,,w]eldbiblio!ek ,,boek5 ,,ond] ,,leid+ ,,van ,l4 ,,simons 99 99 99 99 99 ,,osc> ,,wilde ,,individualisme ,,en ,,socialisme ,,geautorise]de ,,v]tal+ ,,door ,p4 ,c4 ,,b\t5s 99 99 99 99 99 ,van ,,osc> ,,wilde v]s*55 9 de ,w]eld-,biblio!ek3 ,w4 ,b4 #aag994 ,het ,granaatappelhuis4 ,v]tal+ ,liane van ,oo/]zee4 ,+4 f #j4cj2 c>t4 f #j4dj2 geb4 f #j4ej ,w4 ,b4 #abi4 ,salome en e5 ,flor5tijns* ,treurspel4 ,v]tal+ ,p4 ,c4 ,b\t5s4 ,c>t4 f #j4cj2 geb4 f #j4dj ,w4 ,b4 #aei4 ,de ,pr(undus4 ,+eleid en v]taald door ,p4 ,c4 ,b\t5s4 ,+4 f #j4cj2 c>t4 f #j4dj2 geb4 f #j4ej4 99 99 99 99 99 ,,vooraf ,m]kwa>dig lijkt mij ,wilde's ,s\l ( ,man "u ,socialism--zoo luidt de oorspronkelijke titel dez] caus]ie--vooral als voorgang] en teg5hang] d] m]kwa>dig/e bes*\w+5 9 zijn de ,pr(undis4 ,! ,s\l ( ,man "u ,socialism3 e5e toekom/ig-g$a*te v]wez5lijk+ d] m5s*elijke p]soonlijkheid bij wege van vreugde4 ,de ,pr(undis3 de voor%&s mogelijke v]wez5lijk+ di]zelfde p]soonlijkheid bij wege van sm>t4 ,wanne] d5 s*rijv] na zijn gevang5s*ap lang] en gelukkig] j>5 be/emd w>5 gewee/1 zo hij mogelijk 9 e5 d]de ges*rift de syn!se dez] beide hebb5 gegev58 ,het zo e5 buit5geme5 boek hebb5 kunn5 word54 ,de toekom/ is wat kun/5a>s zijn1 zegt hij4 ,en zijn niet kun/5a>s de bevoorre*t5 9 wie vroeg] ( lat] vreugd en le$ sam5bloei5 tot enzelfde s*oonheid8 ,de m5s*elijke p]soonlijkheid die 9 ha> heid5s*e jeugd zi* door vreugde me5de te kunn5 v]wez5lijk51 ma> wi] groei ov]woek]d w]d door de mat]iele an>*ie van het ,rome9s*e ,keiz]rijk2 die 9 het ,*ri/5dom met de mat]ie tra*tte te brek51 ma> zi* 9 het e9d erg] dan ooit door /(felijke mis/&5 ziet gefnuikt ( belemm]d1 kan de mogelijkheid e5] duurzame e]lijke regel+ di] mat]ie niet &]s begroet5 dan als de e]/e voorwa>de h>] toekom/ige v]volmak+4 ,e]/ da>na zal zij als geme5 go$ kunn5 behal5 de syn!se van ha> k9d%eid en jongel+s*ap1 van vreugd en le$1 van ,heid5- en ,*ri/5dom4 #bj ,nov4 #aiac4 99 99 99 99 99 ,het groote en voorname voordeel dat uit de invo]+ van het socialisme zo voortkom51 is buit5 twijfel3 dat het socialisme ons on!ff5 zo van die onv]kwikkelijke noodzakelijkheid om voor &]5 te lev51 welke bij d5 teg5woordig5 /aat van zak5 bijna i$]e5 ond] ha> zoo medoog5looz5 druk h\dt4 ,ind]daad1 zoo go$ als niem& ontsnapt ha>4 ,van tijd tot tijd 9 d5 loop d] eeuw is het e5 groot gele]de als ,d>w91 e5 groot di*t] als ,keats1 e5 s*oon5 kritis*5 gee/ als ,r5an1 e5 opp]/ kun/5a> als ,flaub]t gelukt zi* volkom5 af te zond]51 zi* buit5 b]eik te h\d5 van de luidru*tige eis*5 d] &]e m5s*51 te /aan ond] de dekk+ van d5 w&1 zooals ,platoon het uitdrukt1 en op die mani] de v]volmak+ tot /& te br5g5 van wat 9 hem 01 tot zijn eig5 onv]gelijkelijke w9/ en tot de onv]gelijkelijke en duurzame w9/ d] geheele w]eld4 ,dit zijn e*t] uitzond]+54 ,het me]5deel d] m5s*5 b$]v5 hun lev5 met e5 ongezond en ov]drev5 altruisme1 ( liev] word5 g$wong5 het 9 die ri*t+ te b$]v54 ,zij v9d5 zi* omr+d door afzi*telijke armo$e1 wan/altigheid1 hong]snood4 ,onv]mijdelijk moet5 zij door dit alles diep word5 aang$aan4 ,de gevoelsa&o5+5 van d5 m5s* word5 s*ielijk] 9 beweg+ gezet dan zijn v]/&sw]k+51 en zooals ik vor e5ig5 tijd betoogde 9 e5 artikel ov] de w]k+ d] critiek3 het is veel gemakkelijk] e5sgevoelig te zijn met lijd5 dan met de g$a*te4 ,di5ov]e5kom/ig nem5 zij1 met bewond]5swa>dige1 ( al v]ke]delijk g]i*te b$oel+51 met groot5 ern/ en ov]drev5 s5tim5taliteit1 de taak t] h& om de euvel5 die zij voor oog5 hebb51 te v]help54 ,ma> hunne middel5 g5ez5 de kwaal niet1 zij v]l5g5 alle5 het proces4 ,eig5lijk zijn hun middel5 e5 ond]deel van de kwaal4 ,zij beproev51 bijvoorbeeld1 het vraag/uk d] armo$e op te loss5 door de arm5 9 het lev5 te h\d51 ( door1 volg5s de all]nieuw/e ri*t+1 de arm5 te v]mak54 ,ma> dit is ge5 oploss+3 het is e5 v]zw>+ d] moeilijkheid4 ,het eig5lijke doel moet het pog5 zijn de maats*appij h]op te b\w5 op zulke grondslag51 dat armo$e onmogelijk zal wez54 ,de deugd5 van het altrusme hebb5 de uitvo]+ van dit /rev5 aanm]kelijk belemm]d4 ,ev5als ind]tijd die slav5eig5a>s het groot/e kwaad /i*tt51 die welwill5d voor hun slav5 w>51 omdat zij voorkwam5 dat de afs*uwelijkheid d] in/ell+ beseft w]d door h5 die er ond] l$51 en +ezi5 door h5 die ha> bespiegeld51 zoo zijn1 bij d5 teg5woordig5 /& van zak5 9 ,engel&1 die m5s*5 het s*adelijk/1 die mee/ go$ tra*t5 te do51 en t5 slotte hebb5 wij beleefd dat mann5 die 9 de w]kelijkheid het vraag/uk hebb5 be/ude]d en op de hoogte zijn van zijn lev5sv]s*ijnsel5--academis* gevormde mann5 die 9 ,oo/-,lond5 lev5--de geme5s*ap met klem van r$e hebb5 aangezo*t1 ha> altru/is*e a&rift5 van weldadigheid1 welwill5dheid en d]gelijke te beteugel54 ,zij do5 dit op grond dat weldadigheid van di5 a>d v]laagt en v]onz$elijkt4 ,zij hebb5 volkom5 gelijk4 ,weldadigheid s*ept e5 sleep van zond54 ,m5 kan ook nog hi]op wijz51 dat het onz$elijk is om d5 bijzond]5 eig5dom te gebruik5 met de b$oel+ om de euvels die van de in/ell+ van d5 bijzond]5 eig5dom gevolg zijn1 te v]li*t54 ,het is ev5ze] onz$elijk als vals*4 ,ond] het socialisme zal dit alles natuurlijk gewijzigd word54 ,er zull5 dan ge5 m5s*5 zijn1 die lev5 9 vunze krott5 en vunze vodd51 en die ongezonde1 hong]gekwelde k9d]5 tra*t5 groot te br5g5 te midd5 van onmogelijke all]t]ug/oot5d/e omgev+54 ,de veiligheid d] sam5lev+ zal niet1 als nu1 afhankelijk zijn van d5 /aat van het w$]4 ,als de vor/ invalt1 zull5 wij niet e5 hond]dduiz5d w]klooz5 hebb51 die 9 e5 toe/& van walgelijke ell5de de /rat5 afloop5 ( k]m5 tot hun bur5 om e5 aalmoes1 ( zi* v]dr+5 aan de deur5 van walg+wekk5de toevlu*t5 om zi* e5 homp brood ( e5 onre9e slaapgeleg5heid voor d5 na*t te v]zek]54 ,elk lid d] maats*appij zal deel5 9 het algeme5 welv>5 en het algeme5e geluk d] maats*appij1 en als de vor/ invalt1 zal niem& er feitelijk sle*t] aan toe zijn4 ,aan d5 &]5 kant zal het socialisme als zoodanig zijn wa>de hebb5 om de e5v\dige r$5 dat het vo]5 zal tot e5 hoog] individualisme4 ,het socialisme1 ( communisme1 ( hoe m5 het belieft te noem51 zal d5 bijzond]5 eig5dom omzett5 9 /aatsv]mog51 en sam5w]k+ 9 de plaats /ell5 van concurr5tie1 en zoodo5de de maats*appij h]/ell5 9 ha> zuiv]5 /aat van door-en-door gezond organisme1 en d5 mat]iel5 wel/& van elk lid d] geme5s*ap wa>borg54 ,het zal feitelijk aan het lev5 zijn natuurlijk5 grondslag en zijn natuurlijke ontwikkel+ssfe] gev54 ,ma> voor de volle ontwikkel+ des lev5s tot zijn hoog/5 /aat van volmaak!id is me] noodig4 ,wat noodig is1 is individualisme4 ,indi5 het socialisme gezagmatig zal zijn2 indi5 er rege]+5 zull5 zijn1 gewap5d met oekonomis*e ma*t1 zooals zij dat nu zijn met politieke2 indi5 wij1 9 en woord1 be/emd zijn ond] nijv]heid/yranien te lev51 dan zal het laat/e van d5 m5s* erg] zijn dan zijn e]/e4 ,op het oog5blik1 t5 gevolge van het be/aan van d5 bijzond]5 eig5dom1 word5 e5 groot getal m5s*5 9 /aat ge/eld e5 zek]e ze] begr5sde mate van individualisme te ontwikkel54 ,zij zijn f niet ond] de noodzakelijkheid te w]k5 voor hun ond]h\d1 f zijn 9 /aat 9 e5 bepaalde sfe] zulk e5 w]kzaamheid te kiez5 als w]kelijk met hun a>d ov]e5komt en hun g5ot geeft4 ,dit zijn de di*t]s1 de wijsge]51 de mann5 d] wet5s*ap1 de mann5 d] cultuur--9 en woord1 de wez5lijke m5s*51 de m5s*5 die zi*-zelf v]wez5lijkt hebb51 en 9 wie de geheele m5s*heid e5 g$eeltelijke v]wez5lijk+ behaalt4 ,da>teg5ov] /aan e5 groot aantal m5s*5 die1 omdat zij ge5 p]soonlijk5 eig5dom hebb5 en ond] voortdur5de b$reig+ van d5 hong]dood /aan1 er toe g$rev5 word5 het w]k van la/di]5 te do51 d4i4 w]k te do51 dat geheel met hun a>d 9 /rijd is en wa>toe zij g$wong5 word5 door de gebi$5de1 onr$elijke en v]lag5de tyrannie van het gebrek4 ,dit zijn de arm51 en bij h5 v9dt m5 ge5 gratie van mani]51 ge5 adel van woord1 ge5 bes*av+1 ge5 cultuur1 ge5 v]fijn+ inzake g5ot1 ge5 lev5svreugde4 ,van hun gezam5lijke w]kkra*t behaalt de m5s*heid groote voordeel5 van mat]iel5 voorspo$4 ,ma> deze mat]iele w9/ blijft de e5ige1 en de arme telt als p]soon op zi*-zelf vol/rekt niet m$e4 ,hij is enkel het one9dig kle9e atoom van e5 kra*t die1 v]re van hem te ontzi51 hem fnuikt2 e5 kra*t die hem liev] gefnuikt ziet dan niet1 da> hij 9 het e]/e geval veel en veel meega&] is4 ,natuurlijk zo m5 kunn5 opm]k5 dat individualisme1 geteeld ond] de voorwa>d5 van d5 bijzond]5 eig5dom1 niet altijd1 zelfs niet door de bank1 van e5 mooie ( v]rukkelijke soort is1 en dat de arm51 al hebb5 zij ge5 cultuur ( gratie1 to* vele deugd5 bezitt54 ,de ene opm]k+ is al ev5 wa> als de &]e4 ,het bezit van bijzond]5 eig5dom is ze] vaak bov5mate v]onz$elijk5d1 en dit is zek] e5 d] r$55 wa>om het socialisme de in/ell+ van de baan wil hebb54 ,feitelijk is eig5dom e5 onmisk5b>e h9d]4 ,enkele j>5 t]ug g+5 er alom 9 d5 l&e /emm5 op dat eig5dom zijn pli*t5 heeft4 ,de m5s*5 zeid5 het zoo v]vel5d dikwijls1 dat t5 slotte de ,k]k het is gaan v]kondig54 ,m5 kan het nu van i$]5 kansel hoor54 ,het is 9 all5 deele wa>4 ,eig5dom heeft niet alle5 pli*t51 ma> heeft zoo vele pli*t51 dat zijn bezit op e5igsz9s groote s*aal e5 la/po/ is4 ,hij br5gt e9delooze v]pli*t+5 m$e1 e9delooze zak5zorg1 e9delooze kwell+4 ,indi5 eig5dom enkel g5oeg5s gaf1 zod5 wij er vr$e mee hebb52 ma> zijn pli*t5 mak5 hem ondragelijk4 ,9 het belang d] rijk5 moet5 wij er van v]lo/ word54--,de deugd5 d] arm5 kan m5 re$e erk5n51 en ha> be/aan is grootelijks te betreur54 ,m5 v]telt ons vaak dat de arm5 dankba> zijn voor liefdadigheid4 ,enkel5 zijn dat ook ongetwijfeld1 ma> de be/5 ond] de arm5 zijn nooit dankba>4 ,zij zijn ondankba>1 ontevr$51 werspannig1 op/&ig4 ,en zij zijn volkom5 9 hun re*t4 ,zij voel5 dat liefdadigheid e5 bela*elijk onev5r$ige pog+ van g$eeltelijke v]go$+ is ( e5 s5tim5teele b$eel+szu*t1 die geme5lijk sam5gaat met e5 onbes*aamd5 aanslag van de zijde van d5 s5tim5teele om ov] hun bijzond] lev5 d5 baas te spel54 ,wa>om behoor5 zij dankba> te zijn voor de kruimels die vall5 van de tafel des rijk58 ,hun zelf komt e5 plaats aan d5 dis* toe1 en zij beg9n5 dat te beseff54 ,wat hun ontevr$5heid aangaat3 e5 m5s*1 niet ontevr$5 met d]gelijke omgev+5 en zulk e5 laag lev5speil1 zo ongevoelig als e5 r$eloos di] moet5 zijn4 ,werspannigheid--zooals elk die wat van de ges*i$5is afweet1 moet inzi5--is des m5s*5 erfdeugd4 ,aan werspannigheid hebb5 wij all5 vooruitgang te dank51 aan werspannigheid en op/&igheid4 ,m5 prij/ de arm5 ook wel om hun spa>zaamheid4 ,ma> om arme m5s*5 spa>zaamheid aan te bevel5 is ev5 bela*elijk als hoon5d4 ,m5 kan ev5go$ iem& die aan 't v]hong]5 is1 aanrad5 m9d] te et54 ,dat e5 /adsw]kman ( e5 veld>beid] zi* toe zo legg5 op spa>zaamheid1 zo hoog/ onz$elijk 9 hem wez54 ,e5 m5s* mag zi* niet le55 tot de v]toon+ hoe hij lev5 kan als e5 sle*t gevo$ di]4 ,met h& en t& moet hij zi* da>teg5 v]zett51 en 9 het uit]/e geval nog liev] /el5 ( armla/ig word51 wat vel5 enkel voor e5 vorm van dief/al aanzi54 ,wat b$el5 aangaat1 het is miss*i5 veilig] te b$el5 dan te nem51 ma> het is fl9k] en mooi] te nem5 dan te b$el54 ,ne51 e5 arme die niet dankba> is1 niet zu9ig1 niet tevr$51 op/&ig1 heeft alle kans e5 heus*e p]soonlijkheid te wez51 en e5 k]el wa> wat 9 zit4 ,hij is 9 elk geval e5 voorbeeld van gezond v]zet4 ,met de arm51 die bov5g5oemde deugd5 hebb51 kan m5 natuurlijk m$elijd5 gevoel51 ma> m5 kan h5 onmogelijk bewond]54 ,zij heul5 met d5 geme55 vij& en hebb5 hun geboort]e*t v]ko*t voor e5 erg dun soepje4 ,zij moet5 ook buit5gewoon /ompz9nig zijn4 ,ik kan be/ begrijp5 dat iem& vr$e h\dt met wett5 die d5 bijzond]5 eig5dom bes*]m5 en zijn ope5hoop+ toelat51 zoolang hij ond] deze om/&igh$5 zelf bij ma*te is zi* gee/elijk s*oon uit te lev54 ,ma> ik kan er niet 9 kom51 hoe e5 man1 wi5s lev5 b$orv5 en leelijk gemaakt wordt door zulke wett51 bij mogelijkheid 9 ha> /&h\d5 zo b]u/54 ,to* is de v]kl>+ niet zoo heel moeilijk te v9d54 ,het is e5v\dig deze4 ,ell5de en armo$e zijn zoo onontkoomba> v]lag5d en oef55 zulk e5 v]lamm5de uitw]k+ op de m5s*elijke natuur1 dat ge5 klasse zi* ha> eig5 lijd5 ooit w]kelijk bewu/ is4 ,zij moet5 door &]e m5s*5 +eli*t word51 en dikwijls geloov5 zij ge5 woord van wat m5 hun zegt4 ,wat de groote w]kgev]s bew]5 teg5 agitator51 is onmisk5ba> wa>4 ,agitator5 zijn e5 b5de /ok]s en bemoeials1 die afkom5 op e5 volmaakt tevr$5 klasse d] geme5s*ap en da>ond] de zad5 d] ontevr$5heid /rooi54 ,da>om jui/ zijn agitator5 zoo besli/ onmisba>4 ,zond] h5 zo er1 9 onz5 onvoll$ig5 /aat1 ge5 voorwa>ts*e beweg+ 9 de ri*t+ d] bes*av+ mogelijk zijn4 ,zoo w]d de slav]nij 9 ,am]ika afges*aft niet t5 gevolge van e5ige beweg+ van d5 kant d] slav5 ( ook ma> e5 uitg$rukt v]lang5 van hun zijde om vrij te zijn1 ma> enkel en alle5 door het grovelijk onwettig optr$5 van bepaalde agitator5 9 ,bo/on en eld]s1 m5s*5 die zelf ge5 slav5 w>51 en ook ge5 slav5eig5a>s1 en die 9 w]kelijkheid niets met de zaak hadd5 uit/aan4 ,het w>5 ongetwijfeld de ,abolitioni/51 die d5 bal aan het roll5 bra*t5 to5 er nog ge5 beg9 van beweg+ 04 ,en het is opm]k5swa>dig dat zij van de zijde d] slav5 zelv5 niet alle5 heel we9ig bij/&1 ma> nauwelijks e5ige sympa?ie ond]vond52 en to5 na d5 oorlog de slav5 zi* vrij zag51 met de daad zoo volkom5 vrij dat m5 hun vrij liet te v]hong]51 beklaagd5 zi* vel5 van h5 bitt]lijk ov] de v]&]+ 9 hun /aat4 ,voor iem& die nad5kt1 is het mee/ tragis*e feit 9 de gans*e ,frans*e ,revolutie niet dat ,m>ie ,anto9ette w]d omgebra*t omdat zij kon+9 01 ma> dat de uitgehong]de bo]5 9 de ,v5de vrijwillig optrokk5 om te /]v5 voor de afs*uwelijke zaak van het feodalisme4 ,het is dan duidelijk dat ge5 gezagmatige vorm van socialisme voor ons deugt4 ,want ond] de teg5woordige in/ell+5 kan t5m9/e e5 ze] groot aantal m5s*5 e5 lev5 leid51 dat e5 zek] peil van vrijheid en zelf-v]wez5lijk+ en geluk b]eikt1 ma> ond] e5 sy/eem van nijv]heidskaz]nes ( e5 &] soort oeconomis*e tyrannie zo het niem& mogelijk wez5 zelfs zulk e5 bep]kte vrijheid te g5iet54 ,m5 kan het betreur51 dat op het oog5blik e5 deel onz] geme5s*ap eig5lijk 9 slav]nij leeft1 ma> om het vraag/uk te will5 oploss5 door de geheele geme5s*ap tot slav5 te mak51 is e5 k9d]a*tig voor/el4 ,i$] m5s* behoort geheel en al vrij gelat5 te word5 9 de keus van zijn eig5 arbeid4 ,ge5 dwang 9 welk5 vorm ook mag ov] hem uitgeoef5d word54 ,want indi5 dat gebeurt1 is zijn arbeid niet loon5d op zi*-zelf1 en niet loon5d voor hem1 en niet loon5d voor &]54 ,en met arbeid b$oel ik hi] e5v\dig bezigheid van elk5 a>d4 ,ik kan moeilijk d5k51 dat er op het oog5blik nog sociali/5 zod5 zijn1 die 9 ern/ voor/ell5 dat opzi*t]s elk5 morg5 alle huiz5 zod5 rondgaan om toe te zi51 dat i$]e burg] op/ond en zijn a*t uur h&5>beid v]ri*tte4 ,de m5s*heid is dat /&punt voorbij1 en wil zulk e5 lev5swijze bep]k5 tot de wez5s die zij met e5 ze] willekeurige b5am+ misdadig]s belieft te heet54 ,ma> ik moet toegev5 dat vele sociali/is*e bes*\w+51 die mij ond] de oog5 kwam51 mij aange/ok5 lijk5 met d5kbeeld51 zooal niet van daadw]kelijk5 dwang1 dan to* van gezagmatigheid4 ,nu vall5 natuurlijk gezagmatigheid en dwang buit5 besprek+4 ,elke m5s*5bond behoort geheel vrijwillig te zijn4 ,alle5 9 e5 vrijwillig5 bond komt de m5s*heid s*oon tot ha> re*t4 ,ma> m5 zo kunn5 vrag51 hoe het individualisme1 dat nu voor zijn ontwikkel+ m9 ( me] afhankelijk is van het be/aan van d5 bijzond]5 eig5dom1 voordeel zal kunn5 hebb5 bij de afs*aff+ van d5 bijzond]5 eig5dom4 ,het antwoord is heel e5v\dig4 ,het is wa>1 dat ond] de nu he]s*5de voorwa>d5 e5ige enkele m5s*5 die e5 eig5 v]mog5 hadd51 als ,byron1 ,%elley1 ,br[n+1 ,victor ,hugo1 ,baudelaire en &]51 9 /aat zijn gewee/ hun p]soonlijkheid m9 ( me] volkom5 te v]w]kelijk54 ,niem& van h5 heeft ooit e5 enkel5 dag gew]kt voor loon4 ,zij w>5 gevrijwa>d voor armo$e4 ,zij hadd5 e5 onb]ek5ba> gun/ige positie4 ,de vraag is dus ( het 9 het voordeel van het individualisme zo wez51 indi5 zulk e5 gun/ige kans zo zijn wegg5om54 ,laat ons dat dan e5 oog5blik v]ond]/ell51 en nagaan wat het gevolg zo zijn voor het individualisme en hoe het er voordeel van zo kunn5 trekk54 ,welnu1 ond] de nieuwe voorwa>d5 zal het individualisme v]reweg vrij]1 veel mooi]1 en one9dig int5s] kunn5 zijn dan teg5woordig4 ,ik spreek nu niet van het hooge1 9 de v]beeld+ v]w]kelijkte individualisme als van de di*t]s die ik zooev5 v]meldde1 ma> van het bre$e daadw]kelijke individualisme1 wa>van de mogelijkheid s*uilt 9 het m5s*dom 9 het algeme54 ,want de erk5n+ van d5 bijzond]5 eig5dom heeft 9 w]kelijkheid het individualisme ges*aad en v]dui/]d1 doordat m5 d5 m5s* is gaan v]w>r5 met wat hij bezit4 ,het heeft het individualisme volkom5 op e5 dwaalspoor gevo]d4 ,het heeft mat]iele w9/ inplaats van eig5 groei tot zijn doel gemaakt4 ,zoodat de m5s* is gaan d5k5 dat het d+ wa> het op aankomt1 is te hebb51 en v]gat dat het is te zijn4 ,de w>e v]volmak+ van d5 m5s* ligt niet 9 wat hij heeft1 ma> 9 wat hij is4 ,de bijzond]e eig5dom heeft het wa>a*tige individualisme v]nield en er e5 vals* individualisme voor 9 de plaats ge/eld4 ,hij heeft het ene deel van de geme5s*ap afgeslot5 van de mogelijkheid zi* individueel te ontwikkel51 door h5 uit te hong]51 het &]e deel door h5 op d5 v]ke]d5 weg te br5g5 en te ov]lad54 ,ja1 zoo volkom5 is d] m5s*5 p]soonlijkheid v]drong5 door zijn bezitt+51 dat de ,engels*e wet /e$s bele$ig+5 teg5 iem&s eig5dom veel /r5g] ge/raft heeft dan bele$ig+5 teg5 zijn p]soon1 en eig5dom is altijd nog de e]/e voorwa>de voor volkom5 burg]s*ap4 ,de inspann+1 noodig voor het mak5 van =tu91 is ook ze] v]onz$elijk5d4 ,9 e5 geme5s*ap als de onze1 wa> eig5dom mebr5gt onbep]kte ond]s*eid+1 maats*appelijk5 /&1 e]1 aanzi51 titels en &]e d]gelijke aang5ame zak51 maakt de m5s* die van nature e]zu*tig is1 het zijn doel dez5 eig5dom op te /apel51 en gaat da> ru/-en vreugdeloos me door1 al heeft hij s9ds lang veel me] dan hij noodig heeft ( gebruik5 kan ( g5iet5 ( mogelijk zelfs b]ek554 ,de m5s* is b]eid zi* dood te w]k5 om zi* eig5dom te v]zek]51 en als m5 de matelooze voordeel5 ov]weegt1 die eig5dom aanbr5gt1 kan ons dat moeilijk v]wond]54 ,betreur5 moet m5 dat de maats*appij op zulke grondslag5 is opgeb\wd1 dat des m5s*5 lev5 9 kanal5 wordt ge/uwd1 wa>9 hij niet vrijelijk ontwikkel5 kan wat wond]dadig en a&a*tboei5d en vreugdewekk5d 9 hem is1 wa>9 hij feitelijk alle wa>a*tige lev5svreugde en lev5sg5ot moet v]zak54 ,ook is hij1 ond] de he]s*5de voorwa>d51 we9ig zek] van zijn be/aan4 ,e5 s*atrijk koopman is soms1 ( liev] vaak1 van oog5blik tot oog5blik ov]gelev]d aan de willekeur van d+5 die hij niet voorkom5 kan4 ,als de w9d e5 /reek ( wat te fel blaa/1 als het wer plotsel+ omslaat1 ( door e5 &] nietig toeval1 kan zijn s*ip v]gaan1 zijn b]ek5+5 fal51 en hij zelf is ope5s e5 arm man1 v]vall5 van zijn maats*appelijke /ell+4 ,welnu1 niets mag e5 m5s* kunn5 s*ad5 dan hij zelf4 ,niets behoort bij mogelijkheid e5 m5s* te kunn5 uits*udd54 ,wat e5 m5s* 9 w]kelijkheid bezit1 is b9n5 9 hem4 ,wat buit5 hem is1 behoort e5 d+ van ge5 belang voor hem te zijn4 ,met de afs*aff+ van d5 bijzond]5 eig5dom zull5 wij dan e5 wa>a*tig1 s*oon en gezond individualisme krijg54 ,niem& zal zijn lev5 v]do5 met de op/apel+ van doode d+5 ( d5 s*ijn da>van4 ,de m5s* zal le]5 lev54 ,en lev5 is het uitgelez5/e t] w]eld4 ,de mee/e m5s*5 do5 niet me] dan be/aan4 ,het is de vraag ( wij ooit de volle uitlev+ e5] p]soonlijkheid hebb5 gezi5 behalve op de v]beeld+sveld5 d] kun/4 ,9 het h&el5d lev5 hebb5 wij dat zek] nooit4 ,caes>1 zegt ,momms51 0 de voll$ige en volkom5 m5s*4 ,ma> hoe noodlottig geva>lijk 0 ,caes>'s /ell+6 ,ov]al wa> e5 m5s* gezag oef5t1 v]zet zi* e5 twe$e m5s* teg5 dat gezag4 ,caes> 0 ze] volkom51 ma> zijn volkom5heid bew&elde te onveilige weg54 ,m>cus ,aurelius 0 de volkom5 m5s*1 zegt ,r5an4 ,toegegev53 de groote keiz] 0 e5 volkom5 m5s*4 ,ma> hoe onduldba> w>5 zijn e9delooze v]pli*t+54 ,hij waggelde ond] d5 la/ van de w]eldhe]s*appij4 ,hij 0 zi* bewu/ dat ge5 e5l+ opgewass5 0 teg5 d5 druk van di5 ,titanis*51 ov]geweldig5 rijksbal4 ,wat ik v]/a ond] e5 volkom5 m5s* is iem& die zi* ontwikkel5 kan ond] volmaakt gun/ige om/&igh$52 iem& die niet bloot /aat aan v]wond+1 aan kwell+1 ( kr5k+1 iem& voor wi5 ge5 geva> be/aat4 ,de mee/e groote p]soonlijkh$5 zijn g$wong5 op/&el+5 gewee/4 ,de helft van hun kra*t is v]kwi/ 9 wrijv+4 ,byron's p]soonlijkheid1 bijvoorbeeld1 w]d s*rikkelijk getei/]d door zijn /rijd met de /ompz9nigheid en hui*el>ij en ,phili/ijns*heid d] ,engels*54 ,zulk e5 /rijd v]hoogt niet altijd iem&s kra*t1 vaak br5gt hij tot ov]drijv+ van zwakh$54 ,byron 0 nooit bij ma*te ons te gev5 wat hij ons _h kunn5 s*5k54 ,%elley kwam er bet] af4 ,ev5als ,byron g+ hij zoo gauw hij kon ,engel& uit4 ,ma> hij 0 niet zoo algeme5 bek5d4 ,als de ,engels*5 hadd5 kunn5 d5k5 welk e5 groot di*t] hij 9 w]kelijkheid 01 zod5 zij hem met h& en t& te lijf zijn gegaan en zijn lev5 zoo ondragelijk mogelijk hebb5 gemaakt4 ,ma> hij 0 ge5 opvall5de figuur 9 de sam5lev+1 en da>om kwam hij er heel wat bet] af4 ,to* is zelfs bij ,%elley de toon van op/&igheid van tijd tot tijd te /]k4 ,de toon van de volmaakte p]soonlijkheid is niet e5 van op/&igheid1 ma> van vr$e4 ,het zal iets wond]ba>lijks zijn1 de wa>a*tige p]soonlijkheid d] m5s*51 als wij ha> te zi5 krijg54 ,zij zal natuurlijk en e5v\dig opgroei51 als e5 bloem ( e5 boom groeit4 ,zij zal met niets 9 twe$ra*t zijn4 ,zij zal nooit betoog5 ( betwi/54 ,zij zal niets tra*t5 te bewijz54 ,zij zal alles wet54 ,to* zal zij zi* niet druk mak5 met k5nis4 ,zij zal 9 het bezit zijn van de wij%eid4 ,ha> wa>de zal niet gemet5 word5 na> mat]iel5 maat/af4 ,zij zal niets bezitt54 ,en to* zal alles het h>e zijn1 en wat m5 ha> ook ontneemt1 ha> rijkdom zal onv]vreemdba> blijk54 ,zij zal zi* niet voortdur5d bemoei5 met &]51 ( di5 &]5 vrag5 aan ha> gelijk te zijn4 ,zij zal