,v5eti4     ,wa> is pa] van v]nuft en   
van kraft5 zoo kloek1   ,als de ,leeuw  
met het swa]t1 en de ,leeuw met het     
boek8   ,aldus ,ho(t1 9 e5 puntig1      
gee/ig rijm zijne hulde br5g5de aan de  
beide saamv]bond5 republiek53 de oude   
ari/okratis*e republiek van ,v5eti1 wi] 
heug5is e5 me] dan duiz5dj>ig v]l$5     
omvatte1 en de jonge burg]lijke         
republiek d] ,v]e5igde ,n$]l&51 e]/ s$]t
 pas 9 de rij d] europees*e mog5dh$5    
opgetr$51 en met e5e wel korte ma>      
s*itt]5de toekom/ voor zi*4 ,e5heid van 
belang bra*t ze e5 oog5blik sam51 de    
,leeuw van ,s9t-,m>cus met het boek1 de 
,leeuw d] ,unie met het het zwa>d2 en   
s*oon beid] sam5w]k+ no* van uitnem5d   
gewi*t1 no* van bijzond] lang5 duur 01  
to* hebb5 zij e5 poos nev5s elk&]       
ge/aan1 to* is er tuss*5 die beid51 van 
zoo ongelijk5 /am en a>d1 e5e betrekk+  
gewee/1 die ook voor ons aan d5 naam van
 ,v5eti nog e5e bijzond]e beteek5is     
geeft4 ,wel 01 to5 ,ho(t d] beide       
republiek5 zijn fijn complim5t maakte1  

de kloeke kra*t van d5 ,leeuw met het   
boek aanm]kelijk gebrok51 en 0 de tijd  
niet me] v]re1 wa>op hij zijn lang5     
doodslaap z\ gaan slap53 ma> to*1 9 die 
dag5 speelde nog om het ho(d d]         
v5etiaans*e republiek de naglans van e5 
groots*1 e5 s*itt]5d v]l$52 en de roem  
van we]galoos v]nuft mo*t ha> ook to5   
nog niet word5 betwi/4 ,het v]bond      
tuss*5 ,n$]l& en ,v5eti w]d 9 #afbj     
geslot53 de oud/e d] twee               
zu/]republiek51 rijk aan roem1 aan      
s*att51 aan e]e1 neigde langzaam1 ma>   
zek] t5 val2 de jong/e1 vol mo$1        
gee/drift1 ond]nem+szu*t1 greep met /\te
 h& na> de kroon van e]/e zeemog5dheid1 
d] oud/e ontvall51 en omklemde die      
w]kelijk voor e5 poos2--to51 ruim       
&]halve eeuw lat]1 g+5 beid51 s9ds lang 
we] ges*eid51 ond] 9 d5zelfd5 /orm1 door
 de h& van d5zelfd5 vij&4  ,v5eti6 welke
 g$a*t51 droom51 h]9n]+51 wekt die      
enkele naam niet 9 ons op6 ,die naam    
smelt voor ons saam met s*oonheid en    
gratie1 glans en pra*t1 met al wat fraai

 en liefelijk is en welluidt4 ,hij doet 
ons d5k5 aan weemo$ig sn>5spel en       
wegsleep5d gezang1 aan gondels en       
mask]s1 aan za*t5 manes*ijn en he]lijk  
golfgewiegel1 aan ,madonnabeeld5 en     
go?is*e v5/]bog51 aan he]lijke          
s*ild]ij51 t9tel5d van koloriet en      
kun/ig snij- en beitelw]k1 aan zw>te    
slui]s en nog zw>t] oog51 aan de pa>d5  
van ,/4 ,m>cus en aan d5 ,buc5taurus1   
aan bravo's en sbirr51 aan lood5 dak5 en
 inquisiti$olk51 aan jalo]s*e ,o!llo's1 
aan sluwe ,yago's1 en aan ,desdemona's1 
niet altijd ev5 re9 en argeloos als     
,%akespe>e's beklag5swa>dige held94     
,bij all5 die ,v5eti bezo*t51 liet de   
aans*\w+ d] wond]volle /ad1 e5maal zoo  
b]oemd als de kon+9ne en bruid d]       
,adriatis*e zee1 e5 onuitwis*b>5 indruk 
a*t]4 ,en niet vreemd voorwa>6 ,is het  
to* ge5 betoov]5d en v]baz+wekk5d       
s*\wspel1 die groote /ad1 met h>e tor5s 
en koepeldak51 reusa*tig] dan m5ige op  
b]g en rots geb\wde ve/e ze bezit1 die  
/ad met h>e duiz5d5 m>m]5 en ardu95     

paleiz51 als op het wat] te zi5 drijv56 
,niet alle5 to* dat ,v5eti rondom 9 het 
wat] ligt1 zoodat het sle*ts met e5 brug
 van #bbb bog5 ( van e5 half uur        
gaans--e5 brug wa>van de b\w1 na> m5    
wil1 bijna drie millio5 guld5 ko/te--met
 d5 va/5 wal v]bond5 kon word52 niet    
alle5 dat het door e5 kanaal1 van d]tig 
tot vi]-en-vijftig ell5 bre$1 geheel    
doorsn$5 wordt1 zoo als de ,!ems ,lond5 
doorkronkelt2 ma> ook al zijne /rat5    
zijn kanal5 7#aej 9 getal71 die de      
zev5tig ( ta*tig eil&jes bespoel51      
welke1 door ruim driehond]d mee/al m>m]5
 brugg5 aan elk&] v]bond51 de ,lagun5/ad
 vorm54 ,de bijkans twee duiz5d /rat5   
imm]s1 welke a*t] de met het front na>  
de kanal5 g]i*te paleiz5 en huiz5 loop51
 zijn1 op n na1 sle*ts smalle /eg51 ov] 
sommig5 wa>van m5 zelfs he5 heeft       
geb\wd4 ,te ,v5eti ziet m5 dan ook niets
 van 't ge5 wij vooral /adsgewoel noem53
 ge5 pa>d5 en koets52 ge5 wag5s en k>r52
 da>voor tre$t hi] de bevallige gondel  
met zijn snaaks*5 en soms gee/ig5 roei] 

9 de plaats2 t]wijl de koetspoort door  
de wat]poort1 de /oep door d5 wat]trap  
v]vang5 wordt4  ,voor s*ets5 en beeld5  
uit ,v5eti behoev5 wij ge5e a&a*t en    
belang/ell+ te vrag54 ,sle*ts spanne m5 
de v]wa*t+ niet te hoog3 e5e e5igsz9s   
voll$ige bes*rijv+ van ,v5ezia la bella 
gev5 wij niet1 sle*ts s*ets5 en beeld54 
,e]/ zull5 wij e5ige algeme5e           
bijzond]h$5 omtr5t ,v5eti en zijne      
bewon]s v]meld52 v]volg5s e5 ov]zi*t    
gev5 van de lotgevall5 d] voormalige    
roemru*te republiek en van ,v5eti's     
teg5woordig5 toe/&2 om da>na1 op e5     
gondelto*tje langs het ,canalazzo1 bij  
e5ige voorname paleiz5 en groots*e      
geb\w5 d] ,lagun5/ad e5 oog5blik te     
v]toev54    ,i4                         
,ligg+4--,bevolk+4--,lu*tge/el en       
gezondheid/oe/&4--,h&el en              
fabriekwez54--,voorkom51 kle$+ en k>akt]
 van d5 ,v5etiaan4   ,v5eti ligt1 aan   
het noordelijke uite9de e5] na> die /ad 
g5oemde golf1 9 e5e lagune3 e5e soort   
van b9n5me]1 dat van de ,adriatis*e zee 

ges*eid5 is door /rook5 laag l&1 lidi   
geheet54 ,om deze lidi teg5 d5 golfslag 
te beveilig51 heeft m5 ond] &]5 e5      
reusa*tig5 dam 7murazzi7 geb\wd1 die e5e
 l5gte van #aa1cej voet heeft en1 ev5als
 al de b\ww]k5 te ,v5eti1 op eik5       
paalw]k ru/2 dat zev5tig voet bre$ is1  
t]wijl de wal1 die da>op omhoog rij/1   
neg5 voet bov5 middelb>5 wat]/&         
uit/eekt4  ,de /ad1 die ruim twee ur5 9 
omvang heeft1 telde 9 #aheg e5e bevolk+ 
van #aah1agb ziel51 die e*t] s$]t1 t5   
gevolge van e5 /]k uitwijk5 d] +ezet551 
wa>s*ijnlijk e5e niet onbelangrijke     
v]m9d]+ heeft ond]gaan2 e5e bevolk+1    
ond] welke zi* nauwelijks #adj          
,prote/ant5 en #gjjj ,jod5 bev9d51 en   
die ov]ig5s s*i] uitsluit5d             
rooms*-ka?oliek is4 ,da>5teg5 w>5 ond]  
dit cijf] begrep5 #ab1bej ,duits*]s1    
v]mo$elijk voor e5 groot deel mans*app5 
d] bezett+ en beambt54 ,9 d5 bloeitijd  
d] republiek beliep de bevolk+ d]       
ho(d/ad ongeve] #bjj1jjj ziel54  ,de /& 
van d5 !rmomet] is er1 gemiddeld1 ov]   

het geheele ja> #ee1 des w9t]s #ch en   
des zom]s #gc ,f4 ,9 en rondom de       
ho(d/ad is de w9t] ze] za*t1 en re$s 9  
't laat/ van ,febru>i kondigt de l5te   
h>e t]ugkom/ aan4 ,dit neemt e*t] niet  
weg dat de lagun5 dikwijls bevriez54    
,mee/al valt er 9 het w9t]getijde veel  
reg54 ,9 ,juni en ,juli wordt de hitte  
re$s des morg5s regelmatig door d5      
noordew9d getemp]d2 t]wijl des avonds e5
 w>me zuidoo/ew9d 7sirocco7 waait1 die  
hi] e*t] zeld5 drukk5d ( b$welm5d is4   
,de /reek is ze] gezond1 en de ziekt5   
die er voorkom51 hebb5 9 d5 regel e5    
go$a>dig k>akt]4  ,(s*oon de v5etiaans*e
 h&el niet me] dan e5 s*aduw is van wat 
hij 9 vroeg] eeuw5 01 zoo heeft er 9 de 
ho(d/ad betrekkelijk nog e5 aanm]kelijk 
v]ti] plaats4 ,9 #ahfc b$roeg de invo]  
ongeve] #ej en de uitvo] omtreeks #cj   
mill4 florijn52 t]wijl de e]/e te ,tri/ 
ov] hetzelfde tijdvak ruim #he beliep1  
en de laat/e ruim #hc mill4 florijn54   
,er viel5 9 #ahfc te ,v5eti #cbib s*ep5 
en /oomboot5 b9n51 te zam5 #cab1bge ton 

met5de4 ,de koopva>dijvloot be/ond 9 het
 g5oemde ja> uit #aedf va>tuig51 nag5oeg
 #ch1jjj ton met5de en met #eeae kopp5  
bem&4  ,het fabriekswez5 van ,v5eti     
breidde zi* 9 de laat/e j>5 uit4 ,9 de  
middeleeuw5 bezat de republiek d5       
alle5h&el vooral 9 spiegels en glasw]k2 
?ans v9dt m5 er vele fabriek5 van g\d-  
en zilv]/(1 fluweel1 zijde1 k\s51 kant1 
v]nis1 kral5 en kun/p>el51 spiegels1    
bij\t]in1 waska>s5 en zeep4  ,wat       
li*aamsb\w betreft1 doet de ,v5etiaan   
niet voor zijne italiaans*e nabur5 ond]4
 ,vooral de vr\w5 ond]s*eid5 zi* door   
e5e rijzige1 welgevormde ge/alte1 door  
s*oone oog5 en t&51 en me]5deels ook    
door fraaie1 regelmatige gelaat/rekk54  
,de vr\welijke bevolk+ d] ho(d/ad munt  
nog bov5 die van de ov]ige deel5 d]     
voormalige republiek uit door fijnheid  
van trekk5 en blankheid van vel1 door e5
 bevallig5 tr$ en innem5de mani]54  ,de 
vroeg]e k>akt]i/ieke volksdra*t1 tot    
zelfs de mantel1 is ook hi] geheel      
v]dw55 en door de gewone europees*e     

modes v]vang54 ,de v5etiaans*e s*oon5   
hebb5 ev5wel d5 kort51 zw>t kant5 slui] 
als ho(ddeksel nog niet lat5 v>51 en    
droeg5 di5 9 #ahfe nog bij wijze van    
nationale leus1 zelfs algeme5] dan ooit4
 ,de wijze wa>op zij zi* da>m$e tooi5 is
 dikwijls ze] s*ild]a*tig4 ,muts5 zijn  
niet ond] de vr\w5 9 zwang1 en ook de   
b$aagde matron5 lat5 het v]grijsde      
ho(dha> onb$ekt1 't ge5 ha> voorkom51   
ov] 't geheel g5om51 niet behaaglijk]   
maakt4  ,de gea>dheid van d5 ,v5etiaan  
is vroolijk1 soms tot 9 het luidru*tige1
 niet vrij van mo$willigheid1 zorgeloos 
en ze] tot z9nelijke g5iet+5 ov]hell5de4
 ,hij behelpt zi* te huis1 om buit5%uis 
te kunn5 s*itt]54 ,ov]ig5s is hij       
go$h>tig1 voorkom5d en m9zaam 9 d5      
omgang1 vooral omtr5t vreemdel+52 wel   
buigzaam en lijdzaam1 ma> get]gd ( tot  
het uit]/e gebra*t1 ook onv]zettelijk en
 tot alles 9 /aat4 ,de ari/okratis*e    
trots1 wa>door voorhe5 de hoog]e /&5 zi*
 k5m]kt51 is1 t5 gevolge van d5 val d]  
oude /aatsregel+1 groot5deels gebrok54  

,,ii4  ,ges*i$kundig ov]zi*t4--,ont/aan 
en opkom/ d]                            
republiek4--,krui/o*t54--,enrico        
,d&olo4--,v]ov]+ van ,byzantium4--,de   
ari/okratis*e /aatsregel+ van het       
geme5ebe/4--,oordeelvell+5 da>ov]4      
,v5eti's ont/aan dagteek5t re$s van het 
beg9 d] vijfde eeuw4 ,to5 de ,go!n en   
,hunn51 ond] ,al>ik en ,attila1 9 de j>5
 #dac en #dea1 ,itali ov]/roomd51 nam5  
e5 aantal bewon]s van het noordelijk    
g$eelte des l&s1 en me] bijzond] +ezet55
 van ,aquilea en ,padua1 de wijk na>    
,rialto en de v]d]e lage eil&5 ( lagun51
 aan d5 mond d] ,br5ta en d] ,adige1 9  
de ,adriatis*e zee geleg54 ,deze        
vlu*tel+5 w>5 me]5deels sle*ts arme     
viss*]s2 ,v5eti heeft dus met ,am/]dam  
niet enkel geme5 dat het op geheide pal5
 geb\wd is1 ma> ook dat het aanvankelijk
 sle*ts e5e onaanzi5lijke viss*]sbuurt  
04  ,9 d5 beg9ne w]d5 deze eil&5 i$]    
afzond]lijk door consuls be/uurd1 die   
hun uit ,padua w]d5 toegezond52 ma> 9   
het laat/ d] vijfde eeuw /eld5 zij zelv5

 tribun5 ( geme5smann5 aan2 wa>door de  
grond w]d gelegd tot de zuiv]e          
volksrege]+1 die zev5 eeuw5 te ,v5eti /&
 hield4 ,na de v]woe/+ van ,padua door  
de ,longob>d51 breidde het kle9e        
geme5ebe/ zi* aanm]kelijk uit2 en 9 #fig
 g+5 de v]s*ill5de eil&51 wa>uit het    
be/ond1 ov] tot de b5oem+ van e5 algeme5
 ho(d ond] d5 naam van dux ( doge       
7h]tog71 die v]kiesba> door en          
v]antwoordelijk aan het volk 01 en      
gezam5lijk met de be/a&e geme5smann5 en 
d5 groot5 raad rege]de4 ,de e]/e doge 0 
,paolucci ,anafe/o4  ,nadat ,h]aclea1   
hetwelk aan het ho(d d] eil&5groep /ond1
 door e5 burg]krijg 9 het midd5 d] a*t/e
 eeuw 0 te gronde gegaan1 w]d ,rialto de
 ho(dzetel d] rege]+1 en weldra ont/ond 
nu de /ad ,v5eti uit de v]e5ig+ di]     
plaats met v]s*eid5e omligg5de eil&54   
,de republiek ond]wi]p zi* niet aan de  
frankis*e en duits*e mog5dheid1 die aan 
het we/]s*e ( rome9s*e rijk 9 ,itali 0  
opgevolgd1 ma> v]bond zi* met het       
oo/]s*e ( grieks*e rijk1 en bleef       

da>door onafhankelijk4  ,de h&el en     
vra*tva>t d] ,v5etian5 nam5 zoo snel    
toe1 dat hun de he]s*appij op de        
,adriatis*e zee spo$ig niet me] betwi/  
w]d1 en zij zelfs ,dalmati en ,i/ri1 op 
de teg5ov]ge/elde ku/ di] zee geleg51   
aan zi* ond]wi]p54 ,zij drev5 h&el ook  
met ,mohamm$an51 ,sicilian5 en          
,spanja>d51 en g5ot5 inzond]heid te     
,kon/ant9opel en te ,rome groote        
voorre*t54 ,de voornaam/e oorzaak van de
 opkom/ en bloei d] republiek w>5 e*t]  
de krui/o*t54 ,niet alle5 dat het       
ov]vo]5 d] s*>5 van krijgsli$5 en       
pelgrims na> het ,heilige l&1 en het    
voorzi5 9 hunne behoeft51 ha>           
aanzi5lijke s*att5 aanbra*t51 ma> h>e   
h&elsbetrekk+5 met het ,oo/5 nam5       
da>door ook 9 ze] belangrijke mate toe4 
,(s*oon de +5om5heid d] ,v5etian5 met de
 krui/o*t51 ev5als die van hunne m$$+]s1
 de ,g5uez5 en ,pisan51 dan ook voor e5 
deel aan belangzu*tige oogm]k5 moet     
word5 toeges*rev51 bewez5 zij niettem9  
ond] hunne dog5 ,vitale ,mi*aeli1       

