storm werd vernield1 omdat de motors weigerden4 ,maar nog was de moed van den energieken man niet gebroken2 hij liet niet af1 en niet lang daarna bouwde hij zijn luchtschip ,n4 #c1 dat den grijsaard eindelijk tot de overwinning voerde4 ,de duitsche regeering ziet nu de beteekenis in1 die het luchtschip voor oorlogsdoeleinden kan hebben en zal de verdere kosten der nog te nemen proeven naar alle waarschijnlijkheid voor haar rekening nemen1 terwijl1 zooals wij reeds zeiden1 graaf ,zeppelin ook zal schadeloos gesteld worden voor de opofferingen1 die hij zich heeft getroost4 ,de rustelooze geest van den ontdekker zal intusschen werkzaam blijven2 hij en zijn trouwe medewerker1 de ingenieur ,l4 ,drr1 zullen hun denkarbeid in slapelooze nachten en hun angstig passen en meten en teekenen en ontwerpen aan de schrijftafel voortzetten1 om in den kamp tegen vijandige natuurkrachten eindelijk de volkomen overwinning te behalen4 ,nog een enkel woord over reeds behaalde triomfen van het ,zeppelinsche luchtschip4 ,boven het meer van ,constanz heeft het gevlogen en daaromheen over een dozijn duitsche en zwitsersche stadjes1 om na een luchtreis van verscheiden honderden kilometers behouden in zijn haven terug te keeren4 ,daarmee heeft zich het stijve luchtschip doelmatig getoond2 in het stevige geraamte van aluminium1 dat met zijde overtrokken is1 wordt het gas bewaard in #af met gas gevulde ballons1 die1 zooals we reeds zeiden1 samen #abjjj kubieke meter gas kunnen bevatten en het schip na aftrek van alle eigen gewicht1 met inbegrip van de beide motors1 de bemanning enz4 nog ongeveer #bjjj kilogram draagkracht verleenen4 ,het voornaamste voordeel van deze constructie is wel1 naast die geweldige draagkracht1 dat het schip steeds zijn uitwendigen vorm bewaart en dat de ballons tegen afwisselende drukkingen en bezonning beschut zijn1 dus ook zooveel mogelijk gevrijwaard worden tegen gasverlies4 ,de afstand van den ballon tot de gondels bedraagt nog geen drie meter4 ,door middel van de stuurtoestellen vr en achter aan het schip1 kan men het geheel in het horizontale vlak en van boven naar beneden en omgekeerd sturen4 ,gedurende een vaart van acht uren had de ballon zoo weinig gas verloren1 dat men het verlies opgewogen kon rekenen door het benzinegebruik2 want zooveel als het gasverlies het schip deed dalen1 zooveel rees het door het verbruik van benzine4 ,wat nu de verdere werkzaamheden der bovengenoemde leden der duitsche militaire afdeeling betreft1 majoor von ,parseval heeft veel opstijgingen gedaan1 en behalve dat hij een ballon met platte vlakken bezigde juist als ,lebaudy1 had hij ook twee kleinere ballons erbij1 bestemd om aan het luchtschip een helling te geven1 die alleen genoeg zou zijn om rijzing of daling teweeg te brengen4 ,maar het succes is niet volkomen geweest1 en meer of minder ernstige averij viel er bij dezen ballon telkens te constateeren4 ,de ballon van majoor ,grosz met ingenieur ,basenach behaalde te ,tegel in ,juli en ,augustus #aijg aardige triomfen4 ,hij manoeuvreerde drie uren aaneen in de lucht4 ,bij ,zeppelin's ballon vergeleken is die van majoor ,grosz met zijn #dj meter lengte slechts een onbeduidend luchtscheepje4 ,in het park van ,tegel staan de gebouwen van de ballons van ,grosz en ,parseval naast elkander en nog voortdurend gaan beide met hun proeven en vindingen ter verbetering van de vaart door4 ,de ware luchtschipper weet van geen ontmoediging4 ,verder maar1 opnieuw aan het werk6 is zijn leus2 het geheim van het succes ligt in het woord1 dat ,stephenson in zijn laatste uren den talisman voor de groote zegepralen van