h5 liefhebb5 om hun v]s*eid5heid4 ,en to*1 al zal zij zi* niet met de &]5 bemoei51 zij zal all5 /eun5 en help51 zooals iets s*oons ons helpt door te zijn wat het is4 ,de p]soonlijkheid des m5s*5' zal wond]w]k5d zijn1 ev5 wond]w]k5d als de p]soonlijkheid e5s k9ds4 ,9 h>e ontwikkel+ zal zij bijge/aan word5 door het ,*ri/5dom1 als de m5s*5 het v]lang52 ma> mo*t5 de m5s*5 dat niet bege]51 dan zal zij zi* da>om niet m9d] ontwikkel54 ,want zij zal niet tobb5 ov] het v]l$51 en zi* niet bezorgd mak5 ( bepaalde d+5 w]kelijk gebeurd zijn ( niet4 ,ook zal zij ge5 wett5 duld5 dan ha> eig5 wett51 en ge5 gezag dan ha> eig5 gezag4 ,ma> wel zal zij dieg55 bem9n51 die ha> tra*tt5 op te kweek5 en te v]/]k54 ,en van dez5 is ,*ri/us en gewee/4 ,k5 u-zelf1 /ond ges*rev5 bov5 de poort5 d] oude w]eld4 ,bov5 die d] nieuwe w]eld zal m5 s*rijv53 ,wees u-zelf4 ,en ook de boods*ap van ,*ri/us aan d5 m5s* 0 e5v\dig3 ,wees u-zelf4 ,dat is de geheimspreuk van ,*ri/us4 ,wanne] ,*ri/us van de arm5 spreekt1 b$oelt hij e5v\dig p]soonlijkh$51 zooals hij met de rijk5 van wie hij spreekt1 enkel m5s*5 a&uidt1 die hun p]soonlijkh$5 nog niet hebb5 ontwikkeld4 ,jezus bewoog zi* 9 e5 geme5s*ap1 die de ope5hoop+ van d5 bijzond]5 eig5dom toeliet1 ev5als de onze1 en het evangelie dat hij pr$ikt1 0 niet dat het 9 zoo e5 geme5s*ap e5 voordeel voor iem& is van k>ig ongezond vo$sel te lev51 voddige ongezonde kler5 te drag51 9 afs*uwelijke ongezonde behuiz+5 te slap51 en e5 nadeel om ond] gezonde1 aang5ame en voegzame voorwa>d5 te lev54 ,zulk e5 bes*\w+ zo door en door v]ke]d gewee/ zijn1 ev5als zij natuurlijk nu 9 ,engel& nog v]ke]d] wez5 zo4 ,want hoe me] de m5s* zi* 9 ,noordelijke ri*t+ beweegt1 word5 de mat]iele behoeft5 van des te groot] lev5sbelang1 en onze sam5lev+ is one9dig v]wikkeld] en v]toont veel groot] uit]/5 van weelde en v]>m+ dan e5ige sam5lev+ d] oude w]eld4 ,wat ,jezus b$oelde 0 dit4 ,hij zeide tot de m5igte3 ,gij bezit e5 wond]dadige p]soonlijkheid4 ,ontwikkel ha>4 ,wees u-zelf4 ,v]beeld u niet1 dat uw v]volmak+ ligt 9 het op/apel5 ( bezitt5 van uitw5dige d+54 ,wat gij zoekt is b9n5 9 u4 ,als gij dit sle*ts kondt beseff51 zodt gij niet bege]5 rijk te zijn4 ,wat m5 gewoonlijk ond] rijkdom v]/aat1 kan iem& ont/ol5 word54 ,w]kelijke rijkdom kan dat niet4 ,9 de s*atkam] uw] ziel zijn one9dig ko/b>e d+5 die u niet ontvreemd kunn5 word54 ,beproef da>om uw lev5 zoo 9 te ri*t51 dat uitw5dige d+5 u niet kunn5 s*ad54 ,en beproef ook u te ontslaan van p]soonlijk5 eig5dom4 ,want p]soonlijke eig5dom br5gt m9d]wa>dige beslomm]+ m$e1 e9delooze bezigheid1 onoph\delijk onre*t1 en belemm]t het individualisme bij elk5 /ap4 ,het v]di5t de a&a*t dat ,jezus nooit zegt dat v]>mde m5s*5 noodzakelijk go$ zod5 zijn1 ( welge/elde m5s*5 noodzakelijk sle*t4 ,dat zo niet de wa>heid zijn gewee/4 ,welge/elde m5s*5 zijn1 als klasse1 bet] dan v]>mde m5s*51 z$elijk]1 intellectueel]1 bet] van g$rag+54 ,er is ma> en klasse 9 de geme5s*ap1 die me] om geld d5kt dan de rijk51 en dat zijn de arm54 ,de arm5 kunn5 n]g5s &]s om d5k54 ,dat is de ell5de van het arm-zijn4 ,wat ,jezus wel zegt1 is1 dat de m5s* zijn v]volmak+ niet b]eikt door wat hij heeft1 zelfs niet door wat hij doet1 ma> enkel en alle5 door wat hij is4 ,zoo wordt de rijke jongel+ die tot ,jezus komt1 voorge/eld als e5 door en door go$ burg]1 die zi* teg5 ge5 d] wett5 van d5 /aat bezondigd heeft1 teg5 ge5 d] voors*rift5 van zijn godsdi5/4 ,hij is volkom5 a*t5swa>dig1 9 de gewone beteek5is van dat buit5gewone woord4 ,jezus zegt tot hem3 ,geef d5 bijzond]5 eig5dom op4 ,het belemm]t u uwe v]volmak+ te v]wez5lijk54 ,hij is e5 blok aan uw be51 e5 ov]la/4 ,uw p]soonlijkheid heeft hem niet van noode4 ,b9n5 9 u1 en niet buit5 u zult gij v9d5 wat gij 9 w]kelijkheid zijt en wat gij w]kelijk behoeft4 ,tot zijn jong]5 zegt hij hetzelfde4 ,hij v]maant h5 zi*- zelf te zijn1 en zi* niet voortdur5d af te gev5 met &]e duig54 ,wat kom5 &]e d+5 er op aan8 ,de m5s* is voll$ig 9 zi*-zelv54 ,als zij de w]eld +aan1 zal de w]eld met h5 ov]hoop ligg54 ,dit is onv]mijdelijk4 ,de w]eld haat alle individualisme4 ,ma> dat mag h5 niet /or54 ,zij moet5 ru/ig blijv5 en bij zi*-zelf bepaald4 ,als iem& hun rok neemt1 moet5 zij hem ook hun mantel gev51 enkel om te toon5 dat mat]iele d+5 van ge5 belang zijn4 ,als de m5s*5 h5 hon51 mog5 zij hun niet antwoord54 ,wat beteek5t hoon8 ,wat de m5s*5 van iem& zegg51 v]&]t hem niet4 ,hij blijft wat hij is4 ,de op5b>e me5+ is van niet de m9/e wa>de4 ,zelfs wanne] de m5s*5 h&ta/elijk geweld gebruik51 mog5 zij niet op hun beurt gewelddadig zijn4 ,dat zo afdal5 zijn tot dezelfde laagte4 ,wel bes*\wd1 kan iem& zelfs 9 de gevang5is volkom5 vrij zijn4 ,zijn ziel kan vrij zijn4 ,zijn p]soonlijkheid onv]/oord4 ,hij kan 9 vr$e zijn4 ,en bov5al mog5 zij niet bemoeizu*tig zijn teg5ov] &]5 ( dez5 9 het m9/ v]oordeel54 ,p]soonlijkheid is e5 ze] geheimz9nig iets4 ,e5 m5s* kan niet /e$s ges*at word5 na> wat hij doet4 ,het is mogelijk dat hij de wet betra*t en to* e5 onwa>dige is4 ,hij kan de wet ov]tr$5 en to* e5 edele natuur zijn4 ,hij kan sle*t zijn zond] ooit iets sle*ts te do54 ,hij kan zondig5 teg5 de maats*appij1 en to* door die zonde zijn wa>a*tige v]volmak+ v]wez5lijk54 ,da> 0 e5 vr\w die betrapt w]d op ov]spel4 ,m5 v]haalt ons ha> liefdesges*i$5is niet1 ma> ha> liefde moet ze] groot gewee/ zijn2 want ,jezus zeide dat ha> zond5 ha> v]gev5 w>5 niet omdat zij b]\w toonde1 ma> omdat ha> liefde zoo /]k en zoo wond]ba>lijk 04 ,e5 tijd lat]1 kort vor ,jezus' dood1 to5 hij aanzat aan e5 fee/maal1 kwam die vr\w b9n5 en /ortte ko/elijk reukw]k op zijn h>54 ,zijn jong]5 tra*tt5 ha> t]e*t te wijz5 en zeid5 dat het e5 buit5sporigheid 01 en dat de prijs van het reukw]k bet] be/e$ w>e gewee/ aan weldadig5 ond]/& van behoeftig51 ( aan iets d]gelijks4 ,jezus deelde hun opvatt+ niet4 ,hij wees er op dat de /(felijke behoeft5 van d5 m5s5 wel groot w>5 en onafgebrok51 ma> dat de gee/elijke behoeft5 d] m5s*5 nog groot] w>51 en dat 9 e5 enkel goddelijk oog5blik en door ha> eig5 wijze van uit+ te kiez5 e5 p]soonlijkheid ha> volmaak!id kon b]eik54 ,de w]eld aanbidt nog altijd deze vr\w als e5 heilige4 ,ja1 da> s*uil5 groote mogelijkh$5 9 het individualisme4 ,zoo ontneemt1 bijvoorbeeld1 het socialisme aan het familielev5 zijn beteek5is4 ,met de afs*aff+ van d5 bijzond]5 eig5dom moet het huwelijk 9 zijn huidig5 vorm v]dwijn54 ,het behoort tot het program4 ,het individualisme neemt het ov] en v]w]kt het tot iets s*oons4 ,het zet de afs*aff+ van d5 wettelijk5 b& om 9 e5 vrijheid die de volle ontwikkel+ d] p]soonlijkheid sle*ts zal kunn5 bat51 en die de liefde van man en vr\w wond]dadig]1 s*oon]1 v]$el5d] mak5 zal4 ,jezus wi/ dit al4 ,hij v]wi]p de v]pli*t+5 van het familielev51 (s*oon zij 9 de geme5s*ap van zijn dag5 /]k op d5 voorgrond trad54 ,wie is mijn mo$]8 ,wie zijn mijne bro$]s8 vroeg hij1 to5 m5 hem zeide dat zij hem zo*t54 ,to5 iem&1 die hem volg5 wilde1 hem v]gunn+ vroeg om e]/ zijn vad] te gaan begrav51 0 zijn vreeselijk antwoord3 ,laat de dood5 hunne dood5 begrav54 ,hij kon er niet inkom5 dat e5ig beslag zo gelegd word5 op iem&s p]soonlijkheid4 ,zoo dan is hij die e5 lev5 leid5 wil 9 d5 gee/ van ,*ri/us1 de man die volkom5 en vol/rekt zi*-zelf is4 ,hij kan e5 groot di*t] zijn1 ( e5 man van wet5s*ap1 ( e5 jong /ud5t aan de hooges*ool1 ( e5 die s*ap5 ho$t op de heide2 ( e5 s*epp] van drama's als ,%akespe>e1 ( e5 pe9z] ov] ,god als ,sp9oza2 ( e5 k9d dat speelt 9 e5 tu91 ( e5 viss*] die zijn net uitw]pt 9 de zee4 ,het komt er niet op aan wat hij is1 als hij ma> de v]volmak+ v]wez5lijkt van de ziel die 9 hem is4 ,alle navolg+ zo[el op z$elijk gebi$ als 9 het lev5 is v]ke]d4 ,door de /rat5 van ,j]usalem kruipt op d5 huidig5 dag e5 krankz9nige rond met e5 h\t5 kruis op zijn s*\d]s4 ,hij is e5 voorbeeld van de lev5s die door navolg+ word5 v]dorv54 ,to5 le ,pre ,dami5#a uitg+ om ond] de melaats*5 te lev51 h&elde hij 9 d5 gee/ van ,*ri/us1 omdat hij 9 zulk e5 di5/ het be/e wat 9 hem 01 t5 volle v]wez5lijkte4 ,ma> niet mer 9 d5 gee/ van ,*ri/us dan ,wagn] to5 hij zijn ziel v]wez5lijkte 9 muziek1 ( dan ,%elley to5 hij zijn ziel v]wez5lijkte 9 gezang4 ,er be/aat niet en enkele typos voor d5 m5s*4 ,er zijn ev5veel volmaak!d5 als er onvolmaakte m5s*5 zijn4 ,aan de eis*5 d] liefdadigheid kan m5 toegev5 en to* vrij man blijv51 ma> voor de eis*5 d] e5vormigheid kan niem& zwi*t5 zond] zijn vrijheid algeheel te v]liez54 ,het is dus individualisme1 wa>toe wij door het socialisme zull5 moet5 g]ak54 ,als e5 natuurlijk gevolg moet de /aat alle d5kbeeld van be/uur opgev54 ,dit is noodzakelijk1 omdat1 zooals e5s e5 wijsman eeuw5 voor ,*ri/us zeide1 het be/aanba> is de m5s*heid aan zi*- zelf ov] te lat51 ma> onbe/aanba> de m5s*heid te be/ur54 ,alle wijz5 van be/uur zijn mislukk+54 ,despotisme is onre*tva>dig teg5ov] i$]e51 d5 despoot meeg]ek5d1 die wa>s*ijnlijk voor iets bet]s ges*ap5 04 ,olig>*ien zijn onre*tva>dig teg5ov] de me]d]heid1 o*lokratien teg5ov] de m9d]heid4 ,groote v]wa*t+5 koe/]de m5 e5s van de demokratie1 ma> de demokratie b$oelt niets &]s dan het afbeul5 van het volk door het volk voor het volk4 ,ook da> is m5 a*t]gekom54 ,het w]d tijd ook2 want alle gezag is vol/rekt v]n$]5d4 ,het v]n$]t h5 die het uitoef551 ev5go$ als h5 ov] wie het wordt uitgeoef5d4 ,wanne] m5 het gewelddadig1 gr( en wre$ aanw5dt1 heeft het en go$e uitw]k+1 dat het s*ept1 ( 9 elk geval aan d5 dag br5gt1 d5 gee/ van v]zet en het individualisme dat be/emd is het te dood54 ,wanne] het aangew5d wordt met e5 zek]e mate van za*tz9nigheid1 en er prijz5 en beloonig5 bijkom51 w]kt het s*rikkelijk v]onz$elijk5d4 ,de m5s*5 zijn zi* 9 dat geval m9d] bewu/ welk e5 afs*uwelijke druk op h5 wordt gelegd1 en gaan hun lev5 door 9 e5 soort gr(z9nige gemakzu*t1 als v]troetelde huisdi]51 zond] ooit te beseff5 dat zij wa>s*ijnlijk &]mans g$a*t5 d5k51 lev5 na> &]mans maat/af1 eig5lijk &]mans af gelegde kler5 drag51 en nooit e5 enkel oog5blik zi*-zelf zijn4 ,wie vrij wil zijn1 zegt e5 beproefd d5k]1 moet zi* niet aanpass54 ,en gezag koopt de m5s*5 om tot aanpass5 en br5gt zoo e5 ze] bruut soort b>b>5dom ond] ons voort4 ,sam5 met gezag zal /raf v]dwijn54 ,dit zal e5 groote w9/ zijn1 e5 w9/ van onb]ek5b>e wa>de4 ,wanne] m5 de ges*i$5is lee/1 niet 9 de geca/re]de uitgav5 voor s*oolk9d]5 en leek51 ma> 9 de oorspronkelijke bronn5 van elk tijdvak1 walgt m5 niet van de misdad5 die de sle*t5 hebb5 b$rev51 ma> van de /raff51 die de deugdzam5 hebb5 toegepa/1 en e5 geme5s*ap wordt one9dig me] v]bruut door de g]egelde toepass+ van /raf dan door het mogelijke voorkom5 van misdaad4 ,kla>blijkelijk volgt hi]uit1 dat hoe me] m5 /raf toepa/1 des te me] misdaad 9 't lev5 wordt g]oep51 en de mod]ne wetgev+ heeft me]5deels dit held] +ezi5 en het ha> taak gemaakt de /raf te v]m9d]5 voorzoov] zij dat mogelijk oordeelt4 ,ov]al wa> zij /rafv]m9d]+ heeft doorgevo]d1 is m5 tot uitnem5de gevolg5 gekom54 ,hoe m9d] /raf1 hoe m9d] misdaad4 ,wanne] er heelemaal ge5 /raf me] zal zijn1 zal de misdaad f oph\d5 te be/aan1 f1 als zij voorkomt1 zal zij door g5ee%e]5 beh&eld word5 als e5 ze] b$roev5de vorm van waanz9nigheid1 die m5 met za*tz9nige v]zorg+ moet tra*t5 te g5ez54 ,want wat m5 teg5woordig misdadig]s noemt1 zijn 9 't geheel ge5 misdadig]s4 ,ui?ong]+1 en niet zonde1 is de mo$] d] mod]ne misdaad4 ,dat is 9 d5 grond de r$5 wa>om onze misdadig]s1 als klasse1 uit ge5 enkel psy*ologis* oogpunt e5igsz9s belangwekk5d zijn4 ,het zijn ge5 v]baz+wekk5de ( v]s*rikkelijke p]soonlijkh$5 als e5 ,macbe? ( e5 ,vautr94 ,zij zijn enkel wat gewone1 fatso5lijke1 all$aags*e m5s*5 z\d5 zijn1 als zij niet g5oeg te et5 hadd54 ,wanne] de bijzond]e eig5dom zal zijn afges*aft1 zal er ge5 noodzakelijkheid tot misdaad be/aan1 er zal ge5 vraag na> zijn1 en zij zal dus oph\d5 voor te kom54 ,natuurlijk zijn niet alle misdad5 v]grijp5 teg5 d5 eig5dom1 hoewel dit de misdad5 zijn1 die de ,engels*e wet1 welke hoog] s*at wat e5 m5s* heeft dan wat hij is1 met de wre$/e en afs*uwelijk/e /r5gheid /raft 7met uitzond]+ van moord1 indi5 wij t5m9/e de dood/raf als iets erg]s bes*\w5 dan dwang>beid1 wa>ov] de gevoel5s onz] misdadig]s1 me5 ik1 uite5loop574 ,ma> e5 misdaad behoeft niet onmiddellijk teg5 d5 eig5dom g]i*t te zijn om to* te kunn5 voortkom5 uit ell5de en bl9de wo$e en nerg$ruk!id1 v]wekt door ons v]ke]d sy/eem van v]mog5sbezit1 en ook die soort zal dus1 als het sy/eem wordt afges*aft1 v]dwijn54 ,wanne] e5 lid d] geme5s*ap zijn behoeft5 zal kunn5 bevr$ig51 en niet door zijn buurman wordt la/ig gevall51 kan hij er ge5 belang bij hebb5 om iem& &]s la/ig te vall54 ,naijv]1 die bij uit/ek e5 bron van misdaad is 9 het mod]ne lev51 is e5 a&o5+ die 9 nauw v]b& /aat met onze opvatt+5 van d5 eig5dom en zal ond] de he]s*appij van socialisme en individualisme van-zelf uit/]v54 ,het is opm]k5swa>dig dat bij communi/is*e /amm5 naijv] volslag5 onbek5d is4 ,m5 kan vrag5 wat de /aat1 nu hij niet zal behoev5 te rege]51 dan zal te do5 hebb54 ,de /aat behoort e5 vrijwillige bond te zijn t] organisatie van d5 arbeid en op te tr$5 als fabrikant en lev]anci] d] noodzakelijke gebruiks>tikel54 ,de /aat krijgt te mak5 wat nuttig is1 het individu wat s*oon is4 ,en nu ik het woord arbeid g5oemd heb1 kan ik niet nalat5 er op te wijz5 hoe teg5woordig e5 hoop onz9 ges*rev5 en v]kondigd wordt ov] de wa>digheid van h&5>beid4 ,da> is vol/rekt niets noodzakelijk wa>digs 9 h&5>beid en me]5deels is hij besli/ v]n$]5d4 ,het is gee/elijk en z$elijk kr5k5d voor d5 m5s* om iets te do51 wa>9 hij ge5 vreugde v9dt1 en vele vorm5 van h&5>beid zijn volkom5 vreugdelooze bezigh$51 en behoor5 als zoodanig te word5 bes*\wd4 ,a*t uur lang op e5 dag e5 modd]ig5 v]ke]sweg aan te bezem51 ond] het blaz5 van d5 ,oo/5w9d1 is e5 walg+wekk5de bezigheid4 ,dat te do5 met gee/elijke1 z$elijke ( physieke wa>digheid komt mij onmogelijk voor4 ,het met blijds*ap te zi5 do5 zo v]bij/]5d zijn4 ,de m5s* is voor iets bet]s ges*ap5 dan het opjag5 van vuilnis4 ,alle d]gelijk w]k behoort door ma*9es te ges*i$54 ,en ik twijfel er niet aan ( het zal zoo kom54 ,tot nu toe is de m5s* 9 zek]e mate de slaaf d] ma*9e gewee/1 en da> is iets noodlottigs 9 het feit1 dat1 zoodra de m5s* e5 ma*9e _h uitgevond5 om zijn w]k te do51 hij zelf begon gebrek te lijd54 ,dit is e*t] e5 natuurlijk gevolg van ons eig5domssy/eem en ons concurr5tiesy/eem4 ,en m5s* bezit e5 ma*9e die het w]k doet van vijfhond]d &]e m5s*54 ,deze vijfhond]d word5 als gevolg op /raat gezet1 en da> zij ge5 w]k v9d51 krijg5 zij hong] en v]vall5 tot /el54 ,de ene man v]zek]t zi* de opbr5g/ van de ma*9e en h\dt die voor zi*1 en heeft dan vijfhond]d maal zooveel als hij behoorde te hebb51 en wa>s*ijnlijk1 wat belangrijk] is1 heel wat me] dan hij 9 w]kelijkheid gebruik5 kan4 ,indi5 die ma*9e de eig5dom van all5 01 zo i$]e5 er voordeel van hebb54 ,alle niet-intellectueele arbeid1 alle e5tonige1 v]vel5de arbeid1 alle arbeid die te mak5 heeft met werz9wekk5de d+5 en onaang5ame toe/&5 mebr5gt1 moet door ma*9es v]ri*t word54 ,ma*9es moet5 voor ons w]k5 9 de kol5mijn51 en d5 geheel5 sanitair5 di5/ v]ri*t51 en /ok]s zijn op /oomboot51 en de /rat5 re9ig51 en boods*app5 do5 op reg5dag5 en alle w]k b$rijv51 dat v]vel5d en na>gee/ig is4 ,op het oog5blik concurre]5 de ma*9es met d5 m5s*4 ,ond] behoorlijke om/&igh$5 zull5 zij d5 m5s* di554 ,het valt niet te betwijfel5 ( dit is ha> toekom/1 en volkom5 als de boom5 groei5 t]wijl de l&eig5a> slaapt1 zoo zull5 de ma*9es alle noodzakelijke en onaang5ame w]k do51 t]wijl de m5s*heid zi* v]maakt ( door cultuur v]fijnde ontspann+ g5iet 7wat me] dan e5ige arbeid het doel behoort te zijn van d5 m5s*71 ( bezig is s*oone zak5 te v]va>dig5 ( s*oone d+5 te lez5 ( e5v\dig de w]eld met bewond]+ en g5ot te aans*\w54 ,het feit is dat bes*av+ slav5 noodig maakt4 ,de ,griek5 hadd5 op dit punt e5 jui/ inzi*t4 ,als er ge5 slav5 voorh&5 zijn om het t]ug/oot5de1 afs*uwwekk5de1 on9t]essante w]k te do51 wordt cultuur en lev5sbespiegel+ zoo go$ als onmogelijk4 ,slav]nij van m5s*5 is v]ke]d1 geva>lijk en v]onz$elijk5d4 ,van de me*anis*e slav]nij1 de slav]nij d] ma*9es1 hangt de toekom/ d] w]eld af4 ,en wanne] wet5s*appelijke mann5 niet lang] opg]oep5 word5 om 9 e5 na>gee/ig ,ea/ ,end sle*te cacao te gaan uitdeel5 en nog sle*t]e dek5s aan uitgehong]de m5s*51 zull5 zij e5 g5otvoll5 vrij5 tijd w9n5 om wond]dadige en v]baz+wekk5de d+5 uit te d5k5 tot hun eig5 v]heug+ en die van al de &]54 ,er zull5 groote /apelplaats5 van kra*t zijn 9 elke /ad1 voor elk uur wa>op m5 kra*t noodig heeft1 en deze kra*t zal de m5s* omzett5 9 w>mte1 li*t ( beweg+1 ov]e5kom/ig zijn behoeft54 ,luidt dit utopis*8 ,e5 w]eldka>t die ,utopia niet 9 zi* sluit1 is het bekijk5 niet wa>d1 want zij laat het e5ige l& weg1 wa> de m5s*heid telk5s wer l&t4 ,en na de l&+ kijkt m5 w$] uit1 en ziet we] e5 bet] l& en gaat da>he5 ond] zeil4 ,de vooruitgang is de bema*tig+ van het ene ,utopia na het &]e4 ,zooals ik dan gezegd heb1 zal de geme5s*ap door middel van e5 georganise]d5 ma*9$i5/ gebruiks>tikel5 lev]51 en zull5 de s*oone d+5 gemaakt word5 door het individu4 ,dit is behalve de noodzakelijke1 tev5s ook de e5ig mogelijke weg om aan beide ( van en van beide te g]ak54 ,e5 individu dat d+5 te mak5 krijgt voor het gebruik van &]5 en op dez] behoeft5 en w5s*5 te lett5 heeft1 kan zijn w]k niet v]vull5 met die belang/ell+ wa>door hij het be/e dat hij 9 zi* heeft 9 zijn w]k legg5 kan4 ,zoo vaak1 aan d5 &]5 kant1 e5 geme5s*ap ( e5 ma*tig deel da>van ( e5 ( &]e rege]+ aan d5 kun/5a> tra*t voor te s*rijv5 wat hij te do5 heeft1 dan gaat de kun/ ( geheel teloor1 ( v]/>t 9 vorm51 ( onta>dt tot e5 lag5 en on$el5 vorm van h&w]k4 ,e5 kun/w]k is e5 op zi*-zelf e5ige uitkom/ van e5 op zi*zelf e5ig5 gemo$saanleg4 ,zijn s*oonheid komt voort uit het feit1 dat zijn mak] is wat hij is4 ,het heeft niets te mak5 met het feit dat &]e m5s*5 behoev5 wat zij behoev54 ,van het oog5blik af dat e5 kun/5a> gaat lett5 op wat &]e m5s*5 behoev51 en de navraag tra*t tegemoet te kom51 h\dt hij feitelijk op kun/5a> te zijn1 en wordt e5 v]vel5d ( v]makelijk h&w]ksman1 e5 e]lijk ( e5 one]lijk koopman4 ,hij v]lie/ zijn re*t als kun/5a> te word5 aangem]kt4 ,de kun/ is de mee/ felle uit+swijze van het individualisme die de w]eld tot nu beleefd heeft1 bijna zo ik zegg53 de e5ige wez5lijke uit+swijze4 ,de misdaad1 die ond] bepaalde om/&igh$5 e5 s*ijn van individuali/is* s*epp+sv]mog5 v]toont1 moet k5nis nem5 van &]5 en zi* met h5 bemoei54 ,zij behoort tot de sfe] d] h&el+4 ,ma> alle51 buit5 v]b& met zijn bur51 zond] zi* met iem& 9 te lat51 kan de kun/5a> s*oonheid beeld52 als hij het niet uitsluit5d voor zijn eig5 g5ot doet1 is hij vol/rekt ge5 kun/5a>4 ,het v]di5t de a&a*t dat de kun/ jui/ zulk e5 felle vorm van individualisme is1 dat het publiek niet na kan lat5 te beproev5 e5 gezag ov] ha> uit te oef551 dat ev5 onz$elijk als bela*elijk is1 en ev5 v]d]felijk als v]a*telijk4 ,het is niet geheel de s*uld van het publiek4 ,m5 heeft het publiek /e$s 9 alle eeuw5 sle*t opgevo$4 ,het vraagt voortdur5d van de kun/ populair te zijn1 zijn gebrek aan smaak te /reel51 zijn ong]ijmde ijdelheid te vlei51 het te v]tell5 wat het al duiz5dmaal gehoord heeft1 het te v]toon5 wat het al lang mo$e behoorde te zijn om te zi51 het te v]mak5 wanne] het zi* bezwa>d gevoelt door e5 te rijkelijk maal1 zijn g$a*t5 te v]/rooi5 als het beu is van zijn eig5 /ompz9nigheid4 ,ma> de kun/ behoort nooit na> popul>iteit te /rev54 ,het publiek behoort te tra*t5 zelf kun/z9nig te word54 ,dat maakt e5 groot v]s*il4 ,indi5 m5 e5 wet5s*appelijk man zo aanzegg5 dat de uitkom/5 zijn] ond]zoek+5 en de gevolgtrekk+5 wa> hij toe komt1 van di5 a>d behoord5 te zijn1 dat zij de e5maal aang5om5 volksbegripp5 di5aanga&e niet zod5 omv]w]p51 ( het volksvooroordeel niet aanta/51 ( de gevoeligh$5 niet kwets5 van m5s*5 die niets van de wet5s*ap afwi/52 ( indi5 m5 bij e5 wijsge] met het v]haal aankwam dat hij volkom5 vrijheid _h 9 de hoog/e sf]5 d] g$a*te zijn /elsel5 op te b\w51 op voorwa>de dat hij tot dezelfde uitkom/5 g]ak5 zo als die geld5 bij h5 die nooit 9 e5ige sfe] hebb5 nag$a*t1 dan gelo( ik dat teg5woordig de man d] wet5s*ap en de wijsge] da> h>telijk om zod5 la*54 ,to* is het nog niet e5s zooveel j>5 gel$5 dat zo[el wijsbege]te als wet5s*ap ond]worp5 w>5 aan e5 bruut-optr$5d toezi*t van het publiek1 met &]e woord5 aan gezag3 gezag van de he]s*5de onwet5dheid d] geme5s*ap1 gezag van de vrees en ma*tzu*t van e5 ( &]e k]kelijke ( rege]5de klasse4 ,als elk weet1 zijn wij ?ans groot5deels gevrijwa>d voor elk5 aanslag van de zijde van geme5s*ap1 k]k ( rege]+ om het individualisme d] speculatieve g$a*te te h9d]51 ma> de zu*t om het individualisme d] v]beeld+skra*tige kun/ te dw>sboom5 hangt nog /e$s 9 de lu*t4 ,( liev]1 zij gaat v]d]1 zij tre$t aanvall5d1 bele$ig5d en bruut-h9d]lijk op4 ,de kun/5 die er 9 ,engel& het be/ zijn afgekom51 zijn de kun/5 wa>9 het publiek ge5 belang /elt4 ,de di*tkun/ is e5 voorbeeld van wat ik b$oel4 ,het is mogelijk gewee/ hi] 9 ,engel& uitnem5de di*tkun/ te hebb51 omdat het publiek ge5 g$i*t5 lee/ en di5t5gevolge er ge5 invlo$ op uitoef5t4 ,het publiek bem9t het1 di*t]s te smad5 omdat zij individuali/5 zijn1 ma> als dat e5maal gelukt is1 laat het h5 aan hun lot ov]4 ,inzake roman en drama1 kun/5 wa>9 het publiek wel belang /elt1 is de uitkom/ van de gezagsoef5+ van het publiek 9 en woord bela*elijk gewee/4 ,ge5 l& br5gt zoo sle*t ges*rev5 belletrie voort1 zoo v]vel5d en gee/eloos w]k 9 romanvorm1 zulke k9d]a*tige laag-bij-d5-gronds*e tooneelspel54 ,het kan ook niet &]s4 ,het peil van het publiek is van di5 a>d1 dat ge5 kun/5a> het b]eik5 kan4 ,het is tegelijk]tijd te gemakkelijk en te bezwa>lijk om populair romans*rijv] te