,ordelafo ,fali]o en ,dom9ico ,mi*aeli1 
gewi*tige di5/5 aan de go$e zaak1 en _h 
m5 de innem+ van ,ptolemas1 ,sidon en   
,tyrus voor ge5 g]+ g$eelte te dank5 aan
 de wijze wa>op zij d5 aanval op die    
plaats5 van de zeezijde ond]/eund54     
,inzond]heid nam e*t] ,v5eti's h&el e5e 
ongeme5e vlu*t1 nadat het aan zijne     
koopli$5 en reg5t5 gelukt 0 d5 oud5     
h&elsweg d] ,ptolemaen en ,rome95 ov]   
,egypte na> ,indi w$] te op551 wa>door  
,v5eti de uitsluit5de m>kt d] mee/      
gezo*te indis*e go$]5--spec]ij51        
lijnwad51 zijd5 /(f51 ivoor1 p>el51 g\d1
 myrrhe en &]e g5eeskruid5--w]d1 en ruim
 twee eeuw5 lang bleef1 totdat ,portugal
 en lat] ,antw]p5 en ,am/]dam1 na de    
ontdekk+ van d5 zeeweg na> ,indi om de  
,kaap de ,go$e ,hoop1 d5 h&el met het   
v]re ,oo/5 aan zi* trokk54  ,g$urig     
breidd5 de ,v5etian5 hunne v]ov]+5 v]d] 
uit4 ,groot vooral 0 het a&eel dat zij  
aan d5 vijfd5 krui/o*t nam51 die 9 #abjb
 ond] aanvo]+ van ,graaf ,b\dewijn van  
,vla&]5 w]d ond]nom52 ma> die1 9 plaats 

van op de be/rijd+ d] ongeloovig51 op de
 innem+ van het to5 nog door de ,griek5 
bezette ,kon/ant9opel uitliep4 ,bij dez5
 to*t w]d5 de ,v5etian5 door hunn5      
twee-en-neg5tig-j>ig5 doge ,enrico      
,d&olo 9 p]soon aangevo]d3 e5 man 9 wi5 
de oud]dom de zielskra*t5 sle*ts g]ijpt1
 niet v]do(d _h1 en die niet alle5 e5   
onv]saagde oorlog%eld1 ma> ook e5 d]    
s*r&]/e en edel/e /aatsli$5 01 welke    
,v5eti ooit bezet5 heeft4 ,het          
oorspronkelijk doel van d5 to*t na>     
,kon/ant9opel 0 gewee/ om ,alexius1 d5  
twaalfj>ig5 zoon van d5 door ,alexius   
,,iii van het gezi*t b]o(d5 en 9 d5 k]k]
 geworp5 keiz] ,izaak1 op d5 grieks*5   
troon te plaats54 ,ind]daad w]d dit doel
 door de kruisva>d]s v]wez5lijkt2 do*1  
groot5deels door hun to$o51 brak t]/ond 
da>op 9 de /ad e5 geweldig opro] uit1   
wa>bij w$] e5 &]e ,alexius1 ,mursuflus  
bijg5aamd1 door het volk tot keiz] w]d  
v]hev51 die zijne rege]+ aanv+ met zijn 
jeugdig5 naamg5oot te v]worg54 ,de      
kruisva>d]s1 die de ,griek5 to* sle*ts  

als kett]s bes*\wd51 beslot5 nu de /ad 9
 te nem52 't ge5 hun bij e5 twe$5 /orm  
gelukte 7#abjc72 e5e gebeurt5is1 wa>bij 
de ov]w9na>s zi* als onz9nig5 g$roeg51  
zelfs de heilige plaats5 niet           
v]s*oon5de1 t]wijl zij 9 hunne          
,w&al5-wo$e de s*oon/e kun/gewro*t5     
v]brijzeld51 wa>door e5e m5igte         
ons*atb>e ov]blijfsel5 d] oudheid v]lor5
 g+54 ,de buit1 bij die geleg5heid      
behaald1 0 zoo ontzett5d groot1 dat e5  
n$]l&s* vor/1 die bij de innem+         
teg5woordig 01 aan ,paus ,innoc5tius    
,,iii s*reef1 dat er 9 het gans*e ov]ige
 ,europa zoo veel rijkdomm5 niet voorh&5
 w>54 ,ind]daad 0 ,kon/ant9opel e5 van  
de s*oon/e en rijk/e /$5 d] w]eld4 ,het 
grieks*e rijk w]d nu tuss*5 de          
,v5etian51 ,vlam+5 en ,frans*51 die het 
gezam5lijk v]ov]d hadd51 v]deeld1 en de 
keiz]lijke wa>digheid 9 het             
byzantijns*-latijns*e rijk aan ,b\dewijn
 van ,vla&]5 en ,h5eg\w5 opg$rag52      
t]wijl de ,v5etian5 voor zi* nam5 wat   
hun het geleg5/ 01 te wet5 de gans*e ku/

 langs de ,adriatis*e en ,egaes*e zeen1 
e5 deel van d5 ,peloponnesus1 b5ev5s    
,c&ia1 ,corfu1 ,cephaloni en &]e eil&53 
gezam5lijk om/reeks e5 vi]de deel van   
het oude ,byzantium b$rag5de4 ,door deze
 v]ov]+5 nam alzoo de ma*t en het aanzi5
 van ,v5eti nog w$] aanm]kelijk toe2 ma>
 door de opri*t+ van het                
byzantijns*-latijns*e keiz]rijk1 dat    
niet veel lang] dan e5e halve eeuw      
be/ond 7#abjd-fa71 ontslot5 de ,v5etian5
 met eig5 h& de deur voor hunne         
toekom/ige g$u*te en onv]zo5lijke vij&51
 de ,mohamm$an54  ,intuss*5 _h de       
demokratis*e /aatsregel+ van ,v5eti e5e 
ze] 9 het oog vall5de ari/okratis*e     
kleur v]kreg54 ,de voorname oorzaak     
da>van 01 dat de a*t-en-d]tig/e doge1   
,vitale ,mi*aeli1 die de ,v5etian5 door 
het uits*rijv5 e5] bela/+ op de bezitt+5
 teg5 zi* 9 de h>nas _h gejaagd1 9 e5   
volksoploop w]d v]moord4 ,om deze r$51  
en ook omdat de v]kiez+5 ma> al te      
dikwijls opro]ige tooneel5 uitlokt51 w]d
 beslot5 om het volk niet me] re*t/reeks

 tot de v]kiez+ d] dog5 te lat5 m$ew]k51
 ma> die taak aan e5 elftal d]          
aanzi5lijk/e mann51 door de bevolk+ aan 
te wijz51 op te drag54 ,tev5s w]d de    
,groote ,raad +e/eld1 het hoog/e        
rege]+scollegie1 be/a&e uit             
vi]hond]d-ta*tig aanzi5lijk51 ja>lijks  
uit de zes wijk5 d] /ad gekoz54 ,t]wijl 
de adel op die wijze d5 volks9vlo$      
teg5g+1 v]m9d]de hij tev5s de ma*t van  
d5 doge1 door hem e5 raad van zes l$51  
gekoz5 uit d5 ,groot5 ,raad1 t] zijde te
 /ell51 zond] welks m$ew]k+ hij ge5     
besluit kon nem54 ,deze kle9e raad1 met 
d5 doge de zoog5aamde signoria          
uitmak5de1 w]d lat] nog met drie ho(d5  
van d5 ,raad d] ,ve]tig5 v]me]d]d4  ,de 
,groote ,raad1 uitsluit5d uit nobili    
be/a&e1 trok all5gs de aan/ell+ van     
be/uursl$5 en beambt5 aan zi*1 en       
b5oemde e9delijk zelfs zijne eig5e      
kiez]s4 ,ma> hi]bij bleef het niet4 ,9  
#abif wi/ de ze] ari/okratis*gez9de doge
 ,grad5igo de bepal+ door te drijv51 dat
 voortaan alle nieuwel+5 uit d5 ,groot5 

,raad gewe]d z\d5 word52 t]wijl m5 tot  
aanvull+ van door ov]lijd5 op5vall5de   
plaats51 lij/5 vormde1 wa>op alle5 nam5 
van vroeg]e l$5 van d5 ,raad voorkwam54 
,e9delijk g+ m5 9 #acji nog e5 /ap v]d]3
 m5 v]kla>de het lidmaats*ap van d5     
,groot5 ,raad erfelijk1 en bepaalde     
bov5di5 dat de zoons1 ook bij het lev5  
van hunn5 vad]1 op hun vijf-en-tw9tig/e 
ja> zitt+ mo*t5 nem52 t]wijl er e5      
afzond]lijk regi/] w]d aangelegd1 het   
,g\d5 boek g5aamd1 wa>9 de nam5 d]      
to5malige familin1 wi] l$5 zitt+ hadd51 
z\d5 word5 +es*rev54  ,deze /\te        
/aatsgreep1 9 de v5etiaans*e ges*i$5is  
il s]r> del consiglio 7het sluit5 van d5
 raad7 g5oemd1 bra*t het volk aan 't    
morr51 ma> dit kon ge5 v]&]+ 9 de g5om5 
besluit5 te weeg br5g54 ,e5e sam5zw]+   
met e5 man uit het volk1 ,m>9o          
,bocconio1 aan het ho(d1 w]d 9 het blo$ 
d] e$g5oot5 gesmoord2 e5 aanslag van    
e5ige d5 doge p]soonlijk vij&ige nobili1
 door ,qu]9i en ,tiepolo aangevo]d1 w]d 
door ,grad5igo zelf b$wong5 7#acaj72 en 

van dat oog5blik af w]d de nieuwe orde  
van zak5 als geve/igd aangem]kt4  ,de   
vrees dat de doge1 op het voorbeeld van 
&]e italiaans*e reg5t5 van di5 tijd1 na>
 uitbreid+ van gezag z\ /rev51 _h       
aanleid+ tot deze laat/e h]vorm+5       
gegev51 en de$ al v]d] en v]d] 9 die    
ri*t+ gaan1 zoodat aan het opp]ho(d1 dat
 met d5 naam van vor/ begroet w]d1      
weldra niet me] dan e5 s*aduw van gezag 
ov]bleef1 en hij zelfs ge5 brief e5]    
vreemde mog5dheid &]s dan 9 het bijzijn 
d] signoria mo*t op554 ,met re*t w]d van
 het ho(d d] republiek gezegd1 dat hij 9
 kle$+ en /aatsie e5 kon+1 9 ma*t sle*ts
 e5 raadslid1 9 zijne resid5tie e5      
gevang5e en da> buit5 e5 gewoon burg] 04
 ,da>5teg5 w]d de ma*t van d5 ,raad d]  
,ti5mann5--e5 li*aam bij geleg5heid van 
d5 aanslag van ,qu]9i 9 het lev5        
g]oep5--ongeme5 v]/]kt4 ,de ontdekk+ van
 dat komplot _h de bew9dsli$5 z v]va>d  
gemaakt1 dat zij1 t] h&hav+ van de      
veiligheid van d5 /aat1 beslot5 om aan  
ti5 nobili1 voor d5 tijd van twee ma&51 

e5e dictatoriale ma*t op te drag54 ,het 
be/aan van di5 g$u*t5 raad w]d e*t]     
telk5s op nieuw v]l5gd1 totdat hij 9    
#acce p]mam5t w]d v]kla>d4 ,deze        
,ti5mann5 mo*t5 zi* 9 alles1 niets      
uitgezond]d1 m5g52 zij kond5 zelfs      
besluit5 van d5 ,groot5 ,raad v]nietig51
 l$5 da>van v]bann51 en d5 doge voor    
hunne vi]s*a> dag54 ,de bes*uldigd5 die 
voor dit h( w]d5 gebra*t1 mo*t5 zi* van 
ge5 g]e*telijk5 raadsman voorzi52 zij   
kwam5 nooit met hunne bes*uldig]s en de 
teg5 h5 optr$5de getuig5 9 't v]hoor1 en
 w]d5 na hunne inhe*t5isnem+ buit5 all5 
toegang ge/eld4 ,het /ond dez5 raad     
vrij1 zijne voor ge5 v]nietig+ vatb>e   
vonniss5 op5lijk ( wel 9 het geheim t5  
uitvo] te lat5 br5g54  ,e5e nog g$u*t]  
re*tbank 0 die d] /aats9quisiteurs1     
welke sle*ts uit drie re*t]s be/ond1 en 
wa>aan de ,ti5mann51 zoo dikwijls zij   
dit noodig a*tt51 de b]e*t+ e5] zaak    
kond5 opdrag54 ,m5 wi/1 dat dit         
v]s*rikkelijke g]e*t%(1 tot welks       
opri*t+ 9 #aded beslot5 w]d1 be/ond1 ma>

 k5de ge5 van zijne l$51 die door d5    
,raad d] ,ti5mann5 uit zijn midd5 w]d5  
gekoz54 ,alle ,v5etian51 van d5 gondeli]
 tot d5 doge +eslot51 w>5 aan het altijd
 wak5d toezi*t dez] onzi*tb>e vi]s*a> en
 aan h>e /r5ge re*tspraak ond]worp54    
,h>e l$5 kond5 zelfs elk&] vonniss52 9  
welk geval er door d5 ,raad d] ,ti5mann5
 e5 plaatsv]vang] w]d b5oemd4 ,s*i]     
all51 die voor deze re*tbank g$aagd     
w]d51 v]dw55 voor altijd1 zond] dat m5  
ooit v]nam ( zij ond] de lood5 dak5 e5  
langzam5 dood w>5 ge/orv51 dan wel ( zij
 ov] de brug d] zu*t5 t] v]worg+ (      
v]dr9k+ w>5 weggevo]d2 t]wijl hunne     
betrekk+5 zelfs ge5 navraag na> h5      
durfd5 do51 uit vrees van de geheime    
re*tbank te zull5 v]toorn54 ,de         
inquisiteurs w>5 volkom5 vrij zo[el 9 de
 keus d] middel5 om het kwaad op te     
spor51 als 9 die om het te /raff52 zij  
w>5 ook aan niem& v]antwoord+ s*uldig   
weg5s de gruwelijke pijnig+51 wa>m$e zij
 de ongelukkige beklaagd5 bek5t5iss5    
afp]/54 ,zij hadd5 d5 sleutel van de    

lade1 wa>9 de geheime aankla*t5 viel51  
die 9 de bij het doge-paleis en eld]s   
geplaat/e leeuw5muil5 w]d5 geworp54 ,e5 
tal van v]spi$]s /ond 9 hunne soldij1   
die zo[el de hutt5 als de paleiz5       
b9n5slop52 t]wijl alle /aatsbeambt5 hun 
t5 di5/e moe/5 /aan4  ,op die wijze     
me5de ,v5eti de in/&h\d+ zijn]          
/aats9/ell+5 te moet5 wa>borg54 ,de     
inquisitie _h het inzond]heid gemunt op 
h51 van wie m5 ook sle*ts v]mo$5 kon dat
 zij e]zu*tige ( /aatkundige ontw]p5    
koe/]d54 ,on?ield m5 zi* t5 e55 male van
 bemoei+ met /aatszak51 en liet m5 zi*  
vol/rekt niet aan het do5 en lat5 d]    
rege]+ geleg5 ligg51 dan _h m5 niets te 
du*t52 da>gelat5 de mogelijkheid1 dat m5
 het (f] van vals*e aankla*t5 w]d4  ,ge5
 /aats9ri*t+1 zegt e5 h$5daags* engels* 
s*rijv]1 di5 m5 niet van reactionnaire  
gez9dheid v]da*t kan h\d51 heeft ooit   
aan teg5/rijdig] oordeelvell+5          
blootge/aan dan die van ,v5eti4 ,door   
sommig5 als e5 toonbeeld van wij%eid en 
de bron van ha> groo!id t5 hemel v]hev51

