,e5 kijkje op de ,t5toon/ell+ te ,milaan
  ,door ,,ph4 ,j4 ,,ketn]4   ,settimana 
di gloria6--,wie _h vr e5ige wek51 to5  
de geweld5a> aan de golf van ,napels    
dood en v]s*rikk+ bra*t ov] het l&2 to5 
de ,natuur1 die ,itali zoo mild heeft   
b$a*t1 die er zoo veel 9 s*oonheid heeft
 h]/eld en geheeld1 wat door d5 ,tijd 0 
getr(f51 met wre$e h& 9 we9ige ur5 9 e5 
woe/5ij v]ke]de de veld5 en ga>d5 die de
 m5s*5 door j>5lang5 noe/5 arbeid 9 het 
zweet huns aans*ijns tot vru*tb>e l&\w5 
hadd5 wet5 te mak52 to5 #aijf k voor    
,itali e5 rampja> dreigde te word51444  
wie _h to5 durv5 d5k51 dat z kort da>op 
9 datzelfde l& e5 week van glorie z\    
aanbrek5 als inzet van e5 jubelfee/ t]  
e]e van de ov]w9n+ van d5 m5s* op de    
natuur68  ,ma> ,itali is altijd het l&  
van s*]pe contra/5 en snelle ov]gang5   
gewee/1 en ge5 natie t] w]eld die zi*   
zoo spo$ig ov] le$ en ell5de he5zet als 
dit la*5de volk ond] zijn la*5d5 hemel6 
,en z kwam het1 dat1 t]wijl 9 het zuid5 
van het l& de nood- en doodsklokk5 nog  

luidd5 en r\wwad5 w]d5 gespreid 9 k]k5  
en huiz51 9 het noord5 al wer de beia>d 
jubelklank5 de$ trill5 door de lu*t en  
het rood-wit-gro5 met het witte kruis   
van ,savoye w]d ontplooid t5 teek5 van  
nationale vreugde4  ,g9ds de m5s* /il1  
nietig1 v]slag51 ma*teloos teg5ov] de   
vreeselijke1 ontemb>e w]k+ d]           
natuurkra*t52 hi] de trots*e ov]w9na>1  
zi* van zijn g5ie en he]s*appij ov] de  
/( bewu/1 met bazu+es*al de gans*e w]eld
 toegalm5d3 ,milano a nome d',italia    
*iama le g5ti a le pacifi*e g>e del     
lavore2 ,milaan roept 9 naam van ,itali 
de volk]5 op tot d5 vre$zam5 w$/rijd van
 d5 arbeid4  ,wl mo*t ,milaan die e]    
voor zi* opeis*56  ,want me] dan 9 e5ige
 &]e /ad van ,itali tr$5 9 deze         
metropolis de m5s* en das ,gebild d]    
,m5s*5h& op d5 voorgrond4 ,en altijd zal
 d5 reizig] die van ov] de ,alp5 ,itali 
b9n5komt treff5 de teg5/ell+ tuss*5 de  
gewijde /ilte en de maje/eit van het    
hooggeb]gte1 wa> de ,natuur he]s*appij  
vo]t en de wufte1 w]elds*e drukte1      

inha]5t aan d5 e]$i5/ van d5 m5s*1 9 de 
/ad1 wa> alle groote volk]5/rat51 die   
,noord en ,zuid v]b9d51 hun e9dpunt     
v9d54  ,9 ,milaan klopt het h>t van het 
h]bor5 ,itali2 noemde ,pl9ius de /ad1   
wa>ov] ,cic]o1 de groote r$5a>1 e5s als 
/$eh\d] rege]de1 re$s het nieuwe ,a!ne1 
?ans mag zij de gee/elijke en z$elijke  
ho(d/ad van ,itali g5oemd word54 ,na de 
ov]w9n+ d] ,frans*-,pimonts*e wap55 op  
de ,oo/5rijk]s bij ,mag5ta 9            
#ahei--v]eeuwigd 9 het pra*tige         
ruit]/&beeld op het reusa*tige ,domple91
 e5 d] s*oon/e van ,europa1 dat ,victor 
,emanuel ,,ii voor/elt midd5 9 het      
geve*t1 zijn pa>d inh\d5d om bevel5 uit 
te deel5--heeft de /ad1 bevrijd van het 
vreemde juk1 zi* snel ontwikkeld tot e5 
c5trum van h&el en nijv]heid4  ,milaan  
is de w]k/ad van ,itali2 drie ma*tige   
bondg5oot5 hebb5 ha> da>bij geholp5 om  
de positie te v]ov]51 die zij ?ans ond] 
de e]/e /$5 van het ,ap5ijns*e s*i]eil& 
inneemt4 ,deze triple alliantie be/aat  
uit3 het v]/&1 de w]kzaamheid en het    

geluk4  ,aan die drie elem5t5 dankt     
,milaan zijn enorme uitbreid+ en zijn   
to5em5de welva>t4  ,de /ad telt nu me]  
dan e5 half millio5 inwon]s en is het   
middelpunt van het intellectueele en    
arti/ieke lev5 van dit begaafde volk2 de
 v]zamelplaats van tal van zang]s1      
toonkun/5a>s en tooneelspel]s uit alle  
l&5 d] w]eld2 hi] is de m>kt voor       
impress>io's en op]adirecties4 ,ma> bov5
 alles v]heugt zi* de indu/rie hi] 9    
hoog5 bloei4 ,milaan is het middelpunt  
van de ,lomb>dijs*e zijdewev]ij51 die   
ha> grond/( te dank5 hebb5 aan de       
duiz5d5 mo]beiboom5 9 deze vru*tba>/e   
laagvlakte van ,europa met wi] blad]5 de
 zijdeworm5 zi* vo$54 ,ook fluweel1     
tapijt51 papi] en gummi vorm5 hi]       
belangrijke export-artikel51 t]wijl     
uitgev]s als de gebr4 ,treves en de     
firma ,sonzogno e5 ,europees*e          
v]ma>dheid g5iet54  ,moet m5 niet       
toegev5 dat alle om/&igh$5 ,milaan hebb5
 voorbes*ikt om b9n5 zijn mur5 79       
lett]lijk5 z91 want de oude wall5 met   

hun trots*e poort5 zijn1 s*oon tot      
lomm]rijke plantso55 aangelegd1 nog 9 /&
 geh\d571 temidd5 van zijn eeuw5\de     
palazza's1 zijn indrukwekk5de baseliek5 
en pra*tige monum5t51 en 9 de s*aduw van
 zijn ma*tig5 ,dom--ko/elijk/e          
nalat5s*ap van de *ri/elijke kun/6--de  
e]/e int]nationale t5toon/ell+ aan deze 
zijde d] ,alp5 te h]b]g58444  ,tr\w5s1  
de aanleid+ tot het h\d5 d] t5toon/ell+ 
knoopt zi* onmiddellijk va/ aan de      
comm]cieele belang5 van ,milaan4  ,9    
#ahha op5de het1 ond] de auspicin van d5
 bem9d5 ,umb]to,i1 de nationale         
t5toon/ell+ t] vi]+ van de voltooi+ van 
het reuz5w]k van d5 ,/4 ,got?>d-tunnel  
en ?ans1 na #be j>51 is het op nieuw het
 tooneel van e5 uitgebreid] en groots*] 
fee/ van d5 arbeid1 met m$ew]k+ van de  
bevri5de natin tot /& gebra*t1 t] e]e   
van de op5+ van d5 nog belangrijk]      
,simplon-tunnel4  ,naa/ de /$5 van      
,we/-,zwits]l& 7vooral ,g5ve7 zal       
,milaan to* de mee/e vru*t5 plukk5 van  
de tot/&kom+ van dez5 twe$5 tunnel      

tuss*5 ,zwits]l& en ,itali1 want het    
groote v]vo] langs dez5 nieuw5 en hoog/ 
noodig5 v]ke]sweg1 die het              
spoorwegtraject ,p>ijs-,milaan b4v4 met 
#hc ,k4,m4 zal v]kort51 zal t5 slotte op
 ,milaan uitloop51 zoo go$ als het de   
t]m9us is van het enorm-drukke v]vo]    
langs d5 ,/4 ,got?>d-spoorweg van alles 
wat via ,basel-,luz]n na> het zuid5     
/roomt4  ,het fee/ van d5 ,simplontunnel
 mag dan ook het fee/ van de /ad ,milaan
 g5oemd word51 ma> tev5s jubelt ,itali1 
dat van d5 nieuw5 v]ke]sweg e5          
belangrijke uitbreid+ zijn]             
h&elsbetrekk+51 vooral met ,frankrijk1  
v]wa*t1 da>me t5 aanhoore van heel de   
w]eld uit zijn vooruitgang en zijn      
bloei1 zijn gevoel van v]jongd lev51    
zijn gelo( 9 de toekom/ ond] de         
beziel5de leuze3 ,sempre avanti         
l',italia6    ,het t5toon/ell+splan     
date]t eig5lijk re$s van #aija4 ,de w]k5
 van d5 ,simplontunnel1 9 ,augu/us #ahih
 aangevang51 z\d5 9 #e ja> g]e$kom51 dus
 9 beg9 #aijd4 ,voor e5 go$e voorb]eid+ 