techniek en industrie noemde1 het woord ,volharding6 ,vliegen als een vogel6 ,het heeft altijd zoo begeerlijk geleken4 ,de lucht te doorklieven zonder zoo'n ballongevaarte1 dat u draagt1 maar enkel door eigen kracht en met een machine1 die noodzakelijk zwaarder moet wezen dan de lucht1 ook dat probleem neemt thans in dezen tijd van luchtschipenthousiasme weer veler aandacht in de beschaafde wereld in beslag1 doet hun kapitalen offeren en voor geen levensgevaar terugdeinzen4 ,reeds zijn er wereldberoemde namen te noemen op dit veld van onderzoek4 ,wie heeft niet gehoord van ,otto ,lilienthal1 die in #ahif het slachtoffer werd van zijn pogingen2 van ,chanule1 ,archdeacon1 ,henri ,robart1 ,hiram ,maxim1 ,wright1 ,ferber1 ,switchkoff1 ,sury1 ,farman en zooveel anderen4 ,met ingewikkelde reuzentoestellen verheffen zij zich van de aarde en zweven korter of langer tijd in de lucht4 ,soms vertoonen de vliegtoestellen een enkel groot vlak1 waar de motor op werkt1 maar veelal hebben ze twee verbonden vlakken1 terwijl er ook luchtzweefapparaten1 vooral in ,amerika1 gebruikt zijn1 die uit een groot aantal gewelfde zeil- of zweefvlakken bestonden4 ,het principe van den vlieger1 het speelgoed der jeugd1 wiens gewelfde en een bepaalden hoek met de windrichting makende groote oppervlakken als draagvlakken werken1 wordt bij de vliegmachines toegepast4 ,de amerikaansche gebroeders ,wright te ,dayton1 in ,ohio1 probeeren het met een soort van kastvormigen vlieger1 waarbij deksel en bodem zijn gebleven1 de zijwanden echter door lichte stijlen zijn vervangen4 ,het toestel lijkt een reusachtigen kever4 ,ook bij hen was het vliegen in het begin niet anders dan een glijden door de lucht van een zekere hoogte2 later gebruikten ze een motor op een railspoor en lieten de machine daarbij tegen den wind oprijden1 tot ze zich dan met een sprong in de lucht verhief1 om na weinige meters weer te landen4 ,maar na eindelooze proeven is de doorvlogen ruimte al grooter geworden4 ,amerika ging in zake vliegtoestellen vooraan en behaalde ook weer met denzelfden ,santos ,dumont schitterende resultaten4 ,met een vliegmachine1 die op #bc ,october #aijf voor de eerste maal opsteeg1 legde hij den #ab;den ,november daarop volgende #bbj meter al vliegende af in #ba seconden4 ,na dien heeft hij zijn aroplaan ,nr4 #ai gekregen en daarmee deed hij in ,november #aijg mee aan den strijd om den ,deutsch-,archdeaconprijs van #ej4jjj francs1 die gewonnen wordt door den luchtschipper1 wiens luchtschip in volle vlucht het punt van uitgang overschrijdt1 aangegeven door twee masten1 die vijftig meter van elkaar verwijderd zijn1 dan zwenkt om een paal op #ej meter afstands recht tegenover het midden van het uitgangspunt1 en dan weer in volle vlucht de beginlijn tusschen de beiden masten passeert4 ,op verschillende dagen van de week heeft ,santos ,dumont in de tweede helft van ,november proeven genomen met andere mededingers1 onder wie ,henri ,farman de ernstigste was4 ,de nieuwste van ,santos ,dumont is een bijzonder lichte vliegmachine met twee groote zijden vleugels en vier roeren2 de motor van twintig paardekrachten weegt slechts #bb kilo's4 ,het zadel van den luchtschipper bevindt zich onder den hoek1 dien de beide vleugels opwaarts maken4 ,drie wielen1 twee van voren en n van achteren1 dragen het toestel1 dat alles erbij gerekend #ef kilo's weegt en met ,santos ,dumont #aaj kilo's4 ,de schroef met twee armen heeft #a1ce meter middellijn4 ,gedurende verscheiden weken heeft ,henri ,farman in het najaar van #aijg oefeningen gedaan met zijn machine1 tot hij den #bfsten ,october op het manoeuvreterrein