 is ze door &]51 door v]reweg de mee/51 
uitgekret5 voor e5 sam5weefsel van      
ong]e*tigh$54 ,gelijk gewoonlijk1 li*t  
ook hi] de wa>heid 9 het midd54 ,dat er 
9 lat] tijd veel1 ze] veel b]ispelijks 9
 de inri*t+ en d5 gang van het          
/aatsbe/uur is +eslop51 kan niet word5  
ontk5d4444 ,ma> aan d5 &]5 kant s*ijnt  
het ons onbetwi/ba>1 dat e5e /aats9ri*t+
 die d]ti5 eeuw5 lang /& hield1 wa>ond] 
de ru/ van b9n5 en de onafhankelijkheid 
na> buit5 onges*ond5 bewa>d blev51      
t]wijl eld]s 9 ,itali zoo tallooze mal5 
blo$ige burg]twi/5 wo$d5 en zoo m5igw]f 
het juk van d5 vreemd5 dw+el& knelde2   
e5e /aatsregel+ wa>ond] het kle9e       
viss*]sdorp zi* ontwikkelde tot kon+9   
van de ,adriatis*e zee en tot           
behe]s*]esse van het ,oo/53--ons dunkt  
het onbetwi/ba>1 dat zulk e5e           
/aats9ri*t+ to* 9 me] dan gewone mate de
 kiem5 van iets go$s en groots moet     
hebb5 bevat44444 ,de rege]+ van ,v5eti 0
 /]k omdat1 gelijk ,muratori het        
uitdrukt1 het volk wilde dat zij /]k z\ 

zijn2 omdat bij het volk de ov]tuig+    
leefde1 dat zijn eig5 welva>t het groote
 doel van ha> bemoei+5 04 ,het wi/ dat  
ha> /r5ge maatregel5 teg5 ha> eig5 l$5  
g]i*t w>54  ,van veel me] belang nog is 
de l(1 door d5 ze] lib]al5 ,man91 d5    
voorzitt] d] v5etiaans*e republiek van  
#ahdh-di1 aan d5 /aatsvorm van het oude 
geme5ebe/ toegezwaaid4 ,niet zooveel    
eeuw51 antwoordde hij e5s 9 zijne       
ball+s*ap aan e5 vri5d1 die zi* hevig   
ov] de in/ell+ van d5 ,raad d] ,ti5mann5
 en de door h5 gepleegde gruwel5        
uitliet1 niet zooveel eeuw5 lang z\ de  
doorlu*tige republiek hebb5 be/aan1     
indi5 het g\v]nem5t1 hoewel uitsluit5d 9
 de h&5 d] ari/okratie1 niet populair 0 
gewee/ 9 d5 e*t5 go$5 z9 des woords1    
niet met de toegeeflijkheid en za*!id   
van e5 vad] g]ege]d _h4 ,weet ge teg5ov]
 wie de ari/okratie zi* /r5g en h>d     
betoonde8 ,teg5ov] zi* zelve1 teg5ov]   
ha> eig5 l$51 wanne] die zi* als        
p>tijmann51 rebell5 ( v]rad]s d$5 k5n54 
,zi$a> getuig5iss5 van niet v]da*te     

zijde1 die wel ov]weg+ v]di554 ,ook met 
volle erk5n+ en /r5ge afkeur+ d]        
misbruik51 9 de v5etiaans*e /aatsregel+1
 als 9 elke &]e1 +eslop51 blijkt1 dunkt 
ons1 uit de ges*i$5is zelve1 de         
deugdelijkheid d] grondslag51 wa>op deze
 ru/te2 is ,v5eti1 met zijne me] dan    
duiz5dj>ige hi/orie1 e5 nieuw sprek5d   
bewijs voor de wa>heid1 dat e5e         
republiek alle5 door e5e /]ke en ma*tige
 ari/okratie op d5 duur mogelijk is en  
bloei5 kan4    ,,iii4  ,v]volg van het  
ges*i$kundig ov]zi*t4--,v]val van de    
republiek4--,kom/ d] ,frans*54--,opheff+
 d] /aatsregel+4--,campo-,=mio4--,de    
presburg] vr$e4--,man9 9 #ahcj en 9     
#ahdh4--,w$]opri*t+ d]                  
republiek4--,beleg4--,kapitulatie4--,de 
veldto*t van #ahei4--,teg5woordige toe/&
 van ,v5eti4   ,na het e9de d] krui/o*t5
 nam de ijv]zu*t tuss*5 de              
zu/]-republiek5 ,v5eti en ,g5ua1 weg5s  
het behal5 van bijzond]e h&elsvoordeel51
 zooze] toe1 dat het 9 de ve]ti5de eeuw 
h]haaldelijk tot oorlog5 tuss*5 ha>     

kwam1 wa>9 de v5etiaans*e admiraal      
,victor ,pisani zi* met roem ov]laadde4 
,v]ma>d zijn vooral zijne zegepral5 bij 
,capo d',anzio en ,*ioggia4  ,9 de      
vijfti5de eeuw b]eikte de republiek het 
toppunt van roem en bloei2 zij zag to5  
ha> gebi$ op het italiaans*e va/el&     
aanm]kelijk uitgebreid en ,cyprus aan   
h>e he]s*appij ond]worp54 ,ma> t]wijl   
nu1 door ,vasco de ,gama's omzeil+ van  
de ,kaap de ,go$e ,hoop 7#adih71 de h&el
 van ,v5eti ov] ,alex&ri op 't          
all]gevoelig/ w]d getr(f51 w>5 van d5   
&]5 kant de ,osman5 mee/] van           
,kon/ant9opel geword51 en ontrukt5 aan  
de republiek a*t]e5volg5s ,morea1       
,albani1 ,negroponte en &]e bezitt+5 9  
d5 ,ar*ipel4--,9 #aejh en #aeji s*itt]de
 zij e*t] nog 9 voll5 lui/]1 da> zij    
to51 ev5ze] door dapp]heid als door     
fijne /aatkunde1 h>5 smadelijk5 val     
voorkwam1 die bij het v]bond van        
,kam]ijk beslot5 01 wa>van de vi]       
to5malige ho(dmog5dh$5 van ,europa3     
,paus ,julius ,,ii1 ,keiz] ,maximiliaan1

 ,f]d9& de ,ka?olieke van ,spanje1 en   
,lodewijk ,,xii van ,frankrijk de       
voorname aanlegg]s w>54  ,bij d5 vr$e   
van ,k>l[itz 7#afii7 bekwam de          
republiek1 dank hebbe de ve]kra*t van   
h>e to5 re$s ov]l$5 doge ,moros9i1 d5   
geheele ,peloponnesus w$] 9 ha> bezit4  
,dit 0 ha> laat/e /raal van roem4 ,de   
nobili1 die zij er met het gezag        
bekle$de1 kwet5 zi* ev5wel zoo sle*t van
 hunne taak1 dat de grieks*e bevolk+ nog
 liev] turks* dan v5etiaans* wilde zijn1
 en het s*i]eil& dan ook sle*ts ze/i5   
j>5 9 ,v5eti's bezit bleef4 ,9 #agae    
moe/ de republiek e9delijk ook het eil& 
,c&ia1 na e5 langdurig5 /rijd1 aan de   
,muzelmann5 af/aan4  ,na d5 vr$e van    
,pass>[itz 7#agah17 wa>bij de           
,peloponnesus w$] aan ,turkije w]d      
afge/aan1 beslot5 de ov]h$5 d] e5s zoo  
v]ma>de en ma*tige republiek1 voortaan  
ge5 a&eel me] aan de algeme5e europees*e
 politiek te nem51 en zi* tot de v]d$ig+
 van ha> gebi$ en de /r5ge in/&h\d+ h>] 
v]\d]de /aatsregel+ te bepal54 ,da>m$e  

teek5de de republiek ha> eig5 abdikatie4
 ,9 d5 we]looz5 /aat wa>9 zij zoo do5de 
g]aakte1 v]/ok5 van vloot en krijgsma*t1
 v]ra/e ha> de frans*e omw5tel+4 ,zij   
kon 9 di5 toe/& onmogelijk belett51 dat 
,pes*i]a en e5 groot deel van ha> gebi$ 
op het va/el& door de ,frans*5 bezet    
w]d54 ,w>e het be/uur van ,v5eti zoo    
mo$ig gez9d gewee/ als de wakk]e pode/a 
van ,b]gamo1 ,ottol9i1 dan z\ het l&    
gewis de wap55 hebb5 opgevat1 en da>door
 welli*t e5 geheel &]e loop aan         
,bonap>te's veldto*t gegev5 zijn4       
,t]wijl hij na> ,/i]m>k5 voortrukte1    
b>/te er e5 op/& te ,v]ona uit1 wa>bij  
al de ,frans*5 w]d5 v]moord4 ,hij ke]de 
da>op ijl+s t]ug1 en maakte zi* zond]   
slag ( /oot van de republiek mee/]4     
,tot de eis*5 van d5 frans*5 veldhe]    
behoorde ook de voll$ige afs*aff+ d]    
v5etiaans*e /aatsregel+ en de           
gevang5nem+ d] drie /aats9quisiteurs4   
,deze revolutionaire eis*5 w]d5 nu door 
de op alle wijz5 door de ,frans*5       
bew]kte demokratis*e p>tij te ,v5eti op 

het on/uimig/ ond]/eund4 ,to5 e*t] de   
,groote ,raad d5 #ab ,mei #agig1 zijne  
eeuw5\de ma*t aan e5e consulta van d]tig
 l$5 ov]droeg en uite5 g+ met d5 kreet3 
,er be/aat ge5 ,v5eti--ge5 ,/4 ,m>cus   
me]6 viel het volk v]wo$ op de demokrat5
 aan4 ,de kom/ d] ,frans*5 maakte aan   
deze beweg+ ev5wel spo$ig e5 e9de4  ,zes
 ma&5 lat]1 bij d5 vr$e van             
,campo-,=mio1 gaf ,bonap>te de          
v5etiaans*e republiek met ,dalmati en   
,i/ri1 die zij onafgebrok5 bezet5 _h1   
aan ,oo/5rijk1 9 ruil voor ,belgi1 dat  
aan ,frankrijk getrokk51 en voor        
,lomb>dije1 dat bij de pasgevormde      
,cisalpijnscbe republiek gevoegd w]d4   
,zoo v]/ond de revolutie het volk5re*t6 
,de demokrat5 betaald5 het kort/ondig   
g5ot hunn] zoog5aamde lib]ale           
/aatsregel+ duur g5oeg met het v]lies d]
 kun/s*att51 die na> ,frankrijk w]d5    
v]vo]d1 en met het v]lies hunn] vloot1  
die1 de b]oemde ,buc5taurus niet        
uitgezond]d1 door de ,frans*5 v]br& (   
v]nield w]d4 ,(s*oon de nationale gee/  

de/ijds tot e5 vrij laag peil 0 gezonk51
 ontbrak het to* niet aan treff5de      
bewijz5 dat hij hi] en da> nog kra*tig  
w]kte3 getuige de adellijke v5etiaans*e 
dame1 die bij het v]nem5 van d5 vr$e van
 ,campo-,=mio1 zi* door v]gif van het   
lev5 b]o(de2 en de gondeli] ,antonio    
,lizzi1 die liev] v]koos huis en l& te  
v]lat51 dan de ,oo/5rijk]s op het groote
 kanaal te roei56 ,to5 die ,oo/5rijk]s1 
9 de e]/e dag5 van #agih1 ,v5eti        
b9n5trokk51 w>5 ook de demokrat5 ze] uit
 het veld geslag54 ,bonap>te antwoordde 
e*t] op hunne v]toog53 ,de demokrat5    
kunn5 na> ,cisalp9i v]huiz51 wa> m5 hun 
het burg]re*t s*5k5 zal6  ,nog ge5 a*t  
j>5 0 ,v5eti 9 't bezit van ,oo/5rijk   
gewee/1 to5 het1 door d5zelfd5 man1 die 
het te ,campo-,=mio wegges*onk5 _h1 te  
,presburg met ev5 we9ig pli*tpleg+5 w$] 
t]ugg5om5 w]d1 om met het nieuw opg]i*te
 kon9krijk ,opp]-,itali te word5        
v]e5igd4 ,v5eti kwam dan nu to* we] ond]
 e5e zoog5aamde italiaans*e rege]+ en   
v]kreeg e5ige me]d]e zelf/&igheid4      

,zijne zon5 w]d5 wel g$wong5 om 9 v]re  
oorlog5 de gev>5 d] ,frans*5 te deel51  
ma> zij hadd5 ook deel aan hunn5 roem2  
en de w$ijv] hi]door te weeg gebra*t    
w]kte me] m$e tot ,itali's w$]geboorte1 
dan eeuw5 van vr$e en voorspo$ g$aan    
z\d5 hebb54  ,9 #ahad1 op het           
,we5]-congres1 bekwam ,oo/5rijk het     
geheele v5etiaans*e gebi$ t]ug4         
,aanvankelijk belo(de het veel1 ma> ze] 
spo$ig v]gat het zijne bel(t5 w$]2 en 9 
plaats dat m5 d5 ,v5etian5 zek]e mate   
van onafhankelijkheid s*onk1 w]d hun e5 
drukk5d juk op de s*\d]5 gelegd4 ,gij   
weet wel1 zeide keiz] ,frans tot de     
bez5d+ uit ,lomb>dije1 die1 nadat het l&
 twee j>5 lang door oo/5rijks*e troep5  
bezet 0 gewee/1 hem nad]de met de b$e om
 e5e me] met de vroeg]e l&s9/ell+5      
ov]e5kom/ige organisatie2 gij weet ze]  
go$1 dat ik ,itali met het zwa>d 9 de   
vui/ v]ov]d heb3 er kan dus ge5 sprake  
zijn van eig5 /aatsregel+5 no* van      
onafhankelijkheid6 ,wel w]d5 e5ige      
concessin g$aan2 ma> de /aatkundige     

v]volg+51 ook door de woel+5 d] geheime 
g5oots*app5 uitgelokt1 hadd5 ge5 e9de2  
de c5suur w]d hoe lang] hoe             
willekeurig]1 en alle ontwikkel+ w]d    
/elselmatig ond]drukt4  ,de             
gebeurt5iss51 die 9 #ahcj te ,p>ijs     
voorviel51 blev5 9 ,itali niet zond]    
we]klank4 ,m5 h]9n]t zi* voorzek] nog de
 sam5zw]+ van ,m5otti te ,mod5a1 de     
omw5tel+ 9 ,bologna en de ,romagna1 en  
het gebeurde te ,p>ma1 t5 gevolge wa>van
 de h]tog van ,mod5a1 de k>d9aal-legaat 
van ,bologna en de h]tog9 van ,p>ma     
hunne /at5 v]liet52 t]wijl de beweg+    
e9digde met de ond]w]p+ d] opge/ane     
bevolk+5 door e5 leg] van d]tigduiz5d   
,oo/5rijk]s1 en met de t]e*t/ell+ van   
,m5otti en ,borelli4 ,welli*t is het    
e*t] m9d] bek5d1 dat m5 de/ijds ook te  
,v5eti niet geheel /il zat4 ,man91 die  
zi* to5 pas 9 het /adje ,me/re1 aan d5  
+ang d] ,lagun51 als pleitbezorg] _h    
n$]gezet1 w]d insgelijks door de        
algeme5e opgewond5heid meegesleept4 ,hij
 sme$de het v]metele ontw]p om zi* van  

het tuighuis mee/] te mak51 en /elde en 
v]spreidde met e5 zijn] vri5d51 d5      
bek5d5 di*t] en j\rnali/ ,tomaseo1 e5   
proclamatie1 wa>9 de bevolk+ w]d        
aangema& om het dwangjuk d] vreemde     
ov]he]s*+ af te s*udd54 ,man9 begreep   
e*t]1 to5 de beweg+ 9 ,midd5-,itali zoo 
snel b$wong5 w]d1 dat v]d]e proefnem+5  
voor 't oog5blik me] kwaad dan go$ z\d5 
/i*t51 en wijdde zi* w$] onv]deeld aan  
zijn ambt4 ,hij liet ev5wel ge5e        
geleg5heid voorbijgaan om zijne         
m$eburg]s kra*tig tot aane5sluit+ en    
sam5w]k+ aan te spor51 de publieke zaak 
door alle ges*ikte middel5 lev5dig te   
h\d51 de bevolk+ 9 h>e eig5e s*att+ te  
do5 rijz51 en ha> nu op deze dan op g5e 
wijze te do5 zi51 dat het to* nog       
mogelijk 0 om met e5ige vru*t te /rijd5 
teg5 de vreemde ma*t1 die nog /e$s ha>  
lot 9 h&5 _h4  ,de oo/5rijks*e rege]+1  
s*oon ind]daad zi* beijv]5de om d5      
voorspo$ en de mat]iele welva>t des l&s 
te bevord]51 kon ma> niet ha> vreemd5   
oorsprong do5 v]get54 ,m5 zag 9 ha> de  

v]teg5woordig/] van het geweld en de    
ond]drukk+1 de natuurlijke vij&9 van    
alle nationale h]9n]+5 en sympa?ien3 9 n
 woord1 e5 opg$rong5 gezag1 wa>aan m5   
zi* noode ond]wi]p4 ,dit gaf natuurlijk 
aanleid+ tot gespann5 v]h\d+51 die      
telk5s nieuwe griev5 uitlokt54 ,de      
bemoeizu*t d] politie w]d lett]lijk     
onduldba>4 ,n]g5s1 zelfs niet 9 het     
heiligdom van d5 huiselijk5 kr+1 0 m5   
veilig voor h>e bespi$+ en inm5g+4 ,i$] 
die v]da*t w]d van ontevr$5heid met de  
be/a&e orde van zak51 w]d 9 de gevang5is
 geworp5 ( g$wong5 om als geme5 soldaat 
9 de oo/5rijks*e gel$]5 te di554 ,het 0 
bijna e5e h]nieuw+ van de willekeur die 
ond] de republiek he]s*te1 ma> die ?ans 
dubbel ondragelijk viel1 omdat ze door  
vreemd5 w]d opgelegd1 die van d5 &]5    
kant ge5 pre/ige wi/5 uit te oef551 zoo 
als de nobili en de dog5 al?ans g$aan   
hadd54  ,met de troonsbeklimm+ van ,pius
 ,,ix s*e5 e5 nieuwe dag]aad voor ,itali
 aan te brek53 e5 elektrieke s*ok       
doort9telde het geheele s*i]eil&4 ,9    