0 m5 dan ook niets te vroeg4 ,de        
ond]nem]s van d5 tunnelb\w--omtr5t welk 
w]k ind]tijd e5 gellu/re]de bes*rijv+ 9 
deze kolomm5 is opg5om5--de he]5 ,br&1  
,br&on en ,co41 hebb5 e*t] met          
reusa*tige moeilijkh$5 te wor/el5 gehad1
 wa>door de arbeid telk5s w]d v]traagd  
en de op5+ h]haaldelijk moe/ word5      
uitge/eld4  ,het t5toon/ell+splan       
ond]vond da>van d5 t]ugslag en zoo w]d  
het da>mee e5 w>e lijd5sges*i$5is1 die  
het1 zoo al niet v]s*oonba>1 dan to*    
v]kla>ba> maakt1 dat er all5gs e5 /adium
 van v]slapp+ aanbrak1 dat zi*1 to5 de  
solemneele ure nad]de1 begon te wrek5 9 
e9delooze v]w>r+ en hopelooz5 a*t]/&4   
,de uitb>/+ van d5 ,vesuvius w]d        
aangegrep5 als e5 welkom voorw5dsel om  
de op5+ nog e5 #h dag5 uit te /ell51 ma>
 e9delijk begrep5 de ,italiaans*e leid]s
 to*1 dat zij er met e53 ,=tuna1 e      
dormi61 heb geluk en slaap ma>6 niet    
kom5 z\d54 ,en zoo zag ik1 9 die dag5   
van de b>5sween d] t5toon/ell+ re$s hi] 
aanwezig1 beve/igd wat e5 l&g5oot1 die  

hi] re$s j>5 woont en het volksk>akt]   
uitnem5d k5t1 mij voorspeld _h3 ,9 de   
laat/e dag51 als 't er op aankomt1 zult 
gij de ,italian5 wond]5 zi5 do54        
,ind]daad1 to5 de dag d] ple*tige op5+  
dr 01 s*e5 het ( go$e feen 9 de /ilte en
 de dui/]nis van d5 na*t rondgezweefd   
hadd5 ov] de t]re95 en met toov]/av5 9  
het lev5 hadd5 g]oep51 wat lui]5de      
w]kli$5 die liev] 9 het zonnetje lag5 te
 slap5 en soldat5 die wel ond] tu*t     
w]kt5 ma> wi] h&5 v]ke]d /ond5 voor dez5
 ongewon5 arbeid1 ma> niet kla> kond5   
krijg51 al /ond5 de commissiel$5 er ook 
h&5wr+5d bij4  ,het ,uitvo]5d ,comit    
mo*t van geluk sprek51 dat het z 444 d5 
s*ijn wi/ te r$d56  ,tr\w5s1 de kun/ om 
het uit]lijk op te h\d5 v]/aan de       
,italian5 uitnem5d6  ,en wie z\ niet    
ga>ne veel v]gev5 aan e5 volk1 dat1 bij 
al zijn gebrek51 zoo nauw v]b& h\d5d met
 zijn a>d en opvo$+1 aan d5 &]5 kant    
zulke voortreffelijke eig5s*app5        
toont68444  ,want te ontk5n5 valt het   
niet dat de t5toon/ell+1  zooals zij zi*

 da> nu voordoet1 getuigt van het       
s*epp+sg5ie en d5 hoog-ontwikkeld5 smaak
 d] ,italian54  ,zo[el 9 uitgebreidheid 
als 9 conceptie maakt de t5toon/ell+ e5 
groots*5 indruk4 ,indi5 m5 voor ha> e5  
ligg+ _h kunn5 v9d51 zoo s*ild]a*tig als
 de oev]s van de ,se9e 9 ,p>ijs en van  
de ,maas 9 ,luik1 dan w>e het panorama  
van deze toov]/ad1 m>m]wit als het      
,lip>a1 dat ,c\p]us' kun/5a>soog zag1   
ond] ,itali's diepblauw5 hemelkoepel met
 de int5se li*ts*itt]+ van de zuidelijke
 zon onv]gelijkelijk he]lijk gewee/4    
,het oorspronkelijk t5toon/ell+splan    
omvatte alle5 het transportwez53        
spoorweg51 s*eepva>t1 rijwiel5 en       
automobiel51 lu*tballons enz4 ,ma> als  
gewoonlijk groeide het spo$ig d5        
ontw]p]s bov5 het ho(d en kreeg het e5  
omvang als m5 nimm] _h v]mo$ ( b$oeld4  
,decoratieve kun/1 s*ild]- en           
beeldh\wkun/1 kun/nijv]heid1 l&b\w en   
vis*teelt1 telegrafie en telefonie1     
hygine1 cop]atie en v]zek]+swez51 dat   
alles w]d 9 het def9itieve plan opg5om51

 welks uitvo]+ ruim #ab millio5 lire    
heeft geko/4 ,en naa/ die p]man5te      
t5toon/ell+ zull5 nog tijdelijke        
t5toon/ell+5 g$ur5de de zom]ma&5 word5  
geh\d5 van vo$+smiddel51 *emis*e en     
ph>maceutisehe product51 fotografie1    
muziek-in/rum5t51 ja*twap55 enz4  ,het  
e5ige1 wat deze int]nationale           
t5toon/ell+ dan nu ook ond]s*eidt van e5
 w]eld-t5toon/ell+1 dat is ha> niet     
algeme5 k>akt]2 de groot-indu/rie bv4 is
 tot vel] teleur/ell+ buit5geslot51 da> 
sle*ts ma*9es van e5 bep]kt aantal      
pa>d5kra*t5 9 gebruik bij de            
kun/nijv]heid mo*t5 +ezond5 word51      
t]wijl 9 e5ige afdeel+51 o4a4 9 die van 
s*ild]- en beeldh\wkun/1 ge5            
int]nationale m$$++ is toegelat51 e5    
maatregel die de beteek5is dez] sectie  
niet heeft v]hoogd4  ,9 uitge/rek!id    
doet de ,milaans*e t5toon/ell+ e*t] niet
 ond] voor die van ,luik en ,dsseldorf1 
welke w]eldt5toon/ell+5 w]d5 g5oemd2 zij
 heeft e5 grootte van #ihj1jjj ,m#b1    
t]wijl de ov]dekte hall5 tezam5 e5      

opp]vlakte beslaan van #bde1jjj ,m#b1   
v]deeld ov] #abe groote geb\w5 en kle9]e
 paviljo554  ,t5e9de d5 lez]s e5igsz9s  
e5 maat/af t] v]gelijk+ te gev51 wil ik 
er hi] aan h]9n]51 dat de ,luiks*e      
w]eldt5toon/ell+ van #aije e5 t]re9 van 
#aa ,h4,a4 besloeg met e5 ov]dekte      
ruimte van #aaj1jjj ,m#b2 het aantal    
geb\w5 en paviljo55 b$roeg 9 ,luik #ih4 
,9 e5 /ad1 geheel 9 de vlakte geleg5 en 
met oude ve/+mur5 omr+d1 viel het niet  
gemakkelijk voor e5 z groote t5toon/ell+
 e5 ges*ikt t]re9 te v9d54 ,de ruimte   
van het b9n5 de ence9te geleg5 ,p>k bood
 nauwelijks e5 d]de van de opp]vlakte   
die m5 noodig _h4 ,de a&a*t viel to5 op 
het buit5 de ba/ions geleg5             
ex]citiet]re9 van ,milaan's groote      
g>nizo51 de ,piazza d',armi1 ma> ook dit
 0 nog te kle94 ,to5 kwam5 de +5ieurs op
 het lum9euze d5kbeeld om de beide      
t]re951 door e5 nieuwe /adswijk van niet
 g]+5 omvang van elk&] ges*eid51 9      
gebruik te nem5 en ze ond]l+ te v]b9d5  
door e5 electris*5 spoorweg ov] e5      

