,,h5drik ,,consci5ce ,,r$evo]+5 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,op ,,het ,,graf ,,van ,,van ,,br,e1 ,,9 ,,zijn ,,lev5 ,,be/i]d] ,,d] ,,kon9klijke ,,academie ,,van ,,antw]p5 7#ahci74 ,mijne ,he]56 ,het is met e5 ontro]d h>t en met treurnis 9 de ziel1 dat ik hi] bij d5 boord van het nijdige graf1 e55 heilig5 pli*t kom v]vull52 niet alle5 omdat mijne kun/g5oot51 door mijne zwakke /em1 hunne laat/e hulde van dankba>heid aan d5 afge/orv5 mee/] will5 bewijz52 niet alle5 omdat 9 mijn5 boezem ook e5 kun/5a>%>te slaat2 ma> het is tev5s t] g$a*t5is van e5 groot man1 di5 ik a*tte en bem9de2 en ik gevoel bij deze ple*tigheid zulke diepe droefheid als bij het eeuwig va>wel e5s vri5ds1--want hij1 ,van ,bre1 heeft veel bijg$rag5 tot d5 roem van mijn vad]l&4 ,het is hij1 wi5s lev5loos li*aam da>1 9 d5 e9delooz5 slaap1 voor eeuwig ru/1 die de s*itt]5de kun/kroon met zijne ma*tige h& w$] op het ho(d van ,belgi ve/igde1 wanne] deze ha> g+ ontvall54 ,ja1 er 0 e5 tijd/ip1 en dit wel g$ur5de de laat/e j>5 des groot5 s*ild]s ,h]reyns1 dat wij onz5 voorrang op &]e volk]5 d] w]eld s*55 te moet5 v]liez54 ,er leefd5 nog wel go$e s*ild]s2 do* de v]rukk5de kun/ van ,rub5s 0 ond] ons v]zwakt2 de ,vlaams*e s*ool v]loor h>5 lui/]1 en welli*t z\d5 wij v]pli*t geword5 zijn1 van d5 vreemde de geheim5 d] kun/ te gaan afle]54 ,ma> de w]kzame1 de kra*tvolle ,van ,bre ont/ak opnieuw het bijna uitg$o(de vuur4 ,met onv]moeid5 arbeid1 ja met drift /ortte hij zijn eig5 v]nuft 9 jong]e h>t54 ,de k5nis van het v]hev5e s*oon d] oudheid1 welke hij zoo diep bezat1 deelde hij mildelijk uit2 en wa>lijk1 hij de$ me] dan m5 van e55 m5s* v]wa*t5 mag3 hij v]zuimde zijne eig5e groo!id en faam1 om &]5 het vuur d] kun/ en h>e k5nis 9 te drukk54 ,ook1 hoe he]lijk w>5 voor het vad]l& de vru*t51 die hij aankweekte6 ,hoe groot zijn nu re$s de nam5 d]g551 die aan zijne less5 de geheim5 van het e*te s*oone v]s*uldigd zijn6 ,nauwelijks _h zijne /em e5ige j>5 9 de zal5 onzes museums we]galmd1 ( de roem d] ,vlaams*e s*ool spreidde zi* opnieuw ov] alle gewe/5 uit1 en de vreemdel+ ke]de zijn gezi*t w$] na> ,antw]p5 als na> de bron1 wa>uit w>e kun/ en diepe wet5s*ap te putt5 w>54 ,ja1 ,itali1 die classieke grond van alle beeld5de kun/51 /ond ons zijne kroon af1 om sle*ts nog met de w]k5 zijn] ov]l$5e mee/]s te prijk54 ,aan hem dus1 aan ,van ,bre de e] van de ,antw]ps*e s*ool 9 h>5 voll5 lui/] te hebb5 opgebeurd2 aan hem de glorie van het vad]l& te hebb5 v]he]lijkt4 ,en da>toe heeft hij me] g$aan dan iem& 9 e5 &] vak do5 kan2 want wij1 kle9 9 getal1 kunn5 ons niet door het lot d] wap55 bov5 &]e volk]5 v]heff52 ma> de kun/ en het v]nuft hoor5 ons toe1 en het is sle*ts door d5 gee/1 dat wij de le]mee/]s van groote natin kunn5 zijn4 ,welke dankba>heid zijn wij dan niet v]s*uldigd aan hem1 die ons d5 voorrang heeft beh\d51 zelfs opnieuw heeft v]ov]d8 ,aan d5 prie/]1 die op onze alt>5 die heilige vlamm5 gevo$ heeft1 van welk] glo$ de groo!id en de faam des vad]l&s afhang58 ,nu heeft hij het lot van alle ges*ap55 ond]gaan3 de dood heeft hem g]aakt 444 do* e5 man als hij /]ft niet4 ,het nagesla*t zal 9 de op5b>e geb\w5 de gewro*t5 zijn] beh5dige h& en de s*epp+5 van zijn5 ma*tig5 gee/ blijv5 bewond]51 en ze als voorbeeld5 d] /r5ge en groots*e kun/ bew>54 ,niem& teek5de met me] wet5s*ap d] m5s*elijke vorm5 dan hij2 niem& bezat als hij de k5nis d] w]ktuig51 die 9 ons de beweg+ ga&e mak52 en we9ig5 kunn5 met hem voor de sam5/ell+ v]gelek5 word54 ,alhoewel zijn lev51 als dat van alle kun/5a>s1 met veel bitt]heid gem5gd 01 _h hij to* het g5oeg5 zi* gewa>de]d te zi53 ond]s*eid5e vor/5 begun/igd5 hem met de teek5s hunn] a*t+1 en hij w]d om zijne s*itt]5de v]di5/5 tot ridd] en komm&eur van v]s*eid5e ord5 v]hev54 ,zijne uitmunt5de s*ild]ij53 ,lot+ van ,a!ne1 de ,ziek5 g5ez51 ,willem en ,hembyze en ,rub5s' dood zijn dr om hem de on/]felijkheid te v]w]v54 ,o6 wat wil ik me] e55 re*tva>dig5 l( bij het /(felijk ov]blijfsel onzes groot5 /adsg5oots uitsprek58 ,z\ het noodig zijn1 d5 r\w en het v]driet met geweld op te wekk51 9 de teg5woordigheid van u all51 die ond] zijn be/uur het e]/e gevoel d] kun/ 9 uw5 boezem hebt voel5 ont/ek58 ,voor u1 die zoo dikwijls zijne /em hebt gehoord1 u met liefde ond]wijz5de1 en die zoo m5igmaal zijne1 nu door d5 dood bevroz5e h& hebt gevoeld1 die uwe nog onkundige h& be/uurde8 ,en gij1 die nu re$s groot 9 kun/ zijt1 gij1 s*ild]s1 beeldh\w]s1 op wie het vad]l& zijne hoop op roem en glorie geve/igd heeft1 word5 uwe h>t5 niet met doods*5 ang/ b5ep51 wanne] gij uw5 blik 9 die gap5de a>de vall5 laat1 en wanne] gij d5kt1 dat hij1 die om u te ond]wijz51 miss*i5 zijne gezondheid gekr5kt heeft1 voor altijd1 voor eeuwig aan uwe erk5t5is wordt ontrukt8 ,heeft elke s*up a>de1 welke met holl5 klank op zijne doodki/ n$]viel1 u niet tot 9 het diep/e uw] ziel ontro]d8 ,ja1 bij dit laat/e va>wel tuss*5 u en uw5 mee/]1 tuss*5 het lev5 en d5 dood1 vo]t dit graf uw5 gee/ gewis na> de tijd5 t]ug1 to5 zijne /r5ge /em u 9 de oor5 klonk4 ,gij ziet hem nog 9 uwe v]beeld+1 en uw h>t we5t bij die droeve heug5is aan uw5 go$5 mee/]4 ,helaas6 gij zult hem niet me] zi53 de a>de bezit zijn li*aam1 de hemel zijne ziel4444 ,ik zie het1 e5 diep gevoel van r\w en droefheid is 9 uw5 boezem gezonk52 o1 geeft e55 traan van dankba>heid aan hem1 die de h]bor+ d] kun/ ond] u heeft do5 ont/aan2 geeft e55 traan van liefde aan d5 mee/]1 die u d5 weg tot de on/]felijkheid heeft aangewez5 en de geheim5 zijn] ziel zoo mildelijk ond] u heeft uitge/rooid4 ,gevoelt gij niet1 o1 w>me kun/5>51 dat uit dit graf e5 wasem op/ijgt1 die u met innig] kun/gevoel v]vult8 ,gevoelt gij niet1 dat uit uwe ont/elt5is iets groots kan gebor5 word51 en dat gij op dit oog5blik met e5 ma*tig] v]nuft zijt bezield8 ,dit gevoel is uw groot/e l(2 het bezitte u lang1 want het is e5e edele ontro]+4 ,en zoo iem& onz] tot zoov]re zijn5 pli*t v]get5 kon1 dat hij ongevoelig bleve bij de droeve nag$a*t5is des s*ild]s1 dan /orte hij e55 traan ov] d5 m5s*2 want de m5s* heeft 9 hem als e5 m>tela> gel$51 ma&5 lang met d5 bitt]5 dood gewor/eld en al de pijn5 door/aan1 die ooit e55 m5s* hebb5 gefolt]d4 ,ov]weegt hoe nijp5d en hoe drukk5d het voor hem moet gewee/ zijn1 al de kra*t5 d] ziel nog 9 zi* te voel5 gloei51 de innige vlam tot kun/bew]k+ 9 zi* nog te voel5 br&51 en die dor/ige bege]te niet te hebb5 kunn5 voldo54 ,v]beeldt u1 wat pijn het hem moe/ zijn1 de glorie van ,belgi's kun/ van alle zijd5 te hoor5 uitroep51 en niet me] als te vor5 zijn deel te kunn5 bijbr5g5 tot de grootmak+ des vad]l&s4 ,gij1 die e5 kun/5a>%>t bezit1 gij beseft die folt]+2 o1 zij 0 ijselijk6 ,hij mo*t e*t] g]u/ en tevr$5 zijne ziel aan ,god ov]gev51 want van al d5 l(1 di5 onze kun/5>5 9 lang nog zull5 v]w]v51 zal hem altijd e5 deel toebehoor51 en zijn naam zal nog lang alle geprez5e nam5 v]gezell54 ,o1 ,van ,bre6 uwe laat/e oog5blikk5 w>5 pijnlijk2 gij hebt veel gel$52 ma> gewis heeft me] dan n pr(etis* gezi*t uw5 bitt]5 doods/rijd v]zoet2 gewis hebt gij d5 engel d] toekom/ bij uw ho(de9de zi5 zwev54 ,welli*t zal hij u e5 blad uit het onv]gankelijk boek d] eeuw5 getoond hebb51 en gij zult da>op uw5 naam tuss*5 die van ,rub5s en zijne opvolg]s hebb5 zi5 bl9k54 ,ja1 gij mo*t met die zoete hoop inslap52 want gelijk de ,pho5ix1 die bij de zon van ,arabi uit zijne eig5e as* h]oprij/1 zal uw roem na uw5 dood v]groot51 en uit dit graf zal uw naam bij de zon d] on/]felijkheid glansrijk] op/ijg54 ,e5maal1 ja1 zal het duurzaam kop] ons e5 groot s*ild] en d5 be/e d] le]mee/]s w$]gev54 ,ontvang dan1 o zalige s*im1 ontvang 9 d5 s*oot d] ,godheid het droef en laat/ va>wel e5ig] vri5d5 van het ,vlaams*e vad]l&1 dat gij hebt v]he]lijkt4--,aan uwe ziel zij de eeuwige ru/1 aan uwe w]k5 de eeuwige roem6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,t] ,,geleg5heid ,,d] ,,b5oem+ ,,van ,,d5 ,,he] ,,gu/aaf ,,wapp]s ,,tot ,,be/i]d] ,,d] ,,kon9klijke ,,academie ,,van ,,antw]p51 ,,d5 #ca/5 ,,janu>i #ahdj4 ,mijn weldo5]1 mijn vri5d6 gelo(t gij dat woord5 mijne zielsa&o5+ kunn5 v]tal56 ,ne51 e5 onuitdrukba> gevoel ontro]t mij4 ,o1 ik zie aan uw voorho(d de s*itt]5de />1 die als e5 li*t voor ,belgi's kun/ zal s*ijn52--nu omgeeft u e5s de zoo lang v]di5de lui/]6--,ik ontwa> de vreugd 9 de oog5 van al deg551 die u om uwe groo!id en om uw5 edel5 mo$ bem9n5 444 en ik1--ik1 di5 gij zoo liefd]ijk hebt beh&eld1--wi5 gij uwe vri5ds*ap zoo onv]di5d ges*onk5 hebt1--ik z\ niet tot v]dwaaldheid toe van zaligheid doordrong5 zijn8 ,gij k5t mijn h>t1 ,gu/aaf1 en gij weet1 dat da>9 aan uw5 bem9d5 naam e5 eeuwig alta> is opg]i*t4 ,oordeel bij u zelv51 ( de woord5 mij niet ontbrek5 moet5 om u mijne ontro]+ uit te drukk54 ,ma> de dankba>heid1 dit heilig gevoel1 dat ik met liefde voor u gevo$ heb1 dw+t mij tot sprek51 hoe onto]eik5d de gewone taal ook zij4444 ,ik 0 e5 dwal5d k9d d] kun/1 zond] /eun1 zond] troo/1 en mijne droefheid lag diep v]borg5 9 mijn5 boezem4 ,mij ontbrak groo!id en wa>de]+4 ,hoe edelmo$ig s*onkt gij mij die heilvlamm5 van mijn lev56--,gij hebt mij met d5 naam van vri5d g5oemd1 en die naam heeft /e$s als e5 troo/5d woord 9 mijn oor geklonk53 het maakte mij zoo /]k1 zoo mo$ig6 ,want het s*e5 mij toe1 dat de vri5d van ,gu/aaf ,wapp]s groot g5oeg 01 om aan de beve*t+5 van het lot te w$]/aan4 ,ook dreef de rampspo$ en het ongeluk ongevoeld bov5 mijn ho(d3 mijne glorie en mijn onv]d]fba> geluk be/ond5 en ru/t5 9 uwe edele ziel1 die mij h>e hoogs*att+ en h>e g5eg5heid ges*onk5 _h4 ,weet gij niet1 ,gu/aaf1 9 hoev]re de gee/1 die 9 mij leeft1 zi* aan u v]kleefd heeft1 da> e5 woord van u1 zoet ( /raf1 de be/5dige gevoelsmet] van mijn h>t 08 ,gij hebt dikwijls gezi51 hoe mijne oog5 van vreugde blonk51 wanne] ik het opgepropt en b5ep5 gevoel van mijn5 ov]lad5 boezem 9 d5 uw5 _h mog5 uit/ort52 en wat droefheid mij het ho(d n$]boog1 wanne] het geval mij voor e55 tijd van u s*eidde2 want alhoewel ik niet met uw uit/ek5d v]nuft begaafd b51 to* heeft e5e geheime kra*t1 iets magnetis*1 mij onwe]/aanba> tot u g$rev54 ,niet uit laag belang1 niet op hoop van /(felijk voordeel1 ne56 ma> gelijk aan het klimm5de veil1 dat niet lev5 kan1 t5zij het e55 eikeboom omhelz5 moge1 heb ik1 ootmo$ig do* w>m kun/5a>1 mijn geluk en mijn ongeluk aan de wissel+5 van het lot gehe*t4 ,hoe zaliglijk moet ik dan ook 9 dit ple*tig oog5blik niet ontro]d zijn1 nu gij als kun/vor/ e55 troon beklimt1 die met me] roem en met s*oon] /ral5 omglansd is dan die van de kon+5 d] a>de4 ,zij he]s*5 ov] de /(1 hunne ma*t /eunt op geweld2 ma> gij he]s*t ov] d5 gee/ en ov] de ziel1 en uwe wap5s zijn de on/]felijke w]k5 uw] h&54 ,begrijpt gij1 ,gu/aaf1 wat hooge z5d+ u is gegev58 ,opp]prie/] 9 d5 tempel d] ,vlaams*e kun/51 zijt gij het1 die de geheim5 d] glorie van het vad]l& moet v]kond52 uwe /em moet 9 het heiligdom als e5 mirakel kl9k51 en ,belgi heeft op u de toekom/ zijn] s*ild]s*ool geve/igd4 ,wie kan to* die z5d+ bet] dan gij v]vull58--dan gij1 die bij de ma*t van het s*epp5de p5seel ook de ma*t van d5 beseff5d5 gee/ voegt1 en die te gelijk] tijd de betrekk+5 d] zi*tb>e natuur en de b$ekte a&o5+5 d] ziel5 met5 kunt8 ,die v]heff+ maakt u to* niet groot] 9 mijn oog2 zij kan mijne bewond]+ voor u niet v]me]d]51--ma> zij doet u re*tva>digheid1 en zij v]vult uw5 dankb>5 vri5d1 wi5s weldo5] gij wa>t1 met /reel5de vreugd1 omdat zijne geb$5 e55 galm gevond5 hebb5 voor d5 troon van d5 ,god1 die e55 /raal van zijne s*epp5de kra*t en d5 gee/ van ,rub5s 9 uw5 s*$el heeft ge/ort4 ,hoeze]1 ,gu/aaf1 moet uw eig5 h>t 9 dit oog5blik van g5oeg5 vol zijn1 wanne] gij 9 het oog van uw5 oud5 vad] e55 traan van geluk en te$]heid ziet bl9k51--9 het oog van hem1 wi5s blo$ u door de ad]5 /roomt en wi5s grijze h>5 de v]he]lijk+ van zijn5 naam en uwe grootmak+ hebb5 mog5 zi54--,en de zalige ontro]+ uw] liefd]ijke mo$]1 wie z\ die bes*rijv58--van ha>1 die ha> k9d1 de vru*t van h>5 s*oot en het voorw]p h>] be/5dige mo$]liefde1 tot kun/vor/ heeft hoor5 uitroep51 en die gewis1 re$s bij het hoor5 van di5 roep1 h>e w>me tran5 op uwe wang5 gesproeid heeft4--,en uw bro$]1 ,gu/aaf1 die getr\we vri5d uws lev5s1 die met e5e nooit volprez5e deugd en edelheid van gemo$ uwe v]heff+ en uwe glorie als zijn eig5 geluk1 zond] a*t]do*t heeft bem9d2--begrijpt gij wat gee/on!ff+ di5 go$5 bro$] tot d5 hemel d] zielsv]rukk+ opvo]t4 ,o1 ja1 smaak e5 welv]di5d geluk3 v]/aal uw5 gee/ tot de v]he]lijk+ van uw vad]l&1 drijf d5 roem d] ,vlaams*e s*ool tot aan de pal5 d] bek5de w]eld3 leef lang1 ze] lang1 en laat e5s uw5 on/]felijk5 naam aan onze zon5 als e5 erfdeel1 wa>op zij bij d5 vreemdel+ roem5 mog5--en dat zij dan1 na eeuw5 tijds1 nog met erk5t5is en hoogmo$1 als e55 glori]ijk5 roep aanheff53 ,,gu/aaf ,,wapp]s 0 e5 ,belg6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,bij ,,het ,,beeld ,,van ,,rub5s1 ,,op ,,het ,,oog5blik ,,d] ,,ple*tige ,,on?ull+ 7#ahdj74 ,zal mijne /em zi* v]heff51 om u de v]di5/5 d] s*epp+5 van ,rub5s te ontl$58 ,kan ik e55 lauw] me] 9 zijne kroon vle*t58 ,ne51 tweehond]d j>5 hebb5 zijne on/]felijkheid beve/igd3 twee eeuw5 ru/5 op zijn graf2 do* zijn naam1 zijn glori]ijke naam /raalt nog gelijk de jonge zon des morg5s6 ,gij all51 die mij hoort1 hebt me] dan e5s 9 /ille bewond]+ voor zijne w]k5 geknield2 gij hebt me] dan e5s met e5 ontro]d h>t ge/a>d op d5 goddelijk5 ,*ri/us1 wi5s hemelnatuur ,rub5s zoo indrukwekk5d 9 het m5s*elijk li*aam kon do5 door/ral53--en uwe ziel heeft dikwijls1 voor zijne toov]5de taf]eel51 deze a>de v]lat5 om zi* tot d5 hemel te v]heff54 ,ja1 gij all5 voelt de ma*t van zijn p5seel1 gij k5t de uitge/rek!id van zijn v]nuft en de bre$te van zijn5 gee/4 ,do* gij1 af/ammel+5 van d5 groot5 ,rub5s1 gij zijt het niet alle51 die zijn5 naam als on/]felijk op de hi/orieblad5 hebt aangeteek5d1 niet alle5 9 ,belgi is het1 dat zijne w]k5 de tempels d] ,*ri/55 v]si]53--ov]al bl9k5 de kun/mirakel5 van hem1 wi5s reuz5beeld wij tot de nakomel+5 ov]z5d52 9 alle l&5 wordt ,rub5s met e]bi$ en opgetog5heid als e5 wond] van kun/ en wet5s*ap g5oemd4--,vraagt het aan de /$5 van het kun/rijk ,itali1 aan ,duits*l&1 aan ,frankrijk1 aan ,engel&1 en gij zult e55 enkel5 roep hoor5 opgaan1 om de glorie van e5 ,vlaams* s*ild] te v]kond52 gij zult uw h>t van hoogmo$ en fi]heid voel5 opzwell5 ov] d5 naam van ,belg1 di5 gij draagt4 ,h$5 hebb5 wij d] nag$a*t5is van hem1 die ons s*oon vad]l& met e55 onv]gankelijk5 lui/] ov]laadde1 e5e s*uld van dankba>heid en erk5t5is betaald4 ,dit beeld1 dat als e5e onwrikb>e rots de /orm5 d] eeuw5 moet door/aan1 zal aan onze nakomel+5 zegg51 hoeze] het h]bor5 ,belg5l& met het vuur d] liefde tot de kun/ bezield 02 het zal voor de toekom5de gesla*t5 getuig51 dat wij1 zon5 van d5 on/]felijk5 ,rub5s1 zulk5 vad] wa>dig w>54444 ,zijn beeld worde e5 vuurbaak 9 het rijk d] kun/56 ,dat al deg551 die zi* iets groots* 9 d5 s*$el voel51 9 welke /ad het ook zij1 zi* onv]deelba> rond dit heilige g$5kteek5 v]e5ig53--want er is voor ons sle*ts ne s*ool1--en dit is de ,vlaams*e s*ool4 ,ha> leidsman is de oude ,rub5s1 ha> mee/] de pra*tige natuur1 en ha> bewond]a> de w]eld4 ,wij1 ,belg51 zijn ootmo$ig ond] de volk]51 wij roem5 niet veel op de glorie van ons vad]l&3 wij ov]/room5 &]e l&5 niet met het v]haal d] dad5 onz] vad]5 444 en no*tans1 er is op d5 a>dbodem ge5e natie die1 9 zoo kle9 getal als wij zijnde1 zooveel li*t5de /]r5 aan d5 hemel d] kun/ gehe*t heeft1 ge5 grond1 die op e5e zoo g]+e uitge/rek!id zooveel doorlu*tige mann51 als de di]b>e grond van ,belgi1 di5 wij betr$51 heeft voortgebra*t4 ,wij hebb5 dit niet altijd gewet53 er w>5 tijd5 dat wij1 vreemde held5 roem5de1 de nam5 onz] eig5e vad]5 9 d5 na*t d] v]getelheid begrav5 liet52--ma> h$51 dat wij de oude vrijheid hebb5 h]wonn51 is ook 9 onze boezems e5 innig] gevoel van eig5wa>de g$aald1 en het ,belgis*e volk is met zijn5 leeuw uit e55 lang5 slaap opge/aan4 ,h$51 o gelukkige dag6 hebb5 wij de e]/e grondzuil onz] jonge nationaliteit geve/igd1 ja1 de e]/e va/e grondzuil onz] toekom5de v]heff+4 ,er zijn ond] ons nog wel