,v5eti 0 de opgewond5heid niet m9d]     
groot dan 9 de ov]ige ,italiaans*e /at52
 het ,viva ,pio ,nono6 w]d ook da> van  
alle zijd5 aangehev54 ,man9 besefte     
e*t]1 dat het niet bij vreugdegejui* kon
 blijv51 ma> dat er geh&eld moe/ word54 
,hij lev]de met ,tomaseo e5 v]toog bij  
de rege]+ 91 wa>9 met de mee/e klem op  
de e9delijke invo]+ d] zoo lang         
vru*teloos gevraagde h]vorm+5 w]d       
aang$rong54 ,wat zij gevreesd hadd5     
gebeurde3 d5 #ah;d5 ,janu>i #ahdh w]d5  
zij 9 he*t5is g5om5 en na> d5 k]k]      
ov]gebra*t1 welks deur5 zi* re$s a*t]   
zoo m5ig edel ( doorlu*tig sla*t(f] voor
 altijd geslot5 hadd54 ,de v]ontwa>dig+ 
0 algeme52 het k>neval w]d niet gevi]d2 
de s*\wburg5 blev5 l$ig2 het groot/e    
deel d] bevolk+ kle$de zi* 9 r\wgewaad1 
en g]egeld i$]5 middag te vi] uur zag m5
 e5 lang5 /oet van burg]s langs de      
,slavonis*e kade trekk5 en vr d5 k]k]   
/ilh\d52 de mann5 nam5 hunne ho$5 af1 de
 vr\w5 wuifd5 met h>e zakdoek53 deze    
zwijg5de demon/ratie1 die de politie    

niet kon belett51 zeide me] dan woord54 
,en feit vooral toonde hoe lev5dig de   
behoefte aan e5heid en e5dra*t re$s     
gevoeld w]d3 de twee p>tij51 wa>9 ,v5eti
 /e$s v]deeld 0 gewee/1 die d]          
,ca/ellani en ,nicoletti1 v]zo5d5 zi*   
met elka>4 ,kort na de gevang5nem+ van  
,man9 en ,tomaseo1 hield51 op zek]5     
morg51 e5 aantal gondels /il voor de k]k
 van la ,madonna della ,salute4 ,sommig5
 van deg55 die er 9 zat51 droeg5 de     
roode sj]p d] ,ca/ellani1 &]5 de zw>te  
d] ,nicoletti4 ,e5 prie/] wa*tte h52 de 
mis w]d gevi]d1 en de ho(d5 d] twee     
p>tij5 /rekt5 geknield1 de re*t]h& na>  
e5 kruisbeeld uit1 t]wijl zij elk&] de  
l9k] toe/ak54 ,ook hi] w]d ge5 woord    
gesprok5 uit vrees voor de              
alomteg5woordige politie4  ,zelfs de    
tijd+ d] ,febru>i-omw5tel+ te ,p>ijs    
blies het te ,v5eti smeul5d vuur nog    
niet tot e5 vlam aan2 ma> to5 d5 #af    
,ma>t de kreet we]galmde3 ,omw5tel+ 9   
,oo/5rijk6 ,e5e con/itutie te ,we556    
kwam er e5e onzett5de volksm5igte op de 

be51 die vr het paleis van ,graaf       
,palffy1 d5 oo/5rijks*5 g\v]neur1 op    
dreig5d5 toon de invrijheid/ell+ d]     
gevang55 eis*te4 ,de ,graaf gaf aan di5 
eis* toe1 en ,man9 en ,tomaseo w]d5 op  
de h&5 des volks van het doge-paleis na>
 hunne won+ g$rag54  ,de g\v]neur de$ nu
 all]lei s*oonkl9k5de bel(t52 ma> ,man9 
begreep dat er doorgeta/ moe/ word54 ,er
 0 door zijne bemoei+ e5 burg]wa*t      
opg]i*t2 nu begaf hij zi* na> het       
tuighuis1 en wi/ zi* van dat geb\w mee/]
 te mak54 ,graaf ,palffy w]d ?ans weldra
 g$rong5 om te kapitule]52 hij /elde    
zijn gezag 9 h&5 van ,graaf ,zi*y1 d5   
militair5 komm&ant1 die als ,honga>1 me]
 bij de ,v5etian5 gezi5 0 dan hij4 ,het 
hopelooze van d5 toe/& beseff55de1      
teek5de de nieuwe g\v]neur e*t] t]/ond  
e5e ov]e5kom/1 om de /ad b9n5 twaalf ur5
 tijds te ontruim54  ,man91 die zi*     
aanvankelijk t]uggetrokk5 _h1 w]d daags 
na het slag5 d] door hem geleide        
omw5tel+1 aan het ho(d van het          
voorloopig bew9d ge/eld4 ,hij _h gewis  

aanspraak op deze ond]s*eid+ en kweet   
zi* uitnem5d van de hem opg$rag5        
ha*elijke taak4 ,hij voorzag 9 alles2 en
 t]wijl hij all5 bezielde1 pr$ikte hij  
te gelijk] tijd matig+ door zijn        
voorbeeld zo[el als door zijne woord54  
,zijne voorgang]s van d5 e]/5 dag hadd5 
e*t] e5e groote feil begaan3 zij hadd5  
het re*te oog5blik v]zuimd om zi* van de
 m$ew]k+ d] vloot te v]zek]54 ,de       
/rijdkra*t5 d] /ad be/ond5 enkel uit    
zev5duiz5d l$5 van de burg]wa*t1        
ze%ond]d zeeli$5 en m>9i]s en vi]duiz5d 
soldat5 uit v]s*ill5de deel5 van ,itali2
 wa>bij zi* lat] nog a*tti5hond]d man   
voegd51 door ,k>el ,alb]t afgezond54    
,alle ,v5etian5 w>5 sle*ts door n wil   
bezield2 ma> ,man9 gevoelde al te go$   
dat dit niet voldo5de 01 en dat de      
uitkom/ d] gans*e /\te ond]nem+         
voornamelijk afh+ van d5 loop di5 de    
beweg+ 9 het ov]ige ,itali nam2 en die  
loop 01 gelijk m5 weet1 hoog/ noodlottig
 voor de zaak d] omw5tel+3 ,k>el ,alb]t 
geslag52 de ma>s*alk ,radetzky voet voor

 voet het door ,oo/5rijk v]lor5 t]re9 9 
,itali h]w9n5de2 en de van ,engel& en   
,frankrijk afgeb$5 bij/& geweig]d4      
,weldra 0 ,v5eti zo[el van de l&- als   
van de zeezijde +eslot51 en ,radetzky   
/elde zi* re$s voor1 de /ad b9n5 ve]ti5 
dag5 9 zijne ma*t te zull5 hebb54 ,ma>  
(s*oon de bezett+ zi* onmogelijk kon    
blijv5 h&hav51 zoo hield zij het beleg  
to* van het beg9 van ,mei tot het laat/ 
van ,augu/us vol4 ,liev] d5 dood dan de 
,croat56 dit 0 de leus wa>ond] zij het  
uit]/e1 het onmogelijke s*i] be/ond1 en 
ng lang] z\ hebb5 be/aan1 wanne] ,man9  
ha> niet _h do5 beseff51 dat v]d]e      
teg5we] onv]antwoordelijk w>e gewee/1   
da>1 zoo t5 gevolge van het aanh\d5d    
bomb>dem5t als van hong]snood1 *ol]a en 
pe/1 de ell5de 9 de /ad t5 top 0        
geklomm54  ,volg5s de kapitulatie moe/5 
al de (fici]51 die aan d5 /rijd teg5    
,oo/5rijk hadd5 deelg5om51 b5ev5s ve]tig
 familin1 de /ad v]lat54 ,da>ond] bevond
 zi* ook het gez9 van ,man94  ,to* 0 de 
zaak d] italiaans*e omw5tel+ door het 9 

#ahdh-di te ,v5eti1 ,rome en eld]s 9 het
 s*i]eil& voorgevall5e1 aanm]kelijk     
bevord]d3 niet alle5 hadd5 de bevolk+5  
h>e kra*t5 le]5 k5n51 ma> h>e griev5    
w]d5 door ,europa ook bet] gewa>de]d1   
ha> lot me] algeme5 beklaagd1 de        
willekeur d] italiaans*e rege]+5 en h>e 
ond]w]p+ aan ,oo/5rijk luid] gewraakt4  
,piemont vond hi]9 aanmo$ig+ om zi* me] 
op d5 voorgrond te plaats51 en op het   
congres van #ahef te ,p>ijs e5e /em 9   
het belang van ,itali te do5 hoor51 die 
we]klank vond 9 vel] h>t54  ,keiz]      
,napoleon1 miss*i5 deels en half        
onwillekeurig gehoorzam5de aan nog niet 
v]get5 sympa?ien uit zijne              
revolutionnaire jeugd1 to5 hij lid d]   
c>bon>i 01 deels en zek] niet m9d]      
geleid door b]ek5+5 van zuiv]           
/aatkundig5 a>d1 me5de de oploss+ van   
het dusg5oemde italiaans*e vraag/uk t]  
h& te moet5 nem51 en gaf da>m$e d5 /oot 
aan e5e beweg+1 die1 ze] zek]1 veel v]d]
 g+ dan hij zelf b$oeld ( gew5s*t _h1 en
 e9digde met h>5 bew]k] te ov]vleugel54 

,nu w]d op e5s e5 reuz5s*r$e op d5 weg  
tot ,itali's bevrijd+ afgelegd4         
,vijf-en-ve]tig j>5 lang1 van #ahae     
bijna af1 hadd5 de ,italian51 op5lijk en
 b$ekt1 getra*t op di5 weg te vord]54   
,v]/&ige royali/5 en doldriftige        
republike951 bezadigde vrijheidsvri5d5  
en woelige c>bon>i1 ,m5otti's en        
,g>ibaldi's1 ,mazz9i's en ,giob]ti's1   
,azeglio's en ,cav\r's hadd5 elka> de h&
 g]eikt1 zond] dat m5 oog5s*ijnlijk e5  
/ap gevord]d 04 ,nu z\ het met moeite   
opgetrokk5 en geh&haafde geb\w1 als met 
n5 slag1 9 pu9 /ort54  ,wij behoev5 de  
gebeurt5iss5 van het aan gewi*tige feit5
 zoo rijke halfja>1 dat tuss*5 de bek5de
 nieuweja>s-receptie op de ,tuil]in en  
d5 vr$e van ,villafranca v]liep1 niet te
 h]9n]53 ze ligg5 i$] nog v]s* 9 het    
geheug54 ,wie hoort nog niet1 te midd5  
van het gejubel 9 ,lomb>dije1 9 de      
h]togdomm5 en 9 de legatin1 d5 s*rill5  
r\wkreet1 door ,v5eti geslaakt1 to5 het 
progamma3 e5 onafhankelijk ,itali van de
 ,alp5 tot aan de ,adriatis*e zee1 dat  

de oude doge-/ad van v]rukk+ _h do5     
trill51 half onuitgevo]d bleef8 ,t]wijl 
alles 9 't noord5 van het s*i]eil& als  
door d5 slag e5] wi*elro$e v]&]de1      
t]wijl de van vreugde dronk5 zu/]/ad    
,milaan de oo/5rijks*e kleur5 teg5 de   
pimontees*e v]wisselde1 bleef te ,v5eti 
alles bij het oude2 en ook to5 lat] het 
zuid51  ov] het ges*ond5 erfgo$ van d5  
,h4 ,petrus he51 het noord5 de h&5      
reikte en gans* ,itali als              
sam5smolt--ook to5 nog bleef ,v5eti1    
,itali's p>el en pronkjuweel1 van het   
jubel5de kon+rijk als e5 vreemde        
ges*eid56  ,is het wond] dat het        
vrijheidliev5de1 zijne nationaliteit    
zooze] op prijs /ell5de ,v5eti ond] dez5
 /aat van zak5 kwijnt8 ,m5 behoeft      
da>omtr5t niet enkel op dagbladb]i*t5 af
 te gaan3 onlangs nog legde de bek5de   
frans*e s*rijv] ,paul de ,musset1 die   
,v5eti 9 #ahfc bezo*t1 na er zi* vroeg] 
me]mal5 te hebb5 opgeh\d51 e5 getuig5is 
af1 die m5 ge5 r$5 heeft om 9 twijfel te
 trekk54 ,behalve zijn za*t5 hemel en   

zijne b\wgewro*t51 zijne monum5t5 en    
groots*e h]9n]+51 zegt hij1 bezit ,v5eti
 niets me] van zijne vroeg]e            
aantrekkelijkheid4 ,voorhe5 vond m5     
n]g5s aang5am]1 gemakkelijk] v]ke]2 ?ans
 is de op]a er geslot51 op5b>e zoom9 als
 bijzond]e bije5kom/5 hebb5 er me]      
plaats2 m5 ziet er ge5 toilett5 me]2 de 
maats*appelijke b& is v]brok52 h&el en  
beweg+ zijn ge/remd2 somb]heid en       
mo$eloo%eid he]s*5 all]wege1 en armo$e  
en ell5de nem5 er dagelijks me] de      
ov]h&4 ,de militaire muziek laat zi* nog
 wel1 ev5 als vroeg] driemaal 's weeks1 
op 't ,/4 ,m>cus-ple9 hoor5--zegt hij   
v]d]--ma> er wordt ?ans enkel voor de   
vreemdel+5 en de bezett+ gespeeld4      
,vroeg] dreef elk5 avond e5 talrijke    
gondelvloot1 door e5 muziekgondel       
voorafgegaan1 langs het ,canalazzo na>  
de ,lagun52 ma> die gondelva>t1 il      
fresco g5aamd1 die het hoog/e g5ot d]   
gego$e bevolk+ uitmaakte1 heeft geheel  
opgeh\d54 ,de aanzi5lijke vr\w5 v]toon5 
zi* vol/rekt niet me] 9 het op5ba>4  ,de

 bevolk+1 gaat de ,musset voort1 draagt 
ha> lijd5 met e5 bewond]5swa>dig g$uld4 
,h>e va/e hoop op de nak5de bevrijd+ van
 ha> l& /ell5de1 ond]gaat zij da>voor   
met vreugde het m>tela>s*ap1 en is zij  
tot alles b]eid4 ,zij z\ zelfs niet voor
 de op(f]+ h>] ons*atb>e monum5t5 7bij  
e5 bomb>dem5t t]ug de9z51 zoo er kans   
be/ond1 dat zij tot di5 prijs h>e       
onafhankelijkheid kon v]w]v54 ,zij z\ er
 zi* op v]hoova>dig5 wanne] zij op de   
pu9hoop5 d] ,/4-,m>cus-k]k kon uitroep53
 ,zie wat de b>b>5 met e5 van de wond]5 
d] w]eld hebb5 uitg]i*t6 ,zie wat de    
vrijheid ons ko/6  ,ma> mag m5 het er   
voor h\d51 dat de lijd5de bevolk+ van   
,v5eti zi* niet te v]geefs met h>e      
nak5de bevrijd+ vleit8 ,de om/&igh$5    
s*ijn5 die hoop allesz9s te regtva>dig54
 ,van welk5 kant zal e*t] de bevrijd+   
opdag58 ,zal ,frankrijk nog e5s het     
zwa>d aangord51 om zijn programma van   
#ahei voll$ig t5 uitvo] te legg58 ,dit  
laat zi* niet v]wa*t51 en de ,hemel geve
 ook dat het vraag/uk zond] nieuwe      