viaduct1 bijna lijnre*t loop5d van het  
midd5 van het e5e na> dat van het &]e4  
,met m$ew]k+ van de militaire en        
burg]lijke autoriteit5 slaagde dit plan 
volkom54 ,en da>aan is het nu te dank51 
dat de ho(d+ang van de t5toon/ell+ op   
nog ge5 #bj m9ut5 af/&s van het c5trum  
d] /ad is geleg54  ,wanne] m5 van het   
,cordusiople91 wa> het monum5tale       
,beursgeb\w en het paleis van de        
,algeme5e ,v]zek]+s-,maats*appij 9      
elliptis*5 vorm rondgeb\wd zijn1 en dat 
vlak a*t] de noordwe/elijke zijde van   
het ,domple91 het c5trum d] oude /ad1   
geleg5 is1 de ,via ,dante +aat1 e5 d]   
bre$/e en fraai/e ho(d/rat5 van ,milaan1
 dan ziet m5 aan het e9de da>van op het 
,=o ,bonap>te1 dat e5 halv5 cirkel      
vormt1 re*t voor zi* het b]oemde en     
indrukwekk5de ,ca/ello ,s=zesca met zijn
 massieve tor5s en he]lijke v]si]+5 van 
,leon>do da ,v9ci en ,bramante1 de      
voormalige woonplaats d] ,visconti's1   
me]mal5 9 d5 loop d] eeuw5 v]woe/ en we]
 opgeb\wd1 telk5s we] v]wa>loosd ma> nu 

we] bijna geheel g]e/aure]d tot e5      
groots* hi/oris* monum5t en inw5dig     
+]i*t tot ar*eologis* en kun/-museum1   
v]rijz54 ,door de ho(dpoort1 de ,torre  
del ,fil>ete1 het ,ca/ello b9n5tr$5de en
 re*t ov]/ek5de door d5 e]/5 en twe$5   
b9n5h( 7,piazza d',armi en ,corte       
,ducale7 b]eikt m5 door de              
teg5ov]ligg5de poort aan de a*t]zijde   
het fraai aangelegde ,p>co1 dat geheel  
behe]s*t wordt door d5 v] op d5         
a*t]grond v]rijz5d5 triomfboog met zijn 
mooie bas-reliefs1 de ,arco della ,pace1
 oorspronkelijk be/emd om de held5dad5  
van ,napoleon te e]51 ma> lat] gewijd   
aan e5 h]d5k+ van de n$]lag5 van d5     
groot5 ,keiz]1 die bekroond wordt door  
het wond]-mooie w]k van d5 beeldh\w]    
,sangiorgio1 9 brons gegot5 door de     
gebro$]s ,manfr$9i en voor/ell5de de    
god9 des vr$es /a&e op ha> met zes      
vurige pa>d5 bespann5 zegek>4  ,9 dit   
p>k1 begr5sd door die beide monum5t5 en 
omr+d door e5 voornaam kw>ti] van       
patricis*e huiz5 en villa's1 ligt1      

s*uilga&e groot5deels ond] donk]e       
cypress5 en &] zwa> geboomte1 het e5e   
g$eelte d] t5toon/ell+ en v&a> leidt de 
electris*e spoorweg na> het groot]e     
t]re91 dat ruim #bj m9ut5 loop5s v]d] is
 geleg54  ,l9ks van het ,ca/ello1 aan   
het e9de van het bre$e ,=o ,bonap>te1   
ligt de ho(d+ang d] t5toon/ell+1 e5     
ar*itectonis* go$ gelukt b\ww]k1 wa>van 
onze foto e5 duidelijk beeld geeft4  ,9 
dit ranke b\ww]k met zijn zuil5gal]ij1  
zijn sprek5de v]si]+5 en beeld51 hebb5  
de ar*itect5--aan wi] ho(d de bekwame   
,besana /aat--veel v]go$ van het gemis  
van e5 monum5taal ho(dgeb\w en e5       
panorama ov] heel de t5toon/ell+4 ,to*  
ligt de beteek5is van deze rijke faade  
die 's avonds met duiz5d5 gloeilampjes  
wordt v]li*t me] 9 de beide             
,simplontunnels1 wa>van zij de omlij/+  
vormt4  ,a>dig] cl\ w>e voor deze       
t5toon/ell+ wel niet uit te v9d5 gewee/ 
dan de bezoek]s te do5 b9n5gaan door e5 
tunnel1 wa>me op b$riegelijke wijze de  
,simplontunnel nageboot/ is4 ,dat is dan

 ook de groote attractie1 het nieuwe en 
wond]b>e4 ,het is dan ook a>dig g$aan2  
de illusie is volkom54 ,m5 s*uift het   
zw>te gordijn ev5 op zij en tre$t de    
onbek5de dui/]nis 92 9 de v]te gloei5   
kle9e li*tjes teg5 d5 van kri/all5      
gl9/]5d5 rotsw&2 bij hun zwak s*ijnsel  
ziet m5 op d5 bodem de vage ev5wijdige  
lijn5 van de rails4 ,m5 hoort het       
geklett] van wat] en het snorr5 en /amp5
 van ma*9es4 ,het zijn de boorma*9e en  
de lu*tv]v]s*+s9/allatie die hi] 9 w]k+ 
word5 getoond4 ,door nauwe zijgang51    
wa>9 m5 de s*]v5 van rotsblokk5 ond] de 
voet5 hoort krak51 komt m5 9 d5 twe$5   
tunnel1 ev5wijdig aan d5 e]/5 loop5de1  
die1 ev5als 9 de w]kelijkheid1 met d5   
e]/5 halv]wege e5 punt van sam5kom/     
heeft4 ,9 dez5 twe$5 tunnel heeft m5    
kans gezi5 op v]nuftige wijze duidelijk 
te mak51 hoeveel la/ m5 bij d5 b\w gehad
 heeft met het van bov5 door de ad]5 9  
d5 b]gw& doorsijpel5de wat]1 dat        
m5igmaal de gang5 blank zette4 ,uit d5  
rotsw& spr+t hi] met geweldige kra*t het

 held]e wat] van d5 b]g/room dat bruis5d
 en s*uimspatt5d zi* ne]/ort temidd5 van
 de rotsblokk51 jui/ zooals m5 dat 9 het
 hooggeb]gte ziet4  ,m5 behoeft ?ans    
niet na> ,iselle te reiz5 om zi* e5     
begrip te kunn5 vorm5 van het groots*e  
w]k1 dat da> is ges*i$ en welks voltooi+
 hi] wordt gevi]d4 ,de kun/ van naboots5
 tra*t de wez5lijke te*niek 9 ha> hooge 
vlu*t te a*t]hal54 ,alles to* is zoo    
natuurgetr\w1 dat m5 w]kelijk me5t 9 het
 h>t van de ,hoog-,alp5 te v]ke]54      
,tuss*5 de beide tunnel+ang5 heeft de   
gevi]de beeldh\w] ,butti e5 beeld5groep 
aangebra*t1 die d5 moeizam5             
tunnel-arbeid voor/elt4 ,e5 mooi        
afgietsel 9 brons van deze sprek5de     
groep is door het ,uitvo]5d ,comit aan  
,z4,m4 d5 ,kon+ als e5 a&5k5 aan de     
ple*tige op5+ aangebod54  ,de beide     
tunnelpoort5 word5 bekroond door e5     
elegant5 tor51 drag5de e5               
,m]curius-beeld1 en welks v]si]+5 de    
beteek5is van het w]k des vr$es1 door de
 sam5w]k+ van ,zwits]l& en ,itali tot /&

 gebra*t1 symbolise]54  ,aan we]szijd5  
van d5 ho(d+ang sluit5 langw]pige       
vleugels zi* aan dit smaakvolle b\ww]k  
aan4 ,re*ts is de afdeel+ ,viss*]ij1    
wa>9 ,duits*l& s*itt]5d voor d5 dag is  
gekom51 ond]gebra*t1 wa>bij zi* we]     
aansluit e5 ze] int]essant aqu>ium2 l9ks
 v9dt m5 e5 reeks van ine5loop5de zal51 
wa> bije5gebra*t is e5 hoog/            
belangwekk5de v]zamel+ oudheidkundige   
voorw]p5 die betrekk+ hebb5 op het      
transportwez5 te wat] en te l&4 ,aan de 
m$ew]k+ zo[el van het ,quir9aal als van 
het ,vaticaan is het te dank51 dat het  
e5 wa> g5ot is deze retrospectieve      
afdeel+ te doorw&el51 wa>aan bov5di5    
pr(4 ,fumagalli door e5 me?odis*e       
groepe]+ zek]e wet5s*appelijke wa>de    
gegev5 heeft4 ,m5 v9dt er zo[el de      
draag/oel van ,leopold,,ii1 ,groot-h]tog
 van ,toscane als de /aatsiek>os wa>mee 
,paus ,pius,,vii 9 #ahad zijn into*t    
hield 9 ,mod5a2 de b]l9a met kop]5      
paneel51 rijk met zilv] beslag51 van    
,f]d9&,,ii van ,b\rbon 7,corte di       