van ,issy-les-,moulineaux bij ,parijs in #be seconden een afstand van #gga meter door vloog4 ,hij had dienzelfden dag al meer vluchten gedaan1 waaronder n van #cej en een van #daj meter4 ,hij is dus nu ,santos ,dumont de baas4 ,zijn aroplaan1 die wonderlijk regelmatig werkt1 is hoogst eenvoudig van constructie4 ,de machine bestaat uit een middenvak van tien meter lengte bij twee meter breedte en anderhalven meter hoogte1 met een dubbelen balk van vier en een halven meter verbonden aan een achtervak1 in het midden waarvan een verticaal roer is geplaatst4 ,op het middengedeelte is de motor van #ej paardekrachten aangebracht1 die een schroef van #b4aj ,m4 in beweging brengt4 ,die aroplaan1 vervaardigd van esschenhout1 met een geverniste stof overtrokken1 heeft een totale oppervlakte van #eb vierkante meter en het gewicht bedraagt #ejj kilo's4 ,farman is de winner geworden van #fj pond sterling1 door de ,aero ,club uitgeloofd voor den uitvinder van een aroplaan1 die meer dan #cjj meter bij een enkele vlucht aflegde4 ,hij wil nu verder probeeren den ,deutsch-,archdeaconprijs te winnen van #bjjj pond sterling voor de eerste vliegmachine1 zwaarder dan de lucht1 die in gesloten kring n kilometer vliegt4 ,keeren wij1 na dit kleine uitstapje naar de vliegmachine1 terug naar de vaart met luchtballons4 ,in ons land sluimert de belangstelling in de luchtscheepvaart ook reeds niet meer4 ,er is een ,vereeniging ter bevordering der ,luchtscheepvaart opgericht1 een heugelijk verschijnsel en een1 dat inderdaad ook niet langer kon uitblijven4 ,als men nagaat1 niet alleen wat er door aronauten is verricht in de andere landen van ,europa1 zooals wij in de vorige bladzijden deden1 maar ook in welke mate het publiek deelnam aan de uitingen van belangstelling1 dan staat men verbaasd over de reeds ontplooide werkzaamheid4 ,om een voorbeeld te geven van de belangstelling1 die voor de luchtscheepvaart in het buitenland heerscht1 zij vermeld1 dat men thans aro-clubs heeft in de volgende plaatsen3 vier in ,parijs1 twee te ,weenen1 twee te ,londen en verder in ,bordeaux1 ,lyon1 ,berlijn1 ,mnchen1 ,straatsburg1 ,augsburg1 ,barmen1 ,posen1 ,graudenz1 ,wrzburg1 ,coblentz1 ,keulen1 ,frankfurt1 ,bern1 ,stockholm1 ,brussel1 ,turijn1 ,milaan1 ,rome1 ,madrid1 ,petersburg1 ,new-,york1 ,saint-,louis1 ,philadelphia en wellicht nog in meer andere plaatsen4 ,vele van die vereenigingen zijn werkzaam in de practijk1 door studie van het vraagstuk in eigen kring en door een werkzaam aandeel te nemen aan de uitrusting en oplating van bestuurbare ballons4 ,alleen het ,deutsche ,luftschifferverband omvat een twaalftal vereenigingen met samen ruim #dajj leden4 ,de grootste dier vereenigingen telde1 blijkens het in #aijg uitgegeven ,jahrbuch1 #ibg leden1 regelde niet minder dan #ia opstijgingen en kende #g diploma's van bevoegdheid aan luchtschippers toe4 ,dat is de ,berliner ,verein4 ,bij de parijsche ,aro-,club staan niet minder dan #aaj vrije ballons ingeschreven4 ,zweden heeft sinds #aijj1 ,zwitserland en ,belgi hebben sedert #aija eigen luchtvaartgenootschappen1 en de meeste van die grootere en kleinere gezelschappen zijn aangesloten bij de ,fdration ,aeronautique internationale4 ,zal daarvan ook spoedig een bloeiende nederlandsche vereeniging deel uitmaken8 ,de luitenant ter zee der #b;de klasse ,a4 ,e4 ,rambaldo1 te ,watergraafsmeer doet er al zijn best voor4 ,hij heeft in de dagbladen de aandacht op de zaak gevestigd en door zijn initiatief is op #bj ,october j4#a4 een vergadering gehouden in ,den ,haag1 waar een commissie van voorbereiding is benoemd1 om tot definitieve constitueering