blo$ige tooneel5 opgelo/ worde2 dat dus 
ook ,itali aan ,oo/5rijk d5 h&s*o5 weg5s
 het bezit van ,v5eti niet toew]pe2 ma> 
dat van ,oo/5rijks zijde zelf de oploss+
 kome4 ,hoe vreemd dit opp]vlakkig ook  
moge s*ijn51 to* laat zi* zulk e5e      
ontknoop+ nog het gemakkelijk/ d5k54    
,zal het ,oo/5rijk niet e9delijk gaan   
v]driet51 ,v5eti als e5 w$]spannig5     
gevang5e te blijv5 bewak58 ,en zoo niet1
 zal het dan e9delijk niet gaan inzi51  
dat e5 af/& van ,v5eti zijne zwa>       
getei/]de f9ancin dubbel te /ade moet   
kom51 da> het dan e]/ ern/ig op de      
v]m9d]+ zijn] krijgsma*t b$a*t zijn1 en 
tev5s e5e aanzi5lijke geldelijke        
s*adev]go$+ voor het af te /ane gebi$   
eis*5 kan8 ,zek] me5t m5 niet1 dat      
,oo/5rijk zi* door zulk e5e daad te veel
 z\ v]zwakk52 want wat z\ het v]lies van
 #deg vi]k4 geogr4 mijl5 gronds te      
beteek55 hebb5 voor e5e mog5dheid1 die  
er nog #aacje z\ ov]h\d52 en wat z\ op  
e5e bevolk+ van zev5- ( a*t-en-d]tig    
millio5 e5e v]m9d]+ van #b1ddf1jjj ziel5

 zegg58 ,a*t m5 miss*i5 het bezit van d5
 g$u*t5 vi]hoek e5e lev5skwe/ie voor    
,oo/5rijk8 ,ma> hoe dan vr #agig2 hoe   
dan van #ahje tot #ahae8 ,die vi]hoek z\
 imm]s ook kunn5 v]dwijn5 als ,oo/5rijks
 veiligheid dit vord]de1 t]wijl op de   
gr5z5 van ,tyrol1 ,k>9?i1 ,kra9 en      
,illyri1 door de natuur re$s half       
ontoegankelijk gemaakt1 bolw]k5 z\d5    
kunn5 v]rijz51 de gesle*te 9 /]kte      
ev5>5de8  ,wij begrijp5 wat het         
,oo/5rijk ko/5 moet1 het h>t van zulk e5
 s*oon gewe/ af te trekk52 ma> het besef
 van de onmogelijkheid1 om na de        
gebeurt5iss5 d] laat/e j>51 bij de      
,v5etian5 het nationaliteits-gevoel op  
d5 duur te ond]drukk51 moet het         
pijnlijke van het (f] noodw5dig v]za*t54
 ,al kon ,v5eti teg5woordig1 ond] d5    
con/itutioneel5 rege]+svorm van         
,oo/5rijk1 e5e vrijheid g5iet51 groot]  
dan wa>9 het zi* ooit ond] zijne eig55e 
olig>*5 mo*t v]heug51 het z\ di5 zeg5   
als niets a*t51 wanne] het van het      
ov]ige ,itali afges*eid5 moe/ blijv54   

,aansluit+ aan het n en ondeelb>e       
,itali6 ,vrijheid en onafhankelijkheid  
ond] de italiaans*e bani]6 ,dit is de   
zu*t die de ziel van alle ,v5etian5     
v]vult2 en ,oo/5rijk1 dat zi* aangordde 
om di5 kreet 9 de ,elbe-h]togdomm5 te   
v]hoor51 mag en zal di5 niet lang] op   
zijn eig5 gebi$ smor54 ,op deze grond5  
me55 wij1 dat de ,v5etian5 zi* hunne    
bevrijd+ niet t5 onre*te als nak5de     
voor/ell54 #a  ,slaan wij ?ans e5 blik  
op ,v5eti's m]kwa>dig/e plaats5 en      
b]oemd/e geb\w52 en v]get5 wij da>bij   
zoo veel mogelijk het flo]s1 dat 9 deze 
oog5blikk5 ov] de s*oone ,lagun5/ad     
v]spreid ligt4    ,,iv4  ,de ,piazzetta 
en de ,piazza van ,san ,m>co4   ,wanne] 
m51 uit zee ( uit ,v5eti's groot        
b9n5-kanaal 7het ,canalazzo7 kom5de1 aan
 de moelje ( d5 m>m]5 trap d]           
,slavonis*e kade uit d5 gondel /ijgt1   
gaat m5 tuss*5 twee hooge zuil5 van     
oo/]s* graniet de ,piazzetta op1 die als
 't w>e d5 voorh( d] ,piazza ( van het  
,/-,m>cus-ple9 uitmaakt en da>m$e e5    

re*?oek vormt4 ,op e5 di] kolomm5 prijkt
 de groote gevleugelde bronz5 leeuw van 
d5 ,evangeli/ ,m>cus1 d5 patroon d] /ad2
 t]wijl op d5 top d] l9k]-kolom zi* het 
beeld v]heft van d5 ,h4 ,!odorus1       
,v5eti's e]/5 bes*]mheilige1 e5 krokodil
 ond] d5 voet tr$5de4 ,het uitzi*t dat  
m5 hi] heeft is betoov]5d s*oon1 en v9dt
 miss*i5 n]g5s zijne w$]gade4  ,aan de  
l9k]h& heeft m5 de ,zecca ( het pra*tige
 geb\w d] ,munt1 door d5 b]oemd5        
b\wkun/5a> ,sansov9o ge/i*t1 wi5 ,v5eti 
zijne voortreffelijk/e monum5t5 te dank5
 heeft4 ,a*t] de ,zecca /rekt zi* het   
kon9klijk p>k uit1 e5 d] ze] we9ige     
groote tu951 die de /ad bezit4 ,vroeg]  
bevatte het muntgeb\w pok de v]ma>de    
boek]ij van ,s4 ,m>co1 uit #aej1jjj b&5 
en e5ige duiz5d5 h&s*rift5 be/a&e2 ma>  
deze ko/b>e v]zamel+ w]d 9 #ahab na> de 
groote zaal van het doge-paleis         
ov]gebra*t4 ,re*ts aans*\wt m5 d5       
we/elijk5 zijgevel van dit b]oemde      
paleis1 met zijn s*oon5 dubbel5 bog5gang
 en zijn faade van wit en roz]ood m>m]4 

,naa/ het h]togelijke paleis prijkt de  
w]eldb]oemde ho(dk]k van ,/4 ,m>cus2 met
 h>e vijf t9n5 koepels en h>e vijfhond]d
 m>m]5 zuil5 van all]lei kleur4 ,vlak   
teg5ov] deze basiliek1 naa/ de ,zecca en
 alzoo op d5 hoek d] ,piazza1 v]heft zi*
 de trots*e ,campanile1 de op zi* zelf  
/a&e tor5 d] ,/4-,m>cus-k]k1 e5 d]      
hoog/e van geheel ,itali4 ,deze tor5--de
 reusa*tige ma/ van het pra*tige m>m]5  
s*ip dat op de /ille ,lagun5            
drijft--be/aat uit e5e bre$e vi]kante   
zuil van ongeve] #cbj voet1 die van b9n5
 langs e5 z za*t glooi5d vlak--e5 trap  
zond] tr$5--be/eg5 wordt1 dat m5        
gemakkelijk te pa>d het klokk5spel z\   
kunn5 b]eik51 't welk zi* op e5e hoogte 
van #agj voet van d5 grond bev9dt4 ,bov5
 het c>illon rij/ e5e #aed voet hooge   
pyramide omhoog1 op welk] spits e5      
groote bronz5 engel /aat4 ,van dez5     
tor51 die aan ,galile tot obs]vatorium  
v]/rekte1 en 9 we]wil van zijne hoogte  
de hem omr+5de geb\w5 niet drukt1 omdat 
hij tev5s rank is1 heeft m5 e5          

all]pra*tig/ gezi*t op ,v5eti met zijne 
paleiz51 zijne hond]de canalettos en het
 bre$e ,canalazzo1 dat de /ad 9 twee    
bijna gelijke deel5 v]deelt1 die nag5oeg
 9 het midd5 door d5 ,ponte-,rialto     
v]e5igd word5-- e5 enkele1 uit glad m>m]
 gevormde boog1 t] l5gte van zev5tig en 
t] bre$te van drie-en-ve]tig voet1 die  
aan we]szijd51 ev5 als de ,pont-neuf te 
,p>ijs1 met w9kels bezet is4 ,niet m9d] 
s*oon is het gezi*t  dat m5 hi] heeft   
zo[el op de vele eil&5 die de /ad omr+51
 en op de ,lagun5 en de zee1 als op e5  
g$eelte van het italiaans*e va/el&1 door
 de blauwe ,alp5topp5 van ,friaul       
begr5sd4  ,ma> spo$5 wij ons w$] na>    
b5$51 om al het s*oone te bezi*tig5 dat 
zi* da> aan ons t] bes*\w+ aanbi$t4 ,aan
 d5 voet d] hooge ,campanile ligt1 als  
e5 dw]g aan de voet5 van e5 d] groot/e  
reuz51 de ,loggia ( ,loggietta1 e5 kle9e
 uit roz]ood m>m] 9 d5 r5aissance-/ijl  
opgetrokk5 zuil5hal3 e5 geb\w1 zoo      
si]lijk en fijn be>beid1 dat het me] van
 e5 ko/ba> meubel/uk1 e5 article de     

luxe1 dan van e5 monum5t heeft4 ,aan de 
noordzijde d] ,piazzetta1 naa/ de s*oone
 ka!draal en teg5ov] de ,campanile1 rij/
 bov5 e5 pra*tig5 boog1 die d5 doorloop 
na> la ,m]c]ia1 de bre$/e /raat d] /ad1 
vormt1 de e5-en-ta*tig voet hooge ,torre
 del ,orologio ( klokketor54 ,zijn      
uurw]k doet1 na> bewe]d wordt1 9        
kun/igbeid niet ond] voor dat van d5    
,/raatsburg] dom4 ,zijne wijz]plaat1 e5 
azur5 grond met v]gulde cijf]s1 is      
ongeme5 pra*tig1 en v]di5t ev5ze] de    
a&a*t als de twee bronz5 reuz51 die met 
e5 groot5 ham] op e5e lo%ang5de klok het
 uur slaan1 dat 9 ,itali niet zoo als   
bij ons tot twaalf1 ma> tot             
vi]-en-tw9tig gaat4  ,bij de ,campanile 
l9ks omsla&e1 komt m5 op de ,piazza4    
,t]wijl de oo/zijde van dit ple9 door de
 ho(dk]k wordt +5om51 zijn zijne drie   
ov]ige zijd5 door drie pra*tige         
kolossale paleiz5 bezet1 te wet53 de    
noordzijde door de ,procurazie vec*ie1  
e5 geb\w 9 r5aissance-/ijl1 wa>9 wele]  
de procurator5 van ,/4 ,m>cus gehuisve/ 

w>51 en dat ?ans aan p>ticuli]5 wordt   
v]huurd2 de zuidzijde door de           
,procurazie nuove1 wa>van het g$eelte   
dat aan de ,piazzetta gr5/ tot          
,sansov9o's mee/]/ukk5 behoort4 ,de     
,procurazie nuove1 ev5 als de           
,procurazie vec*ie1 met drie op elk&]   
ru/5de bov5gang5 prijk5de1 w]d5 door de 
,frans*5 9 e5 resid5tie-slot voor d5    
ond]kon+ van ,itali h]s*ap51 en /rekt5  
s$]t #ahae tot v]blijf aan d5 keiz] van 
,oo/5rijk1 wanne] hij de ,lagun5/ad     
bezo*t4 ,de we/zijde d] ,piazza w]d     
e]tijds +5om5 door de k]k van ,s4       
,gem9iani2 da> e*t] dit geb\w de bog5rij
 afbrak1 die zi* langs de noord- en     
zuidzijde van het ple9 uit/rekt1 w]d het
 9 #ahaj op la/ van ,napoleon afgebrok51
 en 9 de plaats da>van e5 vleugel van   
het resid5tie-slot geb\wd1 wa>door de   
rij arkad5 kon word5 doorgetrokk54 ,dit 
nieuwe geb\w draagt d5 naam van         
,nuovo-fabbrico4  ,9 de ga&]ij51 door de
 reeks van hond]d-a*t-en-tw9tig arkad5  
gevormd1 bev9d5 zi*1 ev5 als 9 het      

,palais ,royal te ,p>ijs1 rijke w9kels  
en si]lijke k(fiehuiz54 ,ond] de zeil5 (
 v]&ahs dez] laat/5 word51 vooral des   
avonds1 door e5e m5igte bezoek]s1 vr\w5 
van all5 oud]dom1 zo[el als mann51 ijs  
en k(fie en &]e v]v]s*+5 gebruikt4 ,het 
k(fiehuis van ,florian is het v]ma>d/e  
van all53 van oud%] 0 het de beurs en   
het r5dez-v\s van het patricis*e deel d]
 bevolk+4  ,aan de oo/zijde d] ,piazza1 
vr de ,/4-,m>cus-k]k1 v]heff5 zi* drie  
hooge c$]ma/51 die e5s de groote bani]5 
van drie aan ,v5eti ond]worp5 rijk53    
,morea1 ,c&ia en ,cyprus1 droeg5 en     
wa>aan ?ans de oo/5rijks*e #b van5      
wapp]54 ,de drie eeuw5\de bronz5        
voet/ukk5 di] /ak51 door ,leop>do 9     
grieks*5 /ijl bew]kt1 zijn nog zoo fraai
 en onges*ond51 als ( zij pas de        
w]kplaats van d5 b]oemd5 kun/5a>        
v]liet54  ,het ,/-,m>cus-ple9 wordt het 
h>t van ,v5eti g5oemd2 en da> die /ad   
teg5woordig kwijnt en treurt1 zoo       
zijn--wij v]nam5 het re$s van ,paul de  
,musset--de klopp+5 van dat h>t veel    

flauw] dan vroeg]4 ,als er e*t] sle*ts  
e5ige lu/ en lev5 9 de ,lagun5/ad       
he]s*t1 is dit ple9 niet alle5 de       
w&elplaats1 ma> de v]gad]zaal d]        
,v5etian51 het salon h>] beau-monde1 e5e
 plaats wa>aan enkel e5e zold]+         
ontbreekt om ha> tot e5e w]kelijke zaal 
te mak52 dan ziet m5 er zi* onoph\delijk
 e5e bont en weeld]ig gekle$e m5igte    
beweg51 en hoort m5 er bijkans alle tal5
 en tongvall5 sprek54 ,des midd]na*ts is
 het tooneel er zelfs nog vroolijk] dan 
op het midd5 van d5 dag3 want te ,v5eti 
beg9t m5 9 d5 lat5 avond pas te lev53   
e]/ na het uitgaan d] op]a nem5 er de   
avondgezels*app5 ( conv]sazioni e5      
aanvang4  ,(s*oon het ple9 niet me]1    
zooals 9 d5 bloeitijd d] republiek1 het 
v]e5ig+spunt van all]lei ,oo/]l+5 is1   
ziet m5 er ook ?ans nog vele ,griek5 en 
,arm5irs1 die1 ond] de purp]5 zeil5 d]  
k(fiehuiz5 gemakkelijk uitge/rekt1 hunne
 k(fie slurp5 ( s*aakspel54  ,het       
,/4-,m>cus-ple9 0 t5 all5 tijde en ond] 
de mee/ v]s*ill5de om/&igh$5 het        

toevlu*tsoord van het v5etiaans*e volk2 
de plaats wa> het bij ov]w9n+5 (        
heugelijke uitr$d+5 vreugdekret5 kwam   
aanheff51 en wa> het 9 oog5blikk5 van   
misnoeg5 en lijd5 kwam sam5rott52 de    
plaats d] op5b>e t]e*t/ell+5 zo[el als  
het ho(dtooneel van het k>neval en van  
&]e volksv]lu/ig+54  ,de ,piazza is #hjj
 voet lang en ruim #ejj voet bre$1 en   
ev5als de ,piazzetta en de ,slavonis*e  
kade met groote m>m]5 tegels bevlo]d4 ,9
 de geb\w5 van de ,piazza en de         
,piazzette m]kt m5 dezelfde s*]pe       
contra/5 op als bij hunne bezoek]s1     
zoodat die ple95 met re*t gezegd kunn5  
word51 e5e 9 /e5 gebeitelde hi/orie van 
de ontwikkel+ van d5 b\w/ijl g$ur5de de 
laat/e d]ti5 eeuw5 te zijn4  ,bes*\w5   
wij ?ans e5 pa> d] vlu*tig aang$uide    
geb\w5 nog e5 we9ig me] van nabij4      
,v4  ,de ,/4-,m>cus-k]k4--,paus ,alex&] 
,,iii en ,fr$]ik ,b>b>ossa4--,het       
,doge-paleis4--,de ,ponte dei ,sospiri  
en het ,orfano- kanaal4--,m>9o          
,fali]o4--,de ple*tigheid van het       