,napoli3 #ahci7 als de rijk-gebeeldh\wde
 gala-koets1 die g$i5d heeft 9 d5       
begraf5is/oet van ,victor ,emanuel,,ii 9
 #ahgh bij de ov]br5g+ van het /(felijk 
ov]s*ot van het ,quir9aal na> het       
,pan?on2 v]gulde k>d9aalsk>oss5 en met  
a*t pa>d5 bespann5 tr\wkoets5 met       
bes*ild]de paneel5 en van b9n5 met      
satijn bekle$ van het ,huis van ,savoye4
  ,niet m9d] de moeite wa>d zijn de     
modell5 van oude s*ep52 o4a4 van de     
galjo51 wa>me ,m>ia de ,m$ici 9 #afjj   
van ,livorno na> ,frankrijk is gev>54   
,ook het voorhe5 en ?ans op het gebi$   
van de rijwiel5 wordt 9 e5 ap>t zaaltje 
vrij voll$ig te zi5 gegev51 t]wijl de   
,italiaans*e ,po/]ij5 en de ,duits*e    
,rijkspo/ e5 belangrijke hi/oris*e      
inz5d+ hebb5 sam5gebra*t1 be/a&e 9      
modell5 van oude po/koets51 uni=m51     
g]e$s*app51 docum5t5 enz4  ,m5 kan g]u/ 
zegg51 dat deze afdeel+ tot de          
be/-geslaagde van de t5toon/ell+        
behoort4  ,na deze uit/apjes re*ts en   
l9ks van d5 ho(d+ang gaan we nu het ,p>k

 91 wa>van de aanleg getuigt van d5     
smaak d] ,milanees*e tu9b\wkundig52     
fris* en fleurig ziet er alles uit en de
 bre$-uitgespreide waai]palm5 en        
bloei5de camelia's z\d5 wij wel zoo na> 
ons l& will5 menem56 ,de /oomwals heeft 
de bre$e weg5 geff5d1 wa>9 de zw>e      
vra*twag5s diepe vor5 hadd5 getrokk52   
aan d5 re*t]kant krijg5 we nu de        
voornaam/e t5toon/ell+sgeb\w5 9 het oog2
 zij rijz5 ge5 van alle hoog op tuss*5  
het geboomte en hun hagelwitte kleur zal
 bij d5 fell5 ,italiaans*5 zonnebr&     
v]bl9d5d zijn voor de oog51 al helpt zij
 de hitte buit5 de zal5 h\d51 ma>       
ov]ig5s 444 wat e5 sup]ieur5 smaak hebb5
 de ,italiaans*e ar*itect5 getoond bij  
het ontw]p5 dez] paleiz5 en paviljo556  
,s*oon ook hi] 9 ho(dzaak het onduurzaam
 t5toon/ell+smat]iaal sle*ts di5/ kon   
do51 w9t ,milaan het 9 dit opzi*t v]re  
van ,luik en ,dsseldorf en wordt ,p>ijs 
van #aijj na> de kroon ge/ok54  ,de     
liefde voor de s*oone klassieke vorm5 0 
hi] de leid/> van mann5 als ,besana1    

,bongi en ,locati1 mee/]e 9 hun vak4    
,hi] wordt m5 h]9n]d aan het ,p>!non met
 zijn zuil5 en bog51 da> aan ,rome9s*e  
!rm52 g9ds aan de ,byzantijns*e b\wkun/1
 eld]s we] aan het ,arabis*e ,alhambra4 
,aan de ,italiaans*e en ,frans*e        
r5aissance wordt re*t g$aan2 kortom1 de 
hi/oris*e ar*itectuur vi]t hi] hoogtij6 
,en to*1 hoe fris*1 hoe oorspronkelijk  
blev5 de ontw]p]s da>bij2 hoe gelukkig  
wi/5 zij 9 b\worde en v]si]+5 uitdrukk+ 
te gev5 aan de be/emm+ van de v]s*ill5de
 geb\w56 ,zek]1 dat alles is kle9       
teg5ov] di5 ma*tig5 kolossus1 d5 ,dom1  
di5 de *ri/elijke kun/1 als e5 pr$ik+ 9 
m>m]1 midd5 9 deze /ad heeft geb\wd2 en 
te druk teg5ov] d5 /roev5 ern/ d]       
middeleeuws*e kun/ die spreekt uit de   
palazza's1 welke de eeuw5 hi] hebb5     
nagelat5 en die ?ans de omlij/+ vorm5   
van deze onwez5lijke droom/ad1 wa> alles
 klat]g\d en namaak is en die /raks we] 
zal v]dwijn51 ev5 spo$ig als zij gekom5 
is4  ,ma> 444 wie ontkomt aan de ma*tige
 bekor+ die van dit alles uitgaat68 ,die

 m5gel+ van ar*itectuur en sculptuur1   
zij is e5 weelde voor het oog en spreekt
 tot de v]beeld+ van oord51 wa> de      
s*oonheid godheid is1 wa> het ideaal    
triumfe]t 9 m>m]wit en kroneg\d6  ,van  
het beeldh\ww]k gesprok53 ,al heeft de  
,italiaans*e pla/iek de s*oone traditin 
van het v]l$5 niet wet5 hoog te h\d51 m5
 mo*t to* bij deze geleg5heid van de    
beeldh\w]s 9 het l& van ,mi*el ,angelo  
en ,canova iets go$s v]wa*t54  ,9       
qualiteit hebb5 zij dan ook niet        
teleurge/eld1 ma> 9 de quantiteit hadd5 
zij me] matig+ kunn5 betra*t54 ,ov]lad+ 
s*aadt ov]al1 zelfs op e5 t5toon/ell+4  
,alle ,olympis*e god5 zijn er aan te pas
 gekom54 ,het is ( m5 e5 concurr5tie    
heeft will5 ond]nem5 met de p]man5te    
beeld5-uit/all+ op het b]oemde1 ma> mij 
en vel51 die ond] e5 &]e dan de         
zuidelijke zon zijn gebor51 we9ig       
sympa?ieke ,campo ,santo4  ,ma> zond] nu
 alles op gezag mooi te v9d51 alle5     
omdat het van kun/5a>s als ,butti en    
,brivio1 die op dit oog5blik 9 de gun/  

/aan1 afkom/ig is1 moet ik to* erk5n51  
dat er kra*t en realiteit zit 9 m5ig    
beeld en 9 me] dan n groep4  ,ga        
natuurlijk zoo'n compositiebeeld niet   
van nabij bekijk51 dan is alle illusie  
weg6 ,ma> e5 t5toon/ell+ hangt nu e5maal
 van b$riegelijk decoratief aan elka>4  
,en niem& zal aan zoo'n ,victoria (     
,m]curius1 die /raks op e5 electris*    
v]li*t voet/uk zull5 /aan1 hooge        
kun/eis*5 /ell56  ,het is al veel wa>d1 
wanne] het gevoel niet wordt gekwet/    
door grov5 wansmaak ( jamm]lijke        
banaliteit4 ,en da>teg5 hebb5 de        
arti/ieke en te*nis*e leid]s d]         
t5toon/ell+ met veel zorg gewaakt4 ,b9n5
 die gr5z5 heeft m5 e*t] het eig5       
initiatief zooveel mogelijk vrijheid    
gelat5 en zoo is er tuss*5 al die groote
 paleiz5 en paviljo55 e5 a>dige         
afwissel+ van ,zwits]s*e *lets1         
,s*w>tzwald] huisjes2 ,oo/]s*e kiosk5   
enz4 ,telk5s wordt het oog we] geboeid  
door iets eig5s en k>akt]i/ieks4 ,hoe   
jamm]1 dat ook ,n$]l&1 als te ,/4-,l\is1

 niet met iets eig5s1 met e5 pittig5    
oud-holl&s*5 trapjesgevel bv41 is kunn5 
kom56 ,ma> de ,milanees*e aannem]s      
vroeg5 fabela*tige prijz5 en de middel5 
w>5 g]+4 ,nu heeft het ,n$]l&s* comit   
zi* tevr$5 moet5 /ell5 met #hjj ,m#b 9  
de gem5gde afdeel+ d] decoratieve kun/1 
wa> het ,japan tot buurman heeft1 en    
#bjj ,m#b eld]s voor op zi*zelf /a&e    
inz5d+5 als die van d5                  
bagg]mol5-fabrikant ,smuld]s uit        
,s*i$am4 ,het is nu ma> te hop51 dat het
 inw5dige 7de v]si]+ is bij d5 he]      
,kromh\t uit ,am/]dam zek] 9 go$e h&57  
en de inz5d+5 go$ zull5 mak5 wat aan het
 uit]lijk ontbreekt4 ,ma> da>voor is nog
 wat g$uld noodig4 ,niet vr half ,juni  
zal de ,n$]l&s*e afdeel+ geop5d kunn5   
word54 ,met dit wat a*t]af geleg5 geb\w 
s*55 de he]5 van de b\w-commissie het   
m9/e haa/ te hebb54 ,en to5 de          
g$elege]de commiss>is van ,n$]l&        
h]haaldelijk a&rong op me] spo$1 wijz5de
 op het erg]lijk lui]5 d] ,italiaans*e  
w]kli$51 die1 als 't k\d is1 zi* rond e5