beeld5 opg]i*t1--ma> die zijn toegewijd aan d5 roem van e55 oorlog%eld4--,het is 9 d] wa>heid e5e wijde wet5s*ap1 hond]dduiz5d man op e5 slagveld te s*ikk52 het is wel e5e groote daad1 zijn vad]l& van de v]woe/+ te r$d51--en hij1 die zijne bro$]5 van de v]drukk+ en de slav]nij d] vreemd5 bevrijdt1 is groot6--ma> ook1 aan wat ramp5 zijn zijne held5dad5 niet v]bond58 ,e5 onmeetba> blo$bad is de s*\wburg1 wa>op die wap5feit5 ges*i$52 v]niel+1 armo$e1 hong]snood zijn h>e tr\we gezell51 t]wijl de zoete kun/ e5e onafs*eidb>e zu/] van d5 vr$e en van d5 bloei d] volk5 is4 ,zij ko/ ge5e tran51 zij2 ne51 zij /reelt de ziel 9 e5e za*te v]rukk+2 zij s*eurt d5 slui] d] bl9de natuur af1 om ons h>e geheim/e s*oonh$5 te lat5 doorgrond51 en is als e5e be/5dige l(zang tot d5 ,he]1 wi5s w]k5 zij v]he]lijkt2 zij drijft d5 gee/ tot het go$e1 en1 ons 9 bespiegel+ opheff5de tot ,hem1 die ons ges*ap5 heeft1 v]kort zij d5 af/&1 die d5 m5s* van zijn5 ,god s*eidt4 ,de kun/ is die algeme5e taal1 welke m5 zoo lang te v]geefs gezo*t heeft3 het is door ha> alle51 dat alle volk]5 d] a>de e5s begrijp5 zull51 dat zij bro$]5 en k9d]5 van n5 enkel5 en ma*tig5 ,vad] zijn4 ,het is 9 ha>1 dat de lui/] onzes vad]l&s ru/2 het is op hem 7,rub5s71 en op dieg551 welke als hij de kroon v]si]51 die ,belgi tot kon+9 d] natin maakt4 ,ho1 indi5 nog als voorhe5 de roem d] wap5s 9 d5 mo$ en de dapp]heid des mans beslot5 lag1 z\d5 wij gewis t5 dez5 dage op di5 roem ook nog aanspraak mog5 mak53--dit getuig5 ,j]uzalem en de ,spor5slag6 ,do* ge5e dapp]heid1 ge5 mo$1 ge5 beleid zijn h$5 voldo5de om1 9 de s*aal d] gebeurt5iss51 teg5 het getal op te weg52 ma> er is iets1 dat nimm] tot het getal behoor5 kan1 iets1 dat met het blo$ onzes voorgesla*ts door onze ad]5 /roomt en dit1 dit is kun/--de kra*t des gee/es en het s*epp5d v]mog5 d] ziel6 ,gebeurde het nu nog1 o l&g5oot51 dat iem& met kle9a*t+ van ,belgi dor/ sprek51 wijs dan op dit reuz5beeld1 op ,rub5s1 wi5s kun/gewro*t5 de w]eld v]/omm51 en uw antwoord zal hem do5 bloz52 en1 indi5 e5 vreemdel+ u de held5dad5 zijn] vad]5 op duiz5d]lei wijz5 komt v]hal51 d5k niet1 dat hij groot] is dan gij2 o1 ne51 niem& is groot bov5 e55 ,belg6 ,van ,dyck6 ,quellyn6 ,jorda5s6 ,t5i]s6 en gij all51 doorlu*tige ,belg51 /aat op uit het v]l$5e2 s*a>t u om het beeld van uw5 mee/]1 en geeft getuig5is d] groo!id van uw vad]l&6 ,o1 ja1 9 mijne zielsv]rukk+ zie ik u6 ,da> /aat gij all5 met de on/]felijke kroon d] kun/ gesi]d6 ,o1 gij1 zon5 van het oude ,belgi1 gij1 wi] roem op dit oog5blik door duiz5d5 uw] ontro]de bro$]5 wordt uitg]oep51 dat uwe zalige s*imm5 zi* 9 onze dankba>heid v]blijd52 gij ziet het1 wij v]di5d5 de glorie van uwe nam5 te hebb5 gerfd4--,vraagt van d5 ,god1 bij wi5 gij woont1 dat ,hij het heilig vuur d] kun/ altijd ond] ons late vlamm52 smeekt ,hem1 dat de /empel1 wa>m$e ,hij het gesla*t d] ,belg5 geteek5d heeft1 nimm] worde uitgevaagd2 en wij zull5 ,hem eeuwig dank5 ov] het kle9e plekje gronds1 dat ,hij ons op deze a>de heeft ges*onk52 o1 ja1 want het is het s*oon/e1 het he]lijk/e d] w]eld4 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,op ,,de ,,v]gad]+ ,,van ,,het ,,taalv]bond1 ,,t5 ,,/adhuize ,,van ,,brussel1 ,,d5 #aa;d5 ,,febru>i #ahdd4 ,mijne ,he]56 ,de v]zek]+ dat ,gij mij uwe welwill5de a&a*t zult geliev5 te v]le551 en de hoop dat mijne woord5 niet zond] nut zull5 zijn1 gev5 mij /\tmo$igheid g5oeg1 om 9 deze v]gad]+ tot ,u,ed4 te durv5 sprek54 ,ik zal niet met ,u,ed4 9 diepe ov]weg+ tr$52 v]wa*t van mij no* +ewikkelde b]$5e]+1 no* r$ekundig op/el1--mijne /em moet 9 uwe h>t5 de sna> d] vad]l&sliefde gaan treff51 ons ontro]5 van vreugde bij de bes*\w+ d] vru*t5 van onz5 arbeid1 en ons mo$ inboezem5 tot het v]vull5 onz] hooge z5d+4 ,dit is mijn doel4 ,mijne ,he]56 ,hij1 die de ges*i$5is van ,vla&]5 lez5de1 d5 gee/ d] gebeurt5iss5 wil doorgrond51 zal met ons bev9d51 dat zij niets &]s is dan het v]haal d] wisselvalligh$5 van d5 /rijd1 die nu s$]t a*?ond]d j>5 op onz5 bodem tuss*5 het ,vlaams* grondbeg9sel en d5 ,romaans*5 a&rang wordt gelev]d4 ,9 dit geve*t van d5 onbuigb>5 mo$ teg5 het getal1 heeft het blo$ ge/roomd van al de held51 wi] nam5 gij met hoogmo$ uitspreekt2 het is op dit veld1 dat e5s ,de ,con9ck en ,breydel1 ,jacob en ,philips ,van ,artevelde het zwa>d ophiev5 teg5 de ,romaans*e he]s*zu*t2--en van al de rampspo$51 die ,vlaams*-,belgi zoo ov]vlo$ig moe/ door/aan1 zijn er we9ige1 die niet het k5m]k drag5 d] v]drukk+1 door e5 ,zuid]volk ons aang$aan4 ,als voorwa*t5 d] ,g]maans*e volks/amm5 hebb5 onze vad]5 teg5 de ,romaans*e ov]weldig+ gewor/eld met e5e ontemb>e h>dnekkigheid en met e5e wond]b>e zelfop(f]+4--,ma> niet altijd kon leeuw5mo$ opweg5 teg5 getal en argli/4 ,bov5al 9 deze laat/e tijd5 w]d ,vlaams*-,belgi weggesleept door ,europees*e gebeurt5iss51 welke het niet toeliet5 e5ig5 invlo$ op zijn eig5 lot uit te oef554 ,dw>s door alle /aatsorkan51 gekneusd en gewond door omw5tel+51 kwam het vad]lijk erfdeel tot ons 9 e55 ha*elijk5 toe/&4 ,de vreemde he]s*zu*t _h de op5b>e v]ba/]+ t5 troon gevo]d2 onze mo$]taal1 de taal d] ,vlaams*e held51 w]d niet alle5 misk5d1 ma> bespot en v]a*t2 onze lui/]rijke ges*i$5is 0 v]get52 het ui!ems*e b$]f /roomde langs alle zijd5 ov] onze gr5z5 tot 9 d5 s*oot onz] huisgez9n52 onze godsdi5/ige gevoel5s1 onze re*tz9nige z$51 onze nationale roem1 onze taal1--alles1 alles g+ v]zw9d5 9 de gulzige kolk d] ,frans*e goo*elbes*av+4 ,re$s ja1 re$s lag de bre$e h& des tijds op d5 naam van ,vlam+1 om hem uit het w]eldboek te veg54 ,het is dan1 ,mijne ,he]51 dat e5ige af/ammel+5 d] ,de ,con9cks en d] ,arteveld51 e5ige ,vlam+5 met w>m] blo$1 9 zi* de v]t]5de vlam d] v]ontwa>dig+ voeld5 ont/ek54 ,met het ho(d gebog5 en met v]kropt gemo$ aans*\wd5 zij de v]ba/]+ hunn] bro$]5 en de v]drukk+1 wa>ond] het ,vlaams*e grondbeg9sel v]zonk5 lag4 ,zij zag5 hoe de gun/5 en het welzijn voor de ,vlam+5 niet w>52 hoe twee millio5 hunn] w]k5de bro$]s van alle bes*av+1 van all5 z$elijk5 voortgang v]/ok5 en als tot de onwet5dheid v]oordeeld blev53 zij zag5 hoe het ongelo(1 de e*tbreuk1 de spott]nij1 de argli/igheid en de zelfmoord 9 duiz5d5 boek5 aan hunne l&g5oot5 als deugd5 w]d5 voorgepr$ikt2 9 hun oor klonk de la/]taal van d5 vreemde1 en de hoon1 het voorgesla*t aang$aan1 doorvlijmde hunne h>t54 ,zij zag5 het rood d] s*aamte de wang5 bekleur5 van d5 ,vlam+1 aan wi5 e5 ui!ems*e gelukzoek] vroeg tot welk volk hij behoorde6 ,hunne ho(d5 zonk5 diep] bij het aans*\w5 van zulke v]n$]+2 hunne tran5 vloeid5 9 /ilte ov] het v]lies van zoovele h]9n]+51 die ons wele] e5e roemrijke plaats tuss*5 de volk]5 d] w]eld hadd5 toeg]uimd4 ,e5sklaps1 als( ,god zijn5 v+] op hun voorho(d hadde geplaat/ en tot elk van h5 g]oep5 _h3 ,wees ma*tig6 e5sklaps joeg hun h>t fell]1 de mo$ en het v]tr\w5 v]vuld5 hunne boezems1 en zij sprak5 tot elk&]3 ,zie1 het vad]l& /aat op d5 boord van d5 afgrond1 de vreemde legt de bijl aan het geb\w onz] nationale glorie2--nog e5 kort tijdvak1 en de nam5 onz] vad]51 hunne held5dad51 onze s*oone ges*i$5is1 onze z$51 onze taal1--alles wat wij bezitt5 zal v]lor5 zijn6 ,de ,romaan zal zijne zegeli$]5 aanheff5 op de grav5 van ons voorgesla*t1 en met e55 spotla* zal hij zegg53 hi] leefde e5s e5 volk1 dat d5 naam van ,vlam+ droeg6 ,en hunne /emm5 v]smolt5 9 e55 roep4--,gij hebt gezegd3 ,ne51 de ,romaan zal zijne zegeli$]5 niet aanheff5 op de grav5 onz] vad]52 hij zal zi* niet v]blijd5 9 onz5 val6 ,nogmaals zal de naam van ,vlam+ hem glanz5d 9 het oog bl9k54444 ,voorwa>ts1 de h& aan 't w]k1--met v]/aald5 wil en onbuigba> g$uld onze h]9n]+5 opgegrav51 de v]ba/]+ met zweep5d geweld van onz5 bodem gewe]d6 ,voorwa>ts1 het ,vlaams*e vad]l& moet g]$6 ,dank moet ,hij hebb51 de ,god die ons insprak en ons ma*t v]le5de tot dit groote w]k6--,het vad]l& is g]$--het is g]$6 ,nu /aat het niet me] op d5 afgrond1 wa> wij het hebb5 gevond52--het zal niet v]lor5 gaan6444 99 99 99 99 99 ,mijne ,he]51 v]geeft mij mijne begee/]+4 ,wanne] ik van het ,vlaams*e vad]l& spreek1 kan ik de on!ff+ mijn] ziel niet b$w+5 444 ik b5 ontro]d4444 99 99 99 99 99 ,we9ige j>5 hebb5 wij be/e$ aan het w$]opb\w5 onz] nationale wa>digheid4 ,bek5t met mij1 dat het ov]zi5 van het re$s afg$ane g$eelte onz] taak ons met fi]heid moet v]vull54 ,weet gij nog1 dat m5 9 di5 tijd zeide3 ,uwe taal is e5 onv]/aanba> gebrabbel8 ,en nu1--nu zegt m53 ,het ,vlaams* heeft s*oone w]k5 voortgebra*t1 het is de mo$]taal van me] dan de helft d] ,belg52 deze taal moet geerbi$igd en ond]/eund word51 e5e roemrijke toekom/ li*t ha> vr 9 h>e baan4444 ,en deze edelmo$ige woord51 door e55 wa>dig5 ,vlam+ gesprok51 zijn niet met e55 spotla* begroet gewee/6 ,zij1 die onze mo$]taal niet k5n51 hebb5 gelo( gegev5 aan h>e s*oonheid en aan de voorzegg+ van h>5 v]d$ig]6 ,9 d5 tijd1 wa>van ik sprek5 wil1 z\d5 hoon en smaad hem hebb5 geantwoord4--,weet gij nog1 dat m5 ons la*5d vroeg3 wa> zijn de ja>boek5 uw] lett]kunde8 wa> de voortbr5gsel51 die bewijz51 dat de ,vlaams*e taal de a&o5+5 des h>t5 kan uitdrukk58--,en nu1 nu betreurt m5 dat m5 het ,vlaams* niet k5t1 om onze vad]l&s*e s*rift5 te kunn5 lez54 ,weet gij nog1 dat de mo$]taal uit alle be/uurszak5 v]bann5 01 en dat e5 ,vlaams* burg] voor de m9/e zaak e55 v]tal] noodig _h8--,en nu1 nu dr+t de mo$]taal niet alle5 9 onze geme5te-en prov9ciebe/ur52 ma> zij klimt zelfs met onwe]/aanb>5 voortgang tot bij d5 troon des kon+s2 nu h\dt het groote ,duits*l& e55 vreugdevoll5 blik op ons geve/igd1 het h]k5t 9 ons de h]bor5 zon5 van het ,noord5 en jui*t onze pog+5 toe2--nu klimt de /em ,vlaams* ,belgi van uit de ho(d/ad ov] het a&a*tig en lui/]5d vad]l&6 ,o1 bro$]56 dit is ons w]k4--,dit hebb5 wij gewonn5 door mo$ en arbeid6444 ,en kl9k5 er nu zegeli$]5 op de grav5 van het voorgesla*t1 het zijn li$]51 die onze w$]geboorte en onze v]heff+ bez+56 ,dan1 ,mijne ,he]51 kunn5 wij ons met re*t v]blijd5 ov] d5 weg1 di5 wij re$s hebb5 afgelegd1 er blijft ons nog one9dig me] te do52 de tijd is nog niet gekom5 dat wij1 met hoogmo$ op ons w]k />5de zull5 mog5 zegg53 het is g$aan1--onze z5d+ is volbra*t4 ,da>om1 altijd met v]nieuwd5 mo$ vooruit1 niet geslap51 niet g]u/2 altijd ge>beid1 altijd /rijd5 voor het ,vlaams*e vad]l&1 totdat de kroon1 die wij ,vla&]5 voorb]eid51 door ons ( door onze zon5 gevlo*t5 zij4 ,laat u door niets w$]h\d51 door niets afs*rikk52 want onze /rijd is e5 vre$zame /rijd des gee/es2 ons doel is wettelijk1 l(ba> en v]hev54444 ,ind]daad1 wat will5 wij8 ,d5 godsdi5/1 de z$5 en de taal onz] vad]5 van de v]ba/]+ bevrijd52 onze twee millio5 bro$]s uit de v]n$]+ en uit de v]drukk+ r$d51 hun e5e wa>digheid gev51 die hun arbeidzaam en zwoeg5d lev5 v]di5t2 het erfdeel onz] voorvad]5 van d5 val bevrijd54 ,is dit ge5e wettelijke en l(b>e /rekk+8 ,en kwam iem& u zegg53 gij doet pog+5 om het l& aan twee /ukk5 te s*eur51--gelo(t hem niet4 ,wij bem9n5 de l&g5oot51 ons door hoog]e bes*ikk+ tot bro$]5 gegev52 wel hebb5 wij gewor/eld1 en nog zull5 wij wor/el5 teg5 d5 voorrang van het ,romaans* elem5t3 ma> kan hij1 die zijn vad]l& bem9t1 de v]zwakk+ da>van w5s*58 ,kan hij bege]51 dat twi/ en tweespalt de inzwelg+ aan d5 geme55 vij& gemakkelijk mak58 ,ne51 de e5dra*t met onze ,waals*e bro$]s is onze ma*t1 en zij zal het blijv51 nu m5 ons me] re*tva>digheid beg9t te do54 ,veel hebb5 wij re$s v]kreg53 het ov]ige zal volg52 want ge5e ma*t op a>de1 hoe hoog ook gezet51 kan de taal d] daadzak5 w$]/aan4 ,ma> ik bezwe] u1 l&g5oot51 b$]ft onze s*oone zaak niet door p>tijzu*t1 v]traagt onze w$]eis*+ niet door drift51 die aan de ,frans*e bes*av+ zijn ontle5d4 ,h]9n]t u /e$s de leus van het voorgesla*t3 godsdi5/1 vor/ en vad]l&4--,onze voor\d]s bezat5 e5 /il en zuiv] gelo( 9 de ,alvoorzi5igheid3 dit gelo( zij 9 onze voortbr5gsel5 geerbi$igd1 het beziele onze pog+51 opdat de ui!ems*e twijfelgee/ v]jaagd worde4--,onze vad]5 hadd5 e5v\dige en kuis*e z$51 zij brak5 nooit d5 b& des huwelijks1 w>5 tr\w aan hun woord en re*tz9nig 9 hunn5 h&el3 die z$5 moet5 wij vo$5 en v]spreid51 opdat het vreemde v]gift ontworteld worde4--,ge5 volk op a>de heeft me] liefde tot zijne go$e vor/5 getoond dan onze vad]53 die liefde1 die getr\:eid zij ook 9 ons1 opdat de vreemde omw5tel+sgee/ ons vad]l& niet a&oe1--opdat onze kon+ zi* e5s 9 de v]kleefdheid van het ,vlaams*e volk v]blijde--en opdat de worm d] wroeg+ zijn5 angel zette 9 het h>t van hem1 die ons zoo vals*elijk bes*uldigd heeft4 ,9 n woord1 alwat e]bi$wa>dig is1 zij door ons v]d$igd1 alwat deugdzaam en l(ba> is1 di5e als grond/e5 t] opb\w+ van d5 ,vlaams*5 tempel4444 ,ma>1 met held5mo$ en met de vad]lijke h>dnekkigheid de vre$zame /rijd voortgezet1 onv]poosd gekampt teg5 z$5b$]f1 v]ba/]+ en onre*tva>digheid2 met onwrikb>e ov]tuig+ t]ug gevraagd wat m5 ons ontnam4 ,ge5e v]volg+1 ge5 lijd5 ov]wog54--,vooruit1 zond] omzi51 altijd vooruit na> het re*t en na> het go$e4 ,het is voor mo$]taal1 voor godsdi5/ en voor vad]l&6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,te ,,brussel1 ,,d5 l#f;d5 ,,ma>t #ahdf1 ,,bij ,,het ,,graf ,,van ,,jozef ,,de ,,hoy1 ,,uit/ek5d ,,le]l+ ,,d] ,,kon9klijke ,,academie ,,van ,,antw]p54 ,mijne ,he]5 en ,vri5d56 ,van v]re kwam5 wij na> de ho(d/ad1 om hi]1 op het /ille veld des doods1 e55 heilig51 do* droev5 pli*t te v]vull54 ,dr1 9 dat gap5de graf1 ru/ het zielloos lijk van onz5 vri5d en bro$]4444 ,gi/]5 nog la*te zijn s*oon en mannelijk gelaat ons toe2 wij hoord5 nog zijne zoete /em ons met gee/drift sprek5 ov] de edele be/emm+ d] kun/ en ov] de s*oonheid d] natuur2 wij zag5 nog zijne oog5 bl9k5 met het vuur d] hoop op e5e roemvolle toekom/2--en nu1 nu ligt hij dr1 9 d5 s*oot d] a>de1 bevroz5 ond] d5 k\d5 zo5 des doods--v]lor5 voor zijn vad]l&1 voor zijne mo$] en voor ons6 ,pijnlijk is de g$a*te1 die 9 onz5 gee/ op/aat bij dit laat/ en ple*tig afs*eid2 ma> h>ts*eur5d wordt zij1 wanne] wij ons h]9n]51 welke s*oone loopbaan belo(d 0 aan hem1 ov] wi5s ontzield li*aam de a>de zi* nu voor eeuwig sluit5 gaat4 ,ja1 ,god _h hem mildelijk b$eeld met al de gav5 des li*aams en d] ziel3 hij bezat 9 rijke maat het edel gemo$1 de begee/]+ en de s*epp+skra*t des kun/5a>s4 ,ook _h de ,academie van ,antw]p51 wi] be/e le]l+ hij 01 hem al h>e lauw]kron5 ges*onk52 hij1 +esprok5 door het gevoel zijn] voorbe/emm+1 _h zijne gans*e jeugd toegewijd aan het doorgrond5 d] kun/geheim5 en aan het betra*t5 d] natuur1 wi] s*oonh$5 hij met e5e soort van aanbidd+ bewond]de4 ,na lange j>5 van gewet5svoll5 arbeid1 blonk dan e9delijk op zijn voorho(d e5e sprankel des v]nufts2 de natuur _h hem e5 g$eelte h>] geheim5 lat5 rad53 zijne w]k5 droeg5 re$s d5 onmisk5b>5 /empel e5] lat]e mee/]h&4 ,wij all51 zijne vri5d51 en de ,academie1 zijne kun/mo$]1 hoopt5 op hem als op e55 nieuw5 lui/] voor de ,vlaams*e s*ool4--,oh1 zijn lev5 0 s*oon en zuiv] als e5 hemel3 ge5 m5s* kon hem zi5 zond] hem te bem9n52 want zijn h>t s*e5 gevormd uit de vlamm5 van kun/vuur1 liefde en dankba>heid4 ,vri5ds*ap be/rooide zijn pad met altijd friss*e bloem54444 ,en dan1--wanne] alles hem toela*te op deze w]eld1 als de baan des roems zi* voor hem geop5d _h1 en dat wij1 zijne le]a>s1 zijne makk]s1 zijne kun/g5oot51 voor hem met liefde e5e toekom5de kun/kroon vlo*t51--dan1 dan kwam de nijdige dood en brak di5 g\d5 lev5sdraad af6 ,van die toekom/1 van di5 arbeid1 van di5 roem blijft1 eilaas1 niets me] op de a>de dan dit k\de lijk van onz5 jong5 vri5d6 ,o1 /ort tran51 gij ,wapp]s1 zijn mee/] en bes*]m]6 ,u is e5 lievel+ en e5 zoon ontrukt4 ,zoo v]ijdelde de wre$e slag van het lot uwe less5 en uwe moeite1 zoo v]nietigde hij uwe zoet/e hoop1 zoo doodde hij het zaad des v]nufts1 dat gij 9 zijn5 s*$el de$t ontkiem54 ,o1 we5 bij dit graf3 uw bem9de kun/zoon is niet me]6 ,/ort gij ook tran51 gij1 zijne le]mee/]s1 die 9 "n d] ,antw]ps*e kun/mo$] hem tot de laat/e ru/plaats v]gezelt3 de ,academie v]lie/ 9 hem e5 wa>dig5 en altijd dankb>5 telg1 die met liefde voor h>5 roem en voor ha> welzijn waakte1 en door zijne zoete deugd5 veel bijbra*t om de e5dra*t 9 h>5 s*oot te do5 he]s*54 ,o1 we5t gij ook bij dit