huwelijk van d5 ,doge met de zee4--,het 
ars5aal4--,de k]k5 van ,v5eti4   ,de    
metropolitaan- ( ho(dk]k van ,s4 ,m>co  
trekt m9d] de a&a*t door h>e hoogte (   
ha> kolossal5 vorm1 dan wel door d5     
glans van ha> veelkleurig m>m]1 d5      
rijkdom h>] v]si]sel5 9 byzantijns*51   
go?is*5 en r5aissance /ijl1 en de       
vreemdheid van ha> voorkom51 dat me] aan
 e5e mohamm$aans*e moskee dan aan e5    
*ri/elijk5 tempel doet d5k54 ,bov5 de   
middel/e d] vijf poort5 ( arkad5 aan de 
voorzijde van het geb\w1 prijk5 de vi]  
b]oemde bronz5 pa>d51 wa>van ,lysippus1 
de v]ma>de beeldh\w] uit d5 tijd van    
,alex&] d5 ,groote1 voor d5 mak] wordt  
geh\d51 en die a*t]e5volg5s ,kor9!1     
,a!ne1 ,rome1 ,kon/ant9opel1 ,v5eti en  
,p>ijs v]si]d51 om 9 #ahae hunne plaats 
op de ka!draal d] doge-/ad te h]nem53   
e5e gebeurt5is door keiz] ,frans ,i 9 e5
 latijns* ops*rift met v]gulde lett]5   
h]da*t4 ,hoog] nog dan deze pa>d51 /aat1
 op e5 g\d5 en azur5 veld1 de           
gevleugelde leeuw van ,/4 ,m>cus4 ,de   

b\w d] k]k w]d 9 #igf door ,pietro      
,orseolo aangevang5 en e]/ 9 #adee      
voltooid4 ,da> er v]s*eid5e vreemde     
b\wmee/]s aan arbeidd51 is het niet te  
v]wond]5 dat zij e5e m5gel+ van b\word5 
v]toont4 ,zoo de tempels van ,pale/9a en
 ,griek5l& e5 ruim a&eel lev]d5 tot de  
v]si]+ van het uitw5dige d] k]k1 ha>    
inw5dige1 de ov]dadige rijkdom van      
aziatis* porfi] en afrikaans* m>m]1 van 
alba/1 onyx1 sm>agd en &]e ko/b>e       
ge/e5t51 die het oog hi] onw$]/aanba>   
boei51 h]9n]t niet m9d] aan de v]ov]+5  
van ,ptolemas1 ,tyrus1 ,sidon1 ,morea en
 ,kon/ant9opel1 en aan de ov]w9n+5 op   
,turk5 en ,b>b>ij]s behaald4 ,elk       
v5etiaans* va>tuig dat na> de           
,middell&s*e zee /ev5de1 ontv+ d5 la/ om
 e5 /e5 voor de metropolitaan-k]k aan te
 vo]51 die de ,sophiak]k van het oude   
,byzantium zoo niet 9 grootte dan to* 9 
pra*t moe/ ov]treff54 ,bij ge5 enkel    
v]drag door de republiek geslot51 w]d de
 ho(dk]k v]get53 de gewap5de en         
gevleugelde leeuw van ,v5eti's          

bes*]mheilige eis*te van all5 buit1 di5 
zijne bes*]mel+5 b9n5haald51 e5 e*t     
leeuw5deel voor zi*4  ,de middel/e d]   
vijf koepels ru/ op zes-en-d]tig m>m]5  
zuil5 van all]lei kleur1 van welke a*t1 
uit s]p5tijn/e5 geh\w51 van             
,kon/ant9opel afkom/ig zijn1 ev5 als de 
kop]5 deur51 die toegang tot de k]k     
v]le554 ,ond] dez5 koepel bev9dt zi* het
 hoogalta> met e5e v]wond]lijk rijke    
reliek5ka/ en e5 kun/ig gebeiteld       
v]hemelte van s]p5tijn/e51 t]wijl a*t]  
het alta> vi] zuil5 van e*t1 doors*ijn5d
 alba/ omhoog rijz51 die gezegd word5   
tot ,j]uzalems tempel behoord te hebb54 
,al de alt>5 en w&5 s*itt]5 ov]ig5s van 
ko/ba> en veelkleurig m>m]1 van g\d en  
edelge/e5t51 van mozaek5 9 zuiv] zilv]  
en g\d gevat4 ,de k]k is #ajd s*r$5 lang
 en #ge voet bre$2 ha> vlo] be/aat uit  
mozaek5 van jaspis en porfi]4 ,ond] de  
/&beeld51 die zij bevat1 behoor5 die van
 d5 ,evangeli/ ,m>cus en d] twaalf      
,apo/el54 ,hoe rijk v]si]d e*t]1 is     
,v5eti's w]eldb]oemde metropolitaan-k]k 

niet groot en hoog g5oeg om e5 diep5    
indruk te v]wekk51 t]wijl het er zelfs  
op d5 voll5 dag ze] dui/] is1 zoodat    
alle5 des avonds1 bij e5e s*itt]5de     
v]li*t+1 h>e pra*t t5 volle uitkomt4    
,volg5s de ov]lev]+ bevat de ho(dk]k het
 /(felijk ov]s*ot van d5 ,evangeli/     
,m>cus1 dat door twee v5etiaans*e       
koopli$5 uit ,alex&ri d]wa>ts z\ zijn   
ov]gebra*t1 t5 e9de het teg5 de s*5n5de 
h& d] ongeloovig5 te vrijw>54 ,deze     
ko/b>e reliek w]d door de ,v5etian5 met 
de lev5dig/e gee/drift ontvang51 en bij 
die geleg5heid de ,evangeli/ tot patroon
 d] /ad v]koz54  ,ond] d5 bog5gang d]   
ka!draal wij/ m5 teg5woordig nog d5     
porfi]5 z]k aan1 wa>op ,fr$]ik ,b>b>ossa
 9 #aagg lag nergeknield1 to5 hij door  
,paus ,alex&] ,,iii van d5 k]kelijk5 ban
 w]d on!v54 ,deze gebeurt5is maakt ook  
het ond]w]p uit e5] fraaie s*ild]ij 9   
het paleis van d5 doge4 ,zij /elt het   
oog5blik voor1 wa>op de ,paus zijn voet 
op d5 hals des ,keiz]s zette1 en deze1  
om de diepe v]n$]+ die hij ond]g+       

e5igsz9s te v]m9d]51 zeide3 ,non tibi1  
s$ ,petro 7,niet aan u1 ma> aan d5      
,apo/el ,petrus ond]w]p ik mij72 wa>op  
de k]kvor/ trots* antwoordde3 ,et mihi  
et ,petro 7,aan mij zo[el als aan       
,petrus74 ,al?ans zoo luidt de traditie4
 ,v]laat m5 de ho(dk]k door de deur d]  
doopkapel1 dan bev9dt m5 zi* vlak       
teg5ov] d5 fraai5 +ang van het          
doge-paleis1 die della ,c>ta geheet5    
wordt en 9 #adci door d5 b]oemd5        
beeldh\w] ,b>tolomeo ,bon v]va>digd w]d4
 ,het gezi*t van het ,palazzo ducale    
maakt e5 eig5a>dig5 indruk op d5        
bes*\w]4 ,de hooge1 ve/+a*tige mur5 van 
het geb\w1 en zijne smalle en niet      
ov]talrijke v5/]s do5 onwillekeurig aan 
e5 s>ace5s*5 oorsprong1 aan e5 oo/]s*   
s]ail d5k54 ,t]wijl e5 d] zijd5 van het 
groote vi]kante paleis na> de           
metropolitaan-k]k geke]d is1 zi5 de drie
 &]e zijd5 uit op de ,piazetta1 op de   
re$e en op de b]u*te /aats-gevang5iss51 
wa>m$e het palazzo aan zijne a*t]zijde  
door de ,ponte dei ,sospiri 7,brug d]   

,zu*t57 v]bond5 is4  ,dit ontzaglijke   
paleis1 zoo geheel d5 /empel drag5de d] 
ma*tige1 va/gewortelde1 9 zi* zelve     
geslot5 v5etiaans*e ari/okratie1 is no* 
het w]k van ne eeuw1 no* van n man4 ,na>
 m5 wil1 is het plan voor het           
teg5woordige paleis ontworp5 door       
,cal5d>io1 om/reeks de helft d] ve]ti5de
 eeuw2 v]d] noemt m5 ond] de opvolg5de  
b\wmee/]s3 ,giovanni en ,b>tolomeo ,bon1
 ,antonio ,rizzo1 ,pietro ,lomb>do1     
,palladio en &]54 ,b9n5 9 het paleis    
ziet m5 bijna alle b\word51 arabis*e en 
go?is*e1 r5aissance en dcad5ce-/ijl     
doore5 v]m5gd4 ,de pra*tige trap1 die   
van het b9n5ple9 na> d5 bov5>kad5gang   
vo]t en wa>op de dog5 na hunne v]kiez+  
aan het volk w]d5 voorge/eld1 heet de   
,reuz5trap1 na> de twee kolossale       
/&beeld51 die op zijne leun+ prijk54 ,9 
de nabijheid van dez5 trap ziet m5 nog  
op5+5 9 d5 muur1 op de plaats1 wa> zi*  
vroeg] de gap5de leeuw5muil5 bevond5 met
 het ops*rift3 ,d5unzie segrete4 ,e5    
&]e1 niet m9d] fraaie trap1 de ,scala   

d'oro ( g\d5 trap g5aamd1 7zie blz4     
#cb71 geleidt na> de elf voornaam/e zal5
 van het paleis4 ,deze bevatt51 behalve 
e5 s*at van kun/w]k5 van ,titiaan1      
,t9toretto1 ,v]onese en &]e b]oemde     
mee/]s en van ov]s*oon beeldh\ww]k van  
,vittoria1 e5 tal van pra*tige /&beeld51
 deur51 lij/51 s*oor/e55 en zold]+5 van 
gebeeldh\wd en v]guld c$]h\t1 vlo]5 met 
ko/b>e h\tsoort5 en ge/e5t5 +elegd1     
alles zond] e5ige ov]lad+4 ,uit/ek5d    
s*oon is vooral de ,anticollegio-zaal   
7de anti*ambre voor de vreemde gezant574
 ,de w&5 van dit v]trek zijn door       
v]ma>de mee/]s ges*ild]d3 t]wijl de     
s*oor/e51 door ,scamozzi na> e5e teek5+ 
van ,titiaan v]va>digd1 ti5 duiz5d g\d5 
kron5 ko/te4 ,door de ,collegio-zaal1   
wa> de vreemde ambassadeurs t5 gehoore  
w]d5 ontvang51 en die door ,antonio da  
,ponte en ,compagna1 ond] het toezi*t   
van ,v]onese1 ges*ild]d w]d1 komt m5 9  
de zaal van d5 ,s5aat ( d5 ,consiglio   
dei ,pregadi1 e5 soort van s*eidsg]i*t2 
deze zaal munt uit door h>e pra*tige    

zold]+1 wa>aan de b]oemd/e beeldh\w]s en
 s*ild]s hunne tal5t5 t5 ko/e legd54    
,nev5s deze v]trekk5 bevond5 zi* de     
folt]kam] d] inquisitie1 en de raadzal5 
d] inquisiteurs en d] ,ti5mann51 die    
alle5 des na*ts en nooit &]s dan        
gemask]d v]gad]d54 ,e5e ?ans            
di*tgemetselde deur 9 de zaal d]        
inquisiteur5 v]s*afte toegang tot de    
,brug d] ,zu*t5 7bladz4 #de71 die na> de
 k]k]s en piombi vo]de1 wa>uit zeld5    
iem& lev5d t]ugke]de4 ,deze brug joeg d5
 ,v5etian5 e5e kill] huiv]+ aan1 dan het
 op d5 voll5 dag tuss*5 de twee zuil5 op
 de ,piazzetta1 ( soms1 bij buit5gewone 
geleg5h$51 op de ,piazza zelve1         
opgeslag5 s*avot4 ,de flauw/e li*t/raal1
 die des avonds ( des na*ts door de     
traliev5/]s d] brug drong1 de$ de       
voorbijgang]s op de ,slavonis*e kade    
s*i] van s*rik v]/ijv52 en wanne] de b>k
 met de roode toorts door het tuss*5 het
 palazzo en de gevang5iss5 geleg5       
canaletto vo]1 z\ m5 ge5 gondeli] hebb5 
kunn5 beweg5 er zijn gondel 9 te /ur54  

,welke gewa>word+5 moet5 de             
de]niswa>dige sla*t(f]s dez]            
/aats-inquisitie v]vuld hebb51 wanne]   
des na*ts de kle9e wat]poort van d5 k]k]
 op5g+ en zij 9 de noodlottige b>k w]d5 
gebra*t6 ,zij ademd5 dan w$] de v]s*e   
lu*t 91 zag5 door d5 zw>t5 slui]1 die   
hun ov] het ho(d geworp5 w]d1 de /]r5   
aan het lu*tgewelf s*itt]51 en v+5 de   
ton5 d] fee/muziek op1 die door de m>m]5
 gang5 van de paleiz5 d] nobili ruis*t53
 ton51 die de zu*t tot het lev5 en na>  
vrijheid /]k] dan ooit 9 hunne bor/ d$5 
ontwak54 ,ma> de s*uit v]wijd]de zi* al 
me] en me] van d5 wal1 de liefelijke    
ton5 /i]v5 weg1 en all5gs nad]de m5 d5  
mond van het g$u*te ,orfano-kanaal      
7bladz4 #cc71 wa> het wat] diep en de   
bodem slijk]ig g5oeg 0 om alle spor5 d] 
w&aad1 die m5 b$rijv5 wilde1 uit te     
wiss*54 ,weldra 0 m5 d5 /aak met het    
bord voorbij gev>51 wa>op de wa>s*uw+   
gelez5 w]d3 ,hi] mog5 ge5 nett5 word5   
uitgeworp52 en nu w]d de s*uit aan e5 d]
 pal5 va/gelegd 9 d5 omtrek van het     

,madonna-beeld1 wa>he5 de laat/e b$5 en 
v]zu*t+5 d] ongelukkig5 g]i*t w>52 e5   
beeld door de gondeli]s da> geplaat/1 en
 wa>bij1 op ko/5 van hun gild1 alle     
na*t5 e5 lant>5 br&de4 ,nog we9ige      
oog5blikk5 sle*ts1 en de beul en zijne  
kne*t5 liet5 hun (f]1 aan h&5 en voet5  
gebond5 en met e5 zw>5 /e5 om d5 hals1 9
 d5 eeuwig zwijg5d5 vlo$ glijd52 t]wijl 
de deurwa>d] d] inquisitie bij het rosse
 toortsli*t het proces-v]baal d] /raf   
oef5+ opmaakte4  ,vrdat wij het         
h]togelijk paleis v]lat51 moet5 wij nog 
e5 woord ov] de zaal van d5 ,groot5     
,raad zegg51 die ?ans ho(dzakelijk tot  
boek]ij di5t2 e5e boek]ij1 wa>toe       
,petr>ca1 door het af/aan van ko/b>e    
h&s*rift51 d5 grond legde1 en die e5e   
eeuw lat] door k>d9aal ,bess>ion1       
patri>* van ,kon/ant9opel1 aanzi5lijk   
v]rijkt w]d4 ,deze zaal1 die #aed voet  
lang1 #ge vt4 bre$ en #de voet hoog is1 
beslaat s*i] de geheele l5gte van d5 op 
de re$e uitzi5d5 vleugel van het        
doge-paleis4 ,e5 h>] reusa*tige         

muurvakk5 wordt door het v]ma>de        
,p>adijs van ,t9toretto +5om51 dat e5ige
 duiz5de figur5 bevat4  ,teg5 de        
bov5lij/ d] zaal prijk5 de beelt5iss5   
van zes-en-zev5tig v5etiaans*e dog54 ,op
 de plaats1 wa> die van ,m>9o ,fali]o   
moe/ hang51 lee/ m5 op e5 zw>t s*ild3   
,dit is de plaats van ,m>9o ,fali]o1    
on?o(d om zijne w&ad54 ,m5 weet1 dat    
deze ,fali]o de b]oemd/e d] drie dog5   
van di5 naam 01 welke ,v5eti gehad      
heeft4 ,de aanleid+ tot zijn bek5d5     
aanslag 0 e5e bele$ig+1 hem door ,mi*ael
 ,/5o1 e5 jong edelman1 aang$aan1 welk  
feit de ,raad d] ,ve]tig5 weig]de na>   
v]di5/e te /raff54 ,hi]ov] t5 diep/e    
gekwet/1 vatte ,fali]o het plan op1 om  
zi* op d5 gans*5 adel te wrek5 en al de 
l$5 van d5 s5aat te v]moord54 ,des      
avonds vr de volvo]+ van dit plan w]d de
 ta*tigj>ige doge e*t] met zijne        
m$epli*tig51 ond] welke ook de ar*itekt 
van het palazzo ducale1 ,cal5d>io1      
behoorde1 gevang5 g5om51 en twee dag5   
lat] t] dood gebra*t4 ,het ho(d van d5  