 h\tvuurtje gaan w>m5 en als 't w>m is1 
9 't zonnetje ligg5 te slap51 antwoordde
 m5 zoo philosophis*-laconiek als       
,italian5 dat alle5 kunn53 ,laat dan    
,n$]l&s*e w]kli$5 kom5 om het geb\w af  
te mak54 ,zwits]l& heeft ook eig5       
w]kli$5 ontbod56  ,bi$t e5 t5toon/ell+  
kans van welslag51 al geeft ze ook nog  
zooveel int]essants te zi51 wa> de      
leid]s d]gelijke lu*?>tige opvatt+5     
koe/]58444  ,de v]teg5woordig]s van het 
buit5l&1 die erv>+ hebb5 op dit gebi$   
twijfel5 er wel e5s aan4 ,ma> de        
,italian5 zijn onv]bet]lijke optimi/52  
zij klopp5 de mopp]a>s gemo$elijk op d5 
s*\d] en zegg5 glimla*5d3 ,al lev> della
 t5de si v$ra1 ( te wel3 als de boel we]
 afgebrok5 wordt1 zal alles je duidelijk
 zijn4 ,e5 troo/68444  ,wij zijn nu 9 de
 groote midd5laan van het ,p>k1 die dit 
g$eelte d] toon/ell+ 9 twee groep5      
s*eidt3 re*ts wet5s*ap en kun/2 l9ks de 
v]makelijkh$54 ,ev5 wipp5 we b9n5 9 het 
geb\w d] ,s*oone ,kun/54 ,dat 0 inw5dig 
het e]/ g]e$ omdat de ,kon+ er doorhe5  

w&el5 z\ op d5 op5+sdag4 ,e5 op5b>+ is  
deze zuiv]-nationale afdeel+ niet2 ook  
zijn vele doek5 v]ke]d ( veel te /]k    
beli*t4 ,er is 9 't algeme5 te veel     
geleg5heidsw]k zo[el van s*ild]s als    
beeldh\w]s4  ,en zaal is geheel         
g]es]ve]d voor de productieve familie   
,ci>di1 be/a&e uit vad] en twee zoons1  
die #cb w]k5 heeft +ezond51 e5 &]e zaal 
bevat alle5 #bh /ukk5 van d5 groot5     
,v5etiaans*5 mee/]1 ,ettore ,tito4 ,ook 
,c>cano heeft e5 zaal voor zi*1 t]wijl  
,c>l&i1 bek5d door zijn fijne           
zeegezi*t51 #hd aqu>ell5 heeft +ezond54 
,ond] het beeldh\ww]k is me] knappe     
copie dan oorspronkelijk w]k4 ,de       
,unione arti/i romani lev]de hi] het    
leeuw5deel1 o4a4 e5 reusa*tige groep van
 ,lazio4  ,het paleis van de ,belle     
,arti be/aat uit twee vleugels 9        
hoefijz]vorm die sam5kom5 9 e5          
koepelvormige zaal4 ,9 deze fee/zaal1   
wa>van wij e5 reproductie gev51 _h de   
ple*tige op5+ d] t5toon/ell+ plaats4    
,jamm] g5oeg mo*t5 er to5 ge5           

photografis*e opnam5 word5 gemaakt--e5  
maatregel die als vele &]e v]b& hield   
met de veiligheid van d5 ,vor/4 ,want   
to5 langs alle lijn5 electris*e li*tjes 
fonkeld51 ook 9 de lauw]krans5 door de  
engel5figuurtjes omhoog geh\d51 en heel 
de zaal bezet met s*itt]5de uni=m5 en   
galagewad51 wa>tuss*5 de bekoorlijk/e   
dame/oilett5 9 te]e kleur51--all5 omr+5d
 de met bloem5guirl&es v]si]de e/rade1  
wa>op de ,vor/elijke /oet _h plaats     
g5om5--to5 bood dat geheel e5 betoov]5d 
gezi*t1 hoe we9ig indrukwekk5d de       
c]emonie ook ov]ig5s 01 die ond] e5     
gee/driftige ovatie aan het ,kon9klijk  
,pa> e9digde met e5 symbolis*e op5+ van 
de t5toon/ell+ door ,kon+9 ,el5e1 die e5
 rood l9t losmaakte1 dat de e/rade _h   
afgeslot5 van d5 uitgang4  ,uit d5      
re*t]vleugel de fee/zaal b9n5gekom5 tr$5
 wij nu door d5 ho(d+ang1 door z9rijke  
beeld5groep5 geflanke]d1 we] na> buit54 
,aan de ov]zijde van de bre$e alle zi5  
wij1 v]s*ol5 9 het friss*e gro51 drie   
kle9e geb\w5 ligg51 ev5veel v]s*ill5d   

van /ijl als van be/emm+2 voornaam en   
mooi is de faade van het kle9e paleis d]
 /ad ,milaan1 9 ,italiaans*e            
r5aissance/ijl geb\wd1 wa>9 het         
geme5tebe/uur1 dat e5 ruim a&eel g5om5  
heeft 9 de tot/&kom+ d] t5toon/ell+ en  
bij fee/elijke geleg5h$5 de honneurs    
teg5ov] de ga/5 uit d5 vreemde wa>neemt1
 e5 voll$ig ov]zi*t geeft van de inri*t+
 zijn] model-b$rijv5 en van het vele wat
 ,milaan doet op het gebi$ van ond]wijs1
 arm5zorg1 hygine en volkswelva>t4 ,zij 
die ook om iets te le]5 de t5toon/ell+  
bezoek5 zull5 hi] e5 nuttig uurtje kunn5
 v]toev5 9 deze ru/ige omgev+4  ,van e5 
heel &] k>akt] is het ,zwits]s*e        
paviljo5 dat natuurlijk van wege de     
onv]brekelijke vri5ds*apsb&5 op deze    
t5toon/ell+ e5 e]eplaats kreeg4  ,het is
 e5 e*t ,zwits]s* *let1 9 wit rood en   
bru9 ges*ild]d h\t met balcons en e5    
luifeldak en pittig tor5tje2 e5         
juweeltje van di5 k>akt]i/iek5 b\w/ijl  
van het ,alp5l&4 ,e5 bes*eid5 huisje    
noemde de ,zwits]s*e commiss>is-g5]aal  

,siem5 het1 to5 hij er uit naam van de  
,bondsrege]+ d5 ,kon+ van ,itali        
begroette1 ma> de jonge ,vor/ die zijn  
oog5 altijd go$ d5 ko/ geeft _h het bij 
het re*te e9d1 to5 hij d5 bes*eid5      
,zwits] w>me hulde bra*t voor dat       
smaakvol paviljo51 e5 si]aad van de     
t5toon/ell+4  ,natuurlijk is de inh\d   
van het geb\w groot5deels  gewijd aan de
 w]k5 van ,/4 ,got?>d en ,simplon1      
gesymbolise]d 9 e5 groot fresco 9 d5    
voorgevel1 en de v]ma>de ,zwits]s*e     
kun/nijv]heid4  ,e5 hond]d s*r$5 v]d]   
ligt op e5 heuveltje1 gelijk 9 hoogte   
aan de viaduct1 het ,p>k-/ation van d5  
electris*5 spoorweg1 ook e5 a>dig1      
lu*tig geb\wtje1 wa>aan veel zorg is    
be/e$4  ,vr wij uit/app5 e*t] nog ev5 e5
 kijkje g5om5 aan het uit]/e e9de van   
het ,p>k bij d5 ,vr$esboog 9 het complex
 van geb\w51 dat gewijd is aan e5 d]    
belangrijk/e afdeel+5 van de            
t5toon/ell+3 de v]si]+skun/2 het zijn   
eig5lijk twee reeks5 van geb\w51 door   
b9n5hov5 met zuil5gal]ij51 a>dige beeld5

 en fonte9tjes1 ond]l+ met elkar 9      
geme5s*ap1 ges*eid5 door e5 smal        
laantje2 het is hi]1 dat ook ,n$]l& zijn
 be/e be5tje voor zal zett54 ,ma> de    
/rijd zal zwa> zijn4 ,op dit oog5blik   
zijn de geb\w5 nog nauwelijks ond] dak  
en is de *aotis*e toe/& n]g5s zoo       
wanhopig als hi] 9 dit hoekje2 van      
tale]5 kan dus nog ge5 sprake zijn4 ,ma>
 de +5ieur die hi] de leid+ heeft1 de   
he] ,gatti-,casazza1 weet s*itt]5de d+5 
van deze afdeel+ te v]tell54 ,na de     
welgeslaagde proefnem+ 9 ,turijn met de 
t5toon/ell+ van v]si]+skun/ 9 #aijb zal 
,itali hi] nu e5s met #ejj van zijn e]/e
 ar*itect5 en arti/5 7groot5deels uit   
,lomb>dije7 uitkom52 e5 ruimte van ma>  
ev5tjes #abjjj ,m#b heeft het da>voor   
noodig2 ,hong>ije1 dat 9 de laat/e j>5  
e5 reusa*tige vlu*t nam op het gebi$ d] 
kun/nijv]heid1 zal #cejj ,m#b innem52   
,engel& #ajjj2 ,zwits]l&1 ,japan en     
,n$]l& elk #hjj2 ,duits*l& #ejj2        
,turkije #cej en ,noorweg5 #ajj4 ,n$]l& 
maakt dus quantitatief ge5 sle*t figuur4