graf3 uw dankb>e le]l+ is niet me]6 ,/ort gij ook tran51 gij zijne m$ele]l+5 en kun/g5oot54 ,beklaagt hem1 gij all51 die hem hebt gek5d en bem9d2 treurt ov] het v]lies van zooveel arbeid en zooveel hoop2 bevo*tigt met sm>twat] de a>de1 die hem b$ekk5 gaat1 opdat het gras bov5 zijn gebe5te zi* vo$e met de teek5s uw] droefheid4 ,a*1 we5t3 uw go$e vri5d1 uw jonge kun/makk] is niet me]6 ,en gij1 betreurde bro$]1 ru/ za*t 9 d5 s*oot des vad]l&s6 ,miss*i5 0 uw laat/e uur bitt]1 omdat gij van uw doodb$ te v]geefs uwe h&5 na> ons uit/aakt1 en /]v5 moe/ v]re van uwe ,antw]ps*e vri5d54 ,o1 wees getroo/1 di]b>e doode4 ,zie n$] van uit uw nieuw vad]l&3 bij uw graf /aan ze all52 zie uw go$5 mee/]1 uwe le]>51 uwe m$ele]l+51 uwe kun/g5oot5 tran5 /ort5 ov] uwe vroege opva>t1--en v]blijd u nogmaals1 als op a>de1 9 de uitge/rek!id onz] liefde tot ,u6 ,en nu1 ,jozef ,de ,hoy1 lieve bro$]1 uw graf gaat zi* sluit52 met v]brijzeld h>t moet5 wij het veld v]lat51 wa> uw gebe5te ru/5 zal4444 ,welaan dan1 zalige ziele1 ontvang 9 d5 s*oot d] ,godheid ons laat/ en sm>telijk ,va>wel6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,bij ,,het ,,graf ,,van ,j4,f4 ,,willems1 ,,d5 #bf/5 ,,juni #ahdf4 ,mijne ,he]5 en ,kun/g5oot56 ,door de ,antw]ps*e ,maats*appij t] bevord]+ van ,n$]duits*e ,taal-en ,lett]kunde gela/1 bij dit ple*tig r\wfee/ 9 h>5 naam het woord te vo]51 is het met e5 diep gevoel van treurnis en van ontzag dat ik dez5 heilig5 grond betre$4 ,het is dan wa>3 9 d5 s*oot dez] a>de slaapt ,willems6 ,hi]1 ond] onze voet51 ru/ hij voor eeuwig6 ,dat /atig ho(d1 woonplaats van v]nuft en gee/kra*t1 ligt ontz5uwd en loodzwa> ne]gezonk5 op het /e55 ru/b$6 ,/om is de tolk1 wi5s ma*tig woord 9 all] ziel5 ov]tuig+ en mo$ /ort5 kon1--/om de vad]l&s*e na*tegaal1 die het begee/]d ,vlaams* li$1 als e5e /em uit het roemrijk v]l$51 9 onze h>t5 zoo mee/]lijk h]kl9k5 de$4444 ,het k9d1 dat1 nog /amel5d1 re$s als e5 toegeheiligde ,naz>er1 als e5 voorbe/emde ,eliacim1 van w$]eis*+ droomde1 van mo$]taal en ,vlaams*5 roem voorspelde2--d5 jeugdig5 man1 die het v]ba/]d nakroo/ opriep uit d5 slaap d] v]loo*5+1 en d5 vreemde uitdaagde tot d5 /rijd voor ,vla&]5s w$]geboorte3 die op zijne bre$e s*\d]s d5 kruisboom d] algeme5e dwal+ lad5 dor/2 die1 v]volgd en gebann51 9 de /ilte d] ball+s*ap het vad]l& e55 on/]felijk5 roem b]eidde2--d5 oud]l+1 die1 als e5 reus 9 g$uld en wet5s*ap1 de a>de d] v]l$5e eeuw5 opgroef en doorwroette1 om de v]lor5e p>el5 onz] lett]kroon op te zoek52 die jui*5d ov] gans* ,europa de v]get5e diamant5 w$] gl9/]5 de$3--,slag van ,wo]+56 ,brabants*e ,yee/56 ,re9a>t6 /ral5de ge/e5t51 door hem geslep5 en beglansd 9 de diepte zijn] e5zame na*t56444 ,eilaas1 het k9d1 d5 man1 d5 oud]l+1 d5 di*t]1 d5 /rijd]1 d5 gele]de--het nijdige graf heeft ze v]zwolg56 ,van h5 blijft ons niets me] dan hun eeuwige roem en het go$e1 dat ze hebb5 ge/i*t4 ,g5ts*e bodem1 gewijde ru/akk] van ,vlaams*e held5 en vad]l&s*e m>tela>s1 aan ,willems ook hebt gij e5e plaats +]uimd tuss*5 de gebe5t5 uw] roemrijke vad]54 ,wij b5ijd5 u di5 di]b>5 s*at niet4 ,god heeft het zoo gewild4 ,willems moe/ 9 zijn5 dood zo[el als 9 zijn lev5 het w>e beeld des vad]l&s zelv5 zijn4 ,de ,antw]ps*e grond droeg zijne wiege en hoorde zijne e]/e zang51 ,brabant w]d v]he]lijkt door zijne s*oon/e mee/]/ukk52 op d5 grond van ,vla&]5 heeft hij gezwoegd en gel$5 444 9 d5 s*oot van ,vla&]5 moe/ ,willems ru/52 want1 0 hij ook niet e5 ,vlaams* held1 e5 vad]l&s* m>tela>8 ,zijne onv]gankelijke nag$a*t5is blijve aldus e5 b&1 door ,god zelf gesme$ tuss*5 alle g\w51 wa> de ,diets*e tale kl9kt6 ,met het vo*tig oog op dit graf g]i*t1 beseff5 wij diep] wat wij hebb5 v]lor52 wij erk5n5 niet alle51 dat1 s$]t de uitv]kor5e t5 hemel opklom1 e5 glansrijk en arbeidvol tijd/ip geslot5 is2 ma> i$]e5 van ons gevoelt met ang/1 dat het ,vlaams*e leg] zijn opp]ho(d v]lor5 heeft4 ,ind]daad1 zoolang de veldhe] het volle lev5 g5oot1 /ond5 de ,vlaams*e /rijd]s als e5 ondoordr+b>e muur vr d5 vij& ges*a>d1 altijd g]e$ om het heiligdom d] mo$]taal teg5 all5 hoon te v]d$ig51 voor alle s*5nis te bew>54444 ,de veldhe] sneuvelde1 de b& 0 v]brok56 ,als v]/omd door dit onv]wa*t v]lies1 zond] leidsman en middelpunt1 liep5 de ,vlaams*e /rijd]s g$eeltelijk uite5 en v]gat5 te wak5 bij het p&1 dat aan hunne geme5e ma*t 0 toev]tr\wd4 ,de vij& sloop 9 het kamp en /rooide er de v]d]felijke zad5 van mi/r\w5 en v]deeldheid4 ,0 ,willems' dood dan ge5e h>de beproev+ g5oeg8--,a* ne56 ,e5e &]e s*itt]5de /> moe/ d5 hemel onz] lett]kunde nog ontvall52 ,l$eganck moe/ ook op zijne v]brijzelde h>pe het ho(d voor eeuwig te ru/5 legg52 de twee /raalrijk/e lamp5 9 d5 tempel d] ,vlaams*e kun/ moe/5 door het wre$e noodlot word5 uitg$o(d6 ,en1 als wilde e5e geheime ma*t afmet5 tot hoev]re d] ,vlam+5 /&va/igheid gaat1 als wilde zij beproev51 ( onze vad]l&s*e zaak teg5 het geweld d] losgebrok5e /orm5 be/& is1 wi]p zij one5igheid1 tweespalt en v]zwakk+ ond] ons1 t]wijl onze h>t5 nog ont/eld w>5 van r\w en droefheid4 ,god1 op welk tijd/ip to*6 ,nu het b$reigde vad]l& op ons roept1 als op de uitgelez5/5 zijn] zon52 nu de zwang]e onwe]swolk5 op onze gr5z5 sam5drijv51 nu de vreemdel+ op onz5 geboortegrond zelv5 w]ktuig5 gevond5 heeft1 om ons te v]leid5 tot de v]zak+ onzes voorgesla*ts1 onz] mo$]taal1 onz] z$51 onzes v]l$51 onz] toekom/2 nu de tijd gekom5 is om onze vijfti5j>ige bel(t5 te v]vull52 nu i$]e51 die zijn l& bem9t1 het oog op ons g]i*t h\dt1 om te wet5 ( onze gloei5de zang5 ge5e ijdele woord5 w>52 nu alles1 m5s*5 en gebeurt5iss51 ons to]oept3 het uur is da>6 toont wie gij zijt6 nu zijn wij one5ig6 nu /rijd5 wij met v]deelde kra*t51 als hadd5 wij nooit 9 dezelfde rang5 de wap55 van woord en gee/ voor 's l&s e]e gevo]d2 nu /aan wij e5dra*teloos en zond] b]aad1 v]spreid rond het heiligdom van ons b$reigd volkebe/aan6 ,wie zal de v]/rooide s*>5 w$] v]e5ig5 en t5 /rijde vo]5 voor mo$]taal en vad]l&8 ,wie van ons heeft door zijne ond]v9d+1 door zijne lange loopbaan1 door zijne wet5s*ap1 door zijn kalm v]nuft nu re$s het re*t bekom5 om aan de spits zijn] bro$]5 te /aan8 ,willems alle5 bezat dit re*t2 hij 0 wel mett]daad onze wettige vor/ 9 het rijk d] vad]l&s*e lett]51 v]mits dit rijk dreigt 9 te /ort5 bij zijn5 dood4 ,o1 ,willems1 ,l$eganck1 roemrijk b>d5pa>1 nu 9 de hemelzaligheid v]e5igd1 gij ziet welli*t met treurnis van uit d5 s*oot d] ,godheid op ons ne]2 miss*i5 v]troo/ onze dankb>e hulde uwe s*imm5 niet gans* ov] het pli*t v]get51 wa>9 e5e onbesefb>e dwal+ ons g$ompeld h\dt4--,z\dt gij vreez51 dat de ,vlaams*e s*>51 door ond]l+ mi/r\w5 v]zwakt1 e9delijk bezwijk5 zull58 ,dat uw voorbeeld1 uw arbeid nutteloos zal word5 gemaakt8 ,ha1 ne56 ne51 niet wa>8 ,gij v]heugt u1 omdat uw oog 9 het goddelijk boek d] toekom/ heeft mog5 lez53 ,het ,vlaams*e volk zal niet v]gaan6 ,gij la*t ons vroolijk toe uit d5 ,hooge1 omdat gij hoopt1 dat hi]1 bij uwe grav51 omgev5 door d5 wasem1 die uit uw heilig ov]s*ot op/ijgt1 wij onze h>t5 op55 zull5 voor het volle gevoel van onz5 di]b>5 pli*t2 omdat gij hoopt1 dat e5 /raal d] bro$]liefde ons v]li*t5 zal2 dat wij1 ov]weg5de wat uwe nag$a*t5is van ons eis*t1 ons mi/r\w5 zull5 aflegg5 om met v]e5de kra*t5 te do5 wat gij ons hebt voorgele]d2--om d5 la/ te volvo]51 welk5 gij1 betreurde b>d51 met uw5 roem ons tot erfdeel naliet6 ,o1 l&g5oot51 kun/vri5d51 die uit alle g\w5 van ,belgi hi] op ,arteveldes geboortegrond1 bij ,willems' laat/e ru/plaats1 v]gad]d zijt1 o1 mo*t het zoo ges*i$56 ,mo*t 9 deze onze ple*tige hulde aan de nag$a*t5is van e55 di]b>5 doode het vad]l& de weldaad d] h]/elde e5dra*t v9d56 ,zijn wij niet altemaal bro$]s 9 d5 ,vlaams*5 blo$e8 ,is het niet dezelfde zu*t1 die onze h>t5 jag5 doet8 ,arbeid5 wij niet te gad] voor ,vla&]5s groo!id8 ,aans*\wt dit graf6 ,kan er wel e5 s*oon] alta> d] bro$]liefde voor ,vlam+5 zijn8 ,a*1 ont/ek5 wij da>op de gewijde vlam d] e5dra*t2 dat het onze gevoel5s van one5igheid als e5 zo5(f] ontvange en v]t]e6--,dan zal ,willems' gebe5te van blijds*ap trill5 ond] d5 k\d5 /e52 dan zal zijne zalige s*im voor 's ,he]5 aans*ijn jui*5 op die zegepraal4444 ,en wij1 wij zull5 onze zon5 9 b$eva>t na> hi] geleid51 na> het ,campo-,santo1 wa> de ,vlaams*e held5 ru/51 om ,god te dank5 ov] de hi] behaalde ov]w9n+2--tuss*5 het gras1 dat nev5s de heilige grav5 zijne halm5 ops*iet1 zull5 wij onze k9d]5 do5 kniel51 hun sprek5 van d5 ,vad] d] ,diets*e di*t]s altegad]#a1 hun d5 welva>tszang van d5 ,vlaams*5 zwaan#b le]5 /amel51 en ze do5 bidd5 voor mo$]taal en vad]l&6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,op ,,het ,,groot ,,muziekfee/ ,,t5 ,,voordeele ,,d] ,,sla*t(f]s ,,van ,,d5 ,,hong]snood ,,9 ,,vla&]5 7#ahdg74 ,mijnhe]5 en ,mevr\w56 ,wij vi]5 h$5 het blijde fee/ d] z$elijke w$]geboorte onzes vad]l&s4 ,deze zaal we]galmt van vreugdeli$]51--nog kl9kt aan ons lui/]5d oor het s*oone gezang d] v]leid5de vr\w5/em1--alles ademt hi] voldo5+ en gee/drift4 99 99 99 99 99 ,a*1 de onwe]/aanb>e /em des gewet5s en des pli*ts dw+t mij die vreugde te /or54 ,ik moet e55 snijd5d5 noodkreet tuss*5 onze jubelton5 m5g51--uwe gemo$]5 met pijn v]vull51--tran5 do5 /ort5 miss*i56 ,ma> indi5 gij met on!ff+ onze blijde zegeli$]5 aanhoordet1 zult gij to* uw h>t niet sluit5 voor de droeve /em onz] /]v5de bro$]s4 ,gij zult mij aanmo$ig51 niet wa>8--,ja1 want het is 9 naam d] heilige m5s*5liefde--dit s*oon/e k5m]k van d] ,belg5 gesla*t--dat ik e5 akelig graftooneel voor uwe oog5 op5spreid5 ga4 ,vla&]56 ,vla&]56--,die naam1 zoo v]ma>d1 0 e5s het z9nebeeld van rijkdom1 van nijv]heid1 van kun/m91 van held5mo$2 9 de gans*e w]eld wekte hij de g$a*te op van e5 uitgelez5 volk1 dat met het zweet zijns aans*ijns e5e woe/ijn tot e5 a>tsp>adijs _h h]s*ap54--,begroet als de geboortegrond d] volksvrijheid1 bewond]d als de wieg van e5 held5gesla*t1 bem9d als het twe$e vad]l& d] kun/54444 ,vla&]56 ,vla&]56 ,nu is die naam e5 geb$1--e5e kla*t1 die oprij/ uit e5 onmeetba> graf--e5 doodss*reeuw1 die v]gaat op de lipp5 d] /]v5d52 e5 laat/ va>wel1 door onze bezwijk5de bro$]s ons toege/uurd6 ,wa> is nu het held5volk8 het nijv]ig gesla*t1 dat zi* uit de z&ige vlakte d5 s*oon5 lu/h( van ,europa b\wde8 ,wa> zijn de af/ammel+5 van ,de ,con9ck1 van ,artevelde1 van ,van ,eyck1 van ,/evyn8 ,eilaas1 het grieft mij1 dat ik de blo$ige wond5 mijns vad]l&s ontbloot5 moet 444 ma> laat uw gee/ mij volg51--ik zal u toon51 wa> ze zijn en wat ze lijd564444 99 99 99 99 99 ,hi] is het k\d1 niet wa>8 ,hi]1 9 de /ilte des doods1 beklemt het h>t zi* met afgrijz5 en met s*rik4--,wij zijn 9 het rijk des hong]snoods4 ,ziet gij g9ds die halfnaakte m5s*5s*imm5 bij hoop5 ov] de woe/e veld5 dwal5 en zoek51 gelijk de rav5 do58 ,ziet1 hoe ma*teloos zij hunne /ramme l$5 ov] de sneeuw voortsleep56 ,e5e onuitsprekelijke pijn doorwoelt hun +ew&1 hun oog is zond] lev51 de as*v]f d] v]kwijn+ ontkleurt hun aangezi*t--zij hebb5 hong] en zoek5 vo$sel4 ,da> valt er e51 die niet me] op zal /aan--nog e5--nog me]6 ,de hoop5 v]m9d]52 zij zaai5 hunne lijk5 langs de baan2 niem& ziet om na> d5 gevall5 bro$]2 want i$] voelt ook de ijsk\de h& des doods op zijn5 v]5gd5 boezem drukk54--,de hong]snood geeselt die lev5de g]aamt5 voort2 zij bukk5 het ho(d nog diep] 9 de wanhoop en dwal5 sprakeloos v]d]--altijd v]d]2--miss*i5 totdat de laat/e gevall5 zij6444 99 99 99 99 99 ,ri*t uw oog voorbij g9ds*e boom54 ,ziet gij da> niet die beweg5de grauwe vlekk5 op de sneeuw8 ,het zijn di]51 die e5e prooi zoek51 niet wa>8 ,ne51 ne51 m5s*5 zijn het3 vr\w5 en k9d]51 die huil5d ov] het rap5veld kruip5 en hunne ontvleesde v+]5 t5 blo$e krabb51 om aan d5 bevroz5 grond nog e5 uur lev5s te ontrukk54 ,hi] ook ligg5 er re$s ontzield1 met het log5a*tig vo$sel 9 de v]krampte vui/6444 99 99 99 99 99 ,dr1 voor ons1 s*iet e5 k]kje zijne blauwe tor5spits t5 hemel4 ,het is e5 dorp1 befaamd om de w]kzame nijv]heid zijn] inwon]s4 ,vr e5ige j>5 galmde 9 elke dez] hutt5 het g]u*t des arbeids en het held]e gezang d] lev5svreugd2 gezondheid en kra*t blonk5 als roz5 op het gelaat d] k9d]52 de mo$] zat er weltevr$51 met d5 liev5 zuigel+ op d5 s*oot1 nev5s het get\w van e55 mo$ig5 vad]1 e55 bem9d5 e*tg5oot6 ,nu8--nu zwijgt er alles3 m5 z\ zegg51 dat de inwon]s 9 e55 diep5 slaap v]zonk5 ligg54--,dwal+1 dwal+6 ,da>b9n51 a*t] die /omme mur51 zitt5 ook van die g]aamt5 met wanhoop 9 elk&]s oog5 te />51 en sprakeloos wa*t5d op d5 roep van ,god6 ,op5t e5e deur--kie/ to* niet--de hong]snood v]s*oonde hi] niem&4444 ,zie1 dr op zijn v]brijzeld get\w zit de ,vlaams*e arbeid]2 nev5s hem1 op wat /roo1 ligt het lijk van zijn oud/e zoontje1--e5 &] k9d omvat zijne knien en huilt om vo$sel4 ,wat v]d] zit de mo$]2 zij drukt h>5 zuigel+ teg5 de bor/ en bevo*tigt zijne dorre lippek5s met h>e tran54 ,arme vr\w ,zij lijdt hond]dmaal1 want het is de vru*t ha>s li*aams1 die snikt en 9 h>e arm5 /]v5 gaat6 ,wee1 wee1 te midd5 van het /omme huisgez9 /aat e5 afgrijselijk spook te la*53 de dood1 die lo]t en wa*t4444 99 99 99 99 99 ,komt aan1 v]lat5 wij dit akelig graf4 ,mo$ is er noodig tot het volbr5g5 onz] droeve reis3--ov]al lijk51 ov]al /]v5d51 ov]al hong]ige zw]m54444 ,lui/]t1 9 dit dorp galm5 m5s*5/emm54 ,ha1 dr1 op e5e kraam1 ligg5 vele /ukk5 vlees*4 ,god dank1 hi] is nooddruft1 hi] zal vreugde zijn6--,a*1 ne51 hi] ook is lijd54 ,ziet1 hoe hond]d5 vr\w5 en k9d]5 da> /aan en we552 hoe de mann5 hunne boezems met de nagels v]s*eur51 hoe m5 huilt1 hoe m5 kruipt en 9 kramp5 sp>telt bij het gezi*t van het nog blo$5d vo$sel4 ,eilaas1 de r$d+1 het lev5 la*t hun spott5d toe2--de ijselijk/e m>telpijn5 moet5 ze door/aan2--want dit vlees* is niet voor h53 het is te koop1--m5 moet rijk zijn om er e5e bete van te v]krijg54444 ,en no*tans1--o ,god1 hoe s*rikkelijk2--het is pa>d5vlees*1 hond5vlees*6 99 99 99 99 99 ,ma> da> /ormt de br&klok6 het vuur v]te]t e5e bo]5won+4 ,die ongelukkig5 loop5 er na>toe2 want elk nieuw voorval br5gt imm]s e5e nieuwe hoop8--,re$s klimm5 de vlamm5 bov5 het dak1--het huis /ort 94444 ,ziet1 da> loop5 ze halfnaakt door het vuur en sleur51 met jui*5de zeg]oep51 d5 v]koold5 romp van e5 di] uit d5 br&4 ,vr\w51 k9d]51 mann5 w]p5 zi* op de onv]wa*te prooi2 ze s*eur5 het zw>te vlees* van het gebe5te en v]sl9d5 het met d5 la* d] zaligheid op d5 mond4 ,&]e zw]m5 kom5 toegeloop52 m5 /rijdt1 m5 ve*t om e5 deel van het akelig vo$sel4--,welhaa/ is het di] v]dw554 ,hond]d51 die te laat kwam51 blijv5 9 v]twijfel+ op de blo$ige plaats />51 wa> &]5 v]kwikk+ vond51 en rukk5 zi* de h>5 uit het ho(d1 omdat zij bij het wellu/ig fee/maal niet mo*t5 teg5woordig zijn6 ,o*1 g5oeg1 g5oeg6 ,het h>t s*eurt bij het gezi*t van zooveel lijd54 ,ontvlu*t5 wij dit afgrijselijk oord2 ke]5 wij t]ug na> /rek51 wa> m5 het gevoel des doods en d] v]kwijn+ zoo niet met de lu*t inademt4 ,wij zull5 ond] e55 kla>d]5 hemel tran5 /ort5 ov] het lot onz] bro$]54444 99 99 99 99 99 ,mijnhe]5 en mevr\w51 welke ook de g$a*te zij1 die ,gij u tot h$5 ov] d5 nood 9 ,vla&]5 gevormd hebt1 to* zult gij welli*t het tooneel1 dat ik u voors*et/e1 aanzi5 als te ze] ov]drev5 en de wa>heid voorbijloop5d4 ,gave ,god1 dat dit v]mo$5 gegrond w>e6 ,ma>1 eilaas1 het is zoo niet4 ,mijn woord is integ5deel niet ma*tig g5oeg1 om u het taf]eel van ,vla&]5s ell5de 9 al zijne akeligheid voor oog5 te /ell54--,het is wa>1 dat de hong]snood het blo$ van ,artevelde 9 de ad]5 zijn] zon5 ont/eekt en b$]ft2 het is wa>1 dat het nagesla*t van ,de ,con9ck1 van ,breydel1 van ,borluut als e5 hoop hong]ige wolv5 ov] de veld5 dwaalt en het rap5lo( als e5e lekk]nij v]sl9dt2 het is wa>1 dat gans*e dorp5 bijna uitge/orv5 zijn2 het is wa>1 dat m5 hond5vlees* v]koopt2 het is wa>1 dat niet v]re van ons1 te midd5 van ons s*oon en rijk vad]l&1 e5e gans*e bevolk+ v]kwijnt en 9 het graf z9kt6444 ,wat g$aan 9 zulk5 onmeetb>5 nood8 ,wat mag ,vla&]5 nog r$d58 ,wie kan die n$]geslag5e1 die zieltog5de natie kra*t5 v]le55 om bet]e dag5 te gemoet te zi58 ,z\d5 wij de hoop gans* uit onze h>t5 lat5 v]vlieg5 en met e5ig5 onz] l&g5oot5 voor alle antwoord zegg53--de ,dood8 ,ne51 ne51 