doge w]d door d5 s*]pre*t] van het      
balkon van het paleis aan het volk      
v]toond4  ,op ditzelfde balkon w>5 de   
gemal9n5 d] dog5 met h>e h(h\d+         
gewoonlijk getuige van de fee/5 d] s5za1
 e5e re$s 9 #aahj +e/elde ja>m>kt1 die  
van vele volksv]makelijkh$5 v]gezeld g+1
 en van de v]ma>de ple*tigheid van d5   
,hemelva>tsdag4 ,dit laat/e gebruik1 dat
 tot de opheff+ d] republiek /& hield1  
_h zijn oorsprong te dank5 aan de 9 #iig
 door de ,v5etian5 op de ro(zu*tige     
bevolk+ van ,n>eta behaalde s*itt]5de   
zege4 ,s$]t e*t] ,paus ,alex&] ,,iii1   
bij geleg5heid van zijne v]zo5+ met     
,b>b>ossa1 de republiek op              
,hemelva>tsdag de suz]e9iteit ov] de    
,adriatis*e zee s*onk1 0 die dag voor   
,v5eti e5 twe$e c>neval4 ,de doge1 op   
het dek van d5 ,buc5taurus gezet5 en    
door de vreemde gezant51 d5 geheel5     
s5aat1 de voornaam/e /aatsbeambt5 en de 
/&a>d5 d] republiek om/uwd1 /ev5de op d5
 middag na> d5 ,lido en wi]p e5 saffi]5 
r+ 9 de golv51 t]wijl hij de woord5     

uitsprak3 ,wij huw5 u1 o zee1 t5 teek5  
d] wez5lijke en be/5dige he]s*appij4 ,de
 /oet woonde e5e mis op d5 ,lido bij1 en
 ke]de v]volg5s na> de moelje t]ug2     
wa>na de doge zi* met de nobili en de   
gezant5 aan e5 s*itt]5d ga/maal         
v]e5igde1 t]wijl de rijk v]si]de en des 
avonds gellum9e]de ,buc5taurus voor e5  
i$] te zi5 01 en des na*ts ond] zijn    
afdak op de w]f van het tuighuis w]d    
t]uggebra*t4  ,zoo het ,/4 ,m>cus-ple9  
en ,v5eti's paleiz5 en k]k5 t5 maat/af  
kunn5 /rekk5 van d5 vroeg]5 rijkdom d]  
doge-/ad1 9 het d>s5a 7tuighuis7 krijgt 
m5 e]/ e5 re*t d5kbeeld van de ma*t1 die
 de republiek 9 h>5 bloeitijd bezat4    
,deze inri*t+ neemt nag5oeg het geheele 
eil& ,malamocco 91 en vormt tuss*5 h>e  
mur5 bijna e5 /ad op zi* zelve4 ,aan h>5
 ho(d+ang prijk5 de twee kolossale      
leeuw51 die wele] de hav5 van ,a!ne     
v]si]d54 ,to5 de republiek nog mee/]esse
 van de zee 01 vond5 op dit ars5aal     
be/5dig #af1jjj arbeid]s w]k1 t]wijl er 
?ans nauwelijks #abjj hun be/aan v9d54  

,het bevat twee-en-d]tig kapp5 voor     
l9ie- en vi]-en-vijftig voor kle9]e     
va>tuig51 vi] groote hav5komm51 vijf    
ges*utgiet]ij5 en e5e lijnbaan van #ijj 
voet l5gte1 #gj voet bre$te en #cb voet 
hoogte4  ,ond] de hond]d k]k5 en kapell5
 van ,v5eti1 van welke vel5 pra*tig] en 
rijk] zijn dan ,rome ze zelfs bezit1    
kom51 na de lui/]rijke                  
metropolitaan-k]k1 vooral 9 aanm]k+ die 
door ,palladio en ,sansov9o geb\wd3 met 
"n de ,san-,giorgio ,maggiore1 om h>5   
groots*5 /ijl b]oemd1 en die d] ,r$5tore
 en van ,sta ,m>ia della ,salute1 beid5 
mee/]/ukk5 van b\wkun/1 t]wijl de k]k   
del ,r$5tore zi* inzond]heid ond]s*eidt 
door de toov]a*tige w]k+ van het li*t   
bij het vall5 van d5 avond4  ,voorts    
zijn v]ma>d3 de oude ho(dk]k d] /ad aan 
,s4 ,pietro gewijd1 en welk] klokk5tor5 
na di5 van ,/4 ,m>cus de hoog/e en      
fraai/e is2--die van ,s4 ,zacc>ia1 wa>9 
de cornu ducale 7kroon van d5 doge7     
bewa>d wordt2--die van ,s4 ,giovanni en 
,s4 ,paolo1 vooral door h>e praalgrav5  

uitmunt5de en da>om het ,/4 ,d5is van   
,v5eti geheet52--die van ,sta ,m>ia     
,=mosa1 wa>9 de e*telijke inzeg5+ plaats
 _h d] twaalf ,m>ia's1 die de republiek 
wele] ja>lijks ui?uwelijkte2--die d]    
,fr>i1 met de s*oone bas-reliefs van    
,pisano en met de lijkge/e5t5 van       
,titiaan en ,canova2--de ,c>meliet5-k]k 
degli ,sculzi en de voormalige          
,jezuiet5-k]k ( die van ,sta ,m>ia      
,assunta1 beid5 zi* door e5 nog groot]5 
ov]vlo$ van m>m] ond]s*eid5de1 dan 9 de 
&]e k]k5 wordt aangetr(f54  ,m5 kan     
zegg5 dat er s*i] ge5 enkele k]k (      
scuole 7b$ehuis e5] bro$]s*ap7 9 ,v5eti 
gevond5 wordt1 die ge5 voortbr5gsel5 van
 het p5seel van ,titiaan1 ,paolo        
,v]onese1 ,t9toretto1 ,bell9i en &]e    
groote mee/]s bezit4 ,de k]k della      
,salute kan zelfs op a*t s*oone gewro*t5
 van ,titiaan1 uit v]s*ill5de tijdp]k5  
zijn] langdurige kun/5a>sloopbaan1 bog54
 ,9 de k]k van ,s4 ,giovanni en ,paolo  
wordt de m>teldood van ,petrus gevond51 
e5 van ,titiaan's pronkjuweel51 wa>van 9

 d] tijd bij s5aatsbesluit de v]koop op 
/raffe des doods v]bod5 w]d4    ,,vi    
,de gondels en gondeli]s4--,de          
,regata4--,de ,ca/ellani en ,nicoletti4 
,da> te ,v5eti alle5 op het eil&je ,lido
 geleg5heid is om te rijd51 is de gondel
 er het algeme5e v]vo]middel4 ,i$]      
e5igsz9s gego$ huisgez9 is 9 het bezit  
van zulk e5 va>tuig1 t]wijl op alle     
punt5 d] /ad gondels t5 di5/e van het   
publiek g]e$ ligg54 ,de v5etiaans*e     
gondel is e5e li*te1 ranke b>k1 met     
s*]p5 boeg en e5e t5t ( roef 9 het      
midd51 die vi] ( zes p]son5 kan bevatt51
 van kuss5s en &]e g]iefelijkh$5 voorzi5
 en met zw>te gordijn5 omhang5 is3 e5e  
kleur1 bepaaldelijk door de republiek   
v]ord5d om de zu*t tot buit5sporige     
weelde bij h>e burg]s teg5 te gaan4 ,des
 avonds hangt er aan d5 spiegel en aan  
d5 boeg e5e lant>54 ,de gondels word5   
mee/al door twee roei]s ( gondeli]s1 i$]
 van n riem voorzi51 be/uurd1 van welke 
de e5 aan d5 voor- en de &] aan d5      
a*t]/ev5 /aat4 ,deze roei]s zijn zoo    

b$rev51 dat ongelukk5 tot de zeldzaamh$5
 behoor54 ,de gondeli]s 9 di5/ van      
p>ticuli]5 drag5 de liv]ei hunn] mee/]s1
 t]wijl de publieke gondeli]s doorgaans 
gekle$ zijn met e5 kamizool1 e5 sj]p (  
gordel en e5 mutsje4 ,ov] 't geheel zijn
 de gondeli]s e5 kra*tig en vlug slag   
van li$51 die 9 e5e hooge mate de       
luimigheid en gee/igheid bezitt5 aan d5 
v5etiaans*5 volksa>d eig54 ,zij zijn    
bov5di5 e]lijk en tr\w1 zoodat de       
vreemdel+ zi* en zijne bagage zo[el des 
na*ts als des daags veilig aan h5 kan   
toev]tr\w54 ,het gezang is hun mee/     
geliefkoosd  tijdv]drijf1 en ov] 't     
geheel z+5 zij niet alle5 zuiv] en      
melodieus1 ma> he]s*t er ook zooveel    
h>monie 9 hunne zang51 dat m5 me55 z\   
kun/matig gevormde zang]s te hoor51 't  
ge5 e*t] het geval niet is4 ,tasso's    
/anza's behoor5 nog /e$s ond] hunne     
lievel+sli$]54  ,van alle v5etiaans*e   
fee/5 w>5 de gondel-w$/rijd5 t5 all5    
tijde de mee/ geliefde en nationale4    
,bij alle buit5gewone geleg5h$51 bij    

v]kiez+5 van dog51 bij het vi]5 van     
ov]w9n+5 d] republiek ( bij bezoek5 van 
vreemde mon>*51 maakt5 deze w$/rijd5    
/e$s het voornaam/e nomm] van het       
fee/-programma uit4 ,n]g5s kan deze     
soort van v]mak5 ( spel5 dan ook zoo    
inheems* word5 gea*t1  als 9 de         
,lagun5/ad1 welk] bevolk+ me] op het    
wat] dan op het l& leeft1 en wa> m5 de  
gondeli]s hunne b>k5 ev5 vlug door de   
bo*tig/e en druk/ bezo*te canalettos    
ziet voort/uw5 als op het ruime         
,giudecca- ( ,san ,m>co-kanaal4 ,m5     
behoeft dan ook sle*ts e5 enkele regata 
bijgewoond te hebb51 e5e enkele maal    
getuige gewee/ te zijn van de b$rev5heid
 d] roei]s1 van de pra*t d] gondels en  
d5 lui/] d] ko/um51 van de opgewond5heid
 en gee/drift ond] alle /&5 en klass5 d]
 bevolk+ door zulk e5 volksfee/ te weeg 
gebra*t1 om ov]tuigd te zijn dat        
gondel-w$/rijd5 n]g5s 9 die volmaak!id  
geh\d5 kunn5 word5 als op de kanal5 d]  
oude doge-/ad4  ,wat kort gel$5 nog e5  
bijzond]5 prikkel aan deze w$/rijd5 te  

,v5eti bijzette1 0 de lat] uit national5
 r\w ge/ilde veete tuss*5 de ,ca/ell9i  
en ,nicoletti3 p>tij51 welk] ont/aan    
re$s van de grondlegg+ d] v5etiaans*e   
republiek dagteek5de4 ,imm]s het 0 ge5  
toeval1 ma> het uitvloeisel van         
diepgewortelde jaloezie1 dat de burg]s  
van ,h]aclea en ,aquilea zi* bij hunne  
vlu*t na> de ,lagun5 op afzond]lijke    
eil&5--,ca/ello en ,san                 
,nicolo--n$]zett51 en dat de e]/5 zi*   
/e$s zuidwa>ts1 de laat/5 noordwa>ts    
uitbreidd54 ,al vroegtijdig nam5 zij    
v]s*ill5de leuz5 aan3 de ,ca/ellani     
droeg5 roode gordels en muts51 de       
,nicoletti zw>te ( donk]blauwe4 ,de     
naijv]1 die h5 bezielde en niet zeld5   
bij k>nevals en s5za's tot klopp>tij5   
aanleid+ gaf1 v]toonde zi* vooral ook   
bij de gondel-w$/rijd52 en de rege]+1   
wel v]re van dez5 p>tijgee/1 die        
vol/rekt ge5 /aatkundig k>akt] bezat1   
teg5 te gaan1 mo$igde di5 veele] aan1   
da> zij er ond] &]5 e5 middel tot het   
go$ en voltallig bemann5 h>] vlot5 9    

vond4  ,de re$e bij de ,piazzetta is    
doorgaans het punt van uitgang1 t]wijl  
het paleis ,fosc>i vroeg] het punt van  
aankom/ 04 ,de ,nicoletti en ,ca/ellani 
liet5 zi* /e$s v]teg5woordig5 door de   
bloem hunn] gondeli]s1 die zi* ve]ti5   
dag5 vooraf tot hunne taak voorb]eidd51 
op gelijke wijze s*i] als 9 ,engel& de  
,jockey's zi* en hunne pa>d5 tot de     
w$loop5 to]u/54 ,wanne] de groote dag   
da> is1 begeeft elk /rijd]1 na d5       
oud]lijk5 heilw5s* ontvang5 en zi* met  
de kra*tig/e amulett51 9 zilv]5 h>t5 en 
kruis5 beslot51 te hebb5 omhang51 ond]  
het geleide van vri5d5 en mag51 na> de  
k]k van zijn k]spel1 ( wel na> die van  
della ,salute1 om zeg5 op zijne ond]nem+
 af te smeek52 vol hoop en ong$uld neemt
 hij da>op 9 de riga plaats4 ,e5        
kanons*ot geeft het se9 tot d5 aanvang  
van d5 /rijd2 de slagboom valt1 en de   
ranke va>tuigjes s*]5 als meeuw5 ov] het
 wat]vlak he54 ,het wat]1 zegg5 de      
,v5etian51 kookt ond] de snelle en      
kra*tige riemslag54 ,da> nad]5 zij het  

paleis ,fosc>i2 ma> nog zijn zij niet   
aan het doel3 zij moet5 e]/ nog na> de  
,ponto ,rialto en dan na> het paleis    
t]ug4  ,t]wijl de regata-gondels de baan
 v]d] aflegg51 ontbreekt het niet aan   
afleid+ voor de duiz5de toes*\w]s op de 
balkons en voor de v5/]s d] paleiz54    
,imm]s het gans*e kanaal1 zoov] het oog 
reikt1 is zoo geheel met gondels van    
all]lei g$aante b$ekt1  dat zij als 't  
w>e e5 brug van d5 e55 tot d5 &]5 oev]  
vorm54 ,de zw>te bekle$+ d] t5t5 heeft  
voor deze geleg5heid plaats gemaakt voor
 de rijk/e en s*itt]5d/e drap]in van    
all]lei kleur4 ,hi] ziet m5 e5          
v5etiaans*e gondel uit de vijfti5de (   
ze/i5de eeuw1 da> e5 turks*5 kak ( e5   
*9ees*e jonk1 g9ds ballot9es en         
malgh]ottes ( vi]- en zes-riems-b>k54   
,de patricis*e commis>iss5 van orde     
doorkliev5 het kanaal 9 alle ri*t+5 op  
a*t- ( ti5-riems-bissones1 9 't midd5   
met e5 pra*tig v]hemelte van g\d- (     
zilv]lak5 prijk5de2 t]wijl zij1 met d5  
boog 9 de h&1 aan d5 a*t]/ev5 g]e$ /aan 

om elk5 gondeli]1 die bij de nad]+ d]   
w$ijv]5de boot5 niet t]zijde wijkt1 door
 het toez5d5 e5] v]gulde h\t5 pijl tot  
het nakom5 van zijn5 pli*t aan te man54 
,da> kom5 de /rijd]s w$] opdag54 ,zij   
die te v] a*t] zijn w5d5 l9ks ( re*ts   
af1 om 9 e5 afgeleg5 cannaletto hunne   
sm>t en hunne s*aamte te v]b]g54 ,ma>   
zij die alle hoop nog niet opgegev5     
hebb51 wor/el5 met v]dubbelde inspann+4 
,oorv]doov5d zijn de viva's en het      
h&geklap d] m5igte op de balkons en 9 de
 hond]de gondels1 de fanf>es d]         
muziekkorps5 en het gezang en gejui* aan
 alle zijd51 als de e]/e bij het doel   
aankom5de het roode1 de twe$e het       
blauwe1 de d]de het gro5e en de vi]de   
het gele va&el grijpt4 ,ma> er is aan   
deze ov]w9n+5 niet enkel e] v]bond53    
behalve dat de uitgelo(de premin        
aanzi5lijk zijn1 reg5t het 9 de gondels 
d] ov]w9na>s van alle zijd5 geld/ukk51  
t]wijl het gebruik m$ebr5gt dat de kon+5
 van d5 dag bov5di5 9 hunne wijk5 e5e   
inzamel+ h\d54 ,het groote kanaal lev]t 