zijn4 ,het is te gemakkelijk1 omdat de eis*5 van het publiek wat aangaat opzet1 /ijl1 zielkundige beh&el+1 lev5sgetr\:eid1 lit]aire wa>de b9n5 het b]eik van de go$koop/e va>digheid en d5 mee/ onontwikkeld5 gee/ vall54 ,het is te bezwa>lijk1 omdat de kun/5a>1 t5 e9de aan zulke eis*5 te beantwoord51 zo moet5 s*rijv5 niet om het kun/g5ot van het s*rijv51 ma> voor het v]maak van half-opgevo$e m5s*51 en da>om zijn individualiteit zo moet5 ond]drukk51 zijn cultuur v]get51 zijn /ijl v]nietig51 en alles prijsgev5 wat wa>devol 9 hem is4 ,met het drama /aat het e5 beetje bet]4 ,het publiek dat na> d5 s*\wburg gaat1 h\dt wel is wa> van ord9aire ko/1 ma> wil zi* niet lat5 v]vel51 en bo]t en klu*t1 de mee/ bem9de g5res1 zijn bepaalde kun/vorm54 ,op dit gebi$ kan v]kwikkelijk w]k word5 gelev]d1 en 9 dit soort w]k laat m5 d5 kun/5a> 9 ,engel& ze] groote vrijheid4 ,pas 9 de hoog]e vorm5 van het drama ziet m5 de sle*te uitw]k+ van d5 volks9vlo$4 ,wa> het publiek bov5al afke] van heeft1 is het nieuwe4 ,i$]e pog+ om het /(-gebi$ d] kun/ uit te breid5 is het publiek uit]/ onaang5aam2 en to* hangt van de voortdur5de uitbreid+ da>van de lev5svatba>heid en vooruitgang d] kun/ 9 ruime mate af4 ,het publiek wil niet aan het nieuwe omdat zij er bang van zijn4 ,het geldt bij h5 voor e5 uit+swijze van individualisme1 e5 beslaglegg+ van de zijde van d5 kun/5a> op het re*t zijn eig5 ond]w]p te kiez5 en dat te beh&el5 zooals hem go$dunkt4 ,deze h\d+ van het publiek is volkom5 v]kla>ba>4 ,kun/ is individualisme1 en individualisme is e5 v]/or5de en ontwri*t5de kra*t4 ,da>9 ligt zijn onb]ek5b>e wa>de4 ,want wat het zoekt te v]/or51 is de e5tonigheid van d5 typos1 de slaafs*heid d] gewoonte1 de tyrannie van het gebruik1 het n$]hal5 van d5 m5s* na> het peil van e5 w]ktuig4 ,op kun/gebi$ slikt het publiek wat e5maal gewee/ is1 omdat zij het niet kunn5 v]&]51 niet omdat zij het wa>de]54 ,hun klassiek5 zwelg5 zij door met huid en ha> zond] h5 ooit te smak54 ,zij duld5 h5 als onv]mijdelijk1 en da> zij h5 niet kunn5 knauw51 zett5 zij e5 groot5 mond ov] h5 op4 ,vreemd g5oeg1 ( niet vreemd1 na> het /&punt dat m5 kie/1 /i*t dit aannem5 d] klassiek5 e5 hoop kwaad4 ,de critieklooze bewond]+ van d5 ,bijbel en van ,%akespe>e 9 ,engel& is da> e5 voorbeeld van4 ,bij de bijbelbewond]+ behoef ik niet /il te /aan1 omdat k]kelijk gezag da>bij 9 bes*\w+ komt4 ,ma> 9 het geval ,%akespe>e ligt het voor de h&1 dat het publiek 9 w]kelijkheid de s*oonh$5 no* de gebrek5 zijn] tooneelspel5 ziet4 ,als zij de s*oonh$5 zag51 zod5 zij niets teg5 de vrije ontwikkel+ van het drama hebb52 en als zij de gebrek5 zag51 zod5 zij da> ev5m9 iets teg5 hebb54 ,het feit is dat het publiek de klassiek5 9 e5 l& gebruikt als middel om d5 vooruitgang d] kun/ te dw>sboom54 ,zij v]lag5 de klassiek5 tot gezagdrag]s4 ,zij gebruik5 h5 als plo]t5dood]s om d5 nieuw5 vorm e5] vrije s*oonheidsuit+ d5 kop 9 te slaan4 ,zij vrag5 e5 s*rijv] altijd wa>om hij niet s*rijft als iem& &]s1 ( e5 s*ild] wa>om hij niet s*ild]t als iem& &]s1 en begrijp5 niet dat iets d]gelijks do5 niet kan sam5gaan met het wez5 van e5 kun/5a>4 ,e5 geheel nieuwe s*oonheidsuit+ is iets wa> zij vol/rekt niet teg5 kunn51 en zoo vaak zij aan d5 dag komt1 rak5 zij zoo geprikkeld en ov]/uur1 dat zij altijd twee a>tsdomme uitdrukk+5 bezig53 het kun/w]k heet dan f erg]lijk dui/] f erg]lijk onz$elijk4 ,ik gelo( dat zij hi] het volg5de m$e b$oel54 ,als zij zegg51 dat e5 kun/w]k erg dui/] is1 b$oel5 zij dat de kun/5a> iets s*oons geuit ( gemaakt heeft1 dat tev5s nieuw is2 wanne] zij e5 kun/w]k voor erg onz$elijk uitmak51 b$oel5 zij dat de s*oone kun/uit+ mete5 reel wa> is4 ,de e]/e uitdrukk+ slaat op d5 /ijl1 de twe$e op het ond]w]p4 ,ma> wa>s*ijnlijk gebruik5 zij de woord5 zond] veel begrip1 zooals e5 volksoploop voor de h& ligg5de /raat/e55 aangrijpt4 ,zoo is er 9 deze eeuw niet en di*t] ( prozas*rijv] gewee/1 die d5 naam wa>dig is1 ( het ,brits*e publiek heeft hem h]haaldelijk en op ple*tige wijze diploma's van onz$elijkheid uitg]eikt1 en zulk e5 diploma v]vangt hi] bij ons feitelijk de =meele erk5n+ d] ,acadmie 9 ,frankrijk1 zoodat de in/ell+ van zulk e5 in/ituut hi] 9 ,engel& gelukkig geheel ov]bodig is4 ,het spreekt van-zelf dat het publiek 9 de toepass+ van het woord to* geheel onb]ek5ba> is4 ,dat zij ,wordswor? e5 onz$elijk di*t] zod5 noem51 0 bepaald te v]wa*t54 ,wordswor? 0 w]kelijk di*t]4 ,ma> dat zij ,*>les ,k+sley e5 onz$elijk romans*rijv] hebb5 g5oemd1 viel buit5 all5 regel4 ,het proza van ,k+sley 0 niet van ze] go$e kwaliteit4 ,ma> zij hebb5 het woord nu e5maal en pass5 het toe met me] ( m9d] succes4 ,e5 kun/5a> laat zi* da>door natuurlijk niet van de wijs br5g54 ,de wa>a*tige kun/5a> is iem& die vol/rekt 9 zi*-zelf gelo(t1 omdat hij vol/rekt zi*-zelf is4 ,to* kan ik mij voor/ell5 dat1 als e5 kun/5a> 9 ,engel& e5 s*epp+ voortbra*t1 die onmiddellijk bij ha> v]s*ijn5 door het publiek1 bij monde van zijn m$ium de p]s1 erk5d w]d voor e5 geheel v]/aanba> en hoog z$elijk w]k1 die kun/5a> zi* ern/ig zo gaan afvrag5 ( hij bij het voortbr5g5 ind]daad wel zi*-zelf gewee/ 01 en ( dus het w]k hem miss*i5 niet wa>dig 01 en iets van d5 twe$5 rang ( van niet de g]+/e kun/wa>de4 ,to* heb ik het publiek miss*i5 te kort g$aan to5 ik zijn woord5s*at begr5sde tot onz$elijk en dui/]4 ,zij hebb5 nog e5 &] woord 9 gebruik1 het woord morbide4 ,zij w5d5 het niet vaak aan3 de beteek5is is zoo e5v\dig dat zij bang zijn het te gebruik54 ,to* komt het voor2 nu en dan kan m5 het teg5kom5 9 populaire blad54 ,het is natuurlijk e5 bela*elijk epi!ton om op e5 kun/w]k toe te pass54 ,want behoort niet morbide bij e5 /emm+ ( gevoelsa&o5+ ( v]/&sw]k+ die m5 niet tot uit+ br5g5 kan8 ,het geheele publiek is morbide1 omdat het nooit voor e5ige zaak uit+ kan v9d54 ,de kun/5a> is het nooit4 ,hij br5gt alles tot uit+4 ,hij /aat a*t] zijn ond]w]p en br5gt da>door als door e5 m$ium onv]gelijkelijke kun/w]k+5 teweeg4 ,e5 kun/5a> morbide te noem5 omdat hij ond] &]e van morbiditeit zijn ond]w]p maakt1 is ev5 li*tva>dig als ,%akespe>e krankz9nig heet5 omdat hij ond] &]e ,kon+ ,le> ges*rev5 heeft4 ,p] slot w9t de kun/5a> 9 ,engel& to* iets bij de aanvall5 wa> hij aan bloot /aat4 ,zijn individualiteit v]s*]pt zi*4 ,hij wordt me] voll$ig zi*-zelf4 ,zooals van-zelf spreekt1 zijn de aanvall5 buit5gewoon gr(1 onbes*aamd en v]a*telijk4 ,ma> welke kun/5a> v]wa*t gratie bij d5 geme5-platt5 gee/ ( /ijl bij het intellect onz] voor/$58 ,pla!id en /ompz9nigheid zijn /]ksprek5de feitelijkh$5 9 het mod]ne lev54 ,m5 kan ha> be/aan natuurlijk betreur54 ,ma> zij zijn er e5maal4 ,zij zijn ond]w]p5 van /udie zoo go$ als e5ig &] d+444 ,om e]lijk te zijn moet m5 toegev5 dat onze mod]ne j\rnali/5 iem& /e$s 9 beslot5 kr+ v]s*oon+ vrag5 voor wat zij 9 't op5ba> teg5 hem ges*rev5 hebb54 ,het is v]meld5swa>d1 dat 9 de all]laat/e j>5 twee &]e bijvoegelijke naamwoord5 toegevoegd zijn aan d5 ze] bep]kt5 woord5s*at1 di5 het publiek bij de h& heeft om de kun/ te smad54 ,het ene luidt ongezond1 het twe$e exotis*4 ,het laat/e woord b$oelt enkel uit te drukk5 de v]wo$heid van d5 padde/oel van het oog5blik teg5 de on/]felijke h>tv]vo]5de1 uitgelez5 liefelijke or*idee4 ,het is e5 hulde1 ma> e5 hulde van ge5 belang4 ,het woord ongezond e*t] laat zi* 9 beteek5is ontl$54 ,het is ge5 onbelangwekk5d woord4 ,het is zelfs zoo belangwekk5d1 dat de m5s*5 die het gebruik51 niet wet5 wat het b$uidt4 ,wat zegt m5 eig5lijk1 wanne] m5 spreekt van e5 gezond ( e5 ongezond kun/w]k8 ,alle b5am+5 die m5 met v]/& en r$e toepa/ op e5 kun/w]k1 hebb5 betrekk+ f op d5 /ijl f op het beh&elde ond]w]p f op beide tegelijk4 ,op het punt van /ijl is e5 gezond kun/w]k er e51 wa>van de /ijl de s*oonheid tot ha> re*t laat kom5 van de gebruikte grond/(1 hetzij dit woord5 zijn ( brons1 hetzij v]f ( ivoor1 en die s*oonheid laat bijdrag5 tot het voortbr5g5 d] ae/hetis*e w]k+4 ,het ond]w]p wordt bij e5 gezond kun/w]k b$ong5 door het temp]am5t van d5 kun/5a>1 en komt da> onmiddellijk uit voort4 ,kortom1 e5 gezond kun/w]k is de zuiv]e uitdrukk+ van des kun/5a>s p]soonlijkheid 9 e5 volmaakte te*niek4 ,natuurlijk kan m5 bij e5 kun/w]k vorm en inh\d eig5lijk niet s*eid52 zij zijn altijd en4 ,ma> t]wille van e5 duidelijke ontl$+ kunn5 wij de ondeelba>heid van d5 ae/hetis*5 indruk e5 oog5blik op zij zett5 en h5 9 onze voor/ell+ s*eid54 ,e5 ongezond kun/w]k1 aan d5 &]5 kant1 is er e5 wa>van de /ijl vlak is1 oud]wets* en all$aags*1 en wa>van het ond]w]p met ov]leg gekoz5 is1 niet omdat de kun/5a> er e5ig g5ot 9 heeft1 ma> omdat hij d5kt dat het publiek er hem voor betal5 zal4 ,zoo is de populaire roman di5 het publiek gezond noemt1 altijd e5 door en door ongezond product1 en wat het publiek e5 ongezond5 roman noemt1 zond] uitzond]+ e5 s*oon en gezond kun/w]k4 ,ik behoef nauwelijks te zegg5 dat ik er ge5 oog5blik aan d5k mij te beklag5 ov] het feit1 dat het publiek en de p]s deze woord5 v]ke]d gebruik54 ,ik weet niet hoe zij1 met hun gebrekkig begrip van wat kun/ is1 h5 bij mogelijkheid 9 hun jui/e wa>de zod5 kunn5 toepass54 ,ik wijs alle5 op e5 misbruik1 en voor d5 oorsprong van het misbruik en de b$oel+ die er a*t] s*uilt1 is de v]kl>+ niet moeilijk te v9d54 ,het komt enkel voort uit de b>ba>s*e opvatt+ van het begrip gezag4 ,het is het gevolg van de natuurlijke onges*ik!id van e5 geme5s*ap die door gezag v]dorv5 is1 om het individualisme 9 zijn op5b>+5 te v]/aan ( te wa>de]54 ,het is1 9 en woord1 de w]k+ van dat mon/]a*tige onwet5de d+1 dat m5 de op5b>e me5+ noemt1 dat sle*t optre$t met go$e b$oel+5 als het toezi*t wil uitoef55 op d] m5s*5 h&el+51 ma> s*&elijk wordt en van de sle*t/e b$oel+5 als het toezi*t gaat oef55 op het gebi$ d] g$a*te en d] kun/4 ,da> valt 9 d5 grond veel me] te zegg5 voor de physieke kra*t van het publiek1 dan voor zijn gee/elijke me5+4 ,de e]/e kan pra*tig zijn4 ,de twe$e is uitt]a>d dwaas4 ,m5 heeft vaak bewe]d dat kra*t ge5 bewijs is1 do* dit hangt geheel da>van af1 wat m5 wil bewijz54 ,vele d] belangrijk/e vraag/ukk5 uit de all]laat/e eeuw51 als het al ( niet voortdur5 van e5 p]soonlijke rege]+ 9 ,engel& ( van het feodalisme 9 ,frankrijk1 zijn uitsluit5d door tuss*5kom/ van physieke kra*t opgelo/4 ,jui/ de gewelddadigheid e5] revolutie kan het publiek e5 oog5blik gr&ioos en s*itt]5d lat5 optr$54 ,het 0 e5 noodlottige dag wa>op zij ontdekt5 dat de p5 ma*tig] 0 dan opgebrok5 plaveisel1 en ev5 doodelijk treff5 kan als e5 /e5worp4 ,dadelijk kek5 zij rond na> d5 dagblads*rijv]1 vond5 hem1 ontwikkeld5 hem1 maakt5 hem tot hun ijv]ig51 go$ betaald5 di5a>4 ,het is grootelijks te betreur5 voor beide p>tij54 ,a*t] de b>ricade kan veel edels en heldhaftigs s*uil54 ,ma> wat s*uilt er a*t] het ho(d>tikel dan vooroordeel1 /ompz9nigheid1 hui*el>ij en gebazel8 ,en die vi] v]e5igd vorm5 e5 vreeselijke ma*t1 zij /ell5 sam5 het nieuwe gezag4 ,vroeg] j>5 _h m5 het