gans* ,belgi heeft g]oep53--,weldadigheid6 ,weldadigheid zal ,vla&]5 /eun51 totdat de morg5/ond d] r$d+ de kim v]li*te6 ,o1 wat is het s*oon1 e5e geheele bevolk+1 zond] ond]s*eid van taal ( afkom/1 teg5 d5 vreeselijk5 hong]snood te zi5 kamp51 met de heilige wap55 d] m5s*5liefde1 en d] b>mh>tigheid6 ,te zi51 hoe /ramme prie/]s d5 reis/ok 9 de h& nem51 en als w>e beeld5 van hunn5 goddelijk5 mee/] zi* ov] het vad]l& v]spreid51 om erb>m+ te roep5 ov] hunne lijd5de s*ap56 ,hoe de ,belgis*e vr\w51--engel5 des troo/es op deze a>de1--hunne betoov]5de /em nog zoet] mak5 om de h>t5 te treff56 ,hoe het gevoel van weldadigheid alles heeft wet5 te bevru*t51 en tot nev5s de m9/ +etog5e v]mak5 zelfs e5 geb$ heeft geplaat/6 ,hoe e5 ta*tigj>ige grijsa>d tot zijn b$ toe v]hoopt1 om nog e5ig5 zijn] bro$]s te kunn5 lav56 ,hoe uit alle /$51 uit alle huiz51 uit alle hutt5 de v]zamelde liefdep5n+5 als e5 reg5 d] v]kwikk+ ov] het snakk5d ,vla&]5 word5 gespreid6 ,a*1 en to* hebb5 al deze v]e5igde kra*t5 d5 s*rikkelijk5 hong]snood nog niet kunn5 v]drijv52 ma> het heilig w]k is begonn52 re$s zijn er duiz5d5 uit de arm5 des doods ontwor/eld4 ,god zal welhaa/ zijne ma*tige di5>esse1 de zon1 ons tot /rijdg5oot v]le552 ,hij zal d5 vru*tb>5 s*oot d] a>de ontsluit5 en het zaad zeg551 dat de m5s*5liefde zelve ov] d5 akk] zal hebb5 ge/rooid4 ,ja1 ja1 de ,belgis*e weldadigheid zal zegepral5 ov] de plaag6--,en dan1 dan zull5 wij met nog me] innigheid het vad]l& bem9n51 dat aan zijne re$s zoo lui/]rijke kroon nog die all]s*oon/e p>el des roems zal hebb5 gehe*t2 dan zull5 wij wet51 dat alle ,belg5 bro$]s zijn1 wanne] e5 zelfde b& van edelmo$ en go$heid ze onafs*eidba> zal omsluit54--,en miss*i5--de gee/ d] toekom/ roept het aan mijn oor--miss*i5 zal het s*oone ,vla&]5 nog e5s het ho(d uit het graf v]heff51 en aan d5 hemel d] natin bl9k5 als de /> d] nijv]heid en d] volkskra*t6444 99 99 99 99 99 ,gij ook1 die met ontro]+ op mijne /em hebt gelui/]d1 gij zult het arme ,vla&]5 niet v]get51 niet wa>8 ,gij zult ook deel will5 nem5 9 d5 /rijd teg5 d5 hong]snood8 ,gij zult nog e5e aalmoes gev58 ,a*1 om ,gods wil6--g$5k dat het p5n+sk51 dat gij wegs*5kt1 miss*i5 nog intijds zal kom5 om e5e /]v5de mo$] te r$d5 van d5 dood6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,bij ,,het ,,graf ,,van ,,!odoor ,,van ,,ryswyck1 ,,d5 #aj;d5 ,,mei #ahdi4 ,o1 ,he]6 voor welk onbek5d v]brek5 boet5 wij dan1 dat ,uwe h& zoo loodzwa> op ons n$]zakt8 ,eilaas1 de tijd5 zijn v]re1 dat wij 9 saamge/emde ton5 het heilig l(li$ t] e]e des vad]l&s d$5 s*all51--dat wij1 mo$ig en vroolijk1 voor het go$e /r$5 en ,u jui*5d dankt5 bij elke zegepraal op v]ba/]+ en volksb$]f behaald6 ,nu is alles dui/] en akelig op onze baan3 onze vad]l&s*e fee/5 zijn somb]e lijkto*t51 onze v]gad]plaats het veld des doods1 onze zang5 het eeuwige va>wel1 bij het graf onz] di]ba>/e bro$]s gesnikt4444 ,nog treurt het hopeloos ,vla&]5 ov] de vroege opva>t zijn] edel/e zon51 nog zwoegt het we55d om d5 g$5k/e5 op het graf van d5 ,g5ts*5 zwaan#c te roll51 nog blo$t het uit zijne dubbele wonde 444 en re$s bon/ e5 nieuwe noodkreet uit zijne s*eur5de +ew&5 ov] het ne]sla*tig vad]l&6 ,bij e5 &] graf--het laat/e1 dat wij sidd]5d zag5 sluit5--durfd5 wij hop51 dat de /orm _h uitgewo$4 ,twee eik5 kru95 lag5 ontworteld en v]brijzeld t5 gronde4444#d ,het (f] 0 volbra*t8 ,eilaas1 ne51 ne56 ,nog erg5s1 9 e5 welig oord bij de ,s*elde1 bloeide e5 friss*e wilg1 9 de volle kra*t zijn] oorspronkelijke milde natuur4 ,bij d5 m9/5 zu*t1 die zijn loov] als de sn>5 e5] h>p de$ trill51 liep het volk lui/]5d toe1 en het bewond]de met dankb>e a&a*t de zoete li$]51 die als dauwdruppel5 gl9/]5d en zoel 9 de h>t5 viel51 troo/ en balsem got5 ov] het wee des vad]l&s en de taal onz] mo$] d$5 bem9n5 om h>e h>monis*e en bekoorlijke za*!id4 ,e5 voorbode des doods s*oot nev5s d5 friss*5 boom voorbij en z5gde zijn welig geblad]te3 de z+5de wilg v]dorde langzaam--en /i]f3 kru9 en /am viel5 t] a>de4 ,niets me]1 niets me] van hem dan de onv]gankelijke naklank zijn] betoov]5de li$]54444 ,niet g5oeg dat de ,vlaams*e ,ne/or van tuss*5 ons w]d weggemaaid1 niet g5oeg dat de wre$e dood het li$ 9 de keel des ,vlaams*5 ,na*tegaals v]worg5 kwam 444 ook de ,vlaams*e ,b>d1 de vroolijke zang] des volks moe/ ons v]lat5--lijd5 en /]v5 als e5 m>tela>4 ,da> ligt hij4444 ,van ,ryswyck6 bevroz5 ond] d5 k\d5 zo5 des doods 444 en met hem z9kt voor eeuwig 9 d5 s*oot d] a>de zijne wond]li]1 die het +ew& des volks trill5 de$4 ,van ,ryswyck6 gij wa>t mijn e]/e /rijdg5oot4 ,sam5 trokk5 wij te velde teg5 de vij&5 van ons gesla*t2 sam5 v]hiev5 wij het zwa>d des woords1 om d5 naam d] voorvad]5 te wrek5 en ,vla&]5 op te heff5 uit de v]n$]+4 ,t]wijl ik dor/ beproev5 het vroeg]e held5dom t5 voorbeeld onz] bro$]5 op te roep51 /roomd5 van uwe li] mannelijke en ma*tige zang51 die het vad]l& doorklonk5 en mij d5 boezem van hoop en v]tr\w5 d$5 zwell54 ,mij sui/ nog 9 het oor3 ,v]heft het h>t1 v]heft de /em2 ,het kl9ke uit i$]s mond3 ,wat lot ons dreig'1 wat le$ ons naak1 ,t5 /rijde voor de mo$]spraak1 ,op vad]l&s*5 grond6 ,dreunt luid1 d] vadr5 taal t] e]2 ,kl9kt1 zang51 kl9kt 9 't rond6 ,van hi] met vreemd5 pronk en praal ,wij z+5 9 d] vadr5 taal ,op vad]l&s*5 grond6#e ,van ,ryswyck1 diep betreurde bro$]1 het lot heeft ons 9 e5 v]s*ill5d pad geleid2 do* a*t+1 liefde heeft altijd tuss*5 ons voortbe/aan4 ,onze baan vo]de ons to* zoo m5igmaal w$] te zam56 ,hoe dikwijls hebb5 onze h&5 9 de e5zaamheid 9 elk&] gegloeid2--hoe dikwijls ont/roomd5 onz5 lipp5 woord5 van begee/]+1 om elk&] aan te mo$ig5 tot d5 national5 /rijd6 ,hoe dikwijls v]sprak5 wij elk&] e5e onv]brekelijke bro$]tr\w6 ,ah1 die tr\w is niet v]brok5 geword54 ,moge e5ige s*aduw de vri5ds*ap tuss*5 ons ov]neveld hebb51 het h>t to* bleef go$4444 ,ja1 bij uw nog ongeslot5 graf zeg ik het met de diep/e ov]tuig+3 gij hebt uw5 /rijdmakk] blijv5 a*t5 en bem9n51 gelijk hij nooit e5 onvri5delijk gevoel teg5 u 9 zijn5 boezem toeliet4 ,de traan van r\w en v]driet1 die uw5 oud5 wap5bro$] nu bij d5 r& van uw graf ontrolt1 moge uwe ziel 9 d5 s*oot d] ,godheid v]heug5 en u zegg51 dat ik uw h>t heb gek5d en ges*at4444 ,taalg5oot51 vri5d51 gij1 die met mij de a>de zijn] laat/e ru/plaats bevo*tigt en snikk5d n$]ziet 9 d5 gap5d5 kuil1 die zijn /(felijk ov]blijfsel v]sl9d5 gaat1 uwe sm>t is onzeglijk1 niet wa>8 ,het vad]l&1 al wie ,vlam+ is en ,vla&]5s roem bem9t1 moet we556 ind]daad6 ,die zwijg5de ba> omsluit voor eeuwig d5 go$51 m9nelijk5 zang]1 wi5s voet/app5 e5 eeuwig spoor van troo/ en blijds*ap naliet51 uit wi5s za*te blikk5 de opg]uimdheid des h>t5 en de vri5ds*ap /raald51 wi5s aanzijn vreugde en lev5slu/ v]spreidde wa> hij kwam 444 hij1 het w>e beeld d] voorvad]lijke gulh>tigheid6 ,k9d d] natuur1 begaafd met e55 mild5 glo$ van betoov]5de ziel%>monie1 wor/elde hij mo$ig teg5 sm>t en v]driet om zijne z5d+ te v]vull52 hij v]hief zi* door eig5e kra*t51 boeide het lui/]5d volk aan zijne lipp5 en v]wi]f1 met e55 welv]di5d5 roem1 d5 e]naam van ,vla&]5s lievel+4444 ,miss*i5 g+ het lot hem gun/ig word51 miss*i5 g+ hij e5ige ru/ g5iet5 9 zijn hobbelig en pijnlijk lev5spad3 ma>1 eilaas1 e5 ijselijk wee v]brak de vad]l&s*e h>p 9 zijne h&51 de heilige lamp d] pozie do(de langzaam uit1--en1 na onb$5kba> lijd51 legde hij1 v]moeid en afgemat1 het ho(d op zijn e5s zoo v]leid5d en zoo ma*tig speeltuig n$]4 ,indi5 iets bij dit graf zijne b$rukte oud]s1 bro$]s en vri5d5 troo/5 kunne1 dan zij het de ov]tuig+1 dat ,van ,ryswycks di]b>e naam zal lev51 zoolang uit e55 ,vlaams*5 mond de ,diets*e tale kl9kt4 ,die naam hoort toe aan de ges*i$5is onz] lett]kunde1 door de ons*atb>e p>el5 van +ebor5 v]nuft en van di*t]lijke h>monie1 die 9 zijne w]k5 ligg5 opgeslot52 hij hoort toe aan onze zon51 die de li$]5 van d5 m9nelijk5 ,vlaams*5 zang] niet kunn5 v]get54 ,en nu1 taalg5oot51 zal dit graf zelf1 zal onze geme5e sm>t ons niet inda*tig mak51 dat het nieuw en onh]/elba> v]lies1 wa>m$e het lijd5d ,vla&]5 geslag5 wordt1 de v]e5ig+ onz] kra*t5 noodig maakt tot het voltrekk5 van het geb\w1 wa>aan ,van ,ryswyck zoo onv]poosd heeft ge>beid8 ,zull5 wij ongevoelig blijv5 aan d5 roep1 di5 hij1 als door pr(etis*e inspraak g$rev51 ons 9 bet]e tijd5 toe/uurde3 ,bro$]s1 komt1 de wraak geblus*t ,9 het boos gemo$4 ,komt1 elka> 9 vree geku/1 ,en voor 't kwaad geboet4 't ,lev5 is zoo kort en broos1 ,om 't door haat en nijd ,te v]bittr5 voor altoos1 ,tot ons eeuwig spijt4 ,vr$e1 tr\w en bro$]m9 ,zij ons e5ig/ doel1 ,met e5 onv]zetbr5 z9 ,en e5 re9 gevoel4 ,wie be/aat1 die nooit misde$1 ,vrij van vlek en blaam4448 ,dus1 v]gev5 wij het le$1 ,9 des ,he]5 naam6 ,ja1 mo*t de nag$a*t5is van e5 en di]b>5 doode onze h>t5 v]murw52 mo*t e9delijk het treur5d vad]l& 9 onze v]zo5+ e5 g$eelte d] kra*t5 t]ugv9d51 die het wre$/e lot ons door zijne onv]biddelijke slag5 ontro(de6444 ,en gij1 ,van ,ryswyck1 arme vri5d1 betreurde bro$]1 slaap g]u/ 9 d5 geboortegrond1 di5 gij hebt bem9d en v]d$igd2 hij zij u li*t en zoet1 de vad]l&s*e bodem6 ,dat ,god u da>bov5 met ,willems en met ,l$eganck v]e5ige1 opdat gij1 roemrijk drietal1 bidd5 moget voor ons en voor ,vla&]54444 ,va>wel1 va>wel4 ,,r$evo]+ ,,ov] ,,de ,,misk5n+ ,,d] ,,mo$]taal1 ,,uitgesprok5 ,,op ,,e5 ,,lett]kundig ,,fee/1 ,,te ,,antw]p5 ,,9 #ahea4 ,mijnhe]5 en ,mevr\w56 ,het is drie j>5 gel$5 dat ik voor de laat/e maal de e] g5oot tot ,u,ed4 het mondelijk woord te /ur54 ,g$ur5de di5 tijd zijn er op d5 grond d] ,vlaams*e zaak d+5 gebeurd1 die ik 9 het voorbijgaan aanrak5 wil1 voorale] tot het ond]w]p mijn] r$e ov] te gaan4 ,wat ik zegg5 ga1 weet gij all54 ,e5e argli/ige v]volg+ heeft s$]t twee j>5 op de ,vlaams*e zaak g$rukt4 ,m5 heeft de v]d$ig]s d] mo$]taal teg5 elk&] opgehit/1 de tweespalt 9 onze rang5 geworp5 en ons door mi/r\w51 door aangevuurd5 haat van elk&] afges*eurd3 e]/ onze e5dra*t en onze ma*t gebrok51 en dan elk5 ,vlaams*5 /rijd] p]soonlijk bevo*t5 en aangevall51 om zoo al de /eunpil>5 van d5 vad]l&s*5 tempel omv]re te rukk51 met de hoop dat het geb\w1 tot gruis in/ort5de1 de /em van het v]drukte ,vla&]5 voor eeuwig ond] zijne pu9hoop5 z\ v]sma*t54 ,twee j>5 lang wa&e de vij& zi* d] ov]w9n+ zek]4 ,en no*tans1 hi] /aan wij w$] vr u1 talrijk]1 ma*tig] dan te vor56 ,wat beteek5t dit8 ,het beteek5t1 dat alle grondbeg9sels1 die op de wa>heid b]u/51 9 de v]volg+ zelve e5e bron van ma*t en lev5 v9d54 ,het beteek5t1 dat de ,vlaams*e volkszaak1 die wij v]d$ig51 niet op p]son5 ru/1 ma> e5e onv]delgb>e wa>heid is4 ,het beteek5t1 dat zij zal vooruitgaan door de kra*t alle5 van ha> grondbeg9sel2 dat zij zal zegepral5 en e5s ha> edel doel zal b]eik51 al sp&5 alle onvad]l&s*e gevoel5s te zam5 om ha> te v]/ikk56444 99 99 99 99 99 ,mijnhe]5 en mevr\w51 ik /el mij voor1 ,u,ed4 het w>e doel onz] /rev+ nog e5s voor oog5 te legg51 9 uw h>t de vlam d] vad]l&sliefde aan te vur5 en u op te roep5 om met ons1 volg5s de maat uw] v]mog5s1 w]kzaam te word5 tot het opb\w5 onz] v]drukte bro$]s1 tot het v]d$ig5 d] mo$]taal1 door ,god en onze vad]5 ons gegev54 ,le5t mij1 bid ik u1 uwe welwill5de a&a*t4 ,er is e5 volks/am1 welks ges*i$5is ov]vloeit van held5dad5 en roemvolle feit52 e5 volks/am1 die g$ur5de eeuw5 aan het ho(d d] ,europees*e bes*av+ /ond en aan de ,we/]w]eld le]5 moe/1 wat de woord5 ontslav+1 vrijheid1 burg]re*t1 h&el en nijv]heid beteek552 e5 volks/am1 die 9 kun/51 9 wet5s*app5 en zelfs 9 oorlogsroem imm] uitblonk1 en aan d5 hemel d] toekom/ s*itt]5de />r5 heeft gehe*t1 />r51 ond] welke er zijn1 die m5 noemt3 ,van ,eyck1 ,artevelde1 ,rub5s1 ,de ,con9ck1 ,van ,dyck1 ,lipsius1 ,t5i]s1 ,van ,ma]lant1 ,m]cator1 ,dodo5s6 ,dit volk zoo mo$ig1 zoo ma*tig1 zoo trots*1 zoo v]ma>d 444 dit volk w>5 onze vad]54 ,welk s*oon erfdeel hebb5 zij ons nagelat56 ,eig5 roem1 eig5 re*t1 eig5 taal6 ,ma> hoe hebb5 wij het heilig erfdeel des voorgesla*ts bewa>d8 ,hebb5 wij de vad]lijke re*t5 ons niet lat5 ontnem58 ,de twee d]de g$eelt5 d] bevolk+ van ,belgi sprek5 ,vlaams*2 de ,vlam+5 zijn dus 9 groote me]d]heid4 ,zond] twijfel is hunne mo$]taal de l&taal 9 ,belgi2 zond] twijfel ov]he]s*t het ,vlaams* d5 m9d]5 /am8 ,(1 zoo de ,belgis*e natie ha> be/aan op gelijkheid en re*tva>digheid tuss*5 de twee bro$]/amm5 heeft geb\wd1 dan t5 m9/e heeft elk het volle gebruik zijn] taal en re*t5 beh\d51 en niem& ligt 9 ,belgi voor zijne m$el&g5oot5 9 het /( gebukt8 ,eilaas1 het is e5e bitt]e spott]nij1 niet wa>8--,wilt gij wet51 wat er van de af/ammel+5 van ,van ,eyck1 van ,artevelde1 van ,rub5s geword5 is8 ,wilt gij het lot van het ,vlaams*e volk k5n58 ,komt met mij2 ik zal ze u toon51 de twee millio5 bro$]s1 die door de s*uld1 door de li*tz9nige modezu*t van vel5 onz] tot onwet5dheid g$oemd zijn2 die slaaf zijn 9 gee/ en 9 li*aam1 op d5 bodem van het mee/ vrije l& d] a>de2 die rondsukkel5 9 d5 na*t d] dui/]nis en voor eeuwig v]wez5 z\d5 blijv51 om als onmondige k9d]51 als v]drukte ,p>ia's te lev5 en te /]v51 indi5 het ons aan mo$ en kra*t ontbrak1 om teg5 de vij&5 van het ,vlaams*e blo$ manhaftig te /aan en te kamp5 gelijk onze vad]5 d$54 ,ziet gij da>1 9 die burg]won+1 e5e vr\w bij e5e wieg zitt5 droom58 ,welke zalige hoop /reelt ha> mo$]h>t6 ,zij la*t de toekom/ teg5 en vraagt met de oog5 t5 hemel3 ,welke is de be/emm+ van mijn5 zoon1 o ,god8--,zijne be/emm+1 vr\w8 ,hij zal vreemdel+ zijn 9 zijn eig5 vad]l&2 want de taal1 die gij hem le]t /amel51 is de taal van zijn geboortel& niet4 ,gij kunt zijne v]ba/]+ niet betal51 gij kunt hem ge5 ,frans* do5 le]51 arme mo$]2 da>om zal hij g$oemd blijv5 tot slafelijke m9d]heid1 deel hebb5 no* 9 het op5ba> lev51 no* 9 de bes*av+1 no* 9 het li*t des gee/es2 hij zal het sla*t(f] word5 d] lafheid zijn] bro$]51 die g$oog51 dat het ,vlaams*e blo$1 de ,vlaams*e taal v]/oot5 word5 en v]drukt4 ,ha1 het k9d is e5 jonge man geword56 ,zijn oog s*itt]t to* van mo$ en lev5slu/2 hij eis*t zijne plaats ond] de zon5 des vad]l&s2 hij ziet elke5 vooruit/rev5 9 d5 maats*appelijk5 /room2 hij wil deel hebb5 9 het op5ba> lev53 wat zal hij word58 ,hij is begaafd en1 mo*t hij zijne mo$]taal bezig51 wie z\ zijne be/emm+ durv5 bepal58 ,nu8 nu is hij nog niet bekwaam om korporaal1 g5d>me ( sleuteldrag] 9 e5e gevang5is te zijn4--,ond]/a uw lot1 v]/ootel+3 de weg d] bes*av+ en des voorspo$s is voor i$]e5 geop5d2 voor u alle51 ,vlam+1 voor u alle5 geslot56 ,e9delijk1 ve]tig ja>4444 ,de ,vlaams*e aanh\d5dheid heeft zijn5 arbeid vru*tba> gemaakt2 hij is burg]1 hij drijft h&el4 ,de v]drukk+ heeft hem niet v]lat56 ,nu is hij omr+d van ambt5>5 en /aatsb$i5d51 die zijne taal niet v]/aan2 voor kla*t51 v]toog51 smeeks*rift51 voor alles1 dat hem 9 aanrak+ br5gt met de ov]h$51 moet hij als e5 v]/&eloos k9d de p5 van e55 zaakwa>nem] ontle55 en e5e gehuurde h& betal51--om hem te do5 gevoel51 dat hij ge5 vad]l& heeft4 ,hij wil na> re*t en r$e deel nem5 9 de op5b>e gee/ontwikkel+2 hij wil 9 het /aatkundig volkslev5 tr$54 ,die opg$rong5e onwet5dheid doet hem lijd51 omdat zijn h>t hem zegt1 dat hij ook m5s* en ,belg is4 ,ma> de op5ba>heid1 door de grondwet hem gewa>borgd1 is hem 9 e5e vreemde taal ontgoo*eld4 ,bij zijne prov9cie ,frans*1 op het /adhuis ,frans*1 9 alle be/uurszak5 ,frans*2 altijd de taal d] m9d]heid1 die d5 ,vlam+ 9 het /( d] v]n$]+ drukt en hem da>1 zijn lev5 lang1 gebog5 h\dt als e5 lid van e5 gevloekt gesla*t1 dat zelfs het re*t z\ v]lor5 hebb5 om v]bet]+ na> gee/ en na> li*aam te w5s*54 ,wilt gij d5 ,vlaams*5 burg] op de bank d] s*&e zi58 ,volgt mij na> het g]e*t%(4 ,da> zit hij 444 hij is v]da*t van e5e misdaad 444 m5 bes*uldigt1 m5 pleit1 m5 getuigt1 m5 twi/4 ,wat hi] op het spel /aat1 is zijne e]1 zijne ons*uld1 zijn lev51 de gans*e toekom/ van zijn huisgez94 ,hij beeft en kn>set&t van wo$e 444 hij v]/aat niets van de bes*uldig+51 teg5 hem +ebra*t3 hij woont d5 /rijd om zijne e] en zijn lev5 bij als e5 /omdoove m>tela>6 ,dan e]/ gevoelt hij1 welke v]drukk+ zijn gesla*t v]plet2 dan e]/ breekt hem het h>t van s*aamte 9 d5 boezem2 dan e]/ v]vloekt hij d5 naam van ,vlam+ en /uurt hij door de ruimte e55 blik van wraak teg5 