des avonds welli*t e5 nog s*oon]        
s*\wspel op dan het op d5 dag aanbood1  
da> alsdan de paleiz5 s*itt]5d v]li*t   
zijn1 en b5gaals*e vlamm5 van all]lei   
kleur hun al het voorkom5 van           
toov]ka/eel5 gev54    ,,vii4  ,het      
paleis ,fosc>i4--,het paleis            
,capello4--,de ,casa ,goldoni4--,de     
,scala antica4   ,ond] ,v5eti's         
adellijke paleiz5 wekt dat d] ,fosc>i1 9
 de fraai/e bo*t van het ,canalazzo     
geleg51 vooral de a&a*t om de           
ges*i$kundige h]9n]+51 die er aan       
v]bond5 zijn4 ,9 't beg9 d] ve]ti5de    
eeuw door ,b>tolomeo ,bon voor de       
aanzi5lijke familie ,giu/9iani geb\wd1  
g]aakte het ras da>na 9 h&5 van         
,francesco ,fosc>i1 di5 b]oemd5 ma>     
tev5s ongelukkig5 doge1 die van h>tze]  
/i]f ov] de onm5s*elijke v]volg+51 door 
d5 a*t]do*tig5 en ijv]zu*tig5 ,raad d]  
,ti5mann5 zijn5 ons*uldig5 zoon ,jacopo1
 en ov] de ongehoorde v]n$]+5 door      
d5zelfd5 ,raad hem p]soonlijk aang$aan4 
,het gesla*t d] ,fosc>i 0 re$s 9 de     

neg5de eeuw v]ma>d 9 de ges*i$5is d]    
republiek1 en w]d tot 9 het beg9 d]     
neg5ti5de eeuw ond] h>e e]/e gesla*t5   
g]ek5d4 ,nicolo ,fosc>i e*t]1           
a*t]e5volg5s gezant van ,v5eti te       
,pet]sburg en te ,kon/ant9opel1 v]kwi/te
 het v]mog5 zijn] familie en /i]f 9     
#ahaa 9 armo$e4 ,de laat/e af/ammel+5   
van het doorlu*tig gesla*t1 twee beja>de
 dames1 bewoond5 voor we9ige j>5 nog e5 
pa> v]trekk5 9 het met hypo!k5 bezwa>de 
en diep v]vall5 palazzo1 dat s$]t door  
de rege]+ w]d aangeko*t4 ,het nog altijd
 indrukwekk5de paleis met zijne         
twee-en-ve]tig v5/]s 9 d5 voorgevel1    
met zijne kolomm5 van rood1 wit en zw>t 
m>m]1 met zijne zal51 wa>aan ,titiaan   
zes j>5 lang zijn voortreffelijk tal5t  
t5 ko/e legde1 w]d nu 9 e5e kaz]ne      
h]s*ap52 en op de m>m]5 balkons1  wa>op 
,h5drik ,,iii van ,frankrijk1 kon+      
,casimir van ,pol51 de kon+5 van        
,hong>ije en ,bohem5 en e5 aantal &]e   
vor/5 van de regata getuig5 w>51 die t] 
hunn] e]e gegev5 w]d51 zag m5 de        

oo/5rijks*e infant]i/5 hunne gew]5      
poets54 #c  ,ond] de vele ges*i$5iss5 en
 ov]lev]+51 aan ond]s*eid5e paleiz5 van 
,v5eti v]bond51 mak5 wij sle*ts met e5  
woord meld+ van die1 welke zi* aan twee 
v]ma>de v5etiaans*e palazzi he*t53 aan  
het paleis ,capello 7zie bladz4 #cg71   
wa>9 de bek5de ,bianca h>e jeugd        
doorbra*t1 en aan het s*itt]5de paleis  
,trevisani1 dat zij lat] 9 h>e vad]/ad 9
 eig5dom bezat4  ,wij v]lat5 da>toe het 
,canalazzo en volg5 het kle9e kronkel5de
 kanaal del ,c>ampana1 9 e5 van welks   
paleiz5 9 #aefc e5 voornaam patricir1   
,b>?olomeo ,capello1 woonde1 aan wi5s   
bekoorlijke en e]zu*tige do*t] ,bianca  
het gelukte1 zi* tot e5 ongeme5 s*itt]5d
 maats*appelijk /&punt te v]heff51 zond]
 zi* e*t] af te vrag5 ( de weg5 en      
middel51 die zij da>toe bezigde1 d5     
toets d] e]lijkheid en voegzaamheid     
kond5 door/aan4  ,de s*oone1 blonde     
,bianca w]d1 ev5als alle adellijke      
v5etiaans*e jonkvr\w5 de/ijds1 /il en   
+etog5 groot gebra*t4 ,dit belette      

ev5wel niet dat zij 9 ha> ze/i5de ja>   
middel wi/ te v9d5 om 9 k5nis te g]ak5  
met e5 jeugdig5 ,flor5tijn]1 ,pietro    
,buonav5tura1 die op het kantoor van    
zijn oom1 e5 d] v]ma>de banki]s         
,salviati1 wi] paleis 7blz4 #cf7 teg5ov]
 dat van h>5 vad] lag1 voor d5 h&el w]d 
opgeleid4 ,nadat de geliev5 e5ig5 tijd 9
 't geheim v]ke]d hadd51 me5d5 zij      
ontdekt te zijn2 en1 vreez5de dat       
,bianca's /iefmo$] ha> na> het kloo/] z\
 z5d51 kwam5 zij tot het besluit om na> 
,pietro's oud]s te ,flor5ce te vlu*t51  
welk plan zij volvo]d54  ,de familie    
,capello wi/1 uit wraakzu*t1 te bew]k5  
dat ,pietro's oom1 de banki] ,salviati1 
9 d5 k]k] d] inquisitie w]d geworp51    
wa>9 hij e5ige ma&5 lat] omkwam1 en dat 
er e5 prijs van twe$uiz5d dukat5 op     
,pietro's ho(d w]d ge/eld4 ,het mo*t d5 
v]bolg5 vad] e*t] niet gelukk5 d5 s*ak] 
zijn] do*t] 9 h&5 te krijg54 ,pietro 0  
t]/ond bij zijne aankom/ te ,flor5ce met
 ,bianca 9 d5 e*t getr$51 en _h zi*1 uit
 vrees voor zijne ma*tige v]volg]s1 ond]

 de ho$e van d5 ,groo!rtog ,francesco de
 ,m$icis ge/eld1 wi5 jui/ de/ijds door  
zijn vad] ,cosmo de rege]+ 0 opg$rag54  
,deze /ap van ,pietro oef5de e5         
besliss5d5 invlo$ op ,bianca's lot uit1 
en _h voor hemzelv5 het noodlottig/e    
gevolg4 ,francisco trok zi* de zaak van 
het v]volgde pa> met groot51 ma> ge5sz9s
 belangelooz5 ijv] aan4 ,re$s bij zijne 
e]/e ontmoet+ met ,bianca _h hij e5     
hevig5 h>t/o*t voor ha> opgevat1 die na>
 het s*ijnt spo$ig door de ijdele s*oone
 w]d beantwoord4 ,hij hield de betrekk+ 
met ha> geheim tot dat zijn huwelijk met
 de ,a>t%]tog9 ,johanna van ,oo/5rijk1  
tot wie hij zi* sle*ts we9ig aangetrokk5
 gevoelde1 geslot5 01 ma> zag er to5 ge5
 noodzakelijkheid 9 om zijne neig+ lang]
 te v]b]g54 ,hij gaf ,bianca e5e        
betrekk+ aan het h( en /elde            
,buonav5tura tot zijn int5dant aan4 ,van
 dit oog5blik af kantte ,pietro zi*     
ern/ig teg5 de betrekk+ tuss*5 zijne    
vr\w en d5 ,groo!rtog2 't ge5 dez5 de$  
besluit5 om zijn la/ig5 int5dant te lat5

 ombr5g54  ,bianca w]d ?ans de v]kla>de 
m9n>es van d5 vor/ en bleef dit tot aan 
d5 dood van ,johanna van ,oo/5rijk      
7#aegh74 ,dit /]fgeval bra*t d5 h]tog e5
 oog5blik tot inke]1 en het s*e5 dat    
hij1 door zijne bro$]s g$rong51 zijne   
betrekk+ met ,bianca z\ v]brek54 ,deze  
/elde e*t] t]/ond alle kun/grep51 zelfs 
de ond]s*uiv+ van e5 k9d1 te w]k om h>5 
m9na> w$] tot zi* te br5g51 en slaagde  
da>91 met behulp van 's vor/5 bie*tvad]1
 zoo volkom51 dat ,francesco1 voordat er
 twee ma&5 na ,johanna's dood v]loop5   
w>51 e5e geheime e*tv]b9dt5is met zijne 
m9n>es aang+4 ,hi]door 0 e*t] ,bianca   
,capello's e]zu*t nog niet g5oeg        
bevr$igd1 en zij haalde d5 h]tog ov] om 
ha> op5lijk als zijne gemal9 te erk5n54 
,het huwelijk w]d met veel praal gevi]d1
 door e5e bez5d+ van neg5tig l$5 uit d5 
,groot5 ,raad van ,v5eti en door twee   
v5etiaans*e gezant5 bijgewoond1 en ko/te
 ,toskane #cjj1jjj dukat51 op e5 tijd/ip
 to5 het volk door hong]snood en &]e    
ramp5 getei/]d w]d4 ,bianca1 die        

k9d]loos bleef1 0 e]/ voornem5s om het  
door ha> ond]ges*ov5 k9d tot            
troon]fg5aam te lat5 v]kl>54 ,zij de9sde
 hi]voor e*t] t]ug1 en v]zo5de zi* met  
d5 wettig5 troonopvolg]1 k>d9aal ,f]n&o 
de ,m$icis4 ,we9ige dag5 nadat dit _h   
plaats gehad1 w]d5 ,francisco en zijne  
gemal9 plotsel+ krank en /i]v5 beid5    
ond] /]k v]mo$5 van v]giftig+4 ,bianca  
_h d5 oud]dom van ev5 ve]tig j>5 b]eikt4
  ,e5 &] geb\w11dat de a&a*t 9 ,v5eti   
trekt1 is de casa ,goldoni1 het huis wa>
 9 #agjg ,v5eti's v]ma>de tooneeldi*t]  
,c>lo ,goldoni het e]/e lev5sli*t       
aans*\wde4 ,onteg5zeggelijk 0 hij e5 d] 
vru*tba>/e s*rijv]s van ,itali1 en re$s 
uit di5 ho(de wordt hij niet t5 onre*te 
de italiaans*e ,kotzebue g5oemd4 ,m5 _h 
hem voor de balie opgeleid1 ma> hij     
gevoelde ev5m9 roep+ voor dit vak als   
voor de m$icijn51 wa>op hij zi*         
v]volg5s1 op bege]te zijns vad]s1       
toelegde4 ,e9delijk gaf hij zi* geheel  
aan d5 lu/ voor het tooneel ov]1 di5 hij
 van jongs af gekoe/]d _h4 ,9 zijn a*t/e

 ja> re$s _h hij e5 v]toog teg5 d5      
de/ijds he]s*5d5 gekun/eld5 dramatis*5  
smaak ges*rev53 e5 smaak1 di5 hij lat]  
met zooveel tact wi/ te vorm51 dat hij 9
 het midd5 d] vorige eeuw het           
italiaans*e tooneel--wat tooneel- en    
blijspel betreft--geheel behe]s*te4 ,9  
we]wil da>van w]d hij 9 zijn vad]l& niet
 geheel na> wa>de ges*at1 en na om/reeks
 tweehond]d /ukk5 ges*rev5 te hebb5 79  
#agej alle5 ze/i517 na 9 ,itali         
a*t]e5volg5s als advokaat1 g5ee%e]1     
tooneeldi*t]1 tooneelspel] en           
tooneeldirecteur opgetr$5 te zijn1 nam  
hij 9 #agfa e5e uitnoodig+ van het      
frans*e h( aan om zi* te ,p>ijs te      
ve/ig54 ,hi] s*reef hij e5ige           
tooneel/ukk5 en zijne belangwekk5de     
,mmoires 9 het frans*4 ,t5 gevolge d]   
/aatkundige gebeurt5iss5 9 ,frankrijk1  
v]loor hij zijn ja>geld van vi]duiz5d   
livres op e5 leeftijd1 wa>op hij niet   
me] 9 /aat 0 door arbeid 9 zijne        
behoeft5 te voorzi54 ,hij bra*t di5 t5  
gevolge het laat/ van zijn lev5         

komm]lijk door en /i]f te ,p>ijs 9      
#agic4 ,het huis1 dat hij te ,v5eti     
bewoonde1 en dat de type van e5 deftig  
v5etiaans* burg]huis is 7bladz4 #dd71   
ligt niet v] van de brug dei ,nomboli1  
bij d5 aanvang d] via di ,ca-,c5t'anni1 
9 e5 van ,v5eti's s*ild]a*tig/e         
canalettos4  ,t5 slotte nog e5 enkel    
woord ov] de v]ma>de ,scala antica (    
antiek5 w5teltrap van het aan het       
,b]n>do-kanaal geleg5 paleis ,m9elli4   
,deze trap1 die zi*1 zoo als de plaat op
 bladz4 #dj aantoont1 buit5 het geb\w   
bev9dt1 is e5 d] si]lijk/e b\wgewro*t5  
die te ,v5eti word5 gevond54 ,hij is uit
 de vijfti5de eeuw afkom/ig1 en na> m5  
me5t door e5 d] ,lomb>di geb\wd4 ,de    
geheele tor5 heeft e5e hoogte van       
drie-en-tw9tig en e5e doorsn$e van ruim 
vi] ,n$4 ell51 t]wijl de trap1 die zi*  
om e5 m>m]5 kolom sl+]t1 hond]dtw9tig   
tr$5 telt4      ,ga>ne z\d5 wij nog bij 
m5ig s*oon ( g$5kwa>dig geb\w1 bij m5ig 
kun/voorbr5gsel en bij v]s*eid5e b]oemde
 mann5 van ,v5eti /il/aan2 ma> ons be/ek

 noopt ons ?ans onze omzw]v+ te /ak5 en 
afs*eid van de s*oone doge-/ad te nem54 
,,aanteek5+5  #a ,wat lev5 wij snel 9   
onze eeuw1 en hoe v] ligg5 deze         
gemo$elijke bes*\w+5 en r$5e]+5 ?ans van
 ons af6 ,ne51 ,oo/5rijk heeft zi*      
niet--en gelukkig6--zoo v] v]get51 van  
e5 deel van zijn grondgebi$ te gaan     
v]s*a*]53 ,frans-,jozef heeft zi* nog   
h]9n]d dat hij e5 ,habsburg is en dat   
noblesse oblige4 ,itali heeft ,v5eti    
niet van de vreemde ov]he]s*+ bevrijd3  
de e]/e pog+1 die het da>toe1 en wel    
ond] de gun/ig/e om/&igh$51 aanw5dde1   
e9digde1 jui/ als de veldto*t van #ahdh1
 9 e5 volkom5 n$]laag4 ,to* heeft       
,oo/5rijk1 na d5 rampspo$ig5 oorlog van 
#ahff1 ,v5eti afge/aan1 niet aan        
,victor-,emmanuel1 ma> aan ,frankrijk1  
dat1 na de gebruikelijke kom$ie d]      
volks/emm+1 zijn w+ewe/ aan ,itali      
ov]droeg4--,wat ligt er niet tuss*5 d5  
nieuwja>smorg5 van #ahei en h$56 ,to5   
sprak de op het toppunt zijn] ma*t /a&e 
,imp]ator het noodlottig woord1 dat d5  

/orm heeft ontket5d1 die1 met           
onv]mijdelijke noodzakelijkheid1 hem    
zelv5 en zijne moeizaam opgetrokk5      
s*epp+ 9 d5 afgrond heeft gesl+]d4 ,de  
e5heid van ,itali1 op het h]lev5de      
nationaliteitsbeg9sel gegrond1 moe/     
noodw5dig de e5heid van ,duits*l& na zi*
 sleep5--dat wil zegg51 d5 ond]gang van 
,frankrijk als groote mog5dheid4 ,cav\r 
riep en wettigde vooruit ,bism>ck4 ,en  
,napoleon1 die deze beide mann5 hielp1  
en beid5 als zijne w]ktuig5 me5de te    
gebruik5444444 wat mag hij te ,s$an en  
op ,wilhelm%he wel hebb5 g$a*t6         
7,bijs*rift 9 #ahgd47  #b ,teg5woordig1 
natuurlijk1 op fee/dag51 de italiaans*e4
 7#ahgd47  #c ,het paleis ,fosc>i w]d 9 
#ahfg g]e/aure]d2 teg5woordig is er de  
h&elsakademie geve/igd4