rad4 ,nu heeft m5 de p]s4 ,dat is zek] e5 v]bet]+4 ,to* blijkt de /aat van zak5 nog erg sle*t en v]ke]d en v]onz$elijk5d4 ,iem&1 ik gelo( dat het ,burke 01 heeft e5s het j\rnalisme d5 vi]d5 /& g5oemd4 ,dat 0 ongetwijfeld wa> op dat tijd/ip4 ,ma> op het oog5blik is het 9 w]kelijkheid de e5ige /&4 ,het heeft de drie &]e opgeget54 ,de w]eldlijke ,he]5 zwijg51 de gee/elijke ,he]5 hebb5 niets te zegg51 en de ,volksv]teg5woordig+ heeft niets te zegg5 en komt er rond voor uit4 ,wij word5 ov]he]s*t door het j\rnalisme4 ,9 ,am]ika vo]t de ,presid5t vi] ja> rege]+1 ma> het j\rnalisme blijft onafgebrok5 aan4 ,gelukkig heeft het da> zijn gezag tot zulk e5 uit]/e van gr(heid en bruu!id opgevo]d1 dat het1 als e5 natuurlijk gevolg1 e5 gee/ van v]zet teg5 zi* 9 het lev5 heeft g]oep54 ,de m5s*5 v]mak5 zi* er me ( erg]5 zi*1 na> hun uite5loop5d temp]am5t1 ma> het is niet me] de onom/ootelijke ma*t die het 03 m5 maakt er niet veel ern/ me4 ,da> het j\rnalisme 9 ,engel&1 behalve 9 enkele welbek5de gevall51 nimm] tot zulke uitspatt+5 gekom5 is1 is en blijft het e5 belangrijke factor1 e5 onontk5ba> m]kwa>dige ma*t4 ,de tyrannie die het zi* aanmatigt te oef55 ov] het bijzond]e lev5 d] m5s*51 lijkt mij allesz9s buit5gewoon4 ,het feit is dat het publiek e5 onv]zadelijke nieuwsgi]igheid heeft om alles te wet5 behalve wat de moeite wa>d is1 en het j\rnalisme is zi* dat bewu/1 en voorziet op koopmansmani] 9 de navraag4 ,eeuw5 gel$5 /elde m5 d5 publici/ aan d5 s*&paal4 ,dat 0 zek] afgrijselijk4 ,9 deze eeuw /ell5 de j\rnali/5 zi*-zelf aan deurpo/ en sleutelgat4 ,dat is heel wat erg]4 ,en wat het kwaad nog v]zwa>t1 is het feit dat de j\rnali/5 die mee/ te lak5 zijn1 niet de v]makelijke soort zijn1 die s*rijv5 voor ond]h\d5de nieuwsblad54 ,de s*ade wordt ge/i*t door de gewi*tige1 bezonn51 ern/ige dagblads*rijv]s1 die op de ple*t/atige1 bij h5 gangb>e wijze voor de oog5 van het publiek aansleep5 e5 ( &] bijkom/ig feit uit het bijzond]e lev5 van e5 groot /aatsman1 e5 man die e5 leidsman is van de politieke g$a*te ev5ze] als e5 v]wekk] van politieke kra*t1 en die dan het publiek uitnoodig5 dat feit lang en bre$ te beprat51 gezag te oef55 op zulk e5 aangeleg5heid1 hun oordeel te gev51 en dat niet alle51 ma> hun oordeel 9 w]k+ te /ell5 t5e9de op alle punt5 d5 man en zijn p>tij en zijn l& de wet voor te s*rijv52 met &]e woord53 h5 aanzett5 om zi* bela*elijk te mak5 en bele$ig5d en s*adelijk4 ,het bijzond]e lev5 van welk5 man ( vr\w ook behoorde niet op5ba> gemaakt te word54 ,het publiek heeft da> niets m$e te mak54 ,9 ,frankrijk be/aat voor zulke zak5 e5 bet]e regel4 ,da> /aat m5 niet toe dat bijvoorbeeld de bijzond]h$5 van e5 e*ts*eid+sproces op5ba> gemaakt word5 voor het v]maak ( de oordeelvell+5 van het publiek4 ,al wat het publiek te wet5 komt is dat de s*eid+ w]d uitgesprok5 op aanvrage van en d] beide p>tij54 ,9 ,frankrijk /ell5 zij mett]daad gr5z5 aan d5 j\rnali/1 en lat5 d5 kun/5a> bijna volkom5 vrijheid4 ,bij ons laat m5 d5 j\rnali/ vol/rekte vrijheid1 en /elt d5 kun/5a> altijd gr5z54 ,de op5b>e me5+ 9 ,engel&1 met &]e woord51 tra*t i$] te belemm]51 te dw>sboom5 en te /uit51 die d+5 doet1 die m5 leelijk en erg]lijk v9dt1 ( eig5lijk wa> de m5s*5 aan/oot aan nem51 en het gevolg is dat wij de mee/ ern/ige dagblads*rijv]s t] w]eld hebb51 en de mee/ onwelvoegelijke nieuwsblad54 ,zond] ov]drijv+ kan m5 zegg5 dat de dagblads*rijv]s hi]toe g$wong5 word54 ,er zijn er mogelijk enkele1 die w]kelijk g5oeg5 v9d5 9 het op5ba> mak5 van afs*uwelijke d+51 ( die uit armo$e op booze praatjes ja*t mak5 als e5 duurzam5 grondslag voor e5 inkom54 ,ma> het kan niet miss5 ( er zijn da>naa/ dagblads*rijv]s1 mann5 van opvo$+ en bes*av+1 die onv]mijdelijk5 teg5z9 voel5 teg5 het op5ba> mak5 van deze d+51 die wet5 dat zij er v]ke]d me do51 en er alle5 toe kom5 omdat de ongezonde toe/&5 wa>9 hun b$rijf wordt uitgeoef5d1 h5 dw+5 aan het publiek te lev]5 wat het publiek bege]t1 en da>bij1 9 w$ijv] met &]e dagblad51 zoo ruim en voldo5de mogelijk tegemoet te kom5 aan d5 grov5 volkseetlu/4 ,het is e5 ze] v]n$]5d be/aan voor e5 groep mann5 van opvo$+1 en ik twijfel niet ( de mee/5 lijd5 erond]4 ,ma> laat ons van deze wa>lijk ze] onv]kwikkelijke zijde van het ond]w]p afs*eid nem51 en t]ugke]5 tot het vraag/uk van volk/oezi*t inzake kun/1 wa>m$e ik b$oel het voors*rijv5 aan d5 kun/5a> door de op5b>e me5+ van d5 vorm di5 hij te gebruik5 heeft1 de wijze wa>op hij da> gebruik van mak5 moet1 en de grond/(f5 die hij te v]w]k5 heeft4 ,ik heb er al op gewez5 dat de kun/5 die er 9 ,engel& het be/ zijn afgekom51 die zijn1 wa>9 het publiek ge5 belang heeft ge/eld4 ,de m5s*5 /ell5 e*t] wel belang 9 het drama1 en da> er 9 het drama e5 zek]e vooruitgang m]kba> is 9 de laat/e ti5 ( vijfti5 j>51 is het de moeite wa>d er de a&a*t op te ri*t5 dat deze vooruitgang uitsluit5d te dank5 is aan enkele individueele kun/5a>s1 die het algeme5e gebrek aan smaak weig]5 aan te nem5 als eig5 peils*aal en de kun/ niet will5 bes*\w5 als e5 e5v\dige zaak van vraag en aanbod4 ,met zijn wond]ba>lijke1 lev5dige p]soonlijkheid1 met zijn voordra*t die alles kleurt en bezielt1 met zijn buit5geme5e ma*t niet ov] bloote tooneelmatige naboots+1 ma> ov] h]s*epp5de v]beeld+ en intellect1 zo ,irv+1 indi5 het alle5 zijn doel 0 gewee/ het publiek te gev5 wat het v]langde1 de ord9air/e tooneelspel5 hebb5 kunn5 opvo]5 op de ord9air/e mani] en da>uit zooveel succes en geld hebb5 kunn5 slaan als iem& ma> met mogelijkheid kon bege]54 ,ma> dit 0 zijn /rev5 niet4 ,zijn doel 01 ond] bepaalde voorwa>d5 en 9 bepaalde kun/vorm5 zijn eig5 v]volmak+ als kun/5a> te v]wez5lijk54 ,e]/ ri*tte hij zi* tot de m9d]heid1 nu heeft hij de me]d]heid opgevo$4 ,hij heeft 9 zijn publiek zo[el gee/ als temp]am5t ges*ap54 ,dat publiek wa>de]t zijn kun/5a>ssucces bov5mate4 ,to* vraag ik mij dikwijls af ( zij inzi5 dat dit succes uitsluit5d te dank5 is aan het feit dat hij hun peil niet als het zijne aanneemt1 ma> h5 tot het zijne opvo$de4 ,&]som zo het ,lyceum e5 soort twe$]angs-k]mi/5t gewee/ zijn1 zooals enkele volkss*\wburg5 9 ,lond5 nu zijn4 ,ma> hoe dit zij1 het feit blijft dat smaak en temp]am5t 9 zek]e mate bij het publiek zijn wakk] g]oep51 en dat het dus 9 /aat is deze eig5s*app5 te ontwikkel54 ,hoe komt het dan dat het publiek niet van-zelf me] bes*aafd wordt8 ,imm]s1 zij hebb5 d5 aanleg4 ,wat h\dt h5 teg58 ,ik kan alle5 h]hal5 dat zij teg5geh\d5 word5 door hun lu/ om ov] kun/5a> en kun/w]k gezag te oef554 ,na> enkele s*\wburg51 zooals ,lyceum en ,haym>ket1 s*ijnt het publiek op te gaan 9 de v]eis*te /emm+4 ,9 deze beide s*\wburg5 heeft m5 individueele kun/5a>s gehad1 die geslaagd zijn 9 hun publiek--en elke ,lond5s*e s*\wburg heeft zijn eig5--de ge/emdheid lev5d te mak51 tot welke alle kun/ zi* ri*t4 ,wat ge/emdheid is dat8 ,niets &]s dan ontvankelijkheid4 ,als iem& e5 kun/w]k nad]t met e5ige b$oel+ om gezag da>ov] en ov] d5 kun/5a> uit te oef551 b5ad]t hij het 9 zulk e5 gee/1 dat hij er niet d5 g]+/5 kun/9druk van ontvang5 kan4 ,het kun/w]k behoort d5 toes*\w] te behe]s*51 niet de toes*\w] het kun/w]k4 ,de toes*\w] behoort ontvankelijk te zijn4 ,zijn taak is de v$el te wez51 wa>op de mee/] heeft te spel54 ,en hoe voll$ig] hij ond]drukk5 kan zijn eig5 k9d]a*tige inzi*t51 zijn eig5 dwaze vooroordeel51 zijn eig5 z9looze d5kbeeld5 van wat de kun/ al ( niet behoort te zijn1 des te me] kans heeft hij het kun/w]k wa> hij teg5ov] /aat1 te v]/aan en te wa>de]54 ,dit is natuurlijk zonnekla> inzake het ord9aire ,engels*e s*\wburgpubliek1 mann5 en vr\w54 ,ma> het geldt ev5ze] van wat m5 m5s*5 van opvo$+ noemt4 ,want de d5kbeeld5 ov] kun/ van deze laat/5 zijn kla>blijkelijk ontle5d aan wat de kun/ is gewee/1 t]wijl het nieuwe kun/w]k s*oon is doordat het is wat de kun/ nooit gewee/ is1 en wanne] m5 het d5 maat/af van het v]l$5 aanlegt1 meet m5 het met e5 maat/af op de v]w]p+ wa>van zijn wa>a*tige volmaak!id b]u/4 ,enkel e5 ge/emdheid die bij ma*te is door het m$ium d] v]beeld+1 ond] v]beelde om/&igh$51 nieuwe s*oonheids9drukk5 te ontvang51 kan e5 kun/w]k wa>de]54 ,en nog me] dan bij de wa>de]+ van beeldh\w- en s*ild]kun/1 geldt dit bij de wa>de]+ van zulke kun/5 als wa>toe het drama behoort4 ,want bij e5 s*ild]ij ( e5 beeld heeft de wa>de]+ niet te wor/el5 met d5 tijd4 ,tijdsv]loop komt hi]bij niet 9 aanm]k+4 ,9 e5 enkel oog5blik kan hun e5heid word5 gegrep54 ,inzake lit]atuur /aat het &]s4 ,e5 zek]e tijd moet doorgemaakt e] de e5heid d] uitw]k+ mogelijk wordt4 ,zoo kan 9 e5 drama 9 het e]/e b$rijf e5 ( &] voorkom51 wa>van de wa>a*tige kun/wa>de voor d5 toes*\w] v]borg5 blijft tot e5 mom5t 9 het d]de ( vi]de4 ,gaat het aan dat de dwaas zi* da> w>m ov] maakt1 zijn v]zet uit en het spel v]/oort en de uitvo]5d5 h9d]t8 ,imm]s ne54 ,de e]lijke toes*\w] blijft ru/ig1 en smaakt de zoete ontro]+ van v]wond]+1 geprikkelde belang/ell+1 spann+4 ,hij behoort niet e5 toonneelspel te gaan zi5 om zijn vulgair humeur te v]liez51 ma> om zijn ge/emdheid tot kun/g5ot uit te vi]51 ( als hij die niet bezit1 ha> te w9n54 ,hij is ge5 s*eidsre*t] inzake het kun/w]k4 ,hij wordt toegelat5 om het kun/w]k 9 oog5s*\w te nem5 en1 als het w]k s*oon is1 9 zijn aans*\w+ al het egosme dat hem leelijk maakt1 te v]get51 hetzij het egosme van zijn onwet5dheid1 hetzij dat van zijn onvoldo5de wet54 ,m5 ziet dit1 gelo( ik1 bij het drama1 nog niet g5oeg 94 ,ik kan mij voor/ell5 dat1 als ,macbe? voor het e]/ voor e5 mod]n ,lond5s* publiek t5 gehoore w]d gebra*t1 v]s*eid5e m5s*5 /]k en hevig 9 v]zet zod5 kom5 teg5 het t5 tooneele br5g5 d] heks5 9 het e]/e b$rijf met ha> klu*tige gezegd5 en bela*elijke kret54 ,ma> als het tooneelspel aan zijn e9d is1 wordt m5 zi* bewu/ dat de la* d] heks5 9 ,macbe? ev5 v]s*rikkelijk is als de la* d] krankz9nigheid 9 ,le>1 en s*rikkelijk] dan de la* van ,iago 9 het treurspel van d5 ,moor4 ,ge5 aans*\w] van kun/ heeft e5 voll$ig] mate van ontvankelijkheid van noode dan de toes*\w] van e5 tooneelspel4 ,zoodra hij gezag wil gaan oef551 wordt hij e5 erk5d vij& van de kun/ en van zi*-zelf4 ,de kun/ trekt er zi* niet veel van aan4 ,hij zelf lijdt de s*ade4 ,met d5 roman is het niet &]s ge/eld4 ,gezag door het geme5 geoef5d en de erk5n+ da>van zijn ook hi] noodlottig4 ,?ack]ay's ,esmond is e5 s*oon kun/w]k1 omdat hij het boek s*reef voor zijn eig5 g5oeg54 ,9 zijn &]e romans1 9 ,p5d5nis1 9 ,philip1 zelfs 9 ,vanity ,fair1 is hij zi* bijwijl5 te ze] bewu/ van zijn publiek1 en b$]ft zijn w]k door zi* onmiddellijk te ri*t5 tot de sympa?ien zijn] lez]s ( door onmiddellijk met h5 d5 draak te /ek54 ,e5 wa>a*tig kun/5a> neemt vol/rekt ge5 notitie van het publiek4 ,het publiek be/aat voor hem niet4 ,hij heeft ge5 opium- ( hon+koekjes bij de h& om e5 mon/] 9 slaap ( zoet te h\d54 ,hij laat dat aan d5 populair5 romans*rijv]4 ,en onv]gelijkelijk5 romans*rijv] hebb5 wij op het oog5blik 9 ,engel&1 ,george ,m]$i?4 ,er zijn 9 ,frankrijk mogelijk bet] arti/51 ma> ,frankrijk bezit er ge5 wi5s blik op het lev5 zoo bre$1 zoo afwissel5d1 zoo v]beeld5d wa>a*tig is4 ,er zijn 9 ,rusl& v]tell]s die e5 lev5dig] z9 hebb5 voor lev5sle$ als grond/( t] v]beeld+4 ,ma> aan hem behoort de tot v]beeld+ geword5 wijsbege]te4 ,zijn m5s*5 lev5 niet alle51 zij lev5 9 en door de g$a*te4 ,m5 kan h5 zi5 van myriad5 kant54 ,zij zijn vol lev5sw]k+4 ,da> is ziel 9 h5 en om h54 ,zij zijn tolk5 en symbol54 ,en hij die h5 ges*ap5 heeft1 deze wond]ba>lijke snelbeweg5de v]s*ijn+51 maakte ze voor zijn eig5 g5ot en heeft nooit het publiek gevraagd wat het w5s*te1 heeft nooit de moeite g$aan da>a*t] te kom51 heeft nooit het publiek toege/aan hem iets voor te s*rijv5 ( e5ig5 invlo$ op hem uit te oef551 ma> is /e$s voortgegaan zijn eig5 p]soonlijkheid te v]kra*tig5 en zijn eig5 individueel w]k voort te br5g54 ,e]/ kwam niem& tot hem4 ,dat maakte niets uit4 ,to5 kwam5 de we9ig54 ,dat bra*t ge5 v]&]+4 ,nu zijn de vel5 gekom54 ,hij is nog altijd dezelfde4 ,hij is e5 onv]gelijkelijk romankun/5a>4 ,met de si]kun/5 is het ev5zoo gegaan4 ,het groote publiek klemde zi* met wa>lijk a&o5lijke va/h\d5dheid aan wat m5 zo kunn5 noem5 de onv]vals*te ov]lev]+5 van de w]eldt5toon/ell+ van int]nationale smakeloo%eid1 met e5 zoo ont/ell5d gevolg dat de huiz5 wa>9 de m5s*5 leefd51 enkel voor bl9d5 bewoonba> w>54 ,ma> op e5 go$5 dag begonn5 er mooie d+5 gemaakt te word51 mooie t9t5 v]s*55 uit de h&5 van d5 v]v]1 mooie patron5 uit de s*epp5de v]beeld+ d] kun/5a>s1 en de aanw5d+ van het s*oone voorw]p 9 zijn wa>de en lev5sbelangrijkheid nam e5 aanvang4 ,het groote publiek 0 9 hooge mate gebelgd4 ,de m5s*5 maakt5 zi* kwaad4 ,zij zeid5 onwijze d+54 ,niem& lette er op4 ,niem& voelde zi* ma> e5igsz9s uit het veld geslag54 ,niem& aanva>dde het gezag d] op5b>e me5+4 ,en op het oog5lik is het zoo go$ als onmogelijk e5ige mod]ne won+ b9n5 te kom5 zond] 9 zek]e mate de erk5n+ gewa> te word5 van d5 go$5 smaak1 van de wa>de e5] aang5ame omgev+1 e5 ( &] teek5 van de wa>de]+ d] s*oonheid4 ,9 en woord1 de won+5 d] m5s*5 zijn 9 d5 laat/5 tijd ov] 't algeme5 allesz9s bekoorlijk4 ,de m5s*5 hebb5 zi* e5 heel e9d lat5 opvo$54 ,to* moet m5 om e]lijk te zijn v]kl>51 dat het buit5gewone slag5 d] omw5tel+ 9 huisv]si]+1 meubile]+ en wat da>bij behoort1 9 d5 grond niet te dank5 is aan de me]d]heid van het publiek dat e5 bijzond] go$5 smaak 9 d]gelijke zak5 zo ontwikkeld hebb54 ,wij dank5 het 9 ho(dzaak aan het feit dat de v]va>dig]s van gebruiksvoorw]p5 zoo ze] het g5ot wa>de]d5 van iets s*oons te mak51 en tot e5 zoo felle bewu/heid ontwaakt5 van de leelijkheid en pla!id van wat het publiek hun vor di5 tijd te lev]5 vroeg1 dat zij zijn smakeloo%eid e5v\dig ui?ong]d54 ,het zo op het oog5blik niet mogelijk blijk5 e5 v]trek te meubel5 zooals dat enkele j>5 t]ug ges*i$de1 zond] voor het m9/e d+ na> e5 uitv]koop te gaan van twe$eh&s-meubel51 afkom/ig uit e5 ( &] d]d]angs* p5sion4 ,zulke zak5 word5 niet me] v]va>digd4 ,al hebb5 zij er nog zooveel op teg51 de m5s*5 zijn teg5woordig g$wong5 iets bekoorlijks 9 hun omgev+ te hebb54 ,tot hun geluk is hun aanmatig+ van gezag op dit kun/t]re9 op e5 volslag5 fiasco uitgeloop54 ,het is dus kla>blijkelijk dat alle gezag op d]gelijk gebi$ sle*t is4 ,de m5s*5 vrag5 iem& wel e5s welke rege]+svorm aanpass5d is voor e5 kun/5a> om ond] te lev54 ,op deze vraag is ma> en antwoord4 ,de rege]+svorm die het be/ aanpass5d is voor d5 kun/5a>1 is vol/rekt ge5 rege]+4 ,gezagsoef5+ ov] hem en zijn kun/ is bela*elijk4 ,m5 heeft wel bewe]d dat kun/5a>s jui/ ond] het bew9d van despot5 v]rukkelijk w]k hebb5 voortgebra*t4 ,dat is ge5 zuiv]e bew]+4 ,kun/5a>s hebb5 despot5 wel bezo*t1 niet als ond]dan51 ov] wie dez5 geweld oef5d51 ma> als rondreiz5de s*epp]s van wond]51 als vagebond5 van e5 betoov]5de p]soonlijkheid1 die zij on?aald5 en voor zi* tra*tt5 te w9n5 en wi5 zij onge/oorde ru/ bezorgd5 om te kunn5 s*epp54 ,t5 gun/e van d5 despoot kan m5 aanvo]5 dat hij e5 individu is en dus cultuur kan bezitt51 t]wijl de m5igte e5 mon/] zond] is4 ,iem& die keiz] ( kon+ is1 kan zi* bukk5 om e5 p5seel op te rap5 voor e5 s*ild]1 ma> wanne] de m5igte nerbukt is het enkel om met vuil te gooi54 ,en to* behoeft zij zi* niet zoo diep te bukk5 als e5 keiz]1 ( liev]1 om met vuil te gooi5 behoev5 zij zi* heelemaal niet te bukk54 ,ma> het is niet noodig s*eid+ te mak5 tuss*5 alle5he]s*] en m5igte3 alle gezag is gelijkelijk sle*t4 ,ik ond]s*eid drie soort5 despot53 d5 despoot die d5 baas speelt ov] het li*aam1 d5 despoot die d5 baas speelt ov] de ziel1 en d5 despoot die ov] ziel en li*aam d5 baas wil spel54 ,de e]/e heet vor/1 de twe$e paus1 de d]de het volk4 ,de vor/ kan bes*av+ hebb54 ,da> zijn vele voorbeeld5 van gewee/4 ,to* s*uilt er geva> 9 d5 vor/4 ,d5k aan ,dante en het bitt]e fee/ 9 ,v]ona1 aan ,tasso en de krankz9nig5cel 9 ,f]r>a4 ,het is bet] voor d5 kun/5a> niet met vor/5 te do5 te hebb54 ,e5 paus kan e5 man van bes*av+ zijn4 ,veel paus5 bewijz5 het1 de sle*te paus5 w>5 het zek]4 ,de sle*te paus5 bem9d5 de s*oonheid bijna ev5 h>t/o*telijk1 ja met ev5 veel h>t/o*t1 als de go$e paus5 de g$a*te haatt54 ,aan de v]dorv5heid van v]s*eid5 paus5 is het m5s*dom veel v]s*uldigd4 ,de deugdelijkheid van vele paus5 is teg5ov] het m5s*dom s*rikkelijk 9 s*uld geblev54 ,al heeft het ,vaticaan enkel de rhetoriek van zijn dond]slag5 beh\d5 en zijn bliksems*i*t5 prijs moet5 gev51 to* is het bet] voor d5 kun/5a> niet met paus5 van do5 te hebb54 ,wel 0 het e5 paus1 die tot e5 conclave van k>d9al5 van ,cell9i zeide1 dat geme5e wett5 en geme5 gezag niet b$oeld w>5 voor m5s*5 als hij1 ma> het 0 ook e5 paus1 die d5zelfd5 ,cell9i 9 de gevang5is wi]p en hem da> hield tot hij ziek w]d van ma*telooze wo$e1 en zi* onwez5lijke vizio55 s*iep1 en droomde dat de guld5 zon b9n5kwam 9 zijn cel1 en zoo v]liefd op ha> w]d dat hij tra*tte te ontsnapp5 en kroop van r+muur na> r+muur1 en viel door de duizelige morg5lu*t en zi* v]m9kte1 en na vele avontur5 wer gevang5 g5om5 w]d1 totdat het e9delijk aan e5 bem9na> d] s*oonheid gelukte hem te bevrijd5 en 9 zijn ho$e te nem54 ,da> s*uilt geva> 9 paus54 ,en wat zal ik zegg5 van het volk en zijn gezag8 ,da> is miss*i5 al me] ov] gezegd dan go$ is4 ,volksgezag is bl9d1 do(1 wans*ap51 noodlottig1 v]makelijk1 a&o5lijk en li$]lijk tegelijk]tijd4 ,het is d5 kun/5a> onmogelijk met het volk te lev54 ,alle despot5 do5 aan omkoop]ij1 ma> het volk koopt om en s*5t mete54 ,wie le]de hun gezag te will5 oef558 ,zij w>5 ges*ap5 om te lev51 te lui/]5 en lief te hebb54 ,de e5 ( &] heeft hun groot kwaad b]okk5d4 ,zij hebb5 zi*-zelf v]dorv5 door hun m9d]5 na te ap54 ,zij hebb5 d5 /af van d5 vor/ g5om54 ,hoe zod5 zij da>me kunn5 omgaan8 ,zij hebb5 de driev\dige ti>a van d5 paus g5om54 ,hoe zod5 zij ha> la/ kunn5 tors58 ,zij zijn als e5 cl[n met e5 gebrok5 h>t4 ,als e5 prie/] met e5 nog ongebor5 ziel4 ,laat al wie de s*oonheid bem9n51 m$elijd5 met h5 hebb54 ,en hoewel zij zelf de s*oonheid niet bem9n51 laat h5 m$elijd5 hebb5 met zi*-zelv54 ,wie ond]wees hun het spelletje d] tyrannie8 ,da> zijn nog veel &]e feit5 wa>op ik de a&a*t zo kunn5 ve/ig54 ,ik zo kunn5 betoog5 hoe de ,r5aissance groot 01 omdat zij niet na> de oploss+ van e5ig maats*appelijk vraag/uk /reefde en zi* met d]gelijke zak5 niet afgaf1 ma> toeliet dat het individu zi* vrij1 s*oon en natuurlijk ontwikkelde1 en dat zij da>om groote en individueele kun/5a>s bezat en groote en individueele mann54 ,ik zo kunn5 nagaan hoe ,lodewijk ,,xiv door het s*epp5 van d5 mod]n5 /aat het individualisme d] kun/5a>s v]woe/te1 en alle d+5 mon/]lijk leelijk maakte ond] de e5tonigheid d] h]hal+1 en v]a*telijk 9 hun gelijkvormigheid aan voors*rift51 en ov]al 9 ,frankrijk v]nietigde al die s*oone vrijh$5 van uit+1 die tot nog toe de ov]lev]+ v]jongd5 met nieuwe s*oonheid1 en nieuwe lev5swijz5 v]e5zelvigd5 met ov]\de vorm54 ,ma> het v]l$5 is van ge5 belang4 ,ev5m9 als het h$54 ,met de toekom/ hebb5 wij te do54 ,want het v]l$5 is wat de m5s* niet _h moet5 zijn4 ,het h$5 is wat de m5s* niet behoort te zijn4 ,de toekom/ is wat kun/5a>s zijn4 ,m5 zal natuurlijk zegg5 dat zulk e5 plan als hi] is opgezet1 volkom5 onuitvo]ba> is en 9 /rijd met de m5s*elijke natuur4 ,dat is volmaakt wa>4 ,het is onuitvo]ba> en 9 /rijd met de m5s*elijke natuur4 ,jui/ da>om v]di5t het uitgevo]d te word51 en da>om jui/ wordt het voorge/eld4 ,want wat is e5 uitvo]ba> plan8 f e5 plan dat re$s v]wez5lijkt is1 f e5 dat zo kunn5 v]wez5lijkt word5 ond] de be/a&e toe/&54 ,ma> het zijn jui/ de be/a&e toe/&5 wa> m5 teg5 opkomt1 en elk plan dat deze toe/&5 zo kunn5 aanva>d51 is v]ke]d en dwaas4 ,de toe/&5 zull5 word5 uit d5 weg g]uimd1 en de m5s*elijke natuur zal zi* wijzig54 ,want het e5ige d+ dat wij 9 w]kelijkheid van de m5s*elijke natuur wet51 is dat zij zi* /e$s wijzigt4 ,v]&]+ is de e5ige eig5s*ap die wij ha> kunn5 toek5n54 ,de /elsels die mislukk51 zijn deg55 die op de /&va/igheid d] m5s*elijke natuur b\w51 en niet op ha> groei en ontwikkel+4 ,de dwal+ van ,lodewijk ,,xiv 0 dat hij me5de dat de m5s*elijke natuur /e$s dezelfde zo blijv54 ,het gevolg van zijn dwal+ 0 de ,frans*e ,revolutie4 ,het 0 e5 bewond]5swa>dig gevolg4 ,alle gevolg5 van rege]+sf\t5 zijn bij uit/ek bewond]5swa>dig4 ,het v]di5t de a&a*t dat het individualisme niet tot d5 m5s* komt met e5ig ziekelijk geleut] ov] pli*tsbetra*t+1 wat niet veel &]s b$oelt dan dat m5 do5 zal wat &]5 graag hebb5 omdat het 9 hun kraam te pas komt1 ( e5ig werz9wekk5d gekwezel ov] zelfop(f]+1 wat niet me] is dan e5 ov]leefsel van de zelfv]m9k+ d] wild54 ,het /elt ind]daad ge5 enkel5 eis* aan d5 m5s*4 ,het komt natuurlijk en onv]mijdelijk uit d5 m5s* zelf voort4 ,het is het punt wa> alle ontwikkel+ he5/reeft4 ,het is de v]s*ilsontplooi+ wa>he5 alle organism5 groei54 ,het is de v]volmak+ die eik5 vorm van lev5 is +ebor51 en wa>he5 elke vorm van lev5 opdr+t4 ,da>om oef5t het individualisme ge5 dwang op d5 m5s*4 ,integ5deel1 het zegt d5 m5s* dat hij niet behoort te duld5 dat e5ige dwang ov] hem wordt geoef5d4 ,het tra*t de m5s*5 niet te dw+5 go$ te zijn4 ,het weet dat de m5s*5 go$ zijn wanne] m5 h5 ongemoeid laat4 ,de m5s* zal het individualisme uit zi*-zelf ontwikkel54 ,hij is er nu al m$e bezig4 ,de vraag ( het individualisme practis* mogelijk is1 /aat gelijk met de vraag ( de evolutie d] m5s*5 dat is4 ,de evolutie is de lev5swet1 en da> is ge5 evolutie dan 9 de ri*t+ van het individualisme4 ,wa> dit /rev5 niet tot uit+ komt1 /aat m5 voor e5 geval van kun/matig teg5geh\d5 groei1 ( ziekte1 ( dood4 ,het nieuwe individualisme zal ook onzelfzu*tig zijn en het teg5deel van gemaakt ( gekun/eld4 ,ik heb er al op gewez51 dat en d] gevolg5 van de bov5matige tyrannie van het gezag is dat woord5 en b5am+5 volkom5 ontwri*t zijn uit hun eig5lijke e5v\dige b$oel+ en gebruikt word5 om het