 ,jamm] e*t]1 dat onze e]/e firma's op  
dit gebi$ ge5 lu/ tot deelnem+ gevoeld54
  ,frankrijk1 ,oo/5rijk1 ,rusl& en      
,belgi hebb5 ook hun afdeel+ v]si]+skun/
 ond]gebra*t 9 hun eig5 geb\w5 op de    
,piazza d',armi4 ,(s*oon de ,commissie  
van toelat+ lang niet gemakkelijk is    
gewee/1 hebb5 de aanbi$+5 z de v]wa*t+  
ov]tr(f51 dat zij heeft moet5 lat5 v>5  
het d5kbeeld om ook e5 retrospectieve   
t5toon/ell+ van de ontwikkel+ d]        
toegepa/e kun/ 9 d5 loop d] eeuw5 te    
gev54 ,e5 e]eplaats zal e*t] gegev5     
word5 aan d5 vr\w5>beid1 wa>van1 ond] de
 auspicin van de ,h]tog9 ,m>ia ,anna    
,visconti di ,modrone ,gropallo1        
presid5te van het damescomit1 ev5als te 
,luik1 veel belangwekk5ds zal te zi5    
gegev5 word54  ,e5 zw>e taak wa*t de    
jury ma> ook e5 aang5ame1 want de ,kon+ 
heeft e5 e]eprijs van #aj1jjj lire      
uitgelo(d voor de fraai/e complete      
mod]ne inri*t+4  ,aan d5 &]5 kant van   
het p>k1 nog e5 groote uitge/rek!id met 
mooie gazons en wat]p>tij51 zetelt het  

,v]maak4 ,da> kan m5 e5 reis na> het    
hooge noord5 mak5 en zi* v]beeld5 op de 
ijsb]5ja*t te zijn1 ( de g5eugt5 smak5  
van e5 montagne russe2 da> kan m5 zi* 9 
a>dige b>s en kiosk5 door gebronsde     
zuidelijke s*oon5 met uitdag5de1 donk]e 
oog5 *ampagne en vru*t5ijs lat5 b$i552  
da> kan m5 voor e5 halve lire heel      
,tyrol ( het ,b]n] ,ob]l& doorreiz5 ond]
 't g5ot van ,mn*5] ,h(bru1 ,*ianti (   
,capri1 ,m>sala ( ,v]m\? van fratelli   
,cora2 da> kan m5 's avonds tuss*5 de   
donk]e cypress5 9 d5 manes*ijn zitt5    
mijm]5 bij ,am]ican dr9ks1 zoo e*t als 9
 de e]/e ,broadway-b>s2 da> kan m5 zi*  
van e5 hell+ 9 e5 bootje met            
duizel+wekk5de va>t 9 e5 me] lat5 /ort5 
(1 wanne] m5 't op dit ond]maans*e te   
b5auwd krijgt1 hoog 9 de lu*t rondvlieg5
 9 e5 ,aroplan en 9 jolige pret la*5 om 
dat ,ca/ello en di5 ,dom die da> zoo    
eig5wijs en ro]loos /aan te droom5 midd5
 9 dat w]elds*e1 lawaai]ige ,milaan2 da>
 kl9k5 muziek en zang2 da> raakt m5 de  
zilv]/ukjes kwijt4444  ,da> mi/ m5 alle5

 ,lucas ,bols ( ,wyn& ,fock9k1 &]s tr\we
 comp>ant5 op groote t5toon/ell+51 die  
hi] met e5 ,oude ,s*i$amm] en e5 jonge  
,zeeuws*e bo]5de]n to* zek] al ev5 veel 
succes z\d5 hebb5 als ov]al eld]s 9 de  
w]eld4    ,ma> het wordt tijd1 dat wij  
het ,p>k v]lat5 en na> de ,piazza       
d',armi trekk51 wa> wij 9 vogelvlu*t    
hebb5 te ov]zi5 veel dat nog niet f is  
en heel we9ig dat wl g]e$ is4 ,kond5 wij
 ma> w]kelijk 9 e5 lu*tballon er ov] he5
 zwev56 ,dan liep5 we ge5 kans ov]r$5 te
 word5 door zwa>gelad5 go$]5tre95 en 9  
dolle va>t rondsnorr5de auto's1 die voor
 de snelle v]plaats+ van comit-l$5 zorg5
 als zij la/ige reclamant5 uit de voet5 
will5 blijv54  ,het electris*e tre9tje1 
com=tabel +]i*t--e5 voorbeeld voor de   
directie d] ,italiaans*e spoorweg5 die1 
s$]t de /aatsexploitatie 9 voll5 gang   
is1 nog niet veel g$aan heeft om het    
spoorwegv]ke] uit zijn a*t]lijkheid te  
v]loss5--br5gt ons1 hoog ov] /rat5 en   
lan5 en ple951 ov] de ranke en si]lijke 
viaduct 9 e5 pa> m9ut5 da>4  ,ook deze  

t]m9us doet ons k5nismak5 met e5 a>dig1 
ru/iek /ation met bloemp]k5 en hee/]s   
omgev52 ruim1 ongeva>lijk en met        
za*t-glooi5de op- en afgang54 ,de       
maats*appij die dat go$koope lijntje van
 #e c5t p] rit exploite]t heeft e] van  
ha> w]k en succes2 het aantal abonns    
loopt al 9 de ti5duiz5d54  ,re*t voor   
ons ligt 9 het midd5 van het vi]kante   
t]re91 dat e5 omtrek heeft van ruim drie
 kw>ti] loop5 en doorsn$5 is van lange  
re*te lan51 wa>tuss*5 nu de vakk5 tot   
weeld]ig plantso5 met rots5 en          
vijv]tjes1 fonte95 en bloemb$d5 zijn    
aangelegd1 het groote paleis van het    
,transport te wat] met d5 reusa*tig5    
vuurtor5 op natuurlijke grootte1 die 's 
avonds e5 int5s li*t ov] t5toon/ell+ en 
/ad v]spreidt1 op d5 voorgrond4         
,h&elsvloot en passagi]ss*ep5 word5 9   
deze afdeel+ wel erg op d5 a*t]grond    
g$rong5 door de ,m>9e1 die to* eig5lijk 
sle*ts 9 v]wijd]d v]b& /aat met         
transport te wat]4 ,ma> hi]me kon ,itali
 me] geur5 dan met zijn s*eepva>t1 die  

niet /]k vooruitgaat1 hoewel1 na de     
jong/e ,m>9e-rapport51 deze t5toon/ell+ 
van model-mat]iaal e5 bitt] bijsmaakje  
voor de ,italian5 heeft gekreg54  ,ook  
het buit5l& heeft 9 deze afdeel+ acte de
 prs5ce gegev54 ,krupp en ,arm/rong     
v]vull5 u hi] met bewond]+ voor hun w]k5
 ma> ook met e5 tikje wrevel2 die       
onheilspell5de kanonn5 /or5 de          
vr$es-g$a*t51 die de ideele a*t]grond   
vorm5 van dit jubelfee/ van d5 arbeid1  
wa> de natin kom5 getuig5 van hun       
groo!id en hun kra*t 444 9 de w]k5 d]   
bes*av+ en des vr$es4  ,enkele modell5  
van ,oceanfly]s1 van mod]ne luxe-s*ep51 
van reusa*tige vra*tboot51 zeesleepboot5
 en bagg]mol5s gaan hi] bijna v]lor5    
voor 't oog tuss*5 de v]niel+sw]ktuig51 
torp$oboot51 torp$o's1 pants]tor5s enz4 
,tr\w5s1 hi] en da> v]spreid ov] het    
t]re9 v9dt m5 nog ond]deel5 van deze    
sectie4 ,zoo heeft de groote            
,italiaans*e ,/oomva>t-,maats*appij1 die
 ook de dagelijks*e di5/5 tuss*5 het    
va/el& en ,sicili v]zorgt1 ha> eig51    