der ,vereeniging te komen4 ,op die bijeenkomst was ,jhr4 ,j4 ,h4 ,ram voorzitter1 terwijl de luitenant ter zee der eerste klasse1 ,s4 ,p4 l',honor ,naber1 de inleidingsrede hield voor een groot aantal belangstellenden4 ,het was een warm en krachtig woord1 waarin op het groote belang der zaak in allerlei opzicht werd gewezen en waarin de practische en de ideele belangen tot hun recht werden gebracht4 ,de spreker wees er op1 dat het volk1 dat ,linschoten en ,barentsz1 ,houtman en ,olivier van ,noort1 ,tasman en ,schouten en ,lemaire had voortgebracht1 een naam heeft op te houden als natie van navigators1 en nu de luchtzee onze aandacht vraagt1 moeten wij toonen1 dat wij dien naam eer willen aandoen4 ,in de vergadering werd natuurlijk gewezen op de beteekenis van de luchtvaart voor de wetenschap1 vooral voor de meteorologie1 door de vermeerdering1 die zij zal brengen van kennis der hoogere luchtlagen2 op den dienst1 dien zij zal kunnen bewijzen bij het exploreeren van onbekende binnenlanden2 op den steun1 dien zij zal kunnen geven aan verspreiding van het begrip der noodzakelijkheid van den vrijen handel en op de vredelievende strekking van de luchtvaart1 die den oorlog tot iets al te verschrikkelijks zal maken4 ,in de commissie van voorbereiding namen zitting de heeren ,s4 ,p4 #a';,honor ,naber1 ,rinckhuyzen1 ,van der ,leeuw1 ,rambaldo1 ,kol1 ,snijders1 ,rozenburg1 en ,jhr4 ,j4 ,h4 ,ram4 ,een rechtsgeleerd raadsman zal zij zich assumeeren4 ,in de beperking toont zich de meester4 ,dat heeft men zich voor oogen te stellen1 en op de vergadering is het dan ook duidelijk gezegd1 dat het naastbij liggend doel moet wezen de vorming van aronauten1 en dat eerst in een later stadium op het werkplan kunnen komen de bestuurbare luchtballons en de vliegapparaten of aroplanen4 ,eerst vertrouwd raken met het element1 waarin de dirigeables en de aroplanen zich bewegen1 door te varen met den eenvoudigen vrijen ballon1 dat zal de quaestie zijn4 ,daarna eerst valt er te praten over het te verkiezen type van luchtschip1 of dat zal zijn de stijve ballon van ,zeppelin2 of de gedeeltelijk stijve type ,lebaudy2 of wel de slappe van ,parseval of nog weer een ander type4 ,de nadeelen1 die het luchtschip thans nog aankleven1 bestaan hoofdzakelijk daarin1 dat het steeds naar het punt van uitgang moet terugkeeren1 ten einde den voorraad benzine en gas aan te vullen4 ,maar het zal niet lang duren1 of daarin wordt tegemoetgekomen door de inrichting van luchthavens1 waar de ballons zullen kunnen schuilen en zich van al het noodige kunnen voorzien4 ,maar dat zijn alle vraagstukken van later orde voor ons vaderland1 evenals trouwens ook de oprichting van een militaire luchtschippersafdeeling4 ,aan de beweging1 die thans zoovelen bezighoudt1 moet echter ons land nolens volens deelnemen1 en het is te hopen1 dat het dit met opgewektheid en moed zal doen4 ,de ambitie is overal groot1 getuige ook de internationale congressen1 als dat hetwelk in ,september in ,brussel werd gehouden vanwege de ,fdration ,aronautique internationale1 samen met de ,commission permanente aeronautique internationale4 ,daar was prins ,roland ,bonaparte voorzitter en de beroemdste aronauten waren er aanwezig4 ,commandant ,paul ,renard hield een gloedvolle rede1 waarin hij zijn opwekkend woord liet volgen door een beschouwing over de geschiedenis van de dirigeables4 ,het was zijn broeder1 kolonel ,charles ,renard1 toen nog kapitein1 die in #ahhd het groote succes behaalde met kapitein ,krebs en boven de stad ,parijs met den ballon ,la ,france gesloten kringen in de lucht beschreef4 ,charles ,renard