teg5deel uit te drukk5 van hun jui/e beteek5is4 ,wat geldt voor de kun/1 geldt ook voor het lev54 ,m5 noemt bijvoorbeeld iem& opzettelijk gemaakt1 als hij zi* kle$t na> zijn eig5 voorkeur4 ,ma> door zoo te do5 h&elt hij jui/ volkom5 natuurlijk4 ,gemaak!id op dat gebi$ be/aat 9 het zi* kle$5 na> de inzi*t5 van zijn buurman1 welke1 als die d] me]d]heid1 wa>s*ijnlijk uit]/ dom zull5 zijn4 ,e5 &]5 ke] noemt m5 iem& zelfzu*tig als hij leeft op de wijze die hem mee/ gepa/ voorkomt voor de volle v]wez5lijk+ van zijn eig5 p]soonlijkheid1 aang5om5 dat zelfontwikkel+ het ho(ddoel van zijn lev5 is4 ,ma> op deze wijze behoorde jui/ i$]e5 te lev54 ,zelfzu*tigheid is niet zelf te lev5 zooals m5 dat bege]t1 het is veele] van &]5 vrag5 dat zij lev5 zull5 zooals wij dat bege]54 ,en onzelfzu*tigheid be/aat 9 het ongemoeid lat5 van de lev5s van &]5 door &]5 niet te b$ill54 ,zelfzu*tigheid heeft /e$s het doel e5 vol/rekte e5vormigheid van typos om zi* 9 't lev5 te roep54 ,onzelfzu*tigheid erk5t de one9dige v]s*eid5heid van typos als e5 heu*elijke vond/1 aanva>dt ha> en g5iet ha>4 ,het is niet zelfzu*tig voor zi*-zelf te d5k54 ,iem& die niet voor zi* d5kt1 d5kt heelemaal niet4 ,het is gr( zelfzu*tig om van zijn buurman te eis*5 dat hij op onze wijze zo d5k5 en dezelfde me5+5 zo hebb5 als wij4 ,wa>om zo hij8 ,als hij tot d5k5 9 /aat is1 zal hij wa>s*ijnlijk &]s d5k54 ,als hij da> niet toe 9 /aat is1 is het e5 mon/]lijke eis* g$a*te van welk5 a>d ook van hem te vrag54 ,e5 roode roos is niet zelfzu*tig doordat zij e5 roode roos bege]t te zijn4 ,zij zo s*rikkelijk zelfzu*tig zijn indi5 zij bege]de dat al de &]e bloem5 9 d5 tu9 rood en roz5 w>54 ,ond] het individualisme zull5 de m5s*5 volkom5 natuurlijk zijn en vol/rekt onzelfzu*tig1 en zull5 de b$oel+5 d] woord5 wet5 en die 9 hun vrije s*oone lev5 v]w]kelijk54 ,ook zull5 de m5s*5 niet ego/is* zijn zooals nu4 ,want de ego/ is de man die eis*5 aan &]5 /elt1 en de individuali/ zal dat niet bege]54 ,hij zal er ge5 g5ot 9 v9d54 ,als de m5s* het individualisme zal behaald hebb51 zal hij ook het m$egevoel behal5 en het vrij en spontaan te pas br5g54 ,tot op het oog5blik heeft de m5s* het m$egevoel nauwelijks ook ma> beoef5d4 ,hij heeft enkel m$egevoel met le$1 d4i4 niet d5 hoog/5 vorm van m$egevoel4 ,alle m$egevoel is s*oon1 ma> m$egevoel met lijd5 is de m9/ s*oone uit+4 ,zij wordt ontsi]d door egosme4 ,zij heeft neig+ om ziekelijk te word54 ,er is e5 bepaald be/&deel van vrees voor onze eig5 veiligheid 94 ,wij word5 bang dat wij zelf als de melaats*e ( de bl9de zod5 kunn5 zijn en dat niem& dan voor ons zorg5 zo4 ,dit m$egevoel is ook eig5a>dig bep]k5d4 ,m5 behoorde m$egevoel te hebb5 met de algeheelheid des lev5s1 niet enkel met 's lev5s ze]e en zieke plekk51 ma> met zijn vreugde en s*oonheid en gee/kra*t en gezondheid en vrijheid4 ,hoe ruim] het m$egevoel1 hoe moeilijk] het natuurlijk wordt4 ,het eis*t hoe lang] hoe me] onzelfzu*tigheid4 ,de e]/e de be/e kan m$egevoel hebb5 met de ongelukk5 van zijn vri5d1 ma> m5 moet e5 bijzond] mooi5 aanleg hebb5--d5 aanleg ind]daad van e5 wa>a*tig individuali/--om m$e te voel5 met zijns vri5ds welslag54 ,9 de ov]spann+ van d5 mod]n5 w$ijv] en d5 wor/el/rijd om zi* e5 plaats te v]zek]5 is zulk m$egevoel van-zelf zeldzaam1 en wordt ook ze] vaak v]/ikt door het onz$elijk /rev5 na> e5vormigheid van typos en gelijkvormigheid met d5 regel1 dat ov]al zoo ze] de bov5h& heeft en miss*i5 9 ,engel& me] kwaad /i*t dan erg5s &]s4 ,m$egevoel met le$ zal er natuurlijk altijd zijn4 ,het is e5 d] e]/e in/9ct5 van d5 m5s*4 ,de di]5 die individualiteit v]toon51 de hoog] aangelegde di]51 hebb5 het met ons geme54 ,ma> m5 moe/ b$5k5 dat1 t]wijl m$egevoel met vreugd de som van vreugde op de w]eld v]hoogt1 m$egevoel met le$ 9 w]kelijkheid de hoeveelheid le$ niet v]m9d]t4 ,mogelijk maakt het d5 m5s* bet] 9 /aat het euvel te v]dur51 ma> het euvel blijft4 ,m$egevoel met t]+ g5ee/ de t]+ niet2 dat moet de wet5s*ap do54 ,en wanne] het socialisme het vraag/uk d] armo$e zal hebb5 opgelo/1 en de wet5s*ap dat d] li*amelijke kwal51 zal het gebi$ d] s5tim5teele philan?ropie hoe lang] hoe me] inkrimp51 en het m$egevoel van d5 m5s* zal wijd1 gezond en spontaan zijn4 ,de m5s* zal zijn vreugde v9d5 9 de aans*\w+ van het vreugdevolle lev5 van &]54 ,want door vreugde zal het individualisme van de toekom/ zi* ontwikkel54 ,*ri/us de$ ge5 pog+ om de maats*appij h]op te b\w51 en di5t5gevolge kon het individualisme dat hij aan d5 m5s* pr$ikte1 sle*ts door le$ en door e5zaamheid word5 v]wez5lijkt4 ,de ideal5 die wij aan ,*ri/us dank51 zijn de ideal5 van d5 m5s* die de maats*appij d5 rug to$raait1 ( d5 m5s* die met de maats*appij 9 besli/5 /rijd leeft4 ,do* de m5s* is van nature maats*appelijk4 ,zelfs de ,!bade w]d t5 slotte bevolkt4 ,en hoewel de kloo/]l+ zijn p]soonlijkheid kon v]wez5lijk51 w]d het vaak e5 v]>mde p]soonlijkheid4 ,to* oef5t de v]s*rikkelijke wa>heid dat het le$ e5 middel is wa>door de m5s* zi*-zelf v]wez5lijk5 kan1 nog altijd e5 wond]ba>lijke bekor+ ov] de w]eld4 ,opp]vlakkige r$5a>s en opp]vlakkige d5k]s op kansels en spreekge/oelt5 prat5 vaak ov] de aanbidd+ van het g5ot door de w]eld en gaan da> huil5d teg5 te ke]4 ,ma> zeldzaam is het 9 de w]eldges*i$5is1 dat het w]eldideaal er e5 van vreugde en s*oonheid is gewee/4 ,de aanbidd+ van het le$ heeft veel vak] de w]eld behe]s*t4 ,de gee/ d] middeleeuw51 met zijn heilig5 en m>tel>51 zijn liefde voor zelfka/ijd+1 zijn wild5 h>t/o*t voor zelfv]wond+1 zijn mes/ek5 en geeselslag51 is de w>e gee/ van het ,*ri/5dom2 de middeleeuws*e ,*ri/us is de wa>a*tige ,*ri/us4 ,to5 de ,r5aissance opg+ ov] de w]eld en ha> nieuwe ideal5 m$ebra*t van lev5ss*oonheid en lev5svreugde1 kond5 de m5s*5 ,*ri/us niet me] begrijp54 ,zelfs de kun/ bewij/ ons dit4 ,de s*ild]s d] ,r5aissance /eld5 ,*ri/us voor als e5 kle95 knaap1 spel5de met e5 &]5 knaap 9 e5 paleis ( e5 tu91 ( a*t]ov] 9 zijn mo$]s arm51 glimla*5de na> ha> ( na> e5 bloem ( na> e5 glanz5d5 vogel1 ( als e5 edele /atige ge/alte die zi* op edele wijze beweegt door de w]eld1 ( als e5 wond]ba>lijke g$aante 9 e5 soort extase uit d5 dood v]rijz5d tot het lev54 ,zelfs als zij hem aan het kruis maakt51 gav5 zij hem als e5 s*oon5 ,god wi5 door booze m5s*5 le$ wordt aang$aan4 ,ma> hij nam h5 niet voll$ig 9 beslag4 ,wat h5 v]rukte 0 de mann5 en vr\w5 te s*ild]51 die zij bewond]d51 en de liefelijkheid dez] liefelijke a>de aan d5 dag te heff54 ,zij s*ild]d5 vele religieuze ond]w]p51 eig5lijk veel te veel1 en de e5tonigheid d] typ5 en motiev5 is v]moei5d1 en s*aadde de kun/4 ,het 0 het gevolg van het gezag van het algeme5 op kun/gebi$1 en is zek] te betreur54 ,ma> hun ziel 0 niet 9 het ond]w]p4 ,rafal 0 e5 groot kun/5a> to5 hij het portret van d5 ,paus s*ild]de4 ,wanne] hij zijn ,madonna's en ,*ri/usk9d]5 s*ild]t1 is hij v]re van e5 groot kun/5a>4 ,*ri/us' boods*ap 0 niet voor de ,r5aissance1 welke bewond]5swa>dig 0 omdat zij e5 ideaal bra*t v]s*ill5d van het zijne1 en om d5 w]kelijk5 ,*ri/us voorge/eld te v9d5 moet5 wij tot de middeleeuws*e kun/ gaan4 ,da> is hij e5 die gekneusd is en ges*ond51 e5 die niet lieflijk is om aan te zi51 omdat s*oonheid e5 vreugde is1 e5 die niet gaat 9 he]lijke kle$ij1 omdat ook dat e5 vreugde wez5 kan--hij is e5 b$ela> met e5 wond]ba>lijke ziel1 e5 melaats*e wi5s inn]lijk wez5 goddelijk is1 eig5dom en gezondheid zijn d+5 die hij niet behoeft1 hij is e5 ,god die zijn v]volmak+ v]wez5lijkt door lijd54 ,de evolutie d] m5s*5 gaat langzaam2 de ong]e*tigheid d] m5s*5 is groot4 ,het 0 noodw5dig dat le$ op d5 voorgrond w]d ge/eld als e5 wijze van zelfv]wez5lijk+4 ,zelfs nu nog is 9 sommige /rek5 d] w]eld ,*ri/us' boods*ap onmisba>4 ,niem& die 9 het huidige ,rusl& zo lev51 kan bij mogelijkheid zijn v]volmak+ tot /& br5g5 dan door le$4 ,enkele ,russis*e kun/5a>s hebb5 zi*zelf 9 de kun/ v]wez5lijkt1 9 e5 v]beeld+skun/ die middeleeuws* van k>akt] is1 omdat de ho(dtoon de v]wez5lijk+ d] m5s*5 is door lijd54 ,ma> voor wie ge5 kun/5a>s zijn en voor wie dus ge5 lev5svorm be/aat buit5 het lev5 van d5 dag1 is le$ de e5ige deur t] v]volmak+4 ,e5 ,rus die gelukkig zo lev5 ond] het huidige rege]+s/elsel 9 ,rusl&1 moet f niet geloov5 9 het be/aan e5] m5s*elijke ziel1 f als hij dat wel doet1 ov]tuigd zijn dat zij niet wa>d is ontwikkeld te word54 ,e5 nihili/ die alle gezag v]w]pt1 omdat hij weet dat gezag sle*t is1 en alle le$ welkom heet1 omdat hij da>door zijn p]soonlijkheid v]wez5lijkt1 is e5 wa>a*tig ,*ri/54 ,voor hem is het ,*ri/elijk ideaal wa> en lev5d4 ,en to* kwam ,*ri/us niet 9 op/& teg5 het gezag4 ,hij aanva>dde het keiz]lijk gezag van het ,rome9s*e ,rijk en betaalde s*att+4 ,hij duldde het k]kelijk gezag d] ,jod51 en wilde zijn gewelddadigheid door ge5 enkele gewelddadigheid van zijn zijde w]54 ,hij _h1 zooals ik al zeide1 ge5 va/ge/eld plan t] w$]opb\w+ d] maats*appij4 ,ma> de mod]ne w]eld heeft dat wel4 ,zij /elt zi* voor de armo$e af te s*aff5 en het lijd5 dat uit armo$e voortkomt4 ,zij v]langt zi* te bevrijd5 van li*amelijk le$ en het lijd5 dat da>van gevolg is4 ,zij v]tr\wt op het socialisme en de wet5s*ap als ha> me?od54 ,ha> doel is e5 individualisme dat zijn uitdrukk+ v9dt door vreugde4 ,dit individualisme zal ruim] zijn1 voll$ig] en liefelijk] dan e5ig individualisme ooit gewee/ is4 ,le$ is niet de opp]/e wijze van v]volmak+4 ,het is enkel e5 voorloopig v]zet4 ,het h\dt v]b& met ongew5s*te1 ongezonde1 onre*tmatige lev5somgev+54 ,als het ongelijk en het physieke lijd5 en de onre*tva>digheid zal wegg5om5 zijn1 zal er voor het le$ ge5 plaats ov]blijv54 ,het is e5 groot w]k gewee/1 ma> het is vrij wel voorbij4 ,zijn sfe] neemt af van dag tot dag4 ,ook zal de m5s* het niet miss54 ,want wat de m5s* gezo*t heeft1 is 9 w]kelijkheid no* le$ no* g5ot1 ma> e5v\dig het lev54 ,de m5s* heeft gezo*t int5s1 voll$ig en volmaakt te lev54 ,wanne] hij dat zal kunn5 do5 zond] &]5 aan b&5 te legg5 en zond] die te duld51 zal hij gezond] zijn van gee/ en li*aam1 me] bes*aafd1 me] zi*-zelf4 ,vreugde is de proef d] natuur1 ha> teek5 van go$keur+4 ,wanne] de m5s* gelukkig is1 is hij 9 h>monie met zi*-zelf en zijn omgev+4 ,het nieuwe individualisme 9 welks di5/ het socialisme1 ( het dat bege]t ( niet1 aan het w]k is1 zal volmaakte h>monie zijn4 ,het zal datg5e zijn wat de ,griek5 zo*t51 ma> niet voll$ig kond5 v]wez5lijk5 behalve 9 de g$a*te1 omdat zij slav5 hield5 en hun te et5 gav52 wat de ,r5aissance zo*t1 ma> niet voll$ig kon v]wez5lijk5 behalve 9 de kun/1 omdat zij slav5 hield5 en h5 liet5 v]hong]54 ,het zal voll$ig zijn1 en elk m5s* zal er zijn v]volmak+ door b]eik54 ,het nieuwe individualisme is het nieuwe ,hell5isme4 ,voetnoot #a3 ,joseph de ,veu/] 7#ahdj--ahhi71 gebor5 te ,tremeloo bij ,leuv51 mission>is op de eil&5 9 d5 ,groot5 ,oceaan4 ,hij /i*t e5 n$]zett+ voor melaats*5 op ,molokai 7#ahgc72 wordt zelf melaats* 7#ahhe74