kranig geb\w en is er e5 ze]            
bezi5swa>dige inz5d+ van motorva>tuig51 
elegante gondeltjes1 wa>me m5 lu/ z\    
gevoel5 zi* te lat5 voortglijd5 ov] de  
sm>agd5 golfjes van de ,zwits]s*e en    
,italiaans*e b]gm]54  ,l9ks van ,m>9e   
ligt het groot/e t5toon/ell+spaleis1 de 
,gal]ij van d5 ,arbeid1 e5 complex  van 
reusa*tige hall5 met drie koepelvormige 
+ang54 ,9 de voornaam/e da>van 0 e5     
pra*tig  plaatsje g]es]ve]d voor e5     
inz5d+ van de ,am/]dams*e               
diamant9du/rie1 wa>op m5 aanvankelijk   
s*e5 te mog5 rek554 ,jamm]1 want die z\ 
hi] furore gemaakt hebb56 ,ov] de       
inz5d+5 9 deze afdeel+ valt nog zoo go$ 
als niets te zegg52 behalve e5 pa> mooie
 kleur5drukp]s5 en e5 reusa*tige        
rotatiep]s1 wa>op e5 t5toon/ell+suitgave
 van het groot/e dagblad van ,milaan1 de
 uitnem5d g]$ige]de en snel-+eli*te     
,corri]e della ,s]a1 tot /omme v]baz+ d]
 toes*\w]s wordt g$rukt en gev\w51 /aan 
er sle*ts rij5 van onop5gemaakte ki/51  
wa>9 de s*att5 van de ma*9ale           

kun/nijv]heid v]borg5 zijn4 ,me] dan e5 
s*oone bel(te is dit ,arbeidspaleis dus 
nog niet4  ,wij nad]5 nu bek5d en       
bevri5d t]re94 ,e5 geb\w met friss*5    
vri5delijk5 bak/e5gevel zegt ons t]/ond1
 dat wij hi] te do5 hebb5 met iets uit  
gewe/51 di*t] bij ,n$]l&2 het doet zelfs
 vreemd 9 deze omgev+ van witte paleiz5 
met blauwe koepels en veel v]guld4 ,het 
v]wond]t ons dan ook niet uit het dak de
 ,belgis*e vlag te zi5 wapp]54 ,wij zijn
 ?uis2 die ru/ige lijn5 van de ,vlaams*e
 r5aissance1 die symmetrie welke ge5    
oog5blik /ijf wordt1 zij do5 ons        
,n$]l&s* h>t go$4 ,onze nabur5 zijn hi] 
s*itt]5d voor d5 dag gekom51 om jalo]s* 
van te word54 ,ook de ,italian51 die wel
 e5s me55 het monopolie van /ijl en     
smaak te hebb51 kunn5 hun bewond]+ niet 
v]b]g54  ,ind]daad1 dit geb\w--w]k van  
d5 ,brussels*5 ar*itect ,h5ry ,vaes--is 
opg]i*t  la gloire de la patrie1 zooals 
op e5 g$5k/e5 9 d5 muur van e5 d] tor5s 
is gebeiteld4 ,ma> 444 de ,belgis*e     
rege]+1 zi* dankba> h]9n]5d de ruime    

deelnem+ van ,itali aan de              
w]eldt5toon/ell+ te ,luik1 /elde dan ook
 e5 b$rag van fr4#cjj4jjj t] bes*ikk+   
van de commissie van dat l&4 ,met zoo'n 
sommetje kan m5 wat beg9n56  ,ook de    
inz5d+5 d] ,belgis*e kun/nijv]heid die  
het geb\w en e5 da>naa/ geleg5 hal zull5
 vull51 belov5 het be/e te gev5 wat het 
nijv]e l& kan voortbr5g51 vooral kant en
 sm$ew]k4  ,langs de a*t]zijde van het  
t]re9 ligg5 drie groote geb\w51 die sam5
 n reuz5/ation vorm5 met uitge/rekte    
ov]kapp+54  ,wij hebb5 hi] te do5 met de
 k]n d] t5toon/ell+1 de wortel van de   
reuz5plant3 het spoorwegwez54 ,vi] l&5  
dom9e]5 hi]2 ,duits*l&1 ,oo/5rijk1      
,hong>ije en ,itali zelf1 dat zek]1 al  
komt het hi] met mooie d+5 uit1 op dit  
gebi$ e5ige bes*eid5heid mag 9 a*t nem54
 ,reusa*tige locomotiev5 en             
pra*tig-+]i*te slaap- en salonwag5s     
vorm5 het ho(dbe/&deel dez] afdeel+1    
t]wijl ,itali ze] int]essante nieuwe    
uitv9d+5 op het gebi$ van se9wez5 en    
veiligheids9ri*t+5 9 w]k+ te aans*\w5   

geeft4  ,van groot practis* belang voor 
b]gl&5 zijn o4a4 de optis*e en          
gehoor-signal5 voor tunnels en de       
nieuw/e t&radbaan-locomotiev54  ,e5 ze] 
sympa?iek5 indruk maakt de iets v]d]    
ond] hang>s geh]b]gde inz5d+ van het    
,italiaans*e  ,roode ,kruis1 wa>van     
vooral de a&a*t v]di55 de met veel zorg 
+]i*te transportwaggons  en boot5 voor  
gewond54 ,ook ,duits*l&'s ,sanittswes5  
komt hi] s*itt]5d voor d5 dag met       
ziek5b>akk51 v]vo]b>e b>akk5 en         
vri5delijke paviljo5tjes4  ,van de      
ziek5v]pleg+ na> de hygine il n'y a     
qu'un pas4 ,hi] k 9 lett]lijk5 z94      
,he]lijk is we] die frontgevel van d5   
ar*itect ,bongi1 aan het paviljo51  wa> 
,aesculapius' vri5delijke do*t] troont1 
gegev54 ,van het z9nebeeld d]           
gezondheid1 de slang1 heeft hij bij de  
v]si]+5 e5 gelukkig gebruik gemaakt4    
,welke s*att5 ,hygieia 9 ha> tempel     
t5toonspreidt  is nog e5 geheim4 ,alle5 
is mij bek5d1 dat ond] de inz5d]s ook e5
 ,n$]l&] is4 ,onze consul te ,milaan1 de

 +5ieur ,h4,j4 ,van d] ,s*alk1 expose]t 
er modell5 van hyginis* +]i*te bo]5won+5
 en vee/all5 volg5s e5 nieuw sy/eem4    
,uit het gebi$ wa> de god9 d] gezondheid
 he]s*t1 ov] te gaan na> ,caro is nog al
 e5 sprong4 ,de oo/]l+5 /aan gewoonlijk 
met ,hygieia op e5 gespann5 voet4 ,ma>  
het t5toon/ell+s-,caro 9 m9iatuur is nog
 al ons*uldig6 't ,ziet er alles zelfs  
te onnatuurlijk z9delijk uit1 het ruikt 
er te fris* om de illusie volkom5 te do5
 zijn4 ,ma> a>dig is die exotis*e omgev+
 voor ons1 we/]l+51 to* altijd4 ,hoe    
v]rukkelijk do5 die glanz5de koepel en  
die fijne m9>et van de ,has99-moskee    
teg5 het zuidelijk azuur6 ,hoe          
s*ild]a*tig zijn die kle9e /raatjes en  
de baz>1 wa> de oo/]l+5 bezig zijn hun  
snui/]ij5 uit te pakk56 ,nu is 't nog   
ru/ig en leeg hi]1 ma> weldra zal de    
moslem zijn geb$5 prevel5 9 d5 tor52 zal
 er vreemdsoortige1 lawaai]ige muziek   
kl9k5 bij de ,arabis*e dans]es1 die de  
,italian5 zal lat5 g5iet5 van e5 n]veus5
 danse du v5tre2 dan zull5 de koopli$5  