de ba/a>d5 van zijn5 /am1 die door hunne lafheid hem ov]lev]d5 aan dit s*reeuw5d onre*t4 ,dit is1 vri5d51 het lot van twee millio5 onz] bro$]s4 ,h5 9 "n onz] roemrijke vad]5 v]loss5 van dit akelig lot1 h5 t]ugroep5 tot het lev5 d] ziel en des gee/es1 d5 naam en de taal onzes voorgesla*ts w$] met lui/] opbeur5 uit de s*&e1 dit is de s*oone1 de heilige taak1 wa>aan wij ons lev5 en onze v]mog5s hebb5 toegewijd4 ,is deze taak niet groots*1 niet edel g5oeg8 ,ma> bes*\w5 wij ons ond]w]p nog langs e5e &]e zijde4 ,e55 &]5 burg] is ook e5 k9d gebor51--zoon van e55 bevoorre*te 9 de ,vlaams*e maats*appij4 ,deze zal het ond]wijs 9 volle maat g5iet52 ma> wat zal hij word58 ,e5 v]d$ig] van zijn gesla*t8 ,e5 bes*]m] zijn] bro$]58 ,ne51 ne51 zond] het te wet51 wordt hij de ro$e1 die zijne bro$]s nog diep] moet help5 t] n$] slaan4 ,de taal1 welke zijne mo$] hem le]de /amel51 die vorm1 wa>9 zijne e]/e gewa>word+51 zijn gee/1 zijn oordeel1 gans* zijn wez5 9 hunne oorspronkelijk vru*tb>e natuur gegot5 w]d51 die taal is ook de ambtelijke taal van zijn vad]l& niet4 ,zes ( zev5 j>5 gaat hij slijt5 tot het aanle]5 en doorgrond5 e5] vreemde taal1 al de ko/b>e ov]blijfsels van d5 eig5 gee/1 9 de k9d%eid en 9 de jeugd v]gad]d1 moet hij afle]51 v]get51 v]loo*551 om zi* geheel 9 e55 nieuw5 vorm te h]s*epp54 ,aan e5e ui!ems*e bes*av+ moet hij nieuwe g$a*t5 en e5 nieuw z$elijk be/aan gaan afb$el54 ,wat kan er dan van de +ebor5e gav51 die alle5 d5 eig5 m5s* uitmak51 ov]blijv5 9 dit plei/]5 afgietsel van e5 vreemd beeld8 ,niets6 ,het is e5 ontle5de man1 wi5s v]/& en wi5s gevoel als e5 mozaek van vreemda>dige /ukg$a*t5 zijn bije5gebra*t4 ,hij zij nu ze] gele]d1 hoe hoog zal hij /ijg5 op de ladd] d] m5s*elijke v]mog5s8 ,zoo ontro(t m5 het ,vlaams*e volk al zijne uitgekoz5e gee/51 om er vreemdel+5 van te mak54 ,m5 neemt uit zijn midd5 al deg55 weg1 die door ,god be/emd w>5 om hun gesla*t tot voortgang op te wekk51 te leid5 en voor te li*t52 m5 v]oordeelt e5 gans* volk tot dui/]nis en tot eeuwig5 /il/&4444 ,en als ,vla&]5 lijdt1 als het1 door hong]snood v]kank]d1 om hulp smeekt1 dan roept m5 het wre$elijk toe3 uwe onwet5dheid1 het gebrek aan vooruitgang zijn de oorzak5 uw] ell5de6 ,wre$e spott]nij6 m5 /eekt e55 ongelukkige de oog5 uit3 en m5 is boos g5oeg om hem zijne bl9dheid als e5e misdaad te v]wijt56 ,gans* ,europa heeft met m$elijd5 het lot van het manhaftig ,hong>ije gezi52--ma> hoe ze] ook e5 ma*tige keiz] na de ov]w9n+ op de ,hong>5 drukk5 moe/1 to* heeft hij hun het volle gebruik hunn] mo$]taal gelat53 dit laat/e palladium d] volk5 heeft hij zelfs zijn5 vij&5 niet ontro(d4 ,wij1 wij zijn af/ammel+5 van ,van ,ma]lant1 van ,artevelde1 van ,van ,eyck2 wij hebb5 e5e grondwet1 die ons het vrije g5ot onz] mo$]taal wa>borgt2 wij zijn ge5 ov]wonn5 volk2 wij zijn de groote me]d]heid d] ,belgis*e natie 444 en tot zoov]re zijn wij 9 de kolk d] v]n$]+ gezonk51 dat wij d5 ongelukkig5 ,hong>5 het g5ot van het heilig/e re*t b5ijd5 moet56 ,wie is er dan1 wi5 het ,vlaams*e blo$ door de ad]5 vliet1 die niet van v]ontwa>dig+ beeft bij zulke s*&e8 ,voorwa>1 de aanslag des vij&s is slim b]ek5d2 hij waant ons re$s v]re g$waald op de hell+1 die ons als volk 9 d5 na*t d] v]getelheid /ort5 moet2 ma> zull5 wij blijv5 slap5 9 de lafheid1 t]wijl de naam onz] vad]5 v]lor5 gaat8 ,zull5 wij d5 mo$ opgev5 en1 met de arm5 op de bor/ gekrui/1 d5 doods/rijd van ons gesla*t aans*\w58444 ,tot wanne]8 totdat de bazu9 des noodlots 9 onze oor5 dond]e3 dit is het vonnis d] lafheid en d] baatzu*t3 er is ge5 ,vlaams* volk op a>de me]68444 ,ah1 ah1 ne56 ,duiz5dmaal ne56 ,zoo go$koop zal het be/aan van het ,vlaams*e held5ras niet gelev]d word56 ,gij b$riegt u1 gij1 die ,vlaams* ,belgi re$s v]oordeeld waant4 ,held]e />r5 zijn opg]ez5 9 d5 na*t onz] v]n$]+2 het ,diets*e volk heeft het ho(d v]hev52 zijn oud blo$ is aan het bruis5 gegaan2 langzaam1 ma> onwe]/aanba> als zijne vad]51 /reeft het vooruit 9 de baan d] w$]eis*+4444 ,gij hebt ook gespot1 to5 wij na #ahcj het durfd5 ond]nem5 e5e ,vlaams*e lett]kunde te /i*t52 gij hebt gespot en de jonge di*t]s uitgemaakt voor z9nelooz51 die het waagd51 zooals gij zeidet1 e5e wanluid5de brabbeltaal te do5 h]lev54 ,oh1 gij k5det no* de ma*t van het ,vlaams*e blo$ no* de s*oonheid d] ,vlaams*e mo$]taal4 ,sle*ts ve]ti5 ja> zijn er v]loop5 444 en de vru*t5 onz] lett]kunde word5 v]taald1 gelez5 en niet zeld5 bewond]d 9 ,duits*l&1 9 ,engel&1 9 ,itali1 ja zelfs 9 ,frankrijk6 ,gij hebt gespot1 en op ve]ti5 j>5 hebb5 die arme v]/ootel+51 die ,vlaams*e z9nelooz5 g$eeltelijk iets tot /& gebra*t1 wa>aan groot]e volk5 niet zeld5 eeuw5 tijds moe/5 be/$54 ,zoo zal het u ook gaan met de w$]eis*+ onz] re*t53 gij zult spott52 wij1 wij zull5 w]k51 w]k5 zond] omzi51 /rijd5 zond] v]pooz+1 niet met het /(felijk zwa>d des gewelds1 ma> met het ma*tig zwa>d des woords--en zoo vooruitgaan met de langzame do* onv]w9nelijke kra*t des g$ulds en d] ov]tuig+4 ,0 wel ooit de tijd ons gun/ig]8 ,de laat/e orkan51 die ov] ,europa zoo v]delg5d1 zoo blo$ig woeld51 hebb5 d5 bl9ddoek van vel] oog5 wegges*eurd2 m5 heeft dan e9delijk begrep51 dat vreemde taal en vreemde z$5 de middel5 niet zijn om e5e natie tot geluk1 tot roem1 tot voorspo$ en tot vr$e op te leid54 ,niet wa>1 mo$]s1 niet wa>1 vad]s1 gij weet nu1 dat uit het ,zuid5 de zuiv]e z$5 niet kom58 ,dat de e]ba>heid uw] do*t]s 9 d5 vlo$ d] ui!ems*e dag-litt]atuur ge5e wa>borg5 v9d5 kan8 ,dat uw zoon op die m>kt van one]1 van li*tz9 en van besmett5de wuf!id zijn5 gee/ niet v]$el5 kan8 ,ja1 gij zult uwe k9d]5 vreemde tal5 do5 aanle]51 omdat de noodzakelijkheid het eis*t2 ma> gij zult ze to* niet vreemd mak5 aan hun eig5 vad]l&1 aan hunne mo$]taal1 di5 s*at1 wa>9 het teg5gif van b$]f en zielsv]zwakk+ b]u/4 ,gij zult hun h]9n]51 dat zij tot e5 deugd5rijk held5gesla*t behoor51--dat zij ,vlam+ zijn4 ,en gij1 jonge vr\w51 door ,god begaafd met al de s*att5 d] s*oonheid en des gevoels1 zult gij niets do5 om het lot uw] bro$]5 te help5 v]za*t58 ,zult gij aan d5 afgod d] mode alles blijv5 sla*t(f]51 tot zelfs de wa>digheid van onz5 naam8 ,gij1 engel5 d] m5s*liev5dheid1 z\dt gij weig]5 aan e5 gans* volk1 dat lijdt en 9 de dui/]nis v]kwijnt1 laf5is en troo/ te help5 s*5k58 ,z\dt gij weig]51 uw5 liefd]ijk5 gee/ te v]heff5 tot het begrijp5 van ons heilig en m5s*liev5d doel8 ,ne51 ne51 gij zult de v]ba/]+ uit uw h>t ke]51 de pog+5 uw] ,vlaams*e bro$]s aanmo$ig5 en ons1 9 d5 go$keur5d5 bijval onz] zu/]s1 de zoet/e beloon+ van onz5 arbeid lat5 v9d51 niet wa>8 ,en gij1 lett]kundig51 di*t]s1 taalvri5d51 gij all51 mijne kun/-en /rijdg5oot51 o1 meet zond] afs*rik de zwa>te van onz5 national5 arbeid4 ,apo/els van het vad]l&s* gelo(1 z5del+5 van e5e nog onbegrep5e le]+1 moet5 wij v]volg+ door/aan1 la/] en v]drukk+ lijd54 ,hij1 die de wa>heid v]kondigt1 neemt het lood5 kruis d] misk5n+ op de s*\d]s 444 ma> is het niet 9 het vuur dat het edel/e metaal wordt gel\t]d8 ,zijn het niet de h9d]pal5 en de /rijd zelf1 die de mannelijke ziel v]heff5 tot het volle gevoel h>] ma*t8 ,welaan1 de haat1 de nijd1 de twe$ra*t uit ons midd5 weggezweept1 de h&5 saamgeslag51 de bro$]kus gewisseld 444 en dan met /al5 ov]tuig+ voortgew]kt1 getoond wat ,vlaams*e kra*t5 en ,vlaams* g$uld v]mog54 ,vooruit6 ,god is re*tva>dig4 ,hij zal ons de zege s*5k54444 ,en kunn5 wij het w]k niet gans* volvo]51 onz5 zon5 re$s van 9 de wiege toeg]oep53 ,k9d1 zoon van ,artevelde1 o groei haa/ig op tot e55 ,vlaams*5 man6 ,uwe mo$]taal wil m5 v]nietig51 uw gesla*t wil m5 v]delg52 gij moet le]a> zijn 9 d5 tempel d] ,vlaams*e w$]eis*+1 le]a> en /rijd] voor mo$]taal en vad]l&6 ,en zoo1 vri5d51 bro$]s1 zoo bl9ke e5s w$] 9 de toekom/ de /> van ,vlaams* ,belgi als e5 li*t van roem1 van voorspo$ en van w>e vrijheid6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,t] ,,geleg5heid ,,d] ,,me]d]j>igheid ,,van ,z4,k4,h4 ,,d5 ,,h]tog ,,van ,,brabant ,,d5 #h/5 ,,april #ahec4 ,mijnhe]51 ,uit d5 s*oot onz] ,maats*appij is de e]/e oproep uitgegaan1 om van d5 #ah;d5 v]ja>dag des h]togs van ,brabant e5 heuglijk tijd/ip1 e5e groots*e vad]l&s*e ple*tigheid te mak54 ,ha> valt nu ook de e] te beurt1 all]e]/ d5 fee/toon aan te heff5 en de kom/ van d5 blijd5 dag te v]kondig54 ,de gezang51 die hi] zoo begee/]d uit ,vlaams*e bor/5 /room51 zijn het voorspel van het ontzett5d zegeli$1 dat morg5 ov] gans* ,belgi losbrek5 zal en het lui/]5d ,europa als e5 toon van hoop1 van betr\w5 en van liefde moet doorkl9k54444 ,morg5 zull5 millio55 m5s*51 arm5 en rijk51 k9d]5 en grijsa>ds1 met klopp5d h>t op d5 vlo] des tempels n$]kniel52 ov]al1 wa> het teek5 d] v]loss+ bov5 's ,he]5 won+ zi* v]heft1 zull5 de ziel5 9 ple*tige uit/ort+ zi* v]e5ig52 de wi]ook zal br&5 op de duiz5d5 alt>5 van ,belgi1 en met zijne geurige walm5 zal de dankb>e b$e van e5 geheel volk smeek5d op/ijg51 tot vr d5 troon van ,god1 die onz5 geboortegrond zoo mild gegez5d heeft4 ,ma> de m5igte zal op/aan en het heiligdom1 na volvo]+ van d5 pli*t1 v]lat52 zij zal 9 onbegr5sde vreugd uit/room5 ov] het l&1 en de lu*t v]vull5 met zegevi]5de galm54 ,uit de zal5 d] ka/eel51 uit het kam]k5 d] w]kli$51 uit n$]ige dorp51 uit v]get5 gehu*t5 zull5 begee/]de /emm5 elk&] teg5kl9k54444 ,bazu95 zull5 s*all51 fee/kanonn5 zull5 het ruim doordond]51 en al die blijde kret51 al die g]u*t5 zull5 zi* v]m5g5 tot e55 reusa*tig5 zeg5zang 444 en voorts*all5 en1 imm] opnieuw begee/]d1 9 de hoogte klimm51 totdat 9 d5 s*oot des na*ts de glans d] millio55 fee/li*t5 v]doove4444 ,en dan zal de v]moeide volkss*a> zi* t] ru/e legg51 e5e zalige hoop 9 het h>t en e55 zoet5 glimla* op de lipp54444 ,en om d5 mond van all51 die insluim]51 zal e5 za*t liefdegeb$ blijv5 zwev51 hunne ziel5 zull5 jui*5d voortmurmel53 ,o ,god1 zeg51 zeg5 op h51 die wij bem9n56 ,bes*]m de s*uts5gel5 van ,belgi1 het dankba> l& uw] g5ade6 ,wa>om to* die onbegrijpelijke l(zang54 ,wa>om dat blij gewemel1 dat uitspatt5d geluk1 die zegekret51 zoo ontzaglijk1 zoo onmeetba> groots*1 dat het d] w]eld toes*ijnt als( de /emme van het ,belgis* volk ind]daad de /emme ,gods w>e8 ,ah6 ,gee/ des twijfels1 die 9 het ,zuid5 woont1 de vlam d] liefde is van u weggegaan3 gij kunt het niet begrijp56 ,gij1 wi5s hoogmo$ u belet de deugd en de weldaad 9 e55 m5s* te bem9n51--o1 ne51 gij zult het niet geloov54444 ,het is de manword+ van e5 k9d6444 ,ma> op dit edel k9d ru/5 de weldad51 door zijn5 vad] aan e5 dankba> volk bewez52 9 de ad]5 van dit k9d /roomt het blo$ van ,leopold2 9 de ad]5 van dit k9d vliet het blo$ d] welbem9de ,l\isa4444 ,hij is de e]/gebor5e1 de geliefde1 de di]b>e zoon d] wij%eid1 d] vrijheidsm91 d] *ri/elijke liefde1 d] weldadigheid4 ,op zijn ho(d ru/ onze hoop2 hij is voor ons het blijv5d p& van ,gods bes*]m+1 het troo/5d z9nebeeld e5] gelukkige1 e5] roemrijke toekom/6 ,de gee/drift1 het gevoel d] nationale fi]heid ont/elt mij2 de di*t] heeft 9 mijn h>t de plaats des r$5a>s +5om54 ,en no*tans ik moet het b$w+51 dat vuur1 dat mijn5 boezem doorvlamt2 want mij is het v]vull5 van e55 pli*t d] dankba>heid opgelegd3 ik moet met zooveel koelheid als mij nog ov]blijft1 u de weldad5 h]9n]5 van hem1 di5 wij 9 zijn5 doorlu*tig5 zoon e]5 en zeg552 ik moet insgelijks blijds*ap1 zelfvoldo5+ en hoogmo$ 9 uw5 boezem giet5 en zi*tba> en ta/elijk toon51 hoe 9 het vrije ,belgi vor/ en volk1 door e5dra*t en liefde1 de gun/ des ,he]5 en de bewond]+ van ,europa hebb5 v]di5d4 ,welaan1 volgt mij 9 deze bes*\w+4 ,s$]t vele eeuw5 _h ,belg5l& ond] vreemd5 dwang gezu*t1 ( zijn lot 0 va/gehe*t geword5 aan het lot van &]e volk]54 ,het re*t tot eig5 ontwikkel+ _h het v]lor54 #ahcj sloeg op de klok des tijds4 ,het ,belgis* volk /ond op2 het /re$1 het kampte om de vrijheid2 het zegepraalde4444 ,ma> nauwelijks is de laat/e triomfgalm 9 het ruim v]zwond51 ( de twi/fakkel /ort h>e vonk5 ov] ons uit3 wanorde1 mi/r\w51 onzek]heid1 haat en v]deeldheid ri*t5 zi* dreig5d op tuss*5 de ov]w9na>s4 ,de volk5 d] a>de zi5 met m$elijd5 op de kle9e natie ne]2 het woord ,belg5l& doet op d] vreemd5 lipp5 e55 spotla* ont/aan4 ,elke5 v]wa*t zi* aan d5 val van het ranke geb\w1 re$s zoo druk door de gez9dh$5 ond]mijnd1 voorale] het voltrokk5 zij4444 ,ma> te midd5 van di5 hopelooz5 toe/&1 van dat geva>1 z5dt de hemel zijn li*t ov] het ,belgis* volk2 hij toont ons de /> onz] onafhankelijkheid1 de /> onz] ma*t1 de /> onz] toekom/4444 ,leopold6 ,leopold6 roept de jui*5de m5igte1 als h]k5de zij 9 dit enkel woord het z9nebeeld d] v]loss+4 ,heeft zij zi* b$rog58 is hi] alwe] de /em d] ,belgis*e natie niet de /emme ,gods gewee/8 ,ziet1 alle gez9dh$5 omr+5 d5 kon+2 zij zw]5 re*tz9niglijk tr\w aan vor/ en vad]l&4 ,9 de s*aduw van d5 national5 troon1 bes*]md door d5 s*ept] van d5 wijz5 kon+ zelv51 ru/5 de vrijheid d] g$a*t51 de vrijheid des woords1 de vrijheid van v]e5ig+1 de vrijheid van godsdi5/1 de vrijheid van ond]wijs4444 ,ov] het gans*e l& hoort m5 de vroolijke g]u*t5 des arbeids3 z+5d doorploegt de l&man d5 grond1 die hem door v]tr\w5 di]ba> wordt2 de /$5 ov]dekk5 zi* met wolk5 rook2 de nijv]heid v]vult de lu*t met de zwoeg5de asem+ van het /oomtuig1 de s*oot des a>drijks wordt doorwoeld3 mo$ige w]k]s dal5 bij duiz5d5 9 onafmeetb>e diept52 de ,belgis*e bodem spuwt b]g5 vuur/( en metaal1 de ziel des arbeids en d] op5b>e welva>t4 ,de ma*tig/5 onz] nabur5 /aan v]wond]d bij dit onv]wa*te v]s*ijnsel2 zij v]5g5 hunne gr5z51 uit s*rik voor ,belgi's uitspatt5de nijv]heid4 ,de naam onz] vad]51 zoolang v]get51 wordt uit onze hav51 dw>s door /orm en golfgeklots1 na> de v]/e w]elddeel5 gevo]d2 de kun/5 ontwak51 zij h]v9d5 h>5 oud5 lui/]4 ,all5 do5 wond]w]k51 om het di]ba> vad]l& te v]he]lijk52 all53 burg]s1 arbeid]s1 krijgsli$51 kun/5a>s1 di*t]s1 gele]d51 all5 jui*5 dankba> en roep5 tot ,god3 ,gezeg5d zijt ,gij1 o ,he]1 dat ,gij mij op dez5 mild5 grond liet gebor5 word54 ,o1 ne51 zoo is mijn vad]l& mij niet te kle96 ,deze spo$ige1 deze wond]b>e ontwikkel+ van alle volkskra*t51 van vrijheid1 van gelo(1 van l&b\w1 van nijv]heid1 van h&el1 van kun/51 van op5ba> lev5--doet de vreemde natin met v]baasdheid vrag53 ,welk is to* het onbegrijpelijk raadselwoord dez] onv]wa*te uitzett+1 dez] sam5w]k+ van e5 gans* volk1 dez] reuz5kra*t8 ,het ,belgis* volk antwoordt met /ill5 e]bi$3 ,,leopold6444 ,ma> het tooneel v]&]t3 e5 blo$ig getal v]s*ijnt op de uurplaat des tijds3 #ahdh is dr6 ,uit het ,zuid51 uit het ,oo/51 uit het ,noord5 v]heff5 zi* somb]e wolkgeb]gt51 de zon d] bes*av+ v]dui/]t1 de volk]51 van ang/ v]/omd1 aans*\w5 met v]5gd5 boezem d5 nad]5d5 orkaan4 ,het donk]e geva>te op5t e5sklaps zijn5 zwang]5 s*oot4444 ,en onmeetb>e dond] rolt zijne vreeselijke galm5 he5 en we] ov] het sidd]5d ,europa4 ,welke onbegrijpelijke raz]nij heeft het dwal5d m5s*dom aangegrep58 ,het doorbor5d lood1 het veplett]5de ijz] vlieg5 huil5d 9 de onwe]sdui/]nis rond en brek5 duiz5d5 lev5s2 op d5 heilig5 /oel van ,petrus zelv5 wet zi* de moordpriem2 blo$ vliet bij /room52 vuurkolomm5 /ijg5 op2 tron5 /ort5 om1 kon+5 vlu*t54444 ,en uit d5 akelig5 w>klomp d] losgebrok5e drift5 /ijgt e5 vonnis 9 de hoogte2 ontelb>e dromm5 roep5 t5 hemel3 ,de kon+5 d] a>de zull5 v]dwijn5 9 e5e zee van blo$6 99 99 99 99 99 ,ma> te midd5 van d5 /orm1 te midd5 van het moordgehuil d] gans*e w]eld zie ik ,belgi's troon1 onwrikba> als e5e rots op de liefde des volks geb\wd4 ,e5 kon+1 met het kalme li*t d] wij%eid op het edel voorho(d2 e5e kon+91 e5e heilige1 die h>e drie vor/elijke k9d]5 met ang/ aan h>5 mo$]boezem drukt2 want zij1 de go$e1 de liefd]ijke1 zij weet dat het bliksemvuur d] volkswo$e uit de laagte op/ijgt en bij voorkeur de ho(d5 treft1 die met e5e kroon omgev5 zijn4444 ,het uur is ple*tig2 de woe/e drom uit het ,zuid5 b$reigt onze gr5z51 hij wil hi] zijn blo$ig vonnis teg5 d5 wijz5 vor/ uit het ,we/5 volvo]54444 ,ontzaglijk s*\wspel6 ,de grijze vor/ neemt zijne kroon1 neemt ook de kroon d] go$e kon+92 deze teek55 d] ma*t en d] he]s*appij legt hij met /ill5 glimla* voor zijne voet5 n$] en spreekt tot het lui/]5d volk3 ,belg51 mijne liefd]ijke k9d]51 zijt g$ankt om uwe v]kleefdheid4 ,de tijd kan gekom5 zijn1 dat mijne teg5woordigheid u bloot/ell5 z\ aan beve*t+ van buit51 aan blo$ige twi/5 van b9n54 ,welaan1 ik wil u bewijz51 hoeze] ik u bem94 ,ik ontneem aan de doorlu*tige telg d] ,orlans de kroon1 zoo lui/]rijk g$rag52 ik ont]f mijne te]geliefde k9d]5 444 om ,belg5l&1 mijn di]ba> ,belg5l&1 voor ops*udd+ en ramp te bew>53 de e5ige beloon+1 die wij voor deze op(f]+ vrag51 is1 dat ,god ons toelate u gelukkig te zi54444 ,o1 vri5d51 gij weet het nog1 welk antwoord het dankba> ,belgi op 's kon+s r$e gaf4 ,het gans*e l& liep 9 ,brussel voor het paleis des kon+s te zam52 en to5 ,leopold1 door h]haalde liefdekret5 uitg5oodigd1 zi* te midd5 des volks en d] burg]wa*t5 begaf1 /eeg e5 zoo ontzett5d gejui*1 e5 zoo dond]5de zeges*reeuw uit d5 s*oot d] ontelb>e s*>51 dat de reusa*tige we]galm er van d5 grond d] ho(d/ad dav]5 de$4 ,het volk1 als van liefde en e]bi$ z9neloos1 drong het vor/elijk geleide uite54444 ,het wilde zijn5 kon+ hebb51 alle51 zond] wa*t1 zond] v]d$ig+4444 ,en ge5e &]e uitdrukk+ voor zijne gee/drift me] v9d5de1 woelde het de koets van ,leopold als 9 de hoogte1 en vo]de ze zegepral5d tot voor het paleis d] h]tog5 van ,brabant4444 ,da>1 op het balkon1 /aat e5e kon+91 e5e mo$] met h>e drie edele k9d]54 ,zij /ort tran5 van ontro]+3 het volk ziet het2 e5e lang]e zegekreet1 e5 hevig dankgejubel vliegt uit alle bor/5 tot ha>1 de weldadige kon+9ne6 ,ov] gans* ,europa hangt e5 ratel5de dond] van haat en wraak1 van gek]m en noodgehuil 444 ov] ,belgi kl9kt e5 enkele ma*tige galm 444 e5 galm d] liefde4 ,het is zoo s*oon1 zoo groots*1 dat het h]d5k5 er van alle5 de z5uw5 ont/elt en het h>te koortsig bev5 doet6 ,om het taf]eel te voltooi51 z\ ik uw gemo$ met we$om moet5 v]vull51 en tran5 van r\w uit uwe oog5 moet5 rukk54 ,ik z\ u ,belgi moet5 toon51 /il1 zwijg5d 9 doods*5 ang/1 en bidd5d met zulk +eh\d5 gemurmel1 als( de lu*t des vad]l&s het gewelf van e5 onmeetba> graf geword5 w>e44444 ,en niet v]re van het ,vlaams*e /r& e5e vr\w1 e5e mo$]1 e5e kon+91 die /]v5 gaat4444 ,bij de noodlottige sponde d5 mee/bem9d5 kon+ d] a>de en zijne edele k9d]51 9 tran5 smelt5d4444 ,en ha>1 de /]v5de engel1 die bij h>5 laat/5 snak smeek5d de h& t5 ,oo/5 reikt en uitroept3 ,o1 ,belg51 ,belg51 hebt mijne k9d]5 altijd lief6 ,l\isa6444 zalige weldo5/] des vad]l&s1 zie n$] uit d5 s*oot d] ,godheid1 o1 zie6 hoe wij uwe k9d]5 bem9n54 ,de galm51 die gij voor d5 hoog/5 troon hoort ruis*51 zijn geb$51 triomfzang5 t] e]e van uw5 e]/gebor5e4 ,en niet alle5 hem is onze liefde zoo innig toegewijd2 de s*at onz] h>t5 is groot g5oeg1 om all51 die u di]ba> zijn1 9 hetzelfde zielsgevoel te omvatt54 ,all5 zull5 wij tr\w blijv52 all5 zull5 wij e]5 en bem9n54444 ,kon+ ,leopold1 omdat hij door zijne wij%eid ons vad]l& roemrijk heeft gemaakt tuss*5 de volk]5 d] a>de2 omdat zijne vad]lijke h& ons 9 de baan van ma*t1 van welva>t en van vr$e heeft geleid2 omdat hij1 kon+1 onz5 geboortegrond het l& van bel(te d] vrijheid heeft do5 word54444 ,d5 h]tog van ,brabant1 omdat hij ook door ,god met wij%eid en kalme ma*t des gee/es is begaafd2 omdat hij voor onze k9d]5 zal zijn1 wat zijn doorlu*tige vad] voor ons 02 omdat onze gans*e toekom/1 onze hoop1 ons gelo( 9 welva>t en volksgeluk op zijn edel ho(d b]u/54444 ,d5 graaf van ,vla&]51 omdat uw doorlu*tig blo$ door zijne ad]5 /roomt1 omdat hij e55 naam vo]t1 die ons1 ,vlam+51 d5 roem onz] vad]5 h]9n]t6444 ,de lieve1 de bem9de pr9ses ,*>lotta1 omdat zij uw ev5beeld is2 omdat 9 ha> re9 gelaat uw glimla* leeft en uwe deugd5 h]bl9k52 omdat zij als gij de ,*ri/5kon+9 d] arm5 en d] lijd5d5 zal zijn4 ,o1 ja1 v]hev5e bes*]m/] van het l&1 wa> uwe k9d]5 won51 onze tr\w1 onze liefde blijv5 eeuwig als het a&5k5 uw] deugd54 ,h]kl9ke tot voor ,gods troon1 s*alle tot 9 uw zalig mo$]h>t de dankb>e zeg]oep van het ,belgis* volk4 ,leve ,leopold6 ,lev5 zijne doorlu*tige telg56 ,leve ,belgi's hoop3 ,leve de h]tog van ,brabant6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,9 ,,de ,,maats*appij ,,voor ,,taal ,,en ,,kun/1 ,,9 ,,de ,,teg5woordigheid ,,des ,,kon+s ,,en ,,d] ,,kon9klijke ,,familie1 ,,t] ,,geleg5heid ,,van ,,het ,,huwelijk ,,van ,z4,k4,h4 ,,d5 ,,h]tog ,,van ,,brabant ,,met ,h4,k4 ,,en ,k4,h4 ,,m>ia ,,h5drika ,,van ,,oo/5rijk4 ,deze zaal heeft m5igmaal g$reund ond] onze vad]l&s*e zegekret53 me] dan e5s hebb5 wij1 hi] v]gad]d1 d5 di]b>5 naam ,zijn] ,maje/eit1 onz5 go$5 kon+1 en ,,hh4 ,,kk4 ,,hh4 zijne geliefde zon51 9 jubel5de galm5 t5 hemel opgezond5 als e5 geb$ d] vurig/e dankba>heid4 ,ge5e enkele van al de one9dige weldad51 door ,god en d5 kon+ aan ,belgi bewez51 ( zij is hi] met godsdi5/ig gevoel van erk5telijkheid h]da*t en gevi]d4 ,ik hoor nog 9 mijn ont/eld gemo$ de dav]5de triomfzang51 die onlangs uit deze zaal t] e]e van d5 ,kroonpr9s1--hoop en toekom/ des vad]l&s1--9 de hoogte klomm52 ik hoor nog1 hoe onze begee/]de /emm5 zi* pa>d5 aan het reusa*tige zegeli$1 dat uit alle hoek5 van ,belgi op/eeg en het v]baasd ,europa met v]wond]+ sloeg4 ,ma> de s*at van ,gods go$heid 0 voor ons nog niet uitgeput2--en1 als( onze liefde1 onze tr\w1 onze vreugd zelve ons e5] hoog]e gun/ hadd5 wa>dig gemaakt1 onze dankb>e /emm5 klonk5 nog door het ruim1 to5 re$s da>bov5 e5e nieuwe weldaad voor ons vre$zaam en gelukkig vad]l& w]d b]eid4 ,de alma*tige bes*]m] van ,belgi wi]p d5 oogslag zijn] g5ade op ,europa's ,oo/]gr5s2 dr1 9 d5 keiz]lijk5 ga>d1 ontlook e5e edele bloem1 e5e zuiv]e lelie1 e5e doorlu*tige spruit1 v]si]d met al de gav5 d] jonkheid1 d] s*oonheid en d] deugd4444 ,en ,god sprak aldus zijne besliss+ uit3 ,er is op a>de e5 troon1 door ,mij geb\wd op onwrikb>e zuil5 van volksliefde en vor/5wij%eid2 e5 troon1 glanz5d door de ,maje/eit van hem1 die hem bekle$t2 e5 troon1 geheiligd door de deugd5 e5] zalige vor/92 e5 troon1 omr+d en v]si]d met het edel/ kroo/2 e5 troon1 voor welks voet de dankb>e geb$5 van e5 geheel volk dagelijks te zam5 /room5 en van da> opklimm5 tot ,mij1 d5 ,god all] natin4444 ,m>ia ,h5drika1 keiz]lijke leliebloem1 zoo zuiv] 9 mijn oog1 ,ik wil mijn geliefd ,belg5l& e5e weldaad s*5k54 ,die ,kon+ worde u e5 te$]e vad]2 de e]/gebor5e zijn] edele telg5 worde u e5 di]b>e e*tg5oot2 dat liefd]ijk volk worde u e5 v]kleefd en dankba> huisgez92 die troon1 wa>op mijne g5ade ru/1 worde e5s uw vor/elijke zetel66444 ,lui/]t1 dr1 a*t] d5 v]r5 horizont1 v]heff5 reusa*tige vreugdegalm5 zi* 9 de hoogte6 ,de lu*t s*ijnt er van ont/eld4444 ,ik zie gans*e dromm5 volks de dorp5 v]lat51 uit d5 s*oot d] a>de opklimm51 uit zwoeg5de vuurkolk5 zi* vooruitw]p5 en met koortsige blijds*ap te zam5 /room54 ,het zijn onze ,waals*e bro$]s1 die hunne b]g5 en dal5 do5 dav]5 ond] hunn5 ma*tig5 zegekreet3 ,da> is zij6 ,da> is zij1 de keiz]lijke bruid van onz5 geliefd5 erfpr9s6444 ,welhaa/ ri*t het ijz]5 /oomgeva>te1 bela/ met alles1 wat wij mee/ bem9n5 op a>de1 zijn5 snell5 loop na> het h>t van ,belgi2 en1 alhoewel het vooruits*iet als e5 pijl1 uit e55 reuz5boog ontsnapt1 to* /aan de bevolk+5 all] /$5 en dorp5 langs de baan ges*a>d en do5 d5 hemel h]galm5 van hunn5 dur5d5 welkom/groet4 ,oh1 het is s*oon1 wond]ba> s*oon en troo/5d1 het s*\wspel van e5 geheel volk1 dat zijne duiz5d5 /emm5 tot e55 enkel5 jubelkreet1 tot e5 enkel dankli$ v]e5t4 ,het is s*oon en edel te zi51 hoe op onz5 geboortegrond alle /amm51 alle /&51 alle gez9dh$5 e5p>ig jui*5 en hunne blijde tran5 v]m5g51 wanne] wij ,god en d5 kon+ om e5e nieuwe weldaad te dank5 hebb54 ,ah1 het is wel wa>1 dat al de ,belg5 sle*ts e5 enkel bro$]lijk huisgez9 vorm5--en da>om ru/ de zeg5 des hemels zoo zi*tba> op h51 omdat de heilige vlam d] liefde to* 9 hunne h>t5 blijft br&51 al mo*t ook hunne /rekk+ na> het go$e v]s*illig zijn4 ,en no*tans1 indi5 het mogelijk w>e1 dat e5 g$eelte des algeme55 vad]l&s zi* bijzond] gelukkig gevoelde ov] de doorlu*tige e*tv]b9t5is1 die m5 9 gans* ,belgi vi]t1 dan voorzek] z\d5 wij het zijn1 wij ,vlam+51 friss*e tak van d5 ,g]maans*5 reuz5eik1 wij bro$]5 van het edele ,duits*e volk1 9 de taal en 9 d5 blo$e4 ,ah6 wij zull5 de uitv]kor5e do*t] des keiz]s e]51 niet wa>8 ,wij zull5 de doorlu*tige do*t] ,m>ia ,!resia's bem9n51 niet wa>8 ,bem9n5 zooals het h>t d] ,belg5 bem9n5 kan8 ,en1 mo*t het nijdig lot soms e5e dreig5de wolk do5 ont/aan1 niet wa>1 dan z\ voor ons het hi/oris* ,moriamur pro ,rege no/ro ook e5e wa>heid word58 ,en wij z\d5 toon51 dat het held5blo$ onz] vad]5 h$5 nog d5 e$ onz] liefde beve/ig5 kan6444 ,ma> ne51 hebb5 wij betr\w5 op ,gods go$heid4 ,hij1 die ons d5 wij/5 kon+ d] a>de gaf1 ,hij zal het l& zijn] g5ade bes*]m52 ,hij zal onz5 geliefd5 erfpr9s en zijne keiz]lijke bruid bew>5 voor de m9/e sm>t1 en hun lev5spad met de bloem5 des geluks en des roems be/rooi52 ,hij zal d5 graaf van ,vla&]5 en de pr9ses ,*>lotte1 te]bem9d5 onz] zalige kon+9 en weldo5/] ,l\isa1 opleid5 en met zijn5 zeg5 v]gezell52 ,hij zal de dag5 van onz5 oud5 kon+ v]m5igvuldig51 opdat hij lang1 ze] lang nog de bes*]m5gel van ,belgi moge zijn2 opdat onze kle9zon5 ook nog het geluk z\d5 g5iet51 d5 grootmo$ig5 weldo5] huns vad]l&s te aans*\w5 en te dank54 ,o1 ja1 z zal het lot zijn van h51 die wij bem9n52 want1--antwoordt mij 9 uw h>t1--zoo de liefde e5s volks de vor/5 gelukkig mak5 kan1 wie op a>de kan gelukkig] zijn dan ,zijne ,maje/eit onze kon+ ,leopold en zijn di]ba> huisgez98444 ,welaan1 vri5d51 geeft getuig5is van dit gevoel6 ,dat onze /emm51 bezield door liefde en dankba>heid1 t5 hemel /ijg52 dat onze zegegalm kl9ke tot voor ,gods troon6 ,leve de kon+6 ,leve de h]tog6 ,leve de kon9klijke familie6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,op ,,het ,,fee/ ,,van ,,het ,,/4-,,lukasgilde1 ,,d5 #ba/5 ,,augu/us #ahed4 ,mijnhe]5 en ,mevr\w51 ,to5 mij de geleg5heid aangebod5 w]d om 9 deze ple*tige v]gad]+ het woord te vo]51 k5de ik de nam5 en de uitmunt5de welsprek5dheid d] r$5a>s1 die mij moe/5 voorgaan4 ,ik begreep1 dat uw gee/ z\ v]moeid zijn1 en ik onmogelijk nog de ma*t kon v9d5 om uwe a&a*t te v]di554 ,ik s*rikte t]ug en a>zelde om d5 v]metel5 /ap te wag54444 ,ma> de gee/ d] vad]l&sliefde ontvlamde 9 mij2 zijne /em zeide tot mijn twijfel5d gemo$3 ,het is e5 fee/ t] h]9n]+ van 's ,l&s al\d5 roem1 van ,vla&]5s ma*t1 van ,vla&]5s kun/2 het wordt gevi]d 9 e5 paleis1 dat opgeb\wd w]d tot beoef5+ van vreemde kun/ en taal1 tot v]spreid+ van vreemde z$54444 ,en gij z\dt het ,vlaams*e woord niet do5 h]galm5 tuss*5 de trots*e w&51 die nooit &]s zag5 dan ui!ems*e praal8--,ga1 spreek da> van eig5 groo!id1 beziel de ges*i$5is d] vad]51 toon hoe het voorgesla*t eeuw5 lang de w]eld v]/omm5 de$ door wond]5 van mo$1 van nijv]heid en van kun/4444 ,vrees niet2 zij1 tot wie gij de /emme zult ri*t51 zijn l&g5oot51 wi] h>t gevoelig is voor alles1 wat d5 geboortegrond v]e]5 kan4 ,zij zull5 u aanhoor54444 ,en mo*t u de kun/ ontbrek5 om de re$s zoo diep g]o]de sn>5 huns gemo$s nog te treff51 zij zull5 het u welwill5d v]gev51 9 aanzi5 van uw l(ba> doel4444 ,ik heb d5 gee/ gelo(d1 op uwe go$heid mijn betr\w5 ge/eld en de taak aanva>d4444 ,het is na*t ov] de w]eld4444 ,na eeuw5lange he]s*appij is e9delijk het trots*e ,rome gevall54 ,ond] de pu9hoop5 zijn] uitgeputte groo!id heeft het alles v]plett]d en begrav54 ,heldhaftige do* woe/e volks/amm5 ov]/room5 het bezwijk5d ,europa1 en do5 de natin bukk5 ond] het juk d] di5tsba>heid4 ,alle li*t is uitg$o(d2 de gesla*t51 ond] het zwa>d gebor51 volg5 elk&] op zond] hoop op e5e bet]e toekom/4 ,9 gans* ,europa niets me] dan ov]w9na>s en ov]wonn551 mee/]s en slav51 b>ba>s*heid en dui/]nis4 ,m5 is v]get51 dat e5 &] lot dan slav]nij de be/emm+ d] m5s*heid kan zijn4444 ,ma> het ba>kle$ des z$elijk5 doods1 (s*oon als e5 onmeetb>e lijkdoek ov] de w]eld v]spreid1 heeft niet alles ov]dekt4 ,er ligt bij d5 ,we/elijk5 zeekant e5 kle9 plekje gronds1 dat nog1 nog alle56 door de zon d] toekom/ wordt bes*554 ,zijn naam is ,vla&]54 ,t]wijl het ov]ige d] w]eld niets hoort dan wap5gekn>s en wraakges*reeuw1 hulpg]oep en noodgehuil1 h]galmt hi] het blijde g]u*t van d5 word5d5 volks>beid4 ,de s*ietspoel ratelt ov] het get\w1 de ham] bon/ op het aanbeeld1 de beitel kn>/ 9 d5 /e54444 ,m5 timm]t s*ep51 m5 doorklieft d5 onge/uim5 ,oceaan2 m5 h&elt1 m5 va>t1 m5 rei/ na> v]re /rek51 m5 arbeidt1 m5 zwoegt1 m5 slaaft4 ,ge5e v]w>r+3 de w]k]s van elk amba*t1 van elke kun/ zijn aan elk&] door e55 e$ van getr\:eid en w$]zijds*e hulp v]bond53 het ,gilde1 dat raadselwoord van onz] vad]5 groo!id1 bevru*t hi] d5 arbeid1 /ort burg]z9 en gevoel van eig5wa>de 9 elks boezem en v]e5igt all] kra*t5 tot e55 wond]ma*tig5 hefboom4444 ,hoort1 na de afg$ane taak hebb5 de ,gild5 zi* n$]gezet bij het vroolijk bro$]maal2 zij bez+5 ,vla&]5s onafhankelijkheid1 zij jui*5 de toekom/ teg5 en zw]51 dat nimm] e5 dw+el& d5 di]b>5 grond onge/raft zal bezoek54 ,zij hebb5 g\d bij hoop51 zij hebb5 manhaftig blo$ bij /room51 zij bezitt5 g$uld1 onv]s*rokk5heid1 betr\w5 9 ,gods hulp4444 ,z\ wel uit ,vla&]5 de v]loss+ d] volk]5 uitgaan8 ,z\d5 wel de ,gild51 bewu/eloos nog1 de ontslav+ d] w]eld voorb]eid58444 ,ind]daad1 da> rij/ de vrijheidskreet ov] het sluim]5d ,europa4 ,de volk]5 lui/]5 met v]wond]+ op d5 blijd5 galm1 do* begrijp5 hem niet4 ,de mee/]s1 de ov]w9na>s1 de v]drukk]s hebb5 het dreig5d teek5 ev5wel v]/aan4 ,sidd]5d van komm] en wraakzu*t1 roep5 zij elk&] toe3 ,te wap51 te wap56 na> ,vla&]56 ,v]delgd moet het ne/1 wa> onze val wordt uitgebroeid2 v]sma*t moet het v]metele ras1 dat droom5 durft van burg]ma*t en burg]vrijheid6 ,bod5 drav5 van het e5e l& na> het &]e1 bazu95 s*all51 keteltromm5 dond]52 e5 lange oorlogss*reeuw doorgalmt het ,we/elijk ,europa4 ,de mee/]s loop5 te zam51 zij v]gad]5 tot ontzett5de dromm51 zij zijn ze/igduiz5d 9 getal1 ov]dekt met ijz] en /aal4444 ,de pa>d5 /eig]5 ond] d5 slag hunn] guld5 spor51 de bodem dav]t ond] hunne va>t4444 ,zij zakk5 met zegevi]5d gejubel na> het kle9e ,vla&]5 af6444 ,wat v]mag e5 zwak volk1 e5 volk van arbeid]s en burg]s1 teg5 zulke vreeselijke ov]ma*t8 ,eilaas1 het is dus besli/8 de kiem d] vrijheid zal v]sma*t word5 9 het ,vlaams*e blo$8 de baan d] m5s*elijke toekom/ zal voor eeuwig v]balkt word5 met het zwa>d d] dw+el&ij8 ,ma> wat zie ik8 ,vla&]5 durft de wor/el+ aanva>d58444 ,wa>lijk6 ,bov5 zijn5 grond he]s*t e5 zond]l+ gebruis als van e5 zwoeg5d5 bij5zw]m3 het zijn kret5 van onv]saagdheid en van mo$4 ,na> ,kortrijk1 na> ,kortrijk6 galmt het2 t5 /rijde1 t5 /rijde1 voor vrijheid en voor l&6 ,de w]khuiz51 de ,hall51 de p&5 d] ,gild5 spuw5 dapp]e mann52 uit alle /$5 en dorp5 loop5 burg]s en arbeid]s na> ,vla&]5s mo$]/ad1 na> ,brugge1 wa> de dek5s d] ma*tig/e ,gild51 wa> ,de ,con9ck en ,breydel h5 wa*t54 ,zond]l+ leg]1 wond]lijke /rijd]s6 ,de w]ktuig51 de g]e$s*app5 hunn] nijv]heid zijn hunne oorlogswap5s geword56 ,op hunne va&els prijk5 ham]s1 bijl51 truweel51 s*ietspoel52 ge5 ijz] bes*ut hunne bor/2 hun li*aam is sle*ts b$ekt met de gewone kle$]5 des arbeids4444 ,en to*1 op het se9 d] dek5s1 op de /em van ,breydel en ,de ,con9ck trekk5 zij jui*5d na> ,kortrijks veld 444 en /orm5 met bl9d5 mo$1 als e5 losgebrok5 orkaan1 teg5 d5 ov]ma*tig5 vij& 94444 ,burg]s en ridd]s1 ,vlam+5 en vreemd5 v]m5g5 zi* tot e55 akelig5 w>klomp1 en zwoeg5 en /rijd51 hakk5 en plett]51 huil5 en slaan4444 ,de lu*t sidd]t1 de a>de beeft1 de zon v]dui/]t ond] het /(1 dat uit het zw]m5d geve*t op/ijgt2 re$s heeft zij de helft h>] hemelbaan doorloop51 en nog imm] kaat/ ha> li*t t]ug 9 /room5 vliet5d blo$1 nog imm] ziet zij d5 ijselijk5 m5s*5drom ov] hoop5 lijk5 he5vlott54444 ,ma> het gaat e9dig53 de /rijd v]m9d]t1 de mee/]s met de guld5 spor5 zijn gevall54 ,hoort1 da> rij/ e5 reusa*tige zeges*reeuw ov] het slagveld2 de ,gild5 zwaai5 hunne /&a>d5 9 de hoogte en do5 de lu*t h]galm5 ond] d5 vad]l&s*5 heilkreet3 ,vla&]5 d5 leeuw6 ,vla&]5 d5 leeuw6 ,de vrijheid onzes l&s1 de ontslav+1 de toekom/ d] w]eld zijn g]$6 ,de ,vlaams*e ,gild5 hebb5 het burg]lijk re*t aan de kom5de gesla*t5 ges*onk56 ,en nu1 ,vla&]51 uitv]kor5 l&1 nu gij uw] be/emm+ en uw] ma*t bewu/ zijt1 nu met v]tr\w5 vooruit 9 de baan d] ontwikkel+ en d] volksgroo!id4 ,ph5icirs d] nieuwe bes*av+1 doet uwe w]khall5 dav]5 ond] de g]u*t5 des arbeids1 doorklieft de w]eldzee1 vo]t de voortbr5gsels uw] nijv]heid na> de onbek5d/e gewe/51 maakt alle volk]5 u s*atpli*tig en doet het g\d ov] uw5 bodem /room54 ,voorloop]s van d5 groot5 ,columbus1 gaat1 ond]neemt de /\t/e reiz51 ontdekt de ,azoris*e eil&5 en plant het ,vlaams*e va&el te midd5 van d5 ,am]ikaans*5 ,oceaan4 ,z5dt uwe /\te ,gildebro$]s1 uwe kundige amba*tsli$5 na> ,frankrijk1 na> ,duits*l&1 na> ,engel&4 ,dat zij da> d5 volk]5 le]51 hoe m5 d5 arbeid d] sam5spann+ bevru*t2 dat zij da> de grond5 legg5 van lat]5 rijkdom1 van vrijheid en van burg]ma*t4444 ,en zijt ev5 groot op het gebi$ d] kun/3 geeft d] w]eld s*ild]s als de gebro$]s ,van ,eyk1 als ,van d] ,weyd51 als ,meml9ck2 s*5kt ha> di*t]s als ,van ,ma]lant1 ,van ,heelu1 ,van ,vel!m1 ,van ,bo5dale3 /reeft alle natin vooruit 9 bes*av+1 9 arbeid en 9 kun/6 ,roemrijk ,vla&]51 gij hebt uwe b5ijd]s niet gans* v]plet2 het groote ridd]l&1 dat u belo]t1 is vru*tba> en rijk aan dapp]e mann52 hond]dmaal nog zal het ,vlaams*e blo$ voor de vrijheid vliet54444 ,ma> indi5 het geva> u dreigt1 indi5 de roem ( het volksbe/aan van ,vla&]5 9 de weegs*aal wordt gelegd1 dan zal uit d5 s*oot uw] /]kmo$ige ,gild5 wel e5 man ont/aan1 die als e5 reus de w]eld tot e]bi$ voor uwe onafhankelijkheid en voor uw5 naam zal dw+54 ,dan zal uit uw5 grond het ontzaglijk beeld van ,jacob van ,artevelde oprijz54 ,ge/eund door de ,gild51 ma*tig door kunde1 door v]/&1 door onv]saagdheid1 zal hij--burg]1 arbeidsman1 dek5 d] ,g5ts*e ,gild5--de kon+5 om zijn raad en om ,vla&]5s vri5ds*ap do5 smeek54444 ,gruwelijk6 ,e5 dolk1 door vreemd5 nijd gewet1 zal d5 roemrijk/5 uw] zon5 dood51 d5 groot/5 burg] d] middeleeuw5 aan de bewond]+ ,europa's ontroov54 ,dan zal voor u het tijdvak d] beproev+ zi* op552 uw kroo/ zal zond] plooi5 voor het vad]l& alles door/aan1 tot zelfs d5 s*rikkelijk/5 hong]dood2 gij zult held5 op held5 tel54 ,philips ,van ,artevelde1 ,jan ,hyo5s1 ,piet] ,van d5 ,boss*e1 ,frans ,ack]man1 zon5 uw] ,gild51 zull5 nog uwe vij&5 do5 v]bleek5 en de vrijheid /eun51 wa> zij wankel5d wil n$]/ort5 9 e5e zee van blo$4444 ,tev]geefs6--,o1 manmo$ige maagd van ,vla&]51 gij hebt voor de w]eld ge/r$51 gij moet voor de w]eld boet54444 ,v]te]d door hong]snood1 uitgeput van kra*t51 v]bij/]d van het onoph\d5d kamp51 ligt gij ma*teloos1 kwijn5d1 /]v5d4444 ,en to*1 uwe +ew&5 sidd]5 9 d5 pijnlijk/5 b>5snood4 ,wat zal de vru*t uws li*aams zijn8 ,uit u kan sle*ts ont/aan wat groots* en ontzaglijk is4 ,ah1 gij hebt u will5 wrek58 ,uw zoon is e5 held1 gelijk er sle*ts op de uite9d5 d] eeuw5 soms e5 enkele v]s*ijnt4 ,zijn ho(d vo]t m5ige vor/5kroon2 hij he]s*t ov] ,vla&]51 ov] de ,n$]l&51 ov] ,spanje1 ov] ,duits*l&1 ov] het ,rooms*e rijk4 ,hij drukt de volk]5 n$] ond] zijn5 ma*tig5 arm2 hij zegevi]t ov] de ,frans*5 en neemt hunn5 ridd]lijk5 kon+ gevang52 hij trekt na> het ,oo/5 en drijft de woe/e ,turk5 uit ,europa2 hij va>t na> ,afrika1 v]delgt het roov]sne/ d] ,s>ac55 en v]lo/ #bb1jjj ,*ri/55 all] natin uit de gruwelijk/e slav]nij4444 ,zijn roem v]vult de w]eld1 zijne held5dad5 v]/omm5 de m5s*heid4444 ,en die oorlogsreus1 o ,vla&]51 dat wond] van ma*t1 van /aatsbeleid1 die ,alex&] d] ,*ri/5eeuw51 die keiz] d] keiz]s1 die kon+ d] kon+51 hij is uw zoon3 e5 ,vlam+1 e5 ,g5t5a>1 keiz] ,k>el6 ,oh1 gij bleeft groot1 zelfs 9 de wraak1 9 de dwal+3 e5s ba>det gij de vrijheid d] volk]51 nu hebt gij de opp]he]s*appij d] vor/5 geba>d 444 en bij uwe v]kwijn+ zelve besli/et gij nog ov] de toekom/ d] w]eld4 99 99 99 99 99 ,de tijd5 zijn v]&]d4 ,g$ur5de e5e gans*e eeuw heeft de gee/ des oorlogs ov] de a>de gewo$2 de natin hebb5 zi* uitgeput 9 e55 ru/elooz5 kamp2 e5e nieuwe godsdi5/le] heeft zi* ov] zek]e g$eelt5 van ,europa v]spreid2 br&/apels hebb5 geblaakt1 galg5 en s*avott5 hebb5 opg]i*t ge/aan4444 ,e9delijk1 uit de afgema!id ont/aat de vr$e2 het hijg5d ,europa zal adem s*epp51 ru/ g5iet54444 ,ma> de ,vlaams*e volksgroo!id is v]sma*t 9 blo$4 ,brugge1 de rijke w]eld/ad1 treurt op de pu9hoop5 zijn] welva>t4 ,ge5e kun/5a>s1 ge5e di*t]s me] om zijn5 roem te vi]54444 ,vla&]5 zwijgt en we5t4444 ,z\ de be/emm+ van d] ,leeuw5 vad]l& v]vuld zijn8 ,z\ de zon des roems hem nooit me] bes*ijn51 d5 ,diets*5 /am1 die e5s zoo glanz5d aan het ho(d d] volk]5 /ond8 ,eilaas1 z\ hij g$oemd zijn om te kwijn5 en onv]meld het zwakke lev5 te drag51 totdat de vreemdel+ d5 v]get5 naam van het v]vall5 gesla*t uit het boek d] natin wegvage8 ,o1 ne56 de ges*i$5is van het ,vlaams*e volk kan zoo niet brek56 ,ziet1 da> 9 e5e &]e /reek van d5 ,diets*5 grond rij/ e5e pra*tige /ad4 ,ha> b9n5/e zu*t en brui/ van de g]u*t5 des arbeids1 duiz5d5 s*ep5 gaan en ke]5 op h>5 bre$5 vlo$2 h>e oev]s h]galm5 van het blijde zeemansli$4 ,e5 hemelhooge tor51 als e5 reusa*tig kantw]k gebeiteld1 v]heft zi* uit h>5 s*oot4444 ,alles v]kondt1 dat de kun/1 de nijv]heid1 de kooph&el--e5ige nog mogelijke bronn5 van 's volks v]heff+--hi] hunn5 zetel hebb5 geve/igd4 ,antw]p51 r$/] van d] vad]5 naam1 friss*e1 s*oone1 /ruis*e do*t] van ,vla&]51 erfg5ame van d5 ,vlaams*5 roem1 ik groet u6 ,met ontzag1 met e]bi$ige liefde /ap ik uwe mur5 b9n54444 ,welk s*\wspel6 ,uwe /rat5 zijn v]vuld met l$5 van alle l&51 van alle tal51 van alle sprak54 ,is het de kooph&el alle51 die d5 vreemdel+ dus 9 m5igte b9n5 uwe trots*e wall5 roept8 ,ma> vel5 sprek5 van kun/1 van wet5s*ap1 van pozie8 ,zij /room5 na> uwe tempels1 kniel5 9 godsdi5/ige bewond]+ n$] voor de mee/]/ukk51 door uwe zon5 gewro*t1 en roep5 9 gee/drift uit3 ,roem en e]bi$ zij d5 ,vlaams*5 /am6 ,hij heeft e5s ,europa v]baasd door wond]5 van onv]s*rokk5heid en van mo$1 nu v]/omt hij de w]eld door wond]5 van kun/4 ,welk mag to* het raadselwoord van de altijd h]lev5de kra*t dezes volks zijn8 ,dit raadselwoord1 o w&ela>1 het omr+t u6 ,die hond]d alt>51 wi] pra*t1 wi] rijkdom uwe z9n5 treft en uw5 gee/ ontro]t1 zegg5 zij u niet1 wie ze heeft ge/i*t1 wie ze door kun/ zoo glansrijk heeft v]si]d8 ,vo]5 zij niet tot wap5 dezelfde teek5s1 die wele] op ,vla&]5s onv]w9nelijke va&els prijkt58 ,ham]s1 tang51 s*>51 bijl58 ,de ,gild5 w>5 het raadselwoord van vroeg]e volksma*t1 de ,gild5 zijn ook het raadselwoord van lat]5 kun/roem4 ,kom met mij2 ik zal u toon5 wa> het heilig vuur d] kun/ zijne beziel5de /ral5 uits*iet4--,da>1 vr ons1 v]heft zi* e5 pra*tig geb\w2 zijn voorgevel is ov]dekt met zwi]ig beeldw]k1 en bov5 zijne +angspoort glan/ 9 guld5 lett]s het ops*rift3 ,/4-,lucasgilde4 ,tr$5 wij b9n51 w]p e55 blik 9 deze wijde zaal4 ,welke lev5digheid1 welke vlijt1 welke lu/ 9 het beoef55 d] kun/56 ,hi] ziet gij ,vla&]5s s*ild]s elk&] le]51 hoe m5 s*epp5 en toov]5 kan met kleur en v]f2 da> hoort gij d5 beitel 9 het m>m] kn>s51 om e5 onbezield blok tot het goddelijk beeld des ,zaligmak]s te h]vorm52 g9ds zwev5 de h>monis*e not5 d] toonkun/1 v]d] z+5 di*t]s 9 vad]l&s*e taal1 t]zijde1 9 d5 /ill5 hoek1 zitt5 vi] wijz5 te s*rijv52 zij groet5 elk&] met de nam5 van ,ortelius1 ,m]cator1 ,plantyn1 ,kilia52 9 het v]s*iet arbeid5 drukk]s en v]li*t]s van boek51 plaatsnijd]s1 v]si]d]s van all]lei /(f54444 ,het is het ,gilde 9 al zijne ma*t2 de sam5spann+ van alle kra*t5 tot n doel3 het v]heff5 van d5 ,vlaams*5 naam door de kun/4 ,te midd5 dez] heilige s*a> /aat e5 zetel3 hij is n$]ig1 ov]dekt met kalfsl$]1 sle*ts v]si]d met e5ige kop]5 nagels4444 ma> rondom hem s*itt]t e5 bre$e li*tkrans van roem en groots*heid4 ,e5s ru/te de godvru*tige1 de gevoelvolle ,qu9t5 ,massys 9 di5 /oel2 nu v]vult de w]eldb]oemde ,rub5s hem met de ,maje/eit zijn] wond]b>e kun/4 ,en zoo zal uit dez5 tempel1 uit d5 s*oot van het ,/4-,lucasgilde e5e reeks doorlu*tige mann5 op/aan1 wi] w]k5 d5 naam van het ,vlaams* gesla*t imm] v]jongd1 imm] v]nieuwd ov] de w]eld zull5 do5 galm54 ,het zal de bak]mat word5 van ,van ,dyck1 van ,de ,vos1 van ,segh]s1 van ,quillyn1 van ,boey]mans1 van ,jorda5s1 van ,t5i]s en van hond]d &]51 wi] faam de w]eldb]oemdheid van d5 groot5 ,rub5s zelv5 niet zal do5 v]get54 ,en dan1 na eeuw5 roem en kun/ma*t1 zal ,vla&]5s zonne we] v]bleek54 ,e5 tempee/ van toomelooze drift5 zal 9 het ,zuid5 op/aan2 e55 orkaan gelijk1 zal e5 wo$5d volk zijne v]nielzu*tige dromm5 ov] ons vad]l& spuw54 ,bevlekt met blo$1 v]gezeld van ro(1 van br& en moord1 zal de vreemdel+ ook zijne h& aan d5 /oel van ,rub5s slaan2 d5 laat/5 dek51 d5 keurig5 s*ild] ,ommeganck uit di5 zetel rukk5 en ,vla&]5s kun/ma*t brek5 door dit nijdig vonnis3 ,het gilde van ,/4-,lucas zij v]nietigd4444 ,en1 eilaas1 het is zoo ges*i$4444 ,nu zijn de volk]5 e5e &]e baan +e/apt3 m5 heeft d5 bijzond]5 p]soon met zijne eig5baat 9 de plaats d] v]zamelde volkskra*t5 ge/eld4 ,gunne ,god het m5s*dom de ma*t om ook 9 dez5 weg hefboom5 tot w>e groo!id te v9d54 ,wij ev5wel1 wij ,belg51 wij ,vlam+51 wij jui*5 de toekom/ teg51 omdat de vrijheid w$] ov] ,vla&]5s bodem gloort1 omdat de kun/1 de mo$]taal1 de h&el1 de nijv]heid op onz5 grond mildelijk h]bloei52 omdat wij nog het oude1 kra*tige blo$ d] vad]5 door onze h>t5 voel5 bruis54--,dat dit fee/ van het ,/4-,lucasgilde1 deze vi]hond]dj>ige h]9n]+ aan ons lui/]rijk v]l$5 ons d5 boezem doe zwell5 van v]tr\w5 9 onze be/emm+1 van hoogmo$ ov] de edelheid van het blo$1 wa>uit wij gesprot5 zijn4 ,zw]5 wij 9 onze ziel51 dat wij het ko/ba> erfdeel zull5 bew>52 /ur5 wij dw>s door de eeuw5 he5 e55 dankb>5 heilroep tot onze vad]52--dat onze /em deze vreemde w&5 doe sidd]51 bij de ma*t van d] ,vlam+5 zegekreet3 ,vla&]5 d5 ,leeuw6 ,vla&]5 d5 ,leeuw6 99 99 99 99 99 ,,aanspraak ,,tot ,,de ,,bekroond5 ,,9 ,,d5 ,,w$/rijd ,,tuss*5 ,,de ,,le]l+5 ,,van ',s ,,l&s ,,s*ol5 7#ahed74 ,het fee/g$ruis* doorkl9kt deze zal52 ik zie blijds*ap en gee/drift op i$]s gelaat4 ,hebb5 wij w$] e5e wor/el+ door/aan8 heeft het ,vlaams*e vad]l& miss*i5 e5e ov]w9n+ behaald8 ,roem5 wij e5e nieuwe zegepraal8 ,ind]daad4444 ,en de /rijd1 hoe vre$zaam ook van a>d1 0 veelb$uid5d1 indrukwekk5d3 het gans*e l& hield er met ang/ het oog op g]i*t2 want i$] wi/ ( i$] gevoelde1 dat m5 hi] besliss5 g+1 ( wel het blo$ d] ,vlaams*e ,belg5 nog zuiv] g5oeg 9 zijne bronn5 01 om op de toekom/ van e5 onv]ba/]d nagesla*t te mog5 hop54 ,het ,/aatsbe/uur z\ ja>lijks de jongel+s*ap oproep51 om 9 e55 prijskamp na> d5 lauw] van le]zu*t en van vroegtijdige ontwikkel+ te kom5 d+52 voor onze bro$]s1 die zi* van de ,frans*e taal b$i551 _h zulke prijskamp ge5e &]e beteek5is dan die van e55 w$/rijd ov] de le]/elsels 9 de s*ol52 me] wa>de moe/ hij voor ons ook niet v]krijg54 ,ma> de vij&5 van ons volksbe/aan zag5 al spo$ig1 dat hi]9 e5 middel te v9d5 0 om de ,vlaams*e beweg+ e55 blo$ig5 slag te slaan1 ha> te v]rass5 en ha> met s*aamte te ov]lad54 ,m5 z\ 9 d5 prijskamp de ,vlaams*e taal op d5 a*t]grond s*uiv51 h9d]pal5 van all5 a>d ha> 9 d5 weg /ell51 v]kl>51 dat de w$/rijd 9 het ,frans* v]pli*t5d 02 ma> dat niem& geh\d5 01 zelfs niet de ,vlaams*e s*ol51 om deel te nem5 9 d5 ,vlaams*5 prijskamp4 ,wat moe/ da> nu het gevolg van zijn8 ,de ond]wijz]s wet5 wel1 hoe zij de vij&5 van onz5 oud5 volksa>d kunn5 believ53 het wordt hun niet v]borg54 ,da>om1 vel5 v]wa>looz5 het ond]wijs d] mo$]taal4 ,zoo z\d5 dan de ond]wijz]s hunne le]l+5 9 het ,frans* do5 kamp51 niet 9 het ,vlaams*2 de w$/rijd 9 het ,vlaams* z\ bij gebrek aan m$$+]s ond]blijv51 en m5 z\ het ,vlaams*e volk met d5 booz5 la* d] zegepral5de slimheid toeg]oep5 hebb53 ,v]dwaald51 wat roemt gij op eig5 z$51 eig5 a>d en eig5 taal8 ,geeft op d5 z9nelooz5 /rijd1 het lot van ,vla&]5 is besli/1 ov]wonn5 en v]nietigd is de oude held5/am2 ge5e hoop me] voor u3 het blo$ d] ,arteveld5 is v]ba/]d tot 9 zijn5 oorsprong2 want ziet1 de jongel+s*ap1 de k9d]5 zelv5 v]a*t5 hunne mo$]taal6 ,en zoo is het w]kelijk ges*i$1 en zoo heeft m5 ind]daad ov] onze n$]laag gejui*t4444 ,ma> de vij& b$roog zi*2 te vroeg roemde hij op d5 uitslag van li/ en b$rog4 ,zoo v]re to* is ,vla&]5 nog niet gezonk51 dat het koel kon blijv5 bij dat onre*t1 bij di5 hoon4 ,brussel h]9n]de zi*1 dat het de oude ho(d/ad van het ,vlaams*e ,brabant is4 ,uit h>5 s*oot klonk de oproep tot teg5/& ov] ,belgi4 ,zij wilde beproev51 ( m5 met de ,vlaams*e volkskra*t5 alle5 de li/ d] vij&5 niet z\ kunn5 v]ijdel51 ( de vad]l&sliefde van e5ige ond]wijz]s teg5 de lage /reelzu*t van vel5 niet z\ opweg52 ( de noodkreet1 ov] ,vla&]5 kl9k5d1 ge55 we]galm z\ v9d5 9 de h>t5 van het jong gesla*t2 ( het wa> is1 dat de laat/e kroo/ onz] roemrijke vad]51 ( de k9d]5 van ,vla&]5 zelv5 hunn5 volksa>d en hunne mo$]taal v]a*t54 ,/\tmo$ige pog+1 twijfela*tige proef6 ,want onbek5d 0 ons die grond1 en zoovele h9d]pal5 w>5 er te ov]w9n56 ,we9ige dag5 blev5 bes*ikba>4 ,en wie kan zegg5 ( alles z\ gelukk58 ,er w]d e5e onmiddellijke sam5w]k+ van oud]s1 ond]wijz]s jongel+5 en k9d]51 van alle vri5d5 d] mo$]taal v]eis*t 444 en1 ontbrak er iets van dit alles1 zoo mislukte de pog+ onfeilba>--en e5e dubbele s*&e hadde onze heilige zaak getr(f51 en de vij& hadde met s*ijnba> re*t ov] d5 val van ons gesla*t gejui*t6 ,ook1 met welke vrees1 met welk5 ang/ volgd5 wij de galm5 van d5 hulproep1 die uit ,brussel opge/eg5 04 ,z\ hij onbeantwoord blijv58 ,ma> wat groots*1 wat s*oon v]toog6 ,uit alle /rek5 van onz5 misk5d5 geboortegrond kl9k5 e5sklaps zoete1 do* innig bezielde /emm5 ons teg53 ,hi] zijn wij1 zon5 van ,vla&]56 ,gij roept ons t5 /rijde voor de mo$]taal3 welaan1 al wat wij bezitt51 mo$1 le]zu*t1 vlijt1 al de wap5s1 die onz5 j>5 gegund zijn1 /ell5 wij t5 di5/e van het vad]l&4 ,na> ,brussel1 na> ,brussel1 t5 /rijde voor het ,vlaams*e volksbe/aan1 t5 /rijde voor d] vad]5 roem en naam6 ,ziet gij uit alle gewe/5 van ,belgi1 uit groote /$51 uit kle9e dorp5 die geloov5 elk van zijn5 kant t] b$eva>t trekk52 ziet gij die jonge held51 met het oog fonkel5d van hoop en mo$1 t] ho(d/ad gaan als pelgrims die1 met ov]tuig+ 9 de bor/ en v]tr\w5 9 het h>t1 e55 heilig5 pli*t v]vull5 gaan8 ,ge5e ov]heid heeft h5 g]oep51 ge5e ma*t heeft h5 g$wong51 ge5e b$reig+ hun de baan gewez54 ,wat h5 leidt is het edel/e gevoel1 het besef dat zij1 hoe jong ook1 to* ,vlam+5 zijn en hun vad]l& niet mog5 lat5 v]n$]54 ,zij heeft ge/r$51 zij heeft mo$ig en zeg]ijk ge/r$51 de gewijde s*a>1 de voorwa*t van ,vla&]5s toekom/4 ,de zegepraal is d5 vij& ontro(d1 het vad]l& jui*t2 wat zijne s*&e word5 kon1 is de bron geword5 van e] en roem4 ,nu is het uit met die li/ 444 en i$] zal wet51 dat1 zoo het ond]wijs d] mo$]taal 9 de s*ol5 wordt v]wa>loosd1 het de s*uld van het ,vlaams*e volk1 het de s*uld van ,vla&]5s zon5 niet is6 ,en gij1 jongel+51 e*te telg5 van het held5gesla*t1 wa>uit wij gesprot5 zijn1 gevoelt gij niet hoe s*oon het is1 voor het vad]l& te /rijd58 ,is uw jonge boezem niet v]bre$1 is ge5 held] li*t 9 uw5 gee/ g$aald1 heeft e5 ongek5d gevoel uwe ziel niet v]hev5 tot het beseff5 e5] groots*e mann5taak8 ,voorwa>1 uwe jonge ziel is ontro]d1 da> gij 9 de toekom/ de gl9/]5de /> aanblikt1 die e5sklaps voor uw oog is opg]ez52 ja1 het is zoo1 gij zijt tot e5e hoog]e z5d+ g]oep52 wij1 uwe voorgang]s1 wij word5 all5gsk5s oud2 de dood zal ons treff5 op het oog5blik1 dat gij 9 de volle kra*t des lev5s zult bloei54 ,z\d5 het vad]l& dan mann5 ontbrek5 om het te v]d$ig51 z\d5 het di*t]s ontbrek5 om zijn5 l( te z+5 en d] vad]5 dad5 te roem58 ,o1 ne51 gij uitv]kor55 tuss*5 het jonge gesla*t1 gij zult het heilig w]k d] w$]eis*+ voortzett5 en do51 wat wij hebb51 g$aan4 ,ja1 ja1 misk5t het nimm]1 gij en uwe /rijdgezell5 moet u b]eid5 tot het volbr5g5 uw] edele z5d+3 /rijd]s voor het vad]l&1 v]kondig]s d] w$]eis*+ onz] re*t5 moet gij word54 ,god wil het2 ,hij heeft u da>toe met zijn5 ma*tig5 v+] geteek5d en uw5 jong5 gee/ de noodige gav5 +e/ort4 ,oh1 wij beproefde mann5 9 die wor/el+1 afgeslo(de soldat5 van het ,vlaams*e leg]1 wij v]e]5 u1 wij dank5 u voor hetge5 gij hebt g$aan2 uw voorbeeld heeft ons nog me] mo$ gegev53 wij wet5 nu dat het w]k1 wa>aan wij ons lev5 hebb5 toegewijd1 teg5 d5 aanval des vij&s ook na onz5 dood met onv]saagdheid zal word5 v]d$igd1 met vlijt en mo$ zal word5 voortgezet4 ,wij dank5 u1 oud]s en ond]wijz]s d] jonge held51 dat gij hun toeliet het vad]l& dit hoog bewijs van v]kleefdheid te gev53 aan u zijn wij groot5deels die zegepraal v]s*uldigd4 ,gij ook1 zon5 van ,vla&]51 gij moet uw5 oud]s1 uw5 mee/]s dankba> zijn4 ,blijft hunne vreugde op a>de3 bem9t en e]t ze g$ur5de hunn5 gans*5 lev5sloop1 niet omdat ,god u uit h5 liet gebor5 word51 ma> ook omdat zij 9 uw5 boezem het heilig gevoel d] vad]l&sliefde hebb5 ge/ort1 dat u 9 de k9d]j>5 re$s heeft v]$eld en uwe gans*e toekom/ v]$el5 moet4 ,gij hebt te ,brussel d5 zi*tb>5 prijs uw] vlijt en uw] liefde tot de mo$]taal ontvang54 ,wij ook1 wij will5 u 9 naam uw] geboorte/ad e5 zi*tba> teek5 onz] v]e]+ s*5k54 ,het is sle*ts e5e v]gankelijke lauw]kroon2 ma> zij is het beeld van d5 roem1 di5 het vad]l& u voorbewa>t1 het z9nebeeld van d5 w5s*1 dat het geluk uwe pog+5 blijve v]gezell51 het z9nebeeld van de z5d+ des di*t]s1 des kun/5a>s die u s*ijnt voorbe/emd4 ,aanva>t dit e]eloov]1 u ges*onk5 door uwe m$eburg]s2 ma> geheugt t]zelfd] tijd dat e5 ,belg1 e5 ,vlam+1 e5 man 9 zijn5 eig5 boezem het s*oon/e loon zijn] dad5 v9dt2 dat wie /rijd] en lijd] wil zijn voor onze heilige zaak1 zijne ma*t en zijn loon moet putt5 9 de ov]tuig+1 dat hij zijne pli*t5 kwijt jeg5s volksbe/aan1 jeg5s mo$]taal en jeg5s vad]l&6 ,,r$evo]+ ,,uitgesprok5 ,,bij ,,het ,,graf ,,van ,,eug4 ,,zett]nam ,,d5 l#c;d5 ,,octob] #ahee4 ,wie onz] z\ aan de droeve m>e kunn5 geloov51 indi5 de dood zelf niet 9 ons midd5 /ond als e5 onv]biddelijke getuige dat ,vla&]51 onze mo$]1 alw$] 9 e5 h>] dapp]/e zon5 w]d getr(f58--,gi/]51 (s*oon op het ziekb$ uitge/rekt1 sprak hij nog zoo liefdevol van het ,vlaams*e volk1 zoo hoopvol van toekom/1 zoo mo$ig van /rijd en re*t%]/ell+4444 ,nu1 nu ligt ,zett]nam da>1 k\d en zielloos1 9 d5 wre$5 kuil2 en onze bro$]lijke tran5 dr5k5 de a>de1 die als de na*t d] eeuwigheid ov] hem n$]zakk5 gaat6 ,moge ,god hem hi]bov5 voor al zijn lijd5 en voor zijn5 vroeg5 dood beloon52 want1 vri5d51 op a>de groeid5 voor hem niets &]s dan di/els en doorn53 zijn lev5 0 e5 ru/elooze /rijd1 e5e v]t]5de inspann+ van kra*t5 teg5 de vij&5 d] mo$]taal1 teg5 de kwale1 die zijn li*aam ond]mijnde1 teg5 de armo$e1 die onv]jaagba> bij zijne b$sponde huisde en hem zond] v]pooz+ d5 bitt]5 galbek] voor de lipp5 hield4 ,n$]ige zoon van ditzelfde volk1 voor wi5s v]d$ig+ hij is gevall51 /ond hij als arbeid] op e5e ladd]1 to5 e5 /raal van het vuur d] kun/ hem onbewu/ 9 d5 s*$el zonk1 to5 iets 9 zijn b9n5/e hem to]iep3 ,wees kun/5a>1 leef door d5 gee/1 v]hef het wap5 des woords t5 voordeele van uw lijd5d vad]l&6 ,zijne h]s5s ontgloeid51 9 zijne ziel ontkiemde de hoop op e5e bet]e toekom/4 ,de jonge w]kman1 nadat hij aan de /(felijk5 arbeid _h ge/aan1 zoolang de zon aan d5 hemel s*e51 ke]de mijm]5d huiswa>ts1 liet zijn b$ onaang]o]d en s*iep 9 de na*telijke /ilte zijn e]/e boek4 ,het w]d toegejui*t1 want het bevatte de aankondig+ van e5 s*ild]a*tig en /]k gespi]d v]nuft4 ,we9ig tijds da>na w]d hij tot d5 krijgsdi5/ g$wong5--de blo$wet spa>t d5 zoon van d5 n$]ig5 w]kman niet2--ma> het la/ige1 het v]/rooide lev5 d] ,kaz]n5 do(de 9 d5 jong5 soldaat de e5s ontvlamde begee/]+ niet uit2 zijne vurige w]kdadigheid vond nog tijd en plaats tot nieuw5 arbeid1 wanne] alle &]5 hunne v]moeide l$5 t] ru/e legd54 ,9 de kaz]ne te ,d5d]monde1 bij e5 kle9 en v]borg5 li*tje1 s*reef ,zett]nam e5 w]k1 om m$e te d+5 9 d5 prijskamp1 door de ,taal is gans* het ,volk uitges*rev54 ,to5 9 het paleis d] hooges*ool van ,g5t e5e talrijke m5igte v]gad]d 01 om de prijsuitreik+ d] ,vlaams*e mo$]maats*appij bij te won51 daalde de lauw]kroon op het ho(d van e55 korporaal des leg]s2 en de naam van ,zett]nam1 door duiz5d mond5 uitgegalmd1 klonk als e5 liefd]ijke gelukw5s* door de gewelv5 van d5 pra*tig5 tempel d] wet5s*ap4444 ,e9delijk1 tot het burg]lijk lev5 w$]geke]d1 h]nam hij met zijn amba*t van huiss*ild] ook de taak van v]d$ig] des volks en d] mo$]taal4 ,sle*ts ti5 j>5 heeft ,god hem gegund1--en no*tans1 wanne] wij h]d5k5 wat hij op di5 kort5 tijd heeft g$aan1 en welk5 arbeid hij op het veld d] lett]kunde heeft gelev]d1 dan s*ijnt het ons onmogelijk1 dat de kra*t5 van n m5s* tot zulke taak to]eik5d w>54 ,zett]nam vraagt aan zijn amba*t1 aan het zweet des arbeids het s*a>s*e ond]h\d voor zijn huisgez92 des daags w]kt hij voor e5 n$]ig loon en gaat gebog5 ond] zorg5 en v]driet2--ma> des avonds1 des na*ts roept zijn zwak li*aam te v]geefs om ru/2 de gee/ he]s*t en gebi$t4444 ,hij s*rijft zijne ,m>g>e?a1 zijn ,b]nh>t ,de ,laet1 zijn ,lu*t]velde1 zijne ,arme ,b$el>es1 zijne ,kimris*e ,diluvie2 hij v]d$igt het ,vlaams*e volk 9 talrijke bundels en vlugs*rift52 hij is m$ew]k] vel] dagblad5 en s*rijft 9 het ,taalv]bond1 9 de ,bro$]m91 9 de ,gazette van ,g5t1 9 de ,vlaams*e ,s*ool2 hij geeft zijn5 amba*tsg5oot5 e5 le]boek d] ,huiss*ild]+2 hij wreekt de ,vlaams*e kun/ 9 e5 /\t gewro*t2 hij deelt 9 de w]kzaamh$5 van het ,midd5-,comiteit2 hij ond]h\dt briefwissel+5 met hond]d5 maats*appij5 en taalm9na>s van gans* ,vlaams* ,belgi2--is er geva> ( moet er iets gewi*tigs tot /& gebra*t word51 hij doorloopt de /$5 en dorp5 van ,vla&]5 en gaat de liefde tot de vad]l&s*e zaak en de v]ontwa>dig+ ov] het onre*t aanvur51 wa> deze gevoel5s dreig5 te v]koel54444 ,zulke ru/elooze1 zulke vurige1 zulke arbeidzame ziel hoefde 9 e5 /al5 li*aam te won51 &]s moe/ zij onfeilba> ha> /(felijk omkle$sel v]brijzel5 ( v]t]54 ,eilaas1 de vri5d1 wi5s vroegtijdig af/]v5 wij betreur51 0 niet met li*amelijke /]kte ( met de kra*t5 d] gezondheid begiftigd4444 ,er kwam e5 dag1 e5 noodlottig uur1 dat de arme ,zett]nam ond] het gewi*t zijn] op(f]+1 zijn] vad]l&sliefde en zijn] huiselijke zorg5 het mo$ig ho(d moe/ plooi5--en1 geknakt1 op het ziekb$ n$]viel4 ,de ma*tige spr+ve]1 zoolang tot ,vla&]5s v]d$ig+ ov]spann51 0 gebrok52--en wat van de vurigheid zijns gee/es nog ov]bleef1 v]te]de met bliksemsnell5 spo$ zijn re$s uitgeput li*aam4 ,zijne vri5d5 hebb5 g$ur5de zijne korte do* pijnlijke ziekte bij zijne b$sponde gewaakt en hem pog5 te troo/5 ov] e5 lot1 zoo ijselijk1 dat het ge55 troo/ me] toeliet4 ,hij1 de go$e1 de edelmo$ige ,vlam+1 hij sprak van het ,diets*e vad]l&1 van 's volks gekr5kte re*t51 van heet]5 /rijd1 van me] arbeid1 indi5 ,god hem nog e5s de gezondheid w$]s*onk4 ,wij beproefd5 het zijn5 mo$ te /eun5 tot het v]duldig drag5 van zijn lijd51--en hij1 d5 nad]5d5 dood v]get5d1 poogde ons d5 boezem met mo$ en met gelo( 9 ,vla&]5s be/emm+ te v]vull54 ,dan to*1 vri5d51 gl9/]d5 wel e5s zijne oog5 van /ille tran5 en liep zijn vad]h>t van we$om ov]4 ,hij1 die met zulke onbuigb>e /]kmo$igheid zijn kruis op a>de _h g$rag51 kon miss*i5 ong]o]d d5 blik 9 het graf slaan1 dat voor hem gaapte2 ma> da>nev5s toonde zijn gee/ hem zijne drie ongelukkige k9d]k5s en zijne e*tg5oote1 omslot5 9 de arm5 van het wre$e spook1 dat m5 ,ell5de noemt4444 ,niet lang e*t] bleef de zieke ,zett]nam 9 die ijselijke treurnis b$olv52 telk5s v]li*tte e5 /raal d] hoop zijn5 kwijn5d5 blik1 en nog plooid5 zijne dorre lipp5 zi* tot e55 zoet5 glimla*1 als zag hij 9 het v]s*iet d+51 die hem zeid51 dat hij getroo/ en 9 vr$e het ho(d 9 de eeuwige ru/ mo*t n$]legg54 ,h]da*t hij welli*t de di5/51 door hem aan het vad]l& bewez58 ,h]9n]de hij zi* de nam5 zijn] vri5d5 uit ,vla&]5 en ,brabant8 ,sloot hij de oog5 met de ov]tuig+1 dat het ,vlaams*e volk de w$uwe en de weez5 van d5 arm5 ,zett]nam niet hulpeloos 9 de w]eld z\ lat5 dwal58 ,het moet zijn2 want de laat/e v]/aanb>e klank51 die nog uit zijne bor/ opklomm51 w>5 e5 zu*t van vr$e en v]tr\w54 ,als grepe hij zijn gans*e lev5 9 e5 enkel woord te zam51 suisde hij /]v5d nog3 ,mo$1 ik heb mo$6444 ,o1 bro$]s1 gij1 die uit alle /rek5 van ,vlaams* ,belgi tot hi] gekom5 zijt om uwe tran5 op het graf van d5 betreurd5 /rijd] te pl5g51 ke]t t]ug na> uwe g\w51 spreekt uwe vri5d5 van ,zett]nams k9d]5 en maakt1 dat to* de laat/e hoop zijn] ziele ge5 ijdele droom zij gewee/6 ,hij1 de s*rijv]1 de w]kman1 de vad]1 heeft op a>de me] dan zijn5 pli*t g$aan3 do5 wij ook onz5 pli*t jeg5s hem6 ,en gij1 ,zett]nam1 arm sla*t(f]1 m>tela> van uw gelo( 9 ,vla&]5s toekom/1 ru/ za*t 9 d5 grond1 di5 gij teg5 vreemde v]ba/]+ hebt v]d$igd4 ,uwe ziele worde opg5om5 9 d5 s*oot d] ,godheid4 ,leef da> het eeuwige lev51 tuss*5 de di]b>e s*imm51 die u 9 d5 /rijd en 9 d5 dood zijn voorgegaan3 tuss*5 ,willems1 ,van ,ryswyck1 ,l$eganck1 ,delec\rt6 ,betreurde bro$]1 9 naam van het ,vlaams*e volk1 9 naam van de ,vlaams*e kun/1 va>wel6444 ,,aanspraak ,,bij ,,de ,,uitdeel+ ,,d] ,,prijz5 ,,aan ,,de ,,bekroond5 ,,9 ,,d5 ,,w$/rijd ,,tuss*5 ',s ,,rijks ,,lag]e ,,s*ol5 ,,te ,,kortryk ,,d5 #bj/5 ,,juli #aheg4 ,mijnhe]56 ,het is met e5 gevoel van blijde ontro]+1 dat ik h$5 deze n$]ige do* 9 mijne oog5 ze] gewi*tige ple*tigheid bijwoon4 ,als vad]l&sm9na> en als vri5d des volks1 zie ik het lag] ond]wijs aan voor de hoog/e weldaad van ons maats*appelijk lev51 voor d5 ma*tig/5 hefboom tot bes*av+ en tot z$elijke v]bet]+ van d5 m5s*4 ,9 ons l& bev9d5 zi* g$urig 9 de lag]e s*ol5 me] dan ti5 le]l+5 op elke hond]d inwon]s4 ,m5 mag dus zegg51 dat de gans*e natie door het lag] ond]wijs gaat als door e55 vorm1 wa>9 i$]e5 wordt b]eid om als ,belg1 als burg] en als ,*ri/5 de z5d+ en de pli*t5 te v]vull51 die hem volg5s zijne kra*t5 en be/emm+ 9 de maats*appij zijn opgelegd4 ,want1 m5 b$riege zi* niet1 de vru*t5 d] lag]e s*ol5 zijn niet bepaald tot het eig5lijk ond]wijs alle53 hun voornaam/ en mee/ weldadig uitw]ksel is de opvo$+1 is de vorm+ van het h>t en de v]$el+ van d5 gee/4 ,is het niet 9 de lag]e s*ool dat m5 d5 k9d]5 des volks all]e]/ e5 kla> d5kbeeld geeft van de pli*t5 jeg5s ,god en jeg5s d5 m$em5s*8 ,is het dr niet1 dat m5 hun met bewond]+ en e]bi$ v]haalt van de groote dad5 onz] vad]51 en hun liefde tot d5 geboortegrond inboezemt8 ,is het dr niet1 dat m5 hun de deugd om ha> zelve le]t bem9n51 en h5 bekwaam maakt tot di5 edelmo$ en die op(f]+1 zond] welke de m5s*elijke sam5lev+ e5e onmogelijkheid word5 z\8 ,ja1 het lag] ond]wijs is de milde bron van godsvru*t1 van vad]l&sliefde en van burg]deugd4 ,welke toekom/ w>e d5 volk5 van ,europa bes*or51 indi5 e5 go$ +]i*t lag] ond]wijs niet elk aankom5d lid d] maats*appij opnieuw teg5 dwal+ en onvoldo5b>e bege]t5 wap5de door het innig gevoel van d5 pli*t8 ,het is de ov]tuig+ d] one9dige gewi*tigheid van het lag] ond]wijs1 die vr e5ige j>5 d5 b]oemd5 ,"l ,br\gham 9 de ,engels*e ,kam] de$ uitroep53 ,voortaan zal niet me] het kanon1 ma> wel de ond]wijz] ov] het lot d] w]eld besliss56 ,zooveel durv5 wij niet hop52 ma> to* zijn wij van me5+1 dat 9 de z$elijke orde de sam5lev+ zal zijn wat het lag] ond]wijs ha> heeft gemaakt4 ,en ond] dit oogpunt mog5 wij1 ,belg51 ons v]blijd53 /aat ons l& nev5s de groot/e en wij/e natin t5 opzi*te d] uitbreid+ van het volksond]wijs1 het is miss*i5 wel het e]/e van alle t5 opzi*te van d5 zuiv]5 e*t bes*av5d5 gee/1 die het lag] ond]wijs bij ons bezielt4 ,onze kon+1 de welbem9de vad] des volks1 en met hem onze /aatsli$51 onze prov9ciale en geme5telijke ov]h$5 hebb5 wel begrep51 dat de he*t/e b&1 di5 m5 rond onze jonge nationaliteit kon slaan1 de b& van e5 doelmatig en ov]vlo$ig lag] ond]wijs moe/ zijn4 ,wat dankba>heid zijn wij hun niet v]s*uldigd1 wanne] wij ov]d5k51 dat de ko/5 van all5 a>d voor het lag] ond]wijs ja>lijks #d #a_/b millio5 frank5 b$rag51 en dat op di5 voet1 s$]t #ahcj1 ,belgi aan de opvo$+ des volks me] dan hond]d millio5 heeft be/e$6 ,m5 moge de gebrek5 d] teg5woordige sam5lev+ met bitt]heid gisp52 m5 moge het go$e v]get5 om 9 het kwade te kunn5 wanhop51 het is s*oon to*1 tot l( van onz5 tijd en van ons l& 9 het algeme5 te kunn5 zegg51 dat niem& 9 ,belgi van het brood d] ziel1 van het li*t des gee/es moet ont]fd blijv51 dan alle5 door zijne ( zijn] oud]5 s*uld6 ,dat niem&1 zelfs het k9d des b$ela>s niet1 de middel5 ontzegd word51 om de begaafdh$51 die ,god hem heeft ges*onk51 te ontwikkel5 en te do5 geld51 en aldus 9 het ,belgis* huisgez9 de plaats 9 te nem51 wa>toe zijne z$elijke wa>de hem re*t kan gev56 ,gij1 le]l+51 wi5 ik 9 naam des /aatsbe/uurs d5 prijs d] vlijt en d] w]kzaamheid ga uitdeel51 gij zijt e5 slag5d bewijs van de wa>heid mijn] gezegd54 ,de mee/5 uw] behoor5 voorzek] tot de arbeid5de burg]ij1 sommig5 ook tot d5 n$]ig/5 volks/&4 ,de zegepraal1 die gij nu hebt behaald1 doet mij d5k51 dat de ,voorzi5igheid u heeft begaafd met e5e bijzond]e v]/&elijke vatba>heid2 zij laat mij hop51 dat gij zult getr\w volh>d5 9 le]zu*t en 9 vlijt1 dat gij zult getr\w blijv5 aan de gevoel5s van deugd en vad]l&sliefde1 welke de lag]e s*ool u 9 d5 boezem heeft ge/ort4 ,indi5 het zoo is1 dan zult gij u ond]s*eid5 9 de sam5lev+1 u nuttig mak51 u do5 bem9n5 en e]5 9 uw5 /&4 ,en wie weet1 wat gij zult word51 gij1 die bij uit/ek mo$ig s*ijnt en begaafd8 ,wie kan zegg51 ( niet sommig5 ond] u hun vad]l& zull5 v]e]5 en e5e lui/]rijke loopbaan bew&el58 ,dit hangt af van d5 wil ,gods en van uwe eig5e volh>d+3 ma> hoe het zij1 en welke uw /& 9 de sam5lev+ ook worde1 zon5 des volks1 gij zult het altijd blijv5 bem9n5 dit vad]l&1 dat u zoo edelmo$ig de middel5 s*onk1 om uw5 gee/ te v]$el51 uwe natuur te l\t]5 en u wa>dig te mak5 van e5 bet] lot op a>de4 ,9 uw gevoel van dankba>heid zult gij d5 doorlu*tig5 weldo5] van ,belgi1 d5 kon+1 begrijp52 uwe erk5t5is zal zi* uit/rekk5 tot de /aatsli$51 die onze s*oone nationaliteit hebb5 ge/i*t ( geh&haafd1 tot de prov9ciale en geme5telijke ov]h$51 die voortdur5d en met vad]lijke zorg de bron vo$51 wa>aan gij hebt geput4 ,aldus zult gij wa>dige burg]s word51 nuttige m5s*51 en vooral v]kleefde vri5d5 van de vrije in/ell+51 die ,belgi tuss*5 de /at5 van ,europa tot e5 b5ijd5swa>dig l& hebb5 gemaakt4 ,het is mij e5 pli*t1 te dez] geleg5heid e5ige woord5 te zegg5 tot l( di] ootmo$ige ma> edelh>tige mann51 die zi* aan het ond]wijs van de k9d]5 des volks hebb5 toegewijd2--die dikwijls ongek5d en s*i] onbeloond1 g$ur5de e55 gans*5 lev5sloop zi* op(f]51 zond] ru/ ( v]pooz+1 om de vad]lijke inzi*t5 van het /aatsbe/uur te v]wez5lijk54 ,al wat ik tot l( d] lag]e s*ol5 heb gezegd1 is ook op u toepasselijk1 he]5 ond]wijz]s4 ,het is uw h>t1 dat er de jonge h>t5 vormt2 het is uw gee/1 die er de k9d]lijke v]/&5 ontwikkelt2 het is uwe liefde tot het go$e1 tot het s*oone1 tot het edele1 die als e5e weldadige sprankel1 van uit uw5 boezem 9 de gemo$]5 d] le]l+5 ov]gaat4 ,en wie de ov]tuig+ uitdrukt1 dat het lag] ond]wijs e5 d] s*oon/e e]etitels des vad]l&s is1 die zegt t]zelfd] tijd1 9 welke ruime mate de op5b>e dankba>heid u toekomt4 ,het is wa>1 gij zijt niet na> v]di5/5 beloond2 ma> deze toe/& is e5 di] ov]blijfsels van vroeg]e tijd51 wa>van de sam5lev+ zi* sle*ts langzaam kan ontdo54 ,re$s hebt gij kunn5 bem]k51 dat er s$]t vele j>5 pog+5 word5 aangew5d1 om uw lot me] 9 v]b& te br5g5 met de hooge di5/51 die gij bewij/2 en1 gij kunt het niet misk5n51 ond] dit opzi*t is re$s veel g$aan4 ,zijt er van v]zek]d1 opdat het u /]k make tot het v]vull5 uw] moeilijke pli*t52 het /aatsbe/uur is doordrong5 van al de gewi*tigheid uw] z5d+ en zal nimm] oph\d5 na> de v]bet]+ van d5 ond]wijz]s/& te /rev54 ,zijn er nog m5s*51 die uw edel b]oep niet t5 volle begrijp5 en het niet na> re*t en r$e hooga*t51 het mi/roo/e u niet3 alwie ov]weegt1 alwie het vad]l& en het volk met kla>heid 9 d5 gee/ bem9t1 d5kt sle*ts met bewond]+ en e]bi$ aan het go$e1 dat gij /i*t1 en aan de belangelooze op(f]+1 die gij toont4 ,gaat voort en arbeidt met dezelfde vlijt op d5 akk] d] toekom/2 le]t d5 k9d]5 de deugd hoogs*att51 het vad]l& bem9n5 en ,god vreez52 en1 weig]t de tijd u voor alsnu nog het re*tmatig loon uw] la/ige taak1 zoekt /]kte en troo/ 9 de ov]tuig+1 dat gij op a>de tuss*5 de edel/e en nuttig/e burg]s g]ek5d wordt en dat gij de weldo5]s van het m5s*dom zijt4 ,,e9de4 ,,footnotes3 ,footnote #a3 ,van ,ma]lants e]naam1 hi] op ,willems toegepa/4 ,footnote #b3 ,l$egancks ,trilogie4 ,footnote #c3 ,l$eganck4 ,footnote #d3 ,willems en ,l$eganck4 ,footnote #e3 ,van ,ryswyck1 ,r$]ijk]sli$1 #ahcf4