was later commandant van het aronautisch militair proefstation te ,challais-,meudon en stierf in #aije4 ,verder spraken op dat brusselsche congres ook nog kapitein ,voyen en kapitein ,ferber1 de laatste een voorvechter van de aroplanen4 ,de vliegmachines hadden volgens hem al een groote ontwikkeling bereikt in hun gang1 die voortschreed van stap tot stap1 van sprong tot sprong1 van vlucht tot vlucht6 ,hij meende1 dat onze tijdgenooten nog verbaasd zouden worden door een vliegende douane1 en politieagenten op aroplanen4 ,na dat van ,brussel is er al weer een internationaal congres geweest1 te ,new ,york1 waar de vice-admiraal ,chester op het nut voor de amerikaansche vloot wees van een eskader luchtschepen4 ,voorzitter was professor ,moore1 directeur van het ,meteorologisch ,instituut te ,washington4 ,generaal ,allen deelde er mee1 dat de minister van oorlog ,taft een krediet van #bjj duizend dollars zou aanvragen voor een afdeeling luchtscheepvaart bij het amerikaansche leger4 ,dat was in dezelfde week2 waarin onze ,koninklijke ,academie van ,wetenschappen op #bf ,october j4#a4 vergaderde4 ,in die bijeenkomst werd een circulaire ingediend van ,dr4 ,assmann1 namens het ,koninklijk pruisisch aronautisch ,observatorium1 waarin er op werd gewezen1 dat het dit jaar te ,brussel gehouden internationaal congres voor de luchtscheepvaart zich uitgesproken had voor de oprichting van aronautische observatoria over de geheele wereld4 ,ingevolge die uitspraak zal de belgische regeering zich eerlang langs diplomatieken weg richten tot de nederlandsche regeering met het verzoek haar medewerking te willen verleenen tot de oprichting van observatoria in ,nederland en ,nederlandsch-,indi4 ,het pruisische ,instituut vroeg de ,academie1 dat verzoek der belgische regeering te willen steunen4 ,men besloot op voorstel van den voorzitter1 prof4 ,van de ,sande ,bakhuyzen1 een mededeeling van onze regeering af te wachten4 ,in den ,haag zal men dus door een tegemoetkomende houding kunnen toonen1 dat men1 in deze vraag van wetenschap zoowel als van praktijk1 graag het mogelijke wil doen1 om aan de oplossing mee te werken4 ,en het is de moeite waard1 daarvoor zijn best te doen1 want de luchtscheepvaart staat tegenwoordig overal als zaak van groote actualiteit op het programma van den dag4 ,tot op het einde der #ai;de eeuw zijn geen groote resultaten bereikt1 maar aan het begin der #bjste volgen de triomfen elkaar snel op4 ,er is door de luchtvaart een ommekeer op til in velerlei1 dat ons maatschappelijk leven van nabij raakt1 in de middelen van vervoer1 in bedrijf en handel1 internationale verhoudingen1 wetenschap1 zeden en gebruiken1 oorlogsgewoonten1 ja waar niet al in6 ,de pessimisten hebben in de vorige eeuw steeds getwijfeld2 zij worden nu gewonnen1 en de optimisten zien hun stoute droomen erkend als niet meer onbereikbaar4 ,dat is te danken aan den moed en de volharding van groote pioniers1 wier daden in historieboeken een blijvende plaats zullen erlangen4 ,onder hen zijn helden1 die als slachtoffers vielen1 en latere geslachten zullen met eerbied denken aan hun werk4 ,de tijdschriften1 die den gang der groote bewegingen in het heden hebben te volgen1 doen goed de proeven en de pogingen der pioniers in woord en beeld vast te leggen4 ,kinderen en kindskinderen van onze lezers1 die mogelijk als iets heel gewoons per luchtschip zullen reizen1 bladeren later in de oude jaargangen en zullen vol belangstelling lezen en kijken1 zooals wij ons interesseeren voor oude gravures van primitieve fietsen en stoommachines en spoorwegen1 waarmee we nu zoo vertrouwd zijn geraakt4