met hun roode fez u met e5 bon m>*1     
monsieur6 naloop5 om u hun w>5 aan te   
prijz5 en bru9e jong5s op bloote voet5 u
 tra*t5 ov] te hal5 om op e5 witt5 ezel 
( e5 hoog5 kameel5rug rond te rijd54 ,en
 nog lang da>na zal de geur van de      
roz5olie u h]9n]5 aan die oo/]s*e       
atmosfe] van de nageboot/e  ,nijl/ad hi]
 midd5 9 ,lomb>dije4  ,langs ,bulg>ije1 
dat zi* de weelde van e5 eig5 fraai     
paviljo5 kon v]oorlov5 ev5als vorig ja> 
te ,luik1 ke]5 we we] na> ,midd5- en    
,we/-,europa t]ug4 ,we hebb5 nu het     
langw]pige paleis van ,frankrijks       
decoratieve kun/ met de #d smaakvolle   
+ang5 vr ons ligg54 ,uitw5dig en inw5dig
 vi]t de ,frans*e kun/ hi] we] ha>      
triomf54 ,wie kan zi* da>me met568 ,e5  
glans van voornaamheid ligt ov] al dat  
w]k4  ,9 e5 boog om dit geb\w he5 ligg5 
drie afdeel+5  die1 e5maal g]e$1 tot de 
belangrijk/e d] t5toon/ell+ zull5       
behoor54 ,het zijn3 ,automobilisme  en  
,cyclisme1 ,rijtuigfabricage en ,l&b\w2 
rococo/ijl 0 hi] wel de mee/ aangewez5e1

 ma> to* hebb5 de ar*itect5 de be/emm+  
van de geb\w5 gelukkig uitg$rukt 9      
attribut51 symbolis*e fresco's enz4     
,ov] d5 inh\d valt nog we9ig te zegg52  
de automobiel-fabricage heeft 9 ,itali  
groote vlu*t  g5om5 en s*ijnt dan ook   
kranig te zull5 uitkom51 vooral met     
luxe-auto's en omnibuss51 zooals er hi] 
?ans re$s v]s*eid5e 9 di5/ zijn4  ,de   
,l&b\w bes*ikt ov] uitge/rekte hall5 van
 groote wijdte4 ,jui/ nu het ideaal van 
d5 ,kon+3 e5 int]nationaal              
,l&b\w-in/ituut te ,rome het e]/e /adium
 van v]wez5lijk+ is +etr$51 wil ,itali  
e5s lat5 zi5 hoe v] het op dit gebi$ is4
 ,dat _h miss*i5 ook op d5 weg van      
,n$]l& geleg51 ma> onze l&b\w zal 9 deze
 afdeel+ sle*ts v]teg5woordigd word5    
door e5 mag]e inz5d+ van zuivelproduct5 
en 444 e5 ,turks*e sig>ett5fabriek uit  
,am/]dam4 ,v]ke]de indrukk5 word5 op die
 wijze wl bevord]d6 ,te le]5 zal er 9   
deze afdeel+ veel zijn1 want vooral 9   
,lomb>dije /aat de l&b\w op e5 hoog5    
trap4 ,de ,italiaans*e l&b\w] is e5     

zorgzaam arbeid]2 dat kan m51 door deze 
vru*tb>e laagvlakte reiz5de1 ov]al      
wa>nem54  ,wij zijn nu wer bij het punt 
van uitgang3 het /ation1 t]uggeke]d4    
,ov]al /il/aan kond5 wij natuurlijk     
niet2 m5 zal mij de opsomm+ van         
reclame-inz5d+51 van azur5 grott5 en e5 
,afrikaans* dorp1 wel will5 s*5k54 ,dat 
alles is s*on dagewes5 op i$]e          
w]eldk]mis4  ,ma> wij mog5 to* ge5      
afs*eid nem5 van de ,piazza d',armi     
zond] ev5 b9n5geloop5 te zijn 9 het     
mooie1 sprek5de paviljo5 van de         
latijns*e /at5 van ,zuid-,am]ika4 ,deze 
/at53 ,p]u1 ,*ili1 ,uruguay1 ,guatemala1
 ,san ,dom+o1 ,brazili en ,arg5t9i hebb5
 van praktis*5 z9 blijk gegev54 ,hoe ook
 ond]l+ /e$s v]deeld1 heeft ditmaal e5  
zek] ras-in/9ct h5 er toe g$rev5 om de  
h&5 ine5 te slaan tot het v]ri*t5 van   
datg5e1 wa>toe elk op zi*zelf niet      
kra*tig g5oeg z\ zijn4 ,elke van de     
rege]+5 dez] l&sn heeft #fjjj francs    
bes*ikba> ge/eld voor e5 collectieve    
inz5d+1 die er van getuigt1 dat m5 op   

het zuid-we/elijk halfrond nog iets &]s 
v]/aat dan /aatsgrep5 en omw5tel+5 op   
t\w te zett54  ,de 9 ,itali geve/igde   
consuls van deze /at51 aan wie het      
voornamelijk te dank5 is1 dat           
,zuid-,am]ika hi] me] op d5 voorgrond   
tre$t dan op de laat/e w]eldt5toon/ell+5
 9 ,europa1 hebb5 e] van hun w]k1 zoo   
go$ als de beeldh\w] ,la=et1 auteur van 
het /&beeld van ,*ri/(orus ,columbus 9  
de ve/ibule van het paviljo5 en re$s    
bek5d door het mooie ,v]di-monum5t te   
,tri/4 ,de #djj-;j>ige /]fdag van d5    
ko55 ontdekk] van ,am]ika wordt op #ba  
,mei bij dat /&beeld ple*tig h]da*t1    
o4a4 met e5 r$evo]+ van ,edmond de      
,amicis4  ,op onz5 weg na> d5 uitgang   
van het t]re9 passe]5 wij de afdeel+5   
lu*ts*eepva>t en meteorologie1 die zek] 
9 nauwe betrekk+ tot elka> /aan1 al is  
het d5 v]nuftig/5 en /\tmo$ig/5         
lu*ts*ipp] nooit gelukt 9 lett]lijk5 z9 
na> de maan te gaan4 ,van tijd tot tijd 
word5 hi] op e5 met tribunes omr+d t]re9
 lu*tballons  opgelat51 zo[el be/uurb>e 

als vrij 9 het lu*truim zwev5de2 ook het
 ,duits*e militaire lu*ts*eepva>tcorps  
doet da>aan me met zijn siga>vormige    
uitkijkballons2 deze ze] vre$zame v]k5n+
 van ,lomb>dije v9dt bij het publiek    
weg5s de  bewond]5swa>dige vlugheid  en 
nauwkeurigheid d] ex]citin groot5       
bijval4 ,ge5 wond]2 de kle9e1 we9ig     
gespi]de ,italiaans*e (fici]5 en soldat5
 miss5 dat /ramme en /roeve6    ,milaan 
heeft zijn settimana di gloria gehad6   
,de fee/51 wa>m$e de blijde begroet+ van
 de jong-gebor5e is gevi]d1  zijn nu we]
 voorbij1  de ,kon+ en de ,kon+9 na>    
,rome t]uggeke]d2 ook de v]teg5woordig]s
 van de buit5l&s*e dagblad5  en         
tijds*rift5 pakk5 hun k(f]s2 de         
t5toon/ell+ wordt v]d]  afgew]kt en     
,milaan b]eidt zi* voor op de ontvang/  
d] duiz5d5 vreemdel+5 uit het zuid5  en 
van ov] de ,alp54  ,veel reclame 9 het  
buit5l& maakt het ,propag&a-comit van de
 t5toon/ell+ niet2 het is wa>s*ijnlijk  
ov]tuigd1  dat de #abj int]nationale    
congress51 +ezet met het groote en      

luidru*tige /ud5t5congres1 de           
automobiel5-w$/rijd5 en gymna/iek-fee/51
 de w$r5n5 en &]e hippis*e fee/51 de    
conc]t5 en hi/oris*e opto*t51 de        
vuurw]k5 en illum9aties1 de d9]'s en    
recepties ond] de auspicin van ,milaan's
 ga/vrije en royale vro$s*ap1 g5oeg     
aantrekk+skra*t zull5 oef55 op de       
duiz5d51 die e5 geleg5heid zoek5 om hun 
zom]vacantie aang5aam door te br5g54    
,na> ,milaan6 zal het p>ool zijn van    
alle to]i/5 en to]i/5bureaux 9 het kom5d
 seizo54  ,de lez] make1 na mijn        
indrukk5 van de e]/e lev5sdag5 d]       
t5toon/ell+1 die ik getra*t heb zoo     
objectief mogelijk we] te gev51 gelez5  
te hebb51 voor zi*zelf uit ( er aanleid+
 is om aan dat wa*twoord te gehoorzam5  
ook voor d5g5e die ge5 modeslaaf wil    
zijn4  ,ma> ik b5 er z zek] van1 dat wie
 het voorre*t  zal hebb5 deze           
t5toon/ell+ 9 e5 lat] /adium van        
ontwikkel+ ( wl1 e]lang tot voll5 wasdom
 gekom51 te aans*\w51 hi] rijke s*att5  
van le]+ en g5iet+ zal v]g>51 dat ik    

/raks mijn laat/5 groet van de topp5 d] 
,alp5 aan de teg5 d5 horizont v]vag5de  
spits5 van d5 ,dom niet zal br5g5 zond] 
e53 ,a riv$]ci1 ,milano6  ,milaan1 ,mei 
#aijf4